CiVII81b
author: Shelomoh ben Yitsḥaḳ

— —

N125 11919536 021

IIEIIINuIIIIIn..

„

Tübingen

21
12 11 72:
1n 11:,2

.
r

NR—

S
N
0
/
,77,9
4

e.
r
è

WS
—
B E⸗

—
—

B
N

RR
8
R
SR

WR
S
R
—
ð

N
“

=
=

5es.
?

.
6 S
.„
mmnmtnnnmnnt SEE
e

B
1
6

—

=SOSOᷓ̃ͦñÿͦůZͦZBð
S “

2
—

—

“

COMMENTARIUS
HEBRAICUS

“

S

LATINE VERSVUS.
cum duobus vetuſtisſimis Codicibus
MsStis membranaceis collatus,

at ue
notis illuſtratus

S. Cæſ. Majeſt. ut & Duc. Saxon.
Conſiliario, & c.

GOTHME, Dpis Reyberianis,

M. DCC. X.

–

r DICTI,

GCOMMENTARls HEBRAICUS.
QyIN GJE

NäMPE
IN

D

TICUONM, NOMRROSB, DEUIE.
RON Odil.,;

Cume dcd vougiGim mis Caairihus

Mötis membranacecis collatus,

atque H
Notis criticis ac philologicis illuſtratus
2

5. Cæ Mtekn ut & Duc, Saron. . Conſliali.

XEE

STNE,

Ts RETFHERIANIS, A oCcc: . S

8

00

NA

SERENISSIMOET POTENTISSIMO
PRINCIPI AC DOMINO,
DOMINO

FRIDERIGCO
BOÖRUSSORON KEGI

PRIMO-
MARCHIONI BRANDENBIURGICO,
S.R. J. ARCHI-CAMERARIO ET ELECTORI:
SIPREMO PRINCIPI ARALISIONENSI,
N74eMEO-CASTELLI. ET VALANGI:
DuCI MAGDEBIIRGI, UILIE, CLIVIE, MONTIIIM,
STETINI, POMERANIE, CASSLIIBIORLIIM, VAN-
DALORM, MECKELOBIIRCGI ATQVE IN
SILESILA CROSNE:
BURGRAVIO NORINBERGENSI:
PRINCIPI HALBERSTADII, MINDE, CAMINI,
SWERINI, RATZENBLIIRGI:
COMITI HOHENZOLLERANO, RUPPINI, MARCX,
RAVENSBERGX, LINGE, MOERSIE, HOHEN-
STEINII, TEKLENBCURGI, BURX
ET LEHRDAMI:
MARCHIONI VEHREÆ ET VLISSINGE, DYNAST

RAVENSTEINI ET DPITIONIIM ROSTOCHII,
STARGARDIA, LAUENBLIIRGI, BUTAVI),
ARELAIE, BRED; ETC. ETC.

Mc FORTI

FORTI, FELICI, NCLYTO,
SALOAMανιW ι APIöNTIA 1NRU&N1,
FT INIER COETEROSEUROVD RüöGESPR.
OIPDO BONARVA LPIHIERARVA PRO.
AMOTOl EORVOAMQDüI,, =
OVI IN EXPLICANDIS RABBILNORVUA ScEE.
PTIS VUERSANN OR, ESTIM AIORI
PRUDENNTISSIM0,

REGI AC DOMINO MEO
QCQLEMENIISSIMO,

HANCCE

R. SALOMONIS TARCHI COMMENTA-

RlII HEBRAICI IN PENTATEUCHIUIM MOsIS
VERSIONEM LATINAM HVMILIMA MENIIS DEVO.
TIONE CONSECRAT ET DEDICAT

REGIA MAIESTATIS VESIRA

ouwIu nuun muus
SERVIUS

Jon. FTDERCus BRFFTHAUPTus. “

Mallris atque e Eaccllemiſſim mi Domuini,
DN. OH FRID. BREITHAUPTLI.
dacr. Caſar. Majeſt. ut & Duc. Sax.
LConſfiliarii, &cłc. .
ardhkiumm ac vix ſuperabilem Hl
imterpretan idi atque annotand
k. SALOMONIS IA e E.
laborem, imprimente
CHRISTIANO WERMII THIO, ”õ
Cæſareò, Regio Pruſſicò, Ducumque Saxoniæ
ſculptore, N!
in gratitudinis publicæ & obſervantiæ “ðß
monumentum CC00
ad invenit,
annexo ad latus Elegidio —
fieri curavit 2=è
JIoH. GEORGIUS INCKERR;R, ée
Civ. Patr. Waltershuſ. Conſul & Advocatus
nec non n ud. Inf. imbid. Eccleſ. Adſeſſor. ʒ

BkREITIr

DIIN 1r01 MORN FI (a) VERSICQVE NOTATA

BSRETT AUPTI, DECVS EIISEBIE, SACRA
I DrESTINA IURIS, Z
INTERFAES, Qvon HABET DOCTUS EOUS
OpIIM,.

IOSEPHI,
ROMANO IARCHI STRMATE SISTIS OPIIS!
EERT TIBI PER CATHEDRAS PALME PRACO-
NIA S1ON,
PET TIEäI Qvob, IAM CREFDIT APELLA,

IN ROSE0 FACTIIM MALABAR MIRABII UR

ORIIU,

ocCASU GkATS ANrII. HONORUS A-

EVE-

(a) Poſt varios Philologicos & J uridicos labores Excellentisſimi autoris edidit ille⸗
binis Indicibus notisque illuſtravit an. 1696. rarum volumen Philippi Mornæi,
Plesſiaci Domini, Nobilis Galli, de veritate Religionis Chriſtianæ; deinceps ve-

15 edidit Gorionidem Joſippon, & Rabbinicis ſtructuris verſum an, 1707. ter.
iium jarchi laborem difficulter aggreſſus tandem feliciter finiit.

(d) Imposſibilitatis equidem arguerunt verſionem Excellenticſimi Dn. Autori⸗ ho⸗

dierni⸗ Hebræi, ſed publicâ facti veritate jam ſolidè refutantur.

—

EVEHET HAS TTERVNM PAR DOCTOR GAG.

NHY TIZ NlIER (Cc) ARTES,

MAGNUS PAR MAIIS (d) QVODQVE SE.

QVETIIR, HABET;

SIM VATESI PROPIUIS, QVEIS LRONI TEM.

PORA VERPI,
HACCE VIA CHRISTO TRADERE NQCMEN
ERIINT.

HNC PER DOCTORIIM SOTHIE TE PDhr

CAT ORA,
ET ChRONOS HOGC NIMO SCRIPTA RE-
QCLCoONDIT OVANsS!

E GokIoNIADrN ET RASCHI
„ SCRIPTLA NOTAIA
ROMANO BäRETTHAVPT NoSTER
AB ORE REFERT.

7

(c) Qui ſada interpretatione Latina ſoſe hi Gorionis Oxonii 1706. dum in familia
Reverendisſimi Angli, Epiſcopi Wigornienſis vixit, editâ: literas, quas legi, a.
micisſimas ad Illuſtr. Dn. Autorem dedit.

((d) Cujus Abarbanel & Maimon latinè verſi in Catalogo autumnali nupero Lipſi.

enſi an. 1709. reperiuntur Promisſi.

M.

nfimil
lezi a⸗

lipl:

SEE

SRRR
N

PREFATIO.
L. P. §.

W

Nter omnes Hebræorum Do-
ctores, qui in Sacram Scripturam Vete-
ris Teſtamenti commentati ſunt, R. Sa-
lomonem jarchium (1.) facilè principem
abtinere locum nemo dubitabit, qui
modè tàm veterum Rabbinorum, quàm recentiorum
de illius Commentario in Sacra Biblia perſpexerit & lege-
. a rit
(1.) Sic communiter illius nomen cluit; aſt Richardus Simon in Catalogo
autorum judaicorum, Gallicè conſcripto, falli eos putat, qui Rabbi-
num iſtum vocant Jarchium, cùm ipſe nominetur Iſaacus vel Iſaaki,
ipſius verba hæc ſunt: on ſe trompe ordinairement en citant ce Rab-
bin, qui ſe nomme Iſaaki & non pas Jarchi, quesques-uns ont creu,
qu'il eſtoit de Lunelen Langvedoc; mais il étoit de Troyes en Cham-
Pagne, comme l’ aſſure R. Gedalia & la plus part des autres Chrono-

logiſtes Juifs, il vivoit dans le douziéme ſiecle, i. e. erratur communi-
. ter

pRFFATIO. 2
rit teſtimonia & elogia, quantis enim laudibus illum cx-
tulerunt celeberrimi judæorum magiſtr, quot præconiis
eum exornärunt! nam non ſolum ab ipſis vocatur
9run ND i. e. lumen iſtud magnum, ſicuti elogium i-
ſtud ipſius Commentario in Pentateuchum Moſis in e-
ditionibus hactenùs vulgatis communiter præfigi ſolet;

ſed etiam =a1 Eονα appellatur —α Gâοαοαορ id eſt: d en,
1 S inter-

ter, quando Rabbinus iſte allegatur, qui nominatur Iſaaki; non au-
tem Iarchi; nonnulli exiſtimârunt (ex nomine iſto ficto Jarchi,) quèòd
ipſe fuerit oriundus ex (urbe) Lunenſi in Oxitania (Albertus de Versè
tranſtulit: Occitaniam, nempè provinciam Langvedoc;) ſed ille e-
rat ex (urbe) Trecaſſio (idem de Versè tranſtulit: Tricaſſimus erat;
aliis dicitur: Trecenſis) in Campania, ſicuti affirmat R. Gedalia alii-
que plerique Chronologi Judæi, vixit ille ſeculò duodecimòô, hiſce ad-
ſtipulatur & Andr. Acoluthi de Aqv. amar. in Proœmio pag 2. & ſeqv.
Lit. g. ut & Abarbenel. Commentar. ad Zephan cap. 3. fol. 276. col. 2.
princ. edit. Amſtelod. ubi etiam appellatur Px dbSE„ ) j. e, Rab-
bi noſter Salomo Iſaaki; Bartoloccius de vitis celebhrium Rabbino-
rum ſcribit, R. Salomonem cognomen aſſumpſiſſeσ Jarchi i. e. Lu-
natici, ab urbe Lunir, quod eſt oppidum provinciæ Aquitaniæ, ubi
Judæos manſiſſe teſtetur D. Gregorius lib. 3. Epiſt. 2 1. Chriſtoph. Cel-
larius in Inſtitut. Rabbiniſmi paulè poſt initium pag. mih. 13. ad no-
men ſic notavit: cognomen Jarchi Conſtantinus L'Empereur in
notis ad Benjamin. Tudelenſis Itinerar. pag. 149. à Lunel, Galliæ op-
pido in provincia Langvedoc propè Montpelier deducit, quòd Ben-
jamin in hujus loci doéëctioribus viris 132 α%'2) j. e. R. Salomo-
nem quendam cognomentô Sacerdotem recenſeat, quem S. Scripturæ
& Talmudis famoſum illum interpretem eſſe vir ille Clariſſ. exiſti-
mat, quamvis aliis id diſpliceat nec huic ſententiæ adſtipulentur, vid.
ibid. plura.

inter
iac
nag
Apu
NC
Nletat
benel
n!
illum
Rabbi
dunt,
coolye

—

mn
A
ſcri

leconiis
Vocatur
Dgiumi.

s in e.

giolet;
ſien
inter.

RM—

i; non an-
rchi) quocl
us de Verse
)ſed ille e⸗
lmus erat;
Zedalia alii⸗
nohiſce ad⸗

9 ¹. Klegr.

276. col.2.
1e Rab⸗

m Rabbino-.

itanie, ubi

mpereut in
„Galliz o-
,qudd Ben.

, R. AAlomo-
Kriptul?

laril. euiſti.

Ulentur,vd.

PREFATIO.

interpres legis (2.) ac ferè pro ταινvs, à udæis habetur,

hinc K. Jehuda Leo, (3.) qui per viginti annos caput Sy-
nagogæ in Moravia, poſteà etiam Pragæ fuit, vir magnæ
apud tribules ſuos celebiitatis, illum vocat i. e. Os
ſanctum, (4.) qui ſoleat pN T& 2 So j. c. inter-
pretari S. Scripturam juxtà veritatem, G) atque Iſaac Abar-
benel de illo ſcribit, (6.) quòd fuerit & ve ern e
D O—% i. e. parens doctrinæ Talmudicæ & quòèd poſt

illum non fſurrexerit ei ſimilis, (z.) quin etiam, quando
Rabbini interdum ab illius ſententia & expoſitione rece-
dunt, id non, niſi cum aliqua honoris præfatione facere

conſveverunt hiſce verbis: nd weD n j., e. ſalvus
a 2 W ſit

(2.) Quod nomen ipſe ideò adeptus eſt, quoniam illius Commentaria o
mhupium aliorum Commentariis ſuper Canonem præferuntur, pro
Alſtedius in Chronologia celebrium apud Judæos doctorum de ill
ſcribit, confer. Andr. Acoluthi Proœm. pag. 3. ubi etiam R ais i ſ
Zaccuthi Juchaſin fol. 130. b. edit. Cracov. allegatur. Adran.
(3.) A quo compoſitus eſt liber * πππ . e. catulus Leonis, à me ſæpius
in notis ad Commentarium Raſchianum allegatus eſtque &'n a de
claratio ſuper Commentarium Raſchianum in Pentateuchum Moſi ,
de quo confer. infrà num. 12. & num. 17. 0 15,

(4.) Sicuti ab ipſo vocatur in Gur Arjeh fol. 64. col. 4. med.

(5.) rrout ab eodem dicitur in dicto libro: Gur Arjeh, fol. 110. col. 1
me . SJ . * 6£
6.) Videlicèt in illius Commentario ſuper Judic. cap. 20. v
col. 4. princ. edit. Lipſ. 1 17 p. 20. verf. 7. fol. 69.
7.) Vel: quòd non habuerit parem in doctrina Talmudica, ſicuti D. Mev-
erus in notis ad Seder Olam p. 42 I. edit. Amſtel. tranſtulit.

PRE FATIO.
ſit ejus honor, (8.) nimis prolixus eſſem, ſi omnia illius
encomia ac laudes, quæ ci à Rabbinis attribuuntur, hic
recenſere vellem, de ipſius Commentarii præſtantia te-
ſtantur tot l&' i. e. declarationes, quæ in illum ſcriptæ

ſunt, nec eum imeritò dicere poſſis continere com pendium
quoddam Talmudicum quoad explicationem dictorum

S. Scripturæ, quæ in opere Talmudico, quod etiam Com-
mentator noſter ferè totum doctiſſimis ſuis notis illuſtra-

Vit,] hinc inde allegata ſunt, quæ ipſe maxima diligentiã

ſummoque ſtudiò collegit caque explicandis S. Scripturæ
locis aptè applicuit. Sed quàm celebre cejus nomen eſt

& quàm eximiam ille utilitatem ac lucem exponendis S.

Scripturæ locis attulit, tam difficilis intellectu eſt ipſius

Commentarius, præſertim in Pentateuchum Moſis cuùm

Propter ſtylum conciſum ac brevem, unde ſæpè obicu-
rus eſt & alium requirit interpretem, [hinc factum eſt, ut
multi in eum ſcripſerint declarationes & expoſitiones, de
quibus paulò ante dictum eſt.] tàm propter multas tradi-
tiones judaicas, quæ ibidem habentur, quarum exacta
noti-

(8.) Vid Iſaac. Abarbenel. Commentar. in 2. Samuel. cap. 24. fol. 183. col.
2. Circà fin. edit. Lipſ item D. Meyeri not. ad Seder Olam, pag. 612. e-
dit. Amſtel de R. Salomonis libris Rich. Simon. in Catalogo autorum
Judaicorum ſcribit: Ses livres ſont fort eſtimès des JIuifs & l'on peut

dire, que c'eſt leur grand auteur i. e. illius libri magnæ apud Jjudæos
ſunt æſtimationis ac poterit dici, quod ipſe ſit illorum maximus au-

tor.

—
notiti
ſtros
in es

nione

fncd

elcb

tatiO

ſont c
ſie te
ap.
unn iſt
impen
inpog
bus hi

tuium

dal

kendo
Cemntt
leoca
Cllent.
cull
bantut
transla

illius

lt, hie
ta te.
diipte
Ndium

totum

Com.

luſtta.

gentii

iptutr.

nen eſt
Nis.
ipſius

s m
oblcu.

eſt ut
nes de

Stladi.
excaa

noti⸗

——

autorum
lon peut
Judzos

Umus au⸗

PPPRKEFATI0O.
notitia non paucos fugit etiam ipſos judæorum magi-
ſtros, & quarum non ubique conſtans eſt explicatio, dum
in eisdem exponendis Rabbini ſæpè diverſas fovent opi.-

niones, idque teſtantibus illorum ſcriptis, haſce interpre-

tandi difficultates non parùm augent voces ac nomina
peregrini, imprimis Gallici, idiomatis, quæ in Commen-
tario Raſchiano deprehenduntur, quæque multis in locis
ſunt corrupta, ad quæ rectè explicanda atque integritati
ſuæ reſtituenda tempus ac labor non exiguus requintur,
qua propter à plerisque Rabbinis etiam doctiſſimis ſtudi-
um iſtud, quod in vertendo Commentario Raſchiano
impenditur, pro re difficilima, imò penè inſuperabili &
impoſſibili habitum fuit, has ob cauſas atque difficultati
bus hiſce deterritus, quamvis ſemel iterumque Commen-
tanium illum evolverim ac perlegerim ejusque intelligen-
di aliquam adeptus fuerim notitiam, ab eo Latinè ver-
tendo ſæpè manum abſtraxi calamumque depoſui, tan-
dem tritum illud: difficilia, quæ pulchra, ad animum
revocans ac tentans, quid valeant humen, quid ferre re-
cuſent, quantum in me fuit, omnia perrumpens obſta-
cula & difficultates, quæ mihi impedimento eſſe vide-
bantur, verſionem iſtam, abſolutàâ à me Joſephi Gorionidis

translatione Latinàâ, aggreſſus ſum ac primò quidem quin.

que librorum Moſis, dein etiam quinque voluminum,
a 3 gquæ

PRXEFATIO.

quæ Hebræis P'n E dicuntur, uti ſunt Canticum
Canticorum, Ruth, Threni, Eccleſiaſtes & Eſther, quæ-
que in Amſtelodamenſi cditione, quà uſus ſum, Penta-
teuchum Moſis proximè ſeqvuntur, ac poſteà omnium
librorum ſacrorum Veteris Teſtamenti translationem La-
tinam, additis brevibus notis, indefeſſo labore continu-
avi & tandem Divino adſiſtente auxiliò ad finem perdu-
xi, ex quibus jam publicam aſpicit lu-cem Commentarii
Raſchiani in Pentateuchum Moſis verſio Latina, adjectis
illuſtrandi cauſa quibusdam notis, quem laborem ſi eru-
dito Orbi placere perſpexero, etiam cœteri Veteris Te-
ſtamenti libii ſacri Latinè verſi ſeqventur; qvid in hoc
labore acſtudiò præſtitenm, aliorum ſit judicium, omnibus
numeris abſolutam eſſe translationem iſtam atque adeò
erfectam, ut in ea nihil deſiderari poſſit, jactantiæ eſſet

affirmare, hallucinamur quippè omnes, alii graviùs; alii

levius, nec eſt quisquam, qui tàm benè animum ſuum

diſciplinis obfirmavit, ut nihil eum fugere Poſſit ampliuùs
aut fallere, (9.) ſi itaque in Commentario iſto tàm diffi-

cili & ob brevitatem obſcuro vertendo cæſpitaverim, ſi-

cuti errare ac labi humanum eſt, præſertim in hoc ſtudio-

—

(9.) Verba ſunt Cunæzi in Prolegom. ad librum tertium de Republ. He-
bræorum.

—
lum
lecte
ehin
umea
Niab
t a
ionor
Kein⸗
inte
homie
im, t
zech⸗
ſt atte
AA caß
Ens, (1
iff
llcept
coq
Coctio

—
d
(11) SKͤ
ſis,
gen
men

fer.

—
nticum
JCæ.
Denta
mnium

emLa.

Mntinu.
Peldu.

nentatii

cſecti

ſietu.
Iis Te-
in hoc
hnibus
le ade
ir ellen
1s; adli
n uu

Amnplis

n Cffl.

lim, .

ſtudio⸗
UIIE

upl He⸗

PREFATIO.

rum genere ‚in quo facilis eſt lapſus, (10) in eo candidi

Lectonis benevolam interpretationem ſpero futuram, non

enim, hoc præſertim invidè & Momorum obtrectato-

rumque pleno tempore, id animò meò præſumo aut mi-
hi abblandior, fore, ut verſio iſta Latina omnibus place-

at ac nemo ſit, qui illam carpat aut reprehendat, neque

ignotum mihi eſt, quàm multis reprehenſionibus labor i-

ſte interpretandi obnoxius ſit & quàm difficile exiſtat, hac

in re omnibus ſatisfacere, cùm tàm varia & diverſa ſint
hominum judicia, nam iſtud ferè eſt ætatis hujus ingeni-

um, ut, ſi quis publico uti is eſſe velit, non tàm, quid

præclarè excogitatum dederit, quàm quid hallucinatus
ſit, attendatur, promptiorque ſit unusquisque & paratior

ad caſtigandos errores & vitia, quàm ad virtutes laudan-
das, (1I.) ſicuti itaque labor iſte, licèt perquàm moleſtus
ac difficilis ad ſolius Dei gloriam & proximi commodum
ſuſceptus fuit; ita æqvum lectoris jucicium ſpero fore,

egoque adeò non ægrò feram animòô, ſi qvis meliora &

doctiora in medium adferat & amica monita citra cavil-

landi

(10.) Id, quod D. Meyerus in notis ad Seder Olam pag. 3 30. edit. Amſte-

log. exemplé doctiſſimi Seldeni probat. V
(1I.) Sicuti Reverendisſimus Dn. Petr. Dan. Huetius, Epiſcopus Abrincen-
ſis, vir omni laude mea major, in Præfatione Commentariorum Ori-
genis loquitur, cum quo etiam antè aliquot annos propoſitum iſtud
meum de verſione Raſchiana, typis excudenda, communicavi, con-
fer. infrà Sign.* hujus præfationis.

PRAXFATIO.

landi & obtrectandi animum mecum communicet vel
etiam publicæ luci exponat, ut potius ei gratias acturus
ſim, quò d ipſe aliquid labons ac temporis Commentario
iſti Raſchiano evolvendo & explanando impendere vo-
luerit, ego, quantum in me fuit, hac in verſione facem
aliqvam aliis præferre volui, ut in obſcuris hujus Com-
mentarii locis exponendis tutiori ac firmiori pede progre-
di poſſint illi, qui perfeé6tam omnibusque numeris abſo-
lutam, quantum quidem in hac mortalium imbecillita-
te fieri poteſt, concinnare voluerint vel poſſint verſio-
nem. Ut verò etiam nonnulla de propoſito meo circà
hanc verſionem Latinam, ut & de autoribus, quibus in
notis ad illuſtrationem textus præ aliis uſus ſim, dicam,
iſtud mihi præcipuum ea in re fuit ſtudium, ut Commen-
tarium illum Raſchianum juxtà genuinum ſenſum eum-
que literalem, id, quod Rabbini vocant: vvon ◻ by,
verterem, adjectis majoris perſpicuitatis cauſa brevibus ac
ſuccinctis notis, nam omnes autores illos, qui ſuper Com-
mentarium iſtum e dy ſcripſerunt, id eſt, myſticas
ſive allegoricas explicationes compoſuerunt, evolvere eo-
rumque varias ac ſæpè diſcrepantes opiniones adducere,
infiniti fuiſſet labotiĩs & immenſi operis atque voluminis,
quocircà eos præcipuè autores, qui juxtà ſenſum litera-
lem 'α o 9y ◻ Xn i. e. declarationes ſuper Com-
men-

mnmn

went⸗

inpie

Polui
orun
nen⸗

/.

ſet
u, (
colte
m

boo de

ca ct
noru

gnem
onir

Augul

tin Kin
Aurorib
Dumn en

Ium ſo

Rabbin

——

(I12.) de

(13.) H.
Raſe

—

et vel

rus

entario
Ae po.
lacem
Com.
pogre.
8 abſo⸗
ecillita.
Verſio-
eo ite

nibus in

Gicamn,
mmen.
m eum⸗
,
yibusac
et Com-
myſicas
heteeo⸗
Aucere,
luwminis,
mn lteta-

t Com-
Wen⸗

num erant aut haberi poterant, conferre haud potui,
circà, ſi quis fortè error in citatis tractatuum Ialmudico-

(i 2. . Be quo bri num. 3. in c Przfnione dictume eſt.
(r3.) Hasce variorum Rabbinorum explicationes fuper Commentürium

PRÆ FATIO.

mentarium Raſchianum ſcripſerunt, allegavi & inter illos

in primis X , quem librum R. Jchuda Leo, ( 12) com-
polſuit, ut & librum, qui inſcribitur pan nar qui mul⸗
torum Rabbinorum, à quibus elucidationes ſuper Com-
mentarium Raſchianum ſcripræ ſunt explicationes conti-
net, (13.) crebrò adduxi & quoniam liber iſte paulò tardi-
us, cuùm omnes fere notæ in Pentateuchum Moſis à me
confectæ & in certos numeros diſtinctæ eſſent, ad manus
meas pervenit, ideò opus fuit, ut obſervationes, ex illo li-

bro deſumptas, ſub ſignis crucis & aſteriſci adjicerem,
loca etiam Talmudica ceorumque folia, ut & veterum Rab⸗-

binorum ſcripta, quæ in dicta editione nan novad mar-
ginem ejus notata ſunt, iſtius libri, ut & libri qui i Toldot A-
aron inſcubitur, fidem ſecutus allegavi, quoniam propter

anguſtiam temporis & feſtinationem operis aliaque nego-
tia & impedimenta loca illa cum ipſo⸗ Talmude cœterisque

autoribus, ibidem allegatis, qui etiam non omnes ad ma-
quo-

rum foliis aut in adductis ibidem ad marginem antiquis

Rabbinorum ariptis. Nerbi gratia: T anchuma, Bereſchit
b —

Raſchianum R. Schabbethai, vel, ut alii exponunt, Schabtai; qui
LDNi. e. Cantor dictus fuit, collegit, idem ille, qui⸗ etiam librum
) Pe compofſuit.

PREFATIO.

kabba. Thorat Cohanm& ſmiiDus, commiſſus ſi it, idnon
mihi; ſed jam dictæ editioni pon 'Dew ut & libro Tol-
dot Aaron erit imputandum, ſtylum quod attinet, quem
in verſione Latina uſurpavi, is mihi præ cœteris placuit e-
umque adhibui, qui ſenſum Commentatoris noſtri maxi-
mè perſpicuum reêdderet, quamobrem, cuùm illius veſtigia
ſequi & ab alieno quaſi arbitrio dependere mihi neceſſe
fuerit, dum fidi interpretis officiò fungi volui, integrum mi-
hi non fuit, verba pro lubitu, ſicuti forſitan ſtyli elegantia
ac concinnitas poſtulaſſet, adhibere; ſed verbum verbo,
quatenus linguæ Latinæ ratio ferebat, reddere & Com-
mentatorem preſſo pede ſequi opus fuit, qui, quoniam ſty-
lo utitur conciſo ac brevi, difficilem ſanè fecit verſionis la-
borem, notum quippe eſt illis, qui Rabbinorum ſcripta in
Latinum ſermonem tranſtulerunt, quàm difficile iſtud ſit
opus, dum Hebræum dicendi genus reluctante quaſi ſtylo
Latino exprimendum eſt, quocircà muhis in locis neceſſe

habui, nonnulla ſenſus ſupplendi gratià ac majoris perſpi-

cuitatis causà addere, quæ in ipſo Commentatoris textu
Hebræo non reperiuntur; hæc tamen, ut à textu ipto di-
ſtinguerentur, uncinulis includere viſum mihi fuit. E-
quidem melius fuiſſe, fateor, ſi Latinæ verſioni etiam tex-

tus Hehræus fuiſſet adcditus, v ſed, quoniamillei in omnium

PProat fupr? laudatus Fpiftopu Dn. petrus Daniel Huetius in Fiiteris
4 quon⸗

mn=

leee⸗
huben
editie
alicui
legn
agl
tati

m,

ſope!
isedit
llli,
rincu
ſones
Nema
ſibebli
obi
lun c.
um ate

goon
tator
lacha
414) CT.
Dm.
furti

—
zidnon
0Tol.
t. Guem
Acuitt.

li max.
eltigin

neceſſe
fummi-
Egantin
npelbo,
Com.
jamtt).
iOnis l.
Cipta in
ſſtuc ſit
nſiſtylo
8necelle

Ppeltpi⸗

hlis textil
oc.
tiam tex⸗

Omnium

uU

— 77
8 in literis

PRAFATIO.
inkeala eſt manibus, prætereà quia temporis & ſumptuum
habenda fuit ratio, ideò jam omiſſus eſt, forſitàn ille ſecundæ
editioni adjicietur. Si quibusdã in locis explicatio Raſchiana
alicui obſcura videbitur, is evolvat quæsò alia in notis meis
allegata loca, unde lux quædam obſcuritati textus accedet
atq; locus unus alterum explicabit. Duos quoq; Commen-
tarü Raichiani codices MStos membranaceos vetuſtiſſi.
mos, antiquis literis exaratos, quibus vix pares in totius Eu-
ropæ Bibliothecis reperiri poſſe exiſtimo, (14.) cum vulga-
tis editionibus magno ſtudio & labore penè Herculeo con-
tuli &, in quibus differant, ſuis quæque locis annotavi va-
riasque lectiones, ut & additiones ſatis multas atque omiſ-
ſiones non paucas obſervavi notisque acheci, MStum. ſi-
ve majus continet Commentatium Raſchianum in univer-
ſa Biblia Veteris Teſtamenti, exceptò libro Ruth (15) & du-
obus Chronicorum libris; MStum 2. verò ſive minus ſo-
lum continet entateuchnm Moſis & Canticum Cantico-
rum atque Ruth, ut & Threnos jeremiæ atque Eſther. No-
6: B 2 — 15

quondam ad me ſcriptis eti am ſuaſit, cu jus hæc ſunt verba: interpre-
tationibus tuis adjungenda ſimuùl Ebraica, perinde ut à Wagenſeilio
factum eſt, cennſeonr. “””
(1I4.) Quorum copiam ex Bibliotheca Erffurtenſi mediante prœcipuè operâ
Dni. Johannis Sauerbreyi, Doctoris Theologi & miniſterii ſacri, quod Erf-=
furti eſt, Senioris digniſſimi, viri de Eccleſia Orthodoxa & re literaria
optimè meriti, impetravi.
(I5.) Iin quem alius isque diverſus à R. Salomone Judæus commentatus
eſt, ſicuti ad libri Ruth caput 1. v. I. à me notatum eſt.

PREFATIO.

. as ad ecxp licandut .
d concernit, eas feci breves .aicein e aiſtintavi
tas quod co . Gommentarii Raſchia . —2 efle vi-
. riorem Co Orbi erudito ù re .
ſenſum obſcu . ctis le Roribus atque C¶ lirionis
r §, ſi id doctis leé iblia Hebræa editio
prolixiotes darurdselid ds conſicienda bræter Biblirff ſum exemplari
ſum fuerit. In v fuerunt, etiam illo uſu
ſ fundamenti loco fue
. *
Baſileenſis, qu

. idven-
△☚ R 1. e. anno a
mſtelodami pa juxtà minorem ſupputationem,
Hebræoquod videlicèt annõô 413. juxtà undeenn⸗ ihi excuſum
tus Meſſiæ n8 à Chriſto nato 1653. in rer orndr: d & warids le-
. . „ 3 .
annò nemp linent editione, nonnu ientibus adjeci, quo-
ut & Beroli⸗ is in locis convenientibus a 7 1
eſt, ex quo- . ue notis meis in jonùm, quæ in libro
. mꝑplſi casquen & meuntio fit obſervationum, q . .
ctiones deſu s ſæpè meut ſcire volui
. . em noti volum ſcire vol 5
niam etiam in Bran habentur, Lectorem beneto quarta Dow-
ee lmei exemplari: duod AcTerdtdeg⸗ imirùm anno 441. ſe-
nir
me illo uſum itatem acquite, (16. ſ.
veriatem acquitc, (hriſtianam
4 NDN 1. c. anno idelicèt juxta amn &
Pa p Doss i. (ſupputationem. vi B llegatorum ex-
ùm minorem fupputatione lixiorem locorum alleg
cundùm jit, ut ſi quis fortè ProO ndem, ut etiam
6 168 1prodiit, ut., ſic inde depromere poſſit, ta m, ut
anno 16⁸ ſid illam exin E 4 . . . eſt: E!
150 eret, is im illius hbti, cujus inſcriptio
tionem deſi hibuerim illius libri, cuj Deis kacta eſt men-
plica xemplar adhi a in notis meis facta eſt m
deaeie ery Ncnzus erebtain no quæ Pbragæ
—WRi. c. Gori, quòd illa uſus ſim e „2 mini ſup-
ori, quo inorem fup
no⸗ olum ſi le Grene quò innuitur annus 3 38. juxtà m

hunc librum,
è& annus Chriſti 1 sefer elt hune & eos li-
eibram alut, uem etiam ſæpiùs in notis a locoramadduco-
ur libram e aldots memini, ut n: daui uberiore ſim. Vale, Lectoer
bros quorum pa m deſiderat, ſibi compatet, di R. ſchiani in Pentateu-
fum cxplant Latina hac verſione Commentarii Ra

1
iei is utere mihique fave!
djectisque notis
chum MoGs, adjeé

ſ. 2 3. habetur.
1 m i Proverb. cap. 23. vert
. e compara, uti v. rzi erfa zin
63 Helie ie l in eræfatione num. 3. & n 12 n
(17. n ctum eſt

GENE.

fum annune

—
(1.) Hebr.
Int ſudeor
UIluf in
deſttatista
ihræ alin!
In 1. .
Mlllis, uta
Pdn ac D.
it Akatol
3ucll 1, a
(1.) Waaur il
menmubrnot
V. 3. Kn ar
ls fuerit iin
intrz Ceneie
I. . 24, bi
fſtirmabt la⸗
uemm iciotan

—

lcandum
Fiſtimavri
te elle vi.
gedinonis
eBemplari
noadyen-
tmtionem,
excuſum
2 Narias le⸗
Ceci quo⸗
ue inlbto
ſeirevolui,
Ita D
no 44l. ſe⸗
hrilſtiaaam
torumex⸗
m,ut etiam
jo eſt:
daelt men.
e 0
notem lup⸗
Inc librum,
al & eos li⸗
madduco
ale, Lectot

n Pentatel⸗

—
4betur.

MW.

4

4

GENESEOS.

CAL. I.

rum annunciat (ſeu promittit) populo ſuo, ſe ei gentium hæreditatem daturum eſſe,
(§)) ut,

N (1.) principio] Dixit R. Iſaac: (2.) non opus fuit, incipere
legem (Dei,) niſi à (verbis iſtis:) menſis iſte vobis &c. (3.)
quia illud primum eſt præceptum, quod Iſraelitis datum fuit;
ſed quænam ratio eſt, cur initium fiat à (verbis illis:) in prin-
cipio? (nimirum Deus) propter potentiam (4.) operum ſuo-

(1.) Hebr. νπa, multum argutiarum hic affe-
runt judæorum magiſtri, cur à litera Beth fiat
initium in dictione illa να&ρa; ſed illas hic
brevitatis cauſà omitto, qui eas videre vult, pote-
rit præ aliis legere notas ad librum Precum fud.
part. 2. p. 2 10. a. princ. editionis Amſteloda-
menſis, ut & D. Scherzeri Trifol. Orient. in not.
p. 8Q1.: ac D. Mali Theolog. Jud. Loc. 3. p. 62.
it. Sukka fol. 49. col. I. & Roſch Haſchana, fol.
32. col. I1. ac Megilla fol. 2 I. col. 1.
(ꝛ.) Videtur iſte fuiſſe Iſaacus ille, de quo Com-
mentator noſter in notis ad I. Paralipom. c. 18.
V. 3. & 2. Paralipom. c. 24. V. 14. ſeribit, quod
is fuerit filius Samuelis Narbonenſis, confer. &
infrà Geneſ. c. 37. Vv. 20. n. 4;3. & I. Samuel. c.
I. V. 24. ibique Raſchi noſtri not. nonnulli exi-
ſtimant, Iſaacum iſtum fuiſſe R. Salomonis pa-

trem idiotam, qui ineptum iſlud dubium, de

quo hic Commentator noſter, moverit, confer.
OD-n Mne in not. ad Commentar. Raſch. k.
loc. edit. Amſtelodam. ac D. Scherzeri obſervat.
h. loc. Lit. a.
(3.) Prout Exod. c. 12. v. I. & 2. habetur, ubi pri-
mum, juxtà Rabbinorum ſententiam, habetur
præceptum, univerſo populo Iſraelitico datum ;
lex autem Iſraelitis non eſt data, niſi ama
Dunn i. e. propter præcepta, quæ in illa lege
continentur, ſicuti in not. maN rne h. loc.
habetur, vide Exod. dict. c. 12. v. I. n. I.
(4.) Sive: virtutem, uti Vulgata Latina habet in
Pſalm. 111. V. 6. ad quem hic reſpicitur, ubi
LXX. Hebræa iſta: wyn no verterunt: igν
levan durve, fortitudinem operum ejus intelligi.
tur autem hoc nomine immenſa Dei potentia e-
jusque eminens dominium, quò regna, & regio-
nes prO lubitu transfett, aliam rationem, cur hie

A M.

2 GENESEOS. CAF. L.

(5.) ut, ſi (fortè) populi chujus) mundi dixerint Iſraelitis: prædones (6.) eſtis, quo-=
niam terras ſeptem gentium (7.) invaliſtis, illi dicere (ſive reſpondere) poſſint iſtis
(populis:) omnis terra eſt Sancti illius Benedicti, ipſe creavit illam eamque dedit il-
lis, quibus ei viſum fuerit, (8.) pro arbitrio ſuo dedit eam illis & pro lubitu ſuo abſtu⸗
lit illam eis eamque nobis dedit. (9.) Eod. verf. r. In principio erzavit ]Non di-
eit Scriptura iſta, niſi expoſitionem allegorieam, (10.) prout Rabbini noſtri piæ me-
moriæ explicant, (nempe dicit id hic Scriptura) propter legem (Divinam,) quæ vo-
catur N i. e. initium viæ ejus, (1 F.) & propter Iſraelitas, qui dicuntur
—R i. e. initium (five primitiæ) proventus ejus; (1Z.) Sed ſi explicare (*)
velis iſtum (verſum) juxtà literalem ejus ſenſum, (13.) hæc erit illius expoſitio: in
principio creationis (14) cœli & terræ; terra autem erat inanis & vacua ac tenebræ

&c. & dixit Deus: fiat Iux &c. nec venit (hic) Scripturæ, ut doceat ordinem crea-

tionis, quaſi dicere velit, quòd illa (1 5.) ꝑræceſſerint, nam ſi iſtud docere voluiſſet
(Moſes,) ſcribendum ei fuiſſet: oN (r16.) i. e. in principio primùm creavit
coœlum &c. quia non tibi (reperietur vox illa;) — Wπν in Scriptura, quin ea di-
ctioni ſequenti conjungatur, (17.) veluti (in illo loco:) — 2bpe L
initium fiat, de creatione mundi, adfer R. Beza- (122) Vide Jerem. cap. 2. V. 3. Confer.-S& not. ad
Ieel apud D. Scherzer. loc alleg. confer. & Ra. librum Prec. ud. part: f. p. 116. b. med. ac not.
ſchi nor. ad dict. Pſalm. 1II. v. 6. in HaT RDY h. loc. in MSto Erfurtenſi I. hic
(5.) Vide Pſalm. 2 ve &. ac not. in Nor erDE additur? erI en Wi. e: hucuſque
h. loc. eyxpoſitio allegorica ſapientum (Kabbinorum.)
(6.) Invaſores, ſpoliatores, id enim Hebr. ud, (X —Hebr. *αiec in exemplari Hebræo, qug
à Græc. AXnsee,, i e. latrones, hic ſignificatt uuſas ſam, legitut; alii codices habent: w
67 ) De quibus Deiter. c. 7. v. 1. vide not, in. i. 6 exponereillum, res eodem redit-
DpTY D* H., loc. 6 2. (13.) Hebr. W, cui opponitur dictio: voe,
(8.) Eadem, quæ hic, à Commentatore noſtro no. de qua paulò ant& m. 10. confer. Lightfoot. ad
tata ſunt ad Eſa. eap. 4 5 v. 12. vide & not. in † Johann-c. 5.v. 39. p. 101 5. edit. Lipſ. & infrà
DeTE H h. loc. it. Baba Kama „ fol. 55. Geneſ. c. 37. V. 20. n. 44.
col. I. (I4.) Hebr. — ", ſicuti hic habetur;, nam ver-
G.) Vide dict. Pſalm. 111. v. 6. uba Commenta dum ., dum antecedenti voci conjungitur,

tor noſter eandem, quæ hie habelur, adduxit ex-

poſitionem, confer. & Lightfoot. Decad. Cho-

rograph. Marco præmiſi. c. 10. F. 1. n. 2. p. 587.
edit. Lipſ.
(r1o.) Juxtà Hebræum? uu confer. de hoc ver-
bo infrà Geneſ. c. 2 5. V. 22. n. 50. hinc w
dicuntur expoſitores, concionatores, de quibus

vid. id. Lightfoot. ad Luc. c. 10. v. 2 5. p. 79 2.

conter. & num. ſeqv. 13. b. verſ-
(I.) Ut Proverb. cap. S. v. 22., habetur, vide nor.
in pn NeW h. oc. it. Megilla fol. 9. col. 1. &

hic exponendum eſt ha amen Nn, i. e. ac ſi
ſcriptum eſſet vma i. e. creatio, ſic in not.
D- NDO h. loc. exponitur, confer. infrà
num. 2I. h. verr.
(15.) Nempe: cœlum & terra, de quibus pauloò
antè dictum eſt, eonfer. infrà n. 24. h. verſ.
(16.) Non vero —αν%½, ſicuti hic in textu ſacro
habetur, qua de remox plura apud Commenta-
torem noſérum. ðð
(17.) Vel: connexa ſit ſive cohæreat voci ſequen-
i idque exemplis, ex S. Scriptura depromptis,

Chagiga, fol 2. cOl. I, ac Tamid, fol. 32,col. 1.

à Commentatore noſtro hic declaratur.

—
is iaß
jre. inii
20) i
E
z.eeprine
prinepiut
ſiaodie
ſef.)erea

mittunh
catar bi,
Damalci,
numatabi

—
(19) Ui
eba iſta
nead
nollro exe
ſut 1.
(19) Rout
iie not in
(1) Vice .
(1) Ideß:
ibenimrer
N ponitt
in conter.
Donn h
N in M
(1) Vel: r
ſen, Uti
lone ell
0le, coofe
1 ille
W Rnn
loeninis
not.ndn⸗
(13.) Kaük
cœtefung,
diceret: d
Hoſeim,
(24.) Vigelie
dictumel,
hie obſecio

1

elli⸗ Jude

polkintigis

uſoo abſtu⸗

] Wdi

rtpir e⸗.

m) que wo⸗
gui dicuntur
echlicare (*)
Aholtio: in
aac tenedre⸗

tdinem cea⸗
cere voluiſlet
Imumn creavit

rquin en di⸗
9 NN—

onker⸗ notdd

6 bemed a not,
dErkuttenſi1. hnic
Pie, hucuſque
(Kabbinorum.)
i Hebræo, qus
es hibent: W
kecit.
ieun Cictio: ,
fer, Ligtioot
ecit Lipl & inlta

Abetur, nam ver⸗
ort conjungttun,
) RNa, ie dſi
eani, ſe in do⸗
tur, cOnler infin

de quibus genh
n. 14, elk,
hie in tennn hieſo

pud Commente⸗

eteat woei leqgien⸗
igtun⸗ depronphe,
geclaratur⸗

CAp. I. GENESEOS. 4
i, e. in principio regni Jehejakim, (L 89 i1tem (alio in loco:) hD DDD S
ie. initium gegni ejus, (19.) iétem: J N ine. primitias frumenti tui;
(20.) ita etiam hic tu dicis αℳ HRN ac G (ſcriptum eſſet:.) — Rn
(2 1Jatque huic fimile eſt, (quod habetur in illo 4oco:) Ne
I. e. principio dixit Dominus in Hoſea, (22.) ac ſi diceret; A) i. e.
principium ſermonis Domini per Hoſeam & dixit Dominus ad Hoſeam &c. (232)
ſi verò dicere velis, quòd (Scriptura hic) veniat, ut doceat „Juòd illa (24.) primò
(2 5.) ereata ſint, ut ſenſus ſit: in principio omnium (26) creavit (Deus) iſta, nam
mittunt, veluti (inillo loco?) quia non concluſit oſtia ventris mei, (28.) nec expli-
catur (1bi,) quisnam concluferit, & ſienti (alio in loco dicitur:) auferet fortitudi nem
Damalſci, (29.) nec exponitur, quisnam auferet illam , ita quoque (alibi dicitur:)
num arabit bobus? (30.) Nec explicatur, an homo araturus ſit hobus, ac ſicuti (in
A 2 illo
( 19.) Ui Jerem. cap. 26. verſ. 1. habetur
verba iſta A) 7 Pe i. e quia non tibi &c. creatas, ita, ut ordodeu tempus creationis periſta
uſque ad od i. e. Iehojakim, quæ hie in textus verba indicetur. P
noſiro exemplari habentur, abſunt à MSt Erf- (26) Nempe: terum creatarum, antequàm cœte-

2 5.) Vel: in principio, nempe: ante alias res

furte t. l ,1rr res omnes creatæ eſſent, id enim dictio na,
(19) Prout Genel. cap. 10. V. 10. habetur, vide (quam autor objectionis, quæ hic adducitur, ſup-
hic not. àn „an n h. loc. plendam putat,) hic innuit, quaſi in hoc Scri-

(20.) Vide Deuteron. cap. I 8. vVerſ. 4.
(21.) Id eſt: in principio ze? creare vel creandi,
id enim verbum , quod hichabetur, ſignifi-
cat poniturque pro a vel — n i. e. crea-†
tio, confer. ſuprà n. 14. h. verſ. & not. in mo
pan h. loc. abſunt a. verba iſta ueNa Wn

NRa in MSto Erffart. I.

pturæ textu elliptica ſit locutio; ſed huic obje-
Ctioni poſteà reſpon detur, vide n. 3 3. h. verſ. in
additionibus quoque ad Michlol Jophi addduci.
tur, nonnullos exiſtimare, ellipſin hic eſſe ac vo-
cem a ine. tempus, bic deeſſe, ut ſenſus hujus
textus ſit: in principio temporis, conf. not. in
R eD h. doc.

(21.) Vel: principio locutus eſt Dominus per Ho- (27.) Vel: quæ ſunt elliptica, exempla iſtius elli-

ſeam, uti Hoſ. c. I. v. 2. habetur, ubi in Vulgata
verſione eſt: principium loquendi Domino in
Oſee, confer. R. Salomo ad Hoſe- dict. c. 1. w. && ad Genel. c. 39. w. 14. n. 17. & ad Exod. c. 3
2. ubi ille perinde, atque hoc loco, verba iſta: „. 32n. A04. & ad Numer. c. 14. w. 4 732.
A Hn exponit: haws Q'nn i. e. initium & ad c. 24. V. 14: it. ad Eſther. c. I. v. 8 n 32
locutionis ſive ſermonis, confer. ibid. n. 16. & it. ad Hoſe. c. 13. v. 9. n. 10. it. ad mieh . 94
not. in honm mnem h. loc. v. 3. Sign. c. 30

(23.) Sieuti Hoſe, alleg. cap. 1. verſ. 2. habetur; „„ Sie; 1 9 4
cœterum, verba iſta: nomm -pin, 1. e. ac ſi (29.) Sicuti Hiob. cap. 3. Verſ. 10. habetur.

pticæ locutionis vide in notis Commentatoris
noſtri ad Geneſ. c. 4. v. 1 5. & c. 9. v. 6. n. 16.

diceret: uonm &c. uſque ad: ya i. e. per
Hoſeam, abſunt à MSto Erffurt. I.
(24.) Videlicet: cœlum & terra, de quibus ſupra
dictum eſt, vide num. 1 5. h verſ. habetur autem

(29) Prout Eſai. cap. S. V. 5. habetur, ubi autor
FValgatæ transtulit: auferetur fortitudo Dama-
fei, imperſonali uſus ſermone.
(30.) Vide Amos cap. 6. Verſ. 12. confer. & not-

hic objectio, cui infrà h. v. I. n. 3 3. reſpondetur.

in ααπ r h. loc. .

4 ———N

GENESEOSI

— . CAPF. J.
illo loco:) annuncians à principio finem, (3 1.) nec exponit (ibi Scriptura,) quisnam
annunciet ab exordio rei noviſſimam rem, ſi (3 2.) ita (ſentis,) miror te, (33.) nam
præceſſerunt aquæ, ecee enim ſcriptum eſt: & Spiritus Dei ferebatur ſuper facies a-
quarum, (34.) & hactenùs non declaravit Scriptura ordinem eorum, quæ præceſſe-
runt & quæ ſecuta ſunt, quando aquæ (fuerunt creatæ,) ecce didiciſti, quòd (aquæ)
priores fuerint, (3 5.) quàm terra, prætereà etiam (diſcis,) quòd cœli ex igne & aqua
(36.) creati ſint, quamobrem non docet (hic) Scriptura omninò ordinem eorum,
quæ priora & quæ poſteriora fuerint. Eod. verſ. I. Creavit (37.) Deu] (Dictio

&& i. e. Deus hic habetur,) nec dicitur: creavit — Ti. e. Dominus, (38.)

nmnnnn

quia

(31.) Seu: poſiremum, vide Eſai. c. 46, V. 10. u-
bi Vulgata Latina habet: annuncians ab exor-
dio noviſſimum. 4
(32.) Id eſt: ſi hæc tua eſt ſententia & explicatio
hujus loci Scripturæ, nam hactenus verba obje
Ctionem moventis à Commentatore noſtro ad-
ducta ſunt, eonfer. num. ſeq. 3 3.
(3 3.) Vel: admiratio tui me capit, te ſcil. ita ſen-

tire; habetur autem hic reſponſio ad objectio-

nem, de qua hactenus dictum fuit, confer. ſupra
n. 24. & n. 2 6. h. verſ. vide & not. in on nd
h. loc. in noſtro exemplari hic habetur: 'n
Txy öy i. e. miror te, in MSto Erffurt. 1. legi⸗=
tur dae y nr i. e. miror rem iſtam.
[34.) Uti verſu ſeq 2. h. cap. habetur, confer, &
nic not. in nτ hö u h. loc. coœterum verba
iſta: ραν.b ie d i. e. & ſpiritus Dei, ab-
ſunt à MSto Erffurt. 1.
5.) Vide hic præ aliis Lud. Cappelli notas, u-
bi ille putat, verba iſta: in principio creavit Deus
cœlum & terram, accipienda eſſe, tanquam ρο=
Xnzrikas dicta & exiſtimat pro nu legen-
dum eſſe: , extritô , ne ſcilicet totus ere-
ationis ordo conturbetur, ſenſum itaque eſſe,
Deum primò omnium creaſſe aquam & terram,
ex quibus, tanquam ex materia, omnia viſibilia
& corporea ipſe eduxerit & efformarit &c. Sed
cùm in omnibus codicibus Hebraicis hic con-
flans lectio vocis νν reperiatur, à qua non
erit recedendum, ideò huic Cappellianæ expoſi-
tioni præterenda videtur Commentatoris noſtri
ſententia, quã ſtatuit, quòd hic tempus ſive ordo
rerum creatarum intextu Sacro non habeatur, vi-
de & not. in a W h. loc.

(36.) Commentator noſter aliique Rabbini dictio-
nem 'pv ex V&X i. e. igne & 'n i. e. aqua,
compoſitam putant, confer. infrà v. 8. h. cap. n.
70. & Raſchi not. ad Hiob. c. 2 5. v. 2. it. not.
ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 75. a. princ. &
p. 110. b. med. .
(37.) Judæorum magiſtri tradunt, quod verba il-
la: dn oν†¹αμι per Gematriam ſignificent:
Sp e —nn i. e. in lege (vel propter
legem Deus) formavit duo ſecula, videlicèt iſtud
& futurum ſeculum, uti in notis ad librum Prec.
Jud. part. 2. p. 3 8. b. med. editionis Amſteloda-
menſis habetur, iidem tradunt quod
HNTNN i. e. per revolutionem ſive commixtio-
nem literarum Deus creaverit mundum prout in
notis ad dict. librum Prec. Jud. part. 2. p. 69. b.
princ. legitur, confer. not. ad alleg. librum Prec.
Jud. part. I. p. 2 5. b. med. & part. 2. p. 2 10. 2.
princ. vide & Exod. c. 3 8. v. 22. n. 1 8. ac Jal-
kut Part. 1. fol. 2. col. I. princ.
(38.) Ratio à Commentatore noſtro hic adducitur,
cur nomen ' &α non verò —απ hic uſurpa-
tum ſit, nempe, quia illud ſit nomen judicii ſeu
juſtitiæ; iſtud verò miſericordiæ, confer. Raſch
not. ad Geneſ. cap. ſeq. 2. v. 5. n. 29. & ad Ge-
nelſ. c. 8. V. 1. n. I. it. ad Exod. c. 6. v. 2. n. 7.
it. ad Exod. c. 15. v. 3. n. 5 8. & ad Exod. c. 20.
V. I. it. ad Exod. c. 34. V. 6. & ad Numer. c. 15.
v. 41. & ad Numer. c. 22. v. 22. n. 6 8. it. ad
Deuteron. c. 3. v. 24. vide & num. ſeq. 39. &£
40. ac not. in non ov h. loc. it. Buxtorf.

Dictionar. Hebr. voc. X“, & not. ad Genel. c.

27. V. 2 § Sign. SNN

(A.. !
—
nia ab

ſel vidit
dum mi
guo le
Verl.2.
dum ali
NE
Celolatio
(eran!, ſa
bat inser

—
(39) Rebti
ſejuſtiti⸗
Alibrun
Aneh fol
h, loc, it
Not. ad H
(40) Hied
lucieii ler
uddus p⸗
Conler. R
10 Elai. e.
igeh vert
(A1.) Uuin
in orn
cah. 14. e
11. 001. 1.
(*) Hebr.
habet:
(42.) Ke:
Aliguanz
Sign.* in
110. 2,Pfi
lan labet
Tetihkndis
r; Pau
tellar t
A1 e. W
Goſimul l
tiomundi
Jophi h /
11 col. 1.2

alipoct⸗

CMM. .
—
5 Juüsnam
3) um
er kaies 4.
Precelle⸗
1d (que)
Gie Kagi
emn eotum
(dicti⸗
unns, (39)
quia
—
Uebbini dictio⸗
h ie. agu,
. . h. cap. IE
.N. 1 it. not
6.a Mige⸗

guocd velba il⸗
n ſigniftent:
e(vel propter
jidelicetillud
librum brec.
is Amſtelod⸗
guo mn
e commictio⸗
ndam prontin
At, 1, ebgeb⸗
grlibrutn Nrec.
t. 1.. 210:3.

n. Rr ſll.

hbicaducitut,
Nd hie ulurpe⸗
wen udieii ſen
conlet Naſchi
19.⁸ c Ge⸗
c.6, N 2. e /
14 Ez0d, c,20.
Numer, c.I)⸗
, h. it
num ſeg 39.
be t. Pintof
8 Gnne6

CAb. I. GENESEOS. 5

quia ab initio cogitaverat Deus creare illum (mundum) per modum judicii; (39.)
ſed vidit, quòd mundus non eſſet ſubſtiturus, quo circà præpoſuit (ſive prævertit) mo-
dum miſericordiæ eumque conjunxit modo judicii & hoc eſt, quod ſcribitur: in die,
quo fecit DDN i. e. Dominus Deus, (40.) terram atque cœlum. (41.)
Verſ. 2. Iaanis & vacua] (Dictio:) ſignificat admirationem (*) & ſtuporem,
dum aliquis miratur & obſtupeſcit propter inanitatem, (42.) quæ eſt in illa (re,)
(ſignificat) eſtourdiſſon (43.) linguâ vernaculà (44)) ◻ notat inanitatem &
deſolationem. (*) Eod. verſ. 2. Super facies abyſi] i.e. Super facies aquarum, quæ

N .

(erant) ſuper terram. (**) Eod. verſ. 2. Et Wiritus Deiferebatur] Thronus gloriæ ſta-

bat in aere & cubabat (ꝗ .) ſuper facies aquarum in Spiritu oris ſancti illius Benedicti &

A 3 in

(39.) Hebr. α mena i. e. in menſura judicii ſi-
ve juſtitiæ, confer. Geneſ. c. 6. v. 6. n. 32. & not.
ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 9 8. a. fin. & Gur
Arjeh fol. 2. col. 4. med. ac net. in nom
h. loc. it. Buxtorf. Lex. Chald. fol. 1171. it.
not. ad Hoſe. c. 6. v. 4. n. 4.
(40.) Hie duo illa Dei nomina, nempe: nomen
judicii ſeu juſtitiæ & nomen miſericordiæ, de
quibus paulò antè dictum eſt, conjunguntur,
confer. Raſchi not. ad Levit. c. 1 8. v. 2. n⸗ 4. &
ad Eſai. c. 42. V. 5. vide & num. præced. 3 8. &
3 9. h. verſ.
(41.) Uti infrà Geneſ. c. 2. v. 4. habetur, vide not.
in pan new h, loc. confer. & not. ad Holſe.
cap. 14. verſ. 2. num. 4. & 5. it. Chagiga, fol.
1I2. cOl. 1. & 2.
(*) Hebr. nn, ſic in noſtro exemplari, Erffurt. I.
habet: WM i. e. inane.
(42.) Sive: vaſtitatem & deſolationem, quæ eſt in
aliqua regione ſeu provincia, confer. paulò poſt
Sign.* in notis ad librum Prec. Jud. part. 2. p.
210. a. princ. ſcribitur, quòd iſit res, quæ nul-

lam habet formam; ſed quæ omnibus formis

recipiendis apta ſit, Græcè 3. e. An, mate
ria; Ma autem ſit forma ſive res, eui vis ac po-
teſtas adſit induendi ſeu veſtiendi hpe hve
Xνi e. materiam formàâ ae figurà, quæ, quan-
do ſimul fuerunt unita voluntate Divinã, crea-
tio mundi inde ſit facta, eadem etiam in Michlol
Jophi h. loc. adducuntur, confer. Chagiga, fol.
12. col. I. & 2. It. Tamid. fol. 3 2. col. I.

(43.) Sic reddo hic PerNDON, Latinè: ſtupor,

dimento, D. Scherzerus in notis ad hunc locum
Lit. d. Putat, hic eſſe πααaας * Pro eνπ N
legendum eſſe: Puna X i. e., eſtonnaiſon,
(prout ipſe reddit;) ſed nulla eſt dictio Gallica
iſtius terminationis, Galli enim ſtuporem non
appellant eſtonnaiſon; ſed eſtonnemhent, confer.
Raſchi not. ad Exod. c. 14. v. 24. n. 76. & ad
Deuter. c. 2 8. v. 2 . n. 3 5. it. ad Obad. c. I. V.
I6. num. 19. & ad Jerem. cap. 2 3. V. 32. n. 24.
it. ad Pſalm. 3 8. v. 7. n. 24.
(44.) Id eſt: Gallicâ, nam R. Salomo Jarchi fuie
natione Gallus, patrià Trecenſis, confer. Eſai. c.
33. V. 19. ubi idem Commentator noſter nota-
vit, populos y eos omnes appellari, qui non lo-
quuntur linguàâ Sanctà ſive Hebræâ.
(*) Sive: vaſtitatem, Hebr. (quamvis dictio
iſta propriè ſit Chaldaica,) alius codex habet 2
Rv per Aleph in fine, prout in notis Raſchia-
nis editionis "ar nou hic uncinulis incluſum
reperitur, ubi vide ſis etiam notas, MStum Erf-
furt. 1. habet i. e. deſolatio, res eadem eft;
in editione Berolinenſi poſt: ) addita eſt hæc

abbreviatura uncinulis incluſa: de& i. e. DE
N& r& alii libri id non habent.
XX) Goaſen. hic Tract. Talm. Chagiga, fol. 12.
col. 1.
(4 5½.) Vel: Commoyvebat, expandebat ſeſe, Hebr.
An, de quo verbo confer. Raſchi, not. ad Deu⸗
ter. c. 32. V. I1. & ad Jerem. c. 23. v. 9. ubi ex⸗
ponitur Gallicè: trembler i. e, tremere, vide &
nor. ad librum Prec. Jud. part. I. p. 19. b. princ.
& part. 2. p. 22 8. b. princ, confer. & num. ſeq.

Galli hodiè dieunt: egourdiſſement, Itali; ſtor-

47

6 GENESEOS. CAP. L.

in verbo ejus, (46.) ſicuti columba, quæ expandit ſe (47)) ſuper nidum, (gerbum
Ar: notat:) accouver, (48) linguâà vernaculà. Verſ. 4. Et vidit Deusluceun, quöd
cet bona ac diviſit] Etiam in hoctextu) opus habemus verbis expoſitionis myſti⸗
cæ, (49.) vidit (nimirùm Deus,) quòd haud conveniret, (*) ut eà (luce) fruerentur
improbi, ideò diviſit (F0.) illam juſtis in tempus futurum; (FI.) aſt juxtà ſenſum
literalem hæc eſt iſtius (textus) expoſitio: vidit eam (lucem Deus,) quòd bona eſſet
& quòd non conveniret ei (luci) ac tenebris, ut permixtim (5/2.) miniſtrarent (crea-
turis,) ideò præfixit ei (luci) terminum ſuum in die; illis verò (tenebris ſcil.) termi-
num ſuum (præfixit) in nocte. Verſ. 5. Bies unus (†)] Iuxtà ordinem linguæ tex-
tus ſeribendum fuiſſet ei (Moſi?) dies primus, ſicuti in cœteris diebus ſcriptum eſtæ
ſecundus, tertius, quartus, cur (itaque Moſes) ſcripſit: Unus? (nimirùm) quia San-

ctus ille Bene dictus fuit unicus in mundo ſuo, nam angeli nondum erant creati uſ-

. ꝗque

47. & 4⁸. k. Chagiga, fol. 12. col. 1. & fol. 15.

col. 1. & Avoda Zara, fol. 29. col. 1.
(46) Reſpicitur hic ad Pſalm. 3 3. v. 6. confer. *.
not. in Don ne h. loc,
(47.) Vel :‚movet ſive motitat ſeſe, vide num. an-
tec. 45. h. verſ. & Deuter. c. 3 2. v. 11. . 64.
(48.) Sic reddo hic: Droal. PDa& al. ap'N
fortè legendum: Tv i. e. couver, hoc enim
Gallis ſignificat : incubare, in not. ad Jerem. c.
23 V. 9. exponitur: trembler, vid. ibid. n. 6.
confer. Cantic, c. 7. V. 7. in Raſchi not. n. 48. in
coœteris exemplaribus verbum iſtud corru piè le-
gitur, vid. & not. ad Eſai. c. 59. v. 5§. H. 4. item
autor tra catus Gallici: Hiſtoire des dogmes &
des cultes &c. Part. 4. Traite 5. c. 7. pag. 687.
edit. Amſtel.
(49.) Hebr. de qua voceę vide infrà verſ. 2,.
h. cap. n. 989. intelligitur etiam hoc nomine
Commentarius allegoricus ſive myſticus, confer.
Exod. c. 2 §. Vv. 30 ibique not. n. 153.
(*) Hebr. π☚ i. e. ſufficiens, idoneum, ſic in no-
ſtro exemplari; in MSto Erffurt. 1. haberur:
i. e. ut, propter.
[50.) Separavit, ſepoſuit ac reſervavit illam juſtis
in ſeculo futuro, ſic verbum aq juxtà men-
tem Commentatoris noſtri hic exponere poſſis,

confer. Eſai. c. 30. v. 26. & c. 45. V. 7. ibique

Raſchi not. vide & not. in nam ew'h. loc.

(51.) Sive: tempore futuro, nempe in ſecule fu-

turo, in altera vita, ubi juſti perpetua luce fruen-
tur ac quaſi ſplendor firmamenti fulgebunt. Da-
niel, c. 12. V. 3. abſunt a. iſta: Neaè y) i. e.
tempore futuro, à MSto Erffurt. I. ſeparavit ita-
que Deus illam lucem Pa voon ne
Wen n enn nn eee eee deen i. e.
ut eſſet diſcrimen inter juſtum, qui eſt lux, & in-
ter improbum, qui eſt caligo, prout in notis mew
Dyna h. loc. gxponitur, confer. not. ad librum
Prec. Jud. part. 2. p. 5 6. be circà fin. & p. 8 5. a.
med. ubi ſcribitur, quòd in luce illa, quæ ſex die-
bus creationis luxit, potuerit aliquis proſpicere
55d ny en n i. e. ab (uno) fine mun-
di ad (alterum) ejus finem, confer. & not. ad dict.
librum Prec. Jud. part. z. pag. 10 5. a. med. it.
not. ad Habac. cap. 3. verſ. 4. num. 10. ac Cha-
giga, fol. 12. col. I. it. Tamid, fol. 3 2. col. I. ac
Joma, fol. 3 8. col. 2. & Sota, fol. 12. col. 1. ac
Baba Kama, fol. 55. col. 2. & Peſachim, fol. 2.
col. 1I. ac Megilla, fol. 20. col. 2.
(52.) Confusè, ſine diſcrimine, Hebr. da)adya,
confer. quoad hanc vocem infrà verſ. 11. h. cap.
n. 8 1. & Deuteron. c. I. v. 22. n. 13 3. vide &
not. in on enbw h. loc.
(†) Confer. hic Berachot, fol. 2. col. 1. & fol. 2 5.
col. 2. it. Schabbat, fol. 10. col. I. ac Peſachim,
fol. 8 8. col. I. it. Megilla, fol. 12. col. 2. ac Cha-
giga, fol. I2. col. I. & Naſir, fol. 7. col. tI. ac
Chollin, fol. 83. col. 1,

(A.!

—
gve ad

marſi
(lli tar
increpa
guod
ſech ſee⸗
jomo⸗/
Lod, Ve
io /69.

—
)Tod
eata
Klom.
N d
ſum 7.1
ngelon

m. O◻2

P. 339.
Rabbini
ellet fich
1.,. 100
4.l. l.
64.) 1tr
Moſis va
s
1) Hebr
niak inſtan
Ui in Ber
rit Gnd
RR
nediz
Alibrum
P.70r2.
tol.r2.
66 (oag
Wquo
Preced
(57.) Mon
QMyv
loe aleg
qudo⸗ c
1, e, hond
6*) Hebr 4
MSto kitk

(A. E
—
(Letbum
Ceyn i
nis myti⸗
ftuerentut
tä ſenkum
bonaellet
tent crea⸗
il) temi.
ingor tex⸗
ipum eſt⸗
quia dan⸗
creati ul⸗
(gge

Ga luce ftuen⸗
gebunt, Da⸗
en i,e,
ſeparzrit i.
D
d en le,
eſt lux, & in⸗
tin notis mov
not, 4d librum
Gn8 p. H a.
4,que ex cie⸗
liis Praſpicelt
no) hie mun-
Knotad gict,
of. a hed it⸗
m. 10, a Cha-
N.zucol.
11. col. 1. a
ſachim, fol. ¹,

ehr. Noe,

retl. 11. h can⸗

0l. 1. & fol⸗).
I.ac belichim,
col. 1. 4 Cha-
Cle, Cl l

CAbP. I.

G6ENESEOS. 7

que ad diem ſecundum, (5 3.) ſic in Bereſchit rabba (54.) exponitur. Verſ. 6. Fialt
exganſum] i. e. Corroboretur expanſum, nam licèt creati fuerint cœli die primo;
(illi tamen) adhůc humidi (5 5.) erant; ſed condenfati ſunt (56.) die ſecundo per
increpationem Sanctrillius Benedicti, dum dixit: fiat firmamentum, atque Hoc eſt⸗.
quod dicitur? columnæ cœli contremuerunt, (57.)toto (videlicèt) die primo; (²*)
fed ſecundo (die) obſtupuerunt propter increpationem ejus, (5 8.) non fecus atque
homo, qui attonitus ſtat propter inerepationem alicujus, qui illum perterrefacit.
Eod. Verſ. 6. In medio aquarum ](Dictio R hic ſignificat:) VXDNi. e. in me-

dio (59) aquarum, ut ſit (tantum) diſcrimen (60.) inter aquas ſuperiores & inferio-

res

(5§3.) Eodem die ſecundo etiam ignem & infernum
creata fuiſle nonnulli tradunt Rabbinti, vide R.

Salom. ad Eſai. c. 30: V. 3 confer. & not. in
pom he ad vVerſ. I. H. cap. Lit. † vide & ver-
ſum 7. h. cap. ibique not. n. 6 9. ubi plura de
angelorum creatione & inferno, confer. & not.
in a NV) H. loc. ac D. Wagenſeil Sota,
p. 339. n. G. CGterüm de ſeptem rebus, quas
Rabbini creatas eſſe ſtatuunt, antequàm mundus
ellet factus, vide not. ad librum Prer. Jud. part.

2. p. ToOG. bi med & Hoornbeek contrà Jud. I.
4. C. I. P- 3 G0. ac Gur Arjeh fol. 7 I. col. 2.

(54.) Eſt is Commentarius in primum librum
Moſis varius & allegoricus, de quo vide noe

daP & Buxtorf. Bibliotk. Rabbin-
(55.) Hebr. , ſenſus eſt, quòd nondum fue-
rint inſtar glaciei condenſati ac conſolidati, nam,
uti in Bereichit rabba habetur, eo tempore, quô

dixit Sanctus ille Benedictus: fiat fimamentum
PyxDNAN , i. e. congelata fui guuta
media & facti ſunt coli, prous allegatur in notis
ad librum Prec. ud. part. 2⸗ p. 43. b. med. &

p. 70. a. med. confer. & num. ſeqv. 56. it. Megil-
la, fol. 22. col. I. ac Chagiga, fol. 1 5. col. 1.

præced. 5 5. & Buxtorf. Lex- Talm. fol. 2154.

(57.) Prout Hiob. cap. 2,6. V. II. habetur, in notis
Da NDverbum iſtud: 199 , [quod Hiob.
loc. alleg. reperitur,] exponitur e e i. e.

quòd columnæ cœli] fuerint remiſſæ ſiye laxæ
i. e. nondum firmæ & roboratæ.

MSto Erffurt. I. abſunt iſta.

(56.) Goagulati, congeſati funt, id enim verbum
W, quod hic habetur, ſignificat, confer. num.

(*) Hebr. X bvn, ſic in noſtro exemplari led à

(5 §.) Nempe: Dei, vide Rafſchi not. ad Hiob.
Qdict. c. 26. v. I1. in notis ad librum Prec. Jud.
part. 2, p. 39. a. med. ſcribitur juxtà veterum
traditionem, quòd, dum Deus voluit dividere
aquas, noluerint aquæ inferiores remanerèe in lo-=
co impuro ac dixerint: nos ſcil. aquæ tàm ſu-
periores, quàm inferiores] ſimuùl crestæ ſumus,
cur iſtæ alcendunt; nos verò infrà relinquimur?
quocircà en Sann enen i e. cum
illæ (aquæ inferiores] contrà eum Deum] re-
bellarent, ipſe ſubegit illas metu ſuo, ſicuti ſcri⸗
ptum eſt Pſalm. 104. V. Ze ex increpatione tua
diffugerunt, à voce tonitru tur accelerârunt [fu-
gam,] Hebræa brevitatis ſtudiò hic adſeribere
nolui, confer. infrà veri. 9. he cap. n. 72·
(59.) In notis ad librum Prer. Jud. part. 2. p. 62.
asmed. habetur: Tha i. e, in medio, ita; ut
aquæ à Deo fuerint diviſæ u n een
Nun i. e. dimidia earum pars ſuprà & dimidia
pars infrà, uti ibidem habetur, confer. not. ad
dict. fibrum Prec. Jud. part. 2. p. 6 8. b. fin. &
p. 7 5. à. princ. it. p. 106. a. princ. vide & Gur
Arjeh fol. 3. col. 2, med. ubi ſcribitur, quòd di-
ctio na hic non accipiatur, ſicuti in loco Exod-
c. 14. V. 16,. & vV. 22. ubi de Ifraelitis dicitur,
quod ambulaverint , Pnen i. e., in medio
maris; ſed illa hic accipienda ſit, ut fignificet
yunzn vel: JDne i. e. in medio, confer. num-
ſeqv. 60. & cap. ſeq. 2. v. 9. n. 6 3¾.

*

(60.) Sive: intervallum vel ſpatium, id enim di-
QGio vànoe, quæ hic habetur, ſigniſicat; in notis
ad librum Prec. ſud. part. 2. p. 8 5. a. fin. expo⸗=

4

nitur Auini, e., intervallum, diſerimen-

8 GENESEOS. CAb. I.

res quoad expanſum, quantum (eſt ſpatium) inter (?*) expanſum & aquas, quæ ſunt
ſuprà terram, (61.) ecce didiciſti, quòd illæ (aquæ) ſuſpenſæ fuerint verbé regis.
(62.) Verſ. 7. Er fecit Deus expanſum] i. e. Stabilivit (63.) illud (expanſum) ſuper
columnam ſuam (64.) atque hæc (*) eſt MWπ i. e. factio ejus, veluti (eadem ſi-
gnificatio verbi v habetur in illo loco:) Ü i. e. & faciat (65.) ungves
ſuos. Eod. verſ. 7. A regione ſupen (66) exyanfi] Non dicitur (hic) —y; ſed
yp i. e. deſuper expanſum (à ſupera expanſi regione,) quia illæ (aquæ) ſuſpen-
ſæ ſunt in aẽre; cur autem non dicitur in die ſecundo: 2 ¹ i. e. quia bonum?
(67.) quia (ſcilicèt) non completum (ſive finitum (**) aut abſolutum) fuit opus a-
quarum (†) uſque ad diem tertium, nam ecce inceperat (Deus opus) illud die ſecun-
do; res autem nondum abſoluta (ſive completa aut finita) non eſt in perfectione ac
bonitate ſua; in (die) autem tertiâ, quàâ perfectum fuit opus aquarum (***) & (in
qua Deus) incepit atque perfecit aliud opus duplicavit (vel iteravit S. Scriptura) in
illo: 2 i. e. quia bonum, duabus vicibus, (68.) unâ, quoad perfectionem o-
peris

(*) Hebr. y Pa, ſic in noſtro codice; ſed in aptayvit, ordinavit, vide num. antec. 6 3. & not. in
MSto Erffurt. I. legitur ya i. e. in expanſo. Pam muW h. loc. it. infrà verſ. 2 5. h. cap. num.
(61.) Senſus eſte ut ſit tantum intervallum ſive 122.
ſpatium “d , nn α edyn den pn (66.) Sic cum Junio ac Tremellio dictionem yyn
e en ee eeenn en enn ehic interpretari volui, ut à voce —) i. e. ſuper
yva i. e. inter aquas fuperiores & firmamen- vel ſuprà, diſtingveretur, confer. & hic not. in
tum, quantum eſt intervallum à firmamento uſ- Dpa H h. Iloc.
que ad aquas inferiores, quæ ſunt ſuprà terram (67.) De die enim primo dicitur: quia bonum,
& hoc eſt quod hie in notis Raſchianis dicitur:] prout verſu præc. 4. habetur, idem etiam de cœ-
yuna i. e. in medio, prout in notis ban nbe teris diebus dicitur, ſicuti verſu 10. 12. 18. 2 1.
h. loc. exponitur. & 25. h. cap. habetur.
(62.) Nempe: Dei omnipotestis, nam verbò Do- (**) Hebr. Ma, ſic in editione Baſileenſi ac Bero-
mini cœli facti ſunt &c. uti Pſalm. 33. V. 6. linenſi; aſt in MSto Erffurt. I. legitur: —p
habetur. genere fœminino, in exemplari Hebr. quo uſus
(63.) Ordinavit, diſpoſuit, Hebr. n, de quo vi- ſum, habetur: Maa i. e. in impletione ſeu per-
ge paulò poſt n. 65. confer. & Deuteron. c. 2 1. fectione, niſi erratum ſit typographicum ac pro
v. 12. n. z I. a legendum ſita ab initio.
(64.) Id eſt: Super baſim ſive fundamentum ſuum, (?– Hebr. n, ſic in codice Hebræo, quò uſus
id enim dictio y, quæ hic habetur, ſignificat, ſum, ut & in Baſileenſi atque Berolinenſi edition.
Mstum Erffurt. 1. pro py legit: hhy idque aſt in MSsto Erffurt. 2. legitur vs i. e. cœlo=
magis perſpicuè. rum.
(*) Hebr. ſie in exemplari noſtro; ſed in (*X) Etiam hic in MSto Erff. 2. pro mn i. e. a-
MsSto Erffurt. 2. habetur NeN; Aſt priorem le. quarum, legitur 'nwni. e. cœlorum.
ctionem præferendam puto. (68.) Nimirùm verſu 10. & verſu 12. h. cap. vide-
(65.) Id eſt: ordinet, diſponat, aptet, ſic Com- licèt y na e bD neine e i. e.
mentator noſter verbum v, quod hic, ut & unà (vice] propter opus diei ſiſtius] & altera
Deuteron. c. 2 I. verſ. 12. in textu ſacro habetur, (vice] propter hortum voluptatis ſeu paradi-
exponit, nempe, ut ſignificet on i. e, diſpoſuit, ſum,

(K. l.
Pers (de
Vetl. 9.
“
gue,
E exillis
er laciem
re illudint

—
lum pron
P.ſ. 4,1
(69) wiel
In CN
tintunt, 9
de Malchu
not. d lib⸗
.
fin. it lig
eli lii.
Ppart,eh.
cundboe⸗
Kaditun ne
undolicl
utt. 1e
UItlO, cr
Omnes ian
Ppgelorum
Unifol, On
Maji Theo
lbrum bie
Upelos ere
n, conker
erol
1t. lius
trerbaj
Ulcefen.
Panſum
uckae e
Dontat ar

(Al. l.

—

Auæ nt

boregi,
n)ſuper
ademn ſ⸗
ungres
11; ſed
)ſuhhen.
bonum)
topus .
ieſecun⸗
cione a
* in
ptuta) in
lonem o⸗
Peris

3. not in

vonem )n
ie, ſuper

bic not in

uis bonum,
Ktiat de cce⸗
11. 109.2ls

enſt ac Bero0⸗

lur: hg
br. guo ulus

lone lel pel⸗.

ticum ae hro

0, ud uſu
nerllecition⸗
ei,e.cel⸗

miei-
un
ins & alet⸗

i ſen palnl⸗
t Pl

CAP. L. GNESEOSs. 5

Re (c ) ſecundæ; alterâ, quoad completionem operis (iſciur) diei. ( 69.)

Verſ. 8. Et vocavit Deus expanſum cœlos] Dictio —pE nomen habet à e

() i. e. onuſtum (70.) aquis, (ac ſi diceret.) D i. e. ibi (ſunt) a-
quæ, — ) O i. e. ignis atque aquæ, (71.) quia (Deus) iſta inter ſe commiſcuie
& ex illis fecit cœlos. Verſ. 9. Congregentur aquæ] Expanſæ (*) erant (aquæ) ſu⸗
per faciem univerſæ terræ; ſed congregavit (72.) illas (Deus) in oceano, qui eſt ma⸗
re illud inter omnia maria maximum. Verſ. 10. Vocavit maria] Sed nonne mare

unum

ſum, prout in notis ad librum Prec. Jud. part, 2. M i. e. Elucidationum ſuper Commentarium

p. 75. 2, fin. habetur, confer. & not. in nor Ralchi dicdtionem dev putat hic exponendan
Dvan b. loc. . . . eſſe pnmy i. e. retrò, ac ſi ſcriptum eſſet? &αρi. e.
(69.) Videlicèt: tertiæ diei, confer. etiam hic not. ignis, quaſi diceretur d') w, i, e. ignis, aqua,
in nom nem, nonnulli Judæorum magiſtri!] conter. verſ. I. h. cap. n. 3 6. & not. in n
tradunt, quòd die ſeeunde creata ſir gehenna, vi-] h. Joc. in MSto Erff. 1. iſta * e'n & non legun-
de Raſchi not. ad Eſai. c. 3 0. verſ. 3 3. confer. & tur.
not. ad librum Prec. Jud. part. 2, p. 3 9. a. med.](71.) In notis Raſchianis editionis as
ac p. 43. b. med. it. p. 72. a. med. ac p. 7 8. b. hæc uncinulis incluſa reperiuntur, nempe 2
fin. it. Liglufoot. ad Luc. C. 22. V. 5 3 P. 8987. — M v be b N5 id eſt: alius
edit. Lipſ. in iisdem notis ad librum Prec. Jud. codex [babet] S'nu (nomen habet à] b'n tw
part. 1. p. 1I11. b. med. ſcribitur, angelos die ſe- i. e. ibi [ſunt] aquæ alia explicatio: (nempe
cundo creatos eſſe, ibidem part. 2. p. 79. a. princ. quòd nomen traxerit ab:] Dm) & i. e. ignis
traditur, nonaginta duo millia angelorum die ſe=
cundo fuiſſe creata, in iisdem notis & quidem ba iſta: n N „quæ hic in notis Raſckianis
part. 2, p. 85: a. ſin. & p. 104. b. fin. adducitur habentur, de quibus paulò antè n. 70. h. verſ.
ratio, cur angeli die primo non ſint creati; non confet. & not. in pomt mno h. loc.
omnes tamen Rabbinos circà tempus creationis (*) Hebr. pniv, ſic in codicibus impreſſis; aſt
angelorum convenire ſeribit D. Scherzerus in in MSto Erffurt. I. habetur: Sow, i. e. in-
Trifol. Orient in Obſervat. Lit. 9. confer. & D. undantes vel immerſæ ; MStum Erff. 2. habet
Maji Theol. Jud. Loc. 4. Sect. I. p. 66. H. 2. & pruorm, quod vertete poſſis: vento diſperſæ à
p. 79. dict. Loc. 4. Sect. 2. F. 1. in notis ad dict. rad. MM i. e. ventus ſeu ſpiritus.
librum Prec. Jud. part. 2. p. 86. a. fin. ſcribitur, (72.) Nam, licet aquæ altiores ſint terrâ; tamen
angelos creatos eſte — Nn i. e. ex igne & a-⸗ Deus illas unum in locum congregavit & ap⸗
qua, confer. num. ſeqv. 70. & 71. .1 paruit terra arida, ut animalia atque gramina in
(*) In Berolinenſi editione hic habetur: d'nv &Wεαπſ illa ſubſiſtere poſſent, ſic habetur in notis ad li-
1. e. alius liber habet: Smv pro de, brum Prec. jud. part. I. pag. 6. a, med. Hebræa
quæ verba ibidem uncinulis ſunt incluſa. brevitatis causà huc tranſcribere nolui, confer.
(70.) Vel: oneratum Hebr. Pv ſice illud & in not. ad dict. librum Prec. Jud. part. I. p. 17. b.
Gur Arjeh fol. 3. col. 3. med. exponitur, ac ſiꝗ princ. & p. 19. a. fin. it. part. 2. p. 10 5. a. fin.

diceretur: fer aquas ſive porta aquas, quia ex- ubi ſcribitur, quòd aquæ inferiores noluerint ſta-

panſum n- H& NHν i. e. fert ſive portat a- re ac ſemet unum in locum congregaie; ſed
quas ac cœlum eſt 9 Mhai, e. tanquàm a- quòd per canales ſſive fluctus] ſuos aſcendere

liquid incurvatum ſeu convexum d'n ν☛ i., e. voluerint versùs aquas ſuperiores, donec Sanétus
S& portat aquas, prout in endem Gur Arjeh loc. ille Benedictus dixit: congregentur aquæ &

alleg. circà finem habetur, autor “r'e y NNn hanc

B

& aqua, juxtà quam lectionem omiſſa ſunt ver-

10

GENESEOS.

unum eſt? (73.) (ita ſanè;) ſed non ſimilis eſt ſapor pilcis, qui aſcendit ex mari.
quod eſt juxtà Acconem (74.) ei piſci, (*) qui aſcendit ex mari in Hiſpania. (759

Verſ. II. Germinet (76.) erbam virentem] (Vox:) N non ſignificat ν nec
Scripturæ ſacræ non convenit dicere: 2 vN
iſtinctæ (ſive diverſæ) ſunt, unaquæ que per ſe

(dictio:) 2 à notat &N ᷣ ac linguz
XN (77.) nam ſpecies Rin

dicitur ·v i. e. herba iſta vel illa (78.) nec mos eſt S. Scripturæ (**) dicere: &

i. e, gramen iſtud vel illud, nam N&iν ſignificat tegumentum (79.) terræ, quando

illa DN 1. e. graminibus repleta eſt. Eod. verſ. I1. Germinet terræa] i. e. Re-

pleatur & contegatur (terra) operimento (?) Q' p i.

e herbarum, &ο0 linguâ

vernaculàâ vocatur herbage, (80.) omnes (ſcilicèt herbæ) promiſcuè; (81.) ſed

—

quæ-

hanc in rem ibidem adducuntur ver ba illa Pſalmi
42. v. 8. abyſſus abyſſum vocar ad ſonum cana-
lium tuorum, Hebræa vide loco allegato, con.
fer. quæ ſuprà ad verſ. 6. h. cap. n. 5 8. notata
ſunt.

(73.) Vel: unieum eſt, nam Eccleſiaſt. c. 1. v. 7.
habetur: omnia flumina properant ad mare, ubi

mare dicitur numero ſingulari; & tamen hic ha
betur pluralis i. e. maria, quem numerum
pluralem Commentator noſter hic dicit uſurpari
propter diverſitatem ſaporis piſcium, confer.
Gur Arjeh fol. 3. col. 4. princ. it. Schabbat, fol.
109. col. I. it. Para, fol. 20. col. 2. ac Mik-
vaot, fol. 63. col. 1.
(4.) Hebr. 1ay, Acco, aliàs Ace & Acite, prout

apud Joſephum de Bello Jud. 2. c. 17. poſtea

Ptolemais dicta, urbs Phœniciæ, de qua plura in

Gorionide, confer. & not. ad Zephan. cap. 1.

verſ. 11. num. 13.
(*) Hebr. X, ſic in exemplaribus hactenus excu-
ſis; in MStis Erff. 1. & 2. habetur: M Syvy,
i. e. ſapori piſcis.
ͤů75.) Hebr. Mε x, alii rectiùs, ut puto, legunt:
HbbN, Hiſpania, quæ Rabbinis etiam dicitur:
Pob, vide R. Salom. ad Obadi. c. 1. v. 20. in
notis dnon “ h. loc. ſeribitur, in iſtius regio-
nis mari b on Hi i. e. piſces valdé bo-
nos eſſe.

76.) Sie juxtà Vulgatam Latinam verba iſta :
awy &να hic vertere volui, quomodo nomina
iſta diverſam habeant ſignificationem, vide pau-
15 poſt in Commentatoris noſki notis contfer.

Roſch haſchana, fol. 11. col. I. item n. 80.81.

& 82. h. verſ.
(77.) Sed ſermoni S. Scripturæ convenit, dicere:
Vden Nνα i. e. herbeſcat terra, ſicuti hic in
textu ſacro habetur, poſſes vocem * juxt
expoſitionem Commentatoris noſtri vertere:
gramen; 2y verò: herbam, ut tanquam ge-
nus ac ſpecies inter ſe differant, vide num. ſeqv.
79. & n. 82.
(78.)
ce vide Buxtorf. Dictionar. Hebr.
(xXX) Hebr. â, ſic in exemplari Hebræo, quo
uſus ſum, legitur, cui & MStum Erff. 1. con-
ſentit; in Baſileenſi & Berolinenſi habetur:
n̈ i. e. loquentis, ſcil. Hebraicè.
(79) Veſtimentum, operimentum, Hebr. rua,
uti hic habetur, &“ itaque juxtà mentem
Commentatoris noſtri, generale nomen eſt;
awy veròô fpeciale, confer. num. præced. 77.
h. verſ.
1) Hebr. vav, ſic in codicibus hactenus excuſis,
in MSto Erff. 1. legitur n i. e, ſpeciebus.
61
(80.) Vel: herbace, ſic reddere poſſis NaNX,
Commentator noſter ad Deuter. c. 3 2. v. 2. vO-
cem dew tranſtulit Gallicè Wae, quod expri-
mere poſſis: herberies, vide not. ibid. num. 11.
in MSto Erff. I. legitur: aννπ, herbaſin.

(81.) Vel: permixtim, Hebr. Raayà, de qua
voce ſuprà verſ. 4. h. cap. n. 52. aliquid dictum

eſt.

CAbP. I.

Hebr. 9, N. N. Græc. 4 sινα, de illa vo-

*

CAL. I.
gurlbet 1
ner] Ut c
minatiPl
lis idenn ſi
citur:)
(pausfi⸗
ctian p
Lod ſetl.
fruduum,
mG.
Collis pre
tepreceyr
gumentum

(69) ]

—
(1) Quod
ww, id De
cur 9) 1
P wec, ler⸗
glig germi
gnolcatur,
uando n
umilla ſit
ponitur etiz
Delteron. 4
te 77.
(S))Iddt:
N ierige
un, Comm
Polit conlel
1e lichlol
(²) ihr N
Plai Hebree
ditgiir
(84) Ui werle
textu ſie,
V. 40. N
() Hebe
excuſis, ab
editione he
n N n
e accuratd.

) Kianii

CAr. I.

it erman,

CAb. I. GENESEOS.

quælibet radix (82.) per ſe vocatur · i. e. herba. Eod. verſ. II. Sementem ſe-

II

nin, (75)) mwaen] Ut creſcat (ſive alatur) in illa (herba) ſemen ejus, quò ex iſto in alio loco ſe-

W nec
WoN
gve per ſe
ere: W

e, qvand
ie, R.
linge
(1.) ſed
ue.

tem n. g0.91.

genit, dicete:
ſculi hie in
em No' jugt
noſtti vertere:
l tanqatn ge⸗
ide num. ſegn.

a, Ge illa ro⸗
i Hebræeo, quo 4
m Eif. 1, 0n.

genli habetarr :

, Hibr. nond,
uts wentem
le nomen eſt;
m. Pæced. 77

adenus excuſis
polſis a,
c,31. . 1. V0⸗
, guock ehi .
Ntibid numl⸗
R, ſetbaun.

enn, de i

(8 3.) 14 eſt: lignum frugiferum, ſic & Lxx. Eo-

“S

(**) Hebr. Amny 7) ſic in exemplaribus hactenus

(85.) Sicuti infrà Geneſ. cap. 3. v. 17. habetur, u-

minari poſſit. Eod. verſ. II. Lignum (8 3) frultus] (Nimirùm ita,) ut ſapor arbo-
ris idem ſit, qui eſt ipſius fructus; aſt illa (terra) non fecit iſta; ſed (ſicuti mox di-
citur:) & producebat (*) terra arborem, quæ faciebat fructum, (84.) non arborem
(ipſius) fructus, quocircà, quando homo maledictus fuit propter peccatum ſuum,

etiam ipſa (terra) ob peccatum ſuum (?*) viſitata (i. e. punita) & maledicta fuit. (85⁵½.)

Eod. verl. 11. Cujus ſemen (ft) in es] Hæc ſunt grana (ſive ſemina) omnis generis
fructuum, ex quibus arbor germinat, quando illa plantatur. Verſ. 12. Er prodaxit
terra & .] Etiamſi non dictum ſit de graminibus: juxtà ſpeciem ſuam, (86.) quan-
do illis præceptum (à Deo) fuit datum; audiverant (tamen herbæ,) quòd arboribus
tale præceptum (87.) fuerit datum, quapropterillæ (herbæ) ſumpferunt (exinde) ar-
gumentum à minori ad majus (88.) de ſeipſis, ſicuti exponitur in enarratione myſti-
ca (89.) NRPnW. (90.) Verfſ. 14. Fiant luminaria Gc.] A primo die

B 2 G (illa)
(82.) Quod hic à Commentatore noſiro dicitur bi vide ſis Raſchi notas, confer. & Geneſ. c. 4.
Wat, id Deuter. alleg. cap. 3 2, V. 2. ab illo vo. v. 11. Sign.“* W=ð

(86.) Nam verſu præced. II. h. cap. ſolummo-
do dicitur: herbeſcat terra herbam, ſementan-
tem ſemen, nec additur ibi: juxtà ſpeciem ſuam;
aſt de arboribus ibidem adjicitur: ſecundum
fſpeciem ſuam Hebr. nnh, pro eo MStum Erff.
2. habet: 12 i. e. ita, ſic.

catur mi i. e. caulis, in Gur Arjeh fol. 3. col-
4, med. ſcribitur &ν vocari ſtatim atque ali-
quid germinat H i, e. priusquàm co-
gnoſcatur, quænam ſit herba; ay verò dici,
quando a &i. e. dignoſci poteſt, quæ-
nam illa ſit herba, in eandem ferè ſententiam ex-
ponitur etiam in Michlol Jophi h. loc. confer.
Deuteron, dict. c. 32. v. 2. n. 13. & num. an-
tec. 77. & 79.

ſpeciem ſuam, (Icuti dict. verſu antec. 11. habe-
ur, confer. cap. ſeq. 2. Vv. 5. ibique not. n. 2 5.
it. Chollin, fol. 60. col 1.
(88.) Juxtà Hebræum: tulerunt leve & grave,
id eſt: argumentatæ ſunt herbæ à minori ad ma-
jus, hoc modo: ſi arboribus à Deo injunctum
eſt, ut fructus proferant juxtà ſpeciem ſuam, i-
dem quoque nobis faciundum erit, etiamſi ea
de re nullum ſpeciale præceptum à Deo nobis
datum ſit; cœterùm de tredecim modis expo-
nendi legem, inter quos eſt & iſte —on,
i. e. à levi ad grave, de quo hic ſermo eſt, vide
lib. Prec. Jud. part. I. p. 0. a. med. & ſeq. con-
fer. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1042. it. cap.
ſeq. 2. v. 8. n. 52. & not. in nam inew' h. loc.
(89.) Hebr. πππ, Aggadah, confer. ſuprà verſ. 4.
h. cap. n. 49. it. infr. Geneſ. c. 10. v. 26. n. 21.
& Exod. c. 2 8. v. 30. ibique not.

(90.) Id eſt: in mactatione profanorum, ſic ani-

Nor zagrito, Vulgata habet: lignum pomife-
rum, Commentator tamen noſter hic aliter ex
ponit, confer. hic Roſch haſchana fol. I1. col. I.
ac Michlol Jophi h. loc.
(*) Hebr. &x) ſic in Baſil. edit. ut & in exem-
plari Hebræo, quo uſus ſum; in Berolinenſi e-
dit. legitur &S*να i. e, nam produxit.
(84.) Uti verſu ſequenti 12. h. cap. habetur in
textu ſacro, confer. Raſchi not. ad Levit. c. 23.
v. 40. n. 92. & not. in on ne h. loc.

excuſis; abſunt autem iſta à MSto Erff. 2. & in
editione Berolinenſi hic additum reperitur:
. „ . . 2 „
DT Ne N i. e. alius liber non habet iſtud id-
gque accuratè.

(87.) Nempe: ut facerent fructum ſecundaum

malia

*

12 GENESEOSB8.

CAP. I.

(illa) erant creata; quarto autem die præcepit eis (Deus,) ut penderent in expanſo,
ſic omnes quoque generationes cœli & terræ creatæ fuerant die (?*) primo; (91.)
ſed unumquodque fixum (92.) fuit illo die, qui ei (à Deo) decretus fuit, atque hoc

eſt, quod (ſuprà) ſcriptum eſt: cœlos, (93.) ut includantur eorum generationes,

(94.) & terram, (95.) ut ſimul comprehendantur illius (terræ) generationes. (96.)
Eod. verſ. 14. Fiant luminaria] Deficit (hic litera) Vau (97.) ſcripta, quia ille dies
(quartus) eſt dDi. e. maledictionis (dies,) ut cadat (?*] angina (98.) ſuper infan-

tes lactentes, & hoc eſt, quod diſcimus:

(929.) die quarto jejunant propter angi-

nam, ne illa cadat ſuper lactentes. Eod. verſ. 14. Ut dividant inter diem & inter
noctem] (Nempe) poſtquàm recondita (100.) fuit lux primæva (diviſio iſta inter

diem

malia immunda & illicita vocantur, eſt in opere
Talmudico liber ſecundus partis quintæ, qui in-
ſcribitur , tractans de animantibus mundis
& immundis, quatenus hominum uſibus licita
vel illicita ſint, locus, ad quem hic reſpicitur, ha-
betur in Chullin fol. 60. a. circà fin.
(*) Hebr. n in die, ſic in impreſſis hactenuùs
exemplaribus 5 aſt in MSto Erff. 1. & 2. habe-
tur: n i. e. à die ſcil. primo.
(91.) Confer. ſuprà verſ. I. h. cap. & infrà v. 24.
h. cap. ibique not. n. 122. vide & tractat. Talm.
Chagiga, fol. 12. ſicuti in om h. loc.
ad marginem allegatur.

(92.) Determinatum, ſtabilitum, firmatum fuit,

id enim verbum: yapa, quod hic habetur, ſigni-
ficat.
(93.) Nempe: creavit Deus, uti ſuprà verſ. 1. h.
cap. habetur.
(94.) Videlicèt: luminaria magna, Sol & Luna,
ac parva, ſcilicet ſlellæ. .
(95.) Subintellige: creavit Deus, uti dict. verſ.
I. h. cap. habetur.
(96.) Sive: productiones, uti ſunt: arbores, plan-
tæ, gramina, animalia, quæ in terra vivunt & ex
terra producta ſunt, vid. ſuprà verſ. 11. & 12.
it. infrà verſ. 24. h. cap. exiſtimo autem explica-
tionem iſtam ab autore noſtro, cui & alii Rabbi-
ni adſtipulantur, ideò hic factam eſſe, quia ſupra
verſu 1I. h. cap. particula H& bis poſita eſt, nem-
pe: P& &) PEN&H quæ particula N& in-
terdum idem ſignificat ac y i. e. cum, una,
. confer. Geneſ. c. 4. V. I. & Geneſ. c. 6. V. 13. &
Genel. cap. 42, V 22: Ubi R. Salomo notavit

◻☚ bn ben b& i. e. particulas Dè&& ac bx
eſſe incluſivas vel multiplicare rem, vid. & Exod.
c. 18. v. 18. ibique Raſchi not. & infrà Geneſ.
c. 3. V. 6. n. 17. ac Geneſ. c. 4. V. I. & 2. n. 6.
it. Buxtorf. Epitom. Lexic. Talm. voc. 1&, it.
Gur Arjeh fol. 4. col. 2. med.
(97.) Nam pro Mπρ, uti hic in textu ſàcro habe-
tur, legi debet M& vel rmν , plenè ſic quo-
que pro legendum eſt i. e., fiant; alludi-
tur itaque per vocem mexn i. e. Iuminaria ad
dictionem & i. e. maledictio.
(*) Hebr. — , MStum Erjff. 1. id omittit, ac
locum hunc ſic legit: M&N bας rrD i. e.
dies, lucere faciens ειb&, i. e. Sydus in fau-
ſtum.
(98.) Hebr. εϑb&, quod nonnulli Sydus infau-
Qſum exponunt, unde obturatio fiſtulæ gutturis
oriri ſolet, qui morbus lactentibus infantulis
præcipuè infeſtus eſt, confer. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 1479. & D. Wagenlſeil. Sot. p. m.
126. n. 7. it. lib. Prec. Jud. part. I. p. 2 5. a. fin.
& part. 2. p. 75. a. fin. & p. 246. a. fin. & Gal-
læi not. ad Lactant. I. 2. c. 14. p. m. 2 1 8. it.
Eightfoot, in Matth. cap. 10. v. 4. p. m. 326.

edit. Lipſienſ.
(99.) Nempe ex Tractatu Talmudico Schabbas

ſol. 27. 2. alleg. Buxtorf. in Lex. Talm. dict. fol.

1479. =
(100.) Repoſita & quaſi in theſlaurum recondita
fuit, id enim verbum: aa, quod hic habetur

notat, confer. ſuprà verſ. 4. h. cap. n. 50. & 51.

it. Gur Arjeh fol. 4. col. 3, princ. & lib. Prec.
Jud. part. 2. P. 56

15,

(AI. l.

—

Giem &n

geirin
ſut in

mundo,
luntaten
tun tnpa

fenlun ten

Vel 14
1e imic
ſnem 36
loquett⸗

—.—
(*) Hebr.
betur: d
() Hebr
hreo, g
ne; alt!
la ſci
ce.
(on.) Nen
Mimigen
(Onler. ni
(lon) ſde
ſe. Bunte
l.0,
(o,) Na
gnohabe
(,12. b.

(I04) Ui

Peleſdui
ginemal
(lop) ld⸗
Nnadli
n in
(1) Heh.-
bun n⸗
tur: n
ſtatutunr
(r06) lu
nelnpe
dieiau
cihitar

CAL. I.

erpanlo,
mo; (91))
atque hoc

neraliones;

ones. (96)

ia ille dies
topter angi.

lenn & inter
ſo illz inter
diem

———

ticulas ae di
,Vid, & Exod.
inſti Gent.
V. l. & 2. 0h b.
lm. voc. RK, it.

entu ſaeto habe⸗
n plend ſie quo⸗
e, fant; aAlludi
e, lucinatis ad
.

—

. id ommittit, dc

N rd dd i,e⸗
1e. Flsin fin.

,lli Sydus iofan⸗
fKule guttunis
enlius intantolis
er. Buntott, Ley.
enſeil Sot. P. m.
t.1.,.2).2. fh.
6,2 fn. 8 Gl⸗
,. m. 219, it.
14. ben. 31.

nudico Sehebas
. Taln. Aie o

ſaumum tecondia

guol hic habetut,

cn.n ſo. E
ie⸗ K Id Eie

diem & noctem facta eſt;) ſeptem (**) autem diebus creationis lux & tenebræ primi-
geniæ ſimuùl miniſtrabant tàm interdiu, (*†*) quàm noctu. (101.) Eod. verſ. 14.
Et ſint in ſna] Quando luminaria percutiuntur, (102.) malum iſtud ſignum eſt
mundo, (103.) dicitur enim: à ſignis cœli nolite metuere, (104.) cùm feceritis vo-
luntatem ſancti illius Benedicti, non debetis timere pœnas. Eod. verſ. I4. Et in ſta-
tut tempona] De futuro (illud hic dicitur,) quia futurum erat, ut Iſraèlitis præcipe-
rentur tempora ſtatuta, (105,) quæ numerantur (†) ſecundùm novilunia. Eod.
verſ. 14. Et in dies] Miniſterium Solis (conficitur) dimidio diei & miniſterium lu-
næ dimidiô ejusdem, ecce diem integrum! (106.) Eod. verſ. 14. Et in annos] Ad

finem 36 5. dierum (?) abſolvunt, ("* curſum ſuum (?) per duodecim ſigna, cœleſtia,

quæ illis inſerviunt, atq; is eſt annus. (?***) Verſ. 1 5. Et ſint in luminaria] Prætereà ei

quoque rei inſerviant, ut lucem præbeant mundo. (1)

Verſ. 16. Luminaria magna] E-
B 3 qua

(**) Hebr. Dyawa, in MSto Erffurt. I. & 2. ha-

betur: HMWVaà i. e. ſex (diebus.
(*) Hebr. a pa dyn Fa, ſic in exemplari He-
bræo, quo uſus ſum, ut & in Berolinenſi editio-
ne; aſt Baſileenſis habet: „he 1) bba M i. e.
iſta [ſcil. Ilux] in die & illa [caligo] in no-
cte.
(1017.) Nempe, lux primæva die'; tenebræ verò
primigeniæ nocti miniſtrabant ſeu inſerviebant,
confer. not. in nes rn h. loc.
(102.) id eſt: deficiunt, eclipſin patiuntur, con
fer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1155. it. Chollin,
fol. 60. cOl. 2
(103.) Nam defectus lunæ inprimis pro malo ſi-
gno habetur Judæis, vid. Buxtorf. Synag. Jud.
c. 22. p. W. 477. .
(104.) Uti Jerem. c. 10. V. 2. habetur, confer. bic
Bereſehith rabbe, uti in d'nam e hic ad mar-
ginem allegatur, ubi vide & notas.
(185.) Id eſt: ſolennitates, feriæ, feſta, confer.
not. ad lib. Prec. Jud. part. 2. P. 39. a. med. ut
S& not. in a r * h. locs .
(1) Hebr. a n Dunn nsn ſic in exemplari-
bus hactenus excuſis; in MSto Erffurt. 1. habe-

tur: An77) dD d den i. e. quæ ſignificant

Hſatutum tempus lunæ.

(106.) JIudæi diem integrum numerant 24, horis,

nempe à veſpere uſque ad idem tempus ſequemtis

diei, quo tempore etiam Sabbatum apud illos in-

cipit ac deſinit, de quo vid. Buxt. Synag. Jud. c.

137. dies iſte 24. horis conſians dicitur civilis;

(quem alii ab ortu Solis uno ad alium uſque de-
ſcribunt;) naturalis verò eſt ab ortu Solis ad il-
lius occaſum, confer. infrà Geneſ. c. 7. v. 12.
ibique not. n. 19. vide & Deuteron. c. 16. V. 6.
n. 24. & not. in hor h. loc.
(*) In Berolinenſi editione, ut & in notis Raſchia-
nis editionis man inov poſt vocem: d i. e.
dierum, hic uncinulis incluſa ſunt iſta, nempez
yn) d i. e, alius liber (habet vel hic ad-
dit) & quartæ partis diei, vide & not. ibidem.
("X) Id eſt: curſum ſuum complent ſcil. Sol &
Luna, ſic verbum pa hic interpretor & expo-
no, confer. net. in bonn nopw h. loc. ut & ſe-
quens Ssignum *
(P) boſſes Hebræa iſta: Dramhen d etiam ſic
vertere? abſolvent curſum ſuum, in MSto Erff.
I. hic legitur: brae (MSt. 2. a)
i. e. abſolvunt curſum ſuum, confer. Chagiga,
fol. 12. col. I. ßMdUDd—
(„) In notis Raſchianis editionis arn rn̈ iſta
uncinulis incluſa hic habentur, nempe: dem
Sye bbrrnbd beeen de eenn de de e
Peα eenn ainn ande den i. e. alius co-
dex (hic habet vel addit:) atque is (annus con-
ſtat) 36 5. diebus & quarta parte diei, dein tede -
unt (Sol & Luna) & incipiunt ſecundà vice circu-
ire circulum, ſicuti prius iverant, vid. Sign. an=
tec. * & not. in a NH h. loc.
(P) Confer. hic quoque not. in e h. loc.

G& Chollin, tol. 60, col. 2 *

14 GENESEOS. CAP. I

qualia fuerunt creata (duo illa luminaria: Sol & Luna;) ſed diminuta (ſive parva fa-
cta) eſt luna, quia accuſaverat (107.) dicens: non eſt poſſibile duobus regibus, ut ſub
una corona miniſtrent. (108.) Eod. verſ. 16. Ert ſiellas] Quoniam (Deus) dimi-
nuerat lunam, (ideò) multiplicavit exercitus ejus, ut placatum redderet illius ani-
mum. (109.) Verſ. 20. Animam viventem] (Nempe:) ut ei inſit vita. (110.)
Eod. verſ. 20. Reptile] Omne vivens, quod non altè erigitur terra, (1II.) dicitur
VU i. e. reptile, inter volatilia verbi gratia: muſcæ, inter abominabilia, (I 12.)
e. gr. formicæ atque ſcarabæi (113.) & vermes, inter (cœteras) creaturas (*) v. gr.
muſtela ac mus & limax (1 14.) atque his ſimilia, & omnes piſces. (115.) Verf. 2 1.
Balenas] i. e. Piſces magnos, qui ſunt in mari; in verbis expoſitionis my ſticæ (116.)
is eſt Leviathan & compar ejus, quos (Deus) creavit maſculum & fœmellam; inter-
fecit autem fœmellam (**) eamque ſalivit juſtis (117.) in futurum tempus, ſi entm

fru-

(107.) Nempe: apud Deum, Hebr. νανhn, D,
Scherzerus tranſtulit: tixata eſt, confer. Buxt.
Syn. Jud. c, 22. pag. m. 47 8. S ſeq. it, not, ad
Eſai. c. 5. v. 30. n. 76. & ad lib Prec. Jud. part.
2. p. 53. b. med. & p. 69, a. med, it. p. 79. 2.
med. ac p. 85. a, fin. it. p. 10 1, b. med, vide &
Deuter. c. 2 8. v. 15. num. 4t.
(108.) Vel: imperent ſive gubernent. Idem pro-
verbium etiam R. Iſaac. Abarbenel ad 1. Samuel.
c. 9. V. 4. 5. 6. fol. m. 93. col. 4. adducit, ſic
Alexander Magnus Darii legatis zeſpondit;: nec
mundus duobus Solibus poteſi regi nee duo ſum
ma regna ſalvo ſtatu terrarum poteſt habere,
Curt. Hiſtor. l. 4. c, II. confer. & Herodian. l.
4. c. 5§. ubi Antoninus Getæ fratris interfecti ex-
cuſans facinus in Senatu inter alia ſic ait: impe
rium Jupiter ſicut ipſe inter Deos ſolos poſſidet;
ita etiam uni tantum mortalium adjudicat, Græ
ca vide ibidem, confer. & Deuter. c, 3 1. v. 7, n.
9. G& n. 10, it. not. in dbmhan n h. loc, ac Bux-
torf. Synag. Jud. c. 22. pag. m. 47 . Sc ſeq.
(109.) Alia inluper ratio in notis ad librum Prec.
Iud. part. 2. p. 10 1. b. med. adducitur, nempe
quòd ad placandam lunæ iram Deus regnum Da-
vidicum comparaverit lunæ, ſicuti Pſalm. 89. v.
3 . habetur, confer. & not. in bnan neo h.
loc. ubi Bereſchith rabba ad marginem allegatur,
it. Jalkut part. 1. fol. 4. col, 1. med.
(110.) Confer. verſ. ſeq. 21. h. cap. ibique not. n.
119. & not. in mhar ing h. loc. it. Chollin, fol.
27. col. 2. ac Nidda, fol. 22, 601, 2.

(111.) Id eſt: quod humile ac depreſſum eſt nec
erectam & terra ſtaturam habet, confer. infià verſ.
24, h. cap. ibique not. n. 125.
(112) Ea videlicet animalia, quæ hominem pol-

luunt, ac quæ lex Moſis judæis tanquam abomi-

nanda tangere vel comedere prohibuit.
(113.) Hebr. w*O, MStum Erffurt,. I. habet:
PpuI, Erff.2, legit: b'à confer. Buxt. Lex.
Talm. fol. 810. & not. in b'nar e, ubi di=
ctio iſta explicatur.
(*) Hebr. Maa, Erff, Mstum 1I, habet? hnav
i, e, & inter animantia ſeu animalia.
(114.) Aliis vpyn, quæ dictio hic habetur, eſt la-
certa, vid. Levit. c. I I. v. 30. ibique Raſchi not.

n. 69.
(115.) Nempe ſub dictione o comprehendun-
tur, confer, Dn. Hiob. Ludolf. Append. Secund.
ad Hiſtor. Sthiop., part. 2. c. 22. n. 3. Gc 4.
(116.) De voce πιρq ſupra verſ. 12, h. cap. ali-
quid dictum eſt, vid. ibid, num, 89.
(x"x) Expoſitio iſta myſtica inde potiſſimum nata
eſt, quoniam hic ſeriptum eſt: dpane defectivè
r& “ b i, e. ſine 03 finali cum legendum
ſit plenè bpare, vide not, in a Mno h. loc.
confer. & Bava batra, fol. 74. col. 2. ac Nidda,
fol. 22. col. 2.
(117.) Nimiruùm, ut juſti inde comedant, vid. E-
ſai. c. 27. V. I. 2. 3. & Hiob. c. 40. V. 2 5. ibique
Raſchi not. confer. & Buxtorf. Synag. Jud. c. 50.
pag. m. 73 5. it. lib. Prec. Jud. part. 2. p. 7 5. b.
med.

CA.
—
ſtucti
Verl.
l ben
exilli
nime
ſabſi⸗
hend
i. e,
iſſet
adid
24
rint
celen
vell.
ſunt
incell

gri

—

mea

iri

(nt)
ſoni
leer
(19)
Vent
(110.)
41.
(11.)
yalſ
bis
hne
Der
ſerp
tet.
)I
exp
ſunt
que
d à
N
lifl⸗
In.)

CA. .
—
eparfaft.
dbus utſub
ene) dimi.
ilius ani⸗
1a. (110.)
1.) dicitut
1 ( 12)
5Mge.
Vert. 21.
geeſ116)
am; intet⸗
18, ſ enimn

ftu.

—

leſlum ell nee
ler, infia verl.

hominempol⸗
glam abomi⸗
buit,
kutt, 1,habet:
ler Burt, ber.
, ubi di⸗

habet: nha
i.
hubetur, elſtl⸗
le Ralchi not.

omprehendun⸗
ppenc. Secund.
n, 7. K4,
1, h, ca, al⸗

Pihnun ata
unn delettiſe
cum ſegenduin
W h. loe⸗
1 1. 10 Nice,

meant lit⸗ l.
0.7 2 ibigue
ni uheſ
3. 75.
wie mec

CAP. I. GENESEOS. 15.

fructificantes multiplicati fuiſſent, non potuiſſet mundus propter illos ſubſiſtere. Eod
verſ. 2 1. Animam viventem] i. e. Animam, (118.) cui ineſt vita. (119.) Verſ. 22.
Ee benedixit es] Quoniam (homines) imminuunt iſta (animantia) ipſique nonnulla
ex illis venantur eaque comedunt, (ideò) opus habuerunt benedictione, etiam (alia)
animantia opus habuerunt benedictione; ſed propter ſerpentem, qui maledictioni
ſaubjiciendus erat, (1 20.) non benedixit eis Deus, ne ille ſub regula (121.) compre-
henderetur. Eod. verſ,. 22. Creſcite] (Verbum: )n) ſigniſicationem habet n
i. e. fructus, ac ſi diceret: fructificate. Eod. verſ. 22. Et multiplicamini] Si non di-
xiſſet (Deus,) niſi i. e. creſcite, (animal) unum generàſſet unum, non plura; ſed
addidit (Deus:) ) i. e. & multiplicamini, ut unum procrearet plura. (*) Verſ.
24. Producat terra] Hoc eſt, quod (ſuprà) (**) expoſui, (nempe,) quòd omnia fue-
rint creata jam inde à primo die, (122.) nec opus habuerint, (123) niſi, ut illa edu-
cerentur. Eod, verſ. 24. Animam viventem] i. e. Cui ineſt vita, (124.) Eod.
verſ. 24. Et reptile] (E) hæc ſunt reptantia (animalia,) quia humilia
ſunt (125.) ac repunt ſuper terram videnturque quaſi tracta, (126.) quorum
inceſſus non animadvertitur, (vel: dignoſcitur) omnis dictio P) & VW lin-

gvà noſtràâ fignificat commouvres. (127.). Verſ. 25. Et fecit] i. e. Aptavit

(128.)

med. ac not. in hihom me h. loc. vide & Gur
Arjeh fol. 4. col. 4. & fol. 5. col. I. & 2.
(118.) Anima hic pro corpore accipitur, ſicuti hæc
ſignificatio dictionis a ſæpè in S. Scriptura
reperitur.

(119.) Confer. verſ. antec. 20. h. cap. n. 110. it.

vert. 24. h. cap. ibique not. n. 124.
(120.) Vide infra Geneſ. e. 3. V. 14. ibique not. n.
4 1. confer. & not. in mnn h. loc.
(121.) Nempe: benedictionis, nam ſi Deus uni-
verſaliter & in genere omnibus, etiam animanti-
bus ccœteris, benedixiſſet, ſerpens quoque ſub il-
la regula univerſali fuiſſet comprehenſus, quod
Deus ideò facere noluit, quia futurum erat, ut
ſerpens maledictioni ſubjiceretur, ſieuti num. an-
tec. 120. dictam eſt.

() Loci iſtius qui hic in noſtro codice habetur,

explicationem vide in not. da 'h loc. ab
ſunt autem iſta: &ειρ & i. e. ſi non &c. uſ-
que ad —a i. e. plura, à MSt. Erff. I. & 2. ut
& à Baſileenſi editione.
(°) Hebr. —y, ſic additum reperitur in MSto
Erffurt. I.

(122.) Vide ſuprà verſ. 14. h. cap. ibique not. n.]

9 1. it. Cap. ſeq. 2. V. 4. D. 1I. & v. 5. n. 2 5. Con-
fer. & not. in h. loc.
(123.) Vel: nihil aliud eis defuerit, niſi ut in lucem
prodirent, confer. & hic Gur Arjeh fol. 5. col. 3.
fin. & col. 4. princ.
(124.) Vid. ſuprà h. cap. verſ. 20. n. 110. ut &
not. in an neu h. loc.
(125.) Depreſſa, non altè terra ſurgentia, confer.
ſuprà dict. verſ. 20. h. cap. n. 111.

(126.) Quaſi volvantur, Hebr. uti hic ha-
betur, quorum gradus diffleulter ſentiri poteſt,
ita, ut ſerpere non progredi videantur, ναπ
i. e. quaſi reptantia (animalia) uti in Gur Arjeh
fol. 4. col. 4. med. ſeriptum reperitur, confer.
quæ ad Deuteron. c. 32. v. 24. num. 145. no-
tata ſunt.
(127.) Ita reddi vel explicari poſſe puto vwam,
ſicuti in noſtro exemplari, ut & in Baſileenſi e-
ditione legitur; aſt AStum Erffurt. 1. habet
Oaapy 2. legit: PRa, à mouvoir i. e. mo-
vere, quòd ſeſe moveant iſta animalia, quamvis
dictionem iſtam, ſi quidem corrupta non eſt, ab
hodierno Gallorum uſu loquendi remotam eſſe
putem,

16

—

GENESEOS. CAb. I.

(128.) illa (animantia) juxtâà decoré *) (atq;) ſtaturam eorũ. Verſ. 2 6. Faciamus homin?]
Humilitatem (129.) Sancti illius Bene dicti hinc diſcimus, quoniã homo ad ſimilitudinẽ
angelorum (creatus fuit,) & illi ergà eum invidiâ incitati fuerunt, id circò (Deus) cum
illis conſultavit, (1 30.) ſic quando ipſe (Deus) judicat reges, (13 I.) ille conſilium init
cum familia ſua, (132) nam ita reperimus in Achab, cui Micha dixit: vidi Domi-
num, ſedentem ſuper ſolio ſuo & omnem exercitum coœlorum aſſiſtentem ei à dextra
& à ſiniſtra ejus; (133.) ſed num eſt dextra & ſiniſtra coràm eo? (non certè;) ſed il-
li, qui à dextra (ſtant) ad juſtitiam (deducunt homines) qui verò à ſiniſtra, ad reatum,
(134.) ſic quoque (ſcriptum reperitur:) in ſententia vigilum decretum eſt & in ſer-
mone (135.) Sanctorum poſtulatum eſt, (136.) ita & hic (Deus) à familia ſua facul-
tatem impetravit, (137.) dixit eis: ſunt inter (creaturas) ſuperiores, ſecundùm ſi-

CA. 1
—
nen me
hominen/
detur
doceat
eſt, con
ciam h

(3)

militudinem meam, (13 8.) ſi nihil fuerit inter (creaturas) inferiores juxtà ſimilitudi-

—

nem

puùtem, D. Scherzerus expoſuit: comme vers;
ſed explicatio iſta minus quadrare videtur dictio-
ni Gallieæ, quæ hie apud autorem noſtrum ha
betur.
(12 8.) Ordinavit, perfecit ea ſeeundum ornatum
& ſtaturam eorum, confer. hic Gur Arjeh fol. 5.
col. 4. fin. item ſuprà v. 7. h. cap. n. 6 5. ac cap.
ſeq. 2. v. 19. ibique not. n. 79.
(*) Sive: Ornatum, Hebr. ppax, de qua voce vide
Buxt. Lex. Chald. fol. 18 92. & not. in mov
ba h. loc.
(129.) Hebr. Qaray uti hic Chald. rwarny,
quo nomine hie intelligitur demiſſio animi, qua
quis ſeipſum quaſi deprimit nee dignitate ac ma-
jeſtate ſua utitur per æ ναααντραρςαιανωιν ſic Chriſtus,
Servator noſter, ſeipſum éαιειν.οσι,, exinanivit, hu-
miliavit, ad Philipp. c. 2z. v. 7. eonfer. not. ad
Pſalm. 8. v. 2. num. 2. & Gur Arjeh fol. 6. col.
1. & 2. it. infr. num. 14 I. h. verſ. 26.
(130.) Imò potius cum filio ſuo unigenito, quem
idcircò Trismegiſtus ραιιννιαε οο αα dixit
& Sibylla æνε ůÜ·ꝑnXoον aαρρεllat, alleg. Lactant. lib.
4. c. 6. ubi vide notas, confer. & Cantic. cap. I.
V. 1I1. ibique Raſchi not. it. lib. Prec. ud. part.
2. p. 3 8. b. med. & p. 56. b. fin, it. p. 10 1. b.
Kin. ac D. Wagenſeil. Tel. ign. in Nizzach. p. 5.
& ſeq. & in R. Iſaac. Munim. Fid. p. 109. & ſeq.
confer. & Megilla, fol. 9. col. 1. ac Sanhedrin,
fol. 3 8. col. 2.
(131.) Hebr. dahn ſic juxtà Biblia Buxt. & Gur
Arjeh fol. 6. col. I. med. legendum; non

Ppn i. e. angeli cum Aleph, uti cor uptê
nonnulli codices habent, inter quos eſt & MStum
Erff. 2.
(132.) Hebr. d&νnp, uti hic habetur, quæ dictio à
Latino: familia, traxit originem, confer. Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 175 3. it. Exod. c. 32. V. 7.
ibique not. n. 5 1. & ad Zachar. c. 2. v. 4. n. 2.
(133.) Vid. I. Reg. c. 22. V. 1 8. al. V. 19. & 2.
Paral. C. 1 8. v. 18.
(134.) Sive: ad peccatum, ſcil. inducunt homi-
nes R. Salomo ad I. Reg. dict. c. 22. v. 1 8. al.
19. ita exponit: ppy i e, dextram petentes
ſunt, qui docent juſtitiam; nOνανο i. e. qui
verò ſiniſtram petunt ſunt illi, qui docent reatum
ſive peccatum.
(135.) Hebr. Nn) ita hic & infrà Daniel. c. 4.
v. 14. al. cap. 3. V. 47. locus iſte in codice He-
braico, quo uſus ſum, legitur 3 aſt alia pleraque
exemplaria eaque correctiora Daniel. dict. loc.
legunt: Mèe ſine a, ſic & Lxx. 21 n α, qui-
bus & Vulgata Latina adſtipulatur, ubi: & ſer-
mo, & c.
(136.) Vide Daniel. dict. c. 4. v. 14. al. c. 3. v. 47.
ibique Raſchi not. confer. & not. in hond ne
h. loc.
(137.) Vel: à familia ſua licentiam petiit, ut D.
Scherzerus tranſtulit; ecquis vero non primo
ſtatim intuitu contortam Judæorum explicatio-
nem hujus loci videt? confer, num. 142. h.
Verſ. 26.

(13 8.) Nempe: angeli ſpiritusque cœleſtes.

Moles
Excteax

147,)
Prudene

—

(139)
conler.
biuur,
damrent
Fibus ee
honici
fenicnb
ferigibr
Ralchin
Ommnes
Pptoper
Genehe
() Hihe
Aſus in
tur On
vocezil
(140) h
captand

Nocd.
pretor.
(141.)
tata ſil
n. 1,
(142.) V
h. Verl.
N l
(43.) H
ag. m,

A.1
Atlet hogins
Aſimilitucin,

1
06 Deus)cum
vonlliuminit

vidi Domi⸗
mn ei i denta
ette;) ſed il.
, ad tegtum
el E inſet⸗

ilia ſun facnl.

ſecundͤtn i⸗
Nti ſimilitadi⸗
nem

———
h, uri cor upte
voselt& Atum

elut, que diclio
dem, confet, Bur⸗
Lxod, e. 31. V..
c. 1. . 4, h 1

g. al. V. 19. & 1.

inducunt homi⸗
4,c, 11. V. 1), 4.
deutram petentes
biepr ie⸗ gu
quidocent eatum

inlin Daniel, c.4
iſe in codice He⸗
ali alin pelaue
Daniel, dick 0.
1. , iiua, gul⸗
larun ubi: & Eel⸗

.14. 1 c 3.
not in n

6 verd non hlimd
zorum enplieatio⸗

er numn 14 M.

gue (leles

CAb. I.

(Moſes) in latere ejus: (144) & creavit (inquiens) hominem; non veroò ſcri

GENESEOS. 17
nem meam, ecce erit invidia (139.) in opere creationis. Eod. verſ. 26. Faciamus
hominem] Etiamſi (angeli) non opem tulerint ei (Deo) in illius creatione & locus
detur Epicuræis (*) inſultandi; (140.) non omittit (tamen) Scriptura, quò miuus

doceat morem hominum modumque humilitatis (141.) ut (nimirum) is, qui major

eſt, conſultet & facultatem impetret (142.) à minore, quòd ſi ſcripſiſſet (Moſes:) fa-
ciam hominem, non docuiſſet nos, quòd (Deus) locutus ſit cum domo judicii ſui;

(143.) ſed oum ſeipſo; reſponſionem verò Epicuræis (**) (opponendam) ſcripfſit
pfit:

& creaverunt. (145.) Eod. verſ. 26. I; imagine (146.) noſtm] i. e. Jjuxtà typum
Eod. verſ. 26. Secundilm ſimilitudinem noſtmm] Ut intelligat ac

(147.) noſtrum.

prudens ſit. (148.) Eod, verſ. 26. Et dominentur piſtibus maris] Ineſt huic verbo

(139.) Vel: Zelotypia, æmulatio, Hebr. 83
confer. Gur Arjeh fol. 6. col. 2. princ. ubi ſcri-
bitur, quod homo quali medium ſit ac fun-
damentum, quò ſuperiores creaturæ cum inferio-
ribus copulentur, confer. & lib. prec. Jud. part.
2: p. 106. a. princ. ubi notatur, quod creatio

hominis facta ſit ex rebus ſuperioribus, & in-

ferioribus, nam corpus ejus nn in ex in-

ferioribus 5 animam vero ð ex ſuperiori-

bus eſſe, confer. & cap. ſeq. 2. v 7. ibique not.
Raſchi ne 4 5. vid. & D. Maji Theol. Jud. Loc. 3.
p⸗ m. 64. ubi ſeribit, ex ſententia Menasſis, quod
Omnes eruditi inter Judæos fateantur, omnia
propter hominem facta eſſe, idque probent ex
Genelſ. c. 8. v. 2 I. & 2 2. Eſai. 4 5, I 8. Jerem. 3 3,2 5.
(*) Hebr. pePe, ſic in exemplari Hebræo, quo

uſus ſum, legitur; aſt in Bibliis Buxtorf. habe-

tur 'ay, id eſt: Hæreticis, tes eodem redit, nam
voces iſtæ ſlæpè à Rabbinis inter ſe permutantur,
vid. Buxt. Lex. Chald. fol. 1 95: vid, mox Sign.X
(140) Inſurgendi, opponendi, cavillandi, verba
captandi Græci vocant: Ag6fis r0osρν vid. A. Gell.
Noct. Attic. l, 2. c. 9, ita hic Hebr, inter-
pretor, confer. Buxt. Lex. Talmn, fol. 22 1 3.
(141.) Confer. quæ ſuprà num. 129. h. verſ. no=
tata ſunt, vid. & Genel, g. 11. V. 7. ibique not.
n. 18.
(142.) Vel: licentiam petat, vide, quæ num, 137.
k. verſ. 26. notata ſunt, confer, & not. in rne
N h. loc.
(143.) Hebr. ta concilium, Synedrium, de
quo vide plura apud Dilherr. in atrio lingu. Sanct.

pag. m. 150. & Buxt. Lex. Talm. fol. 514. con-

)
fer. infta Genel. 19. v. 24. m. 54. & Exod. c. 12.
v. 2 9: ibique not. n. 16. it. D. Maji Theol. Jud.
Loc. 2. pag. m. 37. & 38.
*) Hebr. PeNX,, ſic etiam hic in editione,
Hebræa, qua uſus ſam, habetur; aſt in Bibliis
Buxtorf, c. 9. hie quoque legitur: nn) i. e.
hæretici, vide paulò antè Sign.*
(144.) Id eſt: ſtatim ſubjecit reſponſionem con-
trà Epicuræos, quæ verſu ſequenti 27. h. cap.
habetur, confer. Petr. Galatin, de Arcan. Cathol.
Ver. lib. 2.
(145.) Sed ad aſſerendam in Divinitate pluralita-
tem perſonarum nempe Trinitatem contrà Ju-
dæos hunc locum vindicant Chriſtiani inter quos
vide Joh. Hoornbeek de Convinc. Jud. lib. 5.
c. 2, pag. 379. & ſeq it. Moſis Amyraldi Pro-
batio Trinitat. apud D. Wagenlſeil. Refut. Carm.
Lipm. p. 140, & ſeqq. confer & D. Maji Theol.
JIud Loc. 2., p. 3 3. & ſedj. ac grolixè Petr. Gala-
tin. dict. lib, 2. c., 9. && Raym, Martini Pugio Fid.
Part. 3. Diſt. I. cap. 3. n 2.
(146.) Vel ad imaginem noſtram, uti autor Vulga-
tæ Latinæ transtulit, intelligunt autem hic Rab-
bini formam te n, j, e. quam præpa-
raverunt (angeli) ei homini, ſic in notis rov
H- h, ioc. exponitur, ubi vide plura.
(147.) Seu: formam, Hebr. bo à Græco zτsειOVi-
de Buxt. Lex. Talm fol. 564. confer. & verſ.
ſeq. 27. n. 151. 2ðð
(IAS.) Imago enim Dei ac ſimilitudo præcipuè
ag animam hominis refertur, uti habetur in Mich-
tol Jophi h. loc. vide & not. 'na w h. loc,

.8 GENESEOS. CAp. I.

G)) ſignificatio „ i. e. dominationis & 1 —) i. e. deſcenſionis, (149.) ſi di.-
Znus (150.) eſt, i. e dominatur beſtiis & animalibus; ſi verò indignus eſt, fit
—i. e, ſubditus (ſive ſubjectus) coràm illis (animalibus) ac beſtia ei dominatur,
Verſ. 27. Et creavit Deus hominem ad imaginem ſuam] i. e. Juxtà formam, (151.)
quæ ei (152.) facta erat, nam omnia creata ſunt verbôò (Dei;) aſt ille (hom o) creatus
eſt manibus (Dei,) nam dicitur: & poſuiſti ſuper me manum tuam, (153.) factus
eſt (homo) per ſigillum, (154.) ſicuti moneta, quæ fit per ſignaturam, (155.) quam
vocant: conio, (1 56.) ſic quoque illa (Scriptura) dicit; vertet ſe ut lutum ſigil li.
(157.) Eod. verſ. 27. Ad imaginem Dei creavit illum] Explicat tibi (hic Scriptu-
ra,) quòd illa imago, quæ ei (15 8.) præparata erat, fuerit imago ſimilitudinis (159.)
æreatoris ejus. Eod. verſ. 27. Maſeulum & fæminam creavit eos] Et infrà illa (Scri-
ptura) dicit: & accepit unam de coſtis ejus &c. (I 60.) eſt autem expoſitio myſtica,
(161.) quòd ereaverit (Deus) illum (hominem primum) duas facies (162.) haben-
= tem

(149.) Confer. Gur Arjeh h. l. fol. 6. col. 1. med. Stempfel / ſic dictionem wn quæ hic apud

& not. in a n h. 1. autorem noſtrum habetur, potius explicare vo=
(15%.) Vel: ſi probus, ac juſtus eſt, Hebr. , lui, quàm juxtà D. Scherzerum, qui exponit:
vide cap. ſeq- 2. v. 1 8. ibique not. n. 7 8. anneau i. e. annulus confer. Buxt. Lex Talm. fol.

(151.) Ideam, typum, vide, quæ verſ. antec. 2 6.) 1473. ubi ſcribit, R. Salomonem in Bava Ka
n. 147. notata ſunt, confer. & D. Wagenſei ma fol. 99. 2. dictionem Nmab. Gallic& vertiſſe
Tel. ign. p. 8. in Nizzach., it. Cetubot, fol. 8. i. e. Coin de la monnoye, conſer. & infrà
eol. 1. Geneſ. 37. V. 2. & 3. ibique not. Raſchi, n. I1.
(152.) Nempe: homini formando, ſic enim in Gur vid. & liber Prec. Jud. Part. 2. p. 255. b. fin.
Arjeh fol. 6. col. 2, med. verba iſta: Wy in not. & Hiob. c. 38. v. 14. num. 16.
i. e. quæ facta eſt ei, exponuntur: ννhäIn (157.) Vid. Hiob. c. 3 g. v. 14. quem locum alii
i. e. quæ facta fuit homini ſeil. formando, con- aliter vertunt & explicant, confer. Raſchi not.
fer. num. 15 8. h. verſ. 27. & not. in rey ibid. & Gut Arjch. dict. fol. 6. col. 2. cirea fin.
DN7I h. I. it. Sanhedrin, fol. 3 9. col. 2. & fol. 39. (158. Videlicet: homini creando, confer. ſupraà

col. 1. ac Nidda, fol 22. col. 1I. & ſeq. n. 15 2. h. verſ. 27. it. Eruvin, fol. 1 8. col. I.
1153.) IUti Pſalm. 139. v. 5. habetur, confer. &(159.) Hebr. Hπι quæ vox à Græco deducta
hic Gur Arjeh. loc. alleg. ſignificat: effigiem, imaginem, confer. Buxtorf.

(154. Sive: annulum ſignatorium, Hebr. r Lex. Lalm, fol. 53 1. fin. & Gur Arjeh fol. 6. col.
prout hic habetur, in notis ad librum Prec. 2. med. it lib. Prec. Jud. part. I. p. 4. b. princ. & Jal-
Jud. part. 2. p. 25 5. b. fin. Drim exponitur fer kut part. I. fol. A: col. 4 circà fin. & fol. 5. col. 2.fin.
rum, quod monetæ formam imprimit, vid. (160.) Vide cap. ſeq. 2. V. 21. ibique Raſchi not.
num. ſeq. 56. (161.) Sive allegorica, Hebr. ππ, vid. quæ ſu-
(155.) Vel per impreſſionem formæ numiſmatis, prà v, 4. n. 49. & V. 2 1. h. cap. n. 116. de hac
German. Stempfel vid. num.ſeq. 1 56. heverſ. 27. voce dicta ſunt.
(1¹ 56.) Sic Itali vocant: il ferro, nel qual è in- (162.) Seu perſonas, Hebr. Nbà Græco 8οoα⅓*
tagliata la figura, che ſ' hà da inprime. wo6S vid. Buxt. Lex. Talm. fol. 198336. it. cap
re nella moneta, i, e, ferrum illud, cui inſcul- ſeq z. v. 2 1. n. 88. & Exod. c. 2 52 v. 18. ibiqae
pta eſt figura, quæ monetæ imprimenda eſt, Gal- not. it. not. ad lib. Prec. Jud. part. 2. p- 10 5. he
lis dicitur; coin Vel coing de monnoye, Germ.] m. ed’

(A. l.
temeb
ure hi
onit t
euplicat
litera)

4

rælere
tumdec
lin
fus quo
wram (
(1697
nemnat
hominig
Geriptur
nis, adin

(163) ve
uti hie!
(164) Vel
Geofum
erutroq
fuei qe
videGur.
nempræ
ludl4e
261, Tll
MIi T
(iiſ) N
Ubl vihe
bat, kol
27 zc (
ſol tee
(166 Nam
tali, ſer
meri p
miſla ſt
fer. not
ſol. 65.
Sanhect
icr) kr
Germ. G
hie ſonit

(149.) Idi.
enns elh ſi
1dominatur,
lam, 1)
omo)ereatus
Iſ3) hdes
1ſ)quan
lutum lgll.
(ie deniptu.
bcinis (109)
raille (deri⸗

ſtio nylic

162.) hnben.
tem

—
gur hic apud
ilss explicarevo⸗
n, qui eyponit:
1. ex Talm. ,ol,
nemm in Bava Ka
(Gallic veſtiſe
,cOnler. infti
t. Ralchi, n. II.
1. P. 12 ) b fin
lum. 16,
glem ocum ali
nter, Ralchinot,
(Ol.2, crea fin.
0, conler. upri
fol. 13. col. l.
Greæco Gedudla
conker. Duxtof.
1 Arjehtol. becol.
beglinc ſal⸗
ſol..c0l. n.
gue Raſchi not⸗
9, rid. uer ll⸗
16. ge hac

Crec nter:
l. 19 36. i cap.

1),N I eibide

ant n,, 10,b

CAb. I. GENESEOS. J 1

tem ab initio (163.) ſed poſteà illum ſeparaverit; (164.) ſenſus autem literalis Scri-
pturæ hic te docet, quòd ambo (Adam & Eva) creati fuerint ſexto die; aſt non ex-
onit tibi, quomodo eorum creatio (facta ſit,) id, quod alio in loco (Scriptura) tibi
explicat. (165.) Verſ. 28. Et ſubjicite eam Deficit (hic in verbo 22 (166.)
litera) Vau, ut diſcas quòd mas ſubjugare debeat fœminam, ne ſit vagatrix, (167.)
prætereà docet te (hic textus,) quòd viro, qui ſubjugare ſolet, (*) præceptum ſit da-
tum de creſcendo & multiplicando, non verò fœminæ. Verſ. 29. & v. 30. Vobi⸗
erit in eſiam & cunctis beſtiis terræ] (Deus) æquavit illis chominibus) animalia & be-
ſtias quoad eſcam nec poteſtatem conceſſit Adamo ejusque uxori, ut occiderent crea-
turam (168) ac carnem comederent; ſed ut omnem herbam virentem omnes ſimùl
(169) ederent; poſteaquam autem filii Noæ venerunt, permiſit eis (Deus) car-
nem, nam dicitur: omne reptile, quod vivum eſt &c. ut herbam virentem, quam-
homini primo permiſi, omnia vobis dedi. (170.) Verſ. 31. Dies ſextus] Addidit
(Scriptura hic in dictione) (literam:) , cùm perfectum eſſet opus creatio-
nis, ad indicandum, quòd (Deus) pactum inierit cum illis (171.) ea condiiiane: ut
2 Iſraeli-

(163.) Vel: à prima creatione, Hebr. LNENA, alleg. D. Scherzer. in Trifol. Orient. in not. h. loc.
uti hie habetur. vid. num. ſeq. 164. Lit. 9. confer. & Buxtorf. Lex Talm. fol. 1900.

(164.) Vel diviſerit, nempe: marem à ſœmina, ju- (*) Videlicet: ntua i. e. in bello, ſic in notis

dæorum quippe magiſiri ſtatuunt, Adami corpus 'n h. loc. exponitur, nam viri, in bello
ex utroque ſexu fuiſſe coalitum, ita ut &sdpsvνν, ſolent ſubjugare urbes & hoſies ſuos.
fuerit quò trahitur à Rabbinis Pſalmus 139.Vv. 5. (16 8.) In Gur Arjeh. fol. 7. col. I. med iſtius reihæc
vide GurArjehfol. 6. col. 3. princ. ſed hane opinio- adduciturratio, quod in principio creationis ho-
nem præ aliis refutat oh. Hoornbeek de Convinc. mines facile omnia animantia abſumpfſiſſent, ſi
Jud l. 4. c. I. pag. m. 33 5. & ſeq. confer. & D. cher-eis illa occidendi poteſtas fuiſſet conceſſa, yv
Zer. Trifol. Orient. in not. h. loe. Lit, O. it.’ D.. a Na een. en N i. e. quia huc us-
Maji Theol. Jud. Loc. 5. p. 9 1I. que non benedicta fuerunt animantia, donec ve-
(165.) Nempe: cap. ſeq 2. V. 8. & v. 21. & 22. niret Noahus, vid. infrà Geneſ. c. 9. v. 3. n. 4. &
ubi vide not. n. 50. & n. 55. conſer. hic Schab- not. in 1πο gh. l. confer. Sanhedrin, fol. 59.
bat, fol. 111. col. I. ac jevammot. fol. 65. col. col. 2.
2. ac Gittin, fol. 43. col. 2. it. Kidduſchin, (169.) Una, pariter, Hebr. t, nimirum tam homi-
fol. 35. col. 1. nes, quàm cœtera animantia.
(166.) Nam pro? wan legendum rwaa numeroplu- (1 70.) Videlicet: etiam animalia, vide in fr. Geneſ-
rali, ſicuti & verba antecedentia ejusdem nu- c. 9. V. 3. ibique not. cœterum de præceptis Noa-
meri pluralis habentur, ratio, cur litera Vau o- cho datis vid. Joh. Hoornbeek de convinc. Jud. lib.
miſſa ſit, ab autore noſtro hic adducitur, con- 7.C. I. Ppag. mm.447. & lib. 8. c. 4. p. 5 5 2. 1it. D. Scher-
fer. not. in Snam e h. loc it. Jevammot, zer. Trifol. in not. h. llit. z. ubi plures autores ad-
fol. 65. col. 2. ac Kidduſchin, fol. 3 5. c0l. 1. it. ducuntur, confer. & liber Prec. Jud. p. I. p. 9 8. b.
Sanhedrin 5 fol. 59. b. med. & parte2 p. 8 5.b. fin. it. D. Wagenſeil. Sot. p.

167.) Excurſatrix, hinc inde currens, vagabunda,, m. 75 I. & pP. 12 19. 6 Gur Arſeh. fol. 6.0l. 4.
7)) 2 . 4

Germ. Eine Auslaͤufferin/ id enim dictio a med. ac not. in a m h.loc.
hic ſigniticat, R. Joſua in Rabbos, Seder d (171.) Nempe: operibus creationis, ut ſi Iſraë⸗
fol. 297. c. d, vocat ejusmodi vagatricemx' lita

20 QGENESEOS.

Iſraelitæ in ſe reciperent quinque (172.) libros (173.) legis (Divinæ;) alia expoſitio
(verborum iſtorum:) ν ) i, e. dies ſextus, (nempe:) omnia ſuſpenſa erant
ac ſtabant uſque ad diem ſextum (ꝰ) is eſt ſextus dies (menſis) Sivan, (174.) qui
promulgationi legis deſtinatus fuit. (175.) .

Erl. 2. Et complevit Deus die ſeptimo] Rabhi Simeon dicit: homo mortalis,

(I.) qui non novit tempora ejus (diei ſeptimi) illiuſque momenta (*), opus
habet, ut (aliquid) ex profano addat Sancto; aſt ("*) Sanctus ille Benedictus,

qui ſcit tempora ejus (Sabbathi) illiusque momenta, (diem) illum exactiſſimè (2.)

ingreditur, ac videtur, quaſi ipſe (Deus) eodem illo die (3.) perfeciſſet (opus creatio-
nis;) alia explicatio: ſicuti mundus indiguit quiete, (ita) dum venit quies, perfe-

CAP. II.

ctum & abſolutum fuit opus, (4.) Verfſ. 3. Et benedixit] i. e. Et ſanctificavit

-7

(Deus.)

litæ non reciperent legem, ipſa (c eationis ope-
ra) WMa , d i. e. reverterentur ad ina-
ne & vacuum, ita in Gur Arjeh fol. 94. col. I.
med. .
(172.) Nam litera π apud Hebræos numerum
qvinarium denotat, confer, not. in a n,
h. loc.
(173.) Hebr. NWν H i. e. qvinqve qvin-
tas vel qvintanas legis, ſic judæi vocant qvin-
qve partes ſeu libros legis Moſaicæ, confer. Buxt
Lex. Talm. fol. 79 1. & Exod. c. 3 0. verlſ. 15.
— n. 36.
C) Gonfer. hic tract. Talm. Avoda Sara, fol. 3. a.
& fol. 5- a. & Schabbat fol. 9. a.

(174.) Hebr. Pis menſis Majo noſtro maxima ex
parte reſpondet in notis Raſchianis editionis

n poſt vocem ipn hæc uncinulis
* 11
incluſa atqve addita ſunt: -pda ν e ded
2ðð

rte Wνπυ en r en nn ien

bn ν i. e. alius codex (hic habet:) qvod
ſexto die (menſis) Sivan, qvo Iſraelitæ accepe-
runt legem, firmatum fuerit totum opus crea-
tionis primæ & perinde reputetur, ac ſi tunc
mundus fuiſſet creatus, & hoc eſt, (qvod hic in
textu ſacro dicitur:) dies ſextus, qvoniam iſte
dies fuit ſextus (menſis) Sivan, eadem, qvæ hic,

(17 5§.) Menſe enim tertio ab exitu Iaelitarum lex

fuit data, Exod. c. 19. verſ. I.
(1.) In Hebræo: – Wn i. e. caro & ſangeis, ſie
Rabbini vocare ſolent hominem mortalem, car-
ne & ſangvine veſtitum. .
(*) Hebr. Pya' Rny, MsStum Erff. 1. & 2. ha-
bent: yNN 1y i, e. tempora & momen-
ta, ſic etiam paulo poſt in fisdem Mstis legitur.
(**) Hebr. 7a, ſic in MSto Erffurt. 2., hic ſup-
pletur.

(2.) Hebr. yOA. Oi. e, tanqvam filum capilli,

i. e. accuratiſſimè, præciſè, ſic & Germani Haar⸗

klein eadem ſignificatione uſurpare ſolent. on-

fer. tract. Talm. Schabbat, fol. 11g. a. it. Roſch
haſchana, fol. 11I. a. & Cholin. fol. 60. a.
(3.) Confer. hic Gur Arjeh fol. 7. col. 1. med. &
.not. in a r h. loc.
(4.) Vid. tract. Talm. Megilla, fol. 9. a. confer. &
liber Prec. Jud. part. 2. p. 69. b. princ. it. Tracta-
tus Gallicus, qvi inſcribitur: Defence des Semi-
mens ſur l' Hiſtoire Critiqv. Lettr. 17. pag. m.
43 3. ubi hodiernum exemplar Maſorethicum, in
qvo legitur: die ſeptimo, præfertur codici Sa-

maritano & LXX. interpretum ve ſioni, qvæ ha-

bent: in ſexta die, vid. & Gur Arjeh fol. 7. col.
I. fin. ac D. Wagenieil. Tel. 19. n. p. 9. & 9. in

habentur etiam in nova editione Berolinenſi.

Nizzach. it. not. in a a h. loc.

CAl. I.
Deus)ben
lelcendeb⸗
Gebat) pan
jet; ()
Deui ij fu.

qveketlen

dichelunt ſ
eajguanea
omnia cteat
e) =
— Domi
fi)forma

6 Hebr. Wy
yhæ parten
Fubiplun⸗
1. 16.
6)Kivegupſe⸗
11 uberun,
celanu dupl.
tut: Sron
GII Mo
b, nempe:
ſid, Exocd d
cofer not,
lfol. e col.
lloe tamen
inGur Aten
1nW Py
ha dichumn
60 Umphalin h
Fobis iſlis
n)it kaere
rd e
W Arje
er alna ib⸗
thi epde⸗

.D
mumid lc
not. nN 1

(io) Delſe lib⸗

blioth Npdin
11.) Conler .

CN

1enpoliti⸗
henla erant

74) di

9 mottälis,
4 ) opus
Benedicue,
illime (1)
ls creatio⸗
ies petke
andtihcavit
(Deus))

—

jelitarom lex

9& ſangerisſie
nottalein, eal⸗

E 1. & 1. hi-
ra & momen⸗
MAStislegitur⸗
lt, 2. hic ſap⸗

flum capilli,
ermani Hat⸗
elolent. (0n-
.a 1. Nofeh
l. 60. ²,
ſol. 1, mes.

9.u conker.
enceges dehll⸗
ſorethicummyln
tur colici de⸗

ſoni, qreln.

jeh ſol. .l⸗
“ 9. & geln
loe.

(S.) Hoc tamen ſub examen ac cenſuram vocatur

(11.) Confer. c. antee. 1. V. 24. ibiqyve not n. 122. 1

CAbP. II. GHENESEOS. 21

(Deus,) benedixit ei (Sabbatho) in Manna, etenim omnibus (aliis) diebus ſeptimanæ
delcendebat illis (Iſraêlitis) Homer (5.) per ſingula capita; die autem ſexto (deſcen-
debat) panis duplus (é.) eumque ſanctificavit in Manna, ne iſtud penitůs deſcende-
ret; (7.) textus autem iſte ſcriptus eſt de futuro. (8.) Eod. verſ. 3. Quod ereavit
Deus, ut fateret] Opus, quod fieri debebat in Sabbatho, ( 9.) duplicavit (Deus) illud-
que fecit ſexto (die,) ſicuti exponitur in Bereſchit Rabba. (10) Verf. 4. Mæ] Quæ
dictæ ſunt ſuprà (ſcil. generationes cœli & terræ.) Eod. verſ.- 4. Generationes cali &
terræ, quando creatæ ſunt, in die, quöô ſecit Dominus] Docet te (hic Scriptura,) quòd
omnia creata fuerint primo die; (I1.) alia explicatio (verborum & a, nem-
pe:!) — &Aà (*) i. e. per (literam) / creavit illa, (12.) nam dicitur: per
— Dominus formavit (13.) ſecula, ( 14.) per duas illas literas (15.) nominis (Di-
Vini) formavit duo ſecula, ac docet te hic (Scriptura,) quòd mundus iſte creatus ſit
62 Hebr. y, eſt menſuræ ſpecies, qvæ decimam vide & not. in mar mo h. loc. it. Joma, fol.
Ephæ partem continet, vid. Buxt. Lex. Hebr. voc. 54. b. ac Menachot. fol. 29. b. it. Chagiga, fol.
a ubi plura de menſuris, confer. Exod. c. 16.) 12. a.
v. 16. WRDMBD (*) Baſil. editio habet: a, res eadem eſt.
(6.) Sive duplex Hebr. 7 Srh uti Exod. c. 16. v. (12.) Reſpicitur hic ad nomen quod Judæi
22, habetur, LXX. verterunt: 74 erræ ir Xa, ne- communiter exprimunt per 6. confer. num. 15.
ceſſaria dupla, Vulgata: cibos duplices, alibi dici h. verſ.- 4. & Martini Pug. Fid. Part. 3. Diſt. 2. c.
tur: S' 7 i, panis bidwi, vid. Exod. c. 16. 8. n. 1. & Galatin, de Arcan. Cath. Verit. 1. 6.
6. V. 29. . . “ðè . . . . c. I 1. .
G.) In MSto urff. 1. & 2. hic additur: dAa i. e. in il- 13.) Ita hic ex mente Rabbinorum vertere volui
la, nempe: die ſeptimo ſive, Sabbatho, de qvo locum, qui Eſai. c. 2 6. v. 4. habetur; affingitur
vid. Exod. dict. c. 16. v. 2 6. ibiqve Raſchi not. :

. c. 16. V. 2 G. autem alia punctatio voci e, quæ Eſai. dict.
confer. & not. in or νh. loc. ac Jalkut Part. loc. habetur, ut ſignificet formationem à rad.
1. fol. 5. col. 3. med. X) i. e. formavit, quò expoſitio, Rabbinorum
menti conveniens, eliciatur 3 ſed verior iſtius loci
ſecundum hodiernam punctationem Maſorethi-
cam interpretatio eſt iſta: in ah ehova (Domi-

in Gur Arjeh fol. 7. col. 2. med. confer. & not.
in a Oh. loc. aliud ex emplum zara r
wa dictum, vide infra v. 14. h. cap, n. 73 no) rupes ſeculorum eſt, confer. not. in rmus
(9.) Emphalin hic quærunt Judæorum magiſtri in pwaan h. loc. ut & jalkut Part. 2. fol. 46. col. 2.
verbis iſtis ν7nνv(D .N&α⅜Wdd. e. quod creavit (De- med.
us,:) ut facerer, uti hic ſeriptum eſt, non vero (14.) Hebr. Sniny, uti Eſai: dict. c. 26. v. 4. ha-
ONNππι1. e. qvod creavit & fecit, vide plu- bertut, nimirum, uti Rabbini exponunt, Syjy
ra in Gur Arjeh dict. fol. 7. col. 2. med. ubi in- n i. e. ſeculum iſtud præſens & N
ter alia ſcribitur ex mente Rabbinorum, quod ſeculum futurum, confer. infra verſ. 7. h. cap.
DTXMπ i. e. dæmones creati ſint veſpere Sabba- n. 35. N
thi hhnræ, âi. e. inter crepuſculum veſperti- (1 5.) Nempe: per , de quibus paulo antè dictum
numvid. Id. Gur Arjeh fol. 7r. col. 2. med. & eſt; ſtatuunt autem Rabbini per literam mun-
not. in a r„h. loc. . dum præſentem eſſe creatum; per literam vero
(10.) De hoe libro vid. οnνâSυ Buxtorf. Bi- mundum futurum, quæ litera, quia intero-
blioth. Rabbin. ut & in Abbreviat. , mnes minima en, indicat, (prout illi putant, )
impro-

22

— —

r.
GENESEOS.

CAb. II.

per (**²), ad indicandum, quòd ille deſcendat (16.) deorſùm, ut videat corruptio-
nem, veluti (litera) iſta Heh, quæ clauſa (*) undique; (17.) ſed aperta eſt infrà, ut eoò
deſcendat. (18.) Verſ. 5. Nendum fuit in term] Omnis (dictio) =– , quæ eſt

in S. Scriptura, notat:

(ſive anteà,) nec illa (dictio DHV) tranſit in v
ur (à =— 5 Natque hoc arguit iſtud, prætereà alia (iſtius rei eſt pro-
batio ex illo loco:) quia Hi id eſt: ☚ι2 nondum timebitis, (2 O.)) ita &

cuti dicit

e i. e. nondum, nec illa ſignificat ) i. e. prius

erbum, (19.) ut dicatur: ., ſi-

hæc

im probos in ſeculo ſeu mundo futuro, omnium
minimos fore, confer. not. ad librum Prec. ud.
Part. 2. p. 8 1I. b. med. & p. 85. a. princ. it. D.
Maii Theol. Jud. Loe. 3, p. 62. n. 6. & Lud. Ca-
elli Commenta. h loc. fol. m. 308. & ſeqq-. u-
bi multæ expoſitiones myſticæ ſive allegoricæ
exZ ohar adducuntur, innova editione Berolinenſi,
ut & in notis Rafchianis editionis -o n
hæc uncinulis incluſa atque addita ſunt, nempe:
tavNDy en ne e en
r Be, n nn enn dn
pTN e ene nn ween n i. e.
alius codex (hic habet:) indicat (hic Scriptu-
ra,) quod, ſicuii (litera) Heh eſt aperta infra;
ita & ſeculum (iſtud) apertum eſt iis, qvi per
ponitentiam revertuntur; ſeculum autem futu-
rum creatum ſit per Jod, ad indicandum, quod
juſti, qui in iſto tempore exiſtunt, ſint parvi, tan-
quam (litera) Jod, quæ minima eſt inter literas,
confer. hic Raym. Martini Pug. Fid. Part. 3. Diſt.
2. c. g. n. I. ubi locus, ex Bereſchit rabba ad-
ductus, habetur.
**) Hebr. &:, ſic in exemplari, quo uſus ſum,
1¹ . 3
in Baſileenſi habetur: a, in Berolinenſi:

N
(16.) Vel: deſcenſus ejus ſit deorſum, poſſes &
vertere in plurali i. e. deſcendant, nempe:
res iſtæ mundanæ ac ſpectabiles, cœlum ac ter-
ra, vel forte rectius deſcenſus iſte de impiis eſt
intelligendus qui neglecto veri Dei cultu mun-
dum iſtum diligunt, hi deorſum deſcendent ac vi-
debunt r corruptionem ſeu foveam, i. e.
S gehennam, ſicuti nonnulli ex recentiori-
bus Jud æis id exponunt, confer. Gur Arjeh fol.

(*) Hebr. mmipbv Erfl. MStum 2. habet: a 2.

7. col. 2. citca fin. & not. in νππ ubi ſeri-

bitur, aliam rationem adduci in tractatu Talmu-
dico: Menachot, fol. 2 9. b. vide num. præced,
15. In MSto Erff. 2. locus iſte aliter & quidem ita
legitur: Hypn Nen re i. e. in-
dicat, quòd deſcenſuræ ſint tabulæ (Decalogi)
ad docendum leges.

e. quæ ſcripta eſt.

(17.) Ab omnibus ejus lateribus, ita juxtà He-

bræum.

(18.) Nempe: ad corruptionem ſive interitum, de

quo ſuprà; eſt autem literæ oſtiolum ſeu ſpati-
um ſupra in latere, ut indicetur, ſi improbi in hoe
mundo dawma i. e. revertentur per poœni-
tentiam, quòd manus Dei aperta ſit Sr'& va
ut illos recipiat ipſiqve aſcendant ſutſum &c. uti
in Gur Arjeh dict. fol. 7. col. 2. fin. habetur; a-
liam explicationem a a adducit Baal Hat-
turim, nempe hiſce literis ſignificari Sa&n,
quòd propter A brahami juſtitiam ac merita crea-
ta ſint cœlum acterra, confer. & not. ad librum
Prec. Jud. part. 1. p. 116. a. med. cœterum quo-
ad phraſin S αvid. not. ad Obad. c. 1. v.
14. num. 16. In MSto Erff. 2. poſt =ν απ☚ad-
ditur: Ma Nna a ien i. e. & univerſus
mundus creatus eſt per (literam) Jod.

(19.) Vel: verbum ex illa dictione non poteſt for-

mari, verbi naturam vel formam non induit aut
recipit, ita: 7O & hic interpretor, confer.
Gur Arjehfol. 7. col. 2. fin. it. Raſchi not. ad 1.
Samuel. c. 3. V. 7. & Buxtorf. Lex. Talm. fol.
1780. it. not. in a ν.'h. loc.

(20.) Uti Exod. c. 9. v. 30. habetur, vide Raſchiĩ

not. ibid. n. 3 2. & ad Exod. c. 10. v. 7. confer.
& not. ad I. Samuel. c. 3. Vverl. 7. num. 7

.

40.
—
lac l
tetra,
damus
(oed
mirun
QAun⸗
milerar
(ala c
nithon
las tog
Eod.
quiaip
ya, Deu
cet

—
(21.) H
h,
infen
pori ſi
teritiat
(²) Hebe.
exculs;
(22.) V.
mentzro
ſacro hie
ſ23.) Key⸗
(24.) D.
j. e, teytl
ſed veiiu
bari poſl
dam, inte
explicaiio
ife) vele
Mabeur,ul

k. non ge

Rc.)

lerræ lig
1toris n
Non prodier:
Heckantes :

Talmu⸗
Pteces,
lidem ita
Il. e, in⸗
alg
ecalogi)

5.

.
„ .

jugtd He-

ritum, de
ſen ſpati⸗
obiinhoe
er poeni⸗
NN
m oc. uti
betur; a
Baal Hat-
ind,
erita ckea⸗
tdlibrum
etumquo⸗
d. (./ 1. V.
e a⸗
uniferlus
.
oteltol⸗
induit aut
or, conten,
i Not,0 1.
Talm tl.

ice Nulchi

, Cnlet.

/9

R

1.

CAp. II. GENESEOS. 23

hæc (dictio DH hoc loco) exponenda eſt: i. e. nondum fuit (2 1.) in
terra, quando abſoluta (ſeu perfecta) fuit creatio (?*) mundi die ſexto, prius quàm A-
damus creatus fuit, & omnis herba agri nondum (22.) germinaverat, (23.) terti6
(locò (24.) id probari poteſt exinde,) quia ſcriptum eſt: producat terra, (25.) (ni-
miruùm herbæ) ad oſtium ſoli (26.) ſteterunt uſque ad diem fextum. (*) Eod. verſ. F.
MQuia non demiſerat pluviam] Quænam verò ratio eſt (verborum iſtorum:) non de-
miſerat pluviam? (nempe:) quia homo non erat, qui coleret terram (27.) nec erat
(alia creatura,) quæ bonitatem (ſive utilitatem) pluviæ intelligeret; aſt, quando ve-
nit homo & cognovit, (2 8.) quòd illæ (pluviæ) neceſſariæ eſſent mundo, propter il-
las rogavit (**) (Deum,) eæque deſcenderunt & germinârunt arbores atque herbæ.
Eod. verſ. 5. Dominus Deus] Jehovah ipſe, ejus nomen eſt, ☚& i. e. Deus,
quia ipſe dominatur & judicat (2 9.) omnia, atque hæc eſt expoſitio (verborum: Jeho-
va, Deus,) in omni loco (S. Scripturæ,) juxtà ſenſum literalem, (nempe, quò d ſignifi-
cet:) Jehova, qui eſt Deus. (30.) Verſ. 6. Et vapor aſcendit] Circà negotium cre-

atio-⸗

(21.) Hebr. ſic autor noſter exponit verbum

, quod in textu ſacro habetur, nam non eſt
infreqvens in S. Scriptura, ut verbum futuri tem-
poris ſignificationem induat verbi tempori præ-
teriti ac vice verſa, confer. hie Cholin. fol. 60. b.
(*) Hebr. Pa, ſic in exemplaribus hactenus
excuſis; MSt. Erff. 2. habet nyn i. e. opus.
(22.) Vel:- hactenus non, Hebr. & y ſie Com-
mentator noſter diëionem . quæ in textu
ſacro hic repetitur, exponit.
[2 3.) Sic paulò poſt in eodem hoc verſu 5. habetur.
(24.) D. Scherzerus in Trifol. Orient. iſtud: ν⁵ν

i. e. tertio, hic exponit & intelligit de die tertio⸗

ſed verlus iſtud de tertio argumentò quo pro-
bari poſſit, dictionem Dpu ſic eſſe exponen-
dam, intelligi & accibi debere puto, idque juxtà
explicationem in notis nan De h. loc.
(25.) Vel: edueat terra, prout cap. antec. I. v. 24.
hahbetur, ubi vide not. n. 122. & n. 12 3. confer.
& num. ſequ. 2 6. poſt P && &Hi. e. producat
terra, in Berolinenſi editione additur: & N .
e. non egrellæ erant (ſcil. herbæ; ſed ad oſtium
RKc.

(16.) Hebr. yn, quæ dictio ſolum ſive fundum

zerræ ſignifeat, ſenſus, juxtà mentem Commen
tatoris nofiti, eſt qued herbæ antè diem ſextum
non pfodierint ex terre in lucem; ſed quaſi ex-
ſpectantes ad oſtium ſoli ſteterint, confſer, not.

—

ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 39. a. med. & num-
præc. 2 5.
*) Toſt vocem â i. e. ſextum, in Berolinenſi
additum eſt:. ) i. e. & cur? qvamobrem ?
(27.) Sicuti paulò poſt in eodem hoc verſu 5e ſequi⸗
tur, confer, num. ſeqv. 2 8.
(28.) Quoniam ille ratione & intellectu præ coete-
ris animantibus præditus fuit, hinc tradunt
Rabbini, quod omnia, quæ creata ſunt, pr
9Na i. e. dependeant ab homine, uti in Gur Ar-
jeh fol. 6. col. 1. med. habetur, ac mundum ho-
minis cauſa factum eſſe gentilium Philoſophi
docuerunt, vide H. Grot. de Verit. Relig. Chriſt,
lib. I. num. 7. p. 10. confer. & infrà Geneſ. c.
6. v. 7. n. 42.
(*) Conter. hic not. in a r, ubi tractat. Tal-
mud. Chullin. fol. 29: allegatur,
(29.) Eſt enim nomen nomen judicii, vid.
quæ ad cap. præc. 1. V. I. n. 3 9. notata ſunt, in
notis a HS—ν*dh. loc., nomen iſtud να
ponitur, quòd illud ſignificet ma VN PNi. e,
fortem & robuſtum viribus, ſicuti dictio illa

accipitur Ezech. c. 17. v. 13. ubi: N e i. g.
& fortes erræ, confer. & Gur Areh fol. 7. col.
3, princ. ac num, ſequ. 30.
(30.) Id eſt: dominator ac Judex, confer. num.

7.

Præced. 29. vide hic quoque Gur Arſjeh fol
col. 3. med.

24 GENESEOS. CaAP. II.

ationis Adami (Deus) elevaverat (3 1.) abyſſum & irrigaverat nubes (*) ad maceran-

X

dum (32.) pulverem, unde creatus fuit Adamus, non ſecùs ac piſtor ille, (33.) qui dat
aquam ae poſteà depſit maſſam (farinaceam;) ſic etiam hoc loco (ſcriptum reperi-

tür:) & irrigavit ac poſteà (dicitur:) & formavit. (34.) Verſ. 7. Et formavit] Dux

ſunt formationes (in homine, nempe:) formatio ad hoc ſeculum, (3 5.) & formatio
ad reſurrectionem mortuorum; (36.) aſt de jumento, quod non ſtat, ut judicetur,
(37.) non ſcribitur in illius formatione duplex Jod. (38) Eod. verſ 7. Pulverem
(39.) de hbumo] Oollegit (*) (Deus) pulverem illius (Adami) de omni terra ex qua-
tuor (40.) ventis (ſive partibus mundi,) ut quocunque in (**) Ioco moriatur homo,

illius receptio ſit ad ſopulturam; (A1.) alia explicatio; accepit (Deus) pulverem il.

lius (Adami) ex eo loco, (†) de quo dicitur: altare terreum facies mihi, (42.) (ac ſi

diceret:) utinam (43.) ſit ei chomini) expiatio ac poſſit ſtare! (44) Eod. verſ. 7.

(31.) Eduxerat, Hebr. 77Vhανρ. e. aſcendere fecerat,
confer. not. in am new h. I. ac Sukka, fol. 11.
b. & Roſch haſchana fol. I I. a, it. Taanit, fol. 9. b.
(*) Hebr. =y hæc & qvæ leqvuntur, nsque ad:
N i e. lic etiam hocloco, abſunt à MStobrff, 1.
(32.) Ad diluendum, vel: uti D. Scherzerus hic

vertit: ad reſolvendum, id enim verbum rv

ſigniſicat: ſolvere, diſſolvere. .
(33.) Confer, hic præ aliis D. Scherzeri Tri⸗
fol. in. not, h. loc. Lit. O, it. Berachot, fol. 61.
a. & Eruvin, fol. 1II, a. ac Sanhedrin, fol. 39.
a. it. Cholin, fol. 27. b. ac Nidda, fol. 22. b.
(34.) Sicuti verſu ſequ. 7. h. cap. habetur
(35.) Sive ad hunc mundumi. e. ad præſentem
vitam, vide, quæ ſupra ad verſ, 4. h. c. n. 14, no-
tata ſunt.
(36.) Quoniam verbum *⅜, quod bic habetur,
duplici Jod ſcriptum reperitur, ideò Commen
tator noſter iſtius rei hanc adfert rationem; aliam
adducit Baal Hatturim „ nempe, quia homini
duo inſunt ' i, e. fiementa ,nempe: bonur
& malum, confer. Gur. Arjeh fol. 7. col. 3. med,
& not. in S h. I, ac D, Scherzer.
not. Lit. X. it. D. Maji Theol, Jud, Loc. 7. §. 1.
p. 105. MStum Erff. 1. pro 'n i. e,
ad reſurrectionem mortuorum habet & .7
i. e, ad ſeculum futurum,
(37.) Vel: quod non ſiſtitur ad judicium in mor-
ruorum reſurreclione, ſic P hic interpretor.

terræ, Vulgata habet: de limo ter: æ,
*) Abſuntà MSto Erff. I, iſta: collegit &c, usque
ad: ex quatuor ventis.
(40.) Similis ferè nominis: Adam apud Græcos
habetur explicatio nempe, ut literæ initiales vo-

Et

nam dictionem videlicèt A. notare: νττιααν
orientem, νσι. ocgidentem, e Aeνov, Septen=
trionem, c. cαας αν meridiem.
(**) Hebr. mwn 7aaν ſic in MSto Erff. 2. quod hic
ſecutus ſum, .
(41.) Nempe, ut ibi recondi ac ſepeliri queat, con-
fer. hic Gur Arjch fol. 7. col. 4. princ. ac not. in
nor D h. loc. MStum Erff. z. hic habet:
nn i. e, ſepultura ejus & receptio ejus,
( Poſt ppni. e, ex loco, MStum Erff. 2. ad-
dit: mamn i. e, altaris illius.
(42.) Sicuti Exod. cap, 20, verſ, 24, habetur, con-
fer. not. ad Eſai, cap. 5, v. 2. n. 20.

bræo, quò uſus ſum, legitur, in Bibliis Buxtorf.
ut & in editione a e hahbetur: πια n
in notis ad librum Prec. Jud. part. 2. P. 4 ½. a
fin. magis perſpicuè ita legitnr: &ν α.e,
utinam ſit &c. ſic etiam in Gur Arjeh fol. 7. col.
3·habetur, confer. & not, ad dict, librum Prec,
Jud. part, 2. p. 85. &, fin. & p. 118. a. princ.
Mstum Erff.2, habet uyn i. e. in ſuperioribus.
(44.) Nempe: in judicio futuro, quando Deus o-

(39) Junius ac Tremellius verterunt: de pulvere

/

mnes homines judicaturus eſt, confer. Gur Arjeh

cis Adam ſingulæ componant vel exprimant u-

—
6 ſiſimt
ribus, cor
etant cel
io (ie⸗
tia luperi
circo)opt
inke eriott,
ided, ⸗
us. (48
animane
quoniam
Orienuliſ
(ſo)etß
Elientii

—
(45) Conle
Draa ſun
&K 12.
() 0 8
alienit
ſupeinibi
cem noa e
nokhihaud
(47.) Vel in
Gicko in

(43:.) Hebr. ☚α „ν, ſic in exemplari He-

ninmr hn
Ut Deus d
tionenͤt
rion Kile
metünmt
Nnn der
Acdam Cren
bathi ui i
princ Kiere
cap. 1 de⸗
(48.) Hekr r
cuſis; ſel .
mittitur.
60 Hebt. W
fuit eucellen
(9) Winn
Vertit, unde;,

Cab. II.

CA. I. GENESEOS. 2 5
— . — 8 8 —
aceran, &tſußſtavit in nares tjius] Fecit (Deus Adamum) illum ex inferioribus (45.) & ſuperio-
auide ribus, corpus ex inferioribus & animam ex ſuperioribus, quoniam die primo creati
n reperi. erant cœli ac terra & ſecundo (die Deus) creaverat firmamentum ſuperioribus, (*) ter-
ig Dur tio, (die dixerat Deus:) appareat arida inferioribus; quarto (die) creaverat lumina-
formatio ria ſuperioribus; quintò (die dixerat:) abundè progignant aquæ inferioribus, (id-
udleetu, circò) opus habuit (46.) ſextus (dies,) ut in illo crearet (Deus) tàm ſuperiora, quàm
Pulherem inferiora, quòd ſi ille non (ita feciſſet,) æmulatio (47.) fuiſſet in opere creationis.
4er gun. ideò, quòd hæc (ſuperiora) fuiſſent plura, qum iſta (inferiora) in creatione diei uni-
ur homo, us. (48.) Eod. verſ. 7. Ia animam viventem] Etiam jumentum ac beſtia dicuntur

Henm. anima vivens; ſed anima hominis vivens eſt (*) præ (cœteris animalibus) omnibus,

41) (el. quoniam ei addita ſunt intellectus & ſermo. (49.) Verſ. 8. Ab oriente] In plaga-
4. verl. 7 Orrientali (**) Edenis plantavit (Deus) hortum iſtum, quòd ſi dixeris: ecce jam anteàâ
ä(50.) ſcripſit (Moſes:) & creavit (Deus) hominem &c. vidi in Barajetha (5 I1.) R.
— Eliezeris, (***) filii R.] oſe Galilæi, quòd triginta ac duobus modis (5 2.) lex (2) (Mo-
de, ueque , ſaica)
er. cap. antec. I. V. 26. n. 139. h,4. C. I. ſp. 3 2 1. & not. ad librum Prec. Jud. part.
ud Gree 67 Coaſer Aea ad Efai. c. 5. v. 2. num. 31. 24 p. 1r. a. fin. confer. & Lactant. libx. . 12.
initiles do⸗ && 22, (**) Sic etiam Dan. Huetius de Paradiſo terreſtti
arimmnt ⸗ (46.) D. Scherzerus locum iſtum ſic vertit: ided cap. 3. n. 5. p. 15. edit. Lipſ. exponit, confer. &
ieneln duplicavit ſextam diem, creando in ea partim ex not. in 'of o h. loc. it. Peſachim, foll.24.
en deten⸗ ſuperioribus, partim ex inferioribus, ſenſu qui a. & Nedarim, fol. 39. b.
r. . dem non rejiciendo; aſt verbis Commentatoris (5o.) Nimiràm: cap. præced. I. v. 27. ubi
knquocbie noſtri haud usquequaque conveniente. vide not. n. 16 5. . ..
. (47.)] Vel: invidia, Zelotypia, Hebr. dean, quæ (§1.) Hebr. erpa, ſie apud Talmudicos dicitur
gbead,e dictio in Gur Arjeh fol. 8. col. 1. princ. expo- doctrina ſeu traditio Talmudica conſtans & re-
ne. ANnot in nitur i. e. diviſio, diſcordia, quo circà, cepta, de qua voce vide Buxtorf. Lexic. Chald.
n hie habe ut Deus ν i. e. concordiam ſive reconcilia- fol. 34 8.
fecehlio eid, tionem & quaſi tranſactionem faceret inter ſupe. (**½*) De hoc vid. not. ad 1. Samuel. cap. 5. verſ. 11.
mbrf 1 . riora & inferiora, ipſe ex iſtis duobus, tanquam num. 6. ,„ è
medium, compoſuit hominem, çonfer. not. in (52.) De his R. Jeſchual Hallevi in Halichot Olam
habetur con⸗ par u h. loc. tradunt autem Rabbini, quòd Part. ſeu tract. 4. c. 2. & 3. vid. D. Maji Theof.
9 Adam Creatus fuerit Ham aya i. e. veſperesab Jud. Loc. 1. S. 7. pag. 2 1. R. Iſmaël tradit, le-
nemplati ke bathi, uti in libro Prec. Jud. part. 2. p. 256. a. gem explicari poſſe ron wy vyva j. e. trede-
iblis hantor, princ. videre licet, ubi tractat. Talm. Sanhedrin, cim modis, qui etiam ab illo recenſentur, inter
nr: N cap. 1. allegatur ejusque verba adducuntur. qvos eſt: vn a i. e. generale & ſpeciale, de
1,n. ½ (48.) Hebr. & ſic in exemplaribus hactenus ex- quo modo hic Commentator noſter, confer. not.
ie⸗ cuſis; ſed in MSto Erff. 1. & 2. hæc vox o- D. Scherzer. ad hunc loc. Lit. V. & Buxtorf. Lex.
eh iol/ ol⸗ mittitur. Talm. fol. 1042. it. lib. Prec. Jud. part. 1. p. 9.
librum rec. (⁹) Hebr. n'n MSstum Erff. I. habet ) W*&i. e. a. med- ubi modi iſti enumerantur & in notis .
11874a. prine, fuit excellentior, confer. Taanit, fol. 22. b. . ibidem adjectis, explicantur, confer. & cap. an-
nlupeionde 49.) Vel: ratio & oratio, uti D. Scherzerus hie tec. I. Vv. 12. n. 88.
lando Deus o- vertit, unde autem & quo die creatæ ſint ani- (*) Hebr. PN, Mstum E. ,. 2, pro eo ha
fer Gur Aſt mæ, vide pra aliis Hoornbeek de convinc. Jud.

bet
D 8

—

26 GENESPO8. QCbAb. II.
ſaica) explicari poſſit atque iſte (modus) unus eſt ex illis (nempe:) — ) i. e. gene-

rale (ſive regula univerſalis,) quam ſequitur (**) (aliquod) factum, (yZ3.) iſtud eſt

DD i. e. ſpeciale (?**) (ſeu ſpecialis expoſitio) prioris, (dum itaque Scriptura dixit:)
& creavit (Deus) hominem, (5 3) hoc eſt 52 i. e. generale, quod non ſpecialiter
declarat (54.) creationem ejus (hominis,) unde (ſcilicèt ille creatus ſit,) & illius (ho-
minis) factionem (ſive creationem) abſolutè (ſive generaliter) narrat (55.) redit (de-
inde Scriptura) & exponit (hic ſpeciatim, dum dicit:) & formavit Dominus, Deus
&c. (56.) (verba iſta:) & germinare fecit ei hortum Eden, (57.) & collocavit eum
in horto Eden (5§ 8.) & immiſit ei ſoporem altum, (59.) qui (iſta, inquam, verba) au-
dit, is poſſet exiſtimare, quòd iſtud aliud ſit opus; ſed non eſt illud, niſi O i. e.

ſpeciale (1) (ſive ſpecialis expoſitio) prioris, ſic quoque quoad animalia iteravit (Mo-

ſes) ac ſcripfit: & formavit Dominus è terra omnes beſtias agri, (60.) ut (ſcilicèt) ex-

poneret (textum illum:) & adduxit (Deus) ad Adamum (animalia,) ut inderet nomen

(61.) & ut doceret de avibus, quòd illæ ex aqua lutoſâ (62,) creatæ ſint. Verſ. 9.
Et germinare fecit] Intuitu horti (?*) loquitur (hic) Scriptura. Eod. verſ. 9. In hor-

t0] i. e. In medio. (63.) Verſ. 11I. Piſehon] Is eſt Nilus, (64.) £gypti fluvius &

quo-⸗

bent MMπππi, e. explicatio ſeu enarratio myſtica (§9.) Sicuti verſu 2 I. h. cap. habetur.
ſive allegorica. (PVid quæ paulò ante Sign.** notata ſunt.

°) Hebr. MνnnàâH MStum Erff. I. pro eo ha-
bet: NÜνH. e. alterius vel poſterioris.
(3.) Uti capite præced. 1. ver ſ. 27. habetur.
(*) Hebr. w MStum Erff. 2. pro illo legit:
i. e. expoſitio ejus, vid. paulo poſtsign (†)
(54.) Sive: ſpeciatim exponit; ſed abſolutè &
& generaliter refert, ſic dnd hic interpretor &
expono, confer. num. ſeqv. 55. .
(55.) Nec ſpeciatim refert aut exponit ereationem

(60.) Prout verſu 19., h. cap. habetur.
(61.) Nempe: unicuique animali, de qua re in-
frà dict. verſu 19. b. cap. hic habetur Hebr.
de rtoi in MSto Erff. 2. legitur: n e
77 i. e. ut videret quid vocaret illud, uti
d. v. 19. habetur.
(62.) Hebr. pv, D. Scherzerus hic vertit: ex
ſudimento, legendum erit: ex ſedimento, vide
ejusd. not. h. loc. Lit. o. confer. & Buxgorf.

hominis, unde & quomodo illa facta ſit, ſenſus
eſt: quòd pra cedenti capite 1. v. 27. genera- 80.
tim dicatur de hominis creatione; hic verò ſpe- (*) Hebr. aA, MsStum Erff. 2. pro eo habet:
cialiter exponatur & declaretur, quomodo illa N i. e. greationis.
facla ſit, ita, ut non duæ hominum creationes(63.) Seilicet: horti, nam ra, quod hic in
in textu ſacro referantur 5 ſed una, differunt ita- textu ſacro habetur, ſignificat: ?xa i. e. in medio
ue textus iſli, ut genus ac ſpecies vel ut ge
nerale & particulare ſeu ſpeciale, confeſ. Raſ ſunt, vide & not. in an h. loc,
chi nor, ad dict. cap. 1. v. 27. n. 16 5. & D. (64.) Aſt S. Epiphanius in AσAaνινσHο fol. 49 3.
Scherzer. in not. h. loc: Lit. . ubi locus iſte? edit. Græcæ Baſileenſ. 1544. in alia eſt ſententia,
aulò aliter vertitur. .

Lexic. Chal. fol. 2289. ac verſ. 19. h. cap. n.

fer. not. in an r h, loc.
(57.) Prout verſu ſeqv. 9. h. cap. habetur.
(588) Veluti inftà veiſu 13. h. cap. habetur. mellij

confer. quæ ad cap. præced. I. v. 6. n. 59. notata

Sc exiſtimat, quòd Piſchon ſit Ganges fluy ius, de
(56.) Sicuti verſu præced. 7. h. cap. habetur, con- quo, ut & (eris fluminibus „ quorum hic in
8. Scriptura fit mentio, vide plura apud eund.
Epiphanium dic. loc. ut & in notis Juniiac Tre-

CMNN.
—
uOalan
iſtod)v.
.
i,e. &
alit (in
ſcentq⸗
flurios
magnis
erit con
edit /00°
nomen
Plra)
Xv
1.&
ln, 7
Allsr

—
wellüa
ſi Com
tettelt.
loe,
Geotpi
9VMum
(66.) Ali
bac, c.
cap. 16.
Msto?
W
(67.) Sie
Ralſchi!

) Verba

dictusel
ni⸗
lif. 1. 5
(68) hor
wdelk de
(69.) oe
ud il
dat, C
nor
ſitin recl
dire, ert
tuat ſner
eryat

A. .
—
gene.
tud eſt
dixit )
cialter
usſho.
dit (Ee.
dDeis
Vit eum
da) au⸗
Nue.
it (Mo-⸗
ieer) ex⸗
tnomen
Verl 9,
ly hor-
lorins &
guo.

Alunt.

quatein⸗
etut Hebr,
n nN
illud, uti

venk: er
mento, vide
& Bugott.
h. (4. n

.eo habet:

quoc hic in
le,in medio
1 5g. notats
c⸗
or k0l.403.
elk ſententia,
esfuiuse

norbm hit in⸗

apud eunch.
lunüize Te⸗

welli

edit. (69.) Verſ. 14. Chidekel] (Hebr.

CA. II. GENESEOS. 227

quoniam aquæ ejus benedictæ ſunt (65.) & aſcendentes irrigant terram, (ideò flumen
iſtud) vocatur Piſchon, veluti (vocabulum iſtud accipitur in illo loco:)
i. e. & abundabunt (66.) equites ejus; alia explicatio: W (ideò appellatur,) quia

alit (ſive producit) Qν â[ i. e. linum, dicitur enim in Eſaia de Pgyptiis: & erube-
ſcent, qui tractant )N i. .. lina. (67.) Verſ. 13. Gichon (*) (Hebr. TD, qui
fluvius inde nomen traxit,) quia fluens ſtrepitum edit ejusque ſtrepitus admodùmbm
magnus eſt, ſicuti (vocabulum iſtud: H accipitur in illo loco:) ſi H i. e. feri-

erit cornu, (68.) quoniam (fluvius iſte A) HSSDi. e. ferit ac vadens ſtrepitum
Pp, (**) quod flumen inde ſumpſit
nomen.) quia aquæ ejus ſunt hp A i. e. lenes (70.) ac leves. Eod. verſ. 14.
Phrat] (Hebr. H), qui fluvius inde vocatur,) quia aquæ ejus ) i. e. frugiferæ
(71.) & copioſæ ſunt atque ſaginant hominem. (72.) Verſ. 13. & v. 14. Cuſeh &

Aſchur] (Nomina iſta) tunc temporis nondum exiſtebant; locuta autem eſt (hic)

D 2 Scri-

mellii ad hunc loc. confer. & Dn. Hiob. Ludol-
ſi Commentar. ad Hiſtor. Æthiopic. I. I. c. 8.
n. 56. & ſeq. it. Huetii Tractat. de Paradiſo
terreſt. c. 7. n. I. & ſeqv. ac,not. in dor e h.
loc. .
(65.) Id eſt: fœcundæ ſunt, ſicuti Virgilius 4.
Georgic. de eodem fluvio ſcribit: & viridem EE-
gyptum nigrà fœcundat arenà. .
(66.) Alii: diffundentur, latè patebunt, uti Ha-
bac. c. 1. v. 8. habetur, confer. quæ ad Exod.
cap. 16. v. §. n. 13. notata ſunt, cœterùm in
M Sto Erff. 2. omittuntur verba iſta: &, n
i. e. veluti & abundabunt equites ejus.
(67.) Sicuti Eſai. cap. 19. v. 9. habetur, ubi vide
Raſchi not.

(*) Verba iſta: e i. e. Gichon (inde

dictus eſt,) quia fluens &c. usqve ad: n pdan

& i. e. & ſaginant hominem, abſunt 3 MSto

Erff. I. & 2.

(6 9.) Prout Exod. c. 2 I. v. 2 8. habetur, ubi ſer-

mo eſt de bove, qui cornu ferit.

(69.) Poſſes etiam verba iſta de bove intelligere,

quòd ille feriat & impetum faciens ſtrepitum e-
dat, Commentator itaque noſter fluvii iſtius
r nomen deducit à radice fh i. e. feriit, for-
ſitan rectius deduceretur à 'a, quod notat: pro-

dire, erumpere, ſicuti fluvii ſolent cum impe-

tu ac ſtrepitu erumpere ex ſcaturigine, LXX,
verterunt Te, al. L'say, à §. Spiphamo I. 2.

Hæreſ. 66. voc atur Tyov, qui fluvium iſtum pu=
tat eſſe Nilum, ſicuti & Joſephus Antiqv. l. 1.
c. 2. confer. idem Epiphanius in Xνν A α.
fol. 49 3. ut & Ludov. ac jacob. Cappell. Com-
mentar. in Geneſ. h. loc. ir. Junii ac Tremellii
not. ad hunc loc. vide & Dn. Hiob. Ludolf. Com-
mentar. ad Hiſtor. Æthiop. loc. ſuprà n. 64. v.
11. h. cap. allegato, ac D. Huet. tract. de Para-
diſo terreſt. c. 12.
(**) Conker. tract. Talm. Cetubbot, fol. 10. b. &
Berachot. fol. 61. b.
(70.) Sic cum D. Scherzero dictionem n hic
vertere volui, alii transtulerunt: claræ ſeu lim-
pidæ, LXX. fluvium iſtum Chidekel verterunt:
Tipeun, ſic & Vulgata: Tigrim, quibus & Jo-
ſephus alleg. lib. 1. c. 2. conſentit, conferantur
& hic autores, num. 64. & 69. h. cap. addu-
cti, vide & not. ad librum Prec. Jud. part. 2.
p. 50. b. princ. & p. 5I. b. med. it. Gur Arjeh
fol. 8. col. I. circà fin. & Michlol Jophi h. loc.
ac D. Huet ius de Paradiſ. terreſt. c, 14. it. Bera-
chot, fol. 34. b. a c Taanit, fol. 10. a. & Sanhe-
drin, fol. 99. 3. & oma, fol. 94. a. .
(71.) A radice , quod ſigniſicat: fructum
proferte, ſœcundum reddere.
(72.) Hebr. an, quod non ſoluùm ſignificat:
pinguem reddere; ſed & ſanum facere, à radi-

ce & Nha quod notat: ſanus, pinguis, confer. Be-
cchorot, fol, 55. b. H

28 GENESEOS.
Scriptura de eo, quod futurum erat. (73.) Verſ. 14. Ad orientem Aſchur] i. e. Ver-
ſùs plagam orientalem Aſſyriæ. Eod. verſ. 14. Tyſe eſt Phrat] (Fluvius iſte cœteris
fluminibus) omnibus præſtantior eſt, (?*) cujus (hic) fit mentio propter terram Iſraeli-
ticam. Verſ. 15. E&accepit] Accepit illum (74.) verbis blandis (75.) illumque pel-
lexit, (*) ut (hortum) intraret. Verſ. 18. Non eſt bonum &c.] Ne dicant (cœteræ
creaturæ:) duæ ſunt poteſtates, (76.) Sanctus (ſcilicèt) ille Benedictus in ſuperioribus
eſt unicus nec ei eſt compar, atque iſte (†) (Adamus) in inferioribus eſt (unicus) nec
ei eſt compar. (77.) Eod. verſ. 18. Adjutorium quaſi coràm ipſo] Si probus (78.)
fuerit (maritus,) adjutorium, (ei erit uxor;) ſi verò non fuerit probus, contra (?*) il-
lIum (erit uxor,) ut repugnet (marito.) Verſ. 19. Et formavit de humo] Hæc forma-
tio eſt illa ipſa factio, de qua dictum eſt ſuprà (hiſce verbis:) & fecit Deus beſtias terræ

&c. (79.) venit (*) autem (hi Scriptura) & exponit, quòd volucres creatæ ſint ex a-
qua

„

CAP. I.

(73.) Confer. hic Gur Arjeh fol. 8. col. 1. vid. &

Dan. Huetii Demonſtr. Evangel. Propoſ. 4. c.

14. n. 16. p. 3 10. edit. Lipfſ. ubi alia quoque
loca Scripturæ, quæ aα+α ρα“Muι nomina
acceperunt, addueuntur, vide & ſupraà verſ. 3.
h. cap. n. 8.
(ꝰ*) Confer. quæ infrà ad Geneſ. c. 15. v. 1 8. n. 83.
& 84. notata ſunt, vide & not. in onm ne h.
loc.
(74.) Vide hic Gur Arjeh fol. 8. col. 2. circà fin. &
not. in on new h. loc. ubi etiam Bereſchit
Rabba ad marginem allegatur.
(75.) Confer. hic Raſchi not. ad Geneſ. c. 16. v.
3. h. 3. & ad Levit. c. 8. v. 2. & ad numer. c. 8.
v. 6. it. ad Numer. c. 16. v. 1. D. Scherzerus
hic vertit: accepit res pulchras, minus aptè, hoc
quidem loco.

() Hebr. no MStum Erff. 1I. habet e
MStum 2. legit: hrPD), res eadem eſt.
(76.) Vel: duæ ſummæ potentiæ, duo ſuprema

numina ſive principia, ſicuti quondam Manichæi
in iſta erronea opinione fuerunt, de qua vide
præ aliis Mornæ. de Verit. Relig. Chriſt. c. 2. p.
AI. edit. Iſnac. n. 7. ubi de hoc errore Manichæ-
orum plura, confer. & R. Salom. ad Exod. c. 20.

v. 2. it. Bereſchit rabba, ſicuti in π h. 1 (

loc. ad marginem allegatur-
( Hebr. ) i. e. & iſte &c. usque ad: An 0 Pe
i. e. & non eſt ei compar, abſunt à MSto Erff. 1.
(77.) Sive: conjux, confer. hic præ aliis Gur Arjeh

(78.) Vel: ſi dignus fuerit ac mereatur, nam &
hoc ſignificat verbum quapropter Menaſſe,
Ben IIraël, Conciliat. in Eccleſiaſt. Quæſt. 18.
locum hunc ſic vertit Hiſpanicè: ſi mereciò, le
ſera de ayuda, ſi no, le ſera contratia, i. e. ſi
merebitur (maritus) erit, ei (uxor) auxilium, ſi
non, erit ei contraria, vide D. Wagenſeil. Sota,
p. 3 87. n. 3. & p. 111 8. idque ipſis eorandem
nominibus ſignifſicari ſeribit idem Menaſſe loc.

tinent duas literas nominis Divini ſemotis iſtis
remanent nomina tantùm cum aliis duabus, quæ
componunt vocem &πι1. e. ignis, quia aut præ-
ſens eſt ilis Deus, cum unanimes vivunt aut
ignis (præſens erit,) quando in diſſenſione ac diſ-
cordia vivunt, D. Scherzeri interpretatio hujus
loei parum quadrat, confer. not. ad librum Prec.
Jud. part. I. p. 46. a. princ. & part. 2. p. 10 5.
b. fin. & p. 106. a. med. & Gur Arjeh fol. 8. col-.
3. med. it. c. anteg, 1. v. 26. n. 150. ag not. in
nn neu h. loc. & Jevammot, fol. 6 1. b. &
fol. 63. a. it. Ketubbot, fol. 67. b.
(*) Reſpiçitur hac expoſitione ad vocem o, quæ
hig in textu ſacro habetur, & tàm coram, quàm
contra ſigniſcat.
79.) Vide cap. antec. I. v. 2 5. n. 12 8. & tract.
Chullin fol. 20. prout in na h. loc ad
marginem allegatur, it. Nidda, fol. 22. b.
(*) Hebr. we) Na, MStum Erff. 2. habet; 1&

Ponj. e. hic exponit vel exponitur.

tol. 8. col. 2. circà ſin.

alleg. nam ν i. e. vir & ⅞ i e, mulier, con-

(. 1I.

—
gvaluoſ⸗
diit: qud
1d Adamn
Hol
loloeo:
a (fimali
Alamu
eſt explana
ejus erihi
21. Etim
Imeo /Ad
omnibuseſt
ſoporem.)
)üe. del
culi, (87)
faiſe creat⸗
Et dormiit
nis, er quat

(o.) Veker i,
ye ſione eti⸗
ſed legendun
g. h. eap. l.
MaII. 2. P.
(81) Nimirum
(82.) Hine Co
Volueres ex
(8)3) Bebr. d
49. Aiguid
rabba,liguti
tur & not. ibi⸗

(684.) Vels cum

Commentaor
lic in textu
dice w el
lit, A.

(6½) Sieuti De

( Redr. von
DNNN

l

M. .
—

i t. FVer.
cceteris

nlſraeli.

quepel.
(cctere
etioribus

icne

8)
4 ) il.
elorma.
kiasterte
ſuteta.

gua
—
r, ham &
eMenale,
Cell 19.
merecid, ie
li 5 i e. ſ
mmilium, ſi
ſeil, Hote,

torundem
jenalle oc.

llier, con⸗
emotisicti
emotizitis

abtle, ux

1aut 'Pre⸗
ipunt aut
one a dil⸗
tatio hujus
brum brec,
2. b. 10⁰ ſ.
fol. col.
h, not in
1.61. b. &

gue
kamn, guam

3. tract.
h, loe ad
11,,

dbeti IS

CAP. II. GENESEOS. 29
qua lutoſa, (80.) quoniam dixerat ſuprà, (81.) quòd ex aqua creatæ ſint: hic verò
dixit: quòd ex terra creatæ fuerint, (82.) prætereà docet te (hic Scriptura,) quòd eâ
ipſã horà, quà creata fuerunt illa (animalia,) ſtatim eodem die adduxerit illa (Deus)
ad Adamum, ut imponeret eis nomina; in verbis autem expoſitionis myſticæ (83.)

N ſignificat (hic) W i. e, dominationem & ſubactionem, veluti (accipitur in

illo loco:) cum X) i. e, obſederis (84.) urbem, (85.) quoniam (Deus) ſubjecit il⸗
la (animalia) manui (ſive poteſtati) Adami. Eod. verſ. 19. Omne, quod vocaverit il-
lud Adamus animam viventem & .] Inverſus (**) eſt (hic Scripturæ) ordo, cujus hæce
eſt explanatio: cuicunque animæ viventi impoſuerit Adamus nomen, illud nomen
ejus (erit) in perpetuum. (86.) Verſ. 20. Sed Adamo non invenit 2djutorium. Verſ.
21. Et immifit Dominus, Deus, ſoperem] Quando (Deus) adduxit illa (animalia) co-
ràm eo (Adamo,]) unamquamque ſpeciem, marem & fœminam, (tunc Adamus) dixit:
omnibus eſt compar; (?*]) mihi verò non eſt compar, (his dictis) ſtatim immiſit (Deus

ſoporem.) Eod. verſ. 2 I. De coſtis ejus] (Iſtud-. N hic ſignificat:) Pvdiᷣ

(*) i. e. de lateribus ejus, veluti (accipitur in illo loco:) v i. e. & lateri taberna-

culi, (87.) hoc ipſum eſt, quod (alibi) dictum eſt, (nempe Adamo) duas facies (88.J

fuiſſe creatas. Eod. verſ. 2 1. Et clauſit] Locum diſciſſum. (89.) Eod. verſ. 2 I

Eit dormivit & accepit] (Hoc ideò factum eſt,) ne videret (Adamus) ſciſſionem car-

nis, ex qua creata erat (Eva) eique eſſet contemptui. (90.) Verſ. 22. Et Kra
D 3 V

(80.) Vel: ex limo aut cœeno paluſtri, in D. Scherz.

ve ſione etiam hic habetur: ex ſudimento,
ſed legendum, ex ſedimento, confer. ſuprà verſ.
8. h. cap. n. 62. & not. ad librum prec. Jud.
part. 2. p. 105. b. prine.

(I81.) Nimirùm eap. præced. 1. verſ. 20.
(S82.) Hine Commentator noſter concludit, quòd

volucres ex limo ſive aqua lutoſa creatæ ſinr.

(IS83.) Hebr. &, de qua ſuprà cap. I. verſ. 4. n.

49. aliquid dictum eſt, confer. & Bereſchit
rabba, ſicçuti in on . admarginem allega-

tur & not. ibid. . .
(84.) Vel: cum ſubegeris, ſie juxà Aggadham &&

Commentatoris noſiri mentem verbum quod

hic in textu ſacto habetur, vertere poſſis a ra-
dice vel , confer. D. Scherzeri not. h. I.

(8 ) Sieuti Deuteron. cap. 20. Verſ. 19. habetur.

(W Hebr. n- iſtud & quæ ſequuntur usque ad

Ne N.ii. e. Vvocaverit ci Adamus, abſunt

à MStO Erff. 1, 6& 2.

(86.) Confer hie not. in pan new, ubi etiam Be-=
reſchit rabba ad marginem allegatur, it. D. Scher-
zZeri not. h. loc. Lit. B.
(*) Confer. & hic Bereſchit rabba ſicuti in o eN
adjmarginem allegatur, it. Sanhedrin, fol. 3 9. a.
(**) Abefſt iſtud a MSto Erff. .
(87.) Prout Exod. cap. 2 6. verſ. 20, habetur.
(88.) Seu: duas perſonas Hebr. pv, de qua
voce ſuprà cap. I. verſ. 27. n. 16 2. confer. & tra-
ctat: Talm. Eruvim fol. 19. a. prout in noe
Dan h. loc. ad marginem allegatur, vide &
not. ibid. ut & num. ſeqv. 89.
(89.) Vel locum ſectionis ſive ſciſſionis, nempe
juxtà expoſitionem Aggadæ: locum, unde la-
tus ab ſciſſum erat, de quo paulò antè dictum eſt,
vide num. præced. 8 8. confer & Berachot, fol. 61.
a. & Eruvin, fol. 18. 2a. it. Schabbat, fol. 5 5.a.
(90.) Vel: & ſperneret eam (ſcilicet Eyam Adamus)
prout D. Scherzerus hic transtulit, confer. hie
Bereſchit rabba & tract. Talm. Sanhedtin fol. 39.
prout in notis pan h. loc- allegantur,

30 GENESEOS. CAd. II.

Ad inſtar (9 I.) ædificii (fecerat Deus Evam,) latam infrà & anguſtam ſuprà, ut fœ-
tum recipere poſſet, non ſecus ac horreum tritici, quod latum eſt infràâ & anguſtum ſu-
Prà, ne illius onus ejusdem parietes aggravet. Eod. verſ. 22. Et ædificavit coſtam in
mulierem] i. e. Ut eſſet mulier, ſicuti (eadem phraſis habetur in illo loco:) & fecit il-
lud Gideon in Ephod, i. e. ut eſſet Ephod. (92) Verſ. 23. Hac vice] Docet (hic
Scriptura,.) quò⅛d Adamus venerit (939) ad omnia animalia ac beſtias nec recreatus
(94.) fuerit animus ejus per illa. Eod. verſ. 23. Propterea vocabitur vira, quia de vi-
ro &ρ.] Lingua linguæ convenit, (95.) hinc (diſcimus,) quòôd mundus creatus ſit lin-
guà ſan ctà (96.) Verſ. 24. Quamobrem relinquet vir] Spiritus Sanctus ita loqui-
tur, ut filiis Noæ interdiceretur ſcortatio. (97) Eod. verſ. 24. In carnem unam.]
= = Pro-

(91.) Confer. Nidda, fol. 45. b. quoniam S. Scri pud Reuchlinum & Scherzerum loc. alleg. con-
ptura hic utitur verbo n. hinc nata eſt illa de fer. & not. in am e h. l. ubi etiam tract.
Pun expoſitio, éonfer. hic Gur Arjeh fol. 8. col. 4.† Talm. Jevammot. fol. 63. a. ad marginem al-
med. & not. in enar α, ubi & tract. Talm. legatur.
Eruvin. fol. 1I8 ad marginem allegatur, vide & in-1(94.) Reuchlinus hie vertit: & non commovebatur
frà Geneſ. c. 5. v. 28. n. 1 o. alia ſignificatio iſtius] ſenſus ejus; Scherzerus ita: & non fatiatus fuit
verbi à K. Levi in codic, Rabbot. fol. 20. col 4.† ipſius appetitus, in Hebræo habetur hic verbum
adducitur, qui eam à a i, e. intelligere, ſen medi pern, quod Rabbinis ſæpe notat: recr eari, re-
tari, deduxit, ſcribens, quod Deus nanmi. e. foeillari.
meditatus ſit ſeu deliberaverit, unde mulierem (95.)Vel: lingua reſpondet linguæ, juxta Hebræum:
crearet &c. vide D. Wagenſcil. Sot. p. 637. ubi lingua cadit ſuper linguam, ſive vox cadit ſuper
feſtiva ac lepida expoſitio de mulieris creatione vocem ti D. Scherzerus hic vertit, i. e,. una vox
habetur, alia ratio verbi in Nidda fol. 4 5. derivatur ab altera, uti ipſe ibidem exponit, ni-
b. affertur, ubi ita: dixit R. Chasda: quis ſen mirùm ab α eſt &α, uti in textu ſacro ha-

ſus verborum: )) i. e. & & ædificavit Deus co- betur, confer. cap. ſeqv. 3. v. 15. n. 48. & not.

ſtam nempe quia dedit ei, Deus να i.e ſa-- in mar n h. loc.
pientiam excellentem præ viro, vide D. Wa. (96.) Nempe: Hebræa, confer. hic Gur Arjeh fol. 9.

genſeil. Sot. p. 75 1. col. I. princ. & fol. 19. col. 2. princ. & D. Scherzer. in
92.) Sicuti Judic- cap. 8 verſ. 27. habetur, con- not. h. loc. Lit. D. ac not. ad librum Prec. Jud. part. 2.
fer. not. in nar mv' h. loc. p. & 1. b. circa fin. vide & Bereſchit rabba, ſicuti in

(93.) In Bibliis Buxtorfianis, quæ hic ſecutus ſum, par MeSw' h. l. ad marginem allegatur.
ſic legitur: do ? 197.) Sive: adulterium, quoniam hic in textu

— a nN rH N verſionem vide in textu, ſacro dicitur: & adhærebit uxori ſuæ; Hden Nn.

Baſileenſi editioni adſtipulantur etiam MSta Erf ran i. e. non verò uxori proximi ſui;
furt. 1. & 2. Reuchlinus in Cabbal. lib. 1. fol. m.
m. 443. (D. Scherzerus in not. h. 1. Lit. C. alle-
gat. fol. 62 6.) addit iſta: en y Nav y i.e.
JSonec veniret ad fœminam; aſt in editione
Hebræa, qua uſus ſum, ut & in exemplari
—nam D, hæc ſolummodò hic leguntur:
—ra i enee n i, e. doeet (hic Scri- Cconfer & infrà Genelſ. 6. 9, V. 4 num, 7 it. San-
ptura ) quòd recreatus fuerit animus ejus ( Ada- hedrin. fol. 5 8. a. b. ”
mi) in Eva; cœterum de iſto loco vide plura a- .

—

Da h. loc. ubi etiam tractat. Talm. Sannhedrin
fol. 56. b. ad marginem allegatur; e œterum de

hinc nata eſt iſta explicatio, vide not. ni npw

(Ar. I

—
Proles fo
2. lin.
nerepo
honendi
(101)4
gid ci

i
Scriptutn
iat eninn
uocitel
mnnihu
caſus ejnn

—
(99. Conte:
fol. 51.40
loc ubien
& danhec
ge D. Sch
On
NW
mis parent
Prout etia
Aiiſeguittn
lge htap.
) um he

mentumlcl

ſeptem præceptis, Noscho datis, (inter quæ eſt
etiam iſtud de vitanda ſcortatione,) vide præ a-
liis Hoornbeek çontra Judæ. l. 7. C. I. p. m. 447.

eo egitut:
(1on) Size⸗
voluntas
ker ſuptay.
(102) Con
DODy
(.) Vel: qui
aumen

C4. I
—
, ut c.

Uſtumſu.

oſam in
Kkeeitil.
Oet (hie
fecreatus
Zuia deyi.
ius ſit lin.
ita logni.
an.
ro-
—
. Aeg con⸗
etlam trac,
narginemn Al⸗

Immorebaturt
n hriatus kuit
i1r hie verbucn

recteati, Ie

Nallebræum.
ox cacit ſiper
ie. una o
n exponitni⸗
etu ſacto ha⸗
n. 49, not,

rAtjeh lol.9,
.Schetzerin
ec,ud part..
tabbe, ſctiin
legatur.
n hic in textll
; nude
Droximni ſui,
enot. ni no
len. JAnkectin

zc tetum 46
,Cinnergus eſt

e,)idee 1
nun in dar .

ZMD

CAE. I.

)
)

GENESEOS.

Proles formatur mediante utroque (parente, ) ibique illorum caro fituna. (98.) Verſ.
2 5. E non erubeſtebant] Quoniam non noverant modum pudoris, (99.) ut diſcer-

nere poſſent inter bonum & malum, ac, quamvis ei (Adamo) data fuerit ſcientia im-
ponendi nomina; (100.) non (tamen) inceſſerat (*) illum figmentum malum-
(101.) donec comederet de arbore atque in eum intraret figmentum malum ac ſciret,

quid diſeriminis eſſet inter bonum & malum. (102.)

CAP. II1ͤII.

VYErſ. 1. Er ſerpens erat dallidus Quid iſtud (r1.) hùc (ſpectat?) debebat ei (tex-
tui huic) conjungi (2.) (id, quod infrà habetur:) & fecit (Deus) (*) Adamo
ejusque uxori tunicas pelliceas, quibus veſtivit eos; (3.) Sed docet te (hic

Scriptura,.) quonam conſiliò ſerpens aggreſſus ſit (4.) illos (primos parentes,) vide-

rat (enimſerpens) illos nudos ac rei venereæ operam dantes in conſpectu omnium,
quocircà (ſerpens) ergà illos (?*) deſideriô incitatus fuit. Eod. verſ. I. Callidus præo-
mnibus] Secundùm calliditatem ejus (ſerpentis) illiusque magnitudinem, fuit (etiam)
caſus ejus, (nimirùm fuit ille) Oonp — à i. e. callidus (5)) præ omnibus, (ergôò

(o. Confer. hic Gur Arjeh fol. 9. col. 1. med. & (2.) Sic etiam in Gur Arjeh fol. 9. col. I. circà

fol. 6 1. col. 1. med. vide & not. in o h.
loc. ubi etiam Bereſchit rabba allegatur, confer,
& Sanhedrin, fol. 57. b. & fol. 58 a.
(99.] Nempe: quid eſſet pudor vel verecundia, vi-
de D. Sche zeri not. h. loc. Lit. E. & not. in

fin. habetur, nempe: vy' Jnbn zard Ni
) X i. e. non conveniebat (hic) conjun-
gere, niſi (Verba iſta:) & fecit Deus &c. D. Scher-
zeri verſio, qui transtulit: voluit conjungere
cum illo, hic minus quadrat, nec particula &N
SDaN NDe h. locç, ubi iſta adducitur ratio: i. e. niſi, quæ apud Commentatorem noſtrum
en e een ei i. e, quoniam illis (pri- paulo poſtſequitur, hanc Scherzeri interpretatio-
mis parentibus) non erat prava concupiſcentia, nem admirttit „ confer & not. in 'non nO*

prout etiam mox in notis Commentatoris no.h. loc.
ſiri ſequitur. ( Hebr. &, ſic additur in MSto Erff. 2. Ba-
(I10oο.) Nempe: animalibus, qua de re ſupra verſ. ſileenſis editio habet: & i e. Dominus
19. h. cap. Deus.

C) Iuxta Hebr. Ha i. e. dedit: vel, datum fuit fig- (3.) Prout infra verf. 2 I. h. cap. habetur. .
mentum ſeil. malum, in MSto Erff. 1. & 2. bio (4.) Vel: inſilierit, Hebr. 25, conter. hic . D-⸗
eo legitur: Mπ. e. fuit. S Scherzeri not. Lit. F. & not. in "an neov h.
(101.) Sive: prava concupiſcentia, mala libido, loc.

voluntas & cogitatio prava, Hebr. 5 e, con *) Hebr. MsStum Erff. 1. & 2. habent: 9

fer. ſupra v. 7. h. cap. n. 3006. . e, ei, (ſeil. Evæ) quæ lectio videtur præferen-
(102.) Confer. hic Bereſchit rabba, ſicuti in da

—DDR NDU h. loc. ad marginem allegatur. (5.) Sicuti hoc verſu I. habetur, confer. & hic not.

(1.) Vel: quid res iſta huc pertinet? quid mihi in an n h. loc.

hic cum lerpente? prout D. Scherzerus Vertit.

31

.

32 OENESEO8.

poſteà quoque factus eſt:) —„ R i. e. maledictus præ omnibus. (6.) Eod.
verſ 1I. Etiamne dixit &j .] Num fortè dixit vobis (Deus:) non comedetis de omni

&c.? quamvis enim viderit (ſerpens) illos comedere de cœteris fructibus (arborum;)
muitiplicavit (tamen) ſermonem (7.) cum illa (Eva,) ut eam ad ſibi reſpondendum
(*) alliceret & ipſe occaſionem nanciſceretur loquendi de illa arbore. (8.) Verſ. 3.

Neque tngatis illum] Addidit (Eva aliquid) præcepto, (9.) quocircà venit illa in de-
minutionem, (10.) atque hoc eſt, quod dicitur: ne addas verbis ejus. (11.) Verſ.
. Non morte moriemini] Impulit (12) eam (Evam ſerpens,) donec tangeret illum
[arboris fructum, dein] dixit ei (Evæ:) ficuti non eſt mors (**) in tactu (fructus ar-
boris;) ita non (erit) mors in eſu (ejusdem.) Verſ. 5. Quia nonit] Omnis artifex
odit filios artis ſuæ, (I 3.) de arbore iſta Deus] comedit & creavit mundum. (14.)
Eod. verſ. 5. Et eritis, ſicuti Dii] Qui creant mundos. Verſ 6. Et vidit mulier] Vi-

dit (ꝰ*) illa ſerpentis verba illaque ei placuerunt & ipſa illi (ſerpenti] fidem habuit.

Eod. verſ. 6. Quòd bona eſſet arbor] Ut illi Protoplaſti] fierent tanquàm Dii. Eod.

CAbP. III.

verſ.

A. I
—

verl 6. 6
turocblin⸗

dun ſerpe

duaitetian

Anqué d

olri eſt⸗
De(19.¹
Nipturep
ſando n⸗
at, u0.

i denuden

iUli comeler

(21.) arter⸗
ſolia iuauß

—

(6.) Prout infra verſ. 14. h. cap. habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 9. col. 1. circa fin. & Bereſchit

rabba, prout in Sa n h. loc. ad margi-

nem allegatur.
) Vel: multus ei ſermo fuit cum Eva, imo inter
ſerpentem & Evam tanta interceſſit familiaritas,
ut hæc illius concubitum admitteret atque ex eo
prægnans facta Cainum pareret, prout R. Elieſer
in Pirke cap. 2 1. tradit, vide D. Wagenſeil. Sot.
pag. m. 15 S. n. 7. ſcribitur etiam in notis ad li-
brum Prec. Jud. part. I. pag. 47. col. I. quod
ſerpens Sammãel, quando ad Evam venit & rem
cum ea habuit, ei immiſerit ) * i. e, pravam
concupiſeentiam, nempe: xni. e. immundi
ciem ac ſordes, prout in notis ad dict. librum Prec.
Jud. part. I. p. 9 8. b. fin. habetur, confer. &
Lightfoot. ad Johann. cap. 12. v. 3 I. cœterum
de Sammäele vide Buxtorf. Lex. Chald. fol. 149 5.
vide & not. in an nav h. loc.
*) Hebr. a wr, in MSto Erff. I. pro eo legi-
tur: warnwn i. e. ut perplexa re dderetur (ſcil.
Eva.)
(8.) Nempe: de arbore ſcientiæ honi & mali, quæ
in medio horti erat plantata, cujus fructus pri-
mis parentibus erat vetitus, confer. hic Sanhedrin.
fol. 59. a.
(9.) Nam Dei erat præceptum, ne comederent de
arbore ſcientiæ boni & mali, uti cap. antec. 2.
verf. 17. habetur; aſt Eva huic præcepto addi-

dit: neque tangatis illum (arboris fcuctum.)
(16.) Hebr. “, vel pyw, MStum Erff. 1. pro
eo habet: res eadem eſt, D. Scherzerus hic
vertit: transgreſſionem, ſenſus eſt: quoniam E-
va præcepto Dei verba quædam addiderat, ideò
ipſa in deminutionem i. e. in peceatum & trans-
greſſionem cecidit.
(11.) Sicuti Proverb. c. 3 0. v. 6. habetur, ubi vi-
de Raſchi not. confer. & Deuteron. c. 4. v. 2. &
Deuter. c. I 2. v. 32.
(12.) Vel: incitavit eam, ſic o hic verto,
confer. hic Gur Arjeh fol. 9. col. 2. princ.
(*) Confer. hic not. in am ou, ubi hac de re
plura.
(13.) Id eſt: eos, qui eandem exercent artem, hinc
Proverbium: xsgαιαας ραοναιι i. e. figulus
ſigulum (odit,) vide Heſiod. Oper. & Dies

verſ. 2 5. confer. & not. in nan ne h. loc. ubi

& Bereſchit rabba ad marginem allegatur.

(14.) Quaſi vero diabolus ridiculum hoc argu-

mentum formaverit vel Protoplaſti neſcierint,
hanc arborem cum ipſo muado eſſe creatam,
ſctibit D. Scherzerus in notis ad hunc locum
Lit. z. confer. & hic Bereſchit rabba, uti in
Apar inew ad marginem allegatur.

(X½) Hebr. anN , quod in notis an nb ex.

ponitur h. loc. ma ann i. e. intellexit, confer. et-

iam Bereſchit rabba, ſicuti ibidem ad marginem

allegatur. vide & verſ. ſeqv. 7. h. cap. n. 19.

(159) HMoct
(16.) FKimi e
(17.) Conter
notata ſunt,
Lit. l.
(18.) Bedr.:
deNPI
10luetes: he
een
fuit impolt⸗
exponiu,
betur, intti
Rabbini, ge
ſtandum re
Omnibus inin
cotmederit a.
Vat, juxta H
not. h. ſ0. l.
(19.) Velt intn
gotium hyie
Arſeh ſo ge
Donn do⸗
vide & ferl
tini Pug Eid

(6) Hebr. Nn

ialetitur,

(ee) hebr. 4

Aiie.,

LI. aA. III. GENESEOS.

6 1ol. verl. 6. &: quòd drſigerabilis eſſet oculis] Sicuti ſerpens] dixerat ei Evæ: & aperien-
. n tur oculi veſtri. (1 5.) Eod. verſ &ι. Ee concupiſceibilis ad intelligendum Quemadmo-
Men duum [ſerpens] dixerat ei [Evæ:] ſcientes bonum & malum. (16.) Eod. veri. 6. Et
mencum QLedit etiam viro ſuo] Ne ipſa moreretuy; ille verò (Adamus] ſuperſtes maneret ali-
inez amque duceret uxorem] Eod. verſ. 6. Etiam] Particula i. e. etiam hic
llain e. poſita eſt,] ut includat (17) jumenta & beſtias. (18.) Verſ. 7. Et aperti ſunt Sc.]
1) Vetrl. De (19.) ſapientia loquitur (hic) Scriptura; non verò de viſione ipſa, id quod finis
re illum Scripturæ probat. Eod. verſ. 7. Et noverunt, quòd nudi eſſent] Etiam coecus ſcit,
tuchis . Aquando ipſe nudus eſt, (quòd ſit (**) nudus;) ſed, (**) quid hoc (ſibi vult:) & nove-
nis aia runt, quòd nudi eſſent? (nimirùm) præceptum unum erat in eorum manibus; ſed
un (14) ipſi denudabantur illò. (20.) Eod. verſ. 7. Folia ſicus] Hæc ipſa fuit arbor, de qua
ie, V⸗ illi comederant, eadem re, per quam facti erant perverſi, (P) ipſi iterùm ordinati ſunt;
en kaduit⸗ (a1.) cœteræ autem arbores non permiſerunt (*) illis ( primis parentibus,) ut ab ipſis
Dii, od,. folia ſua auferrentur; (22.) ſed cur (*) non manifeſta fuit (2 3.) arbor? quia San-
Verl. ð “”” ctus
fiucum.) (15⁵.) Prout verſu præced. 5. h. cap. habetur. [(20.) Scil. præceptô Divino, confer. not. ad Ii-
bifk 1.pr (16.) Sicuti eod. verſ. antec. §. h. cap. habetur. brum Prec. Jud. part. 2. p. 39. b. med. ut & Be-
chentelus lie (17.) Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. I. v. 14. n. 96. reſchit rabba, prout in mom me h. loc. 3
. guoniamb⸗ notata ſunt, vide & D. Scherzer. not, h. loc. marginem allegatur. vid. & not, ad 2. Reg. cap.
diderat, iced Lit. L. 2. v. 2 3. n. I2. G ad Ezech. c. 16., v. 7. n. 3 0.
um & tranl⸗ (18.) Bebr. nn MStum Erff. 2. habet: (†X) Hebr. wobo, depravati, deſtrucli fuerant;
H en wnnn i. c. jumenta & beſtias ac Mstum Eiff. 2. pro eo habet: vnh. e. male-
betut, wbiri⸗ volucres: nam, niſi ita eſſet, y dapa npD dicti erant. H
0 1, & A 1i. e. cur mortis peæna illis (animalibus) (21.) Vel: recti (ſunt facti, Hebr. ora, D. Scher-
fuit impoſita? ſie in not. par nev h. loc. zZerus locum hunc ita vertit: eadem re „ quâ
n hie veno, exponitur, conler. de verbo a quod hic ha- transgrefſi ſunt, eadem quoque iterum tecti ſunt;
.rine, betur, intra Geneſ. c. 4. V. 2 §. H. 90.. tradunt? confer Beraehot, fol. 40. a. & Sanhed. fol. 70.
ubilucce te Rabbini, quod Eva noa ſolum marito ſuo gu- b. variant autem quoad arborem, quænam illa
ſtandum præbuerit fructum vetitum; ſed etiam fuerit, unde protoplaſti comederunt, tàm Chri-
t anem nine omnibus animantibus, excepta ave n, quæ non ſtianorum, quàm Judæorum ſententiæ, confer.
i e gulus comederit ac propterea omnium diutiſſimè vi- ejusd. Scherzeri not. h. I. Lit. M. & tract. Talm.
Mper. & Dies vat, juxta Hiob. c. 29. v. 19. vide D. Scherzeri Sanhedrin fol. 70. uti in aπ ne ad margi-
, b. loe udi not. h. loc. Lit. D. nem allegatur.
egriul (19.) Vel: intuitu ſapientiæ quoad rem ſeu ne (*) Hebr. an i. e prohibuerunt eos, MStum

m hoc a1gl.

ſti nelcierint,
elle crentam,
dhunchocum
rabba, uli in

ur.
en W e.

it, cOnet e⸗
gad marginem

H gotium ſzpientiæ, ſic in Hebr. confer. hic Gur
Arleh fol. 9. col. 2. circà fin. ac not. in nov

Bpan h loc. it. D. W'ageni. Nizzach p. 147.
vide & verſ. antec. 6. Siguum. * & Raym. Mar.

tini Pug. Fid. Part. 3. Diſt. 2. c. 5. num. 6.

12 (*) Hebr. π☚ν —, , ſic in MSto Erff. 1I. hic

inſeritur.

24: ae i. e. ab illo, abſunt à MSto Er ff. I. & 2.

MW

23

(**) Hebr. h NiX hæc & ſequentia usque

Erff. i. habet:
arbores.)
(22) Id eſt: ceœteræ arbores noluerunt folia
ſua concedere primis parentibus, ut iisdem con-
tegerentur, vide not. in nn h. loc.
("X„X Hebr. n uem hæc & quæ ſequuntur, usque
. ad: ä i. e. R. Tanchuma', abſunt à
MSto Erff. 1. & 2.
(23.) Vel: expreſſe nominata atque detecta, Hebr.
E bpr

SyaM i. e. prohibitæ ſunt (ſcil.)

34

GENESEOS.

—

ctus ille Benedictus non vult dedecore afficere (24.) creaturam, ne eam ignominià af-
ſiciant (homines) ac dicant: hæc eſt (arbor iſta,) propter quam mundus fuit punitus,

(ſic habetur in)

Medraſch R. Tanchumæ. (2 5.) Verſ. 8. Et audiverunt] (¹**) Sunt— 6gaien
KFct

expoſitiones myſticæ (hujus loci) ſatis multæ, quas Doctores noſtri jam anteà com-
modè expoſuerunt & in ordinem redegerunt in Bereſchit Rabba & in cœteris com-
mentariis; ego verò non aliud mihi propoſui, quàm ut ſenſum literalem Scripturæ
explicarem eamque expoſitionem myſticam (ſequerer,) quæ verba Scripturæ aptè col-
locaret, (juxtâ) verbum appoſitè dictum. (26.) Eod. verſ. 8. & audiverunt (*)]

(Nempe) audiverunt vocem Sancti illius

Benedicti, qui ambulabat in horto. (27.)

Eod. verſ. 8. Ad aumm (ſive ventum) diei] i. e. Ad illum ventum, ubi (**) Sol occi-

dit, (2 8.) atque hic eſt occidentalis,

quia appetente veſperâ Sol eſt in plaga occidenta-

li; (?) & ipſi (Protoplaſti) peccaârunt decimà. (2 9.) Verſ. 97. Ubinam es?] Noverat

(ſanè

=rDNI, D. Scherzerus hic vertit: ablata, mi-

nus aptè, confer. not. in ατ ν h. loc.
(24) Sive: ignominiæ & probro exponere, ſic
a. hic interpretor, quo ſenſu etiam verbum
iſtud R. Salomo in notis ad Levit. c. 2 5. v. 17.
& ad Cantic. c. 6. v. 1. accepit, confer. not. ad
librum Prec. Jud. part 2. p. 40. b. med. ubi ver-
bum a à radice addeduéctum, exponitnr:
yin i. e. ſubſannantes, vide & Buxtorf. Lex
Chald, fol. 9 59. eadem ſetè ſignificatione ſumitun
illud: æαι αιαu ναααſναοM,atth.c. I. v. 19. ha-
betur, ubi autor Vulgatæ vertit: traducere, Suero-

. . . . . 2
nius in vita Auguſli c. 45. utitur phraſi: conſpicu-

um facere D. Scherzerus hic transtulit: opprim ere,

parum aptè, hoc quidem loco, confer & Exod.

C. 2 I. V. 27. al. Exod. 22. v. I. n. 2.
([25.) Sic commentator noſter nomen iſtud: Tan
chuma, tanquam proprium alicujus Rabbini
hic accipit, prout etiam notis ad cap. ſeq. 4.
v. 24. n. 7 8. & ad Exod. c. 9. v. 32. & ad Exod.
c. 38-V. 8. it. ad Levit. c. 11. v. 2. atque alibi;
eſt autem is Commentarius in Pentateuchum Mo-
ſis, de quo vide 'a) m & Buxtorf. Biblioth.
Rabbin. confer. & infrà Geneſ. c. 11. V. 5. n. I1.
& Geneſ. c. 18. V. F 2. n. 79.
7X*) Confer. hie Sanhedrin. fol. 3 8, b.
(26.) Reſpicitur hic ad Proverb. c. 2 5. V. 11. ubi

juxtà Hebræum vertere poſſis: verbum dictum
juxtà modos ſuos; i. e. commodè, aptè, habite
circumſtantiarum loci, temporis, perſonæ, ra-
umone, Onfer. Exod, c. 3 3. V. 13. ibique not. n. ¶

5 1. MStum Erff. 2. pro 2* y n habet
N 7y NL i. e. & ſenſum ejus literalem
juxtà modos ſuos.

( Hebr. ynv, boſt verbum iſtud in Berolinenſi

editione additum eſt: ynv mn i. e. quid audi-
verunt? =
(17.) Confer. hic Gur Arjeh fol. 9. col. 3. princ.
& not. in o ö h. loc.

(*) In codicibus hactenus vulgatis hic legitur

en i. e. inde, in notis Raſchianis editionis
—uπ ni S* hæc uncinulis incluſa & hic addita
reperiuntur, nemxe: νh . e .
i. e. alius, codex (hic habet:) v i. e. eò ſc. ad
illum locum idque accuratè, quia ſic fundamen-
tum (habet ac legendum efſt;) ſic etiam habe-
tur in Berolinenii editione; ſed abſunt iſta à co-
dice Baſileenſi, ut & à MSto Erff. I. & 2.

(29.) Vid. bic idem Gur Arjeh dict. fol. 9. col. 3.
med. ſic & in Michlol

1) Hebr. ayna in MSto. Erff. I. pro eo legitur:
TrNN i. e. in plaga ejus orientali. .
(29.) Neinpe: hora diei, id eſt, juxtà hodiernam
ſupputationem communem: hora circiter quar-
ta veſpertina, confer. & hic Gur Arjeh fol. 9. col.
2 , princ. & col. 3. med. vid. & Raſchi not. jad
Cantic. c. 4. v. 6. & not. ad lib. Prec. Jud. part. 2.
p- 86. a. princ. it. oh. Ligtfoot ad Marci cap. 15.
v. 2 5. ac Bereſchit rabba, ſicuti in par ne

ad marginem allegatur.,

Jophi hic exponitur
N rii nyy i. e. tempore, quòô inclinat dies.

CAM. I.

ſanhen
30)oge⸗

Bileamol

cinandich

gis) Mero
nit,) utſe
latiye ecl
iuum He
,NN
Nyyle.
ſcas) loc
interngil

ielpopbere

Obtempeta

—
(30.) Mul
hic jenit,
fen intn 6
G1.) Mir)
V. 1. i not
i. e. ne Min
n. 9. Cohlen
6 2) Ac pere
tiam ageret

(33.) Vice e

fra Genel
ad Num. t.
ſicuti in 1
6⁴) Vide N
n. 3 . conk
(*) Hebr.
Wie cum
6ſ.)egon
MSt. Eüka.
6⁰) R
prout habe
fin. ubi &
conter 8& Mi
lus adducttu
Nonne occid
e Cholin,
(97) MWenpe:

(M. I.
Dminid af.
itponitn,
e) gunt
nte om.
teris comn⸗
detiptute
aptecol.
verunt

drto. 27)

)locd.

occidenta⸗
Norerat
lne

—

W habet
ius lieetalem

in Berolinenſi
e. quic audi.

c0l.3. prine.

2 hie legitut
Wis ecitionis
& hicaCcir
N
1ie. ed ,40

ſekundamen-

e etiam habe⸗
blunt iſta 2co⸗
l1. & ¹.

ſolg col.7.

e exponitut

Hinclinar dies,
10 eo ſegitur:

citciter quar⸗
tjeh fol. col.
Ralchi not l
.od, ent.
AMarcicap.15.
n .

aa hodietnam

.

(ſanè Deus,) ubi erat ille (Adamus;) ſed (id faciebat Deus ideò,) ut captaret anſam
(30.) loquendi cum illo (Adamo,) ne is conturbaretur, (3 1.) quò minus reſponderet,
(32.) ſi illum (Deus) repentè puniſſet, (vel objurgàſſet) ſic etiam de Caino (loquitur J
S. Scriptura,) dixit ei (Deus:) ubinam eſt Hebel, frater tuus? (33.) idem quoque de
Bileamo (dicitur:) quinam ſunt viri iſti apud te? (34.)) (videlicèt) ut anſam ſermo-
cinandi cum illis (**) nanciſceretur, ſic etiam de Hiskia (ſcribitur) quoad legatos (re-
gis) Merodach Baladan. (35.) Verſ. 11. Quis indicavit tibi] Unde tibi (iſtud ve-
nit,) ut ſcires, quòd pudor ſit, ſtare nudum?: Eod. verſ. II. Num de arbore] Admi-
rativè Cccipienda (36.) & intelligenda ſunt verba iſta.) Verſ. 12. Qgam dediſti me-

tcum] Hic negavit (Adamus,) bonum ejus. (37.) Verſ. 13. Decepit me] (Verbum
NRν hic ſignificat) àN+. e errare fecit me, ſicuti (accipitur in illo loco:) ne

&N) i. e. errare faciat vos Hiskias. (38.) Verſ. 14. Quoniamfeciſßi hoc] Hinc (di-
ſcas,) quòd ſeductori (?) nulla porrigatur anſa ſeſe excuſandi, (39.) nam ſi (Deus)

S interrogàſſet illum (ſerpentem:) quare id feciſti? potuiſſet (ſerpens) ei (ſcil. Deo)

reſpondere: verba præceptoris ac verba diſcipuli, (ſi ſint propoſita) utrius (verbis)
obtemperandum eſt? (40.) Eod. verſ. 14. Præ omnibus umentis & præ omnibus be-

E 2 ſtits

(30.) Ut paulisper proœmiaretur, ſieuti D. Scherzer bere mulierem? cùm tamen Deus dixerit, non
hic vertit, cujus notas vid h. loc. Lit. O. con- eſſe bonum, hominem elſſe ſolin, uti cap.
fer. infra Geneſ. c. 16. v. 8. ibique not. n. 14. antec. 2. v. 18. habetur, hoc bonum negavit
(31.) Hebr. an N div, ita hic Genel. c. 22. hic Adamus, & ingratus fuit, confer. i fri Ge-
v. 2. in notis Raſchi habetur: hyn nn nel. 1I. v. 5. ibique not. n. 12. it. tractat. Talm.
i. e. ne animus ejus abtiperetur, vid. not. ibid. Avoda Sara, fol. 5.
n. g. confer. & Sanhedrin, fol. 3 8. b. (38.) Vid. 2. Paralip. c. 32. v. 15. & Eſ. c. 19. v. 13. n.
(32.) Ac peccatum ſuum confiteretur & pœniten- 29. i'cm Eſai. c. 3 6. v. 14. ibique Raſchi not.
tiam ageret, ita in Gur Arjeh fol. 9. col. 3. med. *) Hebr. n'on a rad. o, unde eſt rvo- confer. quæ
(33.) Vide cap. ſeq. 4. v. 9. n. 17. confer. & in- ad Deuter c. 13.v. 10. n. 3 7. notata ſunt, it. Raym.
frà Geneſ. c. 16. v. 8. ibique not. n. 14. ac not. Martini Pug. Fid. part. 3. Diſt. 2. c. 5. n- 10.
ad Num. c. 22. V. 9. Sign.* it. Bereſchit rabba, (39.) Sic verba iſta: on ν nn anen e

2

ſicuti in nan rov ad marginem allegatur. hic vertere volui, quorum juxtà ſenſum litera-r
(34.) Vide Numer. c. 22. V. 9. ibique Raſchi not. lem hæc eſt verſio: non convertunt ſele (judi-
n. 3 8. confer. & not. in pa r h. lcoc. ces) ad juſtificandum ſeductorem, nempe ut ĩs

() Hebr. any, MStum Erff. I. pro eo habet: ſemet excuſet; ſed illum condemnant, confer.

My i. e. cum ipſo, ſcil. Bileamo. D de hac phraſi not. ad Levit. c. 20. v. 5. n. 8. &

(3 5.) De quo vid. 2. Reg. c. 20. v. 14. & Eſ.c. 3 9.v. 3. Qar Arjeh fol. 9. col. 3. fin. & col. 4. per tot. vi-

MMSt. Erff. I. & 2. omittunt nomen N Baladan. de & Medraſch Bereſchit h. loc. ac Deuter. c. 13,
(36.) —ipse ApN nec eſt iſtud imterrogatio, v. 9. n. 34. & Deuter. c. 16. v. 19. p. 6 5. it. jal.
prout habetur in Gur Arjeh fol. 9. col. 3. circa! kut Part. I. fol. 9. col. 2. princ. in Sanhedrin.
fn. ubi & ratio adducitur hujus expoſitionis, fol. 29. a. ſic habetur Pyy payO Pe i. e.
confer. & Miehlol Jophi h. loc. ubi locus paralle- quia non concedunt argumenta (exceptiones ſive
lus adducitur ex f. Reg. 21. v 19. verb. næꝑ exeuſationes) ſeductori. L
nonne occidiſti, confer. & not. in απh. l. (40.) Nonne præceptori potius, quam diſcipulo
ac Cholin, fol. 139. col. 2. parendum eſt? vid. Abarben. ad 2 Samuel. c. 1.

(z.) Nempe: muleris, vel: rem bonam elſe ha. V. 16. fol. 139. Senſum itaque eiſe puto, quoni-

4

36ͤͦ GENESEOW68. CjAb. II. cce. I

ftiis agri] Si præ (omnibus) jumentis maledictus fuit, nonne multò magis præ be- cezl
tis agri maledictus (41.) futs) conſtituerunt magiltri noſtri allegoricam hanc ex.
licationem in tractatu Talmudico, (qui inſeribitur:) Bechorot, (42.) ad docendum, (ilt &
quòd dies, quibus ſerpens uterum fert, ſint ſeptem anni. (43.) Eod. verſ. 14. Super
ventrem tuum gndieris] Pedes fuerunt ei (ſerpenti;) ſed amputati ſunt. (44.) Verſ. (Kremel
15. Et inimicitiam ponam] Tu non (aliud) intendiſti, niſi ut Adamus moreretur, (?*) eltcole
Sempe,) ut ille peids comederet; tuxer Evam duceres uxorem, nec veniſtipfidss m on
colloquium cum Eva niſi (eam ob cauſam,) quia mulieres facilè decipi poſſunt, que Adccel
maritos quoque ſuos ſeducere néôrunt, quocircà (dixit hic Deus:) & inimieitiam po- umon
nam. Eod. verſ. 1 5. Conteret tibi] (Verbum hic ſignificat) i. e. & ron
conteret te veluti (Hebræum iſtud:) H)&) interpres Chaldæus vertit: οσ i. e. Wi
& contudi eum. (45.) Eod. verſ. 15. Er zu conteres (P) ei calcaneum] Non erit tiobi (Aenns.
ſtatura erecta (*) & ſufflabis (**) in ejus (hominis) calcaneum atque etiam exinde oo- nalic
. cides Praanin
, am ſerpens hoc ſubterfugio Hebr. Talmudici, tractans de jute primogenitorum in
(uti in Gur Arjeh loc. alleg. habetur) i. e. defen- aniqmalibus &c. ubi vide fol. 9. a. prout in —
ſione ſeu excuſatione uti potuiſſet, nimirum Deo 'po Me h. loc. allegatur ad marginen. (6) Nn
tanquam magiſtro ſea præceptori potius, quàm (43.) Confer. & hic Gur Arjeh dict.fol. 9. col. . mg
diſeipulo (quo nomiae hic venit ipſe ſerpens)] fin. & fol. 10. col. 1. princ. it. D. Scherzeri not. mlhni
obtemporare debuiſſe Adamum atque Evam, ec ha. loc. lit. P. ac not. in arn »npw' h. çů. in R. Ii
cur igitur (dicere potuiſſet ſerpens,) mihi ten- (44.) Hebr. uvpa, in MSto Erff. I. habetur: x*=*nhn Sumn
tanti potius quam tibi, Deo omnipotenti, morem res eadem eſt: Vide hic quoque Gur Arjeh fol. () Fi
geſlerunt dementes protoplaſti? ego tentavi, iſti 1o. princ. ac D. Scherz. not. Lit. Q. it. not. in ce
mihi obſecuti ſunt, in me nulla eſi culpa, abſol. m, h. lor. ut & not. ad Jerem. c. 4,6. e)
vendus ſum, quò itaque Deus hanc defenſionis] verſ. 22. num. 22. ikine;
ſeu excuſationis anlam præcideret ſerpenti, non Hebr. .. Möt. Erff. 2. pro eò habet: (8.) le
uſus eſt interrogatione illa: —y m i. e. rhe-i i. e. ut ioterficeres, ſcil. Adamum, Con- ſne
cur iſtud feciſti, ſicuti Deus Evam interrogaverat fer. hic not. in Snom 'nov, atque tractat. Tal- mehen
verſu antec. 13. ſed per modum decreti atque] mud. Sota, fol. 9. b. .. ienin
ſententiæ définitivæ Deus hic e 7 59) yy 50 (45⁵.) Nempe: vitulum, vide Deuter. cap. 9. v. 2 1. &h an
Mr i. e. inſiliit in eum (ſerpentem) ac litem ſeu †) Sic vertunt communiter interpretes verbum “ 1
4 4 7. 10

judicium ejius terminavit ſeu decidit (prout in oWn, à rad. ν quam etiam interpretationem 1N
Medraſeh Berelchit h. loc. habetur) dicens ſer. hic ſecutus ſum, quamvis Commentator noſter Nem

penti: & ro i. e. quoniam iſtud feciſti hoc loco aliam ei ſignificationem attribuat, nem 1
&&c. hunc genuinum iſtius loci ſatis obſcuri ſen-I pe à sa i. e. flavit, derivando, eonfer. infra Ge- nconte
ſum eſſe puto, conſer. tractat. Talm. Sanhedrin. neſ.c. 49.v. 17. n. 120. 1)Cant
ſol. 29. a. prout in parm t h. loc. ad mar- (*) Hebr. nmno 1 N , MSt. Erff. 2. pro o inn
ginem allegatur. legit: —nn 77 & i. e. erit tibi ereétio, - kn
QHα1.) Sic quoq; D. Scherzerus iuterrogativèé transtu- miſſa particula negativ. 4 Dn 1
lit: nonne multo magis præ omnibus quoque (**) Ita ſecundum Commentatoris noſtri mentem „ 0l 100
aunimalibus? corzfer. Sota fol. 9. b. & Bechor. fol. hic hnoN vertere volui, prout in exemplari, quo 6 1.) he,
g. a. item Gur Arjeh fol. 9. col. 4. fin. & fol. 10. uſus ſum, habetur; in Balil. & Berolinenſi, edii. bibered
col. I. prin. legitur: N vtioſè, ut puto, MSt. Erff. 2. ie ſtet

.

(42.) Efl is liber quartus partis quintæ operis] pro eo habet: Uawan) j, e. & mordebis eum. Möſam

—

g̈ drr de. 1

im hancexr.
docendum,

l. ⸗

44.) Veſl.
oreretur, )
niſipriisin

oſiint, u
nieltm o.

RdOie.

Non erittibi

m exinde oc⸗

ides

—

nogeritorum t

g. a. Prolt in

1d matpinemn.

ich ol.9, eol. 40

D. Scherzeri nol.

d h. loe.

habetur. r
e Gur Affeh fol.
it. Cit not, in
d ſaen 46,

„ro eb habet:
LAdimum,COn-
gue tultn I1

tet, 4,,,7. 2
tethrele, en
hinterptetationein

munemtator poſter

ematftibuet heid⸗
eonſerinftl 6e; .
“
t, Eif 1.pro
tibi etedi,

is noſti menten

in evemp alhai

Perobnenſ⸗ edit.
nto, Mot⸗ Lifl. .

worcebig eun.

RWZ

.I. (CAb. III. GENESEOS. J 37

cides illum; (46.) verbum autem 2) (ſignificationem aberj velct (in Uolo-

. ) i. e. ſufflavit in eos, (47.) dum ſerpens mordere (***) vult, ſufflat ad inſtar
ſibili & quoniam lingua linguæ reſpondet, (48.) ideòô ſcripſit (Moſes) dictionem-

HHi. e. flatus, in ambobus illis. (49.) Verſ. 16. Dolorem tuum] Hic eſt dolor

(ſive moleſtia) educandi liberos. (50.) Eod. verſ. 16. Et conceptienem tuam] Hic

eſt dolor geſtandi uterum. (5§HI.) Eod. verſ. 16. In dolore paries liberos] Hi
lor partus. () Eod. verſ. 16. Et ad virum tuum (erit) Aericn n iea 13
ad concubitum, () & quamvisita ſit; non (tamen) erit tibi frons exigendi (52) il.
lum (Concubitum) ore tuo; ſed ipſe dominabitur tibi, omnia ab illo (dependebunt)
& non à te. Eod. verſ. 16. Deſiderium tuum] (Iſtud: RpN hic ſignificat)
NNN i. e. deſiderium tuum, veluti (accipitur in illo loco:) anima ppU i. e. de-

ſiderans. (53.) Verſ. 17. Maledicta (ſit) terna propter (54.) te] Producet tibi res

naledictas, (*) veluti: ;
maledictas, (*) veluti: muſcas (?**) & pulices atque formicas, res ſimilis eſt ei, qui in

.Z Pravam indolem degenerat, (5 5:) atque homines maledicunt (etiam) uberibus, quæ

3 r ille

7

(46.) Nempe: hominem, D. Wagenleil. Tel. ign (*) Confer. hic beſachi Tl
1CE. LPenlei n. nfer. m, fol. 118, a.
pag. 349. Carmin. Lipman. ubi Paraphraſis Hie (†) Hebr. vnvTO hæc en
roſolymitana hujus loci adducitur, it. p. 132. n i. e. ehderim. ſcu⸗ e nt d e 3
in R. Iſaac. Munim. Fid. vide & not. in Erff. I. conf. Jevammot, fol 61˙ lunt à MStOo

non h. loc. .
WB . (§52.) Poſtulandi, petendi, c. .
(a7.. Vide Eſai, c. 40. v. 24. confer. & infrà Ge- 10. col. I. fin. & zor. in i. conker. rArleh tol.
neſ. c. 49. V. 17. n. I19. & n. 120. (5§3.) Vel: co ncupiſcens, appetens, vid. pſaj. 107.

(?*XX) Hebr. Prvaiy MSt. Erff. I. habet: h i. e. v. 9. & Eſai. C, 2 9. V. 8. ibique Raſchi not.

ſufflare; alii conteere.
en ere. .) Autor Vulgatæ tr lit: 1
(48.) Vel: vox voci eonvenit, juxtà Hebræum ita: G4½ fere LXX. 55 775 en e ic bere fuo-
lingua cadit ſuper linguam, i. e. uti D. Scherze-.- TVnya (uti in hodicrno codice Maſorethicoba-
. el IIs 1. E. 1r rethico ha-
rus hic exponit: quoniam vocis habent conve- berur,) legiſſe: †haya vel TPaya facili litera-

nientiam quandam, uti apud Latinos: humus à rum mutatione, vid. Lud. CGappelli not. Crit

homo⸗, confer. cap. antec. 2. v. 23. n, 9 5. & hi. loc
(49.) Nempe in duabus vocibus ſeu verbis illis eſſ i. e. lias. MSt, Erff. 1. pro eo habet:
15W atque D, quæ hoc verſu 15 ſiaben. (**) Hebr *
. in . . . .„ rff. MSt. I. pro
tur, confer:. not. in h. loc. SWt, res eadem eſt, MSt. deo eabehet
6* oner & hic not. in a n, ut & D. quod vertere poſſis: res mortiferas 3 39
3n d0. bag. 263. n. 3. & n. 4. atque E. (55) Confer. hic R. Salom. in notis ad Geneſ. c
jusd. Tel. ign. p. 462. Carmin. Lipman. it. Gur 2 I1. v. 11. & c. 2 5. v. 30. it. ad Pſalm. 116 v.
Cnen . Je.col. r. med. & tract. Talm. Eruvin 16. vid. & Gur Arjeh fol. 10. col 1 ſin ae “
. ol. 100. in on nn, ubi ſeribitur, quod in quibus-
GI.) Iac. Cappellus in not. ad Geneſ. h. loc. ſcri- dam exemplaribus legatur: & D i. e alia ex

binbe toncrfkumn ſive conceptionem Hebr. vayn prlicatio, & quidem ante verba iſta: Nupo v
hic ſynechdochicè intelligi totum illud tempus, 1. e. ies ſimilis eſt ei. qui in pravam indolem &.

2b.

Qqu iœmina uterum feit ac præ gnans eſt.

38

GENESEOS.

CAb. III.

bos, (57) quæ comedi poſſunt per præpar

edes (***) berbam terræ] Quænam verò

ille ſuxerat. Verſ. 1 8. Et ( †) ſinam & earduumgerminet tibi] T a, dum illam ſpecie-
bus ſeminum conſperges, progerminabit ſpinam ac tribulum, carduum (56.) ac ru-

ationem. (§5 8) Eod. verſ. I18. Et com-
hæc eſt maledictio? annon enim in bene-

dictione dictum eſt ei: ecce dedi vobis omnem herbam ſeminantem ſemen &c. ? (59.)

ſed (reſpondetur,) quid dicitur hic in principio rei: (60.) maledicta ſit terra propter

te, in ærumna comedes ex ea, & poſt ærumnam germinabit tibi ſpinam & tribulum,

(hoc intelligendum eſt.)
horti, illa germinabit tibi
nolens volens comedes illa.
laboraveris pro eo (pane) multum,
vocavit Adam] Redit (hic) Scriptura

fuit:) & vocavit Adam nomina, (61 ) nec interrupit,
nem nominum ſociata fuerit ei (Adamo) Eva, ſicuti ſcriptum eſt: &

niebatur adjutorium coràm illo, quocircà & immiſit (Deus) ſopo-

propter impoſitio
Adamo non inve

quando ſeminabis eam leguminibus aut oleribus
ſpinas ac tribulos cœteraſque herbas agreſtes atque
Verſ. 19. Le ſudore (*) vultus tui] Poſtquàm
(tunc comedes illum.) Verſ. 20. E.

ad rem ſuam primam, (ubi dictum
(62.) niſi ut doceret te, quòd

rem, (63) & quoniam ſcripſerat (Moſes:) & erant nudi, (64) conjunxit ei Sectio-

nem de ſerpente, ut notum tibi faceret, q

uòd (ſerpens,) dum illam (Evam) vidit nu-

dam (*) eoſque (ambos) conſpexit rei venereæ operâm dantes, (**) illam (Evam) con-

cupiverit ac, (quòd ſerpens) ad illos venerit cum aſtutiàâ atque dolòô.
Eva] (Vox (D) —N) quadrat (6.) voci quia dni i. e.

Eod. verſ. 20.
vivificat fœtus
ſuos,

ablunt autem iſta: res ſimilis eſt &c. usque ad:
ſuxerat, à MSto Erff. 1. & 2.
(†) Hebr. hoc & quæ ſeqvuntur, usque ad
a) i. e. ac rubos, omittit MSt. Erff. 1.
(56.) Vel: ſentes, Hebr. b, Buxtorſius in Lex.
Talm. fol. 2074. putat eſſe carduum ſativum,
vulgd articoclum Germ. Artiſchock / confer. not.
in Pam now h, loc. & Peſachim, fol. 118. a.
(57.) Alii: dumeta, nonnulli: carduos. vid. i-
dem Buxt, in Lex. Talm. fol. 1605.
(58.) Vel: facta præparatione, ſi adhibito igne S
inſperſis condimentis coquartur
præparentur, confer. Buxt alleg. fol. 1605. &£
ſeq. vide & tractat. Talm. Betza, fol. 34. uti in

ℳ

„par nev h. loc. ad marginem allegatur, ubi
vide etiam notas.
¶*Xͤ) Hebr. haz) hæc & ſequentia: usque ad ver-
fum 19. h. cap. abſunt à MSto Erff. 1. G 2.
(59.) Prout fupra Genel. c. 1. v. 29. habetur.
60.) Id eſt: verſus ſive textus Biblici nempe: verſu
antec. 17. & principio hujus verſus 13. h. cap.

& ad cibum (

contſer. & hic not. in a ν.â h-loc.
(*) Confer. hic Berachot, fol. 57. b. & Peſachim,
fol. 119. a. & Schabbat, fol. 152. b.

(61.) Zicuti cap. antec. 2. V. 2 0chabetur; abeſt hæęc-

allegatio à MSto Erff. I.
(62.) Diftinxit, interjecit, nempe: rem illam ſive
materiam de nominum impoſitione, de qua dict.
cap. auteced. 2. v. 20. confer. Gur Arjeh fol. 20.
col. 2. mecd.
(63.) Vide alleg. cap. antec. 2. V. 21.
(64.) Sicuti eod. cap. antec. 2. v. 2 5. habetur.
*) Hebr. W y, ſic in exemplari Hebræo, quo u-
ſus ſum, legitur; Baſileenſis & Berolinenſis edi-
tiones habent: arMy i. e. pudenda ejus; MStum
Erff. 1. habet: Br) i. e. pudenda eorum.
(**) MSt. Erff. 2. hic addit: 729 Py7 i. e. in con-
ſpectu omnium.
(t) Seu: dictio Hebr. Wwy, ſic additur in MSto
Erff. 1. & 2. =
(65.) Vel: conveuit, juxtà Hebræum: cadit, con-
. ek.

CAN. I.

ſuod ſcuti
dicunt, qu
tentum) c.
lanalepon
Ve 22.
cponicus
aſcire bi
nc auten
ſe ſacile
jam illame
non conyen

orti Eden,

—
fer. ca. me
n. 4 ,. ice
ä(66.) Vie de
D. Scherzeri
ge recegit 0
ſicui n
tem illa
uead Wi.
(Coner hieg

(67.) Iia hic

in on
conter. D.
Pp. 341, D
110. ubi er
Aducitur, gud
pe Nor
dem vertitu,
m Cenel. ca⸗
in Mare e, 1.
ocs ui in
6) Conker bic
rabba i mar⸗
(E1.) Seu ennde
& bereſchu
umntginemn ahe
(E.) D. Khere

conliſtit tari0
Uantigt Aonten

D Re M 39,. ub⸗

A.N. Cb. II. GENESEOSZ8. 39
— , 5 . — — — — . — — . . . .
unſeck. ſuos, ſicuti dicitur: quid H)) ii. e. eſt (vel exiſtit) homini? (66.) Significatione
) m. —PHĩi. e. fuir. Verſ. 2 I. Zunicas (?) pelliceas] Sunt expoſitiones myſticæ, quæ
Ltcom. dicunt, quòd illæ (tunicæ) glabræ, (67.) ſicuti ungvis, fuerint eorum (primorum pa-
zinbene. rentum) cuti agglutinatæ; alii dicunt, fuiſſe aliquid, quod venit ex Pelle ,veluti eſt
Ke S9) lana leporum, (68.) quæ mollis eſt ac calefaciens, unde eis (Deus) tunicas confecerit.
dpropeor Verſ. 22. Factus eſt, ſicuti unus ex nobis] Ecce ipſe (eſt) unicus in inferioribus; ſicuti
tribulum, ego unicus (ſum) in ſuperioribus; (*) ſed quænam eſt iſta ejus unitas? (69.) videli-
oleibu cet ſcire bonum & malum, id, quod non ita eſt in jumento ac beſtia. Eod. verſ. 22.
les atdge Nunc autem ne fortè extendat manum ſuam] Si enim in æternum victurus eſſet, eece
Poſgnin pſe ſacilè in errorem inducere poſſet (cœteras) creaturas poſt ſe, ut exiſtiment, et-
l. 20. G iam illum eſſe Deum; (?**) ſunt etiam (?) expoſitiones myſlicæ (iſtius loci;) ſed illæ
bi didam non conveniunt ſenſui ejus literali. Verſ. 2 4. Ab oriente horti Eden] In plaga orientali
te, ndd horti Eden, extrà hortum. (70.) Eod. verſ. 24. Cberubim] i. e. Angelos nocivos. (71.)
tamelt: & Eod.
ene) lopo. fer. cap. antec. 2. v. 2 3. n. 9 5. & h. cap. v. 15. Trinitatem vel pluralitatem perſonarum in Di-
tei ec. n. 48. vide & not. in snam re h loc. vinitate contrà Judæos probari poſſe aſſerit,
)vidit nu. (66.) Vide Eccleſ. c. 2. v. 22. ibique Raſchi not.] vide& hic dict. tractat. Bereſchit Rabba ſieuti
D.Scherzeri verſio hic a ſenſu autoris noſtri jon- in D ne ad marginem allegatur.
vam)con. ge recedit, Commentatoris noſtri hæc eſt mens, (*) Loci iſtius ampliorem explicationem vide in
.Verl. 20, icuti &π venit à *Wπ; ita παà ; abſunt au-] notis a ν h. oce5e.üe,D m
lücat fotus tem iſta men d&α i. e. ſicuti dicitur &c, us- (†Hebr. vn hæc & ſequentia usque ad: Ww vy
ſuos, . quead *&i. e. fuit, à MSt. Erff. I. i. e. ſenſui ejus literali, abſunt à MSt. Erff. 1.& ..
() Confer hic Sota, fol, 54. a. & Nidda, fol. 2 5.a (70.) Confer. not. in. a ov h. J. ubi etam Be-
h⸗loe. (S67.) Ita hic cum D. Scherzero ut & juxtà notas reſchit rabba ad marginem allegatur, vide & cap.
Klelcin, in "pam n, dictionem pb vertere volui, ſeq. 4. v. 16. ibique not. n. 46.
1. confer. D. Wagenſeil. Sot. p. 3 30. & p. 339. ac (71.) Hebr. han , i. e. angelos corruptionis
r;aelber H Pp. 341. & D. Majli Theol. Jud. Loc. 7. §. 4. P. ſeu vaſtationis, qui ſunt „ i. e, ignis
ut 10. ubi ex R. Elieſeris Capitulis cap. 14. ad- flammans uti in Gur Arjeh fol. 74. col. 2. fin.
Cap P man 74.
ram tan ſii ducitur, quòd Adam veſtimentum fſuum, ner- confer. R. Salom. ad Eccleſ. c. 4. v. 1. it. D. Scher-
rem iülam ſire 4 — . . . loc. L. 2cder
lecncit. ½ pe pnov ) i. e. pellem ex onycha (ſicuti ibi- Zer. nof. h. loc. Lit. U. Lactantius l. 2. c. 12. ſeri⸗
ne⸗ inin. Agem vertitur,) per lapſum amilerit, confer. in- bit, quod Deus paradiſum igne circum valla-
1 Arſellol. 20. fra Genelſ. cap. 27. v. 15. n. 18. & Ligntfoot. verit, ne homo poſſet accedere, vide not. Gal-
in Marc. c, I. V. 6. P. 59 §. it. Bereſchit Rabba h. læi ibid. S. Ambroſius exiſtimat, Deum antèe
1 loc. uti in er hic allegatur. Patadiſum conſtruxiſſe purgatorium ignem,
1 häbetn . . *) Confer hic not. in a H ubi Bereſchit per quem poſt coſſummationem ſeculi omn es
hern ſi⸗ I. rabba ad marginem allegatur. fideles Paradiſum ingreſſuri tranſeant, quà fere
aoligen e 66 %.) Seu cuniculorum, Hebr. n, vid. Le in ſententia etiam S. Hieronymus fuiſſe videtur,
eus; Atum vit. C. 11. vV. 6. vid. D. Wagenteil. loc. alleg. ut qui in Epiſtola ad Paulum Tom. 1. fol. m, 59.
deo, PBereſchit rabba, prout in p-or .ν. Jad Editionis Bafileenſ. ann. 1553: ſeribit: necdum
67 nerin cn⸗ marginem allegatar. . . paradiſi ſanuam C hriſtus effregerat necdum flam-
ar n o . (69.) D. Scherzerns fiæe ita exponit: in quonam] meam illam romphæam & vertiginem præſiden-
dsitur in Me coniiſtit ratio unitatis? quænam illius eſt præ- tium Cherubim ſanguis ejus extinxerat &c. con-⸗
Kantia ?,cfer. hic D. Mañ Theol. Iud'. Loc. 2. ſer, Ejusd. Hier. Tradit., Hebr., h. loc.- ut & Lu-
m: alter⸗ pag. m. 39. ubi ex Verbis iſtis Do i, c. ex nobis, dov,
. S

GENESEOS.

—

L OA. Hf.
Eod. verſ 24. Et gladium verſatilem] Cui erat flamma, (72.) ad terrendum illum
Adamum,)ne amplius hortum ingrederetur, Targum (vocis,) eſt 3 i. e. a-
cutus (gladius) veluti in Sanhedrin (legitur:) extrahe Hob iee, aciem; (73.) lin-
guâ verhaculâ: lame; (74.) ſunt etiam expofitiones myſticæ (hujus loci;) ſed ego
non venio, (75) niſi, ut ſenſum ejus literalem explicem.

CAP. IV.

40

Erſ. I. Et Adam cognovit] Jam anteàâ (cognoverat Adamus uxorem ſuam)
antè rem, (de qua dictum eſt) ſuprà, (I.) priusquâm peccaverat (Adamus)
& expulſus fuerat ex horto Eden, atque ita uteri geſtatio & partus (antè lapſum
protoplaſtorum contigit,) nam, ſi ſcripſiſſet (Moſes:) & cognovit Adam, (2.) poſſet
intelligi, quòd poſtquàâm (ipſe ex horto) ejectus fuit, liberos ſuſceperit. Eod. verſ. I.
Gain] ('P nomen adeptus eſt;) quia (paulò poſt dicitur:.) op i. e. poſſedi.
Eod. verſ. I. Cum (3.) Domino] (Nam particula —& hic accipienda eſt,) veluti
— & i. e. cum Domino, (nam) quando creavit me (inquit Eva) & virum meum-

dgov. ac Jacob. Capellorum Obſervat. in Genel.
h. l. vi d. & Exod. c. 2 5. V. 19. ibique not. n.
47. confer. & Sanhedrin, fol. 67. b.
72:) Id eſt: lamina flammans, uti & autor no-
*ſier pau poſt exponit, Gall. Lame, Germ.
Klinge/ confer. not. ad Judic, c. 3. v. 22. n. 16.
& n. 17. it. ad Nachum c. 3. verſ. 3. num. 3. vid.
pauloò poſt. n. 74. B B
(73.) Nempe: haſtæ & pone in veſtimento tuo &&c.
ita locus iſte, qui in Sanhedrin fol. 82 a. habe
tur,à Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 2476. adduci-
tur & ab eodem Latinè verfus reperitur, D. Scher-
Zerus locum iſtum hic minus aptè tranſtulit.

4.) Ita hic dn potius reddere volui, quàm
cum D. Scherzero: lima, confer. paulò antè n.
72. & not. in 'na h. I.Balil. ecitio de 3.
MSt. Erff 1. habent: Nn,
75.) 14 eſt: haud aliud mihi propoſui, niſi ut ſen-
ſum literalem S Scripturæ exponerem. .
1.) Nimirum Genef. c. antec. 3. v. 6. & ſeqq. ubi
Qe lapſu Protoplaſtorum agitur, confer. cap.
ſeq. 5. V. 1. ibique not. Raſchi, ubi dicitur,
uod Adamus eo iplo die, quo creatus fuit,
generaverit. Hinc R, Elieſer, Ben Aſarjah, dixit:
qud illo die tria facta ſint miracula, nempe,

dem die Adam; cum Eva concubuerit, & 3. quòd
i 0 ipſo die liberos ſuſceperint, Chriſtiani ta-
men doctores hiſce haud conſentiunt, confer.
cap. ſeq. 5. v. 1. n. 3 & not. in ne

2.) Hebr. N ), ſic in textu ſacro hic non le-
gitur; ſed: ) * i. e. & Adam cognovit,
unde ex iſio verborum ordine colligunt Rabbini,
Adami concubitum cum uxore ac hiberorum
procreationem, ante lapſum contigiſſe, hanc
autoris noſtri aliorumque Rabbinorum mentem
atque hunc loci iſtius ſenſum hic eſſe puto, D
Scherzeri verſio ab iſta expoſitione longè re-
ce it. ”ä
) Ita hic juxtà autorem noſtrum, particulam
nè vertere volui, alii: per Dominum, uti Vul-
gatæ autor ſecundum LXX. interpretes, qui ha-
bent: α r Oe&να. Junius ac Tremellius trans-
tulerunt: à Jehova, quorum vide notas ibidem,
eonfer. & S. Hieronym Tradit. Hebr. h. loc. acl. A-
dov, Cappelli Commentèr. in Geneſ. ut & ejusd.
Not, Crirtic. h. loc. it. not. ad librum Prec. Jud.
part. I. p. 26 5. a. fin. Nam particula Dx etiam
aliis in locis S. Scripturæ ponitur pro y, vid.

(7

(Deus.)

1. quod eodem dic homo creatus ſit, 2. quod eo-

Densipſe
Vet. 1I. &.
Sſunt
uit (una;)
addidh
linus culmma
te vili; 6)
tium Deo)
qnoqueſpaul
Rino)
elpic chillo
it ſrconla

—
Genel. e. bef.
,15, & (. ſo⸗
v. 14.6 V.4
let .30. h,
que albi palſ
4) Nenye in
in dy wo
) Scil der Heb
Burort qur hi
bræao, ub uſu
i. e, ggo l.
juogor, ommn
Nicda c dtol.
tres concinſge
genefando, nen
ejus de. ſihe .
1 Lit, . colker
ubi ealen,
5.) Vel: nin
Genel c. hiel
V. 22n. 19,
D b. l d
3) Nempe: gene
(ol. 4, med. udi
melli cum bel
(onler. Martini
1. Scheizeti p
(onyenit
(ontel hic rag

Ar. . CA. IVY. GENESEOS.

ri lun (Dens,) ipſe ſolus creavit nos; aſt hac in re 4.) concurrimus nos cum illo. 5.) Eod.
7 ür. verſ. 1. 2. 1 D Cainum — D ſratrem ejus N Hebelum] Tres (particulæ:)
led ego ta ſit (una ) ſed cum Hebelo nati ſint duo, 7.) proptereà, (hic) dicitur: SN i. e.
& addidit. 4 Verſ. 2. P aſtor oviam] Quoniam maledicta fuit terra, (ideò) ab il-
H lius cultura *) ſemet abſtinuit (Hebelus.) Verſ. 3. De frulcta terræ] (Nimirum) de
re vili; 8.) eſt & expoſitio myſtica, quæ dicit, quòd ſemen lini * ) fuerit (obla-
tum Deo.) Verl. 4. Eerecperit] (Nam 7π] ſignificat:) (5)) i. e. & aſpexit, ſic
tnſin) quoque (paulò poſt:) non RpWi. e. 1 aſpexit ad munus ejus, ita etiam accipitur
in illo loco:) ne id eſt: ne reſpiciant (9 )ſic quoque: ο id eſt
ntelaplum e Le li 1 8 Eod. verſ. 4. & cſpexit (Videlicèt) deſcendit ignis & delin-
2) ole . Xit(ſive coni ump it) munus ejus. I1.) Verſ. 7. Nonne ſibend egeris] Juxtà Targum
Lod, Verl.l, . . Z ejus
de holri⸗ Geneſ. c. 6. V. 1 3. n. 6 8. & c. 9. v 10. 1t. 49. *) Loci iſtius explicati e
. Euel. K. de N. B. & &. 7. V. 10. 1t. c. 49. explicatiom ide in m
delehvelui V. 2 5. G c. 50. V. 1 3, it. Exod. c I. V. 2. G& c. 2. 'Pan h. loc. enter. Ferdehien ſol 116 1. o
tum meum. v. 14. G vV. 24.n. 6 9,t. Num. c. 8. v. 2 5. & Deu (8.) Vel: de parvo aut rejectitio, ſicuti D Scher
Dens 1 ter. «. 30. V. 3: n. I. ac 2. Paralip. c. 3. I. V. 17. at-dictionem: y hic exponit, nam communizKahr.
ʒque alibi paſſim. . binorum opinio eſt, Cainum fructus vilioresoh-
r dlen. 4.) Nember in mholk procreatione, confer. not. tuliſſe Deo ac proinde oblationem iſtam ei mi.
erit 3 gudel in "pa e h. loc. nnime gratam fuiſie, confer Gur Arjeh. fol. 1
Chridian g. Y. 5.) Scil. Deo Hebr. my w, ita in Bibliis col 4. fin. & fol. 11. col. 1. in 10-
Buryjurxtorf. quæ hic ſecutus ſum; aſt in codice He- . 1. Princ. W not. in

emrlunt, contet,
in Orn w

cro hie non le⸗

Aam cognoit,
lgunt Rabbini,
e ac berorum
ontigile, hane
nofum mentem
hic eſſeuto, D.
tione longe e⸗

im. Patienlam
dinum, uti Vul⸗
Epleles, gui hu⸗
Pjeme lius trans⸗

genotas ibideih, †
jebr hloc. acl-i-

enel ut KNeſlid.
ibrum Mec. Jud.
Uicula d ellam

un godil.

bræo, quô uſus jum, legisur: y N öZr

jungor, communico, nam, (ut in Tract. Talm.
Niidda c. 3. fol. 3 I. habetur,) Rabbini tradunt

generando, nempe: Deum, patrem ac matrem

ubi eadem, quæ hic, allegantur.
5.) Vel: muititudinem denotant, confer. ſuprà
Geneſ. c. 1, v. 14. n. 96. it. infra Geneſ. c. 42.
v. 22, n. 29. ac Bereſchit rabba, ſicuti in nov
DSH h. 1. ad marginem allegatur.
7.) Nempe: gemelli, confer. Gur. Arjeh fol. 10.
col. 4. med. ubi & ratio affertur, cur duo ge-
melli cum Hebelo nati ſint, non verò cum Caino,

135. Scherzeri verſio autoris noſtri ſenſui haud
convenit. . .
1) Confer. hic tract. Talm. Jevammot, fol. 62. a.

i. e. ego ſcil. Eva cum illo concurro, ſive con-
tres concurtere tanquam cauſas ſocias in homine

ejus &c. vide plura apud D. Scherz. in not. h.
I. Lit. X. confer. & not. in pan ne h. loc.

confer. Martini Pug. fid. part. 3. Diſt. z. c. 5. n. 1

on ein h., loc.
*9) In Berolin. editione, ut & notis Ra-
ſ-hianis editionis 'nart new'iſta uncinulis in-
cluſa au addita ſunt, nempe: on die n⸗
rn dn en ee ee wa den i. e. alia ex-
plieatio verborum iſtorum.) de fructu, nempe)
de illo, quod venit in manum ejus (Caini) non
non bonum nec electum.
9) Prout Exod. c. 5. v. 9. habetur, confer. not. in
Dpa ne h. loc.
10.) Sicuti Hiob. c. 14. v. 6-habetur.
11.) Confer. not. in "par nev h. loc. nam, niſi
ignis deſcendiſſet, quomodo ſcire potuiſſet He-
belus, quòd Deus ad munus ejus reſpexerit, uti
in Gur Arjeh fol. I I. col. I. circa fin. habetur, huic
opinioni etiam Theodotionis verſio conſentit, ubi⸗
ι s* τορνàâ & inflammavit, vid. S. Hieron.

Tradit. Hebr. & Jac. Capelli Obſerv. in Geneſin

GENESEOS. CA. IVv.

ejus (facienda erit) explicatio ejus. 12.) Eod. verſ. 7. Ad oſtium cubat peccatum i. e.
Ad oſtium ſepulchri tui peccatum tuum cuſtoditur. 13.) Eod. verſ. 7. Et ad te ap-
vpetitus ejus] (Videlicèt) peccati, hic (appetitus) eſt figmentum malum, (quod) ſem-
per deſiderat & concupiſcit, ut te proſternat. 14.) Eod. verſ. 7. Zu verò dominabe-
ris ei] Si volueris, prævalebis ei. Verſ. 8. Et dixit Cain] Aggreſſus eft illum (He-
belum) verbis gontentioſis & rixoſis, ut occaſionem contrà illum quæreret, *) interfi-
ciendi eum, I5.) ſunt & hac de re expoſitiones myſticæ; ſed hie 16.) eſt ſenſus, Scri-
turæ conveniens. Verſ. 9. Ubinam (es) Hebel, futer tuus?] (Hac interrogatione
uſus eſt Deus.) ut verbis blandis illum (Cainum) aggrederetur, 17.) ſi fortè is reſipi-
ſcere vellet ac dicere: ego interfeci illum ac peccavi tibi. Eod. verſ. 9. Non novi]
Factus eſt (hic Cain) ſicuti furans ſcientiam Divinam. 18.) Eod. verſ 9. Nam cu-
Phor fratris mei] Dictum hoc eſt interrogativè, ſic quoque omnis (litera) Heh, pun-
Ktum habens hateph patach (interrogativè vel admirativè accipitur.) Verſ. 10.
Sanguines fratrtlstui] i. e. Sanguis ipfius & ſanguis poſterorum ejus; 19.) alia expli-
catio

4²

ud. Loc. 24. p. 32 6. §. 3.
14,) Vel: in ruinam trahat, Hebr. „con-
fer Raſchi not. ad Eccleſ. dict. c. 4. v. 13.
*) Hebr. dy yre, MSt. Erff. 1. & 2. habent:

12.) In Targum autem juxtà P. Pagii verſionem
ita legitur: noane; ſi emendaveris opera tua,
remittetur tibi? quod ſi non emendaveris ope-
ra tua, ad diem juditii peceatum tuum confer-
vatar, quo futurum eſt, ur pœna fumatur de te,
ſi non onitentiam egeris, quod ſi Pœnitentiam
egeris, remittetur tibi, vid. Ejusd. P. Fagii not.
ibidem, ubi Targ. Hieroſoly mitani verba addu-
cuntur, conf. & D. Scherz. not. Lit. Z. ac Gur Ar-
jeh fol. 11. col. I. fin. confer. Berachot fol. 6 1. a.
& Joma. fol. 52 .b. it. Kidduſchin fol. 6 1. b.
13.) Vel: ſervatur, conſervatum manet, Hebr.
vnE, D. Scherz. vertit: vigilat, confer. GurAr-
jeh loc. alleg. ae Raſchi not. ad Eccleſ. c. 4. v. 13.
ubi loeus iſte ab illo alicer exponitur, LXX. ver-
ſio hie non parum ab Hebræo tecedit, vide IIe.
Voſſii reſponſ. ad Schotan. in Append. ad Lector.
p. m. 429. & Lud. Capell. Crit. Sacr. 1. 4. c. 2.
n. 2 5. it. Ejusd. Commentar. In Genel. & Not.
Crit. H. loc. confer. & S. Hieron. Tract. Hebr. ac
Jomaæ, fol. 20 a it. Kidduſchin fol. 30. b. ac fol. 61.
b. ft. Sarhedrin fol. 9 1. b. & Nidda fol. 30. b. & Jac.
Ca.Obſ. in Geneh. H it. n. ad lib. Prec. Iud. part. 2. p.

conf. Geneſ. c. 43. v. 18.
15) Quænam verba illa contentioſa fuerint & unde
ditceptatio ioter duos illos fratres orta ſit,
vid. D. Scherzeri not. h. loc. Lit. Aa. confer. &
Gur Arjeh. fol. I1. col. I. fin. ac not. in mν
Snn h. loc. ubi ex Bereſchit rabba adduti-
tur hujus leci explicatio.
16) Nempe: is, quem autor noſter jam adduxit,
vid. hic quoque Gur Arjeh loc. allegato. vid.
& cap. ſeq. 5. v. 1. n. 2. & infrtà Genel. c. 19.
v. 15. n. 25. ubi de &e 7 aWw agitur.
17) Confer. quæ ſupra Geneſ. c. 3. v. 9. n. 3 3. 10⸗
tata ſunt, vid. & not. in Sinar h. loc. ac

celehratur. .
18.) Id eſt: qui omniſcientiam Dei, quantum in
ipſo fuit, ſuffurari vel negare voluit, ac ſi is non

y eene i.e. ut devolveret contra eum,

D. Scheizeri not. Lit. Bb. ubi longanimitas Dei

omnia ſciret, confer. infrà verſ. 16, h. cap. ibi-

21 6.a. fun. intelligunt autem Rabb. h. lI. Odτ
„3 i. c. dolotem percuſſionis, quæ fit in ſepul-
chro, de quo vide Buxtorf. Lex. Chald. fol. 69 ⁸.
& (jusd. Synag. Jud.]c. 49. p. 713. & ſeq. it.
libi. Prec. Jud. part- I. p. 177. b. fin. ac D. Wa-
gen’. Sota, p. 117. princ. it D. Maji Theolog.

ue not. n. 44, nam Cainus cogitaverat,
adi ee en e i. e. quòd non omnia cer-
nantur ab illo (Deo,) ſic in notis an ne
hic exponitur.
19.) Ratio hic adducitur, cur dieatur in plurali:
ſan-

CA W.
—

—
caio elt
unde )an
ſicat) mag
ſuam, 1) 4
Verl. 11.
lelictione
gu &
rlel Hinig
iitelligen⸗
neamn fenn

—
ſanggnines,
23b
hedrin, o.
5 Vel: eiqo
abet: )
20,) Uti ca⸗
Gut Atſeb
—N e
³) De hae t
c. I. V. II.
Owo
21) Mm, (1
print. haben
quia ſangu,
no, fanmitid
r2 Obiederet

¹ —
N

—

:2.) Vel mee
catumm petci
Qum et,)
QGRionem a.
23.) Vel: que
proptetih
dum ſuum
24.) Me:f
Producit, ie
editione ut
O
ſam ila hi
dempe: Y
alius cder

CAN..

—
atun le,
1 adte .
lnoch) lem.
dhninahe⸗
) interſt
enli, Set.
rogatione
te telipt.
Nin Ni
Num (he
Heh, Pun-

Fetli 10,

Alia eipli.

cati
—EEEEre

ſord (ON
AV. I3.
2 habent:
comtfa eummn,

fuerint unde

latres Ota ſt,
1. Aa. Conſel. &
c not, in Me
tabbe aduti⸗

ſer am 4dduti
. Alegato, ſid⸗
Cenel, c. 19¹
wagitut.
V, gelr. 3 40‧*
h. loc, 40
ngatncnitäs Dei

Hei, quatum 1n

nit, deſſinon

16, h. cap⸗ ibi⸗
Gus cogilaendh
HnonOcnid (e-

tis 2en

eaturin plure
ſil⸗

CAP. W.

GENESEOS. 43

catio (eſt, nempe,) quòd vulnera multa ei (Hebelo) inflixerit, quoniam haud ſciebat,

ungde †) anima ejus egreſſura eſſet. Verſ. 1I. Determ] (p& ſb bic ſigni-

7

ficat) magis, quàm ipſa (terra) anteà fuerat maledicta 20.) propter transgreſſionem
ſuam, *) atque etiamilla (terra) hac quoque in re peccatum cumulavit. 2 1.) Eod.
verſ. II. Quzaperuit osſjuum, ut reciperet ſanguinem fmtris tui &-.] Ecce ego ei ma-
ledictionem addo 22.) coràm te 23.) non perget illa dare vim ſuam. 24.) Verſ. 12.
Vagus & profugus] Non erit tibi facultas commorandi uno in loco. Verſ. 13. Ma-
jor eſt)iniquitas mea, quaàm ut 2 5.) ferre poſim] Interrogativè (vel admirativè hæc ſunt
intelligenda, ita:) tu, *) (Deus,) qui ſuperiora & inferiora portas, an non iniquitatem

meam ferre poſſis? 26.) Verſ. 15. Qocireà 27.) omni, qui interfecerit Cainum]

2 Hoc

ſanguines, confer. & lib. Prec. Jud. part. 2. p.
238. b. princ. in not. it. trattat. Talmud. San-
hedrin, fol. 36. b. & fol. 3 7: a.
) Vel: ex quo loco, Hebr. en, Möt. Erff. 2.
habet: px πιπ i, e, ex quonam vulnere.

20.) Uti cap. antec. 3. v. 17. habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 1I1. col. 2. circà fin. & not. in

—R R, h. loc.

*) De hac transgreſſione dictum eſt ſuprà Geneſ.

c. I. v. II. ubi vide not. n. 8 5. confer. & not. in
Dor eSWh. lor.
2 1.) Nam, (uti in Gur Arjeh dict. fol. 11. col. 3.
princ. habetur,) terra peccatum commiſerat,
quia ſanguinem receperat innocentis Hebeli
re e e en i. e. & auxiliata erat Cai-

no, fratricidæ, Pwyn H D ut illius facino-

ra obtegeret, confer. num. ſeq. 22. & not. in
»pnn m h. loc.
22.) Vel; augeo, ſenſus eſt, quoniam terra pec-
catum peccato addidit, (uti num. antec. 2 I. di-
Qum eſt,) ideò ego quoque ei addo maledi-
Gionem &Kc. H
23.) Vel: quoad te, reſpectu & intuitu tui, nam
propter ipſum terra adhuc magis fuit maledicta

aà Deo, ita ut non amplius illa vim ſuam i. e. fru.

ctum ſuum, dederif.
24.) Id eſt: froſtum ſuum, quem terra vi ſua
producit, ſicuti jam anteà dictum eſt, in Berolin.
editione ut & in notis Raſchianis editionis
Wa RD poſt verba: ano nn i. e. dare vim
ſuam, iſta hic uncinulis incluſa & addita funt,
nempe: 2 V am Pnn n nn nn N i. e.

unus ſermo à (verbis:) de terra huc usq; ſcil-
codex ille &c.
2 5.) Autor Vulgatæ ita: major eſt iniquitas mea,
quaàm uti veniam merear; Junius ac Tremellius
transtulerunt; major eſt pœna mea, quam ut
ſuſtinere poſſim, ubi pœna pro iniquitate per
metonymiam ponitur, LXX. dictionem y i. e.
iniquitas mea, verterunt: 3 zerl 4, cauſa
mea i. e, delictum meam, namn &ιτúτα interdum
Ppro àwναιτνα beccatο ſen culpaſumitur, quà ſig-
nificatione verbum τοιαι interdum uſurpa-
tur, quo ſenſu etiam apud Matthæum c. 19. v.
3. deria ſumitur, ubi nonnulla exemplaria pro
diriz, habent uwa, rlas, autor noſiter interro-
gative veladmirativèe hæcexplicanda putat, hoc
ſenſu: numtu, Deus omnipotens, qui ſuperio-
raà & inferiora portas, peccatum meum ferre
non poſſis? confer, not. in am m h. loc. it.
Sanhedrin, fol. 10 1. b. & Eruvin, fol. 15. b.

*) Hebr. in iſtud ut & ſequentia usque ad:
Dy i. e. ferfe, abſunt à MSt. Erff. 1. & 2.

26.) Ita, ut iniquitatem meam haud remittere vel
condonare poſſis, Germ. das due nicht koͤnteſt
dn ſein / ſicuti Tad i Hr
7 ſein/ ſicuti Judæus quidam popularis hæc
transgtulit, confer. Bereſchit Rabba h. loc. utiin
S ad marginem allegatur.

27.) Vel: quapropter, Hebr. 129, LXX. viden-
tur legiſſe: 12 d , unde verterunt: rns,
quos & autor Vulgatæ ſecutus vertit: nequa-
quam ita, confer. hic Sanhedrin, fol. 3 7. b. dc
Nedarim, fol. 41. a. MJM

alius codex (hic habet:) omnia (iſta) ſunt

X

44 GENESEOS. CAp. IV.

Hoc unum eſt ex S. Scripturæ dictis, quæ verba ſua abbreviant 28.) & indicant; 29.)

ſed non exponunt, (verba iſta:) quocircâà omnis, qui interfecerit Cainum, habent ſi-
gni ficationem comminationis, 30.) (ac ſi diceretur:) ſie fiat ei, **) talis ac talis erit

pona ejus; nec tamen exponitur poena ejus. Eod. verſ. 1 5, Septupls vindicator

Nolo ego jam vindictam fumere de Caino; ſed in fine ſeptem generationum 31.)
ego ultionem meam de illo ſumam, quia Lamechus (unus) ex filiis filiorum ejus ſur⸗
get illumque interticiet, 32.) finis autem Seripturæ, quæ dixit: ſeptuplé vindicator,
quæ eſt ultio Hebeli de Caino, docet nos, quôd initium Scripturæ (habeat) fignifica-
tionem comminationis, 33.) ne fſcil. creatura (ulla) ei (Caino) noceat, 34.) huic 3 5.

ſfimile eſt, (quod habetur in illo loco?) & dixit David: quicumque pereuſſerit jebu-

ſæum & tetigerit cataractam, 36.) nec exponitur, ) quid facturus ſit ei (David;) ſed
locuta eſt (ibi) Scriptura per indicium, 37.) (ut ſenſus ſit:) quisquis pereuſſerit Jebu-
ſæum & attigerit cataractam & acceſſerit ad portam eamque ſubegerit ?* ac cœcos &c.
i. e. etiam illos percuſſerit, quoniam dixerant cœcus & claudus: non venier David in
medium domus, O); qui (inquam,) illos pereuſſerit, ego faciam illum ducem ac prin-
cipem,

2 8.) Id eſt: quæ etliptica ſunt, Hebr. =aa eν 32.) Vide infra verſ. 19. h. cap. n. 5 5. S verſ. 23.
MSt. Er ff. I. hahet: Si Oviνανρο i. e. quæ dict. cap. n. 706.. =M
abbreviant ſermonem fſuum, res eadem eſt, con- 33.) Vide, quæ paulò antè n. 30. de voce myx
fer. ſuprà Geneſ. c. I. v. I. n. 27. it. Exod, c. 22 quæ etiam hic habetur, notata ſunt.
V. 27. ibique not. n. 80. & n. 8I. it, not. ad 2. 34.) Nam tradunt Rabbini, omnia animalia fuis-
Samuel. c. 5. v. 8. n. 7. ie parata ad ultionem, de Caino fratricida ſu-⸗

29.) Vel: innuunt quidem aliquid ac ſubintelli. mendam; ſed Deum illa cohibuiſſe, ne Caino

gunt; ſed non exprimunt, uti D. Scherzerus nocerent, confer. num. 42.H. verſ.

hic transtulit, confer. n. 37. h. verſ. 1 5. 35,) Id eſt: huic locutioni ellipticæ, de qua hic

36.) Hebr. yx, quæ didio etiam increpationem ſermo eſt.
& objurgationem fignificat, confer. paulo poſt 36.) Hebr. 'æ, quæ vox z. Samuel. c. 5. v. 6.
eod. h. verſ- 15, n. 3 37. comminatio autem, quæ al. v. 8. habetur, (ad quem locum hic reſpici-
hic brevitatis cauſa omiſſa eſt, conſiſteret in iſtis tur, ) ab aliis exponitur: canalis, fiſtula.
verbis: WwyN i. e, faciam ei ita & †) Hebr. v? N hæc & quæ ſeqvuntur, usque ad
ira , ſic in notis =mar h. loc. exponitur, Taen Vad i. e. & attigerit cataractam, abſunt à
confer. not. ad Daniel. cap. 2. v. 9. num. 9, MsSto Erff. 2.
**) Hebr. 7 νν hæc & ſequentia, usque ad: 37.) Quaſi per ſignum æac nutum, Hebr. ma,
N ehn i, e, fignificationem commina- dum quis nonnulla dicit; ſed non omnia pro-
tionis, abſunt à MSt. Erff. I. & 2. feert atque conciſo loquendi modo utitur & ſer-
31.) loſephus Antiqv. l. I. c. 3. ſeribit, quòd De-monem quaſi abrumpit, vid, paulò antèh.
us Caino minatus ſit, ſe poſteros ejus vindicatu- verl. 15. n. 29. confer, & not. in mofr m,*
rum eſſe zarX Tâ sSsαα εα+αρ juxtà ſepti h. loc. .
mam generationem (in ſeptima generatione,) *) Hebr. wnd' MSt. Erff. 2. habet: Wanaai. e.
confer. S. Hieronymi Epiſtol. ad Damafum Tom. S& illam ſubegerint, numero plurali.
3. fol. mihi 33. & Lud. Cappell. Commentar. †) MStum Erff. 2. hic inſerit: S2 N? j, e,
in Geneſ. h. lOc. oonfer. & not, in cna moe nec exponitur hic.
v. loc. .

c.W.
Gem;3
tumn40)
Deminu
onie et
gvam fin
(⸗
16,4/
to Edel
rir intoi
quödpeg
Molas&,

39.) Wel.
ba Diſidii
Plitt noh
kut,
39.) Nmpe
fer, notin
40.) Ke: i
Pralipom.
41.) Vel: pl
Drußte
41) Conſer
zign.
d med, 5
In Berolinen
Dis editioni
e. infrontet
ſellaluden
NN
r.
Wn
mnywr
omnit, guiit
umenta b
quidin iſe
jus, hos zu
lerheerent, ſer
lenus timdr

üua ſri

CN N E

cant; 290)

ebeni. .

etalis etit
dinchegto,
Dnum 31 )
mmejus at⸗
Findicztot,

)huie 35.

ſeit bu.

wid,) ſed
lenit jebu.
(ecs Ac,

et David in †

n ic prin⸗
cſpem,
.

6. etl. 13,

de pore l 1

te
animalia is⸗
fatrieida iu⸗

fe, ne Cann

1.

. le gna hie

huel. c. ,d.
un hie reſpici⸗
Aula.
miut, neque ad

Gum ablunt 3

, Hebr. W,
nomniz 9jo⸗
0 wtitur lel⸗
Paul Anteh,

e

Waie 2. 01 St. .
) ejus; hos zutem ille non timebat, ut ipſum in-

li.

CAP. VV7. GENESEOJS. 4147

cipem; 38.) nic3 9.) abbreviavit (Scriptura) verba ejus (Davidis 3) aſt in verbis die-

tum 40.) explicuit: 41.) erit ſcil. in ducem & principem. Eod. verf. 15. Er poſuit

Dominus Caino ſinum] Inſculpſit (ſive impreſſit Deus) ei literam de nomine ſuo in
quam furatus ſcientiam Divinam. 44.) Eod. verſ. 16. In tern: 4 ½.) Nod] In terram
(0 quæ ideò ſic dicta fuit:) quia omnes exules eò D1. e. mi grabant. Eod. verſ.
16. Adorientem Edenis] lbi exulavit pater ejus, poſtquam is expulſus fuerat?*) ex hor-

to Eden, nam dicitur: & habitavit ab oriente horti Eden, 46) ut obſervaret cuſtodiam

viæ introitũús in hortum, nam ſciendum eſt, quòd Adamus ibi fuerit, ac deprehendimus,
quòd plaga orientalis undique recipiat 47.) homicidas, dicitur enim: tunc ſeparavit

fronte ejus. 42.) Verfſ. 16. Et egreſſus eſt Cain] Egfeſſus eſt cum pudore 43.) tan-

P Ni e,

Moſes &c, ad ortum Solis; 48.) alia explicatio (verborum iſtorum ) in terra Nod,

—ä

(ni⸗

— —

78.) Vide I. Paralipe c. II. al. c. 12.v. 6. ubi ver-

ba Davidis, quæ 2⸗-Samuel: c. 5. v. 6, al. 8. elli
pticè prolata habentur, plenè ſcripta reperiun-
tur.
39.) Nempé z. Samuel. dict. c. 5. V. 6. al. 8., con-
fer. not. in o D h. loc; ð
40.) Sive: in libro Chronicorum, nimirùm 1.
Paralipom, dict. c. I I. al. e I2. Vv. 6. .
41.) Vel: pleniori ſermone expoſuit, quæ alibi
abruptè & quaſi per indicium dixerat.
41.) Conſer. infrà verſ. 23, h. c. ibique
Sign. W it. Gur Arjſeh fol. 11. col.
§5. med. & not. in a 0. H. loc.
In Berolinenſi editionis „ ut & notis Raſchia
nis editionis aaαν ni poſt verb: nn i.
e. in fronte ejus, iſta hic uncinulis ine luſa & ad
jecta habentur, nempe: N 7 ie a ded

e e n ende een nene neneeee

P een en e en een eee e
en e enn e e e ner

2ð

Hn nn en eeen een nn en de
inn y e en ee i. e. alius liber (hic
addit:) alia explicatio (verborum iſtorum:)
omnis, qui invenerit me, occidet me, (nempe:)

jumenta ac beſtiæ, aſt homines tunce non erant,

à quibus ille ſibi metueret, niſi pater & mater

terficerent, ſed cogitavit ſeeum, (Cainus) ha-
enus timor mei fuit in omnibus animalibas,

neſ. c. 9. v. 2.) aſt nunc propter peccatum iſtud
(homicidii fraterni) non timebunt me animan-
tia /I ſed interficient me, ſtatim itaque poſuit Do-
minus Caino ſignum (&) reduxit timorem ejus
ſuper omnia (animalia,) vide infrâ Geneſ. c. 9.
v. F. n. II. & Sign.“
43.) Confuſus animoque depreſſo, Hebr. yaa,

ca fin. & not, in ar n h. loc.
44.) Vide, quæ fuprà ad v. 9. h. cap. u. 18. fnota-⸗
ta ſunt. .
45.) Autor Vulgatæ dictionem s vVertit appella-
tivè: profugus, LXX. transtulerunt, ut nomen
proprium: Naid ac videntur pro a legiſſe ¹
Naid, ſic & S. Hieronymus in Tradit. Hebr. h-
loc. legit, Joſephus quoque Antiq. 1. 1. c. 3
vocat terram illam Naida, confer. Lud. Cappell.
Commentar. & Ejusd., nor. Crit. h. loc. it. Ri-
chard. Simon Hiſtor. Gritic. Vet. Teſt. I. 2. c. 5,
S&& Huet. de Paradiſo terreſtr, c. 17. n. 3. confer,
& Sanhedrin, fol. 37. b.
*) Hebr. OαhHασ, MSt. Erff. 1. habet: νι„tes
eadem eſt.
45.) Uti Cap. antec. 7. v. 24. habetur.
47.) Vel; aſylum ſit, nam à vv, quod verbum
hic habetur, deducitur Dopy i. e. receptus, aſy-
lum, de quo Numer, c. 35. V. 6, & v. 25. & a-
libi paſſim.
4 ⅜.) Vel: ad plagam orientalem, vide Deuteron.

Veluti ſcriptimn eſt: & timor veſter &, (Ge⸗

c. 4. V/ 41I: Confer, & not. in E ra“”'hh, loc

confer. & hic Gur Arjeh dict. fol. 11. col. 3 cir-

GENESEOS.

(nimirùm:) omni in loco, ubi ille (Cainus) ibat, terra ſub illo tremebat *) homines-

46 CAbP. IV.

que dieebant: recedite ab iſto, is ipſe eſt, qui interemit fratrem ſuum.
fuit] Cain ædificans urbem. Eod verſ. 17. & vocavit nemen urbis] In memoriam
†)) fili ſui: Chanoch. Verlſ. 18. Et Lad genuit] Eſt locus, ubi illa (Scriptura) uſur-

pat de maſculo (verbum:) . i. e. generavit, eit quoque locus, ubi illa (Scriptu-

ra) dicit: 1. e. peperit, quia (dictio) 549.) duo habet ſignificata, (nempe,
ut notet tàm) partum fœminæ, *) linguàâ vernaculà: naiſtre, 50.) quàm ſemen gene-
rationis viri, linguâ vernaculâ: engendrer, 5 I.) quando illa (Scriptura) dicit: h
in forma Hiphil, (tunc) loquitur illa, de partu fœminæ, 5 2.) (verbi gratia:) mulier N-
Pb i. e. peperit filium aut filiam; y 3.) aſt †) quando illa (Scriptura) dicit )),
(tunc) loquitur de procreatione viri, quæ linguàâ vernaculâà (vocatur) engendrer. 54.)
Verſ.I 9. Et accepit ſbi Lamech] Non fuerunt ei (Scripturæ S.) iſta omnia exponen-

Verſ. 17. E

da; *) ſed (hæc ideò expiicantur,) ut nos

doceat ex fine hujus rei, (ſeu textus)

San-

**) Seſe mor ebat, Hebr. oτααι, MSt. Erff. 1I. &
2. habent: Hyyan, res eadem elſt.
†) Hebr. 7,: MSt. Erff. I. pro eo habet:
i. e. & nomen. .
49.) Id eſt: procreatio ſeu generatio, circà quam
tàm malculus, quàm fœmina concurrunt, &
ideò dictio illa de utroque ſexu uſurpatur
in S. Scriptura.
5a.) Sic Nνa hic exprimo, Galli hodiè de fo

minis uſurpant verbum: enfanter, quod atini

dicunt: parere, in MSt. Erff. I. habetur SeNND,
quod reddere poſſis: naiſtraiſe.
51.) Ita hic reddo: de ſie enim legendum
puto,) pro N&αhhdhde, pro ut in vulgatis exem
plaribus habetur D. Scherzerus hic expofuit: in-
genereur, minus aptè, neque id Gallicæ lingux
convenit, confer. num. 54. h. verſ. 1 9. it. not.
ad jerem. cap. 20. V. 14. n. 22. MSt. Erff 2. hic
babet: WαWαπνπααι, quod exprimere poſſis: en-
gendrera. .
52) Imo verbum Wn de generatione, quæ fif
per maſculum plerumque ufurpare ſolet 8. Scri-
ptuca, ſicuti exempla, quæ in Buxtorfii, coneor-
dantiis reperiuntur, id abunde demonſtrant, con-
fer. num. fequ. 5 3. & n. 54. in MSto. Erff. 1. e.
tiam pro ρπR i. e. œmaninæ habetur: & i.
e. Viri.
†) Hebr.7aN, ſic etiam

hic additum eſt in MsSto

53: Sic D. Scherzeri verſionem lecutus hie verte-
re volui; ſed ſi verba autoris noſtri, uti hodiè in
codicibus vulgatis habentur, ſequi velis, illa hoc
modo eſſent vertenda N. i. e. parere fecit
uxorem ſuam filium aut filiam, ſi quidem nul-
lus hic typothetarum error intervenit.
54.) Id eſt: gignere, 1"he vel ead (ſic
enim proρνdäbe& uti in Bibliis Buxtorf. habetur,
hic legendum puto,) vid. num. antec. 51.
h. verſ. 1 9 omiſſa autem ſunt iſtain MSt. Erff.
I. & 2. quoniam dictio duohabet ſignih-
cata, ut tam gignere, quam parereſignificet, (ſi-
cuti autor noſter id hic notavit,) & interdum 39*
interdum απCde procreationeſſobolis, quæ

Gar Arjeh fol. II. col, 3. fin. hoc adducitur,
ut, quando S. Scriptura loqui vult de Mn
Na i. e generatione æſtimata, quæ magnæ
exiſtimationis eſt, uſurpare ſoleat de illa verbum
T; aſt, quando ſermo eſt de generatione
minus æſtimata, tunc illa 'o aà i. e. verbum
activum 7 adhibere ſoleat; ſed, an diſcrimen
iſtud in omnibus ſcripturæ locis obſervatum ft,
dubito.
Sed ita ſeribendum fuiſſet? & Methuſchael ge=
nuit Lamechum; Lamechus autem genuit Jobe-
lem &c. (vide infrà v. 2 I. h. cap.) ſic in notis
—pa e hie habetur.

quòd

fit per maſculum, uſurpetur, ideò diſerimen in

(N. W.
— —
Sancusille
in ſS.)ſun
wuam pfoc
ruminteffe
hominum
jonem al
24d concubit
ſponliorna
logens tan
guiens.) gu
19,)Chele;
(ucha fuint
0 ,
cecens ſret
jdes dicta,)
cpoſitioris
eruarie]
tentotiis pe

4 —
14555.) Unkgra
Dot. n. 72.
66.) Siemiint
57.) Hebr
contfer, Ib.
not. Buror
Pd e palh
ſeq. 60. k.
†) HBebr. vvor
ie. quoc i⸗
cenn, qua hie
ſol. 11. col.
59.) Heb. dS

An. r.
—

ee
tl 17,
memoriam
Ptura ulur.
llleiitn.
ta, (nenpe,
lemen bene.
lelt:
Imulier N.
dt ,
encter ſ4)
Ma exponen⸗
entus) qud
San⸗
—
tus hie ette⸗
ri, uti hodi in
ui velis ila hoc
l e, parere ecit
quidemmul-
enit.
uxtort habetur,
Numm anter. ſl.
ſin Mot bifl.
uohabet ignin.
telignifnet, (l⸗

& muterdum 1

eſſobolis, gua
ded Slletimenin
Hoc adducitur,
vuit e
ti, gue magn

1 Geilla vetbum

e generatione
vha le. vetbum

ed, an gilctimen

obletvatum h

ehulckuelge⸗
em genuit ſobe⸗
1.) Kin nols

CAP. IWI. GENESEOSè-ñ.. 4

Sanctus ille Benedictus promiſſum ſuum ſervaverit, dum dixit: ſepties vindicator Ca-

in, 5 5.) ſurrexit (enim) Lamech, poſteaquàm genuerat filios ac generationem ſepti-

mam procreaverat, & interemit Cainum, hoc eſt, quod (Lamech) dixit: quoniam vi-

rum interfeci in vulnus meum &c. 56.) Eod. verſ. 19. Duas uxores] Ita mos fuit
hominum antediluvianorum, unam (quidem ducebant uxorem ) ad ſobolis procrea-

tonem; alteram (verò ſolummodo) ad concubitum, quæ (ſolummodò ducebatur)
àad concubitum, ei poculum ſterilitatis bibendum dabatur, ut fieret ſterilis ac tanquam

ſponſa ornata eſſet & delicata comederet; aſt ſocia ejus contemptibilis 57.) erat ac

lugens, tan quàm vidua, & hoc eſt, quod expoſuit †) Hiob: qui paſcit ſterilem (in-

quiens,) quæ non parit & viduam non afſficit bono, 58.) ſicuti explicatur in Aggada

59.) Chelek. (*) Eod. verſ. 19. Adæ] Hæc ad generationem & multiplicationem

(ducta fuit, ideò appellata,) quia ab illo (Lamecho) contemptui 60.) habita & ab i-
pſo *½'Di. e. remota (vel ſeparata) erat, enim Chaldaicè eſt / i. e. re-
cedens (ſive remota.) Eod. verſ. 19. Zila] Hæc (ducta fuit) ad concubitum (oæ
ideò dicta,) quia ſedebat continuè απi. e. in umbra ejus, 61.) hæc ſunt verba †)
expoſitionis myſticæ in Bereſchit Rabba. Verſ. 20. Pater inhabitantium tentoria &

pecuariæ] Ipſe fuit primus eorum, qui paſcebant jumenta in deſertis & habitabat in
tfentoriis, per menſem 62.) hic & per menſem illic, 63.) propter paſtum *) pecoris

ſui
2

55.) Uti fupra verſ. 15. h. cap. habetur, ubi vid. 57. h. veri. 19. D. Scherzeri verſio hic à mentée
not. n. 32. AQAQaautoris noſtri aliena eſt.
56.) Sicuti infrà verſ. 23. h. cap. habetur. **) Hebr. wxn, ſic in pleriſque hactenuis vulga-
57.) Hebr. N), i. e. quæ ſubinde objurgabatur. tis editionibus; aſt in Berolinenſi editione, ut &
confer. lib. Prec. jud. part. I. p. I14. a. med. in] in notis Raſchianis er mu' iſta uncinulis in-
not. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1324. quæ hic cluſa é adjecta reperiuntur, nempe: nzepr N
ea paulo poſt dicitur: aihn, vide num i. e. alius liber (pro: vdp habet :) WoNni. e.
ſeq. 60. h. verſi. 19..+ à cibo (vel à convictu) ſuo.
†) Hebr. PPDB ; MSt. Erff. 2. pro eo habet: Mde 6 1.) Nempe: Lamechi ‚D. Scherzerus hic vertit:
i e. quod dixditit. ad latus ejus; ſed minus recte, quia non ee
59.) Vid. Hieb. c. 24. v. 2 I. ubi autor noſter ea- (uti hic habetur;) ſed 357n vel hxb egendum
dem, quæ hic notavit, confer. Jalkut, Patt. 2. vel ſcribendum fuiſlet, confer. not. in re,
fol. 1 51. col. I. mecd. M b. loc. . ⸗

59.) Heb. Wu&, quæ dictio ſignificat: expoſitio- †) Hebr. aq hoc & ſequentia usque ad: m) Rab-

nemmyſticam, de qua ſupra Geneſ. c. 1. v. 4. ba, abſunt à MSt. Eiff. 1. & 2.
n 49. dictum, confer. & infra Genel. c. g. v. 7. 62.) Nam a t, i. e. habitatio, non dicitur tonan
in nor. h. 34. kft. Jalkut Part. I. fol. VI. col. 2. än. wrr i. e. ce tempare, quod minus vel brevius
*) Eſt id caput undecimum tractatus Tala u liei eſt menſtiuo, ita in Gur Arjeh fol. 1 I. cole. 4.
Sanliedtin, quod incipit 59n, de quo vid. Raſchi prioc. .
not.ad. Genef c. J. Vv. 7. n. 34. & ad Levit. cap. 63) I eſt: locum fixum non habebat, ſed ſub-

26. v. 3 5:. it. àa d Numer. C. 247 V. 6. & 2d 2. Reg. c. iade ilum mutabat, ac hinc illinc tentoria ge-

9. V. 2 7. at que alibi, in. MSt. Erff. 2,prO in habe bar, Prout ratio paſ. endi pecoris id pofiolabat.
tir 571; ied ertorem deſeribentis eſie puto. *) Hebf. y . H hæc & ſequentia usque ad:
60.) Hebr. , à radice z, vid. paulo ante n. HZ po

GENESEOS.

CAP. IV.

48

— —

. & poliqulm conſumpfſerat paſcuum in loco iſto, ipfe pergens —
L 61 6 t ergens tento
ehat alio in loco; eſtaurem axpoſtio mſtica. S edidtare in donnesti

ve delubra) ad colendum idola, veluti dicitur †) (in illo loco:) ſimul

tractabat citharam & organum, ut caneret ad cultum idololatricum.

Verſ. 22. Tu⸗

34l Cain] (p E ideò nominatus fuit, quia) i. e. condiebat (ſeu præpara-

bat) artiſicium Caini, *) a Nſignificat

i. e, condimenta, (quia Thubal)

2Ni. e. condivit & aptavit. 65⸗) artificium Caini, ut faceret inſtrumenta armata ho-

micidis. Eod. verſ. 22.

Qui acuebat omne artificium anenm ac ferreum] (Verbum

S hicſignificat) E i. e, acuens †) (ſcilicèt) opificium æris ac ferri, veluti
(verbum iſtud accipitur in illo Iloco :) O◻ισ1i. e. acuet oculos ſuos contrà me; 66.)
autem ( quod verbum hie in textu ſacro reperitur,) non habet ſigniGcationem

.

verbi cum Zere, *) nam ecce punctatum eſt eum Kamez parvo & accentus ejus eſtin-
frà. 67.) acſi diceret: acuens & expoliens omnia inſtrumenta artificii. 6 8 ) Xris ac
2 . * . 2

ferri.
reſchit rabba. 69.

Eod. verſ. 22. Nabama] Hæc (fuit) uxor Noachi, (ſic ſcriptum eſt) in Be-
Verſ. 23. Audite vocem meam] Uæores quippe (Lamechi) ſe⸗

met

va i. e alio in loco abiunta MSt. Erff. 1.

& 2.
†) Hebr. vel Chald. mx N n, Mst. Erff, 1.
ro eo habet: NN i. e. ſicut exponitur; Mst.
2., habet’ res eadem eſt.
64.] Uti Ezechiel. c. 8. v. 3. habetur; allegorica
autem expoſitio iſta fundata eſt in eo, quod S.
Scripturauti ſoleat pv vy h j. e. lin-
ua ſeu voce, quæ voci reſpondet, uti in Gur
Arjieh fol. 11. col. 3 med. legitur, confer. ſupra
Geneſ. c. 2. v. 23. n. 9 5. quoniam itaq; hic mopy
habetur & apud Egechielem dict. c. 8. v. 3. le-
gitur aDnA, quia vox voci reſpondet, licet pun
2 erinsque "ocis diverſa ſint, hinc nata eſt iſta
ex poſitio mystica, vide plura in Gur Arjeh dict. loc.
*) Hebr. po 7 NNN „, ſic in exetplari
Hebr. quo uſus ſumut, & in Berolinenſi editione
habetur; aſt MStum Erff 2. 0mittit verbum 72)
in Baſil. edit. hæc omnia non leguntur.
65.) Excoluit at præparavit inſtrumenta bellica,
quibus artiſices iſti, ſeil. homieidæ, eô citi-
us uti poſſent ad homines interficiendos, ſie ver-
bum Por hic expono, in MSto Erff. I1. habetur:

bn i. e. incepit.

66.) Uti Hiob. cap. 16. v. 9. haberur.
.
) Hebr. xn vy h N, ſic in exemplari
Hebræo, quò uſus ſum, habetur, quod etiam
hie in vertendo ſecutus ſum; in editione
van ne S in Bibliis Buxtorf. legitur :
un hy dede 9, ehn e i. e, non habet

ſignificationem (verbi:) Põel; ſed ſignificat

verbum, Pual habens Zere, quæ lectio etiam al-
teri præferenda eſt, vocalis autem Zere à Com-

mentatore noſtro vocatur Kamez Katon, con-

fer. infra Geneſ. cap. 41, V. ign. *
4 Ein „ 3 ſ. Si n. * & not.
an nop h, loç. vide & od. Tep. 1. v. 21
Sign, * omittur autem iſtud: xva i. e. cum Ze-
re, in MSt. Erff. 1. & 2.
67.) Nempe: in ultima ſyllaba, quæ vox Gram-

maticis dicitur Milrah, confer. Buxtorf. Lex,.

Talm. fol. 16 12, & infrà Geneſ. c. 34. V. 29. n.
277
69.) Commentatoris noſtri expoſitioni conſentit
Michlol ophi h. loc, ubi dup i. e. ratio Gram-
matica, juxtà puncta conſiderata, quoad dictio-
nem r' ex I. Samuel. c. 15. v. 15. adducitur
ubi eadem, quæ hic in voce i habetur dua⸗
Katio.

†) Hebr. nn, in MSt. Erff. 1. hic additur: vn i. e.
inſtcumenta (opificii æris &c.)

69.) Confer. Gur Atjch fol, 11. col. 4. fin, ubi
. ratio

—
net zb il
X Thöbal
Aucebat
ilum inte
. illet, com
umque ine
erd eas
mihi gena
meum o
mine me
emptu
ilta ſont in
non el in

(vuch!

—
tatio 2ddn
memoretun
mulier fett
Vid. not,
*) Hebe o),
i, e,poſigi
ciciſſer /
70.) I G
ptetethang
ma adillis
Omwpezpol
tirent gu⸗
gali ſemet:
h. cap. n.
ſalhuh.
*) Hebt. d
Vn om
erat in hont
ibiqne nol
71.) Fie didͤ⸗
nere ſigniße
iere volui,
i. e,
iebr vw
1, conler hie
11) Daioper

A W.
—
mos (.
nemulz.

11 Iie
DPfEpatz⸗
Thubal)
tmata ho⸗
(Verbumm
ti, Feluti
me; 66)

Tcationem

ejus eſtin⸗
8)) enisac
elt) inhe⸗
mechi) ſe⸗
met

.
in eremplan
,quod etiam
in editione
ft. legiur:
e, honn habet

ſed (gniſct

Gio etlamal⸗
Zcre à Com.

Katon, colle.
l.?not. in

cap. 1, 10,

i. e cum Ze⸗

Uz OE Gram⸗
Bumort. Les,

toni conlentit
e. tario Gram⸗
,quosddictio⸗
16, 20ducitun,
habetur pun⸗

1au0

1s lobalg

»

GENESEBO0DOs. 49

met ab illo quoad concubitim ſeparaverant, quoniam *) ipſe occiderat Camum

& Thubal Cainum, 70.) filium iuum, nam Lamech erat cœcus & Thubal Cain
ducebat eum videbatque (Thubal-Cain) Cainum, qui ei apparebat tanquam be-
ſtia **) isque patri ſuo dicebat, ut arcum ſuum tenderet, (quò facto Lamechus)
illum interfecit; aſt, poſtquàm ipſe comperit, quòd is Cainus, tritavus 71 ) ſuus fu-

iſſet, comploſit manus ſuas & inter illas filium ſuum (Thubal-Cainum) colliſit e-

umque interfecit, quocircà uxores ejus (Lamechi) ſeſe ab illo ſeparaverant; ipfe
verò easdem placaturus (dixit:) Eod. verſ. 23. Audite vocem meam] Ut morem
mihi geratis quoad concubitum, †) num vir ille, quem ego interfeci, in vulnus
meum occiſus eſt? an ego illum conſultò 72.) vulneravi,*) ut vulnus iſtud de no-
mine meo vocetur? 73.) & (num) puer, quem interfeei, in livorem meum inter.

emptus eſt? ac ſi diceret: propter livorem meum, 74.) interrogativè (enim verba

iſta ſunt intelligenda & explicanda,) nonne errans *) nec ſtudio (id perpetravi )
non eſt iſtud vulnus meum, nec is livon meus eſt. Eod. verſ. 23. Vulnus meum]

Dui⸗
ratio adducitur, cur fœmina iſta præ aliis hic] dictio m ſignificat, confer. verſ. ſeq. 24. h. cap.
memoretur, nempe, quia fuerit ννοοανρα i. e. n. 76. & infrà Geneſ. c. 9. v. F. n. 11.
mulier recta (ſeu proba) *) i. e. & juſta, *) Hebr. vnyxn, Mst. Erff. 1. pro co habet:
vid. & not. in or h. loc. ru i. e. & interfeci eum. .

(vxs eſt) percusſio gladii vel ſagittæ, linguàâ vernacula: maccature. 7 5.) Verſ. 24.

2) Hebr. 290, MSt, Etff. 2. pro eo habet: ynvv [73.) Id eſt: mihi imputetur, vel: meum ſit & à

12.) Datà operà, ex propoſito ac ſudio, id enim! ait.

7„1.) Sic didionem , quæ hic habetur & in ge⸗

i. e. poſtiquàm audiverant, (ſcil. quod ipie oc-me,; tanquam autore, denominari poſſit, prout
cidiſſet &.) D. Scherzerus hic vertit.

700.) In Gur Arjeh fol. I1, col. 3, in fin. alia, 74.) Exponit autor noſter, quod verb⸗ iſta ary

præter hanc, adducitur ratio, nempe, quòd fa- idem hic ſigniſicent, ac a N y i. e. per
ma 24d illas Lamechi uxores pervenerit, fore, ut vel propter livorem meum, in MSt. Ertff. 1. poſt
omnes poſteri Caini per diluvium univerſale pe- an y additur: Mnn i. e. interfectus eſt,
tirent & quòd proptereà illæ à congreſſu conju- confer. hic Lightfoot. Dec. Chorograph. Mar-
gali ſemet abſtinuerint ,confer. ſuprà verſ. 15.] co Praæmiſſ. c. 10. F. 4. p. 593. edit. Lip-

h. cap. n. 32. & verl. ſeqv. 24. n. 77. & 79. vid. ſienſ.
& alkut Part, I. fol. 11I. col. 3. princ. [*²) Hebr. M, MSt. Erff. 1 habet rawi e. erra-

*½*) Hebr. vna, in MsSto Erff. 2. hic additur:! Vi, & ſequentia τ i. e., nec ſtudio, abſunt
mun y r& "9 i. e. propter ſignum, quod à MSto Erff. 1. & 2.
erat in fronte ejus, confer. ſuprà verſ, 15.h. cap. 75.) Ita hic exprimo α☚παο Galli hodiè vocant:
ibique not. n. n. bleſſeure vel playe, Latini: plagam ſeu percus-
ſionem, in MSt. Erff. 1. pro ANN (uti in
Baſil. editione habetur) legitur: Na i. e. na-
vrure ſeu navreure, quæ lectio alterà illà melior

nere ſignificat ſenem, cum D. Scherzero hic ver-
tere volui, in MSto Erff. I. poſt: o] additur:
Wn i. e. & agnovit eum. .

) Hebr. vmun, abeſt iſtud à MSt. Erff. 1. 8S eſt, in MSöt. Erff. 2. habetur nnas ſed prior

2. confer. hic Sanhedrin, tol. 3 8. b. præferenda & in altera grror deſcribentis interen

5.

.

z0 GENESEOS. CAbp. IV.

(Cainum,) nonne multo magis (æquum erit,) ut mihi ſuſpendatur (ſeu differatur
peona) ad multas ſeptenas *) (generationes?) Eod. verſ. 24. Septusgies ſepties
Linguam multitudinis ſeptenariorum uſurpavit ſibi, 77.) ſic R. Tanchuma 78.) ex-
ponit; eſt & explicatio in Bereſchit †) Rabba, quòd Lamechusneminem *) interfece-
rit; ſed uxores ejus ſeſe ab illo ſeparaverint (quoad concubitum) poſtquàm obſerva-
verant (præceptum) de creſcendo & multiplicando, 79.) quoniam decretum (divi-

num) erat factum, ut ſemen Caini deleretur poſt ſeptem generationes, dixerunt (La-
mechi uxores:) cur nos pareremus cum timore? 80.) cras*) veniet diluvium & inun.
dabit omnia; aſt ille ) (Lamechus) reſpondit eis: num virum interemi in vulnus
meum:? an ego interfeci Hebelem, qui vir fuit quoad altam ſtaturam; 81.) aſt puer
quoad annos, ita, ut propter iſtud facinus deleatur ſemen meum? & ſicuti Caino,

qui (Hebelem) interfecit, ſuſpenſa **) (ſiue dilata fuit ultio usque ad) ſeptimam ge-
nera-

DQuia ſetuplo vindicabitur Ciin Caino, qui datà operà 76.) occidit (Abelum) ſuſpenſa
(ſive dilata fuit poena) usque ad ſeptimam generationem, ego qui errans interfeci

76.) Conſultò, de induſtria, dolo maloô, vid. verſ.
antec. 2 3 n. 72. & infrà Geneſ. c. 9. v. 5. ibi⸗
que not. n. 12.
77.) Vel: adhibuit, aſſumpſit ſibi, ſeil. Lame-
chus, id enim verbum π, quod hic habetur,
ſignifieat Hebr. i py'ae n een, MSr.
Erff. 2. habet a n Wi i. e, ſignificat
multas ſeptenas 3 MSt. Erff. 1. pro i i. e.
uſurpavit ſibi, habet: r i. e. (Sipenſa eſſt
mihi (fſcil. multitudo ſeptenarum vel ſeptena
riorum, ſenſus eſt, quoniam in præcedentibus
numeri ſeptenarii mentio facta eſt, ideò Lame-
chus hic multos ſeptenarios numeros uſurpa
vit, nempe numerum certum pro incetto, ad in-
dicandum, poenam huſjus delicti, per errorem
commiſſi, vel omninò nullam vel admoduùm
ſeram fore ac proinde diluvium, quaſi illud
proxime inſtet, ab uxoribus ſuis non eſſe me-
tuendum, quapropter non eſt, inquit, cur vos
uxores meæ, renuatis concumbere mecum ac
fobolem procreare, confer. verſ. antec. 23. n.
70.
72‧) Confer. quæ cap. antec. 3. Vv. 7. . 2 5: de hoc
autore notata ſunt. .
1) H br. wors de in MSt. Erff. 2. habetur;
Mt. 1, pro Wν habet: —◻ 1&ι i. e. expoſi-
cio ſeu enarratio allegorice.
*) Hebr. abeſt iſtud, ut & ſequentia, usque
ad a) i, 6, & multiplicando à MSt. Erff. 2.

79.) Nam ante ſeparationem liberos pepererant,
de quibus vide verſ. antec. 19. & ſeqq. ſed pro-
pter metum inſtantis diluvii univerſalis nolue-
runt oN 99 dy enn rienene i. e alios
parere liberos ſuper priores, uti in Gur Ajeh
fol. 12. col. 1I. princ. dicitur, ita hunc locum
ſatis obſcurum explico, D. cherzeri verſio hic
à ſenſu autoris noſtri recedit, confer, not. in
Smp D h. loc.
90,) Nempe: inſtantis diluvii univerſalis, de quo
hic ſermo eſt, Hebr. ν*αa i. e. in metum ſeu
cum timote, ſic tam in Bibliis Buxterfianis,
quàm in exemplari Hebræo, quò uſus ſum, le-
gitur; aſt in MSt. Erff. 1. ut & in editione

confer. ſuprà verſ. 2 3. h. cap. n. 70.

14) Hebr. & iſtud, ut & ſequentia usque ad
a DN& i. e. Hebelem, abſunt, à MSto Erdf. I.

8

annos, adjiciuntur,

vum, minùs aptè, hoc quidem loco.
Xâ) Hebr. dorn, Baſil. S& MSt. Erff. 1. & 2. ha-
bent: ru i, e, ſuſpenſeæ ſunt (ſcil. ſeptem gene-
rationes.)

Spom no habetur: Mhwah i. e. otioſè ſivxe
in vanum, quæ lectio ferè alteri præferenda eſt.

*X) Hebr. r, MSt. Erff. 2. habet: N i. e.
not. Nachi,
D
hoc quidem loco; ſed poſt ava i e. quoad

81.) Vel: erectæ proceritatis, ſic illud: :n
hic interpretor, D. Scherzerus vertit: grandæ-

CA.
—
nerat onet

eratione
dum, 83.
(abiliret,

4damum
iuuLame

(le v05,
eunt el

aräſti
unnquamg

) HBehr mn

A
12.) Vel: u
tesgenerzti
9) Hebt. U
NW
(ſch el:
383.) Nempe
gumentum
vo dy
col. 1. circa
hie intepre
(allegamel
yv do
ratis erfone
in Joma ſo
Wagenl ci
Hwe Pun
n e
det: on, .
pam ſbi debi
16, bbigne ne

1te) Hebr
iſta ſunt onid
.) Videlictt:
yrigenda, e
lsinundati,,

eenmretor, don

i0tient, 0

CAn N.

—
u,ulpena

ns intetfeci
ndiſkeratut
ger ſtie
a7 ) er.
intettece⸗
2
imoblerya⸗
etum (diyi.
Werunt (La-
ium Kinun.
ni in volnas
1aſt pner
cuti Caino,
Ptimam ge.
nera.
0s pepeream,
Alegg.ſen go.
ieſſei nolue-
h ie alios
in Gur Aijen
ita hunc locum
erzeri veſio hie
conler, not, in

Verſälis, de guo
e. in melum ſeln
6 Bunterkiamis,
ulas ſum, je⸗
1& in editione
e tiole ſint
Preetend elt
70.

genri⸗ egaie 14

Mo Litl.1.

wa i e. guded

ſe ülad: .

ſeni: gabce

CAb. IV. GENESEOS. 1

nerationem, nonne mihi, qui neminem interfeci †) multo magis plures ſeptenæ ge-
nerationes erunt concedendæ? 82.) ſed hoc *) argumentum à minori ad majus eſt ſtoli⸗
dum, 83.) ſi ita eſſet, non exigeret Sanctus ille Benedictus debitum ſuum. 84.) nec
ſtabiliret verbum **) ſuum. 8 5.) Verſ. 2 . Ect cognovit *** Adam G&c.]Venit Lamech ad
Adamum, protoplaſtum, ac de uxoribus ſuis conqueſtus eſt, 86.) dixit eis (uxori-
bus Lamechi Adamus: ) an veſtrum eſt, inquirere (ſeu perſecutari) decretum Dei ? fa-
cite vos, quod mandatum eſt vobis, & ipſe 87.) faciet id, quod ſuum eſt, reſpon-
derunt ei (Adamo uxores Lamechi:) teipſum orna priùs, †) 88.) nonne tu temet ipſe
ſeparàſti ab uxore tua hiſce centum ac triginta annis, 89.) ex quo tempore mors=

tanquàm pœna per te fuit introducta? 90.) ſtatim (itaque) cognovit Adam &c. *) ſed

14) Hebr. νπι, MSt., Erff. 2. pro eo habet: 2 hoc ſtudio etiam exercitatiſſimi ſuos patiuntur
M HA 1. e. qui interfeci errans. manes, vide & not. in am mne h. loc.

—

82.) Vel: ultio differetur usque ad ſeptenas plu- *X) Confer. hic tract. Talm. Jevammot, fol. 62.

ces generationes. uti D. Scher zerus hic vertit. a.
*) Hebr. Iin, MSt. Erff, 1. &: 2. habent: 36.) Litem movit contra uxores ſuas, easque in
oR A& b& i. e. Rabbi dicit: ecce iſtud judicium vocavit, ita hic verbum interpre-

(ſcil. eſt argumentum &c.) . tor, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1955. vide
83.) Nempe: ſi eo ſenſu, quo Lamechus illud ar- S ExoOd. c. 5. verſ. 22. n. 3 5. MSt. Erff. 2. pro:
gumentum uſurpavit, accipiatur, ita verba illa,: wa y 9 habet: yy han i. e. & conqve-

pv ν . ex mente Gur Arjeh fol. 12. ſtus eſt de eo vel coràm eo; ſed abſunt iſta à
col. 1. circà fin. & Raſchi ad Eccleſ. c. 7. v. 16, 7 MsSto Erff 1.
hic interpretor, in Baal Chaſidim num. 126.]87.) Scilicet: Deus, D. Scherzerus id ad Lame-
(allegante D. Wagenſ. in Sot. p. 506.) vocatur chum refert, ipie ſc. Lamechus, utraque expli-
myv ν N 7 i. e. argumentum à compa- catio locum habere poteſt, confer. not. in
ratis erroneum, quale fecerat rex Saul, de que p- mne h. loc.
in Joma fol. 22. b. quod vide ſis apud eund. †) Hebr. MSt. Eiff. 1. pro eo habet:
Wagenl. dict. loc. D. Scherzeri verſio vocis & W¾ i. e. poſteà alios, ſcil. orna. SZ
twv planè aliena eſt, confer. not. In 88.) Eſt hoc proverbium Hebraicum idem ſigni-
„D-n mS h. loc. MSt. Erff. I. pro ruv ha- ficans ac Latinis: tibi id dictum putes, cape
bet: Jven, Erff. 2. legit: i. e. tenebræ. tibi hoc, Germ. kehre erſt vor deiner Thur / con⸗

84.) Id eſt: Deus non exigeret ultionem ſeu pæ-] fer, Joh. Druſ. Adag. Hebr. Decur. 6. Adag. 4.

nam ſibi debitam, confer. infrà Geneſ. c. 44. v. &. Selden. de Synedr. l. 2. c. 10. n. 6. p. 274.
16. ibique not. n. 10. it. Eſai. c. 45, Vv. 1 5. in edit. Amſtelod. it. not. ad Zephan. c. 2. v. I. n.
not. Raſchi, & not. ad Hiob. c. 36. v. 19. Sign. 7 .
X2 892 Confer. cap. ſeqv. 5. v. I. ibique not. n. 4.

X) Hebr. Pan e on, in MSt. Erff. 1. & 2. 90.) Scilicèt: in mundum, vel ex quo (Eva) fuit

iſta ſunt omiſſa. Propterte morte punita, ſic verba illa nron baex
35.) Videlicèt: de ultione ac pœna ab improbis hic intetpretor, D. Scherzerus vertit: ex quoin-
exigenda, cujusmodi tunc fuit diluvii univerfa greſſa eſt mors ber te, Verum hic non legitur
lis inundatio, ita locum hunc ſatis obſcurum in nbann, quod introire, ſeu ingredi ſignifieat; ſed
terpretor, donec meliora edoctus mentem muta- bqya per Kuph, quod notat: puniri, multâ

1 1. 1, Me- vero, nam, uti D. Scherz. in ſæpe allegati Tri Iſeu pornà aſfici, confer. not, iu a re ad

Kl genae

folii Orient. Obſervat. Lit. Q. benè ſctibit;, in Genel.

r2 GENESEOS. Cyvr. v.

quid hoc (ſibi vult) v i. e, adhùc? ſcil. ut doceat, quod addita fuerit ei concupi-
ſcentia 9I.) ſuper (priorem) concupiſcentiam ejus, (ſic ſcriptum reperitur) in Bereſchit
Rabba. Verſ. 26. Tunc 92.) profanatum eſt] (Verbum hNhic) ſignificationem
habet onn*) i. e. profanationum, (ſeu rerum profanarum, ut ſenſus ſit: tunc
rofanatum eſt nomen Dei) ut vocarentur nomina hominum & nomina herbarum
93.) nomine ſanctiillius Benedicti, ut facerent illa idola, eaque appellarent numina

Divina.

CAP. V.

tionum Adami, multæ ſunt (hujus loci) expoſitiones myſticæ 2.) Eod. v. I.
In die, quo creavit &c.] Refert (hic Scriptura,) quòd eo ipſo die, qnò crea-
tus eſt (Adam, ipſe etiam) procreaverit. 3.) Verſ 3. Triginta ac centum annos] Huc
. . uſque
Geneſ. c. 3. v. 6. & Levit. c. 5. v. 17. n. 53. MSt.] mentar. in Geneſ. h. loc,. & Ejusd. Critic. Sacr.
Erff. 2. pro ba habet: νρπaπ i. e. punita fu- I. 4. c. 2. n. 25. it. Gallæi not. ad Lactant. I. I. e.
it, res eodem redit. 22. p. m. 12 9. ac Rich. Simon. Hiſtor. Crit. Vet.
*) Hebr. , MSt. Erff. 1. & 2. pro' habet y Teg. l. 2. c. 5. confer. & infrà Geneſ. c. 9. v.
i. e. adhuc, deinceps. 20. ibique not. n. 2 8. & Geneſ. c. 18. v. 2 5.n.
9 1.) Vel: deſiderium, nempe concumbendi eumj 102.

Eva & progenerandi liberos, Confer. hic Gur At- **) Hebr. Piyn vi, ſic in exemplari Hebr quò

jeh fol. 12. col. 1. fin. & infrà Geneſ. c. 7. v. 4. uſus ſum, ut & in Berolin. editione legirur; ſed
ubi de particula ny aliquid dictum eſt in notis nec Baſil. ner M St. Erff. 1. & 2. iſta habent.
Raſchianis, vide & not. in a h. loc. [93.) Hebr. aνα, ſic hab etur. in Bibliis Hebr.
92.) Ita juxtà mentem autoris noſtri vertere vo- Balilcenſ. quæ hic ſecutus ſum, in Berolin. ac

lui, alii: tunc cœptum eſt, nam verbum vra codice Hebræo, quo uſus ſum, ut & in edittone

in Hophal à rad. 77r unde utramque ſigni en re legitur ay: i. e. idolorum, &
ficationem admittit, ut notettàm: cœptum, in Gur Arjeh fol. 12. col. 2. princ. bis maxy
quàm profanatum eſt, qua in poſteriori ſignifi-l legitur.

.

catione ab autore nofiro hic uſurpatur, LXX. I.) Sive: enumeratio, narratio, id enim dictio

verterunt: ros αw1ιαιο ac. pro: 2 1 vi e, quæ hic habetur, ſigniſicat, Commen-
dentur legiſſe: in r vel opin LXX. tator noiter vocem pan hic exponit, quod no-
7 tet hh I. e. narrationem.

onem ſecutus S. Gregorius Nazianz. S z,; „ .
verſionem ſe eſ & 86. Gregorius N 2.) Quæ tamen brevitatis ſtudiò hic à Commen-

Din. Epitap h. Baſiſi Magni fol. m. 2. & in orat. tatore noſtro ſunt omiſſæ utpote cujus præcipu-
rsgl GiXenατ² fol. 131. ac zε tιοαονσ. fol. fui 85 i 1
202. editionis Græcæ Bafileenſ. 15 50. confer. um fuit propoſitum, literalem Scripturæ ſen-
hic Jalkut Part. I. fol. I1. col. 3. circà fin. & au- . eb⸗ Pre .
lie Micatus Gallict, qui iaſeribitur: Hioire ir, cn znbe Aois bafe iot. a e.
des dogmes & des cultes &c. Part. 3. Traité 1. dl. z8: b. Oda Sara, foſ. 5. 2.
cap. 2. ubi nova iſtius loc. habetur explicatio, 3.) Nempe liberos, confer. quæ ad cap. præced, 4.
vid. & P. Fagii not. ad Paraphraſ. Chald. ac SZ. V. I. h. Ie notata ſunt, vide & not. in dp rD

1

Erſ. 1. Hic (ſt) liber generationum Adami] Ie. Hæc (eſt) recenſio 1.) genera. “

ſum proponere, confer. cap. præced, a. v. 8. n.

Hieron. Tradit. Hebr. it. Lud. Cappelli Com- b. loc

(CA. V.
ge 4)1
dum, prop
uit morte!
beret: )..
8.) Vef
c verbom
culorum n
iplo n

—
d. loc. ut
19. 2 1, N.
d. aze (e ün
4) IG ek: ad
totempore
ced 4. . 1
Raddini,
quibus 4.
v
ſeſti ſunt,
io proyen
d part, 1.
d. loc.2.
col. 1. citen
in wmn r
Henr Hie
in hnotis Ni
hitulr, ubl
i. e. zcepin
additum e,

353) Hedr. wr

dſant illi
.1 .n 1,
Chanochum
ranslaum
Onkeloſi
9, c, 1. Ut 8&
Jaod. (age
Vide & not.
c2p. 4. v, 15.
1. meg.
66) Nee uſupat
rce zentidhzs
die hubetu 1

CN. V.

—
oncopi.
inerelchit
fcatonem
s ſt: tunc
Aherdarum
nt numins

1.) genett.
) Lod. v. I.
e, gncrer.
Annos Huc
uſane
—,.—
d. Cniie. Sack.
Ladant. 1. Iet.
iſtor, Crit. Vet.
Genel. c, 9. .
1. 19. W 1 en.

plan Hebt qud
ne epirur ſed
ſtahadent.
in Biblüs Bedt,
,in Beolin.
& in ecitions
iGolorum, &
linc. bis do,

d evim cictio
ſcat Commel⸗
onit, guod no⸗

ie à Commen⸗

ecujus Pretihli⸗
enigture ſen⸗
zced, 4. V. g, l.

ſ hie anhe⸗
1, ſol. ſ¹ 4.
cap.grrtech4.

oteind!
d. lor

WZ

. unsque 4.) ieparaverat ſeſe (Adamus) 5

x* Hehr. 95 i e. levis, ſic in plerisq; exemplaribus;

4

prræcedentibus habetur, ſic verbum a, quod

CAP. V.

.
—

GENESEOS.

688

b uxore (ſua.) Verſ. 22. Et ambulavit Chanoch

&c.] Juſtus erat (Chanoch;) ſed facilis *) animo, ut ſemet verteret ad malè agen-
dum, proptereà feſtinavit Sancus ille Benedictus eumque antè tempus ſuum ſubdu-
xir morte 5.) & hoc eſt, quod. (hic) mutat 6.) Scriptura circà mortem ejus, ut ſcri-
beret: ) N& i. e. & ipſe 7.) non fuit (nempe:) in mundo, ut impleret annos ſuos.

8.) Verſ. 24. Quia aſſumſerat eum Deus]

(Videlicèt) antè tempus ſuum, (accipitur

hic verbum p,) ſicuti (in illo loco:) ecce egonp i. e. aufero à te deſiderium o-
culorum tuorum. 9.) Verf. 2 8. Et genuit filium] (Bictio ſa ideò hic uſurpatur.) quia

eryx ipſo i. e. ædificatus eſt 10.) mundus. Verſ. 29. Me conſelabitur nos] (Verbum

DN hic ſignificat:) 0 PD. D *3i. e. ceſſare faciet à nobis I1.) laborem manuum

G6G 3 noſtra⸗

b. loc. ut & Berachot, fol. 61. 2. & Eruvin, ſoj.

1 8. a. it. Megilla, fol. 9. a. & Jevammot, fol. 61.
b. ac Ce übbot, fol. 1 8. a. S
4.) Id eſt: ad tantum temporis ſpatium vel tan-
to tempore ſemet ſeparaverat, confer. cap. præ-
ced. 4. v. 2 5. n. 89. it. Eruvin, fol. 18, b. tradunt
Rabbini, quòd hiſce centum ac triginta annis.
quibus Adam ſemet ab uxore ſua ſeparaverat,
n N i. e. mali ſpiritus, qui hominibus in-
feſti ſunt, atque omnis generis impuritates ab
ip’'o provenerint, confer. not. ad librum Prec.
Jud. part. I. p. &G1. a. med. ac D. Maji Theol.
Jud. loc. 2. S. 1. p. 79. & Gur. Arjeh fol. 12.

col. 2. cirea fin. vide & Bereſchi rabba ac not.

in peonm n h. loc.

in notis Raſchianis editionis po ſeri.
bitur, quod in aliquo libro pro 7 legatur 7ap
i. g. accepit, ſic etiam in Berolinenſi editione
addi tum eſt.

5.) Hebr. rPp, i e. & morte illum affecit; ſed
abſunt iſta à MSto Erff. 1. & 2. confer. Geneſ.
6. 15. V. 1 5. I. 60. nonnulli tamen ex Rabbinis
Chanochum vivam à Deo in beatorum ſedem
translatum fuiſſe ſcribunt, quibus & Targum

Onkeloli ac Joſephus Antiqu. I. 1. c. 4. atque I.

9. c. 1. ur & epiſtola ad Hebræos c. 11. v. 5. ac
zcob. Capelli Commentar. h. loc. conſentiunt,
vide & not. in ν τπ h. loc. ac not. ad Hiob
cap. 4. V. 1 8. n. 27. it. Jalkut Part 1. fol. 20.c01.
2. med.

6.) Nec uſurpat HMad i, e. & mortuus eſt, prout in

hic kabetur, interpretor, D. Scherzerus illud e

tiam tranſtulit: variat, de iſtius verbi maw' ſigni=
ficatione confer. & not. adExod. c. 29 v. 3 5. n.
86. & ad Levit. c. 5§. v. I3. n. 2 5. it. ad Lev. c. 20.
v. 20. n. 41. vide & num. ſequ. 7. iſta:
DMW i. e. & hoc eſt, quod mutavit ſeu va-
riavit &c. usque ad: n i. e. antè tempus
ſuum, abſunt à MSto Erff. 1.
7.) Ita habetur ver ſu ſequ. 24. h. cap. confer. Bere-
ſchit rabba, prout in pon rev ad marginem
allegatur, de cœteris patriarchis antediluvianis
dixit S. Scriptura m*(vid. num. anteced. 6.) aſt
hic uſurpavit: '&) i. e. & ipſe non fuit.
9‧) Nam, quoniam Deus Chanochum ante tempus
ſuum per mortem ſubduxerat, (utiâ paulò antè à
Commentatore noſtro notatum eſt,) ideò ipſe
annos ſuos implere non poruit, ſic dictionem
D hic punctandam ac vertendamputo, ut ſi-
gniſicet: annos ſuos, D. Scherzerus vertit: va-
riationem, cujus puncta eſſent: ? & & per hane
translationem ipſe in alia omnia abit.
99 Sicuti eſt apud Ezech. c. 24. v. 16. confer. Ju-
nii ae Tremellii not. h. loc. ut & Jalkut Part. 1.
fol. 12. col. i. princ.
10.) Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. e. 2. v. 2 2. 09 1.
notata ſunt, vide & Gur. Arjeh fol. 12. col. 2.
fin. ac not. in am h. loc. ubi & Bereſchit
rabba ad maiginem allegatur.
*) Baſil. edit, habet in, iſtud, ut & ſequentia us-
que ad: &* i. e. priusquam (veniret &c.) ab-
ſunt à MSt. Erff. .. .
11.) Id eſt: auferet à nobis, ſic ferèà LXRX. ara-
a νννιι ναπQHνz requieſcerenos faciet, ubi artn
à rad. Ma i. e, quieſcere, deduxerunt, H. Gro-
. us

54

GENESEOS.

CAbP. V.

—.—

†)noſtrarum, (nam 9 priusquàm Noachus veniret, deerat eis ̃hominibus) inſtrumentum
agricul utæ, ipſe autem illis iſtud paravit, ac terra, quando triticum ſerebatur, ſpi-

nas ac tribulos proferebat propter maledictionem protoplaſti; 12.) aſt tempore Noa-

chi 1o i. e. quievit, 13.) atque hoc eſt iſtud OHdi. e. ceſſare faciet à nobis *)

nam niſi iſtud ita expoſueris, *) ratio ſi

gnificationis 14) non conveniret nomini

(Noachi) ac vocare deberes nomen ejus H Menachem. 15.) Verſ. 32. Filius

quingentorum annorum] Dixit R. Ioden,

16,) quænam eſt ratio, (cur) omnes gene-

rationes genuerint anno (circiter) centeſimo; iſte verò (Noachus) annò quingente-
ſimô? (nimirum) dixit Sanctus ille Benedictus: ſi iſti (filii Noachi) improbi erunt.

peribunt in aquis (diluvii,)

idque cruciabit **) juſtum hunc Noachum:) ſi verò juſti

erunt, laborem ei creabo, ut multas **) ædificet arcas, (quapropter Deus) fontem e-

jus ſuppreſſit 17.) nec genuit

usque ad annum quingenteſimum,

ne Japhet, qui

in-

2

tius in not. h. loc. putat, LXX. rectius legiſſe:
, quàm on, ſicuti in ho lierno codi-
ce Maſorethieo habetur » confer. Lud.
Cappelli Crit. Sacr. I. 4. c. 8. n. 7. & Ejusd.
Commentar. in Geneſ. h. loc. fol. m. 360. it.
Mac. Voſſ. in Caſtigat. Auctar. Effug. 14. Ple-
rique tamen interpretes iſtud unm à rad. a
z. e. conſolari, deducunt, quibus & Gur Arjeh
fol. 12. col. 3. med. accedit, qui nm exponit,

rD& en den i. e. ipſe nos ſolabitur, vide

plura ibid. confer. & not. in 'pan m, h.
loc. & Sanhedrin. fol. 113. b.

4†) Sed an Lamechus fuit propheta, qui iſtud fu
turum noverat? dixit R. Schimeôn, Ben Jeho-
2zadac, quòd eo tempore, quò Deus maledixit
terræ, Adamus illum ſic allocutus ſit: Domine
mundi, quamdiu ( maledicta erit terra?) re-
ſpondit ei: ia re, ) i. e. donec ge
nueris filium circumcitlum, quando igitur natus
eſt circumciſus, dixerunt: upN RW i. e. con-
ſolabitur nos, ſic in nor. S'narn 9* ex Bere
ſchit rabba adducitur, vide & infr, verſ. 29: h. cap.
12.) De qua maledictione vide Geneſ. e. 3. v. 18.
in Berolinenſi editione pro: rd habetur:
hvhen i. e, ob perverſitatem ejus.

13.) Scil. terra, à ſpinis ac tribulis, quæ Noachi

*) In MSt. Erff. z2. poſt uanm additur: unn nn
i. e. ceſſare faciet à nobis.

gnificat, vide num. ſeqv. 15.
14.) Nempe verbi: untin, quod hic in textu ſa-
cro habetur, quodque nomini ni convenire de-
bet.
15.) Non verò nn Noach, nam ſi non à mn;
ſed à n deducçere velis nomen Noachi, non
is vocandus fuiſſet hà; ſed Seiem Menachem:;
verum ad hoc reſpondetur in Gur Arjeh loc. al-
leg. confer. not. in Sma ne h. loc.
16.) De hoc vid. & cap. ſeq: 6. v. 2. n. C. MSt.
Erff. 1. habet τα Jehuda.
*X) Hebr. — Pα y, ſic in plerisque impres-
ſis exemplaribus, in notis Raſchianison ne

hanc lectionem habet MSt. Erff. 1.
***) Loci iſtius expoſitionem vide in not. noe
S'n-n h. loc. ð
17.) Hebr. wan, ſubegit, cohibuit fontem ejus,
id eſt, vim generandi inhibuit Deus in Noacho
usque ad annum ætatis ejus quingenteſimum,
confer. Gur Arjeh fol. 12. col. 3. fin. D. Scher-
zerus pro mvyn videtur legiſſe: e'yp dum
transtulit: ab incepto, ſed contrà receptam le-
ctionem exemplarium, confer. not. in row
S'n-nad Geneſ. cap. ſeq. 6. V. 9. it, Sanhiedrin,

i. e. ſemen juſti iſtius (ſcil. peribit in aqua,)

ætate per inſtrumenta agriculturæ, ab ipſo in-

venta, fuerunt evulſa.

*X) Sed à n derivare velis, quod conlſolari ſi-

ſeribitur, in quodam codice legi: px dv n

N.V.

———
inter hlios
um, namſe
aptuspeene
Eod. verl.,

Uia land el

ſolet de eo

cexillonams

19.) We, qu

tala unt.
19.) Ve: apt

polle, ner

Qdund qnod

ftaligtig in

in, upunil,
fer. Nalchine
Genkol. 1
cOnlet, n
1.) Vid, Eſai
conler not. i
ſchit rabba

) Vel: ca⸗

Vel condemn
tiim, uti R. 5
porit, eoner
² Nempe: de
ell 5 de quo
Datus elt (0.

i) iie,

Mohti ſunt,

H

terſlios Noz
13) Kenlam hu
dum de Iiben
(queiiſoler, 4
ſit, ohi⸗
te ſuhentt

CA. ..

—
lkrumentum
Nebatut, ſi.

mnpore Noa.

et ànobis
nitetnomini
etl. 32. Klu
omnes gene⸗

guingente

probierunt,

l vero u

6)fontem e-
laphet, gui
in⸗

.
—

Gitur: Wnn nn
0d conlolari ſ-

lic in texiu ſi⸗
m convenite de⸗

ſi non à N;

en Nouchi, non
mn Menachem;

r gteeh lor,

h. loc.
. 1. M. 0. Mt.

letiggve impres⸗
hianisa o
wN
penͤbit il agi

it fonten eſns,
Deusin Noacho
ulete,

nn. D. Schet⸗

E: vpyn dumn
duttäteretem r⸗
ot. in N

f. e,

CAP. Y.

GENESEOS.

inter filios ejus natu maximus erat, 18.) idoneus 19.) fieret pœnæ antè diluvi-

um, nam ſcriptum eſt: quia puer centum annorum morietur, 20.) (nempe, ut) ſit
aptus pœnæ 2 I.) in futurum *) atque ita (fuit) antè promulgationem legis (Moſaicæ.)
Eod. verſ. 3 2. Scthem, Cham, & Japhet.] Sed nonne Japhet fuit natu maximus?2 2)
(ita ſanè eſt;) verum (Schem ideò hic primo ponitur loco, quia,) primò 23 ) quæri

ſolet de eo, qui juſtus eſt, ipſeque natus eſt circumciſus 24.) ac quia Abrahamus

ex illo natus eſt &c, *) (ſic ſeriptum reperitur) in Bereſchit Rabba. 2 5.)

e

19.) Vide, quæ paulo poſt h. verſ. 3 2. n. 22. no-
tata ſunt.
19.) Vel: aptus, Hebr. , id eſt „ne puniri
poſſet, nempe propter ætatem, Rabbini tra:
dunt, quod antè vigeſimum ætatis annum non
ſit aliquis in judicio ay a i. e. pœ&α capax,
ita, ut puniti poſſit pœna delicti ordinariâ, con-
fer. Raſchi not. ad Geneſ. c. 2 3. v. I. & Gur Ar-
jeh fol. 12. col. 4. princ. it. fol. 26. col. 2. fin.
confer. & num. ſeq. 2 I. h. verſ. 32. .
20.) Vid. Eſai. c. 65. v. 20. ibique Raſchi not.
confer. not. in nom inov h. loc. ubi & Bere-
ſchit rabba ad marginem allegatur.
2 1.) Vel: capax pœnæ, a i. e. ut reus fieri

vel condemnari poſſit, ſcil. ad pœnam ordina-

riam, uti R. Salomo ad Eſai. dict. c. 6 5. v. 20. ex-
ponit, confer. num. antec. 19. h. verſ. 32.
*) Nempe: de futuro tempore id intelligendum
eſt, de quo Eſaias dict. cap. 6 5. v. 20. vatici-
natus eſt, confer. not. in pa N) h. loc.
22:) Vide, quæ paulò anté num. 1 8. b. verſ. 32.
notata ſunt, confer. & D. Scherzeri not. h. loc.
Lit. Kk. ubi plura de quæſlione illa, quisnam in-
cer filios Noachi fuerit natu maximus.

23.) Senlum hujus loci iſtum eſſe puto, quoniam,

durn de liberis alicujus quæritur, primo loco

Aꝗquæri ſolet, quisnam ex liberis maximè probus

ſit, ideo hie Sehem, qui cœteros fratres probi-
aete ſuperavit, primo loco poſitus eſi.

D

124.) Non tamen propriè, manu ſcil. hummana, cir-
cumciſus fuit; ſed analogicè, confer. D. Scher-
Zer. not. h. loc. Lit. Ll. ubi plura de iis, qui tan=
quàm circumciſi ſunt nati, vide ſuprà, verſ. 29. hæ
cap. Sig. † confer. & infià Geneſ. c. 30. V. 11.
**) Hebr. 2), MSt. Erff. 1. pro eo habet: öa
i. e. totum iſtud, ſive omnis illa res (I(cil. ſcripta.
reperitur.) MSt. Erff 2. habet: 12 i. e. ſic.
25.) Et quidem in illius Sect. 2 6. fol. 29. col. 1.2.
alleg. D. Scherzer. in not. h. loc. Lit. Mm. Poſt⸗
na i e. in Bereſchit rabba, in MSt. Erff. I. hæc
ſunt addita: & α νανbd n (forte legendum:
n een keehnn wieee eiee
5e eee deen n e ee een i
vypa e ndeen ene eeen e
Pn en een een enn horum verbo⸗
rum (quamvis corrupta videantur,) iſte poterit
eſſe ſenſus: atque hæc eſt ejus (textus) expo-
ſitio: juſtum eſt, ut (S. Scriptura) inquirat pri
mô in factum (ſive actiones) iſtius viri (Sche-
mi) ptæ fratribus ejus, qui adeò reputatus fu-
it, quoniam juſtus erat atque natus fuerat cir-
cumciſus, & ex quo Abraham procreatus eſt,
(uſtum eſt, inquam, ut) in facta ejus (Sehe-
mi) primo inquirat (S. Scriptura,) ac poſtea
in illius fratres; in MSto Erff. 2. vox iſla: zbrr,
quæ paulò poſt initium habetur, omiſſa eſt, ue

tR verba iſta *ea R ab eodem abiunt.

.

CAP. VI.

28

ISISäNESEOS.

CA-.

VI.

Erſ2. Elii Dei] i. e. Fllii principum I.) & judicum ?*) alia explicatio: verborum
iſtorũ filii Dei, *) iſti erant principes, 2.) qui ibant in legationibus Dei atq; ettam
iſti eum illis(filia by hominum) ſeſe commiſcebant Jomnis (dictio) eN,
uæ eſt in S. Scriptura, fignificationem habet dominatus ( ſeu poteſtatis) idque pro-

bat(iſte Seripturæ locus:) tu eris ei NN& (4.) item: ecce dedite 5.)

Eod. verl, 2. OQuocd' eſſent

pulebræ] Dixit R. Joden: 6.) ſcriptum eſt ( hic defectivè ſine

Vau:) — (nimirum) quando à) i:e, aptabant illam fœminam, *) pretio-

ſs veſtibus, **) ut thalamum (nuptialem
intrabat & cum ea priùs concumbebat.

) ingrederetur, primarius (vir illius loci)

Eod. verſ. 2. Ex omnibus, quas eltgerant]

Etiam eam quæ jam maritum habebat, quin etiam maſculum ac jumentum. 7.)

Verſ. 3. Non diſeeptabit 8) Siritus meus Non conqueretur 9.) ac contendet mecum

——

Spiri-

R

H

„1.) Contentif bar aphtaſis Chald. ubi: Nadan n

i. e. filii magnatum, vid, P. Fagii not, ibid, con-
fer. & S. Hieron. tradit. Hebr. h. loc. MSt. Erff.

2. pro S'w habet: " i. e, tectorum .

ſeu proborum hominum.)

4) Hebr. vu:, abeſt ilud à MSt, Erſt. 1.

) Hebr. een n , hæc verba ab

ſunt à MSt. I. at MSt. Erff. 2. eorum loco ha-
bet à Wπ 72 i. e, unusquisque filiorum.
L.) Hebr. R, ſic in exemplari D
ut & in Bibliis Buxtorf. aſt in editione Hebeæa,
qua uſus ſum, habetur: να per Daleth, i.
c. dæmones 5 ſed dictionem iſiam corruptam
puto, intelliguntur autem hic angeli Dei, in
Mst. Erff. 1, vox νπ hic omilſſa eſt,

3.) Conter. hic præ aliis Joſeph. antiq. I. 1. c. 4

&. S. Epiphan. Hæreſ. 64. it. Lactant. I. 2. c, 14.
ac S. Auguſt. de Civit. Dei l. 15. c. 23, vig, &
Megilla, S. 10, b. & Baba batra, fol, 16, b.

4.) In Deum, id eſt, ex mente autoris noſtri: in
principem, vel princeps ejus eris, vide Exod, c.

4. Ve 1 6.

5.) Deum,i, e. principem ſeu dominum, uti Exod.

c. 7. v. I, habetur.
6.) De hoc vide cap, antec. 5. v. 32., O. 16. con
fere hic Bereſchit Rabba, & not. in Ma h.

loc. .
*) Sive: ornabant, ſic Hebr, a juxtaà notas in

porn Pe hic interpretor „ ea iſtius verbi
ſigniſicatione, qua accipitur Exod. c. 30. Vv. 7.
in MSt Erff. 2, pro: Pau legitur pawn i. ,

deducebant ſeu collosabant,

**) Vel ornatam, Hèbr. νν ſic in exempla-

ti Hebræo, quò ulus ſum; in Baſileenſi editio-
ne legitur cum lineola abbreviationis α
aſt in MSt. Erffurr. 2. legitur ſine illa lineola; in
Mst. Erffl. . autem habetur ννâöi. e. oor-.

nantes
7.) Scilicèt elegerant ad nefarium concubitum Se
abominandam libidinem explendam, confer. not,
in man n, ubi & Bereſchit rabba ad margi-
nem a legatur,
9.) Alii: non judicabit „Vulgata habet: non per-
manebit, ſic & LXX. 6 un xa†—ραεαα àa viden-

c, 15. V. 10. n. 2 §. Et Lud., Cappell. Crit. Sacr.
lib. 4,. C. 4. n. 14. & Ejusd, Commentar. in Ge-
neſ h, loc, it. acob. Cappelli obſervat. in Ge-
nel. h. loc. vid. & Iſa. Voſſ. Caſtigat. Auctar. Ef-
fug. 14. atque Rich. Sim. Hiſtor. Crit. Vet. Te-

ſtam. 1. 2. c. 5. item Raſchi not. ad Jerem. c.

15.v. 10, ac Lactant. l. 2. c, 13. it. not. ad 2„½

Samucl. c. 19. v. I0,n, §.
9.) Hebe. yn, murmurabit, jurgabitur, D.

Scherzetus: intonabit, minus apte, hoc

CAbP. vI.

(M. V.
uiritus nen
Gerum, 10.
nines,) ann
no meo
uonian 6

eghol 7)2

mineſel. I.

me humiliet

H MAD
tur pro in legiſſe pi, cçonſer. not. ad Jerem. 4 t, 1

Arz inil
exobedore
titur nillol

SEgho' Lod
bo eis iumm
ſi direrin er
nos, (ipo

—
demloco, e
1o.b, item
10) Twe: ad!
4rihfol 13.
loe.
In)Vel: diſee
Meum Cur.
ponitur, gn
le,contentio
in ane atque
le hoc porat
loc. vide

Mba,
Kucohfet, h
) Me w.
Wa Nd i

nhlch .

(lieui conel
) Hebr. 3 14
Mque d:

“” 1, ablunt

CAl. .
——

W

:velbotum

eiatczetam —— .
N. Sæghol, *) ac ſi diceret: **) % i. e. quoniam etiam iſtud in eo (ho-

Nilgdeßto mme humiliet, & quid faceret ille ſi eſſet ignis aut res (alia) dura? huic (punctationi

2⅜. 6)
dekeline ſine
mn,) pteiio⸗
it illins loci)
a, elegerant
mentum, 7.)
endet mecum

ChaAbP. VI.

GCGENESEOS.

Spiritus meus propter hominem. Eod. verſ. 3. In ſeculum] i. e. Ad longitudinem
dierum, 10.) ecce ſpiritus (ſive animus) meus contendit II.) mecum, an delere (ho-
mines,) an miſereri) eorum debeam, non erit contentio (ſeu dubitatio) iſta in ani-
mo meo . 9) hi. e. in ſempiternum, ac ſi diceret: in longum tempus. Eod. Verl. 3.
Quoniam & ipſe eſt caro] (Dictio SA à hic eſt exponenda,) veluti Sau cu

1 2 2 3 1 . . .
mine ) eſt. I2.) quò d, cum ipſe eſt caro, (tamen) ne ſic quidem **) ille ſeſe coràm

. 1 2 ſimilis eſt, ( iſta, quæ habetur in illo loco,.) PpD Wi. e. donec ſurrexi
egoDebora 13 ) (ubi Hpp ponitur) pro DDE (persæghol.) ſic quoquecrepe
ritur in illo loco:) — HdE i. e. quòd tu loquaris mecum 14.) ubi ponitur)

pro 5 0 (per Sæghol) ſic quoq; (hic) — (ponitur) tanquàm Dg C †) (cum
Sæ ghol.) Eod. v. 3. Et erunt dies ejus & c. i. e. inos

Usq; ad centum ac viginti annos pro longa-

bo eis iram meam & ſi non egerint pœnitentiam, inducam ſuper illos diluviũ, 15.) quod
ſi dixeris: ex quo natus eſt Japhet, usque ad diluvium non niſi centum eſſe an-

piri.

er iſlius verdi

104, c,30. 1. R

Gitur owh . 6.

ſein exemple:

Palleenſi editio⸗

iatonis Von

ge l lineola, in

Won d e A⸗

n concubiſun e
nlam oniernot,

tabba wan

ahabet: uon het⸗
4 gi nigen⸗
, 00, 34 jnem.
ptl. C. dack.

nmrentan in e⸗

. . 6⸗
obſetwat. in l

Kiger. Aulu.

i not,. 2141

nos, (reipondetur, quèd in lege non ſit prius & poſterius 16.) & quod

jam

dem loco, confer. Sanbedrin, fol. 107. b. &
108. b. item Gur Arjeh fol. 13. col. 1I. princ.
10.) Sive: ad longum tempus, confer. & bic Gur
Arjeh fol. 13. col. I. princ. & not. in man rD
. loc.
11.) Vel: diſceptat ac dubium movet, ita verbum
rn cum Gur Arjeh alleg. loc. interpretor, ubi
exponitur, quòd Iri ſignificationem habeat m
i. e. contentionis, nam, quando res dubia eſt &
in hanc atque illam partem inclinat Sen
i. e. hoc vocatur Pn, verba ſunt in Gur Arjeh
dict. loc. vide & not. in man Nem h. loc. ac

H” 5Eilr Part. I. fol. 12. col. 3. med.

Hebr. hba, omittitur iſtud in MSt Erff. I.
& 2. confer. hic Cholio, fol. 139. 2.

„.

**) Hebr. Ma iſtud ut & ſequentia usque ad:

lot. Cti- Fet. Ie·

en, . . jue, uti
1ot 1 eonn o, ſcil. homiue, uti

aa, ablunt ab

gun N i. e. dum ipfe eſt caro, abſunt à
MSto Erff. 2. hoc quidem loco; ſed poſteà ſup
plet, vid. Sign. †
12.) Id eſt: quoniam

D. Scherzerus hic benè ex-

plieuit, confer. not. in an rbv h. loc.
axx) Hebr. 2 y N hæc ac quæ ſeqyuntur

ita comparatum eſt cum

usque ad: e, i. e. aut res (alia) du
utroque MSto Erft, hoc quidem

loco; confer., ſign. ſeqv. *
13.) Uri Judic. c. 5. v. 7. habetur, ubi vide Raſchi
not. .
X)) Doſt iſtud: nnov additur in MSt. Erff. r.
N X i. e. etiam hic, atque in eod. MSt. Erff.
I. hic inſeruntur verba illa: amn & quæ ſe-
quuntur usque ad ο da &α, de quibus Sign
X& XX dictum eſt. H 8 . 80.
14.) Prout Jud. c. 6. v. 17. legitur, vid. ej a.
. 1 .L. O. V. 1 7½ Ir, id. ejusd. Ra-
ſchi not. ibid
1 Hlie sdduntun in MSr. Erff. z. illa, quæ incipi-
unt à verb. M usque ad mob id.Siga
u que ad n N vid, Sign
15.) Ita & S. Hieronymus in Tradit. Hebr. hunc
locum exponi:; aſt Joſe hus Antiq. l. 1. c. 4.
centum ac viginti annos i telligit & exponit de
breviori & coantractiori vitæ humanæ termino,
cui & Lacdantius I. z. c. 13. conſenti, cuj :s
tamen opinio tanquam erronea in notis ibidem
rejicitur, confer. & Lud. Cape'li Commentar.
in Genelſ. h. loc. it. D. Wagenſeil. Sot, p. m.
1226. ac not. ad Hiob. cap. 21. v. 2 1. num. 22.
& ad Hiob. c. 24. Vv. 20. n. 33.
16.) Id eſt: quòd non ſemper juxtà exactam tem-
A porxis

anun-

——õ

CAP. VI.

anteàâà decretum (
ſunt etiàm expoſitiones my ſticæ
ceptabit (vel: permanebit
(S. Scripturæ) convenit.
quia D i. e.
linguà Hebræàâà vocantur — PS
delicèt) in diebus generationis Enoſchi 22
iem poſtes] Quamvis (homines

Verſ. 4. Gigantes]

ſibi eaveret.) Eod. verſ. 4. Du
riebant Anakim, ſicuti ipſi erant.

Noachus generationes procrearet, 1 7.) atquè ita reperimus B
*) multæ (verborum iſtorum:) N i. e. non diſ-
) ſed hæc (mea expoſitio) nudo ac ſimplici ſenſui literali

Kud Divinum) fuerit factum, (nempe Viginti annis anté, quàm

†) in Seder Olam, 18.)

(Hebr. . D91, qui exinde dicti ſunt,)

ceciderunt 19.) & H i. e. cadere fecerunt 20.) mundum:(O 9)
Anakim.

21.) Eod. verſ. 4. In diebus illi] (Vi⸗
*) & filiorum*) Caini. Eod. verſ 4. Et-

illius ætatis) viderint, quod generatio Enoſchi *) pe-
rietit, Oceang **) enim aſcenderat & tertiam mundi partem inundaverat; 2 3 Inihilo-
minus generatio antediluviana ſeſe haud humiliabat, quò abillis exemplum caperet (ac
m †) venerunt (Nempe ſilii Dei ad filias hominum) illæ pa-
Eod. verſ. 4. Potentes d rebellandum Deo. Eod.
verſ. 4. Viros telebres] i. &. Eos, quorum nomina exprella 24.) erant. (nempe:) Irad,
e-

. —
poris computationem tes geſtæ in lege Moſis re-
ferantur; ſed Ppeflerius interdum prius ac vice
verla narretur, confer. tractas. Talm. Peſachim
fol. 6. b. uti in '' N h. loc. allegatun
ad marginem.

v. 19. n 47. ubi vide ſis, confer. & infrà Geneſ.

C. 18. v. 3. . 23.
4) Hebr. pxn MSt. Erff. 1. pro eo
exponitur. .
18.)) In Chronico mundi, de quo libro vide ov
pe & Buxtorf. Bibliath. Rabbin. librum iſtum
D. Joh. Meyerus Latinè verſumn Commentario
perpetuo illuſtravit, qui Amſtelodami 1699. 1).
pis exculus eſt. r
*) Conter. quæ ad cap. præced. §. Vverſ. 1. num. 2,
notata ſunt, &tEë âûααια½ Verba iſta: ſunt etciam ex
myſticæ &c: usque a: ſenſui literali

legit ve) i. e.

politiones

19.) Nemorabiles ſunt Empedoclis verſus, quibus
x œthete in Pontum cesidiſſe dæmones & ſce
lerum pnas dare cecinit & qui verſus illos retu
lit Plu archus de vitando ære alien. εανα &
aονταςà Deo expulſlos & CC0 delapſos
eos appellat, uni Dan. Huetius in Concçord.
ration. & fid. 1. 2. C. 4. n. 2. ad ducit, confer. &

17.) Idem notavit & autor noſter ad Numer. c. 7.

convenit, ablunt in Hebræo aàa MSt. Erff. 1. & 2.

20.) Id eſt: improbitate ſus mundo interitum

& ruina n attraxerunt, confer. Gur Arjeh fol.
13. eol. I. med. & Bereſchir Rabba h. loc. ab-
ſunt autem iſta: 79 τUsque ad: Pwn)
ay ab utroque MStoErff.
21.) Ungde ita dicti ſint ac quinam fuerint, vid. in-
ter alios D. Scherzerus in not. h. loc. Lit. Nn. &
Raſchi not. ad Numer. cap. 1 3. Verſ. 3 4.
12.) De quo cap, antec. §. v. 6. & ſeqq. confer.
not. in a 9 h. loc. =
*) Hebr. , in MSt. Erff. I. pro eo legitur:
pn) 1. e. & in diebus. .
*) Hebt. a in MSt. Erff. 2. pro illo habetus
GaP i, e. diluvii (generatio.)

„*

XX) Hebf. DeNe in MSr. Erff. 2. ut & in edi-

tione Baſileenſi huic voci praæmittitur i. e.
mare (Oceanus.) 4

.

Raſchi not. ad Numer. c. 13. V. 34. it. D. Scher

receptam, confer. & not. in .pa h.
HNan i. e. in Bereichit rabba, abſunt ab
utroque MSto Erff.

14.)

zer. Obſervat. Lit. Nn. ac not. in N NR,
h. loc. .

cele-

23.) De hoce diluvio vide Raſchi not. ad Eeclef c.

c. 12. V. 15. hujus diluvii eiam meminit Gori-
onides l. 2. c. 11. juxtà diſtindionem librorum belidnem

&W capitum, in vulgatis exemplafibus hactenus

Hebr. N WN& hæc & ſequentia usque ad:

1

⸗

Size: celebrata erant, i. e, qui famæ eran?

(Ar. V.
Mechujaehl
geleti & ext
ughi .
(hominech)

adreballione

arnult Ei
ug dolote

DSL30.
in merluran
migi,*) 4.

—
tleberrime
kſallt, itent
Ge Numer,t.
em, quæ
Ferlio hie o⸗
coner. Gut
in Oron e

5 Hebt wn

1) ejarna

Nead nomina
Metuſchatl,
1.

bum Onn
nüim, ſegt 29
Sanhedtin,
Kidduſc
156. 4.
1 69) Ha hie dn
arnitudo,
em ab autore
Arehtol. 13
I)ibigneno
27)) Fauti, gu

1a, in bbet

ot. in

290) die verhan
Fertete volii
expoſttio ſub
lergcol

CM.W. 1.

—
Anfe, gnim

Olam, 19.)
Dopu & viri deſolationis, quia Due. deſolarunt orbem. Verſ. 6. & conſola-

j. t, hon dil-
enſni terlli —
Cedidtiſunt.)
un,(DN,

d verl 4. E. †
noſchi)e.

123nihilo.
umn caperet de
önum)illep.
um Deo. Eod,
nempe:) til,
Me.
mund ieritan
K. Gut Afſehfol.
Pabba h. loc. d
ueque d: w

In kuerint, Vid⸗.

h. loc- Lit. Nn. &

,Ferl. 34.
6.& legc,olſer

1. jro eo lepilga:
2 Peh lo ubetui

0.) .
E 1 n ineli⸗
rmütiur i, .

binot, 40 leclel. ..
,V. J. d hiob.
Sem metninit Goi⸗
6sdionemn HbtOtumn
enphethis ceu
in S vpyh.

ſegu
hit 1
gi ſumne erant

1. t.

mini, *) quem ipſe creaverat in terra, ſic

25.) Sic juxtà mentem

26.) Ita

anin ugtt 44
gne, bblut d

Mechujael, Methuſael, quorũ nomina expreſia ſunt propter eorum interitum, quoniam
deleti & extirpati *) ſunt; alia explicatio 6 verborum iſtorum: — ν ., id eſt;)

. . X . 4 . . 2 .
tuas eſt 2 5 Mæſe Dominus, 7udN ſeciſit Conſolatio 26.) fuit coram ipſo(Deo, quòd illũ
(hominem) ereaſſet in inferioribus, nam ſi is ex ſuperioribus fuiſſet (creaturis,) essdem
adrebellionem concitaſſen 7.) (ſic legitur) in Bereſchit Rabba. Eod. v. 6. E- dolorem2 8.)
altulit] (Scilicet) homo **) cordi Dei, P) (nimirùm venit in cogitationem Dei, ut e-
um dolore affceret, "rY) hæc eſt intepretatio Onkeloſi; 29.) alia explicatio (verbi)
=r 30.) (nimirum) mutata fuit cogitatio 3 I.) Dei ex menſura 32.) miſericordiæ
. — . . . .„ . . .
in menſuram judicii, (nimirùm) venerat ei in mentem, *) quid faciendum eſſet ho-
omne verbum , quod in 8.

celebetrimæ & magnum in orbe nomen adepti
erant, id enim hic notant verba hva dan vi
de Numer. c. I. V. 17. ubi in notis Raſchi, ea-
dem, quæ hic, habentur verba. D. Scherzeri

cet: Men ayna i. e. abominabilis & fœtidus fa-
ctus eſt home coràm Deo, ut illum deleret,
confer. not. ad Hiob. cap. 10. verſ. 8. n. 4.
*n) Hebr. èes, abeſt hæc dictio ab utroque

verſio hie longà à mente autoris noſtri recedit, MSto Eiff.
confer. Gur ärjch fol. 13. col. I. fin. & not. †) Hebr. on i, in MSt. Erff. I. iſtud omis
in pon ne b. loc. ſum eſt.

XXX) Hcebr. aye, poſt iſtud in MSr. Erff. 1. ad.
ditum eſt: d 7 i. e. cor hominis.
29.) Imo Targum Onkelos aliam, quàm quæ hic
Abautore noſtro adducitur, recipit expoſitio-
nem, confer. Gur Arjeh dict. loc. 1
30.) Quoniam verbum =n utramque recipit ſi-
gaificationem, ut & pcnitere & conſolari no-
tet, ideò ab autore noſtro hic utriusque expoſi-
tio adducitur, LXX. verterunt: ssbvgelse, con-
ſideravit, quæ translatio ab Iſa. Voſſio de-
fenditur in Caſtigat. Auctar. Effug. 14. pag. m.
3566. confer. infrà Geneſ. c. 27. V. 42. n. 57. &
5 g. it. Exod. c, I 3. Vv. 17, ibique not. num. 5o.
31.) Confer. hie Raſchi not. ad Exod, c. 32, v.
12. & ad Geneſ. dict. c. 27. v, 42. n. 5 8. vide &
verſ. ſeq. 7. n. 43. it. not. ad Judic. c. 2 I1. V. 6.
n. I. & ad erem. c. 1 8. v. 8. num. 3.
32.) Seu proprietate, vel modo, Hebr. dn, con-
fer. ſuprà Geneſ. c. I. V. I. n. 39. it. not. ad
NHoſe, cap. 5. v. o. n. . ẽðẽ
*) Hebr. wina y in MSt. Erff. 2. legitur:
yvertere volui; ſed bæc Commentatoris noſtri nawrm niry i. e. aſgenderat (lſeu venerat )co-
expoſitio ſub cenſuram vocatur in Gur Arjeh gitatio. ôMſ 4
fol. 13. col. 2. per tot. in notis han n ver-*) Loci iſtius explicationem vide in, noti
⸗ðẽ Nide in. ness

*) Hebr. wniN DS, reſpicitur hac explicatio
ne ad nomina illa: 7&n Mechujael & 7NHSννπαι
Metuſchael, de quibus ſuprà Geneſ. cap. 4. V.
Commentatoris noſtri ver-
pum a) hic vertere volui, vide pauloò poſt
num. ſeqv. 26. confer. hic Megilla, fol. 10. b. &
Sanhedrin, fol. 10 8. a. & b. it. Sukka, fol. 22.
a. & Kidduſchim, fol. 30. b. ac Baba batra, fol.
16. a. .
hic mnria vertere volui potius, quàm:
PpPonitudo, uti D. Scherzerus, idque ob ratio-
nem ab autore noſtro hic adductam, confer. Gur
Arjeh fol. 13. col. I. fin. it. Exod. cap. 13. V.
17. ibique not. n. 5 0.
27.) Sicuti, quia ex inferiotibus ereatus eſt, ad
rebellionem contrà Deum provocavit inferio-
ra, ita habetur in Bereſchit Rabba Sect. 27. in
fin. fol. 30. col. 3. alleg. D. Scherzer. confer. &
not. in an m h. loc. =Oð
28.) Sic verbum axyr juxtà mentem Raſchi bic

GENESEOS.

Scriptura (habetur) ſignificat: conſulſtare, 33.) quid faciendum ſit, (ita accipitur in eum aquin
illo loco:) & filius hominis = i. e. ut mutetur, 34.) (ſic alio in loco: & ob 40.) Bos
ſervos ſuos Di. e. mutabit fententiam, 3 5.) item in illo loco:) = H) & viamſuam
men'em mutavit Dominus propter malum 36.) ſic (alio in loco )) Rpr i. e. ſen- doiple ce
teatiam mutavi, quòd regem conſtituerim, 37.) hæc omnia ſignificant cogitatio- enitetne⸗
nen aliam. 38) Eod. verſ. 6. Et doluit in corde ſuo] Meeſtus factus eſt (Deus) guonimi
prop'er perditionem operis manuum ſuarum, ſicuti habetur in illo loco: rex moœ- doquiden
rore affectus eſt propter filium ſuum, *) idque ſcripſ, ut Cuthæis *) reſponderetur, enum men
Cuthæus**) quidam interrogavit R. Jehoſchuam, filium Korchæ, dicens ei:, nonne quocfnch
vos fatemini, †) quod Sanctus ille Benedictus videat id, quod futurum eſt? reſpondit verl.hug
ei: ita (ſlane eſt,) dixit ei (Cuthæus:) atqui ſcriptum eſt: & doluit in corde ſuo, re Nch
gellit ei (KRabbi:) anne tibi natus eff filius maſculus in diebus tuis? reſpondit ei: utii·½ mum illet
que, dixit ei (Rabbi:) quidnam ſeciſti? reſpondit ei: lætatus ſum & (cœteros) omnes (hoenodo
audié affeci,regeſſit ei (Rabbi: )annon verò ſciebas, quòd ille tandem eſſet moriturus; tione Abta
reſpondit ei(Cuthæus)tempore lætitiæ lætitiaeſt ac tempore luctuùs eſt luctus?*) dixit ei Denanbul
(Rabbi: Yita ſeſe res habet cum Sancto illo Benedicto, quamvis ei (optrimè) notum bulgi,47.
fuerit, quod illi chomines) tandem peccaturi ac perituri eſſent; tamen non deſtitit,
quò minàùs illos crearet, (idque fecit) propter juſtos, qui erant ex iſtis orituri. 39.) -
Verſ. 7. Et dixit Pominus : delebo bominem] Ipſe (homo) pulvis eſt & inducam ſuper e me⸗
. , . 1
— — — . eum DEn ie
33.) Vel: deliberate, rationem ſeu conſilium ini num. 187. it. not. 30 ludic. c. 2 I. v. 6. num. (.) unĩ
re, id enim ve bum Jna. quod hic habetur, ſi 1. & 3d 1. Samuel. c. 15. verſ. 11. num. 12. 2gi indtt
gnificat, vid. verſ. ſeq. 7. ibique not. n. 44. x*) Prout z. Sammuel cap. 19. verſ. 3. habetur. emmniled
34.) Ita juxra mentem Commentatonis noſtri et *) Hebr. r, ſic in Baſi eenſi editione ha- luc: n
iam autor Vulgatæ Latinæ transtulit locum, qui betur; ſed in exemplari Hebræo, quo uſus 41.] Nam,
Num. “.23.v. 19. habetur, quem hic Raſchi allegat. ſum, iſlud vocabulum hic omiſſum eſt, con- 1. 60. not⸗
35.) Uti Deuter. c. 32. v. 3 6. & Pſalm. 135. v. fer, Sign. ſeqv. XX in MStO Erff. 2. pro 'r aeſele el
14. habetur, ubi vide ſis Verſionem Vulgatatn legitur: n i. e. hæreticis. = lant ejusde
ac LXX. interpretes, confer. & Exod. c. 32. V. I2. XXX) Hebr. 11, lſic in eadem editione Baſileenſi I n 1
ibique Raſchi not. . habetur; ſed in exemplari Hebræo, quo uſus il hotet
36.) Jerem. c. 26. v. 13. al. 19. it. Jon. c. 3. v. ſum, legitur do i. e Epicureus; res fer?& lin etin
9. n. 4. & z. Samuel. e. 2 4 v. 16. ac 1. Paralip. eodem redit, coeterum Cuthæi vocantur Samari- Iantſpetiei
cL. 21. V. 15. abſunt autem iſta: 97 n tani, ſic hodiè judæi appellare ſolent Chriflianos. WMn, ge
y i. e. & menten mutavit Dominus propter †) Hebr. , in MSt. Erff. 2. legi- 219, con
malaum, àb utroque MSto Eiff. tür N de . i. e. nonne tu diciss Su
37.) Uti I1. Samuel. c. 1 5. V. 11. habetur. 1XVX) Contfer. not, in Mas H, ubi loci iſtius tlamn notn
38.) Sire: poſteriorem, uti D. Seherzerus trans. fuſior habetur expoſitio. ðè 6) Cohte,
tulit, nam Hebr. o& utrumqueé notat, con- 39.) Hæc habentur in Bereſchit Rabba Sect. 27. fuin. tar) funt,
fer. Raſchi not. ad Deuter. c. 3 2. V. 3 6. ubi i⸗ alleg. D. Scherzer. in not. h. loc. confer. & Gurn Hebr.
pſe thr etiam exponit mutationem cogitatio- Arjeh fol. I 3. col. 3. fin. & col. 4. princ ac not. ekeuilt ret e⸗
nis ſeu animi ſive ad benefaciendum ſive adma- in non ubi inter alios R. Elias Mista- 43) Wik,
lefaciendum, vide Deuteron. dict. c. 32. V. 3 6, 1 “ èòð Chi z not
ponirn
emhe

vel Nn ,

CA. V,

——
ccipitur in
oco: K ob
RAN
lin e, ſen⸗
cogitatio⸗
elt (Deus)
0: tes mo--
ponderetut,
8 ei: nonne
Ureſpondit
de ſuo, te⸗
ndit ei: uti⸗
eros) omnes
t moritutus;
1Srt)aigit ei
lime)notum
non eſtitit,
otituni 39.)
Cucam ſuper

eom
—
11. V. 6. num.
I. Dum., 11,
3,hobeiut.
ol editione u
10, qu0 ulus
ſſum eſt, con⸗
P1. o

ione ulleeni
120, q10 uſus
cuteus; les iae
ocantur dacharl⸗
lentChridianos,
St. Eig. n legi⸗

Gicis

c. contel⸗
vinc 40 0,

1 Llias Miſa.
R Gi

CA. VI. GENESEOS. 61

eum aquam atque delebo illum, proptereà (hoc loco) uſurpatur verbum delendi.
40.) Eod. verſ. 7. Ab homine usque ad animalia] (Quoniam) etiam iſta corruperant
viam ſuam; 41.) alia explicatio: omnia creata ſunt propter hominem, 42.) & quan-
do ipſe conſumitur, ?*) quid opus eſt illis (animalibus cœteris?) Eod, verſ. 7. Quia
pæœnitet me, 43 )udad illa ſecerim] Cogitavi, 44) quid faciendum ſit illis (creaturis,)
quoniam illas feci. Verſ. 9. Hæ ſunt generationes Noachi, Noachus vir justus Quan⸗
do quidem illius mentionem fecit (S. Scriptura, ideò) ipſius laudem retulit, dicitur
enim: memoria juſti in benedictione; 45.) alia explicatio: docette (hic Scriptura,)
quòd fundamentum generationum (hominum) juſtorum ſint bona opera.*) Eod.
verſ. 9. In generationibus †) ſuis] Nonnulli ex Rabbinis noſtris id explicant in laudem
**²) (Noachi, nempe hoc modo:) quamvis ille (Noachus) fuiſſet in generatione juſto-
rum; ipſe tamen juſtitiâ (illos) ſuperaviſſet; alii id exponunt in (ipſius) vituperium
(hoc modo:) ratione generationis ſuæ fuit quidem Noachus) juſtus; aſt ſi in genera-
tione Abrahami †) extitiſſet, omninò nihili reputatus fuiſſet. 46.) Eod. verſ. 9. Cum
Deo ambulavit Noachus] De Abrahamo autem illa (Seriptura) dicit: coràm quo am-
bulavi, 47.) Noachus opus habuit fulerò, qué ſuſtentaretur; ſed Abrahamus fortis e-

ubi loei in

.

1 3 rat

chi ſive orientalis allegtur, ſic quoque in ednio-
ne nova Berolincnfi hic additum eſt: wyn
Siena i. e. vide in R. FElia Miltachi.
40.) Quoniam ex mente autoris noſtri id, quod
aquà indugitur ac deletur, dicitur Hebraicè:
vr, ideò in S. Scriptura hic uſurpatur verbum
iſtud: Mαοεπ i. e. delebo.
41.) Nam, uti K. Salomo ad verſum 12. h. cap.
n. 60. notavit, etiam jumenta, beſtiæ ac volu-
cres ſeſe commiſcuerant cum illis, quæ non e-
rant ejusdem ſpeciei, confer. not. ad Hiob. c. 24.
v. 15 n. 2 1. it. Gur Arjeh. fol. 14. col. 2. med.
ſed poſteà animantia iſta, ut ibidem ſeribitur,
ſeſe iten um conſociârunt illis, quæ ejusdem e-
rant ſpecieĩ, excepto animali vel, uti alii.
ruovnn, de quo vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
2194. confer. Bereſchit Rabba h. loc. uti in
nep PDVY ad marginem allegatur, ubi vide e-
tiam notas.

veiſ. antec. 6. n. 3 3. & num. 3 ⅝ & not. ad Pſ.
90. v. 13. n. 29.
4 5) Uti Proverb. c. 20. v. 7. habetur, confer. hic
Gur Arjeh fol. 13. col. 4 fin. it. Sanhedrin, fol.
10%. a & b. & Avoda. Sara fol. 51. a. & Se-
vachim, fol. 116. a.
* Confer. not. in aor meW h. loc. ubi loci iſtius
habetur explicatio.
†) Confer. hic Sanhedrin, fol. 10 8. a. it. Avoda Sa-
ra, fol. 6. a. S& fol. § I. a. it Scvachim, fol. I16.a.
xxX Hebr. mamh, poſt iſtud in M Sto rff. I. hic additur:
rav pοαααπυaeen enn enn n ei. e. &
nonnalli ex Rabbinis noſtris (id/ exponunt in(No-
achi) vituperium qui in laudem (Noachi expo.
nunt illi explicent hoc modo: quam vis ille &c.)
Hebr. rad, in MSt. Erf. I. pto eo habetur:
i. e. juſtorum.
46.) Confer., hic Gur Arjeh fol. 14. col, 1. princ.,
ubi ex ſententia Kabbinorum ſcribitur, quod

42.) Conter. quæ ſuprà Geneſ. c. 2. v. 5. n. 2 3. no-
tata ſunr.
*) Hebr. 77, MSt. Erff. I. pro eo habet TaN& i. e.
perit, res eadem eſt.
43.) Vide, quæ verſu antec. 6. h. cap. num. 30.
& 31. BOtata funt.
4.) Exponitur hic ab autore noſtro verbum, r,

Noachus fuerit N Pe i. e. ex iis, qui exi“
gua fide præditi ſunt, Græeis dicuntur Xαονρασα
vid. Matth c. 14. V. 31. conſer Raſchi not. ad cap.
ſeq: 7. v. 7. D. 10. vide tamen Michlol Jophi ad
Geneſ. c. 7. ubi opinio iſta ,quod Noachus exi-
gua fide præditus fuerit, reſicitur.
47.) Uti Genelſ. c. 24. v. 40. habetur, in Msto

nempe, ut idem ſignificet, ac av cogitavi,
vel nena, conſultavi, deliberavi, confer. diet.

1 Erff. 1I, & 2. hic habetur: 97 rVi e. am-

GENESEOS.

CAb. VI. 5

tat & ambulabat in juſtitia ſua per ſeipſum. 48.) Eod. verſ. 9. Ambulavit] (Verbum
P hic ſignificat præteritum & hoc eſt miniſterium (Literæ) Lamed 49.) in lin-
gua gravi 70.) infervit tàm futuro, quàm præterito in eadem lingu4, 5 I.) (verbi gra-
tia: ſurge erAper ambula 52.) de futuro; 53.) ſed hic Jornn Noachus, de præ-

terito?*) (uſurpatur,) ſic bDNNi. e. ora (ſive intercede) pro ſervis tuis, 54.) de futuro

(uſurpatur; aſt alio in loco:) & venerit hbhp & oraverit verſuùs domum iſtam,

55.) ſignificat (quidem) præteritum; ſed (Litera) Vau, quæ eſt ab illius (verbi) initio,

mutat iſtud in futurum. *C) Verſ. II. Et (terra) corrupta fuit] (Verbum ri) ſigni-
ſicat ſcortationem 46) & cultum idololatricum, veluti (accipitur in illo loco:) ne
fortè i. e. corrumparis, 57.) (atque in illo loco:) HNπ iä. e. corruperat
omnis caro. 8.) Eod. verl. II. Et impleta fuitterra violentia] i. e. Rapinâ. 59.) Verſ.

4 1I2.

bula coram me, proutGenelſ. c. 17. v. 1. habetut.
4 9.) Sine aliquo ſuſtentaculo, nam, uti in Gur Ar-

jeh fol. 14. col. I. fin. habetur, Noachus N=.

nna H1a i. e. adhærebat gratioſæ Dei præ-
ſentiæ ac proptereà non peccabat, & hoc dicitur
He Jnne Sien ès cum Deo ambulavit; aſt

de Abrahamo ſcribitur h eene ambulavi

coràm illo, quia ambulabat re Na m
nnv N1ii. e. per ſe, ſine illa adhæſione gratio

ſæ præſentiæ Dei; ſed videant Rabbini, ne ni-

mium tribuant juſtitiæ Abrahami, quaſi is Di-
vino fulero non opus habuerit, aliud nos docet
S. Paulus in Epiſt, ad Rom. c. 4. V. 3. vide not.
in nan h. loc.
49.) Nam in verbé Tar litera Lamed eſt dages-
ſata, n e NA&α i. e. & hæc eſt lingua gravis,
ſic pofn D h. I. aſt in not. in Gur Arjeh ſol.
14. 91. 2. princ. miniſterium iſtud literæ Heh at-
tribuitur. He enim litera hic eſt lervilis ſeu mini-
fſtrat; aft L amed eit de radice verbi, ut in Gur
Arjeh loc. alleg, habetur, svid: num leq. 50.
50) Id efſt: in voce vel verbo, quod eſt dageſſa-
tum. ſic in not. Dam ne, vide num. Præced.

1

49. Verbum quoque formæ Hitpahel dicitur mO

Jan, conjugatio gravis dageſſatal, uti Buxtor-
fus in Lex. Talm. fol. 1004, notavit, confer. &
not in Nam h. loc it. not ad Efræ c. 3.V. 10.
n. 7. & n. 8. & ad E ſai. cap. 3 5. V. 3. n. 7.
51.) Sive in uno eodemque verbo, quod autor no-
ſter exemplis vei borum & 77ααhic pro-
bat, quæ tam de. præterito, quam futuro uſur-
pantur. ,
52.) Ita Geneſ. c. 13. V. I7: legitur.

Arjeh fol. 14. col. 2. princ. habetur & 92
Naaq i. e. omnis imperativus de futuro uſurpatur.
*) Hebr. ayv, in MSt. Erff. I. habetur, ayv W
i. e. ſigniſicat præteritum, res eadem eff.
54.) Vide I. Samuel c. 12. v. 19.
5 5.) Sicuti I. Reg. c. S. Vv. 42 habetur. —
tatio hic venit & ſic communiter à Rabbinis u-
ſurpatur, nempe pro illicita commixtione, ſive
concubitu prohibito, vide not. in bn- nee
*x) Confer. hic not. in Han re, ubi loci iſtius
explicatio habetur. l
7.) Vid. Deuter. c. 4. V. 6. ubi verbum iſtud de
cultu idololatrico uſurpatur, confer. & tractat.
Talm. Avoda Sara, fol. 23. b. it. Cholin fol. 23.

a. & Bechorot, fol. 57. a. it. Temurah, fol. 2 8. b.

ac Sanhedrin, fol. 57. a. & 109. a.

589 Uti habetur verſu ſeq. 12. h. cap. 8 uſurpa

tur de ſcortatione ſen commisxtione illieita, in

ezemplari Hebraico, quo uſus ſum, ut & in edi⸗ “

tione anon rnr ita legitur: rwe H e de
Prren de inn een een e wen 3 i. e. a-
lius liber (habet: quod verbum inw ſignificet:)

ſcortationem (ſicuti aecipitur illo loco:) quia

corruperat omnis caro viam ſuam (uti verſu ſeq.
12. h. cap. habetur;) cultum autem idololatri=

patis (uti Deuter. c. 4. v. 16. legitur,) quæ le-

num. ſeq. 59. & infr. verſ. T8. n. 86.

59.) Hebr. 7 , notat hic autor moſten quid per

53.) Scil. dicitur vel uſurpatur', nam, uti in Gur

56.) Hebr. π.i. e., nuditas, quo nomine Scor-

cum (ſignificat in illo loco:) ne forte corrumu-

Qio altera illa planior eſt ac magis peripicua, vid.

0AL. V.
—
12. A 0.
cumillis an
i Ino
inwadit mun
iepletahun.
Uos, nipre
tur)ſeluti
fueno y
tarinn

NN D

Priinditai
Mlsa reſpin
thin iſtoed
horanten1
Gult)ene
—
Vocendben i
N, (Odlfer.)

aolinenli e
Musſum, 1

explicationis

è äü

dam dicitur:
eorum, uii
tamen
dan n
confer. & nun
6o.) Sed ur di
ler.ſupri vert⸗
Cap. 9, 90,
tad lib. .

KKot. in On

61) Hbr xy
gunſus ſum
denit gno
1t metoli

62.) Heb W
caeite, (ol
63.) Mmitm

khiloln

Den e

N .

—
it) Verbum
(verbi gra⸗

chig,depræ.
4)e futuro
omum Utam,
(verbi)inito,
Rr)gni.
loloco:) ne⸗
1e cotrupelat
9,) Vert.
12.

‚2Fq1—
hamn, uti in Gur
etut N Ne
fututoufurpatun⸗
aberut. d)
eaderd elk⸗
1
betur,
lo nomine deol⸗
iter à Kabbinis u⸗
omminione, i
ot in od
o, ubiloci Rius

biyverbum ilude

conler. Kiractat.
d it Cholintol!
mutab, 0l.21,.
n⸗ ulurp⸗
e illieit, in

D⸗
IXtI0 „ 4

S in el“
ſum, tI 4

nrNNIN N
* . 95 1 n
mr 1glifee

Uo oeo ia

m niſetluſel
100
mnautenn
) re ſott n
e⸗
legtul,) ae
mmgeeibic .

,ſ. 4,
4 vlen iis

⸗

Lololatti⸗

OCAbP. VI.

GENESEOS.

63

12. Quia corraperat omnis caro] Etiam jumenta, feræ & volucres ſeſe commiſcuerant

cum illis (animalibus,) quæ non erant ejusdem ſpeciei. 60.)] Verſ. 1 3. Finis umverſæ
carnis In omni loco, ubi reperis ſcortationem & cultum idolatricum, 61.) peſtis 62 *)
invadit mundum & bonos ſimul ac malos interimit. 63.) Eod. verſ. I 3. onian
repleta eſt terra violentiä’] Non obſignatum fuit 64.) decretum judicii (Divini) contrà
illos, niſi propter rapinam. 65.) Eod. verſ. 13. De terra] (particula & hic accipi-

tur) veluti [D i. e. de terra, huic ſimile eſt,

(quod habetur in illo loco:) cum egreſſus

fuero P A id eſt: N& [D, cx urbe 66.) (ſic quoq; accipitur inillo loco:) ægro-=
tavit g ON id eſt [O, ex pedibus ſuis, 607.) alia explicatio (verborum
VRNT DR, ut ſignificent:) VRI i. e cum terra, 68.) quia etiam tres palmi
profunditatis terræ excultæ deleti & oblimati 69.) fuerunt. Verſ. 14. Fac tibi artam

Multa reſpiratio & liberatio Teſt coràm illo (Deo, )cur igitur laborem ei exhibuit (De-

us) in iſto ædificio? (nimirum, )ut viderent eum Noachum) homines ante diluviani la-
borantem ?) in illa (arca) centum ac viginti annis eumque interrogarent: quid hoc tibi
(vult?) atque ipſe eis reſponderet: futurum eſt, ut Sanctus ille Benedictus d iluvium in-

ducat

vocem phnn intelligatur, nempe: 71 i. e. rapi-
na, confer. verſ. 1 3. h. cap. ibique not. f. 6 5. in
Berolinenſi editione & in codice Hebraico, quo

uſus ſum, ut & in editione nof n hie
explicationis gratia adlicitur ita: 3eοα N

DTpPn P& Pe& In i, e. alius liber (habet:)
nam dicitur: & à viglentia, quæ eſt in manibus

eorum, uti ſonæ c. 3. V. 8. al. 9. habetur; eſt

tamen ) pn i. e. diſerimen magnum inter
Dnr & 1, vide Gur Atjeh fol. 14. col. 3. pr.
conſer. & num. præc. 59.
°5%559 Sed quæ diverſæ erant ſpeciei ſive generis, on-
fer. ſuprà verſ. 7. h. cap. n. 4 1. & infrà verſ. 20.
Hh. Cap. n. 90. it. Geneſ. c. 9. v. 19. D. 53. vid. &
naot. ad lib. Prec. Jud. part. I. p. 12 2. b. in fin.
ac not. in Spar DD h. 1loc.
61.) Hebr. Ny ita hic legitur in codice Hebræo,
quo uſus ſum ; ſed abſunt iſta à Bibliis Buxt. ha-
bentur quoque in editione 'nar W h. loc.
ut & in Berolinenſi editione,
82.) Hebr. Nmbr. 3 Græco: νbο &
2 α¾. (onfer. Buxt. Lex. Talm. fol. 134.
63.) Nimirum: quando id po y en i.
e. juſtus ſimul cum improbo deprehenditur nec
ab illo ſeparatus eſt, uti in Gur Arjeh fol. 14.
col. 3. med. habetur, confer. & not. in mov
BDT h. locr it, Sanhedrin, fol, 19 %, a,

64. Quafi ſigilio roboratum & confirmatum,
Hebr. =HH, ſic enim juxtà Gur Arjeh fol, 14.
col. 3. fin. potiùs legendum, quam rin, uti
in exemplaribus hactenus vulgatis habetur, MSt.
Erff. 1I. etiam habet: rma i, e, obſignatum
65. Vid. quæ ſuprà verſ. 1I1. h. cap. notata ſunt,
confer. not. in a h. loc.
66.) Prout Exod. c. 9. V. 29. kabetur.
67.) Vid. I. Reg. c. 1 5. V. 2 3
6 9.) Sic & autor Vulgatæ Latinæ transtulit, con-
fer. ſuprà Geneſ. c. 4. V. I. n. 3. ſic fer? & LXX.
Verternnt: zal z“ & terram, confer. Gur

Arjehfol. 14. col. 4. princ.
69.) Limô obducti atque illuvie corrupti fuerunt,
id enim verbum wa, quod hic in Baſileenſi
edit. & MSt. Erff, 2. habetur, notat. à rad. vo
ſive: v vide Buxt. Lex. Talm. fol. 967. &
not. in p-e h. loc.
1) Hebr. Xαανν, eadem, quæ hic, habentur
verba in Eſther. c. 4. v. 14. ſenſus hujus loci eſt:
cum Deo multæ ſint viæ ac modi liberandi & eri-
piendi ex periculo, ſed cur lahorem iſtum im-
poſuit Noacho, ut ædificium iſtud exſtrueret?
ratio redditur hic à Commentatore noſtro-

*) Hebr. prny, Baſil. & MSt. Erff. 2, habent pwy

i e, Oeeupatum, res eademeſt.

64 GFNESEOS. CAP. VI.

—„

ducat in mundum, forſitàn agent pœnitentiam. **) Eod. verſ. 14. E lignis Go-
pher] (Q81 Gopher) ſic eſt nomen ejus; 70.) ſed cur de iſta (ligni) ſpecie? 71) nem-
pe: propter i. e. ſulphur, quia decretum erat ſuper illos (homines antediluvia-
nos,) ut iſtò (ſulphure) delerentur, 72.) Eod. verſ. 14. Nidos.] Singulas habitationes
3.) cuihbet jumento ac feræ. **) Eod. verſ. I4. Bitumine] Vox Nti. e. pixsyria-
cà linguâ 74.) ()2 dicitur,) & reperimus in Gemara †) NN& . i. e. bitumen in arca
Molis, 75.) quoniam aquæ debilitabant (arcam, ideò) illita fuit lutò intrà ‚bitumine
verò extrà, prætereàâ (hoc ideò facum eſt,) ne juſtus ille (Moſes) olfaceret malum
odorem picis; aſt hic propter vim aquarum (arca) Noachi bitumine fuit illita in-
trà & extrà. Verſ. 16. Zobar] (Hebr. xX, quod) nonnulli interpretantur: fene-

ſtram; 76.) alii: lapidem pretioſum, qui eis lucem præbebat. Eod. verſ. 16. Et ad

cubiti Clongitudinem) conſummabis eam deſuper] (Nimirùm) tectum ejus arcæ erat de-
clive & allurgebat, 77.) donec breve fieret deſuper & ad cubitum deſineret, quòſa-
muæ hinc & illinc defluere poſſent. Eod verſ. 16. In latere pones] Ne pluviæ in
illud (oſtium) incidant. Eod. verſ. I6. Infima, ſecunda & tertia] Tria conclavia,
738.) quorum alterum altero ſuperius erat, (videlicèt tabulata) ſuperiora homini;

media
x) Explicationem iſtius loci vide in not. oꝶ loc. habetur ya i. e. Arabicè, 355 dici, &
n h. loc. ”M exponitur ibi, quòd ſit intt pna tanquam ſpe-
70.) Scil. ligni, Vulgata habet: de lignis læviga- cies luti vel cæmenti, confer. Geneſ. c. I1. V. 3.

tis, LXNX. & gXsα AααWνον, Ex lignis non pu ibique not.
treſcentibus, confer. Iſa. Voſſ. de Translat-HXX†) Hebr. & nma, Baſil. & MSt. Erff. 1. pro eo ha-
interpr. & Lud. Cappelli Commentar. in Geneſ.) bent: pyra, in Talmudo MSt. Erff. 2. le-
h. loc. it. Rich. Simon. Hiſtor. Crit. Vet. Teſt. I. git: nn WVa i. e. in lingua Talmudica.
2. c. 5. confer. Sanhedrin, fol. 10 8. a. && not. in 7529)) De qua vide Exod. c. z. V. 3. ibique Raſchi
m Me h. loc. in MSt. Erff. 1. poſt: i. not. confer. & not. in 'pa n h. loc.
e. nomen ejus, additur: Yy iri 70 i. e. iſtius 76.) Sic & autor Vulgatæ;, Junius ac Tremellius
ligni feu arboris. verterunt: clarum lumen, vid. eorundem not.
71.) Nempe: Deus voluit, ut area æ dificaretur? ibid. LXX. transtulerunt 4ταααιανιν 1. e. colli-
hæc enim hic fupplenda vel ſubintelligenda gens ac pro x videntur legifle: nx vel Au&.
ſunt. LCLonfer. jac. Cappelli Obſervat. & S. Hieronym.
72.) Confer. R. Salom. ad Hiob. c. 22. v. 20. ubi Tradit. Hebr. h. loc. it. Gur Arjeh fol. 14. col.
ſcribit, quod homines antediluviani aquis fer- 4. fin. ac not. in Snan her h. loc. ubi & Be-
ventibus & ſulphure miſtis interierint ‚confer. & relchit rabba ad marginem allegatur, vid. & San-
nort. in am mno h. loc. hedrin, fol. 10 3. b.
73.) Manſiones, vel, uti Vulgata: manſiunculas, 77.) Leniter acuminatum ſeu paulatim faſtigia-

,;—— „ . . „ „ . „*
Græci juxtà Hebræum: sooανααυναr, nidos, con- tum, donec ſummitas ejus ad cubiti longitudi-

Gr. Michlol Jophi h. loc. ut & Bereſchit Rabba nem & palmi latitudinem (oo ard, uti in
ac Sanhedrin fol. 103. prout in an np h. Gur Arjeh fol. 1I5. col. 1. priac. habetur) deſi-
loc. allegatur ad marginen. neret, idque ideò, ut aqua pluvialis undique
X) Hebr. 1n i. e. & animali, in MSt. Erff. 1. deſflueret, confer. not. in a n h. oc..
pro eo habetur: wa 72 i. e. & omni crea- 79.) Tabulata, contignationes Hebr. 7, con-

turæ. fer. Actor. c. 20. V. 9, ubi vsis*e* habetur

74.) Aramæa, Mu, ita hic, in Michlol Jophih,

Cr. W.

egia manl
aaltuun .
(ram me ſe
Nerſ. j. Di
tultateatttin
Koli velobd

Qlone 7
detuli)ad
dicitu .
honmnnes den

Quneilliſi

7) Keu: hub
lempe, bi
lie Berelchit
Anem alen
Lo. Id eſt:, ut
letunt: gi
biin, 1ol o,
11 Puro hican
traclih,
lonem impe
ſel. 8ot.p. 3
)leb. weg
Cenel cap. 4
gl. gr.
En Uun blalr.
Mbinorum
i, an ioi
Im. quigel
eccgo, inc
noe
Heb-

G. Udhiam

ha i, Wul
miſcuit Kin
mo ie mu
1 eCCl. Rn
ebte. e⸗
1. a .

lt de an

cAr. d. dQENESEOS. 6,
Sche 6r. wedia manſionibus, 79. infima ſtercoribus (erant parata.) Verſ. 17. Et ecce ego
enI)nen. addatam] BEcce ego paratus ſam, ut conſentiam S80. illis, qui me admonuerunt ac
amellmu. Ccorm me jam antea dixerunt: &1. quid eſt homo, quod ejus memineris? 82. Eod.
e pifia. tuſtate attrivit omnia, quia i. e. commiſcuit omnia, & quia ) *1i. e. ab-
nnnknt WAD ſtulit(vel abduxit) omnia à ſummo adimum, 83.) & hac lingua uſfus eſt Onkelos, qui di-
nnde dioné inter pretatus eſt o O ie. inundationem, quia inundavitomnia eaq;
aceret malum

e fuitillita in⸗
etantar: fene⸗
el. 16. E4
Us arckt etat d
ſinneret, quda⸗
Ne plorir in
tia conclaxia,
eriora homini;

media

—
* P K
N) tanquam ſpe-

bik 1. oeohr⸗
lr i n
a Talm udice. .

1 3 bigte Re

Unius 1c Tremelliuis
rid. eotundem no⸗
1. k. COli⸗

ra
bille: * vel .

a.5 Hie onſn.
Arſen bol. 10,

h. loc. ubi & e⸗

legan

1 pauſin litze⸗

,
in babetut)

4 glutili asiue

r hlor⸗
Hebt. ,c⸗

1ſeire ii eu

MDð ——88—

detul it ?**†ad Babel, quonia ill a(urbs ſive regio) profund a eſt ac proinde iſta(terra Babel)
dicitur U 84.) quia ) i. e. excuſſi 8 . fuerunt ibidem omnes antediluviani**)
homines demortui86 ) Verſ. 1 8. Ez ſabiliam fyxdus meum Fœdere fuit opus propter fru-
Qus, ne illi (in arca) putrefierent?)ac muceſcerent, & ne improbi, qui in illa generatione

ecrant

Seu: habitaculis, receptaculis, Hebr. n,
nempe, ubi ahimalia degere poſſent, confer.

ginem allegatur.

80. Id eſt: ut effectui dem eorum yerba „qui di-
rerunt: quid eſt, homo &c. confer. Sanhe-
Irin, fol. Io 8. 24.
1. Puto hic angelos intelligi, de quibus Judaica
elt traditio, quod nonnulli ex illis hominis crea-

homo, quod memor ſis ejus? confer. Wagen
ſeil. Sot. p. 38. n. 4. it. lib. Prec. Jud. part. 2.

n Nig 5d

p. 3 9. b. med. & Lud. Cappell. Commentar. in
Geneſ. cap. 6 fol. m. 363: col. 2. fin. vid. num.
feqv. 822ꝛ.
92. Uti Pſalm. g. v. 5. habetur, nam Deus, juxtà
Rabbinorum opinignem, conſultaverat cum an-
gelis, an ipſe faceret hominem, ipfſi verò dixe-

ecce ego, inquit Deus, nunc illis aſſentior, ſic in

Hebr.
* MSt. Erff. I. pro eo habet: 9). i. e. dejecit.
83. Quoniam dictio 7an poterat deduci à rad.

milcuit & à rad. 72n, i, e. abduxit, ideo R Salo

r5. 60l. 1. fin. vide & not. in 'nch me h. loc.
Hebr. Nar, Baſil-habet: ma, Möt. Erff.
Ef. Na-) MSt. 2. N)-.

hic Berelchit tabba, proutin am r ad mar-

tionem impedituri dixerint ad Deum: quid eſli

runt: quid eſt homo, quòd ejus me mineris &6.

notis pon mnev h. loc. exponitur, ubi vide

aaI. e. vetuſtate conſumpſit, it. à rad. 77 i. e.

mo hit tria iſta conjunxit, ita in Gur Arjeh fol.

Se V. 9. item Daniel c. 1. v. 2. ð
89 5. Id eſt: illorum corpora, quaſi ſinu excuſſa &
in cumulum delata fuerunt in locum iſtum
Schinhar, qui etiam exiade, juxtà ſententiam
Commentatoris noſtti, nomen traxit.
X Hebr. an, MSt. Erff: I. pro eo habet: Sy
i. e. mundi (ſcil. homines.)
96. Nempe: eorum corpora ſive cadavera, Hebr-
irn, prout hic habetur, in editione Hebræa,
qua uſus ſum, ut & in editione norm r
iſta hic uneinulis incluſa ſunt: aπ Rn N
Htavw nebha wia Wa i. e. alius liber ( pro
habet:) i. e. aquæ, ſic correxit R. Salo-
me (Luria) in libro anyu ne i. e. ſapientia
Salomonis in tractatum Talmudicum: Schab-
bath, confer. ſuprà verſ. 1I1I. h. cap. n. 5 9. & in-
frà Geneſ. c. 30. v. II. n. 2 ¼. vide & cap. ſeqv.
7. v. 14. n. 24. ubi etiam R. Salomonis Luriæ
(Hebr. n em ) fit mentio, is enim
collegit ac publicavit additiones & emendatio-
nes ſive correctiones in Raſchi Commentarium,
confer. a* ne, Lit. n. D. 44. ubi plura
de iſto autore, confer. & not. in am ne h.
loc. & infrà not. ad Geneſ. c. 8. v. 22. Sign. **

Hebr. )) ſic rectiuùs in exemplari Hebræo,
(quo uſus ſum, & quod etiam in vertendo hic
ſecutus ſum,) legitur, quàm in Baſileenſi edi-
tione, ubi habetur: ap), transpoſitis literis,

84. De terra Schinhas vide infta Geneſ- c. 11. V. 2.

1., E appropinquatent,

I

GENESEOS. CAb. VII.

erant eum (Noachum) interficerent.*) Eod. verſ. 8. Tu & Kilii tui & nxor ua] Vi-
ri ſeparatim & uxores ſeparatim, hinc (diſcimus,) quòd illis inter dictus fuerit concu-
bitus lecti. 87.) Verſ. 19. Et de omni vivente] Etiam dæmones. 88.) Eod. verſ. 19.
Bina] De pauciſſimis, 89.) quæ inter illa (animalia) extiterunt, non pauciora erant,
uàm bina, (videlicèt:) unus maſculus & una fœmina: Verſ. 20. De volucribusjuxta
ſpeciesſuas] (Nempe de volucribus) illis, quæ ſpeciebus ſuis adhæſerant 90.) nec Viam
ſuam corruperant; venerant autem (iſta animalia) ſpontè 91.) & quæcunque recipie-

bat arca, 92) illa intrabant. Verſ. 22. Et fecit Noachus] Iſtud ædificium arcæ. 93.)

Erſ. I. Vidi te juſium] Non autem dicitur (hic) juſtus perfectus, (1.) hinc eſt,
quod dicere ſoleant homines) aliquam (ſaltem) partem laudis de aliquo coràm

ipſo; totam vero, illo abſente. Verſ. 2. (De animali) mundo] (Nempe de il-

lo,) quod futurum erat mundum IIraslitis, 2.) diſcimus (inde,) quod Noachus didice-
rit legem. 3.) Eod. verſ. I. Septena, ſeptena (Nimirum hoc ideo factum eſt,

92. Non recipiebat autem arca, niii illa animalia,
quæ viam ſuam non corruperant, ſicuti Rabbini
tradunt, confer. Gur Arjeh fol. 15. col. 2. princ.
ae not. in Snnh nS h. loc.
93. Vide hic not. in om me, ubi etiam Bere-
ſchit rabba ad marginem allegatur. .
1. Sive: integer, Hebr. — , ſicuti de Noacho
cap. antec. 6. v. 9. dicitur, ubi ille abſens lauda-=
tur, quoniam vero ille tunc præſens erat, ideò
pars laudis ejus retic etur ac ſolum juſtus hic vo-
catur; non vero integer ſeu perfectus, confer.
Numer. Cc. 12. v. F. n. 2 9. Se tract. Talm. Ern--
vin fol. 1 8, b. ſicuti in pan np hic ad mar-
ginem allegatur, ubi vide & not. Z
2. Eſt enim hic ροννεſecundum Commenta-
totem noſtrum; D. Wagenleilins in Refut.
9. n. 12. confer. & Gur Arjeh fol. 15, col. 2. Carm. Lipman. p. 55 3. exiſtimat, munda hic di-
princ. & not. in ha me h. loc. ci, ex quidus ſacriſcia ee hoſtik tum remporis
90. Nec lemet cum diyerſæ ſpeciei animalibus com- fiebant, quæ etiam opinio non caret ratione &

milſcuerant, de quibus ſuprà verſ. 12. h. cap. n. fundamento, confer. hic Sanhedrin „fol. 109,.
60. vide & infra c. 8. V. 1I. n. 4 & Bereſchit Rab òòU.U

XX Confſe. hic Sanhedrin, fol. 109. b. & not. in
—r RD & Berelchit rabba, uti ibidem ad
marginem allegatur.
87. Confer. cap. ſeqv. 7. v. 7. n. 9. S& not. in
Dep, h. loc. ubi etiam Bereſchit rabba 24
margidem allegatur; concubitus autem poſtea
iterum fuit permiſſus, vide Geneſ. c. 8. V. 16.
88. Sctlicèt: in arcam Noachi intrabant, jux
ta Rabbinorum opinionem, vide Avodasara, fol.
5. b. & 5 I. a. it. Sevachim, fol. 116 a. it. SGur
Arjeh fol. 1 5. col. 1. fin. & not. in n .,
ut & Jalkut Part. 1. fol. 13. col. 4. fin.
29. Erant enin: animalia, ex quibus ſeptena intra:-
bant arcam, nempe: animantia pura & volu-
cres, de quibus vide cap. ſeq. 7, V. 2. & 3. ac v.

b.
ba, ut & Sanhe rin fol. 57. a. & fol. 10%. ſicuti 3. Vel: in lege ſtuduerit, legi operam dederit,
in pan nD h. loc. ad morginem allegatut, hæc Raichi! 2 argun
91. Confer. cap. ſeqv. 7. V. 9. R. 11, not. In Gur Arſeh fol. 15. eOl 2. med ac not. a e
Par h. loo. b. lop⸗

ut ex

hæc Raſchi ſententia argumentis confirmatur in.

eA. .

U (Noachus
Bian Ae volur
decultum 4,

rem Hiſie

Benedichupepe
(Metuſchaachi
nos Meulchal.
Eod. rel 4.
pus (nid)polt
Artpinulier ll
(hominesantedh
ret fonmſpuriot
illius Nuchih
concubiislecti
anguſtiistat co
ſde predios0.

—.—
1 Lociffinerpfie
n. loe Onker, d
numſ.
Heb, o D
n ie, . ie
1 d ie, li
4. Ge: id, uod
chick eninpx
letthiccevoluc
Cnr: ſeptena, ſe
mnag elle gede
Drked. 2, Ge il
ſeten munit
vonnentatorno
Clid ad ecll⸗
de ſinſiciter ail
um Noinge
tam lie igieng
lute lmiier
umunceim
(ur Ariehtc
elde uz
a ld it, Eere
„(Conſer hic n
tmackat. Taln..
Aegitan.

d be Tuibe hal

CIN .

—
Guxeor 144) Vi.
tus knerit ooneu⸗
odl vetl 10,
pauciofaetant,
dolueritujud
nt90.) nec iam
cunque tecipie⸗
matce, 93))

1s,(1.)ine et,

de aliquo corimm
] Gempeeil⸗
Noachus Cidice⸗
adumelt, ut ex
illis
, Vili alla animalia,
erant, ſtcuti Rabbini
l. 15. col.nprinc.
l.
dov, ubieliam bere⸗
legarur.
1, ſeuti de Noacho
Ubiile ablens laude
4
e pteſenelet, ileb
ſolum juſtus hie o⸗
1derkectut, Lonte,
tracl, Lalm. Ein⸗
A e hicad ma⸗
H0t⸗
Andum Commenti⸗
Cenleilis in Reht.
wmat, munde hiei⸗
hofiæ tumtemponts
o non catet tatone &

Baherin, fo ie

1 weren Celetit
ſepi opeſamn W⸗
menti

tegsco

SAP. VII. GENESEOS. 67

illis (Noachus) offerret ſacrificium, quando (ex arca) eſſet egreſſurus. *) Verſ. 3.
Etiam de volucribus tæli] De mundis (volucribus hic) loquitur Scriptura ac docet **)
occultum 4.) ex eo, quod manifeſtum eſt. Verſ. 4. Quoniam ad dies ad hüc
Neptem] Hi (fuerunt) ſeptem dies luctus Metuſchalachi, ***) juſti, quia Sanctus ille
Benedictus pepercerat (hominibus antediluvianis per iſtos ſeptem dies) propter illius
(Metuſchalachi) honorem & retardavit poenam (diluvii, )age (quippe) ac ſupputa an-
nos Metuſchalachi & reperies, quòd illi deſinant annô ſexenteſiméô vitæ Noachi.
Eod. verſ. 4. Quoniam ad dietadbuc] Quid hoc eſt i. e. adhuc? (nimirùm) tem-
pus (aliud) poſt iſtud tempus additum fuit centum & viginti annis. 5.) Eod. v. 4 Qua-
Araginta dies] (Iſtud hic dicitur) intuitu formationis fœtus (in utero materno,) quonlam
(homines antediluviani) perverſitate ſua moleſtiam exhibuerant creatori ſuo, ut forma-
ret fœtus ſpuriorum, 6.) Verſ. 5. Et ſecit Noachus] Hoc (intelligendum eſt de) adventu 7.
illiusNoachi) adarcã. Verſ. 7. Noachyo & ſilii ejo] Viri ſeparatim &uores ſeparatim, nam
concubitus lecti illis erat interdictus, 8.) proptereà, quia mundus (tunc temporis) in
anguſtiis erat conſtitutus. 9.) Eod. v. 7. Propter aquas diluvii Etià Noachus inter exi gua

5confirmetun 1n

ſide præditos 10.fuit, credebat, (& non credebat)

quòd venturum eſſet diluvium, neo
I 2 ingre-

* Loci iſtius explicationem vide in not. am ine
h. loc. confer. & not. ad Proverb. cap. 9. verſ. 9.
num. 5.
X Hebr. Ani, Baſil. & MSt. Erff. 2. habent:
dn i. e. & diſcitur; at in MSt. Erff. 1. habe-
r: h i. e, diſcitur.

4. Sive: id, quod ſimpliciter & abſolutè dictum

eſt, id enim vox ib etiam ſignifſicat, ſenſus eſt:
licèt hic de volucribus ſimpliciter & abſolutè di-
catur: ſeptena, ſeptena, nec exprimatur, quòd illa
munda eſſe debeant; tamen, quoniam verſu
praæced. 2. de jumentis expreſſè dicitur, quod
ſeptena munda à Noacho ſint accipienda, ideoò
Commentator noſter ab iſto manifeſtẽ & expres-
ſè dicto ad occultum ſive ad id, quod abſolutè
S& ſimpliciter dictum eſt, argumentum facien-
dum ac proinde de mundis volucribus Scriptu
ram hic accipiendam eſſe docet, licèt hic abſo-
lutè & ſimpliciter deillis ſermo ſit, ſine mentione,
an mundæ vel immundæ eſſe debeant, confer. hic
Gur Arjehl fol. 15. col. 3. princ. ac not. in nov
DA h. loc. ut & Avoda Sara, fol. 5. b. & 6. a &
fol. 5I. a. it. Sevachim, fol. 1II. b.
KXKh. Confer. hic nof, in non inov ubi etiam
tractat. Talm. Sanhedrin fol. 10 8. ad marginem
allegatur.
4. De quibus cap. antee. 6, V. 3. agitur, confer. hic

Gur Arjeh fol. 15. col. 3. med. vid. ſupra Geneſ.
c. 4. V. 2 F. D. 9 I.
6. Senſus eſt: quoniam fœtus in utero materne
quadraginta diebus formatur & homines antedi-
luviani fœminas ſcortando fecerant gravidas &
hac ratione Deo quaſi laborem creaverant, ut
fœtus iſtos ſpurios formaret, ideò in facti iſtius
Pœnam etiam per quadraginta dies pluvia conti=
nuavit.
7. Sive: acceſſu, Hebr. Nn, ſenſus verborum
Commentatoris noſtri eſt, quòd Noachus qui-
dem venerit ad aream; illam tamen non ingres-
ſus ſit, donec ipſe per aquas diluvii ad id com-
pelleretur, nam poſteà verſu 7. dicitur: & venit
Noachus &c. ſic in Gur Arjeh fol. 15. col. 3.
med. exponitur, confer. dict. verſ. 7. h. cap. n.
10. it. Sanhedrin, fol. 69. b.
8. Confer. quæ ad cap. præced. 6. Verſ. 19. n. 87.⸗
G ad canp. ſeq. g. v. 16. n. 52. notata ſunt, vide
& not. in Mori how h. loc.
9. Hebr. M, Confer. quæ ad Exod. c. 17. V. I2.
n. 19. de verbo: νâq notata ſunt.
10. Vide, quæ hac de re ad cap. præced. 6. Verſ. 9.
num. 46. notata ſunt.
* Hebr. Naww, in MSt. Erff., 2. hic additur: vmz
e. citò ſeu celeriter. UJMU

68

GENESE 03.

grediebatur arcam, donec eum aquæ compellerent. **

Spontè. II. Eod. v. 9. Bina ,Bina] Omnia (animalia) quoad iſtum numerum erant

æ qualia, de pauciſſimis 2. erant bina.

is (fuit) october; 13 R. Iehoſchua (autem)
Ruptiſunt] (Scilicèt) ut educerent aquas ſuas

Verſ. I L. Menſeſecundo] R. Eliezer dicit;

dicit: is (fuit) Aprilis. I4. Eod. Verſ. I1.
Eod. verſ. II. Abyſſi magnæ] Men-

ſura pro menſura, 15. peccaverantilli (homines antediluviani multàùm, ſicuti dicitur:)
i. e magaa eſt malitia hominum, 1 6, ideò puniti ſunt per abyſſum i. e. ma-

gnam. Verl 12. Et fuit pluvia ſuper terram] Peſted ſes) d
Iuvium, 17. ſed (hoc ideò,) quia, dum(Deus) immiſit illas (aquas,) easdem deſcendere

fecit per clementiam, ut, ſi fortè ponitentiam agerent (homines antediluviani,) illæ
eſſent pluviæ benedictionis; ſi verò nullam agerent pœnitentiam, fierent diluvium.
Eod. verſ. 12 Quadraginta dies &c.] Non eſt dies primus de numero, I8. quia nox e⸗
jus illo non continetur, 19: nam ecce ſcriptum eſt: in die illo rupti ſunt omnes fon-
tes, 20. reperiuntur (itaque) quadraginta dies completi (ſeu finiti) in die vigeſimo o⸗

Gavo Novembris, 2 I. juxta R. Eliezerum, menſes quippe numerantur juxta ordinem
ſuum, unus plenus eſt, alter deficit, ecce duodecim (dies) de Octobri & viginti octo de

* Novembri (numerantur.) Verſ. 13. In illo ipſo * die] Docet te Scriptura, quòd

—

Hebr. De eT, y, MSt. Erff. I, habet:
hde. nn eaee n i e. donec pertinge-
rent aquæ u qe 33 malleolos pedum ejus ; in
MSt. z. hic adaitur êè i. e.
poſtea ingreſſus eſt arram.
11. Hebr. N per le; ſüa ſponte, vid, cap an-

ter. 6. V. 20. D. 9 1. & infra verſ. 1I 8. h- cap n. 31.
confer. Gur Arjeb fol. 1 5. col. 4. princ. & not. †
pet D h. 1Oc. ac Sanhedrin fol. 108. b.

12.

fol. 3. a. X B ba bait2,1tl. 123. 4.
13. Bebr. Prb, qui Octobti noſtro ferè re-
ſpon det confer. hic Sanhedrin, fol. 109. b.
14. Hebr. ., is maximam partem Aprili eſpon-.

Jet, confer. cap. ſeil. 8. v 3. n. 14. vid. & Gur
Arſeh (ol. 1 5. coj. 4. ubi plura de iſtorum Rab-
pinoum, inter ſe dicſig en ium, ſentemia, con-

fer. & ractat. Talmud. Rol-h Haſchana, fol. 11.

* Conter. hic tractat. Tal n. oma, fol. 76. . 8

qiin. fol. 109. a. & b.
n 3532 ., eſt hoc proverbium
ſitatum idem ſignificans, ac Latinis:

Sanbhe
15. Iebr.
Hebi æis u

Td eſt: ad minimum erant bina, Vide, quæ
ad cap. antec. 6. v. 19. n. 99. notata ſunf, con-
ſfſe & not. in art DD h. loc. it. Peſachim,

par pari, confer. Joh. Druſi Adag. abſunt autem
iſta: mmn A à MSt. Erff. z. =
16. Sicuti cap. antec. 6. v. 5. habetur.
17. Quemadmoduùm infra verſ. 17. h. cap. habe-
18. Scilicèt: iſtorurn quadraginta dierum, ſeu:
non comprehenditur dies primus ſub numero
40. dierum, confer. Gur Arjeh fol. 17. col. I.
med. =èð
19. Nam apud Judæos, ut dies integer, 24. horis
confſtans, perficiatur, etiam nox ſub i lo com-
prehenditur, Iudæi enim diem à veſpera incipi-
unt, ubi nox limu comprehenditur, confer, quæ
ſupra ad Geneſ. c. I. v. 14. n. 106, notata
120. Sicuti verſu antec. 1I1. h. cap. habetur.
11. Hebr. yon, qui Novembri noſtro maxima
ex parie reſgondet, confer. hic D. Meyeri Annot.
à4 Seder Olam cap. 4. p. 305. edit. Amſtelod.
*Atque hoc modo iſtaque numeratione dicti qua-
draginta dies complentur, vide Seder Olam
loc. alleg.
*X Confer. hic not. ad Ezechiel. cap. 14. verſ. 14.

– . . . —=

verò ille (Moſes) dicit: & fuit di⸗

Ponine
Giarcam
Gixit:eg

donm veri

᷑f

—

Ouenuiͤbe
dantur:

fringete

(homine
lum (No⸗

nifica.

2 len
i.e. roc
ſernistos
quaim ul

6 elkic

—
W Hehr.
bet⸗ A

Aebr.

8
7

(ooter,

habet
e, cOnbki
122. Vel:
,
num and

Rabba.

4.
13. Vele
dio or
Perleinte
zi gu
coheret
tendumn

mnes vo
Miehc
4. in
g. Genel

—

Erum eran
jener icit:
Verl. II.
ne] Men⸗
Uticdicitun.)
Jie,ma.
t& fuitdi⸗

deſcendttt

wiani)) ille
dilumiutn.
qbianox e:
Othnes fon-.
Figebmo ⸗
ta ordinetn,
niocoe
lura, qudd
homj-
adſuctanteln
J77..
tut.

h. cap. habe⸗

Gierum, len:
us lubnumer
ſol. 17, 0l 1.

ner, 14, ltis
ſubilcomn⸗
felens inihi⸗
hconlet gu⸗
10, Notats

zbetur.
noktro⸗ maxima
. Mejeri Annot.
i Anſeot.

le dede Oin

GENESEOS.

62

homines iſtig generatio nis dixerint, quando nos? ** videbimus illum Noachum)ingre-

diarcam.nos j confringemus eam ipſumg;

interficiemus; (aſt) Sanctus ille Benedictus

dixit: ego illum ingredi faciam omnibus inſpectantibus ac videbimus, cujusnam ver-

bum verum ſit foturum. 22. Verl. I4 Avei t emjustunue ale] Cohæret(vox g ſe-
quentibus 2 , hoc ſenſu:)ayes cujuslibet ſpeciei alæ, 23. ut etiam locuſtæ inclu-

dantur. 24.

(homines) interimebant; ſenſus autem

D Verl. 16. Eft claußt Dominus pro eo] Protexit illum (Noachum,) ne con-
fringerent (homines) illam (arcs m.) cinxit arcam urſis & leonibus, qui iſtos

literalis S. Scripturæ eſt: defendit il-

lum (Noachum) ab aquis,' ſic omnis1 particula:) ., quæ (eſt) in S. Scriptura, ſig-

nificat 2l, e. pro, (ita quoque accipitur in illo loco:) i. e. pro omni vulvà.

2 5: item (alio in loco:) vĩ. e. pro te 2) & pro filiis tuis, 26. item cutis 12
i. e. pro cute, 27. item: ſcutum 3 i. e, prome, 2 8. item: ora id eſt 1392 pro
ſervis tuis. 29. Verſ. 17. Et elevata fuit (area) ſuper terram] Demerſa fuit (arca) in a-
am undecim cubitis, tanquam navis onuſta, cujus pars quædam in aquam demer-
ſa eſt, id, quod verſus S. Scripturæ, qui præ manibus noſtris* ſunt, evincunt 30. Verſ.

1 3 18.

X Hebr. AN, Utrumque MSt. Erff. pro eo ha-
bet: AMe i. e. erimus (ſcil. videntes i. e. videbi-

mus,) vid. Sign. ſeq. †

† Hebr. &, MSt, utrumque Erff. pro eo etiam hic

habet i, e. etimus (lcil. confeingentes i.
e. confringemus,) confer. Sigon. Præced. AX
22. Vel:; cujus verbum ſit perſtiturum, Hebr.

D, num meum verbum, an iſfliorum homi-

num antediluvianorum, confer. hic Bereſchit

* Confer. hic T tact. Talm. Sevachim fol. 116.

23. Vel: pennarum, ſenſus autem eſt: quòd di
dio non ſeparatim hic poſita nec vox
per ſe intelligenda ſit, quaſi verti debeat: omnis
avis, quæ libet ala, vel quodvis alatum; ſed 1*
cohæret lequentibus d„, ac proinde ver-
tendum : aves cujuscunque aleæ , ſive o-⸗
mnis generis pennis inſtructæ, vid. num. ſeg.
24. è
24. Vel: comprehendantur ſub hiſce verbis: o-
nnes volucres cujasliber alæ, ſic vertendum
hic mamh, confer. ſuptà Geneſ. c. I. V. 44. 0.
94. & infra Genel. e. 4. V. 2 2 ibique not. n. 29.
t. Genelſ. c. 43. v. 13. & not. ibid. n. 3 1. in co-
dice Hebraico, quo uſus ſum, ut & in editione

parm Mne atque Berolin. hoc loco in paren-
theſi adjecta ſunt iſta: yb e Pw rn
ND e eee wdeen eee enn e
Nn TNNND r n ee, quæ hic vertere pos-
ſis: 2 (hic ſignificat plumam, (ſicuti accipi-
tur in illo loco:) & findet eam (avem) a
i. e. cum plumis iuis, (Levit. c. 1. v. 17.) nam
etiam plumæ elus (avis) in holocauſium, (of⸗
ferebantur,.) iia hic quoque (dictio) x (no-
tat) omnis generis volucres, eſt hæc additio R.
Salomonis L-uriæ, de quo vide ſupià Genel. c. 6.
* Nempe: per ingreſſum in arcam, vide not. in
Dpon nbu h. loc. JMD SDèð
2 5. Vid, Geneſ. c. 20. v. 1I9. ibique not. n. 2 5.
conſer. & not ad Hiob, c. 1. v. 10. n. 46.
26. Vid, 2. Reg. c. 4. V. 4. confer. & not. ad 1.
Samuel. cap. I. V. 6. Sigo. † & num. 14.
27. Hiob. c. 2. V. 44 H

4 29. Pfalm. 3. V. 4.

19. Vide 1: Samuel. c. 12. v. 19.
7„ Hebr. Aov", in utroque MSt. Erff. pro eo le-
gitur: Maei-e. qui améillum (Kril, textum ſunt,

o. Confer. cap. ſeq. 9. v. 4. ibique not. n. 1 .vi-
de & not. in απ 1hν h. loc.

—

„0 GENESEOS. CAb. VI.

18. Et invalnerunt] Suâ ſponte 31. Verſ. 20 Quindecim cubitis ſupernè] (Nempe)
ſuprà altitudinem omnium mentium, poſtquàm aquæ cacumina montium æquave-
rant.**)Verſ. 2 2. Halitusſpirationis vitæ Anima ſpirationis vitæ. 3 2. Eod. verlſ. 2 2. Q=
(degum) in icco.] Non verò piſces, qui ſunt in mari. ** Verſ. 2 3. Et delevit?* (Ver-
bum P)) hic) eſt formæ (ſeu figuræ) ;non verò formæ ) H); 33. eſtque
ejusdem formæ 34 cujus ſunt (verba iſta:) ), omne vocabulum, quod deſinit † in
He, veluti — p, quando ab initio habet Vau jod, punctum habet
Chirek ſub Jod. 3 5. Eod. veri 23. Tantum Noachus] i. e. Solùm 36. Noachus, eſt-
que is ſenſus literalis; expoſitio autem myſtica eſt (quod Noachus) ſuſpiraverit 37.

& ſanguinem exſcreaverit* præ labore jumentorum ac ferarum, ſunt etiam, qui di-

cant, quod (Noachus) diſtulerit alimentum præbere leoni, isque illum momorderit
38. &! quod de ipſo dictum ſit: ecee juſto in terra rependitur. 39.

—

CAP.

31. Vide ſuprà verfſ. 9. h. cap. n. 1 1. confer-& not.
in S'p-en ne h. loc. ubi prolixior habetur
iſtius loci explicatio.
Hebr. , in utroque MSt. Erff, habetur:
WHπS i. e. æ quatæ fuerunt (ſcil. aquæ cacumi-
nibus montium,) confer, hic tract. Talm. Joma,
ſol. 5&1. a.
22. Vel: flatus ſive halitus animæ vitalis, confer-
Joma, fol. & 5. a. & b ac Sota, fol. 45. b. it. D. Wa-
genſeil. Sot. p. 10 16. & not. in Smar n h loc.

XXXW!O Confer. hic not. in pan mnepw, ut 6& tractat. †
Talmud. Sanhedrin, fol. 108. a. & Kidduſchin, 7

fol. 13. a. it. Sevachim, fol. 113. a. & b. ac Be-
chorot, fol. 47. b.
g. Confer. hie tract. Talm. Berachot, fol. 61. a. &
Schabbat, fol. 113. b. it. Eruvin, fol. 19. a. &
Sanhedrin, fol. 10g. a.
33. Id eſt: activam habet ſignificationem, non
paſſivam, confer. not. in S'nof ne h. loc.
it. cap. ſeqv. 8. v. I2, n. 45. in MSto Erff. I. ha-
betur: 2 * cum Tzere, ſie etiam in MSto z.
ſed ſine Tzere-
34. Ita hic vertere volui: nze, eſtque iſtud
Rabbinis uſitatum, quando indicare volunt ex
ſectione iſtius vel iſtius vocabuli aut loci, id eſt:
ab iſta voce vel ex iſto loco derivationem fieri
debere, vel eandem utriusque vocabuli ſeu ver-
bi formam ac figuram eſſe, confer. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 419. “
Hebr. —bw in MSt. Erff. I. pro eo legitur:

ejusdem figuræ ſeu formæ, éonfer. & hic not. in
Man in h. loc.
36. Autor noſter dictionem 7*, quæ hic in textu
ſaero habetur, idem ſigniſicare ſcribit, ac a i e.
ſolùm, tantùm; Baal Hatturim hic notat, quò
etiam Og, rex Baſan, ſuperſtes fuerit à diluvio,

My; ſed Judæis ſuas relinquimus fabulas, confer.
infrà Geneſ. c. 14. v. 13. ibique not. n. 29. cee-
terum verba iſta: mia & i. e. ſolum Noachus &
quæ ſequuntur usque ad finem hujus capitis 7.
abſunt à MSt. Erff, 1.
37. Sic verbum fu hic interpretor, quod & ulula-
re ac lame tari ſignificat, vid. not. ad Judic. c. 5.
v. 28. n. 54. & Buxtorf, Lex. Talm. fol. 457.
confer. Bereſchit Rabba h. loc. uti in boon rnee
ad marginem allegatur, vide & num. ſequ- 3 %.
* Sic nonnulli verbum en, quod hic in textu ſa-
ero habetur, vertendum putant; poſſet etiam
juxtà Hebræum verti& ſanguis (Noachi) contra-
ctus ſeu conſtrictus fuit.
3 9. Ac propteres Noachus exclamaverit , quod
Germanis ſignificat: Ach! Latinis: væ! quãſi ve-

rò Moſes Germanicè ſcripſerit, ſic delirant Ju-
dæorum magiſtri, conferatur cujusdam Judæi

anonymi verſio hujus loci Germanica, quam pe-
nes me habeo, qui etiam abſurdam iſtam expoſi-
tionem amplexus eſt, vide & Gur Arjeh fol. 23.
col. 3. med. & not. in Snori Mnew h. loc.

N i: e. deſlectio. derivatio, conſtrucio,

39. Vide Provetb. c. I1. V. 3 I. & 2. Petti c 4. v. 1 85

13 5. Veluti h. loc. ) habetur, ſic in aliis verbis

jellagt
inprol
dici, nam dic
dirt e
cordix, Loc.

eſt Deus))ium
4 & que leen

Ventusconſol⸗

unan] Supet

qvocl lic habet

egis 6. ignife

quia verba iſta: mi & per Gematriam ſignificant

ebantuͤrlho
(clauſt ſunt,4
uuabet velv in
IKud. Myni
te Noohie

. Attribatun qui
tel. c. l). l.
. 3
2, Uiiſupr Genel,
1.. Genel. cick ern.
Ineditione hall,il

Ppræmiſſa iurtez
be: Wwie Ng
a Hebr ied
umenizimpropn
tionem, à Comm
4. Confe ſpri Ge
3 Loci ih expe
h oe
3. Vel: ſupen negoi
ſol. 16, col. 1. fn
eba iſla. e
N e
un ſuper terram,

Nite Eübe,

CAD. II.

u eqdare.
Verl.22, A⸗
lebyits (dr.
3eleee
odh dellnitfin
Unctum habet
Noachus elt.
Ditarerit 37.
etlam, gui di.
nmomordetit †

ſe inalis perbis
Cfer & hie nor in

qur hic in tertul
elcuͤbit, ae ie.
w hic notat, u
fuerit à diluyio,
mtiam ſionificant
uskabulas, conler,
e not. d. 29, ce⸗
olum Noachus &
m hujus capitis 7.

dor, qlod &r uluh⸗
not. d udie, c,⸗
.. Talm. ol⸗ 457.
duti in on vnr
& numn eqt 39,

aod hein textu .

n; pollet etam
(Vonehi) conttr⸗

lmarverit quod
inis: ! quall ſe⸗
1 ſie Leliant u.
r euſnscam ulai
tmanica, quam pe⸗
tchmifam eihoſ⸗

„Gor Apehtoh 2.

1 b. .
Ki. Panic INE

CAb. VIII.

1

.
7

dixit Jehova

cordiæ. Eod. verſ. I. Et recordatus

4. & quæ ſeſe non commiſcuerant in arca.
(Ab.Ventus conſolationis & quietis *xv tranſivit coràm eo (Deo.)

— 5 2

GENESEOS.

CAP. VIII.

ErI. I. & recordatus eßt Dens Eſt nomen iſtud () d) proprietas I. judicii
Jverſaque fuit iſta in proprietatem miſericordiæ Ppropter preces juſtorum; ſed
improborum malitia vertebat proprietatem miſerico

*

cordiæ in proprietatem ju-

„nam dicitur: & vidit ) Jehova, quod multa (eſſet) malitia hominum 2. &
:delebo; 3. cùm tamen iſtud nomen (H) ) ſit proprietas miſeri-

*eſt Deus Noachi &c.] Quorumnam recordatus
eſt (Deus?) jumentorum ſcil. proborum, *

quæ jam anteà non corruperant viam ſuam
Eod. verſ. I. Et ranſmiſit Deus ventum]
Eod. verſ. I. Super

terram] Super opera terræ §. Eod. verſ. I. Er quieverunt aquæ] (Verbum 2 ,
quod hic habetur, idem ſignificat, atque in illo loco;) V i. e. cum quieſceret ira
regis, 6. ſignificans RN i. e. quietem iræ. Verſ. 2. Et
periebantur (fontes,) ſcriptum eſt: omnes fontes; 7. aſt hic non ſcriptum eſt: omnes
(clauſi ſunt,) quoniam nonnulli ex eis remanſerunt,
ha bet, veluti ſunt thermæ Tiberiadis 9. & hisce ſimiles.
(lſtud: N ) ſignificat:) O D)) i. e. & cohibitus eſt, veluti (accipitur in illo 9
ne N i. e. cohibeatur miſerieordia tua 10.

Et clauſi ſunt fontes] Quando a-

8. illi ſcil. quibus mundus opus
Eod. verſ. 2. & cobibitus eſt

item non &) i, e. prohibeat a te
vwverlſ.

1. Attributum, qualitas, confer. quæ ſuprà ad Ge-
nel. c. 1. V. 1. n. 3 §. notata ſunt.
2., Uti ſupra Geneſ. c. 6. v. 5. habetur.
Genel. dict. cap. 6. V. 7.
In editione Baſil. ut & in utroque MSt. Erff. hiſce
Præmiſſa ſunt ea, quæ h. verſ. 1. habentur, nem-
pe: )* i. e. & quieverunt &c.
XX Hebr. —.1i. e. &dignorum, juſtorum, juſtitia hic
jumentis impropriè & analogicè attribuitur, ob ra-
tionem, à Commentatore noſtro hic adductam.
4. Confer. ſuprà Geneſ. c. 6, v, 20. n. 90.
AXX Loci iſtius expoſitionem vide in notis ov
5. Vel: ſuper negotia terræ, con ſer. hic Gur Arjeh
fol. 16. col. 2. fin. in notis man mnew h. loc.
verba iſta: PNN oy 9 exponunrur: Haw-
PR ye de n i. e. propter homines, qui
Ant ſuper terram. .

6. Vide Eſther c. 2, V. 1, conter & Roich haſchana,

1IO., Vide Pſalm. 40. v. 12.

fol. 12. a. & Sanhedrin, fol. 108. b. it. Sevachim
fol. 113. b.
7. Uti cap. antec. 7. v. II. habetur „confer. not. ad
Eſai. cap. 19. v. 4. num. 6.
9. Nempe: aperti, nec omnes fuerunt clauſi; ſed non-
nulli aperti remanſerunt in hominum utilitatem
confer. not. in porm nev h. oc. HM
9: Thermarum five aquarum calidarum urbis Ti⸗=
berienſis meminit eliam Gorionides l. 6. c. 75*
(juxtà veterem librotum & capitum diſtinctio-
nem) Egeſippus de Bell. Jud. lib. 4. c. 16. ſcri-
bit, uibem Amathunta Græcè vocari Thermas
propter aquas calidas, ibi ſcaturientes, confer. &
Joh. Lightfoot Chorograph. Matthao præmifla
c.74,& Chorograph. Lucæ præmill. c. 4. Sect. 3.
alli transtulerunt: ne
cohibeas miſericordiam tuam, in Mst. Erff. 2.
loco iſtius paralleli ex Pfal. 40%. v. 12. deſum-
pti, ponitur locus ex Thren. c. 3. Ve 2 2. h h
Vv i, 6. non defecerunt miſericordiæ ejus

* Verſ 3. Enitis centum &guinquaginta diebus] Cœperunt deficere * (aquæ) isque (fuit

dies) primus (menſis) Maji, II. quomodoe 7Vgeſt ho itil. ſeptimo (menſir) Novem-
bris 1I2. deſiverunt pluviæ, ecce tres (dies) de Novembri & viginti novem de Decem-
bri, 13. en triginta duo (dies,) item januarius 14. & Pebruarius atque Martius, ut &
Aprilis (efficiunt dies) centum & octodecim, ecce centum ac quinqua ginta dies. I5.
Verſ. 4. Menſe ſeptimo] (Videlicèt) Majo, qui ſeptimus eſt à Novembri, nam in illo *

deſierunt imbres.

Eod. verſ. 5. Decimo 16.) ſiptimo die] Hinc diſcis, quod arca' in

aquam fuerit demerſa undecim cubitis, 17. nam ecce ſcriptum eſt: decimo (menſe) pri-
ma (die) menſis apparuerunt cacumina montium, 18. is (decimus, menſis fuit)
Julius, 19. nam is decimus eſt quoad Octobrem, ** quò imbres deſcenderunt, qui al-
Hitudine ſuperabant montes quindecim cubitis; diminuebantur † autem à primo die
(menſis) Maji usque ad primum ſulii, (videlicèt) quindecim cubiti ſexaginta diebus,
(computati)ecce cubitus unus quatuor diebus(computatur, unde) deprehenditut, quòd
decimoſexto Maji non deminutæ fGerint(aquæ,) niſi quatuor cubitis; quievit autem
arca poſtero die, 20. diſcis (itaque ) quod demerſa fuerit (arca) undecim cubitis in a-

qua, quæ (fuit) ſuper montium cacumina.

Verl. 5. Decimo (menſe) axparuerunt cacu-

mina

⸗ Prout Genel. cap. 2 3.v. 6. habetur.

Hebr. Dori, in MSt. Erff. I. legitur: b,

1 e. leſe diminuere, res eadem eſt.
11. Hebr. rv Sivan, qui Majo noſtro ferè reſpon-
Qet, confer. not. in =pafi Dev h. loc.
12. Hebr. bopa Kislev, qui menſis Novembri no-

ſtro maximam partem reſpondet, vide & hic not.

in — non , ubi ad objectionem quandam

Ereſponderur. . .
13. Hebr. an, qui menſis lanationi Decem btis

ferè reſpondet.
14. Hebr. Vaw, Februarius eſt te Martius [Don,

Aprilis p&, quamvis menſes iſti non tàm aceu-

ratè quoad omnia menſibus noſtris refponde-
ant, licuti Calendaria Hebraica, quorum non-

nulla penes me ſunt, id ſatis demonſttant; ſunt

autem menlſes lunares, ita ut quilibet menſis
29 ½ dies contineat. l
15. Nimirum, ſi centum iſtis & octodecim diebus
addideris triginta duos dies, de quibus paulò an-
tè dictum eſt.
X Hebr. dad, in MSt. Erff. 2. legitur: O. dn n
i. e. nam ecce in illo die, hæc autem in MSt. 1.
omiſſa ſunt. .
16. LXX. verterunt:

*½ e e 6αα1α1 e.Vi-

geſimo ſeptimo (die,) ſic & Vulgata; viden-
tur autem illi pro Wwy legiſſe: e) i. e.
vigeſimo, uti exiſtimat Lud. Cappellus in Crit.
Sacr. I. 4. c. 12. n. I. apud Joſephum I. I. An-
tiqv. c. 4. legitur: i5aαναν ε , ραα i. e,
inſtantis autem (menſis) erat ſeptima; ſed for-
1& per errorem deſcrtibentium vel typothetarum
dictio ιR εςibidem eſt omiſſa, nam & Gelenii
verſio Latina habet: vigeſimo ſeptimo die men-
ſis.
17. Confer. cap. antec. 7. v. 17. n. 30.
18. Sicuti verſu ſeq;v. 5. h cap. habetur.
19. Hebr. a &, qui menſis Julio noſtro ferè reſpon-
det, confer. verſ. ſequ. 5. n. 2 1.
Ab Octobri reſpectu Octobris, Hebr. wnai
i. e ad Octobrem, confer. verſ. ſequ. S§. h. cap.
3ign. * in utroque MSto Erff. iſiud wP/
omittitur. ðYUMW S
† Hebr. om hæc & quæ ſequuntur usque ade
è& wy DHNi. e. quindecim cubiti, abſunt ab
utroque Mst. Erff. =S= .

. » . 4 . 4
† HBebr. aw, in MSt. Erff. 1. pro eo legitur:
av i. e. Sabbatum Domini; ſed mendoſè,

ſeptimus menſis Maji.

(40. w.

3 — .
wignninli.

Qobren,
guſtus 210
ſeptimo (nen
cere, 13,e6
nam eccenon
24 utKcent

mumdien 26

ſcendityuuia
Ppotetitnumer
telligeniumn e
tutepens (qu
ſuper emam
na mondum,
& emilt colu
vsqe lum ſice
tium in Augud
briz atgviipſe⸗
—
21. Hebr. 2, M
ies, Vide, gu⸗
tata ſunt, mens
non alius, quin
quo momtiume:
nes hie à comme
mum, guiſunt
clarior evadet,
dun gel: feſpell

h. cap. Sign. *
11. ebr. her gi
temtehonget,
Hebr, Wy) ir
Wy K ie,
13. Conlet, hie Ou
quxdam hiie los
1it.

8. Hebr. n „,

14. Vige ca, ant
1). Conter, dich.
t, Vel: donee pen

Hie not in

r)igneſknt

ig) Novem.
en de Decem.
Mani itd⸗
zinta dies, If.
nam in illo 5
Juodatca in
0(nenle)pri.
menli fit)
Cetuntgli .
emiäprimo die
Aginta diebus,
hencitun gnd
guierit autenm
em cubitis in 2.
puruerinttatu-
mipa
X Vuloata; Niden:
gill: r)ie,
Cappellus in Cutt,
loſephumm l. 1, An.
S N .
d isleun 1 e,
t ſehlima, Kedſor⸗
n el ppothetatum

illa, nam Celenii
noleptino ciemnen⸗

1. n. 30.
, hibei .
o noſtto ke teſpon⸗

1I.
dbrs, Hebt. ernii
Vetl lequ. 5. h tap
Erkk, idud form
ſquuptur uegue 4
imn aubiti, ablunt 4

n. po eo legtut:
aun, ſed mentola⸗

CAbP. VIII.

GENESEOS. 73

mina montium] Is (decimus menſis fuit) Julius, 2 I. nam ille decimus eſt quoad O-
ctobrem, X**†à quòô incepit pluvia; ſi verò dicere velis, quòd (menſis) iſte fuerit Au-
guſtus, 22. qui decimus eſt* à Novembri, quê ceſſavit pluvia, ſicuti dicis, in menſe
ſeptimo. (nempe) Majo, qui fuit ſeptimus, ex quoldeſieratpluvia, )limpoſſibile eſt, ita di-
cere, 23. te (enim) invito * non numeras ſeptimum, niſi ex quo ceſſavit (pluvia,)
nam ecce non finiti ſunt(ſeu deſierunt) quadraginta (dies,)quibus imbresdeſcenderunt,
24. ut & centum ac quinquaginta (dies,) quibus aquæ invaluerunt, 2 5. usque ad pri-

mum diem 26. Maji, quòd ſi dicere velis: quod fuerit ſeptimus (menſis,) ex quo de-
ſcendit pluvia, atqui juxtà hanc ſententiam non erit iſte Majus; decimus autem non
poterit numerari, niſi ex quo deſcenderunt * * (imbres;) ſi verò dicere velis, (hoc in-
telligendum eſſe de menſe,) quo deſierunt (im bres,) quòd is fuerit Auguſtus, nonne
tu reperis, (quòd ſcriptum ſit: primo (menſe) prima (die)menſis ſiccatæ fuerunt aquæ

ſuper terram? 27. nam ecce finitis quadraginta diebus, quando apparuerunt cacumi-
na montium, † emiſerat (Noachus) corvum, dein expectavit 2 8. unum & viginti dies,
& emiſit columbam, en ſexaginta dies, poſtquàm cacumina montium apparuerunt,
usque dum ſiccata fuit ſuperficies terræ, quòd ſi dicere velis, quòd (cacumina mon-
tium) in Auguſto apparuerint, (tunc) reperietur, quod ſiccatæ fuerint (aquæ) in Octo-

bri; atqui ipie (Moſes) vocat illum (menſem) primum, * qui non eſt, niſi September 29.

isque

iie, gui fuit Geciinus

21. Hebr. aN, MSt. Erff. 1. pro eo habet: Si. e.

dies, Vide, quæ verſu antec. 4. h. cap. n. 19. no-
tata ſunt, mens Commentatoris noſtri eſt, quod
non alius, quàm menſis a& ſive Julius fuerit,
quòô montium cacumina apparuerunt, ob ratio-
nes hic à commentatore noſtro adductas, ſi die-

rum, qui ſunt in menſibus, fiat ſupputatio, res

clarior evadet.

XX“Seu: reſpectu Octobris, confer. verſ. præced. 4.

h. cap. Sign. *X* .
22. Hebr. 7&, qui Auguſto noſtro maximam par-
tem reſpondet.

Hebr. wwy in MsSt. Erff. 2. pro eo legitur:

Wy N i. e. qui eſt decimus.

23. Confer. hic Gur Arjeh fol. 16. col. 3. unde lux

quædam huic loco ſatis obſcuro affulgere pote-

Hebr. Ta Yy, abſunt iſtaà MSto Erff. 1.

24. Vide cap. antec. 7. v. 12.

25. Confer. dict. cap. antec. 7. v. 17.

26. Vel: donec veniſſet primus dies Maji, confer.

hic not. in a a, ut & D. Meyeri Annot.

ad Seder Olam cap. 4. p. 3 00. & ſequ. edit. Am-
ſtelodam, nam 40. ut & 150. dies, de quibus
paulò antè dictum eſt, nondum impleti fuerunt
usque ad, primum diem Maſi, ſicuti id ex ſuppu⸗
tatione dierum unius cujusque menſis patebit.
X Hebr. Wπ, MSt. Erff. 2. habet: πααzH..
e. à deſcenſu, res eadem eſt.
27. Sicuti infrà verſ. 13. h. cap. habetur.
† Hebr. αππ wπα Ein MSt. Erff. 2. poſteàâ additur:
en de ee y i. e., donec ſiccatæ fue-
runt facies terræ.
18. Confer. infrà verſ. 8. h. cap. ibique Raſchi not.
unde locus iſte explicandus eſt.
* Prout habetur infrà verſ. 13. h. cap. ubi vide
notas.
29. Hebr. W, qui Septembri noſtro ferè re-
ſpondet & hoc menſe creatum eſſe mundum ſta-
tuit. R. Eliezer, à quo etiamnum hodiè Judæi
annum incipiunt, hinc R. Eleazar in Geneſin
tNa hoc eſt; initio, ora id eſt: menſe
Septembri arcanum menſis eadem literarum con-

Ver-⸗
K

74 GENESEOS. CA. VIII.
isque eſt primus intuitu creationis mundi; aſt juxtà R. jehoſchuam is eſt Martius. 30,
Verſ. 6. Einitis quadraginta diebus] (Nimirùm) ex quo cacumina montium apparue-
runt. Eod. verſ. 6. Eeneſtram arcæ, quam fecerat] Ad illuminandum; non fuit
autem iſta (feneſtra) oſtium arcæ, quod ad introitum & exitum erat factum. 31. Verſ.

2. Egrediendo & 32. revertendo] Ibat & circumvolitabat arcam nec abiens (faciebat)
id, ad quod miſſus erat, nam ſuſpicax erat ergàâ illum 33. propter comparem ſuam,
ſicuti diſcimus * in Aggadah Chelek 34. Eod. verſ. 7. Donec ſiccarentur aquæ]
Senſus literalis (hujus verſus) eſt ſecundum verba ejus; aſt expoſitio myſtica (habet,
uòd) deſtinatus fuerit corvus (iſte)ad aliam miſſionem, ** cum pluviæ eſſent cohibi-

tæ in diebus Eliæ, nam dicitur: & corvi afferebant ei panem & carnem. 35.

Verſ. 8.
Et

verſione complecti putat, inquit Joh. Bodinus
in Method. Hiſtor. cap. 8. pag. m. 349: idquè
etiam confirmare R. Abrahamum in cap. 8. Da-
nielis, ſeribit ĩidem Bodinus loc. alleg. tamei ſi
Moſes Niſan, qui Xanticus Macedonibus; Lati-
nis verò Aprilis dicitur, ordine primum poſue-
rit, quòd Deus eo menſe populum Iiracliticum
liberaſſet; in reliquis tamen nihil immutavit,
uti Joſephus I. 1. Antiq. c. 3. teſtatur, refe
rente Bodino dict loc. confer. infrà verſ. 13. h.
cap. n. 46. it. Exod. c. 30. v. 16. n. 60. & n.
6 1. & Seder Olam, c. 4. ibique D. Mayeri An-
not. p. 300. & ſeqv. edit. Amſtelod.
30. Hebr. 'a, qui menſis Martio noſtro utpluri⸗
mum reſpondet, confer. Bodinus alleg. cap. 8.
ubi plura de temporis univerſi ratione, vid. &
Gur Arjeh fol. 16.col. 3, & ſeq- it. fol. 26. col. 2.
Rr. it. Hb. Prec. Jud. part. 2. p. 5 8. a. princ. in not.
31. S. Chryſoſtomus quidem Homil. 26. habet
2 % Ropa, i. e. januam, ut & nonanulla LXX.

interpretum exemplaria Græca; ſed vetuſtiores
codices 1 XX. viralis verſionis rectins habent:
722 volde, feneſtram, & S. Hieronymus, cùm
haberet: oſtium arcæ, hæc addit: pro oſtio fe
neſtta ſeripta eſt in Hebræo, S. Ambroſius c.
17. primo: oſtium; deinde: feneſtram, habet,
confer. hic Bereſchit Rabba, uti in an no
aàad merginem allegatur, ubi vide etiam notas.
2 2. In Vulgata eſt qui egrediebatur & non rever-
tebatur, ſic & LXX. α 2SXαπ νHrε
H. Grotius in notis h. loc. putat, codices He-
bræos olim hic variaſſe ; ſed hodierni codicis
Hebraici lectionem confirmat etiam Joſephus
Antiq. 1. 1. . 4. confer. Lud. Cappelli Crit.

Sacr. 1 4. c. 10. n. 2. & l. 5. c. 10. n. I. it. Sam.
Bochart. Hierozo. part. 2. 1. 17. c. 12. ac Rob.
Bellarmin. Controverſ. Tom. 1. 1. 2. c. 2, it.
Rich. Simon. Hiſtor. Crit. Vet. Teſt. I. 2. c. 9. ac
D Salom. Glafſſ. Philolog. Sacr. 1. 1. Tract. 1.
part. 2. Sect. 2. n. 3. confer. etiam Sanhedrin, fol.
109. b. ac Tractat. Gall. cujus inſcriptio eſt:
Defence des Sentimens de quelques Theologi-
ens ſur !“ Hiſtoire Crit. de Rich. Simon Lettr. 17.
pag. m. 43 I. & ſeq. Sð
33. Vel: Zelotypiã commovebatur propter com-
parem ſuam, ne forte Noachus cum illa rem ha-
beret, ſic fabulantur Judæorum magfitri in tra-
ctatu, qui hic allegatur, confer. & not. in &*
on h. loc. in MSt. Erff. 2. poſt: ui ad-
ditur: ma i. e. ergà Noachum ((cil. ſuſpieax
erat,) MSt. 1. autem habet: Na 77 ir bhin
i. e. in miſſione (ſeu ablegatione) Noachi-

X Hebr. Aaw., cœtera exemplaria habent: un

1 e. reperimus.
34. De hoc capite Talmudico confer. ſuprà Geneſ.
c. 4. v. 19. n. 59. Sc infrà Geneſ. c. 18, V. 2 I.

in not. n. 9 5. vide hic Sanhedrin fol. 108. b. uti

in 'nan np h. loc. allegatur ad marginem,
confer. & Numer. c. 24. v. 6. n. 39.

KXX Idque evincere volunt Rabbini ex verbo: H,

quod hic habetur, cujus literæ efficiunt nwn

Thisbi, nempe, quod corvus iſte miſſus fuerit

ad Eliam Thisbitam, confer. Baal Hatturim h.
loc. in MSt. Erff. I. poſt: nè rorU addi-

tum eſt nw; i. e. quando exſiceatæ fuerunt

(ſcil. aquæ.)

35. Vide: I. Reg. c. 17. V. 6. confer. & not. in
RD

CAr. wul

curtadhuel
pelineitſe
10 37. ſeldl
biret derhe
lcolumbein
dum li
erarunt
Verl. I1 Mun,

uarvocatiim,

dio
co:) lani

R⸗
2

41. iten )
item: M
hiſgniie
loci dunhabbi
quodſigrinte
matra, tangwan
quam mehin!

O h
ſiccarennt aqu
nem? Mto E
36. Fieli inf ve
conter hie Sand
37. Iia nicdidinc
ſeparate ſente
non ablezmnenat
illam ſinnlien
vide nun. ſeg.
X Hebenh,
Spieili
39. Cum taee
nem enililet,
catet; led n il
tor noſter hie
ſimplicemarn

uid refentetu,

med. num,
loe.
39. Nie Hiob e⸗

49. Apud latinos

CA.n.
—

Manin 30,
um apparve.
um;z non fuit
lum.g1. Verl.
ens (keieben)
npatemſuam,
entuy ag
Ttica (debet,
dellentcohibi.
Verlg.
Rt

—
„10. n. 1. lt.Sam.
17.0 In. a Nob.
I. 1. 2. c. 1, k.
Tell.!, 1. c. 9,
cr. 1. 1. Tract. 1,
am Sanhedrin,tol.
us inſeniptio eſt:
lelques Theologi.
h.. dimon Lettt.17,

atur propter com⸗
1s cutn illa em ha-
m maplliii in tra⸗
er. & not. in De
poſt: ad⸗
dum (Nil luſpicar
4: n
one) Noschi.

latia habeat: on

eonter ſüpriene.

Genel 19, V 21,
Hinfol. 109,: . lii
atur ad watgineni

ie Feibo⸗ way,
ere efficinm on
us iſe willu lieit
e. Baal Harturimn .

CAbP. VIII. GENESEOS. „5

Et emiſit columbam] (Nimirùm) finitis ſeptem diebus, nam ecce ſcriptum eſt: & expe-
ctavit adhuc ſeptem dies, 36. ex regula iſta diſcis, quòd etiam ab initio (NQoachus) ex-
pectaverit ſeptem dies. Eod. verſ. 8. Et miſit] Non eſt hæc —9 Pi. e. ablega-
tio 37. ſed dimiſſio, (nimirùm Noachus) emiſerat illam (columbam, ) ut viam ſuam
abiret & ex hac re (Noachus) perſpiceret, an leyatæ (ſeu diminutæ) ſint aquæ, nam ſi
(columba)inveniſſet requiem, "non rediiſſet ad ipſum. 3 8. Verſ. 10. Et exſpelctavit (Ver-
bum hhic) ſignificat exſpectationem, ſic quoq; (aecipitur in illo loco:) mihi obtem-
perârunt παH& exſpectarunt, 39. multa autem (ejusmodi) habentur ins. Scriptura.

Verſ. I I. Deterptum in ore eus Exiſtimo ego, quòd (columba iſta) fuerit mas, 40. quocir-
cavocat illam Scriptura interdum maſculino interdum fœminino genere, nam omnis

dictio , quæ incriptura (reperitur,) eſt fœminini generis, veluti (accipitur in illo
loco:) ſicuti columbæ, quæ ſuper rivulos aquarum xNNi. e. ſe lavant
41. item 0))) i. e. tanquam columbæ vallium omnes Di.e. murmurant, 42.
item: HD H10 ) i. e. ſicuti columba ſimplex 43. Eod. verſ. 1I. Decerptum (Iſtud:

A hicſignificat:) i. e. raptum (ſeu decerptum; ) eſt autem expoſitio myſtica(hujg

loci dum RabbiniDexponunt:) ii,e. alimentum & Di. e. in ore ejg explicant,
quòd ſignificet: D&D i. e. verbum, * (nimirùm columba) dixit: ſint alimenta mea a-
mara, tanquam oliva, & quidem in manu Sancti illius Benedicti, nec ſint dulcia, tan-
quam mel, in manibus * hominum. 44. Verſ. 12. Et exſpectavit] (Verbum 9
„5„Qö H K 2 hic
neie habetur; ſed Hebræi dictiopem — tam
de mare, quàm fœmina promiſcuè uſurpant;

vocabulum autem huic dictioni additum diſtin-
guit ſexum.

p N h. loc. abſunt autem iſta: donec
ſiccarenrur aquæ &c, usque ad: panem & car-
nem à MsSto Efff. 1.
36. Sicuti infrà verſ. 10. & v. 1I2. h. cap. habetur,

rte vY d-⸗
eiliceate fuerunt

conlet. 88 notain
H

confer. hic Sanhedrin. fol. 108. b.-
37. Ita hic diſtinctionis cauſa rrv à voce rv
ſeparare ac vertere volui, nempe Noachus hic
non ablegaverat columbam ad rem certam; ſed
illam ſimpliciter dimiſerat, ut iret, quò vellet,
vide num. ſeq. 38.
X Hebr. hin, MsSt. Erff, I. pro eo habet
Dyn i. e. aliquem locum.

38. Cum itaque Noachus columbam eum in fi-
nem emiſſiſſet, non ut aliquid referret vel indi-

caret; ſed ut illa viam ſuam abirct, hinc au-

tor noſter hic ſeribit, miſſionem iſtam fuiſſe

ſimplicem ac nudam, non ablegationem, ut ali
quid referretur, confen Gur Arſeh fol. 17. col. 1.

med. & num. præced. 3 7. it. not, in Nπι H

39. Vide Hiob. c. 29. v. 2 1. H
40. Apud Latinos etiam columbus maſculino ge-

41. Vide Cantic. c. 5. v. 12, ubi in iſta dictione
fœmininum genus uſurpatur.
42. Uti Ezechiel. c. 7. v. 16, habetur.
43. Seu: fatua, Vide Hoſe. c. 7. v. 11. in addu-
ctis locis fœmininum genus uſurpatum eſt.
* Loci iflius expoſitionem vide in not. no
San h. loc. reſpicitur autem hac explicatione
per Pxn ad vocabulum nn, quod ſignificat:
armaritudo „ confer. hic tract. Talm. Eruvin, fol.
** Hebr.) n, in MsSt. Erff. 2. pro eo habetur:
N NX Ta) i. e, idque in manu homi-
nis, qui eſt (caro & ſanguis.)
44. Ita hic D) wa i. e. caro & ſanguis, vertere
volui, eſt:enim hæc phraſis Hebræis uſitata,
quà mortales homines hujus mundi indicare
volunt, quibus opponi ſolet Deus ille benedi.
Qus,

76 GENESEOS.

hic idem) ſignificat, ac 45 ſediſtud (H))) eſt formæ ); hoc verò(hr
eſt formæ NN, (quam ob rem) (ſignificat) Np') i. e. & exſpectavit; aſt

r(ſignificat;) DN) i. e. & exſpectando ſemet continuit, Verſ. 13, (Anno)
primo] Juxtà R. Eliezerum is eſt September; ſed juxtà R. jehoſchuam eſt Martius. 46.
Eod. verſ. 13. Siccatæ ſunt] Facta eſt (terra) ad inſtar luti, cujus ſuperficies deſuper*

incruſtata 47. eſt. Verſ. 14. Exaruit] Facta eſt (terra) ſicca, 48. ſicuti illa eſſe ſolet.

Eod. verſ. I4. Septimo & vieeſimo die] Deſcenſus autem illarum (pluviarum acciderat)

menſe ſecundo & quidem ejusdem decimo ſeptimo (die,) hi ſunt undecim dies, 49.
quibus ſol fuperat lunam, 50. nam judicium 5 I. generationis diluvii per integrum an-
num (ſolarem) duravit. Verſ. 16. Zu & uxortua & c.]] Maritus & uxor ejus, hic per-
miſit illis (Deus) concubitum lecti 52.

nolint exire .π NX i. e. educ tu illos.*
ra] Non verèò in arca, indicat (hic Scriptura,) quòd etiam jumentis & volucribus in-
terdictus fuerit concubitus (in arca.) Verſ. 19. Per genera ſua] Receperant in ſe(ani-

CAp. vIII. ℳ—W.

Verſ. 17. Educ.] (Verbum) Na ſcriptum
ſed legendum eſt N) 1, (ut hic ſit ſenſus verbi:) & : dic illis, ut egrediantur, ſi
Eod. verſ. 17. ct abundèò progignant in ter-

mantia hanc conditionem) ut ſpeciei ſuæ adhærerent. 53. Verſ. 20. De omni jumento

—

— mundo]

ctus; ſenius autem hujus loci eſt: quoòd ama-
ra & manu Dei provenientia magis chara nobis
eſſe debeant, quàm dulcia è mann hominum pro-
manantia, confer. hic dict. tractat. Talmud. E-
ruvin, fol. 19. b. uti in zna r ad margi-
nem h- loc. allegatur. .
45. Sicuti verſu antec. 10. h. cap. habetur, confer.
not. in ονρ â h. loc. & cap. præced. 7. v.
23. . 77. J
46. Conkfer. ſupra verſ. 5. h. cap. n. 29. it. Exod. c.
30. v. 16. ibique not. n. 60. vid. & D. Maji
Theof. Jud. pag. m. 64. F. 9. ut & tract. Talm.
Roſch Haſchana. fol. 11. b. & fol. 12. prout in
SI h. loc. allegatur ad margi-
nem.
* Hebr. yn & a, MSt. Erff. 1. pro eo habet:
yrniv e. ſuperficies ejus deſuper, res ea-
dem eſt. .
47. Obducta, Hebr. απ de quo verbo vide plu-
ra apud Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 2137.
48. Hebr. ☚α, de qua dictione vid. id. Buxt. fol.
472. in utroque MsSt. Erff. habetur cum
KRelch in fine, i. e. ſicca, à a, quod ſignificat:
adurere, vid. id. Buxt. fol. 48 4.
49. Has undecim dies vocant epactas, nam duo-
decim menſes lunares ſynodici efficiunt 354.
dies, his ſi addas undecim dies, nempe à decimo

ſeptimo die menſis ſecundi usque ad vigeſimum
Solaris quantitas, videlicet 36 5. dies, confer.

& num. ſeq. 50. .
50. Vel: quos annus Solaris plures habet, quàm
annus lunaris, ſicuti num, antec. 49. dictum eſt,
Hebr. an y zrrD ee, in utroque
MSto Erff. magis perſpicuè ita legitur: ν
aan n 77 ri re i. e. quibus dies
Solis ſuperant dies lunæ.
51. Id eſt: pœna hominum antediluvianorum,
quà per diluvium puniti erant, confer. infrà cap.
11. verſ. 9. num. 2 5.
52. Qui anteà illis erat interdictus, uti Rabbini
exiſtimant, confer. ſuprà Genelſ. c. 6. v. 18. n.
87. in utroque MSto Erff. poſt vocem mn i. e.
lecti, additum eſt qnyn i. c. ab iſto tempore.
* In MSt. Erff. 2. hic additur rra öy i. e. invi-
tos; ſenſus eſt: verbum &n ſignificat: fae, ut
ipſi per ſe egrediantur; aſt verbum xxe, ſigni-
ficat, ut ipſe (Noachus) illos educat, etiam
invitos, ſic in notis 'pam e h. loc. exponi-
Sanhedrin, fol. 109. b.
53. Nam antè diluvium nonnulla animalia etlam
cum

ſeptimum, incluſivè, conſtituetur integra anni

præ aliis Alſted. Chronol. Tit. I. n. 5. confer.

tur, confer. hic Roſch haſchana, fol. 10. b. &

—
mundi DI
(inarcam
us ſ0
cetut, qub
retor,indit⸗
IteravitDel
Gucetenag
quöitni

entesintia-

Su Iiluti

bet tenpoli

Nowrenbrist
anmüfig

cumn diyerſa
ſcuerant, un
1a Genel.
aad
tur: ,
Samech i
tur, ſele⸗
fol. 1099 b.

4. Ficutibal

tradl, Talm
11 7 b.
. Hebr
nerale, vart
counler. nor.
Eruvid, to
16. Nempe:
medio didi⸗
Chapiga,
30,b.
Boen. Ve
In v
ſans) euſt
57. Meſicit
Pli e, e
Raſchi ſin
homine no
temporedo
jeſicitur, pie
R D. 11,

l. Vil Gn

Qnm.
eriſen
helarit E
13, (no)
Marntic 46.
ies belipet⸗
llelle let.
umaccicderat)
eindies 49.
inteprum an-
teſus, ieper⸗
NKiprum
Srediantun ſi
gignantin ter⸗
Volucribusin⸗
Nantinſelani.
Myi ‚umento
nunde

——,
Aue ad Wigelimum

etur integta anni

96). Cies, coner.
t. I, n. . onlel⸗

mes habet, quim
ec,49, dlckum elt,
9, in utfogue
1a legitur: M
i e quipus ies

antediluyiaoorut,
,(Ooler Mii dap⸗

dus, uui Rabbint
epel. c. .lden
1 octemn ibb ie.
D iſto tewpore.
n üe indi⸗
ſoniſtnt: ſie,
etbumse, ſgni⸗
lios educat, etiam

o b. lot, enponi.
ana, fol 10.b, &

lis aninalis eiem
dun

(in arcam) de iſtis (animalibus

CAF. vIII.

GENESEOS.

77

mundo] Dixerat (enim ſecum Noachus:) non præcepit mihi Deus, ut inducerem

puris) ſeptena, ſeptena, 54. niſi, ut de illis mu⸗
nus 55. offerrem. Verſ. 2 I. Apueritia ſua] Scriptum eſt (hic) Mνρρ 56. (ut indi-
cetur, quòd) ex quo infans 1. e. excuſſus "eſt 57. ut ex utero matris ſuæ egrede-
retur, indita ſit ei prava concupiſcentia. 58. Eod. verſ. 2 I. Non adaam & non addam]
Iteravit(Deus) verbum, idque in vim juramenti, nam ſcriptum eſt: qui juravi, ne in-
ducerem aquas Noachi; 59. nec reperimus in illa (Scriptura) juramentum, niſi iſtud,
quò iteravit (Deus) verba ſua, id, quod eſt juramentum, 60. atque ita exponunt Sapi-
entes in tractatu Talmudico, (qui inſcribitur:) Schebuot 61. Verſ 22, Aabue cun-
Ris diebus terræ &. non ceſſabunt] (Videlicèt) ſex tempora iſta, 62 duo menles cuili-
bet tempori, * veluti diſcimus: dimidium Septembris & October totus ac dimidium
Novembris (eſt) ſeminatio; dimidium Novembris & totus December ac dimidium
Januarii frigus eſt &c. (ſicuti ſcriptum eſt) in haba Metzia. 63. Eod. verſ. 22. Frigus]
4 K 3 . Gp
Rabbinorum opinione ſcribit, quòôd aw n
i. e. bona inclinatio ſeu cogitatio non ingredia-
J .⸗. . —
tur hominem aν y d i. e. niſi ad deci-
mum tertium annum (ætatis ſuæ pervenerit.)
confer. hic Bereſchit Rabba, cap. 26. & cap. 34.
ſieuti in Sarm n ad marginem allegatur.
59. Uti Eſai. c. 54. v. 9-habetur, confer. not. in
60. Vid. Gur Arjeh fol. 17. col. 3. med. ubi et-
ijam ſeribit: ya N e e i. e. quòd
ſermonis ſeu verborum iteratio ſit juramentum,

cum diverſæ ſpeciei animantibus ſeſe commi
ſcuerant, uti Rabbinorum eſt opinio, vide ſu-
prà Geneſ. c. 6. v. 12. n. 60. habetur hic Hebr.
pa ut adhærerent in MSto Erff. 2. pro eo legi-
tur: pohν, ſed legendum: p Dſain loco
Samech i. e. ut cocant, ut carnaliter eopulen-
tur, ut ſeſe commiſceant, confer. hic Sanhedrin,
fol. 108. b.
74. Sicuti habetur cap. antec. 7. v. 2. & 3. confer.
tract. Talm. Sevachim, fol. 108. a. & b. & fol.
115. b.

55. Hebr. , oblationem, eſtque nomen ge-

nerale, varias complectens ſpecies ſaeriſiciorum,
confer. not. in τε ννε h. loc. & tract. Talm.

differentia quoque inter fœdus & juramentum
ibidem habetur, confer. & not. ad lib. Prec.
part. 2. pag. 21 3. a. med.

U
FEruvin, fol. 65,-a. & Sevachim, fol. 46. b. ud.
56. Nempe: defectivè, pro yz cum Vau in
medio dictionis, confer. Sukka, fol. 52, a. &
Chagiga, fol. 16. a. it. Kidduſchin, tol.
O. D. R .
X* Bebr. Waavn, in utroque MSto Erff. habetur:
yns N N Ay/""h i. e, ab ea hora, qua ille (in-
fans) exeuſſus (ſeu natus) eſt.
57. Reſpicitur hic ad dictionem 9y, quod à rad.
ay 1. e, excuffit, deducitur, videtur itaque
Raſehi ſtatuere, quòd figmentum malum in
homine non à conceptionis; ſed à nativitatis
tempore dominetur; quæ tamen opinio meritò
rejicitur, vid. D. Maji Theol. Jud. Loc. 7. 5. 7

61. Vel: Schevuot, Hebr. mydaw, elt is liber ſex-
tus pattis quartæ operis Talmudici, tractans
de jutamentis; reperitur autem hic locus insche-
vuot fol. 36. a. uti in par nb h. loc. al-
legatur ad marginem, in MSt. Erff. 1. pro/2Dh-
ry habetur: X*„ Dn i. e. in tractatu
Talm. Sanhedtin; ſed error eſt, ut puto.
62. Nempe: iſta tempora, (veltemporum vices,
Galli: faiſons,) de quibus hic in textu ſacro ſex-
mo eſt, confer. hic Sanhedrin, fol. 5g. b. &
not. ad Hiob. cap. 24. V. 19. 11. 30.
** Hebr. Ne WNe r in MSt. Erff. 2, habetur:
neen i. e. iſti & iſti⸗
7 p. m. 112. B 63. Hebr. ny'ep NRaa i. e, porta media, eſt hie
z1. Vid. Gur Arjeb fol, 17. gol, 37med, ubi ex ð liber

„8 GENESEOS.

pus ſeminandi hordei & leguminis, N1 i. e. præcocia ſunt, 64. ut citò mature-
ſcant, o* eſt dimidium Januarii, ac Februarius totus & dimidium Martii; Eod.
verſ. 22. Meſſis] (PMp eſt) dimidium Martii, Aprilis (totus) ac dimidium Maji.

Eod. verſ. 22. Eftas] (V) eſt) tempus collectionis Ficuum „ut & tempus, quôò il-
las in agris exſiccant (homines) ejusque nomen eſt p, ſicuti ſcriptum eſt: panis &

V P i. e. fructus æſtivi, 65. ut comedant pueri. Eod. verſ. 22. ſtus] (—☚) eſt
finis dierum caloris, 66. videlicèt: dimidium Julii & Auguſtus (totus) atque dimidi-
um Septembris, quo tempore mundus i. e. incaleſcit præcipuè, quemadmo-
dum diſcimus in tractatu Talmudico (qui inſcribitur:) oma 67. (ubi legitur, quòd)
finis æſtatis gravior ſit ipſa æſtate. 68. Eod. verſ. 22. Et dies ac nox non eeſſabunt]
Quoniam (dies & nox) ceſſaverant, per omne tempus † diluvii, ubi non miniſtra-
runt ſydera 69. nec diſcrimen fuit cognitum inter diem & noctem. 70. Eod verſ.

(p i.e. frigus) durius eſt ND i. e. hyeme. Eod. v. 22. Hyem] ( Reſt) tem-

(A. K.
—
12. M. aſů⸗
oblexvent. 7

22.

Rber ſecundus partis quartæ Operis Talmudici,
agens de rebus inventis, de depoſito &c. in edi-
tione nan eow, ut & in codice Hebraico,

quo uſus ſum, in parentheſi incluſa ſunt iſt;:

△
n m e en en Pi 75 Py 5
i. e. alius liher (hanc habet explicationem ver
porum iſtorum:) adhuc cunctis diebus, ac ſi

diceret: perpetuò, veluti (particula y acci-

pitur in illo loco:) y i. e. adhue immunditi
es ejus in ipſo eſt, vide Numer. c. 19. v. 1 3. ha-
betur autem loceus allegatus in Bava Metzia fol.
106. b. uti in pan ne h. loc. allegatur ad
marginem. .
64. Vel: præmatura, quæ matureſcere feſtinant,
rimores fruges, mi eſt triticum, oppoſitum
eſt & i. e. ſetotina, veluti hordeum; vid.
Buxtorf. Lex. Talm. fol, 932. reſpicitur autem
hac dictione ad præcedens n, quod hic ex-
licatur, confer. not. in mon h. loc.
ℳ Edit. Baſil. & MSt. Erff. 1. pro habent:
Nπ i. e. & eſt; ſed exemplari noſtro adſtipulan-
tur etiam Berolinenſe & Vst. Erff. 2.
x*æ Peſumpta ſunt iſta 7 a i.e. exR. Salom Luria
prout in editione Berolin. habetur; abſunt autem
ab utroque MSoto Erff. ut & à Baſileenſi exempla-
ri, confer. ſuprà not. ad Geneſ. c. 6. V. 17. n.

86. uti etiam iſtius R. Salom. Luriæ fit men-

tio. J
65. Junius ac Tremellius verterunt: poma, vid.
2. Samuel. c. 16. V. 2.

66. Sive- aæſtivorum, quando â i. e. ſol ſive
ardor ſolis dee linat & ad finem properat.
67. Hebr. &n, eſt is liber quintus partis ſecun-
dæ Operis Talmudici, tractans de die expiationis
peccatorum.
6 8. Vide Joma fol. 29. col. I. ſic de hyeme di-
citur, quod: Mnon ν ie i. e. finis
hyemis gravior ſit ipſa hyeme i. e, ultimum fri-
gus moleſtius eſt homini, quàm frigus intenſiſſi-
mum in media hyeme, conf. Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 1557. & fol. 2406. & not. in Son h.
loc. abſunt autem iſta: finis æſtatis gravior eſt i-
pſa æſtate, à M St. Erff. 2.

† Hebr. Q ha i, e. omnibus diebus, in utro-

que MSto Erff. pro eo legitur: i i. e. to-
to anno.
69. Hebr. Qmn, aftra', ſigna cœleſtia, vide not.
in an h. loc.
70. Quærunt itaque hic, quomodo Noachus diem
à nocte diſcernere potuerit; nam dicitur & ex-
pectavit ſeptem dies, uti ſupr. v. 10. h. cap. ha-
betur, reſpondent nonnulli ex Medraſch Rabba:
N y en ree en dee en den ae
—bͤ Ee n denee eieee ewa — i. e.
quòd lapis pretioſus fuerit Noacho, quo tem-
pore is ſplendebat, noverat (Noachus,) quòd es-
ſet dies 5 aſt quando is caligabat, noverat, quòd
nox eſſet, vide Gur Arjeh fol. 17. col. 4. princ.
ſimilis huic quæſtio eſt, quomodo Moles in

monte

Pil.
Velter,

holi⸗

umpole gu⸗
ic & imor

ſtias gvamdl
mohomini
miniprimo ce
libuiteis (De

—f,ùo ÿ

wonte dinai
reſponſionen
ſabtilem vide
n. 64, conler,
elchit Rabbe
Db. loc. 2
71. Loci iſtins
Dn hloc.
I. Sichti Hob, c,
* Hebr. duw,
X TWMmie
12, Ideſt: vitam ſe
Arjeh fol. 17,
Sckabbatioleng
nemh. Oc, alle
N lc 09, jex
tur, dlint a un
3. Conkt ie Ben

col.:. med it.
tr Pebr. .
Di e, ah
Hehr. px t
udhi,e come
eitione utrum
Eere camem.
4 Velomnes herb
melkus Verterunn

Cab. wnn.

Mature.
ti, Pod,
n Maji, 44
Pus, qud il⸗
el:Panis.
Spek
tque dimidi.
Juemadmo⸗
gitnt, u00)
neeſhun
On miniſtta⸗
ogd perl.

22
— —
i e. lol ſie
ptoperat.
tus pattis ſecun⸗
e die erpigtionis

c de hyeme di.
1ho i e. Kinis
e, ultimum ffi⸗
frigus intenſiſli.
Nort Le. Talm.

Dn eh.

ntis graſior elli⸗

Giebus, in utto⸗
w ie, to⸗

aleſlia, videnot.

lo Noschus diem
uum icitur & e⸗
. 10. h. ca). ha-
Medralch Nabba:
r
„Pe l ie⸗
oacho, quo tem⸗
barhlig guddez⸗
N, noyerdh q

17. col. 4 hunc,
moto Mobes in

monle

7

GENESEOS. „9
2 2. Non ceſſabunt Non deſinent iſta omnia, quo minus ordinem ſuum conſuetum
obſervent. 7I.

—

CAP. IX.

Erl. 2. Et terror veſter] (Iſtud: =N ſignificat) — D i.e. & terror
veſter, veluti (accipitur in illo loco:) videbitis H Ni. e. terrorem; 1. juxta ex-
poſitionem autem myſticam (dictio ) ſignificat , 2. nam omni

tempore, quo infans etiam unius diei vivit, non opus eſt, ut à muribus cuſtodiatur;

(aſt) Og, * rex Baſan, mortuus neceſſe habuit, ut à muribus cuſtodiretur, nam dicitur

hic & timor veſter & terror veſter erit &c. quandonam 3. erit terror veſter ſuper be-

ſtias? quamdiu ſcil. vivitis. *** Verſ. 3. Vobis erit in cibum] Non enim permiſi pri-

mo homini † carnem; ſed olus herbæ; 4. aſt vobis, tanquam olus virens, 5 .quod ho-

mini primo conceſſeram, dedi vobis omnia. 6. Verſ,., 4. Carnem in anima efus] Pro-

* Hebr. TN, in utroque MSto Erff. legitur

3. Confer hic Bereſchit Rabba Paraſch. 34.fol. 3 8.

Pebr. n, MsSt. Erff. I. pro eo habet:

1 Hebr. N N, in MSt. Erff. I. additur
dNN) i. e. comedere (wa i. e. carnem.) in Baſil. j.

hibuit eis (Deus) membrum de (animali) vivo, 7. ac ſi diceret: omni tempore, quò ani-

ma

monte Sinai potuerit diem à nocte diſcernere,
reſponſionem Judaicam ſatis acutam ſcilicèt &
ſubtilem vide in Buxtorf. Synag. Iud. c. 3. pag.
m. 54. confer. hic not. in R ut & Be-
eſchit Rabba cap. 2 5. & c. 34. ſicuti in nov
Spn h. loc. ad marginem allegatur.
71. Loci iſtius expoſitionem vide in not. no
an h. loc. confer. & Sanhedrin, fol. 58. b.
I. Sicuti Hiob. c. 6. V. 2 I. habetur.

& A i. e eſtque explicatio allegorica.

2. Id eſt: vitam ſeu vivaeitatem, confer, & hic Gur

Arjeh fol. 17. col. 4. princ. ur & tractat. Talm.
Schabbat, fol. 15 1. b. uti in -n ne ad margi-
nem h. loc. allegstur.
XX Iſta: Og, rex Baſan &c. usque ad: cuſtodire-
tur, abſunt ab utroque MSt. Erff.

col. 2. med. it. Jalkut Part I. fol. 15. col. 3. fin.
D.i, e. Iubſiſtitis, res ezdem eſt.
editione utrumque omittitur, nempe; come

dere carnem.
4. Vel omnes herbas virides, ſicuti Junius ac Tre-

melhius verterunt, vide fupr. Genelſ. c. 1. V. 30.

n. 16 8. confer. & lib. Prec. Jud. part. 2. p. 85.
b. fin. in not. it. Gur Arjeh fol. 17. col. 4. med.
5. Vel: viridem herbam, uti hic iidem, Junius ac
Tremellius, verterunt, confer hic tract. Talm.
Sanhedrin, fol. 57. prout in aπν hνπεπ. h. loc. ad
marginem allegatur.

6. Nempe animalia, quæ moventur ac vivunt, de

quibus hic eſt ſermo, dedi vobis in cibum, cor-
fer. Sanhedrin. fol. 57. a. & fol. 59. a, it. Wa-
genſeil. Tel. ign. p. 552. in Refut. Carm. Lipm.
& D. Maji Theol. Jud. Loc. 1 3. Sect. I. p. 224⸗
vide etiam not. in es n h. loc. ut &
HRDND Aâ“) Part. 2., c. 17. pag. 43. b. hæe
tamen expoſitio judaica ſub cenſuram vocatur
ab autore tractatus Gallici, qui inſcribitur: Hi-
ſtoire Critique des dogmes & des cultes &c. Part.
I. cap. 24. pag. 17 3. & ſequ. edit. Amſtelod.

7. Vel: merabrum animalis adhuc viventis, con-

fer. ſupr. Geneſ. é. 2. v. 24. n. 9 7. it. Hoornbeek
contrà Jud I. 8. c. 4. p. 552. & Joh. Lighitfoot. in
Act. Apoſt. c. 15. v. 20. p. m. 117. ac not. ad
librum Prec. ud. part. I. p. 99. b. circà fin. zubi
ſcribitur, quod Deus Adamo ſex præcepta dede-
cit & qud hiſee addiderit Noacho nde
i. e, membrum animalis adhüc viventis, confer.
not. ad dict. lib. Prec. part. 2. p. 110. a. princ. vide

80 GENESEOS.

ma ejus animalis in illa *(carne) eſt, non comedetis carnem. Eod. verſ. 4. In anima
ejus ſanguis ejus] i. e. Dum adhuc anima ejus in illo eſt: Eod.verl. 4. Carnem in a-
nima ejus non comedetis] Ecce membrum de vivo, atque etiam in anima ejus ?* ſangui-
nem ejus non comedetis, ecce ſanguinem de vivo (animali prohibitum eſt comedere)
Verſ. 5. Vleique etiam ſunguinem veſtrum] Quamvis vobis conceſſerim, ut animam de
animali † auferretis; (tamen) ſanguinem veſtrum requiram de eo, * qui effundit
ſanguinem ſui ipſius. 8. Eod. verſ. 5. Animabus veſtris] Etiam ejus, qui ſeipſum
ſtrangulat, quamvis de illo ſanguis non ſit egreſſus. j. Eod. verſ. 5. De manu omni
beſtiæ] Quoniam peccaverant homines antediluviani & proſtituti fuerant * in ci-
bum beſtiarum noxiarum, ut illæ in eos dominarentur, nam dicitur: ſimilis factus
eſt jumen:is, quæ intereunt, 10. ideò opus erat, ut de illis admoneret beſtias. I I. Eod.
verſ. 5. Et de manu hominis] i, e. De manu ejus, qui conſultò 12. interficit, nec ad-
Iunt teſtes, ego requiram. Eod. verſ. 5. De manu viri, fratris ejus] Qui illum, ut
fratrem, diligit eumque per errorem interemit, ego requiram, ſi ipſe non migraverit in
exilium nec peccati ſui condonationem petierit, nam etiam errans opus habet ex-
piatione 13, &, ſi non adſint teſtes, qui illum exilii reum peragant, nee i ſener
umilia-

CAbp. X.

& Sanhedrin. fol. 57. a. & fol. 59. a. & b. confer. in-
fra Genelſ. cap. 37. v. 2. n. 14. ac not. in ov
Dna h. loc. it, not. ad Jerem. c. 2. v. 2 I. n. 24.
ac liber d τπαν Part. 3. c. 2 1. pag. 66. a.
ubi plura de ſeptem illis præceptis, quæ genti-
bus à Deo fuerunt data.
x Hebr. a, ſic in exemplari Hebræo, quò uſus ſum,
legitur⸗ aliud exemplar habet: WMn i. e. in ſan-
guine ejus, vid. not. in nρανh. loc. abeſ
autem iſtud: 1 ab editione Baſil.
xx Hebr. a., abeit iſtud à MSt. Erff. 2. ut & à
Breaſil. edit.
† Hebr, WMan i. e, in animali, MSt. Erff. 2. pro
eo habet: .— WMi. e. ab animalibus.
c Ibr. ρπρπſie & Berolinenf. edit. aſt Baſil. habet:
1 â& i. e. effundens; abſunt autem iſta: de eo
qui effundit ſanguinem ſui ipſius, ab utroque,
MSt. Erff.
8. Nam ſic iſtud: wxy, quod hic habetur, expli.
co, quæ interpretatio autoris noſtri menti etiam
magis convenit, eodem modo etiam in notis
pan now h. loc. exponitur, confer. Baba Kama
fol. 9 I. b. & Sanhedtin, fol. 57. b.
9. Scilicèt: ſanguinem ejus de ipſo requiram, hæc
enim ſubintelligenda vel ex antecedentibus ſup-
plenda ſunt, confer. Gur Arjeh fol. 17. col. 4.
circà fin. it. Buxtorf. Synag. Jud. c. 49. p. m.
705. ubi de luctu quoad ανταπιιρÜ Vide & Be

reſchit Rabba h. loc. ac Bava Kama, fol. 10 I. uti
in Spom r ad marginem h. loc. allegatur:
ubi vide etiam notas; abſunt autem etiam iſta:
quamvis de illo ſanguis non ſit egreſſus, ab
utroque MSto Erff.

* Quaſi in prædam projecti ac communes facti

erant, ſic verbum νâα hic interpretor & ex-
pono, confer. Genel. c. 4. v. 15. n.

42.
10. Uti Pſalm. 49. v. 13. habetur.
11. Vel: dehortaretur, ut ſibi caverent beſtiæ,
ne homines invaderent, confer. ſuprà Geneſ.
dict. c. 4. v, 1 5. n. 42.
12. Ex propoſito: dolo malo, Hebr. m, vi-
de, quæ ſuprà Geneſ. c. 4. v. 23. n. 72. notata
ſunt.
13. Hinc apud Græcos homicidia, per errorem
commiſſa, exilio voluntariò luebantur, uti L.

16.§. 8. Digeſt. de Pœnis habetur, quam in

rem etiam verſus Homerici ibidem adducuntur
& Plato l. 9. de Legibus fol. m. 657. homicidi-
um fortuitum xa ο1. e. expiatione opus ha-
bere ſcribit, nam is, qui in ejusmodi caſum in-
ciderat, ατπ☚ιιατ rαραας τnιαανινιιειιιι11. e.
execrabilis fortunæ particeps fuiſſe putabatur, ſi-
cuti idem Plato dict. libr. 9. de Legibus circà
fin. habet.

CA. KX.
——
Rumtliaveri
eihonunt 4
in ractatu
gedictusfee
juefind
Deuschommn
ſecit, (li⸗
(nabenun)
lem priul.
oſitiorem 3
Gis uli⸗
9. Bighetce
boli orea⸗
quònundu
(Deugyolte⸗

—

14. VIl. bod.
ſeg lhi ha
15. Hebrn
tæ ohens Talt
plags dc lo⸗
b.
* Sicutil fuſiu
cap. 11 ferl.
† Cock lie tr.
Se Stledlin,
N Heb. Or
tur: vn
16. Kiſer dliote
pra, Cene,c.
10. 5fſ,l 10
104, Uedition
i. e. Aeebirb⸗
i. e & eihet el

17. Nempe: Der

cauſa Adididi
bum: leit,
Jevammot i
I1. Nimirdm:
tun conker hie
3 Mti in Syy

CAN N.
— .

4 lyapi
rnen in 4.
slangni.
Comedere)
t animam de
guiekkuncit
gui ſeipſum
emanu wyit
tant * in ci⸗
milis fachus
ias. 11, Bod.
tficit, necad⸗
Willom, u
migraveritin
dus habeter-
ee iple ſemet
humilia-

—
ma, tol. 10 1uti
h loe, allegztut:
utem etiam iſlla.

ſt egjellis, s0

(ommunes fidtl
inteiprerot & ex⸗

tur. ,B
cmelent bellie,
ler. luhri Cenel.

Hebr. Mn, vi⸗

la, pet eniokenn
cbantur, uil,
Werur, quamin
idem adducuntur
. 6)7.bomicidi-
Hintione ols h⸗
usmodi calun in⸗
IvcaY&1α l, b⸗

CAb. IX. GENESEOS. 81

humiliaverit, Sanctus ille Benedictus (iſtud) de ipſo requiret, veluti Rabbini noſtri
exponunt (locum illum, qui ſcriptus eſt:) & Deus tradidit eum in manum ejus, 14.
in tractatu Talmudico, (qui inſcribitur:) Maccot. I15. (ita habetur:) Sanctus ille Be-
nedictus fecerat, ut convenirent in quodam diverſorio &c.* Verſ. 6. Per bominem ſanguis
ejus eſundetur †]Si adſunt teſtes, vos illum interficite, ?* quare? quia in imagine Dei fecit
Deus(hominem)eſt autẽ(textus iſte) Scripturæ defectivus 16. (ratione verbi:) Xν. e.
fecit, (ut ſubintelligatur) is, qui fecit hominem, 17. cujusmodi multa in S. Scriptura
(habentur.) Verſ. 7. Vos autem ereſcite & multiplicamini] Juxtà ſenſum ejus litera-
lem prius I18. in benedictionem fuit; 19. hic verò in præceptum, 20. ſecundùm ex-
poſitionem autem illius allegoricam (ſenſus ejus eſt:) quòd is, qui liberis procrean-
dis & multiplicandis operam non dat, ſimilis ſit ei, qui ſanguinem effundit.* Verſ.
9. Et ego ecce] † Conſentio ego tecum, Noachus enim ** metuebat operam dare ſo-
boli procreandæ & multiplicandæ, donec Sanctus ille Benedictus ei promitteret,

B

quòd mundus non amplius (per diluvium univerſale,) delendus ſit atque ita fecit

iſe punabatln ſ⸗
de Legibus eite

(Deus,) poſteà ei dixit: ecce ego conſentio, ut faciam ſtabile ac firmum pactum, ***

quo

I4. Vid. Exod. c. 2 I. v. I 3. ibique not. num. 102.
& ſeq. ubi hæc res fuſius exponitur.

15. Hebr- —an, elt is liber quintus partis quar-

tæ operis Talmudici, tractans de quadraginta
plagis &c. locus iſte reperitut in Maccot fol. 10.

* Sicuti id fuſius exponitur in notis ad Exod. dict.
cap. 21. Verſ. 1 3. n. 102. & ſeqv.
† Confer. hic tract. Talm. Jevammot, fol. 63. b.

Se Sanhedrin, fol. 56. b. & fol. 5§57. a. b.

X Hebr. nxe re, in MSt. Erff. I. habe-
tur: AnN& AONA& i. e. tu illum interfice.
16. Sive: ellipticus, cujusmodi exempla vide ſu.

prà. Geneſ. c. I. v. 1. n. 27. confer. & Exod. c.

10. V. 5. n. 10. ac c. 32. v. 32. ibique not. n.
104. in editione nan ine poſt vocem bn
i. e. defectivus, hæc ſunt addita: e
1. e. & debet eſſe: νh i. e. fecit &c.
17. Nempe: Deus, ſicuti ego ſenfus ſupplendi
cauſa addidi dictionem illam: Deus, poſt ver
bum: fecit, confer., hic Berachot, fol. 6 1. a. &
Jevammot, fol. 63. b. item: Avot, c. 3. fol. 8.

.

18. Nimirùm: 1, quod Genelſ. c. I. V. 2 9. habe
tur, confer. hic tractat. Talm. Cetubbot, fol. 5.
a. kMti in = na h. loc. allegatur ad mar-

ginem, vid. & Jevammot fol 63. b. & Sanhe-
drin fol. 57. a. & fol. 59. b. item Avoda Sara,,
fol. 5. a.
19. Nam Geneſ. dict. c. 1I. v. 2 8. legitur: & bene-
dixit illis Deus &c.
20. Quoniam hic nulla benedictionis expreſſa fie
mentio, ſicuti allegato cap. I. V. 26. habetur 2
ſed ſimpliciter dicitur: vos autem creſcite &c.
ideò Rabbini & cum his autor noſter ex hoc lo-
co concludunt, præceptum Divinum de matri-
monio contrahendo hic contineri, quò tenea-
tur is, qui liberis procreandis aptus eſt, con-
fer. Gur Arſeh fol. 17. col. 4. circà fin. ut & tra-
ctat. Talm, Jevammot. fol. 65, b. prout in ous
= h. loc. ad marginem allegatur, confer.
& not. ibid. it. Sanhedrin, fol. 57. a.
* Hebr. w, MSt. Erff. 2. pro eo legit:
15 den i. e. perinde, ac ſi effunderet, res
eadem eſt.
Confer. hic tract, Talm. Schevuot, fol, 3 6. col. 1.
*½ Hebr. n ps, hæc & quæ ſequuntur, us-
que ad pd i. e. ecce ego conſentio, ab-
ſunt à MsSt. Erff. 1.
*XX Hebr. vn, huie conſentiunt & Baſil. a
Berolin. editio; ſed abeſt iſtud ab utroque

82 GENESEOS. CAr. IX.
qué mihi fidere poſlis † & dabo tibi ſignum. Verſ. 10. Beſtia * terræ vobiſ-
cum] Hæc ſunt (animalia,) quæ verſantur cum hominibus. 21. Eod. verſ. 10.

De omnibus, quæ egreſſa ſunt ex arca] Ad includendum (animalia) abominanda & re-
ptilia. Eod. verſ. 10. Beſtiis terræ] Ad includendum (animalia) nociva, 22. quæ

non comprehenduntur ſub regula *π Mi. e. beſtiæ (ſeu beſtiarum,) quæ vobiscum
ſunt, * quarum converſatio non eſt cum hominibus. 23. Verfſ. I1I. Et ſtabiliam] i. e.

faciam ſtabilimentum pacto meo; † ſedquodnam eſt ſtabilimentum ejus? (nimiruùm:)
arcus (cœleſtis) ſicuti id ſequentia evincunt.
Scripta eſt (dictio ) defectivè, 2 4 fuerunt enim Hπ.. e, generationes, quæ
non opus habuerunt ſignéô, 2 5. quoniam perfectè juſti fuerunt, cujusmodi extitit ge-
neratio Hiskiæ, regis Jehudæ, & generatio R. Simeonis, Ben Jochai. Verſ. 14.
Cum obnubilavero nube] Cum mihi in mentem venerit, ut tenebras & perniciem in-
ducam in mundum. * Verſ. 16. Inter Deum & inter omnem animam] Inter proprieta-
tem 26. judicii ſuperioris & inter vos, nam ſcribendum ei (Moli) fuiſſet: inter me 27.

Verſ. 12. In generationes ſempiternas]

&

†¼ Hebr. nrwan, Baſil. habet: nrwax?;; at
MSt. Erff. 2. legit a& i. e, confidere faciam
eum ſive promittam ei, ſic & MSt. Erff. 1. ubi
tamen videtur, ex litera ultima ) factum efſe
*Jod.
Hebr. & t'n hæc & ſequentia usque ad:
Hn y i. e. cum hominibus, abſunt hic ab
utroque MSto Eiff. ſed poſteà loco non conve
nienti poſita ſunt.
21. Ita hie interpretor dictionem Hnag, quæ
licèt generalis ſit & de creaturis dicatur; in ſge-
cie tamen à Rabbinis uſurpari ſolet de homini-
bus, confer. cap. ſeq. 10. v. 9. & inftà Geneſ. c.
24. v. 7. ibique not. ſic & dictio Ilaας, licèt
univerſali er quamvis creaturam ſignificet; ta-
men de bominibus in ſpecie uſurpatur à Marco
c. 16. v. 15. Confer. num. ſeq. 2 3.
22. Uti ſunt: leo, urſus, pardus &c. ita vocem:
pvnp cum Gur Arjeh fol. 1 8. col. 1. med. po
tius vertere volui, quàm cum R. Elia Mifrachi:
dæmones, nam licèt dictio illa interdum ſignifi-
cet: i. e. dæmones; attamen, quia hie
ſcriptum eſt: beſtiisterræ, animalia nociva hic
in elligi puto cum Gur Arjeh loc. alleg. ubi di-
citur, quod R. Eliæ Miſrachi opinio &αα my
i. e. error ſit.
XX Hæc enim verba hic cehærent & ſunt & -
i. e. unus ſermo, nec ſunt commate aliquo ſepa-

randa, ſicuti in quibusdam exemplaribus habe-
tur, vide not. in Snon no h. loc. .
23. Vide, quæ paulo amè n. 21. de dictione
Nn notata ſunt, confer. & infrà Geneſ. c. 24.
v. 7. n. 8.
† Hebr. rah iſtud & quæ ſequuntur usque ad:

WM i. e ſtabilimentum ejus, abſunt à MSto

Erff. 2.
* Hebr. nopenN, MSt. Erff. 2. pro ma habet
rN& i. e. ſignum.
24. Nam plenè legitur e, cur autem ellipticè

tur.
25. Videlicèt: arcus cœleſtis ſeu iridis, confer.
Gur Arjeh fol. 1 9. col. 1. med. & not. in ov
a h. loc. it. Bereſchit Rabba fol. 3 §. col. 4.
ac Bechai fol. 20. col. 3. & fol. 97. col. 3.
*Loci iſtius expoſitionem vide in not. San N
h. loc.
26. Seu: modum, menſuram, Hebr. hp, menſu-
ræ judicii ideò ab autore noſtro hic fit mentio,
quia in textu ſacro hic habetur vox 'H&;,
quam de modo ſeu proprietate judicii uſurpari
doçent Rabbini, vid. quæ ſuprà ad Genel. c. 1I.
v. I. n. 39. notata ſunt.
27. Non verò in tertia perſona: inter Deum, cu-

Ijus rei hic ab autore noſtro adducitur ratio.

hic ſcribatur, ratio hic ab autore noſtro reddi-

(. X. 2

E iater anim⸗
e⸗Deum ide⸗
ila vos accni
gerisinteru⸗
bir lpunlen
Gia tenmn B
uam Chnmn
hactenipltß
Cenaan qis
naan. Vetl:
bia ishiniti

i eDoml

Et plmumit vin
ſureplosfeuun
ſautemlie ſcri
R. 34.
citur enim: q

—
Hebr. v
Biil. ut & i
premilſt elk⸗
Wwam vlventen
† Hebr. vn
MSto Etff.
* Hebr.
hr ie
MöSr. Erck nr
ca quem (ſal
Chamus.)
11 Hebr
hwie, vili
2 .. Vel: pofan
ſtri vetban n
interpretestmang
ſupra ad Genel
de num ſen 19
19, Kel: tem pfe
autor nolſer pe

lnbetur erpo

it, il. Genel
bieberelchit Na

CN. .
—

terrę dobiſ.
Loc. vetl. 10.
ninanda & te.
Va, 22, ge
quer robigcum
Pahilan ie,
8 (nininum)
rſengitema
nationes, goe
nodi extitige.
d. Verl 14.
Perniciem in.
nter proprieta-
t: inter me 27,
E
—
Nemplaribag habe.
h. loc.
11. Ge didione
Litri Genel,,24,

Auuntur usque ad:
as, Alunt Mo

2 prO n& hubet

cur Autem ellipice

utore noltto resi⸗

ſeu iridis, confer.
ned. & not. in m⸗
pba ſoh 19, col. 44
ſol. g,. col.z.
innot. S

Hebr. Nib, menid⸗
olro hie ſt mentio,
etur 101 Onis
etate diciiuſurpari
ſupri 14 enet l.

1a: inter Deum c⸗
adducitur ratid⸗

CAP. IXK. GENESEOS. 33

& inter animam **† viventem; ſed (quoniam in tertia perſona hic ſcriptum eſt: in-
ter Deum, ideò) hæc eſt ejus allegorica explicatio: cùm venerit proprietas judicii, ut
illa vos accuſet vosque reos peragat, † ego ſignum (iſtud) conſpiciens recordabor(foe-
deris, inter me ac vos initi.) Verſ. 17. Hoc (eſt) ſignum fœderis] Oſtendit (Deus) ei
(Noacho) iridem eique dixit: ecce ſignum, de quo locutus ſum. Verſ. 18. Et Cham,
bhic eſt pater Cenaan] Quid opus fuit, dicere (iſtud) hic? (ſed hoc ideò factum eſt,)
quia textus Biblicus (hic) in eo occupatus eſt, ut referat ebrietatem Noachi, circâ
quam Chamus ſeſe perverſè geſſerat, * ac proptereà maledictus erat ?** Cenaan nec
hactenùs ſcripſerat (Moſes) generationes Chami & (idcircò) ſcire non potuimus, quòd
Cenaan ejus filius fuerit, quapropter opus fuit dicere hic: & Cham, hic eſt pater Ce-
naan. Verſ. 20. Et profanavit 2 8. ſe] Fecerat ſeipſum (Noachus) profanum, 29.
quia is ab initio † alii plantationi 30. operam dare debuerat. Eod. verſ. 20. Vir ter-
rg] i. e. Dominus terræ, ſicuti (ſcriptum eſt:) vir 3 I. Nahomi 32. Eod. verſ. 20.
Et plantavit vineam] Dum (Noachus) ingrediebatur arcam, ferebat ſecum palmites &
ſurculos ficuum.“ Verſ. 2 I. In tabernaculo ſuo] (Scriptum hic) eſt M'&, 33. innuit
(autem hic ſcriptura) decem tribus, quæ vocantur nomine Samariæ, quæ dicta eſt
N. 34. quæ in captivitatem ſunt abductæ, quoniam vino operam dederant, di-
citur enim: qui bibunt in crateribus vinum. 3 . Eod. verſ. 2 I. Et denudavitſe] (Ver-
L 2 HM bum
marginem allegatur, ubi vide etiam notas, con-
fer. & Sanhedrin, fol. 70.

†t Hebr. donn, abeſt iſtud ab utroque MSto
Erff.
30. Quàm plantationi vini, cum ex nimia pota-
tione vini multa oriantur mala, confer. Sanhe-
drin, dict. fol. 70. a. & b. .
31. Hebr. w& quam dictionem autor noſter hic
exponit, ut ſignificet vya i. e, dominus ſive ma-
titus, confer. not. in 'par ne h. loc.
32. Vide Ruth. c. 1 v. 3. ibique Raſchi not.
* Loci iſtius explicationem vide in not. me
D'an h. loc. ubi etiam Bereſchit rabba ad mar-
ginem allegatur, confer. hic Berachot, fol. 40.
a. & Sanhedrin, fol. 70. a.
33. Cùm legendum ſit: rd, cujus diverſitatis ra-
tionem hic adducit autor noſter.
34. Uti Ezech. c. 2 3. v. 4. habetur, confer. not. in
'H- h. loc. ut & Baal Hatturim.
3 5. Vide Amos c. 6. v. 6. uſurpatur itaque hic ver-
bum ty, quod eſt mun h i. e. ſignificat exi-
lium, ſie in notis na e h. loc, in MSto
EErff

XX Hebr. O Pa ſic in Amſtel. exemplari; afſt in
B ſil., ut & in utroque MSto Erff. voci
præmiſſa eſt particula n i. e. omnem (ſcil. ani
mam viventem.)
†+ Hebr. anè annh, abſunt iſta ab utroque
MSto Erff.
* Hebr. a ohnν;, MSt. Erff. 2. pro eo habet;
rn eei i. e. cui maledixerat Noachus; aſt
MSr. Erff. I. pro a habet a i. e. in quo vel cir-
ca quem (ſcil. Noachum ſeſe perverſè geſſerat
Chamus.). .
Hebr. pri, MSt. Erffl, 1I. pro eo habet:
hora i. e. vilis ſeu perverſus factus eſt.
2 8. Vel: profanatus eſt, ſie ex mente autoris no-
ſtri verbum ' hic vertere volui, alii plerique
interpretes transtulerunt: & cœpit, confer. quæ
ſupraà ad Geneſ. c. 4. v. 26. n. 92. notata ſunt, vi-
de num. ſeq. 29.
29. Seu: rem profanam, Hebr. Piyn explicat hĩc
Qautor noſter verbum 7d, quod in textu ſacro
habetur & exponit, quod ſignificet: profana-
vit, vid. Geneſ. dict. c. 4. v. 26. n. 9 2. confer.
hic Bereſchit Rabba, ficut in ne ad

34 GENESEOS. CAp. IxX.

bum aNeſt formæ vAN. Verlſ. 22. Et vidit Cham, pater Cenaan] Nonnulli ex
Rabbinis * noſtris dicunt, quòd Cenaan viderit (verenda Noachi) idque patri ſuo
(Chamo) nunciaverit ac proptereà hujus(Cenaani) hac in re facta ſit mentio isque ma-
ledictionem incurrerit. Eod. verfſ. 22. Et vidit verenda patris ſui] Sunt, qui dicant,
quòd illum (Noachum) caſtraverit; 36. alii dicunt, quòd cum illo rem habuerit. *
Verſ. 23. Et accepit Schem ae Japhet] Non ſcriptum eſt: & acceperunt; ſed: & acce-
pit, (hinc Scriptura) docet de Schemo, quòd is magis præcepta obſervaverit, quàm
Japhet & quòd proptereà poſteri ejus meruerint pallium peniculamenti; 37. Japhet
autem meruerit ſepulturam poſteris ſuis, nam dictum eſt: dabo Gogo 38. locum ibi
39. ſepulchri; 40. aſt Cham, qui ſpreverat patrem ſuum, dicitur de poſteris ejus; ſic
adducet rex Aſſyriorum captivitatem Ægypti & transmigrationem 5Æthiopiæ, juvenes
ſenes, nudos & diſcalceatos ac denudatos natibus &c. 41. Eod. rerſ. 2 3. Et facies
vorum retrorſum] Cur (in h. verſu) iteratò dicitur: (—☚ HNi. e. retrorſum:? ni-
mirùm) ut doceat (Scriptura) quòd, dum ad illum (Noachum) appropinquârunt ac

neceſſe habuerunt, ut ſeſe converterent, quò illum contegerent; (tamen) facies ſuas

retrorſum verterint. Verſ. 24. Eilius ejus parvus] (Dictio [VpN i. e. parvus hic ſigni-
Kſicat:) profanum & contemptibilem, ſicuti (accipitur in illo loco:) ecce DPi. e.
Parvum dedi te inter gentes, (nempe:) contemptibilem. 42. Verf. 2 5. Malediktus
Cenaan 1

Erff. 2. poſt 1 i. e. vinum, additur: ad waan 39. Hebi. — ſic Ezech. c. 39. v. 11. juxta ho-
i. e. Bereſchit rabba (iſtud habet.)
*W Confer. Bereſchit Rabba h. loc. uti in. Dom
àa4d arginem allegatur, vide & Sanhedrin, fol.
I1. b. . —7
6) Nimirm eum in finem, ne Noachus plures D i. e. nomen * qua verſione reſpicitur ad
generaret filios, vid, infrà verſ. 2 5. h. cap. n. 45 nomen = Schemi, patriatehæ, confer hic Be-
quòd Chamus patrem ſuum caſtraverit, jud?o reſchit abba, uti in '-n ne ad marginem
rum magiſtri inde concludere ſatagunt, quia ver- allegatur. .
Äu ſeq. 24. h. cap. ſcriptum eſt: & reſcivit, * ο. Vid. Ezech. dict. c. 39. v. 1I1. ubi autor noſter
mwy quid feciſſet ei, de facto itàque aliquo lo- idem, quod hic, de Gogi ſepultura ſcribit, con-
qui ajunt Scripturam, non de ſolo viſu fite fer. & 2. Samuel. c. §. V. 13. ibique Raſchi not.
aſpectu, vid. Gur Arjeh h. loc. fol. 1 8. col. 2. 4 1. Sicuti Eſai c. 20. v. 4. habetur, ubi vid. n. 10.
med. & not. in em mn h. loc. confer Bereſchit Rabba h. loc. uti in nan rneve
* Vide hic tractat. Talmud. Sanhedrin, fol. 70.a. S& ad marginem allegatur, ubi vide ſis etiam no-
71. b tas
37. De Talles & Zizis, de quibus hie fermo eſt, WX. Confer hic tract. Talm. Berachot, fol. 2 5. b. &
vide plura apud Buxtorf. in Synag. Jud. cap. 9. Schabbat. fol. 150. a.

diernum codicem Maſorethicum legitur; LXX.
ibidem verterunt: zνοοHονιεα 1cα π qnomi-
natum ſeu celebrem ac videntur pro legiſſe

confer & not. in a eh. loc. ubi tract. Talm. 42. Uti Jerem. c. 49 V. 15. habetur, vide & hic Be-
Sota, fol. 14. & Chollin. fol. 7 8. allegantur, it. feſchit Rabba, ſicuti in Sma e ad margi-

not. ad Eſai. c. 10. verſ. 16. num. 17. nem allegatur, ubi vide etiam notas, in MSto

38. Qui fuit ex poſteris Japheti, confer. cap. ſeq. Erff. 2. poſt a i. e. contemptibilis, additur:

10. v. Z. 3n n tu (es) valdè.

“ —
Himiniſtrar
tumd (gliot
Uiminiſtren
caltraretln
ter altetumi
ipleachic
Uiſetwabit
Yerl.26.
Deus epbet
† Lod vet
el welketiat
Juoniamyt
glatiolieij

—
63. Nempe:
inter glios
fer. à por in
70,4, K ſol
Hebn dyn
gitut Syn
Winiſtrum ze
illorum,
44. Hebr. N
fili quari,
miniſtrarent,
autem impeci
tum prockezt
winiſtretur,
politus ell: e
36, fol. 40.
dawoyie,
Procreate vole
45. Colker fupt
in n wde
W Loci iins e
Ormn No
6 Cenuna
ſervile, in N
pofleſtionen,
4 Nenpe:
Ite In notis
not. in Dne
GCs Cemean;

CA g.
X

Nonnnll x
Auepatri ſuo
,ui cicant,
mn habvent. *
ſed: & ce.
erit, Juam
ti 37. ſephet
38 locum ibi
lteriseiusie
Mopiæ, jurenes
1l13. Ufaien
retrorſäm ni⸗
Ppinqnarunt ae
nen) kaciesſas
arrushieſigni⸗
cte Wne.
2. Maledictus
Cendan]

— —
I. V. 11. fgta ho⸗
um legitut; LANN.,
4617, locum nomi⸗
ur io Dy epiſe
fione reſgicitnt 1d
ehr, conhler bie be-
w ad marginem

11, ubi autor nolter
pultuta ſcibit, eon⸗

ibigue Ralchi not.

tur, ubi vid n. 10,

* Hebr. Syn nè ne h in MSt. Erff. 2. le-

mti in dnn w
vide ſis etiam no⸗

nechot, 0. 15, 8

betut ice s hiee⸗

N 1 margi.
iam notas in ö10

Ab6. Nempe: poſteris Schemi, de quibus paulo

CAP. IX. GENESEOS. 85

Cenaan Tu (Cham, ) mihi cauſa fuiſti, ne alium filium quartum procrearem, qui mi-
hi miniſtraret, maledictus (itaque ſit) filius tuus quartus, 43. ut ſerviat poſteris iſto-

rum? (filiorum) natu majorum (Schemi ac japheti) quibus impoſitus eſt labor, ut mi-

hi miniſtrent 44. ab iſto tempore; Sed quidnam viderat Chamus, ut eum (Noachum)
caſtraret? (nimiràùm) dixit ille fratribus ſuis: homini primo duo extiterunt filii & al-
ter alterum interfecit propter poſſeſſionem mundi; patri autem noſtro tres ſunt ſilii &
ipſe adhuc quærit filium quartum. 455. Verſ. 26. Benedictus ſit Dominus Deus Schemi]
ui ſervabit promiſſum ſuum poſteris ejus (Schemi, )jut illis det terram Cenaan * Eod.
verſ. 26. Et ſit] IIlis 46. Cenaan 47. in tributum ſerviens. Verſ. 27. Q O i. e. dilatet
Deus Jephet] (Nam) )), uti chic) Targum habet, (ſignificat:) A Ni. e. dilatet,
† Eod. verſ. 27. Ethabitet intabernaculis Schemi)] Quieſcat præſentia Dei 48. in Isra-
el * ſt etiam expoſitio allegorica ſapientum: 49. quamvis Deus jephetum dilataverit,
quoniam Cyrus, † qui fuit ex poſteris Japheti ædificavit templum ſecundum; (tamen)
gratioſa Dei præſentia non requievit in ec 50,. ubinam autem requievit? (nempe:) in
W L 3 San-

ledictus fuerit à Noacho, in Gur Arjeh h. loc.
fol. 1 8. col. 2. circà fin. hæc affertur ratio: quia
Deus Noacho ejusque filiis benedixerat, ſicuti
ſcriptum eſt ſuprà verſu I. h. eap. jam vero. &
da Dn hn non eſt locus maledictioni „
ubi adeſt benedictio, conſentit Bereſchit Rabba
h. loc. vide & not. in nam ne h. loc.
4 8. Vel: Majeſtas Divina, Hebr. pau, de qua
voce vide plura apud Buxtorf. in Lex. Talm. fol.
2394. confer. & infrà Genel. c. 17. V. 3. ibique
not. n. 11.
*X Sive in Iſraêlitico populo, Hebr. btenbnn,
Mot. Erff. 2. pro eo habet: man) dyn e
Nαυee nee ee. i. e. in tabernaculo con-

43. Nempe: Cenaan, is enim quartus numeratur
inter filios Chami, vide cap. ſep. 10. v. 6. con-
fer. & nor. in on MmoW h. loc. it. Sanhedrin, fol.
70. a. & fol. 9I. a.

gitur Syn 7y Tayn nrn i. e, ut ſemet
miniſtrum ac ſervum faciat ſemini (ſiye poſteris)
iſtorum.
44. Hebr. a;) i, e. ſervitii mei, nempe: ut loco
filii quarti: quem ego procreare volebam, mihi
miniſtrarent, ſicuti pauloò antè dictum eſt; Cham
autem impedimento fuit, ne illum filium quar-
tum procreatem, quocircà labor iſte, ut mihi
miniſiretur, filiis meis, Schemo ac Jjapheto, im-
poſitus eſt: confer. hic Bereſch. Rabba Paraſch. ventus & in domo Sanctuarii, quam ædificabunt
36. fol. 40. col. 12. MSt, Erff. I. pro: rray ha-, ei (Deo) IIraclitæ.
bet 1may i e. ſervitii ejus, ſcil. filii quarti,quem 49. Nempe: Rabbinorum Judaicorum;
procreare volebam. quos hoc nomine indigetare ſolent, ſic & in u-
A5. Confer. ſuprà v. 22. h. cap. n. 36. vide & not. troque MSto Eiff. pro as legitur: 1rſa
in "pam n h. loc. . i. e. Rabbinorum, ſeu doctorum noſtro-
NX Loci iſtius expoſitionem vide in notis mipæ rum.
'Dan h. loc. in nonnullis exemplaribus poſt † Hebr. “n, in MSto Erff. 2. additur: n
tyan Cenaan additur: ay Dny i. e. in tributum “ i. e. rex Medorum & Perſarum.
ſervile, in MSt. Erff. 2, additur &7 i. e. in 50. Nam quinque res, inter quas etiam fuit νRπα
poſſeſſionem. ſive præſens Dei majeſtas, in templo ſecundo
deſiderabantur, de quibus vide inter alios
Hoornbeek contrà ud. lib. 2.c. I. p. tn. 156. &
ſeq. confer. & nor in απ h, log,

antè in notis autoris noſtri dictum eſt, confer.
not. in N h. loc.

47. Cur Cenaan; non yere Cham, pater ejus, ma-

88

GENESEOS.

CAbP. X.

Sanctuario“ primo, quod Salomo ædificaverat, qui ex poſteris Schemi fuit. Eod.
verſ. 27. Etſit Cenaan ſerpus] Etiam ** ex quo tempore poſteri Schemiin exilium mi-
graturi ſunt, ipſi ement i ſibi ſervos de poſteris Cenaan. 5 I.

CAP.

Erſ. 2. Et Tliras] Hic eſt Peres. 1

Verſ. 8. Cæpit eſe poten:] Ut ad rebellio-

nem excitaret totum mundum contrà Sanctum illum Benedictum 2. ex conſi-
lio generationis, quæ tempore diviſionis (orbis terrarum vixit.) Verſ. 9.
Rebuſtus venator] Venatus eſt* ille mentes hominum ore fuo ac ſeduxit eos, * ut con-
trà Deum rebellarent. * Eod. verſ. 9. Coràm Domino] Propoſitum ejus (Nimrodi)

fuit 3. ut irritaret illum † (Deum)in ipfſius conſpectu. Eod. verſ. 9. Proptereà dicitur]

De

Hebr waoa MSt. Erff. 2. ſic habet: = en
D een ren men i. e. in taber-
naculis Schemi, cum arca eſſet in tabernaculo
conventus & in Sanctuario.
X Hebr. , huic voci in MSto Erff. 2. iſta ſunt
præm iſſa: Sn e ee ee nn e
ay r) i. e. iſti ſunt Gibeonitæ, de qui
bus dicitur: maledicti ſitis, non exſcindatur ex
vobis ſervus, Joſ. c. 9e v. 23.
1† Hebr. a, Mst. Erff 2. pro eo habet: bn
i. e. tradentur (eis ſervi )
51. Loci iſtius expoſitionem vide in notis nov
an h. loc. confer. & Sanhedrin fol. 9 1. a.
& Jalkut Part. I. fol. 16. col. 2. fol. 3 1. col. 3.
It. Part. 2. fol. 9. col. 2.
1. Sive: Perſa; alii tamen ab illo originem du-
xiſſe ſcribunt Thraces, vid. Junii ac Tremellii
not. h. loc. ſic & Joſephus Antiq. I. 1. c. 7. à
Thiras ſcribit eſſe Thraces, cui & S. Epiphanius
Hæreſ. 39. fol. n. 129. conſentit idque etiam
vocem indicare notavit H. Grotius ad lib. I. n.
16. de Verit. Rel. Chr. confer. & S. Hieron.
Trad. Hebr. h. loc. ac Bochartus Geogr. Sacr.
Part. 1. I. 4. c. 38. Gorionides verò l. I. c. I. ſcri-
bit à Thiras eſſe Ruſos, Bosnos, & Angleſos,

confer. Ioma, fol. 10. a. item not. in nov
n-, ubi etiam ad marginem allegatur Be-
reſchit Rabba.

med. item infrà Geneſ. c. 1 3. v. 1 3. n. 2 2. vide
& num. ſeq. 3. ac not. in D'nan me h.
loc. .

* Hebr. Aà in MSt. Eiff. 2. hic ita legitur :

R —e ne deen n en e e
PrpniRe nn ennen i. e. venatus eſt illos
(Nimrod) conſiliò, veluti (ſcriptum eſt:.) &
acceperunt viri =uvn de cibarüs eorum, quæ
interpretatus eſt (Jonathan:) & auſcultave-

confer. hic Eruvin, fol. 53. a. & Joma, fol. 10.

3.
** Hebr. yvm, ſic Baſil. & Amſtel. exemplar, ut
& MSt. Erff, I. Berolin. habet: yvn) i. e. & er-
rare fecit eos; MSt. Erff. 2. legit rnèe dyvN
i. e. & in errorem induxit eos, res eadem
XX Hebr. h ; Mst. Erff. 1. pro eo habet:
TND Q„7 i. e. ut eſſent rebelles, res eadem
eſt.
3. Vel: Ex propoſito fecit, datà operà atque ani-
mo deliberato egit, confer. Levit. c. 2 6. v. 14.

h. loc. ubi ſcribitur, quòd Nimrodus &b-n
—V
Deum.
† Hebr. w'no:i,, in MSt. Erff. 2. pro eo legitur:
yn i. e. ut ad iram provocaret illum.

2. Confer. hic Gur Arjeh fol. 18. col. 4. princ. &

runt viri verbis eorum, vid, Jot. cap. 9. v. 14.

ac not. ibid. n. 46. vide & not. in mom en

7"n i. e. publicè ac palàm profanaverit

(AL 1.
ſuom novit
fobuſtus vet
bedirent N
eorumn deg
Nialvefünt
quiaillorum
Ae gulu ,.
nambathrufn
& egreliſun
ſe luntfimil

—
15 Hebt. 7),
roptete’ „
nNN
Hebt.
le.
r Hebr. d
◻ 1. e1
Hetr Inn,
iſla: 7N)
D e
ſerni) guat
Achad aque
10, k ah.) n
bitare cumſ
³ Pedr. d.
Babel.

Hebr. Qy
Opvi. e, exi
MSRtO 2. hic in
da ſ
diſegrit quatu
ſeil. gutuor
ign ſeicume
uben Calh
fuit und me⸗
caß.)

4. ld ell: eorun

eEemet illisadun

hique Ralſehine
6. Vice ſonæ ca

lloe ſol. 1,e
e,

telium mi⸗

tad tebellio⸗
n2 er conſ⸗
.) Ven9.
03, Eut con.
s(Nimrodi)

Hrneddtin)

De

—
. 1. h. 2 1 dide

Ou Ve

hie ita legitur!
Nen De
Venatus elt illos
ciiptam ell.) &

is eorun, dne

) & auleultze⸗

01. cih. 9. V. 14
&om, fol. l10,.

ſtel, exemplan, ut
: P ie Aet ·
ſegit O den
e05, les eadem

1. o ed habet::
edeles, les ellem

aoheri atqne ni .
ot, in nn
Mimodus NNih
Palamn prohnaſetꝗt

n po eolegiin⸗

Naler ilam.

CA. X.

De quolibet homine, qui vultu** contumaci improbè agit, qui quidem Dominum

GENESEOS.

87

ſuum novit; ſed contrà illum datâ operàâ rebellat, dici ſolet: iſte eſt, ſicuti Nimrod,
robuſtus venator. Verſ. II., De terræ] Quando viderat Aſſur, ** quòd filii ſui o-
bedirent Nimrodo † & contrà Deum rebellarent, utturrim* ædificarent, ipſe è medio
eorum *egreſſus eſt. 4. Verſ. 12 Urbis illamagna] Hæceſt Ninive, nam dicitur: &
Ninive fuit urbs magna Deo. 5. Verſ. 13. Et Lehavim] (Dicti ſunt =Sn,)

quia illorum facies*** ſimiles erant flammæ 6.

Verſ. 14. Patruſim & Casluchim,

de quibus egreſſi ſunt Peliſehtim] (Nimirùm) duobus iſtis † egreſſi ſunt (Peliſchrim,)
nambathruſim & Casluchim inter ſe* permutaverant ** concubitum uxorum ſuarum,
& egreſſi ſunt ex iſtis Peliſchtim?* Verſ. 1 8. Et poſteà diſperſæ ſunt] De iſtis diſper-
ſæ ſunt familiæ multæ. 7. Verſ. 19. Tærwinus] i. e. Finis terræ ejus, omnis (dictio)

„ 3

* Hebr. 72 7), MSt. Eiff. I. habet: 12 77 1. e.

proptereà „ ſic etiam exemplar, quo uſus
ſum, in Mst. Erff. 2. hiſce præmiſſa ſunt iſta
Ha 2 & i. e. dicent omnes homines.
XX Hebr. MSt. Erff. I. habet n i, e, fron-
te.
XxXX Hebr. Xε, in MSt. Erff. 2. hic additur:
v za i. e filius Schemi.
† Hebr. Tra,, in MSto Erff. 2. hic addita ſunt
iſta: in ne ee inn e vae e
aan — nn en Ne i. e. & reliquit (ſeu de-
ſerui) quatuor iſtas urbes: Babel, & Erech,
Achad atque Chalne, (de quibus verſ. præced.
10. h. cap.) noluit (enim ipſe) ſtare (ſive ha
bitare) cum filiis ſuis.
* Hebr. WN- MSt. Erff. 2. pro eo habet: Uaa,
Babel. W
X Hebr. alnn; in Asto Erff 2. pro eo legitur:
vn i. e. exinde ſive ex illo loco, in eodem
MSto 2. hic inferuntur iſta: ann ya n
ae 0 ien e nenen edet. e. & æ-⸗
dificavit quatuor (urbes) pro illis (vel:illarum
ſcil. quatuor urbium loco , de quibus ſuprà
Sign. † dictum eſt,) Ninive, Rechoboth, Ir (ſeu
urbem) Calah ((ive Calach) Reſen; aſt Ninive

capß⸗ H“
74 . : eorum conſilium non approbavit nec
ſemetillis adjunxit, conſfer. Hiob. c. 1. v. I.
ibique Ralchi not. it. Ejusd. not. a3 Pf. I. 8 3. v. 9.
Vide onæ cap. 3. V. 3 confer. etiam Gur Arjeh
h. loe. fol. 18 col. 4** med. not. in Don PD*

d. loc.

(fuit urbs magna &c. vid. v. 1I. & 12. h.

Hebr. a, MSt. Erff. 2.pro eo habet: 7
Dn i. e. quoniam filii eorum (ſimiles erant
flammæ.)
6. Nam a ſignificat flammam, confer & hic Gur
Arjeh fol. 19. col. I. princ. & not. in a *
h. loc. .
† Hebr. a, in MSt. Erff. 2. hic præmiſſa ſunt
iſta: d- DN D ne en eren enennne
Sh nen eenedn i. e. Pathruſim (inde
dicti ſunt, quoniam foerunt) =re i e. fatui
(ſimplices, niſi malis vertere: fruſta) conſperſi,
veluti (aecipitur in illo loco:) D i. e. ad con=
ſpergendum ſimilam (rout Ezech. c. 46. V. 14.
habetur,) Casluchim inde dicti ſunt, quoniam
fuerum) =dhdn 1. e. ſlolidi ' i e. recentes
(ſeu humidi.)
* Hebr. N& G& in MSto Frff. 2. hic addita ſunt
iſta: ann n —rde Panr i e. & com-
miſeuerant ſimùl ſem en ſuum per confuſionem.
X Hebr. n, MSt. Erff. z2. pro eo habet:
nay i. e. commiſceuerant, in eodem ſequens di-
ctio aavmn i. e. concubitus omiſſa eſt, ſicuti etiam
in MStor.
XXX Hebr. rν, MSt. Erff. 2. hic addit: wb
ea n n en e erwei. e. (Pe-
liichtim Hebr. 'rw inde dicti ſunt, quia fue-
runt) ναo i. e., reteti 'w i. e. natibus, nuda-
ti pudendis, ſicuti (habetur in illo loro:) denu-
datos lum bis ſuis (Eſa c. 20. v 4. ubi pro pepary
uti hic habetur, legitur Nu i. e. natibus.)
7. Confer hic Joh. Lightfoot Chorograph. Mar-
eo præmiſſa cap. 10. F. 4. pag. m. 593. edit. Lipſ.

& not. in Se- . h. loc.

38 GENESEOS. CAP. X.

H ſignificat fin em & terminum. Eod. verſ. 19. Qua venis] (Iſtud: *—2 N
eſt)nomen rei (ſubſtantivum) & mihi videtur (hoc idem eſſe,) ac ſi quis ſocio ſuo di-
cat: terminus iſte pertingit usque dum venias ad terminum N. Verl. 20. Secundùm
linguas ſuas in terris ſuis] i. e. Quamvis (iſti populi) diviſi fuerint ſecundùm linguas &
terras; (tamen) omnes fuerunt filii Chami. Verſ. 2 I. Pater omnium ſiliorum trans]
Fluvium habitantium) 8. fuit Schemus. Eod. verſ. 2 I. Frater Japheti majoris] (Ex i-
ſtis 9. S. Scripturæ verbis) ego haud ſcire poſſum, utrùm Japhetus natu maximus fue-
rit; an Schemus; (aſt,) dum illa (Scriptura) dicit: Schemus centum annorum filius
&c. biennio poſt diluvium, 10. hinc dicere poſſis, quòd Japhetus natu maximus
fuefit, nam ecce filius quingentorum annorum fuit Noachus, quando gignere cœpit;
II. UÜluvium autemcontigit I 2. annò ſexcenteſimo, * unde)iepichendinnt, quòd natu
maximus inter ejus filios fuerit centum annorũ; 13. Schemus autem ad centum annos
non pervenerat, niſi bienniôpoſt diluvium. 14. Eod. v. 2 I. Frater Japheti] Non autem'fra-
ter Chami, quoniam duo iſti(Schemus acjaphetus) honorarunt patrem ſuum; iſte autem
(Chamus) contempfſit illũ. Verſ.2 5. Diviſa & Confuſæ fuerunt linguæ & diſperſæ ſunt
(gentes)ex convalle i 5. & diviſæ ſunt per totum mundum, (hinc) diſcimus, quòdHe-
ber fuerit propheta, quoniam vocavit nomen filii ſui de eo, quòd poſteà futurum e-
rat ac docetur in Seder Olam, quò d in fine dierum ejus (Pelegi) diviſi fuerint (po-

puli,) quèòdd ſi dicere velis, quòd ab initio dierum ejus (diviſæ fuerint gentes, opinio

iſta locum habere non poteſt, nam) ecce Jactan frater illius (Pelegi) minor natu fuit
isque multas procreavit familias antè iſtud tempus (diviſionis,) non dicitur: & Jactan
genuit &c. 16, dein (ſcribitur:) & fuit omnis terra &e. 17. ſi fortè dicere velis, quòd
. gen-

† Poſt hanc vocem in utroque MSto Erff. additur] verſ. 2 1
Nav, i. e. quæ in S. Scriptura (habetur.) 10. Sicuti cap. ſequ. II. v. 10. expreſſe dicitur.
8. Nempe: Euphratem, s5ατι trans Euphraten- 11. Prout ſuprà Geneſ. c. 5. v. 32. habetur.
ſes, confer. Galæi. not ad Lactant. lib. 2. c. 1 3. p. 12. Vide ſupr. Geneſ. c. 7. v. 11.
m. 214. & Gur Arjeh. fol. 19. Col. I. med. it. in- 13. Nimisam tempore diluvii, quandò illud ter-
frà Geneſ. c, 14. v. 13. u. 3 3. vide & not. in à ram innudare cœpit, confer. not. in pnr
bPep b. loc. & Sanhedrin, fol. 69. b. h,. loc. & Saunhedrin fol. 69. a.
9. Nimitüm verba icta: παπ Cnen de ambigue
ſunt & divei ſimodẽ explicari poſſunt, uno modo,
ut ad Schemum referantur, ita: Frater Japheti
major; alterò modo, ut ad Jjaphetum referantur,

tur itaque, quòd Japhetus, qui centum annorum
tempore diluvii ingruentis fuit, natu maximus
extiterit, vide, quæ num. antec. 9. h. v. no-

ita: frater apheti majoris (ſcil. natu,) quæ etiam tata ſunt.
explicatio poſterior ab autose noſtro per rationem 15. De hac convalle terræ Schinhar vide cap. ſeq.
ab ipto adductam approbatur eamque tum LXX. 11. V. 2.

interpretes h. loc. tum S. Auguſtinus I. 16. de
Civit. Dei c. 3. ut & Tremellius ac Junius in not. N& —π a i. e diviſa fuit terra.
h. loc. ſecuti ſunt, confer. & Gur Arjeh. h. loc. 16. Prout verſ. ſeqv. 2 6. h. cap. habetur.
fol. 19. col. I. fin. & gol. 2. princ. it, num. 14. h.] 17. Sicuti cap. ſeqv. 11. V. 1. legitur.

† Hebr. Myore in MSto Erff. 2. pro eo habetur:

14. Sicuti dict. cap. ſeq. I1I. v. 10. habetur, ſequi-

gene eifil⸗
bere hotelt,
lilis, gud
lm 10
bat ſeiplan,
Cbazurmint
dæ. 21.

1.
ZInjern
illo
(Deo)bellum

guotlliebh

19. Idett: non
ſec erplieiſt
hic GurAnjehn
tem lunt iſta
(ls6,cap l
us ag. 1 i.
fra Genel e.
1 Hehr. Qbe

DAwo i. e.

3 Vic. inffa Gen
41. 2e ſalkuth
1.fol. 159. co
Aebr. ſwon iſ
e iee,
xe MSo Eiff⸗
19. De glibus ve
em ſetſun 7.
loc.
10, Quiiceddic⸗
us loci n p
uüidiè, i er
Alſehfol. 19,4
licatut etiacn
in Fire: eppolt
inGenel ..
in bin 2,

Ch. .

—
N
ocio ſuo gi⸗
. Letundn
mlinguas &
mumtra,l
ſri] (Exi.
tarimns e.
norum flius
tu maximus
ignete ceepit;
,, guod natu
entumannos
Dnautemfta⸗
mmiilte antem
ilherſe ſunt
s guöckle⸗
e futurome⸗
eintf (po⸗
ntes, Opinio
inor natu fuit
tur: & ſactan
terelig, guocl
gen⸗

—

Prelle dieitur.
1 habetur.

guandd illac ter⸗

not, in N n

,kehell, ſei .

centum annorum

, natu mainus
ntec.9, he . 10⸗

har ſice c),ſeſ .

.gto en habelit;
na.
habetur.
gitut.

CAP. XI.

gentes diviſæ fuerint) in medio dierum ejus (Pelegi, ne iſta quidem opinio locum ha-

GENESEOS. 89

bere poteſt, nam) non venit Scriptura, ut abſcondat, 18. ſed ut exponat, quocircàâ
diſcis, quòd eo anno,** quo mortuus eſt Pelegus, diviſi * fuerint (populi.) Eod. verſ 2 5.
Jactan †] (Is ipſe p ideò dictus eſt,.) quia humilis erat & pDi. e. parvum facie-
bat ſeipſum, proptereà meruit, ut omnes familias iſtas 19. procrearet. Verſ. 2 6.

Chazarmavet] (Iſte ſic dictus fuit) de nomine loci ejus, 20. (ita habent) verba Agga-

CAP. XI.

Erſ I. Labium unum] i. e, Lingua ſancta. I. Eod. verſ. I. Et ſermo * unus] i. e.
Inierunt unanimiter conſilium ac dixerunt: non omnia (ſunt vel dependent)
ab illo Deo,) qui ſibi ſuperiora elegit, 2. aſcendamus ad firmamentum & ei
(Deo) bellum inferamus; alia explicatio (verborum iſtorum: & ſermo unus, nempè,
quòd illa ab hominibus illius ævi unanimiter prolata ſint) contrà unicum hujus mun-

H di;

ſed explicite & perſpicuè proponat; Confer-
hic Gur Arjeh fol. 19. col. 2. princ. deſumpta au-
tem ſunt iſta ex Seder Olam majori & quidem
ejusd. cap. I. vide D. Meyeri Seder Olam ma-

jus pag. I. fin. edit. Amſtelodam. confer. & in-
frà Geneſ. c. 2 1. v. 3 4. Sign. **
X Hebr. —awa, MSt. Erff. I. pro eo habet
—ywav i. e. quòd ea hora.

42. ac Jalkut Part. I. fol. 16. col. 3. 4. & Part.
2. fol. 159. col. 4.
† Hebr. zwr' iſtud, ut & ſequentia ueque ad:
& i. e. erba Aggadæ, abſunt ab utro-
Aqve MSto Erff.
19. De quibus verſu ſeq. 26. h. cap. usque ad ejus
denm verſum 30. eonfer. not. in h.
loc.
20. Qui ideò dictus ſuit Mnovn, quia incolæ ifti-
us loci 'n pon i. e. aſſveti erant morti quo-
tidiè, uti ex Bereſchit Rabba exponitur in Gur
Arſeh fol. 19. col. 2. princ. eodem ferè modo ex.
plicatur etiam in notis Pman ino h. loc.
21. Sive: expoſitionis myſticæ, de qua confer. ſu-
pra Geneſ. c. I. v. 12. ibique not. n. 89. confes.
Jalkut Part. 2. fol. 159. col. 4. vide & Bereſchit

18. Id eſt: non eſt mos S. Scripturæ, ut rem tecte;

* Vid. infra Geneſ. c. 19. v. 20. ibique not. num.

KRabba h. loc. uti in dhpam ine ad marginem al-
legatur.
1. Sive: Hebræa, hæc enim antiquiſſima fuit &
in illa ==yn Nas i. e. mundus creatus eſt, uti
habetur in Gur Arſeh fol. 9. col. I. princ. & fol.
19. Col. 2. med. conſentit S. Auguſtinus I. 16. e
Civit. Dei cap. I. in Baal Hatturim ita notatum
reperitur: verba iſta: inè e per Gematri-
am efficiunt: τ i. e, lingua ſancta, vi-
de not, in Pan nov h. loc. ubi ſententia iſta
confirmatur, confer. & Jalkut Part. I. fol. 16.
col. 3.
* Hebr. NX as hæc & quæ ſequuntur, usque
ad: à nd i. e. fuleimentum „Bereſchit
rabba, abſunt à MSto Erff. I. aſt M St. Erff. 2z.
poſt: . b e ita habet: had De
TDDA N &π i, e. nitidi (ſive elegantes ſer-
mones prolati) verbis S. Scripturæ propriis ſeu
peculiaribus.
2. Confer. hic Raſchi not. ad Hiob. c. I. v. 1. ubi
verba iſta: apvyn e i nw i. e. qui ſibi
elegit ſuperiora, ita effe runtur apy n& e
i. e. ut auferat ſuperiora, idem utriusque loci
ſenſus eſt, in Gur Arjeh fol. 19. col. 2. circà

fin.
M

90 GENESEOS. Cab. XI.

di; 3. alia explicatio (verborum iſtorum:) & ſermo unus, (nimirùm) dixerunt (homi-

nes iſtius ætatis:)qſemel annis mille, ſexcentis & novem 4. firmamentum nutat. 5. ſicuti
illud fecit tempore diluvii, venite, faciamus ei (firmamento) fulcimentum, (ſic legitur
in) Bereſchit Rabba. Verſ. 2. Dum proßiciscebantur de Oriente] Nam illi ibidem ha-
bitabant, ſicuti ſuprà ſcriptum eſt: & fuit habitatio eorum &c. † mons orientis; 6.
profecti autem ſunt exinde, ut deligerent ſibi locum, qui omnes comprehenderet,
nec repererunt (alium magis idoneum,) quàm Schinhar. *7* Verſ. 3. Unusquis que
ſocio ſuo] i. e. Gens genti, 7. 5Ægyptii £Æthiopibus & £Æthiopes Phutæis & Phutæi Ca-
nanæis. Eod. verſ. 3. Venite] i. e. Præparate vos, omnis (dictio:) Nſignificat præ-
parationem, * dum (hominesſeipſos præparant ac ſeſe conſociant vel ad opus (aliquod)
vel ad conſilium vel ad onus (ſuſcipiendum) à (itaque ſignificat) D i. e. præ-
parate, linguâ vernaculà: appareiller. Eod. v. 3. Lateres 8.] Nam nulli erant lapides
in Babel, ** quia illa convallis erat. Eod. verſ. 3. Et comburamus ad combuſtionem
Sic faciunt lateres, quos (linguâ Gallicâ) vocant: tuiles † (nempe comburunt illos * in
for-

ſn. ex Bereſchit Rabba locus iile ſic adqducitur, traxit,) quia ibi yaa i. e. excuſſi fuerunt homi-
nempè, qued homines iſtius ævi dixerint nes antediluviani.
yn e nee i. e. ſufficiat ei (Deo,) 7. Vide hic Gur Arjeh fol. 19. col. 3. princ. &
quòd elegerit ſibi ſuperiora &c. not. in na h. loc.
3. Id eſt: Deum, contrà quem homines iſti re- 1* Confer. hic, quæ ad Exod. cap. I. verſ. 10.
bellarunt, ſic locum hunc ſatis obpſcurum expo Sign. * notata ſunt, it. Megilla, fol. 10. b. &
no, confer. not. in rD h. loc. & Beieſch. Avoda Sara, fol. 19. a. i. Cholin fol. 79.
Rab. fol. 41. col. 1. a.

. .: . „*
4. Nam tot annos homines iſtius ætatis numera- g. Ita bic reddo: Avhhnde, alii codices habent

4. . 7 . .
bant àa ondito WMuhbaous E ad diluvium con- — .
. 2 H; ſed mendosè, ut puto, MsSt. Erff.

er. & hic Gur Arjeh fol. 19. col. 2. fin. Mst. Erf
5. Seſe movet, Hebr. vonprm, à rad. vin i. e. 1. legit υov ]ä. e. appareiller, omnium opti-
movit, nuta it. mè.

† Hebr. MSt. Erff. I. iſtud omittit, at MSt. 2.] ** Idem vide notatum ad Daniel. cap. 6. v. 1.
ro eo ita habet: a ben en ienn Sign.“ in Msto Erft. I. pro: aa i. e, in Ba-
— — n .h i. e. à S—ν.h bdel, legitur . ben i. e. omninò.
Meſcha (nempe: )à loco, ubi dv detulit eos † Sic exprimo ¹à proùᷣt in Baſil. editione, ut &
Nimrod improbus, dum venis usque ad Sephar, in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, habetur,

id eſt: Sepharvaym, ( vid. cap. antec. 10. v. 30. MSt. Erff. 1. habet , MsSt. 2. e i. e.

ubi eſt locus conveniens notarum iſtarum; &αt; tuiles, Latinè: tegulæ ſeu lateres.
ruùm de Sepharvaiim vid. 2. Reg, c. 17, V. 24. & * Hebr. e en. Mst. Erff. 2. ita legit:
c.. 1 9. V. 34.⸗it. c. 19. V. 13. 19 X bne enn een n wen i. e. faciunt

6. Uti cap. antec. 10. v. 30. habetur, confer. not. ex luto formam lapidum G& 9)wi. e. conflant
in pan ne h. loc. ut & not. ad 2. Chron. . probant, purgant) eos (in fornace) pro
cap. 9. verſ. 4. num. 8. it. Megilla, fol. 10. b. ä v, ſicuti in iſto MSto Erff. 2. habetur, vide-
ochabbat, fol. 113. b. . . tur legendum eſſe: †αεπ1S i. e uront, igne con-
* Hebr. y, in MsSto Erff. 2. hic additur.ſolidant, prout in notis Raſchianis habetur.
7n Preen de ie e. (P inde nomer

fornace.
/pereA
egn
elgal
9led renit
10. lten
Elii Almn
rum' (noni
1, Jſt
Uam deaole
En gui

um, qul
1

6 Heyliu

unuim ſtlab

j6 (Verb

iſicet.)
Eigaificet

**

——
Hebr
vpn
ram Parienn
* Hebr. N
i e ne ton⸗
* Hebr. N
n e
n)t
nullis in lo⸗
& faciamus
politionem
aquæ, aſce
ſicuti pion⸗
Eternum,
2.
9,Nempe, ut
Preſensel;
Taliit, &
iſte ſie gerns
lo. Ac N
finiant ſire
Uti habetut
contfer, &
d. 59. K 20
rin fol. 38.
1I. De hoe
25.
1 Hebr. dlN N

CALN.
Tunt (homi.
Utat, ſ, ſenti
dicen .
tientis; 6,
dtehenderer
Unugtitge
XPhutriC. “
nifiatte.
pus alignoc)
Miepre.
erant lapides
unliſimnen
runt illostin
ſor.

—
tuerunt honi-

d0l. 3. ptine. A

l, bol. 10.b. E D
Cholin fll. 79.

codices habent
mo, Mt. Eih.
omnium opi .
n ie, in Dl.
1l editione, ut e
8ſum , habetut,
1

. 1. DM e.

les
1g. 2. ita legit:
w i e kaium

M

in fomace) pfo
. betur, vice⸗
Uront, igne con⸗
nishabetur⸗

GENESEOS. 91

fornace. Eod. verſ 3. In cæmentum] Ad oblinendum parietem. † Verſ. 4, Ne for-
tù diſpergamur] Ne nobis Deus inducat * aliquam plagam, ut nos ab iſto loco * diſ-
ergat. Verl. 5. Et deſtendit Dominus, at videret] Non opus habuit (Deus) iſta re;
9. ſed venit (hic Scriptura, ut doceat judices, ne reum condemnent, antequàm videant
10. & (rem probè) intelligant, (hæc eſt) expoſitio R. Tanchumæ. II. Eod. verſ. 5.
Elii † Alami] Enim verò cujusnam filii ſunt iſti forſitàn filii porcorum *⁵% & camelo-
um? (non ita;) ſed filii ſunt hominis primi, qui ſuppreſſit bonum I12, ac dixit: uxor,
uam dediſti mecum, 13. ſic etiam ifti ſuppreſſerunt bonum, ut rebellarent contrà e-
um, qui illis bona abundè ſuppeditavit eosque ex diluvio ſervavit. Verſ. 6. Ecce unus

CAb. XI.

11. De hoc vide ſupr.

Aſt pepulus] Omne bonum eſt iſtud apud illos,

quòd ipſi unus ſint populus † atque

unum ſit labium omnibus & rem iſtam facere cœperunt. 14. Eod. verſ. 6. Cæperunt
ipſi] (Verbum . ) ejusdem eſt formæ,) cuti – DR *AUy, (ut hic

ſi gniſicet:) cœperunt ipſi facere. Eod. verſ. 6

Nonne I 5. præcidetur] Interrogativè
M 2 †(iſta

— L C——
† Hebr. ve h, MsSt. Erff. 2. hic ita habet
5 „v R i. e. ad oblinendam ſtructu-
ram parietis.
*X Hebr. Nda) dehn,, MSt. Erff. 2. habet: &a R
i. e. ne fortè& veniat (aliqua plaga &c.)
*X Hebr. dean, in MSt. Erff. z. addita ſunt iſta,
en e, e ene een eee ee n

pnn aen enee hen (forte legendum

r) een hec quamvis non
nullis in locis corrupta ſint, ſic verti poſſe puto:
& ſaciamus nobis nomen v. 4. (id eſt, juxta) ex-
poſitionem myſticam idolum, nam, ſi (venerint)
aquæ, aſcendamus in cœlum & ædificabimus
ſicuti priora; ſed ſenſus ejus literalis eſt: nomen
zternum, confer. hic Sanhedrin, fol. 109.

2

.

empe, ut deſcenderet, Deus enim ubique
præſens eſt 3 dicitur autem iſtud zα αατ
los;aαν, & ideò in Paraphraſi Chaldaica locus
iſte ſic verſus reperitur: & revelavit ſe Deus.
Io. Ac R2πα bee n di i. e. ne de
finiant ſive decidant ullam litem niſi re inſpecta,
uti habetur in Gur Arjeh fol. 19. col. 3. med.
confer. & Raſchi not. ad Genel. c.
n. 88. & ad Hiob. C. I. V. I. confer.
drin, fol. 3 8. b.

& Sanhe

Geneſ. c. 3. V. 7. n.

2 K⸗ .
1 Hebr. MiN n hæc & ſequentia , usque ad:

18. v. 21.

an in i. e. ex diluvio, abſunt ab utroque
MSto Eiff.

xXX Hebr. tan ſic in Bibliis Buxtorf. ut & in ex-

emplari Hebræo, quouſus ſum; aſt in editio-
ne Berolinenſ. & in 'pan me legitur:
ei. e. aſinorum, res eodem redit.
12. Negavit, beneficium ſibi exhibitum eſſe, in-
gratus fuit ergà Deum, vide ſuprà Geneſ. c. 3.
v. 12. ique not. n. 37.
13: Sicuti Geneſ. dict. c. 3. v. I 2. habetur, confer.
hic Sanhedrin, fol. 3 g. b. & Jalkut Part. I. fol.
16. c0 l. 4.
* Hebr. iè dyw hæc & quæ ſequuntur usque ad:
h i. e. omnibus illis, deſunt in utroque
MSto urff.
14. Nimirum exſtructionem turris Babyloni-
cæ.
XX Ac ſi diceretur: dà& &, item: 553 ny, ita
hic quoque tym ponitur pro: ba , ſic in
notis 'nam Rev h. loc. exponitur.
15. Ita juxtà mentem autoris noſtri interrogativè
vertere volui, ſicuti & Junius ac Tremellius hic
transtulerunt, ut ſenſus ſit: nonne præcidere-
tur iſtis ſpes iſta abſolvendi operis, quod facere
cœperunt? nonne ſuperbum eorum auſum irri-
tum erit faciendum, ut magno iſto molimine
excidant? ſic quoque in notis an ne k,
loc. exponitur.

62 GENESEOS. CAP. XI.

† (iſta ſunt explicanda,) ½ hic ſignificationem habet οO i. e. prohibitionis
16. juxtà Targum ejus, ** huic ſimile eſt, (quod in illo loco habetur :) A X½ας ‚. e. co-
hibebit 17 ſpiritum principum. Verſ. 7. Agite deſeendamus] Cum domo † judicii ſui
conſultavit (Deuꝰ) ob abundantem ſuam humilitatem. 1 8. Eod. verſ. 7. Agite] Men-
ſura pro menſura, 19. ipſi dixerant: .e. agite, ædificemus, 20. ille quoque (De-
us) contrà illos eadem menſurà uſus eſt, dicens: agite, deſcendamus. Eod. verſ.

7,- Et confundamus? Iſtud: ) ſumitur pro:) **, e. & confundamus, Nun

(in verbo: ) inſervit numero plurali & litera He in fine abundans eſt, perinde
atque He in (verbo) 2 I. Eod. verſ. 7. Ne audiant] Iſte † petebat laterem; al-
ter verò afferebat lutum, hic itaque ſtabat contrà illum ejusque vulnerabat cranium.

** Verſ. 8. Et diſperſit illos Dominus exinde] In hoc mundo, quod illi dixerant: ne

diſpergamur, 22. id ipſum illis evenit, & hoc eſt, * quod dixit Salomo: quod timet
impius, id ei eveniet. 23. Verſ. 9. Et inde ** diſperſit eos] Docet hic ſcriptura,) quòd

20. Sicuti ſuprà verſ. 4. h. cap. habetur.
* Bebr. — 7a) in MSt. Erff. 2. pro eo legitur:

† Hebr. — pna, abeſt iſtud à MSt. Erff. 1. aſt
MsSt, 2. pro eo habet: nn iyn ac ſi diceret

nulla

expoſitiovis gratia ſeu perſpicuè.
16. Vel: coëtcitionis, interdictionis, inhibitio-
nis, ſic & in Michlol Jophi h. loc. explicatur,
confer. not. ad Hiobe c. 42. v. 2. D. 2.
XXx Hebr. aaenn in MsSt. Erff. 2. hic additur
yapr' N i. e. non cohibebitur, ſic habet Tar-
gum Onkeloſi.
17. Sic verbum Muay, quod Pſalmo 76. v. 13.
habetur, ex mente Raſchi hic vertere volui;
in Targum habetur: non intermittetur ab eis,
juxtà P. Fagii verſionem, Junius ac Tremellius
transtulerunt: vindemiat ſpiritum anteceſſo
rum, ſatis obſcurè; in Vulgata eſt: aufert ſpi-
ritum principum, idqne juxta LXX. verſionem,
ubi verbum αααιιοιαπαα habetur, in MSt. Erff. 2.
poſt vpaa i. e. principum, additur: yap' i. e.
cohibebit.
† Hebr. Hnan hæc & quæ ſequuntur, usque
ad: moaa) i. e. & confundamus, abſunt à
MsSt. Erff. 1.
18. Vel- demiſſionem, manſvetudinem, Hebr
tarmay, confer. ſupra Geneſ. c. I. v. 26. ibique
not. n. 129. & n. 141. it. Gur Arjeh fo l. 19. col.
3. fin. ac Megilla fol. 9. a. Sanhedrin, fol. 3 8.
b. Jalkut Part. I. fol. 4. col. 3. & Part. 2. fol.
7. col. 4. Bechai. fol. 8. col. 2.
19. Sive: par pari retulit Deus, de hoc proverbio
vid. Joh. Druſi Adag. Hebr. it. not. ad Habac. c.
3.‧ V.⸗ 6. u. 17*

die i. e. & veniamus eo ſive ad illum lo-
cum.
XX poſt n in MSto Erff. 2. additur, don
—v. i. e. brevis dictio.
21. Id eſt: deſcendanmzus; ſicuti paulò amtè in prin-
cipio hujus verſiculi habetur, confer. not. in
mde h. loc.
† Hebr. 1, in MSt. Erff. 2. huic præmiſſa ſunt i-
ſta: byw (fortè legendum yany) b'y
y Syaha .ο weynn i. e. viderunt
(vidit Deus) ſeptuaginta principes (loquentes)

iſte, (peteret laterem &c.)
† Hebr. y my MsSt. Erff, z. pro his legit:

illum.
Xx Idque ideò, an ben e i. e. quia lis ac
rixa inter illos exorta erat, ſic in notis nov
DpPD h. loc. in MSt. Erff. 2. poſt yn i. e. crani-
um ejus, additur M i, e. & interficiebat
eum.
12. Sicuti ſupra verſ. 4. h. cap. habetur.
* Hebr. &α iſtud & ſequentia, usque ad: Nan
i. e. eveniet ei, abſunt ab utroque MSt. Erff.
23. Vide Proverb. c. 10. v. 24. ibique nor. num.
3 3. & n. 24. confer. & Sanhedrin, fol. 106.

** Hebr. b, hæc & quæ ſequuntur, us-

que

ſeptuaginta linguis eosque confudit, aded, ut

— 7 W y* y i. e. donee ſtaret iſte contra

NX

—
nula es
fuitpecc
gvo ter⸗
num con
contrii!
mundo;!
0s exlitt;

um onumn

(bopun)
phaultun
Patre ſuo:
Perhnund

wrrrr
Uead )
Eifk Mot
ſa: don
nus illos
ſol.107.
de hebr.
300ita:
MI!
18,) Cici
labium p

9.
† Hebr.)
ſequenti⸗
ſunt: .
n
don W
wodn
) da
Dum eoru
yerd eor
ines ann
35 (Ont
tra illud
nec Gaei
diluyiant
inter eos
autem, a
eyxtendera
mentum
Ae.
14, Hebr.

OnN.

ſohibitong
Mie eo.
indiciiſſ
Kite] Men.
uoque (De.
. Bod verl.
damns Nun
elt, perinde
laterem;al-
batctanium.
direrant: ne.
quoctimet
Ntura,) nod
nulla

———

etur.

bo eo legitu:
Ifead illum lo.

dditar, n

damkin Nin.
cnfer, nOt. in

Premiſſa ſunti.
) dyb Nn
d i. e. viderunt
pes (loquente.)
fudit, aded, ut.

1. poo hi kgit.
ftaretiſte conimri?

ie guin lis ae
ſe in nonis hO
ie crani ⸗
& interkiciebat

betur.

bique no nu
ecrin, fol, 105,

eſequuntut, u

gle

ouezad: WMIn

CaA. XI. GENESEOS. 95

—

. — . . — — . . .
nulla eis (improbis illius ætatis) fuerit pars in ſeculo futuro; ** ſed quodnam gravius
fuit (peccatum,) num hominum f antediluvianorum; an verò eorum, qui eo tempore,

qvuo terra diviſa eſt, vixerunt? illi (homines ſcil. antediluviani) non extenderunt ma-

num contrà fundamentum; 24. aſt iſti extenderunt manum contrà fundamentum, ut
contrà illud rebellarent & illi quidem judicati ſunt; 25,. hi verò non deleti ſunt de
mundo; ſed, quoniam homines antediluviani fuerunt raptores ac diſcordia inter e-
Os extitit; * hi verò caritatem ac ſocietatem inter ſeſe coluerunt, dicitur enim: labi-
um unum & ſermo unus, 26 hinc diſcis, quòd res exoſa ſit diſcordia, magnum verò
(bonum) pax. Verſ. 10. Schemus flius centum annorum] Erat, quando genuit Ar-
phaxadum biennié poſt diluvium. 27. Verſ. 2 8. In conſpectu Therachi, patris ſui li. e.
Patre ſuo adhuc vivé, eſt & expoſitio Aggadæ, * (nempe:) dicunt (Kabbini,) quôd
per manus patris ſui 28. mortuus ſit (Haranus) nam Terachum de Abrahamo, filio ſuo.

M 3è3 coràm
que ad dn i. e. pars, abſunt ab utroque MSto loci iſtius ſenſus ſit: non data operâ & manife-
Erfl, MStum 2. tamen eorum loco ſubſtituit i. ſtè contrãà Deum rebellarunt, ſicuti homines,

ſtia: dwn brte i. e. & diſperſit Domi- qui tempore diviſionis terræ vixerunt.
nus illos exinde, confer. Sanhedrin, fol. 24. a. 25. Nempe: diluvii pœznaâ, qua Deus in illos ani-
fol. 107. b. & fol. 109. a. madverterat, confer. ſupra Geneſ. c. 8. V. 14.
XxX Hebr. Nac bhyyy, in MSt. Erff. 2. hæc ſunt num. 5§1.
addita: dpv b'py 7 & N , benN ny X Ideò perierunt, Hebr. Madn 7“, ſic in editio-
dn i. e, congregaturus eſt illos (De- ne Berolin. & in bpon nov h. loe. additum
us,) dicitur enim: mutabo in populis, (ut ſit.) reperitur; ſed abſunt iſta tam à Bibliis Buxtorf.
labium purum ſimul, vid. Sophon. c. 3. v. quam ab exemplari Hebræo, quò uſus ſum, ut &
9. à MSto Erff. 1.
† Hebr. N iw, in MSto Erff. 2. verba iſta & 26. Uti ſuprà verſ. 1. h. cap. habetur, proptereà
ſequentia hoc ordine & tali mutatione poſita hi non perierunt, ſicuti illi, hæc enim hic ſup-
ſunt: ☚ hann en eee e in ee plenda vel ſubintelligenda ſunt, confer. Sign.
ee n deee hn een en enen præced.* ut & Sanhedrin fôl. 24. a. & fol. 107.
bab ane ee dee ween ne enn b. fol. 109. a. Ja kut Part. I. fol. 17. col. I. fol.
oHν een dnen e ae bebnen nnen ne § col. 3. R. Bechai foOl. 2 1. col. 2. in MSto

N Sas ere n enn deen i. e. num homi Erff. 2. etiam hic poſt& n i. e. ſermo u-
num eorum, quorum ætate diviſa eſt terra; an nus, additur ya DNν i. e. ſuperſtites man-
verò eorum, qui diluvii tempore vixerunt? ho-ſerunmt in mundo.
mines antediluviani non extenderunt manus ſu- 27. Vide, quæ cap. antec. 10., v. 21. n. 10. & n.
as contrà fundamentum (i. e. Deum,) ut con- 14. notata ſunt, confer. & not, in nan me

tra illud rebellarent; atque illi quidem diſperſi h. loc. it. Sanhedrin, fol, 69. b.
nec deleti ſunt de mundo; homines verô ante ** Hebr. h& νανu hæc ut & ſequentia, usque
diluviani fuerunt raptores, & diſcordia (ſeu rixa) ad: ν i. e. ipſeque combuſtus eſt, abſunt à
inter eos extitit, ideò perierunt de mundo; iſtis MSt. Erff. confer.hic Sanhedrin, fol. 69. b.
autem, (quorum ætate ſcil. diviſa fuit terra,) qui 2; 8. Vel: quòd propter patrem ſuum mors ei eve-
extenderant manus ſuas, ut contrà illud (funda nerit, vide Gur Arjeh fol. 10. col. 3, med. ac Be-
mentum i. e. Deum) Iebellarent, fuit caritas reſchit Rabba h. loc. uri in pe N ad mar-
ginem allegatur, ubi vide etiam notas.

24. Hebr. “y, quo nomine hie venit Deus, ut

CAb. XI.
coràm Nimrodo conqueſtum eſſe, quòd is idola ſua confregerit, 29. quocircâà illum
(Abrahamum) in fornacem ignis conjectum eſſe (mandatò Nimrodi;) Haranum au-
tem ſedentem ſeeum dixiſſe: ſi Arahamus vicerit, ego illius ero; 30. aſt ſi Nimrodus ſu-
erior fuerit, ego illius ero; ſed poſtquàm ſervatus fuit Abrahamus, dixerunt Harano:
cujusnam tu (jam)es? reſpondit eis Haranus: Abrahami, (his dictis) conjecerunt eum
in fornacem ignis ipſeque combuſtus eſt atque hoc eſt Ur 3 1. Chaldæorum; Menache-
mus †autem explicat Ur, (quòd ϑdſignificet:) convallem, * ſic (dictionem illam
accipi in illo loco:) .) && i. e. in vallibus 32. glorificate Dominum; ſic quoque
(ſumi in illo loco:; Q& i. e. ſpecus viperæ, 3 3. omne foramen (ſeu cavernam) ac
vallem profundam dici: N. Verſ. 2 9. Jiscka] 5O) Hæc eſt Sara, 34. nomen exin-
de adepta, quia à ν i: ecomtemplabatur 3 5. in Spiritusancto & quòd omnes
i. e. contemplabantur illius (Saræ) pulchritudinem, * præt ereà ſignificationem habet

94 GENESEOS.

80

29. Eandem fabulam, licèt aliis circumſtantiis, vi-
de apud D. Wagenſeil in Sot. p. m. 19 2. & ſeq.
confer. & Joh. Lightfoot in Act. Apoſtol. c. 7.
v. 4. it. li b. Prec. Jud. part. I. p. 10 1. b. med. &
p. 133. b. med. it. Gur. Arjeh dict. fol. 10. col, 3.
med. & Martini Pug. Fid. Part. 3. Diſt. 2. c. 7.
n. 8.
30. Id eſt: illum ſequar, ab ejus parte ſtabo, ipſius
religionem ac cultum Divinum amplectar, con-
fer. hic Jalkut, Part. I. fol. 2 0, col. 4. fol. 142. coj.
4. Rabboth. fol. 42. col. 2. & R. Bechai fol. 22.
col. 1.
31. Hebr. &ο Id eſt: ignis; plerique tamen inter-
pretum & Ur, ut nomen proprium exponunt
oppidi in Chaldæa ſiti, cujus etiam Ammianus lib.
2 5. meminit, vid. Junii ac Ttemellii not. h. loc.
confer. infià Genel. c. 14. v. 10. ibique nof. n. 22.
& Exod. c. 2 3. v. 13. ac not. ibid. num 63.
Eupolemus apud ſebium de Præparat. Evang. I.
9. c. 4. teſtatur, Abrahamum natum eſſe in Came
rina, urbe Baby'oniæ, quæ aliàs Ur ſeu Chalda o-
polis dicta fuit, confer. Mornæi de Verit. Kelig.
Chriſt. e. 2 6. p·457. edition. Hetborn. aſt p. 55 8.
edition. Isnac.
† Hebr. a, in MSto Erff. I. hic additur:

„ö i. e. filius Seruki.
* Hebr. dypa in MStoErff. I. hic legitur: bm .
α Hypa i. e. Ur Chaldæorum, convallis
Chaldæorum, MSt. Erff. 2. habet bn
drn Dy Dwen i. e. UrChaldæorum, caver-
na Chaldæorum, convallis Chaldgæorum.

32. Sic ex mente R. Menachemi hic vertere volui

quod legitur Eſai. c. 24. v. 15. in Vulgata eſt in
doctrinis glorificate &c. Junius ac Tremellius
verterunt: in ignibus glorificate i. e. in mediis
tribulationibus, uti in notis ibidem exponitur.
133. Vid. Eſai c. I1. v. 8. ubi Vulgata habet: fora-
men aſpidis, LXX. juxts editionem Complut.
verterunt: 5αν„αα αι₰τ ν 1. e. foramen aſpi-
dum; in Romana editione habetur pluralis: z5a-
Xν1. e. toraminum
34. Conſentit Joſephus Antiq. I. I. c 7. alleg. Joh.
Lightfoot in Act. Apoſt. c 7. v. 4. p. m. 62. vi-
de & not. ad librum Prec. Iud. p. I. p. 146. b.
confer & Gur Arjeh h. loc. fol. 19. col. 4. princ.
ig Baal Hatturim legitur, quòd nomen α Sa-
ra per ſpeciem Kabbalæ, quæ Athbaſch dicitur,

efficiat Na, quod per Gematriam eſt ab Jiska,
confer. Megilla, fol. 14. a. & Seder Olam majus
cap. 2. ibique not.
35. Intuebatur, ſpeculabatur, i. e. proſpiciebat fu-=
tura, confer. Buxt. Lex. Talm. fol. 147 I. & Gur
Arjeh dict. fol. 19. col. 4. princ. ubi dicitur, quod
Sara ita vocata ſit Mhadann b y i. e. propter
prophetiam, nam Rabbinis prophetia dicitur
Spiritus Sanctus.

* In editione Berolin. & in as n verba iſta
uncinulis incluſa hic habentur α* ai e de
HDn en nne e, rR i. e. aliud
exemplar (habet:) veluti dicitur: & viderunt il-
lam principes Pharaonis (Geneſ. c. 12. v. 15. am-
plius

CA. I.

11007
Evenetat
ſaiiptunel
tanz356.le
centum, gu

Chatanfft

cur memnol

glins d ſi
in Samhedrir
dNN
* Qux dicli
Iam ſeu prin
tietim D.)
1 0 kerlihet
c. 13. V. 21.
2 6. V z.h l
it. Megilal
3.,8& Dan. 2,
N In MtoE
in MSt. brff
† Hebr. w in
—wl e, e
* Hebr. rn
Verba non
d:

2Ddluntadutre

d ge

Gitur :do
60. e.)
36. Kicutiea..
e

„

7. Ulti ſoprd e

2
Hebr. w, i

tur: Wie,

CAX..
irei ilum
tanum au-
imrodusſi.
int Harano.
cerunt eum
Menache⸗
lilam N
iſe Juoque
Wwernamhac
nomenexin.

nnese

lonem haber

d)

—

c penete volui
Vuloata eſt in
AK Teemellius
ei. ein mediis
en expoditu.
dta habet: fora⸗
em Complut.
foramen Adbi-
pPlurdlis ss.

e7. alleg. oh.
..p. m. 62. di.
P 1. . I46,b,
9.tol. 4. Princ.
noen 5a⸗
inbaſch cicitut,
nelt öle,
der Olam majus

grohiciebꝛt fu⸗
1 ,6
l. 147 1, & Cur
bidicitunguo
i,e propter
topheti⸗ Cicitur

ee rerbe ile

„mi, e,aliu
. igerunt i⸗
Plus

CAP. XI. GENESEOS. 9 5

NDO *%7 ſicuti (nomen) ſigniſicat αανπ i. e. brinciparunn⸗ Weni 1·
Ee egreſi ſunt cum illis] i. e. & egreſli ſunt Therach & Abraham cum Ler 4 D
Verfſ. 3 2. Et mortuus eſt Terachin Charan] Poſtquàm egreſſus erat A ram de Charan
& venerat * in terram Cenahan, *** blures, quam leraginta, eranranni nam Sner
ſcriptum eſt: & Abram quinque & ſeptuaginta annorum tai⸗ Anndc eurit e Cha-
ran; 36. Terach autem ſeptuaginta annos natus erat, cum na ererur Abram 7. Eece
centum, quadraginta & quinque anni (vitæ) Terachi „ quando A raln egreſ us e 3
Charan, † tunc temporis igitur multi de annis ejus (Terachi) ſuperfuerunt; 38. ſe

. . . . . Q .
ami? (nimirùm ideo,) ne res
cur memorat Scriptura mortem Terachi antê exitum Abrami? ( „)

iſta omnibus innoteſceret* ac dicerent (homines,) non exhibuit Abraham 39. hono-
rem patri ſuo, † quia illum ſenem reliquit & (abiilo) diſceſſit, proptereà vocavit illum

(Terachum) Scriptura mortuum, † quoniam improbi etiamnum vivi dicun ur mor-
tui; 40. juſti autem, quamvis (jam) demortui, vocantur vivi, *“ dicitur enim: & Be-
₰

naja-

plius nb ſignificationem habet mh'ba &c. ſicuti) * Hebr. y, iſtud in utroque MSto Erff. omiſſum

in Sanhedrin fol. 99. habetur, prout ibidem in
tpn D allegatur ad marginem.
** Quæ dictio u“ w"‚i. e. ſignificat præfectu-
ram ſeu principatum, ſic in notis a e, i⸗
ta etiam D. Mejerus in not. ad Seder Olam c. 2. p.
2 80. vertit, conf. quoad hanc ſignificationem Joſu.
c. 13. v. 2 1. & Pſalm. 83. V. I2. Vide & Exod. c.
2 §. V. J. n. 1. & not. ad Eſai. c. 2 5. V. 7. num. 13.
it. Megilla fol. 14. a. Jalkut part. 1. fol. 17. col.
3. & Part. 2. fol. 9. col. .
XXX In MSto Erff. 1. habetur HWπ%⁰1 1. e. principatus
in MSt. Erff. 2. MνονοNidem eſt.
† Hebr. w] in MSto Erff. 2. additum eſt ypay
— i e. ex convalle Chaldæorum.

1* Hebr. Im ne e, TRey, in MStoO Erff. 2. hæc

verba non leguntur.
x Hebr. Ne &a) hæc & quz ſequuntur usque
ad: Prnn ruern i. e. quando exivit de Charan
abſunt ab utroque M Sto Erff. .
KNXX Hebr. 3 in Berolinenſi edit ĩone hic ad-
ditur : bv“ i. e. & fuit ibi (pluribus, quàm
60. r.)
36. Sicuti cap. ſeq. 12. v. 4. habetur, confer, not. in
r DV,. h. loc.

N.H 7. Uti ſuprà verſ. 26. h. cap. legitur.

1 Hebr. Pfin, in utroque MSto Erff. pro so legi-
tur: a i. e. de illo.

eſt. .
3 §. Superfuerunt autem, ſeeundum hos caleulos
ſexaginta anni, ita Joh. Lightfoot in Act. Apoſt.
c. 7 v. 4. p. m. 6 I. edit. Lipſ.
*X„ Fuſiorem iſtius loci explicationem vide in notis
D DO h. l1oc.
39.: Sed hic falli R. Salomonem ſcribit Joh. Light-
foot in not. ad dict. e. 7. v. 4 p. 62. confer. infrâà
Geneſ. c. I F. Vv. 1 5. n. 5 G.
† Hebr. vad, in MSto Erff. 2. habetur : die AN i. e.
patri ac matri.
* Hebr. nin, in MSto Erff. 2. hic additum eſt: vy
negi.e, quoniam ab eo ſeparatus eſt
neceſſatiò, in editiose Berolinenſi poſteà paren-
theſi incluſa ſunt iſta: y N i. e. alius liber
(habet:) & inſuper (ſive amplius Tarach ideò
dicitur mortuus, quoniam improbi etiamnum
viventes &c.)
40. Confer. D. Maji Theol. Jud. loc. 9. G. 7 & Joh.
Druſi Adag. Hebr. 13. 3. it. not. ad Plalm. 99.
V. II. n. 12.
XXX Sic & R. Dav. Kimchi in Præfat. Commentarii
in joſuam ſeribit: Nν rrenn ee neen
TPi i. e. juſti etiam in morte ſua dicuntur vivi;
abſunt autem iſta: .ν1â. e dicitur enim & ſe-
quentia, usque ad: π ws i. e. viri viventis, à
MsSt. Erff, I8 .

GENESEOS.

najshu, filius Jehojadæ, filius extitit viri viventis 41. Eod. verſ. 32. I Cbaran 1
(Hebr. Cνπ litera) Nun eſt inverſa, ad indicandum tibi, quòd usque ad Abramum
TI. e. æſtus 42. iræ Dei fu erit.

CAP. XII.

Erſ. I. Vade tili] (Pronomen i. e, tibi, hic ſignificat:) ad commodum tu-
um & in bonum tuum atque ibi faciam te in gentem magnam; I. hic verò non
* mereris, ut liberos ſuſcipias, prætereà quoque famam tuam 2. notam faciam
** mundo. Verſ. 2. &: faciam te in gentem magnam Quoniam profectio tribus rebus
cauſam ſolet præbere, ** (nimirùm) imminuit ſobolis procreationem ejusque mul-
tipli cationem, facultatibus † quoq; detrimento eſt ac nominis celebritatem reddit exi-
guam:ideèò tribus iſtis benedictionibus 3. opus fuit, nam (Deus) Abrahamo promiſſum
fecit de liberis, de divitiis ac de celebritate nominis. 4. Eod. verſ. 2. Et benedicam
tibi] Divitias (largiendo, ſic ſcriptum eſtin) Bereſchit Rabba. Eod. verſ. Et eſto bene-
diltio]
de uzrorl Lex. Talm. fol. 852. & 859. conler.
& verſ. 2. h. cap. ibique not. n, 4.
Xx Hebr. MMe. , in utroque MStO Erff. pro eo le-
gitur yνH. e. ut nota fiat ſeu innoteſcat (lcil.
ama tua.)
*X Hebr. M,in MSt. Erff. 1. pro eo habetur:
yn i. e. abſcindit, in MSto z2. Coynh i. e.
imminuit.
† Hebr. pnne MSt. Erff. I. pro eo habet —i.

e. impenſas, MSt. 2. N *ν Uy pnN i. e. facul-
tates propter ſumptus.

96

41. Hebt. Uν‧Fic in 2 Samuel. c. 2 3. v. 20. ubi
ſcriptum quidem eſt ſed legendum y i. e.
fortis, no nulli ut nomen proprium verterunt:
lIschchail, vid. D. Lutheri verſio German. R. IIa.
Abarbenel ibidem exponit: Nn n dee
i. e. homo excellens et ſtrenuus fortitudine ſeu ro
bore valens, confer Lighfoot. ad Matth. c. 22.
V. 3 2. p. 42 3. edit. Lipfſ-
* Hebr. Pna iſtud & ſequentia usque ad: 7 &*
Dpn i. e. iræ Dei, ab utroque MSto Erff. ab
ſunt.
42. Voce iſta h alluditur ad nomen Charan,
ubi litera Nun in fine eſt inverſa, cujus ratio hic
ab autore noſtroredditur.
I. Noratur hic in Baal Hatturim, quòd verba illa:
„ 2 efficiant numerum: centum, ad indi
candum, ſi Abrahamus centum annorum fuerit,
tunc evaſurus ſit in gentem magnam, nam ſi ad
illam pervenerit ætatem, Iſascum ex illo naſci
turum eſſe, confer. & Gur Arjeh h. loc. fol. 20.
col. 2. med. ac not. in an e h. loc. it.
Roſch halchana, fol. 16. b.
X Hebr. *½, in MSto Erff. 2. pro eo habetur &*πi.
e. non.
2. Nam in hac quoque ſignificatione interdum ac-
cipitur vox yawD, quæ hic habetur, vi⸗-

bi & magnificabo nomen tuum, conker. not. in
oN O h. loc.

Raſchianis editionis am ne ut & in Bero-
linenſi poſt verba: v vy) i. e. & de celebri-
tate nominis hic iſta uncinulis incluſa & addita
reperiuntur, nempe: απHn ine n
Snde ne wn he e inee en
aene n ene dene iee en
n bN nde i. e. alius liber (hic ha.
bet:) & hoc eſt, (quod hoc verſu 2. h. cap. di-
citur:)

CAbP. XII.

3. Quæ ſcil. hoc verſu 2. continentur hiſee verbise
& faciam te in gentem magnam & benedicam ti-

4. Vide not. ad verſ. antec. 1. h. cap. n. 2. in notis

C41. AI.
o ened
benedii
(ititeperitut
dLentemn mapr

uin(tribos iſit

gnate gerun
inted indeeg

tie diciteiber

munſtrilt iui
utilliugteme
dico, thuicl
Cnile guogue
II.prædiczti
cxexpliczion

lanis fllio ſut

—
citur:) m⸗
(inquit Deus,
nam hactendn
hinc ac eincene
(nomen autem
in ingua Hebe
tum homini,
ſtatuunt Rabbi
ſchiano, con
ſ. Conler, infti
6.7. vic i
(ol. ſ. 3, 0
² Heht, )) in
In ie, ti
3 Hebr TnN
numeii plunalis
le. deonidus,
us IItaclinmm,
bræorum de
en , id
ciam ſein ge
tanq
S i,
doaltur,

—
1, Cbermn

Immodum u.
Me verd non
notam faciam
o tmidus tebu
geſusque mul.
tem redditexi-
mo promiſſum
Rtbeneceam
11. Refolere.
Ailli
—
1.8 69. Conlet.
4.
o Ett. proeoe.
uinnoteſenl (li.

o eo habetur:
9 2. Mri ie,

eohabet wri
Pmn ie laell⸗

entur hiſee verbis:
n benedicam ti⸗

w, conker., aot, in

,cap. n 1e innotis

ChAb. XII. GENESEOS. 97
Likctio Benedictiones datæ ſunt in manum tuam, 5. hactenus (illæ) fueruntin manu me-
à, benedixi Adamo & Noacho; * aſt ab hoc tempore tu benedices cuicunque volueris,
(ita reperitur in) Bereſchit Rabba; alia explicatio (verborum iſtorum: ) & faciam te in
gentem magnam, (nempe:) hoc eſt, quod dicunt: Deus Abrahami, * & benedicam
tibi, (ſcilicèt) hoc eſt, quod dicunt: Deus Iſaaci; & magniſicabo nomen tuum, (vide-
licet) hoc eſt, quod dicunt: Deus Jacobi, forſitàn erunt (benedictiones illæ) ſignatæ 6.
in (tribus) iſtis omnibus? 7. textus (hic) dicit: & eſto benedictio, (nimiràùm )in te obſi-
gnatæ 8. erunt; non verò in illis. Verſ. I. E erra tua] Annon verò (Abrahamus) jam
anteà inde egreſſus erat cum patre ſuo & venit in Charan? (ita quidem ſe res habet;) ſed
ſic dicit ei(Deus: )adhùc longius recede & egredere e domo patris tui. Eod. v. I. OQuam
monſtrabo tibi Non ſtatim (Deus) detexit ei (àbrahamo) terram (idq; Deus ideò fecit,)
ut illius terræ) deſideriòAbrahamus) afficeretur, & ut daret ei mercedem pro unoquoq;
dicto, ***huic ſimile eſt, (quod habetur in illo loco:)filium tuum unicum, quem amas, 9.
ſimile quoque eſt (iſtud:) ſuper unum montium, I0. ſic etiam & prædica ſuper eam
II.prædicationem ſcil. quam ego tibi dico. Verſ. 3. Et henedicentur in te] Sunt myſti-
cæ explicationes hujus loci) multæ; ſed hic eſt ſenſus ejus literalis, (nimirum)diceta-
liquis filio ſuo: ſis (benedictus) ſicuti Abraham, eodem modo (accipienda & ex-
pli-

citur: ) & magnificabo nomen tuum, ecce ego
nam hactenùs nomen tuum fuit Abram; aſt de-

(nomen autem iſtud:) bermaè (quoad numeros
in lingua Hebræa) efficit 2 84. intuitu membro-
rum hominis, (nam tot membra eſſe in homine
ſtatuunt Rabbini, ſic legitur) in veteri codice Ra-
ſchiano, confer. hic Peſachim, fol. 117. b.
5. Confer. infrà Geneſ. c. 25. v. 5. ibique not, n.
6.. 8& 7. vid. & infrà n. g. h. verſ. 2. it. Berachot,
fol. 55. a, & Sota, fol. 38. b.
* Hebr. mimn in MSt. Erff- 2. poſt id additur:
rNR) i. e. & tibi.

noy ut in Pero⸗
i. e. & decelebi⸗
is inclala al dita
WN
„ h n n
N ſen

Ausͤiber icha⸗
erla 1. h ap. gi⸗
cltur:)

numeri pluralis nec dicunt , niſi
i. e. de pluribus, nempe: 7ν απh i. e. De-
us Ifraclitarum, y ihn i. e. Deus He-
bræorum &c. nec de uno homine uſurpatur no-
men , idcircò dixit ei (Abrahamo) Deus:
faciam te in gentem magnam, i. e. tu eris

Pa i&., ſic in not. "Da M—'h. loc. ex-
pvonitur.

(inquit Deus) addam literam nomini tuo,

hinc ac deinceps (nomen tuum erit) Abraham;

XX Hebr. Wπαα d „ quoniam nomen * eſt

Eh tanquàm gens magna ac dicent de te

6. Concluiæ, obſignatæ, confirmatæ, id enim
nmn, quod hie habetur, ſignificat.
7. Nempe: non ſolùm in Abrahamo; ſed & in
lſaaco & Jacobo.
8. Quaſi per teſtamentum roboratæ & confirmatæ
erunt, huic loco illuſtrando faciunt, quæ R. Sa-
lomo ad Geneſ. dict. c. 2 5. v. 5. notavit & ex

R Nechemja adduxit, vid. not. ibid. n. 6. & n.

7.
XX Loci iſtius explicationem vide in notis new
h. loc.
9. Uri Genel, c. 22. v. 2. habetur, ubi vid. Raſchi
not.
10. In Berolinenſi editione hic addita ſunt iſta:
& N e i, e. quem tibi dicam, vide Geneſ.
dict. c. 22. V. 2. .
II. Nempe: urbem Ninive, vid. Jonæ e. 1I. v. 2.
ibique Raſchi not. in hiſce ab autore noſtro ad-
ductis exemplis non ſtatim res ipſa manifeſtatur;
ſed quaſi per ambages deſcribitur, donec ad rem
ipſam deveniatur.
† Hebr. Hha Qn, in MSto Erff. I.
habetur ade wn i. e.
ticæ muhæ, res eadem eſt,

pro eo
explicationes allego-

98 GENESEOS. CAP. XII.

plicanda ſunt) omnia (loca:?) &benedicentur in te, quæ ins. Scriptura (habentur,) idque
Pꝓrobat (iſte locus:) in te benedicetur Israel atq; dicetur: ponat te Deus, ſicuti Ephraim
& ſicuti Menaſſe. I2. Verſ. . Quas fecerant in Charan] Nam ingredi fecerant * illas (ani-

mas) ſubter alas præſentiæ Divinæ, 13. Abrahamus quidem viros fecerat proſelytos;

Sara vero fœminas reddiderat proſelytas, ac S. Scriptura eis attribuit, perinde quaſi ipſi
eas?*feciſſent (animas;)ſenſus autem literalisScripturæ eſt, (quòd hic) per verba: quas fe-
cerant, intelligantur ſervi &ancillæ, quas ſibi comparaverant, veluti (verbũ νν1½. . fe-
cit, accipitur in illo loco:)fecit omnem copis iſtam, † item (in illo loco:) Israel faciens
fortitudinem, I 4ita ut (verbum νſignificet: comparare & colligere. 1 5. Verſ. 6. 6t
pertranſivit Abram terram Intravit in medium *:r illius (terræ.) Eod. v. 6. Il1; ad locum
Scbechem] (Videlicèt) ut (ibi) oraret pro filiis Jacobi, quando illi venient, ut bellum

Schichemo inferant. 16. Eod. verſ. 6. Quercum 17. Moreb] Hæc eſt (urbs) Sichem †

oſtenderat ei (Deus) montem Gerizim & montem Ebal, nam ibi ſuſceperunt Iſrae-
litæ juramentum* legis I1 8. Eod. verſ. 6. Cenaban autem tunc (erat) in terra] Is ipſe

(Ce-

12. Prout Geneſ. c. 4 8. v. 20. habetur, confer. hic
Jevammor, fol. 63. a. & Cholin, foſ. 49. a.
* Hebr. znne, in MSto Erff. 2. huic præmiſſa
ſunt iſta: rpNνν ayeEen e i. e. Tar-
gum eius (eſt:) quas ſubjecerant legi.
13. Id eſt: fecerant proſelytos, confer. hic not. ad
lib. Prec. jud. part. I. p. 1III. a. fin. ubi locus
iſte Raſchianus adducitur, vide & D. Maji Theol.
lud. Loc. 10. SG. 3. p. 17 3. it. Sanhedrin, fol. 99.
b. & Avû âaà Sara, fol. 9. a.
XX In notis Raſchianis editionis o poſt il-
lud S'&wy hæc uncinulis incluſa & addita ſunt:
wy X LD 77 i. e. proptereà (hic) ſeri-
ptum eſt: quas fecerant, confer. & not. ibid. in
MSto Erff. 2. poſt dy i. e. feciſſent eas, ad-
ditum eſt: νααπ i. e, hæc eſt ejus expoſitio
allegorica.
†. Sicuti Geneſ. c. 3 1. v. I. habetur, ubi verbum
wy eſt ad i. e. ſignificat: comparatio-
nem ſive acquiſitionem, ſic in notis Raſchianis
editionis νανν ρονρ.âq ut & in Berolinenſi edit., hic
uncinulis incluſum & additum reperitur.
14. Vel: ſtrenuè agens vide Numer. g. 24 v.
18.
15. Vel: verbum oy i. e, faciens, (quod
Num. dict. c. 24. v. 18. habetur,) ſignificat:
Ar i. e., comparans& Pal i. e. colligens.
2XX Loci iſtius expoſitionem vide in notis nov
—MNRh. loc.

16. De quo vide Geneſ c. 34. v. 2 §. Sign. * con-
fer. nor. in a h. loc. it. Sota, fol. 32.
a. & 3 3. b.
17. Junii ac Tremellii verſio habet: convallem
Moræ, Vulgata: convallem illuſtrem, LXX.
y, 7ναννh, quercum altam, confer. Joh.
Lightfoot. Hor. Hebr. in Act. Apoſtol, c. 7. v.
16. pag. m. 67. & ſeq: edit. Lipſ. ubi plura.
† Hebr. ow, poſt iſtud in MSto Erff. 2z. ita le-
gitur ναπα jn i. e. docet, quod oſtende-
rit ei.
* Hebr. Dynv in MSto Erff 2. pro eo habetur:
vrv iy ya i. e. duo juramenta pro-
pter (id, quod Deuter. c. 12, v. 2 habetur,
nempe:) Mw i. e. cuſtodi ſeu obſerva, vid.
Raſchi not. ad Deurer. dict. c. 12. v. 2 8.
19. De quo vide Deuteron. c. 11I. v. 29. & 30. &
Deut. c. 27. v. 12. & ſeqq. confer. & D. Wa-
genſeil Sot. pag. m. 664. reſpicitur hic ad vo-
cem Xo „. e. quercus, quæ eſt: h i. c. ſi⸗
gnificat jus jurandum & απ i. e. Moreh eſt ν
— W☚ i. e. ſignificat doctinam, nempe pn
i. e. legem, ſic in notis or hic ex-
ponitur, confer. Geneſ. c. 2 2. v. 2. Sign.* poſt vo-
cem ρππ i. e. legis, in MSto Erff. 2. additur:
nd e dede ddrn de i. e. & ſic ſcriptum
eſt juxtà planitiem Mamræ, vid. Deuter. c. I1.
v. 30. ubi habetur: aAh e X vid. not.
ibid. n. 105.

Cab. Al.

—
(Cenehan
In paltemn 8
es dwiſeta
elt) Cini
Cituamil⸗
. . —
ibi alean]
tionem1.
1
vetl. 8 4/
hendetürin
occidente
(enim) in
ſuum (tak
Per proßnet
peccanim4
vices: tem
exinge profi
nes erant il
juntd Urbe
ræ lſtaelini
donn ie.
19. Uni Gene
iſte Malchu
dunt, vidt
Sto Lick:
Iex ſeruſehe
10. Mout ver
nel.c. I . V.
21. Nenpe:
factin, de
poſeris dand
loe.

i e. deſidera

Conler, nol

Plicatio hab

in dec legena

noſtro hic a
h. loe.
39 Febr, dun

CAL. .
— A
ntur) icee
uti Pphraim
tilligeni.
tproſelyios;
deqnaiii
ttduguate.
ie ſe⸗
braelficiens
1)cVerl
lq; ad luum
intutbellam
bde) ichemt.
perunt Iſtae.
lena] H ihſe
(Ce.

1). Agn. on⸗
ie Sotn, ol.31.

bet: conyallem
luſtrem, LXX.
mn, Confer Joh.
Apoktol c. .
ubi plurz.
O Erkk. 1. itn e⸗
quoc oſtenge.

Pio eo habetun:
imamenta pfo⸗
V. -9 babelun,
Oberva, Jid.
1. .29.
.5,19.8 30, &
gker. & D. Wa⸗
atur hic ad vo⸗
d woh iee ſ⸗
Morehel ib,
m, nempe Iin
m w bie e
Fgns olt w.
iff 1, addltur:
§ lie clihtum
4. Deuter, c,I1.
u Nid. net.

.

CAp. XII. GENESEOS. 95

(Cenahan) abierat & per vim abſtulerat ** terram Iſraeliticam à poſteris Schemi, nam

in partem Schemi illa (terra ſorte) obvenerat, quando Noachus terram inter filios ſu-
es diviſerat, dicitur enim: & Malchizedek, rex Schalem, 19. quocircà (ſcriptum
eſt:) & dixit (Deus) Abramo: ſemini tuo dabo terram iſtam, 20. (ac ſi diceret:) ego re-
ſtituam illam filiis tuis, quoniam ipſi ſunt de ſemine Schemi. Verſ. 7. Et ædificavit
ibi altare] Propter lætum nuncium ſeminis (Abramo factum) & ob lætam annuncia-
tionem 2 I. terræ Iſraéliticæ. † Verſ. 8. Et tranſtulit inde] Tentorium ſuum. Eod.
verſ. & Ab oriente Bethelis] i. e. In plaga orientali Bethelis, (atque ita) Bethel depre-
hendeturin occidente ejus (plagæ orientalis,) & hoc eſt, quod (hic) dicitur: Bethel ab
occidente-* Eod, verſ. 8. Tentorium ſuum] Scriptum (hic) eſt N 22. ab initio
(enim) fixerat * (Abrahamus) tentorium uxoris ſuæ; poſteà verò (fixit)
ſuum, (ita ſcriptum reperitur in) Bereſchit Rabba. Eod. verſ. 8. Et extruxit ibi aram]
Per prophetiam ei revelatum erat, *** quòd ipſius poſteri ibidem ſint caſuri propter
peccatum Achan, quapropter oravit † pro illis. Verſ. 9. Vadens & preficiscens] Per

vices † (temporum & locorum) manebat modè in iſto loco per menſem aut amplius,

exinde proficiſcebatur & tentorium ſuum alibi figebat; omnes autem illius profectio-
nes erant meridiem verſùs, * ut iret ad plagam Auſtralem terræ Iſraêliticæ, quæ eſt
juxtà (urbem) Jeruſalem, ** in parte jehudæ ſitam, quam ille abſtulit in meridie ter-
ræ Iſraeliticæ verſus montem Moriæ, quæ (fuit) hæreditas ejus, ** (ita reperitur) in
2 Bere-

—

yon i. e. fixerat , res eadem

X Hebr. Wann), in MSt. Erff. I. pro eo habetur:
Denn i. e. & occupaverat.

pro eo habet:
eſt.

19. Uti Geneſ. c. 14. v. 18. habetur; eſt autem
iſte Malchi Zedek ipſe Schem, prout Rabbiai tra-
dunt, vide not. in D-on nom h. loc. in
MSto Erff. 2. poſt i. e. Schalem, additur
ben NeTVi een i. e. Targum ejus eſt:
rex Jeruſchalem.
20. Prout verſu ſeq. 7. h. cap. habetur, vid. & Ge-
neſ. c. 1 5. V. 18.

21. Nempe: Fromiſſionem ſive ſpem, Abrahamo

factam, de poſſeſſione terræ Cananææ, ipſius
poſteris dandæ, confer. not. in on nev h.
loc.

† Hebr. N, MSt. Erff. 2. pro eo habet: dann

i. e. deſiderabilis (ſcil. teræ.)
X Confer. not. in an 'e, ubi loci iſtius ex-
plicatio habetur.
22. Sed legendum: 71, ratio ejus ab autore
noſtro hic adducitur, confer. not. in han inee
be loc.

zx Hebr. Wwa i. e. plantaverat, MSt. Erff. 2.

KX Nam Deus 7 e e i. e. monſtrave-
rat ei hanc calamitatem, uti in notis bnn mnpv*
h. loc. habetur, in utroque MSto Erff. iſtud:
Naaru i. e. per prophetiam ei revelatum erat, o-
wittitur,
† Hebr. boonen in Berolinenſi editione hic addi-
tur: i. e. ibi.
† Hebr. ') iſtud ac ſequentia usque ad: ada
i. e. meridiem verſus, abſunt à MSto Erff. 2.
* Confer. cap. ſeqv. 1 3. v. I. n. 1. & infrà Geneſ.
c. 3 5. V. 1 8. ibique not. n. 34. vide & not. in
non ov h. loc.
*x In Berolinenſi editione poſt: =bwd hæc un-
cinulis incluſa reperiuntur *α d e
yn ee ee ee ngn penden i.
e. expoſitio eſt, Jeruſchalem (ſita) fuit in me-
dio (ſive centro) mundi ac finis terræ Iſraeliti-
. cæ, ſic exponitur in Eſaia.
** Hebr. rbr i, ablunt iſta ab utroque
MSto Erff. M

5 I.

ð

Bereſchit Kabb
ded,) ut cum Tentaret(Denoyane in terra] In terra illa ſolùm (erat fames, idque i
„an curioſè ſcrutaturus eſſet 2 3. verba ſa dil idque i-
ncti illius Bene-

. . . . . * . .

impulerat, 24. ut ex i
illa egrederetu
at; . T. Verſ. I E.
plicatio myſtica, (nempe)! .II. Ecce nunc novi] (Eſt huj
Pter verecundia m ( ni merilior non crorefat Ahraltamna.) gen ESlrr ex-
poſtio: fieri rzg ar interi os erat; aſt nunc agnovit eam ipfſò factò aram⸗) pro-⸗
ndo, ut propter itineris defatigationem aliquis . 5 alia er-
eformis e-

U .

tem literalis hujus textus (eſt iſte:) —
nem tuam mihi . eece jain inſtat tempus, quò pro en
ue haud aſſueti venimus nigros ac deformes 5Æthiopur 1
ni, recedite quæſò. Vlrf abetur in iſto loco:) & i. e. ecce nun (aduend
Verſ. 14. Et falctum eſt, en 13.U1 bene ſit mihi propter te] Ut mihi dent Domi
cum veniſſent; 27. erm ven ſet Abram in Toyptum] Dicendum fuilſletci (N õ
arca & quòd (Egyptii ddorer i le,) quòd (Abramus) illam (Saram) ableg Qabe)
derintcam Saranv) vectigal 28. exegerunt, aperuerint (ill onderit in
erſ. I1 5. Et laudarunt illam apud laruolim] Lauda nt u.
.⸗ udarunt il-

lam

23. Ita hic interpretor verbum
um , de quo vi- [*
de Buxtorf- . 7 quo vr * Hebr. — U
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 63 3. confer. & Ra- ' ny”m in Beroli iti
a. poſt —N' additur: n olinenſi cdiuone
) at in utroque MS
10

ſchi not. ad Num
. er⸗ c. 19. V. 2. U & ad
cleſiaſt. c. 7. V. 1 V. 2. n. 5. & ad Ec- Erff. hic i
. c. 7. V. 14. Confer. . ta habetur: 4
60. b. F. hic Baba kama, fol. — ☚ (Mst . nidit. d π nen
. * S KAalt?: O 1 . .
my eee drn n Ni.e nt ) e n
c. & etit, quandovidebunt

40 aera ahen coẽgerat, per famem illam, te £⁊ ——
duog hie ncene nreeben e verbum deiwn, taan g, ilui interficient me (propter pu'chri
25. Hebr. — vNN vy, per ipſu heiun à multo reme 1al expiicatio: iſtud . inde
quodnam fuit ĩſtud factum õ ſed 26. Sic ex mens antoris l
bini fabulantur, cum Sara in itinere gumentr ab. mellio hic verba iſta r neſe eum Junio ac Tre-
eundo veſtes ſublevaſſet ac fortè nudos vedes E. 9. v. 2. habentur, tanier. volui⸗ Aa Geneſ.
Joc. . N& Re

conſpiciendos ræ buiſſet b vi
P „ A rahamus iderat, XXX I ci iſti 5 ſ, .
expo 1110 em vide in

uis color ac nitor i
n a eſſet corporis Saræ, vide D. .
tis ND h. loc. confer. Baba batra, fol. 16 additur: Xα na DI Kn iae e⸗
a. in MSto Erff. 1. pr .ſ vipet ani ne imterheinn.
1I. pro wyD ) hab Vat anima mea propter inteſcjane. .
etur hnh 27. Videlicèt: nuner nen ne we nterſelnr.
elo k „non ſingulasri, uti
gulari, uti

wyn i. e. ex ipſo ejr
† Hebr. —. homo, in MS hic hab iſti .
in MSto Erff. 1. etur, iſtius ratio
tur: Xπι i. e. mulier pro eo habe- co adducit, confer. not tin rr noler hoc lo-
. . .* * ◻
2 8. Telonium, Hebr. Doy comter, Num, h. loc.
5 —NwVGNIWer. c. 31

X Hebr. Qiann i. e. vili .
e. vilis & contemptibilis evad
12. adait tnii. c, &à deſormis ſiat. beiur 6aikicatio n. 11 5. ubi alia iſtius vocis ha-

(A. l.
— .

ſamintet ſe
n0 groptet
ſas fuitſhe
(le ſenut
1. gordie

(Cixtt hiekl

—
† Herr n-
e
x Codler hie
19. iction
Minterpreta
ſcabien,con
torkler. Ta
tant, harat
Hiob. c.2.
yon
gd cumd
efkloruitin
P.46 ben
pre nobul.
Princpes eſt
dunt atq; ea
4;6. V 1 , 0
ſtorum tuor
Duntili, ni
V. 1. tumor
conlet inft
Erachinfol,
incuto krh
1is ſegger
ſchittabba,
bentur: O
e, in nocte
inilpercu
conlet,intta
30. Nacn Wi
tur: nulla
quam WN
Lex. Talm.
fol.2 1.col

oIn notis

Veiba iſta:
ſa & addita
W

CA.I.

lehicgne i.

iliuehene.

wetdigun

usloc) ex.
aram) o.
2 . alia ex.
Geſormnis e⸗
)lenſinan.
Pulchrituci

Apulehraſt

C (loqendi

26. Domi⸗

nünera. *is

tei (Mol)
Mconderit in
ream) 1c Ni .

Audarunt il
lam

—

enſi editone

utfoque MSr

RNꝑqNRN N

y) v urI

Auandoridebnt
Propter puichti .

iltud iam inde

m unio 1c Tr. ·

ei, qur enel.

indmn e

not d n
rhi. e. munea
rn i e. &

e interktciant.
on neulani, ui
ornoſterhoc lo⸗

wod h. loo.

. Nuwer.c. 31.
ins ſoeizhe⸗

CAb. XII.

GENESEOS.

101

lam inter ſe dicentes: hæc convenit regi. † Verſ. 16. Et benefecit * Abrahamo] Pha-

rao propter illam (Saram.) Verſ. 17. Et percuſit] Plagâ ulceris maligni 29. percus-
ſus fuit Pharao,) quò concubitus ei difficilis fuit redditus, 30. in Bereſchit Kabba**

(ſic ſcriptum legitur.) Eod. v. 17. Propter 3 I. Saram] i. e. Per os (Saræ) loquentis,

32. quæ dicebat angelo: percute, & ipſe percu
(dixit hic Pharao Abrahamo) ſicuti Abimelech, qui Abrahamum (ita) allocutus eſt:

ſſit 33. Verſ. 19. Accipe † & vade] Non

N 3 ecce

† Hebr. n, MStum Erff. 2. hic addit: vya or
i. e. & auferatur illa etiam invita.
xX Confer. hic tract. Talm. Bava mezia, fol. 59. a.
29. Sic dictionem n&), quæ hic habetur, nonnul-
interpretantur; alii morbum in capite, quidam:
ſcabiem, conf. not. ad Lev. c. 26.v. 16. Sign.*& Bux-
torf. Lex. Talm. fol.2 170. Rabbinorumpleriq; pu-
tant, Pharaonem leprà percuſſũ fuiſſe, vid. not. ad
Hiob. c. 2. v. 13. n. 1 3. nam cum veniſſet Pharao,
myan ivh i. e, ut exueret calceum ejus ſcil. Saræ
(quò cum illa concumberet) nyox y le
efſloruit in eo lepra, ſicuti in lib. Prec. Jud. part. I.
p. 146. b. m. in notis habetur, atque iſtà plaga le-
præ nonſolum Pharaonem ; ſed & PNRi. e.
prineipes ejus fuiſſe percuſſos, iidem Rabbinitra-
dunt atq; eam in rem adducunt illud Jeremiæ c.
46. v. 15. cur aii. e. everritur quisque robu-
ſlorum tuorum? &c. non eſſe autem ʒ ſcri.
bunt illi, nili lepram, dicitur enim Levit c. 13.
v. 2. tumor aut i. e. ſcabies (lepra,) &c,
confer. infrà Geneſ. c. 44. V. 18. n. 2 3. vide &
Erachin fol. 16. a. & not, in nas h. loc.
in MSto Erff. 1. iſta nν Pohn i. e. plaga ulce
ris & ſequentia usque ad: Jad α i. e. Bere-
ſchit rabba, omiſſa ſunt I ſed in M to 2. hæc ha-
bentur: Da een e de hwa j.
e. in nocte Paſchatis, quoniam futurum erat, ut
in illa percuterentur primogenita (Sgyptiorum.)

conter. infrà num. 3 3. h. verſ.
30. Nam uti in Vajikra Rabba Sect. 16. reperi-

tur: nulla res difficiliorem reddit concubitum,
quam irne i. e. ulcus iſtud malignum, vid. Buxt.
Lex. Talm. dict. fol. 2 170. conter. & Gur Arjeh

fol. 2 I. col. 3. fin.

x In notis Raſchianis editionis ι d poſt

Verba iſta: Bereſchit rabba, hæc uncinulis inclu-
ſa & addita ſunt nempe: n en en

WN en wenn enee e R

. . . 8 .
WN i e. Et domumej'9 Jjuxt à Targum ejus (eſt
interpratatio:) & ſuper homines domus ejus ; al⸗
legorica autem ejus explicatio eſt: ut includan-

tur parietes ejus (domus Pharaonis) & columnæ
ejus ac vaſa ejus, nempe, quòd etiam illa fue-
rint percuſſa leprà, vide num. antec. 29. h. verſ.
ſic ſcriptum eſt) in veteri Raſchiano exemplari.

31. Hebr. Aa Yy i. e. ſuper vel ob verbum, quod

anſam dedit expoſitioni iſti: 0 vy i. e. ſuper vel
per os, quæ hic ab autore noſtro adducta eſt,
confer. infrà Geneſ. c. 20. V. 1 8. n. 56. Vide &
not. in p r h. loc. .

32. Tradunt Rabbini, quòd Sara tota illa nocte,

quà apud Pharaonem erat, ad Deum preces fu-
derit & quòd angelus ab illo miſſus ſit, qui Pha-
raonem percuſſerit, confer. & hie not. in ov
ppon ad hunc locum.

† Hebr. 7 no hac & ſequentia, usque ad :bnys

i. e. fluxus eorum, abſunt ab utroque MSt. Erff.

33. Nempe: Pharaonem leprà ſive ulcere malignò

de quo num. antec. 29. & 30. h.v. 17. in MStoErff.
1. poſt: M i. e. percuſſit, addita ſunt à“ H& yAN
iſta (videtur legendum N) den in
Na an in eej. e. & percuſſit Phara-
onem, (nimirum) per Sydus (ſeu conſtellatio-
nem) ulceris maligniille percuſſus fuit, (nam
concubitus ejus ei difficilis fuit ſic ſcriptum
repertitur) in Bereſchit rabba, at MSt. 2. ad-
dit: wonwe en nn een e eeen
V n nen men e e n
n i. e. & percuſſit Dominus Pharaonem, (ſci-
licèt) per ſpecies plagæ, nam concubitus ejus ei

difficilis fuit, quoniam pereuſſit eum (Deus)

plagà ulceris maligni ‚(InX⅓⅞) ſpecies fuit reptilis
ejusmodi, confer. ſuprà num. 29. & 3 0. h. verſ.
it. not. ad Levit. c. 26. v. 16. Sign. * in expoſi⸗
tione Myſtica ſive allegorica.

10² GENESEOS. CAb. XIII.

ecceterra meacoràm te eſt; 34. ſed (Pharao) ei dixite vade nec ſubſiſte, nam £gyptii
libidinibus dediti ſunt, 35 dicitur enim: & fluxus equorum (eſt) fluxus eorum. 36.

Verſ. 20. Et præcepit ſuper eo] i. e., propter illum (Abrahamum) ut eum deducerent &

cuſtodirent. 37. Eod. verl. 20. &t deduxerunt] Juxtà Targum ejus: & comitati ſunt
cum. 38.

CAP. XIII.

Erſ. 2. Gravis valdè] i. e. Onuſtus muneribus. Verſ. I. Et aſtendit Abram & c.
adauſtralem plagam] Ut veniret ad tractum meridianum terræ Iſraeliticæ, ſicut
(Moſes) dixit ſuprà: vadendo & proficiſcendo meridiem verſùs, I. ad montem
Moriæ; ex omni autem loco, quando ipſe (Abrahamus) proficiſcebatur ex Ægypto in
terram Cenahan, de plaga meridionali verſus Septentrionalem ibat, nam terra Ægypti
in tractu meridionali terræ Israeliticæ (ſita eſt,) veluti id patet ex profectionibus &
ſinibus terræ. 2. Verſ. 3. Et ivit perprofectiones ſuas] Poſtquàm reverſus eſt (Abraha-
mus) ex Ægypto in terram Cenahan. ipſe ibat & pernoctabat in itineribus & hoſpitiis,
*Xin quibus (anteà) pernoctaverat, càùm in Ægyptum proficiſceretur; 3. docet (autem
Scriptura) te conſuetudinem hominum, quòd nemo (facilé) mutare debeat hoſpiti-
um ſuum; alia explicatio (verborum iſtorum: & ivit profectionibus ſuis, nempe?) dum
reverſus eſt (Abrahamus,] ſolvit ea, quæ ſibi credita erant 4. Eod. verſ. 3. A meridie]
Terra

34. Uti Geneſ. c. 20. v. 15. habetur. ubi vid. not. ** Hebr. —a-de), in MSto Erff. 2. hic additur:
n. 4 1. bpunn N, de 11, j. c. terræ Iraeliticæ
5. Scortationi indulgent, pravis eoncupiſcentiis S& in diverſoriis.
oppleti ſunt, id enim verba illa: — nννο hic 3. Tradunt Rabbini, qnod Abrahamus „dum in
ſignifieant, confer. cap. ſequ. 13. V. 10. ibique] Fgyptum profectus eſt, ab hoſpitibus mutuo
not. n. 16. it. 2. Samuel. c. 19. v. 36. ibique not. acceperit pecuniam, quam poſteà ipſe ex ÆFey-
n. 13. & infraà Genel.c. 20. v. 1 5. n. 42. to reverſus. perſolverit, vide num. ſeq:4. h. verſ. 3.
36. Sicuti Ezech. c. 23. v. 20. habetur, vid. Raſchi confer. & not. in "a h. loc. it. tract. Talm.
not. ibid. Erachin. fol. 16. b.
37. Loci iſtus explicationem vide in not. o4. Vel: debita ſua, Hebr. oo ſic enim per
N h. loc. confer. & Sota, fol. 46. b. legendum juxtà editionem an n
38. Conker. D. Wagenſ.Sot. p. 1022. & p- 1026. editionem Berolinenſem pro: Pr'epè uti cor-
ruptè tam in Bibliis Buxtorf. quam in codice He-

1. vl cap. antec. 12. v. 9. ibique not. Sign. * bræo, quo uſus ſum, legitur. nam bn ſigni-
* Hebr. 7 , Mst. Erff. 2. pro eo habet aa i, gen / vid. Buxt. Lex. Talm. fol. 977. confer. &
e. Canaan. Gur Arjeh fol. 2 1. col. 4. med. ubi ſcribitur,
2. Scil. Cananææ, confer. verſ. ſequ. 3. h. cap. ibi- quòd Abrahamo, dum in ägyptum profectus

ue not. n. 5. & Joh. Ligbtfoot. Centur. Cho eſt, non defuerint quidem facultates ſolyendi de-
rogr. Matthæ. præmiſſ. cap. I. & ſeqq.

bita

CA. UI.
Iema ojb

iiab initis
jnvocayt 1l
natn cauſan
J. Verl
1exbere eon
Vitate hie
lumtenzat.
malſculoi
ſua einagti

—
bita ius, in
o .
ſimularit, a
les, Colſet,
Eift 1. ro
en pud,
Pon n
Aiones ſuas.
5. Vide gur 2
ſunt,
Lociiſtinseng
h. loc. conſer
1 Hebr. n,
omne illud,
i. e. juſtitiam
6, Nam protel
tarum eleni
a conler 8e
2 . not. in
Hebr. J9
Prempiſlä ſunt
(ege dam v.
o en
lependum.
poterat) etipe
cèt) utrumaue
eorum mit
mr
W 9
Orwd Jy
R be non
tu laero habetur

CA.XI.
—. l
dan Deypei

dorum. 36,
docerent &
vomitati lant

, Aran ge.
Llitice, ſient
. admontem
er Eoyptoin
nterta ,oypti
feckionibus
eſt (Abraha-
1s Khoſpitie,
docet abtemm
ebeat holhiti⸗
mnempe) dam
.3.4 mendie

Terra

—
fl. 2. hic additur:
. terre Iltaelitice

rahammus, dunn in
hoſpitibus minno
ſei iple ex Aay-
eg. d ell.)

Hebr. rde de, in M Sto Erff. I. hiſce

loe.1. ttad TA.

ienn ſic enimm her
n Ou i e
: Ne uii (o
am in codice He
pami (d

e, Gemm. das Bll⸗

ol.977. conten. N
rec. ubi ſeibitu
Auoyptum Molectus

uilngſhenh .
it

8

CAb. XIII.

GENESEOS.

103

Terra ⁵Ægypti in plaga 5. meridionali terræ Cenahan (ſita eſt.) Verſ. 4. Quod ſecerat
ibi ab initio] UbiAbram invocaverat nomen Domini, poterit etiam (ita) explicari: &
invocavit ibi tunc temporis nomen Domini. Verſ. 5. Qui ibat cum Abram] Quid-
nam cauſam ei (Lotho) præbuit, ut fieret ei iſtud: † (nempe profectio cum Abrahamo.
6. Verſ. 6. Et non tulit] i. e. Et non poterat ** illa (terra) ſufficiens **x pabulum

præbere eorundem pecoribus (alendis.)
vitate † (hic utitur Scriptura) & opus eſt *

Eod. verſ. 6. Et non tulit] Sermonis bre-
ei addere hoc modo: & non tulit eos pabu-

lum terræ atque ideò ſcripſit (Moſes:) & non &ρuiW i. e. tulit, 7. ſignificatione generis
maſculini. Verſ. 7. Etfuit rixa] Quoniam paſtores Lothi erant improbi ac pecora
ſua * in agris alienis paſcebant, paſtores autem Abrami eos propter rapinam 8. ob.

jur-

bita ſua, in hoſpitiis contracta; ſed quoniam
Pyn nyv i. e. tempus famis fuit, ipſeque
SPD/ r N i. e. timuit latrones, ideò
ſimulavit, ac ſi nullæ ſibi ſuppeterent faculta-
tes, confer. num. antec. 3. h. verſ. 3. in MSto
Erff. 1. pro prhp habetur: probè, mendo
ſè ut puto, in utroque MSto poſtea additur:
yDD 2 i. e. & idcircò rediit per proſe-
ctiones ſuas.
5. Vide quæ ad verſ. antec. I. h. cap. n. 2. notata
ſunt.
* Loci iſtius expoſitionem vide in not. pam nov
h. loc. confer. & Erachim, fol. 16. b.
† Hebr. Dèe, MSt. Erff. 2. habet —te n i. e.
omne iſtud, MSt. 1. verò pro — & legit: Mo
i. e. juſtitiam.
6. Nam profectio cum Abrahamo tantarum divi-
tiarum ei extitit cauſa, confer. Baba kama, fol. 9 3,
a. confer & cap. ſeqv. 14. V. 12. ibique not. n.
2 5. & not. in .„α 6a hi h. loc.

præmiſſa ſunt iſta: nè De en
(legendum viditur: rd) en ee
Nh en en ee en ren (forts
legendum: — wa.) i. e. populus tertæ (non
poterat) recipere Abramum cum Lotho, (Icili-
cèt) utrumque ſimùl, quoniam fuit fubſtantia
eorum multa nec poteraf ferre (illos terra,) at
in MSto ze hæc præmiſſa ſaunt: † n de
De e een e e een e eeee e
Fee e een nee. ee de en
er ne en een den e n een
n 1. e. non &ν (pro &, ſicuti in tex-

eos,) ſed non extitit ei (populo terræ) juſtitia
in terra Iſraelitica, ut habitaret ſimul cum A-
bramo (&) cum Lotho, (ſcilicèt cum) ambo-
bus ſimul, quoniam ſabſtantia eorum fuit mul-
ta; alia explicatio (verborum iſtorum:) non
tulit, (nempe:) non fuit ambobus pabulum
(ſuſſiciens,) ac ſi diceret: (non poterat terra
ſufficiens pabulum præbere &c.)
** Hebr, ponny i. e. ſufficere, poſt iſtud verbum
in MSto Erff. 2. pro 'app y'n j. e. pabu-
lum eorum pecoribus, habetur: nri a
—y'n i. e. ambobus illis, ut præberet pabu-
lum.
† Hebr. v whæc & quæ ſeqvuntur, usque ad:
r Wn i. e. ſignificatione generis maſculi,
abſunt ab utroque MSto Erff.
* Hebr. n y on een, ſic in exemplari
Hebræo, quo uſus ſum, ut & in Berolinenſi
editione habetur; abſunt autem à Balſileenſi edi-
tione.
7. Quoniam verbum &N hic in genere maſculino
uturpatur; dictio autem PS fœminini generis
eſt, idedò ſeribit autor noſter, hie deeſſe vocem
generis maſculini, nempe y i. e. paſcuum.
eamque ſubintelligendam vel ſupplendam eſſe,
quò illa ad verbum Na referri poſſit, alias ſcri-
bendum fuiſſet Nρνπ genere ſœminino, quoni-
am P'& eſt generis ſœminini, confer. Gur Arjeh
h. loc. fol. 2 I. col. 4. med. & not. in b'nor m
h. loc.
** Hebr. bnyqa jumenta ſua, in MSto utroque pro
eo habetur: i, e. greges ſuos, res eadem eſt.

tu ſaero habetur) debet dici, i, e. tulit illa (terra

8. Sive: damnum, alienis agris illatum, nam di-
ctio?

04 GENESEOS. CAb. XIII.

jurgabant; illique reſpondebant: data eſt terra Abramo, nec ei exiſtit hæres; Lothus
autem illius hæres eſt nec eſt iſta rapina, ideò dicit hic Scriptura: Cananæus & Phe-
rez æus tunc habitabant *** in terra, nec hactenùsAbram in illa jus habebat. 9. Verſ. 8.
Viri? fratres Ji.e. Propinqui; eſt autem expoſitio myſtica, (nempe quòd) alter alteri ſimi
lis fuetit quoad faciem. 10. Verſ. . Si ad ſiniſtram iveris, dextram petam] i. e. Ubicunq;
habitaveris, * ego non procul à te recedam; ſed ſcutum tibi ero atque auxilium, idque
eventorei ei (Lotho)fecit neceſſarium, II. dicitur enim: & audivit Abram, quòd captus
eſſet frater ejus &c. 12. Eod. v. 9. Et ego ad dextram ibo] Ad dextram memet convertam
13. ſic : ſiniſtram petam (ſignificat:) ad ſiniſtram memet convertam, quò d ſi dixeris.
puncta ſic poni debuiſſe: qN 14. (reſpondetur, quòd) ita reperiamus alio in
loco: ſi quis ri i. e. ad ſiniſtram I 5. nec puncta ibi ſunt ne † Verſ. 10. Quiau-
niverſa irrigua erat] Terra (erat plena) fluminibus aquarum. * Eo d. v. 10. Priusqudm
perdidiſſet Dominus Sedom & Amoræ] Fuit iſtaplanities* veluti hortus Domini * ucad
arbores

12. Vide dict. cap. ſeq. 14. v. 14.
13. Explicanturhie ab autore noſtro verba iĩſta: N'
& b'rα ut illud quidem ſignificet ee PP'
nyy i. e. ad dextram me vertam; iſtud verò
Muy n& eN*Xι⁰011. e. ad ſiniſtram memet conver-
tam,
X Hebr. M i. e. ſicuti, abeſt iſtud & ſequentia
niam Abrahamo nondum erat hæres, prout ha- usque ad: xy H& i. e, memet (convertam) ab
betur in not. dam nv ubi etiam Bereſchit rabba? utroque MSto Erff. .
ad marginem allegatur, [14. Non vero: —2 X uti in textu Sacro habe.
x Hebr. drie me hæc & ſequentia usque ad: ſtur, confer. Gur Arjeh h. loc. fol. 2 1. col. 4. fin.
— 29 naà i. e. quoad faciem, abſunt ab u. &— fol. 22. col. 1. princ. in. M Sto Erff. 2. etiam
troque MSο Exff. pun&a ſic habent ' & prout à me in Raſchi
10. Juxtà Hebræum: vndhva quoad aſpectum, ef- . : .
H . notis ſunt poſita.
ſigiem, ſeu formam facierum,, conter. & hic 15. Uti 2. Samuel c. 14. V, 19. al. v. 2 I. habetur.
not. in e D ibi etiam Bereſchit rabba * . el C. 14. V. I9. 21. v. 2 1. na .
ad marginem allegatur, vid. & tract. Talm. Je-
vammot, fol. 17. b.
* In notis Raſchianis editionis Sman nsv poſi
verbum aun j. e. habitaveris, uncinulis inclu-
ſum & additum eſt iſtud: 2 N i. e. ego quoque
habitabo vel ſedebo, quæ leclio ſenſum reddit
laniorem 3l abſunt autem iſta: an „n
. e. ubicunque habitaveris & quæ ſequuntur, us-
ue ad: ne i, e. ego ad dextram ibo, ab
utroque MStO Erff. .

io: , quæ hig habeętur, pro ̈ i. e. da-
mnum ſumitur,
aAxX Hebr. 2 α IWς⅝ S), fic in Berolinenſi edi-
tione, ut & in exemplari Amſt. Hebræo, quo uſus
ſum, habetur, ſed abſunt iſta à Baſileenſi edi-

tione.
3. Hebr. Ami. e. dignus erat, merebatur, quo

MSro. 2.- eraſa ſunt iſia: d d&i. e, ſi quis &c. us-
que ad: ſ 2 6
¼† Hebr. =n Wra, in MSt. Erff. 2. hic addita ſunt
iſta: —pveανhn ne een en eee n
& &Xα i. e. Expoſitio myſtica eſt: o-
mnis illa (regio) plena erat (cortationibus, ſicutĩ
(habetur in illo loco:) & bibendam dabit ei mu-

23.2.

11 Nam, cum Lothus in captivitatem eſſet abdu-* Hebr. v, MSt. Erff. 2. addit nan wRi. e.

Rus, ipſe ab Abrahamo liberatus fuit, de quo Jordanis laudata.
cap. leqd. 14, V. 12. 6 ſeqq. gonfer, not, in

—☚ D b. loc.

Sic etiam puncta habentur in MSto Erff. 1I. ſed in

lieri aquam, Num. c. 5. v. 24. confer. Naſir. fol.

** MSt. Eiff. 2. hic addit: p i,e. iſte eſt Eden.

arslal
eiumlol
beh elegil
nndico:

ie plantin

patarenll⸗
tur (itagte,
pobtofnjt
nim.) won e
12. 5 tend
Urbem Fede

non (anen)

rnollkti chcent

—
XNX PGrbtfk. 1
Cctetumn dee
D Wagenſei
Iechit Rabba
glnemm legitt
indt,Taln C
34 b.
Heb.
Noß n.
se 1, (
m ((a miſe
cipitlr etcor
bimaleie (
eyerſionem do
vigc. inbi Eene
23. 1 Ina
err n
ERS
abluntabu
15. Libidinbusin
tec. 11. lgen
17. Elis ſber

R udia

5 Conler. tradt
ſor ſol. 10, b

1 Hebr. , Fn

— .

Ares; Lothus

neus & Phe.
at.9 Nerl. 9,
er altetiſimi
le. Tbicung;
wlium idgee
Judd captus
let conyertam
Uödſiireri,

riambs alioin

lo. gui.

10,Priuqten
mnini * gnoad
Abore;

—

„*

igtud & ſeqnentia
et (Cnyenam) db

teun Sacto hibe.
fol. 11, cl,4, fn.
Mro Erfk.2. eim
hronti me inali

41.V,21. habetut.
MISrO Eik. 1, ſed in
Nie ſiquis e⸗⸗

C. 2chic adcitaſunt

n dn e
dlio mjlicnel:o.

cortaionibuig ſiclti
bendann dabitelmu .
14. conker Malt iol

Adit fopn wie. .
s Hebr. 7 77, MSe F-d., 2. hic addit; 1

mie ileel cen.

1 vetbaiſaen
gnibet d
enam; iltud verd
m memet conet -

CAP. XIII. GENESEOS. 105
arbores. Eod. verſ. 10. Ianquam terra Eeppti Quoad ſemina. ** Eod.v. 10. Dum venis
Zohar] i. e. Usque ad (urbem) Zohar; explicatio autem myſtica hoc exponit in vitu-
perium (Lothi, nempe:) quoniam (incolæ iſtius regionis) ſcortationi erant dediti, 16.

idesè elegit ſibi Lothus, ut inter eos habitaret, (ſic ſcriptum reperitur) in tractatu Tal-

mudico: Horajot. 17. Verf. II. Planitiem] (Dictio iſta: ſignificat.)
i. e. planitiem juxtà Targumejus.* Eod. verſ. II. Ab Oriente] Proficiſcendo ſemet ſe-
paraverat (Lothus) ab Abramo & abierat * ad occidentem 18. Abrami, deprehendi-
tur (itaque, quòd Lothus) ** profectus ſit ab Oriente ad occidentem; eſt autem ex-
poſitio myſtica, (quòd Lothus) ſemet ipſe amoveritab Oriente mundi, dixit (e-
nim:) non eſt voluntas mea 19. neque in Abrahamo neque in Deo ejus. Verl.
12. Et exitendit tentoria] i. e. Fixit tentoria paſtoribus ſuis ac pecoribus ſuis usque ad
(urbem) Sedom. * Verlſ. 13. Viri autem sedom (erant) mali] Ac quamvis ita fuerit;
non (tamen) cohibuit ſe Lothus, quò minus inter illos habitaret, ** hinc Rabbini
noſtri docent: nomen improborum putreſcet; 20. i. e. mali fuerunt (Sedo-
mitæ,

l
a N , edn e , nee e erinde
hHaé ne eenn dee en nee en
u, i. e. & ſeparaverunt ſe alter ab altero,
nam ſeparatum fuit ſemen Lothi à ſemine Abra-
hami „ita, ut non amplius eſſet fraternitas inter
illos, dicitur enim: non veniet Ammonita &
Moabita (&c. Deuter. c. 2 3. v. 4. prætereà ſcgri-
ptum eſt: non quæres pacem eorum nec bonum
eorum (Deuter. d. c. 2 3. v. 7.) & abiit Loth. & c.
19. Sive: ad plagam occidentalem illius loci, ubi

xXX MSt. Erff. 2. addit â‚. e. & quoad paſcuum,
cœterum de fertilitate Ægypti confer. quæ apud
D. Wagenſeil. Sot. p. 72 3. habentur, vide & Be-
reſchit Rabba h. loc. uti in pe e ad mar-
ginem allegatur, ubi vide & notas, confer. hic
tract. Talm. Cetubhot, fol. III. b. & Sota, fol.
34. b.
† Hebr. ye 3y, in MSto Erff. 2. hic additur 3)
n ie enn ee inn d einn i. e.
usque ad, (iſtud autem ay) non eſt ſub ſum-
ma (ſeu univerſalitate, i., e urbs illa Zohar ex

cipitor nec comprehenditur ſub regula,) nam i-
bi maledicet (Deus) incolis planitiei (ſKcil. per
everſionem Sodomæ ac Gomorræ, de qua re
vid. infrà Geneſ. c. 19.) confer, hie Naſir, fol.
23. a. & Horajot, fol. 10. b.
* Hebr. è hæc & ſequentia usque ad:
N Da i. e in tractatu Talm. Horajoth,
abſunt ab utroque MSto Erff-
16. Libidinibus indulgebant, confer. quæ cap. an-
tec. 12. V. 19. n. 357. notata ſunt.
17. Eſt is liber octavus partis quartæ operis Tal-
mudici, tractans de documentis & ſtatutis qui-
busdam judicum êc. vid. Horajot, fol. 10.
b.
* Confer. tract. Talm. Naſir, fol. 23. a. & Hora-
jot fol. 10. b.

Abramus tunc tentorium ſuum fixerat, confer.
not. in pon hev h. loc.
XXX FHebr. O) ſic in Mot. Erff. 2. hic additum eſt.
† Hebr. αααπ hæc & ſequentia usque ad: d
den i. e. neque in Deo ejus, abſunt ab utroque
MsSto Erff.
19. Hebr. νHNι &, ſenſus eſt: nec Abrahamum
nec ejus Deum ſive cultum Divinum ſequi volo,
confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 200. ubi verba
iſta ex Bereichit Rabba Sect. 40. adducuntur.
* Confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 3 8. b.
x Hebr. Pawi, in MSto Erff. I. pro eo habe-
tur: rwn i. e. quò minus communionem
ſive ſocietatem haberet, MSt. 2. habet: Qav?
i. e. ut quieſceret.

20. Sicuti Proverb. c. 10. V. 7 habetut, conſer.
bic

0

106

GENESEOS.

CAp. XIII.

mitæ,) quoad corpora ſua: & =NNNâ¹i. e. peccatores, quoad opes ſuas 2 1. Eod.
verſ. I 3. Domino valdé] Cognoverant (ſanè) Dominum ſuum; ** ſed id datà operàâ e-

gerunt., 22. ut contrà illum rebellarent.
rat] Quamdiu improbus (Lothus) cum eo

Verſ. 14. Poſtquàm Lothus ſemet ſiparave-

(Abrahamo) fuerat, oraculum Divinum

23. ſemet ab illo (Abrahamo) ſeparaverat 24. Verf. 16. Si quis poterit] Sicuti †
impoſſibile eſt, numerare pulverem, * ſic ſemen tuum non numerabitur. * Verſ.

18. Mamre] Eſt (iſtud) hominis nomen. 2 5.

CAP. XIV.

hnic tractat. Talm. Avoda Sara, ol. 19. a. & Jo.
ma., ſol. 3 8. b. prout in man n h. loc. alle-
gatur ad marginem, ubi vide etiam notas.
21. Quoniam hic in textu Sacro dicitur, quòd Se-
domitæ fuerint d'&αττ b'y, autor noſter utri-
usque vocis ſigniſicationem diflinctè exponit,
vide hic tractat. Talm. Sanhedrin, fol. 107. b. &
fol. 109. a. proat in a n h. loc. ad
margin em allegantur, ubi etriam notæ videri po
terunt.
XX Hebr. a)a, MSt. Etff. 2. pro eo habet: 1N
i. e. creatorem ſuum.
22. Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 10. v. 8. n. 2.
& ad Levit. c. 2 6. v. 14. n. 45. notata ſunt.

2 3. Sic dictionem Mann hic interpretor, confer.

Buxtorf. Lex. Talm. fol. 497. Græci vo-
cant gewsτ σ⅓ι ⅛ςαςpſum Divinum, ut autor
vu gatæ ad Roman. c. 1I1. v. 4. transtulit, confer.
Ralchi not. ad Geneſ. c. 48. v. 7. n. 19. & ad
Levit. c. 9. v. I. n. 5. & ad Numer. c. 1 1. v. 8.
it. ad Numer. c. 16. v. 2 8. confer. & Joma, fol.
3 8. b.
24. In Berolin. editione ut & in notis Raſchianis
editionis Smas ino poſt verba: unn v
hæc uncinulis incluſa & addita ſunt, nempe:
aN & N NhHh deen iee eee en
„5 Wn a i. e. ſuprà autem, quando
Lothus apud ipſum (Abrahamum) erat ac ſcri-
ptum eſt: & apparuit Dominus Abrahamo
(Geneſ. c. 12. v. 7.) iſto tempore rectus (ſi
ve probus) fuit (Lothus,) ac probatio ſuppetit
nobis, vide not. in an r— h. loc. in utroque

auterm MsSto Erff. ea, quæ hic addita ſunt, non

habentur hoc quidem loco, adjecta autem ſunt

poſt verba iſta,; è& dü i. e. nomen viii (vid-
v. 1 8. h. cap. n. 2 5.)
† Hebr. — in MsSr. Erff. 2. huic præmittitur
i. e, ſenſus ejus ſimplex ſeu literalis eſt:
(ſicuti impoſſibile eſt & c.)
* Confer. hic not. ad 1. Chron. c. 27. V. 24. n. 9.
Xx Hebr. ad N, in MSto Erff. 2. poſtea additur:
beX e ene e enen eee een
pxE 5 h nee n e ee n ren
rn e en ne ee en n een n
Haein dene en e enn e
rd n i. e. expoſitio myſtica explicat
(hoc modo:) quòd dixerit Abram, ego ſum
aſtrologus atque inſpexi ſidera, (unde didici,)
quòd nullum mihi ſemen (futurum ſit;) re-
ſpondit ei Sanctus ille Benedictus: non eſt ſi=
dus (ſeu conſtellatio) gentibus, omni (ſeil.)

eo tempore, quo tu non es eircumciſus, dixit

S. Scriptura (fortè pro nan legendum: ap
i. e. Sanctus ille Benedictus:) intuere ſiellas, ſi
poteris (illas) numerare atque recenſere, ſic
ſemen tuum no n numerabunt præ multitudine,
confer. not. ad Geneſ. c. 15. v. 5. n. 20. & 2 1.
it. Schabbat, fol. 118. b. & Baba batra, fol, 15.
b. & 16. a. it. fol. 100. a. & Sanhedrin, fol.
11 1. 2.
2 5. Præter ea, quæ v. 14. num. 24. h. cap. addita
ſunt, in MSto Erff. 2. etiam iſta hicadjecta ſunt:
N& ας e Dn i. e. & ſic ſcriptum eſt:
Aner, Eſcol & Mamre, vid. Geneſ. c. 14. v. 24.
confer. infra Geneſ. c. 1 8. v, 1. ibique not. it.
Geneſ. c, 3 5. V. 27. n. 46. ubi nomen Mamre

in aN ον h. loc.

exponitur, quòd planitiem notet, confer. & not.

1,MV.

—

„
I

Eil.
ie
1,1
ſeſe congen⸗
cujus nohen
Abintal he
ſuum güelk
niam =
que Tehlan
men uyni,
co mil eran

mare inmhech

—
1. Vel: Gemitt
nis hoſes der
ſchit Mabalſe
latus et qui
rat calgiin
jn Mto bcck.
hamo: Eice
projicen Ahn
1. Poft vun o
2, addit
laſar Wiene
expoſitioheal
ctionein igre
V. 2 g. jl
Rabba h lhe;
b. & Cholif
a. ſicuti inn
legantut nite
3. Conlentit hun
col. 2. k.
† Hebr. An
troque Möto!
Polſt: Bereſch.
in notis Raſe
uacinulis incl
wn dnn

—

1811, Pod.
leti openie.
net ſeharale.
uun Divinum
7] Keuti
tur Ver

nomen vui vid⸗

huie prerinitur
leu lueralig el:

227, V. 14, 9,9.
1, poſten additor⸗
Hhedn win
n O
Onn
mfſlica erplicat
Abtam, ego um
,(undegicici,)
futurum ſi;) ke⸗
ictus: non elſt i⸗
dus, Omni (ſtil.)
ircumciſas, dixit
legendum. n
)imtere ſeilas,
que receniere, ſic
Ppræ muſtitudine,
V. . h. 10, 64 ¹l.
Paba batla, tol, 1.
4D Sanhedtin, kol,

124. h cap. Mitl
Rabicacjetta ſunt:
Klaſciptom e:
Genel,14. V. 14,
„., ibique n0t It.
Ubi noen Mamre
Ctet, onle &ot,

CAbP. XIV. GENESEOS. 107

CbaAP. XIV.

Erſ. I. Amraphel] Is fuit Nimrod (qui ideò hD&& vocatus eſt,.) quia Pd&
i. e. dixerat Abrahamo; D) i. e. dejice te I. in fornacem ignis 2. Eod. verſ.
I. Regis Gojim] Erat locus, qui dicebatur Gojim, 3. quoniam ibi (homines)
ſeſe congregaverant ex multis populis ac locis virumque ſuper ſe conſtituerant regem,
cujus nomen erat Tidhal, (ſic ſcriptum reperitur in) Bereſchit † Rabba? Verſ. 2.
Shineab] Rex à & inde dictus quia, & i. e. odio habebat πNäi. e. patrem
ſuum, qui eſt in cœlis 4. Eod. verſ, 2. Schemeeber] N& Dρν inde vocatus eſt, quo-
niam) — U i. e. poſuerat(ſibi) Nalam ad volandum ** & ad inſultandum **ꝗat-
que rebellandum contrà Sanctumillum Benedictum. Eod. verſ. 2, Bela] Eſt no-
men urbis. Verſ. 3. Vallem Siddim] Sic (erat) nomen ejus, 5. quoniam in illo (lo-
co multi erant) agri. 6. Eod. verſ. 3. Quæ (Iam eſt mare Salis] Poſteà inductum fuit

mare in medium iſtius (vallis) & factum eſt mare ſalſum; expoſitio autem myſtica di-

0⏑ 2 cit,

1. Vel: demitte te, cade, à rad. 722; alia nomi-
nis hujus derivatio ſive origo habetur in Bere
ſchit Rabba ſect. 41. nempe on& ideo appel
latus eſt, quia o& PPN i. e., ſermo ejus e
rat caliginoſus, vid. Buxt. Lex. Talm. fol. 128.
in MSto Erff. 2. pro 719 aN& i. e. Abra
hamo: dejice te, habetur nde 9 i. e. ut
projiceret Abrammm.
2. Poſt vτ Wan i. e. fornacem ignis, MSt. Erff.
2. addit b ei D 7 && i. e. dixit rex E.
laſar & i. e, non i. e. recedere (reſpicitur hac
expoſitione ad ejus nomen;) cœtecùm de proje-
ctione in ignem vide, quæ ſupra ad Genel. c. 11.
v. 2 g. n. 3 I. notata lunt, confer. & Bereſchit
Rabba h. loc ac tractat. Talm. Megilla, fol. 10.
b. & Cholin, fol. 6 5. a. item: Eruvin, fol. 53.
a. ſicuti in a ne h. loc. ad marginem al.
legantur, vide & infrà verſ. 10. h. c. n. 23.

3. Conſentit huic expoſitioni Gur Arjeh fol. 22.

col. 2. pr.
† Hebr. n QWMπ; omiſſa hic ſunt iſta in u-
troque MSto Erff.
xX Poſt: Bereſchit rabba, in Berolinenſi edit. ut &
in notis Raſchianis editionis n ne iſta
uncinulis incluſa & addita ſunt, nempe: yon

i. e. Berah, a (dictus fuit, quia fuit) y i. e. ma-
Ius ergà Deum & malus ergà homines, Beræſcha
yva (ideò dictus fuit,) quia excelluit yva i.
e. in malitia, reperiuntur autem iſta duorum re-
gum nomina in verſu 2. h. cap. confer. hic Me-
gilla, fol. 10. b.
4. Confer. & hic Gur Arjeh dict. fol. 22. col. 2.
princ. eſt hæc alluſio.
*X Sic juxtà notas in of ne hic interpretari
volui, ubi exponitur, quòd Schemeber ideò
dictus fuit Nh an e Wwyn i. e. quòd fe-
cerit ſibi alas ad volandum, eſt & hæc alluſio.
***q Hebr. 99 “, in MSto Erff. 2. pro eo
legitur: V907 ya i. e. inſtar volucris ad in-
ſultandum.
5. Hebr. bewn ppy, LXX. verterunt: αραανHα
Ty &ι Aúsαν i. e. vallem ſalſam, ſie ferè iidem in-
frà verſ. 8. h. cap. zι ρτιτ⅓me „νανR Vulgata
habet: vallem ſylveſtrem, confer. S. Hieron.
Tradit. Hebr. h. loo.
6. Hebr. — αν„reſpicitur autem vel potius alludi-
tur ad nomen dᷣv, quod hic habetur, in Bero-
lin. editione poſt dame me additur: wan
—adn A& i. e, ſunt etiam expoſitiones my-
ſticæ (hujus ioci) multæ, (quæ jam non re.

va yru nn enen in nen

cenſentur brevitatis cauſa,.)

108 GENESEOS. CAbp. XIV.

cit, quod fuerint ſciſſæ † rupes, * circa illam (vallem) & in medium ejus inducti fue-
rint rivi. 7. Verſ. 4. Duodecim annis ſervierant] Quinque ĩiſti reges (regi) Cedorlao-
mer; decimo quarto autem anno, ex quo illi defecerant 8. venit Cedorlaomer, quo-

niam (enim) ipſe erat dominus operis, (ideò) intravit in denſitatem trabis. 9. Verſ.F.

Et reges, qui cum ipſo erant] Hi erant tres reges. Eod. verſ. 5. Zuzim] Hi ipfſi (e-
rant) Zimzumim. * Verſ. 6. In monte eorum] i. e. In monte, qui ad illos pertinebat, *
Eod. v. 6. Eil I0. Paran] Juxtà Targum ejus: planitiem (Paran;) ego autem exiſti-
mo, *** quòd H& non ſignificet planitiem; ſed quòd planities Paran appellata ſit
N& & quòd & S (vertendum ſit:) Elonei Mamre, nomine ſuo † proprio;
& quòd i. e. Cicar Jarden II. ſit nomen ejus * (proprium;) & quòd Schittim

nomen ejus (proprium ſit:) HaNAbel, (nempe): Abel Schittim, 12. ſicquoque 7,
Baal

† Hebr. paraw, MSt. Erff. 1. pro eo legitnyanpnmv 10. Sie ex mente autoris noſtri Hebr. tanquàm
i. e. quòd fixæ fuerint. nomen praprium vertere volui, LXX. T7s 7e-
Hebr. eN&, MSt. Erff. 1. habet i. e. s libs *ν aεαμν i. e. (usque ad) terebin-
lapilli (curſum aquæ ſiſtentes, vid. Buxtorf. Lex. thum Pharan (Complut. Fharam) ubi ſcho-
Chald. fol. 1947, princ.) aſt MSt. 2. habet: lion habet: vo,, 6 ο1 νιτI⅓v [G „ i. e.
WR i. e. agri. (usque ad) quercum, hæc urbs eſt ſobi; autor
7. Confer. hic quoque Gur Arjeh fol. 22. col. 2. Vulgatæ habet; campeſttis Pharan; Junius ac
med. ac not. in nan nep h. loc. in MSt. Tremellius: planitiem Paran, ſicuti & Targum
Erff. 2. poſt: 8) i. e. rivi, additur: n Onkeloſi, confer. infrà Geneſ. 18. v. 1. u. 2.
1i. e. ſalſi. & Geneſ. c. 3 5. v. . n. 14.
9. Hebr. 7. MsSt. Erff. 2. habet hic: n XX Hebr. e hæc & ſequentia, usque ad
i. e. ex quo rebellaverant, nam tredecim annis P i, e. Paran, abſunt ab utroque MSto Erf-
rebellaverant ſive defecerant à rege Cedorlaomer, furt.
ſicuti in fine hujus verſus 4. habetur, vid. & hic † Hebr. u h&, utrumque MsSt. Erff. pro eo
Gur Arjeh dict. fol. 2 2. col. 2. med. & Schab- habet bn bir& i. e. Eßlonim, nomen eorum;
baty fol. I I. a. ac not. in na npv h. loc. in MsSto Erff. 2. additur: rpνν dν) i. e, pro-
9. Proverbii loco id dictum eſt, hoc ſenſu, quo- pter duritiem eorum.
niam quinque illi reges Cedorlaomeri, tanquam 11. De quo vide cap. antec. 13. V. II. confer. in-
dom ino ſuo, ſubjecti fuerant & poſteà ab illo de. fra Genelſ. c. 19. V. 17. n. 2 8.
fecerant, ideò ipſe, veluti dominus, ad rem ag- * Hebr. in in MSt. Erff. 2. hie additur: diy hy
greſſus rebelles vi armorum ad officium redu. av 95 nen ee e en i. e. quo-
cere conatus eſt, confer. Joh. Druſii Adag. Hebr. niam illa fuit terra „habens agros, ſicuti ſcriptum
Decur. 4. Adag. 6. it. Numer. c. 11. v. 29. ibi eſt, nam tota illa erat irrigua, (prout eap. præc.
que not. n. 126. 13. v. 10. habetur.)
X Expoſitionem iſtius loci vide in notis am nee I2. Vide Numer. c. 3 3. v. 49. ibique Raſchi not.
h. loc. n. 22. confer. & Junii ac Tremellii not. ibid. in
X Hebr. be An. in MsSt. Erff. 1. pro: bνς MsSt. Erff. 2. pro wov' Ua& habetur: Vpeu
legitur: vyv i. e. Seir, in MSto z. additur: bNW n& d i. e. quoniam accidit ibidem
vy e n n deen een Wn i. e. ſicuti/ luctus incolis (urbis) Schunem, de urhe Schu-
(hæs betur Jerem. c. 17. v. 3.) montana in agro; nem vid. Joſu. c. 19. v. 18. & I. Samuel. c. 2.
nonnulli exponunt: in montibus Seir. V. 4. it. 2, Keg. c. 4. V. 8. .

. M.

—
Paal Gad!
gopna)th
nomenhert
illum enntnn
ibidem dt
los auten u
nes ilkinspro
7. 4i10
catur inn ſg
Hæceklin
rumm,lbi me
hocmocogli
Sctiptlte)
mimsllospe

—
13. Ficnl ſon.
14. Nene: d
in pracelani
14.
15. Fie: ton
mentem4
lativère
ſtes fetit; l
retinendi
16, Vel: Kenn
ex menteuo
Vvolui; aHin
LXX.
17. Prout Num
on i
i. e. expltaio
k. uxta Ulun.
1 8. Namben
V. 12, Nm
d Deuter. e.
ſpicitur zuten
potis Raſchih
0 paul ant:
ue MOt. E
les eodem rer

indudti fue.

)Cedofloo.

omer, guo⸗
15,9, Verle.
bertinebat
Autemexiſti⸗
appellata ſi
1o propnio,
7 .
nod Schittim
cquogae ,
Baal
—
r NKtnngtin
LXX. 1i: 71
he 10d) terebin⸗
tam) Ubi ſcho.
1 77 lao, ik,
5elt ſobi; zutet
Aran; Junius a
ſiemi & Targum
ſ. 19. V. I. d. 1

dentias, Uusqnead
oge Mto bif⸗

NSt. Etfk. po eo
„ nomen eofum;
1) de behro⸗

V. I1. cOnlet, in⸗

e additur: “
M i. e. quo⸗
os,ſigutiſctiptum
prout esh. plac⸗

bique Naleni not.
enellinotibid in
e habetur: VN
tamacciditibiden
en de uthe Scku⸗
1. 5unnel 1l

CNN.

CAp. XlIv. GENESEOS. 11099

Baal Gad 13. ) Baal nomen ejus (proprium eſt; jomnia autem iſta (nomina 14.
propria) Chaldaicè verſa ſunt i. e. planities; aſt unumquodque (eorum) eſt
nomen per ſe I5. Eod. verſ. 6. Juxtà16ä. deſertum] (Nam particula Hy ſignificat
hic:) HX½N i. e. juxtà ſolitudinem, veluti (accipitur in illo loco:) & hv i. e. juxtà

illum erit tribus Menaſſe. 17. Verſ. 7. Fontem Miſihpath, hac eſt Kadeſeh] Locus iſte
PSOD ſ dicitur prapter (factum) futurum, quia futurum erat, ut Moſes & Aaron

ibidem judicarentur 1 8. Propter iſtum fontem, ** hæ ſunt aquæ Meriba; 19. Onke-
los autem juxtà ſenſum ejus literalem ** interpretatus eſt, nempe locum, ubi homi-
nes iſtiusiprovinciæ (ſive urbis) ad quo dlibet judicium ſeſe congregabant. Eod. verſ,
7. Agrum 20. Amalecitarum] Tunc temporis 2 I. Amalek nondum erat natus ac vo-
catur ita (ager iſte) nomine, quod futurum erat. Eod. verſ. 7. Iza Chazezon Tamar)
Hæc eſt Ein Gedi; ſic plenè in Seriptura (exponitur ac legitur (nempe:) in verbis die-
rum, (ubi mentio fit regis) ehoſchaphat ?2 2. Verſ. 9. Quatuor *reges] Atque etiam
hoc modo (licèt numero fuerint) pauciores, victoriam reportàrunt, ut te doceat (hic
Scriptura,) quòd iſti fuerint fortes; & tamen ne ſic quidem Abramus deſtiterit, quò
minus illos perſequeretur. Verſ. 10. Maltiputei bituminis] Multi ibidem fueruntpu-
HD 3 tei,

13. Sicuti oſu. c. I1. v. 17. habetur. res eadem eſt: At M St. I. habet: V i. e. perverſitas.
14. Nempe: , item aèe ac 7ya, de quibus 19. De quibus vide Exod. c. 17. v. 7. confer. & lo-
in præcedentibus, confer. Geneſ. c. 3 5. v. 8. n. ca num. antec. 18. adducta, confer. & not. in
14. R h. loc.
15. Sive: nomen proprium, ac proinde juxtà*** In MSto Erff. 2. poſt: MDn i. e. juxtà ſen-
mentem autoris noſtri vocabula illa non appel-† fſum eſus literalem, addita ſunt verba iſta Chal-
lativè vertenda fuerunt, uti Chaldæus Paraphra- daica: M en i,. e. planities diviſio-
ſtes fecit; ſed tanquàm nomina propria fuerunt nis judicii, prout Targum habet.
retinenda. 20. Sive: regionem, tractum, in Michlol Jophi
16. Vel: ſecundum, uti Junius ac Tremellius: ſi νρ hic exponitur: planities ampla, ubi ur-
ex mente autoris noſtri particulam "7y hie vertere bes inædificatæ ſunt.
volui; alii transtulerunt: in ſolitudine, ſic et 2 1. Quando fſcil. bellum iſtud inter reges, de qui-
LXX. =* rn sSoEα. bus in textu ſacro hic agitur, geſtum eſt, con-
17. Prout Numer. c. 2. V. 20. habetur, poſt : fer. num. antec. 1 8. h. verſ. 8 not. in en ne
— wayp n in MSt. Erff. 2. additur: ν ο h. loc.
i. e. explicatio ejus (particulæ 7y) eſt: x& i. 22. Vid. 2. Paralipom. c. 20. v. 2. ibique not. num'
e. juxtà illum. 8. in MSto Erff. 2. poſt vopw, addita ſunt iſta:
18. Nam Deus illis iratus erat, uti Numer. c. 20 en enen de ien een ennn enn
V. 12. & Numer. c. 27. v. 14. habetur, confer. prb ire n nnen i. e. & fuerunt palmæ-
& Deuter. c. I. v. 37. & Deuter. c. 3. V. 26, re. Chazezon ibi circumplectentes atque fons indi;
ſpicitur autem verbo iſto: vv quod hic in cabat viam tranſitus, idque (fuerunt) iſti Sinin
notis Raſchi habetur, ad vown , de quo lo- ſed haud ſecio, quid hæc fibi velint: cœ em
co paulò antè, confer. num. 2 I. h. verſ. in utro. nd Sinim fit mentio Eſai. c. 49. V. 12.
que MSto Erff pro: De habetur: vorh, * Hebr. "op ya hæc & ſequentia usque ad:
res eodem redit. SA& i. e. quo minus illos periequere
er Hebr. P:);, 2MSt. Erff. 2. pro eo habet: Pyp, 1 tur, abſunt ab utroque MSto Erff.

110 GENESEOS. CAbp. XIV. N.
tei, nam auferebant inde (homines) humum, ut eſſet lutum ad ædificandum; ** eſt an- pperiut!
tem expoſitio myſtica, (nempe:) quòd in illis fuerit lutum, * atque (ibidem) factum jemmanletet
ſit miraculum regisedom qui inde(incolumis) exierat, erant quippe nonnulli inter gen- th Cam
. . .
tes, qui non credebant, quòd Abrahamus de igne Chaldæorum, 2 3. de fornace ignea politioaue
ſervatus ſit; aſt poſiquàm iſte rex Sedom) de luto exierat (incolumis, )illi ex poſt fa- otminibis
cto 24. fidem habuerunt (miraculo, quod evenerat) Abrahamo. Eod. verſ. 10. Ad citur: gher
montem ſugerunt] (Dictio) (hic accipitur) veluti i. e. ad montem, omne ut Abumus
vocabulum, quod ab initio requirit Lamed, deſinit in Heh finale; † eſt autem diſcri- 13. Uiſ
men inter ρ & ☚ HR,"nen (litera) He, qi æ eſtin fine dictionis„â)ſtat loco ne mmufin
Lamed, quod eſt in principio ejus; * ſed iſta litera He in non ſtat loco Lamed foeduien⸗
& ſub ſe habet punctum Patach, ecce igitur (dicitur) veluti vel lutigwinle
i. c. ad montem, nec explicat (ſcriptura,) ad quemnam montem; ſed ** quòôd unus- elt)icila
quisque fugiat ad eum, quem primò invenerit montem; † aſt quando Heh datur ab
initio, dum ſcribitur: it. , explicatio ejus eſt, veluti: ON aut —
veluti: 92, videlicèt ad illum ipſum montem, qui notus eſt* quique in textu ex- umie
ponitur. Verſ. 12. Lſe autem habitabat in Sedom] Quidnam anſam iſtius rei 2 5. ei præ- Dent
buit? (nempè) habitatio in Sedom. Verſ. 13. Er venit ille 26. profagus] Juxtà ſenſum urher
ejus literalem iſte (profugus) erat Og, qui ex acie evaſerat, & hoc eſt, quod ſcriptum* ”
. 1: . . . — . A . R .
xX Hebr. Pan 70 i. e. æ dificationis ſeu ædificii, in ad -n Na i. e. loco Lamed, abſunt ab utroque 29. Conkn gua
MSto Erff.2. hic additur: ν ☚α n nen MsSto Erfl. otar t.
i. e. & bitumen fuit eis pro cæmento, ſicuti ſu- xXιHebr. &ehoc Squæ ſequuntur usq; ad:onn 30. Klltaſpe
pra Genel. c. 11 V. 3. habetur. . . . i. e. montem, (quem invenerit) primò, abſum 71. Ueiſon 6
XXX In Bero linenſi editione, ut & in notis Raſehia- ab utroque MSto Erff. Hebt. dr
nis editionis am poſt vocem nq i. e. † Hebr , hæc dictio abeſt h. loco. à Baſileenſi ad:
Jutum, additum eſt: 7n i.e. ſubactum, de cu- ceditione; ſed Berolinenſis eam quoque agnoſcit. & in MSoni
jus verbi ſignificatione vide Buxtorff. Lex. Talm. *X Idque ideò, quia in vocibus jam dictis litera 31. Nempe: n
fol. 381. princ. . NAyN i. e. He notionis, articulus ſive Heh em- Leenim Ools
23. De hoc vide, quæ ſuprà Geneſ. c, 11. v. 2 8.] phaticum eſt præpoſitum, ad indicandum cer sellerirez,
n. 3 1. notata ſunt, confer. & Exod. c. 32. v. 13. tum momtem, confer. verſ. ſequ. 13. n. 26. eosque vincet
ibique not. n, 63. it. ſupraà verſ. I. h cap. n. 2. 25. Nempe, ut Loth in captivitatem abduceretur, lum in belſoi
24. Hebr. yS i. e, retrorsum, nempe: poſtero debuerat enim vitare urbem iſtam, impiorum ho- uedu ſ. Sara
tempore fidem habuerunt homines miraculo, minum plenam, confer. cap. antec. 13: verſ. 5. conſiid ac pne
quod anteà eyenerat Abrahamo: qui ex fornace n. 6. Loticpiyita
ignea incolumis exierat. 26. Ita articulum ſive pronomen: ille, ex mente Hudaier Confe
† Confer. not. infrà ad Geneſ. c. 2 8. v. 2. n. 1, & autoris noſtri hic addere volui „dum in Hebræo 6 nori
n. 2. it. ad Deuter. c. 33. v. 27. n. 174. & ad Je- habetur He emphaticum in nomine , quod 337 la hirctkon
rem. c. 3 6. V. 20. n. 2. it. ad Habacuc. cap. 3. v. 1. Rabbini Mirnαaαας hic exponendum eſſe ſtatu- Doti ene
n. 30. & ad Joſu. c. 15. v. 3. Sign. ** unt, confer. Nidda fol. 5 I. a & Gur Arjeh h. loc. Auoque hea
x Prout Geneſ. ca hab fol. 22. col. 4. circà fin. & not. in ban ne quila, verterunt
3 n ne cap. 12, v. 8-habetur, confer. not. h. loc. vide & v. anteced. 10. Sign. ** upri Genel,e.
Jonæ c. 2. v. 10. num. 13. 1* Hebr. anaw Nae, hæc & ſequentia usque ad: & Hieon I
* Rebr. MWauv, iſtud, ut & ſequentia ;usque Jun

cin .

li eſtan.
En)tacum
bintergen⸗
tnace gnei
1eX polt ki.
crl 10. ℳ
emn, Omne
Utenn diſeti⸗
atloco
loco Lamed
Jèd unus.
leh datur ab
NNa
ein textlex⸗
ei1 eipe.
omi lenlum
odſcriptum’
repe.

—

Muntab urroque

ueg, adrn
Primd, ablant

c0. 3 Balleenſt
guoqn zanoleit⸗
ſam dictis liteta
Uus ſige Heh em-
iadicandum cer⸗
I.13. n. ¹5,
tem abduceretur,
n impiorum ho⸗
tec. 139 ell

1:le, er wente

Qum in Hebreo

ninepe, guod
endum eſle latu⸗
Gur Arjenb loe,
, in won r

on. N*
lon.
57„ 4:
YTn

33. Ita hie dictionem ny ex mente autoris noſtri

CAb. XIV. GENESEOS. 11II

reperitur: nam ſolus Og ſuperſtes fuit ex cœteris gigantibus, 27. ſuperſtes (ſcilicèt)
remanſerat, quia illum Amraphel ejusque ſocii non interfecerant, quando illi in Aſte-
roth Carnajim gigantes percuſſerunt, 2 8. in Tanchuma(ſic reperitur ſcriptum;) ex-
poſitio autem in Bereſchit Rabba (eſt iſta: nempe quòd) is fuerit Og, qui evaſerat ex
hominibus antediluvianis, 29. & hoc eſt illud: ex cœteris gigantibus, 30. nam di-
citur: gigantes fuerunt in terra &c. 3 I. propoſitum autem * (iſtius Ogi) erat, fore,
ut Abramus interficeretur; 32. ipſe autem Saram ducere poſſet uxorem: Eod. verfſ.
13. Tranßitori 3 3.] (Hebr. NMWideò dicitur,) quia venerat?*½α %ν i. e. èregio-
ne trans fluvium 34. Eod. verſ. I3. Qui erant confæderati Abrabamo Qui cum illo
fœdus inierant; alia explicatio: * qui dederant ei conſilium de circumciſione, 3 F. ve-

luti alio in loco exponitur. 36. Verſ. 14. Et armavit] (Hebr. P)* explicandum

eſt) juxtà Targum ejus (ubi habetur:) i. e. & inſtruxit, 37. ſic quoque verba illa
11

Snyun i. c. Tanchuma, abſunt ab utroque MSto ſtola ad Licinium Tom. 1. fol. m. 193. it. num.
Erff. ſeq. 3 4. con fer. & Lightfoot. Dec. Chorogr. Mar-
27. Vide Deut. c. 3. v. 2. n. 4. confer & Numer. c. co præmill. c. 10. F. 1. p. 5 8 8. edit. Lipf.
2 1. v. 3 5. n. 13 5. & Deuter. c. 1. Vv. 4. ibique ** Hebr. Nav in MSto Erff. 2. hic inſerta ſunt iſta:

not. n. 38. n) Jay ynn i. e. ex ſemine Heber & gene-
2 §˖. De quo vide ſuprà verſ. 5. h. cap. confer. not. ratione ejus.
in ar Ne h. loc. 34. Nempè: Euphratem, conſentit Theodoretus

29. Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 7. v. 23, n. 36.) quæſt. 60. qui ab Abrahamo, regaα ſen tranſi⸗
notata ſunt. tore (qui fluvium, Euphratem, tranſierat, cum
30. Scilicèt ſuperſtes fuit, de quo ſuprà h. verſ. n.27. Chaldæorum regione in Palæſtinam veniret,) He-
21. Uti ſuprà Geneſ. c. 6. v. 4., habetur. bræos dictos eſſe putat, confer. num. antec. 33.
** Hebt. Whonn) iſtud & quæ ſequuntur usque S& Gur. Arjeh dict. fol, 2 3. col. 2. med. vid. & in-
ad: — n& i. e. Saram abſunt à MSto Erff. 1. frà Geneſ c. 39. v. 14. n. 19. ac Bereſchit rabba,
&& in MSto 2. iſta ſunt abraſa. ſicuti in mafi Ne, ad marginem allegatur.
32. Nempeè: in bello contra, illos quatuor reges, “ Hebr. vpppv Zhepn y 3ey i Ned v N
etenim Ogus exiſtimaverat, Abrahamo non tan. ne quorum verſionem vide in textu &
tas eſſe vires, ut fortiſſimis iſtis regibus reſiſtere! habentur iſta in editione Berolinenſi, ut & in He-
eosque vincete poſſit; ſed certo ſibi perſuaſerat, il bræa, qua uſus ſum, atque in exem lari a r
lum in bello iſio interiturum eſſe, quò factò pu. abſunt autem à Biblii Buxtorfams
tabat ſe Saram uxorem ducere poſſe, atque hoc 3 5. Tradunt Judæorum magiſtei qud Mamfe
conſilio ac propolſi ven it ad Abrahamum eiq; Abrahamo conſilium dederit, ut ſemet circumci-
Lothi captivitatem indicavit, hæc eſt fabula iſta deret, de quo vide infià Geneſ. c, 1 ½. v. I. in
Judaica Confer. Gur Arjeh fol. 2 3. col. 2. princ. Raſchi not.
& not. in on h. loc. 36. Vide infrà Genel. dict. c. 1 9. v. I. in notis Ra-
ſchi, n. 4.

potins vertere volui, quàm: Hebræo, LXX. * Confer. hic tract. Talm. Nedarim, fol. 32. a. &

quoque hic autori noſtro conſentientes, ut & A-
quila, verterunt: æ=soarν, tranſitori, confer. quæ
ſuprà Genelſ. c. 20. v. 2 I. n. 8. notata ſunt, vid.
& S. Hieron. Tradit. Hebr. h. loc. & Ejusd. Epi-

37. Scil. armis, i. e. armavit, LXX. verterunt: ele:
Eos, numeravit, ſicée Vulgata Latina.

112

GENESEOS.

CAbP. XIV.

HRP poſt vos gladium 38. (explicanda ſunt ) i. e, armabo me 39. gla-
diò meò contrà vos, ſic etiam (accipitur in illo loco:) P)N& i. e. accingam me gladi&

meòô, 40. ita quoque (accipitur in illo loco:) P
2o 43 ſcriptum eſt, 44. id eſt: initiatum ſuum,

Eod. verſ. 14. Initiatos 42. ſuos]

i. e. & arma te 41. haſtà & præclude.

is fuit Eliezer, 45. quem (Abrahamus;) præceptis (Divinis) initiaverat; iſta autem
(dictio o) ſigni ficat initium introductionis hominis vel inſtrumenti ad artifi-
cium, in quo ille (homo vel illud inſtrumentum) permanebit, atque ita (accipitur in

illo loco:) ) i. e. initia puerum, 46.
dedicatio) altaris 47. item 2)0
vetnaculà illud (verbum Jr) vocant: enſeigner.*

Rabbini noſtri dicunt, (quòd) ſolummodò

item : —H i. e. initiatio) (ſeu
i. e. initiatio domus 48. linguâ
Eod. verſ. 14. Oltodecim & e.]
Eliezer fuerit, 49. atque is eſt numerus no-

minis ejus 50. per Gematriam. §I. Eod. verſ. 14. Urque tad Dan Ibi debilitatum fuit

robur

4

3 §. Vide i evit. c. 26. v. 34.
39. Vel: aceingar, ſive accingam me gladio meo,
abſunt autem iſta ab utroque MSto Erff.
40. Uti Exod. c. 15. v. 9. habetur; aliter tamen
Raſchi ibidem verbum oε exponit, confer. not.
in 'n-e H h. loc.
41. Sic ex mente autoris noſtii vertere volui, quod
Pſalm. 3 5. v. 3. habetur, vide Raſchi not. ibi-
dem, ubi ille eodem, quo hic modo, explicat.
42. Vel: Catechumenos ſuos, ſic Joh. Lightfoot
in Matth. c. 5§. v. 41. Junii ac Tremellii verſio
habet: inſtruéctos, Vulgata: expeditos, LXX.
726 iiαproprios, confer. tract. Talm. Nedarim,
fol. 32. a. & b. irem: Joſeph. Antiqv. ib. 1. c.
11. & lib. 5. de Bell. Jud-c. 26. ubi illos vo-
cat ρν præfectos, quorum unusquisque
infinitam multitudinem ſub ſe habuerit.
43. Vel: — ut alii codices habent, ſic enim
cum Gur Arjeh fol. 23. col. 2. circà fin. le-
gendum:; non: Vvoan, uti in Buxtorifii Bi
Pliis Hebr. hoc enim modo eſſet pluralis, non
ſingularis; quem tamen numerum ſingularem
autoris noſtri expoſitio hic requirit. .
44. Atqui conſtans codicum Hebraicorum lectio
eſt inplurali: var, i. e. initiatos vel catechumenos
ſuos, nec ab illa recepta lectione propter fabulam
Judaicam recedendum eſt, hinc in notis Raſchia-
nis editionis =a ſcribitur, quòd alius
léer pro: ama i. e. ſcriptum eſt, habeat: M i. e.
legendum eſt, ſiequoque haber Berolin. editio; ſed
abſunt iſta usque ad: Eliezer ab utroque MSt. Erff.

qua nomen α efficit 318. nempe totidem,
quot erant vernæ Abrahami, de quibus hic ſer-
mo eſt, confer. Gur Arjeh fol. 2 3. col. 2. fin. it.
num. ſeqv. 50. & n. 51. in Nedarim, fol. 32. a.
dicit R. Eliezer: quare punitus eſt Abrahamus⸗
pater noſter & afflicti ſunt filii ejus in Ægypto
210. annis? quia angatiavit diſcipulos ſapien-
tum, ſicuti dicitur Genel. c. 14. V. 14. & arma-
vit Pean i. e. catechumenos ſuos, vid. Light-
foot ad Matth. c. 5, Vv. 41.
4 6. Vide Proverb. c. 22. V. 6.
47. Vide Num. c. 7. v. 10.
48. Zive templi, Pfalm. 30. v. I.
* Sic reddo hic xmte, prout in illis, quæ inſpe-
zi, exemplaribus legitur; notat autem erudire,
inſtruete.
49. Nempe is, cum quo Abrahamus quatuor iſtos
reges vicit, vide hic tractat. Talm. Nedarim, fol.
32. a. uti in an ine h, loc. ad marginem al-
legatur.
50. Videlicèt: Eliezeris, vide, quæ paulò antè num.
45. h. verſ. 14. notata ſunt, confer. & infra Ge-
nel. c. 3 2. v, 4. n. 7: & not. in Mafi , h. loc.
51. Gematria ſpecies ſive pars eſt artis Cabbaliſticæ,
qua literæ dictionis alicujus exprimunt nume-
rum, quo alia dictio ſecretò modò explicatur, ſie
hoc loco nomen )& per Gematriam idem
valet, ac 31 8. & tot vernæ fuiſſe hic referuntur,
qui abAbrahamo armati erant, confer. infra ceneſ.
c. 20. V. 7. n. 19.
X Hebr. y, hæc & ſequentia, usque ad: 79) i. e.

45. Rabbini id per Gematriam evincere volunt,

Vitulum, abſunt ab utroque MSto Erif.

2

CA. MV.

—
fobut ala
jloloco en
i literalem
(Pramuc
nuntur (hot

iliaiktugin

ſunt obon?,
tur; eltanem
midiumttiern
Iu uAuh⸗
Danoi,
54. ſell. 17
quodienerin
quont olkench
Rrie

—
52. De goozite
Jeiem. c, .d.
uæ hic Lcucr
hic trattt. Il
den h.

de & Rachino

ut & alhut ka
num. 54. n N

er gebt, Wo

1A: d ) i.
MSto Erfl. 1.
1 Conter. hictn
63. Nempe: ge
Prinopeniti
Exod11.v.:
1. p. 1o1. b. im
Arſeh bol13. 0
diek
1, e. Ut intaihcer
lo enſu.
3 kebr., dn
ART
diit (5.crin
Pelſerutus eſt
eus e.)

he 39. gla.
Ame gladh
Kpreclue,
latumſaum
. 1
iſn autem
ntiad artil⸗
aripitur in
49. lingui
lalgin.

Rumerusno.

bllitatumfuit

10bur

—
dempe totidem,
e quibus hieler⸗
3, c0l. 2, fi. it.
anim, fol. 32.2,
ell Abrahamus⸗
ejus in Koypio
inlos ſpien⸗
V. 14. & atn⸗

108, ſil, Ligiit⸗

1.
tatautemn etudite,

mus quatuot idos
Uw. Nedacim, tol.
124 mnuginem-

Z dauddante num.
Onket Kinlia Ge⸗
u d h loe,
atis Cabballlice,
erprianunt ume⸗
nodo eihicatun, ſe
1Gematriem Iden
iilehic telerumer,
conler iuiene⸗

dan;
ii, sge 1, 0) h⸗

Möro Et,

CAP. XIV. GENESEOS. 131

robur ejus (Abrahami,) quoniam viderat (in Spiritu prophetico,) quòd poſteri ejus in
illo loco erecturi eſſent vitulum. 52. Verſ. I 5. Et Aiviſit ſuper illos] Juxtà ſenſum e-
jus literalem“"ordo ſcripturæ (hic) inverſus eſt (nam ſic legendum:) & diviſit ſe ipſe
(Abramus) & ſervi ejus ſuper illos (hoſtes), noctu, ſicuti mos eſt eorum, qui perſe-

quuntur (hoſtes.) ut ſemet ſeparent in ſiſtendo tergis eorum, quos perſequuntur, dum
illi diffugiunt alig hinc alius illinc. Eod. v. 1 5. Necta] Ac ſi diceret: poſtquàm tenebræ

ſunt obortæ, non (tamen) deſtiterunt, quò minus illos (hoſtes ſuos) perſequeren-
tur; eſt autem expoſitio myſtica, quòd diviſa fuerit nox, ac in primo quidem illiuséno-
ctis) dimidio factum ſit ei (Abrahamo) miraculum; ſecundum verò illius (noctis) di-

midium reſervatum fuerit & acceſſerit dimidio noctis Ægyptiorum 5 3. Eod. verſ. 15.

UIrque adchobab *] Non eſt locus, * cujus nomen ſit Chobah; vocat autem (Moſes)
Dan 2. N i, e. Chobah propter cultum idololatricum, qui ibidem “ futurus erat.
54. Verſ. 17. Vallem Schavch] Sic fuit nomen ejus, juxtà Targum ejus (explicatio eſt,
quòd venerint) ad vallem N Di. e. planam, quæ erat i. e. evacuata arboribus &
quovis offendiculo 55. Eod. v. 17. Vallis regis] (In Targum Onkeloſi eſt:
P1i. e. locus ſtadii regis; 56. fuit autem is locus (ſeu ſpatium) unius ſtadii
=JDM 57. tri⸗

X Hebr. oh, in MSto Erff. 2. additur: 922

52. De quo vide I. Reg. c. 12. v. 29. confer. &

ls, geinſe exx Hebt. W ρ“9 hæc & quæ ſequuutur usque
IIIS, 4 .

Jetem. c. 4. v. 15. ubi in Raſchi notis eadem,
quæ hic, adducuntur, vid. ibid, n. 29. confer.
hic tractat. Falm. Sanhedrin, fol. 96. a. prout in
Dnor nem h. loc. ad marginem allegatur, vi-
de & Raſchi not. ad Numer. c. 11. v. 1 5. n. 52.
ut & Jalkut Part. 1. fol. 19. col. 3. med. confer.
num. 54. h. verſ. & cap. ſeq. I1 5§. v. 14. n. 56.

NPDV) i. e. in tota S. Seriptura.
Hebr. = r n, in MSto Erff. 2.
horum loco additis multis hæc habentur: Wwyv
S ee dn nn een Den e nn e
ren nen eeen e y y vvny
pep —Nie ente i. e. quem (ſcil. cultum
idololatricum) fecerunt ibi, ſicuti dicitur: &
alterum poſuit in Dan, (I1I. Reg. c. 12. v. 29. )
qui (locus eſt) 3 parte ſiniſtra Damalſci propter
hanc perverſitatem deportatæ fuerunt, (decem)
tribus, prout ſcriptum eſt: & deportabo vos
trans Dmaſcum, (Amos c. 5. v. 2 7.)
54. De quo vide I. Keg. c. 12. v. 29. ſignificat au-
tem a reatum, ad indicandum, quêd IGraëlitæ
reatum contraxerint, dum in urbe Dan vitulum
erexerunt atque ita cultu idololatrico ſemet pol-
luerunt, confer. not. ad lib. Prec. Jud. part. 1. p.

ad: brvhy i. e. ſuper illos (hoſtes) abſunt à
Msto Erff. 2.
† Cafer. hic tractat. Talm. Sanhedrin, fol. 96. a.
53. Nempe: quo te npore omnes Fgyptiorum
primogeniti fuerunt interempti, prout legitur
ExOd. C. 12. v. 29 confer. not. ad lib. Pcec. Jud. part.
1. p. 10 1. b. med. & p. 146. b. princ. vide & Gur
Arjeh fol. 2 3. col. 3. princ. in MSto Erff. 2. pro
Sn i. e. Eägyptiorum, habetur, D nèe M,
i. e. ut interficerent eos, qui interfecti erant, nul- 146. princ. & num. 52. h. verſ.
lo ſenſu. 55. Id eſt: quæ complanata erat, 1
* Hebr. Nan y, in MSto Erff. 2. hic additur: i idem arberes (ateragde affendicni eiken
5 nn ee den i. e. hoc eſt, quod 56. Vel: locus exercitii regis, uti F. Fagius trans-
dixit (S. Scriptura verſu præced. 14. h. cap.) & tulit; Arias Montanus vertit: locum refrigerii
perſecutus eſt usque ad Dan, quia (non eit lo regis, Joſephus Antiqy. l. I. c. I 1. vocat ætlas

cus &. 9 ans⸗

11 4½ GENESEOS. Cdb. XIV.

57. triginta calamorum menſoriorum, 5 8. qui(locus) peculiariter aſſignatus erat regi,
ut ibi luderet; 5 9. eſt autem expoſitio myſtica, (quòd locus iſte fuerit) vallis, ubi omnes
WUNi. e. convenerunt 60. populi & Abrahamum ſuper ſe conſtituerunt regem, ut
ipſis eſſet dux ac princeps. 61. Verſ. 18. Et Malkizedek] Medraſch Aggadah eſt,
(quòd fuerit,) ille Schem, filius Noæ. 62. Eod. verſ. 18. Panem & vinam Sic fa-
cere ſolent illis, qui labore bellico defatigati ſunt; oſtenderat autem (Malkizedek) ei
(Abrahamo,) quòd is animo ſuo haud placeret, quoniam filios ſuos interfeciſſet; * eſt
autem Medraſch Aggadah; (nempe, quòd Malkizedek per iſtam panis & vini obla-
tionem) indicaverit ei (Abrahamo) munera & libamina, quæ ipſius poſteri ibidem eſ-

ſent oblaturi. Verſ. 19. Qui fecit 63. cœlum & termim] (Verbum )p hic accipi-
tur,) veluti (in illo loco:) v i. e. qui facit colum & terram, * (nam) per eorum

Verſ. 20. Qui tm.

factionem * (ſeu creationem) poſſidet illa (Deus,) ut ſua ſint.

ℳ

didit]

Sacgiρ, campum regium, LXX. juxtaà Ro⸗-†
,—R¶⸗ . 7 —
manam editionem: æd1οταπ ααναπιäsαω , cam-

pum regum; juxtà Complutenſ. editionem:

s Hααιαας M=Xε α campum regis Mel-

chiſedec. .

77. Hebr. Dri. e. ſtadium five eurriculum, de quo

plura apud Buxtorf. in Lex. Talm. fol.2 2 52.
7 ⁹. Calamum menſorium fex cubitorum fuiſſe di-
cit Targum ad Ezech. c. 40. v. 5. & R. David
Kimchi ad dict. c. 40. v. 6. confer. Buxtorf. dict.
fol. 2252. in MSto Erff. 2. poſt np i. e. cala-

morum, additur d'm rrre hν i. e. nam

triginta calamorum eſt menſura ſtadii.
F59. Ut ſemet recrearet curſu equorum coœterisque
exercitiis ludieris.
6. Ita verbum iſtud: e*αjuxtà autorem nota-
rum ad librum Prec. Jud. part. 2. p. I02. a. princ.
hic vertere volui, is enim ibi utitur verbo: wnps
i. e. congregati ſunt,

omnes idem conſilium inierunt; alluditur au-

tem ad nomen, quod hic in textu ſacro ha-

betur.

61. Nempe: quoniam Abrahamus rem täm præ-
elarè geſſerat contra quatuor reges fortiſſimos,

conter. Raſchi not. ad Cantic. dict. c. 6. v.

62. Confer. hie Wagenſeil. Tel. ign. in Nizzach.

pag. 10. & ſeq. & Lightfoot. Decad. Choro-
graph. Marco præmiſ. c. 10. 5. 1. P. 586, dit.

Raſchi in notis ad Cantic.
c. 6. v. 8. ita exponit: ας eyn n enn
i. e. æquales facti ſunt omnes uno conſilio, i. e.

Lipſienſ. vide & tractat. Talm. Nedarim, fol.
32. b. ſicuti in Smar “ h. loc. ad margi-
nem allegatur, in notis ibidem feribitur: 177
. „ —
Sv yn hr i. e. quòd v T quo-

ant (nomen:) Schem, in MSto Erff. 2.

n „hnnn ene een eneen e,
Dyv i. e. (iſtius:) regis Schalem verſio Chal-
daie a eſt: regis jeruſchalem, cujus explicatio
eſt regis perfecti & integri.
Nam Kedarlahomer, quem Abrahamus pereus-

erat rex Elam =Sæ an & — i. e. Elam
autem erat ex filis Schemi, ſic in notis eoe
—en h. loc. exponitur.

volui; alii vertunt: qui poſſider, LXX. % s2½
Ties, qui creavit, ita & autor Vulgatæ, confer.
R. Salom. ad Pſalm. 104. V. 24. fIt. S. Epiphan.
Hæreſ. 69. fol. m. 320. edit. Græcæ Baſileenſ.
ac Jac. Cappelli Obſervat. in Genef. h. loc. it.
lib. Prec. Jud. part. I. p. I 16. a. med. & part. 2.
p. 47. b. princ. & Gur Arjeh fol. 2 3. col. 3. med.

darim, fol. 32. b.
X Sicuti Pſalm. 134. verſ. 3. habetur, conſfer. Pe-
ſachim, fol. 87. b. in MSto Erff. 1. & 2, abſunt
verba iſta: qui facit cœlum & terram.
Vr Hebr. ÜG, ſic in editione Berolinenſi habe-

tur,

ad literas initiales, ſi illæ retrò legantur, effici-

poſt: 11 ja i. e. flius Noæx, additur: 7ν

ſerat, (uti verfu præced. 17. h. cap. dicitur,)

63. Sic ex mente Raſchi verbum hic vertere

confer. & tract. Talm. Avot, fol. 12. b. & Ne-

CN. KN
lue ita cr⸗
Pdedit )
ekK) etalſee
quos Uukn
(Hæc ſeie)

Deum artli

jurariS. .
tibiagenum
Retintbomnil
Etſ iteti,
Eod rel.23.
divitenficer
Sern gi me

—
tut, o
quo lu ſum
64. Nl cnclt
65. Hu ſan R
dumiint, g
vide, 113.
quibumuor)
tegam k Ii⸗
* Conter hilio
not. inden
i ebaade
i. e. quonim
minilleno,
Ny NN
Targum ejm
cello.

(s, (oxtera pen

ſubinelligen
vun hic ex
catacmreſin di
daper, ſid. l
Num. . V. 2.
ſolumila (co
Do obt
ctiamelinen

67. Nempe: ve

tum en no pr.
not inun

CN.
ftusetatteg
lignbicmns

int tegem, u

Aggadahel,
inan dic ſa.
lalkineceh)ei

erkecillet; A

Eini od.
eriibicem el.
lic Accidi.
m) per eotum
.20. Aui tm.
Aidr
—

m. Nedarim, ol,

h. loe. ad mai.
n Keibitu: n
Juo .
rölegantur, eiſclt.
, in Mto brff, 1.
2, 10diut: n
din ee
halem verſio Chal-

1, cujus expliezli

Abialumnus pekens⸗
17. h. c) Eicitun)
i. e. Lhem
i, ſie in nolis vy⸗

um bic kentere
Mder, 1XX. 4 e⸗
or Volgar, (Oblet,
.14. 1. 5. Epiphan.
Ut. Græcæ Daſleenſ.
in Genel.h. l0t, t.
16. à med. & alt⸗1
1 fl. 13, eol. ymes,
oe, iol. 1.. Ne⸗

abetun, elſen le-
10 Erf. 1, 8* 1,dbluat
n K tetkanm,
vone Perolinenlihebe⸗
un,

CAbp. XIV. GENESEOS. 115

didit] (Iſta verba: 130 hic ſignificant:) DN WN i. e. qui tradidit 6 4.
atque ita (accipitur in illo loco: 0ο& i. e, tradam te 6H. Ifraél. Eod. verſ. 20.
Et dedit ei] Abrahamus decimas de omnibus, quæ ipſe habebat, quoniam (Malkize-
dek) erat ſacerdos.* Verſ. 2 I. Da mibi animas] De captivis, qui ad me ſpectant,
quos tu ſervàſti, redde mihi corpora ſolàùm. 66. Verſ. 22. Levapi manum meam 1
(Hæc verba) ſignificant juramentum, (ac ſi diceret:) attollo 67. manum meam ad
Deum excelſum; ſic quoque (accipitur præteritum pro præſenti in illo loco:) per me
juravi, 68. i. e. juro ego, ſic etiam: dedi argentum agri, accipe à me, 69. i. e. do ego
tibi argentum agri & accipe iſtud à me. Verſ. 23. Si à ſilo eſque ad corrigiam calcei]
Retinebo mihi de captivis. ** Eod. verſ. 23. Erſi accipiam de omnibus, quæ tua ſunt J
Et ſi dixeris, quòd mercedem mihi dare velis ex gazophylacio tuo, non accipiam.
Eod, verſ. 23. Ne dicas &.] Nam Sanctus ille Benedictus mihi promiſit, quòd me.
divitem facere velit, dixit enim: & benedicam tibi &c. 70. Verſ. 24. Juvenet] i. e.

Servi, qui mecum iverunt ac prætereàâ * Aner, Eſcol ac Mamre &‚c. quamvis ſervi

P 2 L mei

tur, pro inwwy; prout in exemplari Hebtæo,
uoò uſus ſum, ut & in Baſileenſi editione legitur.
64. Vel: concluſit, confer. Pſalm. 78. v. 50.
65. Ra juxtà Raſchi mentem vertere volui, ver-
bum iſtud, quod Hoſe. c. 11. v. 8. habetur, ubi
vide, n. 2 8. LXX. verterunt: 0ααοαοταια αα
quibus autor Vulgatæ conſentiens transtulite pro-
tegam ie, Iſrael.
* Confer. Epiſtol. ad Hebr. cap. 7. V. 2. & ſeq, it.
not. in mom Mπ h. loc. in MSto Erff. 2. poſt:
R2 i. e. Iacerdos, additur: hννις e ene n
i. e. quoniam ſacerdotium iſtud (conſiſtebat) in
mianiflerio, in eodem MSto porrò additum eſt
—y Ne e ee nen eenn i. e.
Targum ejus eſt: miniſtrabat coràm Deo ex-
celſo.
866. Ccœtera verò ſpolia tibi ſerva, hæc enim hic
ſubintelligenda ſunt autor noſter dictionem
pan hic exponit ρ %α i. e, corpora, per
catachreſin dictio illa voa interdum ſignificat ca-
daver, vid. Levit. 19. v. 2 8. S c. 2 I. V. 1. it.
Num. 5. v. 2. in MSto Erff. 2. poſt 27 i. e.
ſolùm illa (corpora,) additur: 77 n vn
Da& eded i. e. & facultates-cape tibi,
etiam veſtimenta virorum.

.

67. Nempe: verbum præteriti temporis hic poſi-

tum eſt pro præſenti, confer. Sota, fol. 4. b. &

not. in C n Re h. loc, in MSto Er ff. 1. ver-

ba iſta: i, e. attollo ego & ſequentia,
usque ad:; accipe iſtud à me, abſunt, at in
MSto z. eorum loco habetur: D —
yav en e ien) i. e. ſicuti (habetur
in illo loco:) & fuſtulit manum ſuam dex-
tram ac ſiniſtram verſus cœlos & juravit, Dani-
el, c. I2. V. 7.

68. Uti Geneſ. c. 22. v. 16. habetur, ubi etia

præteritum pro præſenti poſitum eſt.
69. Vide Geneſ. c. 23. v. 13.
** Iſta enim hic ſubintelligenda vel ſupplenda ſunt.
ut ſenſus ſit: non retinebo mihi de captivis ali-
quid à filo usque ad cortigiam calcei, confer. So-=
ta, fol. 17. a. & Cholin, fol. 39. a. vid. & not. im
NR rD h. loc.
70. Uti ſuprà Geneſ. c. 12. v. 2. habetur.
* Hebr. Dy) in MSto Erff. 2. huic præmittitur 2
„5Nee een i en enen ne denne
(fortè legendum 3 e een Sre
yn ene en n e hn ene nen
rDE WNX W i. e. hine dixerunt
ſapientes (Rabbini:) durum eſt ſpolium (ſeu
rapina hoſtibus erepta,) quæ comela eſt, quam
etiam juſti perfecti non poſſunt reſtituere, prout
(hoc verſu 24.) dicitur: ſolummodò quod co-
mederunt juvenes & pars horum virorum, quĩ
mecum profecti ſunt, confer. hic tract. Talm.

Cholin, fol. 89. a.

GENESEOS. CAP. XV.

mei ad prælium ipſum acceſſerint, dicitur enim: & perſecutus eſt uſque ad Dan; 71.
Aner autem & illius ſocii remanſerint apud vaſa, ut illa cuſtodirent; (tamen) hi ac-
cipiant partem ſuam, ** ab illo (Abrahamo) didicit David, qui dixit: ſicuti pars de-
ſcendentis ad prælium; ita pars ſit remanentis ad ſarcinas, ſimùl divident, 72. & ideò
dicitur: factum autem eſt ab illo die ac ſupràâ 73. & poſuit iſtud in ſtatutum ac con-
ſuetudinem, nec dicitur (ibi:) ac deinceps, 74. quia jam anteà datum erat ſtatutum i-
ſtud tempore Abrahami. L

116

CAP. XV.
Erſ. I. Poß res illa] Ubicunque dicitur: poſt, (habetur) connexio ejus,
quod ſeparatum erat, (ſcriptum reperitur in) Bereſchit Rabba: * poſtquàm
factum eſt ei (Abrahamo) miraculum iſtud, dum interfecit reges ac metuens
dixit: forſitàn accepi mercedem (à Deo) propter omnem juſtitiam meam, ideò dixit
ei Deus: noli timere. ** FEod. verſ. I. Ego clypeus (ſum) tibi] (i. e. Ego protegam
te) à poœna, ne puniaris propter omnes animas illas, quas interfeciſti; dum autem me-
tuis, propter receptionem mercedis tuæ, 1. (ego dico tibi:) merces tua magna erit val-
dè. Verſ. 2 Vado* absque liberis] Menachem, Ben Seruc, :. exponit illud ν%)
quòd ſignificet )) 3. atque ei (voci) conjungit 4. (id, quod ſcriptum eſt:) ' i. e.
ſoli-

71. Prout fuprà veriu 14. h. cap. habetur, in Be- rabba, additum eſt: 7αο ◻anν e i. e⸗
rolinenſi edit. ut & in editione smar rpv in poſt res illas. .
notis Raſchianis poſt verba: usque ad Dan, addi-*X Confer. hie not. ad Pſalm. 110. v. 4. num. 11.
tur: Wy) N i. e. ipſe ( Abrahamus) & ſervi 1. Quaſi jam mercedem acceperis juſtitiæ tuæ,
ejus, prout ſuprà verſ. 15. h. cap. habetur. qua de re pau'o amè dictum eſt.
X Hebr. ohr d in Berolinenſi editione * Hebr. y me hæc & ſequentia omnia, usq;
hice præmittitur: tyN& i. e. etiam ſic (iſtij ad: y X i, e. cedrus ejus nudata eſt, ab-
accipiant & e.) aſt in MSto Erff. 2. pro illis ita ha- fant hoe quidem loco ab utroque MSto Erff. ha-
betur; Qprhn Wy α & non fecerant præ- bentur autem ex parte antèe verba illa:
lium 3ʒI in MSto I. autem iſta ſunt omiſſa. rX i. e. & eduxit illum (verſ. 5. h c.) ſed in non-
72. Vide 1I- Samuel, c. 30. v. 24. & not. in ov p nullis variant, prout ſuis locis notavi.
bpan h. Ioc. . [: Vel: Seruk, de hoc vide infrà Geneſ. c. 30. V.
73. Sive: retrò, ſuperio'i tempore, ſie & LXX. 8. ibique not. n. 10. & not. ad Eſai. cap. 5. v. 6.
verteiunt: swar, 1. Samuel. dict. c. 30. v. n. 14.
25. autor Vulgatæ minus aptè transtulit: dein. 3. Quæ dictio, rad. vm deducta nonſolam hæ-
ceps. . W redem inſtituere ſignificat; ſed & ſenſu contrario:
74. Zive: impoſterum, ſequenti tempore, quo hæredit ate deſtituere vel privare, prout accipi-
ſenſu autor Vulgatæ transtulit 5 ſed minus aptè, tur Numer. c. 14. v. 14. it. Numer. c. 2 I. V. 32.
uti num. antec. 73. dictum. . 2 ac judic. c. 11. v. 24. confer, num. feq. 6. h. v.2.
* Hebr. )¹¹ in iſta, ut & ſequentia, usque ad: in MStOz. Erff. pro: 1¹”" i. e. ſignificat h,
„8 j. e. Bereſchit rabba, ablſunt ab utroque habetur: & i. e. fine hærede.
Msto Erff. . 4. Id eſt: locum parallelum adducit, Hebr. dan,
4 In Berolinenſi editione, poſt: i, e. Bereſchit

quz-—

CA. XV.
—

ſolitarius
tur: Komt
Gel extirpe
1os non ha
V lie⸗
habeturinil
gueiti lrci
5ied
1 e, delolane
delolate)ett.
(euplicaio
14, Alatur, ve
ague
Rellet, tebus il
ſatbe) Damat

—
quo veido
liguis ſerigtn
m.
1, Fice Malch
interptklum ſ.
eii,
(, Vide Hiob.
ferbutm enim
lfanio eradicat
mi ſententiae
nec. 3, h pe
7. Ojbum, Gret.

11 la he reddo

one 5 in ete
I, vocabulo
ſans enfens, ,

Bet egllr

ltalicd lann
Gtionem codici
nollto magiste
Iit natione,
.
Pwndr hade
Poſlis: desen;
Hebe, NN
Dy Ir ie
Pimroq e ⸗
Druld ane ich

CAN.X.
—
Den; 1.

nen) hiac⸗
tl pars de-
72. Kige
um ac con⸗

ktntun .

nnexio eju,
Poſtquim
ac metuens
n, iceo dinit
So protegam
mantemme⸗
gna erit val⸗

Hud

eſt.) Wiue,
ſoli⸗

—

i e

0.F. 4,humn, 11.
tis juſliie tleR,

el.

ntia olnnia, uscy
nudatd eſt, ꝛh.
ne Mötobif. h.
ſerba la: NN
.h )ledin no-

votayi.

Genel. c. 30. .
Elai. cap. b⸗

& ſenſucontſitit:
e, proln Atihi⸗
umer. c. 21, V. 5144
umn. ſeg. 5..
ie ſgnileet V.

telede,

lueit, Heb. ,.
gus 4

CAP. x.. 6 ENESEOS. 117
ſolitarius & afflictus, J.) v (itaque eſt:) ) N i. e. ſine hærede, ſicuti dici-
tur: & omnem proventum meum νο (quod ſignificat:) PN i. e. eradicabit
(vel extirpabit) radices ejus, 6. ſic dictio * (hoc loco) ſigni ficat eum, qui libe-
ros non habet, 7. linguàâ vernaculàâ: desfanté; §. mihi autem ** videtur, (dictionem
v hic accipi ſicuti (in loco illo:) ) 9. ab illa (ſcilicèt) derivatione, (quæ

habetur in iſto loco:) & cor meum ., 10. & quòd v ſignificet deſolationem, at-

que ita (accipitur in illo loco) v v i. e. deſolate, deſolate, ** ſic quoque-:
N i. e. deſolando (ſeu, nudando) fundamentum, 11. ita etiam: νν w e
1. e. deſolando deſolabitur, 12. ſic quoque: quia cedrus ejus i. e. nudata (ſive
deſolata) eſt. 13. Eod. verſ. 2. Et ſilius procunatoris domus meæ Juxtà Targum ejus

(explicatio dictionis

p ſic facienda eſt:) quòd univerſa domus mea ipſius ore
14. alatur, veluti (accipitur in illo loco:) & per os tuum P) i. e. aletur, 15. (PP

Nn itaque idem ſignificat, ac) sreoz 16. meus; aſt ſi mihi (inquit Abram, ffilius

ellet, rebus ille meis * præficeretur. Eod. verſ. 2. Damaſcenus] Juxtâà Targum ex
(urbe) Damaſco (fuit procurator iſte?) ſed juxtà Medraſch Aggadah (ideò Damaſce-

hus

quo verbo Rabbini uti ſolent, quando locus a
liquis ſcripturæ cum alio confertur ac conjungi-
y. Vide Malach. c. 2. V. 12, ubi variæ iſtius vocis
interpretum ſunt explicationes, conf. Raſchi not.
6. Vide Hiob. cap. 3 1⸗ V. 12. ibique Raſchi not.
verbum enim vνο & radices agere & ſenſu con-
trario eradicare ſignifieat, idem, juxtà Menache-

mi ſententiam, in dictione 3y, confer. num,

antec. 3. h. verſ. 2.

7. Orbum, Græc. drnvne,ſine liberis vid. num, ſeq. 8.

8. Ita hic red do: va, uti in Berolinenſi edi-
tione & in codice Hebræo, quoò uſus ſum, legi-
tur, vocabulô obſoletò, pro quo hodiè dicunt
ſans enfans, ν, Græcè; aſt in Bibliis Buxt.
Hebr. legitur hi i:e, ſenza figliuoli, ſie
Italioè; Latinè verô: ſine liberis?y ſed priorem le-
cGtionem codicis Hebræi, quo' uſus ſum, autori
noſiro magis convenire puto, cum is Gallus fue-
zit natione, non Italus, in MSt. Erff. 1. pro
Pï habetur: "aiN*, quod exprimere
poſſis: desenfanté, i. e. ſine liberis.

Hebr. ½ hæc & ſequentia usque ad:
i. e. cedrus ejus nudata eſt, abſunt

y e
ab mroque ASto Erff.

paulo antè dictum fuit.

Nempe: Malach. dict. c. 2. vV. 12. de quo loco

10. Qucod juxtà Raſchi mentem vertere poſſis?
ſolitarium eſt, prout Cantic. c, 5. v. 2. habetur,
vide ejusdem not. ad Malach c. 2. verſ. 12.
XX Uti Pſalm. 137. verſ. 7. habetur, ubi vid. not.
n. 4. & n. 5.
II. Vide Habac. c. 3. V. 12.
12. Vide Jerem. c. 5 I. v. 5 8: ibique Raſchi not.
13. Sicuti Sophon. c. 2. v. 14. habetur.
14. Id eſt: illius mandato ac juſſu, autar no-
ſter dictionem pvnm à pv'x i. e. oſculatus eſt, de-
ducit, ſicuti exemplum ab ipſo adductum id
probat; aſt in Michlol ophi derivatur à vv i.
e. diſcurſitare, vid. Buxt. Lex. Hebr. dict. verb-
15. Sic juxtäã Raſchi mentem vertere volui ver-
bum iſtud, quod Geneſ. c. 41. v. 40. habetur, u-
bi autor noſter eodem, quo hic, ex ponit modo;
aſt interpretes communiter vertunt: oſculabitur,
confer. Michlol ſophi, ut & Junii ac Tremellii
not. ibidem; abſunt autem iſta: & per os tuum
&c. usque ad: &v„Kẽköeeo à Baſileenſi editione.
16. N 9 O D&& vel 9e à Graco Szlrpgen s: i.
e. procurator, adminiſtrator, vid. Buxtorf. Lex-
Talm. fol. 192. MSt. Erff. z. habet: W D 3
at MSt. I. plenius: ρρρονορMε juxtä Græcum:
3 7 Iir 67706σα¾⁰
Hebr. ν, in MSto Erff. 2. habetur: rna y
, h hn ,n i. e. domui meæ & omnibus re-
bus meis (üle præficeretur.)

118 GENESEOS. CAb. xV.

nus nominatus eſt,) quia perſecutus eſt reges uſque ad Damaſcum; 17. aſt in Gemara
noſtra* exponunt (nomen PO ) per Notaricon 18. H)‚i. e. hauriens & PpO
i. e, potum præbens aliis ex lege domini ſui. 19. Verſ. 3. Ecce mibi non † dediſti ſe-
men] Et quænam (erit mihi) utilitas in omnibus, quæ mihi dabis? Verſ. 5. Et edu-
xit illum foràs] Juxtà ſenſum ejus literalem (hæc eſt expoſitio:) eduxit illum (Deus,)
& tentorio ſuo ** foràs, ut aſpiceret ſtellas; aſt juxtà expoſitionem allegoricam (ita
explicatur:) dixit ei (Deus:) egredere ex aſtrologia tua, 20. nam in aſtris vidiſti, quòd
filium non ſis procreaturas, (ita ſanè eſt/ Abramo non erit filius; ſed Abrahamo erit
filius, Sarai non pariet; ſed Sara pariet, ego aliud vobis ' nomen impono & mutabi-
tur ſidus cœleſte; 21., alia explicatio: eduxit illum (Deus) & concavo (ſeu convexi-
tate) mundi eumque ſuprà ſtellas elevavit atque hæc eſt ſignificatio (verbi:) „2
(nempe proſpicere) ex loco ſuperiore in inferiorem. 22. Verſ. 6. &t credidit Domi-
n0] Non petiit ſibi (Abrahamus) ſignum ab illo ſuper iſta re; 23. ſed ſuper poſſeſſio⸗
ne terræ petiit ab eo ſignum ac dixit ei (Deo:) per quamnam rem cognoſcam. 24.
Eod. veri. 6. Et repumtum eſt ei ad juſtitiam] i. e. Sanctus ille Benedictus rep

Abra-

cà fin. vid. & ſuprà Geneſ. c. 13. v. 16. Sign. **
Hebr. , in MSto Erff. utroque pro de ha-
betur 77 i. e. tibi (ſcil. Abramo) & in MSto 2.
poſteà additur: Iπ i. e. & uxori tuæ:

De quo vide cap. antec 14. v. 15. confer. ]o-
fol. 2 9. b. in MSto Erff. 2. pro pvp i. e,
usq; ad Damaſcum, habetur: 7h*HNX nn
pvT i, e, usque ad Chobam, quæ eſt ad ſini-
ſtram Damatci.
Hebr. w aAa) ſic quoque in Berolinenſi
editione; ſed in Baſileenſi editiane & in utroq;
MSto Erff. legitur: Vnuna), i. e. & in Talmud,
& pro MSt. Erff. 1. habet i. e. Hie-
roſolymitano. . ..
18. PovWin eſt pars ſeu ſpecies artis Cabbaliſticæ,/
ua literæ ſingulæ vocis alicujus ſingulas ali-
45 dictiones connotant, vide Buxtorff. Abbre-

. „ . . . .
viat. Dax ubi illius exempla adducuntur, con-

fer. & infrà Geneſ. c. 17. V. F. n. 1 5. .
19. Videlicèt: Abrahami. confet. hic Gur Arjeh Abrahamus tàm præſens, quàm futurum ſeculum

fol. 24. col. 1. princ. in MSto Erff. 2. pro: unn non niſi anx n i. e. per juftitiam fidei
a) i. e, ex lege domini ſui, lbetur do⸗ rn ſibi acquiſiverit, in Gur Arjeh fol. 24. col. 1.
baè i. e. ex lege Abrahami. fin. & col. 2. princ. adducitur ratio, cur Abraha-
Conter. hic traét. Talm. Schabbar, fol. 156. a2. mus ſobolis quidem promiſſioni crediderit 5 ſu-

Je Hebr. Wrun; ſed in MSto. Erff. 1. pro eo ha. Per poſſeſſione autem tertæ ſignum petierit',
berur 3 xten i. e. de apud, de loco ſuo, Galli benè confer. & D. Wagenſeil. Nizzach. pag. 11. ac

iſtud exprimhunt: de chez luy. .
20. Ac ſi diceret: alia jam tibi erit aſtrologia ſeu
conſtellatio, juxtà quam tu & uxor tua, no-
minibus mutatis filium procreabitis, confer. Gur
Areh dict. fol. 24, col. 1. princ. & tractat. Talm.
Nedarim, fol. 3 2. a, & Schabbat fol. 156,a. cir-

17.
ma,

bud e en ie ieen aeren i. e. mutabitun
conſiellatio per mutationem nominis, confer. &
not. in bham rν h. loc.

12. Conlſer hic Pſalm. 3 3. v. 13. it. Gur Arſeh fol.
24. col. I. med. & infr. Geneſ. c. 19. v. 2 5. n. 66.
vide & not. in b'noso- ne h. loc.
13. Nempe ſuper promiſſione ſeminis 5 ſed eredi-
dit Deo, in notisad librum Prec Jud. part. 2. p.

fol. 97. b. & Megilla fol. 3 1. b. ac Nedarim, f.
32. a
14. Sicuti verſu 8. h. cap. habetur.

,—Kã
utavit

21. Sic & in Gur Arjeh ſol. 24. col. 1. prino.

63.a. circà fin. ſcribitur, dici in Mechilta, quòd

not. in bnfi N h. loc. it. tract. Talm. Schab-
bat, fol. 97. a. & Berachot, fol. 7. b. it. Taanit.

„ Hebr. P

CN. M.

Abrahamo

borum iktort
eo)) le

oblationum.
Seriptin tn
offetenlum,
dam15, U.
conleloj3
33. Lod. F.

blatoprot⸗

Glin colu

edid d

— —
* Pebr, in
1Ww ve
18. We: beic
ſanca lin ob
h. loc. G
26. e Oal
haberur gean
nem,) iten
conlet. Megil
fol. 14. l.
v. 7. N 40, .
n0t35, in iio
Shie n
17. De qoo ler
vide Rachisa

d

Hebl.

29. Cucereni
& not, AA lb
fin. ubi einm
29: De hie ie
30, Vel: gi
ita Hebt. dn
V. 30. idigie
4. D, 6. K .
o peccat,
mo Sacerdote
Gict. c. 16, v.
Hebræ. c. 13.
zI. AMlditiis,

CALxv.

lin Cenge
in Gemarz

ndn

1 Aſiſe
l. ſ. Et edu.
lum (Dens)
Soricam (ita

vidiſk,gnd

brahamo erit

10 & mutabi.
(ſen comeri.
verbi.) Da

redicit Domi.

per pollello⸗

ognoſcam. 4.
dus teputznit
AbraA.

,. 16. dgn. *
oqle rO din h-
mo)& in MSto 2,
Kuxoii tue:
4. col. 1. Prine.

i. e, Mutabitu

nominis, conket.

it. Gur Arſenfol.
19,nrſ, 6,.
.loc.
ſeminis 1ſec etedi⸗
Drec Jud, part. ).
in WVechilta, guoch
mfuturumſecblum
per ſuftiliam ſiei
eh lol. 14, col, 1⸗
Eratio, cut Abralu-
Koni ctecieitzli⸗
æ ſonunm peiient,
zach. pag ll.
. tnac Talm. ochub⸗
fſol.7 b 1t,. Laanlt,
.b. a Neéain-,

hetur⸗

SS“

CAbP. XV. GENESEOS. 13
Abrahamo fidem ad meritum & juſtitiam, quoniam 1pi credidit; alia explicatio (ver-
borum iſtorum:) unde cognoſcam, (nempe:) non petiit (Abrahamus) ſignum ab illo
(Deo;) ſed dixit coràm eo: *† notum mihi fac, per quamnam juſtitiam permanſuri
ſint (poſteri mei) in illa (terra?) reſpondit ei Sanctus ille Benedictus: per juſtitiam
oblationum. 25. Verſ. 9. Vitulam triennem] Tres vitulos; 26. indicat (autem hic
Scriptura) tres juvencos, (nempe:) juvencum diei expiationis? 7. & juvencum (tune
offerendum,) quando res aliqua cotui * abſcondita eſt? ö. & juvencam decollan-
dam. 29. Eod. verſ. 9. Et capmm trimam] Indicat (hic Scriptura) hircum, qui fit in
conſpectu, 30. ut & hircos adjectitios 31 feſtivitatis 3 ½. & hircum pro peccato unius.
3 3. Eod. verſ. 9. Et arietem triennem] (Innuitur hic) oblatio pro reatu certo 34. &
oblatio pro reatu dubio 35. & ovis pro peccato unius. 36. Eod. verſ. 9. Et turturem
& pullum columbeæ] (His innuuntur) turtures & pulli columbarum. 37. Verſ. 10. Ef

=

diviſit ila] Unumquodque in duas diviſit partes, non egreditur textus Biblicus ex ſen-

ſu

* Hebr. 1390 in M Sto Erff. 2. poſteà additum eſt:

Siy H enN i. e. domine mundi.

2 5. Sive: facrificiorum, quæ poſteri ejus in terra
fancta ſint oblaturi, confer. not. in ap-a e

h. loc. & Gur Arjeh col. 3. fol. 2 4.
2 6. Sic & Onkelos dictionem ruoν
habetur quamque communiter vertunt: trien-
nem,) interpretatus eſt, nempe: tres vitulos,
confer. Megilla, fol. 3 1. a. & Gur Arjeh h. loc.
fol. 24. col. 3. med. vide & infrà Geneſ. c. I18.
v. 7. n. 40. item Bereſchit Rabba h. loc. uti in
DaN NW ad marginem allegatur, ubi videò
notas, in utroque MSto Erff-verba iſta wα
Wy i. e. tres vitulos, omiſſa ſunt.
27. De quo Levit. c. 16. v. 3. V. 6. & v. 16, ubi
vide Raſchi not.

xx Hebr. Max w, abeſt iſtud ab utroque MStoĩrft.

28. Qua de re vide Levit. c. 4. v. 13. & 14. eonfer.
& not. ad librum Prec. Jud. part. I. p. 8. b. circaà
ſin. ubi etiam de iſto ſacriſicio agitur.
29. De hac vide Deuter. c. 2 1. V. 3. & ſeq.
30. Vel: qui ſacrificatur in conſpectu ſcil. Dei,
ita Hebr. una hic interpretor, vide Exod. c. 29.

v. 30. ibique Raſchi not. item ad Levit. c. 16. v.
4. n. 6. & V. 23. hic itaque intelligi puto hircum

pro peccato;, cujus ſanguis intrà velum à Sum-

Hebræ. c. 1 3. V. 11.
31. Addititios, Hebr. p d exiſtimo autem hic in.

(quæ hic

mo Sacerdote offerebatur, de quo vide Levit.
dict. c. 16, v. 15. & V. 27: confer. & Epiſtol. ad

telligi eos hircos, qui præter hircos ordinari-
os quaſi in auctaria & additamenta in feſtis neo-
meniæ ac novi anni offerebantur, de quibus Nu-
mer. c. 2 8. V. I 5. v. 2 2. & v. 30. it. Numer. c. 29.
v. 5. 6. & ſeqq. confer & Buxtorf. Lex. Talm. fol-.
964. ubi de D'n plura.
32, Zive: feſti ſolennis, ubi conventus agi ſolent,»
Hebr. ymn, de qua voce vide Buxt. Lex.Hebr.
33. De quo vide Levir. c. 4. V. 27. & 2 8. confer.
Se Gur Arjeh, fol. 24. col. J. fin, ac not. in r*
H-h. loc. & num. 36. h. verf.
34. Seu: Explorato, manifeſto, Hebr. *ι 1 beNX
dicitur id in Gur Arjeh dict. fol. 24. eol. 3. fin.
TD SUTI i. e. peccatum notum, certum, confer.
Levit. c. 4. v. 2 3. & c.5, v. 17. ibique Rafchi
not. & Buxtorff. Lex. Talm. fol, 236, it. Jalkut
Part. I. fol- 2 I. col. I. princ-
35. Ubi reatus in ſuſpenſo eſt, Hebr. r Dede,
idque ſacrificium offert is, qui dubitat, an pecca-
verit ν nnn i. e. ea in re, cui porna ex-
cidii annexa eſt, ſi quidem illa ex proæreſi fuerit
perpetrata, ita in notis ad librum Prec. ud. part-
1. p. 9.b. med. vide Levit. c. 5. v. 17. ibique Ra-
ſchi not, unde huic loco ſatis obſcuro lux quæ-
dam accedet. .
36. Hebr. Tro neP, cui opponitur Ma' re
i, e, peccatum coetus, vid. Levit. c. 4. V. 13. &
N. 3 Z
37. Qui feilicèt poſteaà à populo Iraélitico, Abra-

hami ſemine, erant offerendi in terra ſancta.

120

GENESEOS.

CAb. xvV.

auo literali, quoniam (Deus) fœdus pangebat cum illo (Abrahamo) ad ſervandum
romiſſum ſuum, ut poſteris ejus terram daret poſſidendam, ſicuti ſcriptum eſt: in dieæ
illo pepigit Dominus fœdus cum Abramo, dicens: &c. 38,. eorum autem, qui fœdus
angebant, mos erat, ut jumentum dividerent & inter partes ejus tranſirent, veluti
alibi dicitur: qui tranſierunt inter partes diſſectas vituli, 39. ideò etiam hic clibanus
fumans & lampas ignis. inter partes diviſas tranſiens, fuit Divinæ Majeſtatis legatus,

qui eſt ignis. 40. Eod. verſ. 10.

Aves autem non diviſit] Quoniam gentes, cultui i-

dololatrico ſervientes, juvencis & arietibus atque hircis comparantur, dicitur enim:
circumdederunt me vituli multi &c. 4 ,ad dicit (Scriptura:) aries, quem vidiſti corni-
bus inſtructum, eſt rex Perſarum, 42. prætereà dicit: hircus piloſus eſt rex Græciæ;
43. Iſcaëlitæ autem pullis columbæ comparantur, dicitur enim: columba mea in fo-
raminibus petræ; 1t4. ideò diviſio jumentorum indicat (hic) populos, cultui idolola-
trico deditos; qui conſumuntur & abeunt; * aves autem non diviſit (idque) innuit,
quò d Iſraelitæ in perpetuum ſint permanſuri. Verſ. II. Ari] (D)“) eſt i. e.
volucris nomen inde trahens, quia ***ÿ illa Ov i. e. involat (ſeu irruit) & aſpirat ad ca-
davera, ut ad eſcam involet, veluti (accipitur in illo loco:) O?N i. e. & involâſti ad

prædam. 45˙. Eod. verſ. II. Super cadavenm] i. e. Super partes diſſectas.**

Eod.
vVerſ.

38. Sicuti infra verſ. 1 8. h. cap. habetur.
39. Vid. Jerem. c. 3 4. V. 19.
4⁰ Reſpicitur hic ad pſalm. 104. Vv. 4. confer & E-
piſtol. ad Hebræ. c. 1. v. 7.
41. Uti Pſalm. 22. v. 13. habetur.
42². Vide Daniei. c. 8. v. 20.
43. Prout Daniel. dict. c. 8. v. 21. haberur, in
MSto Erff. 2. poſt: 1 n i. e. rex Græciæ, ad-
dia ſunt iſta: " h“ÿh Npv
„5 nn i een Dee e nn vyre i. e. S.
Scriptura autem ( indicat hoc loco) Edomæos &
Iſmaelitcas, ut eorum robur infirmaret (dicitur
enim hic: & diviſit illa); alia explicatio (ver
borum iſlorum:) aves autem non diviſit, quo
niam (gentes, cultui idololatrieo ſervientes &c.
prout ſuprà h. verſ. 10. habetur.)
44. Vide Cantic. c. 2. V. 14. ibique not.

„ Confer. hic not. ad Numer. cap. 29. verſ. 18.

num. 9. & 10. . .
† Hebr. pr'po, in MSto Erff. 2. hic additur drmv)

i. e. & ꝑaviſuri.
Hebr. Ne )y hæc & ſequentia usque
ad: 78 i. e. ad prædam, abſunt à MSto

Erff. 2.

i Hebr. „Waâ 7„, in editione e e;
ut & in Berolinenſi editione poſtea adduntur
õ
en dn ee ee weeen ne
DND ee eneen eenn nen dene enn
w ee e ee d enne n denn
dD deeen eeenn ene weennee wenn
n inee n iee e eee eenn
j. e. alius liber (habet:) Dmb i. e. cada era
Chaldaice (hanc vocem) interpretantur &α
ſed, quoniam ſolent interpretari (Hebræa iſta: 5
na &ς r i. e. & dedit unamquam que par-
tem ejus (Chaldaicè:) & ροhnααυo (ſic verſ. 10
h. c. in Targum Onkeloſi) mutatur illis dictio
(transpoſitis literis) in Naâ, atque
Chaldaica interpretatio (vocis Hebrææ) bye
i. e. cadavera, eſt &ο i. e. partes, ſed quieun-
que ita interpretatur, is errat, quoniam non
aſſimilari poſſunt qna i. e. diviſiones ſeu partes
de i. e. cadaveribus, (a) nam (vocis He-
brææ) Hr interpretatio Chaldaica eſt N
i. e. diviſiones; & (dictionis Hebrææ) Db
i. e. cadavera „ (haldaica interpretatio eſt
ſigniſican⸗ 7, ſicuti (habetur in illo loco: 5

5. Uti 1. Samuel. c. 15. V. ,1 9. habetur.

s

A W.
——
erl. II. 5
ſit Cato, K⸗
46, ventum
ſtut illos 6
niatte il
Xtenebta⸗
natus'teh!
4, nininum.
trigan anan
liz ar decem
ceterelis qu
cum haberen
bieeſappun
Oumdollree
glinquagin⸗
Vuit Cahat
poſktquamae

—
9 ie, ei
9.) ſignifcan
Hic, pills nl
Erffunend,
MSto 1, add
en ie
R. Fhudr,
tum fepenin
i. e. ina eiho
fllius. () n
Zitur: nam-
Sy No
ell integum
cimo Geneleo
ſed diriſ, ere
dew.
In ptroque
790) j, e, ſ⸗
tur ſequensdi
46, Na ex mente
lmn. 147,

47. li te Deus

Cl. W.
—
evandum

lt indie
gri foedue
ent, Veluti
icclibanns
is egarus,
3, oltul i.
itur enim .
diſti cotni.
er Grecie;
mea in fo⸗
tui idolola
gue) inndit,
elt Wie.
Ppirat adca.

CAb. xvYv. GENESEOS8. r2 1

verſ. II. Et abigebat] (Verbum hic) ſignificas AA W.) i. e. abactionem,“ quæ

fit flatu, & verſionem in fugam, veluti (accipitur in illo loco:) 2 i, e. flatu abiget

46., ventum ſuum; indicat (autem hic Scriptura,) quòd David, filius fiſchai, venturus
it, ut illos (populos idololatricos) deleat; ſed non ſinant eum de cœlo, 47. donec ve-
niat re Meſſias. † Verſ. I2. Er ecce borror &.] Innuit (hic Scriptura,) calamitates
& tenebras* captivitatum. 48. Verſ. 13. Quia peregrinum erit ſemen tuum] Ex quo
natus ** eſt lſaac uſque ad exitum Iſraẽ litarum ex Pgypto quadringenti fuerunt anni,

involiſti ad

4. * Pod.

Vetl.

Ou W;
voltez adduntue
enn benen N
drh Wr
n di nn
rpe n
„ dro) den
Wn n
l. e, cade er
petantur ;
(Hebrxa il:)
Anqnamngbe pat⸗
1) (ſi verſ.10.
matur illis dicio
in Nao; Aqae
Hebræx) d
antes ſec gaieug⸗
11, quoniam nonn
wiliones leu partes
) um (voeis ke⸗
nalaica ell N
is Hebrææ b 0
. 1
eretnioeſt

eturinilo loeo:)
d

49. nimirùm Iſaac ſexaginta fuit annorum, quando natus eſt jacob; Jacob autem, dum

in Ægyptum deſcendit, dixit: dies annorum peregrinationis meæ (ſunt) centum &

triginta anni, °. ecce centum ac nonaginta anni; in £
R

gypto autem fuerunt ducen-

tis ac decem annis, juxtà ** numerum ), 5I. en annos quadringentos; ſi verò di-
cere velis, quò d (Iſraélitæ) in Egypto fuerint quadringentis annis, (ſententia iſta lo-
cum habere non poteſt, nam) ecce Cahat fuit ex illis, qui in égyptum deſcenderunt,
abi ac ſupputa annos Cahati & Amrami & octoginta (annos) Moſis, quos ille vixerat,
quando Iſraẽlitæ ex Æ.gypto egreſſi ſunt, non deprehendes plures, quàâm trecentos &
quinquaginta (annos,) de quibus (tamen) detrahere debes omnes illos annos, quos

vixit Cahat, poſtquàm is genuit Amramum; ut & illos

(annos,) quos vixit Amram,

poſtquàm natus eſt Moſes. Eod. verſ. 13. In terna non ſua] Ac non dicitur (hic) in

terra

„ ) i. e. caro fœœtida eſt (1 evit. c. 7. v. 1 8. al.
8.) ſignificans 3 i. e. cadaver, eadem, quæ
hic, paucis mutatis habentur in utroque MSto
Erffurtenſi, poſt vocem 9 i. e. cadaver, in
MSto I. additur: αα α en ee ieee
l a i. e. ſic audivi ex ore doctoris noſtri
R. gehudæ, filii Samuelis, in MSto z. ſic addi-
tum reperitur: αν. n een enn een
i. e. ita expoſuit doctor noſter Meie, Samuelis
filius. (a.) in notis νς , exp licatio ĩſta le-
gitur: nam h i. e. cadaver non vocatur, niſi
Sv N*Ra i. e. animal (demortuum,) quod
eſt integrum, hic autem (rempe hoc verſu de-
cimo Geneſeos) non fuerunt integra cadavera;
ſed diviſa, exceptis avibus, Hebræa vide ibi-
dem.
* In utroque MSto Erff. pro amun habetur:
i. e. flatus ſeu ſufſlatio, & ibidem omitti-
tur ſequens dictio: r i. e. in fugam verſio.
46. Ita ex mente autoris noſtri verbum iſtud, quod
Pſalm. 147. V. I 8: habetur, Vertere volui.
47. i. e. Deus non permittet Davidi, ut ab ĩpſo

abigantur & penitus deleantur populi iſti, cul-
tui idololatrico dediti.
† Hebr. unn, poſt vocem iſtam in MSto Erff-
2. additur y“ m nee Wn i. e. & ſpiri-
tum labiorum ſuorum occidet improbum (Eſai.
c. 1 1. V. 4.)
* Hebr. n, in MSto Erff. 2. habetuc, —'&X
vyn i. e. terror caliginis, confer. hic Schabbat,
fol. 89. b. & Scota, fol. 11. a.
4 9. Sive: exiliorum, in quibus Iſraëlitæ omnis
generis miſerias eſſent perpeſſuri.
XX Hebr. pri) na, abfunt iſta à MSto Eiff-

1.
49. Confer. Raſchi not. ad Exod. c. 6. v. 1 8. & ad
Exod. c. 12. V. 40. D. 173. & ad Cantic. c. 2. V.
g. & v. I1. vide & lib. Prec. Jud. part. I. p. 154
a. princ. in not.
5o. Uti Geneſ. c. 47. v. 9. habetur.
wXX Hebr. ann in Mst. Erff. 1I. pro eo habetur:
32 i. e. intuitu ſeu reſpectu.
51. Id eſt: deſcendite, isque numerus juxtà literas

He⸗=

GENESEOS. CAbP. XV.

122

terra Egyptiorum; ſed (in terra) non ſua, * etenim, ex quo natus eſt Iſaac (reperitur
ſcriptum:) & peregrinatus eſt Abraham &c. 52. de Iſaac (quoque dicitur:) & pere-
grinatus eſt in Gerar, ?3. Jacob quoque peregrinatus eſt in terra Cham (nam ſcriptum
eſt:) ad peregrinandum in terram venimus. 54. Verfſ. 14. Eetiam gentem illam] (Par-
ticula) 3 i. e. etiam, (hic habetur,) ut includantur alia quoque regna, 55. quæ &
ipſa delebuntur proptereà quòd populum Ifraeéliticum in ſervitutem redegerunt.
Eod. verſ. 14. Judicabo egoe] (Videlicèt) decem plagis. 56. Eod. verſ. I14. Gum ſa-
culttibus magnis] i. e. Cum magnis divitiis, veluti dicitur: & ſpoliaverunt Ægy-
ptios. 57. Verfſ. 15. Et tu venies ad patrei tuos] Nec videbis iſta omnia. ** Eod.

verſ. I 5. Ad patres tuos] Ilius (Abrahami) pater cultui idololatrico ſervierat; ſed

ipſe (Deus hic) ei indicat, quòd (Abrahamus) adillum venturus ſit, (hinc Scriptura)
te docet, quòd Tarachus poœnitentiam egerit. 58. Eod. verſ. 1 5. Sepelieris in ſene-
tute bona] Indicat ei (Deus,) quèd lHmaél pœnitentiam ſit acturus eo (Abrahamo)

adhuc vivo & quòd Eianus durante ipſius (Abrahami) vita ad malam indolem non

ſit

Hebraicas efficit ducentos ac decem annos, in
MSto Erff. 2z. poſt additur: 2ν6 Hae e
Panz i. e. illuc, prout dixit Jjacob filiis ſuis, vid.
infrà Geneſ. c. 42. v. z. ibique not. n. 6. it, not.

ad iExod. c. 12. v. 40. Sign. * confer. hic &
tract. Talm. Berachot, fol. 9. b. it. Sota, fol. 46.

b

affligent illum (vopulimm Iraëliticum) quadrin

gentis annis (prout ſtatim h. verſ. 13. ſequitur,)

cur? quoniam Abrahbamus) dixerat ei (ſcil. Deo.)

quanam in fe cognoſcam (uti ſupra verſ. 8. h. f.

cap. habetur) reipondit ei (Abrahamo Deus:)

ſciendo ſcies (cuti h. verf. 13. habetur,) quam
ob cauſam, per Gematriam, quoniam mutavit

filios ejus quadtingentis (annis,) haud feio, quid
poſteriora iſis ſibi velint. .
52. Vide Geneſ. c. 20. v. 2. confer. nor. in nd
O h. loc.
53. Sicuti Geneſ. c. 26. v. J. he be ur.
54. Vide Genel. c. 47. V. 4.

5§S. Quoniam, uti R. David. Kimchi ad Joſ. c. 7.

v. 11. ſeribit, Mhad da 72 i. e. omnis (par-

ticula:) ba, auget rem ideò, ex mente autoris]

b. & Sanhedrin, fol. 39. a. & Edajot, fol. 3.

* Hebr. —% in MSto Erff. 2. hic addita ſunt
zſta: e e ween e ee e ee
NDNa in e e e ee n e nee
ND yaNe n me e, i. e. & ſervient &

noſtri, non ſolum £ gyptii; ſed & aliæ gen-
tes, quæ Ifraélitas gravi ſervitutis jugò preſſe-
runt, à Deo judicabumtur, confer. not. in mo*
b h. loc.
56. His enim Deus punivit Ægyptios, qui Iſraeli-
tas dura ſervitute afflixerant, antè verba iſta,
Wya i. e, dieem plagis, in MSto Erff. z.
hæc præmiſſa ſunt: ve 99 en
a rhn i. e., cur (hic) dicitur ε quoniam ro-
bur eorum (IIra-litarum) debilitatum fuit in
Dan, confer. quæ ad cap. præced. 14. v. 14. n.
52. notata ſunt, & poſi vocem H i. e. plagis,
in eod. MSto Erff. z. additum eſt: 7X o.
i. e. tanquam judex & redemptor.
57. Prout Exod. c. 12. v. 36. habetur, confer. not.
in par H h. loc.-
XX LOci iſtius explicationem vide in notis od
h. loc. omiſſa autem ſunt iſta: nec videbis
ilia omnia, in utroque MSto Erff. confer. hic
tractat. Talm. Berachot, fol. 64. a. & Moëd ka-
ton, fol. 29. 2.

5S9. Et antè mortem ſuam cultum idololatricum
deſeruerit, videtur tamen contrarium inaui ſu-
1à in notis Raſchi ad Geneſ. c. 11. v. 32. con-
fer. & Joh. Lighrfoot in Act. Apoſtol. c. 7. v. 4.
p; 62. & not. in a r h. lor.

R

A. .

ſibekerun⸗
lo atque en
N. heneruin
bigemm⸗
Canain la
ſcriptmnel
ſackunek,
Tatienez tel
lius tütunn
ontlis .
naa dauctu
diarenim
Gunelt, d
ſiehunt wirun
6t Lod.
(enocidit
dield. E.

idololarica

—
59. Cllket hie
Ne91 & Tla
116.7.16.
S0, Aibitin
quens piæ
ciiik quam
ret, holtur
fer. Ctel c.
faclunele
ſui, klni, n
aſpican i
ciamem, id⸗
gicit: helie
Genel oln,
61. Delecn ⸗
bini iſtnünn
loc.
62. Hientiſtn⸗
XtX Atqui,
beneratiogt
nlam ſacobe
er leputatus

CA N.

ſteperiter
dr.) gere
nam leitum
milan ar.
Ar. Jue &
tedegetunt,
1 Cun ſr.

Werunt Eoy⸗

nia. F Bod,

Ertierat; ſel

ine deiptun)
pelieru i ſmmt.

(Abrahamo)

mindolem non
ſit

—.—
ſed & alie gen⸗
itutis iugo peſſe⸗
Onker, not, in nd

ptior, gullliatli⸗
„ Ante perba illa,
s in MNo Elt,2

d n

ur iz quonim t0

Gebilitzum faitin
eed. 14. V. 14. d.

m Doni e. Plagi,

tum et: Wn n

hptor.

tabetur, Conkfer, nof,

vide in notis voN

Untilla: decvidebis

8to Erff. conker, hic
164. 2,8 Moid N

Eltum idoloaticum
cobtrarium inoui ſ(l.
el. c. 11. .. 31. col⸗
h lo:,

CAbP. XV. GENESEOS. 123

ſit deflexurus, ?9, quocircà mortuus eſt (Abrahamus) quinquenniò antè tempus ſuum,

%a. atque eo ipſo die, (quo mortuus eſt Abrahamus,) rebellavit 1. Eſauus. Verſ. 16.
BEe generatione quarta] Poſtquàm (poſteri Abrahami) migrabunt in Eägyptum, erunt

ibidem tribus generationibus; ſed quartâà revertentur ad terram iſtam, nam in terra-

Canaan loquebatur (Deus) cum illo (Abrahamo) atque fœdus iſtud pangebat, ſicuti
ſcriptum eſt: ut darem tibi terram iſtam, ad poſſidendum illam, 62. atque ita etiam
factum eſt, jacobus (enim) migravit in Egyptum, abi (itaque) & numera illius gene-
rationes, (reperies) jehudam, Perezium & Chazronem; Caleb autem, Chazronis fi-
lius, fuit unus ex illis, qui terram (Canaan) ingreſſi ſunt. ** Eod. v. 16. Quia nondum
gompleta eſt iniquitas Emoræi (Nempe:) ut expellatur & terra ſua uſq; ad illad tempus,
nam Sanctus ille Benedictus non punit populum, † donec menſura ejus compleatur,
dicitur enim: in menſura, cùm dimiſerit illa, diſceptabis cum ea. 63. Verſ. 17. Et fabétum
eſt, dum Sol occidit] (Iſtud: ) hic ſumitur) veluti (in illo loco:) *) i. e. & fa-
Ctum efſt, dum illi ſaccos ſuos evacuabant, 64. item: α & accidit, dum illi ſepe-
liebant virum, 65. ac ſi diceret (Scriptura) —☚ * n1 i. e. & facta eſt res iſta.
66 Eod. verſ. 17. Sol occidit] (Verbum hic ſignificat:) Hρρ i. e. occubuit.
(ſeu occidit.) Eod. verſ. 17. Er caligo fuit] (Dictio y ſigniſicat:) tenebras
diei. 67. Eod. verſ. 17. Etecce clibanus fumans & .] Indicat ei (Deus,) quòd regna
idololatrica 68, ſint caſura. Eod. verſ. 17. Occiderat] Accentus iſtius (verbi N)
Q⁊ 2 eſt
Ssn h. loc. it. tract. Talm. Edajot. fol,
ebr. RV MSt. Erff. 2. pro eo habet : zn
8aA i. e., ab homine (ſcil. non ſumit vindi-
ctam ſeu pœnam.)
63. Vide Eſai. c. 27. v. §. ubi variæ ſunt interpre-
tum verſiones, quas huc tranſcribere ſuperſedeo,

fer. Geneſ. c. 5. v. 22. n. 5. idque eum in nem conter. D. Wagenſeil. Nizzach. p. 25 5. it. infrà
factum eſſe dicunt, ne Abrahamus pronepotis Genel. c. 19. v. 20. n. 40.
ſui, Eſaui, malam indolem ac corruptos mores 64. Sicuti Geneſ. c. 42, v. 3 5. habetur.
aſpiceret & idcircò in ſenectute ſua animò exeru- &5. Vide 2. Reg. c. 13. V. 2 1.
ciaretur, idque ajunt hic innui in Scriptura, quæ &6. Nam ſub iſio: ſubintelligenda ſunt ver-
dicit: ſepelieris in ſenectute bona, confer, infra baiſta; n, vide Gur Arjeh fol. 2 4. col. 4.
Genel. c. 17. Vv. 14. n. 32. b⸗ circà fin. & not. in pa ine h. locd.
61. Vefeci gr gelleni indolebem, unde R- h. 67. Vel: obtenebratus fuit dies, dies in tenebras
. inzi Pro ent, vide in 5 . verſus eſt, ita juxtà Hepræum . ubi py qvn
62. Sicuti ſuprà verſu 7. h. cap. habetur. haberur⸗ cali Migeo E eſt negirur rnes R
XXX Atqui, ſi jacobum connumeres, reperietur c caluß us 1pto die.
6 8. Hebr Ny i. e. & reiay, cultus idolo-

generatio quinta; ſed reſpondent Rabbini, quo- .
niam Jacobus fuit ſenex, ideò ille minn avra i. rum, ſic in codice Hebræo, quo uſus ſum; ſed
pro

e. reputatus fuit tanquam mortuus, vide not. in

59. Confer. hic Raſchi not. ad Genel. c. 2 5. v. 30.
n. 9 . & Pſalm. 109. V. 14. n. 16. it. ad Pſalm.
116. v. 16.
S. Juſſu Divino vel Deo ſie dirigente fatum quin-
dquenniò prævertit Abrahamus & annis quinque
citins, quàm ultimus ille dies decretorius inſta-
ret, mortuus eſt, ſic opinantur Rabbini, con-

124

GENESEOS.

CAP. XV.

eſt ſuprà, 69. ideò illud exponitur, quòd jam anteà occiderit (Sol,) nam ſi accentus e-

jus eſſet infrà 70. in Aleph, exponendum eſſet: dum ille (Sol) occidebat; verùm non
poterit (hoc loco) ita dici, nam ecce jam anteà ſcriptum eſt: & Sol occumbebat; 71.
tranſitus autem clibani fumantis poſteà accidit, hinc deprehenditur, quòd (Sol) jam
anteà occiderit atque hæc eſt differentia, (nempe:) in omni dictione, quæ eſt generis
fœminini quæque duabus conſtat/2. literis,“ quando accentus eſt ſupràâ, 73. ſignificat
præteritum (tempus,) veluti iſtud (verbum N& hic accipitur,) & veluti (habetur in

illo loco:) & Rachel e& i. e. venit, 74. item:

Dpi. e. ſurrexit faſciculus meus, 75.

item: ecce ν i. e. reverſa eſt fratria tua; 76. aſt quando accentus eſt infrà, 77. fi-
gnificat præſens (tempus, videlicèt) rem, quæ jam fit & vadit, 78. veluti chabetur in
illo loco:) HN& i. e. veniebat cum ovibus, 79. eſpere ille (Sol) H& i. e. ccidit *

& manè ipſe Ha i, e. & revertitur. 80.

Verſ. 18. Semini tuo dedi] Dictum San-

cti illius Benedicti perinde eſt, ac factum. 81. Eod. verſ. 18. FHlumen magnum] Quo-

niam * iſtud (flumen) vicinum eſt terræ Iſraéliticæ, (ideò Scriptura) vocat il-

lud magnum, quamvis iſtud ultimo loco ſit poſitum inter quatuor flumina, quæ ex

Eden

pro his in Bibliis Buxtorf. legitur: ani. e,
In gehennam, ſenſus eſt: quòd regna idolola-
trica caſura ſint in gehennam.
69. Vel: accentum habet deſuper, fuprà ab ulti⸗
ma i. e. in penultima, vox iſta Grammatieis di-
citur yyn Milhel, ei opponitur yn Milrah,
quæ accentum habet in ultima. vide Buxt. Lex.
Talm. fol. 16 12. confer. & infra Genel. c. 18.
V. 20. n. 94. & Geneſ. c. 29. V. 6. n. 4.
70. Id eſt: in ultima, quæ vox dicitur Milrab, uti
num. antec. 69. notatum, confer. infra Geneſ.
dict. c. 1 8. v. 20. n. 82.
71. Vel: inclinabat, ad occaſum vergebat, vid.
vetſ. I2. h. cap. poſt: &a' in utroque MSto Erff.
habetur: — ay nnde e dienen deern i. e. &
ſopor cecidit ſuprà Abrahamum (ſuprà verſ. 12.
h. cap.) tranſitus autem &c.
72. Vel: compoſita eſt, cujus fundamentum ò
radix duæ ſunt literæ, ita Juxtà Hebræum.
X In notis Raſehianis editionis ar r hic iſta
reperiuntur addita, nempe: 20, Dp, Ra M i.
e. veluti (ſunt verba iſta) , .
73. Id eſt: quando accentus eſt in penultima, con-
fer. ſuprà n. 69. h. verſ.
74. Vide Geneſ. c. 29. v. 6.
75. Sicuti Genelſ. c. 37. v. 7. habetur.

76. Vide Ruth. cap. 1. V. 15. confer. & infrà Ge-

neſ. e. 1 9. v. 20. ibique not. n. 86.
77. Id eſt: quando accentus eſt in ultima, vide
ſuprà num. 70. h. verſ.
78. Vel: continuatur, quæ res non eſt præterita
nec futura, ſic verto: Hebr. 1, puto igitur
hic præteritum imperfectum intelligi, confer in-
ftà Geneſ. c. 1 9. v. 20. n. 83. & Deuter. c. 27.
V. I n. I.
79. Sicuti Geneſ. c. 29. v. 9. habetur. B
*X Hebr. Nn Ne anya, editio Baſileenſis pro eo
habet: —nèn Dn i. e. filia inſurgit contrà
matrem ſuam, Mich. c. 7. verſ. 6. ſed abeſt u-
trumque ab utroque Msto Erff.
80. Sive: oritur, alibi dicitur: aα, vid: & 2. Sa-
muel e. 23. V. 4. .
81. Præteritum a, i. e, dedi, hic politum eſt
pro futuro: 1N& i. e. dabo, ob rationem ab au-
tore noſtro adductam, confer. Gur Arjeh fol.
24. col. 4. fin. & Bereſchit rabba, ſicuti in ov
n ad marginem allegatur, in MSto Erff. 1.
hic ita legitur: v dN i.ν Er i. e. di-
ctum meum (inquit Deus) eſt factum.
XXX Hebr. 97, in Berolinenſi editione huic
præmittitur M SN Ii. e. iſte eſt Euphrates; in
MSto Erff. 2, habetut: 2 i. e fluvius Eu-
phrates. S

WI.

Uaegel
ulgreelt,l
bebunt. 4
is,) biblent⸗
Fenzi . he⸗
ore futito,
Gientia eorunn
hæc Catur

erl. 14
laconl.
in iſtin
boruila] Do⸗

—
82. Mie lupta 6
83. Hd: ubet
celentie, gua⸗
Vetſatoren cun
Lex. Tin. fol.
34, Colls bius.
atque ſin Drul
4 Hebr. hic
plari Hiheo,
WN eur:
dem lelt

72 Hebt h d
led in

3t Möumr.ſie

d n

Keniſi ſiptun

Qum tumn (i⸗

45, De quhuhe
fer. Gur Anehſch
princ. ac Naldhi
14 Deuter t,
ſot. Her. Chon
4. P. 592. edl
WMie, Kadl
We nn

CNN.

Ractentitt
Verümnon
undebat; ,,,
r el genetit
173.lgniſtat
i (habetut in
Ulus mes 7.
inſtz, 7. d.
i habetar in
i e, Occidit 1

bebunt. 34. Verſ. 1I 9. Kenaos] Sunt

Didum San.
maonum Quo-
Mnan
Dtura) vocatil-
lumina, ne A

——
n. 96.
eſt in ulim, ſide

es non elt pleterita
INn, u igtnr
intelligi, tontetin⸗
1. 8& Deiter, ,27,

hibetur.
io Baſleenſisplo eo
,Plin inſurgit connil
,Verl 6. led addeſu⸗
t: m, vid &n e⸗

Wi, hie polnum eſt
ob tationemn mhau⸗
Ooler, Gut Areehtol.
ttabba, ſicutiin
tur, in Mrolif.
Rie ci⸗
el kaun,
ligenſt editione uulte
ine el Eophrattzj in
15 Wie kuſiut bu⸗

CAP. XVI.

GENESEOS.

12 5

Eden egreſſa ſunt, dicitur enim: & quartus fluvius eſt Euphrates, 82. proverbium

vulgare eſt: ſervwus regis eſt rex, 83. item:

tis,) niſi ſeptem gentes; *tres autem (iſtæ
Kenæi, * Keniſæi & Kadmonæi 85.
pore futuro, nam di
dientia eorum. 86.
hæc vocatur terra Rephaim. 87.

CA.

la conſpexerat, quæ

bor ex illa] Docet (hic Scriptura) de eo, c

in iſtius domo, quam domina in alterius ædibus.

adhære præfecto & reverentiam tibi exhi-

hic decem populi, nec (Deus) dedit eis (Israeli-

‚nempe:) Edom, Moab & Ammon, ſunt

atque iſti erunt (Israêlitis) in poſſeſſionem tem-
citur: & in Moab extenſio manus eorum & filii Ammon obe-
Verſ. 10. Et Rephaim] i. e. Terram Ogi, de illa enim dicitur:

XVI.

yerſ. 1 Aucilla Zeyptia] Hæc Pharaonis fuit filia, 1. quando (enim is) miracu-
facta erant Saræ, dixit: ſatius eſt, ut filia mea ſit ancilla

ibus. † Verfſ. 2. Fortaſſis ædifica-
ſunt liberi, quòd ille non ædifica-

— 3 tus;

ui nulli

82. Vide ſupra Geneſ. c. 2. V. 14 ibique not. Sign.“
83. Id eſt: habet aliquid majoris dignitatis & ex-
cellentiæ, quàm ſervus vulgaris, propter con-
verſationem cum rege & juxtà regem, Vide Buxt.
Lex. Talm. fol. 1564⸗
94. Conker. Ejusd. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2373.
atque Joh. Druſii Adag.
V. 7. n. 52.

plari Hebræo, quo uſus ſum, in edititione v
—e habetur: diey i. e. idololatras, res eo-
dem redit.
„x Hebr. o r hæc & ſequentia usque ad
2 H i. e. & (in) Moab, abſunt à MSto Erff. 1.
3 t MStum 2. ſic habet 1 n een nen
n ee nnen ien ie e. Edom autem eſt:
Keni, ſic ſeriptum eſt: ſi inter fiellas poneres ni-
dum tumm, (vid. Obad. c. I. V. 4.)
95. De quibus hig in textu ſaero ſermo eſt, con-
fer. Gur Arjeh fol. 24. col. 4. fin. & fol. 2 5 col. 1.
princ. ac Raſchi not. ad Deuteron. C. 2. V. F. n.
14 S& Deuter. c. 1 8. v. 2. M. 11, vide etiam Light.
foot. Dec. Chorograph. Mareo præmiſſ. c. 10. 9.
4. p. 5924 edit. Eipfienſ. in MSto Erff. 2. poſt
WMA“ i. e. Kadmonæi; hæc ſunt addita: Py
ayre e ee enn ee an

Hebr. it. Deuteron. c. 1.

X Hebr. =h, ſic in Bibliis Buxtorf. ut & in exem-

reya νh en een nene ee end de
Swa n e den She i. e. Ammon &
Moab, qui invidià commoti fuerunt ergà popu-
los, quoniam ſcriptum eſt: non abominaberis
Edomæos (Deuter. c. 23. v. 8. (ſcriptum quoq;
eſt:) non veniet Ammonita & Moabita in cœ-
tum (Domini, Deutet. c. 2 3. v. 4.) & occurre-
runt Iſraëlitis conſiliò Bileami non obtulerunt
eis panem & aquam
96. Vel & in Moabitas immittent manum ſu-=
am & Ammonitæ obedient eis, uti Eſai. c. 11.
v. I14. habetur, ubi vide Raſchi not. confer. &
Pſalm. 109. v. 10. item Bereſchit Rabba. h. loc.
ac Deut. c. I. v. 7. ibique not. n. 47. & Sign.
97. Vide Deut. c. 3. v. 13. ibique Raſchi not. n. 21.
confer. & not. in e . h. loc.
I. Hebr- a in MSt. Erff. 2. huic præmiſſa ſunt iſta:
r Ne e, e, e, ri i. e. quæ fuit
aneilla Saræ, illaque extitit (filia Pharaonis.)
confer. Raſchi not. ad Cantic. cap. 6. v. 8. ut &
not. in b'no h. loc.
† Hebr. na, in MSto Erff. 2. hie addita ſunt
iſta d y D j. e. ejusque nomen
fuit Hagar, propter Hv i-e. peregrinitatem
(quia peregrina fuit.)

GENESEOS. CAbP. XVI.

tas; ſed deſtructus ſit; 2. Eod. verſ. 2. Eaificabor ex, illa] In juſtiria, * dum æmu-
lam meam in domum meam recipiam. Eod. verſ. 2. Voci Sarai] i. e. Spiritui ſan-
to, qui in illa erat. * Verſ. 3. ct accepit Sarai] Accepit 3. eam (ejuscemodi) ver-
bis: felicem te! quæ meraiſti, ut adhæreas corpori tàm ſancto, quale eſt iſtud (Abra-

hami.) Eod. verſ. 3. Peſt fnem decem annorum] Hoc eſt tempus præfixum uxoOri,

quæ decem annis morata liberos non parit marito, (tuncis) aliam debet uxorem du-
cere. 4. Eod. verſ. 3. Poſtquam habitaverat Abtam] Narrat (hic Scriptura,) quòd ha-
bitatio extrà terram (Cananæam) non ſit ei (Abrahamo) de numero, 5. non enim ei
(Abrahamo) dictum eſt: & faciam te in gentem magnam, 6. donec ipſe venit in ter=
ram Ifraéliticam. Verſ. 4. Et venit ad Hagar eaque gravida Jabla eſt] Primé concubi-
tu. * Eod. verſ. 4. Contemptui fait illius domina in oculis ejus] Dixit (Hagar.) Sarai i-
ſta * non ſic intus eſt, prout ſe foris oſtendit: præ ſe fert ipſa, ac ſi eſſet juſta; ſed

(reverà) non eſi juſta, non enim meruit, ut omnibus hiſce annis conciperet; aſt ego
primo concubitu gravida ſum facta. r Verſ. 5. Iniuria, mihi facta, (incumbit) tibij
1. e. Injuria, mihi † illata, in te recidit, ego pornam ſuſtineo (inſons, nam,) dum ad

Sanctum illum Benedictum preces fudiſti (hunc in modum) ecquid mihi dabis, ego

ſine

z. Dicunt Rabbini: hin an rpan ie
i. e. quisquis filium ſapientiæ ſtudioſum relin-
quit, is pro non mor tuo habetur, confer. Gur Ar-
jeh tol. 24. col. I. princ. vid. & infrà Genel. c. 18.
V. 19. n 81. 8g Genel. c. 30. v. I. n. 3. .
* Vel;: propter Juſtitiam ſeu meritum, confer. in-
frà Geneſ. c, 30. v. 3. num. 7. & not. in α
na h. loc.
*X Vide & hic not. in man ne, ubi Bereſchit
Rabba ad marginem allegatut. .

3. Allexit, atttaxit, confer. ſuprà Geneſ. g. 2. V. I 5. f†
ibique not. n. 74. & n. 75, it. Levit. c. 8, V. 2,n. 2.

ac Num. c. g. v. 6. n. 27. it. Numer. c. I I. Vv. 1 6.
n. 6 8̊, vide & not. in pam ν h. loc. ac Be-
reſchit rabba, uti ibidem ad marginem allegstur.
xXX Hebr. ν7, in MSto Erff. 2, pro eo legitur:
MrNX WNW j. e. inter maritum & uxorem ejus.
† Hebr. ne., MSt. Erff. 1. addit; WMy i. e, cum

otiari &c. vid. infr. Geneſ. 2 5. V. 26. n. 7 9.
5. Nempe annorum, ſenſus eſt: anni, quibus A⸗=
brahamus extrà terram Cananæam habitaverat,
non connumerantur hic annis illis decem, qui-
bus ille in terra Cananæa degerat, de quibus hic
ſermo eſt, vide Gur Arjeh dict. fol. 2 5. eol. 1. fin.
6. Sicuti ſuprà Geneſ. c. I2. v. 2. habetur.
* Nam ba % nya i, e. factum eſt ei(Hagari)mi⸗

primo concubitu juxta Rabbinorum ſententiam
vide not. in pom eneh. log. ubi & Bereſchit
rabba ad marginem allegatur.
xX Hebr. NI M“* in MStoErff. 2. his præmiſſa ſunt iſta
P ia en enen nen e mee e
* Râ& & non eſt iſta (Sarai) juſta, quoniam
non habita eſt digna, quæ ædificaretur (per ſo-
bolis procreationem) nec gravida facta eſt; alia
explicatio) dixit (Hagar:) Sara iſta (non ſic intus
*XX Conter. & hic not, in an nou ubi Bereſchit

Confer not. in am 'nv, ubi & tract. Talm.
evammot fol. 64, a. ad marginem allegatur „vi-
& Buxtorf. Lex. Talm. fol, ?1336. ubi ita: ſi quis
duxerit uxorem & moratus fuerit cum ęea decem
annos & non pepererit, non eſt ei permiſſum

4.

₰

rabba etiam ad marginem allegatur.
1 Hebr. wy opf, in MSto Exff. 2. ita habetur
Ziy er de nen h pr i.e. injuriam Sanéts
illius Benedicti ibi iwponocin te devolvo.)

raculum, quoniam fœmina non fit gravida

CAr. W
—
ſine liberl
ptecati de
cohibes,
neam .
Setiptura,
10, nam (5
ſata etahn
Vida es; 1

((cod gtar
utabacla,

(Sarai.
nis? nore
,

7. Vide cap
l loe.

1, Hebr. D-

Verbatun
4Oargnas
ſpernit a
m lol. 15
ſchit Rabl
citur ame
hie intent
Hebr. on
in ſinum
Wod dwr
habetur.)
Uxor keed
Hebr,
N
N N
Aricungte
Nur prin
gupeet
Plangend
eyplicati
N. Vempel
tur plend
ddurit.
10. Feinß
o uſus
n inh
ibicen i

Al. XMI,
Humm emu-
jtitoi ſan⸗
nodli )yet⸗
10(Abra-
A uxori,
Voremdu⸗

anölhy

on enimei
enit intet⸗
SS
concubi⸗
r.) atai ⸗
foltaz ſel
et; all ego
mbit) itil
) dumad
dabis, ego
ſine
,n, 79.
i,guibus 4
babitzerat,
decem, qul⸗

de gvibus hie

1 eol. in⸗

petur;.
eilkagani)mi⸗

n ſi graide.

in lententiann
bi SBerelchit

emiliu unt ila
r
uſta, quonlaln
tetun ſerſ⸗
ſacta s ai
(non ſic jntus

,ubi geeſhit

tul⸗
4 1,ite habetut

ninim guli

CAbP. XVI.

GENESEOS.

12 7V

ſine liberis abeo, 7. tu non niſi pro te ſolo rogàſti; cum (tamen) pro utroque noſtrum
precari debuiſſes, tunc ego tecùm unà viſitata fuiſſem, prætereà verba quoque tua à me
cohibes, 8. dumtu contemptum mei audis ac taces. Eod. verſ. 5. Ego dedi ancillam
meam &c. inter me & te*] Omnis (dictio) (. e. inter te,) quæ (habetur) in S.
Scriptura, eſtdefectiva9. hæc autem (quæ hic habetur,) eſt plena, lege (itaq; hic: P)
10. nam (Sara) oculum malignum ti. conjeceratinimprægnationem Hagaris ac cau-
ſata erat, ut illa abortum faceret, & hoc eſt, quod dicit angelus Hagari: ecce tu gra-

vida es; 12. ſed nonne illa jam antè gravida erat; ipſe autem (angelus) annunciat ei

qud gravida ſit? (ita ſanè eſt;)ſed docet (Scriptura,) quòd prima conceptio t fue-

rit abacta. 13.

Verſ. 6. Et humiliavit Semi] Gravi † ſervitutis jugéô * eam preſſit

(Sarai.) Verſ. 8. Unde venis 32] (Iſtud: M & ſignificat:) [2) i. e. unde ve-

nis? noverat (ſanè angelus;) ſed Cille ideò interrogavit, jut anſam * ei daret ſermo-

7. Vide cap. antec. 1 5. v. 2. & not. in mman n

h. Ioc. .

g. Hebr. PDr i. e. aufers, violenter ahbripis (à me
verbatua,) ita, ut ne verbulo quidem duriori

coarguas vel inerepes Hagarem, quæ me ita

ſpernit ac contemptui haber, confer. Roſch haſcha-
na fol. 16., b. & Baba Kamay fol. 93. a. it. Bere-
ſchit Rabba & nor. in ar r'H. loc. reſpi.
citur autem iſtò verbo Dr' ad vocem bprquæx

hic in textu ſacro habetur.
* Hebr. n) MSt. Erff. 2. pro eo habet: 0oa i-e.
in ſinum tuum, & poſkeà addit: W& & M
rn OX TvN i. e. ſicuti (Deuter. c. 13.Vv. 7.

habetur:)uxor ſinũͦs tui (ſtem Malach. c. 2. V. 14.)

uxor fœderis tui.
X Hebr. †n) in MSto Erff-2. hic additur: oau
n r een Nin wene en n bn

DrDea een nee nde ene j. e nam
quicunque tradit judicium ſocii ſui Deo, iſte pu
niur primò & ſic etiam factum ceſt (ſcriptum †
quippe eſt Geneſ. c.2 3.v. 3.) & venit Abraham ad
plangendum Saram & ad deftendum illam; alis

explicatio (omnis dictio &c.)
9. Nempe hoc modo legitur: ma; hic verò legi

tur plenè: †a; rationem ejus autor noſter bic

adducit.

quo uſus ſum, habetur, in etlitione t'an nee

ut & in Berolinenſi legitur hic: †a) & additut

bliis Buxtorf. & in exemplari Hebræo,

cere; ergà fœminam, nempè, quòd Sara ver-
ba iſta direxerit, etiam ad fœminam, Hagarem, ſic
in notis Dom rie h. loc. exponitur, ubi et-
jam punctorum ratio adducitur.
1II. Invidum Hebr. py, atque iſta oculi ma-
ligni injectione quaſi faſeinò abortum Hagaris
procuratum eſſe tradunt Hebræorum magiltri,
confer. D. Wagenlſeil. Sot. p. 760. & 76 3. n. 14.
it. p. I139. & ſeq. ubi plura de faſcinationis vi,
& infrà Geneſ. c. 2 I. V. I4. n. 32.
12. Sicuti infra verſ. II. h. cap. habetur, nempe:
ſecunda vice gravida es, poſtquàm primum
abortum feciſti, ita ſentiunt Rabbini, vid. numz.
ſec. I3. h. verſ. „.
NX Hebr. r MSt. Erff. 2. pro eo habet: a'
i. e. uteri geſtatio, res eadem eſt.
13. Vel: abortum fecerit (ſcil. Hagar) nempe:
per oculum malignum Saræ, de quo num. antec.
I1. h. verſ. 5§. Hagar itaque ſecunda vice conce-
perat poſt primum abortum, vide num. præced.
12. in MS Erff. 2. Poſt ver ba iſla: quod prima
conceptio fuerit abacta „ ſic additur: a
Mayr i. e. atque iterum gravida facta eſt.
† V erbis iſtis : gravi ſervitutis jugò eam preſſit, in
Ast. Erff. 2. præmiſſa ſunt iſta: un a
N i. e. afflixit carnem ejus, alia explicatio: (gra-
vi lervit. &c.)
* Conſfer Bereſchit Rahbba h. loc. prout in ow
bn hic ad marginem allegatur.
XX Hebr. Hr i. e. januam, KKinm, MSt. Erff. 1.

bidem in parentheſi: Napa i 7i, e. vult di-E pro eo habet: pru i. e apertionem oris.

CAb. XVI.

GENESEOS.

cinandi cum illa; 14. & 61 & ſignificat: ubinam eſt locus, de quo tu dicis, te ve-
nire? Verſ. 9. Et dixit ei angelus &c.] Ad unumquodque dictum miſſus ei (Haga-
ri) erat angelus alius, 15. quocircâ in omni νR:e. dicto (ſive ſermone) expreſſè

128

Verſ. I1. Eece tuprægnans eri,] Quando revertéris, gravida

dicitur: angelus. 16.
ecce tu prægnans eris. 17. Eod. verſ.

eris, ſicuti (ſcriptum eſt) de uxore Manoach:
1II. Et paries filium] (Iſtud: QAponitur hic) veluti:
ſimile: A i. e. habitans in Libanon, nidificans in cedris. 18. Eod. verſ. II.
Ert voca nomen ejus] Eſt (hic) imperativus, ſicuti dicit (Scriptura) quoad maſculum:
19. & voca nomen ejus lſaac. 20. Verſ. 12. Ferus homo] i. e. Amans deſerta, ad
venandum beſtias, ſicuti ſcriptum eſt: & habitavit in deſerto † & fuit ſagittarius. 21.
Eod. verſ. 12. Manus ejus contrà omnes] Latrones.* Eod. verſ. 12. Et manus omni-
um contrà illum] i. e. Omnes eum odio habent ipſumque laceſſunt. Eod. verſ. 12.
El àregione omnium fratrum ſuorum habitabit] Quia ſemen ejus erit magnum. ** Verſ.
13. Tu es Deus viſionis] (Dictio'&α) habet punctum Chateph Kametz, quia eſt no-
men rei (ſubſtantivum, ac ſi diceret:) Deus ν1, e. viſionis, qui vidit contume-
liam eorum, qui ignominià affecti ſunt. ** Eod. verſ. 13. Quia dixit, num etiavi bic
&c.] (Particula hic) ſignificat admirationem, 22, an putaviſſem, quòd etiam
hic in deſerto viderem angelum Dei, poſtquàm vidi illos (angelos) in domo Abraha-
mi,

—

14. Confer. quæ ſuprà Geneſ. c. 3. v. 9. n. 3 0.
n. 33. notata ſunt, it. Baba kama, fol. 92.

15. Vide infrà Geneſ. c. 18. v. 2. ibique not. n.
10.
16. Hoc enim verſu 9. legitur: & dixit ei angelus,
& verſu ſequenti 10. & dixit ei angelus, idem di-
citur verſu 11. & dixit ei angelus, confer. quæ
infrà verſ. 1I 3. h. cap. notata ſunt n. 24.
17. Vel: concipies, Sicuti Jud. c. 1 3. v. 5. habetur, ver-
bumitaque rS, quod hic habetur, eſt tempo-
ris futuri juxtà hanc Commentatoris noſtti expo-
ſitionem, vide not. in =nm Mταν h. loc
18. Vide Jerem. c. 22. V. 23. confer. not. in v
yr h. loc. ubi ratio punctorum affertur.
19. Vel: de maſculo, ſenſus eſt: verbum nd,
quod hic habetur ac de fœmina uſurpatur, dicitur
etiam de maſculo, idque exemplò adducto pro-
bat autor noſter, confer. not. in a e h,
loce.
20. Sicuti infrà Geneſ. c. 17. V. 29. habetur.
Hebr. dacna, in Berolinenſi editione hic addi-
tur P i. 6. Paran, reſpicitur hac expoſitione

ad vocem: N quæ in textu ſacro hic habe-
tur.
21. Vide infrà Geneſ. cap. 2 1I. v. 20. confer. not.
in onom new h. loc. it. not. ad Hoſe. cap. 13. V.
15. num. 27. S
* Hebr. dd?, ſic in exemplari Hebræo, quo u-
ſus ſum, habetur, quod etiam hic ſecutus ſum, in
Baſileenſi editione corruptè legitur: , con-
fer. not. ad Geneſ. cap. I. V. I. n. 6.
xX Confer. Bereſchit rabba, ſicuti in dvan ne ad
marginem allegatur.
xX In Berolinenſi editione, ut & in notis Raſchia-
nis editionis 'am ne poſt pany hæc unci-

H N e Pen e en ee nn
borum iſtorum:) tu es Deus viſionis, quorum

videat illum, vide & not. in ns ne h.

loo.
22. Vel: interrogationem, nempe verba iſta? num

etiam hic &c. interrogativè vel admirativè ſunt

accipienda.

NH); eſt autem huic

. 9 „☚
nulis incluſa & adjecta ſunt: α7 nèe & e n
i, e. alius liber (hic habet:) explicatio alia (ver-

ſenſus eſt: quòd ipſe videat omnia nee quicquaem

CAr. W.

mi,

ibi ehinm
ſngelos) 1

tauit. e⸗

s lociſe e
mus non àn

Zpitimtan
16,kMenma
certt Slipt
gus gon tare

.
Neera

—
13. Uiiudie.
† Hebe din l
ie ſibis,
Gerat il ae.
24. Vile, gur
16. noratd ſa
25. In Ingun
abgel dinrn
P. Papils bis
bentur hjein
que MSo b
cgaica,e guin
w w
W
ed
Inter Kacech
bi) iner Ke
V. 1.) Bared

quoniamn a9

ter Bared (ve

inas igneaz,

ie. inter duo

CN N.
—

licig te e.
lsei lgr.
one) prelle
tetis, graric
7. od, vet.
el autem hui
Lod.verde 1I.
d malculum.
ins deſetta, ild

lagittatius. 1

Et wanus omyi⸗
Eod, verl. 12.

gnum. Verl.

1n, guiaelt no.

Vidit contame-

t,pum eti n ie

m, qvod etam
domo Abraha-
mmi

————

tu ſacto hic habe⸗

V. 10. Coller. not,
24 Hole ah lj. .

Nikiebtro, glo⸗

hiclecutus ſum, in

mi, ibi enim conſveveram videre angelos; ſcias autem, quòd illa ſolita ſit vid ere eos

GENESHOS.

129

(angelos,) nam ecce Manoach ſemel tantùm vidit angelum ac dixit: morte morie-
mur, 23. illa autem viderat quatuor † (angelos)alium poſt alium, 24. nec conſterna-
ta fuit. Verſ. 14. Puteum viventis, videntis me] Juxtà Targum ejus (facienda erit hu-
jus loci 25. explicatio.) Verſ. I 5. Et vocavit Abram nomen &c.] Quamvis Abraha-
mus non audiverit verba angeli, qui dixerat: & vocabis nomen ejus Ismaeël; 26,

Spiritus (tamen) Sanctus* quieverat ſuper illo, ac vocavit nomen ejus Ismael. Verſ.

1I6. Abram autem octoginta & .] In laudem Ismaëlis (hoc)ſcriptum eſt, ut notum fa-

que non tardaverit. 275

CaALP.

.

ceret (Scriptura,) quòd ille tredecim annorum

fuerit, quando circumciſus eſt quòd-

xVII.

Erſ. I. Ego (ſum) Deus omnipoten:] (Dictio Billud ſignificat:) ego ſum ille,
i. e. qui ſum ſufficiens 1. in Divinitate mea omni creaturæ, quapro-
pter ambula coràm me & ego tibi Deus ac patronus ?, ero, ſic quoque in omni

loco,

23. Uti Judie. c. 13. v. 2 2. habetur.
† Hebr. " in M1sto Erff. 1. poſteà additur: bye
i. e. vicibus, ut ſenſus ſit: quatuor vicibus (vi
derat illa &c.)
24. Vide, quæ ſuprà verſ. 9. h. cap. n. 15. & n.

legitut: Wihcn.

I. n. 5.

Nin noiis Naſcni
4 pad, hee unei⸗
*NND

W

1RKR

nn N en
eiplcatio d (Net.
eusdilonis, guolum
Lomnianee guicguam
N. in 2 o .

empe ve⸗

uiindrun wr i

baili pumm
ſel adnitüfe, un

16. notata ſunt.
25. In Targum Onkeloſi ita habetur: puteum
angeli viventis, qui apparuerat juxtà eum, ſic
P. Fagius ibidem interpretatus eſt, Chaldaica ha
bentur hic in Baſileenſi editione, ut & in utro
que MSto Erff, abſunt autem ab exemplari He-
bræo, quo uſus ſum, in MSto Erff. 2. poſt Chal-
daica, de quibus paulò antè, addita ſunt iſta:
n e en en nenn n en ene e
pa e e en en n eeeeenen
vn e en ee en nnn en eennn
een e ee e en e nen j. e.
Inter Kadeſch & inter Bared] Scriptum eſt (ali-
bi:) inter Kadeſch & inter Schur (Geneſ. c. 20.
v. 1.) Bared (autem ideò hie illius fit memio,)
quoniam apparuerunt ei (Abrahamo) angeli in-
ter Bared (vel appellativè: inter grandinem) &
praunas igneas (vid. Pſalm. 1 8. V. 13.) inter Schur
1. e. inter duo deſerta, quæ ſunt 1., deſertum Ka-
deſch, digitur enim: dolore afficit Dominus de-

ſertum Kadeſch (Pſalm. 29. v. 9. ubi vid. not-
Sign. ) & 2. déſertum Schur, dicitur enim: e
egreſſi ſunt in deſertum Schur, (Exod. c. 15.
V. 22.)
26. Prout ſuprà v. II. h. cap. habetur, confer. not.
in Son h. loc.
* Hebr. voa Hh, in MSto Erff. 1. pro eo habe-
tur ) i. e. Divinitas, Divina præſentia.
27. Vel: non diſtulerit ſcil. circumciſionem; ſed
eam, quamvis illa dolorem attulerit, promptè
ſuſceperit, confer. Megilla, fol. 17. a. & not. in
Spa ne h. loc. ubi ratio ſupputationis
tredecim annorum habetur.
I1. Vel: cui adeſt ſufficientia, eonfer. quæ infrâ
Geneſ. c. 43. v. I 3. notata ſunt, it. Chagiga, fol.
1I2. a. cœterum in notis ad librum prec Jud.
part. 2. p. 75. b. med. fſcribitur, quòd Deus i-
deò dicatur , quia prior extitit ac dixit cœlis
i. e. ſufficit, nam ſi non dixiſſet: ſufficit, il⸗
li abiiſſent vel præteriiſſent, vide & infr. Geneſ.
c. 3 5. verſ. 11. n. 1 8. it. Geneſ. c. 43. v. 13. n.
25., confer. & not. in am h. loc.
2. Hebr. W, à Latino: patronus, confer. in-

fra
R .

1

GENESEOS.

Ioco, ubi illa (dictio ) Thabetur) in Scriptura, ſignificat ſuffcientiam, quæ ali-
cui adeſt, omnia * pro modo rei (ſubjectæ.) Eod. verſ. I. Ambula coràm me] Juxtà
Targum ejus: H i. e., ſervias coràm me, ** adhære cultui meo. Eod.
verſ. I. Et eſtoperfelctus] Etiam hic eſt imperativus 3. poſt imperativum 4. (ſenſus eſt:)
eſto perfectus * in omnibus tentationibus meis; juxtà allegoricam antem ejus ex-
poſitionem (ſenſus iſte eſt:) ambula coràm me in Præceptis circumciſionis & hac in re
eris perfectus, 5. etenim quamdiu in te erit præputium „maculàâ infectus es coràm
me; alia explicatio (verborum iſtorum ) & eſto perfectus, (ac ſi diceret:) nunc? de-
ſunt tibi quinque membra: duo oculi, binæ aures, & caput membri; 6. quando verò
nomini tuo addidero literam, 7. tunc erit * numerus literarum tuarum . juxtà nu-
merum membrorum tuorum, (nempe:) 248. ². Verſ. 2. & dabo fædus meum] (Nem-

130

CAP. XVII.

Pe:) foœgdus amoris & fœdus terræ, ut illam tibi poſſidendam tradam propter iſtud

man-

m

frà Geneſ. c. 45. v. 8. ibique not. n. S. it. Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 1720.
† Vel: ubi ſcriptum eſt , ſic in MSto Erff. 2.

habetur: ν a i. e. ubi ſcriptum eſt Schad-

dai.
xX Hebr. 2., abeſt iſtud à Baſileenſi editione, ut
& ab utroque MSro Erff. ſed habetur in Beroli-
nenſi, ut & in exemplari Hebræo, quo uſus
ſum.
x Confer. infrà verſ. 1 8. h. cap. n. 52.

3. Nempe in verbo iſto habetur ſignificatio

modi imperativi, ſicuti imperativus præceſſit,
vid. num. ſeq. 4. confer. & not. in nan
h. loc. it. Nedarim, fol. 3 1. b. & fol. 32. a. b.
it. MakkKot, fol. 24. a- —
4. Nimirùm poſt præceptum, quod ſtatim præces-
ſit in hoe verſu: ambula coràm me &c.

xxX Hebr. à, in MsSto Erff. z. habetur:

D Cnn i. e. integer & perfectus.
7. Hebr. Snn n, MSt. Erff. 2. habet: &n
Dnn i. e. eris integer & perfectus, in
libro Prec. Jud. part. 2. p. m. 2 5. b. princ, ad-
ducitur locus Talmudicus ex π & quidem
cap. 3. fol. 32. a. ubi dicitur, quòd Abrahamus
non dictus fuerit perfectus, niſi ine e i
ie. propter circumciſionen.
† Hebr. αρâ, MSt. Erff. I. pro eo habet: y?â
i. e. nuditas.

X Hebr. wny iſtud, ut & ſequentia', usque ad:

n i. e,. membri (virilis) abſunt ab utroque
MStO Erff.

6. Nempe: virilis, Hebr. whτ ο ſie per ſy-

nechdochen dicitur glans membri virilis, vel:
præputium, quòô membri virilis caput tegitur,
confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 400. cur autem
hic nulla cordis fit mentio? nempe, quia ſcri-
ptum eſt, & inveniſti cor ejus (Abrahami) fi-
dele (Nehem. c. 9. v. 9.) ſic in not.
h. loc.
7. Videlicèt: literam Heh, de qua paulò poſt,
confer. not. in n h. loc. ſic quoque
poſt: & i. e. literam, in MSro Erff. 2. addi-
tur: i. e, de nomine meo, (nempe litera
X Hebr. N, ſic in MSto Erff. I. in Meto Erff.
2. habetur &i. e. & erit 31 in Baſileenſi editio-
ne, ut & in exemplari Hebræo, quo uſus ſum,
habetur: N i. e. & erunt, mendoſè, ut pu-
to. “
8. Id eſt: literarum nominis tui, de quo hic eſt ſer-
mo, ſic & in MSto Erff. 2. add itur ; eaN A-
braham. . DWDW
9. Nomen a& ſecundùm literas Hebraicas effi-
cit 243. his ſi addideris literam , quæ ſignificat
numerum quinarium, efficietur nomen . a&α.
quò numerus 248. exprimitur atque tot eſſe cor-
poris humani membra ſcribit hic autor noſter,
confer. & Buxtorf. Synag. Jud. c. 3. pag. m. 3 9.
ubi ſeribitur, juxta Rabbinorum ſententiam ptæ-
cepta affirmativa ſive jubentia eſſe 24 8. ſecun-
dum numerum membrorum corporis hu-

òU

CAL.
mandatt
jeſtatisl
1o visſt
eamo:
elle.)
miniset
guppee
ſuit, eti⸗
contra l

10, Conf
P 25ſ⸗
lol. 31.
voce vie
4 0. not⸗
i e ro
l loro.
12. Codle
P, 109
loe.
13. Vige!
19,
14, Hebr.
Talcn-ke
3 Hebt.
tür: N.
Git Abra
tum (ſe
ſer. V. 3.
16. De h⸗
1. V. 2
Hebr. v
Wie
l. e.
Verd Pe
3 pollt
dnon kuit
mi.
16. Nome
AX
poltei 3

tium; ir

Ab. XVII,

—

1 qor Ali⸗
el Juud
lenls elt)
n ejns er⸗
K hx inte
s es cotatn
)nunc?ge⸗
nando vet
jugti nu⸗

)] (Nem.

ropteriſtuc
man⸗

—

) ſe per ſſ

i Vieilis, vel:
taplt legſtut,
60 eutantem
e, giiz ſel⸗
Abrabaml) -
ot. NN

2 palld polt
e. ſie quoque
O Elk. 2.2ddi⸗
D gempe neta

i Maro Nift.

leenli editio⸗

uo uſus lum,
endole, urpi⸗

guohie eller⸗

Hehricuz ei⸗
que ſgni ſen
nonen Sd.
guetotele col⸗
e autor nolten
3.gg ln z,.
ſtentiam pie⸗
le49. ſeun⸗
colport Uu⸗

† Hebr. vu.ν.h, in MSto Erff. 2. pro eo habetur:

CAP. xVII. 0BNESEOS. 11

mandatum. 10. Verſ. 3. Et cecidit Abram pronus infaciem ſaam] Propter metum Ma-

jeſtatis Divinæ, 11. nam quamdiu (Abrahamus)non fuit circumciſus, non erat in il-
lo vis ſtandi 12. ac Spiritus Sanctus ſtabat ſuper illum, idque eſt, quod dicitur de Bi-

leamo: cadens & retectus oculis, 13. in Barajeta 14. R. Eliezeris inveni ita *e ſcriptum
eſſe.) Verſ. 5. Quiapatrem multitudinis gentium] Significatur (hic) Notaricon 15. no-

minis ejus (Abrahami) ac (litera) Reſch, quæ anteà in illo (nomine Abrahami) fuit,
quippe qui non extitit 2Ni. e. pater, niſi ☛ N i. e. Aramo, 16. qui locus 17. ejus

fuit, etiam nunc? (litera, inquam,) Reſch non recedit de loco * ſuo, (ne murmuret
contrà Deum) nam & (litera) od (in nomine) Sarai murmuravit 18. contrà Majeſta-
H KR 2 tem

10. Confer. hic not. ad librum Prec. Jud. part. 2.] non temovetur à loco luo; ſed alia ſaltem litera
p. 25 5. b. med. & p. 2633. b. med. it. Nedatim, addirur, ſcil. Heh? aſt in nomine Sarai litera fi-
fol. 32.a. & b. nalis Jod aufertur, hinc litera illa quaſi quere-
I1. Vel: præſentiæ Divinæ, Hebr. *απ de qua lam 'Inſtituit coràm Deo, nec deſtitit, donec il⸗
voce vide, quæ ſuprà ad Geneſ. c. 9. v. 27. n. la nomini Hofeæ præponeretur, ita ut vocare-
48. notata ſunt, abſunt autem iſta: awa Ne tur ſehoſua, hic eſt ſenſus hujus loci ſatis obſcu-
i. e. propter metum Maj. Divin. à MSto Erff. 1.ri, confer. Berachot, fol. 13. a. & Nedatim, fol.
h. loco. 2 a. b. it. Gur Arjieh fol. 2 5. col. 3. fin. & nor.
12. Confer. hic notæ ad librum Prec. Jud. part. 2. in an no h. loc. if. Schabbat, fol. 110.
p. 10⅝. b. med. & not. in 'non me h. a. coteràm pro =. 7 i. e. Aramo, in MSt. Erff.
loc. habetur 8 i. e. Adamo; in MSt. 2. autem
13- Vide Numer. cap. 24. V. 4. ibique not. num. habetur: naue"; ſed haud ſcio, quid iſtud
29. ſibi velit.
14. Hebr. a, de qua voce vid. Buxt. Lex. 17. Locus hic intelligitur nativitatis ſive educatio-
Talm. fol. 348. nis, id eſt: patria Abrahami, quæ erat A-

zX Hebr. Niexp, in MSto Erff. 1. hic addi-ram ſive Syria, ex qua ille poſimodum juſſu D-

tur: Pavw NADD a y aN 999) i. e. & ceci- vino exiit, abſunt autem iſta: Me N
dit Abraham pronus in faciem ſuam propter me- i. e. qui locus ejus fuit, à MSto Erff. 2.
tum (ſeu reverentiam) Majeſtatis Divinæ, con- * Hebr. w)), in notis han inov & in Beroli-
fer. v. 3. h. c. n. 11. nenſi editione hic addita ſunt iſta: 929 a&
15. De hac Cabbalæ ſpecie vide ſuprà Geneſ. c.. ynnp e en ee een i. e. (nunc
13. v. 2. ibique not. n. 18. autem Abrahamus) pater eſt totius mundi at=
Dr. Un, i que etiam (litera) Reſch, quæ antea fuit in illo
(nomine Abrahami non recedit &c.)
X Hebr. oD, in MsSt. Erff. 2. hic additur?
PD b-ate a i. e. & vocatus fuit A-
braham (pater) multitudinis gentium.

D i. e. & nomen; ſequentia autem: drpe*
In i. e. quæ fuit in illo, in illo deſunt; MSt. I.
verò pro &ν“hhabet: ν i. e. & exponimus,
ac poſtea ſic haber: Wnm n N i. e. G
non fuit, ſicuti ab initio, ſcil. nomen Abra- 18. Conqueſta eſt, querelam inſtituit, Hebr.
mi. Js M anyana, in Gur Arſeh dicét. fol. 25. col. 3. fin
16. Nomen .a, ſi illud dividas, exprimit: feribitur, quòd litera Jod coràm Deo ita conque:
aN & —◻ ½, ſicuti autor noſter hic exponit; ſed ſta ſit: quoniam ego inter omnes literas mini-
poſtea adjectâà litera n facturn eſt =aè, quaſi ma ſum, abſtuliſti me de nomine Sarai, fœminæ
Ax i. e. pater & i. e. multitudo gen- illius juſtæ, reſpondit ei Sanctus ille Benedictus:
tium; in nomine itaque Abrami litera Reſch ante

122 GENESEOS. CAbp. XVII.

tem Divinam, donec illa eam adjecit jcehoſuæ, nam dicitur: & appellavit Moſes Ho-
ſeam, filium Nun, jehoſuam. 19. Verſ. 6. Et dabo te ingentes] (Nempe: Iſraêlitas &
Idumæos, *** nam ecce Iſmael ei (Abrahamo) jam anteà erat (natus,) nec de illo De-
us hic annunciavit ei (Abrahamo.) Verlſ. 7. Etſtatuam paltum meum] Quodnam
iſtud fuit pactum? (videlicèt:) ut ſim tibi Deus, 20, daboque tibi omnem terram Ca-
naan,) Verſ. 8. In perpetuam poſſeſionem] Atque ibi ero vobis Deus; 21. filius autem
Israelis, 22., qui extrà terram (illam Canaan) habitat, (perinde eſt,) ac ſi † ego non ſim
illius Deus. Verſ. 9. Ettu] Vaucin dictione) HNπιν i. e. & tu, conjungitur rei prio-
ri, 23. (quæ habetur in illis verbis:) ecce pactum meum tecum, 24. tu verò ſis para-
zus, ut illud cuſtodias; ſed quænam eſt ejus cuſtodia? (nempe:) hoc eſt fœdus me-
um, quod cuſtodietis, circumcidatur vobis &c. 25. Verſ. 10. Inter me & inter vos]
Qui nunc eſtis. ** Eod. v. 10. Et inter ſemen tuum] i. e. (Inter illos, ***) qui

na⸗

ante fuiſti in fine nominis feminæ; nunc autem
eris in principio nominis viri, nam ita ſcriptum
eſt: & vocavit Moſes Hoſeam, filium Nun, Je-
hoſuam, vid. Num. c. 13. V. 16. al. 17. n. 11.
Hebræa, ne prolixus eſſem, huc tranſcribere no-
lui, confer. num. ſeqv. 19. cœterùm in MSto
Erff. 2. pro paν 77 Anmy i. e, murmura-
vit contrà Majeſtatem Divinam, ita habetur:
vpn w, Hen re ann ne enere
rD e en eeen den i. e. nam mur-
muravit coram Sancto illo Benedicto (dicens:)
ab initio numerus, fuit 510. nuac autem
705. deeſt ei (itaque numerus quinarius.)
19. Vide Numer. diét. c. 13. V. 16. al. 17. & Deu-
ter. c. 3 2‧ V. 4 4. H. 249. .
XXX Hebr. 3 N α, in MSto Erff. 2. lo-
us hic ſic legitur: 2) Trrn We 2)
y wan e en nn eenen ee
mav tAN WM eeen en i. e. duodecim
tribus Iſraelis dedi tibi (vel dedi te, ut 12. tribus
evaderes vel ex te naſcerentur,) & duodecim
principes Eſavi (vid. Geneſ. c. 3 6. v. 40. & ſeqq.)
nam Iimael ei (Abrahamo) fuit primogenitus,
annunciatum itaque ſuit (Abrahamo) de Iiraele
& Edom, ad minimum enim (voce) 1h i. e.
gentes, duæ (intelliguntur gentes, pluralis quip-
pe numerus ad minimum duos complectitur)
20. Sicuti paulò poſt eodem hoc verſu 7. habetur,
confer. Jevammot, fol. 42. a. & fol, 64. 2. ⁸ε
fol. 1 9He b.

2 1. Prout mox eodem illo verſu g. habetur, con-
fer. not. in nom inov h. loc.
22. Hebr. 7α , ita hic in editione nbw
tnar & in codice, quo uſus ſum, legitur; aſt in
Bibliis Buxrorf. abſunt iſta.
* Hebr. ννhννο n, MSt. Erff. I. pro eo ha.
bet: & Ps* za i. e. ac ſi ei non eſſet
Deus, huic conſentit & Berolinenſis editio; ar
MSt. 2. pro eo habet: 1y nyv n i. e. ac ſi
ſerviret cultui idololatrico, in eodem MSto 2.
addita ſunt iſta: he n ee en nn
Pyre e nn 7 n ene dere en i.e. at⸗
que ſic illa (8. Scriptura) dicit: quia expellunt
me hodiè, ne cooptatus adhæream poſſeſſioni
Domini, (dicenres:) abi, cole Deos alienos (vid. 1I.
Samuel. c. 2 6. v. 19.) .
2 3. Nempe: quæ ſuprà verſu 4. h. cap. habetur.
contfer. hie Sanhedrin, fol. 59. b. it. Avoda Sara
fol. 26. b. & 27. a. b. ac Menachot, fol. 4¹.

a.
24. Sicuti ſuprà dict. verſ.: 4. h. cap. habetur, qui
verſus cum hoc verſu nono(quemadmodum au-

iſtam: & tu &c.
25. Prout verſu ſequenti 10. h. cap. habetur.

In MSto Erff, I. etiam habetur; irnts j, e. il⸗
. .

tor noſter exiſtimat) connexus eſt per copulam

X Hebr. pey :, in MsSto Erff. 2. pro: v . 1. Blſt is iib

habetur: 1. e. qui circumcidimini.

CA. X.

—
nalcegin
eni.
Verl. 11.
citcumci
tetcummin
forineke
i. e61,70
Vell12 .
Cumcidl
inillo ver
ni, guipo
(i inſcri
(eripturz,
1e Foc.
Iucntunc e
netut; tlan

(onen
2. & Kidd
fol.,1.2
nachot, ſo
16. Hire: n
ſerd ſonli
vide Ora
17, Cuodr
cap. haben
& infiar.
† In notis 1
parenthel
in Raſchi .
kluc.

2 Hebr. den

qui ulun ſu
Litur: di
te: i,

der Dalehi

MN h. e

mudici, tra⸗
Atem locu
137. à pro
watginem,
3 fn

(A. W.
—

ielalall.
llraehitas e
e de illode.
Codnam
n temam Ca-
flius autem
egononin
Limnt reiptio.
Verè ſi Par⸗
eſt foedus me.
e Gintero⸗
08, 3) gui

—

n editione won
m, legitur; aſtin

naſcentur poſt te.

iſk. 1. oeoha.

e ae ſͤei non elee

Olinenſis editio, 2
o d i e, ac ſi

in eodem MStO 1.

NN NN N

d derde de.t⸗

iclt: guis enpel unt

Ppeteam polefſioni
Deos alienos (Nid,1.

14. b. cap. habetlt.
9, be it,Ayoda d
c Menachot, fol. 41.

h. cap. habetut, qui
(Quemadmodum al.
exus eſ per copulad

hece, abetuat.
10 Etfk. 2. gro: 1h
qui citcumctcimini.
Gheun; Nid i e .

*

CAbP. XVII.

GENESEOS.

Eod. verſ. 10. Circumcidatur] (Nerbum Nbic poſitum eſt)pro

bpDi. e. ut circumcidatur, **²œDm veluti tu dieis: N pro QN i. e. facere.

Verſ. I1. Et circumcidatis] Iſtud: =NRD) hie (poſitum eſt.) pro =nuvpi. e. &

circumcidatis & (litera) Nun in eo ſuperflua eſt quoad fundamentum, *s. quod in-
terdum in eo intercidit, ſicut Nun in Nν), (quapropter) —— (ejusdem eſt
formæ )ac ☚ NN.ο0α; aſt i. e. circumcidatur 27 eſt formæ veluti
i. e. fiat, 2 comedetur. † Verſ. 12. Natus domi Quem Peperit ancilla domi. Eod.
verſ. 12. Emptus argenté] Quem quis comparavit, poſtquàâm is natus eſt. Verſ. 13.
Circumcidendocircumcidatur natus in domö tua] Hic iterat (Scriptura verbum )
in illo (verna vel emptitio,) nec dicit: die octavo, ut doceat te, quòd detur natus do-
mi, qui poſt octiduum circumciditur, veluti exponitur in Tractatu Talmudico
(qui inſcribitur:) Schabbat. 28. Verfſ. 14. Ee incircumciſus maſculus] Hic docet
(Scriptura,) quòd circumciſio (fiat) eo in loco, ** qui marem à foœmina diſtinguit
VY Eod. v. 14. Qui non circumcidetur] Ex quo ille pervenit ad regulam 29., pona-
rum, tunc exſcindetur (anima ejus;) ſed pater ejus non proptereà 30. excidii poenâ te-

netur; transgreditur autem præceptum affirmativum. 31.

Eod. verſ- 14. Exſeindetus

ant-

xXX Confer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 137.
a. & Kidduſchin, fol. 29. a. & b. It. Jevammnot,
fol. 72. a. & Avoda Sara, fol. 27. à. & b. it. Me
nachot, fol. 42.a.
26. Sive: radicem, verbiiſtius flebr. h eadem
ferè ſignificatio eſt ac 'iee. fadix; qua de re
vVide Grammatico.
27. Quod verbum verſu ſequenti 13. & verl. 14. h.
cap. habetur, confer. not. in nom reiο h. loc.
& infrà v. 23. H. cap. n. 62.
½ In notis afi rib ut & in Berolinenſi editione
patentheſi ineluſa ſunt iſta;: τ Wa i. e.
in Raſchi vetere (exemplari) non (reperitur) i-

* Hebr. b'r' dan ATidei, ſic in editione Hebræa,

quà uſus ſum, habetur, in Bibliis Buxtorf. hic le-
Zitur: b Anm7 i, e. die octavo, omiſſà vo-

ce: ATiNi, alius codex pro Wπι habet:

per Daleth in fine, i. e. uno (ſcil. die,) vide rov
grnri h. loc. ibique not.
23. Eſt is liber primus partis ſecundæ operis Tal-
mudici, tractans de Sabbati juribus &c. repefitur
autem locus iſte hic allegatus in Schabbat, fol,
137. a. prout in dmna ev h. loc. allegatur ad
Meznenn confer, & Jalkut Patt. I. fol, 22. cOl.
3*° Rn

xXX Confer. hic not. in han nbw, ubi etiam Be-
reſchit rabba ad marginem allegatur, vid. &
Schabbat, fol. 108. a. & Kidduichin; fol. 29.

3.
** Hebr. Wan ſic etiam Baſileenſis editio & u-
trumque MSt. Erff. habet: at in Berolinenſi edi-
tione, ut & in notis D pro 0 legitur
i. e. cognoſcitur, vid, Betelchit rabba, oro-
ut ibidem allegatur in margine.
29. Hebr. Wa ey id eſt: quando ad eam per-
venit ætatem, quà legibus pœnalibus tenetur ac
peœnæ capax eſt, nempe ſi vigelimum æiatis ſuæz
annum attigerit, nam tunc mmny n i. e. pœnæ
capax dicitur, confer. Raſchi not. ad Geneſ. c.
2 3. V. I. n. 2. & ad Eiai, c. 65. v. 20. vide 6
Gur Afjeh fol. 2 6. col. 2. fin. it. Levit. e, 20. V.
10. n.: 16. ac not. in -r DD h. loc,
30. Id eſt: propter filium, quem ipſe non circumci-
dit vel, ut is circumeideretur, non curavit.
31. Hebr. WπÜνα i. e. tale præceptum, quod in fa-
ciendo conſiſtit, ejus oppo um eſt Steyr de
i. e præ ceptum negativum, in non faeciendo
conſiſtens, Theologi transgreſſiones iſtarum
præceptorum vocare ſolent peccata enmmiſſio-

nis & omiſſionis, pater itaque gropter neglectam
Cir⸗-

CAp. XVII.

GENESEOS.
anima.] i. e. Abit ſine liberis & moritur antè tempus ſuum. 32. Verſ. 1 5. Non vocabis no-
men ejus Sarai] Nam juxtà ſenſum literalem (nomen) Sarai (ſignificat) principem
meam, (quæ eſt) mihi; non verò aliis; aſt Sara, abſolutè nomen ejus (erit,)
quon am erit / i. e. (fœmina) princeps ſuper omnes. *Verſ. 16. Etbenedicam ei Quæ
nam illa (fuit) benedictio? (nempe) quod ad juventutem ſuam iterùm reditura ſit, 33.

124

dicitur enim: erit mihi voluptas. 34. Eod. v. 16. Ee benedicam ei] Ut uberibus lactare
poſſit, quando ea re opus habebit, (nam in die convivii (nativitatis) Iſaaci 35. dum rumo-
res ſpargebant 36,. de illis Abrahamo & Sara,) quòd ipfſi liberosè platea congregatos in
troduxerint (in domum ſuam & exillis unum elegerint) ac dicant (nunc:) hic eſt filius
noſter; unaquæq; autem (fœmina, quæ ad convivium invitata erat,)filium ſuum ſecum
adduxerat; nutricem verò ejus domi reliquerat, (tunc Sara) omnes ** lactavit, 37. at-
que hoc eſt, quod dicitur: num Sara lactabit filios? 3⁸. Bereſchit † Rabba hoc aliqua
ex parte indicat. Verſ. 17. & cecinit Abraham in faciem ſnam ae rißit] Iſtud (verbum
Ppriu quod hic habetur,) interpretatus eſt Onkelos, quòd ſignificet gaudium ac læ-

titiam 39. (reſpectuAbrahami; aſt quoad gaudium) Saræ, (Onkelos verbum Pi ex-

preſſit

circuusciſionem flii ſui pœna excidii non puni-
tur; ſed ſolùm contrà praceptum affirmativum
peccat, quo caſu, ex Rabbinorum opinione,
excidii ona non habet locum, in MSto Erff. 2.
pro wya haberur —'y 7), res eadem eſt, con-
fer. hic jevammot, fol. 72. a. & Sanhedrin, fol.
38. b. & fol. 44. a. & 59. b.
52. Nempe morte præmatura & intempeſtivâ;ztem-
pus autem vitæ juſtum ſtatuunt Rabbini aanum
ſexagelimum, hine illud Hiobi cap. 5. v. 27.
Hia i. e. in ſenectute, exponunt per Gematriam
ſexaginta annos, hunc enim numerum expri
munt literæ Hebraicæ vocis Mza, confer. Ra
Kchi not. ad Hiob. dict. c. 5. v. 2 7. vide & ſuprà
Geneſ. «. 1 5. v. 15. ibique not. n 60%. confer. &
Dilherr. atrium lingu. Sanct. p. m. 167. & D.
Wagenſeil. Sot. 5744. it. infra not. ad Genelſ. e.
2 5. v. 30. n. 100. ac not. in 'n h. loc.
in MSto Erffl. 2. poſt i. e. tempus ſuum, ad-

ditur: ea Pny ereen dy en e een i.e.

nec ei pars eſt cum juſtis tempore futuro.
* Confer hic trzctat. Talmud. Berachot, fol. 13.
a. it. Roſch haſchana, fol. 16. b.
. » * „ / 7
33. Eſt proverbium Græcum: & A*α ατι⅓αεπ.
zaα 1. /e. non datur bis juveneſcere; ſedid Saræ

certòô modòô ex benedictione Divina contigit, con-

fer. not. in d h. loc.
324. Sicuti cap. ſeq. 1 8. V. 12. habetur.

Iſaaci, quo tempore convivia celebrare ſolent
Judæi, ſleuri de ablactione Iſaaci ſcribitur, quod
Abrahamus magnum apparaverit convivium,
vid. infrà Genelſ. c. 2 1. v. 8.
36. Muſſitabant, murmurabant, ita hic interpre-
tor h'n, ſicuti in codice, quo uſus ſum, legi-
tur, ſed mendoſe; at in Bibliis Buxtorf. habetur:
t per duplex Nun, ſic etiam in ediione Bero-
linenſi ac nan mnow hic legitur, confer. Buxt.
Lex. Chald. fol. 2267. & infra Genel. c. 50. v.
2 1. Sign. * confer. hic Raich haſchana, fol. 16. b.

X Hebr. don me eSe dee, in MSto Erff. 2. pro

eo legitur bron n hyN& r i. e. & Sara il-
lo die illos lactavit.
37. Nam ubera Saræ educebant yna abn i, e. lac
infſtar fontis, uti ſcribitur in Gur Arjeh fol. 25.
col. 4. circà fin.
3 8. Uti Geneſ. c. 2 1. v. 7. habetur, cum itaque ibi
vox pluralis numeri, nempe dua, reperiatur, hine
nata eſt iſta, quam hic autor noſter refert, fabula,
confer. Raſchi not. ad Geneſ. dict. c. 2 I. v. 7.
† Verba iſta: Bereſchit rabba hoc aliqua ex parte
indicat, abſunt in Hebræo à MSto Erff. 2.

bo, hic expreſſit, quod verè gaudere & lætari

35. Poſſes etiam intelligere de die circumciſionis

39. Nempe ſolidam & veram, id quod Onkelos ver-

ſigni⸗

R

(A. X

Mtellt ,
ganil
usille
Verl. 17

ſignih

(uillol
habetar,
Eus illel
rie eſti
im elſe
rant fac
neratiom

kintgene

—

ſigniie⸗
pro
titiäyi
Gium,
40, lta hi
quod ſi
Jolu. e,
Phn, g
Dgu⸗
tor holte
ſner.
ditur N
4I. Conler
69.b.
41. Hebr,
2. 1.
45. Vel: te
qud pid.
quo auto
not. ad
1 Hebr.
Ww
uare iſ
44. Ktabili
ſuun ſo
eliͤmin
ceatut i⸗
yr
lem etſeel
t, ſide

n. WII.

—

Uotabieno⸗
btincipem
eus erit)
mei Quæ
turaſitz3.
hus ladare
lum tumo-⸗
tegatosin
icelt fllius
lum ſecum
hoc aliqua
1(verbum
lum ac lx⸗
mprter
prellt

Urcummeilionis
ebtare lolent
ribitut, qud
t convihium,

hie interpte⸗
lus ſum, legi⸗
tork habetut:
eguioge Bero⸗
conker. Bagt⸗
enel c,,
nana, ſolel 121
10 bifl.2.Do
ie.8lti⸗

mie lhe
Arjeh ſol. 2.

cum agveihi
ezelialut hine
eteſeihf,lii⸗
iet. , 1l. V. .

Alqun er ine

olthi.

ldere & Zall
10d ſgi.

preſſit verbò, Juod) ſigniſtcat irtiſionem 4e. (hinc) diſcis, duod Abraham crediderit

& gaviſus ſit; 41. Sara autem non crediderit, ſed irtiſerit, 4 ². & hoc eſt, quòd San-
Gtus ille Benedictus reprehendit 43. Saram † Abrahamum verò non reprehendit. Eod.
verſ. I7. Num filio] Sunt interrogationes (ſive admiratio nes,) quæ ſubſiſtunt 44. veluti
(ſignificatio iſta reperitur in illo loco) 3 num revelando revelavi me? 45. item

c(9in illo loco) N Ni.e. videsne tu? 46. ita & hæccinterrogatio, ſeu admiratio, quæ hic
hNabetur, irma eit 47,: atque ſic dixit Abrahamus)in corde ſuo: an gratia iſta, quam San-

Gtus illeBenedictus mihi exhibet, alii continget? 48. Eod. v. 17. Et num Sara nonagena-
ria] Eſt idonea, 49. ut pariat? quamvis enim primæ generationes liberos procrearent,
cùm eſſent quingentorum annorum; (attamen) Abrahami tempore jam breviores e=
rant facti anni ac mundo virium imbecillitas evenerat, nam abi ac diſce ex decem ge-
nerationibus, quæ à Noacho * usque ad Abrahamum fuerunt, quòd celeriùs produxe-

rint generationes ſuas, cum eſſent ſexaginta * & ſeptuaginta annos nati. 50. Verſ. 18

ſignificat, confer. num ſeq. 40. in MSto Erff. 1I.
pro n armv legitur innen o i. e. riſus &
IEtitia, in MSto 2. Q OTX i. e. riſus & gau-
dium, res eadem eſt.

— 17

40. Ita hic dictionem Pin interpretor, à rad.

quod ſignificat illudere, irr idere,confer. not. ad
Joſu. c. 5. v. 9. Sig.** Onkelos etiam verbum
Pnun, quod cap. ſeq. 1 8. V. 12. habetur, vertit
Had quod notat itfidere, illudere, ſicuti & au-
tor nolſter id per M3 exponit, de quo vid. num.
ſe. 42. in MSto Erff. 2. poſt: νi. e. Saræ, ad-
ditur: navr an i. e. Targum ejus eſt: & riſit.

41. Confer. Johann, e. 8. V. 56. it. Sanhedrin, fol.

69. b.

42. Hebr. èa, confer. R. Salom. ad Proverb. e.

2 5. v. 27. ubi ipſe eodem verbo uſus eſt.
43. Vel: redarguit, increpuit huncsaræ viſum; de
quo vid. cap. ſeq. 1 8. V. 13. ſic verbum vppon,
quo autor noſter hic uſus eſt, expono, vid. Raſchi

not. ad Fzech. c. 2 3. verſ. 17.

† Hebr. , in MSt. Erff. 2. poſteà additur:
rw a R a „&) i. e. & dixit (Dominus:)
quare riſit Sara. (vid. cap. ſeq. 19. v. 13)

A4. Stabiliuntur, ad effectum deducuntur, finem

ſuum ſortiuntur, ita v hic explico, ſicuti
etiam in notis d'am ne hic exponitur, quod
dentur interrogationes ſive admirationes, den
Payn ennnn Ren i. e. quæ non veniunt, ut
rem effectu ſuo fruſſrent & quaſi mendacii argu-
ant, vide num. ſeq. 47. h. verf.

Ui-
—

45. Uti I. Samuel. c. 2. v. 27. habetur ; abſunt au-
tem iſta: num revelavi me, in Hebr. MSt. Erff. 2.
46. Vide z. Samuel c. 15. v. 27. ibique Jaunii ac
Tremellii notas, ubi ſeribitur, quod Hebræi in-
interrogantes affirment, confer. & Ezech. c. 8. v. 6.
47. Stabilitur, ſubſiſtit nec effectu ſuo deſtituitur
vide num. antec. 44. h. verſ. 57. & not. ad Esræ
cap. 9. V. 14. n. 7. verba iſta: & hæc (interroga-
tio) firma eſt, abſunt in Hebræo ab utroque
MSto Erff. l
48. Verba itaque iſta Abrahami, quæ admiratio-
nem ſive interrogationem continent, non ſunt
dubitantis; ſed credentis, & gratiam Dei præ-
dicantis, idque juxtà mentem autoris noſtri, con-
fer. not. in e r, h. loc.
49. Sufficiens, aptaeſt, Hebr. 9, uti hie habetur,
vel: num poterit? nam & hanc ſignificationem
didtio illa interdum habet, confer. hic Baba
mezia, fol. 97. a. V
Hebr. n, in MSto Erff. 2. pro: man habetur
da& i. e. ab Enoſo, minuùs rectè.
*X Hebr. Ma, ſic in exemplari Hebræo, quo u-
ſus ſum, habetur, & quidem rectius, ut puto,
quam in editione hev ut & in Bibliis Buxt.
ubi legitur: dν. e, triginta, niſi fortè legen-
dum: dν i, e. ſexaginta extritä literà 7 confer.
not. in dpo h. loc.
50. Confer hic Gur Arjeh fol. 2 5. col. 4. fin. & fol.
26, COl. I. princ. verba iſta: cum eſſent 60. an-

nos nati, ablunt in Hebræo ab utroque MStoErff.

136

2

CENESEOS.

CAP. XyVII.

Ultinam lmael virat!] Utinam vivat Ismaell ego non ſum dignus, qui tantæ merce-
dis 51. præſtationem accipiam. Eod. verſ. 18. Vivat * cordm te i. e. Vivat in timore
tui, veluti (iſtud:) ambula 52. coràm me (Onkelos tranſtulit:) ſervias coràm me. Verſ.
19. Snim verò] (Dictio „AR )ſigniſicat verificationem (ſeu confirmationem) dicto-
rum verborum, atque ita (accipitur in illo loco:) Ni. e. profectò nos rei ſumus, 53.
item (in illo loco:) O& i. e. certè non eſt ei filius ,44. Eod. verſ. 19. &t vocabis no-
men ejus uae] (Prix) dictus fuit) proptet) i. e. decem tentationes, 55. ac (propter)
X i. e. nonaginta annos Saræ & Hi. e. octavum diem, quibus circumciſus fuit(Iſaacus)
& (propter) Pi. e. centum (annos) Abrahami. 56. Eod. verſ. 19. Et fædus meum] Fœ-
dus circumeiſionis tradetur ſemini ejus 57. Verſ. 20. Dauodecim †Tprincipes] Tanquàm

nubes

5I. Nempe: ut filium etiam ex Sara, uxose mea;,

ſuſcipiara, confer not. in dhofm h. loc.
XX Hebr. MW, hæc & ſequentes notæ, usque ad:
H19 i. e, ſervias coràm me, abſunt ab utro
que MSto Erff.
72. Sicuti verſu 1I. h. cap. 17. habetur, ubi vide
notas, Sign. * confer. & not. in nnh ne h.
loc. ubi reſpondetur quæſtioni: cur Abrahamus
hic precatus ſit, ut Ismael viveret in timore Dei;
cùm tamen Rabbini dicant: omnia in manu Dei
eſſe, præter timorem Dei? vide Deuter. c. 10. v.
12. n. 3 1.
53. Prout Geneſ. c. 42. V. 2 I. habetur.
54. Vide 2, Reg. cap. 4. V. 14.
55 Nam Rabbini tradunt. Abrahamum decem
tentationibus à Deo-fuiſſe probatum, vide de
his R. Salom. ad Hiob. c. I.v. 3. & Gur Arjeh
fol. 26. col. I. fin. item not. ad librum Prec. jud.
Part. I. p. 111. a. med. & p. 13 8. a. fin. confer.
& P. Fagii not. ad Geneſ. c. 22. n. I. & not. no
n-n h. loc. .
56. Nam literæ illæ . x. m. P. (de quibus hactenus
dictum & quorum expoſitio ab autore noſtro
hic adducta tuit,) conſtituunt nomen pre Iſaac.
Iu Berolinenſi editione, ut & in notis Raſchianis
editionis pom nav' poſt verba ern duy .⁵
i. e. centum (annos) Abrahami, hæc uncinulis
incluſa & addita ſunt, nempe: rwoa r5e Nο
rese nen denn nee nn nn nden a
õ 97 X J
n en n en dnn ernnn dnn dynen
tN eS n en ee e ReRe n

.
N Wwan e be, n eee den ee en
pn fannen dn e ne enn ene nn e

N rN en maeen nee nen een een
5re ie r en e Neynn i. e. ali-
us liber (habet:) fœdus meum, cur (hic) di-
citur; jam anteà (enim) ſcriptum eſt: tu ergà
foœdus meum ſercvato, tu ac ſemen tuum &c. (u-
ti verſu 9. h. cap. habetur;) ſed, quoniam (hice
Scriptura) dicit; & ſtabiliam &c. forſitàn filii
Ismaelis ac filii Kethuræ ſub ſtabilimento iſto
comprehenduntur? lex (hie) dicit: & ſtabili-
am fœdus meum eum ipſo; non autem cum a-
liis, (prætereà) fœdus meum ſtabiliam cum
Iſaaco, (uti verſu 2 I. h. cap. habetur,) cur dici-
tur? nimirùm docct (Scriptura,) quòd (Iſaa-
cus) fuerit ſancus jam inde ab utero (materno; ]
alia explicatio: dixit R. Abba: hinc didicit fi-
lius heræ (ſcil. Saræ) à filio ancillæ Hagaris ar-
umentum à minori ad majus, ſcriptum (quippe-
eſt verſu ſeqv. 20. h. eap.) nam ecce benedixi ei
& fœcundum reddidi & auxi illum, nempe Is-
maelem 51 multò magis fœdus meum ſtabiliam
cum lſaaco.
57. Nempe: red . lſaaco . ita in Berolinenſi at-⸗
que editione Hebraica, quà uſus ſum, ut & in

abeſt autem à Bibliis Buxtorfianis, ut & ab utro-⸗

que Mst. Erff.

† Hebr. „ O, hæc & ſequentia; usque ad
nn Mi. e. currus ſeu vehiculum Dei,

abſunt ab utroque MSto Erff.

exemplari pan n hic adjectum reperiturz;

„

C1.. MI.

zubes 7 con
entus . V
nracdſaim
die gno mar
(Pprehamu
cus inillic⸗
loͤd ſe cle
Dei peticin
Ver. . &£
e tnii/
hebetjlil e
Ismil uu ⸗
Citenmcilo,
1ehiciiun ble⸗

onlenng anh

Pli nroyetb.
ate ol.25,

4e. Qua (oWen

edr n ſr
ur tei elhen
confer. Gu
ſcribiut, ghol
ſen prekenuhe
men hicin tenn
vyy deſe Al
dum, qudis d.
centi utangui
ſeq. 1 TaI.
huic opponiu

(.44. V. h z

61. Quonimin

vyn, igedato

culum De, Tr
(ucdi) lunhon

culum, utiinu
habetur conla
On dd
Confer. hie nm
Ubha ad mar;
4 Hebr. Din,
ſuntiſta: Nrt
ciſionem, utill
t Hebr XN
tur: vr N i.
62. Nenpe: forme
Dot in
63. Vide ſupri

CA.xV.

f. *
Unte mexrce.
nat intimore
Lumme. Ferſ.
lonem dido.
ker lumnt, .
potabio.
*
1ac (propter)
ſitlluens)
4meun] P.
Tanquim
nuübes
—
NNn d e
N
nn dNe
ehndie, al.
m, cur hie) di⸗
tum ell: tu eigd
en tuum dee, (l⸗
4, quoniam (hie
Ac. korlitn lil
llabilimento iſto
dicit: & ſtabili⸗
on autem cum ¹-
umn ſtabiliam cum
Abetur,) ein dici⸗
1,) udd (NHs.
tero (materno;
hinc didicit fi⸗
ille Hagris ar-
lriprum (guippe⸗
m ecce benedigti ei
illum, pempelt⸗
meum ſtabiliam

in Berolinenſͦ 4⸗
us ſum, ut & in
Cjeckum reperitur;
nis, ut 8 ab unnd⸗

egnentipleglen⸗
eu feucalum he,

CAb. XVII. GENESEOS.

nubes 8. conſumentur, veluti(dictio illa accipitur in iſto loco.) Hd i. e. nubes ac
entus 59. V. 22. Deſaper Abrahamo] Lingua decens é6. eſt iſta reſpectuMaj eſtatis Divi-
næ ac diſcimus, quòd juſti fint vehiculum Dei. 61. Verlf. 23 Eodem ipſo die] Eodem illo
die, * quo mandata fuit circumciſio, etiam Peracta fuitz) die, **ͤnon nocte, non timuiter
(Abrahamus) nec gentes (incircumciſas) nec irriſores, atque (hoc ideò etiam fecit,) ne
ejus inimici atque homines, qui ipſius ætate vivebant dicerent, ſi viderimus illum,
(quòd ſe circumcidere velit,) non permittemus ei; ut ſe circumcidat & mandatum
Dei perficiat. Eod. verſ. 2 3 . Et circumcidit] (Iſtud H) hic) eſt formæ 5). 62.
Verſ. 24. Quandoille circumcidelatur] S eſt formæ:) , ſicuti (il-
lud:.) — N i. e. quando creata ſunt. 6 3. D Verſ. 25. Cum circumtideretur car-
ne * præputiiſui] De Abrahamo non dicitur R. ⁶4. quia (Abrahamus) non opus ha-
bebat, niſi (ſola) inciſione carnis, quæ jam anteà depreſſa erat per concubitum; † aſt
Ismaël, qui puer erat, opus habuit, ut Præcideretur præputium & denudaretur 65.
circumciſio, 65. idcircò de illo dicitur &, (ita ſcriptum reperitur in) Bereſchit Rabba.
7⅞. Reſpicitur hic ad dictioneusa, quæ hic habetur . tionis 21 ſic in not. m naw h. 100.
ſigniſicatq; taàm principes, quàm vapores ſive nubes. In Berolinenſi editione, ut & in notis Raſchianĩs
5IlIti Proverb. c. 2 5. v. 144. habetur, confer. Gur editionis mpan unbw poſt verba nhny Wn i. e.

Atieh fol. 2 6. Col. 2. princ. h. loc. . carne præputii ſui, hæe uncinulis incluſa & addi-
60. Qua convenit uti ergà divinam Majeſtatem, ta ſunt : Pr ie yn en P-n b-rinN vn
Hebr. rpa P i.e. lingua munda, honeſta,, p mo nade wy oN re r en
quæ rei velperionæ, de qua ſermo eſt, eonvenit N h nen e eee n nen n er
ac decet, vid. Buxtorf. L.ex. Talm. fol. 1387. mw in my i. e. acceperat Abraham cultrum
confer. & Gur Atjeh fol. 26. col. 2. painc. ubi apprehendeba: præputium ſuum (poſſes id et-
ſcribitur, quùd pa i. e. Divina Majeſtas iam intelligeite de præputio filii ejus Ismaelis) ac
ſeu prælentia ſteterit juxtà Abrahamum & ta volebat præſcindere; ſed metuebat, quoniam ſenex
men hic in textu Sacto dicatur, quod aſcenderit erat, ecquid fecit Sanctus ille Benedictus? ipſe mi-
iyn deſuper Abrahamo, nimitum ad indican- it manu ſuam && ſimulcum illo Abrahamo) pre-

137

dum, quòd S. Scriptura lingua ſive ſermone de.
centi utatur, qui rei ac perſonæ convenit vide cap.
ſeq. 1 . v. 2. n. 15. & infrà Gen. c. 39. v. 6. ibiq; not
huic opponitur “vide R. Salom. ad Gen.
c. 44. V. 7. n. 3. confer. & Deut. c. 2 8. v. 30. n. 37.
61. Quoniam in textu Sacro hic uſurpatur dictio
dyn, ideò autor noſter ſeribit, juſtos eſſe vehi-
culum Dei, an een edn e i. e. hi
(juſti) ſunt thronus Di vinæ Majeſtati ejus q; vehi-
culum, uti in Gur Arjeh dict. fol. 6. col, 2. princ.
habetur, conf. & Bereſchit Rabba, h. l. uti in ov
Wn-n ad marginem allegatur, ubi vide not.
xX Confer. hic not. in Da r, ubi Bereſchit
rabba ad marginem allegatur. . .
X Hebr. a, in MSto Erff. 2. huic præmiſſa
ſuntiſta: ar ARrD M i, e. indicat circum-
ciſionem, ut illa fiat (die &c.)
XX Hebr. ri N in MSto Erff. I. pro eo habe-

tur: v N i. e. nec pudore ſuffuſus fuit.
62. Nempe: formæ ſeu figuræ verbi Hiphil, confer.
not. in parn r h. loc. it. v. 11. h. c. ibiq; n. 27.
63. Vide ſuprà Geneſ. c. 2. V. 4. eſtque conjuga-

hendit (præputium,) dicitur enim (Nehem. c. 9. v.
8⸗) pepegiſti fœdus, non dicitur: W i. e. ei, ſed Pyy i,
e. cum illo, (ſicſcriptum reperitur in) Bereſchit
rabba(atque ita habet:) Raſchianns codex vetus.
.Hcbr. Wn Nè, ita hic in textu ſacro habetur 2
ſed verſu præcedenti omiſſa eſt quoad Abraha-
mum particula i ac ſolum legitur Wa, iſtius
rei rationem hic autor noſter adducit ex Bereſchit
Rabba; ſed quæ magis ſubtilis, quàm vera
eſt, confer. Michlol ophi h. loc. ubi particulam m
exponit n ac ſi diceretur vn i. e. de carne.

† Hebr. vnv in MsSto Erff. 2. hic additur

Wer d e n y) i.e. per con-
eubitum) lecti ac circumciſio ſimnl cum nyo-
i. e. Letectione peracta fuit; cœterum de nyro-
ſeu retectione vid. Buxt. Synag. Iud. c. 4. p. 9 8.

6 5. Vel: retegeretur, hæc eſt illa judæis conſuetanyns

ſive retectio glandis in membro virili, de qua vid.
Buxt. Synag- Jud. dict. c. 4. Ppag. m. 9 9. & p. 102.
66. Hebr. n, quo nomine hic venit glandula
membri dr ieide Buxt. Synag. Jud. loc alleg.

138

GENESEOS.

CAP. XIIX.

Verſ. 26. Eodem illo die] Quando ſcil. completi fuerunt Abrahamo nonaginta no-

vem anni 67. & Ismael tredecim annos habuit, circumciſus fuit? Abrahamus& Isma el,

ejus filius.

1

XIIX.

Erſ. I. & apparuit ei] Ut inviſeret ægrotum, 1. dixit R. Chama, * Bar Chanina:
tertius dies is fuit ab illius (Abrahami) circumciſione ac venit Sanctus ille Be-
nedictus eumque † viſitavit. * Eod. verſ. I. In -ampeſtribus;. Mamre] Iſte
(Mamre) fuit, 3. qui ei (Abrahamo) dederat conſilium de circumeiſione, 4. & pro-
ptereà (etiam Deus) apparuit ei (Abrahamo) in illius (Mamre) poſſefſione 5. Eod.
verſ. I. Sedebat †] Scriptum eſt (hic .) 3 O (pro 2 , nimiràm Abrahamus) flare
volebat; (ſed) Sanctus ille Benedictus dixit ei: ſede, ego ſtabo; tu verò ſignum eris

poſteris tuis, quòd ego

conſiſtam in congregatione judicum, 6. ipſi autem ſedebunt.
Eod. v. I. In oſtio tabernacali] Ut videret (Abrahamus,) an viatores tranſirent ipfeque

illos

67. Quare Abrahamus non prius juſſus fuerit ſe
circumceidere, cauſam reddit autor libri Nizza-

chon, ut cernerent mortales ac diſcerent, Abra-
hamum, quamvis ſenem, non reculaſſe obſequi-

um (erga Deum.) vide D. Wagenſeil. Nizzach.

pag. 12. confer, & notæ ad librum Prec. Jud.

Part. 1. p. 130. b. med. & Part. 2. p. 110.3.
princ. ubi ſcribitur, quòd circumciſio illa pera-

Ga fuerit rnem —a i. e. die propitiationis

loc.

* Hebr. a, in MSto Erff. z. huic verbo præ-
mittitur: Syn ia illò ipfò die (circumciſus fuit

Secc.)

1. Nempe: Abrahamum, qui tunc propter cir
cumciſionem ægrotabat, confer. notæ ad Ebrum

Prec. Jud. part. 2. P. I 10. a-⸗ princ. & D. Wa-
genſeil. Sot. p. 3 30. & p. 33 5. a0 ſequ. n. 4. vide
& not. in oI D h. loc.
„ Hujus etiam infrà verſ. 5. h. cap. fit mentio, con-
fer. hic Raym. Martini Pug. Fid. Part. 3. Diſt. 3.

c. 6. n. 2. cœterum verba iſta: &nn n e

i. e. dixit Rabbi Chama & ſequentia, usque ad-

i. e. & viſitavit eum, abſunt ab utroque

MSto Erff.

† Hebr. u, in edit one Berolinenſi & in ν

ſeu expiationis, coafer. not. in o me h.

habetur mow'a i. e, de proſperitate ſen ſanitate
ejus (percunctatus eſt.)
x Confer. hic Bereſchit Rabba & tractag. Talmud.
Sota, fol. 14, a. ut & Bava Metzia fol. 36. b. &
Ja kut Part. I. fol. 23. col. 1. circa fin.
2. Confer. fuprà Genel. c. 4. V. 6, ibique not. n.

1O⸗ .
3. De quo vide ſupràâà Geneſ, c. 13. v. 1 9.
4. De quo vide ſuprà Genel. c. 14-v. 13. n. 3 5. &&
5. Sive: fundo, prædio, ſrveagro, Hebr. vyn,
videlicèt in planitie ſfive campeſtribus Mamre 5

Mamre reſedit, eonfer, not. in ene r h.
loe. ubi etiam Bereſchit rabba ad marginem alle-
atur. M
† Hebr. awv, iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
paw) der i. e. ipfi autem ſedebunt „ abtunt ab
utroque MöSt. Erff.
6. Relpicitur hic ad Pfalm. 82. v. I. ubi vide Ra-
ſchi not. confer. & hic not. in D ubi
quoque Bereſchit rabba ad marginem allegatur,
in editione Berolinenſi & in - hie

tur, nempe: Deus ſtat in congregatione Dei.

qoodinde

Rabbini nonnulli interpretantur: urbem, ubi

R . Ideſt:
addita ſunt ea, quæ dict. Pſalm. 82. V. I. haben-

CAP. XI
illos in do
ille Bened
ribus (teci
venitent

eueuuetrerdi

18, qui ſan

fſermone
nunciatiot
Sodome i
Phail aute
elt, guoche
AIn, 14, dil

un eoram

autem dec’

Vult, .

oci iſtin

DN h
Fid. Pant,

Hebe

4 9. F. 2.5
& Bava N
38. Namgui
tecens fa
s, utei!
üdbus, ein
vit calorer
let &Abr
eitet, h
ci, cone
Pe lzgeb.
itBenche
N. Hà Na
briel, ien
96. 2. 5
15, in Ni
3,ag m
lel 19.

1a, non

Nbbib.
cahe

M. MII.

aginta no⸗
lsmael,

r Chaminz:

Qusilke Be.

Mam IIe

neg⸗ Bod.
ammus) ſare

6 lgnomens
ein ſedebunt.
ſtentiplegne

illos

— 8

tats ſein anilale

tadit Talmud⸗
tria ſol g⸗b

6, digue not..

1. . kh⸗
4rV. 157. I

ef
Heltlouts Magre ;

ur: ibem, ubt⸗

. f.
mnenelle⸗
dmalgene⸗

emtta; usgne .
tbunt, Dlunt

1. bbi ſie Rr⸗

V I

I
Arginn

CAP. XIIX.

GENESEOS. 139

illos in domum ſuam reciperet. * Eod. verſ. I. Cum ferverer dies] Eduxerat Sanctus
ille Benedictus Solem theca ſua, 7. ne moleſtiam ei (Abrahamo) afferret 8. in viato-
ribus (recipiendis) ac quoniam (Deus) viderat, ægrê ferre (Abrahamum,) quòd nulli
venirent viatores, (ideò) adduxit ad illum angelos ſub ſpecie hominum. Verſ. 2. Et
eccetres viri] Unus, qui annunciaret 9. Saræ, & alter, qui everteret Sodomam ac terti-
us, qui ſanaret Abrahamum, unus quippe angelus non facit duas legationes; 10, id,

quod inde cognoſces, quia totus iſte contextus eorum (angelorum) mentionem facit

ſermone numeri pluralis, (dicitur enim:) & comederunt, & dixerunt ei; aſt in an-

.

nunciatione I1. dicitur: & dixit: revertendo revertar ad te, 12, in everſione quoque

Sodomæ ipſe dicit: quia non poſſum facere 13. ali quid (aliud,) niſi, ut evertam; Ra-
hael autem, qui * ſanaverat Abrahamum, inde abiit, ut ſervaret Lothum, atque hoc
eſt, quod dicitur: & factum eſt, cùm eduxiſſent illos foràs & dixit: ſalva animam tu-
am, 14. diſcis (itaque,) quòd unus fuerit, qui ſervavit (Lothum.) Eod. verſ. 2. San-

tes coràm illo] (Iſtud: * idem hic ſignificat, ac ) ) i. e. coràm eo; ** lingua

autem decens 15. eſt iſta, intuitu angelorum. Eod. verſ. 2. Et vidie] Quid hoc (ſibi

vult,) & vidit 16. duabus vicibus? (nimirùm) primum juxtà ſenſum literalem (eſt ac-

„ Loci iſtius explicationem vide in notis rnow

Dan h. loc. confer. & hic Raym. Martini Pug.
Fid. Part. 3. Diſt, 3. c. 6. num . 2.
7. Hebr. Ronan, confer. R. Salomo ad Eſai. c.
49. v. 2. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1398. vide
& Bava Metzia fol. 96.

3. Nam, quia Abrahamus propter circumciſionem,

recens factam, adhuc æger erat, ideò noluit De-
us, ut ei moleſtia crearetur in recipiendis viato
ribus, eumque in finem Deus maximum excita
vit calorem, qui prohiberet, ne quis iter ſuſeipe
ret & Abrahamum inviſeret eique moleſtiam af

feerret, hæc eſt Rabbinorum expoſitio iſtius lo

ci, confer. notæ ad libtum Prec. Jud. part. 1.
p. 13 8. b. princ. & not. in 'na ne h. loc.
it. Berachot, fol. 27. a.
9. IS à Rabbinis dicitur fuiffe Michael, alter Ga-
Priel, tertius Raphael, confer. Baba Mezia, fol.
86. a. & D. Wagenſeil. Tel. ign. p. 12. & p.
16. in Nizzach. vid. & D. Maji Theol, Jud. Loc.
2. pag. m. 52. & paulò poſt Sign. * h. verſ. & cap.
ſeq. 19. v. I. Sign **
10. Id eſt: duo ſimuùl legationis munera ſive ope-
ra, non perficit unusangelus, confer. Bereſchit
Rabba h. i0c. & ſuprà Geneſ. c. 16. v. 9. n. 15.
SS& cap. fqq. 19. V. 22. it. Exod. c, 23. V. 2 1. ibi⸗

2 cipien-

que Raſchi not. n. 52.
* Hebr. amn, Mst. Erff. I. pro eo habet: rumnn
i. e. arguit, probat, MSt. 2. vero habet: Xπ, i.
e. dioit.
1II, Nempe?: quando Abraham, lætùm illud nun-
cium de partu ſive Sobole Saræ allatum fuit.
12. Sicuti verſu 10. h. cap. habetur, numerus ſcil.
ſingularis uſurpatur, non pluralis.
13. Vide cap. ſeq. 19. V. 22. ubi etiàm numerus
ſingularis uſurpatur. SðMK
X Confer. quæ paulò antè num. 9. h. Verſ. de tri-
bus angelis notata ſunt.
14 Veluti dict. cap. ſeq. 19. V. 17. habetur.
XXX Hebr. "ρ, in editione and m & in Be-
rolinenſi, hic in parentheſi addita ſunt iſta: n
wan eW Hyn i. e, ſicuti (habetur Numer. C.
2. V. 20.) Ny) i. e. & juxtä eum tribus Me-
naſſis.
15. Id eſt, qua convenit uti, reſpectu angelo-
rum, Vide, quæ cap. antec. 17. V. 22. n. 60.
& cap. ſeq. 19. vV. 37. n. 82. notata ſunt, con-
fer. & Gur Arjeh h. loc. fol. 27. col. 2. circà fin.
& fol. 56. col. 2. med. vide & infrà Geneſ. c. 39.
V. 6. n. 8. ac not. in . a M h. loc.

16. Mar bis in eodem hoc verſu dicitur: N&n &
Vidite . .

2 2 GENESEOS. CAb. XIIX.

cipiendum zut notet: videre,) ſecundum autem ſignificat intelligentiam, (videlicèt)
intellexerat (Abrahamus,) quòd uno in loco ſtareut ſan geli,) & amimadverterat uèd
illi ſibi QAbrahamo) moleſtiam creare nollent, 17. ac licèt ipſi* ſeirent. quédt. Abea.
hamus) eis obviam iret; (tamen) in loco ſuo ſubſtiterunt in illius honorcem-ut cioſten-
derent, quod ei nollent eſſe moleſti; aſt ille prævertit & eis in occurſum feſtinavit, **
in Bava metzia 18. (ita legitur:) ſcriptum eſt: ſtantes juxtà illum (vel coràm illo,) ſeri⸗
ptum (quoque eſt:) & occurrit eis obviam, 19. (quæ videntur ſibi eſſe contraria ſed

ſciendum eſt) quando viderunt, quòd (Abrahamus ſubinde) ſolveret & (iterum)liga-

ret (partem corporis circumciſam,) illi ſeſe ab ipſo ſepararunt, (quamobrem) ille ſta-
eim eis obviam ivit. 20. Verſ. 3. Et dixit: Domine, EKimodo] Præcipuum, 21. qui inter
illos erat, allocutus eſt (Abrahamus,) & omnes quidem vocavit domunos zſtd ræ-
Apuo (inter illos) dixit: ne quæſò tranſeas, & quando ille (primarius ac præci lae
non tranſiit, ſocii quoqe ejus ſimul cum illo ſteterunt; in ſermone autem iſto (ais⸗
R) eſt pro fana; 22. alia explicatio: (vox, 29 & hic) eſt ſancta, ac dicebat (Abraha-
mus) ſancto illi Benedicto, ut exſpectaret, donec ipſe occurreret ac viatores intro-

. duce-

17. Nempe, ut Abrahamus illos invitaret, tanquam

hoſpites eosque in domum ſuam reciperet.

* Hæc verba: ac licèt ipſi &c. usque ad: nollent

. 9
eſſe moleſti, in &α. e. alio exemplari reperiri
ſcribitur in notis Raſehianis ed itionis nm ne
h. lec. abfaunt autem ab utroque MSto Erff.
XxX In Berolinenſi editione, ut & in notis Raſchianis e-
ditionis pa N hic uncinulis incluſa & ad.
dita ſunt iſta: ια ναa eeen i. e. ſic legi-
tur in veteri Raſchiano exemplari.
1. Eſt is liber ſecundus partis ſive Sectionis quartæ
Operis Talmudici, tractans de rebus inventis, de
depoſito &c. confer. infrà verſ. 9. h. cap. n. 51.
locus, quò hic reſpicitur, habetur in Bava mezia
fol. 86. b. & fol. 87. a. uti in ν ππν ad mar-
ginem allegatur, verba autem iſta: Rnan i. e. in
Bava &c. uique ad: Srnteie. obviam eis ivit,
abſunt ab uttoque MSto Erff.
19. Sie uterque locus in eodem hoc verſu 2. habetur.
20. Confer. hic Gur Arjeh fol. 27. col. 2. fin. ac
not. in ar N h. loc.
31. Ita hic interpretor 7, poſſes & vertere: ma
jorem natu, ſeniorem, qui inter illos erat, quæ

runt hic Rabbini, quo modo Abrahamus ſeire

potuerit, quisnam inter illos eſſer major ſeu
præcipuus? reſpondent nonnulli, quod Abra⸗
mus putaverit, ex tribus iſtis viris uninm, olls

magiſtrum; duos veroò diſcipulos, & quoniam
moris eſt, ut magiſter eat in medio ac præcipu-
us inter diſcipulos à dextra; alter verò à ſiniſtra,
ideò dicunt, quòd Abrahamus allocutus ſit me-
dium, ſie in notis r ν h. loc. ubi vide ſis
Hebræa, .
22. Hebr. 7I. cui opponitur & ſenſus eſt, quòd
dictio πhic non uſurpetur de Deo; ſed de ho-
mine, qui honoris caufa appellatur Dominus,
confer. Raſchi not. ad cap. ſeq. 19. vV. 1 8. n. 36.
& Cantic. c. I. v. I. it. GurArjeh h. loc. fol. 27.
col. 2. fin, vide & infrà Genef. c. 3 I. v. 29. n. 20.
confer. & tractat. Talm. Schevuot fol. 3 5.b. &
Schabbat fol. 27. a. & Bava mezia. fol. 96. b. in
MSr Erff. 2. poſi vocem 7 i. e. profana, addi-
ta ſunt iſta: a ee e n n
& ee ee enhee ere en eere
— eneen en e e ee
a & en n bee i. e. &
ſic mos eſt hominum, qui in via (ſimul) ambu-
lant, quando aliquis eos invitat ad convivium, ipſe
nonniſi præcipuum, qui inter illos eſt, invitat,
ac videtur, quêd verba iſta (benè ſe habeant
vel recta ſint, Hebr. ταπ ο id enim hie ſupplen-
dum puto,) quoniam nomen iſtud feriptum eſt
per & non auten per nomen tettagtam-
matu

(N MIX.

—&Cſ

Alocutio une
liaud len
ſcripta ſanhe
Jecretumoin

Verl 44ni

Qus *n einul
Moſes wanum
Coginentſ4
edum orum
ltlohms qui
Vakoripedum
Ab e e

frn’ coryeſtr.

cinentum cor
faleſcortuumt

me
2Mimiſum verlupt
junta mentan
sihen
2. Sicltiſihnser
24. Videenelc
Scheruot iol
item dchebdet
h. loc, alegunu
15. Nempe: mn
AIIO RO
taypit, Nge hin
non fit
Mmi ab autore n
de Seder Olam
26. Id eſi pe ſen
ego eim infem
des vellios, ton
col. 3. mel &n
ba mezi, ſhl ,
N Hebr drn i
wie. Ern
37. Vel! epend
adl hvincos
una eſt ex ille
Medit in M n

CA IE
—MW LAb. XIIX.

n, bideliceg)

nterat, gnd
dilübr.
ein,Ateioſten.
dfeinarit,
dontratia; ſtld

(terum)igr.
em) illeſla⸗
1,21, gliintet

nos; ſec Pre.

K Ptacipinns
enikio Sicto⸗
ebat Abraha-
fiatores intto⸗

dace.
—,

106, & guonian

nedid ae rrcip⸗
ter erd a ſcnilti,
8Allocutus ſit me.
h. loe. ubi vige ſis

Penlus ei, qud
le Deo, led de ho⸗
delatur Dominus,
.. 19,V. Ige n, 36.
tjeh h. lor. tol.17,
. 31.7.19,040,
e uot fol. 36eb 8
nezin. 0. gb, be in
e. pofana, addi⸗
W n
en en
dn Dr
w or ie,
in ſinul)ambu⸗

adconrivium iſe

rüllos ell, iniat,
(dbend ſehabernt
Henimn hie lupplen⸗
iudferptumelt

Mõ

duceret (in domum ſuam,) & quamvis alibi ſcriptum
allocutio tamen præceſſerat; eſt autem mos Scripturæ, ut ſic loquatur, veluti expo-

GENESEOS. 141

—

ſit: * & occurrit eis obviam;

ſui apud (Verba illa:) non contendet ſpiritus meus cum homine, 23. quæ (verba)
ſcripta ſunt poſt (iſta:) & genuit Noachus; 24. nec poterit dici, niſi quòd præceſſerit
decretum viginti annis, 25. atque hæ duæ expoſitiones in Bereſchit Rabba (habentur)

Verſ. 4 Aeciviatur quæſo] Per aliquem, qui mittitur, 26.

idque ſanctus ille Benedi-

ctus ** retribuit 27. poſteris ejus (Iſraeêlitis) per legatum, dicitur enim: & elevavit

vationi pedum, nam dicitur:

Moſes manum ſuam & percuſſit petram. 2 8.
Cogitaverat (Abrahamus,) quòd iſti (viatores) eſſent Arabes, qui adorabant pulverem
edum ſuorum, 29. quocircà ſolicitè curavit, ne idolum in domum ſuam reciperetur;
aſt Lothus, qui (iſtud,) non curavit, præpoſuit pernoctationem (ſeu accubationem) la-
& pernoctate & lavate pedes veſtros. 30.
4. Sab *** arbore] (Dictio NW hic ſignificat) N. i. e. arborem. Verſ. 5. Et con-
formte cor veſtrum] In lege, prophetis & Hagiographis reperimus, quòd panis ſit ful-
cimentum cordis; in lege (reperimus ita:) & fulcite cor veſtrum, 37. in prophetis:
fulci cor tuum fruſtéò panis; 32, & in Hagiographis:

Eod. verſ. 4. Et lavate pedes veſtros]

Eod. verſ.

& panis cor hominis fulcit; 33.
3 dixit

—

X Nimirum verſu præcedenti 2. h. cap. eſt tamen iſtud
juxta mentem Commentatoris noſiri 2r9τρoν
2569o7.
23. Sicuti fuprà Geneſ. c. 6. v. 3. habetur, ubi vid n. 17.
24. VideGenef-c. 5. v. 32. cOnfer. hic tractat. Talm.
Schevuot, fol. 35. ac Bava Metzia, fol. 86. b.

h. loc. allegantur-
275. Nempe: antè, quàm Noachus generaret, uti
autor noſter ad Geneſ. dict. c. 6. v. 3. u. 17. 90.
tavit, atque hinc eſt tritum illud, quòd in lege,
non fit èe We i. e. prius & poſterius

mi ab autore noſtro ibidem eſt notatum, vi-
de Seder Olam cap. 5.
26. Id eft: per ſervum vel alium aliquem, quem
ego eam in rem mittam, nempe, ut lavet pe-
des veſtros, confer. Gur Arjeh h. loc. fol. 27.
col. 3. med. & not. in S'na r,h. loc. it. Ba-
ba mezia; fol. 86. b.
Hebr. Qap-) iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
rpv i. e. legatum, abſunr à MSto Erff⸗ I.
27. Vel: rependit iſtud beneficium qyoad aquam,
ad lavandos pedes allatam, benehcemtia ſanè
una eſt ex illis rebus, quzrum fructus quis co-
medit in hoc ſeculo Nan Py e ie.

item Schabbat. fol. 127. a. uti in Dpa

& ſors ſive ſumma ipſa manet in ſeculo futuro,
uti in Gur. Arjeh dict. fol. 27. col. 3. habetur.
2 9. Vide Numer. c. 20. V. I I. confer. not. in od
DSvpa h. loc. ubi ſcribitur, quoniam Abraha-
mus ipſe accepit panem (uti verſu 5 habetur,)
quod idcircò etiam Deus ipſe, (non per alium)
manna de ccœlo demiſerit Iſraelitis; aqua autem
per legatum, fcil. Moſen & petra fuit educta.
29. Poſt: en) i., e. pedum ſuorum, Mst. Erff.
2. addit: a5i e eenn i. e. præpoſuit
lotionem accubationi, confer. bhic Gur Arjeh
fol. 27. col. 3. fin. ubi ſatis prolixè docetur, cur
Arabes pulv erem pedum ſuorum adoraverint, vi-
de & Bava Metzia fol. 86. b. ac Bereſchit Rabba⸗-
prout in non ne h. loc. ad marginem al-
legantur.
30. Vide Geneſ. c. 19. V. 2. confer. not. in e
WMon h. loe. 5
½ Hebr. vy reh, hæc & ſequentia, usque ad
SPeDa i. e. in angelis, abſunt ab utroque
MStO Erff.
31. Sicuti hoc verſu 5. habetur, confer. hic Bava
mezia, fol. 97. a.
32. Vel: buccellà panis, vide Judic. cap. 19. V. 5=
33. Prout Pſalm. 104. V. 15, habetur,

142 S== dGENESEOS. CAP. XIIRX.

dixit R. Chama: 34. non eſt ſcriptum hic = 225; 35. ſed =299, ut indicet
(Scriptura,) quòd prava cogitatio (ſeu concupiſcentia) non dominerur in angelis.
Eod. verſ. 5. Poſtesà tranſibitis] i. e. Peſtquam ita (feceritis,) proficiſcemini. † Eod.
verſ 5. Quoniam idcircò tranſiiftis] i. e. Quoniam rem iſtam à vobis peto, poſtquam
ad me veniſtis, ut mihi honorem exhiberetis, 2 (hic ponitur) pro πι dy
i. e. quoniam (quandoquidem,) ſic quoque (ſumitur) omne ſ „y 2, quod in 8S.
Scriptura (reperitur, verbi gratià in illo loco:) 2, i. e. quandoquidem vene-
runt in umbram tabulati mei, * (item in illo loco :) quandoquidem vidi faciem tuam,

36. item (in illo loco?) Y 32 i. e. quoniam non dedi eam, 37. item (in illo lo-

co:) H 3 i. e. quandoquidem néôſti caſtrametationem noſtram. 3 ³. Verſ. 6.

Farinam ſimilæ] (Nempe) ſimilam in placentas; farinam verò ad maſſam * coquo-

rum, ut contegant ollam, 39. ad exſorbendas † ſordes. Verſ. 7. Vitulum tenerum &

bonum] Tres juvenci 42. fuerunt, ut tres linguas Guvencorum) eis comedendas offer-
ret in ſinapi. 4 4. Eod. verſ. 7. Puero **] Is fuit Iſmaél, (idque ideò fecit Abraha-
mus,) ut eum initiaret præceptis. 4½. Verſ. 8. Et accepit butyrum & .] Panem au-
cem non attulit, quoniam Sara impuritatem menſtruam ſecernebat, 43. nam eodem

illo die redierat ei conſvetudo muliebris ſi. e. fluxus menſtruus,) & immunda erat fa-

cta

34. De quo ſuprà verſ. I. h. cap. Sign. * confer. &

Bereſchit Rabba h. loc. uti in aα “ ad mar-
ginem allegatur-

3 5. Mentem iſtius R. Chamæ eſſe puto „quòd di⸗-

ctione da quaſi cor duplex innuatur „cui prava
concupiſcentia in eſt 3 27 autem cor unum ac
ſimplex indicet ſine cogitatione mala, confer.
Pfſalm. 12. v. 3. & 1. Paralip. c. 12. v. 3 3. ibiq;

Raſchi not. vide & not in psm n h. loe ut &

not. ad I. Chron. cap. 2 8. v. 9⸗ num. 12.
Confer. hic tract. Talm. Nedaim, fol. 37. b.
X Hebr. rpo en en de y nn ſice in editione
„p n ut & in Berolinenſi hic additum eſt
& in MSto prout Genelſ. c. 19 v. 8. habetur, ſed
abſunt iſta à Baſileenſi editione & à MSto Erff. 1.
6. Sicuti Geneſ. c. 3 3. v. 10. habetur, allegatum
iſtud deeſt hicin MSto Erff. 1.
37. Vide Geneſ. c. 3 8. v. 2 6.
3 8. Veluti Numer. cap. 10. v. 31. habetur.
& Sic vocem y hic vertere volui cum Buxtorf.
in Lexic. Chald. fol. 1624.
. Hebr. XRo apud Talmndicos να W
ij. e. opus ollæ, ſunt phvn D tritiecum co⸗
Rum, fabæ freſſæ & ſimilia pulmenta ex fari
na, vid. Buxt. Lex. Talm. fol. 1975. confer. &
R. Salom. ad Geneſ. c. 32. V. 25⸗ ac not. in

MN h. loc.
1† Hebr. anew i. e. ad hauriendas, in MSt. Erff.
I. pro eo habetur Nν i, e. ad tollendas.
40. Confer. quæ ſupra Geneſ. c. 15. v. 9. n. 26.

notata ſunt, it. Gur Arjeh fol. 27. col. 4. circcö

fin. & not in pan inne h. loc.
41. Vel: cum ſinapi Hebr. a, conf. Bereſchit rabba
& Gur Arjeh 1l. alleg. ac Buxt. Lex. Talm. fol. 82 2.
vide & tractat. Talm. Bava metzia cap. 7. fol. 86.
b. & 87. a. uti in Snon ing; h. loc. ad margi-
nem, ubi vide & notas, confer. & liber, qui in-
ſcribitur pè â“';„–yq Part. 1. cap. 2 1. pag. 23
b. ubi exponitur, quo ſenſu juxtà Cabbalam
tres linguæ in ſinapi fuerint oblatæ: ccœterum

verba iſta:N Wn ja i. e. vitulum &c. usque ad

vνρa‚. e. ſinapi, abſunt ab utroque MSto Erff.

x Hebr. Ay 7&π, iſtud & ſequentia usque ad:
32 7y i. e. de ſuperficie ejus (colligunt,) ab-

ſunt utroque MSto Erff.
42. Quo ſcil. Iſmaëlem mandatis ſuis obedientem
redderet Abrahamus, vel? ut eum præceptis Di-
vinis initiaret & ad illorum obſervationem faceret
promtiorem, vide not. in Dmam R h. loc.
& Bava mezia, fol: 86. b.

43, Vel: menſtruo fluxu laborabat atque ideò maſ-

14

ſam

gedo ladis

zarerat i
omederun
ſetuginen

pulo N

cit⸗)tbiane
aſt Me zunea
nem, Mnit
i. e, Abnnam
gaetheett
bini )vorer
ded nenog
manſuo

rrrre-
ſam annace
10. n C
Pnt bex.
ſci 8ent
II NF vi
1ii ileg.
* Sie küanm in
Nenze: Pn
Pind palat
ſern, (
xbent, 90
& Aehem
† Hehm-
tur: W
4 ˙. Nn, qu
fint mhiio⸗
receyi nor
in on
b.

46. Nemhti

Seriptunzk
trackt. Talm
47. Ideſt:
quam pund
10 excedum

Kie: lie

CAL. NI

diu indictt
wurinangelt,
1o, Poſtquam
ie N dy
gwod nb.
quidem vene-

ificien tnan,

mn (inillolo.

lm coqno
lum tenerum &
ledendasoffet⸗
fecit Abtaha⸗
6.] Panem au.

. nam eodem

munda etatfa⸗
6a

—

68, if MSt. Eifk.
d tollendas.
C. 1, V. 9, n 16.

0. 27. cl 4,cid

loc.
Onl. Bereſchit rabb
er. Talm ,fol. 921.

1nin a). fol. g6,

5h. oc. ad margi-
er. & liben gui in⸗

1.cap. 11, e9,2
n junt Cabbalem

Oblatæ: (Ctetunn
ulum 8c. aqlead
noque Möto biff.
ſequentiausqne ad:

us (oolligunn) 4d⸗.

tis ſuis Obedientem

t eum præcepes Di⸗

blerzationem iaeret
Oum wo h loc.

abatatqueited wal⸗
ſan

GENESEOS.

143

Ga maſſa farinacea. 44. Eod. verſ. 8. Butyrum] (Rpneſt) 25n pE i. e. pin-

gvedo lactis, quam de ejus ſuperficie colligunt. Eod. verſ. S. Er vitulum, quem fece=
rat] i. e. Quem præparaverat (in cibum, videlicèt) primum, quod (Abrahamus) pa-

raverat, id primum obtulit* & exhibuit eis (hofſpitibus angelis.) Eod. verf. 8. Et

comedernnt] Viſi ſunt, quaſi comederent, hinc (diſcimus,) quòd nemo receptam con-

fwetudinem † mutare debeat. 45½. Verſ. 9.

Er dixerunt ei] Punctatio 46, eſt (in voca-

bulo &&) ſuper literis & , eſtque traditio (iſta:) R. Schimeon, Ben Eleazar, (di-
cit?] ubicunque Seriptura excedit punctationem, 47. ibi interpretare Scripturam; 48.

aſt hic punctatio excedit Scripturam, 49

tu (itaque) interpretari debes punctatio-

nem, (innuitur autem hic,) quòd etiam Saram (tres illi angeli) interrogaverint: 35
i. e. ubinam 50. eſt Abrahamus, (hine) diſcimus, quòd aliquis in hofpitio ſuo interro-
gare debeat maritum de uxore, & uxorem de marito; in Baba Metzia 5 . dicunt (Rab-
bini,) noverant (ſanè) angeli miniſtratorii, ubi fuerit Sara, mater noſtra; ſed (illi i-

X

deò interrogârunt,) ut notum facerent, quòd (Sara) fuerit verecunda, 52. quò eam-

marito ſuo redderent chariorem; dixit R.

*

Joſe, 53. filius R. Chaninæ, ( quòd hoc id-

eô

am farinaceam reddiderat immundam, confer.
not. in eN h. loc.

44. Hebt. yv, conter. quoad hanc vocem

Buxt. Lex- Talm. fol. 16q7:S& infrà in not. Ra-
ſchi ad Geneſ. c. 24.v. 67. n. 114, & ad Numer.

c. I 1. v. 9. vide & Bereſehit Rabba ac Bava Me.

121a, alleg. fol. 86. b ac 97. a.

* Sic etiam in notis =eft rne hic exponitur,

nempe: T den en en e i. e., quod

primô paratum erat, id (Abrahamus) ſtatim of

ferebat, confer. quoad verbum “„y, quod hic

kabetur, not. ad 2. Samuel, c. 19. v. 2 5. n. 10.

& ad Nehem. c. 5. v. 18. n. 106..
† Hebr. ARmn-, in MSto Erff. utroque hic addi-
tur: A M i. e. Tregionis ſeu urbis.

45. Nam, quamvis angeli cibo non opus habue-
tint5 nihilominus ſe comedere ſimularunt, ne à

recepto more convivii recederent, confer. not.

pta eſt, vid. num. antec. 47. in MSto Erff. I. poſt

rD1. e. ſeripturam, addita ſunt iſta: ArN N&
Aa E τααù1 i. e, nec tu interpretaris pun-
GRationem.
49. Id eſt: punéta pfura funt, quàm Heræ ſeri⸗
S. Quoniam in vocabulo ix, fupra tribus iſtis
literis: & puncdà funt pofita, ita, ut owilſſò
t, fuperſit dictio &, ideo juxtà R. Simeonis ſen-
tentiam interpretatio ſecundum literas iſtius vo-
cis P& eſt facienda; notat autem illa: ubinam?
confer. not. in aπ ν h loc.
51. Vid. Bava mezia, de hoc libro Talmudico
dictum eſt ſuprà verſ 3. fol. &7. 2. H. cap. n. 1 9⸗
iſta autem: Saas i. e. in Baba &c. usque ad:
a * H i. e. peculum benedictionis, abſunt
ab utroque MSto Erff.
52. Caſta, modeſta Hebr. aæ, non fuit illa Mae)

in =n- r h. loc. it. Kidduſchin, fol. 32. ½ i⸗ e. vagatrix, hinc inde curſitans, ſed domi rem

b.
46. Nempe: extraordinaria, cujusmodi in2 8. S.
Scripturæ locis reperiri tradunt, conſer. hic
tract. Talm, jevammot, fol. 7 7 a.
47: Id eſt: ubicunque literæ ſeriptæ plures ſunt,

quam punétatio, vel: ubieunque literæz nume.

r0 excedunt punctationem, vid. num. feq.- 4 ⁹.

4⅜. Sive: literas ipſamque voeem, ſicuti illa ſcri-

ſuam curans, confer. num. ſequ. 55: h. verſ⸗

53. Py) ſic in editione Hebraica exemplaris, quo
uſus ſum, hie legitur, idque magis ſequi volui,
quam lectionem, quæ in Bibliis Buxtorf. habe-
tur, ubi legitur Joſeph. udæis tamen
idem ſona ac Qo uti apud Lightfoot. in Act.
Apoff. c. 1,V. 23. p. 16, edit. Lipf. habetur.

144 . GENESEOS. CAbP. XIIX.

deò factum ſit, ut mitterent (ſeu propinarent) ei (Saræ) poculum benedictionis. 54.
Eod. verſ. . Ecce in tabernacalo] i. e. Verecunda 55. eſt. Verſ. 10. Juxtaà tempus
vitæ] i. e. Juxtà tempus iſtud quoad annum ſequentem; erat autem (tunc) Paſcha*
ac ſequentis (anni) paſchate natus eſt Iſaac, non enim legimus » i. e. juxtà tempus,
* ſed T' Nu? i. e. juxtà tempus vitæ (ac ſi diceret:) juxtà tempus iſtud, quò vobis
vita ſuppetet, quando vos omnes eritis incolumes ac ſuperſtites. Eod. verſ. 10. Re-
vertens revertar] Non annuntiat ei (Abrahamo) angelus, quòd ad ipſum reverſurus
ſit; ſed nomine 56. Dei id dixit ei, veluti (alio in loco ſcriptum eſt:) & dixit ei ange-
lus Domini: multiplicans multiplicabo; 57. cùm tamen in manu ejus non fuerit, ut
multiplicaret; ſed ex legatione Dei † (vel nomine Dei, ita) dixit ei, ſic in Bereſchit *
Rabba (ſcriptum reperitur.) Eod. verſ. 10. Et illod enat poſt eum] (Nempe:) oſti-

um erat poſt angelum. 58. Verſ. 11. Deſient eſſe] Ceſſaverat ab ea mos mulierum,

men-

574. Nempe; ur hoſpites illj gratias agerent etiam
Saræ, quoòd benè excepti fuerint in convivio illo,
ut Abrabamus poculum vini, cui angeli illi be-
nedixerant, uxori ſuæ mitteret, confer. Gur Arjch
fol 28. col. 1, fin. poſſes etiam poculum bene-
dictionis, de quo hic autor noſter, intelligere de
poculo illo vini tertio, quod in feſto Paſchali bi-
bere ſolebant, nam apparitioilla angelorum, uti
Rabbini tradunt, in feſto Paſchatis contigit, ſic-
uti &ͤ autor noſter verſu ſeq. 10. docet, confer.
Joh. Lightfoot Hor. Hebr. in Matth. cap. 26. v.
27. pag. m. 479. & Buxtorf. Synag. Jud. c. 12.
ag- mih. 262. vide & not. in a nev h.
oc.
55. Pudens vel pudibunda eſt, Germ. Sie ſchaͤ⸗
met ſich / conkfer. ſupraà num. 52. h. verſ. 9. &
not. in Sa h. loc.
* Vide hic not. in Smasm mD, ubi adducitur
probatio aſſertionis iſtius Raſchianæ, quòd tune
fuerit Paſcha, confer. & cap. ſeq. 19. V. 3. n.
6. .
XNX In notis Raſchianis editionis pas ne haæc
iſtius loci habetur lectio: ρν nyn en en
nyn nyni. e. non enim legimu: 2 ſed
Pyꝰ (ac ſi diceretur:) juxtà tempus vitæ &c.
vide ibidem notas ad dictum locum lit. &. ubi *α
alia addueitur expoſitio. . B
56. Vel: ber legationem ſeu miſſionem Dei rrvyvd

bypn hv ita juxià Hebræum, confer hic not.
in n- re ubiplura; in utroque Moto Erff.

pro rva habetur: Sua i. e. nomine (Dei.)
57. Uti Geneſ. c. 22. v. 17. habetur.
† Hebr. on 7w rerrwa, poſt verba iſta, in
MsSto Erff. 2. ut & in editione a ρνν ac Be-
rolinenſi, addita ſunt iſta: 7 νον den e
Spn i. e. etiam hic per legationem (ſeu nomine)
Dei.
„ . . » .⸗ .qq — . *½
In notis Raſchianis editionis Nνρν poſt n
i. e. Bereſchit rabba, uncinulis inceluſa & adjecta
ſunt iſta, nempe α de nen e eee
NW e e een n ebee ee en en
rwav s r Ti ain ee eeer
dr& yvν.H†e᷑ e ee en ne e
aw&ε& nn n ennen Sn ee nenn
pan pa nn n dene n en e are
nn i. e. Eliſchah dixit Schunami-
tidi: hae ipſa tempeſtate, juxtà tempus vitæ, tu
amplexatura es filium; illa vero dixit: ne, Do-

mine, vir Dei, ne mentiaris ancillæ tuæ (vid. 2,.

Reg. c. 4. v. 16.) angeli illi, qui Saræ nun-
cium attulerunt, dixerunt: juxtà tempus iſtud)
revertar (uti hoc verſu 10. habetur,) reſpondit
ei Eliſchah: illi angeli, qui ſemper vivunt & per-
manent (dixerunt:) juxtà tempus (iſtud) revertar,
ego verõ, qui ſum mortalis, qui hodiè vivo, cras
autem (fortè) motiar, ſive vivam ſive moriar
(dico:) hac ipſa tempeſtate & c.
58. Ita quidem Raſchi ; alii tamen aliter interpre-
tantur, confer. not in dpan u“ h. loc,

ę cda ſunt, B4

rlpta I
Milchne:“
plicato:
61. Vetll;

& dominum
ponenpſit
ſenſusſt))nun

ciam un rl

hecille f
Ver 15⸗ G
qnin igoe ſal
(nenhe) qui⸗

—
49 Locillius eupli
l. loe
59, Dehorcomm
c. 3. hed. eſ.
vamerd ſ0l 5

ENX Beht. wo,

wo itgade
bo. Hebe vn,
v. b. & Dauer.
num. 46 1n M5
i. e, ſendſe.
61. Vel: mulen
Hebr. Pin o-
635: in ungne
—n die ln
Joma tol. ,n b
612. Nameccein⸗
vidam foturm
atqui Dominn
cedenti 12, he
yelba lepetere
dan dixerit eg
lu 13. habett
ente Rabbin

CN. NI.
lckionis, ſ
fen tenput
n Dalchas
umi empus,

,ud nei

etl. 10. Ne.
m tevetlutus

Ciriteiange.

onfuerit, ut
n Betelchit
lempe:) olti.
Ozmulietum,
mmen⸗

—
nomine (Dei)
u.
bſt vetbe iſta, in
n wov zbe.
ha

em En nojnine)

e poken
ineluſa & adjecte
W N

Wdrb e
d We e
diit Schunami⸗
tempus ite, tt

Hdirit: ne, DOo⸗

ille tuæ (Nid, 1.
qui Sarr nun⸗
tiͦtempus iſad)
atur,) keſpondit
Her irunt her⸗
(iltuchreiental,
i hocie ino elin
ivam Uye moliar

. .
en aliter ineſple⸗
vhl

Qquia, * quæ rationem indicat rei,
(nempe,) quia timuit; altera autem

nen *** Hebr. —awn, in MSto Erff. 2. poſteà additur

nn N een
Se

81. Vel: mulierum

CAb. XIIX.

GENESEOS.

145

menſtruòô laborantium. **

Verſ. 12. Ia medio ſui] (Nempe Sara) contemplabatur
yentrem ſuum, dicens: num viſcera iſta onerabuntur foœtu? an ubera iſta, quæ flac-

cida ſunt, lac emittent? (ſic ſcriptum reperitur in) Tanchuma. 59. Eod. verſ. 12.
Voluptas] (Dictio Hav hic ſignificat) M X X i. e. nitorem carnis, eſt etiam lingua

Miſchnæ: * ** cadere . facit pilum 7O) i. e.
(dictio Na *) ſignificat? i. e. tempus determinatum fluxus menſtrui.
Verſ. 13. Num etiam verò] Num etiam reverà paritura ſum? Eod. verſ. 13.

plicatio:
61.

& nitidam reddit carnem; alia ex-

Et ego conſenui Mutavit 62. Scriptura (ſermonem) pacis causàâ, nam ecce illa dixerat:

& dominus meus ſenex eſt. 63. Verſ. 14.

An occultbitur] (Sic verbum N ex-

ponendum) juxtà Targum ejus, (ubi habetur:) &ONi. e. an occultum erit, (ut
ſenſus ſit:) num aliquid abſtruſum, ſeparatum ac tectum erit mihi, 64, quò minus fa-

ciam juxtà voluntatem

meam? Eod. verſ. I4. Juxtà condictum] Ad illud ipſum tem-

pus ſpeciale, † quod anteà tibi conſtitui, ad iſtud præfinitum tempus anno ſequenti.

Verſ. 15. Quia timuit,

nam riſiſti] Prior (dictio ) ſignificationem habet & i. e.
(quæ habetur in illis verbis:) & mentiebatur Sara,
(particula ) ſignificat & i. e. ſed, (ut ſenſus

ſit:)

Loci iſtius explicationem vide in not. Dan r
h. loc. HZ
59. De hoc commentar io dictum eſt ſuprà ad Geneſ.
c. 3. V. 7. n. 2 5. conf. hic Megilla, fol. 9- a. && Ba-
va mezia, fol. 97. a.

Wa i. e. quòd corrigiam ejus &c.
ßo. Hebr. A wh, à rad. Wa, confer. Deuter. c. 22.
v. 6. & Deuter. c. 2 8. v. 40. ibique Raſchi not.

num. 46. in MSto Erff. 2. pro vn habetur "op

i. e. removet.
menſtruo laborantium,
Hebr. a ni, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
63 8. in utroque MSto Erff. pro Q habetur
a Miie. ſanguinis menſttuatæ, confer. hic
Joma fol. 83. b. & Bava mezia, fol. 87..cg.
62àâ Nam ecce Sara, cum credere non poſſet, ſe gra-
vidam futuram eſſe, rationem hanc allegaverat:
atqui Dominus meus ſenex eſt, uti verlu amte-
cedenti 12. h. cap. habetur; ſed, cum Deus Saræ
verba repeteret, ipſe ſermonem ſic recitat, quaſi
Sara dixerit: ego autem conſenui, ſicuti hoc ver-

mutatio itaque ſermonis, ex

. ne fortè Abrahamus ad iram commoveretur
contemtum ſui interpretaretur, quòd Sara non
ſuam, ſed ipſius (Abrahami) ſenectutem alle-
gaſſet, Academiæ R. Ismaélis ſcitum eſt: tan-
tum in pace momentum eſſe ſitum, ut etiam i-
pſe Deus, ne ea turbaretur, ſermonem mutaſſe
deprehendatur, idque ex hoc loco probare niti-
tur, hinc Rabbini colligunt, mendacia officio-
ſa, pac is & concordiæ fervandæ cauſa eſſe licita,
confer. Jevammot fol. 6 5. b. alleg. D. Wagenſeil.
in Sot. p. 937. n. 2. unde huic loco ſatis obſcuro
lumen accedet, vid. & Gur Arjeh fol. 2 8. col. 2.
fin. it. infr. Geneſ. c. 50. v. 15. n. 41. L
63. Sicuti dict. verſ. antec. 12. h. cap. habetur,
vid. num. antec. 62. h. verſ. 13. confer. & Jevam-
mot. fol. 65. b. & Bava mezia, fol. 87. a & b.
64. Confer hic Raſchi not. ad Ruth cap. 4. v. 1. vi-
de & not. in an new' h. loc. ubi loci iſtius ex-
plicatio habetur.
¼ Confer. hic tract. Talm. Raſch haſchana, fol. 11.

a.
x* Confer. quoad ſignificationem hujus vocis: &

ſu 13. habetur,
mente Rabbinorum, facta eſt,

idque pacis cau-
D 4

infrà Geneſ. c. 41. V. 49. n. 67, & Deuteron. e
7. V. 7. n. 20. 4

1†

146 GENESEOS.

bum) P, quod inS. Scriptura habetur, ad malum 7. eſt, præter illud, (quod habe-
tur in eo loco:) Na pτπ. c. proſpice de habitaculo Sanctuarii tui, 68. quia magna
vis ineſt donis, (quæ dantur) pauperibus (ſive afflictis,) quæ iram vertit in miſericor-
diam. Eod verſ. 16. Ut deduceret eos] i. e. Ut illos comitaretur, exiſtimaverat e-

nim, † quòd ipſi eſſent viatores. 69. Verſ. 17. Num celabo ege] Interrogativè (acei-
Litur ie)

pienda ſunt verba iſta, ut ſenſus ſit:) quod ego (urbi) Sodomæ faciam, non convenit
mihi, ut iſtud ſine illius (Abrahami) notitia faciam, "ego (enim) dedi ei terram iſtam
& illæ quinque urbes ipſius ſunt, dicitur enim: terminus Cananæorum (fuit) de Zi-
don uſque ad Sodomam & Gomorram &c. 70. vocavi illum Abrahamum patrem mul-

titudinis gentium, 71. an delebo (itaque) filios, nec id patri (eoorum) notum faciam?
quoniam ille amicus meus eſt. Verf. 18. Er Abmbam exiſtendo erit] Medraſch g-

gadah eſt: memoria juſti (eſt) in benedictione, 72. poſtquam ejus (Abrahami Deus)

meminit, eidem benedixit; ſenſus autem literalis (hujus loci eſt:) an ego illum cela-

bo, nam ecce *r ille mihi tàm dilectus eſt, ut ipſe futurus ſit in gentem magnam & ut
benedicendæ fint in eo omnes gentes terræ? *v Verſ. 19. Nam novi eum] (Ver-
bum 1 hic) ſignificat Ni. e. dilectionem, 73. ſicuti (accipitur in illo loco:)
i e. cognatus viri ejus, 74. item: NNWi. e. cognationis (ſeu propinquitatis) no-

ſtræ 75. item: Ni. e. & novi te ex nomine, 76. & reverà fundamentum (ſive ra-

dix) ſignificationis omnium iſtorum non eſt, niſi verbum) “, nam is, qui aliquem

dili-

65. Nempe: angelus, vel ipſe jehova, Dominus. * Confer. quæ infrà ad verſum 20. h. cap. ſign. *
qui cum Abrahamo loquebatur, nonnulli ex notata ſunt, confer. & Joma, fol. 3 9. b.
Rabbinis hoc ad Abrahamum referunt, ac ſi 70. Uti ſuprà Geneſ. c. 10. v. 19. haberur-
Sara ei men ita ſit, negando leriſiſſe. 7I. Vide cap. antec. 17.v. 5. confer. not. in ov*
66. Interdum ſignificat: ne, ne fortè, num, an, D h. loc. B
vide Buxr. Lex. Talm. fol. 544. 72. Sicuti Proverb. c. 10. V. 7. habetur, vide &
67. Vel: in malam partem ſumitur, vel: de ali hic not. in 'nar H h. loc. ut. & Joma, fol.
quo malo ſive infortunio dicĩtur. 3 §. b.
6 ⅛. Sicuti Deuteron. c. 26. v. 1 5. habetun, confer.
not. in Dar h. loc. e. nonne &£
† Hebr. Maz, in MSto Erff. z. locus iſte magis Hebr. NX N. d Par, abfunt iſta
perſpicuè legitur ita: STNSO nenen i. ab utroque MSto Erft.
e. quoniam exiſtimav erat, quod ipſi viatores es- 73 Hoc ſenſu imerdum & in Novo teſtamento ac-
ſent. . cipitur, vide Epiſtol, ad Rom. c. 7. v. 15, V. ib⸗
69. Hinc traditio eſt quod d Pi. e. cogant Zird‿ο⅝ .
alique n ad alios comitandos, vide D. Wagen- 74. Prout Ruth. c. 2. V. 1 habe ur.
ſeil. Sot. p. 1020. & p. 1023. he. I. &£ not. in 7 5. Vide Ruth. c. 3. V. 2.
„pa T h. loc. it. tract. Talm. Bava mezia, 76. Sicuti Exod. e. 3 3. V. 12. egitur,
fol. 86. b.

CAP. XIIx.
ſit:) & dixit: è;. non ita eſt, ſicuti locuta es; ſed rifiſti, Rabbini quippe noſtri di- 7
cunt, (quòd particula) ſignificet quatuor: (nempe:) Ni. e. ſi, Sp i. e. fortaſ-
ſis 66. π1. e. ſed, &εα i. e. quoniam. Verſ. 16. Et preſpexerunt] Omne (ver-

XY Hebr. ).-n MSt. Erff. rF. pro eo ha bet : ii.

Aligtemnde
dea ail⸗
N NN
vodſiſen
iciojp⸗
ſignibicanon⸗
ſaciebat Hit

cibiat: clld

gvicnngneflt
Etdaut Demd

De el

tio ek: Magt
nabetut,/ ae
megnsfuitle

—
77. l lic en 1
(Ontet hie tra
Valnmt, ſo
Sanhetin,10,
1„1
78. V ſoilsin
juxti gum ex
iopen gu⸗
pollt enoni
WRi t gud
fationem a. hn
hamun ligat
ſuis ut⸗
† Bebe ,
wn gie
Eiff.
79. Vel: inur
ggniticatioeſii⸗
ve rationiter
Jo. Vide Hiod.
futuri pro pn
in utroque
none, ut &
Ov hic a
una precept
Mumer, cap.

CANLXII.
Appe noſtri di.
ie ſottal.
4] Omne (vet⸗
6 (oc habe.
1t in milericor.
Ciſtinarerat e.
rropatihe (aci.
1, hon convenir
ei tertamn iſtam
umn (fnit) de Li-
um pattem mul⸗
notum faciam?
Medralen, g.
Abrahami Deis)
ego illam celg.
nmignam & I
bi ein (Ver-

CAP. XIIX. GENESEOS. 147

diligit eundem ſibi propinqvum facit ipſumque novit atque cognoſcit; ſed cur ( hic
dicitur:) diligo77. eum? (nempe:) H X N (quorum ſenſus eſt:)
NRuD N i. c. quia ipſe præcipit filiis ſuis 8. de me, ad cuſtodiendum vias meas;
quòd ſi † explicare velis juxtà Targum: novi eum, quòd præcepturus ſit filiis ſuis & c.
(dictio) P' non quadrabit ſermoni 79. Eod. verſ. 19. Præcipiat] (Verbum) Hx
ſignificationem habet temporis præſentis, ſicuti (accipitur in illo loco:) ita ν⅞b . e.
faciebat Hiob. 8u0. Eod. verſ. 19. Me adducat] Ita ipſe (Abrahamus) filiis ſuis præ-
cipiat: cuſtodite viam Domini, ut adducat Dominus ſuper Abrahamum &c. non di-
citur (hic:) ſuper domum Abrahami; ſed ſuper Abrahamum, (hinc) diſcimus, quòd,
quicunque filium juſtum relinquit, perinde ſit, ac ſi mortuus non eſſet. 81. Verſ. 20.
Et dixit Dominus Abrahamos * clamor sodomæ & 6. quia multus eſt ** Omnis (dictio)
N“, quæ eſt in Scriptura, accentum †Thabet in Beth, àS2, quoniam earum interpreta-
tio eſt: magnus vel magna eſt & continuatur; 83. aſt iſtius dictionis , quæ hic
habetur,) accentus eſt ſuprà 8S4. in Reſch, quoniam iſtius interpretatio eſt: jam anteà

loloco.) ppdD
pinguitats) no⸗
lentutn (Krera⸗
is, gui alignem
ili⸗
r.l cap. ſgn.
1 ſol. 3 b.
9, habekor,

, habet, vide
, ue & ſoma tl.

deo habe: Mhi⸗
in, zPplant illa

oro teſtament ⸗
n. rle lj,Eib⸗

,

conler not, in o

magnus fuit (clamor,) ſicuti expoſui, (id, quod in illo loco habetur:) & fuit, cùm Sol

2 Occi-

77. Ita hic ex mente Raſchi ny ertere volui,

confer. hic tract. Tal’n. Joma, fol. 3 8. b. S Je-
vammot, fol. 79 a. it. Cetubbot, fol. 8. b. &
Sanhedrin, fol. 56. b. & 57. b. idem Maccot, ol.
a. .
73. Vel potius ita? ut ipſe præcipiat Kiliis ſuis Ke.
iuxtà quam expoſitionem ſenſus erit, quod di-
ctio vny, quæ hie uſurpatur in textu ſagro, non
poſſit exponi, quòd idem ſigaificet ac“) vel
WX i. e. quod (præcepturus ſit;) ſed ut noter
rationem a finem, propter quem Deus Abra-
hamum diligat, nempe, quò ipſe præcipiat filiis
ſuis & c.
Hebr. d), iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
Ppbn y i. e. ſermoni, abſunt ab utroque MSto
Eiff. .
79. Vel: linguæ, ſic juxtà Hebræum, id eſt: 8
gnĩcatio dictionis ynv non conveniet ver bis ſi-
ve ôrationi textus ſacri. .
So. Vide Hiob. c. 1. v. 5. ubi verbum temporis
futuri pro præſenti vel imperfecto poſitum eſt,
in utroque MSto Erff. atque in Berolinenſi edi
tione, ut & in notis Raſchianis editionis ov
a hic addita ſunt iſta: urp 7) i. e.
juxtà præceptum Domini caſtrametabantur, uti

Numer. cap. 9. V. 18. habetur, quod aliud ex-

emplum, hic adductum, abeſt à Bibliis Buxtort.
ut & in codice Hebræo, quo uſus ſum.
8 1. Confer. ſupra Geneſ. c. 16. v. 2. n. 2. vide &
not in nnm rne h. loc.

* In notis Raſchianis editi onis v p atque

in Berolinenſi editione poſt iſta: -ad bx 7.
e. Abrahamo, addita ſunt iſta: w ρ „hE—
nn ee de i. e. quia fecit (Deus) ſi-
cuti dixit, (nempe:) quòdnon celaturus ſit
eum, (mi ſuprà verſ. 17. h. cap. habetur..)
** Confer. tract. Talm. Joma, fol. 3 9. b. & San-
hedrin, fol. 109. b.
† Hebr. Syvn, in notis pam mo atque in Be-
rolinenſi editione poſteà additur: yvni i. e.
infrà. P
§ 2. Id eſt: in ultima, quæ vox dicitur: Milrah,
vide ſuprà Genelſ. c. 1 5. v. 17. n. 70.
83. Nempe: norat prælens aut præteritum im-
perfectum, ita ha hic interpretor, ut conti-
nuationem temporis ſignificet, confer. ſuprâà
Geneſ. alleg. cap. 15. v. 17. u. 78. & infrà Ge-
neſ. c. 24. V. 45. Sign. *
84. Id eſt: in penultima, quæ vox dicitur: Mil-
hel, vide Geneſ. dict. c. 15. v. 17. n. 9. it,
Exod. c. 30. v. 2 5. n. 9 2.

148

GENESEOS.

CAP. XIIX.

occidiſſet, 85. item (in illo loco:) ecce reverſa eſt fratria tua 86. Verſ. 21. Deſeen-
dam nunt Docet (hĩc Scriptura) judices, ne decidant judicia criminalia; 87. niſi in ſpe-
xerint, prout rem omnem expoſui in Sectione Biblica, ubi de gentium diſperſione a-
gitur; 83. alia explicatio (verborum iſtorum:) deſcendam nunc, (nempe:) ad finem

operum illorum. 9.

Eod. verſ. 2 I. Eltrùm juxtz elamorem ejus] (Videlicèt:) pro-

vinciæ. 90⁰. Eod. verſ. 2 I. Qui venit ad me, fecerint] Et ſi quidem * in rebellione-
fua perſiſtant, ego illos penitùs delebo; ſi verò X* in rebellione ſua non perfiſtent, co-

noſcam (ſeu diſpiciam,) quid faciam, ut eos puniam caſtigationibus nec illos peni-

tus delebo, huic ſimile repsrimus alio in loco, (ubi ſcriptum eſt:) & nunc remove or-
natum tuum àte, ut cognoſcam, quid tibi faciam, 91. & ideò verſus iſte punctatus eſt
(accentu) Peſik 92². inter 2 & ', ut vocabulum unum ab altero ſepararetur;

Rabbini autem noſtri explicant (verba iſta:) utruͤm juxtà clamorem ejus, ( hoc mo-

do, nempe, quòd ſignificetur,) clamor unius puellæ, 93. quam infigni 94. mortis ſup-⸗
liciò affecerant † (Sodomitæ,) quoniam illa pauperi alimentum dederat, ſicuti ex-

ponitur in Chelek. 95.
ubi Abrahamus illos comitatus erat.

1

Verſ. 22. Ee converterunt ſe inde] (Nimirùm) ex illo loco,
Eod. verſ. 22. Abrabamus verò adbic ftabat

gordm

3 5. Prout Genef. dict. c. 15.v. 17. habetur, ubi
ſignificatur præteritum.

36. Vide Ruth c. 1. v. 15. confer. & ſuprà Genef,

alleg. cap. 15. vV. 17. D. 76.
37. Sive: capitalia, in quibus de capite ac vita ho-
minis ſive de pœna corpori infligenda agitur, id
enim per ri hic intelligitur, hiſce op-
ponuntur D W., e. judicâa pecuniaria, vi-
de Buxt. L. ex. Talm. fol. 12 18.
3¾. Vide ſuprà Gencſ. c. 11. v. 5. ibique not. n.
10. confer. not. in noe h. loc.

39. Nempe: Sodomitarum, he ey eeee

=ya i. e. ut diligenter inquiram in eos ac
perſpiciam opera illorum, ita in Gur Arjeh fol.
2 §. c0l. 4. princ., exponitur.

90. Vel: regionis, ſcil. totius, — 5 WL e
i. e. in qua quinque erant urbes, ſic in Gur Arjeh

dict. fol. 2 8. col. 4. princ. exponitur, vide &
nor. in Sn N h. loc.

* Hebr. , MSt. Erff. I. pro co habet: & i.

e. & ſi, prout etiam verti.
x Hebr. * ½, hæc & ſequentia usque ad:
5WyXα n i. e. quid tibi faciam, abfſunt ab
utroque MSto Erff-hoc quidem loco; ſed po
ſteàa adduntur, vid. infrà Sign. † h, verſ.

92. Accentus iſte eſt virgula, exiguam notans
pauſam.
9 7. Hebr. avi, unti hic, vel, ut alii: Sa, re-
ſpicitur autem ad vocemν, quæ verſu antece-
denti 2 I. h. cap. habetur.
94. Vel: extraordinario, mirabili, Hebr. —αρ
nam, uti Rabbini tradunt, puellam illam, quæ
pauperi fruſtum panis dederat, Sodornitæ nudam
illeverant melle eamque manibus pedibusque
ligetam apibus ac mutcis in eiram projecerant,
donec illa penitus conſum eretur, cujus miſera-
bilem clamorem Deus exandiverit „ de quo hic
eſt ſermo, ſic etiam in notis Pa m hic
exponitur.
Hebr. Mw &c. in utroque MSte Erffurt. pro
iſto ſic habetur : ro r in ede
habet o ) i. e. quæ porrexerat cadum,
plenum aquà & farina (MSt. Erff. 1. ſolum ha-
bet cadum farinæ) pauperi (homini,) ipſique
eam combuſſerunt (fic habetur in) Be eſichit rab-
ba, poſt verba iſta in utzoque Moto Erff. addun-
tur illa, quæ ſupra Sign. *àN h. vetf. haben-
tur. . W
95. Eſt iſtud saput undecimum libri quarti partis

9 1. Sicuti Exod. cap. 33.V. 5. habetur⸗

ſive

on eeen ee ( MSt. Erff. I. ſolum R

--————JN

min ini
Genckus il
12 multus
Abrahamo
Reperimm

cellionen:

atque Acel
Onniecc
10 gatet
an i te 0
gini
re hes)
zn ſetl.
16 otina

—
ſye dection
ſon Genel
1b 34, 5
1.
96. erpe:
enle, n0.
Pis achuc
Domions, 4
eorin Abr:
iſtäter⸗
4 mel,

7., Dt keſe

30 Nunet,e
V.3. Mior
58. Alpiu
Tum ele a
1ort in ler
Berelcht !
Majginen
quibus en
barlimn il
de Arcan
99., Vigez.
99. dieutiGe
m D

1or deſcxib⸗

CLNI

R-
111. Ma.

pe:)ad inem
jidelicet,) 1o.

in tebellione,
nperhltenteo.
Nee llos peni.
ine remoye ot⸗

epondhitng ſt

r0 ſepamatemnt;

ns, (hoc mo⸗

94. mottisſn.

lerat, ſeuti ex⸗

n) er ilo oco,

d adbit ſahet
loran

—

„ exigadmn ntins

alüi: N, e.
guæ ſerſa aatete

dilt, Hebr. NN,

Gelbmülim, qua
t Sodomita bdamn

anidus Pedidnsane
elcam proſetelant,

tur, cbjus ſhiſels⸗

zierit, Ce gno die
a Nbr lie

Go Likut hto

”õ
St, Brff- I. ſolum
Ojrexetat eadum,
. Etkk 1, lolnnha⸗
(bomini, iglgre

m ig)be entia-⸗

e Moto Eif. ddd.
1 h. fell. aben⸗

mlbti gvenintis
ſie

CAb. XIIX.

GENESEOS. 145

coràm Domino] Atqui (Abrahamus) non iverat, ut ſtaret coram illo (Domino;) ſed
Sanctus ille Benedictus venerat ad fillum 96. ac dixerat: clamor Sodomæ & Gomor-
ræ multus eſt, ſcribendum itaque ei (Moſi) fuiſſet: & Dominus adhuc ſtabat coràm
Abrahamo; ſed hæc eſt correctio ſcribarum. 97. Verſ. 23. Et acceſſit Abrahamus]
Reperimus acceſſionem ad bellum, (veluti legitur:) & acceſſit Ioab &c. 98. item ac-
ceſſionem ad placationem, (ſicuti habetur in illo loco:) & acceſſit ad eum Juda, 99.
atque acceffionem ad preces (prout legitur:) & acceſſit Elias propheta; 100. ad iſta
omnia acceſſit? Abrahamus (nempe: Jut loqueretur dura, 101, & ut placaret atque ut
rogaret. Eod. verſ. 2 3. Nam etiam perdes] An etiam perimes, juxtà Targum Onke-
loſi, qui illud: () N&) interpretatus eſt, quòd ſignificet iram, hæc erit explicatio:
an ira te commovebit, ut perdas juſtum ſimùl cum impio?; Verſ. 24. Quinqua-
ginta juſti (Videlicèt) decem juſti unicuique urbi, (Etenim *?*) quinque erant loci (ſi-
ve urbes,) ſi tu (ô Deus,) fortè dices: non ſervabunt juſti impios, cur interimes juſtos?
*rr Verl. 2 5. Alht àte] (]9 hic idem ſignificat, ac) 37 N i. e.

RR

res profana 102. erit iſta tibi, dicent (homines,) ita eſt opificium ejus 103. delet (De-

3 us)

ſivc Sectionis quattæ operis Talmudici, confer.
ſuprà Geneſ. c. 4. V. 19. n. 59. & Geneſ. c. 8. v.
7. n. 34. & not- ad Hiob. c., 20., V. 2 1. n.

96. Nempe: Abrahamum, ergo, ex Rabbinorum
mente, non feribendum fuiſſet, quòd Abraha-
mus adhuc ſteterit coràm Domino; ſed quòd
Dominus, qui ad Abrahamum venerat, achuc
eoràm Abrahamo ſteterit, quænam verò inter
la ſit differentia, vide in Gur Arjeh. fol. 2 9, col,
4. med.
97. De hae ſeribarum correétione vide Raſchinot.
ad Numer. c. I I. V. 15. n. 54. & 24 Hiob. c. 32.
v. 3. Maſorethæ autem octodecim dictiones in
S. Scriptura notarunt, quas correékiones ſcriba-
rum efle tradunt, de his vide plura apud Bux-
torf. in Lex. Talm. fol. 26 30. & ſeq. confer. &
Bereichit Rabba h. loc. ntiin 'n-ert ne ad
marginem allegatur, ubi vide etiam notas, in

quibus expontur, quomodo correctio illa feri-

bartun ſit intelligenda, confer. & Petr. Galatin.
de Arcan. Cathol. Verit. lib. I. cap. g.
g9. Vide z. Samuele e. 107V. I1 3.
99. Sicuti Geneſ. c. 4 % v. 1 9: habetur, confer. not.
in p-ri e H. loc. ubi ſgribitur, quòd er-
reor delcribentis hic imeryenerit & pro;

n, vi& legendum ſit: α☚d un eed i. e.
& acceſſerunt filii jehudæ, ſicuti Joſu. c. 14. V-
6. ha betur.
100. Vide I. Reg. g. 19. v. 36.
* Hebr. DPaa i. e. introivit, MSt. Erff. 1. pro eo
habet: Oàa, MsSt. 2. )a i. e. acceſſit.
101. Veluti verſu ſequenti 24. S& 2 5. h. cap. ha-
betur, ubi: an etiam conſumes &c. abſit iſtud
àte, confer. Gur Arjeh fol. 2 8. col. 4. fin.
*X Hebr. , ſic in notis man re ut & in edi-
tione Berolinenſi habetur.
*X Loci iſtius expoſitionem vide in notis nop
102. Senfus efſt: tanquàm rem, proſanam & San-=
titati tuæ minime convenientem reputabunt ho-
mines, ſi juſtum ſimul cum impio deleveris,
ir à radic. ab autore noſ,tro hic deduci-
tur, quod fignificat: profanare vel profanum
effe, confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 4. v. 26. n.
92. & infr- ad Genel. c. 44. v. 7. n. 3. notata
ſunt,
163. Nempe: Dei, Dictio aνπι, hic ſignificat
t i. e. conſuetudo ejus, ut ſit ſenſus: ſic fert
confuetudo ac mos ejns, omnes ſim ul delet »

juſios unꝗ cum impiis 3 ſed hoc falſum eſſe proba
mur in Gur Arjeh fol, 29. «0l. 1. pring.

150 GENESEOS. CAP. XIIX.

4.

us) omnes, juſtos ſimùl & impios, ſic feciſti 104. generationi antediluvianæ & homi-
nibus, qui tempore diviſionis 105, vixerunt. Eod. verſ. 25. Sicuti rem iſtam] Non
(facies) iſtud nec aliquid huic ſimile. † Eod. verſ. 2 5. Abſit àte] (Ut iſtud facias e-
tiam) in ſeculo futuro. 106. Eod. verſ. 2 5. An judex totius terræ] Punctum Chateph
Patach (eſt ſub litera) Heh, in (dictione) OO) h., ſignificans interrogationem, (ut ſit

ſenſus:) num is, qui eſt judex, non faciat judicium verum? Verſ. 26. Si invenero* in

Sodoma &c.] Quoniam Sodoma fuit metropolis eaque omnibus (cœteris urbibus))
præſtantior, (ideò) inhæret 107, ei S. Scriptura. Verſ. 2 8. Anperder propter quing]
Nonne illi novem (erunt) cuilibet urbi? tu autem, qui (totius) mundi juſtus es, temet
eis aſſociabis. 108,. Verſ. 2 9. Forſitàn **reperientur ibi quadraginta] Et ſervabunt(id-
li quadraginta juſti) quatuor urbes, 109. atque ita triginta juſti) ſervabunt tres (urbes)
ex illis, aut viginti (juſti) ſervabunt duas ex illis, aut decem ſervabunt unam ex illis.
Verſ.

104. Id eſt: ſic feciſſe te dicent homines, loqui- ſ rolinenſi editione, ut & in notis Raſchianis e-
tur enim Abrahamus hic ex mente vulgi, confer. ditionis pan nov poſt verba iſta: 2 n
not. in borm ' h loc, it, tract. Talm. Avoda, alnai. e. inhæret ei S. Scriptura, iſta ſunt ad-
Sara, fol. 4. a. jecta: 29y M N e n den ee nen
1o05. Nempe orbis terrarum, quando diſperſlæ NR 7N ie enn n ie e enn v
fuerunt gentes ac confuſio linguarum accidit, vi ny i.e. (Verſ. 27) ego verò ſum pulvis & ci-
de ſuprà Geneſc. 10. v. 2 5. & Geneſ. 4. 11. v. 8.] nis ] i. e. jam anteà dignus eram, qui fietem
& v. 9. ibique Raſchi not. confer. & infrà Geneſ. pulvis per reges(de quibus ſuprà Genel. cap. 14)
c. 2 0. v. 4. n. 7. & n. 8. & cinis per Nimrodum, ſi absque miſericordia
† Confer. not. in a im h. loc. ubi loci iſtius tua, quæ mihi adſtitit, fuiſſet, quad hic de Nim-
explicatio habetur; abeſt autem locus iſte ab u- rodo dicitur, confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 11.
troque MSto ErffI. v. 2 8. notata ſunt.
106. Quoniam dictio hyin bis poſita eſt in ho 108. Senſus eſt: ſi tu, qui univerſo mundo ju=-
verſu, ideò Rabbini eam, quæ priori loco poſita eſt ſtior es, temet cuivis urbi iſtius tractus, quarum
ad hoc leculum, quæ verò ſecundo loco, ad futurũ quinque ſunt, adjunzeris, implebis numerum

referunt ſeculum, per ſeculum autem iſtud fu quinquaginta juſtorum, quia ſi quadraginta
turum in notis on nev instelliguntur oW quinque juſtos per quinque urbes dividas, no-
Pnn i. e. generationes fururæ, quæ tunc tem vem erunt cuilibet urbi, hiſce novem juſtis ſi tu,
poris non erant. Deus, qui omnium juſtiſſimus es, temet aſſoci-

X Hebr. bhn NeDN —* In Berolinenſi editione, averis, erunt decem juſti, nam minor numerus

ut & in notis Raſchianis editionis S'po D non ſatis erat ad unam urbem ſervandam, vide
poſt verba illa addita ſunt iſta: vd en vad num. ſeq. 109. & n. 111. in utroque MSto Erff.

i, e, (idem ſentiendum erit) quoad o] pro: Sepy Pwun i. e. temet eis afſociabis, ha-
mnem locum & quoad omnes urbes (illius ditio betur: din dy ian P i. e, aſſocia te hac
nis confer. Sanhedrin, fol. 99. b. in re illis omnibus:.
Hebt. Siv hæc & ſequentia, usque ad: ** Hebr.) NeN) &, iſta & ſequentia usque ad
n a iyn i. e. inhæret ei S. Scriptura, ab h " y) i. e. ſervabunt unam ex illis, ab-
ſunt ab utroque M Sto Erff. ſunt à MSta Erff 1.

107. Vel, ejus præcipuè mentionem facitScriptu- 109. Si ſcilicèt cuilibet urbi decem juſtos aſſignes,
ra, juxtà Hebræum eſt: pendet in ea, i. e. ejus ſicuti ex ſequentibus patet, confer, num. antec.
præ aliis meminit, uti jam dictum eſt, in Be-I Log. =

CAl. A.
—
Ven 31. V. .
illo loco⸗
urililuin
cum,)homn
Xores erh.
lem )amahr⸗
(condonann
cueratinece
ſumn e
ſtitnebran

t.1.
Aerre
1. ℳ
Divios und cu

Cujusegnun

—
110. Uikwod.
gatamslNX
e b loe,
volui Ne, vse
† Hebr. 1
ad: Nan N
utroque Mn
1II. Conle
ubi loenn iſe
not. in 1
verl 15
IIZ. Acdyocatt
betur 30 2,
caß. ſeg, 1
oſe. c. 14. .
71 Ee Kt
cap. eq⸗ 19.
not. in N)
II7. Vige,
notata ſunt.
I14, Hebe, dor
Nw ie

Ar. II.
—
enifun] Non
kilud lacias e⸗
ndhum Chatept
atonem, (utſit

G ipeyerys

Lietisutbihue
mihrer guing
ulluses, temet
Liſennebunt i
untttes utbes)

Urunamex ilis:.

Ferl.

—
notis Raſchianis e.
erba iſta: dd dn
tura, iſta ſunt a4⸗
h e deen
) N Nn
folum pultis d⸗
enam, qbi ſetem
pri Genelcap. 14)
beque mileticotdli
, quod hie dedim.
Pra 11 Genel.c. 11.

irerſo mundo u⸗

iustrackus, glarum

impkebis numetum
uia ſi quidragins
utbes gilidas, no⸗
norvem jaltis tu,

8 es, leſnet allotl⸗

m minor numetus
m lervandam, vide
nfogque Mot Eikk,

teis lotütbis, hae⸗

i e Mocia le hit

ſequemtin ique 44
1 unam et illih 4⸗

gem iultos lignes,
cCaet, numn autet⸗

CAb. XIX. GENESEOS. 1

Verf. 31. Volui] (Verbum NNAi gnificat:) 1. e. volui, ſicuti 4 accipitur in

illo loco:) O &ρ] i. e. & voluit (five acquievit) Moſes 110. Verſ 3 2. Forſitàn invenien-

tur ibi decem] Pro minori numero non rogavit (Abrahamus) Deum, dixerat (enim ſe-

cum:) homines antediluviani fuerunt octo, (nempe:) Noachus & filii ejus eorumque
uxores nec potuerunt ſervare generationem, ipforum ætateviventem, (Abrahamus au-
tem) jam anteà pro novemſ? (juſtis apud Deum)per aſſocia tionem 111. iterceſſerat nec
(condonationem) invenire potuerat. Verſ. 3 3. Et abiit Dominus &c.] Poſtquàm ta-

cuerat interceſſor, 112, abiit judex. Eod. verſ. 3 3. Et reverſus eſt Abraham ad locum

ſuum] Diſceſſerat judex, receſſerat advocatus; accuſator 13, autem accuſationem in-

ſtituebat & ideò duo angeli 114. veniebant Sodomam, ut illam delerent. 115,

VErſ. r. Er venerunt duo] Tertius autem, * qui venerat, * ut lætum nuncium
afferret Saræ, poſtquàâm is legatione ſua functus erat, receſſerat. Eod. verſ-
I. Angeli] Suprà appellavit eos (Scriptura:) viros, (videlicèt,) dum Majeſtas

Divina unà cum illis erat, vocavit eos viros; 1. alia explicatio: reſpectu Abrahami,

cujus magnum fuit robur, & ad quem angeli tanquàm viri, diverti ſolebant, vocavit

illos

IIOG. Uti Exod. c. 2. v. 2 1. habetur, ubi vide Vul. †
gatam & LXX. verſionem, confer & not. in
ar h, loc. abſunt autem iſta:X NNN i. e.
volui &c. usque ad: — 7) i. e. & voluit

Moſes, à MSIO Erff. I.

† Hebr. „ y), iſta & quæ ſefuuntur, usque
ad: Sv N nec invenire potuerat, abſunt ab

utroque MSro Erff.
III. Gonfer hic Gur Arjeh fol. 29. col. 2. princ

ubi locus iſte ſatis obſeurus explicatur, vide &
not. in Ma e h. loc. ac num. præced. 108.

verſ. 29.
IIZ. Advocatus, patronus, , uti hic ha-

betur à Græc. ννατινος confer, Kafſchi not. ad
cap. ſeq. 1I9. V. 12. & adExod. c. 20. v. 2. it. ad

Hoſe. c. 14. V. 2. ejus oppoſitum eſt νωυνα
ri-v, sees, accuſator, de quo num. ſeq. 113. &

cap. (eq. 19. V. I. n. 3. & V. 12⸗ n. 22. confer.

& not. in -r rD H. lo-o0c.
1I7. Vide, quæ numer. antec. 112. b. verſ. 3 3
notata ſunt. ÿMU!
II4. Hebr. doebn, MSt. Erff. z. pro eo habet:
N" i, 6, VMi, nimirum: nN rPPNY Tα*

b aN 9 dNa DH& RHh. n
i. e. unus, ut perderet (urbem) Sodomam & al-
ter, ut ſervaret Lothum, is ipſe (fuit,) qui vene-
rat, ut ſanaret Abrahamum, ſic in notis Raſchia-
nis editionis N W., ut & in Berolinenſi edi-
tione hic uncinulis incluſum & additum eſt,
Cconfer. cap. ſeq. 19. v. 1. Sign. *
IIS. Prout cap. ſeq. 19. v. I. habetur.
X Confer. Bava mezia, fol. 96. b. item ea, quæ ad
cap. antec. 1 §. v. 33. . 1 I4. notata ſunt, vide
& dict. cap. 1 8. v. 2. n. 9.

.

Hebr. Naw, in utroque MSt. Erff pro eo habe
tur w NV N i. e, non miſſus erat, niſi (u
lætum nuntium &c.)
I. Hebr. ba& in MSto Erff. z. poſteà addirur
DNVN PN b-Wy en , wradi, e, eo
autem tempore, quo Divinitas non erat cum il-
lis, dicuntur angeli, ratio ex ſequentibus, ab au-⸗
tore noſtro adductis, patebit, confer. & Bere-
ſchit Rabba h. loc. prout in t'nam rDY ad mar-
ginem allegaur, ubi vide etiam nota⸗

CAP. XIX.

illos rePruts †) viros; ſed intuitu Lothi appellavit eos angelos. Eod. verſ. I. Ve-
ere] Sed an tamdiu (in via morati ſunt) angeli ab (urbe) Hebron uſque ad Sodo-

172 GENESEOS.

mam? 2. ſed (hoc ideò factum eſt, quia) angeli miſericordes erant & exſpectabant,

num fortè Abrahamus proponere poſſet pro illis (Sodomitis) defenſionem. 3. Eod.
verſ. I. Lothus autem ſedebat in port Sodomæ] Scriptum eſt (hic defectivè:) 4.
eodem illo die conſtituerant (Sodomitæ) eum (Lothum) judicem ſuper ſeipſos. † Eod-
verſ. I. &t vidit Lotbus & c.]) A domo Abrahami didicerat Lothus receptionem viato-
rum. * Verſ. 2. Ecce, obſecrò] Vos domini mei eſtis, poſtquàm ad me veniſtis;

alia explicatio? † vos opus habetis, ut ab improbis iſtis vobis caveatis, ne vos cogno-
ſcant, atque hoc eſt rectum conſilium.* Eod. verſ. 2. Declinate quæsè] Obliquaâ vi4
ſecedite ad domum meam, ne illi animadvertant, quòd vos ibi introiveritis, ideò dici-
tur (hic:) i. e. declinate, (ſic ſeriptum eſt in) Bereſchit Rabba. * Eod. verſ.

2. Et dixerunt: non] Aſt Abrahamo dixerunt:

ſic facias, 5. hinc (diſcimus,) quòd

refragari ſoleant (homines) minori; non Verò majori. * * Eod. verſ. 2. Sed in pla-

te

† Hebr. ann, ſic in MSto Erff. 2. hic additum re-
peritur.
2. Urpote 72 ς Den i e. quæ non adeò
longè diſſita erat ab urbe Hebron, uti in GurAr-
jeh fol. 29. col. 2. fin. habetur, confer. not. in
„pNR W h. loc. in MSto Erff. 1. locus iſte ſic
habetur: db èe - n rNNN i. e. illi au-
tem, qui venerant, ut euerterent Sodomam(an-
geli miſericordes erant &o.)
3. Seu patrocinium ſcil. coràm Deo, &πνννοb ad-
vocationem, à Græc. ævuvνοορHειconfer. cap. an-
tec. 1 8. v. 33. n. 112. & h. cap. v. I2. n. 22. in
Hebræo hic habetur nb n miy at in MSto
Erff. 2. pro illis legitur: deiy bv,, omiſſa vo-
ce &hadaν i. e. ut placaret (Deum) proillis.
4. Pro av ob rationem ab autore noſtro hic addu
ctam, confer infrà Geneſ. c. 23. v. 10. n. 1 8. vi-
de & Bereſchit Rabba h. loc. ac Selden. de Sy-
nedr. I. I. c. 15. n. I. ut & not. in ne h.
loc. .
† Hebr. -dy, in utroque MSto Erff.pro eo legi-
tur dWνπ) i. e. ſuper judices. 5

XX Conkfer. infrà verſ. 26. h. cap. n. 70. atque not.

in na re h. loc.
Hebr. & a, in notis won nn ut & in Be-
rolinenſi editione poſteà additur: N&3 r i. e.

ecce obſeerò. .
K Confer. hic not. in "pan rn ut & Bereſchit

xX In Berolinenſi editione, ut & in notis Raſchia-

iſta uncinulis incluſa & adjecta habentur 1
õäl
brpn bee e n ee e e en
WN Ne be n e Ni den uern
ne iy e eneen enn ne enn e
Nhee ae eeen e eee ee nn
daan Sn nnree aen e 1h nn
êõsõ 5he

noctate & lavate pedes veſtros] Sed an mos eſt
hominum, priuùs pernoctare ac poſteà lavare ?
prætereà ecce Abrahamus dixerat eis ab initio:
lavate pedes veſtros; ſed Lothus ita ſecum cogi-
taverat, ſi Sodomitæ venient ac videbunt, quod
jam anteà iſti laverint pedes ſuos, illi occaſionem
contrà me quærent ac dicent: (viatores iſti)
jam biduò aut triduò in domum tuam diverte-
runt nec id nobis indicàſti, quamobrem cogi-
tavit, ſatius eſt, ut illi hic commorentur, pulæ
verem pedibus ſuis geſtantes, ut videantur, qua
ſi nunc venerint, ideircò dixit: pernoctate pri-
ùs ac poſteà lavate, conſer. hic tract. Talm. Ba-
va mezia, fol. 87. a. SWðWðèðð

5. Uti cap. antec. 1 8. v. 5. habetur.
XX Confer. etiam hic Bereſchit Rabba, ſicuti in

rabba, prout ibidem ad marginem allegatur.

We ad marginem allegatur.

nis editionis ma poſt: Bereſchit rabba,

xr e i h i. e. (Eod. verſ. 2.) Per-

.
An

164 mulil
gim: non de
noctabimus.

ein. 150.

emnt, Gen
dum cubarer
togabant: 4
dat eis: gen
utbis l⸗ ſell
dederuntlumn
tura: Iiti au
pulu deurin
dem eutit q
cognmianu il
quenon 1
upjrdlai
ſtud facietizin
la: N
mer, Childe
cede filic i

—
6. Conkfer. bico
1. p. 147. 4
* 2c not. in di
7. I eſt: mngel
ac Lothumine
d. Indoles, mun
dictio dw,
Buxtort. Lex.
93, Utiſupni Gen⸗
10. Vel: meerete
enim vebum
cat, conlet, 0G
Wagenſel d
h. loc. ubilet
ſbile fuit, un
cuitus domus
dem caperet
nemo illos pro⸗
w) ) ie,

rſeilos fPod.

eptionem viato.

nad meeniſig

ne vos cogno⸗
67] Obligui rii
dritis ided ici.
od vet.
iſeimus) gudh
12. ir M.
1e
Xin notis Ralchiz⸗
d: Bereſchittabbe,
echa habentur )
1O un
w W N
9 WN dNN WN
Pw dr
d dih n
e e w
Nn w de

Eod, tetl. 2.) Ber.

s] Zed an moset

e ac poſtei limare?

Lerat eis ab initio:
husita ſecum cogi⸗
1e Wdebunt, guod
os, ili oecalionem
ut: (viatoresz iſti)
pum tuam diyente⸗
quamobren egi⸗
vmmolentur, pule
ut fidezntun gua
1: gernoclgte hli⸗
bietract Talm e⸗

betuur. ,
4 Rabba, ſauti in
egatun⸗

2Verl. 1. Ne.
uſine d S0lo.
Kerhellidant
lonem 3. od.

CALN.

3. Indoles, natura vel etiam fama eorum, id enim
dictio nam, quæ hic habetur, ſignificat, did.

11. Vide infrà Verf. 8. h. cap. & Judic. cap. 21.v.

GENESEOS.

153
lea pernoctabimus] Ecce (particula:) ſignificat (hic:) NN i. c. ſed, dixerunt e-
nim: non declinabimus (ſeu divertemus) ad domum tuam; ſed in platea urbis per-
noctabimus. Verlſ. 3. E& diverterunt ad illum] Obliquâ viâ perrexerunt ad domum

ejus. Eod. verſ. 3. Et coxit azyma] (Nam) Peſach fuit. 6. Verſ. 4. Nondum dormi=

vemnt, & viri urbis, viri Sodomitæ] Sic exponitur in Bereſchit Rabba (locus iſte:) non-
dum cubaverant (angeli) & viri urbis erant in ore angelorum, 7. nam Lothum inter-
rogabant: quænam illorum eſſet conditio 8. atque actiones; ipſe autem reſponde-
bat eis: plerique ex illis ſunt improbi, dum adhuc de eis ſermocinabantur, ecce viri
urbis &c. ſenſus autem literalis Scripturæ eſt: & viri urbis, homines improbi circum-
dederunt domum, quoniam improbi fuerunt, dicuntur viri Sodomitæ, ſicuti dicit Scri-
Ptura: viri autem Sodomæ (erant) mali & peccatores. 9. Eod. verſ. 4. Ommis po.
balus ab extremo] Ab extremitate urbis uſque ad extremitatem, nam ne unus qui-
dem extitit, qui illos cohiberet, 10o. quoniam nemo inter eos juſtus fuit. Verſ. 5. Er
tognoſcamus illos] Concubitu maſculo, ſicuti (verbum τaccipitur in illo Iloco:)
quæ non i. e. cognoverant virum. 11. Verſ. 8. Ni] (Iſtud: &ν hic poni-
tur) veluti N&1. e. iſtis. Eod. verſ. 8S. Quia proptereà venerunt] Nam bonum i-
ſtud facietis in honorem mei, quoniam illi venerunt ſub umbram tecti mei, (verba il-
la: NN æ) Chaldæus interpres vertit: Mαν enii. e. ſub umbram trabis
meæ, Chaldæa translatio (vocis Hebrææ) ρ eſt & i. e. trabs. Verſ. 9. JRe-
cede † illic] i. e. Accede illc, ac ſi diceret (Scriptura:) accede ad latera (ſeorsùm) &
rece-

II. confer, & Bereſchit Rabba h. loc. prout in
emnr D ad marginem al egatur, ac vide not.
ibidem.
MSta Erffurt. circà locum iſtum valdè variant,
nam ibidem ſic legitur: and ren de
bb pNen n ie eee ernen ie n
n haa 7y (hactenus ſolum MStum 1.)
„ yn enee e nen enen een e
(MSt. 2. addit 5a ) 7 Nv 7 PrrEe
(MSt. 2. addit &hde) de wn ee e ne
(Mst. 2. habet doDh) en eeen whe
ne e en een ee ee e n
à yan X& (heæc ſolum MSt. 1. 2 i een
MSt. 2.) rob nn een en den ſe nn
ih n e nn een (addit: Dorue
bDNN y (Mst. 2. addit b''ay) vanen e
„„ X½ (Mst. 2, 7) pͤ e wen
e ee ee eee ne eee n den
en ren een Ä( heæc ſolum MSt. z.

6. Confer. hic notæ ad librum Prec. udæor. part.
1. p. 147. a. princ. & cap. præc. 1 8. v. I 0C. Sign.
* ac not. in bman e h. loc.
7. I eſt: angeli de viris urbis ſermonem habebant, †
ac Lothum interrogabant dcc.

Buxtorf. Lex. TLalm. fol. 84 8. & fol. 859.
9. Uti ſuprà Geneſ. cap. 13. v. 13. habetur.
10. Vel: arceret & à malo propoſito cohiberet, id
enim verbum , quod hic habetur, ſigaifi.
cat, confer. Gur Arſjeh fol. 29. col. 3. princ. &
Wagenſeil. Sot. p. 1044. it. not. in por
h. loc. ubi hæc habetur quæſtio: quomodo pos-
ſibile fuit, ut locus tam anguſtus, nempe cir-
cuitus domus Lothi, totam urbis multitudi-
nem caperet? & reſpondetur, quòd, quoniam
nemo illos prohibuerit, id perinde fuerit n
Wwy nxy i. e. ac ſi ipſi feciſſent.

154

GENESEOS.

i. e. procàùl (ſive longè,) veluti (a

autem iſtud objurgationem, ac ſi diceretur

accede ad te, 15. noli me tangere, ſic quoque (aecipitur inillo loco ) cede mihi 16. &
ſe debo, i. e. ſecede ad latera (i. e, ſeorsàm recede,) propter me, ut ſedeam juxtà ter,
hujus locieſt:) tu intercedis pro viatoribus, quomodo (iſtud) im ani-

(ſenſusitaque

mum tuum induxiſti?117 reſpectu illius,

recede ànobis, 1 ſic omnis (dictio) d& „quæ in Scriptura (habetur) ſi gnificat P

ccipitur in illo loco:) diſperge NRU illüc, 12. item
(in illo loeo:) ecce ſagitta à te NOT & illuc. 13. (quapropter verba illa:) „
NT(ſignificant:) ſecede illuc, linguâ vernaculâ: tire toy de nous?; 14. ſignificat

: nequaquàâàm te curamus, cui ſimile eſt:

quod dixerat eis (Lothus) de filiabus,

(MsSt. 2. addit: D- 7 * ao der. .
rme n deeee. en eeee n e n
er Ne ee ee. nn e. ee

NNeen en 17, (MSt. 2. addit:
2. Ma), Wan. (MsSt. z. babet:
Hæc, quamvis ſatis confuſa, ſic interprerari.

(MsSt.

poſſis: ſiganificationem quietis ſeu deſcenſus (ha-
Ber bie verbum: PAX.) & quoniam tu: intercedis
pro viatoribus „tire ioy lus, vernacu'è, (CLon-
fer. mi 14. h. verſ. Yquando dixerat eis (Lothus)

de filiabus (fupra h. v. 9. reſponderunt: ſece-

de illuc, liagua placida. (vel quietis ſeu deſtcen-
ſus ſignificationem habente; ) aſt quando tin in-

tercedis pro viatoribus (dixerunt: )quomodo in

animum tuum induxifi (ita . vid. n. 17. h.

verſ:.) R, Joſeph. autem expoſuit: non ſignifi-

cat (iſtudi:) ſecede illuc, (niſi) impulſionem
& percuſſionem (atque impetum, Mieuti (ver.

bum VA, quod hic habetur, ſignificat idem, quod
in illo loco:) i. e. accede ad te ( Eſai. c. 6 5.

V. §. (& audi: verbanoſtra, quid opus eſt iſta
re? nonne Lothpropinquus fuit?) noli metan
gere, (Eſai: dict: 7.65. v. 5. dictio autem R
Re. illue hic accipitur,) prout (in illo loco: Ndi⸗
ſperge igpem nedt i. e. illuc (vid. Numer. c. 16.
v. 37: al. c. 17. V. 2.½) & veluti accipiturin illo
loco:) & deportabo vose) Nbe ab ulirà Da-

maſcum (Amos: c. 5. v. 27) nam etiam hic Loth

ſemet proſternebat (coraàm illis, Kſeil.

incolis
Sodomæ Apropter hoſpites; ir ſiautem (Sodo-

mitæ Areſpondebant ei hac linguã: accede ad

1e (Ciai. c. 6 5.V. §. ) (ne in ercede apud nos,

nam ſi tu dicis ſermonem, accedead nos,) atque

tur: ) Loth ſtabat (nec ad illos accedebat,) ſi⸗
cutiteperimus (ſcriptum:) & exiit ad illos otkt

—

ad oſtium (verſ. 6. Hi c.) enim vero vel te invi-
t (iſtud ) ſigniſicat elongationem, ſicuti
(reperimus ſcriptum: ) abi à nobis, & con-
feſſus eſt eonfitens (timens) verba ejus (verba⸗
mea, ) haud ſcio, qui ultima iſta verba ſibi ve-
lint & ubi locus iſte hic allegatus reperiatur, ac-
duto hit menda irrepſiſſe.
* Sic etiam in notis n ne hic exponitur:
PDn 1, ii e: abii à nobis, confer, quæ ad E-
XOd: cap. 3. V. 3. Sign. * notata ſunt.
1I2. Uti Numer. c. 16. V. 37.al! c. 17. v. 2. habe-=
tur. ð
I13. Vide I. Samuel. c. 20. V. 22. u bi autor Vul-
gatæ benè transtulit: ultràn te.
14. Ita hic expono ο ſicuti in editione
Hebraica, qua uſus ſum, habetur »„in Bibliis
Buxtorf legitur: e We v.. es quippè pere-
grini idiomatis in Rabbinorum ſcriptis ſæpè ſunt
corruptiſſimæ, qua de re alibi à me dictum eſt,

—

2

—

CAP. XIYX.

videtur itaque legendum: α . . i. e.
tire toy de nous, ſicuti in textu expoſuii, hodiè
Galli dicunt: retite toy (de nous,) confer. ſu=
Prà B: verſ. 9. Sign.
15. Id eſi: contine te, vide Eſaĩ c. 65. V. F. it.

wiriirrri

not. ad Hiob: c. 1.C. v. 20.: DM.. 3J.
16: I4 eſt: locum mihi cede, ita Elai. c. 49. v.
20. Vulgata ibi Habet: fac ſpatium mihi, utha-
bitem, aliilaliter;, confer. not. ibid. num. 12.
7. Juxtäà Hebræum: quomodo implevit cor tu-
um, id eſt: quomodo tu audes pro hoſpitibus

1

¹

quid opus eſt iſta re? annon

audi verba noſtra, q
Lorb propinquu- fuit, (eis?) (ſed reſonde-

——
Fenerat o

Uietba duti⸗

Aum] Homo
coarguetelli
cumagitut 40.
vitasilla inn
Cuciul (
Parvi pino⸗
etiam hrnab
Seriptuetl:
uæ in dono

eltandüflir⸗

licet flitlian
adboolgua
trocinumn 1.
tat .lege lin
Duefliefuen
ri euntſlia ,
Verl. 16. a
runt eum † l
in domum ſuu

—

catus, ſiſche

fer. hic not. 1
198. Quod ſeilck
ac voluntatiſi
hujus ver g
19. Kllickt⸗ tan
iſtide fliabus
Tremelinot.
20. Polerit eiam
unus peni, ut
ne, quihond p
audes judieue 5

21. Utiſupnael

Berelchit Rabb⸗
ginem allegaru
t Rebr opd
) Pi e, Beje
Hebr. pn, he
ie maiititr,

CAr M.
——
ſeaicer

lie ien

herballli) NI

65 14. Han bcat
ycbiſimnile el
cede mihi 16,e
deam untite,
o (iltuc imani⸗
16) de fliabus,

los cecebet,) ſ.
enit d illosl oin
rintedtel einfi-
npalionem, ſieuti.
bi Anobis, 8 con⸗
)erda eius (verba
Daifavaba übi e⸗
Rusrepetiatur, a

nop ir erponitur:
confg, dlä dl.

tata lunt.
l. c. 17.V. 2. abe
Lu iNrdella ₰.

11. uhisutor Vul⸗
Rte.
n ſieuti in editione⸗
Habetur ,in Biblüs
voes giieſefe⸗
um ſenigtis Ene unt
libi d medictum elt,
w Wie.
enn erpoſui, hodhe⸗
enOuS) conlel, il⸗

kſai e 6ſ. Hit.

e, llie r.
atium mint, ut u⸗
dt, ibid numn. 1.
do impleyit cor in⸗
des Pl0 Roſpiibhns

n ,tand uann eier

CAP XIX. GENESEOS. 155

18. reſponderunt ei: ſecede illuc, 19, quæ verba ſunt placida zreſpectu autem ejus, quòd
ven erat (Lothus) tanquam patronus (ſiveadvocatus) pro viatoribus (interceſſurus, il-
li verba dura ei regeſlerunt, dicentes:) Eod. verſ. 9. Hicunus 20, venit ad baoſpimn-
dum] Homo peregrinus unicus tu es inter nos, qui veniſti ad hoſpitandum & tunos
coarguere (ſeu reprehendere) præſumis? Eod. verſ. 9. Januam (◻ eſt,) quæ cir-
cumagitur ad cdlaudendum & ad aperiendum. Verſ. II. Ad aſtium] (H) eſt ca-
vitas illa (januæ) per quam (homines) ingrediuntur & egrediuntur. Eod. verſ. I1.
Eæzcimte] (1)) eſt) plaga coecitatis. Eod. verſ. II. Aparvo uſque ad magnum]
Parvi primo peccare cœperant, dicitur enim: à puero uſque ad ſenem, 21. quocircà
etiam pœna ab illis cœperat. Verſ. 12. Quisnam adbüc tibi hic eſt] Senſus literalis
Scripturæ eſt: quisnam eſt tibi adhùc in urbe iſta præter uxerem tuam filiasque tuas,
quæ in domo (tua ſunt?) Eod. verſ. 12. Gener & ſilii tui tuæque filiæ] Si tibi gener
eſt autſilii filiæque, educe (illos) ex loco † (iſto.) Eod. verſ. 12. Et flii *eui] (Vide-
licèt lii filiarum tuarum, quæ maritatæ ſunt; eſt & Medraſch * Aggadah: num-
adhuc, poſtquàm (iſti) tale ſcelus perpetrârunt, os tuum aperire audes, ut eorum pa-
trocinium 22. ſuſcipias? nam*** (Lothus) tota nocte pro illis (Sodomitis) interceſſe=
rat, 23. lege (itaque) hic: quodnam eſt tibi i. e. Os. ?24. Verſ. 14. Generos ſuos]
Duæ filiæ fuerunt ei (Lotho) in urbe, quæ maritatæ erant. Eod. verſ 14. Qui ductu-
ri ena nt filias ejus] Nam iillæ, quæ in ipſius domo erant, eisdem fuerant deſponſatæ.

WVerfſ. 15. Er coégerunt] Juxtà Targum ejus eſt: PNπ i. e. & compulerunt, urſe-

runt eum. Eod. verſ. 1 5§. Qus inveniuntur] i. e. Quæ à te citatæ (ſeuvocatæ) ſunt
in domum (tuam,) ut ſerventur, ſunt *† & expoſitiones myſticæ (hujus loci;) ſed hic

catus, ſuſcipere, cùm tu peregrinus ſis à con-*X Hebr. y N, MSt. Erff. 1. pro eo habet?
fer. hic not. ad Ezech. c. 16. v. 50. n. 88. S

„ 30 Ezech . . y Nn) nn i. e. & Medralch (eſt) in Bere-
18. Quod ſcilicèt ipfe illas Sodomitarum arbitrio ralch (clt) inde

1 domitarum arbitrio ( hit rabba, adhue &c.
ac voluntati ſit traditurus, ſicuti ſuptà ab initio 22. Defenſionem, Hebr. Nνππd, confer. quæ cap.
hujus ver, 9. habetur. S

S5 V. habe antec. 1 §. v. 3 3. n. 112. notata ſunt.
19. Scilicèt: tantiſper, dum de eo, quod propoſu. x Hebr. 1) bav', hæc & ſequentia usque ad: 1à
iſti de filiabus tuis, deliberabimus, vide Jumii & 9 i. e. quodnam eſt tibi os? abſunt ab utro⸗
Tremellii not. h. loc. . quue MöSto Erff.
20. Poferit etiam mhen, interrogativè verti: an 23. Vel: bona pro illis (Sodomitis) tanquàm ad-
unus venit, ut diverſetur &c. ac ſi dicerent: tu

4 . voecatus dixerat, ſic juxtà Hebræum, coufer. not.
ne, qui homo peregrinus & quidem unicus es, in bpom rew h. loc, H
audes judicare &c.

. . — 114. In textu ſacro habetur i. e. hic; quæ etiam
21. Uti ſuprà Verſ. 4. h. cap. habetur, confer. hic vera ac genuina eſt lectio, altera illa eſt allegori-
Bereſchit Rabba, prout in pam rev ad mar ca ae myſtica.
ginem allegatur, ubi vide etiam notas. 1 Confer. hic tract. Tal . 1- fol. 94 a. S
† Hebr. hun zn, poſt verba iſta MSt. Erff. 2. addit: 4 RM Alm. Peſachim, fſol. 913

ſ Jevammot, fol. 77. a.
hnii. e. Bereſchit rabba (habet iſta.) * Hebr. ννπποb haæc & ſequentia, usque ad: 72

* Hebr. T†an), hæc & ſequentia usque ad: oNα en i. e. omnis generatio, abſunt ab utroque
i. e. maritatæ, abſunt ab utroꝗe MSto Erff. MStO Erff.

156 GENESEOS. CAP. XIX.

eſt verus & ſolidus ſenſus 25. Scripturæ. Eod. verſ. 1 5. (Ne) pereas] (oON hic
ſignificat:) 2 i. e. ſis conſumptio, (ſic accipitur in illo loco.) —
i. e. donec finiret omnis 26. generatio, (ubi Chaldæus vertit:) O i. e. donec deſine-
ret omnis generatio. † Verſ. 16. Et turbatus 7. eſt] (Nempe:) ut facultates (ſeu di-
vitias) ſuas ſervaret. Eod. verſ. 16. Et apprebenderunt] Unus ex illis (angelis) miſſus
fuit, ut illum (Lothum) ſervaret; * ſocius autem ejus (angeli miſſus erat,) ut everte-
ret Sodomam, quapropter dicitur: Verſ. 17. Er dixit ſalva] Nec dicitur: & dixe-
runt, (numero plurali.) Eod. verſ. 17. Servaæa animam tuam] Sufficiat tibi, ſervare
animas, ne parcas facultatibus tuis. Eod. veri. 17. Ne reßpice poſt te] Tu ſimùl cum
illis (Sodomitis) improbus fuiſti; ſed propter juſtitiam Abrahami ſervaris, non di-
gnus es, ut eorum pœnam aſpicias, tu modò eripe te.?“ Eod. verſ. 17. s omni tmäétu]
(Nempe in) regione 2S. Jordanis. Eod. verſ. 17. Ad montem evade] Ad Abraha-
mum confuge, qui in monte habitat, dicitur enim: & tabernaculum ſuum inde trans-
tulit ad montem, ?9. atque is etiam tunc temporis ibidem commorabatur, nam dici-
tur: ad locum, ubi fuerat tentorium ejus 30. ab initio, & quamvis ſcriptum ſit: & mo-
vit Abrahamus tabernaculum ſuum, &c. 31. (id tamen non obſtat, nam) tentoria mul-
ta ei fuerunt, quæ uſque ad (urbem) Hebron ſeſe extenderunt. Eod. verf. 17. Eripe

ze] (VYerbum fſignificat Wνâ i. e. dimiſſionem (ſive amotionem,) ſic

quoque omnis (dictio) bbvn, quæ in Scriptura ( habetur, accipitur & ſignificat)
Hinguâ vernaculâ: eſmouvoir, 32, ita etiam (accipitur in illo loco:) mbDEH& e-
vadere fecit (i. e. peperit) marem, 33. nam amovetur is, qui recedit * ab utero, (eo-
dem

25. Senfus genuinus ac ptoprius, Hebr. Aw 293. Sive tractu, R. Salomo nomen putat eſ-
Nν UVν de quo vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 999.
contfer. ſuprà Geneſ. c. 4. v. S. ibique not. n. 16.] v. 6. n. I1. notata funt.
& cap. ſequ. 20. v. 13. n. 23. it. Geneſ. c. 2 5. v. 3. 29. Sicuti ſuprà Geneſ. c. 12. v. 92. habetur, confer.
n. 4. & Exod. cap. 15. V. I. n. 9. not. in mar 9“ h. loc.
26. Vel: uti Vulgata: donec conſumeretur omnis 30. Vide Geneſ. eap. 1 J. v. 3.
&c. vide. Numer. c. 72. Vv. 13. 3I. Veluti Geneſ. diét. cap. 1 3.v. I1 §. habetur.
† Chald. ν☚ , fſic in notis par ν ut & in 32, Vel: eſmoucer, ita hie explicare pofſſis vx ryze
Berolinenſi editione hic additum reperitur. . uti haberur in editione Hebræa, qua uſus
2 7: C Katus, moramm⸗ cianem keie] ſum, vel, u" ſicuti in Bibliis Buxtorf. legi-
, I. Sρρατ+ννuhH ect . i lai v allic?
Ax Confer. hic Bereſehit Rabba, uti in inan uliae d acblaic. 667 uror noſter Gallicè
h. loc. allegatur ad marginem. ulit x Re,ſi conjecturis lor 9(nam vo-
Hebr. rrid, in MSt Erff. 2. pro eo habetur. ces corruptas huro. viderur legendum:wmvx 1. e
SVTNX i. e. aliorum , MSt. I. autem habet: WINX eimonvcir, ficuti & intextu expoſii, confer.
— e e e e not. ad Hiob. c. I. v. 1 5. Sig. *
i. e. unius, ſic vocatur Abrahamus Malach.c. 2. Vide Eſai.dict
v. 15. juxtà quosdam interpretes. 113. res Elaredt cap. 66. v. 7. ibique not. n. 25.
5. u 5 e „ iit. Eſai. c. 7I. v. 5. n. 10. & Eſai c. 46. v 2
* Loci iſtius ampliorem expoſitionem videin no- Hebr. 22y i, eet El? 46. v 2. n. 5.
s a h. l0c= I. 1 1, Ee Hotus, qui in utero eſt, MSr.

7

ſe proptium, confer. quæ ſuprà ad Geneſ, c. 14.

Ertf.

c N.

rodo acci
iloloco )ang
ſercotis,
Nabbininolti
tur: ut ſemez,
tethcerezenna
verl. 1. M
e1) Mter
vehendu mma
opeta neil o
evadeten; t

niamteſccetut,

Debsoyela Mei
fui; AMer quo
Verl 10. Wt
Propei, enon
ejushuculgen

—
Etff.,gno eoha
tus.
34. Vel: mort ie
15. Vide Eli d 4

71 Hebr Ynin

i. e, malum.
36, Id eſt: gol
mnipotenti nin
quo calu mmen
num fen conmmun
lec. 1 . Nz. 0.2

37. Vel: u fnifre

h. cap. kbelne
fol. 35. b.
79. Id auten dem
competit, cht,
dict. madt. Iam
Hebr. ore, inl
üe. in urdibas
39. Vide I. Repe
ſeteadem, gu
not. in Ma wr
. Hebrepy, M,
hi⸗ Meck⸗

elliatez dud⸗
lanpelig milin
erat,) ut erente.

icinr: Kdie.

iat ibi, ſenare

5 Tuüfmälcun

Erratis, hon di.
lomat udhe
e] AA Abrelu.
uuminde trans.
Atür, nam bici⸗
ptumſit: Emo.
tentoriamal⸗
Ferl. 17. Hyye

motionem,) ſie

uur & ſieniſiat)
w Ke.
ab uteto, (e⸗

(en

oren tet el-
Pri a Genet c. 14,.

4 kubetur, olet

7 19. betur.
5
ge pofſis
Hebræa, qaa Ulug
iblis Bontof, leg:
uror noſter Galice
ulis loeg, (nam o⸗
5 .
gendomewrN e⸗
5 .
erpoſii, conkt.
N.
bique not, 1,25,
lale,46. 5¹, 0.
in gtero eſt, Mo,
Ett,

ChaAbP. XIX.

GENESEOS. 157

dem modo accipitur in illo loco:) tanquam volucris P i. e. evaſit, 34. item (in
illo loco:) & non potuerunt ODi, e. amovere onus, 35. (nempe) ut ejicerent onus
ſtercoris, ** quod eorum foraminibus (inhærebat.) Verſ. 18. Ne quæss, Domine!]
Rabbini noſiri dicunt, quòd nomen iſtud (19) ) ſit ſanctum, 36. quia de illo dici-

tur: ut ſerves 37. animam meam, (intelligi itaque dicunt) eum, in cujus manu eſt in-

terficere ac vitæ reſtituere; 3 ⁸. Targum ejus (ita habet:) obſecrò nunc Domine! Eod.

verſ. 18. Ne quæso] i. e. Ne dicite mihi, ut ad montem confugiam. Eod. verſ. 18.

Quæt&] (Particula ) ſignificat H i. e. petitionem. Verſ. 19. Ne foriò ap-
prehendat me malum] Quandeo fui apud viros Sodomæ, Sanctus ille Benedictus vidit
opera mea & opera incolarum urbis, ac viſus ſum juſtus dignusque, qui incolumis
evaderem; aſt quando veniam ad juſtum (Abrahamum,) ego tanquam impius (ero;)

ſic quoque (vidua) Zarpathenſis dixit Eliæ: veniſti ad me, ut iniquitas mea in memo-

riam revocetur, 39. (ac ſi dicere voluiſſet:) quamdiu non venit ad me, (Elias,) vidit

Deus opera mea & opera populi mei atque ego inter illos (populares meos) juſta,

fui; aſt, ex quo tu veniſti ad me, ** ego intuitu operum tuorum improba ſum. **
Verſ. 20. Urbs ſta vicina †T eſt] (Dictio: hic ſignificat, quòd) inhabitatio ejus
propè (i. e. non ita longo tempore) facta ſit 40., & proptereà menſura (peccatorum)
ejus hcuſque non fuerit impleta; 41. ſed quænam eſt iſta (temporis) propinquitas?
3 (nimi-

XX Hebr. * w HeaOT in MSt Erff. 2, pro eo legi-

Erff. 2. pro eo habet: i. e. proles ſeu par-
tur "HWXιανππα 1. e, & quando veni ad te, res

tus.

34. Vel: amovit ſe, receſſit, vide Pſalm. 124. v. 7.
3 5. Vide Efai. c. 46. v. 2. ibique Raſchi nor.
XXh Hebr. )in MSt. Erff. 2. pro eo legitur:
i. e. malum.
26. Id eſt: quòd nomen iſtud hoc loco Deo o-

mnipotenti tribuazur, non angelo aut homini,

quo caſu nomen illud dicitur , id eſf: profa-

num feu commune, confer. Raſehi not. ad cap. an-

rec. 1 L. V. 3. U. 22.

37. Vel: ut vivifices, rip, ſicuti verlu ſequ. 19.
h. cap. habetur, confer. higtract. Talm, Scheyuot,

fol. 3 5. b.

38. Id autem nemini, niſt Deo omnipotenti,
competit, confer. not, in ααν nD h. loc. it.

dict. rract. Talm. Schevuot, fol. 35. b.

† Hebr. pe, in MSt. Erff. 1. hic additun: pya

i. e. in urbibus noſtris.

39. Vide I. Reg. 6. 17. v. I 9. ibique Raſchi nor. ubi
ferè eadem, quæ hic, adducuntur, confer, &

not. in "TT ** h. locç.
* Hebr. py, MSt. Eff. 2. pro eo habet y i, e.
uxbis me-

eodem recidit.
X Hebr. Qy“. MSt. Erff. 2. habet: y i. e tan-
quam improba.
† Hebr. mn, in utroque MSto Eiff. hic addita
ſunt iſta: yxn &π1, e. eaque eſt parva, poſtea
additur: ⅝) a en PWy Proi
en ee e en n eee en wan i. e,
iniquitates ejus (urbis) ſunt paucæ ; alia explica-
tio (vocis:) nyxn (nempè, quòd ſignificet) v
i. e. parvam zego autem (Lothus) rem magnam
à te (ô Deus) peto, (nimirùm) ut urbem parvam
propter me ſerves.
40. Autor noſter dictionem o non ad locum;
ſed ad tempus refert, nempè, quòd iſtius urbis in-
habitatio recentior fuerit, vid. oh. Lightfoot Dis-
quiſit. Chorograph. ohanni præmilla cap. 3. J.
7. confer. & not. ad Hiob c. 17. verſ. 12. num. 11⸗
it. tract. Talm. Schabbat, fol. 10. b.

141. Confer. quæ ſuprà ad Genel⸗ g. 15. V. I 65. r

63, notata ſunt,

GENESEOS. CAb. XIX.

(nimirum) ab ætate eorum, inter quos orbis terrarum diviſus fuit, quando homines

ſe 3 — . .
ſemet ſeparàrunt ac ſinguli in loco ſuo habitare cœperunt eaque (diviſio) facta eſt eo

anno, quo Peleg mortuus eſt; 4 ½ ab co autem tempore, uſque ad hoc (tempus, de
quo hic ſetmo eſt,.) quinquaginta duo (fuerunt) anni, etenim Peleg mortuus eſt anno
quadrageſimo octavo (ætatis) Abrahami, videlieèt Peleg, poſtquàm Rehum genue-
rat, vixit ducentos ac novem annos 43. de iſtis complentur 44. triginta duo (anni,)
quando natus eſt Serug; à Serug autem uſque ad nativitatem Nachoris tri ginta (ſunt

anni.,) ecce ſexaginta duo & à Nachore uſque dum natus eſt Tarachus, viginti novem

(ſunt anni,) ecce annos nonaginta & unum; ex illo verò tempore nſque ad nativita-
tem Abrahami ſeptuaginta (ſunt anni,) en centum & ſexaginta unus, his adde qua-
draginta octo (annos,) ecce ducenti ac novem (anni,) atque is ipſe annus fuitille, quò
orbis terrarum diviſus eſt; quando autem Sodoma fuit everſa, Abrahamus nonagin-
ta ac novem annos habebat, ecce ab ætate hominum, inter quos orbis terrarum divi-
ſus eſt, uſque ad hoc tempus (everſionis Sodomæ) quinquaginta ac duo (ſunt) anni; *
Zoar autem habitata fuit unò annê** poſt inhabitationem Sodomæ & illius ſociarum
(urbium,) id ipſum eſt, quod (chic) dicitur confugiam doi. e. quæsò, (nam dictio) N
er Gematriam (ſignificat) quinquaginta & unum. Eod. verſ. 20. Annon illa parpa
eſt ?] i. e. Iniquitates ejus* paucæ ſunt † & tu poteris illam (incolumem) relinque-
re. Eod. verl. 20. Etvivet anima mea] In illa (urbe,) hæc eſt expoſirio (iſtius loci)
allegorica; ſenſus autem literalis hujus textus eſt: nonne urbs iſta parva eſt & pauci
in illa homines ſunt? tua nihil referet, ſi illam reliqueris (incolumem) & anima mea
in illa vixerit. Verſ. 2 I. Etiam hac inre] (Senſus eſt:) non ſatis tibi erit, ut tuſerve-
ris; ſed etiam univerſam urbem propter te ſervabo. Eod. verſ. 2I. Ne ſubvertam]
(Iſtud: hic idem ſignificat, ac) ) N& , i. e. ego ſubverto, veluti (ſimile ha-

., N

—
— —

ſnnt in Ulolo

Wiei
geeo. Ven
Eunt:48. 103
gon kecellemn

ſaum. 1. le

.. un
diſcis, godun

uo angn nn
ir Zar Ce
7 . 2. 4
luvionn
£ dom icie
Auroraaſendel
e;) loempe
ex illocleban⸗
coschecennil
i; 14 ſuveror
—
4 5⁰ Nam N
loc.

46. Uti ſunni0

locumaliialie

„ Wam hit

erem. G zh

betur
499, Lituti ſuptd

* Hebr. àa, in utroque MSto Erff. pro eoh betur:
SwpDTI i. e. quinqusginta, confer. not. in

42. Vide ſuprà Geneſ. c. 10. v. 2 5§. ibique Raſchi
not. Sign,* confer. hic tractat. Talmud. Schab-
bat, fol. 10. b. ſicuti ad marginem in mo N
h. loc. allegatur, in MSt. Erff. 2. pror'n i e. mor-
tis (Pe egi) habetur: M j, e. generaticnis (Pe,
legi.)
43. Confer. ſuprà Geneſ. c. 11. v. 19. & ſeqꝗq.
41. Id eſt: ſub iſtis comprehenduntur, computan-
tur, in numerum iſtorum 209. abnorum vem
unt, ita hic verbum ia, quod in Bib iis Buxt.
ut & in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, hia be ur,
interpretor. in editione erolinenſi atque in notis
N NO hic legitur: Se NN I. &. deduc vel

ratio, vide & Seder Oiam majus cap. 1.

miſſa.
.R * Hebr. wmay, in Berolinenſi editione, ut &
in pam znev his præmittitur: &9 i. e. non-
ne (iniquitates ejus &c.)

Wy i. e. parvæ ſunt, confer, hic tract. T
„»conter. t. Talm.
Schabbat, ol. 10. b.
* Hebr. n, iſtud & ſequentia usque ad:
a D; i-e. & anima mea in illa vixerit, ab-
ſunt ab utroque MSto Eiff.

detrahe de illis (ſcil. 209, annis,).

. 7 . . .
† Hebr. ppyyn, in MSto Erff. 1. pro eo legitur:

p en, ubi iſtius ſupputationis adducitur

X Hebr. S e, in MSto Erff. 2. iſta ſunt o-

protulerunt: 1
tore noltſo ern

v. Non Deo'

his autor noſe
nosdelebimus
anpelhcirerint.
urpolkmodum
ſomus, eutü h
cere l hxr

FI. Vel: aodd int

zuremn Demſt

11. Nempe: ſen

A M 10, vids

. Kielti uptd⸗
ſtiba, conſen

loc.

ilohtica eſt
D (empus, de
moftuuseſt anno
n Rehum genle.
intn duo (anni.)

Nüttiginta ſunt

3, Viginti norem
Ghle ad natinitz.
, his adde JGa.

nnnsfütillead

hamn nonagin.
1s tertarum diri.
no ſlunt) anni;
Killiusſociatum
(tamdicio)
Awun ili in
nmmem) telingue⸗
irio ſſtius loc)
arra eſt & gauci
n)& anima nes
erit uttoſetne.
luti (Kmie ha.
betut
lk pro eoh beut:
a, confer, pot. in
putarionis a0ducitur

najus cap. I

Uifk 2 iſ imn ⸗

erſi editione, ut

tur: Mnh i,e non.

.1. pro eo legtu

ker hictlach, Tilm.

egnentin uegie 74,
nez in Ua ineri ab⸗

CAP. XINX. 159

betur in illo loco:) donec IN Qi. e. veniam ego, 45. item (in illo loco:) poſt eum

RR) i. e qui vidit me, 46. item (in illo loco: ex quo Ti. e. locutus ſum 47. ego
de eo. Verſ. 22. Quia nonpoſſum facere] Hæc (fuit) poœna angelorum, quia dixe-

rant: 48. nos enim delebimus, 49. & rem illam ſibi 5%. attribuerant, quocircà exinde

non receſſerunt, donec coacti fuerunt confiteri, quòd nihil im eorum facultate ſit po-
ſirum. 51. Eod. verſ. 2 2. Quias non poſum] Numerus ſingularis (hic habetur,) hinc
diſcis, quòd unus (angelus) ſubverterit (urbes) & alter ſervaverit (Lothum,) quoniam
duo angeli non mittuntur ad unamrem52. Eod. verſ. Zz. UWreircò vocavit nomen ur-
bis Zoar] Quoniamilla XM1 e exigna (ſeu parva) eſt. 53. Verſ. 24. Ee Dominus
pluviam demiſit] Ubicunque dicitur: H111i. e. & Dominus, (ibi intelligitur) ipſe

& domus judicii ejus ?S4, Eod. verſ. 24. Pluere fetitſuper Sodomam] (Nempe) dum
auroraaſcendebat, veluti (ſuprà) dictum eſt: cum autem aſcenderet aurora, 55. (nem-

pe:) illo tempore, quò luna ſtabat in firmamento 56. cum Sole, dum (enim) nonnulli
.11. 1 . . Vr ⸗ . 14 .11 . 1. . „ .
ex illis colebant Solem; alii verò Lunam, dixit Sanctus ille Benedictus: ſi punivero
eos die, dicent illi, qui Lunam colunt; ſi Luna ** dominata eſſet, non fuiſſemus vaſta-

ti; *t* ſi verò noctu illos punivero, dicent iſti, quiSolem colunt: ſi fuiſſet dies, quò
Sol

54. Confer. quæ ſuprà ad Genel. e. I. v. 26. n. 143.
notata ſunt it. D. Maji Theol. Jud. Loc. 2. page-
m. 40. ubi ex hoc loco pluralitatem perſonarum

4 5. Nam N ponitur pro è Nn, vide ud.
cap. 6. V.. I8.: confer. & not. im ar nD .
loc. S
46. Uti ſuprà Geneſ. cap: 16. v. 13. habetur, quem in Divinitate probari poſſe aſſerit, vide & not. in
locum alii aliter ranstulerunt. EPEBEPDATT R h. loc.
47. Nam & hit Aa pro de ponitur, vide 5 5. Ita ſuprà verſ. 1 5. Hi cap. habetur.
Jerem. o. 3 I. v. 20. . 556. Quoniam ex Rabbinorum opinione everſio il-
4 &. Nempe: per arrogantiam ,„ dum verba illa la urbium accidit tempore Palſchatis, id eſt:
protulerunt: nos delebimus „ſicutimox ab au medio menſis iſtius, quo tempore luna aliquan-
tore noſtro explicatur.. ððð tiſper una cum Sole ſtare ac conſpici ſolet inter-
49, Situti ſuprà verſ. 13. h. cap. habetur. diu „ oriente Sole, confer. not. in Snar r,,
5o. Non- Deo- omnipotenti, ita Rabbini, & cum H. loc. it. tract. Talm. Sanhedrin, fol. 3 8. b. &
his autor noſter, exponunt, quaſi verba iſta : fol. 104. b.
nos delebimus- brbrer d il r ſen laperbar Xx. Hebr. Ma", in Berolinenſi editione, ut & im
angeli dixerin grabreren ln puniti intl 1t, à. Snar ne, huiq præmiſſa ſunt iſta a i, e.
utpoſtmodum oi nerin diterer vollumte. noctu, & pro May ſie legitur: a i. e.⸗
ſumus, ſicuri hic ha etur: guſn non hol uümfa. quando-luna (dominatur. Mur juxr illas edi-
cete &. ſed hæc Rabbinica eſt expoſitio. ones iſte ſit hujus loci ſenius: ſi fuillet no ctu:;.
1 *
1
4

—

5I. Vel quòd ipſi omnino nihil poſſint ;, ſolus quando luna dominatur.
autem Deus ſit omnipotens. è .
52. Nempe: peragendam vel perfic iendam, con *X Hebr. pan 9, in.· Baſi leenſi hit addi=
fer. ſup: à Geneſ. c. 16. V. 91. n. 15. & Cc. 1 §. v. tur: 1). i e nos omnes, at in MSto Erff. 2.
2. n. 10: vide & not. in =en- SE h. loc. pro his habetur: 7 yvD) e vrn i. es⸗
53. Sicuti ſuprà verſ. 20. h: cap. habentur Lothi protexiſſet nos (luna) & nobis auxilium tulis-
verba,„ Conſer. & hic not. in a e h. ſet.

160 GENESEOS. CAb. XIX.
Sol dominatur, non periiſſemus, † quapropter ſcriptum eſt* (ſuprà:) cum autem aſcen-
deret aurora, ?77. pœnam (itaque) de illis ſumpſit (Deus,) eo tempore, quo Sol & Lu-

na (ſimùl) dominantur. 58. Eod. verſ. 24. Demiſit pluviamſulpburis & ignis] Ab ini-
tio (fuit) pluvia, 59. quæ facta eſt (poſteà) ſulphur & ignis. Eod. verſ. 24. A Domino]

Eſt mosꝰ* Scripturæ, ut ita loquatur, veluti (habetur in illo loco: unores Lamechi,
60. nec dixit: uxores meæ, ſic etiam dixit David: accipite vobiscum de ſervis domini
veſtri, 1. nec dixit: de ſervis meis, eodem modo & Ahasverus: nomine regis, 62.
nec dixit: nomine meo, ita & hic dixit: à Domino, nec dixit: ab ipſo. ⁶3. Eod. verſ.

24. De cælo] Et hoc eſt, quod dicit Seriptura: nam per hæc judicabit populos &c.

64. dum venit (Deus,) ut puniat homines, inducit ſuper illos ignem de cœlo, ſicuti fe-
cit SoNomæ; aſt dum venit, (ut benefaciat kominibus,) deſcendere facit Manna de
cœlo, (dicit:) ecce pluere faciam ſuper vos panem de cœlo. 65. Verſ. 2 5. Et ſub-
vertiturbes &c.] Quatuor illæ (urbes) ſitæ erant in petra una 66. & ſubvertit illas (De-
us) ex ſuperiori loco in inferiorem (dejiciendo,) nam dicitur: ad petram extendit ma-
num ſuam &c, é7. Verſ. 26. Et reßexit axor ejus poſt eum] (Nempe:) poſt Lo-
thum.

60. Veluti ſuprà Geneſ. c. 4. v. 2 3. habetur.
6 1. Vide 1. Reg. c. I. v. 3 3, confer. & 2. Samuel.
c. 20. V. 6,
62., Vide Eſther. c. 3. v. 12.
63. Hebr. neen, in utroque MSto Erff. habetur:
r&N i. e. à me, confer. ſup. Sign. ** vid. & Gur
Arjeh fol. 30. col. 1. med. & D. Wagenſeil. Tel.
ign. p. 17. in Nizzach.

† Hebr. pann ine d&; MSt. I, pro eo habet:
rby rrvpr i. g, protexiſſet nos, in MSto 2.
prætereà hic additur: 1 yvp i. e. & nobis
auxilium tuliſſet (ſcil. Sol.)
X Hebr.-N alre 1) pro his & ſequentibus, us-
que ad: ναν bnenn i. e. & Luna dominantur.
in MSto Erff. 2. ſic legitur: Srn y
ypn aren enen een j. e. quocircà poœe-
nam de illis ſumpſit (Deus,) quando Sol & Lu
na (ſimuùl) fuerunt in firmamento.
57. Sicuti ſuprà dict. verf. 15. h. cap. habetur, id
eſt: eo tempore, quo Luna ſimùl cum Sole in
firmamenio ſtare ſolet, quemadmodum num. an
tec. 56. notarum eſt.
58. Nempe: ut oſtenderet Deus, ſe ſolum eſſe re.
rum omnium arbitrum & in ipſius manu o
mnia eſſe poſita ac proĩnde ſe ſolum metuendum
atque colendum eſſe.
59. Expectaverat enim Deus, an poœenitentiam ſint
acturi Sodomitæ, quã non ſecutà facta eſt pluvia
Sulphur & ignis, vid. Gur Arjeh fol, 30. col. 1.

Pſalm. 11, v. 6.

65. Vide Exod. c. 16. v. 4. huc facit libri Sapien-
tiæ caput 16. per tot. inprimis verſ. 20. ejusd.
cap.

ſtatuunt, quoniam in textu Sacro habetur ver-

feriorem dejicere, confer. Gur Arjeh fol. 30.
col. I. med. vide ferè ſimile ſuprà QGeneſ. c. 15.
V. 5. n. 22.

64. Sicuti Hiob- c. 36. v. 31. habetur, confer.

66. Idque Judæorum magiſtri inde concludunt ac

bum: m, quod notat ex loco ſuperiori in in-

67. Vide Hiob. c. 2 8. v. 9, ibique Raſchi not. con-·

princ. & not. in 'nar h. loc. ubi Mechil-
ta in Section. rv, ad marginem allegatur.
xX Hebr. oτTρπiͤ MsSt. Erff. I. his præmittit:
n N& &τ1i. e. nec dixit (Deus:) à me (ſcil.

demittam pluviam &c.) V. n. 63.

fer. & not, in Sa e h. loc. ubi Bereſchit

rabba allegatur. vid. & tract. Talm. Bava mezia,

tol. 86. b.

N. W.
—
ait, edizen
Pondit: ein

22 Fumu
ſeu columna
cio
mmis (dickil
Abraban
revoCτρá
tat, gaolihr

manikeladi
ei (Lotko'pe
Socdomz, V

mus)eclvane
Eod. ſet31.
deſolins icu
Bereſdithab
76, etzinſelr
33. ncubt

—
69. Nam Lomhu
ret, dile uni
Arjehfol. 30.
h. loc i. Rer

4 Nemperund

fuiſſe radunt
h. loc. ſicuti

lzlll.
er Hebr r

ſunt iſta.
70. dicun dlibi
ſibimeligend
exemplom Ab

ſolebet, ikſt
(onker Hicni

71. Ia hic enn
iſt comupta,
quod exprim
Ptiorem lecki
lAckiue

CA M.

maltemaſcen.

bru] Ab .
24,4 Ming

ores Lamecli,

elerni ſomini
mineregig, r,
63. Bod rell,
it popplos &e,
calo, ſentite⸗

kcit Manna ſe
crl. 26. ſ.
NertitilasDe.
imextenditma.
pe:) poſt lo.

thum.

1 , habetut,
ker. & 2. Jamuel.

Sto Erff habetut:
er il Sut

D. Wegeclei. Tel,

facitlibri Sapien⸗ D
lis ſetl⸗ 10, ezd,

inde coneludunt e

Sacto labetur ver⸗
dco fpetiori ini⸗

Bur Atſeh fol. 30.

upra Genel.c, 1).

he Raſehinot on.
e. vbi Pereſchit
Talan Para Mezi

ſolebat, vide ſupraà verſ. I. h. cap. Sign. 7* thi excuſant judæorum magiſtri.

CAbP. AIX. . GENESEOS. 16r

thum. 6. Eod. verſ 26. & alttæ eſt ſlatua ſalis] Sale peccaverat 69. & ſale punita-
fuit, * dixerat (enim) ei (Lothus:) da paululum ſalis viatoribus iſtis; (aſt illa) ei re-
ſpondit: etiamne tu morem iſtum perverſum hoc in loco 70. introducere vis? Verſ.
28. Eamas] (Diéio: ) ρſignificag w e eNi. e. vaporem (elationem
ſeu columnam) fumi, *linguâ vernaculâ: torche. 71. Eod. verſ. 28. Fornacis] (Di-
ctio ſ ſignificat) foſſam, in qua comburuntur lapides in calcem 72. atque ita o-
mnis (dictio) ., quæ eſt in lege, † (accipitur.) Verſ. 29. Et recordatus eßt Deus
Abrabami] Quænam fuit iſta recordatio Abrahami? (nimirùm Deus) in memoriam
revocaverat (factum) Lothi, qui noverat, quòd Sara eſſet uxor Abrahami & audive-
rat, quò d Abrahamus dixerat in Egypto de Sara: Soror mea eſt, 73. nec (Lothus) rem
manifeſtavit, pepercerat enim ei (Abrahamo,) & ideò Sanctus ille B enedictus etiam
ei (Lotho) pepercit. Verſ. 30. Nam timuit manere in Zoar] Quia propinqua erae
Sodomæ. Verſ. 3 . Paler noſter ſenex eſt] Et ſi non nunc (ex illo liberos ſuſceperi-
mus,) ecquando (id fiet?) forſitàn morietur (pater noſter) aut deſinet generare. 74.
Eod. verſ. 3 I. Er vir non eſt interm] Cogitabant (ſiliæ Lothi,) quòd totus orbis eſſet
deſolatus, ſicuti (acciderat) in hominibus ante diluvianis, (ita ſcriptum reperitur in)
Bereſchit Rabba.?75. Verl. 33. Et potam prebuerunt] Vinum præparatum fuerat
76. eis in ſpelunca, ut naſcerentur ex illis (duabus filiabus )duo populi. Eod. verſ.
33. E concubuit cum patre ſao] (Scriptum hic eſt:) & dormivit ☚ N& j. e. cum
patre

Pra

6 8⁸. Nam Lothus mulieres ſequebatur, ut eas urge- † Hebr. nav MSt. Erff I. pro eo hsbet &
ret, vide Junii ac Tremellii not. h. loc. ir. Gur i. e. quæ in S. Scriptura (habetur.M.)
Arjeh fol. 30. Col. 1. fin. ac not. in 'pan m 73. Sicuti ſuprà Geneſ. c. 12. v. 1 3ò:. habetur, con-
h. loc. it. Berachot, fol. 54. b. fer. & hic Bereſchit Rabba, prout in naw
69. Nempe: uxor Lothi, cujus nomen od'y, Hirot non ad marginem allegatur, ubi vide etiam no-
fuiſſe tradunt Rabbini, confer. Bereſchit Rabha] tas, confer. & tract. Talm. Berachot, fol 54. b.
h. loc. ſicuti in Sπ r ad marginem al- 74. Nempe: liberos, quoniam filiæ Lothi exiki-
legstur. mabant, totum mundum igne conflagraſſe, ſi⸗
XXX Hebr. An n), in utroque MSto Erff. de cuti jlam anteàa univerſus orbis diluviò erat inun-
ſunt iſta. datus ; ſe autem ſolummodò cum patre ſuo eſſe
70. Sicuti alibi facere conſueviſti, hæc enim hic fuperſtites, ideò de ſobole procreanda erant ſo-
ſubintelligenda vel ſupplenda ſunt nam Lothus licitæ, quò genus humanum conſervar etur
exemplum Abrahami imitatus viatores recipere nec penitus interiret, ſic inceſtum filiarum Lo-

* Confer. hic tract. Talm. Menachot, fol. 26. b. 75. De hoc libro vide mb nor S& Buxtorf. Bi-

7 1I. Ita hic expono: Nro,ſi quidem dictio'nor bliothec. Rabbin. conſer. etiam, quæ num. antec.

A4 . annotata ſunt; abſunt autem iſta: uoNn
ſt corrupta, MSt. Erff. 2. pro eo habet: oαρheb, 74 e
guod exprimere poſſis: ſorque velſourche; ſed 2 Bereſchit rabba, ab utroque MSto Erff.
priorem lectionem præferendam puto. 76. Tradunt Rabbini, quòd Deus vinum in ſpe⸗
72; Id eſt: ut ex lapidibus combuſtis fiat calx lun.

X

.

162 GENESEOS. CAbP. XISI. —
patre ſuo; aſt de minore (filia) ſcriptum eſt: & dormivit Py i. e. cum illo, 77. quo- ę E iiu
niam minor (filia) non fecerat initium ſcortandi; ſed illius ſoror id eam docuerat, W
(ideò) pepercit * ei Scriptura nec turpitudinem ejus expoſuit; aſt de majore natu ( fi- amtilos
lia,) quæ ſcortandi inipium fecerat, Scriptura expreſsè manifeſtavit. 78. Eod. veri.
33. Et dum ſurrexit] (Verbum †) quoad majorem natu (filiam) punctatum eſt,
79. ad indicandum, quòd, dum illa (major natu filia) ſurgebat, ipſe (Lothus) nove-
rit; 806. & tamen ne ſic quidem ſibi caverit, quò minus alterâ nocte biberet (vinum.**) et
5 . .7 . .2 . . . I
Verſ. 36. Etfalte ſunt gavide] Quamvis fœmina non ſoleat gravida fieri primo con- el
cubitu; (tamen) iſtæ vim ſibi adhibentes extraxerant (vel eruerant ſibi) virginitates, i
. . . TTr . . I.
31. ita, ut primo (ſtatim) concubitu*** conceperint. Verſ. 37. Moab] Iſta, (major keufim
natu filia,) quæ non erat verecunda, manifeſtavit, quèd ille (infans natus eſſet) ex pa- milze .“
tre ſuo; aſt minor natu (ſfilia) nominavit illum (ex patre conceptum filium) linguàâ Rku
honeſtâà; 82. acceperunt autem (filiæ Lothi) mercedem tempore Moſis, nam dicitur anee
de plaſemeun
. . —,— — . — . Dedan, More.
luncam miſerit, ut filiæ Lothi illud largiter ei] MsSto Erff. 2. in Berolinenſi editione & in re ſue nuiel
pibendum darent isque ebrius fieret nec ſciret, pan hic addita ſunt iſta: Nan de * 4.ien: N
quod cum filiabus ſuis concumberet, vide Gur . ne e e dn N byi , tel
Arjeh fol. 30. col. 2. med. & not. in asα nDe wWwan D i. e. dixit R. Levi, quicumque arded lcſe
h. loc. poſt famem (ſeu concupiſcentiam) libidinum, veluliciänn:
77. Sicuti infrà verſ. 3 5. h. cap. habetur. tandem comedendam ei dant propriam carnem iigfar int ſi
* Hebr. Jd' i. e. ſubraxit, imminuit, in MSto Erff. ſuam, nam Lothus filiarum ſuarum ſcortatione iz elt noztuns
2. pro eo habetur i. e. obtexit, in Beroli- ſe explevit; filiæ autem dicuntur caro paren-
nenſi editione legitur † i. e. texit. tum, confer. Buxtorf. Lex. Chald. fol. 311.
78³. Nempe: turpitudinem ejus, quòd cum patre 81. I eſt: ſigna virginitatis, quæ Hebr. D NhͤN n —
ſuo dormiverit. dicuntur, vide Deuteron. c. 22. v. 14. & 1 5. ita Seal erelc⸗
79. Videlicèt: punctum eſt ſuper litera Vau „quæ cum Rabbinis vocem hic expono, in edi- teo, rei
in h) habetur, & in medio plenè ſcripta eſt; aſt tione =pam nee, ut & in Gur Adeh fol. 30. Tiin kiila
quoad minorem natu filiam iſtud mppa de quo col. 3. princ. ſcribitur, quòd pro irony nonnul- “R
verſ. 3 5. h. cap. nullum habet punctum ac defe li legant: iry per Dalech, quia = nnn 83. Fauher⸗
Givè ſeriptum eſt, rationem hic allegat autor no- — n Ni & O TH) i. e. quia virginitates 84. Laiſt,
ſter, in Berolinenſi editione & in ν n. poſt ſunt ry teſtimonia ſœminæ, quòd non ſcorta- dat Adar
Pa i. e. punctatum eſt, hæc ſunt addita: α ta fit, atque iſta lectio alteri præferenda videtur, jge:
rad arn Wn i. e. & ecce idem eſt, ac ſi confer. infrà Geneſ. c. 24. v. 16. n. 34. vide E rdiren ube
ſeriptum eſſet: 1επ11. e. & dum ſurrexit, in nor. in 'nar e h. loc. uti fcribitur: qus d (nler, on
utroque MSto Erff. locus iſte ſie habetur: hy Drn & e eey e Wa i. e. illæ in- Bereſchitund
A 2e Nο een deen Vn i.e. ac ſi diceret: ecce ter ſeſe coiverint (hoc modo) egredi fecerint , I el 1
iſtud perinde eſt, quaſi non ſeriptum ſit (mpa), vel extraxerint virginitates vel ſigna ac notas vir- eaqe gn
nam dum illa ſurgebat &c.) . ginitatis ſuiz. . Eick : de
80. Nempè, quòd illa cum ipſo concubuerit, con- *X Hebr. wν‿ο RHn, in utroque MSt. Erff hie conenbuilet
fer. not. in an D, ubi ad quandam obje habetur αν en Prn j. e, ac ſi ſegundo con- Nemn
Rionem nabetur reſponſio, vid. & Naſir, fol. 23.eubitu concepiſſent. F Anß: ut
9. & Horajot, fol. 10. b. 82. Vide, quæ ſupra ad Geneſ. c. 17. V. 22. n. 60. ine ob rar
N Hebr. , ſic quoque additum reperitur in && ad ſum.

— NI.

um lon n.

lean Goelet,

miſrenatub.

I. Lod. rer.

)punchunme,
(Cothug) nove.
ret inum )

ſbirigerigtes
4l ie

useſſet) en
n flium) lingn i
s, nam dititur

—

editione KN in nd

dm e
Vn quicumnque ardt

CAbP. xXK. ENESEOW8s. —
de filis Ammon: ne bellum contrà illos omninò geras; 33,. & quoad Moabitas non
dehortatus eſt (Deus Moſen) niſi, ut contrà illos bellum non gerat; permiſit autem
ei, ut illos premat. 34. HZ

163

Erſ. I. Et profelctus eſt inde Abrabamus] Dum videbat, quòd urbes eſſent deſo-
latæ & tranſeuntes atque redeuntes ceſſarent, * profectus eſt inde; alia expli-
catio: (nempe, ideò profectus eſt inde,) ut procùl recederet à Lotho, de quo
mala exiſtimatio exierat, quòd is ad filias ſuas veniſſet. I. Verſ. 2. Er dixit Abrabam
Hic non impetraverat (Abrahamus ab uxore ſua) facultatem; 2. ſed eâ invitàâà (dixit,
Saram eſſe ſororem ſuam,) quia non in bonum ejus (Saræ res illa ceſſerat,) quoniam i-
pſa jam anteà propter id ipſum 3. ducta fuerat in domum Pharaonis, Eod. verſ. 2.
De Sam, uxore ſua] (Particula ponitur hic pro:) H i. e. ſuper (vel: de) Sara uxo-
re ſua; huic ſimile eſt, (quod habetur in illo loco:) Ni. e. ſuper capturam arcæ &c.
4. item: )NNi. e. & ſuper morte ſoceri ſui, 5, (ubi) duæ illæ (particulæ Nà) ſignificant
Hy i. e. ſuper. Verf. 4. Non acctſſerat ad eam] Angelus (enim) prohibuerat illum,

mam)Idum, Veluti dicitur: non permiſi tibi, ut eam tangeres. 6. Eod. verſ. 4. An gentem etiam
ͤnohrim canen jgſzam interſicies?] Quamvis illa * (gens) ſit juſta; (tamen) interficies illam, forſitàn
is eſt mos tuus, ut gentes fcuſtrà (ae ſine cauſa) perdas, ſic feciſti generationi diluvii 7.

ſuarumm ſcottatione

tur cio paten.

hald. bolz11,

Juæ Heb’. Nn
zn g 14, 1 . ia
ie erpono, in ecl

1Gur Adeh fol. 3j0,
Iro ony nonnl.

quin n n
e, gbis pirginitstes
e, gudc nonſtotta⸗

afetenda vigetir,

16. h. 34. Vice
ii ſcribiim: gnödd
V i t ilein
do) egedi ftim
llgra ae notas i

ogne Mo. fllie
2e ſ Exundo ol

,17. .2 0,
&Hα$

2 & ho-

& ad Genel. c. 1 8. v. 2, n. 15. notata ſunt de vo-
ce v, quæ etiam hic habetur, confer. hie tract
Talm. Bava kama, fol. 3 8. b. & Horajot, fol. 11.
2

83. Sicuti Deuter. c, 2. v. I9. al. 20., habetur.
94. Laceſſat, terrorem eis injiciat, vide Raſchi
not ad Deuter. dict, c. 2. v. 9., n. 21
* Ideſt: quòd non amplius eſſent, qui irent &
redirent urbesque jam deſolatas frequentarent,
confer. not. in hon ho h. loc. ubi etiam
Bereſchit rabba ad marginem allegatur.
1. Id eſt: quod is cum filiabus ſuis concubuiſſet

easque gravidas feciſſet, ſic quoque in MSto-

Erff. 2. habetur: roaa 7X aaν i, e, quod
concubuiſſet cum filiabus ſuis,
2. Nempè; ut is diceret, Saram eſſe ſororem ſuam
idque ob
Ram.

3. Videlicet: quoniam Abrahamus dixerat, Saram
eſſe ſororem ſuam. =ð
4. Id eſt: proptereà quod capta eſſet arca, vide
1, Samuel, c. 4. v,. 2 1. it, infrà Geneſ. cap. 24.
v. 7. n. 13. & ad Jud. c. 9. v. 54. n. 17.
5, Sicuti I. Samuel. dict, cap. 4. v. 2 1. habetur,
conter. not. ad Pſalm. 40. verſ. 16. num. 33.
6. Quemadmodùm verſu. 6. h. cap. habetur, ubi
vide not. n. 9. confer. hic tract. Talm. Maccot, fol.
9. a. & Cetubbot fol. 6 1, a. & Kidduſchin, fol.9.
b. & fol. 10. a.
X Hebr. die te, hæc & ſequentia, usque ad:
M i. e. interficies illam, abſunt ab utroque
MSto Erff.
147. Vel: hominibus antediluvianis, confer. quæ ſu-
prà Geneſ. c. 1 8. v. 2 5. n. 104. notata ſunt it.

rationem ab autore noſtro hic addu-

tract. Talm. Bava kama, fol. 92. a. & Maccot,
fol. 9‧3. &&α b.

GENESEOS. CAbP. XX.
& hominibus, qui tempore diviſionis 8. vixerunt, ego quoque exiſtimo', * quòd illos
interfeceris ſine cauſa, quemadmodum tu me (jam) interficere † cogitas. Verſ. 5.
Etiam ipſa] (Particula ideò hic uſurpata eſt,) ut includantur ſervi & camelarii
atque agaſones ejus * (Saræ,) eos omnes interrogavi (inquit Abimelechus,) ac dixe-
runt mihi: ipſe (Abrahamus) eſt frater ejus. Eod. verſ. S. In ſimplicitate cordis mei]
Dum non exiſtimavi, me (hac in re) peccare. Eod. verſ. 5. Et in munditia manuum
mearum] i. e. Purus (vel inſons) ego ſum à peccato, quia non tetigi eam. Verſ. 6.
Novi, quòd in ſimplicitate cordis tui &c.] i. e. Verum eſt, quòd non putaveris ab initio,
te peccare; ſed puritas manuum non (eſt) hic, quoniam per te non ſtetit, quò minus
illam tangeres; ſed ego cohibui te, ne peccares. 9. Eod. verſ. 6. Non tradidi tibi]
i. e. Non dedi tibi facultatem; ſic quoque (accipitur in illo loco:) non dedit eum 10.
Deus, ita etiam (accipitur in illo loco:) non dedit eum pater ejus, ut veniret. 11.
Verſ. 7. Redde uxorem viro] Nec exiſtima, quòd illa (Sara) turpis ſit futura coràm *
ipſo (Abrahamo,) aut quò d is te odio ſit habiturus ac quòd pro te non ſit oraturus. *
Eod. verſ. 7. Quia prophet eſt] Ac ſcit, quòd tu illam non tetigeris, proptereà etiam
orabit pro te. Verſ. 9. Opem, quæ nonſunt facienda] i. e. Plaga, quæ non ſolet veni-

164

r6 ſuper homines, evenit nobis propterte, (videlicèt) obſtructio omnium meatuum

ſemi-

8. Nempè: quando orbis terrarum inter populos
fuit diviſus, confer. Geneſ. dict. c. 1 8. v. 2 5. n. 10 5.
XXX Hebr. Ni e, Mst. Erff I. pro eo habet:
DN RN& i. e. ipſi dicunt vel putant, MSt. 2.
habet: h& απ. e. ipſi dixerunt, vel exiſtima-
runt. .
† Hebr. , in MSto Erff. 2. hic addita ſunt iſta:
l
que ſic loqui ſolet S. Scriptura: an etiam tu gen-
tem juſtam interficis?
X Hebr. ε, in Berolinenſi editione & in mov
pan hic addita ſunt iſta: mnn νhbi
i. e. cuſiodes camelorum & paſtores aſinorum,
puto verbis iſtis contineri explicationem vocum
SyNT WH“, quæ paulo antè in notis Ra-
ſchianis habentur, nimirum non ipſos camelos
& aſinos hiſee dictionibus ſignificari, (non enim
aliquis bruta iſta interrogare poteſt;) ſed came-
larios & agaſones intelligi, prout etiam tranſtu-
li, confer. cap. ſeq 2 I. v. 20. Sign. *
½£ Hebr. Nn in Berolinenſi editione & inbdn ,
hic addita ſunt iſta &n νhe enen ee
i. e. illa dixit: contrectatio manuum eſt hic.) (ac

proinde non eſt hic puritas manuum,) in iis dem

editionibus hic ſiatim, ſubjicitur: Prinn &

i. e. non tradidi tibi, & poſteà adjicitur explica-
tio: Jan i, e. non fuit à te, (ſcil. per te non
ſtetit, quo minùs illam tangeres &cc.)
9. Confer. quæ ſuprà v. 4. h. cap. n. 6. notata ſunt.
vid. & not. in rpan mnev h. loc.
1o. Id eſt: non ſivit eum, non permiſit ei, vide

Geneſ. cap. 3 I. v. 7. confer. hic tract. Talm. Mac.-

cot, fol. 9. a.
11. Vide Judic. cap. 15. V. I. ubi Vulgata habet:
prohibuit illum pater ejus.
* In notis Raſchianis editionis pam D poſt
illud: 'yn i. e. coràm ipſo, additum eſt:
Dhnn, i. e. S ( quòd) illam non ſit (ampliùs)
recepturus.
* In iisdem notis Raſchianis editionis non
poſt verba illa: †7y vvorni e. pro te ſit oraturus,
uncinulis incluſa & addita ſunt iſta: n x
) Na; i e da nynn di n n i. e.
dixit ei (Deo) Abimelechus: ecquis verò ei (A-
brahamo) notum faciet, quòd illam (Saram)
non tetigerim? reſpondit ei (Deus:) quia pro-
pheta eſt &c. prout mox eodem hoc verſu ſequi-

tur, confer. tract. Talm. Bava Kama fol. 92. 4.6
Maccot, fol. 9* a. b.

ains Auf
DSiror eſti

ncibum ae

wot toa aut

miſſa fuit 14
hoc mocol
uod ſideer

Tatachilegl
20, Me

—
11 Irotauta 0
iigent, ut ne
ſa, ui habl
inniverl. 17.
Norn
16,01 3,
nuimnabeſt
13. Carter. hic
adn lalmn. l
nnn d loc.
14. I: fut
Xoen bucere
r0 genanarn
—
.* Hebe „
WWi
15. M l is
ſanglininis,
torum Utnin
hinc A ſohan
divortiſed
que ſokeriat
1. v. Inh 5
7, V. Ioh 19
20. F. I d
dam.t. 1.
16. Hive: Dii
nam Rabbi
Noachi Pra
ptohibitum,
10 gertnanan
0 Genen
N
nen onlange

— ON.

N
6 i uddillor
Slgt, Verb f,
ni & eanelatij

Echis) e die.

mate ordhirnej
Anditie arm

tayetis ab inio,

Non tyagid tini]

ndedit eum .
Ut veniret. 1I,
tfurnta corim *
n ſt oratunis,¹*
Propterel etim
enon ſolet veni.
ninm mestuum
ſemi.

— — 4
i acſicitur elpli⸗
e, (Cil her ie naa

eres e.)
1). n 6, nteta At.
hloc.

on permiſt ei, ie

dictract Talm. la⸗

ubi Vulgana habet :

den v eſt
idditum eſt: NN

nnon ſt (amplin)

itionis On vd
e, pro te ſitolatutus:
. 7.
ntiſa: Wee
d o d i. e..
ecqbis erdei (A⸗
nuod illem (an)

(Deus) quii pfo.

en hoc verſu ſe ui.

1Kamaſol ,2&

ſeminis & urinæ atque excrementorum, ut & aurium ac narium. 12.
iitan non eſt timor Dei] Hoſpitem, qui venit in urbem, interrogare ſolent (homines

Verſ. 11. Eor)

9

an cibum ac potum (emere velit,) aut illum de uxore ejus interrogare ſolent, an iſta eſt

uxor tua aut ſoror tua? 13. Verſ. I2. Soror meaæ, lia patris mei] Filia autem patris per-
miſſa fuit 14. filio Noachi, quia non eſt paternitas 15. gentili; 16. reſpondit autem
hoc modo (Abrahamus Abimelecho,) ut verbis ſuis veritatem (ac fidem) adſtrueret/

quòd ſi dicere velis: annon* (Sara) filia fuit fratris ejus, 17, Chuic objectioni reſpon-

detur,) quòd filii filiorum ſint inſtar filiorum,

& ecce illa (Sara hoc modo 18. fuit) filia

Tarachi, ſic quoque ille (Abrahamus) dicit Lotho: quoniam viri fratres 19, ſumus.

20. Eod. verſ. 12. Sed non filia matris meæ«] Haran

enim) ex alia fuit matre. 21.
X 3 Verſ.

12. Imô tanta obſtructio etiam in animalibus con-

tigerat, ut ne gallina quidem ovum parere pos-
ſet, uti Rabbini tradunt vel delirant, confer.
infrà verſ. 17. h. cap. ibique not. n. 52. vide &
not. in Da e h. loc. ac Jalkut Part. 1. fol.
2 6. col. 3. ciccà med. cœteruüm vox e i. e.
narium, abeſt hic ab utroque MSto Erff.
13. Confer. hic Gur Arjeh fol. 30. col. 3. med. ac
tract. Talm. Bava kama, fol.
"pr h. loc. allegatur.
14. Id eſt: frater ex filiis Noachi licitè potuit u-
xorem ducere ſororem conſanguineam; non ve-
rò germanam; ita hic autor noſter & cum illo
Rabbinorum plerique, vide num. ſeq. 16.
† Hebr. pe, in MSt. Erff. I: huic præmittitur:
N Rn i. e., hinc dicitur.

15. Id eſt: jus paternitatis, ratione graduum con

ſanguinitatis, in nuptiis contrahendis prohibi-
torum, id enim dictione rmaz hic intelligi puto,
hinc R. jochanan dicit: filii Noachi non habent

divortia; ſed ſeſe mutuo dimittunt, videlicèt abs-

que ſolennitatibus juris, vid. not. ad Ruth. cap.
1. V. I 2. n. 1 9-& Lightfoot. in 1. ad Corinth. c.
7. V. 19. p. 19 2. edit. Lipſ. confer. & Leyit. c-
20. V. 10,: ibique not. num. 2 1. it. not. ad 2.
Sam. c. 13. v. 13. Sign. †

16. Sive: Ethnico, qui non eſt de gente Judaica,

nam Rabbini exiſtimant, Ethaicis, qui ſeptem
Noachi precepta ſervare tenentur, non elſle
prohibitum, fororeèm conſanguineam, (non ve-
10 germanam) ducere uxorem, ſic in notis Rev
aniad Geneſ. c, 37. v. 3 5. ſcribitur: mn 3a
Dy N adN ih tPN i. e. fillis Noæ ſoro-

zem conſanguineam ducere non fuit turpitudo

92. a. uti in DHy

— —

ſive concubitus illicitus; cœterum de ſeptem
pPræceptis Noachicis vide præ aliis Hobrnbeck
contrà Jud. 1. 7,. c. 1. pag. m. 447. & l. 8. c. 4.
P. 552. confer. & lib. Prec. Jud. in not. part. 1.
p. 9 8. b. kn. it. D. Wagenieil. Sot. p. 75 1. &
12 19. & GurArjeh h. loc. fol. 30. col. 3. fin. &&
col. 4. princ. in editione Hebraica, qua uſus ſum,
poſt vocem y additur: y i. e. n day amy,
ui cultui idololatrico deditus eſt; ſed abſunt i=
a Biblis Buxtorf.
* Hebr. &, in exemplari Hebræo, quo uſus
ſum, habetur an i. e. & ecce.
17. Nempè: Abrahami, confer. Raſchi not. ad
Genel. c. 11. v. 29. ubi dicitur, quòd Sara fue-
rit filia Haranis, qui extitit fiater Abrahami, vi-=
de & Junii ac Tremellii not. ad dict. c. 1I. v.
29. & Sanhedrin, fol. 5 8. b.
19. Nempè: hac latiori acceptione vocis 6lioium,
de qua paulò antè ab autore noſtro dictum fuit .
propriè autem loquendo fuit filia Haranis, ſicuti
num. antec. 17. h. cap. notatum, confer. Gut
Arjeh fol. 30. col. 4. priac. & Junii atque Tre-
mellii not. ut & not. in ns mev h. loc.
9, Cùm tamen Lothus non frater Abrahami 3¾

ſed fratris filius fuerit, vide ſuprà Geneſ. c. 11.
v. 29. Confer. & infr. Geneſ. c. 3 1. v. 23. n. 17.
& Genel. c. 37: v. 3 5. ibique Kalchi nor. anum
86
20. Sicuri ſuprà Geneſ. c. 13, v. 8. habetur, confer.
S. Hieron. adverſus Helvid. Tom. 2. fol. m. 12
editionis Baſileenſ. 1553.
21. Vide Gur Arjch alleg. fol. 30. col. 4, prine. 8
. Junii

156 GENESEOS. . CAP. XX.

Verſ. 13. Etfuit, cüm ernre me faceret Deus] Onkelos interpretatus eſt, quod in-
terpretatus eſt, 22. ac poterit amplius (locus iſte) explicari juxtà ſenſum literalem 23
verbò commodè 24. dictò (nempe hoc modo:) quando eduxit me Sanctus ille Bene-
dictus è domo patris mei, ut eſſem vagus & errans è loco ad locum, ac probe cognovi
quòd per impiorum loca eſſem tranſiturus, dicebam ei (Saræ:) hæc (ſit) miſericordia-
tua &c. 25. Eod. verſ. 13. Cum errare facerent] (Verbum Nhic eſt) numerĩi
pluralis; (cùm tamen ſingularis eſſe debeat;) ſed noli mirari, nam multis in locis
(Scripturæ) vocabulum NANi. e. Divinitatis & dictio âhz. e. deminationis u-
ſurpantur linguàâ numeri pluralis, (ſic in illo loco:) HN 9 W i. e. pro-
pter quem venerunt Dii, 26. (codem modo etiam illo in loco:] ☚ W = o&
i. e. Dii vivi, 27. item (in illo loco:) = =i& Dii ſancti; 28., omnis au-
tem dictio Dr eſt numeri pluralis; ſic quoque (dictio: 1⅝, quæ eſt numeri
pluralis, pro ſingulari accipitur, veluti in illo loco:) & accepit 9& domini (i. e. do-
minus) oſephi, 29. item (in illo loco:) 9 & domini ſi. e, dominus) dominantium,
30. ſic: Ndomini (i. e, dominus) terræ, 31, eodem quoque modo (dictio: hyn,
quæ pluralis numeri eſt, pro ſingulari accipitur in illo loco: domini ejus (i. e.
dominus ejus) cum ipſo, 32, item: & teſtatò conyentus ſit) — domini (i. e. domi-
nus) ejus, 33. ſi dixeris: quid (igitur) ſignificat N? (reſpondeo:) omnis, qui mi-
grat è loco ſuo nec fixam habet ſedem, dicitur † v i, e, errans, ſicuti (accipitur in
illo loco:) & abibat & N1. e. errabat, 34, item: N)N. e. erravi ſicuti ovis, quæ
perit, 35. item: 1N errant ſine cibo, 36. id eſt; egrediuntur & errant, ut uum
Lcibum

Junii ac Tremellii not. h. loc. & ad Geneſ. dict. wmuel. c. 7. v. 23. ubi tamen autor noſter aliter
c. 11. V. 29. exponit, confer. infrà Geneſ. c. 3 5. v. 7. n. 10.
Hebr. hHhα, hæc & ſequentia, usque 27. Id eſt: Deus vivus, ſic Deuter. c. 5. v. 26.
ad: & y MaNi. e. verbò commod? dicto, ab- /28. Id eſt: Deus Sanctus., vide Joſu c, 24. V. 19.
ſunt àb utroque MSto Erff, ibique not. num, 3. confer. & infrà Geneſ. c. 3 5.
22. Id eſt: Onkeloſi interpretationem ſuo relin- v. 7. num. 7, it, ad Eſai. c. 19. V, 4. n. 7. it. ad E=
quo loco, is autem ſię interpretatus eſt: & acci- ſai. c. 19. v. 4. n, 7.
dit, quando erraverunt populi poſt opera manu- 29. Sicuti infrà Geneſ. c. 39. v. 20. habetur.
um ſuarum applicuiſſetque me Dominus ad ti-30. Vide Deuteron. c. 10. v. 1.7.
morem ſuum, de domo patris &c, ita P. Fsgius 3 1. Prout Geneſ. c. 42. v. 30. habetur.
tranſtulit, ubi vide ejusdem notas, confer. & 32. Vide Exod. c, 22. V. 14, & 15.
Thren. Jerem. c. 1. v. 15. Sign. 33. Vide Exod. c. 21. Vv. 29. S=
23. Ita hic paulo prolixins explicare volui verbum † Hebr. My, ſic Baſileenſis, in Berolinenſi editione
2 , quod hic habetur, confer. quæ cap. anz ut & in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, habe-
tec. 19. v. 15. n. 2 5. notata ſunt tur &p i. c. vocat (ſcil. illum S. Scriptura ey'n)
24. Juxtà modos ſuos, ita ſecundum Hebræum ;re- E.
fſpicitur autem ad broverb. cap. 2 5. v. 11. 34. Sicuti Geneſ. 2 I. v. 14. habetur,
2 5. Sicuti paulò poſt sodem hoc verſu ſequitur. 35. Vide Pſam. 119. v. 176.
26. Id eſt: propter quem venit Deus, vid. 2. Sa- 36. Prout Hiob. c. 39. Vv. 3. habetur.

Chumudnt
(oque (atc
Rdem
—n
(d el
in finem ,it
Aſt Pharwdl

no denhtt⸗

autemin
ehibuiii
ſet, ectelinil
bus, ſiltun,
ſillen wtil
nuncaltenn,6
uor invit⸗
mii lod:
mundan 46,
& oſenen ve
gnißtceſtecle
ver; u oke

nn
37. Idch byern
c. 24. 1l, i

Dot.
40. Sient udie
† Loc ſſtis
ON L.
41. Vide hn
num. 34.
41. Vide, guen
19, h. 3f. dd
*Confer, hic nho-
betur explicit
15.3, fol
N Hebr.)o
lum, habetun,

Mn ediuone —

(n. x.
e ol.
n lterelemr.
nctarille Bene.
probe cognori
miſetieotlia,
ic el) uumeti

multizin lcit

ominstionis . 1

Wie. Pro.
W O
111, Olnnisal.
Gue eſt numeti
ſominiſie⸗ (0.
dominantium
(didto: dyg
ominiejs .
iniie. doni .
Ommnis, uint .

(acipitut in .

ſuutioris ue
nt, ut gueraat
Cibum

utor noſter aliler

0 3. V7. l. 1,

Uter erſ ⸗ 6,
olu e, 24, 1, 19,
inffi Genel, 1.
e eit 1d .

10. habetur.

zbeiur,
Iſ,

rolinenſi editioe
o uſus ſum, habe⸗
5 Seriptura )

etut,

ell

tium, habetur, quod hie in vertendo ſecutus ſum, tur PaDX in MStO 2, Dalie i. e. approuver-

CAP. xxXx. CBNESBEOS. 167

cibum ſuum. Eod. verl. I 3. Die de me] (Particula hic ponitur) pro hy, 37, ſic
quoque (accipitur in illo loco:) & interrogaverunt viri loci N d eſt: —

NNN de uxore ejus, 3 8. ita etiam (in ille loco:) & dixit Pharao Nν ihideſt:

— Uν 3 V ſuper (vel de) filiis Iſrael, 39. item (in illo loco:) ne dicant
(id eſt p) de me, fœmina interfecit illum. 40. Verſ. 14. Et dedit Abrabamo] (Eum
in finem,) ut is placaretur † & pro ſe oraret. Verlſ. 1 5, Ecce terræ mea coràm te eft]
Aſt Pharao dixit ei: en uxorem tuam, accipe (eam) & abi, 41. nam ſolicitus erat (Pha-
rao de Abrahamo,) quoniam Ægyptii libidinibus erant dediti. 42. Verſ. 16. Saræe
autem dixit] Abimelechus in honorem ejus (Saræ, nempe,) ut illam * placaret: en
exhibui tibi honorem iſtum, dedi divitias fratri tuo, de quo dixifti, quòd frater tuus eſ-
ſet, ecce divitiæ & honor iſte (erunt) tibi velamen oculorum. Eod. verſ. 16. Omni-
bua, qui tétum ſunt] Hi velent oculos ſuos, ne te vilipendant, nam ſi te inanem remi-

ſiſſem, potuiſſent illi dicere: poſtquàm illuſit ei (Saræ Abimelechus,) remiſit illam;

nunc autem, dum opus habui, expendere pecuniam ac temet placare, * cognoſcent,
quòd te in vitus remiſerim & per modum miraculi. 43, Eod. verſ. I 6. Et cum 44. 0-

mni] (Iſtud: & hic ſignifieat:) i. e. & cum 45. omnibus, qui veniunt in-

mundum. 46. Eod. verſ. 16. Et erudim ſis] i. e. Sit tibi apertio oris, 47. ut coarguas
& oſtendas verba iſta 48. cognita; dictio autem ρ in omni loco (Scripturæ ſi-
gnificat) declarationem (ſeu manifeſtationem) verborum, linguà vernaculâ: eſprou-
ver; ** Onkelos autem aliter interpretatus eſt, ac ſenſus Scripturæ juxtà Targum talis
H eſt:

—

37. Id cg: ſuper me vel de me, confer. infrà Geneſ. placare illam (ſcil. Saram,) in Bibliis Buxtorf.

c. 24. V. 21. ibique not. h. 55. & Genefſ. c. 26. habetur ſimpliciter: Dvpi) i. e. & placare.

v. 7. n. 19. 43. Quoniam Deus ad interceſſionem ſive preces
3 %. Quemadmodam Geneſ. c. 26. v. 7. habetur, Abrahami plagam, domui Abimelechi miraculo-
confer. Raſchi not. ad Pſalm. 110. v. I1. ſè illatam, amoverat, ſicuti verſu ſeq. 17. & 18.
39. Vide Exod. cap. 14. V. 3. ibique R. Salom.] habetur, confer. & ſupraà verſ. 9. h. cap. ibique
nor. . H not. n. 12. .
40. Sicuti Tudic. cap. 9. v. 54. habetur. 4 4. Ita hic particulam R& ex mente antoris naſtri
† Loci iſtius expoſitionem vide in not. hν vertere volui, alii aliter interpretati ſunt.
— Mon h. loc. 45: Hoc ſenſu interdum particula D& accipitur, vi-
41. Vide ſuprà Geneſ. cap. 12. V. 19. ibique not. de ſuprà Geneſ. c. 4. v. I. ibique nor. n. 3.
num. 34. B 46. Id eſt: etiam iis, qui poſtea naſcentur, quique

42. Vide, quæ ſuprà ad Geneſ. dict. cap. 12. v. jam non ſunt tecum.
19. n. 3 5. notata ſunt. H 47. Id eſt audacte & in trepidè loquaris vel reſpon-

x* Conter. hic not. in Sa Povubi loci iſtius ha. deas, confer. Ezech. c. 29. veri. 2 I. ibique Ra-
betur explicatio. vid. & tract. Talm. Megilla, fol. ſchi not.
15. J. & f0l. 2 9. a it. Bava karna, fol. 9 3. a. 48. Zive res iſtas cognitas ac manifeſtas.

. . . . . . .
N Hebr. 8)) ſic in exem plari Hebræo, quo uſus ** Ita hic exprimo aρππ⏑ MSt. Erff, I. habe-

imn editione Do legitur: 5 h i. e. &

368 GENESEOS. CAbP. XxXf.
eſt: ecce (hoc) tibi erit velamen honoris 49. propter oculos meos, quòd aſpexerint
So. te atque omnes, qui tecum ſunt, & idcircò interpretatus eſt (Onkelos) — R
2 929 R* P i, e. & vidi te omnesque, qui tecum ſunt, eſt etiam expoſitio
allegorica; ſed ego genuinum ac proprium Scripturæ ſenſum explicui. Verſ. 17.
Et pepererunt] Juxtà Targum ejus (hæc eſt explicatio:) & relaxati ſunt, 51. aperti ſcil.
ſunt eorum meatus 52, & pepererunt, * & hæc eſt illorum genitura. 73. Verl. 18. Su-

Per omuem vulvam] i. e. Circà 54. omnem aperturam. 55, Eod. veri. 18. Propter s⸗

ram] i. e. Propter dictum 56. Saræ.

XXI.

Erſ. I. Et viſvit Dominus Saram] Conjunxit (Scriptura capiti antecedenti)
textum 1. iſtum, ut doceat te, quòd, quicunque (à Deo) miſericordiam petit
pro ſocio ſuo; ipſe autem eadem re opus habet, is prius exaudiatur, dicitur e-
nim: & oravit &c. 2. huic autem cohæret: & viſitavit Dominus, (nempe:) anteàâ

* (Sa-

49. Hot ferè ſenſu etiam LXX. interpretes verte- quod opus KSagam educere, (ſcil. partus, ex-

runt: æcννα ς οαα ειας ααα1τροοανα
& +, hæc erunt tibi in honorem faciei tuæ-
50. In Hebræo eſt: 2 ννν., quòd in te domi-
nati ſint, quòd oculis meis te quaſi delibaverim,
mos enim erat populis orientalibus, isque ad-
huc durat, ut honeſtæ fœminæ non niſi velatâ
facie in publicum ptocederent nec apertum vul-
tum extraneis oſtenderent. .
† Hebr. Mννν ν hæc & ſequentia, usque ad:
ru i. e. explicui, abſunt ab utroque MSt. Erff
51. In Chaldæa Paraphraſi eſt: NN i. e, & dila-
tati ſunt, ſicuti P. Fagius tranſtulit, alii: refri-
gerati ſunt.
52⸗ Vel: foramina, quæ anteà erant occluſa, pro
pter Saram, confer. Taanit, fol. 8. b. & Bava ka
ma, fol. 92. a. b. vide & ſupr. verſ. 9. h. cap. ibi
que not. num. I2.
* Hebr. , ſic tàm in Bibliis Buxtorf. quàm
in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, habetur,
quæ etiam hic ſecutus ſum in vertendo; aſt in e-
ditione legitur: NX i. e. & edu-
xerunt, ejecerunt (exerementa ſcil. aliasque res

ex corporibus ſuis) MSt. Erff 1. poſt αν *παααπι addit

NÜ den n i. e. id, quod eis educe-
re opus fuit 3I MSt. 2. ita; &ααα nνυℳedni, e.

crementa &c.)
53 Sive: generatio, partus, Hebr., procrea-
tio ſobolis. —
54. Vel: intuitu, contrà, id enim dictio an, quæ
hic habetur, ſignificat, vid. R. Salom. ad Geneſ.
c. 7. V 16. n. 2 5.
55. Sive oftium, foramen aut meatum, id enim
dicio nino, quæ hic habetur, ſigniſteat, confer.
ſupr. verſ. 9. h. cap. jn. 12. & Joh. Lightfoot Hor
Hebr. in Appendice c. 9, p. m. 279. edit. Lipf.
56. Id eſt: Quoniam Sara ita dixcrat & proptere
preces ad Deum fuderat, confer. Gur Arjeh fol.
30. col. 4. circà fin. it. ſuprà Geneſ. c. 12. v. 15.
n. 31. & not. in "νν h. loc. reſpicitur hac
expoſitione ad vocem Oan, quæ hic in textu ſa-
cro habetur.
1. Vel: caput iſtud, ſectionem iſtam, Hebr.
v, quæ dictio & verſum Biblicum interdum
ſigniſicat, quò ſenſu & hic accipi poſſit, confer,
tract. Talm. Roſch haſehana; fol. 32. b. & Taa-

2

nit, fol. 8, b. it. Megilla fol. 3 1. a.

in τ n h. loc, ubi hæc paulò fuſias ex-

plicantur, vid. & Bava kama fol. 92. a. it. Roſ.
haſchana, fol. 11, a. 92². Noſeh

2. Sicuti cap. antec. 2. v. 17. habetur, conſer. not.

a M.

Vram riit
Ulferet grant
N (eh
(aen
4. de kedent
itaque en)
cilicehzdhe
Oakelolfebe

tat Der)idg
Vettirl le,

anihol a

lzabitur
mlamilla

ptees ſul e⸗

—
14 Eir. hot
is Abimelee

3. ſer inſia

14
ſe: circ p⸗
lcbnſet
. Uubie ns
qleni d qu
ſegeb5.
6. Sie: locutie
hifufefſush⸗
ejunen rerſu
tut kit d aute
& N kyeri⸗
7. Kliira
8. Prou Genel,
Anjeh 1.
9. De quoſie
10. Nemper il

dikt. c. 1

i. Nicnirum

ac ſœ dus,
tet, conſet.n

i In notis Ral

ſetba iſta

Nrehrum, 4

r

erint
a
tam expoſti
d Verl 17,
lnr apertiſel.
etl1g. .
Drcpter ⸗

imntececent)

btdian peti⸗

ttur Cicitur

tempe.) antes
(.
—
(il pattun er⸗

„h, Nocter.

lcio dn, que

Dalom d Gent.

neztum, ic enim
igniſtent, confet,

4

CAP. xMlI. CGHENESEOS. 169

NMnn

* (Saram viſitavit,) priusquàm ſanaret Abimelechum. Eod. verſ. I. Viſitavit Saram
Ut fieret gravida. 3. Eod. verſ. I. Seuti dixerat] De partu; 4. ſed quænam eſt iſta

NnDNi. e. dictio? 5. & ubinam eſt (vel reperitur) ) i, e. verbum? 6. (nimirùm)
LDNR (reperitur in illo loco:) N&i. e. & dixit Deus: aſt Sara, uxor tua &c. 7.

(autem reperitur in illo loco:) fuit πi. e. verbum Domini ad Abrahamum,

38. de fœdere inter partes diſſectas, 9. ibi dicitur: non iſte hæres tuus erit, 10. adduxit

itaque (Deus) hæredem de Sara. 11. Eod. verſ. I. Er fecit Dominus Saræ, ſicuti dixerat]
(Scilicèt) Abrahamo. Verſ. 2. Ad tempus præfixum, * quod dixerat ei] (Targum-
Onkeloſi habet) — HD i. e., quod locutus fuerat ei, tempus certum dixe-

rat (Deus) idque præfixerat, quando ei (Abrahamo) dixit: ad præfinitum tempus re-

vertat ad te, 12. incidit ei (Abrahamo Deus) cæſuram 13. in pariete (eique) dixit:
quando Sol attinget cæſuram iſtam anno ſequenti, pariet. * Verſ. 6. Arridebit mi-

bi] Lætabitur propter me; eſt & expoſitio myſtica, (quòd) multæ tmulicrerſterilerſe

mũul cum illa (Sara) fuerint viſitatæ, 14, multi ægroti eodem die ſint ſanati, multorum
preces ſimùl cum Sara exauditæ ac quòd riſus multus fuerit in mundo. Verſ. 7. Quit

diltu-
* Hebf. 12 hoc & ſequentia, usque ad: J7mnè cluſa & adjecta, nempe: den e nn
i. e. Abimelech, abſunt ab utroque MSto Erff. pte .ν en e ee nen ne e.

3. Confer. infrà verſ. 6. h. cap. ibique not. num. wWwN e Rp N na de

h. bighttootlor

179, cditlipl.

erat e ptoptettei

. Gur Anen fol.

nel, 1V,Iſ.
oc. eſpicitut he

e hic in textu ſa⸗

n itam, Uebr.
blicumintercum
Pi poſſin conlen

0l. z2 b, A.. 4
:* In notis Raſchianis editionis ma ne poſt h. cap. n. 3. poſſes etiam interpretari de ipſo ꝑar⸗

l,à.

etur, conſe,not.

. haulo fuſis ex⸗

l,92,2 it Aoh

14. i. e. R. Joden & R. Chama (quoad tempus par-

4. Vel: circà partum, quoad tempus partus, de tus diſcentiunt,) R. Joden dicit videęlicèt, quòd

uo confer. ſuprà Genelſ. c. 1 8. v. 10. & v. 14. natus ſit, (liaacus) menſe nono; ne dicerent
F. Ita hic αh& vertere volui, ut diſtinguatur à ſe-. (homines, quod) ex domo Abimelechi ille (I.
quenti a quod transtuli: verbum, vide num. ſaacus ſit natus;) aſt R. Chama, dicit: (quod ille
ſeqv. 6. . tntnatus ſit) menle ſeptimo.
6. Sive: locutio, ſenſus eſt: quoniam ab initio 12. Sicuti ſuprà Genel. c. 18. v. 14. habetut.
huju: verius habetur: bt tn io fine autem 1. Incilionem, Hebr. nou, lineam fecit, Germ
ejusdem verſus dicitur: PX, ideò quæxri- i ſynnmf er . .
tur hic ab autore noſtro, ubinam illa pn& ut Er hal nerin Schmit oder Ser ich gemacht⸗
& a reperiantur in S. Scriprura? .
7⸗ Sicuti ſupra Geneſ. cap. 17. v. 19. habetur.
8. Prout Geneſ. c. 15. v. 1. legitur, confer. Gur
Arjeh fol. 3 I. col. I. circà fin.
9. De quo vide ſupr. cap. I 5. v. 10. & ſeqq.
10. Nempe: filius Eliezeris, de quo ſuprà Geneſ.
dict. c. 15. V. 4.

** Nempe: Sara, poſt verbum: yn i. e. pariet,
in notis Raſchianis editionis 'nam mnon hæc
uncinulis ineluſa & addita ſunt: e ee,
9 D ie, nedde i. e. Eod. verſ. 2. Senectuti
ejus] Nam ſplendor vultus ejus (Iſaaci) ſimilis
erat ei (Abrahamo, patri ſuo,) confer. Raſchi
I1. Nimirum, ut Dominus verbum ſuum impleret not. ad Geneſ. c. 29, v. 17. n. 25. & ad Genel.

ac ſœdus, inter partes diſſectas initum, ſerva c: 37. V. 2. n. 11.
ret, conſer. not. in H h. loc. 14. Id eſt: gravidæ factæ fint, vid. ſuprà verſ. I.

—

vVerba iſta: An Wweie VN i. e. ad tempus tu ſeu ſobolis procreatione.
præſixum, quod dixetat, hæc ſunt uncinulis in- 1.

190 GENESEOS. CAb. XXI.
dilbturus fuiſſet Abrabamo] Significatur (hic) laus & exiſtimatio, 15. (ac ſi diceret Scri-
ptura:) videte, quisnam ille ſit & quàm magnus exiſtat is, 16. qui ſervat fidem „qui
promittit & facit? Eod. verſ. 7. Dicturus fuiſſet] Mutavit (hic) Scriptura (verbum)
nec uſurpavit (verbum) * 17. Gematria 18. iſtius (verbihp efficit) P i. e. cen-
tum, ac ſi diceret (Scriptura:) poſt finem centum (annorum ætatis) Abrahami. Eod.
verſ. 7. Laltabit filios oara] Ecquid hoc eſt: filios, numero plurali? (nimirùm) in
die convivii adduxerant ſecum princeipes fœminæ filios fuos, 19. dixerant enim: non

peperit Sara ſed collectitios ex platea adduxit (ſilios) eosque lactat. Verſ. 8. Et

ablaltatus es] Finitis ſcil. viginti quatuor menſibus. Eod. verl. & Magnum on.-
vivium uoniam ibi aderant magni viri illis generationis, (nempge:) Schem & He-
ber & Abimelech. 26. Verl. 9. Fridentem] (erbéô Pprgn hic)ignificatur cultus i-

dololatricus, veluti dicitur (im illo loco:) & ſurrexerunt prix'y, ut luderent 532r. alia

explicatio (verbi 2ν nempe quòd) fignificet: ſcortationem, 2. ſicuti dicitur (in
illo loco:) Prna“, i e. illudere mihi; 23. alia expoſitio (vocabuli PrED nempe,
quòd) ſignificet interfectionem, (veluti accipitur † in illo loco:) ſurgant quæsò pue-
ri

5. Sive: dignitas, nempe Dei, conter. hic ctarit ilios (Sara.)
Gur Arjeh fol. 31. col., z. princ. & not. * Hebr, 7i or, hæc & ſequentia, usque ad:
in Sper n hoc loc. ubi poſt vocem Tn'n abſunt ab utroque MSt. Erff. confer. hic
rTτ hæc ſunt addita: 'mwy 99 r tract. Talm. Peſachim fol. 119.b. & Sanhedrin-
t½ Nn i e. ſiruti /Fſai. c. 41. v. 4. habetur) fol. g59. b. = Sðð
erquis operatus eſt & fecit, (item Eſai: 40. v. 26.) 20. Confer Gur Arjeh h. loc. fol. 31I.col. z. med. &
quis creavit iſla? ſic quoque habetur in Beroli † Bereſchit Rabba h. loc. uti in a e ad mar-
nenſi elitione- ginem allegatur, ubi etiamw in notis exponitur,
n6. Videlicèt: Deus qui dixit ac promiſit A. con-ivium magnum ideò hie vocari y e
brahamo dictumque ac promiſſum ſervavit, in = e i. equia magnates mundi fuerunt ibid.
Berolinenſi etiam editione & in νμυ⅞/hn hic! 2 I. Vel: ex mente autoris noſtri, ut ida lo cultum
additur ape i. e. Deus. . ”” exhiberent, vid. Exod. c. 3 2. v. 6. & not. ad
T7. Sed loco n i. e, dixit, uſa eſt S. Scriptura Pros eib. cap. 19. v. 26. num. 22.
verbo: W„à batiνεα, ab autore noſtro hic ¹2. Coneuùbitum illicitum, juxtà Hebræum: re-
addackatn; . tfectionem pudendorum, confer. Exod. c. 32.
1. De hac dictum eſt ſuprà ad Geneſ. cap 14. v.] v. 6 ibique not. n. 46. ðòJòMW
14. n. 51. in. MSr. Erf. 1. Babetur: en 23. Id eſt: illicitè mecum eoncum bere, juxtà au-⸗
in MSt. 2. legirur: Xr'n. 7, res eadem eſt, torem noſtrum, prout infrà Genel. c. 39. v. 17.
nempe; (Lverbi) Gematria (effieit i. e. habetur, confer. Exod. dict. c. 32. v. 6. ibique
centum,) confer. bic Bava mezia, fol. 87. a. not. n. 46. it. Jalkur Part. I. fol. 27. col. 2.
† Hebr. my iſtud & quæ ſequuntur, usque ad . Princ, in, M8t0 Prff. 2. locus iſte ſic legitur:
TN ) i. e. & lactat eos, abſunt ab utro rien ' re ri. e. junta Tatgum
que Msto Eiff. jus: illudere mihi, ita, ut ſignificet illuden-
19. Eandem fabulam vide ſuprà in notis Raſchi ad tem/ ſed abſunt iſta à Sto Erfl.
Geneſ. c. 17. v. 16. n. 3 §. in notis Kaſchi anis † Vel: ſicuti dicitur: en'r' n prout hic, additum
editionis peT D polſt verba illa: filios habetur in MS1ο Erff. I. ut & in Berolinenſi editio-
ſuos, addita ſunt iſta: Erè&e i e. & la- neé atq; in. or r,„

C4t. W.

I o

gicin et

greunnſuumn

inlanien⸗

AEun flinſil

ita probis
65, nonigin
dibit) aum

ſeniuautem
(n er⸗

14 Vel: N in

ti, vide,
I noris N
Neiba illa: i
ngelala & 2
N
elelpondos
betes filius⸗
ſit, guda

,. Jue püin

on. c.2 l. .
KH lebr. da⸗
Wrn i
2.
26. Felli bror
d0t. -
Hebt) d
d dyhe
17. Honeſiu,
in queti
ſchit Rabban
ginem alleg
11. Nempe:
itiqneeſt:
iitpie lom
darx fliusel
neſtate dc pt
Oum h. loe

Hebr. Hy

CMNNI.

1l Eictteten.

lirfäen, gi

4 l e. cen⸗
danalnh, Loc.

(iminun)in
int enim non

Ddchem & Re.

Keatur cultugi⸗

Rrent;21, Ziz
cuti cicimr in

nenpe,

nt quer pue.

n

gentig, neqne :4:

Meenen * . 4 . ,:
d . dibit) cum filio meo, cum lſaaco, cui duo iſta adſunt. 28. Verſ. II. Propter † ſilium

24. Vel: & interficiant tecundum mentem autoris

t, Eiff confet. ic

geb. Kanhedlin,

Icol. 2, wed, &

n one.

notis exponitur,
Ncai e

udifuetunt ibidé

, Uk idolo cultumn

V. b. § not⸗d

127

Bebrrum:e-

eee Hebr. bèe WD&, Hæc & ſequentia usque ad:

Nbere, ug: au⸗
enel⸗c. 39. V. 17.

.11, , bibige
, ſol. 17. (01.2.

8 iſe le legiiur:

e nen Taigüum
Cnißce ilnder.

tout bic,Aum
1“* dari
erolinenli eoulo⸗

CAP. XxlJI. 6ENESEOS.
ri Pn , i. e. & ludant 24, coràm *nobis, &c. (nonnulli ſic exponunt, quòd Iſmael)
jurgatus ſit cum Iſaaco de hæreditate ac dixerit: ego ſum primogenitus & aufero du-
plicia, 2. ac quòd in campum egreſſi ſint* (ambo, Iſmaeël & Iſaac,) atque (Iſmael)

17

arcum ſuum tollens ſagittas in illum (Iſaacum) emiſerit, ſicuti dicit (Scriptura:) velu-

ti inſaniens, qui jacit malleolos & c. ac dicit: nonne ludebam ego? 26. Verfſ. 10.
Cum ſiliomeo, cum Iſaac] Intuitu ejus, quòd ille filius meus eſt, quamvis *** ipſe non
ita probus 27. ſit, ſicuti Haacus, aut probus, tanquàm Haacus, etiamſi non ſit filius me-

us, non dignuseſt iſte, qui cum eo hæreditatem adeat, multo minùs (hæreditatemad-

ſuum] Audiverat enim Abrahamus)) quòd ad indolem malam 29. deflecteret; 30.
ſenſus autem ejus literalis eſt, (quòd ideò res mala viſaſit in oculis Abrahami,) quia-
(Sara) dixerat ei (Abrahamoe,) ut ejiceretillum (Hinaëlem.) Verſ. 12. Auſculta vo-

tei ejus] (Hinc) diſcimus, quòd Abrahamus

fuerit res acceſſoria 31. reſpectu Saræ in.,
X 2 dono

noſtri, vide, 2. Samuel. c. 2. V. 14.
X
4 .
erba illa: i. e. coràm nobis &c. hæc uncinulis
incluſa & addita ſunt; nempe: hou'ri ) an bde
e in en en ee en e
n ne i. e. (Verſ. 10. Cum filio meo &.]
Ex relponſo Saræ (nempe:) nonenim futurus eſt⸗
beæres lius ancilæ iſtius cumfitio meo, tu di-
ſcis, quod Iſmael jurgatus ſit & c.

ron. c. 2 1I.v. 17. ibique Raſehi not. n. 3 3.
KX Hebr. A Sche Sα ſequentia, usque ad
enn prun) i. e. ludebam ego, abſunt à MotoErff.
26. Sicuti Proverb c. 26. V. I 8. & à 9 -habetur, conf.
not. in na dnDO h. loc.
pr by i, e. cum Iſaaco, abſunt à MSto Erff. I.
1217. Honeſtus, idoneus, dignus, id enim dictio
Pnn, quæ hic habetur, ſignificat, confer. Bere-
ſchit Rabba h. loc. ſicuti in 'man enev ad mar-
ginem allegatur.
2 8. Nempe: & jus filii & morum probitas, ſenſus

Saræ filius eſt, tum quia Ismaeliem morum ho-
neſtate ac probitate vincit, cenfer. not. in nov
vhN h. loc.

In notis Raſchianis editionis nan ne poſt

2 5. Quæ primogenito afſignata ſunt, Vide Deute-

31.

itaque eſt: duplici jure hæreditas Iſaaco compe-
tit præ Ismaele, tùm quia is non ancillæ; ſed

NyN HRTWi. e. ad indolem malam, abtunt hie
ab utroque MSto Erff. addita autem ſunt in MSto
I1. poſt Verba iſta pa Ma i. e. & conſumpta
fuit aqua, verſ. I 5. h. cap.
29. Hebr. ngyn mHi, confer. infrà Geneſ. e: 2 5. V.
30. ibique not. & Raſchi ad Pſalm. 1I16. v. 16.
30. Scil. Iſmael, quoniam ab initio hujus verſus
ſcriptum reperitur: n r1nh i. e. S& mala fuit
res in oculisAbrahami, &c. hinc concludere vo-
lunt Judæorum magiſtri, quòd Ismaëlad indo-
lem pravam degeneraverit, quæ res mla viſa ſue-
rit Abrahamo, confer, Gur Arjeh fol. 3 I. col. 3.
circa ſin. Gnot. in = e rW. h. loc.
Acceſſorium aliquid ſive adjunéctum, Hebr.
9950, cui opponitur o7 ie. fundamentum ſeu
Prineipale, quod hic fuit Sara, quoniam
n en .en i. e. Spiritus Sanctus erat in
voce ejus, ſicuti in Gur Arjeh fol. 3 I. col. 4.
med. habetur, confer. D Wagenlſeil. Tel. ign.
in Refutat. Carmin. Lipman. pag. 474. in notis
Raſchianis editionis =So verba ilta:
(hinc) diſcimus, &c. usque ad: in dono pro-
phetico, (quæ hoc verſu 12. leguntur,) non ha-
bentur in Hebræo; ſed iſtorum loco hæc ſunt
ðð
an i. e. in voce Spiritus Sancti, qui in illa
(Sara fuit) diſcimus (exinde,) quòd etiam ipſa
fuer it. prophetiſia, confer. hit Megilla, fol. 14. a.

† Hebr. H 7y hæc & ſequentia usque ad:

& Sanhedrin, fol. 69. b.

CAP. XXI.

GENESEOS.

dono prophetico. Verſ. 14. Panem & uerem aquæ] Non verò argentum & aurum,
quoniam (Abrahamus) odio habebat (ſſmaelem,) quòd is ad pravam indolem decli-
naret. ½ Eod. verſ. 14. Et puerum] Etiam puerum impoſuit (Abrahamus) humero
ejus (Hagaris,) quoniam Sara oculum malum 32. infixerat in illo ( Iſmaele,) eumque

febris ardens corripuerat, 33. ita, ut ipſe pedibus ire non potuerit. Eod. verſ. 14. Er

172

—

abiit † & erravit] Reverſa eſt (Hagar) ad idola 34, domus patris ſui. Verſ. 1 5. Er
conſumpiz fuit zqua] Quoniam ægrorum 35. mos eſt, ut multùm bibant. Verfſ. 16.
Eregione ejus] Procùl. 7“ Eod. verſ. 16. Quantum arcus jacere poteſt] i. e. Quaſi

duorum 36, jactuum (arcus intervallum, tantum erat ſpacium, quò Hagar à puero

iſmaele ſeparata erat;) ſignificat autem (dictio r'b“) jactum ſagittæ, in lingua
Miſchnæ eſt: Hν1. e. quòd jaculatus ſit in uxorem ſuam, 37. quoniam ſemen
jacit (ſive emittitur) inſtar ſagittæ, quòd ſi dixeris, ſcribendum fuiſſe: (non
verò UDD, uti in textu ſacro habetur, reſpondeo, quòd) Vau hic intervenire ſo-
leat, ſicuti (litera Vau in illo loco:) i. e. in fiſſuris petræ, 36. à derivatione (vo-
cis: N&, veluti habetur in illo loco:) & erit terra Iehuda Ægyptiis NʒyN i. e. in com-
motienem, 39. & à derivatione, (quæ habetur in illo loco:) 3 1 i. e. titubent &
commoveantur, ſicuti ebrius, 40. ita etiam (legitur:) pi. c. extremitates terræ, 41.
àradice p. Eod. verſ. 16. Et ſedebatòà regione] Quando (puer Iſmaẽl) morti vi-
cinus

rabba ad marginem allegatur.

* Loci iſtius expoſitionem vide in notis nov
S h. loc.
32. Malignum, invidum- confer. quæ ſuprà ad Ge
nel. c. 16. v. 5. n. 11. notata ſunt, vid. & Gur
Arjeh fol. 3 1. col. 4. circà fin. ac Bereſchit Rab-
ba h. loc. . SW
Contfer. verſ. ſeq. 15. h. cap. n. 35. Vide & not.
in Spam N h. loc.
† Hebr. r hæc & ſequentia usque ad: Fa
pani. e. domus patris ſui; abſunt ab utroque
MSt. Erff. Sððð
34. Rabbini hociode concludunt; quia ins. Scriptu-
ra hic habetur verbum ynn, quod de idolorum
cultu uſurpari ſolet, vid. jer. c. 2 3.v. 13. hinc vyn
Dyyni. e. opus aberrationum, Jerem. c. 10. v.
15. confer. & hic Gur Arjehol. 3 1. col. 4. fin. ac
notf. in Eham mnp ubi iſta expolitio Raſchiana
deſenditur.
5. Nam uti verſu amtet. 14, h. cap- u. 3

33

3. dictum

eſt, Ilmael febri ardente laborabat, vide Bere-

36. Quoniam dictio a pluralis numeri eſt,
qui dualem compjectitur, ideò autor noſter du-
os jactus hic exponit; alii ahâh non ut nomen
ſed tanquàm verbum interpretantur, pro;
ut R. Jona, de quo Michlol Jophi h. loc.-
atque hanc interpretationem Junius ac Tremel-
lius in verſione ſua ſecuti transtulerunt;: ut qui
jaculantur arcu, confer. Gur Arjeh fol. 32. col. i.
princ: SèG
37. Scil. ſemen virile, ie. quod concubuerit cum
uxore ſua, in utroque MSto Erff. poſt tρ
i. e. in uxorem ſuam, additum eſt: &pSe
i. e. ſub ficu.
38. Sicuti Cantic. cap. 2. v. 14. habetur, ubi juxtà
mentem autoris noſtri vertere poſſis: in com-
motionibus petræ.
39. Sive: trepidationem, titubationem, vide Eſai.
c. 19. v. 17. ibique Raſchi not. it. Michlol Jo-
phi ibid.
40. Prout habetur Pſalm. 107. V. 272

ſchit Rabba ac not. in 'nan e h. loc.
Conler. not. in mar e h. loc. ubi Bereſchit!

41. Vide Pſalm. 48. V 1I 1.

4

(N. M.
—

cinns erat,
ſeimms
Ointetce
e Ule ien
enim mini
An tu i gun
gudlane

(Deu⸗iu⸗
citn in
ciyguench
Iali Ec.
celuntad
Mecramne
Lentur,nel
Dodaim, 4

—
e Nempe::
at, (pen
hnerimort
poſterion:
turà pfioil
to hujus
Uhr. In
twi. e

4 Vel: mig

Latue th
or, co.
W b. loe.
* Conet, hi
16b
libe dns
Hr. V,
a
ſcil. olei
† Bebr.
* N
(guoc hie
u) Ciceb⸗
In Beroli
editionis

do Kmacl d.

ulis inclut

A. W.
Kum & anrum
indolemn decli.
lumus) humero
nele,) Eumgue .
dd verl. 4
Vert. I. E.
Ant. Verll6.
Hhgar puero⸗
tte, in lingur
uoniam ſemen

Dd (non †

interrenite ſo⸗
eriatione 70.
Tie in com.
er titubent &
tates tete, 41,
nael) morti i.
cinls

——ð

ralis numneii e,
d autor noſter du⸗

non ut nomen

pretantur, Po;
ol ſophi h. loc.
uniis ac Tiemel⸗
netnlerunt: ut gi
rſen ſol 3c0tl.

concubteii themmn
Eiti. poſt een
l: dNN n

deiuk, bbi und
pollss inconn⸗
den, ie .
t it Mihle .

147

† Hebr. Vp, in MSto Erff. 2. poſtea additur:

CAP. XxXI. GENESEOS. eez

cinus erat, pergebat illa (Hagar) longiùs recedere. 42. Verſ. I7. Vocem pueri] Hinc

(diſcimus,) quòd oratio ægrotantis † acceptior ſit, 43,. quàm aliorum pro illo (ægro-

to) interceſſio eaque citiùs exaudiatur. Eod. verſ. 17. In loco, ubi eſt] Juxtà opera,

quæ ille jam facit, ipſe judicatur & non ſecundùm id, * quod ille facturus eſt, angeli
enim miniſtratorii accuſabant (Iſmaêlem coràm Deo) ac dicebant: Domine mundi,
an tu ei, qui *? filios tuos ſiti interfecturus eſt, aperis fontem? ille autem reſpondit eis:

† qualisnam ille jam eſt, juſtus an impius? dixerunt ei: juſtus, *E* reipondit illis

(Deus:) juxtà operaejus, quæ ille jam facit, judico eum, atque hoc eſt, (quod hic di-
citur:) in quo ille eſt; 44. ſed quomodo enecavit ille (Iſmaèl) Hraélitas ſiti? (videli-
cèt) quando Nebucadnezar eos in captivitatem abducebat, dicitur enim: onus in A-
rabia &c. * occurrentes ſitienti ferte aquam &c. 45. dum eos (Iſraëlitas Chaldæi) du-
cebant ad Arabes,; dicebant Iſraêlitæ illis, à quibus ipſi in captivitatem ducebantur,:
obſecramus vos, adducite nos ad filios cognati 46. noſtri, Iſmaelis, ut noſtrùm miſe-

reantur, nam dicitur: ſemitæ DO Dedanim, 47. ne legas: D; ſed D

Dodaim, 48. illi itaque (Iſmaelitæ) procedebant eis (Iſraelitis) obviam illisque carnem
X 3 † of-

. „ . „ 8 .
42⁄: Nempe: à loco illo, ubi Hagar anteàa ſede-] pn Npxa Arpr whi e. (Juſtus eſt) nimirum
rat, cœperat illa adhuc longius recedere, ne reſpectu iſtius rei, quoniam ipſe haud dignus eſt,
pueri mortem aſpiceret, ſic Rabbini verba illa qui pœnam mortis ſuſtineat per famem, idque
poſteriora: an atexponunt, ut diſtinguan- recdte.
tur à broribnu zui „ 7 N quæ ab ini- 44. Conſer. hic Gur Arjeh fol. 32: col. I. med. ac
tio huſus verſus habentur. . r. hi itur: h fin. it. liber. Prec. Jud. part. 2. p. 26. a. med. ubi
† Hebr. e in 1457, Erff. 1. hic additur: 77 in notis ſcribitur ‚quod, etiamſi Deus feiat, ho=
pxy i. e. pro ſe ipſo (ſcil. precantis.) minem eſſe peccaturum; nihilominus, quia ipſe

43. Vel: magis grata ſit⸗ nempè Deo, 8 ab eo ma. miſericors eſt, non judicat hominem, niſi WNXοπ
Lis atque citius exaudiatur, ita hic d inter-: — e. e. in quo ille eſt ſive in que opere ille

Ppretor „ confer. Bereſchit Rabba ac not. in e tunc deprehenditut, confer. & not. in mnem
n h. loc. Swman h. loc.
17 1 2 ——— 4 —
16. b. & Jalkut Part. 1. fol. 27. col. 2. med. & 1. e. atque (ità miſerè )moriebatur, ablunt à MSto
liber HDSD „y Part. 2. c. 23. Pag. 46. Erff. 2. & eorum loço ſolum habet: yv
& Hebr. W, in Berolinenſi editione & in deè 1e. in Eſaia.
hic additur: XNi. e. ſemen ejus, (cujus 4 5. Sicuti Eſai. cap. 2 I. V. 13. & 14. habetur, ubi
ſcil. poſleri filios tuos &c.) vide Raſchi not. confer. & Ejusd. not. ad Thren.
ded ne C. I. Vr 20. S
— N llatren Ren ne hor eit 46. Sanguinis propinquitate nobis conjundti, Hebr.
7 Ri. e. nunc il um ſudico, arque doe ee en, uti hic habetur, quæ dictio & patruum-
(quod hic dicitur:) in loco, ubi eſt, ipfe (De-j amicum ac dilectum ſignificat, confer. num.

us) dicebat eis (qualis nam iſte jam eſt &c.) ſequ. 49. b. verf-

XX IN Berolinenſi edit, ut & in notis Raſchianis Veluti Eſai. dict., Gap. 4 4. V. 19.
.. —— . . „ . . 1t1 .4 „ 2 I. V. 13. 2X. Hhabe⸗
editionis nan rmu ratio zdducitur, quomo- e ubi ri d. R “ . 13 & 1½ habe
do Emac Qus it jaſtur, derba ibidem e. 438. Quo nomine lſmaelitæ, Iimaelitaram cogna-
Kulis incluſa funt iſta: π ee. de Deen e M

274 GENESEO098. CAP. XN,

— rrnn

offerchbant ſalitam & utres nlatos, ut Iiadi ltæ exiſtimarent, os eſle aqua Trepletos; 3
ſed quando (Iralita) illum (utrem inflatum) admovebat Ori & ap eriebat, ventus cor-
pus ejus intrabat atque (ita miſerè) moriebatur. 4 % Verſ. 20. Jaculans areu] (Ver-
bum iſtud: α fſignificat) 1iä. e. jaciens ſagittas arcu. 3. Eod. erſ. 20. Ar-
cu] Ratione 51. artificii (dicitur hic DWwP! — jaculans arcu i. e. jaculandi artem.
callens) veluti (dicirur ) Ni. e. aſinarius, — ,i. E. camelarius, Inxi i. er Geha-
tor, 52, quocircà Schin (in dictione P) dageſſatum eſt, habitabat (lſinael) i in deſer-
tO ** ac tranſeuntibus ſtruebatinſidias, 3. dicitur enim: manus ejus contrà omnes
&c. 54. Verlſ. 2 I. Eterra Eeypti] (Videlicèt) & loco, ubi (Hagar) educata erat, di-
citur enim: & erat ei ancilla Ægyptia &c. Seidque eſt, quod homines (proverbié)
dicere ſolent: *** projice virgam (ſeu ſtirpem) in aẽrem; (tamen illa) ſuper radicem
ſuam conſiſtet. ?6. Verſ. 22. Deus tecum ℳ Quoniam, illi widerant, 1† quôd (Abra-
Rhamus)

Kti hie intelliguntur, vid. num. præced. 46. h. verſ. enim Terbüm S „quod hic habeturſi gniſicat
ſimile exemplum vide in Hiob. c. 22. v. 2 5. ubi conter. ſuprà Geneſ. c. 1. v. I. n. 6.
Rabbini pro a legendum putant: va, con- 54. Prout ſuptà Geneſ.c. 16. v. 12. habetur.
fer. Buxtorf. Synag. Jud. c. 31. p. m. 585. vide 55. Wide Geneſ. alleg. cap 16. V. I.
& infrà verſ. 33. h. cap.n. 66. quo ſenſu uten e Hebr. 1) N in hæc & ſequentia, usque
verba iſta: ε i. e. ne legas vel: non le- ad & 1. e. conſi ſtet, abſunt ab utroque MsSto
gendum eſt, juxtà Rabbinorum mentem ſint Erff.
accipienda vide apud. D. Wagenſeil. in Sota, p. 56, Hoc provwetbid indicatur, uod unaquæ que res
6 8. n. 7. cœterum iſta: ne legas ſed n nb eh e 111 i. e. ſequatur radicem ſu=
abſunt in Hebræoà MSto Erff. 1.
† In Berolinenſi editione & in pan in hic ad. fol. 32. col. 2. princ habetur, conter. Joh. Diu-
ditur: M]) i. e. & piſcem. ſii Adag-Hebr. Decur. 2. Adag. 2.
49. Eadem autor noſter in notis adsbialleg. cap. † Hebr. ν , in MStO Erff 1. ſic habetur:

21. V. 14. adduxit. . aen R i i. e. poſtquàm viderat Abi-
50. Vel, uti in Gur Arjeh fol. 32. c eol. I1. fin. ex1 melechus, poſteà in utroque MSto Erff. ſic le-
ponitur, quoniam non nwp:- E i. u. jaculantur tur: n Ba- b PrWa
areum; ſed jaculanturſagittas Hvn j. e. areu, ideò r de MSt. 2. addit: :) bnre ne de
autor noſter in notis h. loç. ita interpretatus, Tn Proa mna n enen en P
nempe jaciens ſagittas Nupa arcu. n ( MSt. 2. W MSt. I. & —n e

51. Vele intuitu artifieii, ſive propter artificium,; man a nN (MSt. 2. 7 MSt. I. )
quod noverit mirwpos teW7† facere arcus,vel ee N nnn ⸗ pN MSt. 2. addit)
ſagittandi artem callebat, veluti & Onkelos in- . —ae en ſa, eenh ne hon ny
terpretatus eſt: ne ni. e. magiſter arcus, N& n i gan ne en yen n

vide Michlol Jophi hoc loc. 35Re enSn (MsSt. I. addit aod) dn e
* Confer. hic , quæ ad ad cap. præced. 20. v. 5. Din (MSt.- 2. addit: 19?) reNe PNa
Sign. *notata ſunt. r nn nng nde en nh ee
352. Quiita dicuntur ratione artificii ſive opißeii⸗ „ ) en een (e Msr. I. addit: in. 3
quod exercent S& cujus ipſi periti ſunt. DSe e wwanee (Mst. 2. habet?
**½ Hebr. "Ananna, in MSto Erff. 1. hic additur Px⸗ i) en ee iene nee
i. e. Paran. N2 (Mst. 2. habet: alvde) (MsSt. 1. addit:
53. Vel: in tranſeuntes. latrocinium excrcebat, id S

am ac fundamentum ſuum, uti in-Gur Arjeh

M

e
fler 7
Anepott M.

eetk. 13.

ea eſt
Iis Fomuun
verl. 30 4
lechifadh
Paruettchl

NW
(N
õ
6 1lub
De —
zW
P
ſorein elet
meumirbil
Salaannd:
nam ded
diciturenin
fœduscum
di e, Ger
rum iſtorur
lacis, pron
tmd zunos:
Nunc Nagu
uern ke,
mez; mann

diri (i

nef. c. 20.
(verl. Z7.
edodu
hem haben
Promiſſioe,
I7.V. 21.)
erlar, Gen

N
anele
3n rentugcor.
ncrtn et.

Uhendinen,

Prie geng.
naöl)in deler.

contri omnes
Acata etat, di.
(proretbis)
luper radicem
qudd Abn.
Humis)
1 habetur.
1.
ſeguenlis, degne
utroqte .

Mbnaqegelts
latur fadicemhſſi
uti in Gur Afjih
conler. olnDn⸗
1. ſiohabetur:
Uam rigenat 4bi⸗
MSro Ertf ſle⸗
e eie
) FT Ne D
N de
N D) w
yMst. 1.N)
ASt. 1, 4ddit)
N erN N
in Syen
5 Pn Wy
Re
wn 1 W
Ist. 2. lubet:
eN r
Mot. 1. Adit
.

CAb. XxXI. GENESEOS. 1,

hamus) vicinia Sodomæ incolu mis evaſiſſet, quòdque cum regibus pu gnàſſet eoſa ue
vieiſſet 57. ac quòd uxor ejus in ipſius ſenectute eſſet viſitata. Verfſ. 23. Et filio meo
at nepoti meo] Eò uſque (extendit ſe)] miſericordia patris ergà liberos ſuos. 58. Eod.
verſ. 23. Juxtaàmiſericordiam, quam ſecitibi, facies mibi] Nam dixi tibi: ecce terra
mea eſt coràm te. 59. Verſ. 2 . & reprebendit] Diſputavit cum illo proptereà.

Verſ. 30. Uleſit mihi] Illud,. Eod. verſ. 30. In teſtimoninm] (Dictio †◻heſt gene-

ris fœminini, veluti (in illo loco:) Nvhi. e. & teſtimonium (ſit) hæc ſtatua, o. Eod-
verl. 30. Quia fodi puteum Jurgati erant propter illum 4 puteum) paſtores Abime-
lechi † ac dixerant: "nos illum fodimus, dixerunt (itaque) inter ſe: quicunque com-
paruerit apud puteum iſtum eique aqua aſcenderit in occurſum, iſtius ſit ( puteus,)
tunc

r In n pN P I Adum ſortientur verb ejus, dum dixit: ſemini
BaPN e e Ned ( M St. 2. addit: Men) tuo dabo tertam (iſtam, Genel, c. 15. v. 19.)
(MsSt. z. addit nae e eene meen. & dixit Abraham: ego jurabo (V. 24. h. cap.) &
(AMst. 2. addit D&) vaN yaN& de p reprehen dit Abraham (Abimelechum &c. v. 25.
N D D De ( MSt. 2. habet: h) 75 . h. cap.) dixit ei (Abimelecho Abrahamus)
,DE ee nee ego jügabe, ſed (dixitei) de ommni, (quod ) di⸗
rd (MsSrf I. Hen MSt. 2. hic habet A zitti: juxtaà milericordiam (ſeu benignitatem,)
rN ay (MSt. 7. hic addit-y.) h Peen quam erga te exercui, ſaeiesmecum (verſ.2 J⸗
(MSr. I. habet eRNn. MSt. z. Habet Wad) h. cap.) non eſt hie benignitas (inquit Abraha-
S pe e enen rene ee mus,) nam ecce (fui peregrinus) (quando fui)
SiH e ee Ae Tn apud te in terra, abſtulerunt ſervi tui, ( puteum
en en nn r eeen aquarum,) quem foderam, (vid. verſ. 2 5. & v.
T ſic St. 2. addit:) i. e. quod effeftum 30. h. cape) expoſuit R. Joſeph, filius Simeonis
ſortita eſſet promiſlio Dei, qui dixerat ? fœdus (hæc S ſequentia hic addita (unt in MSto Erff.
meum ſiabiliam cum Iſaaco (quen tibi pariet : quæ eliam pleraque hic in notis Raſchianis ha-
Sara anno altero (Geneſ. c. 17. v. 21.) quod- bentur: ) Deustecum eſt (h. verſ. 22.) quoni-
nam vero eſt fœdus iſtud? nempe fœdus terræ, am viderat (Abimelechus, ) quòd & vicinia So-
dicitur enim (die illo, quo) pepegit (Dominus) domæ incolucis evaſiſſet (Abrahamus) quòd-
fœdus cum Abrahamo] dicens: ſemini tuo de- que cum regibus pugnaſſet eosque viciſſet &
di &c. Geneſ. c. 1 5. v. I 8. (alia explicatio verbo- quòd Sara in ſenectute ejus eiſlet vilitata.
rum iſtorum:) Deus tecum eſt in omnibus, quæ yy. De quo ſuprà Geneſ. c. 14. V. 15. confer. not.
facis, prout be verſ. 22 Haberur,) quoniam cen- in ner Wr h. loc. =
tum annos natus genuit & nonagenaria peperit.) 5g. Conter. hic D. Wagenſeil. Sot. pag. mih. 169.
nunc itaque jura mihi, juxtà miſericordiam, it. tract. Talm. Cholin, fol. 60. b. ac Sota, lol.
quam feci, chen tu eſſes (habitans) in terra? 10. 2.
mea; tu autem peregrinus fuiſti in terra, dum 59. Prout cap. antec. 20. V. 1 5. habetur.
dixi (tibi:) ecce terra mea eſt coram te (Ge. 60. Vice Geneſ. c. 3 1. V. 52: confer. & not. in
neſ. c. 20. V. FS.) facies criam tu wecum, me-eI SW B. bve.
(verl. 23. h. cap.) quande poſiidebis terram, † Er paſtores Abrahami, Hebr. WaN y ſie in

—

&&π ego (dum ego ero) peregrinus, nam certam MStO Erff 2. hic additur.
promiſſio ejus ( Kcil. Dei,) qui dixit (Geneſ. c. n ne Thy in e. & ſervi A bimelechi di=
17. v. 21.) hoc ipſo tempore quò dixit: re. zerunt.
Vertar, Genel. c. 1 8. V. 0.) ita quoque efte

7

GENESEOS. CAP. XXI.

tunc (aqua) aſcendit obviam Abrahamo. 61. Verſ. 3 3. Newus] Rab & Schemuel
(circà hanc rem diſſentiunt,) alter dicit, (fuiſſe) hortum, 62. ut ex illo (Abrahamus) of-
ferret fructus viatoribus in convivio; alter verò dicit, (fuiſſe) hoſpitium é3. (excipien-
dis) hoſpitibus (conſtructum,) in quo omnis generis fructus * fuerint, (ſanè) reperi-
mus, quòd dictio H (etiam uſurpetur) de tentoriis, dicitur enim: ? & plan-
tabit (i. e. ſiget) tentoria palatii ſui. 64. Eod. verſ. 33. Et invocavit ibi &.] Propter
iſtud nemus 65. vocatum fuit 6. nomen Sancti illius Benedicti H&ν Eloah (i. e. De-
us,) ab univerſo mundo, poſtquàm (enim) comederant ac biberant (hoſpites,) dicebat
eis (Abrahamus:) benedicite ei, de cujus bonis comediſtis, vos quidem exiſtimatis,
quòd de bonis meis comederitis; (verùm) de illius comediſtis bonis, qui dixit & mun-
dus creatus eſt. é67. Verſ. 34. Diebus multis] Pluribus (diebus peregrinatus eſt Abra-
hamus in terra Philiſtæorum.) quàm in (urbe) Hebron, (nam) in Hebron commora-
tus eſt viginti quinque annis; * aſt hic éS. vinginti ſex † (annis,) nam ecce (Abra-
hamus) ſeptuaginta quinque annos natus erat, quando egrediebatur de Charan, eo-
dem anno venit & habitavit in planitie Mamræ, 69, non enim reperimus, quòd ille

176

anteà habitaverit, niſi in illo loco,“ in omnibus quippe locis ſuis erat ipſe tanquam

viator,

61. Hebr. aRα HE&ν&, in MSt. Erft I1. habetur
n& ay HRν% i. e. in occurſum ſervorum Abra
hami, vid. infra Geneſ. c. 24, v. 17. ibique not.
n. 3 8. & Genelſ. c. 47. v. I0. num. 19. it. Geneſ. c.
50. v. 3. n. 3 8⸗ it, Exod. c. 2. V. 20. ibique Ra
ſchi not. n. 60
62. Paradiſum, Hebr. d à Græc. r‿πι »

pomarium, Aquila & Symmachus verterunt:

Jirlea Oννααι arborum plantationem; LXX.

verò deszar, arvum, S. Auguſtin. quæſt. 56. †

habet: agrum, confer. D. Wagenſeil Sot. pag. 188.
& ſeq. n. 3. ubi ſeribit, R. Salomonem in Gloſſa
notare, quod dictio 7v per Notaricon ſigniſi-
cet (quoad litetam: &ε) πR i. e. cibum, (quo-
ad literam: “* Waine potum & (quoad literam
9) dcomitatum, vide alkut Part. 2. fol. 124.
col. 3. & Gur Arjeh fol. 3 2. col. 2. med. in Mich-
lol ophi h. loc.ſcribitur, R. Jonam exiſtimare,
quòd forſitàn v& ſit arbor, quam Arabes vocent
brsè lingua vernaculà: wnn i. e. tamaris, Latin.
tamarix myrica, confer. & not. in

h. loc. ac Sota, fol. 10, a.

63. Pandochæum, Hebr. †1, à Græc. xναο

g‿ρν, vid. Buxt. Lex. Talm. fol. 1754.
2* Hebr. nrpp, inutroque MSt. Erff. pro eo habe-
tur: i. e. eſculentum ſeu cibus.

64. Sicuti Daniel. c. 11. v. 45-habetur.
65. Sive: hoſpitium vel Pandochæ um, uti alii ver-
terunt, de quo num 63. .
66. Vel: factum eſt, ut invocaretur nomen &cc.
Hebr. &α in Hophal, reſpexit, ni fallor, autor
noſter ad illud Gemaræ, quod habetur apud
Wagenſeil. Sot. p. 19 8. ubi verba illa habentur:
ne lege: νο S invocavit (uti hic in textu ſa⸗
cro habetur:) ſed &αι. e. & invocare fecit, ra-
tio ibidem habetur, & ab autore noſiro etiam
hic adducitur, confer. verſ. 17. h. cap. n. 4 %. vid.
& infrà Geneſ. c. 24. v. 7. n. 7. it. Sota, fol. 10. a.

dict. p. 188. & ſeq. ex Gemara allegantur, vide

marginem allegstur.
„½ .
XX Hebr. me , in Msto Erff. 2. habetur
Rya de rWy i. e viginti quatuor anni.
6 8. Nempè: in terra Philiſthæorum, confer. cap.
ſeq. 22. v. 19. ibique not. n. 48.

† In utroꝗ; MSto Erff-hie additum eſt: dy ba i.
e. in Seder Olam (ſic habetur,) vid. infrà n. 8 I. h. v.
69. Uti ſuprà Geneſ. c. 13. v. 1I 8. habetur, confer.
infrà n. 74. h. verſ. .
* Hebr. Su , in utroque MSto Erff. Bigi
6*

67. Eadem ferè, quæ hic apud D. Wagenſeil. inot.

Sota, fol. 10. b. uti in S'na n h. loc. ad

CAb. N.
Fiator, all
tanſiitiblam
Git Abram in
no enin Uͤu
& habitatet
um evetli 1
cinus &eni
patus, nan ee
ecce vigini g
vam enn
ſiplutes gim
illos enicile
annd, lece
(urben Hebro
Vincitenh loe

—

habetur:
ptokciſtehnur,
le uen
(belcenbi) ibl
70. Vig, Cenel
71. Uri Cen di
72. Vid Genel

33. FiciiGenel

74. Vid, ſapian
j. Uti eip me

Hebr. Ndr

n nX
eyenterent Sod
76. Nene: quil
gabuz die eik
mentio, conter

49.
pel:u done

elt Setiptune wo
plicite & en⸗
15.num. I,.

—AN.

b —
mahamnhof.
16 3 (keipien.

PDn& Plan.
1e. Droptet
Plorh üe,de⸗
lpites)cicebat
em exiſtimat ;
idizit mun.
inatngeſtAbra.
ron commota-
mn ecce (Abta.
le Charan, eo-
nns, guöd lle
tipſe tunnan
viatot,

hzum, Uli aliſet. —

Aetut notnen t.
it, ni fallor, utor
Lod ubetur anl d
jetba üla habentun
utihic in textn lſ
invocate keciniaſ
tore nolro eliam
.h cap. n. 4 knid
it, Sotz, fol.10,.
Wagenleil indor⸗
a Alepantut ice
n wor h l⸗d

0 Etlk. 2. ubeilt
ti guatuor annr ;
orum, Clen ,.

.
umel:dh e
ridinftän.3 h..

. habetut, Cnet.

Lifl hicla
MSto n “

—

GENESEOS. 177

viator, qui (aliquantiſper) commoratur, dein vaſa colligit & abit, dicitur enim: &
tranſiit Abram, 70. item: & refixit (tentoria) inde, 7I. item: & fuit fames ac deſcen-

ſlne) repei dit Abram in Ægyptum; 72. in 5Ægypto autem non niſi tribus menſibus ſubſtitit, Pha-
keperl⸗ .

rao enim illum ſtatim dimiſit, ille itaque per profectiones ſuas ivit, 73. donec veniret
& habitaret in planitie Mamre, 74. quæ (erat in urbe) Hebron, ibi habitavit, uſque,
dum everſa fuit Sodoma, ſtatim profectus eſt inde Abram, 75. propter turpe Lothi fa-
cinus & venit in terram Philiſthæorum; erat autem (tunc) nonaginta ac novem annos
natus, nam ecce tertio die, poſtquàm ille circumciſus eſt, venerunt ad eum angeli, †
ecce viginti quinque anni; 76. hic autem ſcriptum eſt: diebus multis, i. e. pluribus,
quàm fuerant priores (dies,) nec venit Scriptura, ut claudat; * ſed ut exponat, quòôd
ſi plures, quàm illi, 77. fuiſſent anni, duo (fortè) aut plures, (Scriptura dubio procùl)
illos explicàſſet, te (igitur) etiam invito non fuerunt illi 78. anni plures, quàm unô
anné, 79. ecce viginti ſex anni, mox (Abrahamus) exinde egreſſus eſt & reverſus eſt ad

(urbem) Hebron; annus autem iſte præceſſerat duodecim annos, antequàm Iſaacus

vinciretur, 8o, ſic in Seder Olam. 81.

17

—

habetur: ) Ie Nν%* . e. ſed ambulabat &
proficiſcebatur, cœtera, quæ hic habentur, us-
que ad: un —h& I. e. Abram in Ælggyptum
(deſeendit,) abſunt in utroque MSto.
70. Vid. Genel. c. 12. V. 6.
71. Uti Geneſ. dict c. 12. v. 8. bhabetur.
72. Vid. Genel alleg. c. 12. v. 10.
73. Sicuti Genef. cap. 13. v. 3. habetur.
74. Vid. ſuprà num. 69. h. verſ. 34.
75. Uti cap. antec. 20. v. I. haberur.
† Hebr. &vα in MSt. Erff. I. hie additur:
—0 D& Perh i. e. & iverunt inde, u
everterent Sodomam.
76. Nempe: quibus habitavit in urbe Hebron, de
quibus hic eſt ſermo & quorum ſuprà facta eſt
mentio, confer. cap. ſeq. 22. Vv. 19. n. 4 8. & n.

49.
Xr Ve : ut abſcondat, Hebr. dirdy, ſenſus eſt: non
eſt Seripturæ mos, ut rem obſcurè indicet; ſed ex-
plicitè & apertè, confer. ſupra Genel, c. 10. V.
275. num. 18.

77. Nempe: viginti quinque anni, quibus Abra-
hamus in planitie Mamre vel Hebrone commo-
ratus eſt, de quibus ſuprà autor noſter locutus
eſt, confer. D. MejeriAnnot. ad Seder Olam ma-
jus c. I. p. m. 2 5 5. edit. Amſtelod.
78. Videlicèt: viginti ſex anni, quibus Abrahamus
in terra Philiſthæorum habitavit, qui anno uno
ſuperarunt eos annos, quibus ille in planitie Mam-
re commoratus erat, conſer. cap. ſeq. 22. v. 19.
ibique not. n. 49.
79. Vel: uno anno ſuperarunt priores viginti quin-
que annos, ergò neceſſariò viginti ſex erunt anni,
ſic autor noſter concludit.
80. Nempe: in monte Morija, de quo vid. cap.
ſeq. 22. MU
&1. Scilicet: traditur vel ſcriptum reperitur, vide
Seder Olam majus, & quidem illius cap. 1. p.
3. edit. Amſtelodam. & in ejusd. aanotat. p.
255§. confer. etiam nat. in p' rö h. loc. o-
miſſa ſunt iſta: dy da In in utroque MSco

Erff. confer. ſupr. Sign. † h. verſ. 34.

2

ChAb. XXII.

Bereſchit Rabba ac tractat. Talmud. Sanhedrin, ila, qua uſus ſum, habetur tera exemplaria
fol. 89. . uti in 'n-a r h. locad marginem vocem iſtam omittunt. .

allegatur. 6. Vel: ſolhidi ac conſtantis animi in Abrahamo, id
* Hiebr. Mde Ha, in utroque MSsto Erff. habetur: enim dictio enn hic ſignificat, confer. Buxrt.
yR1i. e, offer illum (in (acrifcium.) Lex. Talm. fol. I2 19. vide hic traét. Talmn. San-=

X Hebr. , MSt. Erff. I. habet & Sa i. e. hedrin, fol. 89. b. prout in pa n h. loc-àd

venis, ut mihi terrorem incutias. marginem allegatur.

19⁸ GENESEOS. CAP. XXII. (v. MI.
. 9
C A P. X X 1 I. . Khrite l
VErE I. Pofßrerba ifa] Nonnulli ex Rabbinis noſtris dicunt (atque ita expo- Abrahame
nunt:) poſt verba Satanæ, qui accuſaverat I. ac dixerat: ex toto convivio, verl 2. Ma
quod fecit Abrahamus, 2, non obtulit coràm te juvencum unum aut arietem u⸗- Zdlitcne
num, reſpondit ei (Deus:) non fecit iſtud (convivium,) niſi filii ſui gratiàâ, ſi ei dice-⸗ noſte ſunen
rem: ſacrifiea illum * coràm me, non ipſe cunctaretur; alü dicunt (ac textum iſtum tur lMdi;
ſic explicant:) poſt verba (ſcilicèt) Iſmaelis, qui ſemet jactaverat ergà lſaacum, qud ſußinmhin
ipſe (Iſinal) circumciſus eſſet anno ætatis ſuæ decimo tertio nec refragatus eſſet, re- 2. frili
ſpondit ei Iſaacus: uno in membro tu mihi timorem injicis, ** ſi Sanctus ille Bene- tas Sandiilliu
dictus mihi diceret: ſacrifica ** te coràm me, nullam ego moram facerem. † Eod. tem engfic
verſ. I, Ecce ege] Sic eſſe ſolet reſponſio proborum* (hominum;) ſignificat autem re, Neus.)
. S En : 81 . itei Heus:
C20 ) humilitatem & promptitudinem. 3, Verſ. 2. Accipe quæse] Non aliud ſi- tisſei in
gnificat (particula?! .0, quàâm rogationem, 4. dixerat ei (Deus) rogo te: perſta 7. (Kciikd)ut
1 . . . . . . . . . . .. . † . Wy,
mihi in iſta tentatione, * ne dicant (homines; quòd) in prioribus (tentationibus) non
fuerit quidquam firmi. 6. Eod. verſ. 2. Elium tnum] Reſpondit ei (Deo Abraha- —
mus:) duo ſunt mihi filii, dixit ei (Deus:) unicum tuum, reſpondit ei (Abraækamus.) rae
3 . . llaakum dcc
hic eele.
. . —— e i
† Hebr. pon e ee e nn n in utte * Hebr. Umr, in utroque MSto Erff. habetur⁵— tur⸗ ie.
que MSto&σ. pro his ita legitur: oeν e (ſic j i. e. offer. (te coräm tmhe) Aineul, tt
enim videtur legendum pro Wανννo, ee n † Hebr. Syn rmne de, in utroque MSto Erff. pro- wial n 1
i. e. poſtquàm accuſaverat menſura judicii, con-hies legitur: 3 nxy ia (MöI. 2. D) e gruagr
fer. infrà verſ. F2. h. cap. Sign. “ iet. ego meipſum ſacrificarem coram illo (Deo.) inetas.
I. Nempe: Abtahamum apud Deum, coœterom * Hebr. APDNI„MSte. Erff. I. pro eo habet o Ui ul
de decem tenrationibus Abrahami vid. Raſchi † i. e. juſtorum. =ðèUVMWR 1. P Dã 4
not. ad Hiob. c. I. v. I. ut & P. Fagii commen- 3. Nempè: quod aliquis promptus ac paratus ſir; „ en
tar. ad Paraphr. Chald. h. loc. ubi decem illæ ten- humili obſequio alterius mandatum exequi. 1 *
tationes enumerantur; vatisant tamen quoad il-[4. Hebr. wνàσ petitionem, qua quis ab alio ali- Seſſinſtenen
las Rabbini, confer. Exod. c. 32. v. 1 3. ibique not. † quid amicè ac preeibus adhibitis petit, confer. dan n,
num. 61. it. Sanhedrin; fol. 99. b. & Megilla, hic D. Wagenſeil. Nizzach. Pp: 18 G 19. e dan
fel. 31. a. fz. Perdura „perfer conſtanti animo tenrationemi-— uahe
z. Videlicèt: quando Iſascus ablactatus vel lade ſtam, conter. not: in mha me h. loc. e eli
depulſus fuir, de quo cape antec. 2 . v. 8. confer. ** Hebr. bo ſic in Berolinenſi editione, ut & zi E k
. II.

fol. m. 23 1,
Alü: quod in
uibus mundi
irkg er
110 . b. n. 1.
' ebe unt
ie in monte,

tgue it erpo⸗
tote comii,
Naut atietem y⸗
aii dei dice.

Xtextumn iſtum

lacum,Gndd
agats elſet, le⸗
nans ille Bene-
etem. † Eod,

lonifcat zuten
G vit ei (Deus:) deſcendere fac illum. 12. Eod. v. 2. Unum montium] Sanctus ille Benedi-

So te: petla ſ.
Nationibi) non

(Deo Abrzha-
(brahamu:)
lice

Mro Liff habelat?

e)

1(Mr. ꝛ. e e
en coram ilo Deo,)

tde habet en

Vpkus ze palatus ſl.
Aadestutm etegi.
ui pis dalid li.
bibiiis geiit, eonter⸗
Ep 19&g .
AnImC tentatlonemn1⸗
vh h loe⸗

Unenli edſtione, Ne

; cktele emplatie

nimi in Aalano,id
iheat, conſer Buxt,

ehiettact. aldn.

e vr hlC:d

CaAr. XXII.

hic unus eſt matri ſuæ, dixit ei (Deus:) quem diligis, reſpondit ei (Abrahamus:) u-
trumque diligo, dixit ei (Deus:) Iaacum; ſed cur non ſtatim ab initio (Deus) mani-
ejusque animus in ipſo ** commoveretur 8. & abriperetur, & ut (Deus) gratum ei
(Abrahamo) faceret præceptum eique mercedem daret pro unoquoque dicto. Eod.

7. (nimirùm eum in finem id fecit,) ne illum (Abrahamum) repentè turbaret,

verſ. 2. Zerram Morija] (Hæc eſt) Jeruſalem, ſic in verbis dierum (ſcriptum eſt:) ut

ægdificaret (Salomo) domum (i. e. templum) Domino in monte Morija, 9. Rabbini
noſtri (nomen “) exponunt, 10. quoniam exinde è N& τ1. e. doctrina *†gredia-

tur Iſraelitis; Onkelos autem interpretatus eſt illud (nomen) de cultu (oblationis)

ſuffſimenti, in quo * erat Di. e. myrrha, nardus ** & cœtera aromata. Eod. verſ.
2. Er offer illum] Non dixit ei (Abrahamo Deus:) macta illum, non enim fuit volun-

tas Sancti illius Benedicti, ut cum mactaret; ſed ut ipſum aſcendere faceret in mon-
tem eumq; faceret oblationem 11. & poſtquàm eum aſcendere fecit (Abrahamus,) di-

ctus (prius) in ſtuporem conjicit juſtos atq; poſteàò revelat eis ?* (rem,) atq; hoc omne
(facit ideò,) ut eorum mercedem * augeat, ſic quoq; (ſcriptum reperitur:) in terram,
2 quam

.

7. Seu detexit, nempe Abrahamo ut filium ſuum
Haacum acciperet eumque Deo in ſacrificium
offerrert. .
KX Hebr, Pyy, in utroque MSto Erff. pro eo habe-
tur: Myyn i. e. ab ipſo (commoveretur.)

2. Fflerretur, extra ſe raperetur, ita hic interpretor
”õä 2 Peretin, b

tIna rad. Im, confer. ſupra Genelſ. c. 3.v. 9. ibi-
que not. n. 3 I. vide & not. in na “* h. loc. &
inftà verſ. 4. h. cap. Sign. *

9. Uti 2. Paralipom. c. 3. V. I. hsbetur.

10. Joſephus Antiqu. I. 1. c. 14. vocat æ& keshten

59, Morium montem; aſt LxX. appellativè
. .
verterunt nomen Waâäh nempe: ρννπ½ ex-

celſam (terram) Aquila: ar ze—τανιαιdανν, luci-⸗

dam, Symmachus: terram alα‿νιειaa viſionis,
ſic & vulgata, confer. S. Hieron. Tradit. Hebr.
h. loc. & P. Fagius in not. ad paraphraſ. Chald.
h. loc. it. Jae. Cappelli Obſervat. in Geneſ. h. loc.
vid. & R. Iſa. Abarbenel ad 1. Reg. c. 8.V. 13.
fol. m. 23 1. col. I. Editionis Lipſienſis.
Ali: quod inde prodeat Nn i. e. timor natio-
nibus mundi, vide Lightfoot. Centur. Chorogr.
c. 27. p. 51. edit. Lipſ. confer. ſuprà Genelſ. c.
I2. V. 6. D. 18.

*X Hebr. , in MSto Erff. 1. pro eo habetur: n

i. e, in monte.

*t Hebr. n, in utroque MSto Erff. vox iſta o-
mittitur.
R
† Hebr. dao Von i. e. volebat Deus, utrumque
MSt. Erff. pro eo habet: myna i. e. in animo e=
jus, (ſcil. Dei.)
11. Sic ex mente Raſchi vertere volui hic hey
oblationem potius, quàm holocauſtum, quo-
niam voluntas Dei non erat, ut illum mackaret
& igne abſumeret in holocauſtum, vid. infrà v.
12. h. cap. n. 34. MSt. Erff. 2. quoque hic ha-
bet dy ee en y i. e. ut eſſet oblatio
I12. Confer. infrà dict. verſ. 12. h. eap. ibique not.
n. 35.
* Hebr. SwoN*R dRa, in Berolinenſi editione, ut
& in "pan enbu iſta ſunt uncinulis ineluſa: Neb
o& N i i. e. alius liber (habet:) remo-
ratur (vel in admirationem abripit) juſtos.
** Hebr. ian, in utroque MSto Frff. poſteà
additur: aà Wyn i. e. rationem rei ( eis
vel erat.
XKX Hebr. Da, in MSto Erff. 1. hic. additur?
rPDN ADDN 93 7) 1i. e. pro unoquoque dicto;
in MSto 2. legitur nvn a d y i. e. pro
noquoque verbo ſeu ſermone. DUU

1980G GENESEOSsSs. QCAb. XXII.

quammonſtrabo tibi, 13. eodem modo etiam circà Jonam (fecit Deus, dicens ei:) &
prædica ſuper illam, 14. prædicationem (ſcilicèt, quam tibi dixero.) Verſ. 3. & ſur-
rexit] Paratus erat † ad mandatum (exequendum.) Eod. verſ. 3. Et inſtmvit] Ipſe
(Abrahamus) per ſe, nec alicui ex ſervis ſuis præcepit, (ut inſterneret aſinum,) quo-
niam amor ſpernit lineam. 15. Eod. verſ. 3. Duos pueros ſuos] (Videlicèt) Immaelem
& Eliezerum, 16. non licet homini, in dignitate conſtituto, ſemet accingere itineri ſine
duobus viris, *ut, ſi unus (ex illis fortè) opus habuerit ventrem exonerare ac (propte-
reà) ſeceſſerit, alter penes ipſum ſit. Eod. verſ. 3. Et concidit † Targum (habet:)
Hx) i. e. & difſidit, veluti (accipitur in illo loco:) ) i. e. & ſciderunt Jorda-
nem, 17. ut ſignificet P Pi. e. ſciſſionem, linguâà vernaculà: fendre. *„ Verſ. 4.
Die tertio] Cur diſtulit (Deus,) quò minus ei (Abrahamo) ſtatim oſtenderet (locum-
deſtinatum? ſed hoc ideò factum eſt,) ne dicerent (homines:) turbavit illum (Abra-
hamum Deus) eumque repentè confudit * illiusque mentem abripuit, at, ſi ipſe mo-
ram ** nactus eſſet & ſecum deliberare potuiſſet, (certè iſtud) non feciſſet. Eod. verſ.
4. Et vidit locum] Viderat (Abrahamus) nubem monti inhærentem. 18. Verſ. F.
Eò uſque] Ac ſi diceret: paululum viæ ad locum, qui antè nos eſt; eſt autem expoſi-
tio myſtica † (nempe:) videbo, quomodo (implendum ſit) iſtud, quod Deus mihi di-
xit: ſic 19, erit ſemen tuum. Eod. verſ. 5. Et revertemur] Vaticinatus eſt (hic Abra-

—

3

hamus,)

11
4

13. Uti ſuprà Geneſ. c. 12. V. I. habetur. Latinè: findere, ſic reddo bic αανρ, uii in

14. Vide Jor æ cap. 1. v. 2. ibique Raſchi not. it. Bibliis Buxtorf. ut & in exemplari Hebræo, quo
Jon. cap. 7. rek lmud: Peſachi ſol uſus ſum, habetur, in editione è NR le-
† onter hi⸗ ae r r wu Neſae in 0 42 gitur: παÜ per Samech ab initio, ſi qui-

Cholin, fol. 91b. . dere poſſis Latinè: ſcindere, confer. not. in u
15. Contemnit, egreditur lineam, i.e. præ amore a- p h. loc

liquis vilipendit regulam, amor ſæpè facit ea, quæ æ ſuprà ad verſ2
communis uſus & ordo non pateretur, vide CGonſer. hic, que ſup? ad Yerſa-h. cap. num. .
Buzxtorf. Lex. Tahm. fol. 2 354. confer. & infrà
Gene’. c. 2 5. v. 9. n. I 3. & Numer. c. 22. v. 21.
n. 64.
16. Confer. hic Gur. Arjeh fol. 32. col. 4 princ. ut &
Bereſchit Rabba, vid. & not. in dbom n h. loc. ſubra ,jI;
. . ontem vel monti alli
*† Vide, quæ ad Numer. cap. 22. V. 22. notata en dy w, uti hic habetur Sara eratn Hichr.
ſunt. . .
½† C Hebr. yav, hoc & quæ ſequuntur, usque ad:

tur: uà*τνnn, i, e, conturbavit eum Satanas.
*X Hebr. Maw, MSt. Erff. 2. pro eo habet: rmyv
i. e. horas (ſi ſcil. tempus nactus eſiet.)

17

S:vaw i. e. quod ipſi ambo ſint reverſuri, ab i nt

yh⸗ N i. e. fendre, linguã vernaculà, abſunt 4 à MSto Erff. 2.
in MSto Erff. 2. . .
17. Id eſt: tranſiverunt Jordanem, ſicuti 2. Sa- 19. Quoniam in ver ſu iſto habentur verba illa:
„muel c. 19. verſ. 17. habetur, ubi vide Raſchij 712 3) 1. c. 60 usque, & ſuprà Geneſ. c. 15. VI 5.
not. & Michlol Jophi ibid. confer. & not. ad Pro- legitur: I., e. ſic erit (ſemen tuum &c.)
verb. cap. 19. V. 24. D. 19.

&

notata ſunt, in M Sto Erff. I, pro: nady) habe

18. Vel: Monti incumbentem ſive inſidentem, quæz

„

† Hebr. vn, iſtud, ut & ſequentia, usque ad: é

4

N. M.

hamns) go
ſgniücai)

.

(ee ländi

melet carne
aplicai⸗
Merceciseſ
iretadimmo
ni hcinte

dlcart: P—

cauſtum, II
menenbo ſi

zureles

—
uuoque in
ecralchAp
le nonta ell,
Pl. 62,4. &
ma, ol. 4
4 Ccner. hic tt

1
1 e N
WMie
buicnile (
20. DliDeutte
&n Kuel,
21. I18!: apt⸗
dum; ia,
mmat, bempe
40 cometendk
Giciſeihiur,
i. e, conelit
22, Nam, uüh
mi, glialt
eſt ,utlirel
tanquam
pud Deumiin
ſtitiz de mein
bimus n0
5,h. cap. ha
Iliaclitæ con
hollent, uti
ditz ita & lun
luizommmn n

ANNI.

ſelz aſy.

iſmir le
lnum I0.
licde) lümaelem

Ppere itineniſne

atea Cropte.

argum ſhabet.)
icerunt otda.

e, Verl. 4.

engetet (ocnn.
vit llum(AbrA.
at, ſ ile no.
illet. Bod,retl.
m. 19, Verl.g.

eſtautem expol.

d Deus mihi di.

tuselt bic Abta.
hamus)

—,—.—
1. àd
obie nde giin
Gpplati Hebrzo,guo
dne Ondn e le⸗

1 inii, ſ gui.
hetaum, god tel.
, Onker., not, in Nn

el,n hecap, Nn.,
1, Pto: Da habe.
turbayit eum datenat.
pro eo habet: nN

nactus eſſel.)
ſiye inſigentem qe

entin;sguead
ſinttejetiuni,ab ot

habemur verbi la :
Pra Genel c. 15dſ.
it emen tummt.)
4

2

„

alligna engt, Heb.

CAP. xxIIJIJlI.
hamus,) quòd ipſi ambo ſint reverſuri. Verſ. 6. Cultrum] (Dictio: — bRD

fol. 62. a. & Cetubhot, fol. 111. a. item Bava

GENESEOS. 181

ſignificat) 2i. e. cultrum; (dicitur autem — ,) quia Q92 .ͤi. e. comedit
(i. e. ſcindit) carnem, veluti dicitur * in illo loco:) & gladius meus )O NN i. e. co⸗
medet carnem, 20. & quoniam rectificat ?1. carnem — 8 ad comedendum; alia
explicatio: dicitur HD N“, quoniam Iſraelitæ WNi. e. comedunt donum 22.
mercedis ejus. Eod. verſ. 6. Et iverunt ambo ſimul] Abrahamus, qui noverat, quòd
iret ad immolandum filium ſuum, ibat ſpontè & cum gaudio, perinde atque Iſaacus,

qui hac in re nequidquam commotus fuit. 23. Verf. 8. Providebit ſibi agnum] Ac

ſi diceret: proſpiciet atque eliget ſibi agnum, & ſi non aderit agnus, (tu eris) in holo-
cauſtum, mi fili! 24. ac licèt intelligeret Iſaacus, quòd ipſe iret, ut mactaretur; ta⸗
men ambo ſimul 25. pari animo ibant. Verſ. 9. Et colligavit] (Videlicèt) manus e-
jus ac pedes retrorsùm, manus Xx ac pedes conjunctim . 26. hæc eſt P̈̈ i. e. rann

& utroque in loco particula habetur, ided] ad hodiernum usque diem lfraelitæ comedant
MedraſcbAggadah ſive expoſitio iſta myſtica in- donum mercedis pro merito ſeu juſtitià Abraha-
de exorta eſt, conf. hic tract. Talm. Jevammot, hami.
23. Vel: qui hanc rem non ſenſit ſive animad-
vertit, nam & ſic vertere poſſis v hæc Rab-⸗
binorum expoſitio inde profluxit, quia hic ha-
bentur verba: π ανα.σùÜä, e. ambo, ſimul un-
de udædrum magiſtri ſpontaneam ac promptam
Animorum utriusque tàm Abrahami, quàm Iſaa-
ci diſpoſitionem colligunt, vide verſ. ſeq. 8. h.
cap. n. 2 5.
24. Vel: in holocauſtum erit filius meus, ita hic
locum ſatis ambiguum & obſcurum vertere vo-
lui, confer. Gur Arjeh fol. 32. col. 4. princ. it.
tract. Talm. Sanhedrin, fol. 89. b. & Berachot,
fol. 62. b.
25. Confer. quæ paulò antè v. 6. h. cap. n. 2 3. no-
tata ſunt, item Gur Arjeh loc. alleg. in MSto
Erff. 1. poſt: an i. e. pari animo, hæe
ſunt addita: vruw oren Perenh nd i. e.
Abraham ad mactandum, & Iſaac, ut mactare-
tur.
* Hebr. TDa een Sernen, in utroque MSto
Erff. pro his legitur: y re i. e.
manus ſimùl cum pedibus.
26. Nempe: manus cum pedibus colligavit,
non manus ſimul & pedes ſimùl; ſed unam ma-
num uni pedi & ſic conjunctim, vide Buxtorf,
Lex. Talmud. fol. 1648. & leq.

kama, fol. 49. a. & Nidda, fol. 17. a.
X Confer. hic tract. Talm. Moeëd Katon, fol. 18.

2. .
X Hebr. &nm nn, Mst. Erff. 1. pro eo habet:
i P I. e. ſicuti dicitur, MSt. 2. à N ) j. e.
huic ſimile (habetur in illo loc.)
20. Sicuti Deuteron. c. 32. v. 42. habetur, confer.
& 2. Samuel. cap. 11. v. 25.
21. Id eſt: aptat, præparat carnem ad comeden-
dum ; ita, ut dictio nonzn ſit ex Hiphil for-
mata, nempe faciens ſive parans carnem aptam
ad comedendum, in Michlol ſophi monxn inde
dici ſcribitur, quòd ille (culter) —n nee
i. e. comedit & conſumit.
22. Nam, uti Rabbini tradunt, meritò Abraha-
mi, qui cultrum firmà fide ſumpſerat, effectum
eſt, ut Iſraelitæ adhue hodiè comedant cibum,
tanquam donum, quod meritò Abrahami a
pud Deum fuerit impetratum, etenim, ſicuti ju-⸗
ſtitià & meritò Abrahamni, qui dixit: incurva-.
bimus nos & revertemur, (prout verſu antec.
5. h. cap. babetur,) ex Rabbinorum opinione,
Iſtaclitæ coniecuti ſunt, ut pœnitentiam agere]
poſſent, uti Baal Hatturim in notish. loc. ſcri-
bit; ita & ſumptione cultri, ab Abrahamo facta,
JIudæorum magiſtri tradunt effectum eſſe, ut

1

182 GENESEOS. CAP. XXII.
gatio & hoꝶ ſignificat (dictio:) * PV, 27, quoniam tali (ſeu malleoli) illarum (o-
vium) erant albi, (nempe) locus, in quo illas (oves) colligabant, fuit cognitus, (vel di-
gnoſci poterat.) Verſ. 11. Abrahbam, Abrabum] Significatio eſt dilectionis, quòd
(angelus Domini) iteraverit nomen ejus. 2 8. Verſ. 12. Ne (manum) injicias] Ut.
mactes (filium tuum.,) dixit ei: (angelo Domini Abrahamus:) ſi ita (eſt,) fruſtrà ego hùc
veni, infligam ei (filio meo) vulnus & paululiũ ſanguinis ex eo eliciam, reſpondit ei (an-
gelus Domini:) ne facias illi quidquam, ne facias in eo maculam. 29. Eod. v. 12. Quia
nunc † novi] Verba ſunt R. Abbæ: dixit ei (Deo) Abrahamus: exponam coràm te ler-
monem meum, anteà dixeras mihi: nam in Iſaaco vocabitur tibi ſemen, 30. rursus
dixiſti: accipe quæsò filium tuum, 3. nunc dicis mihi: ne immittas manum tuam
in puerum, reſpondit ei Sanctus ille Benedictus: non profanabo foœdus meum & quod
egreſſum eſt ex labiis meis, non mutabo, 32. quando tibi dixi: accipe, pronunciatum
labiorum meorum non mutabo, 33. non dixi tibi: macta illum; ſed aſcendere fac il-
lIum, 34. aſcendere feciſti illum, fac, ut etiam deſcendat. 35⁵. Eod. verſ. I12. Nam
nunc ſcio] Ab hoc tempore habeo, quod reſpondeam Satanæ * ac populis, qui admi-
rati ſunt, cur te adeò diligerem, nunc os aperire poſſum, quoniam vident, quòd tu
Deum timeas. Verſ. 13. Et ecce aries] Is ad hoc præparatus erat (jam inde) à ſex
diebus creationis, 3⁶,. Eod. verſ. 13. Poft 37.] (Videlicèt:) poſtquàm ** angelus
ei

27. Quæ Genet. cap. 30. v. 39. habetur, ubi onfer. ſuprà verſ. 1. h. cap. Sign. * it. tract. T alm.

vide Raſchi notas, n. 72.
28. Vide infrà Geneſ. cap. 46., V. 2. ibique not. n.
3. confer. hic tract. Talm. Sevachim, fol. 97. b.
& Menachot. fol. 92. b. it. Cholin, fol. 16. a.

29, Hebr. h. reſpicitur hac dictione ad vocem

anen, quæ hic in textu ſacro habetur, confer.
not. in mon ne h, loc. cœteruùm iſta: 7¾
n da Wyn i. e, ne facias in eo maculam, ab
ſunt ab utroque MSto Frff.

HebreM any , iſta & ſequentia, usque ad:

rpni& i, e fac, ut deſcendat, abſunt ab utroque
MSto Erff.
30. Uti Geneſ. c. 21. V. 12. habetur, confer. not.
in pan D h. loc.
32 1. Prout ſupraà verſ. 2. h. cap. habetur.
32. Reſpicitur hice ad Pſalm. 39. verlſ. 3 5. .
33. Id eſt: verba mea effectum ſortientur nec illa
erunt irrita; quod dixi, implebitur.
34. Sicuti ſuprà verſ. 2. h. cap. habetur, ubi vide
35. Vid. ſuprà dict. verſ. 2, b. cap. n. 12.
„ Hebr. wwO, in MSto Erff. 2. pro eo habetur:

prn rm?, i. e. menſuræ (ſeu modo) judicii,

Sota, fol. 3 I. a. & Bava batra, fol. 1 5. b.
36. Confer. Gur Arjeh fol. 71. col. 2. med. ubi
agit de rebus, quæ à Deo creatæ ſunt Nivnv Pa
i. e. inter duas veſperas ſive crepuſculo veſperti-
no, confer. Deuter. c. 34. v. 6. n. 2 0. & Hoorn-
beck contra Judæ. lib. 4. C. I. p. 300.

37. Hebr. â*, Junii ac Tremellii verſio habet:
retrorſůùm, LXX. pro "πι videntur per Daleth
legiſſe: *, unde verterunt: s (cil.
4 . . . .
*: “e) unus aries, vide Lud. Cappell. Crit.
Sacr. J. 4. c. 5. n. 4. LXX. verſioni conſentit
Targum Onkeloſi, ubi: & Nα i. e. aries
unus, confer. not. Sign. ſeqv. **

** In MsSto Erff. 2. voci te i. e, poſtquàm,
Præmilſla ſunt iſta: uda drde vr e

Tabn en ee e n ene nd een

e n en en e een nn ne r
d& 75 (videtur legendum oh ieen
parnan d ne ne aen en nde ee ee
Nn een eeen ernee en in e in
ne en eh. rnn i. e. Doctor
noſter, Joſeph, expoſuit: & poſt (vel retror-
ſum)

bote. 3,
ſed Satana eun

koltqbamſep

Ellainte el
Uem (ineh⸗
ceat (ohut
tur, guullunge
zetn teigatut.
gum ſenpe

—
ſun) in perp
bralam ocnos
Gettebatur in
tecbi rocen⸗
ſer le Potlil
(Rie) dciur:
Petfeüngte (
totad Kriptun
hiam homines
Zua (en ſigni
Viam, (hec
mentoh fult
lui.)
* In Berolinenſ-
editionis t
i e. poſt ilk
ſunt, nempe
Drdd
un hber (he
ſtüonen (hic
brahami, cont

3V. In peipeiis
lii verſio, N
1l.
gulto, ſied.
nuslib 10. d
cOnler. 5, Hie

Pollus ge 1.

O x.

Uhilanm ſ.
Antus,el di.
kionit, guod
injtie] Ue

ruſriegohic

Ponciteiſan.
. V. 12. L 4
ncorimte ſel⸗
en, zo. rupeis
manum tuamm
meum A guod

Ptonunciatum

endeteficil.
l. 12. N
lis, gni admi⸗
dent; gböcktu
jam inde) iſer
im fs angelas
i

——

n. dit ract, Lalm.

ſol. 15.b.
col. 2. med. ubi
Eſunt ipre
fepuſeulo veiperti⸗
.,n. 10, & koorn⸗
3 00,
ellii verſio hibet:
gentur per Daletli
tunt: eis (il.
Gd. Cappell. Ctit

Uefftoni copſenit
Nie Aees

X

ie poltgrin,
N

D eN

en e
drrnd) Wr

e N een
n n
1. e. Dodoor
nt (ine.

ſun)

CAbP. KXII.

*

iAbrahamo) dixerat: ne immittas manum tuam, vidit (Abrahamus) illum (arie-=

tem,) quando is detinebatur (in perplexo,) & hoc eſt, quod Chaldæa Paraphrafis ha-

bet: & ſuſtulit Abraham oculos ſuos poſt illa. Eod. verſ. 13. 1. Perplexo] In ar-
borec 3 8., Eod. verſ. 13. Cornibus ſuis] Currebat enim (aries) versus Abrahamum
ſed Satanas eum involvebat & implicabat arboribus. * Eod. verſ. 13. Pro ſilio ſuo]

Poſtquàm ſeriptum eſt: & obtulit eum in holocauſtum, 39. non deficit 40. Scriptura

ulla in re, quidnam (igitur) iſtud eſt: pro filio ſuo? (nimirùm) ſuper omni cultu, 41.

TE, 1 Deo) de iſto ſariets, ipſe precatus eſt ac dixit: pla-
uem (Abrahamus) exhibuerat (Deo) de iſto (ariete, )ipſe precatus eſt ac dixit: pla-
en bati feinud rv perinde, ac ſi id fiat in filio meo, † quaſi filius meus maéte-
tzur, quaſi ſanguis ejus ſpargatur, quaſi ipſe excorietur, quaſi ille adoleatur & in cine=

rem redigatur.

õ

Verſ. 14. Dominus videbit] Senſus ejus literalis eſt juxtà illius Tar-
gum, (nempe:) Dominus eliget & proſpiciet ſibi locum iſtum, ut habitet in eo Divina

ejus

. —
8

ſum) in perplexitate ( veprium,) ſuſtulit A⸗
braham oculos ſues ac vidit & ecce aries unas

. .

& in Appendice Reſponſ. ad Chiiſtian. Schottane
p. m. 4 7 0. .

detinebatur in perplexitate (veprium,) dicebam: * Loci iſtius explicationem vide in notis o

ecquid proderat ei (Abrahamo,) ſi ilum vidis

ſet nec potuifſlet eum apprehendere 2 ideircd

S — rr
(hic) dicitur: & ecce aries unus detincharurin
perplexitate (veprium „) perplexitas, redit

tOta S. Scriptura ſuper omnem dictionem, quo-

niam homines ſeparaturi ſunt illam à reliqua lin

gua (ſeu ſignificatione) & dirigit coràm iis
viam, (hæc poſteriora ſatis obſcura, ſi non
mendola ſunt, quæ ita, ut vides, Vertere vo-

* In Berolinenſi editione, ut & in notis Raſchianis

editionis ar met poſt verba illa: 77 Dn
i. e. poſt illa, hæc uncinulis incluſa & adjecta
ððl
e e DrNL e eAn r i. e.
alius liber (habet:) & juxtà allegoricam expo-
ſitionem (hic eſt ſenſus:) poſt omnia verba an-

ſunt, nempe:

geli & majeſtatis Divinæ S& poſt argumenta A-
Prahami, confer. not. in ori h. loc.
Fg. In perplexitate veprium, ſie Junii ac Tremel.

lii verſio, Vulgata: inter vepres, alii; in vir.

gulio, ſic S. Ambtfoſius lib. I. c. 9. S. Auguſti
. 3 ð eg⸗ 2. .
nus lib 16. de Civit. Dei c. 32. habet: in fruti

ce, LXX. Ovze Zaeiz, in planta Sabek,

conler. S. Hieion. Tradit. Hebr. h. loc. & Ilaac.

ene h. loc. poſt: ha“Xα i. e. arboribus, in

mrOque MSto Erff. hic additur: iaoy7 i. e.
ut illum (arietem) remoraretur.- ä
39. Prout hoc verſu 3. Habetur, confet. Sevachim=
fol. 97. b. & Menachot, fol. 92. b. confer. & ſu⸗
prà verſ. 2. h. eaap. .
40. Ideſt: nihil deeſt Scripturæ ſive textui iſti, ple=-
nus eſt ac perfectus illius fſenſus, ut non opus
fuerit aliquid ulterius ei adjicere, cur iguur hie
additur: pro filio ſuo?
41. Hebr. MWα, quo nomine hic intelligitur
miniſierium ſeu ceremonia, in ſacrificio obla-
tionis arietis peracta, accepit enim Abrahamus
arietem eumque excoriavit ac dixit: intuere hoc
Deus, ac ſi pellis Iſaagi detracta foret coram
facie tua, abſierſit illum ſpongià ac dixit: intue-
re hoe, ac ſi Iſaacus ſic abſterſus eſſet, crema-
vit eum ac dixit &c. ſic Bemidbar Rabba 269. 3.
alleg. Ligthfoot. in Johan. c. 5. v. 2. p. 1006.
edit. Lipi. confer. ſign. ſequ. XxX . Veris

XX Hebr. T, in utroque MStO Erſi poſt: Naddi=
tur rny i. e, iſte cultus, confer. num. præ-
† Iſia: perinde, ac ſi id fiat in filio meo, abſimæ
1 . „ abſunk
in Hebræo à MSto Erff. z.

14

Voſſius de LXR: interpret. Translat. c. 12.

—

184 GENESEOS. CAp. XxlII.

„₰ —

ejus præſentia 42. & ut offerantur hic oblationes. Eod. verl. 14. Ilt Bodiè 43. dicitur]

i. e. Ut dicant in diebus generationum (futurarum,) de illo: in monte iſto apparebit

Sanctus ille Benedictus populo ſuo. Eod. verſ. 14. Hodiè] i. e. Diebus futuris, ve-

luti (accipiuntur verba illa:) uſque ad hunc diem, 44. quæ in tota Scriptura (haben-
tur,) ut omnes (hominum) generationes, quæ veniunt ac legunt * Scripturam illam,
dicant: uſque ad hunc diem, (id eſt:) uſque ad diem, in quo illi ſuperſtites ſunt; eſt
& Medraſch Aggadah (verborum iſtorum: Dominus videbit, nempe:) videbit Do-
minus colligationem iſtam (Iſaaci,) ut propitius ſit Iſraelitis unoquoque annò & ut li-
beret eos* à pœnis, quò dicatur hodiè * inter omnes generationes, quæ venturæ
ſunt ad montem: Dominus videbit cinerem Iſaaci collectum & permanentem ad ex-
piandum. Verſ. 17. Benedicendo benedicam tibi] Una (benedictio facta eſt) patri;

altera filio. 4 . Eod. verſ. 17. Et maltiplicando multiplicabo] Una (multiplicatio

promiſſa eſt) patri; altera verò filio. 46. Verſ. 19. Et ſedit Abrahbamus †Tin Beer öcha-
baα] Non habitatione ipſa, 47. nam ecce in (urbe) Hebron habitavit duodecim annis
antè colligationem Iſaaci, (poſteà) egreſſus eſt ex Beer Schaba & abiit ad (urbem) He-
bron, veluti dicit (Scriptura:) & peregrinatus eſt Abrahamus in terra Philiſthæorum-
diebus 4⁸. multis (videlicèt) pluribus, quàm fuerunt priores illi (anni,) quibus ille in
(urbe) Hebron habitaverat, (nimirùm) viginti & ſex annis, ſicuti jam ſuprà expoſui-
4 mus.

1. Vel: Majeſtas Divina, Hebr. , quid per*π Hebr. α —, in MSto Erff. 2. ſolum ha-
illam intelligant Judæorum mwagiſiri vide inter betur: i. e. iſtud (vel iſta res, ut ſeil. dicatur

alios apud D. Wagenſeil. in Sot-pag. m. 83. n.
1. confer. & Ejusd. Tel. ign. p. 24. in Niz-
Zzach. M
43. Ilta ex mente Ralchi hic vertere volui, alii ali-
ter transtulerunt, confer. hic tract. Talm. Peſa
chim, fol. 88. a. & Berachot, fol. 62. b.
44. Ex iſtis tamen verbis: ad hunc usque diem,
quæ hic habemur, ut & aliis in ſpeciem addu-
tis argumentis autor Tractatus Theologico-Po-
lIitici, (qui Bened. Spinoſa fertur fuiſſe.) cap.
g. pag. mih. 104. & ſeq. probare conatur, Moſen

non per omnia fuiſſe bentateuchi autorem, con-

fer. & Rich. Simonis Hiſtor. Ctit. Vet. Teſt. I. 1.

c. 5. grntνιτπτια tamen librorum Moſis ex re-

centioribus vindicavit & ad argumenta contraria
reſpondit Petr. Dan. Huetius in Demonſſr. E-

vang. Propoſ. 4. C. 14. Pag- mih. 29 8. & ſeqq.

editionis Lipſienſis.
„ Hebr. = , Mst. Erff. I. pro eo habet dee

i. e. qui vident.
Hebr. S. „, MSt. Erff. 2. pro eo habet:

Pi i. e. & ut protegeret eos.

iſtud inter omnes gentes:)
45. Quoniam hic iteratur benedictio hiſce verbis:
Jana& TPa benedicendo benedicam tibi, ideò
ab autore noſtro una benedictio patri; altera fi-
lio aſſignatur , vid, num. ſeq. 46, & not. in
R h. loc. conſer. etiam tract. Talm. Ba-
va batra, ſol. 7. b.
46. Confer. num. antec. 45. h. verſ. 17. vid. & in-
frà Genef. c. 3 2. verſ. 12. n. 3 5. abſunt autem i-
ſta: 1e nnn c. usque ad: 1 i. e. filio à
M.sto Erff. I.
† Hebr. πε anh heæc & ſequentia usque ad:
dvyrny νν WMa i. e. ſicuti jam ſuprà expo-

49. h. verſ.

47. Quæ ſecil. diuturna fuerit & commorandi ſeu
habitandi animo facta ſit; ſed tanquàm tranſiens
ac peregrinus ibi fuit.

4 ⅝. Sicuti cap. antec. 21. v. 34. habetur, ubi vide
not. n. 68.

ſuimus, abſunt ab utroque MSto Erff. vid. n.

CMD. M.

mnns 49. ſel
monte Morſt
jamn üinelbens
& Mamte
ellet Rebeecht
erba iſe 6
ci.) Lo ſe⸗
hami,ſcniſe
nempe) och
Oimns geerle

Erl. 1.1

ſgiptun

V udbe
nim)aonorum
Heuti giur) ſi
tüm; „uIS

—
49: Vigecldt car⸗
76. n. ſl.
50. Itajunti men
alii: his ebus
gata & uniia
fer. num. ſeh,
11. De quibus i
conſer. not. in:
* Heb. Ww 9y,
Wiepoſt
1r Hebr. mm
rhe, P
11. Nempe: li
Ahrzhammni,

Hebj. Md,
. laberun in gin

A gut, namn
Pepeerat.

13. Coonüann i

cs,,

bls n

ue annd & utli⸗
8, qux ventute

nanentemad c-.

lict ell) Patti;

a (multipliai

us in Beer eba.
duodecim annis
tad (utbem)le.
DPhilidhezorum,
i) guibus üle in

mſprn expoli. &E

I, 4 nim) annorum (exiſtens Sara) perinde ac filia viginti annorum fuit quoad peccatum,

——

okii : ind. em 2. ita & (Sara,) quæ centum annos vixit, ſine peccato fuit, 3. ac viginti annorum

ales, utſeil, dicatur

nedictio hiſce verbis
enedicam tibi, iced
ictio patti; atenf⸗
n. leg. 46,8 not in
etiamn tlad. Talm, ba⸗

1. 35, abſunt autemi⸗
41: Mi. e, gli

legventia uegle 1d:
ſcuti am ſuphrz eho⸗
gue Mdd Erkk. vid,n.

it & commofandl t
ne ⸗
ſed tanqnumtranlen

34. kebenh li fite

CAP. XXIII.

ititup
eiſto Pparebit
4 turig, ve⸗ .
gptara (hiben.
upturam ilam,
ſlies ſant; eſt.
e) idebit Do.

DSe i. e. poſt (ligationem.)

K Hebf. rrpa, in utroque MSto. Erff. pro eo

33. Qoniam in eo refertur, quod Rebecca ex

GENESEOS. 185

mus. 49. Verſ. 20. Poſt verba iſta 50. nunciatum eſt &c.] Quando revertebatur de
monte Morija, cogitabat ſecùm Abrahamus ac dicebat: ſi filius meus mactatus fuiſſet,
jam ſine liberis abũiſſet, officii mei fuiſſet, ut ei duxiſſem uxorem de filiabus Aner Eſcol
& Mamre, (quapropter) lætum ei nuncium attulit Sanctus ille Benedictus, quòd nata-
eſſet Rebecca, (quæ futura erat) conjux ejus (lſaaci,) & hoc eſt, (quòd hic legitur:)
verba iſta, (id eſt:) cogitationes verborum, 1. quæ fuerunt propter* ligationem (Iſaa-
ci.) Eod. verſ. 20. Etiam illa] i. e. Etiam illa æquabat familias ſuas familiis Abra-
hami, ſicuti (enim) Abrahamo duodecim (erant) tribus, quæ ex Jacobo egreſſæ ſunt,
(nempe:) octo filii herarum & quatuor filii ancillarum; ** ita iſti 2. quoque (erant)
octo filii herarum ?*** & quatuor filii pellicis. Verſ. 23. Et Betbuel genuit Rebeccam]
Omnes genealogiæ iſtæ non ſunt ſcriptæ, niſi propter verſum iſtum. 53.

r. mirr aucem Sara cent am annos at viginti annos & ſeptem annos] Ideò

ſcriptum eſt: annos, in qualibet ſumma, uttibi indicet (Scriptura,) quòd u-
naquæ que (annorum ſumma) explicanda ſit per ſe (ac ſeparatim,) centum (e-

Kcuti igitur) filia viginti annorum non peccat, I. nam ecceilla non eſt filia mulcta-

.—R R DB 3. fiia

Bethuele nata ſit, quæ poſteà ab Iſaaco in ma-
trimonium duda eſt, confer. infrà Geneſ. c. 2 5.
V. 20. n. 3 3. & n. 3 6. vide & not. in d'na n,

49. Vide dict. cap. antec. 21. V. 34. ibique not. n
50. Ita juxtà mentem autoris nolhlri vertere volui,
alii: his tebus geſitis vel tranſactis, uti in Vul- b. lc.
gata & Junii ac Tremellii verſione habetur, con- 1. Hoc ratione inflictionis pœënæ eſt intelligendum⸗
fer. num. ſeq. 5 1. h. verſ. üfſicuti paulo poſt explicatur, vide num. ſeq: 2.
71. De quibus vide num. antec. 50. h. verſ. 20.] b. verſ. 1.
confer. not. in Smant e h. loe. 2. Hebr. Pay Da, ſenſus eſt: mulctæ ſeu pœnæ,
* Hebc. D 7), in MSto Erff. 2. pro eo habetur: feil. ordinariæ, non eſt capax, nec plagis ſive
flagris digna eſt, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol.
320. confer. & ſupra Geneſ. c. 17. V. 14. n. 29.
& Raſchi not. ad Geneſ. c, 2 5. v. 7. n. 12. & ad
Eſai. e. 65. v. 20. vid. & Gur Arjeh fol. 26. col.
2, fin. & fol. 3 3. col. 2. princ. it. fol. 100. col. 2.
med. ubi ſcribitur, quod vocabulum vay non ſo-
habet in Singulari Ta) i. e-hera, & rectihs, 1 lum de mulctà pecuniarià; ſed & alia pœrnà di-
et puto, nam Milca fuit una, quæ octo hlios catut. =
Pepererat. 0 RNRRNempe: eo ſenſu, de quo num. anteg. 1. & n. 2.
dictun-,
Aa

X Hebr. ThreDeY, MsSt. Erff. 2. pro eo habet?
DSiee i, e. Pellices. .
J2. Nempe: filii Milcæ, uxoris Nachoris, fratris
Ahrahatmi.

GENESEOS.

2: CAF. XXIII.

filia (exifiens Sara) perinde fuit, ac filia ſeptem annorum, ratione pulchritudinis. 4.

Eod. verſ. I. Anni vitæ Saræ] Omnes (erant) æ quales quoad bonitatem. . Verſ. 2.
I= Ririath 6. Arbab] (Hebr. ⅓N. i. e. quatuor, qui locus nomen iſtud traxit) pro-

Pter

hem; f† alia expoſitio (nempe: nomen ?ραο ortum eſt

quatuor gigantes, qui ibi fuerunt, (nempe:) Achiman, Schiſchai, Talmai & Abi-
Jpropter qustuor paria con-

jugum, quæ ibi ſepulta ſunt, (videlicèr:) Adam & Eva, Abraham & Sara, lſaac & Re-
becca, Jacob ac Lea. 7. Ee venit Abrabam] De Beer Schabah. * Eod. verſ. 2. M
plangeret saram & ut Acßteret zam] Cohæret mors Saræ colligationi IHaaci, quia pro-
pter nuncium (iſtius) colligationis, quòd filius ejus immolationi deſtinatus ac tantum

non mactatus fuiſſet, aufugit S. anima ejus

** ac mortem obiit. Verſ. 4. Advena & in-

quilinus ſum ego apud vos] Adwena & terra peregrina & inquilinus ſum apud vos; Me-
draſch Aggadah eſt: ſi vultis, ecce ego advena ſum; ſi verò haud (vultis,) ero inqui-

linus & jure auferam illam (poſſeſſionem ſepuleri,) nam dixit mihi Sanctus ille Be-
nedi ctus: ſemini tuo dabo terram. 9. Eod. v. 4. Peſe ſionem ** ſepulcri] i. e. Poſſeſſionem

ſoli ad domum 10. ſepulcrorum. Verſ. 6. Non probibebir] (Iſta⸗ ) i idem ſigniſi⸗
cant, ac ?D) Ni. e non prohibebit, veluti (verbum N accipitur in illo loco:)

NNi. e. ne prohibeas miſericordiam tuam, 11. ac valuti (in illo loco:) N i. e.

W☛

dictum eſt, confer. quæ ad Numer. c. 16. V. 27.
n. 103. notata ſunt.
A, Senſus eſt: Sata, eum vi
opus habuit fuco vel alio ornatu, quò filiæ iſtius
ætatis ſemet ornare ſolent, ſed illa, non ſecùs,
ac filia ſeptem annorum nativà pulchritudine:
decorafuit, confer. not. in nar ne h. loc.
5F. Id eit: quoad morum Saræ probitatem & in-.
tegritatem vitæ, ſic in Gur Arjeh dict. fol. 3 3.

col. 2. princ. explicatur, confer. & hbic not. in

D-R new h. loc.

f. A nonnullis interpretibus dictio v, quæ hic

habetur, appellative vertitur, nempe?: in civitate
» .
(Arbee,) ſic autor Vulgatæ, LXX. sry σι„α

z,&ο, in urbe Arboc, confer. S. Hieron. Tradit.

Hebr. h. loc. ac not, in nom reh. loc.
† Hebr. -n), in MSto Erff. 1. pro eo habetur
aN) i. e, & Abraham. .
7. S. Hieronymus in Tradit. Hebr. h. loc. ſcribit,

nomen urbis Arbæ inde dictum eſſe, quod ibi
quatuor, nempe Abraham & lIſaac ac Jacob at-

que ipfe princeps humani generis, Adam, con-
diei ſint, confer. infrà Geneſ. c. 3 5.v. 27. ibique
not. n. 47. it. D. Wagenſeil. Sot. pag. m. 289.

ginti annorumeſſet, non

Eruvin, fol. 53. a. uti in a hic ad mat⸗

Jalakut Part. 1. fol. 29. col. 3. med.
„ Loci iſtius explicationem vide in notis 9v
nam h. loc. confer. & tract. Talm. Roſchhaſcha-
na, fol. 16. b. & Bavakama, fol. 93.a. & Sanhe-
drin, fol. 46.. h ð
8. Vel: evolavit, Hebr. “, confer. Gur Arjeh
fol. 33. col. 4. circa fin. it. infrà Geneſ. c. 2 5. V.
20. n. 32. vide & not. in ⅞ R h. loc.
XX Hebr. Armwa, in utroque MSto Erff. pro eo
habetur: —rMi. e. Spiritus ejus.
9. Uti ſuprà Geneſ. c. 15: V. 18. S cap. 17. v. 8.
pabetur, confer, & not. in - r h. loc. it.
tract, Talm. Berachot, fol. 1 g. a. UUMGMU

XXX THebr. à iHN hoc & ſequentia, usque ad:
tapi- e. ſepulcrorum, abſunt à Msto Erff. 2.
t1o. Sive: locum, confer. infrà verſ. 9. h. cap. ibi-
que not. n. 14. & not. in em r h. l1oc. in
MsSto Erff. 1. pro 'n" i e. domum, babetur:
a — t—wy) i. e. ut faciam ibi domum (ſean
locum ſepulcrorum. )
11. Prout Plalm. 40. v. 13. habetur.

4

ac Bereſchit Rabba h. loe. ut & tractat. Talmud.

ginem allegantur, ubi vide & notas, confer. &ℳ&

ℳοW.

E intand
eluti acchin
Geicet;laum
ciio 10cg
Argertinin
uoqedit
a)] ufan
runt tbeun
hamigilt
10, Cirnd
ſuis arlant 6
dominni] No

Ecce iliſhelon

—
12. Vite ſyn 6en
onn b. lo.
13. Fitliin Ruth
14, kalft hr bie
c.n. 10 4. D. W
ſenibil nite eſtu⸗
deos in
duplian gua de
tract, Ian. Efur
* Vel: ſrnin con
MSto lit kabemn
Prdie Poc ord
15. Nempe donjuge
ſer. ſupfi el1,.
propfium ſetenn
17. 19 lan.
Ttemellim. b. lo
confer. Align ſoo
Zraphe c, . 31.
õ
Marginemiit es⸗
136, Onnem en da
Valehst, ), Li bei
Ee biel Sr da
in ri 2 4,
Ntiunia d'on, Na
Peruma.
„ Hr il
Tpenopleyo, ab

CA. WI.
c
Achrituding, 4
.. Perl,1.
did tarit) Pto.
Talmai & Abi⸗
uor paria con.
1a, llaae & Re.
Bod, venl 1. k
luaci quin wo.
inatusar tantumn
4. era Giz.
epudgos; Me.
lis) cro ingui⸗
danckus ile e.
ie Poſlellionemm
Wickemſin.
lolceo)N
n) e,
Kto.

vhb hic admat.
& notas, onltt.
1. med.
Wide in notis r
Talm. Rokhhiſcha-
1, fl, 932,8 aihe⸗

5, tonfet. Gor Areh
t, iofta Genel c,1).V.
loc.
e MSto Eitt. pro e0
1 ejus.
.1). & ca,. 17. V.
e Wt. lor, in
10lu. .
ſeguegti, egle 14:
1bſunt Md, Uikk.2.
ta derl 9 ecah idi⸗
imn Wyl loc in
ſe. domum, abtnit .

CdAb. XXIII.

am bi kenunſſe⸗

abevil

GENESROS.

1987

cohibita eſt pluvia. 12. Verl. 8. Animæ veſtræ] i. e. Voluntati veſtræ. Eod. verſ-

8. Et intercedite pro me] (Verbum n hie) ſignificat petitionem (ſeu rogationem)

veluti (accipitur in illo loco:) ne i.

e. roges me. 13. Verſ. 9. Daplicem] (Vi-

delicet:) locum 14. ipſum & id, quod ſuprà illum, * in ejus ſuperficie eſt; alia expli-
catio (vocis DDDnempe) quòd duplex fuerit quoad paria. 15˙. Eod. verl. 9.

Argentöpleno] i. e. Integréô (ſeu perfectò,) omne ejus (ſpeluncæ) pretium, 16. ſic **

uoque dixit David Aravnæ: argentô plenô. 17. Verlſ. 10. &pbron autem habitaæ-

bat] Seriptum eſt defectivè (verbum )

pro A ,nam) eodem illo die conſtitue-

runt 18. eum (Ephronem) ſuper ſe moderatorem, 19. propter exiſtimationem Abra-
hami, qui illò (Ephrone) opus habebat, aſcendit ad dignitatem (iſcam) Eod. verſ.
10. Coràmw emnibus, qui ingrediebantur pertam arbis ejus) Omnes enim ab operibus

fuis vacabant & veniebant, ut miſericordiam 20. exhiberent Sarzx. Verſ. II. Non,
domine mi,] Non comparabis illam (ſpeluncam) pretiòô.
Ecce illa (ſpelunca) perinde eſt, ac ſi eam tibi dediffem. 21, Verfſ. 13. Sed ſi tu † (is

Eod. verſ. II. Dedi tibi]

Aa 2 es,)

Iz. Vide fupra Genel. c. 8. v. 2. confer. & not. in
RaN WM W. h. loc.
17. Sicuti in Ruth cap. I. v. 16. habetur.
14. Ita Hebr. Dim hic vertere volui, conf. ſuprà v. 4. h.
c. n. 10. it. D. Wagenſeil. Sot. p. 29 I. n. 2. ubi

ſcribit, mirè æſtuare interpretes tàm Chriſtianos,

quam Judæos in explicando, quid ſit ſpelunca
duplicata; qua de re vide plura ibidem, cçonfer. &
tract. Talm. Fruvin, fol. 5 3. a.

* Vel: fuperius conclave, Hebr. yn in utroque
MSto Erff habetur Piy, in MSto z. additur: †
E'rhe. quod ordinatum eſt (in ejus ſuper ficie.)
I5. Nempe: conjugum, quæ ibi ſepulta ſunt, con-
fer. ſuprà verſ. 2, h. cap. n. 7. alii ut nomen

proprium verterunt: Macpelah, idque ex verſ.

17. & 19. h. esy. patere putant, vid- Junii ac
Tremelli not. h. loc. & D. Wagenſeil. Ioc. alleg.

confer. & Lighifoot. Hor. Talm. Centur. Choro-

graph. c. 49. p. 93. edit. Lipſienſ. it. tractat. Tal.
mud. Eruvin, fol 53. a. ſicuti in pa r ad

marginemhic allegatur, ubi vide & notas.

16. Onnem ejus valorem, quicquid illa ſpelunca
valebat, D. Lutheri verſio Germanica hic benè:

So biel Ste wehrt iſt/ LXX. verterunt: g=

uris r6 aels Argento digno, ſie ferè Vulgata:
peeunia digna;; Junli ac Tremellii verſio: juſta

pecunia.

»x Hebr. ) , iſta &c. usque anl: Nù/ :ba i. e.

17. Sicuti 2. Samuel. c. 24. v. 24 habetur.
notata ſunt.
19. Hebr. , de cujus vog iſicatione vide
plura apud Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 23 81⸗
confer. & not. in part r—ν. h. loc.
20. Vel: opus miſericordiæ, Hebr: b, quo no-
mine hie venit funeris deductio, qua Saræ ulti-
mum honorem exhibebant, vide not. in nee
p h. loc. & Gur Arjeh fol. 34. col. I. med. at-
que Lightfoot ad Matth. c. 2 . v. I. ubi exRam-
bam adducit, quid ſit τ i ſen exhi-
bitio miſericordiæ.
2I. Nenpe: pleno ac firmo jure, ne reverteretur
ad priorem dominum, ſic in Gur Arjeb fol 34.
col. I. med. exponitur, nempe: 2† .Nh.ν⅝
PN ere, e en eene i. e. ne
exiſtimaret Abrahamus, quod (ſpeluncçailla) re-
verteretur (ad priorem dominum,) antequam il-
lam poſſideret (velapprehenderet) Abrahamus,
confer. verſ. 1 7. h. cap. ne 22. it. tract. Talm-
Kidduſchin, fol. 2. a. & fol. 4. b.
† Hebrer π %, hæc & ſequentia, usque ade
mDè de, i. esſi tul (is es,) abſunt h. loc. à MSt&
Erff. 2. ſed poſt verſum 15. b. cap. ſupplentur„S
Ppoſt rde i. e. tu, MSt. Erff. I,addit: xe i. e
vis. J DũK

I8. Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 19. v. 1. n. 4.

argentò pleno, abſumt ab utroque MSoto Erſſ. 4

188

GENESEOSs.

cam gratis, non id facere poſſum, quapropter ſi tu (is es,) (idem ſignificat, ac:)

1Ni. e, utinam audias me! Eod. verſ. 13. Dedi] (RN hic ſignificat) Lingua

vernaculà: donne, 22. paratum eſt iſtud (argentum) apud me, perinde ac ſi jam an-
teà illud tibi dediſſem. “* Verſ. 1 5. Iuter me & te] Inter duôs amicos, * quales nos

nem, 23. & mortuum tuum ſepeli. Verſ.

16. Et Appendit Abrabam Ephroni] Defi-

cit Vau (hoc loco in nomine [D& Ephron,) quia is dixerat multum 24, ac ne parum
quidem fecit, 25. nam (Ephron) acceperat ab illo (Abrahamo) ſiclos magnos, qui ſunt

centenarii, 26. dicitur enim (hic) tranſeuntis (argenti) ad mercatorem,

(nempè) quod

accipiunt (mercatores) in ſiclo * ubique; datur autem locus, ubi eorum ſicli ſunt
. .. . A .⸗
magni, nempe centenarii, linguâ vernaculâ: centenairs. 27. Verſ. 17. Er ſtetit ager

nnnnnn —

22. Sic reddere poſſis: “m, Latinè: do, ſignifi-
cationem habens temporis præſentis, nam S.
Scriptura interdum præterito utitur pro præſen-
ti, confer. Gur Arjeh loc. alleg.
* Sic juxtà notas in non ne hic interpretor,
ubi habetur: rne W n i. e. ecce il-
lud (argentum eſt,) perinde ac ſi dediſſem &c. vi-
de ſuprà verſ. 11. h. cap. n. 21.
*X Hebr. Crarpèe, MsSt. Erff. 1. habet ad
MsSt. 2. SDWy RWN i. e. reputatos ac divites.
XKXX. Hebr. H, MSt. Erff. 1. pro eo habet: —a
i. e. ecce.
23. Vel: pretium emptionis, ſeu venditionis,
Hebr. Apa ſenſus eſt: noli amplius de pretio
loqui, quoniam illam ſpeluncam tibi dono con
fer. Bava mezia, fol. 87. a. it. not. in po
h. loc.
24. Confer. hic Bava mezia, fol. 87. a. it. Becho-
rot. fol. 50. a. S. Hieronymus in Tradit. Hebr.

h. loc. ſcribit, quòd Ephron non fuerit conſum-

matæ & perfectæ virtutis, qui potuerit memo.
rias vendere mortuorum, in Baal Hatturim
hie notatur, quod nomen SN& per Gematriam
ſit )) Py i. e. oculus malignus, quæ verba: Py
efficiant numerum 400. nimitùm tot erant ſicli,
quos acceperat Ephron ab Abrahamo, cùm ita-
que in Ephrone defecerit conſummata acper fecta
virtus, uti jam ſuprà dictum, ideò & nomen
gjus hic defectivè ſcriptum eſt, confer. not. in
or e h. loc. & Gur Arjeh fol. 34. col. 2.

—— —
reſchit Rabba h. loc. uti in nad re ad mar-
ginem allegatur.

pecuniam acceperat 7 oa i. e. magno
pondere, uti Rabbini tradunt & autor noſter e-
tiam hic refert, ideò dicitur hic: quòd Ephron
ab initio quidem multum dixerit ac verbis libe-
ralis fuerit; ſed poſteà ne parvum quidem fece-
rit, dum ſiclos magnos, non vulgares „accepit,
jam verò, ut in Gur Arjeh loc. alleg. habetur: &
y i. e. malus is eſt, an dy Pann i. e, qui

hic tractat. Talmud. Bechorot, fol. 50. 2. &
Bava Metzia, fol. &7. a. uti in an mp h. loc.
ad marginem allegantur, vid. & not. ad 1. Chron.
c. 16. V. 11. n. 1 8. & 19. & Ialkut Part. 1. fol.
29. col 4. m. in MSto Erff. 1. pro: hprer
wy vyn i. e, & ne parum quidem fecit, ha-
betur: vyn wy' i. e. & Parum fecit, (ſed mul-
tum dixit.)

Buxtorf. Lex. Talm. fol. 206 . &£ ſeq. iſta: ded
uap abſunt à MSto Erff. 2.
† Hebr. pwaprpmw, MSt. Erff. 2. pro eo habet:
Svvrvi i. e. quod appendunt. .
* Hebr. 277: “a, MsSt. Erfl. 2. bic addit: hand
DRD i. e. & in omni negotiatione.

. . . .—. .
27. WN&ααππa, ita hic in editione Hebraica, qua u-

princ. ubi res iſta pulchrè explicatur, vide & Be-

ſus ſum; in Bibl'is Buxtorf. legitur: vevyr⸗
ſed

CAp. XXIII.

es,) quæsò audi me] Tu dicis mihi, ut auſcultem ribi & ut accipiam (Ulam ſpelun-

Ephro-

25. Quoniam Ephron ab Abrahamo argentum ſeu

nimis ſubtiliter rem cum ſocio ſuo perpendit,
Germ. Wer es gar zu genau nimmet / conter.

26. Hebr. a, de qua voce vide plura apud

Ir.
gjirmni 1 b
negs; 1,Kenl
neinillo ſn
um omiihi

3o,ommiun
ſumus, ecquid iſta (ſpelunca) eſt? reputanda eſt pro nihilo; ſed omitte * emptio

Ig I.

6
flin

ſa. Cnian
verl.2. Gbte
manulſuaacci,
Cunn; ccume

—
ſei gior lecti
unn Mt 2.
voee
2. . ſimit
eneult: 4
l.cn Nanſiul
is it, ſe o⸗
eniit tOnler.
tad Iim. BB
29. Diſe Pinci
Abrihanbs, n
tatis Mirrit
dirite poten
3t. Heht Nyr
agrumilumpr
mnibls, gui
compariſtit,
c,

† Hebr. Tu, ih

1, e, UXorem,

I. Nam utrume

merum apnd
Videnot. in
b. & Kiddulſch
Syra it, Baya

CNNI.

e.
algnictet 40:
diccac)lingn
keaeſimen.
dqtales es
as ed en i.
hlrmi De.
,se ne parum.
agnos, giſunt
(tenpe) gnod
Drum ſicli ſunt
I7. E Reiit er
Hy.

n ad ar

amoagenumſn
ond ie. Mign
nt znor nolee⸗
kie: gud olnn
Uerit ae verbis ide⸗
Apum qlicem kece⸗
n ulgales, cepit,
d alleg. habetin: N
DPn ie gni
deio ſio perhencll,
gu nimmet/ confet.
orot, fol. 50. 4, &

CAbP. XXIV.

GENESEOS.

189

in en mh lor.
1.& not ad 1,Chrn.
e ſalkut Pat, 1,fol,
Eick 1. pro: NeN
umgbidem ketitla-
uum terit, (ſed mul .

Cee ſile lun gll
6eg il: w

f. 1pto ehubet
dunt.

1. bic addit: Dan .

tintione,
lone Hebraica, qua l⸗
5
legit e;
ſed

gphronis] i. e. Stabilitas? 8. ei fuit, quia egreſſus eſt (ager) de manu idiotæ ad manum
regis; 29. ſenſus autem literalis Scripturæ eſt: & ſtetit (ſive ceſſit) ager & ſpelunca-,
quæ in illo fuit, omnesque arbores Abrahamo in poſſeſſionem &c. Verſ. 18. Co-
ràm omnibus, qui intrabant portam urbis ejus] i. e. In mediq omnium & in ſtatione-
3 0 omnium comparavit ſibi illum (agrum Abrahamus.)

CaAL. XXIV.

VErſ. I. Benedixemt † Abrahamo in omnibus] (Iſtud:) 72 i. e, in omntbus;
per Gematriam efficit: i. e. filius, 1. poſteaquàm igitur ei (Abrahamo) exti-
A iüt filius, opus fuit, ut ei (quoque) duceret uxorem. Verſ. 2. Senem domus
ſuæ] Quoniam (dictio p?) cohæret (ſequenti voci, ideò) punctum habet pj.* Eod.
verl. 2. Sabter femur meum] Quoniam is, qui juramentum præſtat, opus habet, ut⸗

manu ſua accipiat rem pretioſam 2. præcepti, exempli gratia: librum legis aut pre-
cum; circumciſio autem fuit ei (Abrahamo) primum præceptum, eaque per afflictio-

Aa 3 nem

ſed prior lectio præferenda, MSt. Erff. I. habet
aDY MSt. 2. WayxX; ſed mendoſæ ſunt iſtæ
voces.
2%. Vel: Ermitas, Hebr. Apwn, LXX. quoque hic
verterunt: z é iidem paulò poſt verſ. 20.
h. cap. tranſtulerunt: x éανναμπ & confirma-
tus eſt, ſic & autor Vulgatæ utroque in loco
vertit, eonfer. not. in ar ne h. loc. it.
tract. Talm. Bava batra, fol. 69. b.

29. Sive: principis, ita ab autore noſtro vocatur-

Abrahamus, nam vir princeps ac ſpectatæ digni
tatis Hebræis dicitur 770, imòô Latinis quoque
divites ac potentes dicebantur reges.
30. Hebr. mmypa, ſenſus eſt, quod Abrahamus
agrum illum præſentibus & circumſiſtentibus o-
mnibus, qui portam urbis ingrediebantur, ſibi
comparaverit, confer. not. in na n h.
† Hebr. Pa, iſtud, ut & ſequentia usque ad:
i, e. uxorem, abſunt ab utroque MSto Erff.
1. Nam utrumque a & à eundem exprimit nu-
merum apud Hebræos, nempe numerum 52.
vide not. in am new h. loc. it. Joma, fol. 28.
b. & Kidduſchin, fol. 92. a. & Bava mezia, tol.
87. a. it. Bava batra, fol. 16. b. & fol. 17.: a. &

Sanhedrin, fol. 107. b. it. Sota, fol. 5. a.
x„ Nam in correctis exemplaribus, verbi gratiã: in
Bibliis Baxtorf. ſuprà literam a in dictione " ha-
ι●
betur punctum ſive ſignum o hoc modo: ob
confer. hic Joma, fol. 2 8. b.
2. Sive xetαααοο pretioſum, nam illo Judæi adhuc
in hodiernum usque diem in Synagogis ſuis uti
ſolent, quod is, qui jurat, apprehendere debet,
puta librum legis aut precum vel alium librum
ſacrum, in quo nomina Divina ſunt ſcripta at-
que hæc apprehenſio dicitur eis on reo qu
jurandi formula eleganter in jure Græco expris
mitur, quando dicitur: zgaτσααιrτς εα
lv A& && r ενaν„ν, tenens in manibus ſui-
rem magnam vel auguſtam i. e. volumen legis
vel alium librum ſaczum atque ex hoc ipſo verſu
2. hujus capitis 24. Geneleos Judæi apprehen-
ſionem iſtam rei alicujus ſanctæ probare nitun-
tur, vid. Buxrorf. Synag. Jud. c. 48. pag. m.
6 90. S& ſeq. ubi plura de jurandi forma ac mo-
do, confer. & Toh. Lightfoot Hor. Talm. in
Matth. c. 2 3. v. 5. pag. 42 6. editionis Lipſienſis,
ac tractat. Talmud. Schevuot, fol. 3 8. b. uti in
nar re h. loc. allegatur ad marginem.

190

GENESEOS.

CAF. XXIV.

nem 3. ei evenerat ac(proptereà lipſe illam 4, dilexit eam q; accepit. . Verſ. 7. Dominas,

Deus cæli, qui tulit me de domo patris mei] (Dixit hic Abraham Deus ccœli,] nec dixit: †

& Deus

3⸗ Sive: dolorem, circumciſio enim ſine dolore

4. Circumciſionem ſcilicèt, hinc Rabbini exiſti-

7

†

i „7 T rd . Wen e den ed 2e

non peragitur, qui certè major in Abrahamo jam
ſene fuit, quàm in infantibus, tecens natis.

mant, ſenem illum ſervum Abrahami circumci
ſioni ceu fœderis Dei ſignaculo manum admo-
viſſe & Abrahamo juraſizy vide Buxtorf. Synag.
Judaic. dict. c. 48.
.„Vel: illam obtulit ſervo ſuo ſeni, ut per eam

—

juraret „confer. Gur Arjeh fol. 34. col. 2. fin.

& col. 3. princ. Hebr. T, MSt. Erff. r. id o
mittit; ſed in MSto 2. pro eo habetur xe 79 †
iy yaww 3. e. idcircò dixit ei: ut juraret ſu-
per illam (ſcil. circumciſionem,) in Berolinen-
ſi editione, ut & in ar poſteà addita ſunt
Aka: paw: e 7 nü e wi, n e
.ù.M
o nn ien nn i. e. vult dicere: cur (A-
braham) non dixerit: ſub femore tuo (ſed ſub
femore meo, ) nam adjurare debuerat ſervum
per ipſius circumeiſionem, (ſed reſpondetur, )
quòd Abrahami circumciſio præceſſerit circum-
ciſionem lervr, idque facile eſt intellectu.
Hebr. π, in MSto Erff. z. his præmiſſa
ſunt iſta: ryan rere en eene e e
2ðð
* Pa e n e een e e en
NX Ee ne een r een ee een
2ðð
äl
T re ας Datene en een ee
repetitis verbis textus: ſcil. Dominus cœli &c.
ita pergitur in MSt. 2. ee e.
Nr eir 7 rhre Ne r 7) n ae
e en nenree ne en min
vi * Den n enen e een e
a een eee n en nee en een en
Xρν P a en r 7 n en
at n ee e en wee ee ee e ene

4

er ne nnen ene n nen

—

ee en n enn en eennen

i en e en De e an Nen edn
4
Den PnXα in ee neen

N e edern Trn p'
ve Dyr e nn n en h
nx ree ne nr nne wree e en

S I Wree, e ne d Ir ree

n aν hν+ςυ nre h hnrrnn
1* e n e ree 77*
N irH r nnne rn henr n .
vhy r Wen rn irde N Gane rhe
ſic videtur ) 7S„“' nhn e ee e
Syr ν nn (dd en hic ſupplendum
7* n , y dei n an i ie de
ien re en e PeT Ree r
Ne n ee e . =o & e=HHn ne
ð,ð
h e enen e er yne, r
& rn i. e. quid opus tuit, mentionem face-
re hic exitus ejus (Abrahami) ex domwo patris
ſuig ſed (reſpondetur: ) quoniam dixerat ſer-
vus: ſi noluerit mullies illa ſequi me in regi
nem hanc, an reducendo teducam filium tu-
um in terram illam, unde egreſſus es? (verſ. 5F.
h. cap.) reſpondit àbraham: ne metuas tibi ab
hac re, nam Deus corlorum, qui accepit me de
domo patris mei & & terra nativatis meæ, iſte,

inquam tibi, mäütet angeum ſuum tecum &

proſperabit viam tuam, ita, ut velit mulier il-
la ſequi te, (repetitis verbis textus, ſcil. Deus
ecœli &c. ita pergitur in MSto z.) ego dico,
quèd non ſit illius (Dei) voluntas, ut lius
meus illuc revertatur, quocircà ego dico tib
Spiritu prophetico, quòd ipſe Deus) midarus
ſit angelum tecum, ut velit mulier illa te ſequi,
mittet certò „ nec inducas in animum tu-
um, ut dicere velis, (verbum:) M* ſigni⸗
ficare petitionem (vel: verbum iſtud eſſe mo-
di Optativi, non temporis futuri „) nam ſi ita
(ſentires vel diceres,) enervaresS. Seripturam,
Icil. id, quod dicitus in textu: ecce Rebecea eit
coràm te, accipe & abi ſitque uxor filio domi-
ni tui, prout locutus eſt Dominus (verſ. 51. h.
cap.) ſi itaq; dicere velis, (quod) iſtud myon
i. e, mittet angelum ſuum „ſignificet petitionem
(ſeu quòd ſit modi Optativi „ hoc erit tibi titu-

bationi & Offtenſioni animi. (vid. 1., Samuel, c.

N. M

8 Deus tert⸗

Arahathus

ioum;

men e)⸗s

Chatan.
10, kocl/

Ad uiilitamm

2 1 4 1
minut/ 49
fi) uo
Netumſiti
Gerlrtionen
locn eonen
6710 00
eiuut (1n
li dicens:
ti (udi)
17.) ſei⸗
lenhoris fut
(iſud
eteoni) Eii
Cꝛecedes 9
bitierwinzi
lris ejus ne
c. 1... 1 , ne
ei, onian
11 (i,) au
ſitſeinionen
illam kxum
biliet domin
leg. c. hi
ponee, gid
u5) detan
velis (Nen
iti ut ſigni
moli,)
(cur) facien
u )nam
fach done
Venitentdon
4. 1.) mde
ſeire, gudie
tumillam:

“ minum;

H

rdn

Ro

e

wyon H

ON rxd
d

ie ſnpplendum

d

eee

a n

entinem lete.

er dorvd Palts
iin iei ſer.
eqen mein tegi.

Cucamn fliimn -
ises? (Netl. “

newernastihiad

giatctpit ne e

Puatig ner, ilie,
ſuum terum &
NRFelit mulieril-
tentus, ſeil. Deus
0 1.) ego gico,
olunnet, t flins
cs ego gico lidi
(Deus) miſutge
hulie ate ſegoi,
in animum tu⸗
ſani⸗
un iſluc ellemo⸗

mun,) namn ſtitze

esd tiptlran,

erce Rebeces eſt
uxor klio domi-
inus (Nerl. 51. .
gudd) iuaf
miheet hetitionem
hoc erit ibi titu⸗

idft dunvtn.

CAb. XXIV.

QENESEOS.

—

& Deus terræ;

6. aſt ſuprà * dixerat: & adjurabo te &c. dixit ei (ſervo ſuo

Abrahamus:) nunc ille eſt Deus cœli & Deus terræ, quem aſvefeci 7. in ore ho-

Deus terræ, quoniam
men ejus fuit uſurpatum 9. in terra.
Charan. Eod. verſ. 7.
10.
ad utilitatem meam, 1¹.

Eod.

8. ſed quando (Deus) me tulit de domo patris mei, fuit ille Deus cœli & non
homines mundum in gredientes non cognoverant il lum necno-
verſ. 7. Edomopatris mei] (Nempè: de-
L Et erra nativitatis meæ] (Videlicèt :) ex Ur Chaldæorum.
Eod. verſ. 7. Et qui locutus eſt mibi] (Particula hic ſi gnificat ) Ii. e.
veluti (in illo loco:) qui locutus eſt ſuper me,

12. ſic quo-
qgue

31.) ubienim dixit ( vel locutus eſt) Do⸗-
minus à at, quando interpretaris illud ( verbum
mbv) quòd ſignificet vaticinium (vel quòd ſit
verbum ſpiritu prophetico pronunciatum, ) &
declarationem continens, (tunc ) quadrabit hoc
loco exponere iſtud: locutus eſt Dominus ( ſen.
ſu aptò & commodo,) huic ſimile eſt, quod
dicitur (in illo loco:) & reſpexit (reſpondit)
Eli dicens: abi in pace, Deus Iſraelis Amd i. e.
dabit (tibi) petitionemtuam (1. Samuel c. 1.
v. 17.) ſi enim dicis, ( quòd verbum) rd ſit
temporis futuri; non autemn modi Optativi, ſed
quòd (iſtud:) N ſpeciatim attribuatur (ſa-
cerdoti) Eli, tunc expeditum tibi erit, quan-.
do accedes ad textum illum, (ubi dicitur: & a-
biit fœmina illa per viam ſuam & come dit atque
facies ejus non erat ei amplius (1. Samuel. d.
c. 1. v. 18. nempe:) facies indignationis non erat

2 52 V.

ei, quoniam ei jam anteà ſpem fecerat prophe

ta (Eli,) quòd Sanctus ilie Benedictus daturus
ſit petitionem ejus, etiam quando accedes ad
illum textum, qui dicit: utique i. e. ſta-
biliet Dominus verbum ſuum (1. Samuel. al-
leg. c. 1. v. 2 3. ubi vid. Raſchi not.) poteris ex-
ponere, quòd vaticinatus ſit Eli, fore, ut (De.
us) det ei petitionem ſuam; ſed ſi interpretari
velis (verba iſta:) & Deus Ifraelis t i. e. det,
1ta, ut ſignificet petitionem (vel ut ſit Optativi
modi,) poteris tecum reputate ac quærere.
(cur) facies indignationis non fuerit ei ( ampli-
us?) nam ecce illa (Hanna) non eſt gravida
facta, donec illi (ambo, Kil. maritus & uxor)
venirent domum ſuam in Rama (verſ. 19. dict.
c. 1.) unde igitur iſa (Hanna tunc) poterat

verbum tuum (v. 2 3. dict. c. I.) poteris quære-
re: quid loeutus ſit) Dominus?) quoniam
petiit Eana, ut illud ſiabiliret (Dominus,) hæc
KR. Joſeph, filius R. Gimeonis; alia explicatie
(verborum:) Dominus, Deus coæli, qui tulit
me &c. ctraà de hoc joſepho, R. Simeo-=
nis filio, vid. infrà verſ. 6o. h. cap. in not. Sign.
F it. not. ad Geneſ. c. 45. V. 2 3⸗Sign. *
6. LXX. tamen hic addiderunt α ααα☛æ Füg,
prout etiam ſuprà ve:ſ. 3. h. cap. habe ur & in
quibusdam Vulgatæ exemplaribus hic adjectum
eſt: & teiræ.
* Neimpe: Neriu 3, h. cap. ubi etiam Dei terræ fit
mentio, vide not. in ran r h. loc. ut 6
Schevuot ſol. 3 8⸗-b.
7. Hebr. vNMi. e. feci, ut erebro uſurparetur in
ore hominum nomen Dei cœli & terræ, confer.
quæ ſuprà ad cap. 21. V. 3 3,n. 66. notata ſunt,
vid. & num. ſeq. 9. h. verſ-
8. Ita hic verto dictionem nyon de qua conſer. ſi⸗
prà Geneſ. c. 9. V. 10. ibiqueè Raſchi not. num.
21.
9. Vel celebratum, juxtà Hebræum: ), uſita⸗
tum, vide paulò ante num. 7. h. verfſ.
10. Confer. Gur Arjeh fol. 34. col. 3. pring.
ubi objectioni am ſive R. Moſis, filii Nach-
man, qui exiſtimat, Abrahamum in Charan
eſſe natum, reſpondet, confer. & Johan. Lightfoot
in Act. Apoſtol c. 7. v. 2. & 3. pag. m. 60. & 61.
edirion. Lipſiens. & not. in onon ne b. loc.
1. Vel: propter me, mei cauſa, confer. inſià
Genel. c. 32. V. 3 I. ibique not. n. 92.
12. Id eſt; meâ cauſà & in meum commodum, uti
1. Reg. 6. 2. V. 4. habetur, confer. not. adGeneſ.

c. 28. v. 15. & ad Genel. c. 37. v. 34. 5c ad Num.

ſcire, qud eſſet paritura? & dum accedis ad tex-
tumillum: utique Dominus d 1i. e. Kabiliet

c. 17.V. 5. n. 9.& ad Num. c. 3 2. V. 2 8. n. 27.

192

GENESEOS.

CAbP. XXIV.

que omnes (particulæ) & & — 0, quæ conjunctæ ſunt (verbo:) ), ex-
plicantur per O, 13. quarum Chaldaica interpretatio eſt: † v & πι ρ & 1 „p
14. quoniam non convenit (verbo) lingua & & 859; ſed N, N&
DHO&, 15. quarum (vocum) Chaldaica interpretatio eſt: Py, v& Pp;

16. aſt (verbo) ) % & convenit & & — h. 1 7.
vit mihi] (Nempe:) inter partes diſſectas. 18.

Eod. verſ. 7. Et qui juna-
Verk 8. Et inſons eris à juramento meo]

Et accipe 19. ei (lſaaco) uxorem de filiabus Aner, Eſcol & Mamre. Eod. verſ. 8. Tan-
waummoaò ſilium meum &c.] (Particula) P eſt exceptiva, * (nimirùm) filius meus non
redit; 20. ſed jacobus, nepos meus, tandem (eò) redibit. Verſ. 10. De camelis do-
mini ſui] Noti illi erant præ cæteris camelis, quoniam egrediebantur capiſtrati 21.
Propter damnum, 22. ne alienos agros depaſcerent. Eod. verſ. 10. Atque omene bo-

l M

13. Id eſt: ſuper, propter, vide Raſchi not. ad E-
Zech. c. 32. V. 2I. ubi ipſe eadem, quæ hic an-
notavit, confer. & not. in 'nam irnev h. loc.
item ſuprà Geneſ. c. 20. Verſ. 2. n. 4. & not. ad
Jud. 9. v. 54. n. 17.
In Berolinenſi editione & in pon re hic ad-
dita ſunt iſta: vpri eeen ee en
Mayn hon ni, i. e. ſenſus eſt, quòd Tar-
gum uſurpare ſoleat Lamed loco: propter, idque
facile eſt intellectu.
14. Id eſt: ſuper me ſuper illum & ſuper illos, con-
fer. infrà v. 2 1. h. cap. ibique not. n. 54.
15. Id eſt: ad me, ad illum & ad illos, confer.
Exod. c. 32. V. 3 4. ibique not. num. 105.
16. Id eſt: mecum, cum illo & cum ilis.
17. Id eſt: ei, mihi & illis; ſenſus autem eorum,
quxæ hactenus ab autore noſtro dicta ſunt, eſt iſte:
qquando verbum an conjungitur particulis , o
& d, tunc particulæ ſeu pronomina illa ex-
ponenda ſunt per hy, iy & Sy) ſuper me,

ſuper illo, & ſuper illis (i. e. ex mente autoris †

noſtri: propter me, propter illum, propter illos,
vid. num. antec. 11. & 12.) ratio eſt, quoniam,
quando particulæ illæ ſen pronomina ſignificent
mihi, ei, illis, non dici ſolet: i , ienn
Sc. ſed h& a,ide e &e, aſt verbo &ι con-
venit: , , & hoc modo: w zde, re
Rc. confer. not. ad Geneſ. c. 2 8. v. 1 5. n. 5 1. &
ad Exod. c. 4. V. 16. n. 30. & ad Exod. c. 3 2. v 34.
n. 105. vide & Gur Arjeh fol. 34. col. 3. fin.
18. De quo vid. ſuprà Geneſ. cap. 15. V 17. & 18.

haud velit ſequi, poteris ſalvò juramento, mihi
præſtitô, accipere filio meo uxorem de filiabus A-
ner, Eſcol &c. confer. Kidduſchin, fol. 61. b.
it. not. in 'nam o h. loc. vide etiam infra v.
37. h. cap. n. 71.
* Vel: particula illa excluſiva ſeu diminutiva eſt, ſic
Pyn hic interpretor, vide Raſchi nor. ad Genef.
c. 2 8. V. II. n. 3 8. & ad Levit. c. I. v. IO. & ad
umer. c. 7. verſ. ult.
20. Videlicèt: in terram illam, nam, uti Rabbini
tradunt, quoniam Iſaacus, tanquâm ſacrifici-
um, in monte Morija fuit oblatus, ideò prohibi-
tum ei erat extrà terram ſanctam abire in aliam 3
aſt Jacobo id non erat prohibitum, cum is non
fuiſſet oblatio ſancta, ſicuti Iſaacus, confer. not.
in S'pam mov h. loc. & cap. ſeq. 2 5. V. 26. n.
& 1. & Gur. Arjeh fol. 3 4. col. 4. med. in MSt.
Erff. 2. etiam hic additur drppn iey ne n
D5 a "&i. e. quia filius meus perfe-
ctum fuit holocauſtum, (ideò) ne reducas eum

2122. Senlſus eſt: tung & eo caſu, quando pirgo te

illuc.
21I: Chamus eorum ori fuit appoſitus, fiſcella di-
citur Plinio I. 18. c. 19. quà jumentorum ora ca-
piſtrantur, ne gramina vel tenera germina præcer-
pant, vide infra not. ad vrl. 32. h. cap. n. 67.
confer. & Bereſchit Rabba & not. in S r0
h. loc.
22. Id eſt: damni vitandi cauſa, ne depaſcerent
gramina in ſolo alieno, Jureconſulti damnum
ab animali, quod ratione caret, illatum, vocant
pauperiem, unde naſcitur actio de pauperie, vid.

Digeſt. Si quadrupes pauper. fecill. dic.

CA. X

—
pun domi

1,, ſupere
miteendu
flomina:
rayvit ut e
eo,) quon
ſignifteat:
Eod verl.
hifie (gu
fuerit dee
ticordiam

—
lague era
udeorun
conlet, D.
ſchit Rabb
73. Confer
capeleg.
Hieroſoße
o n
winiſaier
barapht
le,
24. Hedr.
ficatione ,
75.
1. Hine H
Uwiorum
Uuphraten
hadet⸗
26, Fieſere
uni
elerent
wid ſcce
3 . he ern
4. 3.
l. Conie
Pltes ven
let & hos

CA XNIV.

—
—

er
E

NNe

1 W;
r qui iun⸗
anento eo
verl. . Ian.
ins mensnon
e amelia do⸗
capiſkratint,
le omnt ho.
nunm

Hramento, mihi
meſliabueA⸗
in, ol 6l.b.
le etach infta.

minutirz eihſie
inot. ad Genel⸗
1. . 10, K l

h, uti Rabbini
guum lelfh.
Higed glollbl⸗
4bire in guen
n, Cuin 1s non
us,conter, not⸗
g. 1f. V. 1260 n⸗
med in Et⸗
y
lus mells helle⸗
ne redueas euln

1us, gleelladi.
entotum 01d⸗
vetminaplece⸗
h,eapel
inen
pe depaſeent
lahi damnum
aum, vent
e kupeltt, 1.

lcie

CAP. XXIV. 193

num domini ſui erat in manu ejus] Inſtrumentum donationis * erat ſcriptum Iſaaco
23. ſuper omnia bona Abrahami, ut (eòô facilius parentes Rebeccæ) annuerent 24. ad
mittendum ei (Iſaaco) filiam ſuam. Eod. verſ. 10. Ad Meſopotamiam] Inter duo
flumina 15. ſita eſt (regio illa.) Verſ. II. &r fecit, ut procumberent cameli] i. e. Cu-
ravit, ut cubarent. 26, Verſ. I4. IUlam præparâſti] Conveniens 27. illa erit ei (Iſaa-
co,) quoniam erit benifica 2S8. ac digna, quæ ingrediatur in domum Abrahami; 29.
ſignificat autem † R manifeſtationem, 30. linguâ vernaculâ: approuveſt. 31.
Eod. verſ. 14. Et in ea cogneſeiam] (Hiſce verbis) ſigniſicatur rogatio, 32. notum mi-
hi fac (quæsôò) in illa. Eod. verſ. 14. Qadòa feceris miſericodiam] Si (puella illa)
fuerit de ejus (Iſaaci) cognatione eique conveniat, 33. intelligam, quòd feceris miſe-

GENESEOS.

ricordiam. Verſ. 16, Virgoe] E loco virginitatis. 34. Eod. verſ. 16. Et vir nonco-

gno-

* Idque erat loco dotis, quam ſponſus ſecundum
Judæorum mores ſponiæ conſtituere ſolebat,
confer. D. Wagenlſeil. Sot. p. 55 I. n. 2. & Bere-

ſchit Rabba h. loc.
23. Confer infrà not. ad verſ. 36. h. cap. n. 70. it.

cap. ſeq. 2 5. V. 6. ibique not. n. 6. in Targum
Hlieroſolym. hic ita habetur: dνnHν ĩ ρννρ
rPa D i. e., omne pulchrum penus do-
mini ſui erat in manu ejus, confer. P. Fagii not.
33 Paraphr. Chald. h. loc, acnot. in π ne
.loc.

24. Hebr. X“, de quo verbo ejusque alia ſigni⸗

ficatione vid. inftà in net. ad verſ. 42. h. cap. n.
2 5. Hinc Hebræis dicitur Seed — i. e. Syria
Huviorum, quia inter duo flumina, Tigrim &
Euphratem, ſita eſt, Junii ac Tremellit verſio
habet: Syriam interamnem.
26. Sic fere LXX, xgl enοναιααοιει & quieſcere fecit,
Junii ac Tremellii verſio habet: curavit, ut
Hecterent genua. õsü .
27. Apta, idonea „ Hebr. — e, Germ. Sie
wird ſich vor ihm ſchicken / confer. infrà num.
3 3. h. Verſ. 14. vid. nic tract. Talm. Taanit, fol.
4. a-

4

23. Quoniam ad domum Abrahami ſubinde ho-

ſpites veniebant, quos ille liberaliter excipie-
bat, & hos parentis ſui mores etiam Iſaacus, fili.
us, imitabatur, ideò domui iſti talis convenie-
bat fſœmina, quæ non parca; ſed liberalis & be-
nefica eſſet, idque ſervus ſenex inde conjicie-
bat, ſi puella potum præberet camelis, unde be-

aefica ejus indoles conſpiceretur, ſie Rabbini lo=
cum iſtum exponunt.
29, Nam etiam is beneficus eſt & liberalis ergà
hoſpites ſuos, uti num. antec. 2 8. dictum.

† Hebr. puin hoc & ſequentia, usque ad: yha
i. e. linguà vernaculã, abſunt à MSt. Erff. 2.
30. Declarationem, probationem, Hebr. rva, f.
e. declaraſti, ſic & Schol. Græc. hic habet:
2gsεm*σ oſtendifti, in Michlol Jophi exponitur:
nam præparaſti.
31. Vel: éprouveſt, nam & ſic exprimere pos⸗
ſis veualeN, Latinè: approbaſti vel probaſti
confer. infrà verſ. 44. h: cap. n. 83. & v. 50. n.
92. it. Raſchi not. ad Geneſ. c. 3 I. V. 37. n. 3 5⸗
& ad 2. Reg. c. 19: vVerſ. 4. n. 1. it. ad Etai. c.
37. Vv. 3. N. I.-
32. Precatio, ſupplicatio, Hebr. ann id eſt:
optavit Elieſer & rogavit Deum, ur notum fa-
cere velit, quòd illa puella domino ſuo, Iſaaco, ſit
præparata ac deſtinata à Divina providentia, ſic
etiam in notis mon 'neov exponitur, mnre
i. e, quèd rogaverit Dominum, ut ei notum
faceret &c. non itaque fuit augurium, vid. Levite
c. 19. V. 2 6. num. 133.
33. Vel: idonea reperiatur, Hebr. han, idem
quod ſuprà νε, de quo vide num. 27. h. verſ-
14. Vide & not. in an hnev h. loc.
34. Ubi virginitas eſt & ledem ſuam habet, ſenſus
eſt: reverà erat virgo & a virginitatem.
ac ſigna virginitatis omnia habebat integra, ut
mox ſequitur in notis, confer. ſuprà Geneſ. e

19

194

GENERSEOS.

CAP. XXIV.

novent illam] Poſtico 35. ejus Concubitu, quoniam filiæ alienigenarum 36. ſervant
2 .„ itico 37. ejus con quoniam m 8
(quidem) locum virginitatis ſuæ; 37. ſed proſtituunt ſeipſas ex alio loco; teſtatur⸗
(autem hic S. Scriptura,) per iſtud, quòd (Rebecca) fuerit omni ex parte innocens (ac

munda.)
rent ei (Rebeceæ) in occurſum ejus. 38.

Verſ. 17. Et acturrit ei obvian, ſervus] Quia viderat, quòd aquæ aſcende-
Eod. verſ. 17. Sine me ſorbere quæsò] (Ver-

bum 3& P3) ſignificat *PAi, e. ſorbitionem, humer, * linguàâ vernacul.
Verſ. 18. Et demiſit ydriam ſuam] De humero ſuo. Verſ. 19. MMque dum ſiniverint]
Ecce N ſignificat (hic) R,* (Onkelos Hebraica illa:) — (tranſtulit:)
PpSO is e, dum ſatis habuerunt, id enim eſt complementum (ſeu conſummatio)
otus eorum, quando f ſufficienter biberunt. Verlſ. 20. Et evacuavit] (Verbum-

vN Ggniſicat O i. e. effuſionem 39.

ac ſæpè occurrit in lingua Miſchnæ, (ubi

inter alia reperitur:) NR i. e. qui evacuat (ſeu effundit) de vaſe in vas, in Scriptu-

ra quoque huic ſimile habetur, (veluti in

illo loco:) ne NW i. e. evacues (ſive de-

nudes) animam meam, 40. item: (in illo loco:) qui v i. e. effudit (ſeu proje-

cit) in mortem animam ſuam. 41.

Eod. verſ. 20. Aquarium] (PU eſt) lapis

excavatus, in quo cameli (aquam) bibunt. Verlſ. 2 I. olſtupebat] (Verbum ND)

ſigni-

19. V. 36. n. 8 1. ut & not. ad Hoſe. c. 6. V. 10.
Sign.* it. Bereſchit Rabba h. loc. uti in *
DPpnon ad marginem allegatur, vid. hic Jevam-
mot, fol. 6 1. b.
35. Vel: præpoſtero, averſo concubitu, id eſt:
non eo modo, quò cum foœmina res haberi ſo-
let; ſed præpoſtera venere, vel, uti in Gur
Arjeh fol. 3 5. col. 1. princ. exponitur: quòd
nemo illam cognoverit, pDa N— ee
ymea etiamſi id non fuerit in loco virginitatis;
id eſt: præpoſterâ venere, uti jam dictum, ita
hic ain ν expono, Rebecca itaque virgo

erat tam à parte corporis anteriori, quam poſte-

riori, confer. Geneſ. c. 34. V,. 2. H. 6. & Deute-
ron. c. 22. V. 22. ibique not. num. 43. vide &
not. ad I. Chronic. c. 2. verſ. 3. num. 2. it.
D. Wagenleil. Sota pag. 385. & p. 882. 9.,
12.
36: Sive: Ethnicorum, b wa, ita in edi-
tione Hebr., quà uſus ſum, legitur, in Bibliis
Buxt. ut & in utroque MSto Erff. habetur h
Svnm filiæ gentilium, in Bereſchit Rabba Sect.
60. alleg. Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 370. legi-
tur: di 7â rman i. e. filiæ gentilium, res eo.
dem redit, confer. Galatin. de Arcan, Cathol.
Verit, lib. 7. C. 17:

37. Hebr. rnn ren, ſic in exemplari Hebr.
quo uſus ſum, ut & in Bibliis Buxtorf. ſed in lo-
co, qui apud Buxtorf. in Lex. Talm. dict. fol.
370. habetur legitur: mDy byon i. e. locum
nuditatis ſuæ; ſed idem utriusque ſenſus eſt.
38 Idque indicium fuit, ex Rabbinorum ſenten-
tia, quòd virgo illa eſſet de cognatione Abraha-
mi, cui etiam aquam occurriſſe fabulantur ju-
dæorum magiſtri, confer. not. in pan r ac
Bereſchit Rabba h. loc. vide & ſupr. Geneſ. . 21.
v. 30. n. 6 1. atque infr. Geneſ. c. 47. v. 10. n. 19⸗
& Geneſ. c. 50. v. 3. n. I.
* Sic exprimo hic: p, Latin?: ſorbere
conkfer. not. ad Habac. cap. I. verſ. 9. num. 14.
it. tract. Talm. Schabbat, fol. 77. a.
XX Confer. hic not. ad Eſai. cap. 4. verſ. 4. num. 7.
& ad Hiob. c. 42. V. 8. n. I I. & m. 12.
† a: quando ſufficienter biberunt, abſunt in He-
bræo à MSto Erff., 2. =
39. Excuſſionem, evacuationem, Wαα nne
i. e. eſfuſionem & diſperſionem, uti in Michlol
Jophi hic exponitur, confer. Raſchi not. ad
Thren. c. 4. V. 21. ſic & in notis ad librum
Prec. Jud. part. 2. p. 248. b. med, explicatut.
40. Uti Pſalm. 141. v. 8. habetur.

41, Vide Eſai. 6, 53 Ve I2.

. UN
ſenſen 1
ſcant (eu n⸗
ſeuut)ieſola
tur, dum Wi
ige hauſi
(ireram) Ian
labet ſignifi
fundamenti
Iivatione 10
Hivatione 0
dum tureheri
Obmmutuit gui
Wie kn
40, ut & (in

io N

interpretatuse
i e, motabatd
viam ſaam p⸗
ce (no⸗
tur 5) in voce
cal ahyie.

—

4. diye: ademi

expomitur rn
43. Diblii,e,
44. Vide Eſai. .
4 . Obllupelced
eee a, (Onſi
ſto lignorelhe
Trerhellii ad
3 Hebr. me
linenſi edliione
fundamemtum
3 In Bibliis Bun
uſus fum, v
Veibum: N
PN ,
hoe loco abu
46, Pront Micha
4). Ficuti iob,
48. Wide jetem.
polt: Oie

CAN.

—
n3t, ſeryanz
9 teſtatur,
innocens ae
Aue aſcende⸗

gnadg (Ver.
d vernaculi.
lenm fninerin⸗
(mandulit:)
Ohfummato)
¹] (Verbum,
Hiſchne, (dbi
as in deniptu⸗
aces (Sre de.
dit ſen proje⸗
P en) hypis

dum RNN

ſeni⸗

—

n exewplari Hebr.
Buxtort. ſed inlo⸗

x. Talm. cict, tol.
diyd i e., locum
ague ſenſuseft.
abbinomum ſenlen⸗
Ognstione Ahraha-
lüſe hepulantur u⸗
t, in ann W e
lupr. Geneſ21.

c47.Vlon 19

Latine: lorbere

1.petlg. num. ..

177..

& m 12.

erunt, tPfuntin ke ⸗

nem , N D
nem, uni in Miehlol
gter. Naſchi no⸗ 4
in notis d lbrum
, mes, en) i
berar⸗

b s. erſ 4, Ild./

=

LCAtL. XXIV.

GENESEOS. 19 †
ſignificat N&ν i. e. ſtuporem 42. veluti (accipitur in illo loco:) NW. i. e. ſtupe-

ſcant (ſeu vaſtentur) urbes, 43. item (in illo loco:) & Ni. e. ſtupeſcat (ſive va-
ſtetur) deſolatione. 44. Eod. v. 2 I. Stapebat In admirationem & ſtuporem conjicieba-
tur, dum videbat negotium ſuum propè eſſe, ut proſperum ſortiretur eventum; 45. ſed
ipſe haud ſciebat, an(puella iſta) eſſet de cognatione Abrahami necne, nec verò mireris
(literam) Tau (in verbo) , nam nulla eſt dictio, quæ incipit* à Schin quæq;
habet ſignificationem (ſeuformam) )DND, in qua non Tau diſtinguat duas literas
fundamenti radicalis, veluti ſunt: N*àa derivatione ν & 8P NNà de-
rivatione DDO., (ſic in illo loco:) DNW ä. e. & obſervat ſtatuta Amri, 46. à de-
rivatione ν1 ita hic quoque & ν⅓‧5Ö eſt à derivatione N& ν & quemadmo-
dum tu reperis ſigniſicationem (verbi) — Hâ in homine, qui conturbatus eſt &
obmutuit quique ſtat cogitabundus, veluti (accipitur in illo loco:) ſuper die ejus
WVi. e. ſtupebunt noviſſimi, 47. item (in illo loco:) ) W i. e. obſtupeſcite cœli,
4 ⁸. ut & (lin illo loco:) – O νR i. e. obſtupui tanquâm horâà unâ; 49. ita di-
ctio SU explicatur de homine ſtupeſcente † & cogitabundo, Onkelos autem
interpretatus eſt?* (N& .,)quòd ſignificet 7, 50. (dum tranſtulit:) & vir e
i. e. morabatur, 51. i. e. cunctabatur ac ſtabat in uno loco, ut videret, an Dominus
viam ſuam proſperaſſet; nec (vocabulum N) vertendum eſt , 52. nam ec-
ce (. O) non ſignificat “ i. e. potionem, quoniam (litera) Aleph non reperi-
tur 53. in voce NO. Eod. verſ. 21. Supebat ſuper ea] (barticula hic ſignifi-
cat) pi. e. ſuper ea, 54. veluti (accipitur in illo loco:) dic 20 (i. e. hy ſuper me
Bb 2 . vel

42. Sive: admirationem, ſic & in Michlol Joplu
exponitur äie., admiratus eſt, ftupuit.
43. Uti Eſai. c. 6. V. I 1. habetur.
44. Vide Eſai. dict. c. 6. 7. 11.
45. Obſtupelcebat ad Divinæ providentiæ za s=-
xoyokelæs conſiderationem, quum eventus propo-
ſito ſigno reſponderet, ita benè in notis Junii ac
Tremellii ad hunc locum.
X Hebr. Arnnrw, in — ben n, ut & in Bero-
linenſi editione habetur ' tbnNi. e. cujus
fundamentum (ſeu radix) incipit.
* In Bibliis Buxtorf. ut & in editione Hebræa, qua
uſus ſum, verbo iſti: πνäÖ præmiſſum eſi
vetibum: ARSnwn; ſed abeſt illud ab exemplari
rnam S, quod hic ſecutus ſum, ac videtur
hoc loco abundare.
46. Prout Michæ cap. 6.v. 16. habetur.
47. Sicuti Hiob. cap. 1 8. v. 20. habetur,

4 ⅜. Vide Jerem. c. 2. v. I2. in utroque MSto Erff.

poſt: 'ne i. e. cœli, additur: w) E

i. e, Obſtupeſcant recti, Hiob. c. 17. v. 7. al. V.
8.
49. Prout Daniel. cap. 4. V. 16. habetur.
† Hedbr. 7a, in utroque MSto Erff. habetur:
7aa, res eodem redit.
* Hebr. n oNN) hæc & ſequentia usque ad:
Pr abſunt ab utroque MSto Erfl. .
50. Id eſt: moram, tarditatem, vide num. ſeq.
51. .
51. Cunctabatur, expectabat, P. Fagius tamen
verbum iſtud in Paraphraſi Chaldaica transtulit⸗
admirabatur, nam etiam „qui admiratur, is cun-
ctatu: & attonitus quaſi hæret & tardat.
52. Loci iſtius expoſitionem vide in notis mau
Won h. loc.

53. Vel: von quadrat voci illi , juxtà Hebræum

ita: non cadit in vocem &c.

54. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 7. h. cap. n. 12. &
n. I4. notata ſum,

196 GENESEOS. CAP. XXIV.

vel de me,) frater meus eſt, 55. item (in illo loco:) homines iſtius loci (interrogarunt)
NN (i. e. NO p) ſuper uxore ejus. 56. Verſ. 2 2. Dimidium 57. ſicli] Innuit
(hic Scriptura) ſiclos Iraeêlis (quemadmodum dicitur in illo loco:) dimidium ſicli in
caput. 58. Eod. verſ. 22. Et duas armillas] Innuit (hic Scriptura) duas tabulas (Mo-
ſis) ſibi invicem connexas. 39. Eod. verſ. 22. Decem aurei pondus earum] Innuit
(hic Scriptura) decem verba, 60ο. quæ in illis (duabus tabulis Moſis continentur.)
Verſ. 23. Et dixit e cujusnam filia es?] Poſtquàm (ſervus Abrahami) ei dederat (mune-
14,) interrogavitillam, 6I. certam enim ſpem poſuerat in juſtitia Abrahami, quòd
Sanctus ille Benedictus viam ſuam ad proſperum finem eſſet perducturus. Eod. verſ.

23. Ad pernolctandum] Unà pernoctatione, 62. (enim) eſt nomen rei (ſubſtan-

tivum;) illa autem (Rebecca) reſpondit: pon i. e. ad pernoctandum (videlicèt) mul-
tis pernoctationibus. 63. Verſ. 24. Filia Bethuelis] Reſpondit ei (Rebecca) ad primum
primèò & ad poſtremumpoſtremò. 4. Verſ.2 5. Pabulum Omnis camelorum cibus dici-
tur & D, veluti palea & hordeum. V. 27, In via] (Nempe in) via deſtinata, in via re-
Cta, in ea ipſa, quâopy habui ſic omnes(literæ) Beth & Lamed acHeh, quæ ſunt ſerviles
in principio dictionis & punctum habent patach, loquuntur de re (aut alibi) expoſita,
cujus jam anteàalio in loco mentio eſt facta aut de eo quod jam declaratum & notum
eſt, dequanam re vxv ſermo ſit. Verſ. 2 8. Domui matris ſuæ Mos fuit mulierum, † ut

haberent domum, ubi ad opus ſuum (peragendum) ſedebant ac filia non annuncia

16

55. Prout ſuprà cap. 20. v. 13. n. 37. habetur. ,63. Vide verſ. ſeqv. 2 5. h. cap. ubi in fine verſus
56. Vide iufrà Geneſ. c. 26, v. 7. habetur y ad pernoctandum, ſcil. multis per-

57. LXX. juxtà Romanam & Complutenſem edi- nodtationibus, uti autor noſter hic exponit, con-

tionem: dra pazgaναν, Vetus liber habet . -]fer. not. in nan re h. loc. in utrroque MSto
3pagease, unde S. Hieronymus in Quæſtion. Erff, poſt vocem ) i. e. perno cationibus,
Hebr. vertit: didrachmum, ac Vulgatæ au. additum eſt: (MSt. 2. habet: ) 7 n n

kor: ſiclos duos, confer. Num. c. I. v. 2. n. 5. bxx i. e. poteris pernoctare apud nos.
78. Sicuti Exod. cap- 3 8. v. 26. habetur, confer. 64. Id eſt: juſto verborum ordine, non so
not. in aτ Nh h. loc. rpal'répoy 3 ſed apte & ſuo ordine ad ſingula re-

59. Sive: cohærentes, conjunctas, Hebr. HO, ſpondit.

reſpicitur autem ad dictionem Sræ, quæz † Hebr. * , in utroque MSto Erff. poſteà

hic habetur, confer. Gur Arjeh fol. 3 5. col. 1. additur a 9 i. e. ided punctatum eſt
circà. fin. in Berolinenſi editione pro 'men (iſtud:) T (nempe puncto Patach, in MSto 2.
habetur ='mun, quod etiam voci: 7 quæ eſt etiam recentior manus at 2 poſuit Patach.)
maſculini generis magis convenit. X .
6o. Seu: Prccepta, aer iſta præ aliis commenta- eg eſ. . habetur: 1&
ti ſunt R. Iſaac, Bar Abba & R. Joeël Moſe, cu- d 9 *)
jus librum penes me habeo eſtque Cabbaliſticus, † MHebr. roe e in MStoErff 2 polſte ſic ha-
in 4t6 Amitelodami editus. betur: % ας ren a dea ie i. e.
&1. Contfer. infrà verſ. 47. h. cap. ibique not. n. 839 utomnes des ſuas narrarent matribus ſuis srat-
conler. & not. in pa o a. loc. que illis (domus ubi dc.)

62. Vid. infrà V. 4. h. cap. ibique notehn, 94*

CAr. MI.

—
jeſolet ten
cucutrit &
guenti 30.
Laban ſeen
30. Zuxti 4
co.) iſt
usvi t.
67, qur ei⸗
pe in viate
ſegnikiea 4
dum veniat
ticula:/
ic eſt. d
nis jo,in m
nuvaorun
1. Vetl:
clat Plieſe
hteret, ut.
Ia; Abran.

HDõDõ
3 Conter, inf
Kvot. in
11 Paſiorem
i
Hebr.
Dopvdyi,
Urff. 1.
6). Prout ſul
ſer hic not
ront ibiger
e. Vel repr
verdom
prepami
Rabddru
Parur, d
, Conler,
nofata funt
n. 4 ½.
Pebr. Thbd
Odie,
69. Vig. not
enel ,4

Ah. XIy.

—
togarunt
diumſliin
dulas Yto⸗
nm] Ionnit
ntinentur, )
ketatſeune.
hami, gudd
Loc, verl.
eiäſobltan.
lelicte) mul.
Dadprimum
im cibus bici⸗
natain viate.
kſuntſettiles
lbi) enpolit,
m & notum

Nlietum,uut

non annuncis
1e

ubi in fine reiſis
ſcil. mullis pei⸗
bicenponit con⸗
in uroque Mto
ernoctatiomibus,
1) n ans h
pud nos.
ine, non vstin
de 20 ſngnla e⸗

Sto Eilt poſtei
punktaum el
atach, in 48to :
lait Patach.)
babetut.
ffa poſten ſeha⸗
nntibus ſuis gin⸗

CAbP. XXIV. GENESEOS. 197

re ſolet (rem aliquam,) niſi matri ſuæ. * Verſ. 29. &: cucurrit] Cur (hic dicitur:) &

cucurrit & qua de cauſa * cucurrit? (videlicèt propter illam cauſam, quæ verſu ſe-

quenti 30. narratur, ubi habetur:) & factum eſt, cum videret inaurem, (nimirùm
Laban, ſecum) dixerat: dives eſt iſte, atque oculosſuos ad divitias converterat. Verſ.
30. Juxtà camelos] Utillos cuſtodiret, veluti † (particula â accipitur in illo lo-
co:) & ipſe ſtabat — Pbp i. e. juxtà illos, 65. ut eis miniſtraret. Verſ. 2 1. Era-
cuavi 66. domum] A cultu idololatrico. Verſ. 3 2. Et aperuit] i. e. Solvit capiſtra,
67. quæ eis (camelis appoſita) erant, nam eorum ora occluſerat (ſervus Abrahami,)
ne in via depaſcerent agros alienos. Verſ. 3 3. Donec dixero] Ecce (particula) N
ſignificat tùm N 6S. quàm 9 ſicuti (accipitur in illo loco:) à i. e. usque
dum veniat Schilo, 69. & hoc eſt, quod dicunt ſapientes (noſtri, nempe, quòd par-
ticula:) ) quatuor habeat ſignificationes, (ex quibus) una eſt, (quòd ſignificet.) &
id eſt: — & Verſ. 3 6. Et dedit ei omnia bona ſua] Et (quidem) inſtrumentum datio-
nis 70. in manu mea (eſt.) Verſ. 37. Non acetpies wrorem lio meo de liabus Cha-
nanæorum] Niſi priùs iveris ad domum patris mei & illa (puella) noluerit ſequi te.
71. Veri. 3 9. Forfitan non ilit fæmina] Scriptum eſt (defectivè) Nν7. filia (quippe)
erat Elieſeri, isque (id) reſpondebat, ut occaſionem † inveniret, quò Abrahamus ei
diceret, ut ad ipſum 73. reſpiceret, quò ei (Iſaaco) filiam ejus (Elieſeris) uxorem trade-
ret; Abrahamus (autem) ei reſpondit: filius meus benedictus eſt; tu verò maledictus

B b 3 *† nec
1
y* Confer. infrà Geneſ. cap. 29. V. 12. n. 17. vide /69. Prout infrà Geneſ cap. 49. v. 10. habetur, ubi
S& not. in moN S—h. loc. 2 y accipitur pro ν*ι ), ſicuti hic autor no-
xXX paſiorem iſtius loci expoſitionem vide in no- fſier exponit, confer. & Geneſ. c. 47. V. 1 8. n. 2 8.
tis om rD h. loc. & not. De r h. loc.

† Hebr. Wn iſtud, ut & ſequentia, usque ad: 70. Vel: donationis, confer. ſupr. verſ. 10. h.
DD, i. e. ut eis miniſtraret, abſunt à MStoj cap. n. 2 3. it. cap. ſeq. 2 5. v. §. ibique not. n. 6.
Erff. 1. vid. & Bava Kama, fol. 9 2. b.
5. Prout ſuprà Geneſ. c. 18. v. 8. habetur, con- * Hebræ. Wn, ſic in Bibliis Buxtorf. ut & in exem-⸗
fer, hic not. in "Daon ov & Bereſchit Rabba, plari Hebræo, quo uſus ſum, habetur, quæ et-
prout ibidem ad marginem allegatur. iam hic in vertendo ſecutus ſum: in editione Be-
G6. Vel: repurgavi, ita juxtà mentem Raſchi hic rolinenſi ut & in ipan ne legitur:
verbum "rua9 vertere volui, alii tranſtulerunt: % i. e. oſtendit eis, ut ſenſus ſit: inſtrumen-
præparavi, expedivi, confer. etiam hie Bereſchit tum dationis ſive donationis monſtravit illis.
Rabba, ſicuti in So no ad marginem alle- 71. Confer. ſuprà verſ. 8. h. cap. ibique not. n. 19.
gatur, ubi vide etiam notas. & not. in Sr N, h. loc.
47, Conter, quæ ſupra ad verſ. 10. h. cap. n. 21.172. Pro'&, ratio hic à Commentatore noſtro
nofata ſunt, it. Nun er. c. 20. v. 17. ibique not. adducitur, vide num. ſeq. 73.
n. 4 9. † Hebr. d'y, in utroque MSto Erff. pro eo habe-
„ Hebr. b iſtud & ſequentia, usque ad: tur :iy, res eadem eſt.
N i. e. alienos (agros abſunt à MSt. Erff. 2. 73. Hebr. ix, & in hac dictione continetur ra-
5 9. Vid. not. ad Geneſ. c. 3 1. v. 52. n 70. & ad tio, cur pro 7 ſcriptum ſit defective &, con-
Geneſ. c. 43. V. 6, e 10 & ad Genel, c. 47. V. 1. fer.

—

nec maledictus conjungitur benedicto. Verſ. 42. Et veni hodie] Hodiè (egreſſus

ſum (è domo Abrahami) & hodiè (hùc) veni, 74. hinc (diſcimus,) quod ſaliverit 75.
ei (Elieſeri) via; dixit R. Acha: gratior eſt coràm Deo oratio 76. ſervorum, qui ſan-
ctis patribus miniſtràrunt, quàm lex filiorum,/7., nam ecce Sectio 7 8. Elieſeris (ſervi
Abrahami) iteratur 79. in lege; cùm tamen multa ſubſtantialia 80u. legis non ſint data,
niſi (ſolummodò) pernutum. 831. Verſ. 44. Etiam tu] (Particula) i. e. etia m
(hic poſita eſt, )ut comprehendat &2. viros, qui ſimul cum ipſo (Elieſere)erant. Eod. v.
44. Præparavit] (VYerbum: M π☛ ſignificat) i. e. declaravit & manifeſtavit 83.
atque ita omnis (dictio) HD, quæ (habetur) in Scriptura, )) i. e. declaratio-
nem rei (ſignificat.) Verſ. 45. Nondum finiveram] i. e. Antequàâm ego finiebam, ſic
omne verbum præſentis temporis † interdum effertur verbô præteriti temporis ac po-
terat ſcribi: D , 84. interdum verò pronunciatur verbò futuri temporis,
veluti (in illo loco:) nam N i. e. dicebat 85. Hiob, ecce verbum præteriti temporis,
item (eodem in loco:) ſic ν⅞â⁹ =. e. faciebat, 86, ecce verbum futuri temporis; cum
tamen

—

fer. num anteced. 72. it. Gur Arjeh fol. 3 5. col.
2. fin. &) col. 3. Princ. & not. in N r h.
loc.
* Nam Elieſer prognatus fuit ex Canaan; Canaan
autem maledictus fuit, (Genel. c. 9. v. 25.) ſic
innotis .a Wme hic exponitur.
74. Atque ita uno die confecerat iter ſeptende-
cim dierum, uti Rabbini tradunt, idque inſigoi

Dei miraculo, & hoc probare nituntur ex verbis

iſtis, quæ hic habertur aRbeS Gan), hinc in
Gur Arjeh fol. 3 5. col. 3. princ. ſcribitun, niſi
juxtä dictam Rabbinorum ſententiam expone-
rentur verba iſta: & veni hodiè, cur eſſet ſcri
ptum: bym hodiè, nam vps Nen adh i. e,
ſermo S. Scripturæ notanter (ſive emphaticè) ac-
cipi debet, confer. num. ſeq. 75.

75. Nempe: in occurſum per modum miraculi,
Talmudici tradunt, quod tres fuerint, in quo
rum occurſum terra exilierie, nempe Abiſai, filius
Zerujæ, Elieſer, ſervus Abrahami & jacobus,
patriarcha, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2096.
confer. & ſuprà verf. 10. h. cap. n. 24. & infra
Verſ. 66. h. cap. n. 11 1. it. Geneſ. c. 2 §. v. II. n.
30. & Geneſ. c. 32. V. 32. n. 9 3. vide & tract.
Talm. Sanhedrin. fol. 9 5. b. uti in pan ne
h. loc. allegatur ad marginem.

76. Sermo, Hebr. ν confer, infrà verſ. 6 3. h. cap.
R. I 4*

77. Id eſt: Iiraelitarum, qui à ſanctis patribus ge-
niti ſunt.
73. Sive: verſus, Hebr. 9, quo nomine hic ve-
niunt verba ſervi Elieſeris, quæ in texiu ſacro bis
referuntur, uti paulò poſt dicitur.
79. Vel: repetitur, nam in capite iſto, uti jam
didum, verba Elieferis bis narrantur.
80. Vel: præcipua capita, Hebr. 1 de qua vo-
ce vid. Buxtorf. Lex. Taſm. fol. 405.
21. Quaſiper indicium, Hebr. nmpmna, nutu quo-
dam, non expreſſis verbis.
82. Simul includat, complectatur, id enim mhæy
hic ſigni ficat, confer. R. Salom. ad Genelſ. c. 42.
v. 22. & ad Deuteron. c. 12, V. 3 1.
93. Gonter. quæ ſuprà ad verſ. 14. h. cap. n. 3 I.
notata ſunt. vide & verſ. 50. h. cap. n. 92.
* Vel: quod exiſtentiam ſen durationem & con-
tinuationem rei ſignificat, ita a hic expono,
confer. ſupr. Geneſ. c. 1 5. V. 17. n. 7 8. G., infraà
Geneſ. c. 29. V. 3. Sign. *
84. Videlicèt: in præterito rvhn, ſed in textu ſa-
cro eſt futurum dò, ad indicandum, quod fu-
turum interdum pro præſenti & vice veria uſur-
petur, ſicuti ab autore noſtro hic notatum eſt.

95. Sic verbum præteriti temporis, per imperfe-

ctum ex mente Commentatoris noſiri putavi
vertendum, vide Hiob. c. 1. v. 5.
86. Ita & hic verbum futuri temporis per imperfe-

ctum

&

—

cAl. XI.
—
tutmen vit,
Sum⸗
ſtin pece⸗
owie⸗
Verborum
tummſetien
Gerentac
mamillaet
lsmaelis
Loth, gui
ba. Verl
ptroccie
Uthacin
nemn verbi
illam ti⸗
dd laud
Dicio r
enimn ſecun.
Oinnis (
t. Vetl
hinam ful

—
QAum junt

vide Hiol
1. Nempd
ris, & n
1 ½. Kicoti
19. broun
conf,not.
3 deil teſoo
in notis
1n, l.1
90, Reſtagt
nim perd
91. Ide:
erptin
conler. G
92. Vel:p
pe, utilla
P ſerl

—
(egreli⸗
Alrerit ,,
gui ſan.
eris (ſeryi
Aſiat data,
ie, ktiam
t. Podx,
ilelarit,
declaratio.
niedan lie
nis ae do⸗
itempori,
ti kemporis,
Poris; cum
tamen

—
8 patribus ge⸗

nomine hieye⸗
texiu ſacro big

iſo, utiam
ur.
de qua vo⸗
of.
n, nutil quo⸗

id enim nhr-
40 Genel, c41.
l.
h. cape n 3l
ap. n. 92.
ionem coh⸗
M bie expono,
n73, inin

led in ten li⸗
dum, Auodtu⸗
ie peria ulut⸗
notanmn elt⸗
, her inhette⸗
8 poliri patafi

her inpete⸗
unm

CAb. xXIV. GENESEOS. 199

tamen utriusque verbi 87. explicatio fieri debeat per tempus præſens (ſive imperfe-
ctum, DN enim ita explicandum eſt, ut ſignificet:) N D Ni. e. dicebat Hiob, for-
ſitàn peccaverunt filii mei, 8. item (eodem in loco explicandum eſt νbpper:) 5R
Nu i. e. faciebat ſic. Verſ. 47. & interrogavi &e. & impgſui] Mutavit (hic Elieſer
verborum ) ordinem, ipſe enim prius dederat 89. ac poſteâ interrogaverat; ſed (verbo-
rum ſeriem Elieſer ideò mutavit,) ne ipſum (parentes Rebeccæ) in verbis ſuis prehen-
derent ac dicerent: quomodo dediſti ei (puellæ;) nec tunc temporis tu ſciebas, quæ-
namilla eſſet? Verſ. 49. Ad dextram] (Nempè, ut Iſaaco uxorem accipiam)de filiabus
Ismaëlis. Eod. verſ 49. Ad ſiniſtram] (Videlicèt, ut Iſaaco uxorem ducam) de filiabus
Loth, qui ad ſiniſtram Abrahami habitabat, (ſic ſeriptum reperitur in) Bereſchit Rab-
ba. Verſ. 50. Etreſpondit Laban ac Bethuel] Improbus fuit (Laban) ac prævertit (ſeu
præoccupavit) reſpondere priùs, quàm pater ejus. Eod. v. 50. Nonpoſſumus loqui tibi]
Uthac in re reluctemur 90. neque per reſponſionem verbi mali neque perreſponſio-
nem verbi apti & cogniti, 9. quia à Domino iſta res provenit juxtà verba tua, qui

illam tibi præparavit. 9². Verſ. 52. Et in curvavit ſe adterram] Hinc (diſcimus,)

quòd laudare debeamus (Deum) ob bonum nuncium** Verl. 53. Er res pretioſas]
(Dictio — b) ſignificat i, e. Kuctus præſtantiſſimos, 93. adduxerat
enim ſecum (Elieſer) ſpecies fructuum terræ Iſraeliticæx. Verſ. 4. Etpernoctarunt]
Omnis (dictio) H), quæ (habetur) in Scriptura, ſignificat pernoctationem unam.
94. Verſ. 55. Et dixit frater ejus ac mater ejus] Bethuel autem (pater Rebeccæ) u-
binam fuit? volebat is retardare (nuptias) ac proptereà venit angelus eumque
inter-

QRum juxtä autoris noſtri mentem vertere volui, ** Conf. not in nan ne, ubißereſchit rabba
vide Hiob. dict. c. 1. v. 5. allegatur.
37. Nempè: verbian, quod eftpræteriti tempo- 93. lta juxtà Raſchi mentem hic vertere volui, con-
ris, & hdeggzquod eſt futuri temporis. ſentiunt & Junii ac Tremellii not. h. loc. alii di-
23. Sicuti Hiob. alleg. cap. I. v. 5. habetur. Gtionem illam de quavis re pretioſa exponunt, ut?

39. Prout ſuprà verſu 22. & 23. h. cap. habetur,
conf. not. ad dict. verſ. 2 3. h. cap. n. 61.
Scil. reſponderet, loci iſtius explicationem vide
in notis nam rew h. loc. confer. & Moëd ka-
ton, fol. 1 8. b.
90. Refragemur, repugnemus, abnuamus, id e-
nim verbum , quod hic habetur, ſignificat.
91. Id eſt: talis verbi, quod rem manifeſtè declaret
& exprimat, id enim verbum 2) bic notat,
confer. Gur Arj eh ſol. 3 5. col. 3. circa fin.
92. Vel: prædeſtinavit, divinitus præſtituit, nem-
pe, ut illam Iſaaco duceres uxorem, confer. ſu-

pra verſ. 14. he cap. n. 30 & n. 3 1. it. infrà verſ.
66.6, h. c. n. 112. Vide & not. in re' h. loc.

autor Michlol Jophi & Kimchi, vide P. Fagii
obſervat. ad Paraphr. Chald. h. loc. & nor. ad
librum Prec. Jud. part. 2. p: 26 5. 2. princ. in no-
tis Raſchianis editionis mpanm o locus iſte
paulo aliter & quidem ita legitur: oa ſwi
e e den ee en e i. e. (Dictio
PD ) ſigniſicat veſtes (pretioſas,) quas
ſecum duxerat (Elieſer) ac ſpecies fructuum ter-
ræ Iſraëliticæ „ niſi fortè mendum eſt in voce
Da ac legendum t'np i. e. fructus præſtan-
tiſſimi, ſicuti etiam in Berolinenſi editione hie
habetur.
94. Confer., quæ ſuprà ad verſ. 23. h. cap. n. 62.

nota⸗

2

200 GENESEOS. CAbP. XXIV.

in erfecit. 9⁵˙. Eod. verſ. 5 5. Dies] (Dictio ☛110 i. e. dies, hic ſignificat) annum,
veluti † (accipitur in illo loco:) )O i. e. diebus erit redemptio ejus, 96. ſic en im
dabant virgini tempus duodecim menſium, ut ſibi præpararet 97. ornamenta ſua.
Eod. verſ. 5 5. Aut decem] i. e. Decem menſes, quòd ſi dicere velis, dies ipſos (hic
intelligendos eſſe, non annuum tempus, reſpondeo,) non ſolere eos, qui aliquid pe-
tunt, rem parvam petere, ac ſi non volueris concedere annum integrum, da nobis
maximamꝓartem ex iſto (tempore.) Verſ. 57. Er interregemus os eus] Hinc ( di-
ſcimus,) quòd non ducant (viri) uxorem, niſi de illius conſenſu. 98˙. Verſ. 59. E
dixit: ibe] Sponte mea, * etiamſi id vos haud volueritis. Verſ. 60. Tuſir in mille
myriades] i. e. tu ſemenque tuum † accipiatis illam benedictionem, quæ dicta fuit
Abrahamo in monte Morijah: multiplicando multiplicabo ſemen tuum, 99. ſit be-
neplacitum, 100. ut ſemen illud ex te proveniat; * non verò ex muliere alia!

† Verſ.

notata ſunt, vocem Rνι i, e, unam, omilit hic
utrumque Mstum Erff.]
9 5. Nonnulli ex Rabbinis tradunt, quòd Bethu-
el éenn bba i, e. veneno lethiferò, quo Abra-
hami ſervum interimere atque illius divitias ac
bona, quæ ſecum attulerat, auferre volebat, ipſe
Deo ſic dirigente perierit, ſic etiam in notis
Ena h, loc. exponitur; cœterum loco
vecborum iſtorum rpne .71 Nn) i. e, ac ve
nit angelus eumque interfecit, in MSt. Erff. 2.
habetur ha e i. e. & percuſſus fuit noctu.
† Hebr. Mo, iſtud & ſequentia, usque ad: wâh
1, e. ornamenta ſua, abſunt à MSto Erff. 2.
96. Uti Levit. c. 2 5. v. 29. habetur, ubi vide not.
n. 9 6. confer. not. ad Daniel. cap. 10. v. 2. n. 7.
& Jae. Cappelli Obſervat. in Genelſ, h. loc. qui R.
Salom- Jarchi expoſitioni adſtipulatur, vide &&
Gur Arjeh fol. 39. Col. 4. circà fin. it. infrà Ge-
neſ. c. 40. v. 4. n. 6, & Numer, c,. 9. V. 22. ibi-
qqué not. n. 40. V
97. Vel: ordinaret, ita hic verbum dad cum
Gur Arjeh fol. 3 5. col. 4a princ. interpretor, ubi
habetur: pewon pr i. e. ut ordinaret, recti-
ficaret ornamenta „ Germ. das ſie ihren
Schmuck anbereitete / confer. hic tractat. Ti
mud. Ketubhot. fol. 57. b. uti in unar Nnh.
loc. ad marginem allegatur, confer. & Nedatim,
X Nempe: decem menſes, hæc eſt mens Commen-
tatoris noſtri.
8. Hiſce & jura civilia adſtipulantur, confer.
Gur Arjeh fol. 3 5. GOl. 4. med. ac not. lin *

Sm h. loc. ubi Bereſchit rabba ad marginem
allegatur. .
*X* Meo arbitrio & autoritate, per meipſam, Hebr.
uxyyp, confer. not. in dbanm o h. loc.
† Hebr. Jynn n& usque ad . hhe n i. e. in
monte MoOrijah, iſtorum loco in MSto Erff. 2. hæc
habentut Para bN ne ene e en
en en eeee n i. e. notum no-
bis eſt, quòd te uxorem ducturus ſit ille, qui
benedictus fuit in monte Morijah benedictioni-
bus iſtis, de quibus dicitur: (multiplicando &c.)
99. Prout ſuprà Genefß, cap. 22. v. 17. habetur.,
poſt verba iſta: “ n& i. e. ſemen tuum, in
MSto Erff. 2. addita ſunt iſta: nn nnenn
e wade e De yn en dnn een
pn b n e e ene ee e n en
PpN AOE e Nn i, e. tanquàm ſtellas cceli
(Geneſ. c. 22. v. 17.) & hoc eſt (quòd hice dji-
citur:?) in mille myriades & poſſideat ſemen tu-
um portam inimicorum ſuorum (h. verſ. 60.)
atque hoc eſt, quòd dixit (S. Scriptura:) & pos-
ſideat ſemen tuum portam oſorum ſuorum (ſu-
prà Geneſ. c. 22. v. 17.) enim verô ſciri non
poteſt, utrum ex te (futurum ſit ſemen) illud;
an ab alia muliere.
100. Nempe: coràm Deo, placeat Deo, faxit De-
Deus, confer. not. in am h. loc.
* Hebr. hn n N N, in MSto Erff. 2. pro
iſtis habetur: èe &* ne enen ee en
nporD Ja OQn i., e. (placeat) Deo cœlorum,
ut tu ſis illa, & ut benedi tiones illæ in te com-

pleantur.

*

1

—
ſal 61
Juceret Hag
eret, 101.
nim: Epr
1oꝛ ibique
A meltand
jeluticaccip
y/ vilit aut
Ketnata ? fi
in terram,
iplamaltent
hydriumtuan
ze,Kinclinan
(linationem
clinaveritte,
Mon attinget!

mrrre n
† Bebe N
31 1
it. Exod, c. 1)
19. Sign.
101. Conket,t:
vide & Berel
MN ad mar
tas.
101. Vide ſupt
nel. c. 12. V.
10. Uti ſupr
not, in NN
194. Vigeblalm
rachot, ſol.2
Voda dat, ke
V. 10. ik, ſupr
IOn. Tradit
69. atquede
allegat
19 5. Vel: ſole
interpretot d
Talm. fol,
ille ellet: An
Rinazoni⸗

xry.

—
annum,
, ſc enim
menta ſua,
ios (bie
Aliqui Pe⸗
da nobis
line (di.
Ferl.ſ9. E
luſßtin gile
e dicz kuit
199. lit be⸗
Wbliere alial
Verl.

—

44 marginem

eiplam Hebt.
h. loc.
1i. er
8to Etkk. Ahee
we n
e., notumno-
ſt ille, qui
hbenecickioni⸗
iglicando &e.))
17. hibetur,
men tuum, in
NDn
S
N N
n ſeellas eceli
(quoc hie aj⸗
deat ſemen tu⸗
(l. eil. 60.)
Ptura: &por⸗
Imſuorum (ſu⸗
vero ſeiri non
ſemnen) ülud;

Deo, fanit De⸗
h. loe.
1do 1. po
n W
Deo cœlorum,
ille in teco⸗

201

CAP. XXIV. GENESEOS.

† Verſ. 62. Veniebat ex ambulatione adputenn Lachai Roi] Nam iverat’( Iſaacus, ut ad-
duceret Hagarem Abrahamo, patri ſuo, ut eam ſibi (Abrahamus) matrimonié jun-
geret. 101. Eod. verſ. 62 Habitabat in terra Auſtrali] Propè illum fontem, dicitur
enim: (& profectus eſt inde) in terram auſtralem & habitabat inter Cadeſch & Schur
102, ibique erat fons (iſte,) nam dicitur: ecce inter Cadeſch & Bared. 10z3. Verſ. 63.
Ad meditandum] (Verbum H hic) ſignificat 5 i. e. orationem (ſeu preces „
veluti (accipitur in illo loco:) effundet 11) . i. e. orationem fuam. 104. Verſ. 64.
Et vidit Iſaacum] Vidir (Rebeeca) illum honorificè ornatum 105. ac (proptereâà) con-
ſternata * fuit à conſpectu ejus. Eod. verſ. 64. PEe cecidit degamelo] Demiſit ſe illa
in terram, (interpretatio) juxt à Targum ejus eſt 2NR N i. e. & inclinavit ſe-
ipſam ad terram, ſed ſolum ipſum non attigit, veluti (verbum)) O i. e. demitte quæſò
hydriam tuam, 106. (Chaldæus interpres tranſtulit:) O¹% Ni.e. inclina, item (iſtud:) O¹

i. e. & inclinavit cœlos 107. (Chaldæus vertit:) Nâ â1i. e. & inclinavit, ſignificans in-

cli nationem ad terram, huic ſimile eſt, (quod habetur in illo loco:) cùm 7 Ni. e. in-
clinaverit ſe, 108. non projicietur, ac ſi diceret: cum inclinaverit ſe ad terram,

non attinget ſolum. 109. Verſ. 65. Et operuitſe] (Verbum HN) eſt formæ vANN

ſicuti:

† Hebr: AnS m&, in MSto Erff. 2. hic additur:
N P) i. e. ex ore R. Joleph (iſlud audivi,)
de hoc R. Joſeph vid. ſupraà verſ. 7. h. cap. Sign. †
it. ExOd. c. 1 5. V. 2 6., Sign. X & Exod. c. 27. V.
19. Sign. * .—
101. Confer. cap. ſeq. 2 5§. v. I. ibique not. n. 1.
vide & Bereſchit Kabba h. doc. prout in no
ns ad marginem allegatur, ubi vide & no-
tas.
102. Vide ſuprà Geneſ. c. 20. V. I. confer. & Ge-
neſ. c. 12. V. 9. ibique Raſchi not.
103. Uti ſuprä Genel. c. 16. v. 14. habetur, vide
not. in π R h. loc.
104. VidePfalm. 102. v. I. Conf. hie tract. Talm. Be-
rachot, fol. 26. b. & Peſachim, fol. 8 9. a. it. A-
voda Sara, fol. 7. B. vid. & not. ad Exod. c. 14.
V. 10. it. ſupsà verſ. 42, h. cap. n. 76. it. S. Hie-
ron. Tradit. Hebr. h. loc. & S. Auguſtin. Quæſt.
69. atque Bereſchit Rabba h. loc. uti in ro
War allegatur, ubi vide & not. ..
105. Vel: ſplendidè veſtitum, honorabilem, ita hic
interpretor dictionem 11, vide Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 599. nam cogitaverat Rebecca, quod
ille eſſet: 2 π αι 1. e. princeps aut magnæ
ewiſtimanonis homo, uti in Gur Arjeh fol. 3 5.

col. 4. fin. habetur, confer. Eſai. c. 6 3. v. 1. ut
& Bereſchit Rabba h. loc. ſicuti in pan ne
ad marginem allegatur.
* Vel: obſtupuit, expavit, ſie &rturn hic interpre-
tor 5 alius codex habet: &or i. e. Se admirata
eſt, ſic in ari Mnew & in Berolinenſi editione
hic uncinulis inclulum reperitur „ MsSt. Erff.
pro &re habet: mla) i⸗ e, & erubuit, confer.
infeà Geneſ. cap. 27. verſ. 3 3., num. 33.
W Nempè: 7h aa vyn i, e. deſuper camnelo vel
& dorſo cameli, ſic in notis Dnam mne hic ex-
ponitur.
† Hebr. yp ene den, abſüunt iſta ab utre⸗
que MSro Erfi=
106. Prout ſuptà verſ. I4., h. cap. habetur, ubi aus
tor Vulgatæ transtulit: inglina hydriam tuam,
confer. hic naut. in rpan ne h. loc. ubi ratic
hujus expsſitionis Raſchianæ adducitur.
107. Ficuti Pſalm. 1 8. v. 10. habetur.
108. Vel: demiſerit ſe, itajuxtà mentem Commea-
tatoris noſtri hic vertere volui, quod Pſalm. 37. V.
24. habetar, ubi alii aliter tranſtulerunt.
109. Ut ſenſus ſit: quamvis inclinaverit ſeſe adter-
ram & lapſui proximus ſit; nontamen penitus

L01⸗=
Ge

222 —

ENESEOZBG.

ſicuti: P iten.
co) miracula, quæ

EN ir0. Verlſ. 66. Et narrarit ſervus] Kevelavitei (Iſaa- V
bi contigerint, (videlicèt) quòd terra ſibi exſilierit, 111. & qu

præparata 112. ſibi fuerit Rebecca per orationem ſuam. Verſ. 67. In tabernaculum
Saræ, matris ſuz] Et introduxit eam (KRebeccam) in tabernaculum & facta eſt ſimili-
tudo 13. Satæ ‚matris fuæ, ut dici poſſet: ecce hæc eſt Sara, mater ejus (Iſaaci,)nam
omni tempore 5 quo Sara ſuperſtes erat, lucerna ardebat * à veſpera Sabbathi usq;
ad veſperam Sabbathi & benedictio reperiebatur in maſſa farinacea 114. & nubes al-
ligata erat ſuper tentorium, 115. aſt poſtquàm mortua erat (Sara,) ceſſarunt (iſta;)

quando autem venit Rebecca, redierunt (ſigna iſta,) in Bereſchit Rabba (ſic ſceriptum
reperitur.) Eod. verſ. 67. Poſt matrem ſuam] Mos eſt hominum, ut, quamdiu alicu-

jus mater ſuperſtes eſt, is ad illam ſemet recipiat; 116. ſed, poſtquàm illa mortua eſt;

ipſe ſolatium quærit apud uxorem fſuam.
Erſ. I. Kethura] Hæc eſt Hagar, 1. dicitur autem Kethura, quoniam decora

ſive grata erant opera ejus, perinde ac NVPi. e. ſuffimentum, & quontam
illa clauſerat † oſtium ſuum, ne colligaretur 2. ulli viro ab eo tempore, quòô i-

XXVvyv.

pſa

—

h. loc.
110. Quæ ſunt 2a Paan i. e. conjugationis Ni-

phal & recipiunt *α yO i. etactionem ſeu

operatidnem ab alio, nimirùm recipiunt formam
ſeu conjugationem Hithpahel, ſic in notis r
pnni hic exponitur.
111. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 42. h. cap. n. 75.
notata ſunt. .

112. Vel: deſtinata, vide ſuprà verſ. 50. h. cap.

ibique not. n. 92.

11 3. Figura, ſpecies, Hebr. ma, à Græc. riz,

ua, ſenſus eſt, idem miraculum contigit Re-
beccæ, quod olim Saræ, ſieuti mx hic ex Bere-

thit Rabba à Commentatore noſtro adducitur;

confer. not, in τ DDe h. loc. it. Bava kama,

ſol. 9 2. 3.

* Hebr. y, in MSto Erff. I. additur hic heidn i

e. in tentorio.
114. Hebr. à,
neſ. c. 1 8. V. 8. n. 44. & Numer. cap. 11. V. 8.
ibique not, num. 41.
115. In Gur Arjeh fol. 36. col. 1. princ. addu-

corruet ac prolabetur, conf. not. in N ne

de qua dictione vide ſuprà Ge-

citur quartum ſignum, nempe, quòd fuerit do-
mus Saræ maν t aperta in latitudinem ſeu

latum ſpatium, vel, quod idem eſt, quòd fores

Saræ fuerint aperte — ys 7 toti mundo, &
quòd proptereà Abrahami nomen celebre fa-
Gtum 1
on h. loc.
116. Vel: ei alligetur, id eſt: ad eam confugiat,
ſolatium apud illam petat, ita hic verbum 2
interpreter & expono.
1. Vide cap. antec. 24. v. 62. ibique not. n. 101.
confer. & Bereſchit Rabba h. loc. prout in how
'nnm ad marginem allegatur.
† Hebr. — w5hνDςh in MSto Erff. 2. ſic habetur
w y d i. e. eſt & expoſitio alle-
gorica, (nempe, quòd Higar ideò dicta ſit Ke-
thura,) quoniam illa clauſerat & c. confes. hie

it apud omnes &c. confer. & not. in Pe

tract. Talm. Bava Kama, fol. 9 2. a. & Sevachim,

2. Vel: conſociaretur, copulareturcum ullo vi=

ro; Hebr. ππa, reſpicitur autem hic ad no-

men a, quod non ſolùm ſignificat ſuſſ-

men-

ucahitun ,
104. ctiptu
Lickionem te
Peuedickiuan
in mnanum tu
latAbrahaml

—
meatum; let
ſtem, conle.
e. 6 ,5
item iiber
b R1H
1. dell: priaept
cinech ſuarn
Rabbaſctti

tu ubi ide

Vel: cumn ſ0
ſu; collen iu
inkra Genel⸗⸗
6,Chelaicdinte
fuatin calliis
ili ubiris.
propni Aſchun
e, Innonis R
iDerolinenlie
Krirurk ſenl
Qa ſunt: 1N
Hh 2
N NeN N
o N W
DrNhne de
N N
n
N N Nün
u Paraphraſte
hſon
iflud non in
(liena) Ale;
wo, tepon
non habent ab
men a0ditur 4
iur in ilo loeo
(Amos tefef.

Al, NV.
—
Elteiklian.
bernucglnn
eſtſimili⸗
lſasci )nam
bPbathi 14
Knnbetal.
funt (iſta.
(eſcnptum
Ammdiu alicu⸗
mortua et,

niam decota
& quoniam
npore, aud i⸗
l
glo koerit⸗
in laitudinem leun
eſt, qudl foes
3) toti mundo,
omen telebre fa-
1. 8 dot, in 15

1deam coniogiat,

tahic verdum .

ibiquenot, n. lo1.
loe. pout in o
ur.
K. 1. ſic habetut
ſ erpoltoalle⸗
ziced bidaſt Ke⸗
t Nc, conlel hit
u deſathin,

jetuktcum ulo Vi⸗

autem hic 2d n⸗
Um ſgaißcat ſufn.
men⸗

CAP. XXV.

GENESEOS.

203

pſa ab Abrahamo erat ſeparata. Verf. 3. Aſehurim & Lethuſehim] (Iſta) ſunt nomi-
na capitum 3. populorum; Targum autem Onkeloſi non poſſum conciliare cum ve-
ro 4. Scripturæ ſenſu 5. Verſ. 5§. Et dedit Abrahbam &c.] Dixit R. Nechemia: bene-
dictionem teſtamenti 6. ſui dederat ei (Iaaco Abrahamus,) dixit enim Sanctus ille
BenedictusAbrahamo: & eſto benedictio, 7. ut ſenſus ſit: benedictiones traditæ ſunt
in manum tuam, ut benedicas, cuicunque volueris, has autem (benedictiones) dede-

rat Abrahamus Iſaaco. Verſ. 6. Pellicum] (Dictio n) ſcripta eſt defecti-

CcC 2 vè;

mentum; ſed etiam colligatianem, copulatio-
nem, confer. Selden. de Synedr. l. 2. C. 3. . 4.
p. m. 6 5. & ſeq. & not. in pam no h. loc.
item liber nN TWy Part. 2. c. 2 3. pag. 46.
3. Sen: principum, unde gentes ſive populi ori-
ginem ſuam traxerunt , confer. hie Berelchit
Rabba, ſicuti in pan re ad marginem allega-
tur, ubi vide & notas.
4. Vel: cum ſolido ac literali S. Scripturæ ſen-
ſu; conſfer. ſuprà Genel. c. 19. v. 1 5. n. 2 5. &
infrà Genel. c. 3 3. V. 20. u. 47.
5. Chaldaica interpretatio hæc efl: & filii Dedan fue-
runt in caſtris & in tabernaculis, uti P. Fagiꝰ tran
ſtulit, ubi vid. Ejusd. not. Chaldæus itaq;nomina
propria Aſchurim & Lethuſchim vertit appellati-
v&, In notis Kaſchianis editionis baan mnom &
in Berolinenſi editione poſt verba: & on zw 1e.
Scriptnræ ſenſu, iſta uneinulis incluſa & adje-
a ſunt: 1Pien ne PP,, , RD,
ð
Ja mr Wn e ennen iee eenn ee
In ee e e n eenen nn n ee
õäl
Nn E eee wen e
en e y s
Ma PBrrN P i. e. Qui (ſcil. Chaldæ-
us Parapbraſtes dictionem SPNSE) vertit:
PvN, ut ſignificet: caſtra, ſi dicere velis, quod
inlud non ita (vertendum ſit,) proptereà, quia
(litera) Aleph non eſt fundamentalis (in voce
Pren, reſpondetur:) ecce nobis ſunt voces, quæ
non habent ab initio (literam) Aleph; & ta-
men additur Aleph, (ab initio, ) veluti (Chabe-
tur in illo loco:) murus 1 ½ i, e. perpendieuli
(Amos c. 7. Vv. 7.) quæ (dictio N& deducitur

ab illa ſignificatione, quæ habetur in eo loco?)
nn i. e. percuſſus pedibus (2. Samuel. g. 4. V.
4.) ac veluti & i. e. lecythus olei (2. Reg. c.
4. V. 2.) quæ (vox T& eam habet ſignificatio-
nem, quæ feperitur in illo loco:) & laves te Datm
i. e. & ungas te (Ruth. c. 3. verſ. 3.) wνν% au⸗
temn (juxtà Targum Onkeloſi) ſunt habitantes inm
tabernaculis, qui hinc inde diſperguntur & pro-
ficiſcuntur unusquisque in tabernaculo tentorii
lui, ſie illa (Scriptura) dicit: & egce illi pwæx
i. e. diſperſi in ſuper ficie agri (vid. 1. Samuel.c-
30. vV. 16.) nam (lieræ) Lamed & Nun inter
ſeie ita permnutari ſolent, (hac expoſitione defen-
ditur verſio Onkeloſi.)
6. Vel: benedictionem per teſtamentum ſuum, vi
eſtamenti ſui, Hebr. NH&*& vel, ut alii codices:
rNNT, à Græc. dzabaανανα vid. Buxt. Lex. Talm.
fol. 534. confer. ſuprà Raſchi not. ad Genel. c.
I2.V. 2. D. 5. & n. §. it. Cap. antec. 24. V. 10. h.
23: item. infrà verſ. 1I 1. h. cap. n. 17. in notis
Den ne vOX NeSN deducitur b'ny hn
P i. e. à ſignificatione, (quæ habetur in illo
loco:) Pny i. e. antiquus dierum (Daniel, c.
7. V. 13.) quo nomine Deus intelligitur, præte-
reà ibidem ſeribitur, vocem illam *ραρανςtri⸗
bus dictionibus eſſe compoſitam, nempe: Neir
, quarum explicationem vide ibidem; ſed
ſunt illæ alluſiones, non veræ derivationes, in u-
troque MSto Erff. poſt vocem ha i. e. benedi-
ctionem, habetur *cd. i. e. & teſtamentum,
interjectà copulà: Vau, quæ lectio alteri præſe-
renda videtur.
7. Vide Geneſ. dict. cap. 12. v. 2. ibique not. n. 5.
& n. 8. confer. & hic Bereſchit Rabba ac tractat.
Talmud. Bava Batra, fol. 9 1. a. & Sanhedrin,
fol. 9 I. a. prout in Ena re h. loc. allegan-
turs

Và, 9. quoniam non, niſi una pellex fuit Abrahamo, nempe Hagar, quæ (dicta fuit)

Kethura; E) O) i. e. uxores* (ſunt, quæ fiunt) per ſcripturam. 9. i. e.

pellices verò ſunt, quæ accipiuntur ſine ſcriptura, ſieuti dicunt (Rabbini) in Sanhe-
Arin to. de uxoribus pellicibus Davidis. Eod. verſ. 6. Dedit Abrabam munera]

Explicant KRabbini noſtti, quòd nomen immundum i1. dederit eis (Abrahamus.)
Verſ. 7. Cenium anni & ſeptuaginta anni & quinque anni Filius centum annorum (A

brahamus)idem extitit, ac filius ſeptuaginta annorum, atque ſeptuaginta annos na-
zus, fuit ſicuti filius qui nque annorum, (videlicèt) ſine peccato. 12. Verſ. 9. Haac 6
Inael] Hinc (docent Rabbini,) quòd Iſmael pœnitentiam egerit 13. isque Iſaacum
anteè ſe ire fecerit, 14. eaque eſt ſenectus bona, 15. quæ ( hic) dicitur de Abrahamo,

terentur ad magiam illicitam perficiendam; ſed
a D bn h oih i. e. ut abigerent
incantationes ac de'monem, qui hominemintra-
vit, confer. & not. in d'hen re h. loc. it. not.
ad Efai. cap. 2. v. 6. num. 1 1. & 12. in notis Ra-
ſchianis editi onis απ n hic addita ſunti-
ſta: n ee mene e e re, dn
en i den een een e ne weree

tur ad marginem, Vid. & Jalkut Part. I. fol. 3 r.
Col. 3.
32. Nempe ſine litera Tod ab initio, nam plene le-
Litur adR., ſic Rabbini lectionem defecli-
vam bice ſtatuunt, ſed codices Hebræi, quos qui-
dem vidi, conſtanter legunt plenè WAN ,
confer. Gur Arjeh fol. 36. col. I. fin. ubi exem-
pla adducuntur exS. Scriptura, quòd pluralis in-

terdum pro ſingulati ponatur, vide & not. in
WMan h. loc.
Hæc & ſequentia, usque ad: =-1 dn j. e. de-

derit eis, abſunt ab utroque MSeto Erff. confer.

infra n. 1 1I. h. verſ. 6.

demn i. e. alia explicatio: id, quod ei (Abrahamo)
datum erat propter Saram & tera munera, quæ
ei erant data, id omne dedit eis (pellicum libe-
ris.,)) quia (Abrabamus) nullam exillis (mu-

neribus) utilitatem capere volebat.

12. Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 23. v. I. n. I.

„, Id eſt: interveniente Scripturà & factò inſtru-
S& n. 3. notata ſunt.

mento fœminæ in matrimonium ductæ fiebant
uxores legitimæ; ſi verò Scriptura non interve-
niebat, erant ſolummodò pellices, confer. R. I-
Dac. Abarbenel ad Judic. c. 20. v. 17. Diſquilſ. 2.
fol. m. 69. col. 3. & 4. editionis Lipſienſ. ubi
hac de re plura, vid. & infrà Gen. c. 3 4. v. 8. n. 10.
10. Eli is liber quartus partis quartæ operis Talmu-
dici, tractans de judiciis &c. vid. Sanhedrin, tol.
9 1. a. D
1. Hebr. SrO , idque juxtà Rabbinorum
opinionem, dicitur de nomine ſpiritus immundi
ſeu diaboli, per quod nomen fit incantatio ſen
magia, ſic & Raſchi ad caput: Chelek (unde lo
cus iſte deſumptus. eſt,) exponit W 1.e.
opus dæmonum, vid. Martini bug. Fid. Part. 3.
Diſt. 3. cap. 22. num. 19. vide Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 8 82. confer. & Ralchi not. 3d Ezech.
c. 22. v. 5. it. Gur Arjeh fol. 36. col. 2. princ. u
bi dicitur, quòd Abrahamus non dederit no
men iſtud immundum filiis pellicis, ut eo abu

ſaac & Ismaéël, ſimùl patrem ſuum , Abraha-
mum, ſepeliverunt & Iſmael Jacobo primum lo-
cum ſeu prærogativam conceſſit;, id, quod Iſmael
non feciſſet, niſi pœnitentiam egiſſet & ad me-
liorem frugem ſe recepiſſet: nam h dane yv/
Pu i-e. improbus odit juſtum & nvv dN
— W i. e. odium contemnit lineam, id eſt:
neſcit modum & menſuram excedie, uti in Gur
Arjeh fol. 36. col. 2. med. habetur, confer. not.
ad Geneſ. C. 22. V. 3. n. 15. it. ad verſ. 17: he.
cap. n. 2 5. ut & Bereſchit Rabba h. loc. uti in
DWa TY' ad marginem allegatur.
14: Id eſt: illum honoraverit eique primum conces-
ſerit locum, vide num. antec. I3. & not. in n

Ichin, fol- 2. a.

tNI h. Ioc. it. Bava batra, fol. 16. b. & Kiddu-

13. Idque Rabbini inde colligunt, quia ambo, I-

15. Nimirum, quia filios probos reliquit ſuperſti-

CA. M

—
FVet 1I1. R.
conſolation
Gerit Abral
quoniam )

niat Domin

19, Vellit it
nituſuu,
(nempe) un
S)
lz

luii ſaccipit
ut auni i

(videlicet en
ſeimns, qud
patre ſno/
do diſcellit

matlem &⸗

nen
16; pide t
not, n.99,
ſolari ſolente
nel, c. 3. V.
. 3 3 0, &
30tn, fol.i4
tir ad mare
1). Hiic tan
glod ſuprz
Gioni ili r
loe cdulet,
I. G
arn
Abrihmas,
P0s, er lin
Hebr. Oy⸗
tien laiil
Oop or
benedicion
Iltlo.
19. Vel. cuiet
enedicere,
enenoi

(A. WV.

2(dictaflit,
Wrdie.
ni) in Sanhe⸗
en miſeri
Abrahamus,)
annofutnh
nta annos na-
tl.9. Me
sque laaeum
le Abrahamo,
Ferl.

—..—

perciendilnz lec
i e, tabigerent
hominemintri⸗
9o h. loc it. nl⸗
11. in notis H⸗
hicaddita luni.
do N
1 h N
odeil Abrahamno)
eter mungeſa,o
(pellicum lbe⸗
lam exillis (ma-
jebat. J
. 737 e l m l⸗

n, gbi⸗ zbo⸗ l⸗
uum, Abraha“
oboplimum .o⸗
,id, auod ſinn
egilſet 34 ne⸗
nam R 92
Nn N
1 lineam, i elt:
Kedie, utl In
eonlet not⸗
. 21 jel I7e li
abba hloe⸗ Gtiin

,

aliſefi⸗

05 1e es3

CApP. XXV. GENESEOS. 2†

Verſ. I1. Fuit autem poſt obitum Abrabami & benedixit & .] Solatus eſt illum (Deus)
conſolationibus lugentium; 16. alia explicatio: quamvis Sanctus ille Benedictus de-
derit Abrahamo benedictiones; (Attamen Abrahamus) metuit benedicere Iſaaco, 17.
quoniam præviderat, 18. quod Eſavus ex illo eſſet naſciturus, (quocircà) dixit: ve-
niat Dominus mundi * & benedicat ei, quicunque probus in ejus conſpectu fuerit;
19. venit itaque Sanctus ille Benedictus ac benedixit ei (Iſaaco.) Verſ. 13. Ie nomi⸗
nibus ſuis, ſecundum generationes ſuas] i. e. Secundùm ſeriem generationis eorum,
(nempè) unius poſt alium ?6. Verſ. 16. In villiſuls (Dictio —– ſignificat)
— ¹ʒ2 i. c. oppida ſine muris, Targum ejus eſt: ENEER. i. e. in villis ſuis, quia
illæ NXED 1. e. apertæ ſunt, 21. (nam H) ſignificat H i. e. aperuit, † ve=
Iuti (accipitur in illo loco:) H u i. e. pandite ?22, & cantate. Verſ. 17. Hi autem
ſunt anni vitæ lIimaelis] Dixit R. Chajia, Bar Abbæ: cur numerantur anni Ismaeélis ?
(videlicèt eum in finem,) ut juxtà illos anni Jacobi numerentur, ex annis Ismaelis di-
ſcimus, quòd Jacobus miniſtraverit in domo Heberi quatuordecim annis, * quando is
à patre ſuo (Iſaaco) ſeparatus eſt, priusquàm veniret ad Labanem, nam ecce, quan-
do diſceſſit jacobus à patre ſuo, mortuus eſt Ismaél, dicitur enim: & ivit Eſau ad Is-
maẽëlem &c. 23. ſicuti exponitur in fine (tractatus Talmudici:) Megilla, (cap. TI.
Cc. 3 quod

tes; vide tamen infrà verſ. 30. h. cap. ibique] not. in eo n h. loc. it. tract. Talm. San-
not. n. 99. hedrin, fol. 9 1. a.
16. Id eſt: conſolationibus illis, quibus homines 21. Confer. præ aliis Joh. Lightfoot. Hor. Talm-
ſolari ſolent eos, qui lugent, confer. not. ad Ge- in Marci cap. I. v. 3 . F. I. pag.m. 600. edit.
neſ. c. 3 5. V. 9. n. 16. & D. Wagenſeil. Sot. pag. Lipſi. ubi nn ſenbit eſſe civitates monibus
m. 330. & p. 3 37. n. 6. S& n. 7. it. tract. Talwm. cinctas, easque à ba & mey hoc modo
Sota, fol. 14. a. uti in a DY' h. loc, allega: diſtinguit, nempe quòd ſint urbes, muris cin-
tur ad marginem, ubi vide & notas. Gæ, confer. etiam Levit. c. 2 5. V. 3 I. ibique
MN. Huic tamen expoſitioni obſtare videtur id, nor. n. 100.
quod ſupra verſ. 5. h. Cap. n, 6. habetur, obje- † Juxtà Hebr. Arpno i. e. apertionem ſeu apertu-
Gtioni iſti reſpondetur in notis an n, h.; ram, in MSto Erff. 2. pro eo habetur Wνονα res
loc. confer. hic tract. Talm. Kidduſchin, fol. eadem eſt, juxtà linguam Chaldæam.

14. a.
18. Id eſt: per ſpiritum propheticum proſpexerat
Abrahamus, quòd Eſauus, malæ indolis ne
pos, ex Iſaaco naſeciturus eſſet.
K Hebr. y ya, ſic in Bibliis Buxtorf. & in
exem plari Amſt. Heébræo, quo uis ſumzin editione
e W legitur: tWon bya i. e. dominus
benedictionum, ſic etiam habet Berolinenſis e-
ditio.
19. Vel: cuicunque placuerit vel vifum fue it Deo
benedicere.
20. Videlicèt: quomodo juxtà ſeriem ſen ordiner
generationis alter poſt alterum natus eſt, vide

22. Vel: aperite, ſeil. Os, ita hic ex mente Com-
mentatoris noſtri hic vertere volui verbum, quod
Pſalm. 9 . v. 4. habetur, alii aliter ibi verte-
runt, confer. & Elai. c. 14. V. 7. & Eſai. c. 44. V.
2 %. ibique Raſchi not.
XX Vide infrà Geneſ. c. 2 . v. 9. n. 12. confer. hic
trattat. Talmud. Bava Batra, fol. 1 5. b. uti in
D H h. lor. allegatur ad marginem, vide
& Seder Olam majus, cap. 2z. princ, it. Megilla,
fol. 17. a. M
23. Uri infrà Genel. dict. c. 2 9,. v. 9. habetur, ubi
vid. Ralſghi not

206

GENESEOS.

CAbP. XXV.

quod incipit:) dp- 4.

Eod. verſ. 17. Et exſpiravit] (Hebr. V1))) non

dicitur i. e. exipiratio, niſi de juſtis: 25. Verſ. 18. Cecidit] (Verbum 3
hic notat:) habitavit, 26. veluti (accipitur in illo loco:) Midian & Amalek & filii Ke-
dem — i. e. habitabant in valle, 27. ita hic uſurpat (Scriptura) vocem ,
ſuprà quoque (eadem Scriptura) dicit: coràm omnibus fratribus ſuis ) i. e. habi-

tabit, “8. usque dum Abraham non erat mortuus, 12 V)d i. e., habitavit (Iſmaël;) ſed

poſtquàm mortuus eſt Abraham, DD i. e. cecidit (Iſmaël.) Verſ. 19. Hæ autem ſunt
generatione: Iſaaci] (Nempe:) Jacob & Eſau, qui nominantur (poſteà) in textu, &
uoniam dicit(hic) Scriptura: Haac, filius Abrahami, neceſſe fuit dicere: Abraham
genuit Iſaacum, 29. irriſores enim iſtius ætatis dicebant: ex Abimelecho concepit

Sara, quia mu

ltis ecce annis commorata eſt cum Abrahamo nec ab illo gravida facta

elſt, ecquid fecit (igitur) Sanctus ille Benedictus? formavit effigiem vultus lſaaci

ſimilem Abrahamo atque omnes teſtati (& confeſſi) ſunt, quòùd Abrahamus genue-
d eſt, † quògd hic ſcribitur: Iſaac, filius Abrahami, ecce quippe te-

rit Iſaacum atque i

ſtimonium adeſt, quod Abraham genuerit Iſaacum. Verſ. 2 0. Quadraginta annorum
it] Nam ecce quando venit Abraham de monte Morija, nuncium ei fuit allatum,

4

6cCES

uòd nata eſſet Rebecca; 30. Iſaac autem (tunc) fuit triginta ſeptem annorum, nam
godem illo tempore 3 mortua grat Sara 32. & ex quo natus eſt Iſaac, usque dum

mor⸗

24. In. na DW h. loc. iſta verba uncinulis in-
cluſa reperiunturmm „ r ea i. e. &
mirum Genelſ.alleg.c.2 8.V. 2. vidẽ Megilla f. 17. a.
25. Quoniam igitur iſtud verbum de Ismaéle hie
ufurpatur, hinc colligunt Judæorum magiſtri,
quod limael poœnitentiam egerit, conf. ſupra vV 9.
h. c. n. 1 3. vide & not. in ar ae h. loc.
26. Hebr. 2, confer. not. ad 1. Sam. c. 29. V. 3.
& ad Eccleſ. c. 11, v. 3. ſic. & 1XX. nargenss,
conf. Rich. Simon. Hiſtor. Crit. Vet. Teſtam.
1. 2. cap. 6 ubi (cribit, quòd hæe L XX. ver-
ſio interpreti Chaldæo, Syro & Artabieo Saadiz
probetur, idque maniſeſtum faciat Geneſ. c. 16.
V. 12. vide & P. Fagli nor. ad Paraphf. Chald, h.
loc. Vulgata habet: occubuit, ſic ferè S. Hie-
ron. in Quæzſtion. Hebr. h. loc. ubi: occubuit,

. e. in manibus omnmum filiorum ſuorum mor-

tuuseſt, uti idem Hieronymus ibidem exponit.
22 Vide Judie. c. 7. v. 12. num. 5. ibique LXX.
& Vulgatam Latinam, confer. & not. ad Hiob.
cap. 1. v. 15. n. 52¾.
28. Sicatiſupta Genelſ. dict-cap. 15. verſ. 12. habetur.

X* Hebr. Ddva, in utroque MSt. Erff. pro eo habe-

tur ay Pa in fine textus; in not. Raſchianis
editionis enam rne& in Berolinentſi editio-
ne poſt dv n i. e. in textu, ita habetur: brrenzs
bmn pon ee eh re e 1n
y pre) ree inen re i. e. (Verſ. 19.)
Abraham genuit Iſaacum] Poſiquam Sancus ille
Benedictus vocaverat nomen ejus: Abraham;,
exinde ille genuit Iſaacum; alia explicatio: &
quoniam & .
29. Prout in fine hujus verſus 19, habetur, con-
fer. not. in =anm ne h. loc. & tract, Talm.
Sanhedrin, fol. 91. a. it. Bava mezia, fal. 87. 2a.
† Hebr. aiſtud ut & ſequentia, usque ad:

Eiff. 2.
30. Vide ſuprà Genel. c. 22. v. 23. confer, & not.
ia mam e h. loc. it. tract. Talm. evammot,
fol. 64. 2.
31. Sive: momento, vel: temporis articulo, ita
hic interpretorpeba, confer. Raſchi not. ad Le-
Vit c. 24. v. 12. & ad Ezech. c. 3 9. V. 17. vid.
infia n. 3 5. h. verſ. it. Geneſ. c. 2 g. v. 9. n. 8⸗

32. Conkfer. ſuprà Geneſ. c. 23. V. 2. num. g.

2* Hi& i. e. genuerit Iſaacum, ablunt à MSte

CAMN.
—
mortua l
ta.) gnand
andomo
acottiginta
(auten luun
Watrimont.
cui,] Sdedt
lia ac loror
hic memon.
inpiüa ſon
(tamen eor

niamm duc e
(ed dl

Chuldaicei
Chaldæus 1

Frelut

Vetl. 21,
—
1 Hebr. T,i
ne hic a4
(laati)
33. Hinc con
nili tres ann
ſponleta
laacus gu
becca n du
h. verl. 20
34. Vige Ge
36. Conker.
, qux
8 Genel. e
36. Ficutiſi
vide notn
loe.
37. Vie,
ſunt, con
N Hebr, d
ie, ut du
† Nan keèt
ad conci
konibuasa
NN

.W..
—
)non
bumn de
Elüke.
n o,
i b. habi.
mael,) ſed
Autenn ſunt
tentu, &
Abtaham
o concepit
wida faca
ltus llaaci
nus genue⸗
guippe te⸗
a4nnoruf
litallatum,
orum, nam
nsgue dum
mor⸗

—
l. pro eo habe⸗
ot. Ralchisnis
blinentl editio⸗
habetur: dnt
e, (Verl, 190)
us: Abtaham,
explienio: &

Ibetur, eonh⸗
Xiract, Talm.
Usque ad:
4blant ² Mot.

.conler, & nit.
len. evammot,

6 atticnlo, il
lchi not. 1 Le⸗
38. Ve li ig
19. 1l 1
14, Dulh. 1

CAP XXV. 6SENESEOs. 200

* mortua eſt Sara, triginta ſeptem erant anni; 33. nonaginta autem annos nata erat (Sa⸗
ra,) quando natus eſt Iſaacus ac centum & viginti ſeptem annos illa compleverat,
quando mortua eſt, dicitur enim: & vixit Sara &c. 34. ecce (tunc completi erant) Iſa⸗
aco triginta ſeptem anni; eodem autem tempore 35. nata fuit Rebecca; 36. exſpectavit
(autem Iſaacus) illam tribus annis, 37. donec ipſa ad nubendum ** eſſet apta † eamq;
matrimonio ſibi junxit. Eod. verſ. 20. Filiam Bethuelis de PaddandAram, ſororem La-
banis] Sed nonne jam anteà ſcriptum eſt, 38. quòd illa (Rebecca fuerit) Bethuelis fi-
lia ac ſoror Labanis (quòdque fuerit) de Paddan Aram?) (ita ſanè eſt;) ſed (hoc ideò
hic memoratur,) ut narretur laus ejus (Rebeccæ,) quòd fuerit (quidem) filia (patris)
impii ac ſoror (fratris) improbi ac quòd in ejus patria (fuerint) homines impii; *** ipſa
(tamen)eorum (improba) facta non didicerit. Eod. verſ. 20. Paddan Aram Quo-
niam duæ erant (regiones) Aram 39. (videlicèt) Aram Naharaim 40. & Aram Zobah:
(ideò S. Scriptura) vocatillam (regionemAram) [ bPaddan; ſignificat (autem
Chaldaicè idem, quod Hebræis) D& i. e. jugum, (nam) 1& Fj. e. jugum boum
Chaldæus tranſtulit: [ i. e. jugum boum; ſunt, qui interpretentur = N& [
reluti — N& ρ◻ W i. e. agrum Aram, nam linguàâ Iſmaélitica vocant [1. 41.
Verſ. 2 I. Et oravit] (Verbum D, ſignificat hic) crebrò & inſtanter oravit. Ea.
Verſ.

xX IHebr. y, in ori Meu & in Berolinenſi editio-] 3 8. Tuxtà Hebræum ita: ſed rum hactenus non
ne hic additur: M⅞ i. e. (poſt) ligationem fuit ſeriptum, quòd illa Rebecca fuerit filia Be=
(Ilſaaci.) thuelis &c. quæ interrogatio negativa habet vim
33. Hinc concludunt Rabbini, quod Rebecca non affirmativæ, ac ſi diceret: certè jam anteà ſcri⸗
nili tres annos habuerit, quando illa Iſaaco de- ptum eſt, quòdRebecca Bethuelis fuerit filia, vi-
ſponſata eſt, dicitur enim hoc verſu 20. quòôd de ſuprà Geneſ. c. 22. v. 23. & not. in da r

Iſaacus quadraginta annorum fuerit, dum Re. h loc. .
becca n duxit uxorem, vide paullo poſt num 37. * Hebr. yw ra ene, in MSro Erff. 2. pro
h. verlſ. 20. his legitur: dyO Per erde i. e. & homines
34. Vide Genelſ. dict. cap. 2 3.v. I. loci eju? (i. e. patriæ ejus) improbi.

35. Confer. quæ ſupra num. 3 1. h. verſ. de voce 139. Sive: Syriæ, Hebr. Hde, cujus diviſio hic à
n, quæ etiam hic habetur, notata ſunt, vide Commetatore noſtro adducitur, confer. & oh.
& Geneſ. c. 27. V. 2. n. 2. Lightfoot Hor. Talmud. in Act. Apoſtol. c. 6.n.
36. Sicuti ſupra Geneſ. c. 22. V. 2 3: habetur, ubi 2.p. m. 49. edit. Lipſ. vide & infr. Geneſ. c. 29.
vide not. n. 53. confer. & not. in d'an n h. v. 2. n. 1. .
loe. 40. Id eſt: Syria, intrà duo flumina, Tigrim
37. Vide, quæ ſuprà num. 3 3. h. verſ. 20. notata Euphratem, ſita, Græcis Meſopotamia, con-
ſunt, confer. & infra verſ. 26. h. cap. n. 77. fer. Id. Lightfoot. in Act. Apoſtol. c. 7. V. 2. P.
XX Hebr. &, in MSto Erff. 2. habetur: NH 59. & ſeq. edit. Lipſ.

»

i. e. ut ducatur (uxor.) † Hebr. "DD bæc & ſequentia, usque ad:
† Nam licèt illa non fuerit Pr 1N i. e. idonea Po ri, e. Mν vocant iS, abſunt ab uno-
ad concipiendum; tamen Iſaacus illam duxit MSto Erff.
pay anen e N ,i, e, ne (pravis) cogita- 41. Vide hice præ aliis Junii ac Tremellii not. ad
tionibus ad peccandum induceretur, ſic in not. hunc locum, it. Michlol Jophi h. loc.
A r DW hic exponitur,

GENESEOS.

CAP. XXV.

veI 2 1. Et exonatus eft] (Yerbum 1yz hic notat:) D i. e. inſtantibus precibus
locum dedit (Deus) & placatus eſt eique (Hfaaco) annuit; 42. exiſtimo autem ego,

quòd om
quo que (accipitur in illo loco.)

nis dictio v ſignificet i. e. inſtantiam & multitudinem, 43. ſic
Nv i. e. multitudo (ſen abundantia) nubis ſufſitus;
244. ita etiam (accipitur in illo loco:) NNPHIi. e. multiplicaſtis (ſive abundè pro-

fudiſtis) adversùs me verba veſtra, 45. ſic quoque (in illo loco:) MN i. e. crebra
(ſeu multa ac ſæpè repetita) oſcula odio habentur, 46. id eſt: videntur illa nimia ac

proptereà ſunt moleſta, linguàâ ve

rnaculà (verbum y ſignificat:) encroiſtre. 47.

Eod. verſ. 2 1. E regione 48⁸. uxoris ſuæ] Hic (nempe Iſaacus) ſtabat in angulo iſto at-

que orabat, & ill

a (Kebecca) ſtabat in angulo alio & preces fundebat. 49.

Eod. verſ.

21. Et exomtus eſt ei] (Dicitur hic:) i. e. ei (Iſaaco;) non verò h i. e illi (Re-
beccæ,) quoniam haud ſimilis eſt oratio juſti, qui filius eſt juſti, orationi juſti, * qui fi-
Tius eſt improbi, ideò (hic ſeriptum eſt:) iei (Iaaco,) non illi (Rebeccæ.) Verſ.
22. Er collidebant ſe] Vel te invito ?* * verſus iſte Biblicus dicit expoſitionem allegori-

cam:

.

A2. Ita hic interpretor men i. e. inductus, pelle-
ctus, perſuaſus fuit, nempe crebris precibus inter-
pellatus ab Iſaaco, ſic ĩidem verbum in Hithpa-
hel habetur apud Commentatorem noſtrum in
not. ad Cantic. c. 8. v. 9. confer. not. in và*
„ h. loc. it. tract. Talm. Sukka, fol. 14. a. &
Jevammot. fol. 64. a. it. Bava batra, fol. 34. a.
43. Sive: copiam, Hebr. a, crebram iteratio-
nem, quando aliquid crebro repetitur & multi-
licatur.
4A4. Hebr. v') i/y roæ i e. multitudo alcenſus
fumi, ſic autor noſter hic exponit, quæ Ezech.
cap. 8. V. I1. habentur, ubi vide ejusd. Raſchi
nod.
4A5. Vide Ezech. cap. 3 5. V. 13.
46. Sicuti Proverb. c. 27. v. 6. habetur, ubi alii
aliter interpretati ſunt, ego ita, ut vides, ex men-
te autoris noſtri vertere volui, confer. not. in
tpar rD h. loc.
47. Id eſt: augere, multiplicare; in editione
Haebr. qua uſus ſum, legitur de in Bux-
gorf. Bibliis habetur: NY „ego legendum
puto: N7νdi. e. encroiſtre, in MSt. Erff. 1.

N .
habetur: Oναπ‧ quod reddere poſſis: accrois-

ſent, i. e. accreſcunt.
4 8. Ita hic juxtà mentem commentatoris noſtri

Ric interpretari volui, alii verterunt.: pro uxore

ſua, Junii ac Tremellii verſio habet: ob uxorem
ſuam, ubi vide eorum notas.
* Hebr. my . in MSt. Erff. 2. poſteaà ſic habe-
tur: P7HrN r. Wan i. e. & regione illius & o-
rabant; cœtera ibidem omiſſa ſunt.
49. Reſpicitur per hanc explicationem ad dictio-
nem Hii", quæ hic habetur & ſignificat: &re-
gione, Gall. vis à vis, confer. tractat. Talm. Je-
vammot, fol. 64. a, uti in aN nD h. loc.
allegatur,
xX Confer. hic not. in pan ne & dict. track.
Talmud. Jevammot fol. 64. uti ibidem ad mar-
ginem allegatur.
E Z
Hebr.’ "7 hæc & ſequentia, usque ad:
tiy W j. e. duorum ſeculorum (vid. infr-
n. 59. h. verſ.) in MSto Erff. 2. aliter habentur, ubi
præmiſſo Targum ſic legitur: αWα. nen n
pe n e den ee enn nn ee
bee n iee ee e denn dhnbee weeeen
av ah een ieen ee eeen e
n e nenn ee ee en me een n
—0 H i. e. quid ſibi (hic) vult/e i. e. colli-
ſio (ſeu confractio?) quoniam illa (Rebecca) non
recepit illos (infantes) uno in loco, in utero uno
ſicuti dicit (5. Scriptura:) geminos (fuiſſe in
utero ejus, verſ. 24. h. cap.) qui portantur uno
in loco, nam juſtus (Jacobus) non poterat

Babitare

(A. Wy.

cam, ſ0. qu⸗
crlolutee
onunhut I
Ies legisöche
egreckeketut;
Eſauus mov
cem & inter
Er Aut: ſi

nuiil De

n
habitare jun
terit eliam ex
fractionem,
ſicuti (accipi
git craniume
ei Rebeccxe)
fiingebat.
50. Hebt. Wr
gu fupta
ſagt.
1. ded ocrult
(ollilo, abiol
ſine Heclali
plico,
71. Hfonthoc,
ptumtepeitl

, 60, Vide d

33. Vulgata hi
concipere!
hoc (accidit
h, b1, b. Ferl.

P6 lta hie cun

tionem un
Cantic. t, 7.
habetur.

6. ld el: en
i patriacha

Rabbini bir
Verl. 22,
656. Ltiamnum
ſtene, conker,
LNE imerpt
lubſlierunt,
riaur luct

CAN.xxy. CAbP. KKyNK. GENESEOS. 209

ns precibis cam, 50. quoniam non exponit 51. quænam illa ſit concuſſio (ſeu conquaſſatio;) ſed
en egc, (abſolutè) ſcribit:ſi ſie, 2. ad quid hoc ego? 53. Rabbini noſtri (verbum 2 ) ex-
e pronunt, ut ſignificet τι i. e. curſum, 54. quando (enim Rebecca) tranſibat juxtà fo-
ſuſins; res legis Schemi, 55. & Heberi, Vi. e. currebat Jjacobus 56. ac movebat ſeſe, 57. ut.
undepto. egrederetur; (quando verò Rebecca) præteribat † juxtà fores cultus idololatrici, tunc
Jieerchne Eſauus movebat ſeſe, ut egrederetur; 58. alia explicatio: conquaſſabant ſeſe invi-
l imia a cem & inter ſe contendebant de hæreditate duorum ſeculorum. 59. Eod. verſ. 22.
neroſſte,. Et dixite ſiita] (Scilicèt) magnus eſt dolor † imprægnationis. 6o. Eod. verſ. 2 2. Cur
hgloiſtot. ia ego] Deſideravi & oravi, ut prægnans fierem? 61. Eod. verſ. 22. Et abiit ad con- S
Todvel. = H ſulen- M
ilh habitare juxtaà improbum (ſavum;) po-[57. Hebr. Paen, quod verbum ſignificat: moti-
ilth equif, feerit etiam explicari (iſtud) æ*ατππνο Cpropter con- tare ſe, item: trepidare, confer. Buxtorf. Lex.
ecce.) VNel. fracdlionem, (ita, ut confractionem ſignificet.) Talm. fol. 1917.
llegori⸗ ſicuti (accipitur in illo loco:) Prn i. e. & confte- † Hebr. Mny, iſtud ut & ſequentia, usque ade
gem alegori P . . 1
dn ilt cranium ejus (Jud. «. 9. v. 53-) nam locus nS&X* . e. ut egrederetur, abſunt à MSt. Erff. 1.
n

ei (Rebeccæ) erat anguſtus & alter alterum con- vigd. n. 5 8. h. verſ. ä
fringebat. 58. Nempe: ex utero matris ſuæ, diverſa hic utri-
50. Hebr. u, i. e. allegericè me explica, vide, usque, Jacobi & Eſaui, ſtudia ae mores hic indi-

—.—

bet: Ob uxoren

. ꝗquæ ſupra ad Genel. c. I. V. I- n. 10. notata care voluerunt Rabbini, videlicèt iſtius inclina-
poſten ſehabe⸗ ſunt. èèD tionem ad verum Dei cultum; hujus verò ad ſer-
gioneillin e. 51. Sed occultat & abſcondit, quænam illa ſit? vitium idolorum.
N ,. colliſio, abſolutè & ſimpliciter loquitur Scriptura?59. Videlicèt: præſentis & futuri ſeculi, hujus
onem⸗d ldi. ſine ſpecialj expoſitione, ita verbum dib hic ex- gquidem amore & delſiderio tenebatur Jacobus; il-
ſnilest: Erer plico. lius vero Efauus.
Lun f. 2. pront hoc verſu 22, abrupte e per ellipſin ſeri-* Hebr-yx ori,, hæc & ſequentia, usque ad: W)

1 . 1 . . . .
n w h loe. ptum repenitur, contfer. paulò poſt num. 53. & Wai. e, ſuper imprægnatione vel ut prægnans

B n. 60. vide & not. in ha r h. l0c. fierem, aliter in MSt. Erff. 2. & quidem ita ha-
& (ic, tract. 53. Vulgata hic pleniori ſenſu: quid neceſſe fuir bentur: ni —nd vypa eee e
ibidem ad mat⸗ concipere? L-XX. a zi ko zgres cur mihi 7h Dn i. e. ſi (iſti) collidunt ſelein viſce-

hoc (accidit?) alii aliter ſupplent, confer. infra ribus meis, cur ego prægnans facta ſum? cum

Atia, eqe zd: n. 6 1, h. verſ. 22. finis ejus ſit, orbare eos (vel abortire eos, ſic
lorumkrid, inft. 54. Ita hic cum Gur Arjeh fol. 37. col. I. fin. di:· iahic vertere volni, ſi quidem menda non
iterhabentur bi ctionem * expono, confer. & not. Raſchi ad eſt,) confer. num. 6 3. h. verr.
NN n n Cantic. c. 7. Vv. 8. ubi a ) i. e. curſus, in plurali 6ο. Sive: geſtationis uteri, Hebr. Maya, alii aliter
m nn ee habetur. Sð ſupplent verba iſta: ſi ita, confer. ſuprà n. 52.
n Dhan 5 5. Id eſt: juxtà fores p Tn i, e. Scholæ, u-1 hb. verſ. 22.
W eIhn bi patriarcha Schem legem Dei explicabar, ſic 61, Super imprægnatione, ita juxtà Hebr. vide,
N NN P. Rabbini hic exponunt, vid. infr. num. 62, h quæ ſuprà num. 5 3. h. verſ. 2 2. notata ſunt, in
lerp ie . verſ. 22. Gur Arjeh fol. 37. col. 1. circa fmn. verba iſta:
la Rebeca) nn 6. Etiamnum in utero matris ſuæ Rebeccæ exi- cur iſtud ego, ita ſupplentur: a aun, i. e. ſe-
de i uteto und, ſtens, confer. Luc. c. I. v. 41. ubi zoiι+τααε,, ſie] deo otioſa, nec in rem iſtam inquiro, incum bit
ninos (uille in LXX. interpretes Xαν hic verterunt sanτο, ſanè mihi ut rei iſtius cauſam perveſtigem? abiit
gli poltamtur und ſubſilierunt, Symmachus verò tranſtulit: Mdäitaque, ut Dominum conſuleret, ſicuti in Sne
Ds) Hon potetet α ααον luctabantur. M hujus verſus habetur. HY’
be D d

210

CAP. XXV.

ſulendum] (idelicèt) ad ſcholam † Schemi. 62. Eod. verſ. 22. Ad conſulendum Do-
minum] Ur annunciaret ei (Deus,) quid tandem eventurum efſtet. 63, Verſ. 23. Et
dixit ei Dominus] (Nempe:) per legatum, *(nam) Schemo dictum fuit?* per Spiri⸗-
tum Sanctum, (quid eventurum eſſet Rebeccæ) atque is (Schemus) indicæavit id ei (Re-
beccæ.) Eod. verſ. 23. Duæ gentes Qſant) in natero tuo] Scriptum eſt D), 64. hi
(fuerunt) Antoninus 67. & Rabbi, 66 nunquam enim abfuerunt ab sorum menſa nec

2

rapha-

† Hebr. ra? iiiud & quæ ſequuntur, usque ad:
— aà i e, in fine- ejus, quid ſeil. tandem even-.

turum'eſſet, in MSto Erff. 2. aliter & quidem ita
leguntur: vr LD n i. e. quid iſtud (ſi-
bi velit,) quòd (infantes iſti) ſeſe collidant.

E2. Conter. ſuprà nume 5 5, h. verſ. 2 2. it. verſ. 27. †
h. cap. n. 8 3. vide & not. in 'nnri neY, h. loc.
63. Quisnam futurus eſſet finis ſive eventus cincà
geſtationem uteri, quem tandem illa finem ſit ha

bitura.
. NR . .
X Hebr. hb y, hæc & ſequentin, usque ad:
=b — a T i. e. ex vaſtatione Hieroſo-

lymæ, in MSto Erff. z. etiam aliter & quidem
ſle habentur & eE ee ede
Tyna ra en ee ene e ee e
TPynn dee ee en e eenn en
n& n en ner denen ddeee e
ðsððß
DPre n ene en n y er
&& e (tortè legendum: nyp) nn
e dn e. e en eeenn. eee
TNRe. 9Dn aA i. e. quêd tu (Rebecca)
Randem projectura ſis iſtas, qui ſeſe collidunt;
verum hos eſt ſignum, quòd, ſic uti non eſt lo-
cus, quò illi portentur in viſceribus tuis; iſta iſti-
ab invic em ſeparati erunt, vam, poſtquàm egreſſi?

fuerint ex viſceribus tuis, ipſi ſemet ſeparabunt

ac natio una alteri prævalebit (ſicuti h. verſ. 2 3.
habetur,)nec alter alterum feret ac majer ſerviet
minori (d. veri. 23. B. cap.) nunc pergit ac nar-
rat, quomodo res iſta eyentum conſecutura ſit,
donec adveniat tempus, quo fratri tuo ſis præ-
valiturus, (ſic;, R. Joſeph interpretatur vocabu-
lum (iſtud ꝙv)at Dodor magnus inter Iſraëlitas :
(ſic hic verto, vid. Deuter. c. 32. v. 1 5. &
c. 3 3. V. 5. ibique not.) R. Salomo Gdemiſit ſe in

rofundum aquarum validarum atque alio mo-
do tezexit (& expoſuit locum iſtum, t αaν

de R. Joſeph, Simeonis filio, vid, ſupra Genel. e⸗
24. v. 7. Sign. †
XX Vide not. in Par i h. loc. ubi & Rereſchit
rabba ad marginem allegatur.
64. Pro da, ſic enim legendum, ſieuti & in Gloſſa
marginali ſive Maſora’parva notatum eſt, in no-
tis DrV DY H. loc. ſcribiiur„ quod ²
t ſit hime i. e- ſignificet: excellentes„excellos,
quia litera Jod poſita ſir loco Aleph, conſer. hic
tadct. Talm. Berachot, fol. 57. b. & not. ad Ezech-
6 5. Hic Antoninusà R. Nehumia , Haccanæ filio, in
evpiſtola Secretorum ad filium ſuum, Haccanam,
ſcripta vocatur 7 Paa i e. princeps ur=
bis Romæ;, ali dictionrm a verterunt: conſu-
lem, utraque verſio locum habere poteſt,nam
Antoninus Pius & princeps ſeu imperator fuit &
conſul, vid. Faſti confulares, confer, & Petr. Ga-
latin. de Arcan, Cathohl. Verit. l. 2. c. 10. fol. m.
52. & l. 6. C. 5. it. dict. I. 6. c. I3. ubi nonnuliæ
quæſtiones inter Antoninum & Rabbi Hacca-
doſch referuntur, confer. & Deut. c. I. v. 1 3. Sig-
* vid. & Lightfoot. in Tohann. c. 9. v. 2. P. 10 50.
etlit. Lipſienſ.
66. Is fuit Rabbi jehuda, filius Rabban Simeonis,
cognominatus Nν*1u & à ſanctitate τν anctus
it. o n Rabbenu Haccadoſch & zar sgen=
zg* ſimpliciter Rabbi, ſicuti & hic à Commenta-
tore noſiro vocatur. Iſte Rabbi, cum videret „
ſapientiam Judæorum per calamitoſum exilium
facilè poſſe oblivioni tradi, auſpiciis Imperato⸗
ris, Antonini Pü, qui eo familiariter utebatur,
legem oralem, in variis Schedis & libellis fru-
ſtillatim deſeriptam, in unum collegit volumen,
quod dictum eſt i. e. suρανσιαι, lex ſecun-
daria ſeu itetata, undse primo Talmud Hieroſc-=⸗
lymitanum & poſteà Babylonicum confectun
inque ſex partes generales diviſum fuit, cujus u-
beriot

—
Laphanpsn
13. dir
rerl.23. B
Auszad impt
13. ytl⸗
magnitudin
eſt, 59. (Vie
Verl. 24.J
guundopel
Hitillos.?.
AKt de Tham
Mcalterjuk
god ilelb
Uilſim] i
vernacul
Omnes roc?

gam flim

———–
beriordeince
mara hine ve
41, ag.
Theol. jud.
Patt, 1,ag.
Lerit . 18.
fol. 11.a. u
ker, & älkt
* Loci iſtius
Onn h.
67. n Gemar.
noretp!
in Sot. p.
N N!
569. Siye; ad
ic enim cidd
OWN .
Conler hie
Mepilla, ſo
Grinn fol 9.
69. Uti Ezech
ſohi not,
6r latelligtur.
egnum Ed-
Petium Rom

AI. ..

tl.1.
Rer Piti⸗
lticei Ge.
3g, 64. hi
n menla gec
kapha⸗

—R
. Uupra Genel e,
Ubi Bereichir

uni in Glells
umeſt, in no⸗
V, quod ſn
ented ereelſos,
Ph, eonlere hie

& not. adkzech-

Haccanz flio,idn
Hum, Haccanann,
i e princepsl⸗
erterunt: coniu⸗
vee poteſt ,nam
mperator fuit
ddfer⸗& Lein. Ca⸗
1. 0 10, fl. me
1z. ubi nonnulke
Rabbi Hacca⸗

,ge .L.P. 10 60,

Kabban Fmeonis,
Hatevyo undas
Qolchzan
bicàCommemta-
Pbi, eum videtet,
mitolum etiliuin
ulpieis Inperell
Uiatiter urebatutt ,
elis & ibelli F

collegi volunen,

lorg, ſeel
Talmud Hierolc“
oricumm confeſtun
lſum fuit, eujusu⸗

henior

CAbP. XXV. GENESEOS. 211

raphanus nec lactuca * neque in diebus calidis neque in diebus pluviis. Eod. verſ.
23. Et duo populi] Non (ſignificat aliud dictio) D) d&, quàm regnum. 67. Eod.
verſ. 23. Ex viſceribus tuis ſepambuntur] i. e. De viſceribus illi ſunt ſeparati, iſte (Eſa-
uus)ad improbitatem ſuam; ille verò (Jacobus) ad integritatem 68. ſuam. Eod. verſ.
23. Popalo prævalebit †] i: e. Non erunt (duo iſti populi eodem tempore) æquales
magnitudine, dum iſte ſurgit, ille cadit, ſicilla (Scriptura) dicit: implebor, deſerta-
eſt, 69. (videlicèt urbs) Tyrus * non impleta fuit, niſi ex vaſtatione Hieroſolymæ.
Verſ. 24. E& impleti fuerunt dies eus] Aſt de Thamare ſcriptum eſt: & factum eſt,
quando peperit, 70, quoniam non impleti fuerunt dies ejus, nam ſeptimo menſe pepe-

rit illos. 71. Eod. verſ. 24. Et ecce gemini] Defectivè (hic Scripta eſt vox ON;)

aſt de Thamar plenè (legitur:) Q O, quoniam ambao illi (gemelli) erant juſti; aſt
hic alter juſtus erat; alter verò improbus. 72. Verſ. 2 5,. Rufus] Signum iſtud erat,
quòd ille (Eſauus) ſanguinem eſſet effuſurus.* Eod. verſ. 2 5. Totu⸗ nnquam pallium
villeſum] i. e. Plenus capillis, ſicuti pallium laneum, quod plenum eſt villis linguâ
vernaculâ (Wωαπ⅞ vocatur:) floquire. 73. Eod. verſ. 2 5. Et vocärunt nomen ejus Eſau]
Omnes vocàrunt eum ita, quoniam fuit factus 74. & perfectus pilis ſuis, tan-
quam filius multorum annorum. Verſ. 26. Et poſted egreſus eſt *r ſmter qus] Au-
Dd 2 divi
herior deinceps explicatio pertectioque &n Ge- per Commentarium Rafchi h. loc.
mara hinc vocata eſt, vide Alfted. Chronol. Tit. † Hebr. Menw hoc & ſequentia, usque ad man
42, pag. m. 43 0. edition. Herborn. & D. Mai a 9) i, e. ſeptimo menſe peperit illos, abſunt
Theol. ud. Loc. 1. S. 4. P. 14. it. lib. Prec. Jud. ab utroque MSto Erff. vid. infrà n. 74. h. v. 24.
Part. 2. Pag. 21 5. a. med. in not. ibid. confer. &] 76. Vide infrà Geneſ. c. 3 8. v. 27. confer. hic tract.
Levit. c. 1 8. v. 2. n. I. it. traét. Talm. Avoda Sara, Talm. Berachot, fol. 5. b.
Kol. 11. a. uti in τ "eh. loc. allegatur, con-471. Nempe- gemellos, Perezium & Zarachum,
fer. & Jalkut, Part. I. fol. 32. col. 2. med. vige Geneſ. dict. cap. 3 . v. 29. n. 44. Confer. &
* Loci iſtius explicationem vide in not. nSeH Exod. c. 2. v. 3. äbique not. n. 13.
Snnn h. loc. 72⸗ Hebr. v", in MSteo Erff. 1. ic additur:
67. In Gemara tamen Ny exponitur ,quòd no 55 N i. e. ideircò iſta (dictio n) eſt defe-
notet Paly i. e. embryones, alleg. D. Wagenſ. ctiva, confer. infà Geneſ. alleg. cap. 3 9. V. 2 7.*
in Sot. p. 933. && p. 83 5. n. 2. vid. & α. in ibique nor. n. 46.
r D h. loc. Conſer. Bereichit Rabhba h. loc. ſicuti in znev
6g. Sive: ad moram probitatem, innocentiam, ad marginem allegatur, ubi vide etiam
id enim dictio R ſignificat, confer. not. in; notas, vid. & ttact. Talm. Peſachim, fol. §. a.
ne MN h. loc. 73. Ita hic exprimo &nh, in MSt. Erff. I. ha-
† Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 42. b. & betur: &nρ cum loco, quod reddere pofis:
Megilla, fol. 6. a. it. Sota, fol. 41. b. ac Sanhe fioquede, hodiè Gallis dicitur: floe, flocon de
grin, fol. 92. a. poil, floquets, confer. not. in - mD, h. loe.
69. Uti Ezech. cap. 2 6. v. 2. habetur, ubi vide Ra- it. not. ad 1. Samuel. cap. 19. v. 1 3. n. y.
ſchi not. 74. Puto hoc verbo „a reſpici ab autore nofiro
& Intelligitur autem nomine Tyri wy thoyn i. e. à ad nomen Wy i. e. Eſau.
regnum Edomiticum, ſic Rabbini vocant im ** Hebr. & zn e, hæc & ſequentia, usque a 1
perium Romanum, vide not. in dae n ſa⸗

212 GENESEEO0s. CAP. XKWV. (ℳ. M.
divi explicationem myſticam, quæ iſtud exponit juxtà ſenſum ejus literalem, (nem. polocaluſum
pe:) meritò apprehendebat (Iacobus) calcaneum ejus (Eſaui,) Iacobus (enim) forma- u] Ommn

tus fuit de prima guttâ (ſeminis virilis;) Eſauus verò de ſecunda, age diſce (iſtud) de-. oad oper⸗

arundine 75. cava, cujus orificium anguſtum eſt, immitte in illam duos lapides unum ellet; Su, alt
poſt alium, (deprehendes, quòd) is, qui priùs immiſſus eſt, egredietur poſterior; qui met (2b Pſan
veròô poſteà introiit, exibit prior, reperietur (itaque, quòd) Eſauus, qui poſteà forma- jeulmiide
tus eſt, exierit prior; Jacobus verò, qui prius formatus eſt, exivit poſterior, Jacobus cxdecipetet
igitur venit, ut eum (Eſauum) retardaret, quò ipſe priùs naſceretur, ſicuti & prior ex- Gecimantſal
titit formatione, utque aperiret (primus) vulvam ejus (KRebeccæ) ac jure meritoque au- emterejus oe
ferret jus primogenituræ. Eod. verſ. 26. Calcaneum † Eſaui] Signum (eſt hoc,) 3 ſomi ſen
quòd ille (Eſauus) non penitùs finiet regnum fuum, donec iſte (Jacobus) ſurgat illud- Veul ſuo ven
ue ab eo auferar. 76. Eod. verſ 26. Et pocavit nomen ejus Jacob] (Nempe:) San. onmnibute

Gtus ille Benedictus (vocavit ita nomen ejus; alia expoſitio: pater ejus vocavit il: Pnie aer

lum Pacob, quia apprehenderat OPŸNRäi. e. calcaneum. Eod. verſ. 26. Sexa. mnn in talern
genarius emt] (Videlicèt) decem anni (e uxerant) ab eo tempore, quéê in uxorem duu. boheben.
Qa fuit (Rebecca,) uſque dum illa decimum tertium 77, attigit annum & idonea facta Frellaaci:40
eſt ad concipiendum; decem autem annos iſtos expectaverat (Iſaacus) ac moratus e- W
rat 78. cum ea, ficuti pater ejus fecerat Saræ; 79. quando autem illa (Rebecca) non —
facta eſt prægnans (intrà illos decem annos, tunc) cognovit (Iſaacus,) quòd anm meiſ
ea ſterilis efſet & propter illam preces fudit (ad Deum;) ancillam verò no. ter
l, Hebr, Wn

luit ducere, 80. quoniam ipſe ſanctificatus fuit in monte Morija, ut eſſlet⸗ ſenan
1, conler

holo⸗

A 20 4. ſeg
P o ANRani-e. jure meritoque jus primoge to, & hoc eſt, quod (hic) ſcriptum legitur: & ndha. Talme
nituræ (auferret,) abſunt ab utroque MSto Erff,. vocar it nomen ejus: Jacob, confer. not. i- Dun wd
75. Sive: calamo vacuo, Hebr. “, vid.) bid- h ,
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2 501. 7. Nam Rebecca tres ſolummodò annos habebat, OdMie
† Hebr. wy apya, hæc & quæ in notis ſequun- quando ab Iſaaco in uxorem fuit ducta, uti Rab= n. Uel: gue
tur, usque ad: n HP i. e. illudque ab eo bini ſtatuunt, confer. quæ ſuprà ad verf. 20. h- ls, inggediun
auferat, abſunt à MSt. Erff. I. cap. n. 37. notata ſunt, vide & D. Meyer ad Se- hr cichio
76. Nempe: tempore Meſſiæ, juxtà Rabbino- der Olam cap. I. p. 256, & ſequ. edit. Amſte- ſgiühtn
rum opinionem, quem Judæi adhuc ven-urum; lod. it. Megilla, fol. 17. a. ſikKifan
ſed fruſtrà, expectant, confer. not. in 'pa 78. Videlicèt expectavit tanto temporis ſpatis, an 3. ite ef
h. loc, . Rebegca liberis procreandis eſſet apta, nam pra- snwant
X In Berolinenſi editione & in MSto Erff. 2. atque terlapſo decenniò, ſi ex uxore nulla ſpes erat ſobo- 4 Conte
un veis A n r n E lis ſuſcipiendæ, poterat illa à maritoldimitti vela- infia Cenelt
in notis Raſch'anis editionis a D poſt: a ſuperi „, P. .
„ . . .— 7 ia ſuperinduci, vide, quæ ſuprã ad Geneſ. c. 16. wo
HSan⸗ i. e. Sanus ille Benedictus, iſta uncinu. v. 3. n. 4. notata ſunt, confer. & not. in an rp . Cur dnx
lis incluſa & addita ſunt, nempe: Dn& De h. loc = e mis me
Woa Dn e . e San nL79. De quo vide Genel. dict. cap. 16. V. 3. ibique (A(Aljeh ſol, 3
y nn een ee i. e. dixit (Deus,] not. n. 4. & n. 5. 1
vos impolſuiſtis primogenito veſiro nomen „et. S6. Sicuti pater ejus, Abrahamus, fecerat, qui 36. Vl: dd
iam ego nomen imponam ſilio meo primogeni- . cum R Difinoniin,,

CAL.XV.

lem, (nem.
enim) fotma-
e (lad)de
hapides unum
oltetior; gui⸗
oſtei ſorma-
rior, acobus
1i Eprior ex⸗
meritoqueau⸗
um eſthoc.)
furoat illud-
empe:) Fan⸗
jus Vocavit i⸗
etl. 26. Mra.
in uworetn du⸗
Kidonea facta
acmoratuse.
Rebecca) non-
ſucus,) qu0
lam verd no⸗

ſ, u ele

holo⸗
—
ſi tum letin: &
, (Cler, nol l

lammncs latehin
ui duchn, ila⸗
or d ell. 20.
8D. Veſer a e
egt. eit Anfe⸗

npoti hario⸗/ 1n
letegt,han pia-
nallſpes elat obo⸗

gjirobimiti ela-

16.
i2 Genlen
ae ineN

. 16. f. 3eibiqle

erat, dul

3. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 22. h. cap. n. 55.no⸗

CAP. XXV. GENESEOS. 213

holocauſtum perfectum. 81. Verſ. 27. Er 2doleverane acr: ) & factus eit

Eſau] Omni illo tempore, quéô ipfſi fuerunt parvuli, dignoſci non poterant-
quoad opera (ſeu actiones) eorum, nec quiſquam in illos † inquiſfivit, quid boni eis in-
eſſet; &2. aſt quando decimum tertium annum attigerunt, ille (Iacobus) ſeparando ſe=
met (ab Eſauo fequentavit) ſcholas; 83. iſte verò (Eſavus) ſegregans ſemet (à Jaco⸗
bo) cultui idololatrico (ſervivit.) Eod. verſ. 27. Peritus venandi] i. e, Ut venaretur
ac deciperet patrem ſuum 4. ore ſuo, interrogabat (enim illum: mi pater, quomodo
decimant ſal? quomodo decimant paleam? 85. (idque Efavus eum in finem fecit,) ut
pater ejus cogitaret, quòd ille in præcepta inquireret. 86. Eod. verſ. 27. Vir agrico-
la] Juxtà ſenſum ejus literalem (ſignifieat ν V 8) hominem otiofum † quique=
arcu ſuo venatur feras & aves. Eod. verſ. 27. Mnieger] i. e. Ipſe operam non dabat
omnibus rebus iſtis; 87. ſed ficuti cor ejus; ita & os ejus erat, 88, is, qui non eſt
Hi. e. acutus 89. ad fallendum, dicitur i, e. integer. Eod. verſ. 27. Habi-
zns in tabernaculis] (Nimirùm) in tabernaculo Schemi (patriarchæ) & in tabernacu-
lo Heberi.* Verſ. 2,8. In ore ejus] Juxtà Targum ejus (facienda erit explicatio:) in
ore lſaaci; 90. allegorica autem expoſitio (verborum iſtorum: in ore ejus eſt, nem-

D d 3 Pe:)

ciperet, ac ſi pietati ſtuderet & bonis operibus,
cap. 16. v. 3. & not. in 'a D. loc. J confer. hic Tanchuma, prout in 'par r ad
1. Hebr, prn ee, abſunt iſta à MSto] marginem h. loc. allegatur.
Erff. 2. confer. quæ ad cap. anrec. 2 4, v. 8. O. 2 0. * Loei iſtius expoſitionem vide in notis mo
& ad cap. ſeq: 26. V. 2. n. 2. MOtata funt, vide & —rI h. loc.
tratat. Talmud. Jevammot, fol. 64. a. mti in XX Hebr. a iN, in MSto Erff. 2. pro eo habe-
D DO h. loc. allegatur ad marginem. tur? X& i. e. vir innoeens.
† Hebr. a, in MSto Erff. I. pro eo habetur: 97. Quibus Eſavus, frater ejus, ſtudebat, nem-
S-PWyHAi, e, in Gpera ( ſeu actiones) eorum. pe venationi aliisque ejusmodi rebus.
22. Vel: quænam illorum efſet inclinatio, indo- 88. Quapropter hic in textu ſaero voçatur Jacobus
les, ingenium, natura, Gall. le naturel, namf i. e. integer, minim& fallax, vel,uti Vulga-
& hoc dictio a, quæ hie habetur, interdum ta: fimplex, L. XX drXαιος, non aus aut fu-
Ifignificat, confer. Buxtorf. Lex. Lalm. fol. 859. catus, confer. S. Anguſtin. Quæſt. 74. & lib.-
vide & infrà verſ. 32. h. cap. Sign. ** 16. de Civit. Dei c. 37. it. tract. Talm. Bava ba-
ta, fol. 127. 9.
99. Vel: argutus, ſolers, confer. Raſchi not. ad
Malach. c. 2, V. 12. n. 10, it. Exod. cap. II. V.
7. n. 20.

cum ancilla Hagar concubuit, vid. Geneſ. alleg.

tata lunt, confer. not, in nest N h. loc.
94. Confer. verſ. ſeq. 2 8. ibique not. n. 9 I. item
infia Geneſ. c. 48. V. 22. n. 53. Vide & not. in V
„par h. loc. * Loci iſlius ex poſitionem vide in notis pan me*
35. Cur duæ illæ res, nempe ſal & palea, hic h. loc. confer. & not. ad Holſe. cap. 12. v. 9. num.
tæ aliis memorentur, vide rationem in Gar 71.
Arjeh fol. 37. col. 4. med. confer. & not, in 90. Nempè, quia Iſaacus de venatione ejus ( E-
„yI r' h. loc. ſanui ſcil.) comedebat, ſic habet Chaldæus, cui
36. Vel: quod ille ſtudioſus eſſet præceptorum expofitioni & LXX. interpreres ac Vulgata eon-
Divinorum, ac pater ejus de ipſo opinionem con- M 1

ſentinnt.

214 GENESEOS.

CApP. XXV.

pe) in ore Eſavi, qui illum (Iſaacum) venabatur eumque verbis ſuis decipiebat. 91.
Verſ. 29. Et coxit] (Verbum R) ſigaificat i. e. coctionem, juxtà Targum-
ejus. 926. Eod. verſ. 29. Et ipſe laſſus ** fuit] Propter occiſionem, 93, veluti dici-
tur: defatigata eſt anima mea propter interfe ores. 94. Verſ. 30. Fac ut in-
gurgitéem †] i. e. Ego os meum aperiam tuque multum in illud infunde, 9, quem-
admodum docent (Kabbini,) non O) i. e. ſaginant 96. camelum; ſed vvn
i. e. ingurgitare faeiunt 97, eum. Eod. verſ. 30. De rufo iſto] Lentes rufæ (erant,)
eodem illo die mortuus erat Abrahamus, ne Eſavum, nepotem ſuum, videret declinan-
tem ad malam indolem, 98. & hæc non fuit bona illa ſenectus, 99. quam promiſerat
ei Abrahamo) Sanétus ille Benedictus, quocircà Deus quinquennium decurtavit 100.
de illius (Abrahami) annis, Iſaacus † enim annos centum & octoginta vixit; iſte ve⸗

rò (Abrahamus vixit ſolùm annos) centum & ſeptua ginta quinque; 101, Jacobus au=

tem

—enn = —

91. Confer. quæ verſu antec. 27. num, 8 4. notata
ſunt, it. not. ad Pſalm. 140. V. 12. n. 8.
92, In Chaldaica enim Paraphraſi hie habetur:
iwa) i. e. & coxit, confer. hic Sota, fol. I 1. a. &α
Sanhedrin, fol. 69. a. it. Bava batra, fol. 16.

g Hebr. y Naen, hæc 6 ſequentia, usque ad:
AN i. c. interfeétores, abſunt à MSto Erff.
2.
93. Hominem enim occiderat iſto die, tradunt
quippe Rabbini, quòd Eſavus illo die quinque
peccata commilſerit, nempe: quod cum fſœmi⸗-
na, alteri deiponſata, concubuerit, quòd homi-
nem interfecerit, quòùd mortuorum reſurtectio-
nem negaverit, quòd Deum abnegaverit & quod
jus primogenituræ contempſerit.

94. Hebr. , ſicuti Jerem. c. 4. v. 3 1. habe-
tur, ubi LXX. pro videntur legiſſe pas-
ſivè: , unde verterunt: za] os Ary-
nkesreis, quibus & autor Vulgatæ conſentiens
vertit: propter interfectos, confer. hic Bereſchit
Rabba, uti in 'pam new ad marginem alle-
gatur: it. Bava batra, fol. 16. b.
1½ Hebr. 'y, iſtud & quæ ſequuntur in notis
usque ad: iriè puyvn i. e. ingurgitare faci-
unt eum, abſunt à MSto Erff. 2.
95. Sic Commentator noſter verbum ARyh hic
exponit, vide num, ſeq. 96.
96. Pabulò copioſo ventrem ejus diſtendendo, ita

exponit Buxtorf, in Lex. Talm. fol, 1152. con-
fer. & Ejusd. fol. 15. verb. Da.
97. Ita hic ex mente autoris noſtri verbum iſtud
vertere volui, Buxtorf. dict. fol, 1152, tranſta⸗
lit: guſtandum dant, ſcil. manu pabulum of-
ferendo & in os trudendo, confer. & Michlol
Jophi h. loc. ubi ex Miſchna adducitur locus.
x*Loci iſtius explicationem vide in notis om 2
h. loc. conf. & tract. Talm. Bava batra, fol. 16, b.
989. Vide, quæ ſupra ad Genef. c. 2 1. V. 1 I. n. 29⸗
notata ſunt, confer. & Raſchi not. ad Pſalm. 116.
v. 16. it. ſuprà ad Geneſ. c. 15. v. 1 5. n. 59.

99. Contrariurm tamen videtur Commentator no-
ſter ſe ripſiſſe ſuprà verſ. . h. cap. n. 1 5.
100. Idem autor noſter ad Pſalm. 109. v. 14. no-
tavit, ubi vid. n. 16. confer. & ſupräa Genel, c.
17. V. 14, n. 3 2. & not. in bam ine h. loc.
† Hebr. pruw iſtud, ut & ſequentia, usqve ad e

Q₰ . . ⸗ ⸗
Ryp an i, e. hic autem (Abrahamus vixit) 175.
annos in utroque MSto Erff. aliter & quidem ita
leguntur: vnn aè d en en en ee

5 ia rn an aye za mee en wee i. e. nam
ecce aies (vitæ) Iſaaci plures erant, quàm (di-
es vitæ) patris ejus quinquennio, iſte (Abra-
hamus) mortuus eſt, 175. annos habens; ille
verò (Iſaacus) mortuus eſt, cum vixiſſet 1 90.
annos.
101. Prout ſupra verſ. 7. h. cap. habetur.

CN. N

—
lem rels
lugeni Pa
creulas,⸗
eſt expoli
petſpicuus
Gi.
uti primo
cia) ane
leadmonl

—
legitur
tem kecetat
U.)
102. Vigeii
obitäpatt
crat, licl
in luctu
gunt, pie
oj con
Ii.
109, . 16
10 57 Hebt.
laers ehin,
Uebter)
gitur: N
culo, (q.
104. Citeun
fer. Gut 4
ſieit, i
Folt verda
mundo,
Heimpe: 1
MNN
5
Pd vo⸗
y di
WN3
W
1es (coxit
(nam orbi
duonium
osel,

KF. Xxx.

—

iedat, 1.
Targum.
ſeluti ici.
e ißie
95, qem
4
telerann)
et declinan⸗
promiletat
Urtayit 100,
dit; iſte ve⸗
lacobusau=
tem
l, 11 2. cn.

verbumitted
II ntranſtu⸗
u pabulum ol.
ſer. & Michlol
citur locus.
otis M
datra ſol. 16,b,
I. V. II. n, 19.
adblalm, 110.
lſen ſh⸗
mmentatorno⸗
. I. lIſ⸗
109. V. I. ho⸗
ſupra Genelc.
bb he loc,
Ntia, usqoead!
musvinit) 7
er & guicemita

1 G W N

50 i, e, nam
m, quam (bi⸗
0, ille (Abra⸗
nos habens; Ule
m. Fixillet 190.

babetur⸗

CAP. XXV. 215

tem coxerat* lentes, ut (illis) cibaret lugentem, 102, cur autem lentes (coxit Jjacobus
Iugenti patri? nimirum ideò, ) quia ſimiles ſunt (lentes) rotæ, 103. nam luétus † eſt
circulus, qui volvitur 104, in mundo. Verſ. 31. Jam bodid] Juxtà Targum ejus (hæc
eſt expoſitio:) ſecundùm diem hunc, 1I05. i. e, fieuti dies, qui i, e. clarus (ſeu

GENESEOS.

perſpicuus) eſt; ita vende mihi (jus primogenituræ) venditione 1 i. e. perſpi⸗
cuâ. **vv, Eod. verſ. 3I. Primegenita tua] Quoniam cultus (Divinus) connexus eſt
juri primogenituræ, 106. dixit jacobus: non eſt dignus impius iſte, qui offerat (ſacri-
Kicia) Sancto illi Benedicto. 107. Verſ. 32. &ce ego vado ad mortem *] Dixit Eſauus
(Jacobo?) quænam conditio ** eſt cultus iſtius (Divini?) reſpondit ei (Jaeobus?) mul-

tæ admonitiones ac pernæ mortesque ab il

õü ð -=

lo (eultu) dependent, ſicuti diſcimus, quòd
iſtã

h

* Hebr. 20) WWαιπ), in utroque MSto Erff. pro his
legitur 7 "a aoy Wwy) i. e. jacobus au-
tem fecerat ſib? coctile (ſeu pulmentum lenti-

um.)

102. Videlicèt: patrem Itaacum, is enim propter

obitũ patris ſui, Abrabami, qui illo die mortuus

erat, ſicuti paulò ante dictum eſt, in luctu erat,
in luctu autem verſantes de alieno cibo come-
dunr, vide Buxtorf. Synag. Jud. c. 49. pag. m.
707. confer. & D. Wagenlſeil. Sot. pag. 735. &

p. II377. & num. ſeq. 104. it. not. ad Pſalm.
109. V. 16. D. 2 r.
10. Hebr. 73 77, ite: circulo ſeu ſphæræ, osbicu-
laers enim ſunt lentes.

† Hebr. ak- i, in MSto Erff. 1. poſteà ſic le-

Zitur: d ba i. e, ſimiles ſunt illi cir-
culo, (qui volvitur &c.)
104. Circumagitur, circumit; Hebr. Dei, con-
fer. Gur Arjeh fol. 38. col. I. prine. in Berolinen-

ſi edit. S in notis Raſchianis editionis non nee

poſt verba: ya i. e. qui volvitur in
mundo, iſta uncinulis ineluſa & addita iunt,

nempe: Oaten 15. 35 se e eee . en
.ðs
Si Pe D, de Den nen ernen adee

òè

n mO e ee weeenen we eee
.11 =l R
BT n en eenn ee er nn dee
ναan eneee eden i. e. præterfea, tur len-

tes (coxit Jacobus, nempè, quia yillis non eſt os

(nam orbiculares ſunt,) ſic lugenti nen etit os;

juoniam ei loqui prohibitum eſt, & propterea
Wos eſt „ ut ab initio lugenti præbeantur Oya

comedenda, quæ ſunt rotunda nec eis eſt os, ſic
& lugenri non eſt os, ficùti dicunt (Rabbini in
tradatu Talmudieo?;) Moed katon, is, qui lu-
get, per omnes tres dies priores non reſalutat ul=
lum hominem ac multò minus prior ipſe ſalutat;
à triduo (autem) usque ad ſeptimum diem re-
ſalutat quidem, ſed ipſe non (prior) ſalutat
&c. (ſic reperitur) in vetuſto exemplari Raſchi-
ano, confer. num. antec. 102. & Buxtorf. Synag.
105. Vel: ſicuti dies iſte eſt, id enim verba illa:
b bp., prout in Paraphraſi Chaldaica ha-
hbentur, ſignificandt.
S „ In MsSt. Erff. 2. huic præmittitur i. e.
plenaà (ſeu perfectà & perſpicuâà venditione.)
106. Confer. infrà Geneſ, c. 49. verſ. 3. ibique
nt. n. 9. & Exod. c. T9. V. 2 2. in not. n: 6 1, it.
not. ad Numer. c. 3. V. 12. n. 1 7.
107. Oonfer. Pſalm. 109. v. 1 §. ibique not. n. 2 7.
vigdde & not. in hai h. loc.
* In editione Berolinenſi & in notis E rD̈ h.
loc. poſt: Mrhi, e. ad mortem verba iſta uncinu-
lisineluſa reperiuntur: Ne ee ere
PDay nn een i, n dNn eie ner
Sr die i. e. mover ſeſe & abit iſlad jus-
primogenituræ, quia non omni tempore mini=-
ſterium (ſeu cultus Divinus) erit apud Primoge-
nitos, nam tribus Levi auferet illud:
** Sive: indoles, natura & qualitas, nam dictio
id hie notat, confer. fuprà verſ. 27. h. capi
n. &2. vide & not. in oa . bilo,

216

GENESEOS.

CAP. XXVI.

ſti morte plectantur, qui vinum bibunt oS. qui que caput nudant, 109. dixit (Eſauus,)
ego vado ad mortem per illum (cultum.,) ſi res ita ſeſe habet, quid mihi proderit iſte⸗

(cultus?) Verſ. 34. Er gontempfit Eſauns] Teſtatur † (hic) Scriptura de impietate e-

jus (Eſaui,) qui contempfſit cultum Dei, 110,
CALP. XXVI.

Erſ. 2. Ne deſcendas z. Eoyptum Nam propoſitum ejus (Iſaaci) erat, ut de-
ſcenderet in Égyptum, ſicuti deſcenderat pater ejus tempore famis. 1⸗ Eod.
verſ. 2. Noli deſcendere in Eoyptum] Quoniam tu perfectum es holocauſtum,

2 Nec quidquam extrà terram (Iſraeliticam) te dignum eſt. 3.

Verſ. 3. & 4. Mas]

(Particula O &N hic) perinde eſt ac &N&1. e. iſtas. Verſ. 4. Et benedictas ſeſe puta-
bunt a. in ſemine tuo] (Nimirum) dicet ali quis filio ſuo: fiat ſemen tuum, ſicuti ſemen
Iſaaci & ſie (facienda erit explicatio verbi 32 à N) intota S. Scriptura; eſt autem i-

ſtud principale 5. omnibus, (nempe:) in te

benedicet Iſrael, 6. dicendo &c. ſic quo-

ue reſpectu maledictionis reperimus ita, (prout ſcriptum eſt in illo loco:) & erit fœ⸗
mina (illa) in exſecrationem, 7. ira, ut is, qui exſecratur inimicum ſuum, dicat: fias

ſicuti

10. Nempe, dum ſaero cultui operantur, confer.

Levit. c. 10. v. 9. ubi Rabbini docent, quod Na-
dab & Abihu ebrii fuerint, quando ignem pere-
rinum obtulerunt, ſicuti in Baal Hatturim ibi-
dem notatur, conf. hic tract. Talm. Sota, fol. 12.
b. it. Bava batra, fol. 16. b. .
109. Confer. Levit, dict. c. 10. V. 6. ibique Raſchi
not. nonnulli id intelligum & exponunt de rmmp
i. e, erectione capitis levi, ſive de levitate ac
ſuperbia. , . .
Hebr. y, in MSt. Erff. 1. huic præmittitur ex
Targum explicatio verborum, quæ in textu He-
bræo habentur, nempe: )ναä I. e. & contem-
ſit Elau, ubi Targum habet: Wy P* i. e. &
vilipendit Eſauus.

10. Utpote, qui annexus fuit juri primoge-

nituræ, ſicuti ſuprâ n. 106, dictum, confer. dia.
Pſalm. 109. vV. 18. ibique Raſchi not. it. Becho-
rot, fol. 7. b. vi de & not. in Na r h. loc. atque
not. ad Ezech. 3 5. Veri. 6, num. 3.
1. De quo vide ſuprà Genel. cap. 12. v. 10.
2. Conker. quæ cap- antec. 25.V. 26. n. 81. nota-

ta ſunt.

3J.˙ 14 eſt: nulla alia terra extrà terram Cananæam,

digna eſt quæ te tanquàm perfectum holocau-
ſtum, recipiat, quapropter in terra Cananæa ma-
nere debes, ita hic7 ⅓ expono, confer.not.
in "pom e h. loc- vide S& infeà Geneſ. c. 46.
v. 6, ibique not. n. 5. tradunt Rabbini: quicun-
que habitat intrà terram Iſraeliticam, is abſolvi⸗
tur ab iniquitate & quicunque ſepelitur intra ter-
ram Iiraeéliticam, perinde eſt ac ſi ſepeliretur ſub
altari, vide Lightfoot. Decad, Chorograph. Mar-
co præmiſſ. c. 7. S. 5. P. 569. edit. Lipſienſ. con-
fer. & Sanhedrin, fol. I11. a.
4. Vel: juxta mentem Commentatoris noſtri: bene-
dicent ſibi, confer, hic Schabbat, fol. 118. b. item
Junii ac Tremellii not. ad Geneſ. c. 22. V. 1 8. it.
Gur Arjeh fol. 3 8. rol. 2. princ. ac not, in
bN h. loc.
5. Generale, ac præcipuum, ita hic dictionem &
interpretor, conf. Buxt. Lexic. Taim. fol. I0. n fin.
6. Sicuti infrà Genel. c. 48.v. 20. habetur, ubi vide
not. n. 42. atque ex iſto loco autor noſter
regulam generalem explicationis verbi ane ſu-
mendam eſſe putat.
7. Vide Numer. cap. 5. v. 2 I. Ge Lſai. cap. 6 5. V.
15. ibique Raſchi not.

CA W

—
ſecutitali
mentum?
ſ. Aal
Ailir oſe
metabſtin
geſecunch
13. BEod
elentſcri,
Fitanda)t
ſupatur
lent, velut
Latie com
negis eics

NNI

. Ia hic ve
hahetur,
tulerunt.
4 Lori iſtiu
he
1,,. §l
61. 4.
9. Hebr, M
fetuntura
ſcnikcati
ague/F
ee tame
Aelrate .
Teo. u
18. Mord
bit id e
zuten i
habemur
probhibti
11. Hebt.
fol. 247.
12. . 9
12. Kcllice⸗
ad Eccleſ
13. Hebr.
Rabbino
de Bunte

. My!.

—
t Elauus)
Cerir ile
dietatee

tat, ut de⸗
.l. Bod.
locauſtum,
Na!
ſiſehute⸗
leuti ſemen.
eſt autem i⸗
e ſic guo⸗
) erit fee⸗
dicat: ſian

ſicuti
Rum holocau⸗
Cauanzama-
no, cOnfer not,
1 Genel⸗e.45.
bbini: guicun⸗
n, E ablolti⸗
veliuur imrater⸗
ſenehreturfab
lſpelietunf
rogtaph. Mar⸗
n Lipſenl, con⸗

his noltzirbene⸗
,1ige biten
c. 11. F. 19,lt⸗
2c not, in Ni

e Licionen d
im tol 1ojn fo,
tebellh hiie
co autot noller
6rerbi Ta ⸗

Lli ap.

CAbP XXVI. GENESEOS. 217

ſicuti talis fœmina, ſic etiam (in illo loco:) & relinquetis 8. nomen veſtrum in jura-
mentum electis meis, ita ut is, qui jurat, dicat: fiam, ſicuti talis, ſi ita & ita feci. Verſ.
5F. Auſeultavit Abraham poci meæ] Quando illum tentavi.* Eod. verſ. 5. Et cuſto-
divit abſervationem meam] (Dictio N ρâhνμρ hic ſignificat) decreta, 9. quò quis ſe-
met abſtineat 10. propter dehortationes, quæ (habentur) in lege, veluti ſunt (decreta)
de ſecundis mulieribus 11. it. quoad ſcortationem 12. ac decretum circà Sabbathum.
13. Eod. verſ. 5. Præcepta mea] (Dictio Xπâä uſurpatur de illis) rebus, quæ, ſi non
eſſent ſcriptæ, * dignæ tamen forent, quæ præciperentur, veluti (ſunt præcepta de
vitanda) rapina & ſanguinis effuſione. Eod. verſ. 5. Statuta meæ] (Vox HPpMmu-
ſurpatur de illis) rebus, quibus prava cogitatio & gentes hujus ſeculi * bloqui 14. ſo-
Ient, veluti (ſunt ſtatuta de) porco (non comedendo & de non induendo) veſtimento
varie commixto, 15. cujus rei ratio reddi non poteſt, niſi, (quòd ſit illud) decretum-
regis ejusque ſtatuta, 16. ſervis ſuis (injuncta.) Eod. verſ. 5. Er leges meas] (Dictio
RN hic in plurali habetur,) ut includat legem oralem, 17. (videlicèt) doctrinam-⸗
18. Moſi

g. Ita hic verbum pnum, quod Eſai. cap. 65. V. 1 5 ⁄ nag. Jud. GC. 16. p. m. 3 67. ubi plura de com-
habetur, vertere Volui, alii aliter ibidem trans- mixtionibus Sabbathinis, confer. & Raſchi not-
tulerunt. aad Ecclelſ. alleg. cap. 12. v. 9. & ad Exod. c. 12 .
* Loci iſtius explicationem vide in notis ne v. 10.n. 6 2. it. tractat. Talm. Jevammot, fol. 2 1.
man h. loc. confer. hic tract. Talm. Joma,fol. a. utin ar NHνh. loc, allegatur ad margi-
2 8. b. & Nedarim, fol. 32. a. it. Kiddulchin, fol. 4 nem.
82. a. Hebr. rm Wteà, MSt. Erff. 1 pro eo ſic ha-
9. Hebr. 1, protx dictio iſta hic habetur; af- bet⸗ ama NEà , i. e. adeò, ut, ſi ſcriptum
feruntur autem ab autore noſtro bic peculiares eſſet.
ſignificationes vocum imvn ac heD S rePN X Hebr. .2τι MNν , abfunt iſta ab utroque
atquern, quomodo illæ inter fefe differant ; MsSto Erff. .
hæc tamen vocum diſerimina non ſemper tàm X4. Oggannire, contradicere, in dubium vocare ac de
accuratè obſervantur in S. Scriptura, vid. D. Maji llis diſputare, ita verbum a hic verto, confer.
Theol. Jud. Loc. I 3. Sect. I. pag. 217. Raſchi not. ad Eccleſ. c. 2. v. 3. in ueroque MSto
10. Procul abſcedat ac ſemet removeat à re prohi Erff. pro: an habetur ſingularis: awn i. e.
bita, id eaim verbum vren ſignificat; Gicuntur obloqui ſolet, & refertur ad præcedens
autem iſtius modi dehortariopes, quæ in lege i. e. prava cogitatio.
babentur, à Theologis mandata prohibentia ſeu 15. Vel: heterogeneo, veluti ex lino ac lana ſimuùl
pro hibitiva. confecto, Hebr. moyw, de quo vide Levit.
I. Hebr. ν, de his vide Buxtorf. Lex. Talm. c. 19. V. 19. & Deuteron. c. 22. V. 11I.
fol. 2474. confer. & Ralſchi not. ad Eceleſiaſt. c.16. Id eſt: voluntas ſupremi omnium regis, Dei,
12. v. 9 & not. in "an mv h. loc- bhic eſt proratione, ac ſufficit dicere, quòd i-
12. Scilicèt: vitandam, confer. einsd. Raſchi not.] ta ſit conſtituuum „ licèt ejus ratio reddi ne-
ad Eccleſ. dict. c. 12. V. 9. & jevammot fol. 2 I. 2. queat.
13. Hebr. Mav i. e. Sabbathiſmus ſive ſtaturum 17. Hebr. 39 vyam DN, vid. præ aliis Hoorn-
Rabbinorum de vera babbati obfervatione, vi- bceck contrà Judæ. lel. C. 1, P. 62. & D. Maji
de Buxtorf. Lex. Talm. fol, 2324. & Ejusd. 5y: E Theol
S

218 GENESEOS. CAbP. XXVI.

73. Moſi (datam) de monte Sinai. Verſ. 7. Deuxore ejm] (Iſtud: Nt hic idem
ſignificat, ac) N y i. e. fuper (vel: de) uxore ejus, ſicuti (accipitur) in illo lo-
co:) dic 1. e. Hde me: 19. frater meus eſt. Verſ. 8. Cùm prolongarentur] Di-
gerat (ſecum Iſaacus:) nunc mihi haud metuendum erit (de hominibus iſtius loci,)
quoniam ei (Rebeccæ) hactenus nullam vim adhibuerunt, 20, nec ſibi cavit, quò minùs
(ab aliis) obſervaretur.21. Eod. verſ. 8. & proſßpexie Abimeleth.] Vidit illum (Iſaa-

cum) lecto ſuo miniſtrantem. 22., Verſ. 10. Mnus bpopulo] (Per vocem N i. e. u-

nus hic intelligitur) 1HTi. e. unicus in populo, is eſt rex. Eod. verſ. 10. Et in-
duxiſti ſuper nos] Si jam anteà (aliquis de populo cum illa) concubuit, in duxiſti fuper
nos reatum.* Verlſ. 12. In terra illa] Quamvis illa non fuerit æſtimata (ſeu repu-
tata,) ſicuti terra Iſraelitiea ipſa, tanquàm terra feptem populorum. 23, Eod. verſ-
12. In anns iſto] Licèt ille non fuerit juxtà diſpoſitionem ſuam, 24, fuit enim annus
famis. Eod. verſ. 12. Centuplas menſuras] Nam æſtimârunt 25. illam (terram,)

quantum illa (fructuum) ferre deberet, 26.

ac protulit illa pro uno, quod ipſi æſtima-
verant

Theol. Jud. loc. I. F. 4. p. m. 14. & ſeq. ubi
plura de lege orali.

1 ⸗Traditionem, Hebr. 1, de qua voce vide

Buxterf Lex. Talm. fol. 6 12.

19. Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. e. 20. v. 13. n.

37. & n. 38. notata funt, vide & Raſchi not. ad

Deuter. c. 3 3. V. J. n. 54. & ad Eſai c. 5. v. I. num.
2Z. it. ad Pſalm. 110. v. I. n. 2 9. & Bereſchit R ab-
ha h. loc. uti in or nW* ad marginem alle-

gatur.

302 Eam vi compreſſerunt velper vim abſtulerunt,

ita verbum 6 , qued hic habetur, verto,
MSt. Erft. 2. habet ?: a& i e illum (Haacum)
ægritudine affecerunt, afflixerun
2 1. Id eſt⸗ quò minds homines iſtius loci illim ob-

ſer vat en, in actiones ejus inquiterent, quocircà

ipſe pauiò liberius eum nxore ſua verſatus eſt, ſie-
uti mox in textu ſequitur, confer, not. in nov
npnr h. loc. MSt. Erff. 1. & 2. pro: ν ha-
bent: nwn i. e. ut obfervaret vel ſibi caveret.

22. Id eſt: cum uxore ſua Rebecga concumben-

tem, ita Hebræis honeſta periphraſi coneubitus

cum uxore deſcribitur ope i. e., mini-

ſterium lecti, confer. Raſchi not. ad Jerem. c. 20.
v. 14. & not. in n-a ) h. loc.

x* Poſſes & ſic vertere: ſi jam anteà (aliquis de popu-

lo cum illa) concubuiſſer, induxiſſes ſuper nos
eatum, vide not. in .a† — h. loc=

2 ⅞. Nam tractus Gerar quodammodo excluſus
fuuit à terra Iraëlitica ae fuit malæ habitationis,
uti ex Talmud. Hierololym. Schevit fol. 36. 3.
adducit Joh. Lightfoot. in Centur. Chorograph.
Matthæo præmiſſa, cap. 32. p. à I- & cap. I4. p.
30. edit. Lipfi. in Gur Arjeh fok, 3 8. col. 2. cir-
cà fin. ſeribitur, quod regio illa ſen tractus Ge-
rar reverà fuerit terra Ifraelitica; ſed quod non

præcipua terræ fraelitieæ, confer. num. 2 §. h.
verſ. 12. & Berelchit Raaba h. loc. ſicuti in *
WMad marginem allegatur-
24. Id eſt: lieèt tune non fuerit évszlæ, nempè
annus feras ac fœcundus; fed ſterilis, ita hic in-
terpretor aor i. e. juxa conſtitutionem ſive
diſpoſitionem ſuam, v. num. 29. h. verſ. conſer. &
not. in Opa h. loc-
25. Conjectarunt, quantum terra illa ferre poſtet,
ita hic verbum interpretor, confer. Buxt.
Lex. Talm. fol. I10. vide & num. ſeq. 26. &
not in non mnov h. loc-
126. Fflimatio enim iſta ſive eonjectura fiebat cir-
caà terram ſive agrum, qui fructus ferebat, ſic in
Gur Arjeh fol. 3 S. col. 2. circà fin. ubi yw n
Wi H&& i. e, cur æſtimatus fuit ager, &c. ea-
dem ferè explicatio habetur in Michlol ophi h.
loc, nempè quòd ex agro five terra iſta, vel (quod
idem

fuerit/&α e Ny i. e, fundamentum ſeu pars

M. WWI

—,w—
rermntllautot
cobjeckara)

cetl. 11. M
Acet (Scriptun

(Elceramng,
un ie. Opu

ſgnifcatopu⸗

multum.

ſanrili ſpure
Ventt:) 0

ulationenn,

17. Nudle;

irlulu Aal
lLuels ofic

—
idem ekt:) e⸗
centvpls prod
Atirnarerant
Hieronfmus i
Dn
ſe: cenuplun
LXX., ventern
Plicatum bord
cuti idem Hien
Fidentur zute
diè in codiee
conter. Ruth.
D
fſer. not in
127. Hec ell, qu
tur: g kaun⸗

dezt.)

N Hebr. ) d
i. e, 8
Mto brfl.
2 ,. Conker, gu⸗
cap. notata ſi
29. Vide num.:
39e Hebr, mn
rum; Mr. b
um.

A
—
G hicidem
jin ilo lo.
Pemur) Di.
ins loci)
grdmims
llum (lHa.
Wiee. u.
10, Bt in.
nliſuper
(ſeutepn.
Bod, vetl,
ehim annus
m (temam,)
iplͦ ellimr⸗
Vefant
—
modo exclaſus
læhabigztionis,
herittol 36, 3
n. Chorograph.
l.K (4). 14. .
,3 9. C0l. 2. elt⸗
Alen iraclus 6e⸗
2ſed quod nom-
wventum leu pats

ler. numm. 29. he
c. ſieutiin do

ibenla, hemmpe
ketilis, a hicin⸗
Kitutionem ſiye
h, yerl conlet. &

zill fene polet
r, conlet. Bint,
num. ſeq. 16,

elluta fiebztti⸗
Auslelebat, it in
Sn vbi
itager, Re, e⸗
Miclol opbih.
ta ile el guod
idecn

CAP. XXVI.

GENESEOS. 219

Verant (ſeu conjeckaverant,) centum; 27. dicunt Rabbini noſtri, quòd æſtimatio (ſeu
conjectura) iſta (fructuum) facta fuerit propter decimationem (inſtituendam.) Eod.
Verſ. 12. In terra illa, * in anno ille] Duo iſta cur (hic conjunguntur? nempe) ut in-
dicet (Scriptura,) quòd & terra (fuerit) dura 28. & annus difficilis. 29. Verſ. 13. Quia
magnus fuit valdè] Dicebant enim (homines iſtius loci:) ſtercus mularum * ſaaci
(deſideramus,) non argentum & aurum Abimelechi. 30. Verſ. 14. Et ſervitium mul-
tum] i. e. Opus multum (ſive operatio multa,) linguâ vernaculâ: oeuvraine, 31.
ſignificat opus (ſive ſervitium) unum; pâ(veròô) ſignificat opus (ſive ſervitium-)
multum. Verſ. I5. Obſtraxenant illos Philiſtheæi] Dixerunt enim, offendiculo nobis
ſunt illi (putei,) propter exercitus (hoſtium,) qui adversùs nos veniunt, * (Onkelos
vertit:) .O i. e., obturaverunt Philiſthæi, (ubi α D“) ſignificat O i. e. ob-
turationem, ** & in lingua Miſchnæ (reperitur:) DOPD i. e, obturans cor. Verfſ.
17. In valle 32. Gerar] Procùl ab urbe. Verſ. 18. Erreverſus eſt & fodit puteos, quos
in diebus Abrabami, patris ſui, foderant] Philiſthæi autem illos obturaverant, antequàm
Iſaacus proficiſceretur ex Gerar, † hos (puteos Iſaacus) iterùm fodit. Verſ. 20. He-
Ee z ſec]
30. Ac ſi dicerent: præſtat ſtercus mularum lſaa-
ci argento & auro Abimelechi, ſic & in Gur Ar-
jeh fol. 3 8. col. 2. in fin, habetur, quòd ſtercus
mularum Iſaaci ſit —“ ao den e n
n u& mellus argento & auroAbimelechi, vide

Be eſc hit Rabba h. loc. uti in vmam mnew ad mar-
ginem allegatur.

3 1. Ita hic expono NWNae, videtur illa vox à Gallo-
rum uſu loquendi receſſiſſe, hodiè dicunt: oeuv-
re, j. e. opus.
*Loci iſtius explicationem vide in notis ar ine
h. oc. ubi & Berelchit rabba ad marginem alle-
gatur.
*X Confer. hic not. ad Hiob. c. 18. verſ. 3. num.
1.
32. Sic & LXN. z“ r de*ν‿, quibus & Jo-

idem eſt:) ex ſemine in agrum projecto, plus
centuplo prodierit, quàm homines iſtius loci tune
ſtimaverant vel conjectaverant; ira etiam S.
Hieronymus in Tradit. Hebr. h. loc. verba illa:
SnyY NN putat cum Aquila transferenda es-
ſe: cemuplum æſtimatum, sxæres sexez es*ο
LXX. verterunt: gαατοραπιαα 2 geh3 „ centu-
plicatum herdeum, vel: centuplum hordei, fi-
cuti idem Hieronymus ibidem in'erpretatus eſt,
videntur autem LXX. pro .7, (ſicutiho-
diè in codice Maſorethico habetur,) legiſſe:
—5☚%, unde verterunt zziéey, hordeum,
confer. Ruth. cap. 3. v. 17. ubi etiam legitur:
nipiâ&α i. e. hordeum, vide not. ibid. con-
ſfer. & not. in DaN h. loc. .—
27. Hec eſt, quod Marci c. 4. v. 8. & v. 20. dici-

tur: S, xazο, i. e. unum centum (profere-
bat.)
X Hebr. N* Yea hæc useue ad: awrn
— w i. e. & annus difficilis, abſunt ab utroque
MsSto Erff.
2 8. Confer. quæ ſuprà n. 23, ad eund. verſ. 12. h.
cap. notata ſunt.
29. Vide num. 24. h. verſ. 12. ibique not.
xXXX Hebr. mα%, poſſis etiam vertere: grano-
rum; Mst. Erff. 2. pro eo habet ve i. e. fru
taum.

ſephus Antiq. I. 1. c. 1 8. adſtipulatur; S. Hie-
ronymus autem puravit, vertendum eſſe: ad
torrentem, ſicudi & autor Vulgatæ transtulit;
ſed verſio iſta non ſine ratioae ſub cenſuram vo-
catur ab autore Præfationis Pbaræneticæ, quæ
LXX. interpretum verlioni Græcæ, juxtà exem-
plar Vaticanum Amſtelodami 1683. typis vul-
gatæ, præmiſſa eſt,
† Confer. not. in ma ev h. loc. ubi quibus-
dam objectionibus, reſpondetur, confer. tract.

Talm. Berachot, fol. 5 6. b.

220 GENE

SEOs. CAbP. XXVI.

ſec] (Hebr. Pſignificat) vi. e. jurgium. 33. Eod. verſ. 20. Quoniam jurgati

erant cum illo] i. e. Contenderant ſuper illo (puteo) lite ac jurgié. Verf. 2 1. Sith-

nah *** (Linguâà vernaculâ) nuiſement. 34.

Juxtà Targum ejus eſt: & ereſcere nos faci
micus ejus] uxtà Targum ejus eſt: & comi

Verſ. 22. Et frulctuoſi ſumus in terra⸗]
et in terra. 35. Verſ. 265. Et Achuſath, a-
tatus amicorum ejus, 36., nec mireris † pro-

pter Thau (in fine vocis) N& nam, quamvis dictio (ſequens) non conjungatur-;
(tamen) ſimile habetur in Scriptura, (veluti reperitur in illo Ioco:) N i. e. auxili-
um ex anguſtiis, 37. item (in illo loco:) N) i. e. & ebria; ſed non ex vino. 38.
Eod. verſ. 26. Achuſath] (Nomen H†‧. ꝰ!ic) ſignificat congregationem & cœtum
eorum, qui ſimùl &e i. e. comprehenduntur. 39. Verſ. 28. Videndo vidimms]

Viden--

3. Lis, rixa; autor Vulgatæ vertit: calumniam,
ſic & Schol. gonαοαιαιι LXX. „α daelar, ac vi

dentur legiſſe: P vel P cum Schin dex

tri puncti, Joſephus Antiqu. I. I. c. 18. vocat
Eozaν, quod nomen ille à pugna derivatum eſſe

ſcribit, confer. not. in pat h. loc. it.
Sanhedrin, fol. 1II. 2.

XxX Hebr. —0aν hoc &e ſequentia, usque ad:
Ry Na i. e. in terra „ abſunt ab utroque MSto

Erff. vid. n. 3 5. h. v.

3J4. Quaſi dicas Latinè: nocumentum, ita hic
. R⸗ .. .
explico: Danw, uti in ediione Mas e

&ι Bibliis Buxtorf. legitur, in exemplari Hebrai

co, quo uſus ſum, corruptè, ut puto, habetur:
. 2 .
an, ſenſu abſono, Hebr. aum communiter
vertunt? odium, autor Vulgatæ hic tranſtulit:

inimicitias, ſic & LXX. 2τ+ al ; Joſephus An-

riq. dict l. 1. c. 1 3. habet: Syennam, niſi forté
juxtà Hebræum erit legendum: Sima, confer.

S. Hieroym. Tradit. Hebr. h. loc.
35. Sic ferè autor Vulgatæ: fecit creicere, ac I.XX

gJukn*ααHς auxit nos, ubi verbum * J29,
quod hic in textu ſaero habetur, per Hiphil ex-
poſuerunt, ae ſi ſcriptum eſſet: 122 7 j. e. .

ſKuctuoſos nos fecit, vid. not. in on o h. loc.
Jb. Ubi dictio runèe, non ut nomen proprium;

ſed appellativè verſa eſt ; fic & S. Hieronymus in
Tradit. Hebr. h. loc. vertit: collegium amico.

rum ejus, LXX. tamen etiam ut nomen propri-
um tranfiulerunt: g«l! Oανονς νιιανπανMανnHοSο5*ονον

„75, & Ochozath, pronubus ejus, confer num.
„

ſeqv. 39. & Bereichit Rabba h. loç. uti in no0*
par ad marginem allegatur. In Be-
rolinenſi editione, ut & in notis Ra⸗
ſchianis dictæ editionis =nan ne poſt: co-
mitatus amicorum ejus hic uncinulis incluſa &
addita ſunt iſta: bνο α een ienn ee
Peare n enen eeen Weehe n nr.
y nne ee n e ae n ee rern
a-& Di n e ee ee nid ne

Pe Pen r dn d i. e. nonnulli ex-
ponunt (Gictionem) (ita, utſit) Mem
de fundamento vocis, veluti (in illo loco:) tri-
ginta y i. e. ſocii Simſonis, (Judic. c. 14.
V. rI.) ita, ut dictio: —ir cohæreat (voci
ſequenti:) fed non eſt mos hominum, ut de re-
gia poteſtate (ſeu majeſtate) dicat: omnis co-
mitatus (ſive co legium) amicorum ejns, nam
ſi ita eſſet, ipſe omnem comitatum amicorum
ſuorum ſercum duxiſſet 315ͤ cum tamen einon fue-
rit, niſi unas comitatus amicorum, quocircaà
(loeuns) ifſie explicandus eſt juxtäpriorem figni-
ficationem.
† Hebr. A ann e hæc & quæ ſequuntur, us-
que ad: iyn N i. e. ſed non ex vino, abſunt
ab utroque MSto Erff,
37. Uti Pſalm. 60. v. 13. habetur.
3 §. Vide Eſai.c. 5 L. v. 2 I ibique Raſchi not. con-
fer. & Ejusd. not. ad Ecc leſiaſt. c. 8. v. 11.
39. Confer. quæ num. antec, 36. notata ſunt, vid.
&S. Gur Arjeh fol. 3 8. col. 3. cireà fin.

ba . We Niide d en en. e er

CA. INN
—
Videndo in
Stquetsou

Ete.“ Ven

7erl.29/ .

4, Gicianr)

ela ro, dic
Gitreungul
umtapiunm
Gtaginta ann
ahnan⸗
rem, ita
ilem, aein il
UrumKenn
Mam molier

60. Qoniam
US ratioà CO
oei iſtins ei⸗
loc.
4e Prout ſopt
F Hebr. dinn
nonnullicod
in habent
PN.
gotas:
1. LXX. did
lairr ere
PWier
tulit: abun
15a,
Mus in Pradi
fs, uti exitunn
vertelunte r,
zaer. l.

A. N.
tamn nrgati
Linter.
Lbeſath a.
rens pro.

es vino. 39,
n cctum,
Uitidimu

Viden..

———————

og uti in woe⸗
tur, In Be-
in notis Ra⸗
nd polt: e0.
inulis inclula &
N ſ
whe n ſane
1 NN neN

Ny a NNNe

W

e. run N.
ta, ut ſit) Mem

n ilo loco) i⸗
(Judie, e, 14,
cohereal (Torl
ninum, ut defe⸗
licat: ommniste⸗
orum ejus, ham
tatum afnicorum
Tren einob fue⸗
tonnm, gllociteä
Naptiorem igni-

e ſequuntur, ut⸗

ger vino, abſant

tur⸗
e Ralchinot. con-
,(. J. Vel I.
.nOtata ſunt, fid .
ree ſin.

Videndo in patre tuo vidimus in te. 40. Eode verſ. 28. Sit quæſè juramentum inter nos]
Sit quæsò juramentum, quod inter nos fuit àtempore patris tui, etiam nunc inter nos
& tte.* Verſ. 29. Non tetigimus te] Quando diximustibi: recede à nobis. 4. Eod.
verſ. 29- Tu] Etiam tu* fac nobis eundemin modum. Verſ. 34. Sehibhah] (Av
42dicitur) propter fœdus. Verſ. 3,5. Natus quadraginta annos] Eſau comparatus
eſt apro, dicitur enim: ſuſfodiet eam aper è ſylva, 43 aper iſte quando cubat, exten-
dit *e ungulas ſuas, ac ſi diceret: videte, quòd ego ſim mundus, ſic iſti (Eſaui poſteri)
dum rapiunt ac vim inferunt, ſemet rectos (ac probos) oſtendunt, 44. Per totos qua-
draginta annos Eſauus venabatur mulieres, maritis ſuis junctas, easque ſubigebat;
(ſed) quando quadraginta annos habebat, dixit pater meus quadragenarius duxit u⸗
xorem, ita & ego (faciam.) Verſ. 36. Rebellantes 45. ſpiritui] (Didio b hic.
idem, ac in illo loco:) Hρ i. c, rebelles fuiſtis, 46, ſignificat, Cut ſenſus ſit:) omnes
illarum (feminarum) actiones fuerunt dolori. 47. Eod. verſ. 36. HMaaco & Rebeccæ
Nam (mulieres illæ) cultui idololatrico erant deditæ. 48. S M

M

40. Quonĩiam verbum N hic iteratur, ideò illi- [43. Sicuti Pſalm. 890.: v. 14s habetur.

us ratio à Commentatore noſtro adducitur. X Hebr. vv, in MSto Eiff. 2. pro eb legitur 5
Loeci iſtius explioationem vide in notis dor md be i. e: expandit, res ebdem redit.
h. loc. ” MVM 44. Præferunt; ſimulant vel jactant ,ſe eſſe probos⸗
41. Prout ſuprà verſ. 16. h. cap. habetur. nec cuiquam facere injuriam.
NX Hebr. re ſie in plerisque exemplatibus, † Hebr. iwyN, ſic in MSto Erff 1. hie additum re-
nonnullicodices, ut & utrumque MSt. Erff. pro peritur.
inè habeht : mhy i, e. nunc, uti in editione 45. Ita hic ex mente autoris noſtri vertese volui
NPa notatum reperitur, ubi vide etiam ren à rad. Am, ſicgferè LXX. sgièvν1. &. Tie
notas ranes, plerique alii interpretes ranstulerunt:
42. LXX. dictionem illam Syan verterunt appel amaritudo'’, à rad. 'i: e, amarus fuit, contfer⸗
lativè&: ac videntur pro e legiſſe Michlol Jophi h: loc.
AaA i. e. juramentum 5 autor Vulgatæ trans. 46. ratston:. ge. I. hadere ke
„ „y Jasz, 1 . eene 4. Vel: dolorem, itudfnem animiac Ie⸗
tulit: abundantiam, ac videtur legife S im adſerebant liaaco ac Redeccæ, in nonis
vel 92 , quam, lectionem etiam Si Hierony Raſchianis editionis 'pafs nov anté vocem
mus in Pradit. Hebr. h. oc. amplectitur, ſecu- Pavyhi: e. dolori, iſtud præmifſlum eſt: oyae
tus, uti exiſtimo, Aquilam & Symmachum, qui ie. ad eum irritandum.
vertetunt: Xàαιον, Confer. Cappelli Critic. 48. Confer. hic Bereſchit Rabba, uti ad marginern
Sacr. l. 5. c. 4. n. 5§. & l. 6. c. 4. D. vide & not. in ne r h. locallegatur, ubi vide etiam-

1 —

Ne ne oce nosas.

Fe 3 CAP. XXVII.

W

GENESEOS, CAP. XXVII.
CAP. XXVII1—

V Erſ. 1. gr ealigaverunt?“] Propter fumum iſtarum; 1. alia explicatio, (eur ocu-
li Iſaaci caligaverint, nempè eum in finem,) ut Jacobus auferret benedictio-
nes. Verſ. 2. Non novi diem mortis meæ] Dixit R. lehoſchua, filius Karchæ:
quando aliquis attingit terminum : patrum ſuorum, ipſe quinquenniò antè illum
(terminum) & quinquenniò poſt eum metuit (mortem;) Iſaac erat (tunc temporis)
centum ac viginti triu m** (a nnorum,) dixit (itaque) forſitàn ego terminum (vitæ) ma-
tris meæ attingo, quæ mortua eſt anno centeſimô vigeſimôò ſeptimô (ætatis ſuæ,) ecce

. . . —B - . A .
autem ego poſt quinquennium perveniam ad terminum (vitæ ejus, proptereàâ non novi

diem mortis meæ, forſitàn (perveniam) ad terminum matris meæ, forfaſſis ad termi-
num patris (mei.) Verfſ. 3. Gladium 3. tuum (Dictio D ſignificat) en
i, e. gladium tuum, quia (homines) ſolent RDN. e. ſuſpendere illum. Eod. verſ.
3. Acue 4. quzs] (Verbum α hic) ſignificat Hτυπ11. e. exacuitionem, 5, velu-
ti id diſcimus: é. non acuunt gçultrum (cote;) ſed de&. . e. acuit 7, quis illum ſu-

pPer
xX Confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 2 8. b. & rus) erat, quando benedictio ei data eſt, conſi-
Megilla, fol. 15. a. & fol. 2 8. a. item Bava kama, dera in Raſchi finem Sectionis (iſttus, nempe cap.
fol. 9 3. a. ſequens 2S. v. 9- ibique Raſchi not. n⸗98.
I. Nempzè malierum Eſaui, quæ crebrò faciebant 3. Ita juxtà mentem autoris noſtri vertere volui
ſuffitum idolis iais, quæ ab ipſis colebantur, dictionem , plerique alii interpretes tranſtu-
ſic nonnulli Rabbini exponunt, nempe; ππσ lerunt: pharetram; ſie & in Michloi ophi ex-
me y i. e. quia fumum ac ſut-· ponitut 9& i. e. pharetra; in codem tamen
fitum ſaciebeut idolo, ſic additur in Berolinenſi etiam pb) i. e. gladium exponi poſſe ſcribitur,
cdnione, in & in notis Raſchi, in mor n h. ſicuti & Onkelos vertit.
loc, alia ratio, cur oculi Iſaaci caligaverint, ha- 4. Ita hic quoque juxta mentem Commentatoris
betur ibidem, nempè, quòd eo ipſo tempore, noſtri vertete volui verbum R; alii plerique
quo lſaacus ſuper altari fuit ligatus ejusque pa- reddiderunt: tolle, ſicuti & communis verbi iſtius
ter iplum mactare voluit, cœli fuerint aperti & ſignificatio eſt. .
angeli miniſtratorii (lig tionem iſtam Iſaaci) 5: Expohtionem gladii vel cultti, confer. hic Gur
conſpicientes emiſcrint lachiymas, quæ cecide- Arjeh fol. 39. col, I. princ.
rint in oculos illius (Iſaaci,) unde ei eveneri: 6. Nempè: ex Talmudico tractatu: Beza cap. 3.
iſta caligatio, Hebræa vide ibidem, quæ etiam in Miſchna, ubi: non acuunt cultrum in die bo-
in MSto Erff. 2. eperiuntur; nos judæis ſuass noi. e. feſtivo & ſacro; ſed traducit aliquis eum
relinquimus fabulas, confer. & not. ad Plalm. 109. ſuper ſocium ſuum i. e. ſuper alium cultrum,

V. 14. n. 17. acuendi cauſa, Hebræa vide apud. Buxtorf. in
Sive tempus ſcil. viræ parentum ſuorum, quo Lex. Talm. fol, 2362. vide & num. ſeq. 7. repe-
illi ſupremum diem obierunt, confer. quæ ſu- ritur autem locus, ad quem hic reſpicitur, in Be-
pra ad Oeneſ. c. 2 5. vV. 20. n. 3 1. de dictione zZa, fol. 28. a. ſicuti in P RS ad marginem
bpp, quæ etiam hic habetur, notata ſunt. allegatur, ubi vide etiam notas.

X In Berolinenſi editione, ut & in a npv poſt 7. Sic ex mente commentatoris noſtri hie verbum
iſtud vertere volui, Baxtorfius reddit: traducit, ſi-
cuti num. antec. 6. notatum eſt, in utroq; MSt. Erff.
pro: Nρ i. e. acuit illum, legitur: P&ιν i. e.

22 i. e, centum ac viginti trium (annorum) addita
X „
ſunt iſta d a ας Parnen 0 in nn
D-i. e. nam Jacobus ſexaginta trium (anno-

(AXXVI
—–
zer ocium

ge eo, guo⸗

wm,
ſavus) vel⸗
(Dei) autot
Et alcipe ⸗
italenipler⸗
tege Aun
Duur tluan
num (eil
vero ptepan
verl 9, Nn
abent i.?

acuum
MSto Erkk.
l. I eſ: op
cultri dortt
ſtio, ,
g. Admonuit
Kiinaret,ſedu
e. plobe eyp
Cktarer, utt in
betutnefor
mudici trad
pforum, jun
Cilcerpta, i
Lex. Talm.
leſpieitur, et
11. . , ibi
10, Cadkum,
ktiam owi,
Bunt. bex Ta
Berelſchit Ned
ginem leg⸗
II. Quod libe
dio: n hi
Præcepit, Ut
ret ibique ker
Puhliclimtise
tum aperet,
mec erponit
Genelec z0,

CAEY.

eatio, eutoen.

mis antd illam
tung temponi)
Num (vitr) ma.
Ltatis ſun,) eece
Ptereinon noni
ttalis ad termni⸗
Grüftcat) P
lum. Poc,en,
tiogem, 5,Telu⸗
,quis ilum ſu⸗

per

0ei daia eſl, conſi⸗
1 tiusnempe cap.
hinot ng.
Nnoſtti entere voli
linterpretes anſtu⸗
Michlol ſoyhi er⸗
in codem tamen
voni poſſe ſeribiu,
tem Commentatorit
n NY; ali plerique
ommunis verbiiſtius

blti,Lonter, hic Gur

taI: Bezi ci. 3,
nt chitrumn in die bo0.

raducit aliguis euim

per alium cutrum,
e apd, Buriort in
& num. ſeq. lepe⸗
hic relpicitoſ, in be⸗
wob d marginen
notas,
hnis nolttihie ſetbum
us tegcit:trad inli⸗
elt, in Urog;Mrb .

n, legitut; NN e

CAP. XXVII.

GENESEOS.

223

per ſocium fuum ⁸. (ac ſi diceret Iſaaeus Eſauo:) acue eultrum tuum & macta benè, 9.
ne mihi comedendum des morticinum. 10. Eod. verf. 3. Et venare mibi] (Nempè)
tberlh⸗ Qde eo, quod commune 11. eſt; non autem de rapinâà 12. Verſ. 5§. Ad venandum ve-
tlius Karche:.

mrronem, ut offerret] Quid hoc (ſibi vult,) ut offerret? (nimirum) ſi non inveniret (E.
favus) venationem, ut offerret de rapina, 13. Verſ. 7. Coram Domino] i. e. IIlius
(Dei) autoritate, 14. ut propter me (benedictionibus iſtis) ipſe conſentiat. Verſ. 9.

Et aeccipe mibi] (Nempe) de illis, (hædis,) qui mei ſunt, qui non ſunt rapina, nam-
ita ſcripſerat ei (Rebeccæ) Iſaacus in inſtrumento dotali, 15. ut duos hædos quotidiè (de

grege) auferre poſſet, (ita ſcriptum reperitur in]) Bereſchit Rabba. Eod. verſ. 9.

Duos hados] Anne verò duo hædi caprarum erant cibus Iſaaci? (non ita;) ſed u-
num (ex illis hædis) obtulit in agnum Paſchalem (nam baſcha erat) illo die; alterum

verò præparavitin cupedias, (ſie ſcriptum
verſ. . Sicuti amat] Nam ſapor hædi ſimilis eſt fapori caprex. Verſ. 1I. Vir pilos
babens] i. & Piloſus. ** Verfſ. 12. Contrectabit me] (Verbum ει hic idem ſigni-

reperitur) in Pirke K. Elieſeris. 16. Eod.

acuunt n& i. e. illum (lcil. cul
MSto Erff. I. hic additum reperitur.

g. Id eſt: ſuper alium eultrum vel ſuper alterius

cultri dorſum aut prominentiam, id enim di-
ctio, nz, quæ hic habetur, ſignificat.

9. Admonuit Iſaacus Eſavum, ne in mackando fe- †

ſtinaret; ſed ut culerum ſuummpd Pedi.

e. probe exploraret ac lentè non feſtinanter ma-
taret, uti in Gur Arjeh fol. 39. gol. I. princ, ha-

betur, ne fertè aliquid diſcerpererur, nam, uti Tal-
mudici tradunt, octodecim ſpecies ſunt diſcer-

ptorum;, juxtà quas caro mactata judicatur eſſe
diſcerpta, vide Cholin cap. 3. alleg. Buxtorf, in

Lex. Talm. fol. 26 3. quò hic ab autore noſtro
reſpicitur, confer. & num. ſeq- 10. it. Levit. c.
22. V. 8. ibique not.

1I0, Cadivum, Hebt. Mad, quo nomine hic venit

etiam Wi. e. diſcerptum, de quo vid, Ejusd.

Buxt. Lex. Talm. fol. 92 0. conf. num. antec. 9. &

Bereſchit Rabba h.loc, uti in dnor: admar
inem allegatur, ubi vide etiam notas.

1I. Quod liberum eſt ac publicum, id enim di- .

Gio: D hie ſignificat, nimirum lſaacus Eſauo

præcepit, ut prochl ab urbe in campum ſecede-

ret ibique feram venaretur, quæ communis ac
publicijuris eſſet, ne forte alterius animal priva-
tum raperet, ita in Gur Arjeh fol. 39: col. I.

med. exponitur, confer. num. ſeq. 12. it. infrà

trum) ſic in ]

h. loc. omiſſfa autem ſunt iſta: wnνα☛παπ
i. e. de eo, quod commune eſt, in utroque MSto
I2. Id eſt: de illo animali, quod jam alterius pri-
vati proprium eſt, non commune ac publicum,
vide num. antec. I1. & num. ſeq. 13.
13. Vide, quæ num. antec. II & 12. norata ſunt;
omittuntar autem iſta: A) e i. e. ad ve-
nandum venationem & quæ ſequuntur usque ad:
de rapiog, in MSto Erfb. a⸗
I146 bermiſſione ac licentia, Hebr. rwaa, i. e.
Deo annuente ac confentiente, confer, not. in
h. loc. DZ
IS⸗ Sive: in inſtrumento contractus mattimonia=
lis, Hebr. an, de qua vore vide Buxtorf. Lex.
Talm. fol. rIO7. & D. W'agenlſeil. Sota p. 55 1.
n. 2. & p. 5 5ö4. ubi adducitur diſcrimen inter
R & &, ubi vide ſis, confer. & infrà Ge-
neſ. c. 3 I. V. 1 52. n. 142
* Hebr. A “*, hæc & ſequentiaſusque ad:
N yLP i. e. ſimilis eſt ſapori capreæ, abſunt
ab utrôque MSto Erff.
1I6. Eadem, quæ hie, addueuntur in notis ad li-
brum Prec. Jud. part. I. pag. 147. a. med, eon-
fer. & not. in -t m* H. oůAo7ſ0.
xN In MSto Erff. 1. hic itaadditum reperitur; 722
) i. e, in toto corpore ſuo,

—

2

Genel. c. 30. Ve I4. n. 26, vide & not. in o

2²4

GENESEOS.

CAP. XXVII.

I

ſicat,) atque (inillo loco:) VWPP i. e. palpans in meridie. 17. Verf. I5. ¶Veſtes)

deſiderabiles] i. e. Mundas, & N7*, nitidas, juxtà Targum ejus; alia explicatio (di-
tionis MAi. e. deſiderabiles ſcil. veſtes, ideò dictæ,) quia 1 i. e. deſiderave-

rat 18. illas (Eſavus) à Nimrodo.
nonne multæ fuerunt ei (Eſauo) uxores ac

Eod. verlſ. 15. Quas ſecum habebat in domo] Sed

(nihilominus) ipſe eas (veſtes) depoſuit-

apud matrem ſuam? † (ita ſanè res ſe habuit;) ſed quoniam actiones illarum (uxorum
ſuarum Eſavus) diligenter inquirebat easque (uxores) habebat ſuſpectas, ( ideò illis
parum fidebat) Verſ. 19. Ego ſum Eſau, primogenitus tuus] i e. Ego ſum, qui affe⸗

ro tibi; Eſavus vero eſt primogenitus tuus. 19.
Eod. verl. 19. Sede] (Verbum Haπ hic) ſignificat 2 O Hi. e,

quas dixiſti mihi. 20.

Eod. verſ. L9. Feci] Multas res,

accubitumi. ad menſam, proptere in Paraphraſi Chaldaica habetur: AnS i. e.

accumbe.

Verſ. 2 I. Accede quæss & palpabo te] Dixerat (Haacus) in corde ſuo;

non moris eſt Eſavo, ut nomen Dei frequentetur 22, in ore iſtius (Eſaui;) ipſe verò di=

cit: quia occurrere fecit Dominus, Deus tuus. 23.

Verſ. 22. Vox Jacobi] Loque-

patur enim * ſermone ſupplici: ſurge quæsò; aſt Eſavus ſermone imperioſo 14. di-
xit: ſurgat pater meus. Verſ. 24. Ego] Non dixit (Jacobus:) ego ſum Eſau; ſed

ego.

17. Sicuti Deuteron. cap. 2 . V. 29. habetur, conf.
hic trac. Talm. Maccot, fol. 24. 2, & Sanhedrin,
fol. 92. a. Z
18. Vel: expetiverat, extat traditio in Pirke R. E-
lieſeris cop. 24. quod tunicea, quam confecerat
Deus Adamo & Evæ, fuerit apud Noachum in
arca & quande ex arca egreſſi ſunt. eandem ac-
ceperit Cham, finus Noachi, ac ſecum extule-
xit & in bæreditatem reliquerit Nimrode &c.
hanc tunicam videns Eau apud Nimrodum,
ni. e. expetivit illam animo ſuo atque interfe-
cit eum illamque ab iplio abſtulit, vide D. Wa-
enleil. Sot. pag. 340. n. 8. it. Joh. Lighifoot.
or. Hebr. in A ct. Apoſtol. c. 1 5. verſ. 17. p. m.
112. & ſeq. edit. Lipſienſ. confer. & Gur Arjeh
fol. 39. col. 1, med. it. Geneſ. c. 3. V. 2 I. n. 67.
& not. in Eman h. loc. ut & not. ad Dani-
el. cap. 10, v. 3. D. 11.
† Hebr. mae 7X, in MSto Erff. 2. poſteà addita
ſunt itta: yv my nn Paen e ,
pie NNe enn ee e ie ,νEν⁰* 'i. e.
quoniam illæ ( veſtes) præparatæ erant omni
tempore, quo ipſe ad venandum mittebatur, id-
eò depoſuit eas apud matrem ſuam, confer. Cho

lin, fol. 1 1 3 b.

ſacri textus nimis remota hic ab autore noſtro af-
fertur, eum in ſinem, ut jacobus, patriarcha 3⁸
dolo ſeu deceptione excuſetur, confer. num. ſeq;
20. & not. in π n* h. loc.
20. Etiam hæe comtorta eſt expoſitio, vid. num.
antec. 19. confer. & infrà veri. 24. h. cap. n.
25.
21. Sive: ſeſſionem ad menſam, confer. 1. Samu-
el. c. 9. V. 13. & c. 10. V. 5 ibique Raſchi nor.,
22. Uſurpetur, promptè enuncietur, id enim ver-
bum ν, quod hic habetur, ſignificat, confer.
not. in a enD* h. loc. in MSto Erff. 2. pro
legitur: A i. e. reperiatur.
23. Prout ſuprà verſ. 20. cap. habetur.
* Hebr.’N) ann pro his & quæ ſequuntur, us-
que ad: N&à * i. e. ſurge quæſò, in utroque
MStO Erff. ſic legitur pp i en wen .
a ae en ee n i. e, non loqui
ſolebat Eſavus ſermone blando ac molli (nem-
pe:) ſurge quæſo (ac) ſede, ſermone ſcil. ſuppli-
ci, confer. hic Gittin, fol. 57. b.
24. Hebr. &ανaaνο, quæ dictio notat: contem-
ptum, irriſionem, velrixam, confer. D. Wa-
genſeil. Tel. ign. pag. 23. in Nizzach, & not.
in na . h. loc.

19. Explicatio ſatis contorta & à ſenſu verborum

CAr. WVI.

. go. 1ſ. er
mus elt: u
ſcobo) iut
Ador. r
ager pomort
et; tepetu⸗
ſam verd lite
odot fluümel
lius det 70.
multe etpol
uc breriti

.ineſer
ne Mendaclun-
Pr 14 lenl.
ſer. ” not in
25. It ic ic
ſes & ülludiem
ritut.

17. Qni odor

panaciſo ſete
que odorpe
dorum, iid
Talm. Sanhe
Pbh loe
³½ Loci iſtius en
h. locrit. Tan
1,, ld ett: pa
nn premin
conjungit ot
EEEE
jet verbis aon
Wi.e. det,
amn Van verb

Petitioſes

ſenſu: gad⸗
didionem

pecictionen

25 Miſrachi
cOl. 2. circ
Arjeh ibider
et e
nedlckio,)

. Wy.

ſ. (Vſes)
lkatio di.
Aeliderzwe.
ung ged
zdepolbit,
im (vxotam
(ided li
n, gliack.
Multu es,
hie,
n cordeſuo;
ihleverͤ di⸗
hi Loque.
erloſo 14, bi⸗
n Pfau; ſedl
ego.
Anenoſtd .
us, pattiatcha 3
confer. numn ſeg⸗

litio, wid. num.
114. h. c h

conkef. 1. Jamu⸗
lie Raſchinot,
ur, id enim ver⸗
ſignifcit, conitt .
Mdo btfk. 1, o
Kur.
habetur.
e Eguuntur, i.
urid, in uttoque
N AN S
m ienonloddi
lose molli nenn⸗
moleſtllial.
) notat: contem.
,eonte D. V-
6 Niazach. & nol⸗

CAbP. XXVII. GENESEOS.

ego.2. Verſ. 27. Et odoratus eſt] Sed nonne odor exuviarum e6, ex kodis teterri-
mus eſt? (ita quidem ſe res habet;) ſed docet (hic Scriptura,) quòd ſimul cum ipſo
(Jacobo) intraverit (in conclave Iſaaci) odor horti Eden. 27. Eod. verſ. 27. Sicuti
odor agri, cui benedixit Dominus] Cui (agro Deus) bonum odorem indidit, isque eſt
ager pomorum, fic exponunt Rabbini noſtri p. m.“ Verſ. 28. Et det tibi] Ec-
det; repetit autem: 28. & det, (ſic ſcriptum reperitur) in Bereſchit Rabba; juxtà ſen-
ſum verò literalem additur * (hic) rei priori (nempe verbis illis præcedentibus:) ecce
odor filii mei, quem dedit ei Sanctus ille Benedictus, ſicuti odor agri &c. 29. & am-
pliùs det 30. tibi de rore cœli &c. (ſic erit expoſitio) juxtà ſenſum literalem; ſunt etiam
multæ expoſitiones myſticæ (hujus loci) ſecundùm multos* modos; (qui tamen-
hic brevitatis cauſa omittuntur.) Verſ. 29. Elii matri tuæ] Jacobus autem dixit
Judæ:

v. 4. ubi etiam habetur, 77 Ir, prout hoc
verſu legiur.
X Hebr. om, ſic in editione Baſil. & in MSto
Erff. 2. aſt in MSto Erff. 1. & in a n at⸗
que in Berolinenſi editione legitur: abm cum 2
in fine, ut ſenſus ſit: redit (ſeu reſpicit hic) ad
rem priorem.
29. Sicuti verſu antec. 27. h. cap. habetur „ con-
fer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 70. a.
30. Commentator noſter irm juxtà ſenfum lite-=
ralem exponit, ut ſignificet ÿN i. e. & am-
plius det, confer. num. antec. 2 %.
XX In netis Raſchianis on mnew & in Berolinen-
ſi editione poffk e ane i. e. ſecundum
multos modos, addita & parentheſi incluſa ſunt
iſta: n 5 een e en een en

225

2 5. Hoc ad exculpationem acobi adductum eſt,
ne mendacium ei imputari poſſit, vide, quæ ſu-
prà ad verſ. 19. h. cap. n. 20. notata ſunt, con-
fer. & not. in sm n h. loc.
26. Ita hic dictionem * interpretari volui, pos-
ſes & illuviem hæ dorum vertere, undeteter odor
Oritur.
27. Quia odor ſuaviſſimus tunicæ, quam Deus in
paradiſo fecerat Adamo & Evæ, adhæferat, is-
que odor prævalebat tetro odori exuviarum hæ-
dorum, ita Rabbini nugantur, confer. tract.
Talm. Sanhedrin, fol. 37. a. item not. in r*
nan h. loc. & infrà V. 3 3. h. cap. n. 34.
* Loci iſtius explicationem vide in not. π 90
h. loc. it. Taanit, fol. 29. b-
2 ⅞. Id eſt: particula copulativa Vau, quæ verbo:

ir præmiſſa eſt ac ſignificat: & , repeiit &
conjungit priora ſive antecedentia; hic verò &
Ayn R i. e. illa (particula) non cohæ-
get verbis antecedentibus, ac ſcribendum fuiſſet:
r i. e. det, ) Nya ſine Vau, quocircàa, quoni-
am Vau verbo zrm præmiſſa eſt, ſignificatur re
petitio ſive additio benedictionis, nempe hoc
ſenſu: quòd Iſaacus dederit Jacobo prius bene-
dictionem ſuam, dein repetierit & adjecerit be-
nedictionem patris ſui, Abrahami, ita R. Eli-
as Miſrachi exponit, uti in Gur Arjeh fol. 39.
col. 2. circà fin. habetur 5 ipſe verò autor æà Gur

Arjeh ibidem verbum irw exponit, quod ſignili-

cet yO P&7 i. e. ſine ullo fine ac termino (ſit be-
nedictio,) niſi fortè reſpiciatut ad cap. ſeq. 28.

r De Wi, znde 7 nn een ee en
n 17 rd en n ee n ſaeen en een
d n nn weee hen ne
y n de en iy en ate hyn ee e
an D n eie eeen ee en een en
yren Are e en ene enn nn ae
Tn ann en N. õ
79 0 85. 2 π e e
dpen en enn e i. e. alia explicatio: quid
iſtud sen, quod eſt judicii (nomen, vid.
not. ad Geneſ. c. I. v. 1. n. 3 8. hic ſibi vult &
nempe iſtud héc indicat, ) ſi dignus fueris, da-
bit tibi,; ſi verò non, haud dabit tibi; aft Eſa-

VO
Ff

226 GENESEOS. CAbP. XXVHI.

Judæ: filii patris tui, 31. quoniam ei (Iacobo) extiterunt † filii de multis matribus;
aſt hic, quia (Iſaacus) non niſi unam duxerat, dicit: filii matris tuæ. Eod. verſ. 29.
Maledicens tibi, maledittus & benedicens tibi beneditctus ſit] Aſt de Bilehamo ipſa (Scri-
tura) dicit: benedicens tibi, benedictus & maledicens tibi maledictus ſit, 32. (nimi-
rùm) juſti ab initio caſtigantur; ſed eorum finis eſt tranquillitas, atque illi, qui eis ma-
ledicunt eosque affligunt, præcedunt illos, qui eis benedicunt, quapropter Iſaacus
(hic) poſuit maledictionem execrantium ante benedictionem benedicentium; verùm
improborum initium eſt (quidem) tranquillitas; ſed tandem pœnas patiuntur, quo-
circà Bilehamus præmiſit benediétionem maledictioni. Verf. 30. Exeundo exierat]
Hic (Jacobus ſcil.) egredliebatur, & ille(Eſavus) veniebat. Verſ. 33. Et contremuit]
(Verbum h juxtà Targum ejus eſte- quod ſignificat Ni. e. admiratio-
nem; 33. allegorica veròô expoſitio eſt: viderat (lſaacus) gehennam, quæ infrà
ipſum 34. aperiebatur. Eod. verſ. 23. Qus nunc ille eſt?] Dictio () &) per ſe in-
ſervit multis verbis, 35. H Nid eſt: 1 Nubinam? quisnam eſt & ubinam eſt ille,

qui

vo dixit (Iſaacus:) de pinguedinibus terræ erit ppan h. loc.
habitatio tua, (infrà v. 39. h. c.) ſive juſtus ſive/* Quoniam 'x) Mu i. e. duo exitus ſive egreſſus

improbus fueris, dabit tibi, didicit autem ab i- hic habentur in verbis? N Ne i. e., exeundo
ſio (Iſaaco) Salomo, qui, cum exſtruxiſſettem- exierat, hinc nata eſt illa Commentatoris noſiri
plum, ſic ordinavit (diſpoſuit) orationem ſu- expoſitio, confer. not. in par r'h. loc. it.

am, (nempe:) populus IHfraeliticus, qui fide'e tract. Talm. Sukka, fol. 5. b=
ctà) præditus eſt, & juſtum in ſe prædicat (eſſe † Hebr. Mr ſic in exemplari Hebræo, quo uſus
Dei) judicium, non tecum (0 Deus! ) dife epta- ſum, ur & in Berolinenſi editione habetar; ſed
bit (contendet, quaſi in jus te vocçabit, vid. not. in Baſileenſi aliisque editionibus legitur ynvn-
ad Eccleſiaſt. c. I. v. 2. n. 20.) quocircà (dicit i. e. juxtà ſenſum ejus literalem.
Salomo 1. Reg. c. J. v. 39.) dabis unicuique 33. Quocircà juxtà Paraphraſin Chaldaicam verbi
ſecundum vias ſuas, ſicut videris cor ejus; verum n interpretatio erit ex mente autoris noſtri2
extraneus (verà) fide deſtitutus eſt, quapro- admiratus eſt, P. FPagius ibidem transtulit: ob-
pter dixit Salomo I. Reg. dict. c. 8. v. 43.) tu ſtupuit, ſic ferè LXNX. ssεα confer. hic S. Au⸗
Vero auſcultato & cœlis, ut facias juxtà omnia, gulini Quæſt. 90. vide & ſuprà Geneſ. c. 24. V.
prout clamave it ad te extraneus, (vid. Raſchi nor, 64. Sign. * & Bereſchit Rabba h. loc-
ad I1I. Reg. alleg. c. 8. v. 4 3³. ibique n. 2 5. 265. 34. Nempè Eſavum impium, ut illum deglutiret,
27.) ſive ipſe dignus fuerit ſive non, des ei, ne il- tradunt Rabbini, quòd gehenna ſimul cum E-

le tecum diſceptet, ſic ſcriptum reperitur) in R. ſauo venerit, unde ædes Iſaaci contremuerint,

Salomonis veteti exemplari correcto. quapropter hic eſt ſcriptum: & contremuit Iſaa-
3 1. Quemadmodùm infrà Genef. c. 49. v. 8. ha- cus, vide Gur Arjeh fol. 3 9. col. 3. med. cum
betur, ubi vide fis notas num. 54. confer. & not. Jacobo intravit y hi. ehortus Eden (vide ſupr.
in an ne* h. loc. v. 27. h. cap. n. 27.) at cum Eſauo intravit a,
† Hebr. ) P-ν , hæc & ſequentia, usque ad: gehenna, ſic in notis pa n b. loc. verba
JDN i. e. filii mattis tuæ, abſunt à MSto autem iſita wonn i. e. allegorica verò expo-
Erff. 2. ſitio eſt & quæ ſeqvuntur, usque ad: vrn i. e.
32. Vide Numer. c. 24. v. 9. ubi benedictio male- infrà ipſum, abſunt à MSto Erff. 2.
dictioni præponitur, Commentator noſier hic e 3 5. Sive: rebus, cçonfer. hic idem Gur Arſeh dict.
jus rationem adducit, confer. & not. in * fol.

CNe. WV1

—
wi venatus
00 gultare
ſaudecitcun
conſenlt hi
(nv⸗ lu
ner i
guidtu fine
ejas, quoni
bet eut con
minori pre
vus: Alppl
ei: priogen
pelorte egul
ctiam benedi
juni lagum

basmrrrn
ſol. 39. l, 3
15, a item
not, in Oh
4 geil edulio
ON
pores gelic
nolis habetun
ginem Alegen
batra fol. 17
36, E cena ſe
nyn ſigniße
ba, uti in O
ubi vide elia
3. Vel: ſapien
ca icexponit
36. 1n Cegel
pn h. ſoe.
1 8e Vel: adnir
hic habetur,n
loc. coterum
gniftcationen
ſequentia,

Dultroque

3t Hebr, )
gue 2d: d
Aik, deſunt in

.Xn.

is mattidu;
od. verl⸗ 19.
no ipſa Ser.
lt 31, (nigi.
lligri eis na.
kopter llagens

atium; Verum
Ptiuntur, guo⸗
eundo exitra
Et ntremui:
1e, admiratio-
im, qur inttd
DYper ſein.
nbinameltille,

B,—,

enitus ſiſe egtelas

e i. e, exeundo

mmentatorisnodri
n Who h loe i.

ilebræo, quo ſus
tlone haben; ſeld
bus legitur Nenn

U.

h.loc⸗

gleacd: Irin

Ettk1,

Gui

8 Chaldaicam vetbi
ente autoris nollti:
dem trangulit: ob.
,confer hie , Al.
Pri Geneſ, 24. 7.

Utillum deglatitt,
henna finul eum E*
ſaciceontcemueint,
& conttemmuitlIaaſ
col. 3, ined, cum
Ttus Y6en Gidefunt.
lauointrarir Dr ,
wv h. loc etba
legotica erdeto⸗ .

rax Hebr. NdnTin hæc & quæ ſequuntur, us-
que ad: " 1 i. e. etiam benedictus
erit, deſunt in utroque MSto Erff-

dem GCur Atjel diſt.
ſ.

GENESEOS.

CAE. XXVII.

qui venatus eſt venationem? Eod. verſ. 3 3. Et comedi de omni] De omnibus ſaporibus,
quos guſtare volui, in illo*“ guſtavi. Eod. verſ. 3 3. Etiam benedictus erit] Ne dicas, niſi
fraude circumveniſſet Iacobus patrem ſuum, non abſtuliſſet benedictionem, quocircâ
conſenſit (hic Iſaacus) ac benedixit ei(Jacobo) ſponte ſua. 36. Verſ. 3 5. Per fraudem]
(RNa hic ſignificat:) DONii. e. in ſapientia. 37. Verſ. 3 6. An quia vocatum eſt no-
men ejus (Particula ſignificationem interrogationis 8. habet, ac ſi (diceret:) num
quid tu frater meus es? forſitàn ideò vocatum eſt nomen ejus OPp) Jacob propter finem
ejus, quoniam ille futurus erat Py i. e. ut me ſupplantaret, TIanchuma **xX (ſic ha-
bet:) cur contremuit Iſaacus? (nimirùm) dixit (ſecum:) forſitan perperàm egi, 39. dum
minori præ majore benedixi atque ordinem genealogiæ mutavi, incepit clamareEſa-
vus: & ſupplantavit me duabus vicibus, dixit ei pater ejus: ecquid fecit tibi? reſpondit
ei: primogenita mea abſtulit, (ad hæc Iſaacus) dixit: proptereâà dolui ac contremui,
ne fortè regulam juris 40. transgreſſus eſſem; nunc (autem) primogenito benedixi,
etiam benedictus erit. Eod. verſ. 36. Et ſupplantavit me] (Iſtud *ρNπ ſignificat)
juxtà Targum ejus: Oi, e. & inſidiosè circumvenitti, me, (nam Hebræum)
Ff 2 2

227

39. Iniquè, injuſtè egi, regulam juris de primo-
genitura transgreſſus ſum, confer. num. ſeq. 40.
h.. verlſ. 36.
40. Nempe: de primogenitura, vide quæ num. an-
tec. 39. notata ſunt.
41. In editione Chaldaica Buxtorfiana, ut & in il-
la editione, qua uſus ſum atque in notis Raſchi-
anis ejusdem editionis hic legitur: unamn) i. e.
& ſapienter mecum egit; aſt in notis Rafſchianis
editionis man rne ut & editionis Buxtor-
fianæ habetur: WMa) (quam lectionem hic in
textu tetinui:) in Complutenſi verò editione ha-
betur: Da ), ubi Ar. Montanus vertit: ſup-
plantavit enim me, quæ lectio ei loco, qui à
Commentatore noſtro tanquam parallelus hic
adducitur, magis convenit, vide num. ſeqv. 43.
& Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1050. confer. &Z
num. 37. h. verl, in MSto Erff. z. locus iſte ſic
legitur e nne enn i. e. ſapienter me-
eum egit, inſidias mihi ſtruxit ac mecum inſidio-
ſèegit; MStum Erff. I. ſic habet: aaz zan
nn n n N i. e. & inſidiatus eſt, in-
ſidias mihi ſtruxit (ſic Hebræa illa:) Ae
Chaldæus Paraphraſtes vertit: h Wa i. e.
& inſidiatus eſt ei, (vide Deuteron. c. 19. v. I1.)
confer. hic tratt. Talm. Berachot; fol. 7. b.

fol. 39. col. 3. circà fin. vide & Bava batra, fol.
I5. a. item infr. Geneſ. c. 43. V. 10. n. 1 9. ac
not. in n NR h. loc.
KX Scil. edulio, nam edulium iſtud d e
ay enV i. e. vertebatur in omnes ſa⸗
pores & delicias, prout in nar ne h. loc in
notis habetur, ubi etiam Bereſchit rabba ad mar-
Einem allegatur, confer. Sota, fol. 5. a, & Bava
BDatra, fol. 17. a.
36. Ex certa ſcientia ac voluntate ſua, id enim
nym ſignificat, confer. etiam hic Bereſchit Rab-
ba, uti in =pon new ad marginem allegatur,
ubi vide etiam notas.
37. Vel: ſapienter, ita & in Paraphraſi Chaldai-
ca hic exponitur, confer. infrà num. 41. h. verſ.
36. it. Geneſ. c. 34. V. 1 3. n. 11. & not. in α
h. loc.
3,8. Vel: admirationis, nam & hoc vox p'n, quæ
hic habetur, notat, confer. not. in an h.
loc. cœterum verba iſta: 1) νν i. e. ſi
gnificationem interrogationis vel admirationis
& ſequentia, usquead: 2)), Jacob, abſunt
ab utroque MSto Erff.

228

GENESEOS.

CAbP. XXVII.

Ni. e & inſidiatus eſt (Onkelos vertit:) 2,42. ſunt quædam verſiones Chal-
daicæ, (quæ habent?) 02¹) (id eſt:) — 2 ſapienter (ſeu aſtuymecum e-

git. 43. Eod. verf. 36. Sl poſuiſti]

(Verbum 2 ) ſignificat ſeparationem, fieuti (ac-

cipitur in illo loco:) UN.â) ) i. e. & ſeparavit. 44. Veri. 37. Ecce dominum] Hæc bene-
dictio ſeptima eſt; 45. aſt (Iſaacus hic) facit eam primam, dixit (enim Iſaacus) ei (E-
ſano:) quid tibi proderit benedictio, ſi poſſideas divitias; quæ tamen illius (Jacobi)
erunt: nam ecce dominum eum conſtitui fuper te, jam verò id, quod poſſidet ſervus,
poſſidet dominus ejus. 46. Eod.v. 37. Et tibi nunc quid faciam? i. e. ubinam nunc quæ-
ram, quid tibi faciendum ſit? Verſ. 3 8. Num una benedictio] (itera) iſta Heh c(in dictio-
ne: — 2 ) ſignificat interrogationem, ſicuti (in illo loco.) =oHDi. e.

num in caſtris? 47.

QND i. e. num, ut moritur ſtolidus? 49.

item in illo loco:) Oν&i. e. an pinguis ſit illa? 4⁸. item:

Verfſ. 39. De pinguedinibus terræ &.]

Hæc (terra) eſt Italia Græca. 50. Verſ. 40. Et erit, cum 1. planxeris] (Verbum **

hic)

42. Vel- uti in alleg. editione Complutenſi legitur:
Pa i. e. & inlidiatus eſt, uti Deuteron. cap.
19. v. I1. habetur.
43:. Confer. num. antec. 41. & Exod. e. I. v. 10.
ibique P. Fagii not. ad Paraphraf. Chald. vid. &
not. ad Holſe. cap. 6. v. S. num. 12.
44. Sicuti Numer. cap. 1 1. V. 2 5. habetur.
45. Vide ſuprà v. 29. h. cap. ubi inter benedictio-
nes cœteras, quibus Iſaacus Jacobo benedixit,
benedictio iſta, quà lacobus dominus ſuper fra-
tres ſuos conſtituitur, eit ordine ſeptima.
46. Nam quicquid ſervus acquirit, id domino
ejus acquiritur, nec quidquam proprii poſſidet,

niſi indulgentia domini ſui, ratione peculii, vid.

Tit. Dig. & Cod. de Pecul. inprimis I. 32⸗ Dig
de aequir, rer. domin. confet. & Gur Arjeh fol.
39. col. 3. circà fin.
47. Uti Numer. cap. 13. v. 20. habetur.
4 %. Scil. terra, vide Numer. dict. cap. 13. V.
21I.
49. Vide 2. Samuel. c. 3. v. 32. confer. hic traét.
Talm. Sanhedrin, fol. 101. b.
50. Magnam Græciam, ni fallor, intelligit hi-
autor noſter, quæ ultima fuit Italiæz ora 2 Lo-
cris, Italiæ fronte, ad Tarentum usque, ſecun-
dum Plinium, fic dicta, quòd multæ magnæ-

que civitates in ea, à Gracis fuerint conditæ,

dicitur hodiè Campania, (Ital. Terra di lavoro,
terra laboris,) Apulia & Calabria, mirandam

Campaniæ fertilitatem amonitatemque præ

omnibus aliis terrarum agris prædicarunt au-
Qores, confer. inter alios Philipp. Cluveri In-
troduct. Geograph. l. 3. c. 29. confer. Bereſchit
Rabba h. loc. prout in 'no- a marginem
allegatur, ubi vide etiam notas, in editione
pam HO & in Berolinenſi in notis Raſchia-
nis poſt: Italia Græca, hæc uncinulis inclula &
addita ſunt, nempe: yy v Tan nJann dy
on y n n e nen ee
tavx ee eeen i.e. (Verſ-40.)
Super gladio tuo] (Iſtud: T "7accipitar
hic) veluti a i. e. in gladio tuo, eſt (parti-
cula:) y, quæ loco literæ Beth (ponitur,) ſic-
uti (in illo loco:) inſiſtitis aanmi "7 ſuper gla-
dio veſtro (pro:) oaa (Ezech. e. 3 3. v.
26. it. (in illo loco:) Srazæ 79 (quod poſi-
tum eſt pro:) dr'Navn i. e. in exereitibus ſuis,
(vid. Exod. c. 6. v. 26. & Exod. c. 12. V. 51.)
51. Ita verbum äex mente Commentatoris ne-
ſtri vertere vo lui, cui & Junũ ac Tremellii verſio
confentit, ut ſenſus ſit: & erit, cuùm lamentabi-
lem ſervitutem aliquandiu ſuſtinueris, rumpes
jugum ejus &c. alii verterunt: & erit, cum do-
minaberis vel dominari incipies à rad. , quod
& dominari & plangere notat, juxtaà Paraphraſin
Chaldaicam hæc eſt verſio: & erit, quando trans-
greſſi fuerint & c. ubi Onkelos pro â videtur
legifſe: =, nam h ſigaifi ar: rebellare,
transgredi, confer. S. Hieron. Tradit. Hebr. h. loc.
α

CALNN
—
ie) bgnife

meditatione

Dei) os tul
cobue) &
Juud ſenſil
65. epoltti
un fuir t h
ſauus cogit⸗
lum , fat
net tttenle
(bſa)nort
nis bibit, ſ9.
bo noe ſenl
li. Verl.
(65 61. Ve
ſuos, VOcatul
e ero olbu;

—
& Lud. Cap
ue Michool
tatio ilius
Talm. Schib
1. Mui Malm.
53. Hæc auion
elolteſt del
S4. Uk ringn
lxobo per
Uleiſceris ai
ia verbum
Arjen fol7
35. Kil, ut ulti
Pater elzz
dies dis p⸗
Iit pater men
mam eumene
d mentem:
(Onkfer not, ’
Berachot, fol
6. Eam tamen
hie omilſt,er
alten fenfum
gua de ſe alib
4 Uiedr 5

A XVI.
—
kones Chel.
kymecume-
n, keut (e.
Hec dene⸗

naels )ei .
lins (uobi)
lidet ſeteis,
imnune qux.
Hehlindidtio⸗
roedie,
la! 41. item:
ul terye S
vetbum
Hie)
Prediearunt au⸗
Uipp. Cluyeni In-
conker. Betelehiit
HnoaA marginem
Ntas, in ednione
in notis Ralchia⸗
cinulis inclula &
Wn
R N N
Whie(Verl40,)
Pw yacipitar

o 1u, eſt (dani.
(vonitur.) iN

n loper gli⸗
(Ezechee. 33. .
quod goli⸗

ezereltibus lis;

6. e. 12. V. l.)

ommentatofis 0

c Tremelliiverſio
t, cum lamentabi⸗
uſinueris, rumpes

Kerit, vm (0.

jeg tad. , qvod

öuti Daräphtsn
erit,landottan

Spro n vigetur
giheat: kebellale,

Ptadi Hebr⸗ h loe.
Tad 8

CAP. XXVII. GENESEOS. 225

hic) ſignificat VX i. e. dolere, veluti (accipitur in illo loco:!) . e. dolebo in
meditatione mea, 52. ac ſi diceret (Iſaacus:) cùm transgreſſi fuerint ?3. Iſraëlitæ legem
(Dei,) os tuum aperies, ut temet afftigas 54. propter benediétiones, quas abſtulit Ja-

cobus) & rumpes jugum ejus &c. Verſ. 41. Approepinquabunt dies luitus patris mei ]

„

Juxtà ſenſum ejus literalem (hæc eſt expoſitio:) non dolore afficiam patrem meum;
55. expoſitio autem allegorica multis modis (exarata) extat. 56. Verſ. 42. Et nuncia-
tum fuit *BRebeccæ] Per Spiritum Sanctum revelatum fuit ei (Kebeccæ) id, quod E-
ſauus cogitabatin animo ſuo. Eod. verſ. 42. Conſolaturus eſt 57. ſe de te] Poœnitet il-
lum 58⁸. fraternitatis, ut aliam ſuſcipiat cogitationem, quò mentem ſuam à te abalie-
net *teque interficiat; eſt autem expoſitio myſtica: jam anteàâ tu coràm oculis ejus
(Eſaui) mortuus es ipſeque propter te (tanquàm jam mortuum) calicem conſolatio-
nis bibit, 59. juxtà ſenſum literalem (verbum — ND hic) ſigniſicat conſolationem,
60. (hoc ſenſu:) ſolatium ille accipit ob benedictiones (à te ablatas,) cum te interfece-
rit. Verſ. 44. (Dies) unicos] (Dictio — hic ſigniſicat) D i. e. pau-
cos 61. Verſ. 45. Cur orbabor] i. e. Ero orbata vobis ambobus, is, qui ſepelit filios
ſuos, vocatur ?)D & ſic de Jacobo dicit (Scriptura:) cùm orbatus fuero NhGi.

e. ero orbus.62. Eod. verſ. 4 5. Etiam utrogse veſtrùm] Si ipſe (Eſauus) ſurrexerit

3 contràâà

& Lud. Capelli Gritic. Sacr. l. 5. C. 2. n. 6. at-

que Michlol Jophi h. loc. ubi utraque interpre-
tatio iflius verbi adducitur, confer, hic tract.
Talm. Schabbat, fol. 69. b⸗
52. Uti Pfalm. 55. v. 3. haberur.
57. Hæc autoris noffri expoſitio ex Targum On-
keloſi eſt defumpta, vid. num. antec. 51I.
34. Ut ringaris, doleas, propter benedictiones, à
Jacobo per fraudem ablatas: tu temet propterea
ulciſceris atꝗ; jugum Jacobi excuties à collo tuo,
ſta verbum dyUN-, quod hic habetur, cum Gur
Arjeh fol. 3 9. col. 4. princ. expono.
55. Scil. ut ultionem fumam de fratre meo, dum
pater meus adhuc vivit; ſed appropinquabunt
dies luctus patris mei i. e. quando mortuus fue-
zit pater meus, tune ultionem de fratre meo ſu-
mam eumque interficiam, hæc eſt expoſitio jux-
täã mentem autoris noftri, alii aliter explicant,
confer. not. in meI MOW h. loc- it, traéct. Talm.
Berachot, fol. 7. b. V
56. Eam tamen commentator noſier brevitatis eauſa

i. e. in animo ſuo, ab/unt à MStoErff. 2.
57. Nempéè: cum te interfecerit atq; ita ultionem de
te ſumpfſerit, ſic & autor noſter paulò poſt expo-⸗
nit, licèt ille ab initio aliam explicationem verbi
ͦT adduxerit, vide num. ſeq. 5 8. & num. 60.
5 §:⸗ Ita hic ex mente Commentatoris noſtti ver-
verbum brh rvertere volui, confer. quæ ſuprà ad
Geneſ. c. 6. V. 6. n. 30. notata funt, LXX. hic
verterunt z ειεÜ, juxtà Vaticanum exemplar,
Complutenſis editio habet: τ⁰ρτται 1 e. mi-=
natur, ſic & Vulgata, Schol. habet: ανsτα
xaτ—τ , cogitat contrà te, eodem ferè ſenſu, quo
hic autor noſter.
*X Hebr. Man-7, in MSto Erff. 2. pro eo habetur:
H i. e, ut invaleſeat, ſemet roboret.
59⸗ Reſpicitur hic ad jerem. cap. 16. v. 7. confer.
etiam Ezech. e. 24. V. 17. & Junii ac Tremellii
not. ibid.
60. Vide, quæ paulò ant num. 77. h. verf. notata
ſunt, confer. & Gur Arjeh fol. 39. col. 4. princ.
ac not. in po ir h. loc.

hic omiſit, eum præ ipusm ilius propoſitum ſit,
faltem fenfum literalem Scripturæ ſacræ exponere,
qua de re alibi diétum eſt.

61. Scil. dies, confer. quæ intea ad Genefſ, c. 29. V.

1 8: n. 27. notata ſunt.

* Hebr /A) W c & lequentis usque ad: lan

62. Sicuti infrà Genel, gap. 43. Verſ. 14. habetur-

. GENESEOS.

CAP. XXIIX.

unnnie,

contrà te tuque illum

interfeceris, ſtabunt filii ejus (contrà te) ac temetinterficient;

Spiritus Sanctus eam (Rebeccam) impulit 6z. & vaticinata eſt, fore, ut ambo uno die

moriantur, 64. veluti exponitur in (capite Talmudico, quod incipit:) Noppri

NRUS
c. aſpernor vitam meam.

. 65. Verſ. 45. Taædet me pitæ meæ] (Verbum Nup ſignificat hic) DND i.

CAP. XXIIX.

Erſ. 2. In Paden] (Iſtud: 39 idem eſt, ac 1 i. e. in Paden. r. Eod.
verſ. 2. Aldomum Bethuelis] (NR hic ſignikcat) N i. e. ad domum Be-
thuelis, omnis dictio, quæ incipere debet à Lamed, adſciſcit ſibi Heh in fine z.

Verl. 3.
bus ſuis ergà eos, qui
nedictionem Abrabami
in gentem magnam, 3.
Gtiones iſtæ, quæ dictæ ſunt, propter te! ex
dictum! Verſ. 5. Matris Jacobi & Eſaui]

Er Deus V i. e, omnipotens] Is, Vi. e. qui ſufficiens eſt in benedictioni-
bus ex ore ejus benedictio obvenit, benedicat tibi.
(Deus benedicat tibi, ) qui dixit ei (Abrahamo:) & faciam te

item: & benedicentur in ſemine tuo; 4. ſint autem benedi-
te egrediatur illa gens & ſemen illud bene-
Haud ſcio, quid iſtud nos docere velit. 5.

Verſ. 7. Et obedivit Jacob] Cohæret (verſus iſte) rei ſuperiori: 6. & vidit Eſavus,

quòd benedixiſſet Iſaacus &c.* & quèd miſiſſetillum in Padan Aram & quòd Jacobus

ob-

63,. Hebr. oa i, e. ſparſus fuit (ſuper illam) con-
fer infrà Geneſ.cap. 43⸗ V. 13. ibique not. num.

0.
6r. IGud quidem in allegato capite Talmudico
non reperitur; ſed in Gemara ad dictum caput ſie
ſcribiur: etſi enim utrique (Eſauo ſcil. & Jaco-
bo) eadem die mori non contigit; attamen eadem
die utes que lepultus eſt, ita vertit D. Wagenſeil.
in Sot. p. 29 1I. ubi vide ſis Hebræa-⸗
65. Id eſt: qui Zelotypiã ergà uxorem ſuam duci-
tur, eſt autem hoc caput peimum libri ſeptimi
Partis tertiæ operis Talmudici, tractans de Sota
ſive muliere declinante, qua de re extat lucu-
lentus tractatus laudati D. Wagenſeilii; locus

autem, ad quem hic rveſpicit autor noſier, reperitur

in Sota, fol. 13. a, prout. in e h. loc.

allegatur ad marginem.
1. Confer. quæ ſuprà àd Genelſ. cap. 2 5. v. 20.
n. 39. notata ſunt, vide && infrà Geneſ. e. 46. V.
I. Sign.* & ad Jerem. c. 36. V. 20. num. 2.
2. Exceptionem tamen aliquam ab hac regula affert

autor libri Gur Arjeh fol. 39. col. 4. princ. confer.
infrà Geneſ. c. 32. v. 3. n. 3. & Bereſchit Rabba
h. loc. atque tractat. Talm. Jevammot., fol. 13.
b. uti ad marginem in Mh. loc. alle-
gatur, ubi vide etiam notas.
3. Uti ſuprà Geneſ. c. 12. V. 2. habetur.
4. Vide Geneſ. cap. 22., V. 18⸗ confer. 6e not. in
—naR ND h. 106.
5. Nempè: quod hic dicatur: mattis jacobi & E-
ſaui, videntur enim hæc verba eſſe ſuperflua,
cùm jam anteà ſatis notum ſit, quòd Reberca
fuerit mater Jacobi & Eſaui; rationem tamen
aliquam reddere conatus eſt autor libri GurAr-=
jeh fol. 39. col. 4. med. ubi vide ſis, confer. & not.
in =nom M h. loc. cœterum verba iſta: t
25)) i. e. matris jacobi & coœtera, usque ad:
rnbn amn i. e. quid iſtud nos docere velit, ab-
ſunt ab utroque MSto Erff.
6. Nempè, de qua verſu præcedenti 6. dictum eſt.
* Conlfer. hic trad. Talm. Megilla, fol. 17. a.

Verſ. 4. Be-

CAL. X

—
obtemper⸗
naun, idt
bis ilis,0
zor Nebajea
Aladeſpor
tem ſuamn
taatque tl
tatannum
mahel Iiu
nuit, ecce
nloos, dli
guol ſcol
aigerit,
nis latuerit
nis ante n
Ouamuotbe
auteln greg
eſt, cumn B
annosnatt
bus in Ag
tem dixit!
ni, 16, ge
E triginta
ypto,) is

7. Nempe:
3, idiqven
in Raſchin
inerit 3d
contraheret
prine.

3. Velt temp

6, 25. V 1

e & inft;

2 lbique
* Behr, A)
15 i. e
tit, abſant
9. Vide paul

310. Videlicèt

PNIIN.
—

derfleient;
ound dies
)Whdr
odi.

lele od,
lomum Be⸗
hin fien,
nedidtioni⸗
Vetl. 4. Ne
X Kciam te
em benedl⸗
zillud bene⸗
ete velit, ſ.
dit Elavis,
10d ſacobus

6,prioc, eonlet,
erelchit Nabbi
mnot., f0l, 13.
Woh, loc. Ale⸗

etur,
Ontet, n0l. in

tis ſacobi l.
elle luperflla,
quda Reberes
ationem tatnen
tor libni GurAt⸗
,conlet, not⸗
Verba iſta: N
Etera, ogbe ill
Locerevelit, ab⸗

ti6,ctum eg.

tol 17, .

CAbP. XXIIX. GENESEOS. 231

obtemperdſſer patri ſuo atque abiiſſet in Padan Aram & quòd malæ eſſent filiæ Ca-
naan, (ideò) ipſe quoque abiit ad Iſmahelem. Verſ. 9. Sororem Nebajoth] Ex ver-
bis iſtis, dum dicitur: filia Ismahelis, ego haud ſcio, quòd illa (Machlat) fuerit ſo-
ror Nebajoth; docet autem nos (Scriptura,) quod Ismahel mortuus fuerit, ex quo
illa deſponſata erat Eſauo, antequàm nuptiæ eſſent celebratæ & quòd Nebajoth ſoro-
rem ſuam nuptui dederit 7. ac diſcimus, quòd Jacobus eodem illo tempore 8. ſexagin=

ta atque tres annos fuerit natus, nam ecce * Ismahel ſeptuageſimum quartum attige-

rat annum, 9. quando jacobus fuit natus; quatuordecim autem annis major erat Is-
mahel Iſaaco atque Iſaac ſexagenarius fuit, quando illos (Eſauum & Jacobum) ge-
nuit, ecce ſeptuaginta ac quatuor anni; 10. vixit autem ille centum ac triginta ſeptem
annos, dicitur enim: & illi ſunt anni vitæ Ismaelis &c. 11, deprehenditur (itaque,)
quòd Jacobus eo tempore, quo mortuus eſt Iſmahel, ſexageſimum tertium annum
attigerit, diſcimus quoque exinde, quòd (Iacobus) in domo Heberi quatuordecim an-
nis latuerit, 12. ac poſteà abierit in Charan, nam ecce non moratus eſtin domo Laba-
nis antè nativitatem Joſephi, niſi quatuordecim annis, dicitur enim: ſervivi tibi
quatuordecim annis pro duabus filiabus tuis 13. & ſex annis pro grege tuo; merces
autem gregis fuit (conſtituta,) ex quo Joſephus natus eſt, dieitur quippe: & factum
eſt, cum Rachel peperiſſet Joſephum &c. 14. ac ſcriptum eſt: Joſephus vero triginta
annos natus erat, cùm principatum teneret 15. & exinde usque ad tempus, quo jaco-
bus in £Ægyptum deſcendit, ſeptem anni abundantiæ ac duo anni famis; Jacobus au-
tem dixit Pharaoni: dies annorum peregrinationis meæ (ſunt) triginta ac centum an-
ni, 16. age, computa quatuordecim annos, qui fuerunt antè nativitatem Joſephi,
& triginta annos Joſephi & novem annos, poſtquàm ille principatum tenuit (in .-
gypto,) usque dum venit Jacobus, * ecce quinquaginta tres anni; * poſteà quàm
verô

7. Nempe: Eſauo, confer. infrà Geneſ. cap. 36. V.

3, ibique not. n. 10. vid. & Eze-h. c. 35. v. 10.
in Raſchi notis, ubi cauſa adducitur, cur Eſavus
iverit ad Ismahelem, ut cum ilo affinitatem
contraheret. vide & Seder Olam majus, cap. 2.
princ.

S. Vel: temporis articulô, confer. quæ ſuprà Geneſ.

c. 2 5. V. 20, n. 31. de voce notata funt, vi-
de & infrã n. 17. h. verſ. 9. & cap. præced. 27. V.
2. ibique not. Sign. *
* Hebr.’)) e - hæc & ſequentia, usquead: 1
3 38 i. e, ſexageſimum tertium annum attige-
rit, abſunt à MSto Erff. 2.
9. Vide paulò poſt num. 10. h. verſ.

10. Videlicèt: ætatis Iſmahelis, confer. num. an-

46 t6. 9. it. tract. Talm. Megilla, fol. 17. a. & Ba=

va kima, fol. 92. b.
11. Prout fuprà Geneſ. c. 2 5. v. I7. habtur.
12. Vide ſuprà Geneſ. dict. c, 2 5. v. 17. Jign. * &
infrà n. 20. h. verſ. item verſ. I1. h. cap. n. 39.
it. Genefſ. c. 3 5. V. 29. n. 57. confer. & not. in
& mR h. loc.
13. Proùt infià Genef. cap. 3 I. v. 41. habetur.
14. Vide Genefſ. cap. 30. v. 2 5.
15. La hic verbum 77 interpzetari volui, oonfer.
infrà Geneſ. c. 41. v. 46.
16. Sicuti infrà Geneſ. c. 47. v. 9. habetur,
*X Hebr. hhe dNnr y, in MSto Erff. I. hic addi-
tum eſt Svn 1. e. in 4gyptum.
XXX Hebr.1) 2à iſtorum & eorum, quæ ſe-
quuntur, oeo, usque ad? ene men
i. &.

232 GENESEOS. CAb. XXIIX.

ero (Jacobus) àpatre ſuo ſeparatus fuit, ſexageſimum tertium ille attigerat annum,
17. ecce centum ac ſedecim (anni,) atque ipſe (Iacobus Pharaoni) dicebat: triginta ac
centum anni, 18. ecce deſunt 19. quatuordecim anni, unde diſcis, quòd (Jacobus,)
poſtquàm ille benedictiones acceperat, latitaverit in domo Heberi quatuordecim an-
nis? 0. Eod. Verſ. 9. Super uxores ſuas] Improbitatem impꝑ robitate auxit, dum prio-
res (uxores) non expulit. 2. Verſ. 10. Et egreſſus ſ: Jacobus] Quoniam proptereàâ,
quòa malæ eſſent filiæ Canaan in oculis Iſaaci, patris ſui, Eſavus abierat ad Ismahe-
lem, interrupit (Moſes) narrationem de ſeparatione Jacobi (à patre ſuo ac ſcripſit: &
vidit Eſavus, quòd benedixiſſet &c. 22. ideò, dum finivit (narrationem illam,) redit

(lam)

i. e. triginta ac centum anni, in MSto Erff. 1. ſic
legitur: HQe i. e. ecee quin-
quaginfa ac centum anni. ⸗
77. Vide infrà Geneſ. c. 35. V. 29 ibique not. n. 56.
confer. & ſuprã n. 8. h. verſ. 9.
18. Scil. ſunt dies annorum peregrinationis meæ,
uti Geneſ. dict, cap. 47. v. 9. habetur.
19. Vel: abſunt à ſumma fcil. illa annorum, quæ
hactenàs enumerata eſt, coœeterum verba iſta:
3 —ν n i. e. ecce deſunt quatuor-
decim anni, omiſla ſunt in utroque MSto Erff,
20. Atque hoc eſt 73 wrzesrer, Propter quod
illa annorum computatio à Commentatore no-
ſiro bic fuit inſtituta, conſer. infr. verſ. I1. h.
cap. n. 39. & not. in Sna h. loc. ubi
poſt verba iſta 'ne 1) dn tan i, e. in domo
Heberi 14. annis, hæc fſent addita: 3) n
vadn PD i r õ
ü
msn ee n een nn N Paden dn
A 7 en enen en ee,n e
e ae Pbn n ien n enn ee nen
fr mne eeene een en enn nn
E 7% awr HiD ee en
Svv HW 7 a be ben e Vnden
ronn en enn ee eee n e eenn .
eann nn nn ene n enn mnenn ng

rn e n brdh er rnnn we
Wn ren , een den en ee dn S
1. e, ſed non punitus feit (Jacobus) propter il-
Jos (annos, quibus non miniſtravit Iſiaaco, patri
ſuo,) propter meritum legis ( Divinæ, cui ille o-

Joſephi) decimo ſeptimo usque ad trigeſimum
nonum, reſpectu 22. annorum, quibus ſeparatus
fuĩt Jacobus à patre ſuo nec illum honoravit (mi⸗
niſterio ſuo,)atque iſti fuerunt 20. (Hebr. 2, ſie
enim legendum pro'a, ſicuti mendosè in Hebræo
hic habetur, vid infrà Geneſ. c. 37. V. 34. Sign. )
anni in domo Labanis atque duo anni, qui-
bus ille morstus eſt in itinere, ſcriptum quippe
eſt: & exſtruxit ſibi domum; pecori autem
ſuo fecit tentoria (Geneſ. c. 33. V. 13.) expoſue-
runt autem Rabbini noſtiri p m. ex hoc textu, quod
(Jacobus) moratus ſit in itinere octodecim
(menſibus, vid. Raſchi not. ad Geneſ. d. c. 3 3-
v. 17. Sign.*) nam domus ei erat diebus pluvio-
ſis; tentoria autem si erant diebus æſtivis & jux-
tà ſupputationem verſuum, quam ſupra inivi-
mus, ex quo ſeparatus fuit à patre ſuo, donec de-
ſeendit in æÆgyptum, 130. annos natus fuit, nos
enim ibi amplihs educimus 14. annos, enim vero
certo latitavit in domo Heberi, quando ipſe
Jacobus abiitad domum Labanis, ut ab eo (He-
bero) diſceret legem ac propter meritum legis:
(Divinæ, cui ille incumbebat,) ipſe non punitus
fuit ob iſtos (annos quibus patri ſuo non mini-
ſtravit;) Joſephus etiam ab illo (Jacobo) non ſepa-
ratus fuit, niſi 2 2. annis, menſura pro menſura, ha-
Genus reperi in veteri exemplari Raſchiano, con=
fer. not. ad Geneſ. d. c. 37. v. 34. Sign. it. not.
ad Genel. c. 3 5. Vv. 22. Sign.* Sc d. c. 3 5. V. 29.
n. 7. ſeqq. & n. 60. & ad Genelſ. c. 37. V. 3 4.
n. 32.

2 1. Sed illis etiam aliam ſfuperinduxit uxorem,

nempe Machlat, Ismahelis filiam.

peram dederat, )nam ecce Joſephus non ſeparatus 22. Prout ſuprà verſ. 6. h. cap. habetur, confer.

fuit à patre ſuo, niſi 22. annis, Videli èt ab (anno

not, in ανπ e h. loge

C4.. X

—
(ſemad ⸗
bere, nili:
Rümirümm in
1 ½, hann qu
4 guane
gue dicun
, wwit in 6
Oeclerrit in
venetit i
alibifit nenn
145, PEod,
ni in ilo lo
beſchen; ¹
i e. precesy
què gacob
(verbum) ne
ra, velut er;

23. Hignum
fer. od
not, indin
24. Vide Aith
iple kerd ead⸗
Gur Arjehto
5Won h loe.
Loci iſtius
OWoN h loe
lol. 9 5. b.
15,ot lapr⸗
not. In Ow.
lachol ol.2,
lin, ſol gnb.
46. Vel: denen
c. Ib. v. 7.

27. Keuti ſol

wa
n i
MSobrf. 2.
Conter hie B
Berachot, fo
loe, alegzun
1le Vel:neimen

M.. XI.

—
tat annum
lriginta ae
(MKobi)
Ordeciman.
dumpi.
1propteres,
ad limahe⸗
eleriplit:
llam,) redtt
Gam
rs
id tiigelimumm
guidusſeparatus
nhonorawit mi⸗
,(Hebr.9, ſie
ndose inflebæo
1.7. 34. den ſ
duo auni, qui⸗
iptum gaipe
ſecofi autem

V. 13.) erpolte⸗
erhot tertiſqudil
inere octodeciin
1Genel d. c. 31.
tatditbus Plunio⸗
bus Eltiyis dejux⸗
nam ſupta iniſi⸗
Aie ſuo, donec de⸗
1s natus fuit, ns
Annos,enimn erd

veti, glundo iol⸗
mmis, utzb eole

ter meritun etis :
) iple non putilue

ti ſuO nOn ini.
acopo noltſende

Napro menldta,
latiRaſchiano, eol
34 Sign t innct.
Kc 35. . 49

Genel, 371,34

peiincurit AxOem,
ſliam.

CAP. XXIIX. GENESEOS. 233

(jam) ad primum propoſitum. Eod. verſ. 10. Etegreſſus eſt] Non opus fuiſſet ſcri-
bere, niſi: & abiit acobus in Charan, cur (itaque) meminit (Moſes) egreſſus ejus?
nimirùm indicat, quòd egreſſus (hominis) juſti ex aliquo loco faciat notam,
23, nam quamdiu juſtus in urbe eſt, ipſe gloria ejus eſt & ſplendor atque decus;
(aſt quando) egreſſus eſt, abſcedit gloria ejus ac ſplendor atque decus, ſic quo-
que dictum eſt de Noëmi atque Ruth: & egreſſa eſt en urbe 24. Eod. verſ. 10.
Er ivit in Charan] Egreſſus eſt (Iſaacus,) ut iret in Charan. * Verſ. 1I. Ke
occurrit in locum] Non mentionem facit Scriptura, in quemnam locum (de-
venerit Jacobus;) ſed (intelligendum hic eſt, quòd venerit) in locum, cujus
alibi fit mentio, is fuit mons Morijah, dicitur enim de illo: & vidit locum procul.
2 5⁵. Eod. verſ. II. Et occurrit] (Verbum 7 hic ſigniſicationem habet, ) velu-
ti (in ilio loco:) ? J) i. e. & occurrit 26. in Jericho, item: 11 & pervenit in Dab-
beſcheth; 27. Rabbini * autem noſtri(verbum ?a) exponunt, quòd ſigniſicet N
i. e. preces, veluti (accipitur in illo loco: )ac ne Yi. e. ora me, 28. ac diſcimus,
quòèd (Jacobus) ordinaverit 29. orationem veſpertinam; mutavit autem Scriptura⸗
(verbum,) nec ſcripſit: bN)) i. e. & oravit, ut doceat te, quòd exſilierit ei 30. ter-
ra, veluti exponitur in capite: — WN J. 31. Eod. verl. I1. Quia occubuerat

Sol]

3p, habetur ,cOllet.

23. Signum, Hebr. b, Gall. une marque, con-
fer. Exod. C. 4. V. 14. ibique not. n. 27. vide &
not. in bpa ND h. loc.
24. Vide Ruth. cap. I. v. 7. ibique Raſchi not. ubi
ipſe ferè eadem, quæ hic, obſervavit, confer.&
Gur Arjeh fol. 40. col. I. med. ac net. in nov
ePa h. loc.
* Loci iſtius explicationem vide in notis npv
NP h. loc. confer. & tract. Talm. Sanhedrin,
fol. 9 5. b. & Cholin, fol. 9 1. b.
2 5. Proùt ſuprà Geneſ. c. 22. v. 4. habetur, confer.
not. in a h, h. loc. it. tract. Talm. Be-
rachot fol. 27. b. & Sanhedrin, fol. 9 5. b. ac Cho-
lin, fol. 9 1. b.

26. Vel: pervenit ad (urbem) Jericho, vid. Joſu.

c. I6. Vv. 7.
27. Sicuti Joſuæ cap. 19. v. 1I1. habetur, Hebr.
nn , hæc & ſequentia, usque ad: av
Ana Py i. e. quoniam legi operam dabat, in
M Sto Erff. 2. deſunt.
& Confer. hic Berelchit Rabba, ut & tractat. Talm.
Berachot, fol. 26. b. prout in nan mnerw h.
loc. allegantur.
a2 %. Vel: ne intercede apud me, vide Jerem. cap. 7.

v. 16. confer. & not. in n'non mne h. loc. it=
not. ad Eſai, c. 47. V. 3. V. 3. & ad Eſai. c. 53. Ve
5. n. 9.
29. Unſtituerit, ſtabiliverit, ac quaſi, tempus cer-
tum præfiniverit, quando preces veſpes tinæ ſint
peragendæ, ita in hic expono, confer. infrà v.
17. h. cap. ibique not. vid. & infrà n. 33. h. verſ-
11. it. Buxtorf. Synag. Jud. c. 10. pag. mihi
220., Confer. & Jalkut Part. 2. fol. 10 9. Col. 1. cir-
cà fin.
30. Nempe: Jacobo, conſer, quæ ſuprà ad Genef-
C. 24. V. 42. n. 7 5: notata ſunt / ſed astori librz
GurArjch fol. 40. col. 2. fin. diſplicet iſta Rabbi-
norum expoſitio, quia non ſcriptum ſit: on-
12 ) i. e. loeus ei (Jacobo) occurrit; ſed ipſe
Jacobus doypa 50 1. e. Occurrit pervenit) in lo-
cum, confer. & infrà verl. 17. h. cap. n. 6 I. ac
not. in bhan e h. loc.
31. Id eſt: nervus luxatus, eſt autem iſtud caput
ſeptimum libri ſecundi Partis quintæ operis Tal-
mudici, vid. infrà dict. verſ. 17. h. cap. n. 65.
confer. & Genelſ. cap. 32. v. 3 ½. ibique not. n.
97. Ieperitur locus, à Commentatore noſtro hic

alle⸗
G g

m

234

GENESEOS.

CAF. XXIIX.

Sol] Scribendum ei (Moſi) fuiſſet: 32. & occubuerat Sol & pernoctavit ibi: (verba i-
gitur iſta:) quia occubuerat Sol, juxtà ſenſum literalem ( indicant,) quòd Sol ei re-

entè occubuerit 33. tempore non ſuo, 34.

(idque eum in finem, ) ut ibi pernoctaret

(Jacobus.) Eod. verfſ. 1I, Et poſuit illos ſibi cervical] Fecit illos (lapides Jacobus)
tanquam aggerem 3 5. circà caput ſuum propter feras * beſtias; cœperunt (autem la-
pides iſti) inter ſeſe rixari, hic dixit: ſuper me reclinet juſtus (iſte) caput fuum, ille di-
zit: ſaper me requieſcat, confeſtim Sanctus ille Benedictus fecit illos unum lapidem,
36. atque hoc eſt, quod dicitur: & tulit lapidem, quem poſuerat ſibi cervical. 37. Eod.
verſ. I I. Et dormivit in loco ilo Si gnificant (verba iſta: in loco illo,) exceptionem 38.
(nimirùm Jacobus) in loco illo dormivit; aſt quatuordecim annis, quibus miniſtra-

X

verat in domo Heberi, 39. non dormivit noctu, quoniam legi operam dabat. Verſ.
12. Aſcendebant & deſcendebant] Aſcendebant primùm ac poſteà deſcendebant, (ni=
mirùm) angeli, qui comitabantur eum (JIacobum) in terra (illa non egrediebantur-
exträ terram (illam) & aſcenderunt ad ſfirmamentum (cœli;) deſcenderunt autem (a-

lii) angeli extrà terram, ur illum comitarentur. 40.

Verſ. 13. Stabat ſupra ilam] Ut
cuſto-

allegatus in Chalin fol. 9 1. b. uti in a=τ
hic allegatur. .
32. Nempe iſta verborum ſerie, quæ mox ſequitur
* & ab antore nofſtro adducitur, confer. not. in
„nD h. loc.
33. Nempe, ut preces veſpertinas perageret, unde
ſteà tempus iſtud orationis vefpertinæ à po-
ſteris Jacobi obſervatum eft, vid. ſuprà n. 29. h.
verſ. I1.
34. Md eft: titins, quaàm ordinarius ejus occafus eſſe
ſolet, confer. infrà Geneſ. c. 32. V. 31. ibique
not. n. 9 4.
3 5. Sepimentum, mitrum, ita hic interpretor apn
ic enim legendum, nonaym, uti vitioſé in
exemplari Hebraico, quo uſus ſum, legitur, de
vocis iſtius ſignificatione confer. Buxtorf. Lex.
Palm. fol. 2233. vid. & Jalkut Part. 1. fol. 3 5.
col. 2. med. ubi ſcribitur, quòd Jacobus ſepimen-
tum iſtud fecerit propter beſtiarum feu ferorum
animalium metum, in MSto Erff. I. pro a le-
gitur pann, de qua voce vid. not. ad Jerem. c. 46.
V. 2 I. . 2,0.
4½ Hebr. IeN aabp in editione α ei, ut &
iaBerolinenii his præmittitur: &απυꝶ. e. quoniam
metuit, in MSto Erff. 1. habetur: & e,
i. e. quoniam metuebat (Kcil. feras beſtias.)
36. Atque ita pacem & concordiam inter Iixantes

iſtos lapides fecit, ſic tradunt vel delirant Rab-

h. loc. it. tract, Talm. Cholin, fol. 9 1. b.
37. Sicuti infrà verſ. 1 8. h. eap. haberur, ubi unius
folum lapidis fit mentio; cum tamen hoc verſæ
11. plurium lapidum mentionem ſaciat S. Scri-
ptura, Junius ac Tremellius in noris ad dict. verſ.
1 9. lapidem, ſingulari numero pofitum pro la⸗
pidum ſtrue exponunt; vide tamen Gur Arjeh
fol. 40. col. 3. & 4. & fol. 105. col. 3. pf inc.
3 §. Sive: excluſionem, i. e. excluſivè ſunt intel-
ligenda verba iſta: in loco illo, hoe ferl. ſenſu⸗
quòd ſolummodò in iſto loco noctu dormiverit
Jacobus, aſt in domo Heberi 14, annis noetu
non dormiverit; fed legi operam dederit, ita
'yn hie expono, ut ſignificet: excluſionem, ex-
ceptionem, quoſenſu interdum à Rabbinis uſur-
patur, de quo confer. Raſchi not. ad Genef. c.
24. v. 8. & ad Numer. cap. 7. Verf. fin. ir. ad
Num. c. 71. v. 22. it. Gur Arjeh fol. 96. col. 3.⸗
fin. ac Cholin, fol. 9 1. b.
39. De hoc vide ſuprà verſ. 9. h. cap. M. 20.
40. Aliud enim regnum non incipit, niſi prius de-
finat, n nen , ſicuti in Gur
Arjeh fol. 40. col. 4. fin. habetur, confer. & not.
in pam rmw h. loc. ir. dict. Tract. Talm.

Cholin, fol. 9 1. b.

bini, confer. num. ſeq. 37. ac not. in '

cNoditetil
8 Scriptura⸗
dhuc riyun
ſuis non con.
caligawerant
uus erat

tell, 13. 0

lo (acobe
Verbum 14

c: Ale

bus)inebat
OAbbet
15, Mii i
Wiel
tipromili,

wrrre
41. Scil Jaco
bat, non ſet
Fentulum
Challin tol
121, l.
loc. ac Chol!
41. Adjunott,
bust, id enit
ſiggificat,
56e it Light
edit. Liplien
43. Scil, hom
nel. dich
4 Uti Hiobe
joventute ſu⸗
ſeneltate lus
ſua ide dden
nommen ſuum

nint functi,

mentatore ni
Vus pro mort
un ei appro⸗
pogunt,
6,4. V. 19 ibt
4). Quadiaum
biniretbumh

—
Aerbai.
Lbernodaret
les
des heobu)
nn utem k.
dum kyidem,
ieal. 37. Lod,
eptionemz,
os miniſttz.
dabat, Vent.
endehant (ni⸗
gkediebantur.
unt autem a
wrailen U
cuſto.
Vel celiiant Rab-
not, ndn
ſol,gb.
abetur, ubi unius
n tamen hoc vells
gein ſaiat 5. 8li⸗
nnotisad dict. enl,
o poftuim pto li-
Umen Gun Alel
f. col.z. tin.
cluſive ſunt inlel⸗
lo, hoe ſell lenll;
co noctu Colmirenit
eii 14,annis Nodis
eram decerit, a
e: extluſſonem,et
m Rabbinis ufut⸗
zi not. 20 Geneh e,
7. Veti. hin in

lrehtol,b. col.z.

Hcap. I. 20,
neipit, nififins le.
1 N, ſienti in Gur
betur, conker &not⸗

CAP. XXIIX. GENESEOS. 235

cuſtodiret illum. 4. Eod. verſ. 1 3. Et Deus Iſaact] Quamvis non reperiamus in-
S. Scriptura, quòd Sanctus ille Benedictus appropriet 42. nomen ſuum juſtis, dum ipſi
adhuc vivunt, ut ſcribatur: Deus hujus vel iftius, 43. quoniam dicitur: ecce in ſanctis
ſuis non conſidit; 44. hoc vero loco appropriat (Deus) nomen ſuum Iſaaco, quoniam
caligaverant oculi ejus ipſeque in domo ſua concluſus degebat & ecce tanquam mor-
tuus erat * atque prava cogitatio ab eo receſſerat, (ſic reperitur in) Tanchuma. Eod.
verſ. 13. Dormis ſuper ila] Circumvolverat 45. Deus omnem terram Iſraeliticam ſub
illo (Iacobo) ut ** illa facilè poſſet ſubjugari poſteris ejus. Verſ. 14. Et prævalebis]
(Verbum N hic ſignificat:) HpMi. e. & validus eris, veluti (accipitur in illo lo-
co:) & ſic MMi. e. prævalcbat. 46. Verſ. 15. Ego (ero] tetum] Quoniam (Jaco-
bus) timebat Eſavum & Labanem. 47. Eod. verſ. 1 5. Donec perfecero] (Particula)
habet (hic) ſigniſicationem ¹9 (ac ſi diceret: ₰ T i e. donec.) * Eod. verſ.
I6. Dixi tibi (Pronomen — hic ponitur pro:) + 2X0i. e. in tuam utilitatem &
Pu i. e. ſuper te, 48. (ac ſi diceret:) quod promiſi Abrahamo de ſemine ejus, id
tibi promiſi, non Eſavo, etenim haud dixi ei (Abrohamo ) quia Iſaacus vocabitur
2 2 tibi

41. Scil. Jacobum, nam Deus Jacobum cuſtodie-
bat, non ſecus, ac pater, qui a 7) an i. e.
ventulum facit filio ſuo (dormienti,) ſicuti ex
Challin fol. 9 I. b. adqucit D. Wagenlſeil. in Sot.
p. 3 21. n. I. confer. & notæ in an n h.
loc. ac Cbolin, fol. 9 1. b. . .
42. Adjungat, ac quaſi aſſignet & ſpecialiter attri-
bust, id enim verbum: r, quod hic habetur,
ſignifcat, de quo confer. Geneſ. c. 31I. V. 42. n.
56. it. Lighfoot, ad Matth. cap. 22.V. 3 2. P. 42 3.
edit. Lipfienſ. —.. H
43. Scil. hominis ſive ſancti viri, confer. infrà Ge-
neſ. dict. c. 31I. v. 42. ibique no.
44. Uti Hiob c. 15.v. 1 5. habetur, multi quippe in
juventute ſua juſti ac probi fuerunt; ſed poſteà in
ſenectute ſua defecerunt à juftitia ac probitate
ſua, ide &Deus in ſanctis ſuis non confidit nec iis
nomen ſuum ſpecialiter addicit, niſi ipli fatò fue

rint functi, Iſaacus autem ob rationem à Com-

mentatore noſtro hic adductam, etiamnum vi-
vus pro mortuo habitus eſt, ac Deus nomen ſu⸗
un ei appropriavit, ſic kabbini locum iſtum ex
ponunt. .
& Confeyz. infrà Geneſ. e. 31. v. 42. Sign. † & Exod.
c. 4. V. 19. ibique not. n. 33.,
45. Quaſi in unum locum congrega verat, ita Rab-
bini verbumi 22 %, quod hig habeiur, exponunt,

„

confer. Bereſchit Rabba h. loc. ut & tractat. Tal-
mud. Chullin, fol. 9 1. b. prout in nan ne
h. loc. allegantur ad marginem, in notis Kaſchia-
nis dictæ edirionis e nSut & in Beroli-
nenſi editione poſt verbailla: viay wam i. e.
ut ſiliis ejus ſubjugaretur, iſla uncinulis ineluſa
& addita ſunt: Pièe een r, eee 1i. e.
tanquam quatuor cubitorum (ſpatio,) nam tan-
tum loci occupat homo, conf. not. in bham ne*
h. Iloc. it. tract. Lalm. Sanhedrin, fol. 111. a.
XX Hebr. , in editione nhamn ne & in Beroli-
nenſi pro habetur: 77 M) i. e. indicavit ei,
qud ſcil. illa terra facilè poſſet ſubjugari à po-
ſteris ejus, vid. not. in Ma R h. loc.
46. Sicuti Exod. cap. I. v. 12. habetur, ubi vide ſis
imerpretes. confer. tract. Talm. Schabbat, fſol.
112. b.
47. Idee Sanctus ille Benedictus auimum ei addens
dicit: ego tecum ero, confer. not. in norn mnbe
h. loc. & Berachot, fol. 4. a. & Sanhedrin, fol.
9 8. b.
* Confer. not. in τ M h. loc. ubi etiam tract.
Talm. Gittin. fol. 90. a. ad marginem allegatur.
4 8à. Vel: propter te, in commodum tuum, ron-
fer. Exod. c. 1 5§. v. 8. n, 9 7. & EXod. cap. 2 S. v.
22. & v. 2 3. ibique not.-vid. & num., ſeq. 51. h.
Vverſ. 15.

2¾ GENESEOS.B

CAbP. XXIIX.

tibi ſemen; ſed: quia in Iſaaco, 49. non totus Iſaacus; 50. ſic quoque omnes (par-
ticulæ: & ac l) atque — 9, quando junguntur verbo ) , induunt ſigni=-
ſicationem i. e. ſuper, 1. idque etiam iſte (locus) probat, quis (Deus) cum Jaco-
bo anteà non erat locutus: 52. Verſ. 16. Ego verò non noveram] Nam, ſi ſciviſſem:
non dormiviſſem in loco tam ſancto, qualis iſte eſt. ?53. Verſ. 17. Niſi domus Dei]
Dixit R. Elieſer nomine R. Joſe, * Ben Zemræ: ſcala iſta ſtabat in Beerſchaba & de-
clivitas ejus ?4. vergebat verſus 5. domum ſanctuarii, 56. nam Beerſchaba ſita erat in
plaga meridionali (terræ) udaicæ ac Jeruſalem in parte Septentrionali, in termino,
qui eſt inter (tribum) Jjudæ & Benjamin; Bethel autem erat in plaga Septentrionaßli
hæreditatis Benjamin, in termino, qui eſt inter Benjamin & inter filios Ioſeph; repe-
ritur (itaque) ſcalæ iſtius, cujus pedes erant in Beerſchaba ac cacumen ejus in Bethel;
media pars declivitatis ejus &regione (urbis) Hieroſolymæ, &, prout dicunt Rabbini
noſtri, dixerat Sanctus ille Benedictus: juſtus iſte venit in domum hoſpitii mei, 57.
num diſcedet ſine pernoctatione? 58. præterea dicunt: Jacobus vocavit (urbem) Jeru-
ſalem Bethel; atqui hæc Lus fuit, non jeruſalem; unde autem didicerunt, (Rabbini)
ut ita dicerent 59. ego exiſtimo, quòd translatus 6. fuerit mons Morijah atque eò
loci venerit, (ubi Jacobus tunc erat;) atque hæc fuit exſilitio 61., viæ, de qua dicitur
in

—

49. Scil. vocabitur tibi ſemen, uti ſuprà Geneſ. c.
21. V. 12. habetur.
5o. Ideſt: non omne ejus ſemen, ſic enim & Eſa-
vus comprebenderetur ejusque poſteri; ſed ali-
qua ejus pars ſcil. Jacobus ejusque poſteritas.
51. Vel: propter, confer. fuprà n. 48. h. verſ. 15.
& Genel. c. 24. vVerſ. 7. n. 17.
72. Et tamen hic in textu ſacro habetur: dixi tibi,
hinc autor noſter infert, quia Deus ante hane vi-
ſionem cum Jacobo non erat locuius, quòd par-
ticula 77 hic ſumenda & explicanda ſit pro 79
i. e. ſuper te vel propter te, in tuum commodum,
confer. not. in an n h. loct.
J3. Nimirum: in loco, ubi porta cœlieſt, uti
verlu ſeq. 17. h. cap. habetur, confer., not, in ee
DpD h. loc.
»„ Hebr. bd) a wa, abfunt iſta à MSto Erff. 1.
& pro &*Zembra, illud habet &Ni. e. Zuma ſiyve
Zoma.
54. Ita hic verto: ov, quæ dictio etiam aliam
habet ſigniſicationem, vide Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 2 500. ubi locus ex Bereſch. Kabba Sect. 69.
unde autor noſter expoſitionem iſtam deſumpſit,
adducitur, confer. not. in n h. loc. in
qua editione, ut & in Berolinenſi pro: y²

habetur: yDY yYDZe i. e. & medium declivi-
tatis ejus, (horum expoſitionem vide in notis
dict. Hnafi rW.)
55. Vel & regione, nam Hebr. as id ſignificat,
confer. infrà num. 71. h. verſ. 17.
56. Domus Sanctuariihic zæra enναααNä dicitur,
ea enim tunc temporis nondum extructa erat, niſi
domum Sanduatii ſupernam hic intelligere ve-
lis, quam ſtatuunt Rabbini, vid. infrà n. 70. h.
Verſ. 17.
57. Quo nomine hie eope rya j, e., domus San=
ctuarii intelligitur, uti habetur in Gur Arjch fol.
4* 1. col. 2. hnn.
53. Ita hie interrogativè vertere volui verbum: 09
i. e. & diſcedet ſive dimittetur, ac ſi diceret?
haud diſcedet, quò minus noctem unam hic dor-
miat.

59. Nempe, quòd urbs Hieroſolyma à jacobo di-

cta ſit Bethel, quæ quondam Lus nominata e=
rat, vid. verſ. 19. h. cap.

60. Vel: à ſede ſua avulſus fuerit, id enim ver-
bum: doya, quod hig habetur, ſignificat.

61. De qua ſuprà verl. 11. h. cap. n., 30,

4. WlI⸗

in (pitel.
Hiiin occurl
Zitin locum
gatuselt ()
Atres ejus
Chatanem,
guoque)e⸗
nilet, diuit
bi Preceli
ei in oeulſi
gum tahet.
mentei (ſub
i e⸗op

Ha
i. I1 el: ma⸗
iſtud capur e
Gtionisuint⸗
17. Conler, 5
Challin tol

H. It bell

not, n. 30,
6f Hebr. ⸗
Berolinenli h
cere jelis; a
ad:
terra, 20 Ut
In notis Raſe
Gitum reperi,
64. Sig juxti
gatiyd pentee
3. Weck, hae
kune tepporis
ipfe in hinete
Vum, deis
holuerit otan
erat nec men
tonker, not,
65, De quo vi
inka Cenel
66, Moutfupr⸗
17. Sell. Felbal
n, le guo

—
omnes (dat.

nduunt lini⸗
)cum aco⸗
ſairilen,
domu Dei
lehaba & E
ba liaeratin
in tetmino,
eptentrionak

loſephirepe.

insinethel,
Heund Babbini
Ppiti mei,7.
(orbem) etu⸗
riſeharque ed
e qua cicitut
in
—
medium decliyi-
mem vige in nolis

di ſoniſtelt,
17.
reANr Gickur,
nentuctta erat nili
lic imellgere ve⸗

, e. domos an⸗
rin Gur Atjenfol

olut verbum: o
tur, ze ſi Cicetet
demunam hic dol⸗

Oym: eobo di⸗
m Lusnoninaa e⸗

eit, 1 enimn tt⸗
1, ſgnificat⸗

n 3e

CAb. XXIIX. GENESEOS. 237

in (capite Talmudico:) din N E, 62. (nempe) quod venerit domus Sanctua-
rii in occurſum ejus (acobi usque ad Bethel, idque eſt, (quòd ſuprà dicitur:) & occur-
rit in locum; 63, ac quando Jacobus præterierat ** domumsanctuarii X cur non retar-
datus eſt (Jacobus) ibi? quomodo ei in mentem haut Venit, ut oraret apud locum, ubi
Patres-ejus oraveram? num 64. à cœlo retardatus fuit? reſpondetur: ipſe iverat usque ad
Charanem, veluti dicunt (Rabbini noſtri) in capite LEI 65. idque S. Scriptura
(quoque) confirmat, (dicitur enim:) & ivit Charanem; 66. cum (Verô) Charanem ve-
niſſet, dixit ſecum ipſe, forſitàn præterivi locum, in quo oraverunt Patres mei, nec ego
ibi preces fudi, conſtituit igitur ſecum, ut reverteretur, ac rediit usque ad Bethel, tunc
ei in occurſum ivit terra, hùc usque 67. Eod. verſ. 17. Wam lerribili] Tar⸗
gum (habet:) 1 i. e. quam tremendus 6s. eſt locusiſte, (ubi) eſt no-
men rei (ſubſtantivum) veluti (illud Chaldaicum ) 0i. e. intelligentia &
Oi. e. operimentum ad induendum. Eod. verl. 17. Er baæc (ſ) porta cxæli] i. e.

Sg 3 Locus

—

—

62. Id eſt: mactatio immundorum animalium, eſt notis Raſcehianis editionis nar P & in Be-
iſtud caput ſeptimum lbri ſecundi partis ſive Se- rolinenſi editione: poſt verba: P& 290)
ctionis quintæ operis Talmudici vid. n. 67. h. v. i. e. & in occurſum ei ivit terra, hæc uncinulis
17. confer. & Deuteron. cap. 17. V. I. n. 3. &ε incluſa & addita ſunt, nempe: & re

Challin fol. 9 1. b. . reX Py rpr ep ee yi PDDASN
63. Ita habetur ſupra dict, verſ. 11. h. cap. ubi vid. b-ade ds re, ſ⸗ n twa end
nor. n. 30. Wn) Nin e enen n ee e, e, dee
** Hebr. a2), in editione Sman ne ut & in Ne nden en in ieen e ( leg.
Berolinenſi hiſce præmittitur: H&) i. e. & ſi di rn e hnn ee ee eee een

cere velis abſunt autem iſta & ſequentia usque
ad: Pn enn i. e. & ei in occurſum ivit
terra, ab utroque MSto Erff. . rololymæ & quia extitit urbs Dei „ vocavit il-
* In notis Raſchianis editionis Phari ro hic ad- am Bethel, fuit autem mons Morijah, in quo
ditum reperitur, rie) i. e. S& ſi dieere velis. adoravit Abrahamus; is ipfe fuit ager, in quo
64. Sic juxtaà notas in ee mo hic interro- oravit Iſaacus (Genel. c. 24. v. 63.) ſie quo-
gativ vertere voldi, in Gur Arjch fol. 41. col. que in S. Scriptura ( reperitur:) venite, ut al⸗
3. med. hæc adducitur fatio, cur Jacobus cendamus (Elſa. c. 2. v. 1.) non (itaque vocan⸗
tune temporis ibi non oraverit, nempe, quòd dus eſt iſte locus) juxtà Abrahamum qui il⸗
ipfe in itinere wyp &N cve metuerit Eſa lum hominavi montem, nec ſecundùm Iſaa-
vum, ne is ipfum perſequeretur ac proptereà cum, qui illum appellayit: agrum; ſed ſecun-
noluerit orare, quoniam ô defatigatus; dum Jacobum „ qui illum vocavit: Bethel,
erat nec mentem ad preces dirigere peterat &c. hactenùs explicatio ; quæ habetur in exemplats
confer. not, in Smeon n. h. loc. Raſchiano cotrecto.
65,. De quo vide fuprà verl. 11. h. cap. n. 3 1. it. 68. Vel: quantus terror eſt (in) loco iſto, vide
infrà Genel. c. 32. Verſ. 32. n. 96. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 51 5. confer. & Gur
66. Prout fuprà verſ. 10. h. cap. habetur. Arjeh fol. 41. col. 3. med. at not, in nar e D
67. Scil. verba ſunt didii capitis Talmudici b he loce
Yn, de quo ſuprà num, 62. h. Verl. 17. In

N Wen ng i. e. Bethel non fuit iſie (lo-
eus,) qui vicinus erat (oppido) Hai; ſed Hie-

GENESEOS. ECAbP. XXIIX.

Locus orationis; ut deferat ⁶9. preces hominum ad cœlum; eſt autem expoſitio ejus
allegorica: quòd domus Sanctuarii, quæ ſuprà eſt, 70. directa ſit Sregione 71. do-
mus Sanctuarii, quæ eſt infrà. Verſ. 20. Ssi fuerit Deus mecum] i. e. Si ſervaverit mi-
hi promilſſa illa, quæ ipſe mihi fecit, ut mecum eſſe velit, ſi cuti ille mihi dixite & ecce
ego tecum ero. 7. Eod. verſ. 20. Et cuſtodiverit me] Sicuti ille mihi dixit: & cu-
ſtodiam te, quocunq; iveris.3. Eod. verſ. 20. Et dederit mibi panem ad veſcendum]
Prout ille dixit: quia non iNi. e. deſeram te; 74. is autem, qui panem quærit, vo-
catur, 2IVi. e. deſertus, dicitur enim: ac non vidi juſtum a i. e. derelictum nec
ſemen ejus quærens panem. 5. Verſ. 21. Et reverſus fuero] Sicuti ille dixit: & reducam
te in terram. 76. Eod. v. 2 I. Lpre peritate] (Ut ſim) innocens?? à peccato, ne diſcam vias
Labanis. Eod. verſ. 2 I. t erit mibi Dominus in Deum Ut requieſcat nomen ejus ſuper me
ab initio uſq; ad finem, ne reperiatur aliquid profani in ſemine meo, ſicuti locutus eſt
(Deus:) quod dixi tibi; 78. promiſſum autem iſtud fecit (Deus) Abrahamo, dicitur e-
nim: ut ſim tibi in Deum & ſemini tuo poſt te. 79. Verſ. 22. Ert lapis * iſte] (Litera)
Vau, quæ eſt in (dictione) IANN, ita exponenda eſt: ſi feceris mihi illa, ego quoque
iſtud faciam. Eod. verſ. 22. Er lapis iſte, quem poſui in ſtatuam &c.] Juxtà Targum
ejus (hæc eſt explicatio:) erit (lapis iſte.) ſuper quo cultum inſtituam coràm Domi-
no, ita quoque fecitſ ſacobus,) quando reverſus eſt de Paddan Aram, quando ei (Deus)
dixit: ſurge, aſcende ad Bethel, 80. quid dicitur ibi: & erexit Iacobus ſtatuam & li=

bavit ſuper ea libamen 81.
69. Juxtà Hebr. rmhy:t, i. g. ut aſcendere faciat, 75. Sicuti Plalm. 3 7⸗ Vv. 2 5-habetur.
4. e. evehat, elevet; ſie in exemplari Hebræo, 76. Vide dick verl. 1 5 h. cap.
quo uſus ſum, legitur, in Bibliis Buxtorf. ali-77. Iuteger, incolumis, Hebr. yv, Ieſpicitur
isque codicibus habetur: mhyi/ i. e. ut aſcen- ad =, quæ dickio hic in textu ſacto Habetur,
dant. confer. not. in bna ne h. loc-
70. Vide, quæ ſuprà num. 56. h. verſ. 17. nota- 78. pront ſuprà alleg. verſ.,1 5. h. cap, habetur.
ta ſunt, conſer. & not- in 'n- h. loc. 79. Vide ſuprà Geneſ. cap. 17. Verſ. 7. in notis
atque D. Maj'i Theol. Jud. Loc. 1 3. Sect. 1. p. Raſchianis editionis pan nev ut & in Beroli-
219. ubi de tabernaculo ſupetiore & inferiore ex nenſi editione poſi: t i. e. poſt te, bæc
libro Sohar. uncinulis incluſa & addita reperiuntus: N
1. Conker. ſuprà num. 55. h. verſ. 17. it, not. ad DD RN NTâ Pry i. e. ſemen tu-

Eſai. c. 6. Veri. 6. num. 27. it. ad Jerem. cap. 17. um per certam genealogiam propagatum, ne in
F. 12, h. 21. illo aliquid profanum ( ſeu illegitimum)) repe-
72. Sicuti ſuprà verſ. 1 5. h. cap. habetur, confer. riatur.
not. in am R h. loc. * Hebr. Jaden, iſtud & quæ ſequuntur usque
73. Prout dict. verſ. 1 5. h. cap. habetur. ad: — & mwyN i. e. iſtud faciam, abſunt à
74. Vide alleg. verſ. 15.-h. «ap. confer. & not. ad hi- Msto Erff. I.
brum Prec. Jud. part. 2. P. 102.4a. ſin. ubi ſcri- 80. Sicuti infrà Geneſ. cap. 3 5. V. 1. habetur.
bitur, quoòd omnia iſta promiſſa, quæ hic Ja- 81. Vide Geneſ. dict. cap. 35. V. 14. confer. &
cobo facta tunt, eiiam poſterxis ejus, Iſraelitis, ſer- not. in *narm ne h. loc. it. tract. Talm. Cho-
lin, fol. 9 1. b.

jata ſin
d CAF. XxXIX.

238

A XNN
—

Erl.
nune
ſad
ubant
ra ſerhonis
gari, olin,
tur ro
& Eerolreban
teriilemport
inolerumt
ie G teduce
l)in Aleph
ſcitur:) &
juek: MS
teritum .
(pakores) cul
Paſeere Vellen
Giutnum opu

l. Gæc. page
diciur:
quinamn ade
Kores, coe
& not. in

1. Nimitum p

derlello hiep
Poles & ſie
ſtentiam (vel
wutali ſoltt i
Ptelenti ten
ad Genel e,
V. 13. h 36,
On h. lo
3. Vel: jepon
Won hro im
tec, 2.
Abeeſ s,

A. X.
poſiägejus
Dle 71. do⸗
etwayeritmu⸗

õ

dixit. Ncg⸗
ulſendun

nquarit, 0.

telictum nee
Kreducan
lediſcamriat
ejusſaper ne
bt locutuseſt
no, Cicitute⸗
dPe] (bitene)
ego quogue
lumd Targum

corim Domi-.

CAP. XXIX.

Andoei Des)
ltauwam El.

M
Rurk,

Oo, lelhicinlt

u ſacto hedetut,
loe.
h cap abetbi
cFetl. 7. in notis
wut & in Betoli⸗

e poſt te, hece
epetiuntus:
i. e. ſemen tl⸗
topagetum, ne in
legiümum) te.

ſeguumtur uigue
ſacum, blltt à

F1.hebetl .
. 14. conlet. &

tact, Talm. Cho⸗

2. Nimirum præteritum 977 pro præſenti vel im-

à Pofles & ſic vertere: omne verbum, quod exi-

8

GENESEO0D8C8. 239

YErf. 1. Er ſaßtalii Jacobus pedes ſaos] Poſqulm bonum iſtud nuncium ci an-

nunciatum erat & ſpes ei facta erat de cuſtodia, animus illius fuſtulit pedes ejus
factusque eſt levis ad eundum, ita exponitur in Bereſchit Rabba. Verſ. 2. Ad-

aquahbant greges] Potum præbebant paſtores gregibus; uſa autem eſt (hic) Scriptu=
ra ſermonis brevitate. 1. Verſ. 3. Et congregati ſunt] Conſveverant (ibi) congre-
gari, quoniam lapis erat magnus. Eod. verl. 3. & devolvelbant] (Iſtud: A poni-

tur pro:) PS) i. e. & devolvebant, 2. Targum (quoque) ejus eſt: P i. e.
& devolvebant, omne verbum præſentis temporis † mutatur in verbum futuri & præ-
teriti temporis, quoniam omnis res, jugiter (ſeu continuè) exiſtens, jam anteà fuit &
impoſterum futura eſt. Eod. verſ. 3. Et reponebant] (Sic & Targum habet:) 62 P

1. e. & reducebant. 3. Verſ. 6. Veniebat cum grege] Accentus (in verbo den hie

eſt) in Aleph, & Targum ejus eſt: NN i. c. veniebat; (aſt infrà verſ. 9. h. eap. ubi
dicitur:) & Rachel HNQ.:¹. e., venit, accentus eſt fuprà 4. in (litera) Beth ac Targum e-

jus eſt: HMNNi. e. venit, primum 5. ſignificat præſens; 6. aſt fecundum 7. notat præ-
teritum. 9. Verſ. 7. Ecce adbuüc multum diei eſt) Quoniam * (Jacobus) viderat illos
(paſtores) cubantes, exiſtimabat, quòd illi pecora domum reducere nec ea amplius
paſcere vellent, (ideò) dixit eis; ecce adhuc multum diei eſt, ſi vos mercenarii eſtis,
diurnum opus ** haud compleviſtis; ſi verò pecora veſtra ſunt, etiam ſic haud tempus

eſt

funt, vide & infra Geneſ. c. 34. V. 29. n. 27.⸗ 6
dicitur: i. e. adaquabast, nec adficſtur, Gene. c. 42. V. 2 1. n. 27. & Cenef. c. 46. V. 2 6.
quinam adaquaverint, nimirum i. e. pa- n, 2 1. & c. 49. V= 4. N. 17. H
Hores, confer,ſuprà Geneſ. c. 1. v. I. n. 27. vide] 5. Scil. verbum 3Na, quod hec verſu 6⸗-habetur.
& not. in Mast meo h. loc. (é6. Vel: imberfectum, nempe ut 6t ejusdem for-
mæ, cinus eſt verbum MWny, quod hic ab au-
tore noſtro exempli gratia adduc itur, confer. in-=
fra Genel. e. 46. V. 26. ibique not. n. 20.
ſtentiam (vel continuationem actus) ſignificat, 7. Nempe: verbum ten, quod infra dict. veri. 9⸗
mutari ſolet ita, ut täm de futuro, quam de h. eap. habetur.
præſenti tempore uſurpetur, confer. quæ ſuprà S. Nimiràm ejusdem formæ eſt, cujus eſt ver-
ad Geneſ. c., 24. v. 45. Sign. * it, ad Deuter. c. 2. 1 bum w² quod hic exempli gratia à Com-
v. 13. n. 36. notata ſunt, vide & nar. in ν mematore noſtro adducitur, confer. ſuprà Ge-=
TI h. loc- nel. dict. c. 15. V. 17. n. 69. & 70,
3. Vel: reponebant, nimiruùm & hic præteritum " Hebr. Ne D hæc & ſequentia, Gsque ad:
aws pro imperfecto poſitum eſt, vid. num. an. Vn &αCi. e. multum diei eſt, abfant à MSto
tec. 2. M FEriff. 1. W l
4. Id eſt? in penultimæ ſyllaba, conſer. quæ ſuprà * Hebr. nipyn „ in MStO Erff. 1. pro eo legitur 2
ad Genel, gr 1 57 V. 17 M 69 & O, 70, otata à

—

I. Græc. sge *GXεανιι am in textu facro ſolum

perfecto hic poſitum eſt, vide num. ſeq. 3.

240 GENESEOS. CAb. XXIX.

eſt cogendi . —
poße Sen atcor &c. (ſic ſcriptum reperitur in) Bereſchit Rabba. Verſ. 8. N.
Targum ita haber ei.e. laki maguus eſt. Eod. verſ. 8. Et votverin
2 i. e. & devolvent, quoniam i o
oris eſt. Verſ. . „ quoniam illud verbum .
perculum dcore . E ſeie de⸗ Jacobus & devolvebat] Sicuti aliquis enare
ler ork Gr 1 2 catan har tibi, quò d robur cjus (lacobt) fuerit ves
illa (Rach 11. us) præviderat in Spirit 5
e n el)nan ſimùl WD ipſo ſepelietur; 9. alia explicatio: rn anferor
S 1 n man us vacuis venerat, dixit (enim ſecum ) Elieſer ſerr evie
mand mea habeo, nan uis inaures & armillas atque res pretioſas; ego ver nihil
ustrar, ut ill „ nan Elphas, Eſavi filius, 10. mandat patris ſui acobum eſe in
‚ut illum interficeret eumque apprchenderat; 21, ſed quoniam Elinhat ecu⸗

iebe Karete Fatua hemaai merniuntpanper, patris mei? 12. reſpondebat ei I
us: „ in manu mea, nam pau I1 Ja-⸗
4d frate s ſui iu mea, nam pauper pro mortuo habetur. 13. .
6 P Reakitb,ur IN 1 c. frater, hic ſigniſtcar:) 2 Rekingin
RN Be. alres (en elis, vox enim & hic ſumitur,) veluti (miloloco:) ki⸗
addecipien dum 5. hrobindn) ſumus; 14. eſt autem expoſitio ejus alle oric 16
rò homo integer lar . 5han) enecitn ego frater ejus 16. ero quoad fraudem; 6 .
rects Kintegia)en , uerit . ege quoque filius ero Rebeecæ, ſororis iplius duz
* 12. & narravit atri ſuo] Mat
chelis) erat mortua, 17. nec poterat älla alii narare, Ge ei Geil. ouen Nerlin3.
. „Verſ. 13.
Et

— i. e. conductionem, à —
uam conducti eſtis. m, i. e. operam, ob1 Ne npé : ut Jacobum ſtrangularet, veluti
—e 5 . ini 2 elu
* Uen. A ae, in MSto Erff. 1I. pro his legi a nit 1, nee⸗ confer. not. ad hrun prec.
ur: —W mn n i. e. quanmu kj: „ d. part. I. p. 42. a. med
. e. am illiaus robur 4 med.
fuerit; MStum Erff ur 12. Id eſt: qn eeE
Stu habet: M N i : quomodo ſatisſaci
. a i . 2cmO90 larls! am mandato pa-
e. quàm magnum fuerit obur ejr i. tris mei, qui mihi injunæi . 5
d marginem in ÿ . . quoôd m
Wa h. loc. allegarur . — . morte affecetis . 2 4 *
c. 3 eg ubi v — atque hac
&tracl. Talmr. Atckilla, ibn, MV etiam notas, ttis tui fatisfecetis, dhoniam pau mandato pa-
Nam Rachel mort ol. 6. H. milis reputatur er . uper mortuo ſi⸗
Ephrata nki eſt in via, quæ ducebat ibique not „conker. infrà verſ. 13. h. cap
phratam; vide infrà Genel. c 3 5. V 5 Ot. n. 20. L4D,
. Llel. e. . V. 10 atane ſ 1 Prot
non eodem, quò Jac 3 . v. 1 6 arcie 14 Erbou ſuprà Genefſ.
on enra 3d arobus; tumulò condita fuit, hisc tract. Talm B D 3. V. 8. habetur, confer.
bD- h c 15. n. 30. & not, in e tra, fol. 123.a. eBilla, ol. 13. b, & Pava ba-
. . . 3‧.⸗
feratur & additio illa, quæ G. „ on fraudulentus, de quo infrà v * Ee. deceptor,
retum verſioni jux ee æ& G. æeæ LXX. inter- 30. confer. & not. in na 3 verſ. 1 8. h. cap. n.
. † Xxer . . z.* . . 7.
Buce cnpitis ulimi in eneen plar Vaticanum in 16. Similis ei ero quoad dolu ne h. loc.
Elipbas die ſan miſle ng 1 jecla reperitur, ubi nam & ego technas ſtrue um; par pari referam,
. : Ho d,, Satzera 1 ere novi.
gaciNεv, ex filiis Eſaui, Thæmanorum rx. . 7. Si enim mater ejus vixiſſet, Rachel prius e-
dim

CAL. XIIS.

—
E, olturrit li⸗
numecceſeltt
gunpliue

ſtän auteosi-

Letit ecum,
13] Etmn’.
gnodablkule
meum none
liſti; veruntd
ſpatium dant

uun,ſhu a
ter eu eo ſet

ucreipitur)
catpreteritun
17. leveri.
i tac (propte
flie ſaunt Lab⸗
minori, o
(lem, atqbei

—
Im femm ei hir
Genel. (. 140).
ba& not. in
198. Nemp: 11
c. 24. V. 10.
Uuti in n
vide & notas.
19. Etgo malt
dus, venietße
taba lecum L

Hebr. )) dod

CNe,
habenturinun
Pn
Alegatue,
10. Nimirum
Per imabſtal
ca. habetur,
in An de

CA.XI.

—
l. 8§. Ma.
lnoherin
n kututi em⸗
gui temore
¹) fueritma.
Sancho, gu
mmiced ferit
t, ſerrus Ni
dverd nihilin
bum petlecl.
Pliphas edu-
ntetficiebat)
udebatei ſe
z. Verl.12.
i. epropin
loloco:) rin
llegoricz: i
taudem; üre-
isiplins, gue
pe) ejus (Na-
luo.Verl.13.
Et

e o

Angülaret, Veluti

t. ad librum Nietc.

im maniato pa⸗
tte inteifcerem
Gicete, quod me
ione mandatopa⸗
Paupettmortub ſi⸗
Verl⸗ 13. he cap.

1 habetut, corfe
13.5, & Paya bd

eMi e, Coceptol,
elil,hcht
l. loe.
, per ani tefetan,
Vi.
, Rachel priun e⸗
1

CAP. XXIX.

GENESEOS.

Et occurrit ei obviam] Exiſtimabat (enim) quòd ille (Jacobus) pecunia onuſtus eſſet,

241

—

nam ecce ſervus domus 18. venit huc cum decem camelis onuſtis. 19. Eod. verſ. 13.

& complexus eſt eum] Quando (Laban) nihil apud illum (Iacobum) viderat, dixit: for-

ſitàn aureos ipſe ſecum portat in ſinn ſuo. Eod. verſ. 13. Et oſiulatus est illumn?*] Di-
xerat (ſecum,) fortaſſis ipſe uniones ſecum fert, atque illi in ore ejus ſunt. Eod. verſ.
13.] Et narravit Labani] Quòd ipſe non veniat, niſi propter injuriam fratris ſui &
quòd abſtulerint ſibi divitias ſuas. 20. Verſ. 14. Sanè os meum & caro mea es] JIam
meum non eſt, ut temet recipiam in domum meam, quandoquidem nihil tecum attu-
liſti; veruntamen propter ſanguinis propinquitatem aſſociabo te mihi per menſtruum
ſpatium * atque ita fecit; ſed ne id quidem gratis, pascebatenim oves ejus. Verſ. 15.
Num, quia frater meus es] (Particula? ) ) ſignificatinterrogationem: an, quia tu fra-

ter meus es, ſervies mihi gratis? Ecd. verſ. 15. Et ſervies mibhi] (Verbumw NNn

hic accipitur) pro NNâ i, e. & ſervies mihi, 21. ſic omne verbum, quod ſignifi-
cat præteritum, dum ei Vau præponitur, induit naturam verbi temporis fururi. Verſ.
17. Zeneri] Exiſtimabat (Lea,) quòd Eſauo per ſortem eſſet (matrimonio) jungen-
da * ac (proptereà) plorabat, omnes enim dicebant: duo filii exiſtunt Rebeccæ ac duæ
ſfiliæ ſunt Labani; major natu (filia) majori (filio jungenda erit,) & minor natu (filia)
minori. Eod. verſ. 17. Forma*] (N ) hæc eſt effigies perſonæ, ²2. ac ſignificat
(idem, atque in illo loco:) R i. e. format illud amuſſi, 23. linguâ vernaculâ:
com-

am rem ei nartaſſet, ita Rabbini, confen ſuprà ]** Loci iſtius expoſitionem vide in notis dpam m
Geneſ. c. 24. V. 2 8. Sign.“ vide & Bereſchit Rab- h. loc.
ba & not. in 'nin mew h. l00. . 21. Nempè præterĩtum hic poſitum eſt pro futuro,
I8. Nempe: Elieſer: de quo vide ſuprà Geneſ. contfer. not. in 'par re h. loc.
c. 24. V. 10. confer. etiam hic Berelchit Kabba, x* Confer. hic Bereſchit rabba & tractat. Talmud.
Synam inew' ad marginem allegatur, ubij Bava Batra, fol. 123. a. Dmont in ownofn rno e

uti in —
vide & notas. loc. ad marginem allegzsbtur, ubi vide etiam

19. Ergo
bus,
tabat ſecum Laban.
& Hebr. pvᷣ/TWT† hæc & quæ ſequuntur, usque ad:
Dn CQ i. e. atque illi in ore ejus ſum, non
habenturin utroque MSto Erff. confer. hic not- in
pnm ne, ubi Bereſchit rabba ad marginem
allegatur.
20. Nimirùm, quande venit Eliphas, qui à Jacobo
r vim abſtulerat divitias, uti ſuprà verſ. 11. h.
cap. habetur, ubi vide not. n. 13. confer. & not.
in N R h. loc.

5 multoò magis filius domus, fſcil. Jaco-
veniet pecunia probè inſtructus, ſic cogi

notas, confer. & Ja Kut Part. I. fol. 3 6. col. 3.
med.
*X Hebr. N&., iſtud & quæ ſequuntur, usque ad-:
Nin i, e. Vultus, abſunt ab uttoque MSto Erff.

22. Hebr. *, à Græc. zoνaαναα conker.
Buxt. Lex. Talm. fol. 1936. id eſt: uſurpatur
præcipuè dictio illa &ει de decora corporis for-
ma ſeu habitu ac juſta membrerum proportione,
uti in Michlol Jophi h. loc. vid. num. ſeq. 2 5.

23. Uti Eſai. cap. 44. Ve 13. habetur, ubi vide Ra-
ſchi not.

Hh

24² GENESEOS. CAP. XXIX.

compas. 24. Eod. verſ. 17. Apeltu] (5& P) eſt ſplendor vultus?25. Verſ. 18.
Serviam tibi ſiptem annis] Hi (ſeptem anni) ſunt dies unici, 26, de quibus dixerat ei
(Iacobo) mater ejus: & habitabis apud illum dies unieos?7. ac ſcias, quòd ita fuerit,
nam ecce ſcriptum eſt: & fuerunt in oculis ejus, ſicuti dies unici. 2 8. Eod. verſ. 18.
Pro Rachele, flia tua minore] Omnia iſta ſigna 29. cur? (nimirùm,) quia ſciebat (Ja-
cobus,) quòd ille (Laban) eſlet fraudulentus, 30. ideò dicebat ei: ſerviam tibi pro Ra-
chele; forſitàn autem dices: Rachel alia extranea, textus dicit: filia tua, ac ne fortè

dicas: mutabo nomen Leæ eamque vocabo Rachel, textus dicit: minor; & tamen

ne ſic quidem 31. aliquid profecerat (acobus.) Verſ. 2 I. Inpleti ſunt dies mei] Quos
dixit mihi mater mea, 32. ac prætereà impleti ſunt dies mei, nam ecce octoginta ac
quatuor annos natus ſum, ecquando igitur conſtituam duodecim tribus? 33. & hoc
eſt, quod (hic) dicitur: & veniam ad illam; 34. ſed nonne omnium leviſſimus 37-
haud ita loqueretur? ſed (Jacobus) dixit ita, ut generaret liberos. Verſ. 25. Er fuit
mane & ecce erat Lea] Aſt noctu non erat Lea, Jacobus enim ſigna dederat Racheli
36. cum-

24. Ita hic expono: Vx D „ conker. Raſchi not. 30. Doloſus, fraudium ſtructor, vide, quæ ſuprà
ad Eſai. dict. cap. 44. v. 13. ubi dictio Hebræa ad verſ. 12. h. cap. n. 15. notata ſunt.
myrm exponitur Galliceè: compas, Latinis eſt: 31. Id eſt; quamvis Jacobus omnes iſtas eautelas
circinnus, confer. & Michlol Jophi ad Eſai. al- ac demonſtrationes accuratas quoad perſonam
leg. c. 44. v. 13. ubi eodem modô, quò hic à Rachelis adhibuerit; eæ tamen nihil ei profue-
Commentatore noſtro, exponitur. runt; ſed nihilominus deceptus fuit à Labane,
25. Seu: faciei, Hebr. rnbb, dicitur id ſemper αα , i. e. nam ecce decepit illum (Jaco-
de vultu, uti Buxtorf. in Lex. Lalm. fol, 2046. bum,) ſic in editione ham r ut & in Beroli-
notavit; aſt te)n uſurpatur non folum de pul- nenſi, poſt verbum ' i. e. profecerat, hic
chra facie; ſed & de coterorum membrorum additum eſt, confer- not. in anm nS h.
corporis decora forma atque ſtatura, vide ſupràſ loc.
n. 22. h. verſ. confer. & infr. Geneſ. c. 37. v. 2. 32. De quibus ſuprà Geneſ. c. 27. V. 44. confer.
ibique not. n. 11. & num. 27. verſ. 1 8. h. cap.
26. Sive: pauciſſimi, mi in Junii ac Tremellii 33. Id eſt: ecquando à me proereabuntur duode-
verſione Latina habetur, vide num. ſeq. 27. & cim filii, qui capita erunt duodecim tribuum?
not. in an n h. loc. Vel gi .: .:
27. Vel: pauciſſimos, vid. ſuprà Geneſ. c. 27.y. 34 ii venlten iar cum ea, uti in Iunii ac Tre-
44. n. 61. confer. & num. antec. 26. & num. mellii verſione Latina habetur.
32. verſ. 2I. h. cap. vide etiam Bereſchit Rabba 35. i. e. qui nullo pudore ac verecundiâ præditus

h. loc. uti in an ne ad marginem allega-] eſt, vix ita loqueretur aperté de concubitu
9 S 1 . 1
tur. quemadmodum hic Jacobus, qui tamen vere-

2 8. Sive: pauci, vide verſ. ſeqv. 20. h. cap. ae cundus ac modeſtus fuit; ſed excuſatur ille per
num. præced. 26. & 27. confer. & not. in ρ rationem, ab autore noſiro hic adductam, nem-
NR h. loc.
29. Id eſt: omnes iſtæ deſeriptiones & notæ, quas fecerit, in notis non new locus iſte hic expo-
hie fecit Jacobus, nempe: quòd eſſe debeat nitur de inverecunda mercedis poſtulatione,
Rachel, filia Labanis, & quidem natu minor, uam nemo tàm immodeſtè exigere ſolet, uti
quemnam in finem factæ ſunt? ratio ejus a hie fecit Jacobus.
Commentatore noſtro hic adducitur.

pè, quòd deſideriò liberorum procreandorum id

Cr. I.
—

—
36,cungue ni⸗

unehlce
fana ila decl

nenti voci,)
guenti hatticn.
ſelcnptumel
Aubimuu tibi
damus & cof
Vivi anptüli
Pocd rerl.7.
41. gionbue

6.ſacobus, u
Gedera Racheli
leyera ellet Kael
1n quippe ſeee
mum; haæc au
ſorori lux, ne
cumberet ner ſi
dereturactone!
ca. ſeg. 30. f.
a0d ſerem ca.
l ſoe, i. Negil
12, 2.

Chrarl hie

Scheva, ſei
Swnn h.loce
109. V. I0 n.
37, Hebr. bo⸗
ierololymit
pum,) ell liber
nis lecundetrae
Iudei intereſtun
mum & octrun
ſto Palchati
dus kelliyi inter
W ut & in

Acdita lunt iſt
h yab
Nw wh
a Nd e
(hae voce dyn
am, n ſi i

A. N.

bus direrzt i
ndd itiſienit,
Lod verl 1,
niaſciehat ſa.
Amtibipro .
nar ac ne forts
nor; & tamen
derne os
e odoginta ae
18! 3). & hoc
lerillimus z
erl 15,
dedetat Racheli

36, cum.
N, vide, ur upti
ata funt.
Onnes ilcantelmis
8s quoad petſonum
en nihiſ ei tofe :
htus fuit Labane,
dcepit ilum (ſaco⸗
nob in& in befoli.
e.prolecelat, hice
in Ohmn mob h.

17,. 44. (rlet,

Cereabuntur duode⸗
duodecimtriduum?
uii in uoii ac Ite⸗
ut.
Verecunnci precitn:
ette de concubitn,
us, qui tamen ſele
ſed exeulitut üle pet
Dhic adOuctam, nem⸗
m PkocfeandOfumn id
vlocusille hie eio⸗.
elis poſtulatione
e gigere ſolet, ul

CApP. XXIX. GENESEOS. 243

—

36. cumque videret Rachel, qnòd introducerent Leam ad ipſum (jacobum,) dicebat:
nunc pudore (ſeu ignominià) afficietur ſoror mea, ſtetit (itaque) atque ei (ſorori ſuæ)
ſigna illa dedit. Verſ 27. Imple ſeptimanam iſtius] (Dictio ?)ανσ) cohæret (ſe-
quenti voci,) nam ecce (dictio) ? π punctum habet Chateph * (ac conjungitur ſe-
quenti particulæ:) &, fuerunt antem iſti ſeptem dies convivio nuptiali (deſtinati,
ſic ſcriptum eſt) in Gemara Hieroſolymitana in Moed Katon. 37. Eod. verſ. 27. Er
dabimus tibi] (VYerbum ) eſt numeri pluralis, ſicuti & 925 i. e. deſcen-
damus & confundamus, 38. item: 5 & comburamus, 39. ita & hic verbum:
RoNi. e. & dabimus. 40. Eod. verſ. 27. Etiam iſtam] Statim poſt ſeptem dies con-
vivii (nuptialis dabimus tibi) ac ſervies, poſtquàm illam (Rachelem uxorem) duxeris.
Eod. verſ. 27. Septem annos alios] Alios (iſtos ſeptem annos Jacobus) pares fecerat.
41. prioribus, ſicuti (enim annis) prioribus fideliter (ſervierat;) ita & poſterioribus,
Hh 2 quam-
36. Jacobus, uti Rabbini tradunt, certa ſigna ctari per Pathach, prætereà (didio) yaw eſt
dederat Racheli, quibus dignoſceretur, an ipſa generis maſculini, ſicuti ſcriptum eſt: Mav'i. e.
reverà eſſet Rachel ; an vero alia fœmina, nove- ſeptem (genere maſculino) ſeptimanas numera-
rat quippe Jacobus fraudulentum Labanis ani- bis (Deuter. c. 16. v. 9.) quamobrem (vox i-
mum; hæc autem ſigna Rachel dederat Lex, ſta ylav hic non ſignificat) juxta ſenſum litera-
ſorori ſuæ, ne illa, ſi noctu cum Jacobo con- lem: ſeptimanam; ſed ſeptem, lingua verna-
cumberet nec ſigna illa haberet, pudore ſuffun- cula: ſettaine, (confer. not. ad Exod. c. 10. v.
deretur ac fortè lecto nuptiali ejiceretur, confer. 22. n. 3 8. coœterum nota hic, quòd à Rabbinis
cap. ſeq. 30. v. 22. ibique not. n. 3 5. & Raſchi Kametz interdum vocetur Pathach, vid. not.
ad Jerem. cap. 3 1. v. 15. vide & Bereſchit rabba ad Hiob. c. 2 1. verſ. 34. n. 34. & ad Efai. c.
h. loc. it. Megilla, fol. 13. b. ac Bava batra, fol.] 40. v. 2 4. n. 42.
12 3. . 3 §. Prout ſuprà Geneſ. cap. 11. v. 7. habetur, cor-
* Chategh hic à Commentatore noſtro vocatur terum verba iſta: 'a ") i. e. numeri plura-
Scheva, ſic in notis Raſchianis editionis eæ lis & quæ ſequuntur, usque ad: N i. e. &
Svnan h. loc. exponitur, confer. & not. adeſalm. dabimus, abſunt à MSto Erff. 1. in MSto Erff.

109. V. 10.n. 5. 2. poſt: cam i. e. confundamus, addizur: iava
37., Hebr. Dup yn, in Talmud Babylonico, Sand i. e. formemus lateres (& comburamus,
(Hieroſolymitanum enim jam non eit ad ma. Genelſ. d. c. 11. V. 3.)

num,) elt liber iſte undecimus partis ſive Sectio- 39. Sicuti Genel. dict. cap. 11. v. 3. habetur, con-
nis ſecundæ tractans de feſto parvo, ſic vocant fer. num. præced. 3 8.
Judæi interfeſtum i. e. dies intermedios inter pri- 40. Sie in exemplari Hebræo, quo uſus ſum.
mum & octavum, qui toti funt ſolennes, in fe. in Bibliis Buxtorf. & editione Syna ne
ſto Paſchatis tabernaculorum; ſunt autem mi- habetur: inn, poterat enim viderj, quod
nus feſtivi intermedii iſti dies. In editione nmpp verbum iſtud mann eſſet ſignificationis pasiivæ,
Rpann ut & in Berolinenſi poſt verba: oo 1) a ita, ut Exponendurn le⸗ & zabirnr ſicuti ae
. . * cipitur 1. Samuel, c. 2 5. v. 27. & lerem. c. 3 ⅝.
addita ſunt iſta: - vrD ae D Vr 8. ſed quoniam verbum iſtud ſequitur pant
„ aeen en wen nne e en ula n ,ideò activam habet ſignificationem.
av pe PN T pDn HlaA dar nnn .1. I eſt: pari ſtudio ac fidelitate ſeptem poſterio-
gyia Nuid Aya eie i e. nec poterit dici ribus annis ſerviebat Jacobus Labani, ſicuti ſer-
(hac voce Ryav hic intelligi) ſeptimanami- vVierat priori ſeptennio, quamvis Laban fraudu-
pſam, nam ſi ita eſſet, debuiiſet (litera) v pun- knte

CAP. XXIX.

244 GENESEOS.

quamvis (Laban) illum dolo circumvenerit. Verſ. 32. Et vocavit nomen equs *Ruben]

Rabbini noſtri allegoricè exponunt: dixit (Lea:) NN i. e. videte, 42. quid interſit inter
filium meum & inter filiũ ſoceri mei, 43. qui vendidit primogenituram Jacobo; iſte
verò 44. non vendidit illamoſepho nec contendit cum illo 45. ac non ſolùm haud con-
tendit cum illo; ſed etiam operam dedit, ut illum educeret e fovea. 46. Verſ. 34. Hac vice
adbærebit mihi maritus meus) Quoniam matronæ 47. erant prophetiſſæ ac ſciebant,
quòd duodecim tribus egreſſuræ eſſent e jacobo, quòdque is quatuor uxores ducturus
eſſet, dicebat (Lea:) ab hoc tempore non poterit(Jacobus) aperire os ſuum contrà me,
nam ecce abſluli omnem partem meam 48. quoad filios. Eod. verſ. 34. Proptereâ]
De quocunque dicitur (in S. Scriptura) 120 y i. e. proptereàâà, is multiplicatus fuit⸗
populis, 49. præter Levi, quoniam arca ào9. conſumebat eos. Eod. verſ. 34. Voeavit
nomen ejus] Miratus ſum, quòd, cùm de omnihbus (Leæ filiis) ſcriptum ſit: &pR
i. e. & vocavit (Lea;) de iſto autem (filio Levi) ſcriptum ſit: &Pi. e. appellavit (ge-

nexre

lenter cum illo egerit, ita hic verbum zvp
explico, confer. Bereichit rabba & not. in *ν
nnn h. loc.
X Hebr. Mi &†τν, hæc & cotera, quæ ſequun-
tur, usque ad: Ma i. e. & fovea, abſunt à
Baſileenſi editione & ab utroque M StoErff. haben-
tur autem in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, ut
& in past rDv atque in Berolinenſi editione.
42. Reſpicitur hac expoſitione ad nomen &),
unde iſtud provenerit, nempe: à NWπi. e. vide-
te & ja j. e. filius, confer. hic Bereſchit rabba.
43. Nempè: Iſaaci; intelligitur autem hic Eſavus,
qui jus primogenituræ Jacobo vendidertat, de quo
vide ſuprà Geneſ. c. 2 5. v. 3 3
44. Videliceèt: Ruben, confer. infrà Geneſ. c. 37.
V. 2 1. & ſeqv.
45. Sicuti Eſavus cum fratre ſuo, Jacobo⸗, con
tendit, ita hic verbum y exphco à rad. ),
prætereà etiam iſtud intelligitur de malo conſi.
lio, quod fratres Joſephi adversus illum fuſee
perant, cujus ille ſcil. Ruben non erat particeps,
fieuti mox à Commentatore noſtro exponitur,
vid. infrà Genel. dict. c, 37. V. 2 I.: ibique not
confer & Genel. c. 32. v. 26. n. 8.

46. Sicuti Geneſ. dict. cap. 37. V. 21. habetur, ubi

vid. not. n, 8:
7. Ita hic æaz' s6aναpatriarchæ, Jacobi, uxores.
Hebr. Née vertere volui, non nudo matrum

Numer. c. 5. V. 1 5. num. 60. vide & not. in 2*
h. loc.
49. Quoniam, uti jam dictum, patriarchæ Jacobi
nxores prophetiſſæ erant ac noverant, quòd duo-
decim filii ex quatuor uxoribus eſlent naſcituri,
Lea exiſtimabat, unicuique uxori pro parte ſua
tres competere filios, quos cùm illa peperiſſer,
nempe Rubenem, Simeonem ac Levi, putabat,
ſe jam omnem partem ſuam quoad filios abſtu-
liſſe, ſic Rabbini exponunt, vide veri. lecj. 3 5,
U. 54.
49. Hebr. Pbâνρς uti hic habetur, à Græco:
27à &α populus, turba, confer. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 8 5.

50. Scil. Fœderis, nam , uti in Gur Arjeh
fol. 42. col. 2. fin. ſcriptum eſt, v ny
re ben ennn en een de i. e. inter-
dum (Levitæ) errabant nec ſatis cautè circa ob-
ſervationem ſanctitatis ejus (ſcil. arcæ ſœderis)
ſeſe gerebant, alia inſuper ratio, cur tribus Le-
vitica non ita, uti cœteræ tribus Iiraéliticæ,
fuerit populoſa, adducitur ibidem, nempe:
quia tribus iſta Levitica non perinde, atque coœ-
teræ tribus, ab Æůgyptiis fuerit ſervitio gravata ae
proinde benedictio multiplicationis huic tribui
defuerit, juxtà id, quod ſcriptum eſt: prout afflige-
bant eum, ita augeſcebat, uti Exod. c. 1. v. I2.
habetur, vid. not in a ni h. loc, .

aomine, contfer. Bereſchit Rabba h. loc, ut &

CAb. .

nere malcvlin
llehenee
(eo)adinn
tieigen dede
Vertl. 35. Ne⸗
eltlaudare.

A1.
niſ ill⸗
tet, I
Prv la orarit
lberi,pro mot
ſum? Eoc
cuti patet men
ODeus liberos,
Plicatio.) e

n.. Hibr do
migna el
in Deuetonon
72. Hebr, O
Vvocant zudxil
tialibus.
. Vel: nione
mniüumt: oblatio
ciis, anque ilar
merantur i Ral
In MStoO E,
babet N,
44. Conlet, gde
nolata ſunt,i.
3ſe Kil, Deum,
edepfegua⸗
dit. Hebr, h.
Vulgata Lain
laudare hie pot
,1.019. non
ueit eotler
0,46, a med.
1. Neppe Leæ

Winhzen

4

Clyn

—
9u Ruben
interſit inter
farobo; ilte
nhaud con.
(34 Nrnie
liedantn
Otes ducdarus
imeonttäme,
. Pyppten,
licatus fuit
34. Vocavit
ſt:
ppellartt (ge⸗
nere
—
de A not in

altürche laobl
tant, gudd uo⸗
1seſlent naſcituni,

noli pto ineſla
um illi peperiſet,
cLevi, punabat,

uoad flios abſt⸗
ide etl lee 3,

tur, à Gracoe
ler. Buxtott, Lex.

uti in Cur Arjen
ell, N Ond
u ie. inel⸗
tis caute eirea ob⸗
eil, atee fedens)
i10, cut tribus Le.

mibus Iaeliic,
ibidem, nempe:

erinde, atque e⸗
tlenitio graratzat
tionis huie tribui

mell rolt allige⸗

Luod, c. le lel!
loe

CAP. XXX. GENESEOS. 24

nere maſculino;) eſt Medraſch Aggada Rabba 51. in Deuteronomium, 52, quòd San-
ctus ille Benedictus miſerit (angelum) Gabriel, qui illum (infantem Levi) coràm eo
(Deo) adduxerit iſque ei nomen illud impofſuerit ac viginti quatuor dona 53. ſacerdo-
tii eidem dederit ac, quoniam 1) *i. e. adjunxit ei dona, vocaverit illum Levi.

Verſ. 3 5⅝. iNunclaudabo] Quoniam abſtuli plus, quàm partem meam, 54. nuncmeum
eſt, laudare. 55.

CAP. XXX.

Erſ 1I. Et amulatæ eßt Rachel] Emulata eſt opera ejus, I. dixerat (enim Rachel:)
niſi illa (ſoror mea) juſtior eſſet, quàm ego, non digna fuiſſet, quæ filios pare-
ret. Eod. verſ. I. Da mibi] Num ita fecit pater tuus matri tuæ? nonne ipſe⸗
pro illa oravit? 2. Eod. verſ. I, Moriar ego] Hinc (diſcimus,) quòd is, cui nulli ſunt
liberi, pro mortuo habeatur. 3, Verſ. 2. Nam pro Deo] An ego ipſius (Dei) loco
ſum? Eod. verſ. 2. Dete] Tu dicis, ut faciam, ſicuti pater meus, 4. ego non ſum, ſi-
cuti pater meus, patri meo nulli fuerunt liberi; aſt ego habeo liberos, de te cohibuit
(Deus liberos,) non de me. Verſ. 3. Sayper genua mea] Juxtà Targum ejus (erit ex-
Plicatio:) ego nutriam. 5, Eod. verſ. 3. Et adifßcabor * etiam ego] Quid iſtud
Hh 3 1. .

e. opera ejus, additum eſt: Seno i. e, bona,

51. Hebr. a) && i. e. Expoſitio myſtica

magna; eſt autem iſte Commentatius diffuſus
in Deuteronomium.
52. Hebr. nS ,NX 1. e. iſta ſunt verba, fic
vocant Judæi Deuteronomium, à verbis eſus ini-
tialibus.
53. Vel: dationes, Hebr. rrare, quo nomine ve-
niunt: oblationes, decimæ, ac caro de ſacrifi-
ciis, atque iſfarum dationum viginti quatuor nu-
merantur à Rabbinis.
* In MSto Erff. I. pro: habetur eni MStum
2habet: r, res eodem redit.
54. Confer. quæ ſuprà num. 43. verſ. antec. 34.
notata ſunt., it. tract. Talm. Berachot, fol. 7. b.
55. Scil. Deum, LXX. verbum &ς verterunt zga=
geode rekeas, Confitébor, S. Hieron. in Tra-
dit. Hebr. b. loc. verbum: confiteri, quod in
Vulgata Latina habetur, pro: gratias agere ſive
laudare hic poni ſeribit, oſephus quoque Antiq.
J. 1. C. 19. nomen udæ à gratiarum actione de-
ducit, onfer. & not. ad librum Prec. Jud. part. 2.
p. 46. a. med.
J. Nempe: Leæ, ſororis ſuæ, in editione nby

& in Berplingnü editione poſt: vyna i.

Hebt. ndè hoc & ſequentis, usque ad: —a

Kabbiniitaque de æmulatione operum Lex ex-
ponunt verbum &apn, quod hic habetur: non
verò de invidia Rachelis ergà ſororem ſuam,
ye n e eene ee w j. e. invi-
dia edueit hominem è& mundo ac mortem affert,
vide Gur Arjeh fol. 42. col. 3. princ. confer. &
Bereſchit Rabba h. loc. uti in = h-s rpw ad
marginem allegatur, ubi vide etiam notas.
2. Vide ſupfà Genel. c. 2 5. v. 2 I. confer. & paulò
poſt v. 2. h. c. n. 4.& n. in a re h. loc. it. tract.
Talm. Nedarim, fol. 64. b. & Avoda Sara, fol. 5. b.
3. Vide ſuprà Geneſ. c. 16. v. 2. ibique not. n. 2.
confer. & Gur Arjeh fol. 42. col. 3. med. & not.
in Sna e ubi Bereſchit rabba ad marginem
allegatur.

4. Vide, quæ paulèò antè num. 2. verſ. 1I. h. cap.
notata ſunt, confer. & not. in mar rS h. loc.

5. Vel: educabo, nempe: liberos ex ancilla „Bil-

ha, ſuſceptos, eosque ſuper genua mea & in ſi-
nu meo nutriam.

R

246

GENESEOS.

CAP. XXX.

Læ. etiam (hic ſibi vult? nimiruùm) dixit ei (Jacobo:) avus tuus Abrahamus habuit fi-
lium ex Hagar & cinxit 6. lumbos ſuos pro Sara; reſpondit ei (acobus?) avus meus
recepit inimicam 7. ejus (Saræ) in illius domum, dixit ei (Rachel:) ſi iſta (ſolummo-
dò) res moratur, ecce ancillam meam! Eod. verſ. 3. Er ædißicabor etiam ego ex illa⸗]

Sicuti Sara. 8⁸.
ronunciavit. 9.

Verſ. 6. Judicavit me Deus] In judicium me deduxit ac me juſtam-
Verlſ. S. Luctationibus Dei] Menachem, 10. Ben Seruc, expoſuit

illud (N⸗) per conjunctionem 11. (cum illo loco:) pannus i. e. circumtor-
tus 12. (ut NS idem ſignificetac:) ) i. e. conjunctiones, 13. (ac ſi diceret
Rachel:) à Deo conjuncta ſum ſorori meæ, ut digna evaderem, quæ parerem liberos;

ego verò expono illud ( ,) quòd ſignificet perverſum ac NDNNi. e. maxime

contortum 14. (quaſi dicere voluerit Rachel:) memet contorſi & inſtiti inſtantiis ac
contorſionibus multis apud Deum, ut æqualis eſſem ſorori meæ. Eod. verſ. 8. Et-
iam prævalui] Conſenſit mihi (Deus;) Onkelos autem interpretatus eſt (h Nne)

quòd ſignificet

Ni. e. preces, ac ſi — & Bg 0 (idem valeat, atque) inſti-

ti precibus ardentiſſimis coràm illo (Deo,) exaudita ſum, & exoravi, * (illum) ſicuti ſo⸗

ror mea.

Eod. verſ. 8. Luctata ſum] (Iſtud ⸗ D hic ſignificat:) exaudita eſt o-

ratio mea; ſunt quoque expoſitiones myſticæ multæ (iſtius loci) per Notaricon. 15.

Verſ.

Erff, 1. . V
6. Nempeé: ſaccò vel ciliciò, id eſt: ne een
preces fundebat & pro Sara orabat Abrahamus,
jejunans ac ciliciò indutus, ut liberos ex ea ſuſ-
ciperet, ita in Gur Arjeh fol, 42. col. 3. med. ex-
ponitur. . .
7. Vel: æmulam ejus, Hebr. anx, vide ſuprà Ge
neſ. c. 16. V. 2. ibique not. Sign. V
8. Scil. ædificata eſt ex ancilla, Hagar, conſer. Ge-
neſ. dict. e. 16. v. 2. ibique not. n. 2.
9. Conkfer. & hic Gur Arjeh fol. 42. col. 3. circa
ſn. ubi notatur, quòd hic ſignificet Ma' ju-
ſitiam ſeu juſti ficationem, in notis Raſchianis
editionis am ne ut & in exemplari Hebræo,

mte i. e. ecce ancillam meam, abſunt 4St0

ac librum: —i. e. viaticum pro via, com-
poſuit, de quo vide nan ineu & Buxtorf. Bi=
blioth. Rabbin. confer, & infrà v. 42. h. cap. n.
8 I. it. not, ad Eſai. c. 5. V. 6. n. 14.

II. Rabbinis Manmn eſt, quando locus unus S. Scri-

pturæ cum alio confertur vel conjungitur & inde
exponitur, vide infrà v. 41. h. eap. n. 77.
12. Prout Numer. cap. 19. verſ. 1 5 habetur, ubi
vide Raſchi not. num. 3 8. & n. 39. confer. & not.
in nann new h. loc.

13. Hoc ferè ſenſu vertit autor Vulgatæ: compa-

ravit (i,. e aſſimilavit, conjunxit) me Deus, con-
fer. Numer. dict. cap. 19. V. 1 5. n. 40.
14. Vel: ſummè intricatum; confer. Michlol Jo-
phi cum addition. R. Jacob Abendana h. loc.

quo uſus ſum, & in Berolinenſi ante illud: a
i. e. & me juſtam pronunciavit, poſitum eſt:
MA i. e. & me ream fecit, vide not. in no
Eyan h. loc. ubi etiam Bereſchit rabba allega-
tur.
10. De hoc vide ſuprà Genel. c. I 5. v. 2. ibiq; not.
n. 2. & infrà Geneſ. c. 49. V. 26. n. 250. it. Exod.
c. a 8. v. 22. n. 1I12. isque alius fuit à Menache-
mo, qui Aben Serach vocatur, qui anno Chriſti
137 5. atqueita longè poſt R. Salomonem Oobüt,

it. not. ad 2. Samuel cap. 2 2. V. 27. n. 2 8. & ad
2. Chron. c. 2. V. 14. n. I 6. & n. 17.
* Vel: & precatio mea recepta eſt (ſcil. à Deo)
Hebr. ny, ſic habetur in editione Baſileenſi,
& Berolinenſi, in exemplari Hebræo, quo uſus
ſum, ut & in hnon no atque in utroque MSto
Erff. legitur: nyHA, quod ſermone Chaldaico
verti poſſit: dives facta ſum.

15. De hac Cabbalæ ſpecie vid. Buxtorf. Abbreviat.
6

CAL. XKXY.
—
Verl. 10. E.
fuetint, 18,
binis (berib
eam Laban!
Leam, Im
nori, 1. V
ilno dicitu,
mileelt,
poſtio myſt
zimr inillol
ſriptum it

—
Ajusd, bex
n Notari
tium vocum
aeceptzelthi⸗
16. Vide ta).
. ſ. & verl.
17. Conler,ez
habentur.
11. Laban zute
Otdinem 83
19, die kere l.
runt ur n
tenſi edition
mumaThee
Chaldaicahe
Fid,. Fagii
Wanam babe
prout Vulge
ſn, UtiOn
ſinteru⸗
ſehhus uo
tumbonihen
19, Ai ſene
Arcincio
lot telin
ſer. Lud. 0
. cob. Cap-
num. 24. .
30. Vel, ui
dchab. ol6
ludi ſortt
emproverbi

CA. XXI.

—

lamus habuitti⸗
1s)) anus meut
iſta (ſolummo⸗
en gerila
ac me juſtam⸗
eruc, erpoluit-
ie, eircumtot⸗
3.(2. l diceret
atetemn liberos;
die, marime
iti inſtantiisae
od. verl. 8. N-
()
at, ague) inſti-
(Aum) ſcutiſo⸗
eaudita elt o⸗
Notaricon. 1).
Ferl.
lieum pro viaconn⸗
50 & BPuntoff i⸗
lra v.42, h Cahe d⸗
loin Unus zͤei⸗
comjangilur Kinge
ed hau,i
n39. cobek. & not⸗

Vulgete: comu

nwit)me Deus, con⸗

1 II. 40,
clr. Micklol o⸗
Abendad P lot,
J. 29,l. 19,
En I/. à
et (Nl 4 Deo
Palletli⸗
o ufus
Msto
ldaico

eCitione
Hebrxo, 4
lue in utroge
lermone E

fefiste
gurott. Apb 14

CAbP. KXX.

GENESEOS.

247

Verſ. 10. Et peperit Zilva] De omnibus (aliis jacobi uxoribus) dicitur, quòd gravidæ
fuerint, 16. præter Zilpam, quoniam illa præ (cœteris) omnibus erat ætate minima ae
binis (uberibus) lactabat nec uteri geſtatio in illa animadvertebatur; dederat autem

eam Laban Lexæ, ut deciperet jacobum, ne ipſe intelligeret, quòd ad ſe introducerent

Leam, 17. moris quippe erat, ut ancilla major natu daretur (filiæ) majori ac minor mi-
nori.8. Verſ. I1I. Venit proßperitæs] i. e. Venit ſidus 19. fauſtum, veluti (euphe-
miſmno dicitur:) t PODD i.e. proſpera ſit fortuna nec laſſetur! 20. huic ſi-
mile eſt, * (quod habetur in illo loco:) qui ordinatis 19) 2i, menſam; eſt autem ex-
poſitio myſtica, quòd (Gad) natus fuerit circumciſus, 22. veluti (verbum 3 acci-
Pitur in illo loco:) ) 1. e. ſuccidite arborem; 23., ego verò haud ſcio, ** cur (hic)

ſcriptum ſit unà dictione. 24. Verſ. 14.

—

In diebus meſſis triticeæ] (Commemorat i-
ſtud

& Ejusd. Lex. Talm. fol. 1340. ubi nominis iſtius
r Notaricum ſcribit eſſe Symbolum ſequen-
tium vocum: me ie ien d haenn i. e.
accepta eſt hic oratio mea coram Domino.
16. Vide cap. antec. 2 9. v. 3 2. & ſeq. it. hoc cap. 30.
v. 5. & veri. 17. ac ſeqq.
17. Confer. ea de te quæ c. antec. æ. V. 2 3. G. 24.
habentur.
I½. Laban autem ut deciperet Jacobum, invertit
ordinem & à more, hactenus recepto, receſſit.
19. Sic ferè LXX. Nn juxtà Malorethas verte-

runt èvs vge‿ανQaν felix facta ſum, ſicuti in Complu

tenſi editione habetur, ita & apud S. Chryſoſto-
mum ac Theodoretum legitur, Paraphraſis quoq;
Chaldaica habet: Nn& i. e. venit fortuna,
vid. P. Fagii not. ibid. LXX. juxtà editionem Ro-
manam habent: 2, z9o*ν+⅞, in fortuna vel feliciter,
prout Vulgata Latina, ac videntur illi non divi-
ſim, uti Onkelos; ſed conjunctim a, ſicutiho-
diè in textu ſacto ſcriptum reperitur, legiſſe, jo-
ſephus quoque nomen Gad zvadεπ11. e. fortui-
tum ſignificare ſcribit, vid. Ejusd. Antiq. I. I. c.
19. alii verterunt: venit turma, Aquila: venit
accinctio, ſicuti S. Hieronymus in Tradit. Hebr.
h. loc. teſtatur, idem vertit: in procinctu, con-
fer. Lud. Cappelli Critic. Sacr. I. 3. c. 4. n. 2. &
Jacob. Cappelli Obſervat. in Geneſ. h. loc. vid. &
num. 24. h. verſ. 11.
20. Vel, uti Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 3 97. ex
Schab. fol. 67. 2. adduxit ac vertit: proſperam
largitor fortunam meam & laſſitudo non iit! i-
dem proverbium Commentator noſter ad Eſai. c.
65. V. 1I. annotayit.

* Hebr. 7 T hæc & coœtera usque ad: ro
i. e. menſam, abſunt ab utroque MSto Erff.
2I. Id eſt: proſperitati vel proſperæ fortunæ, vide
Eſai. dict. cap. 6 5. v. II. ubi LXX. juxta Vatica-
nam editionem verterunt: = eαραιι uxtà Com-
plutenſem r alcer, Jonathan vertit: idolis,
Vulgata: fortunæ, R. Salomo ad Eſai. dict. c. 65.
V. I I. notat, Gad eſſe nomen idoli, quod factum
fu erit ad nomen ſideris ſeu ſigni cœleſtis, quod
nonnulli Jovis ſtellam eſſe putant, quæ omne
bonum ſignificet, confer. Michlol Jophi h. loc.
& ad Eſai. alleg. cap. 6 5. V. I1.
22. Confer. ſuprà Geneſ. cap. 5. v. 32. n. 24. quid
cum illis, qui eircumeiſi naſcuntur, ratione cir-
cumeciſionis agendum ſit, vide Buxtorf. Synag.
Jud. cap. 4. p. m. 112.
23. Prout habetur Daniel. cap. 4. v. I1.
*X THebr. y N&ρ, hæc & ſequentia, usque ad?
NN QRAhi e. dictione una abſunt à MSto Erff. 1.
24. Nempe: aà, uti hodiè in textu ſacro ſcri-
ptum reperitur; Maſorethæ autem divi ſim, nem=
pe: 1 Sa legendum eſſe putant, vide, quæ num.
19. h. vetſ. I1. notata ſunt, in Hebraica editione,
qua uſus ſum, & in dorm now ut & in Beroli-
nenſi editione hoce loco iſta adjecta ſunt: & da
rav n n en n e nden e en ee
—ANyn en wee wee ieee e
i. e, alia explicatio: cur vocatur dictione una
(nempe:) Ha, ac ſi (Lea jacobo diceret:) he
prævaricatus es contrà me, quando ad ancillam
meam veniſti, non ſecùsac maritus, qui haa i. e.
prævaricatur ergaà uxorem juventutis ſuæ; ſed
Ab⸗

GENESEOS.

CAP. XXX.

Qud hic S. Scriptura,) ut referat laudem tribuum, 2, nam tempus meſſis fuitzꝭ nec (ta-
men Ruben) extendit manum ſuam ad rapinam, ut triticum vel hordeum afferret; ſed

rem communem, 26, quam nemo curat.

Eod. verſ. 14.
Hores 27. herbæ ac linguâ Iſmaélitica (vocantur:) jasmin. 23,

Dudaim] (HRN ſunt)
Verſ. I5. An etiam

capias Dudaim ſilü mei] (V erbum nrp accipitur hie) interrogativè, (utſenſus ſit:)
an inſuperiſtud (tibi) faciendum erat, ut etiam auferres ?9. Dudaim filii mei? Tar-⸗

gum ejus eſt⸗ 2O )) i. e. & ut acciperes.

Eod. verſ. 15 Quocircà dormiat te-

cum hac nocte] Mihi quippe concubitus (cum marito meo) hac nocte competit, ego
vetò illum tibi concedo pro Dudaim filii tui, quoniam igitur (Rachel) vilipendit con-
cubitum * juſti (Jacobi, mariti ſui, ideò non meruit, ut ſimùl cum ipſo ſepeliretur

zo. Verſ. 1 6. Mercede conduxi te] Dedi

Racheli mercedem. † Eod. verſ. 16. In

nocte illa Sanctus ille Benedictus opitulatus eſt ei, ut inde egrederetur Iiſſaſchar.ꝰ
Verſ. 17. Er exaudivit Peus Leam] Quoniam deſfiderabat ac valdè cupiebat multi-

licare tribus. 31.

2 2ñ1 facienda eſt) juxtà Targum ejus. 32.

Verſ. 20. Donatione bena] (Interpretatio verborum iſtorum-:

Eod. verſ. 20. Habitabit mecum⸗]

(Verbum hic eandem habet) ſignificationem, (quæ habetur in illo loco :) do-

mus

lunt iſta à Bibliis Buxtorf. & eſt hæc additio in-
certi autoris, cujusmodi Mob'n ſive additiones
etiam aliis in locis leguntur, de quibus confer.
Geneſ. c. 6. Verſ. 11. n. 58. & infrà Genef. c. 32.
v. 2 5. . 79⸗
25. ld eſt: principum ſeu capitum tribuum Israe-
iticarum,ex quibus primogenitus fuit Ruber, de
quo hic eſt ſermo, vid. infrà verſ. 17. h. cap. n.

2 6. Liberam, publici juris && omnibus expoſitam,

id enim "oS hic ſignificat, confer. ſupra Ge-

neſ. c. 27. v. 3. n. 1 1. vid. hic tract. Talm. San-
hedrin, fol. 99. b.
27, Ita interpretor es, Uuti hic habetur, alii le-
gunt: 7, & a quam vocem nonnulliver-
tunt: mandragoram, alii: violam, vid. Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 356. & 1434. confer. &
tractat. Talm. Berachot, fol. 43. b. prout in
PnS Ne h. loc. allegatur ad marginem, ubi
vide etiam notas, confer. & Jalkut Part. 1. fol. 37.
col. 2. med.
28. Confer. hic præ aliis Dn. Hiobi Ludolfi Com-
mentar. ad Hiſtor. Æthiop. I. I. c. 9.n. 72 ubi plu-
ra de Dudaim, vid. & liber Prec. ud. part. 2.P. 229.
a. fin. in not. ubi exponitur απαπ eſſe vyn, de
ꝗqua voce confer. Buxt. Lex. Talm. fol. 120 2. vi⸗

de etiam Michlol Jophi h. loc.
29. Refertur enim verbum rrvad "ote) i., e.
cogitationem, uti in Gur Arjeh. fol. 42: col. 3.
ſin habetur, ut ſenſus ſit: an tu * . e.
Vis accipere? prout in Michlol Jophi exponitur.
XX Hebr. aaua, in MSto Erff. 1. pro eo legitur
Gyna i. e. factum.

30. Conler. cap. antec. 29. V. 1 I. ibique not. n. 9.

vide & Gur Arjeh fol. 42. col. 4. princ. ac Light-
foot. in Ichann. c. 11.V II. p 1069. edit. Lipſ.
confer. & Bereſchit Rabbe h. loc. uti in e
n ad marginem allegatur, ubi vide & no-
Conler. Hie tract. Talm. Eruvin, fol. 100 b.
x Contfer. & hic not in pam e & Bereſchit Rab-
ba, ut & tractat. Talm. Nidda, fol. 31. a. uti in
— -n Hö h. loc. allegantur ad marginem.
31. Id eſt: patres tribuum Iſraeliticarum, vide ſu-
prà verſ. 14. h. cap. n. 2 5. it. infrà verſ. 24. h. cap.
n. 44.
32. In Targum ſive Paraphraſi Chaldaica habetur:
20 πi. e. parte bona, ſic etiam hic additum
habetur in MSto Erff. 2.

(A. .
—

— .
mus 4is⸗

is (elidice

Gerobi)uen
Verl. 21. Di
etit⸗ (eo gitay
ert Rachel,)
gle retlugf
elejus avo⸗
ſortem obling
ödilaaull
quando Audiy

129 ſ

ſbi uorem
(Verbum d
cunſpicietutſ.
btiumn noltrun

: Wie

ſdo) ableone
(nominibug)

——

33. Vide 1. Ren

ophi, udie
Verbi An,
nem, pide ”
r die iſtud n

Ertf.1. habet:
German. Het
34. Hebt. ,
men ds Din
tura ulet ſot
Veritimnata
tut ur prolesm
ne ſloror ejusl
quoad filios,
quaſi inſeipl

te Rabbinorun

lr loc, ad man
notas,

3) ſih, gu

NN.,
— 1

bitz ne (t1.
Alenet; ſech
Wſun)
An elian
ltſenlusſt )
imei!? Tat
Aormist ie⸗
Ompetit,ege
ipenditcon.
lepelitetur,
verl. 16. E
Llillalchar.
piebat multi⸗
In iſtorum.:
bit neunt.
o loco:) do⸗
mut

d Nibn ie,
ſol, 1 col 3
IITNN ie.
fophi eyponitur,

plo eo egltat:

ibique not Nn9.

4 ligc e Lien.

10609. eit lipl.

loe. utiin N
1, ubi zice e nh⸗

& Betelchit RNb⸗.

1,,f0). 31, 2 in
rad arginem.

ticzrum, Vide l ⸗

tra erl 24. k. a0.

haldaic habetut :

iam bic addtum

CAbP. XXS.

GENESEOS. 249

mus Qi. e. habitaculi, 3 3. herbergerie, * linguàâ vernaculâ i. e, domus habitatio-
nis, (ac ſi diceret Lea:) ab iſto tempore non erit (alibi) fundamentum habitationis ejus
(Jacobi,) quàùm apud me, nam ego tot habeo filios, quot (habent) uxores ejus omnes
Verſ. 2I. Dina] Explicant Rabbini noſtri, quòd Lea in ſeipſam judicium 34. exercu-
erit, (cogitayerat enim ſecum:) ſi iſte (infans, quem utero fero,) fuerit maſeulus non
erit Rachel, ſoror mea, ſicuti una ex ancillis, oravit itaque pro eo (infante maſculo) is-
que verſus fuit in feminam. Verſ. 22. Et recordatus eſt Deus Rachelis] Recordatus
eſt ejus, quòd ſigna ſua dediſſet ſorori ſuæ, 3⁵½. & quòd anxiè metuerit, ne fortè ipſa per
ſortem obtingeret Eſauo, ne forſitàn eam (Rachelem) expelieret jacobus proptereà,
quòd illa nullos haberet liberos, atque id ipſum etiam impio Eſavo in mentem venit,
quando audivit, quòd illa nullos haberet liberos, hoc eit, quod compoſuit Poëta:

31 222 ſ R i. e. Rufus ille 36. vidit, quòd non pareret, 37. voluit, *** cam-

ſibi uxorem ducere; ipſaque (proptereà) conturbata fuit. 38. Verſ. 23. Removit]
(Verbum & ſignificat) comportavit illud (opprobrium meum) in locum, ubi non
conſpicietur (ampliùs,) ſic quoque (acciꝑitur in illo loco:) N i. e. remove oppro-
brium noſtrum, 39. item (in illo loco:) & non OdN&τσi. e. recondetur in domum, 40.
ſic?· DON i. e. abſconderunt ſplendorem ſuum, 47. item: & luna tua non ON i. e.
1D abſcondetur. 4 r½. Eod. verſ. 23. Opprobrium meum Quoniam opprobrio fuĩ
(hominibus) propter ſterilitatem meam ac dixerunt de me, quòd ventura ſim in partem

Eſa-

tata ſunt, confer. & not. in nom Nme h. loc-

33. Vide 1. Reg. cap. 8. v. I 3. confer. & Michlol

Jophi, ubi eadem, quæ hic, habetur explicatio
verbi ar, nempe, quòd ſignificet habitatio-
nem, vide & not. in an no h. loc.
. .—GW
X Sic iſtud i aA hicGallicè expono, MStum

Erff. 1. habet: aaa' fortè legendum NV
German. Herberge / Lat. diverſorium.

34. Hebr. 1, reſpicitur autem hac voce ad no-
men aar Dinæ, tradunt Rabbini, quòd Lea pari-
tura fuiſſet Joſephum; ſed quòd illa Deum roga-
verit intrà quadraginta dies, quibus partus forma-
tur, ut proles maſculina in fœmininam mutatetur,
ne ſoror ejus Rachel minoris eſſet conditionis,
quoad filios, quàm una ex ancillis, atque ita Les
quaſi in ſeipſam judicium exercuit, hæc ex men-
te Rabbinorum, confer. tract. Talmud. Berachot,
fol. 6 0. a. & Bereſchit Rabba, uti in nan D
h. loc. ad marginem allegantur, ubi vide etiam
notas. ,
35. Vide, quæ cap. antece 29. V. 3 5. R. 36, n0-

it. tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 1I1. a. & Taa-
nit, fol. 2. a.
36. Sive: Edom, Eſavus, de quo nomine vide ſu-
prà Geneſ. c. 2 5. V. 25.
37. Ita verba iſta ſatis obſeura: yn h wa
juxtà Gur Arjeh fol. 42. col. 4. princ. vertere
volui, ibi enim verborum illorum hæc habetur
explicatio: —7 ν NX i. e. vidit , quòd
non pareret, ſcil. Rachel.
XX Hebr. dax hoc & quæ ſequuntur, usque ad
bnan i., e. ipſaque conturbata fuit, ablunt ab
utroque MSto Erff.
3 8. Sic juxtaà notas in on mhov hic iſta interpre-
tor.

39. Prout Eſai. c. 4. V. I. habetur, confer. not. ad

40. Vide Exod. c. 9. V. 19. conſer. & not. in à&
P h. loc.

41. Uti Joel. cap. 2. v. 10. habetur.
42. Vel: Fie ſe, vid. Eſai, gap. 66, V. 20
14

CAP. XXX.
Eſavi, impii; eſt & expoſitio myſtica (hujus loci, nempè:) quamdiu fœminæ non eſt
flius, non habet illa, cui imputet delictum ſuum; 43, aſt quando ei filius eſt, impu-
tat ei, (ſi quid ipſa peccaverit, nam ſi maritus dixerit:) ecquis fregit vaſculum? (reſpon-
debit illa:) iſte filius tuus, (ſiinterrogaverit maritus:) quis comedit fics? (reſponde-

256 GENESEOS.

bit: ecquis alius,) quàm filius tuus? Verſ. 2 4. Addat Dominus mihi ſilium alterum]
Noverat (Rachel) per vaticinium, * quòd Jacobus non niſi duodecim tribus 44. efſet
conſtituturus, (quapropter Rachel) dixit: faxit (Deus, )ut is ipſe, quem ille (Iacobus)
conſtituturus (ſeu procreaturus) eſt, ex me naſcatur! quocircà non precata eſt (Ra-
chel.) niſi pro altero filio. Verf. 25. Poſtquàm peperit Rachel Joſephum] i. e. Poſt-
uàm natus eſt adverſatius Eſaui, dicitur enim: & erit domus Jacobi ignis ac domus
Joſephi flamma atque domus Eſavi in ſtipulam, 45. ignis ſine flamma non latè graſſa-
tur, ex quo (iĩgitur) natus eſt Joſephus, jacobus fiduciam poſuit in Sancto illo Benedi-
o acvoluit reverti (ad parentes ſuos.) Verſ. 26. Dauxeres meas] Non ego egredi
volo, niſi**veni (à te impetratâ.) Verlſ. 27. Auguratus ſum] Augur erat (Laban-,
quapropter ſie dicere voluit:) eęperimentum feci auguriò meé, 46, quòd propter te
venerit mihi benedictio, quando tu hùc veniſti, non fuerunt mihi filii, dicitur enim:
& ecce Rachel, filia ejus, veniebat cum grege, 47. an poſſibile erat, ut ipſe (Laban) ha-
beret filios ac filiam ſuam mitteret ad paſtores? nunc autem (poſt Jacobi adventum)
fuerunt ei filii, dieitur enim: verba filiorum Laban. 48. Verfſ. 28. Ege] (Verbum
napa) juxtà Targum ejus exponitur:) G i. e. explica 49. mercedem tuam. Verſ.
29. Et quale fuerit pecus tunm apud me] i. e. Numerus parvus ovium tuarum, quæ
manui meæ concreditæ fuerunt ab initio, quantus ille evaſerit. 70. Verſ. 30. A pe-
dem

43. Si nempe illa atiquid deliquerit ac minus recte
egerit in domo mariti fui, id à ſe devolvit atque
infanti imputat, confer. not. in pan r h.
loc.
Vel: per ſpiritum fanctum, nam Rabbinis Nn,
quæ dictio hie habetur, & απαπ α ſæpe pro
iisdem ufurpamur.
44. Id eſt: patres ſeu principes trivuum, vid. ſu⸗
prà verſ. 17. h. cap- n. 31.
45. Prout Obad. cap. 1. v. 1 8-habetur, confer. Be-
reſchit Rabba h. loc. ſicuti in ar r ad
marginem allegatur, vid. & tract. Talm. Bavs
batra, fol. 123. b.
Loci ĩſtius expoſitionem vide in notis ar mo
h. loc.
4 6. Sie ferè LXX. juxtà Complutenſem editionem

StawααρHιαια ν „ auguratus eſſem „ ita & 8S.
Auguſtinus in Locution. in editione Romana

legitur: Stαασααρτι ντ. zauguratus ſum utique,

Vulgata Latina habet: experimento didici, ſie

& Junii ac Tremeflii verſio, ubi vide ſis eorun-
dem notas „ confer. hic tract. Talm. Berachoe
fol. 42. a. & Sanhedrin, fol. 39. b.
47. Sicuti cap. antec. 29. V. 9. habetur.

48. Vide cap- ſequ. 3 1. v. I. & not. in a e

h. loc,

49. Exprime, conſiitue, ſie Vulgata, LXX. ver-
terunt: αοαν, diſlingue i. e. diſtinctimpro-

nuncia, uti in Pſalmis & alibi apud eosdem ha-
betur, Aquila tranſtulit: ?aνοτιαοον. nomina à6

Symmachus: ρσο termina, defini, confer, hie
die erprimo hie

tract. Talm. Nidda, fol. 31. b.
50. Subintellige: néſti, id eſt: tibi haud igno-
tum eſt, quomodo exiguus ille ovium tuarum
numerus fideli ſervitio meo autus ſit, conſer.nor⸗
in a h. loc.

C4r, M.

—
n mun
ter adrentumm
loco:) opelus
dict
Aumuimes] i
miiopus lun
taperagalſye
betur) Vell

münuttis⸗ guu 1

ſianm Nmd:)

nacuiylingui
ditur abicanst⸗
peclbes ille,

dilindirintet

1. LXX. 1r n
gatr habet: 30
17, ca,. lebt⸗
tunt; erl 1i 6
gentur bi eolle
hreo habetut,
geeleil Sot. n

propter me,tli

ſentit,
n Se: inte
meum, ſic funi
altec, 51 idige
4 . col, 1. pri
30. Genel. .

5). ld ell: qgui t

V. de habetur,
ſubjeltas ell ibi
in n
560. Hout judid

55. Vel: tebusne

expediende, in
exponitur.

1a). 10, Verl.1
B
bet: NM
Gillicamn, quæ
er Vel; ores w⸗

. W.
—

emine noneſt
usekt, inpn.
lumtlteſdon.
telhonde.
flun erum
tmibus 4, elet
dille ſacoben)

ecata eſt (N.

n] i.e, Poſt.
gnis ae domus
ton latd greaſli⸗
No illobenedi⸗
Nonepdegredit

erat (Laban,
a
ch propter te⸗
Gicitur enim.:

Ple baban) ha.

bi adventnm)
Ee] (Vebbum
m mam, Vetl. 4 dentur ibi legiſſe: ia, ſicuti ferè hic in He-
tuarum, JnI
etl 30. A

Nen

untusſum igae, 5
imento didii, de.
ubi ride ſis eolun.
1. Talm. Perachot,

zheb.
habetut.

pot in An NdeH

vulgaez; LXX.vN
i, 6. Ciſlinctimpto⸗
bbiapuceosten hr

egurer, HOlhina/

ſa; cebini, cCrlen kie

,b.
a: ibi hand ien.
6S ille orlum tuatum

uchas oſe dhl

dem meum] (Iſtud: Ühic idem eſt, ac) 1 — i. e. cum pede meo, 51. pro-
pter adventum 52. pedis mei venit ad te benedictio, ſicuti (dictio accipitur in illo
loco:) populus, qui eſt ½ i, e. in pedibus tuis, 53. item (in illo loco:) populo,
qui eſt “A in pede meo, 54. i. e. qui venerunt mecum. Eod. verſ. 30. Etiam ego
domui meæ] i. e. Neceflſitati 55. domus meæ, (ac ſi diceret:) jam non peragunt ea, quæ
mihi opus ſunt, niſi filii mei, atque ego quoque neceſſe habeo, ut ſimùl cum illis ope-
ra peragam, eisque opem feram, atque hoc eſt illud i. e. etiam, (quod hic ha-
betur.) Verſ. 32. Punctis reſperſam] (Iſtude 1P ſignificat:) variegatum maculis
minutis, quaſi punctatum, linguàâ vernaculâ: poincture. * Eod. verſ. 32. Maculo-
ſam] (Iſtud: &ᷣ ſignificat DNR i. e. maculas latas. 56. Eod. verſ. 32. F-
ſcam] (Iſtud:) Q i. e. fuſcum 57. ſimile eſt rufo (colori,) rouge 8. linguâ ver-
naculaà, linguàâ Miſchnæ (dicitur:) PPRW*i. e. (foemina) rufa 59. ac deprehen-
ditur albicans ratione proventus. 66. Eod. verſ. 3 2. Et erit merces mea] (Nimirùm

pecndes) illæ, quæ deinceps & impoſterùm naſcentur punctis reſperſæ & maculis latis
diſtincæ inter capras ac fuſcæ inter oves, meæ erunt; illas verò, quæ nunc ſunt (ita-

51. LXX. g rS οα ας, in pede meo, Vul-
„ 2 2
gata habet: ad introitum meum, LXX. verlſ.
27, h. cap. Hebræum 777a i. e. propter te, verte-
runt; za] ri es sσα.Üsw⸗, tuO ingreſſu, ac vi-

ræo habetur, confer. num. ſeq. 52. & D. Wa-
gèeſeil. Sot. pag. 27 8. n. 8. ubi exponitur:
propter me, cui & Gemara, ab ipſo adducta, con-
ſentit.
2. Sive? introitum meum, ad illatum pedem
meum, ſic Junii ac Tremellii verſio, vide num.
antec. 51. ibique not. confer. & Gur Arjeh fol.
43. col. 1I. princ. & infr. Geneſ. c. 47. V. 19. n.
30. & Genelſ. c. 50. V. 3. n. I.

“ 53. Id eſt: qui tecum venit , ſicuti Exod. c. 11.

v. 8. habetur, ubi autor Vulgatæ vertit: qui
ſubiectus eſt tibi, confer. Bere chit Rabba h. ioc.
ut in pam meow ad marginem allegatur.
54. Prout Judic. cap. 8. v, 5. habetur.
55. Vel: rebus neceſſariis, quæ in domo mea ſunt
expediendæ, ſic etiam in notis Nam ov hic
exponitur. .
„ Sic exprimo hic emmnn, confer. not, ad Hoſ.
cap. 10. verſ. 1II. num, 2 5. MStum Erff. 1. ha-
bet: NWWTY, eandem ſignificans dictionem
Gallicam, quæ in textu habetur.

WR

R

56. Vel; oves maculis latis reſperſas, ut opponan-

tuc .He i. e. illis, quæ parvis ſive minutis
maculis reſperſæ ſunt, de quibus ſupra, confer.
cap. ſeq. 3 1. V. 41. n. 54.
57. Sicuti in Targum hic habetur, vulgata hic ha-
bet: furvum (pecus,] LXX. ν00 ſub⸗
album.

58. Ita hic Gallicè explico , ſie enim legendum

puto pro να veluti in Bibliis Buxtorf. habetur,
in editione Hebraica, qua uſus ſum, legitur in
plurali: D i, e. rouges, hine in Germanica
Bibliorum verſione h. loc. Judæi tranſtulerunr:
geroͤtelte / alii: rothe / in Michlol ophi n
hic exponitur w'i. e. nigrum ſeu fuſcum, Germe
braun.
xX Sic exemplar Hebræum, quo uſus ſum, ut & e-
ditio mam ne atque Berolinenſis 5 Baſileenſis
verò editio ac M Stum Erff. 2. habent: nnr*
res eodem redit, vid. Buxt. Lexic. Chald. fol. 2 365.
59. Aduſta à calore ſolis, ſie exponit Buxt. in Lex.
Talm. dict. fol. 236 5. in Gur Arjeh fol. 43, col.
1. med. explicatur ν ◻. e, admo-
duùm fuſcum, poſſes Germanicè vertere: Dun⸗
ckel Braun / Latini: badium ſive Phoeniceum
colorem nominant.
60. Vel? intuitu proventus, ſive: in negotio

ſen

25⁵2 GENESEOS.

maculatæ,) ſepara ab eis (inquit Jacobus Labani) easque in manus filiorum tuorum-

cuſtodiendas trade, ne dicas mihi, quòd pecudes illæ, quæ deinceps naſcentur, fuerint

ibi ab initio, prætereà ne dicas mihi, quòd per mares, qui minutis ac latis maculis

conſperſi ſunt, natæ ſint fœmellæ illis (maribus) ſimiles, ab iſto tempore ac deinceps.

67. Verſ. 33. Et reſpondebit mihi] Si me in ſuſpicionem vocaveris, quòd de rebus
auis quidnam ſubtraham, reſpondebit mihi juſtitia mea, veniet quippe juſtitia mea ac
teſtabitur de mercede mea coràm te, quòd non inveneris in grege meo, niſi (pecudes)
minutis ac latis maculis reſperſas & quicquid deprehenderis inter illas, quod non ſit-
minutis ac latis maculis reſperſum aut fuſcum, iſtud manifeſtum faciet, quòd id tibi
ſubtraxerim atque per furtum apud me exiſtat. é2. Verſ. 34. E&cce] Particula P, en,
ſignificat aſſenſum. 63. Eod. verſ. 34. AUltinam ſit juxtaà verbum tuum!] Utinam ita
laceat tibi!* Verſ. 3 5. Et remorit] Laban in die illo &c. Eod. verſ. 3 5. Hircos]
(Nam ) ſunt) D2 Uσ i. e. hirci. Eod. verſ. 3 5. Quicquid albam hbabe-
bat notam] i- e. Omne, cui * macula alba inerat. Eod. verſ. 3 5. Er dedit] Laban

in manus filiorum ſuorum. Verſ. 36. Reſiduas] (Dictio àHN hic ſignificat.)

confractas (vel contuſas pecudes, quæ erant) inter illas, item infirmas ac ſteriles, quæ
non niſi rejiculæ . erant, iſtas tradidit ei (Jacobo.) Verſ. 37. Virgem populeam.]
(5029) eſt arbor, quæ vocatur 59, veluti habetur (in illo loco:) ſubtùs quercum
& 9 i. e. populum; ⁶s. exiſtimo autem, quòd illa ſit (arbor,) quam (Galli) vo-
cant: tremble, 66. quæ eſt alba. Eod. verſ. 37. Viridem] ( dicitur,) quando eſt

2Oi. e. humida. Eod. verſ. 37. Et corylum] Prætereà accepit (Jacobus) virgam

cory-

ſeu re, ubi de frumemo agitur, ita dRean Pa X Hebr.e Y, in MSto Erff. 2. pro his

CAbP. XXX.

quæ verba hic habentur, explico.
61. Ideo Jacobus omnes tàm majores, quam mi-
nores pecudes, maculis eonſperſas, à grege ſuo

removit, vid. Gur Arjeh fol. 4 3. col. I. circà fin. &

&& not. in a D h., loc.
S2. Vel: degat, rewaneat, ſie hic interpre-
tor. confer. de hoc verbo Raſchi not. ad Exod. c.
12. V. 3 I. n. 148. vide & not. in a h.
loc. .
53. Vel, eſt eonſentientis & approbantis nota, ita
hic Sn- monp expono, quæ ſignificant: accep-
tionem verborum i. e. approbationem, conſen-
ſum, unde contractus utriusque obligatorius na-
ſcitur, confer not. in on e h. loc.
* Quamvis ita dixerit ore ſuo Jacobus ; tamen
Laban cogitavit, forſitàn animus illius acobi

diverius eſl ONhh i. e. aut ipſe poœenitentia

ducetur, ſic in notis ppan Mw hic exponitur.

legitur, irnne " i. e., omnis pecus, cui inerat
(macula alba.)
64. lta hie interpretor w vel: rp, ſieuti
utrumque MStum Erff. habet, i. e. reliquias,
nempè, quæ deteriores & ad fœturam parum
aptæ erant, confer. Raſchi not. ad Levit c. 4.
V. 7. n. 16. S& v. 2 5. n. 56.
6 5. Uti Hoſe. cap. 4. V. 13. habetur, ubi vide Ra-
ſchi not.

66. Sic Galli vocant populum albam vel popu-

pulum tremulam, Germ. Pappel Weide oder
Pappel Baum/ in Michlol Jophi hie notatur,
uod R. Jona ſcripſerit, arborem iſtam ab A-

rabibus aα appellati, recentiores Judæi hic

Germanicè verterunt Bircken Holtz / LXX. 52⁰
or gugaxlynr, baculum Styracinum, de Styrace
vid. Plin. I. 1I2. c. 17. & 2 5. confer. & S. Hieron.
Tradit. Hebr. h. log.

eä

N

.

4n. XXN.

corfli (n
4ilanan
rim,
tiption
bat zeobus
un aliil (
Ando (enn
4
gebatul Albe
jusek:
nem, iabe⸗
r (eluat/
Egrincali
tur (Genara⸗
Dier in
mmn prebere
os venieb⸗
lod, vetl. 39
icmapillani

Gj. Vel :couce
dicunt: noiſet
te!' aenine,
Pwhe ie⸗
in Miehlol ſe
gue hic pent
Vulgata habe
Hiefonymis
not, in Du
I.V. 14, h.
her . vn l.
6. Vel: ehaſta
poninuth lor
nica Ferſione:
Verterum, ſi
Vertendum pr
in Lex. Ialm.
dal rMarin
lam unii ae
Vulgna guc
tus in Tradit.
niticviigam)
eto haebetur,
Wälleni, ye

CAb NN.
W.

Bmn tuorum

entur, ferinn
atis maclis
da Keinept
luod deredeg

uſita mezac

niſ peence) *
luod nonſt.
quocd id iii

ricrlaſen,
Utinamita

..f. Mircot

Aallan halt.

ledt) Laban

ieſignificnt.) .
ekenles, gne
n ltula.
Dtüs guercum
Amn (Galli) 0.

in) quandoelt

cObus) rigin
cr.

——
0 Eiff.1 pro hit
8pecut, bi inerat

vel: Se, ſieuſ

bet, i,e keliquias,
ſelutam parum
not. ad Leyitt,4,

etur, vbi ige da⸗

9 Abem vel popu⸗
poppel Weidetder
ſoßni bie notatur,
oremn ilam ab A⸗

entioles ude ie⸗

elaumm, ge ijlace
Onlet⸗ K 9. Hieonn

CAP. XXX.

273

coryli, (57 eſt) arbor, quæ nuces avellanas Profert, couldre. 67.
: chaſtagnier. 68.
ticationes] (R ſignifat) „H i. e. deglabrationes 69.
bat jaeobus, nam illum (baculum) reddebat variegatum.
tione albi] (Iſtud: ED ſigniſeat) ) i. e.

caſtaneam] (D ) eſt linguâ vernaculâ

Eod. verſ. 37. Et
Eod. verſ. 37. Decor-
easque crebras (facie-
Eod. verf. 37. Denuda-
denudationem albedinis baculi,

quando (enim Jacobus) decorticabat illum (bacalum, tunc) conſpiciebatur & dete-

gebatur albedo ejus in loeo deglabrationis. 70.

Verf. 38. PEt conſtituit] Targum e-

jus eſt: Y αi. e. & infsit, quod ſignificat (uxtà Hebræum:) H) i e. infixio-
nem, idque linguâ Syriacâ eſt H „“; † multa autem (ejusmodi) habentur in Gema-

ſigat in eo aliquid, x (autem ponitur) p

tur (Gemara.) Eod. verſ. 3 8. E canalibwm] (Iſtud
DDi. e. in aquarum decurſibus, in receptaculis aquarum, in te

ra (veluti:) H A. i, e. infigit & extrahit, 71s item: % * VNi. e. (ſi)

0 HXαν quoniam fermonis brevitate uti-
HOſigniſicat:) Nx)
rra fa tis, ut ibi po-

tum præberent pecoribus. Eod. verſ. 398. Ad quæ veniebant] i. e. In canalibus, ad
quos veniebant pecora, ut ibi biberent, conſtituit (acobus) baculos è regione ovium.
Eod. verſ. 3 8. & incaleſcebant & .] Peeus conſpiciebat baculos & retroò averſa erat
ac mas illam inibat eaque ſimilem ei (mari) pariebat, * R. Hoſchia dieit: aqua facta,

ʒ—ð

— 1 t

67. Vel: coudre, eſt vox antiqua Gallica, 1.
dieunt: neiſetier vel neiſelier, P arbre, qui por-
tel avelaine, i. e. arbor, producens avellanas,
Rviwx i. e, avellano, lingur Hiſpanica, ut?
in Michlol ophi h. loc. exponitur, LXX. qao-
que hic verterunt: zæpvizn nuceam (virgam,)

Vulgata habet: amygdalinas (virgas) fic & S.

Hieronymus in Tradit. Hebr, h. Ioc. confer. &

not. in mar: no h. loc. it. not. ad Judic. cap.
I1. v. 24. n. 2 5F. MStum Erff. z. pro ha-

Det: Nbvn Latin: corylus.

6 §. Vel: chaflaigner, ſic & in Michlol Jophi ex-
ponitur h. loc eodem modo & Judæi in Germa-

nica verſione: Kaͤſten Holtz; alii: platanum

verterunt, ſic & aly in Parsphraſi Chaldaica
yertendum putat Joh. Druſius, alleg. Buztorf.

in Lex. Talm. fol. 541. LXX. quoque habent:
g gXτπι & platani (ſcil-, baculum,) ita et-
iam Junii ac Fremellii verſio, ubi vide notas,
Vulgata quéque iisdem conlentit, S. Hierony-

hodiè

I. 5. c. 9. . 2.
69. Ka interpretazi volu corricum detracliones ab
arbore, ſic & in Miehlol Jophi b. loc. mv ex-
ponitur pya yn rbN HC i. e. remotio cor⸗
ticis ab arbore.
70. Vel: in loco, qui deglabratus fuit „ confer.
hic LXX. & Valgata verfio, vid. & not. ad f.
Reg- cap. 20. v. 27. D. 12. & ad Jerem. e. s 9. v.
1G. n. g. in MSto Erff. 2. poſt verba illa: dna
7 i. e, in loco deglabrationis, addita ſunt
lGa: a en Die e ee er de
yyn r5hen rrire reee ae netn n
i. e. ego parvus ille dilectus Domini (vid. verſ. ſeq.
23 §. Sign.*) exiſtimo, quòd verba iſta:) N
ia (idem ſigniſicent, ac:) ahen WNi. e. de-
nudatum ab albedine, (nimitum Jacobus)
decorticavit cortices, uit illius (baculi) decortica-
ctio dignoſei (ſeu diſtingui poſſet ab ĩpſo (baulo.)
† In MSto Erff. I. pro ney Na' habetur: r yA
)]1 i. e. infixio & impactio.

mus in Tradit. Hebr. h. loc- teddit? & mali gra-
nati (virgam) ubi pro ppy, uti hodiè in textu
ſacro habetur, videtur legifſe: , abjectâà pri-

71I. Confer, hic Buxtorf. Lex. Talm. fol. 561.
* Hebr. in Nuſ re, in MSto Erff. z. poſt ver-
ba iſta additur: e e . PyN eend de
A 7 ee e nenn rr n

m litera? y conter. Lud. Cappelli Critic. Sacr. .

2

2 54

GENESEOS.

CAP. XXX.-

Eod. verſ.

baculorum.

eſt ſemen in earum (ovium) viſceribus nec opus habebant malculo ,& hoc eſt illud
(quod hic dicitur:) & incaleſcebant.** Verl. 39. Adbaculos] i. e. Ad conſpectum

9. Varios cruribus] i. e. Varios eo in loco, ubi illæ (pecu-

des) tigari ſolent, 72. hi ſunt tali 73. pedum garum (pecudum) anteriorum 74. & po-

ſtexiorum.

Verſ. 40. Et agnos ſeparavit Jacobus] ( Nempe) eos, qui nati erant varii

cruribus & minutis maculis reſperſi erant, ſeparavit ac ſegregavit ( ſacobus) ſeorsùm

eosque fecit gregem ſeparatum atque hunc

gregem varium ire fecit antè oves; facies

autem earum, quæ poſt illos (agnos) ibant, ad eosdem converſæ erant, atque hoc eſt,
uod (paulò poſt Scriptura) dicit: & dedit facies ovium ad vYarium (agnorum gre-
em) facies enim ovium converſæ erant ad variegatos (a gnos) & ad omne fuſcum ( pe-
cus,) quod invenerat (Jacobus) inter oves Labanis,.“ Eod. verſ. 40. Et conſtituit ſibs

geges] (videlicèt) eo modò, quò (jam) expoſui.

Verſ. 41. Colligatarum] (Dictio

NeWDDPT) juxtà Targum ejus ( ſigniſicat:) MDNi. c. primitivas 75, non eſt au⸗
tem mihi iſtius (ſignificationis) probatio 76. in S. Seriptura; Menachem verò (dictio-

nemillam PDV conjungit 77, cum (illo loco:) Achitophel DWP i. e. in-

ter

—
— — —

na Wn enn i. e. ego, dilectus Domini,
arvus ille, (vid. verl. præc. 37 h. c. n. 70) 0-⸗
mnibus diebus (vitæ) meæ admiratus ſum ver-
bum iſtud: anto, nam ponendum fuiſſet nanrin
I. e. ingalelcebant, dum veniebant, genere fœ-
minino, confer. Sign. ſeq. **
g Confer. hic Bereſchit Rabba, uti ad marginem
in H-m Me h. loc. allegatur, in notis Ralchia-
nis dictæ editionis 'pan D poſt: anr i.
a & incaleſcebant, hæc uncinulis ineluſa & ad-
dia unt: npon De? ertn Nrre n

y3e ha i. e. vult dicere: in verbo iſto .
(RanrY) conſociantur (duæ) ſignificationes: maſ-
gulina & fœminina, ſicuti exponit R. Aben Ez-
ga, confer. Sign. præced. * R
72, Ita hicinterpretor y i. c. ligationis ea-
rum ſcil. ovium, quæ ligatio in illa corporis
Peete fiebat, ubi juncturæ ſeu malleoli pedum
unt, quemadmodum Iſaacum, patriarcham,
colligatum fuiſſe tradunt, confer. ſuprà Geneſ.
C. 2 2. V. 9. D. 27. & Buxtorf. Lex. Talm. fol.
164 8. fin. it. Michlol Jophi h. loc. vide & not.
in a h. loc.
3. Sive: malleoli, erura, Hebr. npen, vid. dict.

74. Ita Hebr. ai, e. manuum earum, vertere
vyolui, nempe pedes anteriores, licèt enim pe-
cudibus proprie loquendonon ſint manus; ita

res.
X Loci iſtius expoſitionem vide in notis hnp
bmns h. loc.
75. Vel: temporaneas ſic in Latina Verſione editio-
nis Complutenſis dictio: &nn translata repe-
ritur, Junii ac Tremellii verſio habet: compa-
ctas corpore, LXX. ? as ts*aαερατα 1. e.
gravidas, intelliguntur autem voce iſta: mavw
illæ oves, quæ cosbant in prima admiſſura, hoc
eſt, in Martio, verno concepru, quæ propter
clementiam ſubſequentis æſtatis validiores erant,
ita P. Fagins in not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
ſic & in Michlol Jophi expomitur.
76. Vel: teſtimonium, ſenſus eſt: non poſſum ex
S. Scriptura locum parallelum adducere, unde
teſtlimonium ſive probatio peti poſſit, quod di-
Rio mmampeDillam, de qua hic dictum eſt, ha-
beat ſignificationem, confer. cap. ſeq. 3 1. v. 10.
ibique not. 11.
77. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 2. h. cap. n. 11.
notata ſunt.

Buxt. Lex. Talm. fol. 2 145.

tamen Hebræis dici ſolent pedes earum anterio-

CA. W

—
ter olliato

ſenſosi 1

ſuam. Ven
uti Larpu
conjmngirik
r
Verl. 43. 4
præ (Ceteri
ril

l
apin
.
adhuc cum
1, tecumn hal
Leam, illaet
(affniaten
Gomus judie
Juæ ambæ4
iu] Non-

79, Heu: con
cl ſeh. Il.
79. Conſpita
dich. cag. 1)
40. Graridatio
Hebr. y,
li. de oe ri
92. Vel: pll
Eſai ca. 3.
17. Vel: caet
conker, hie
Jopbi, ubi
conungit e⸗
Mlm, 107.

eeirum (oviu

Iidut.)

RNr.

—
e eſt illag
onlpectum
ille geen.
174,. & 5⸗
ierant varij
9 ſeottüm.
es; faies
gne hoc et,
norun gre⸗
alaumge.
nſtituit
m] (Didio
,hon eſtau.
Mie in.
R᷑᷑

earum, vertete
licet enim pe⸗
ſiut manus; itz

ezrum antelloo.

ein gotis ee

Agerſioneeditio⸗
anslata leye⸗
hubet: compe⸗
Mauberena ie,

ceiſta: mDe

admmiſſura, hoc
tu, que ptoptet

Validiores eranl,

t. Chald-hxloc,

r
kenon poſſumer
n adcucete, und

l Poſht,ud Gi⸗

ic dicumelt, lu⸗
1). ſeg. 31. F. 19.

bahn. 11

CAb. XXXI. GENESEOS. 255
ter colligatos, 78. item (cum illo loco ) & fuit pN&i, e. colligatio 79. valida, (uèe
ſenſus ſit:) illæ (pecudes) ſemet unà copulabant, ut maturarent conceptionem 89.
ſuam. Verſ. 42. Et dum ſerò coibant] (Verbum v hic) ſignificat: tardationem,
juxtà Targum ejus eſt: E i. e. quando (oves) ſerotinæ erant; Menachem &1.
conjungit illud (verbum ν1)cum (illo loco, ubi legitur:) mutatorias veſtes atque
BDDPDNi. e, amicula; 82. ſignificat (autem) 5 tegumentum, ac ſi diceret

(oves,) quæ ſeſe operiunt cutibus ſuis ac land ſuâ nec cupiunt coire 83. cum maribus.
Verſ. 43. Oves muliæ] (Dictio hic ſignificat) fœcundas ac ſemet multiplicantes

præ cœteris ovibus. Eod. verſ. 43. Et ſervi & ancille.] Vendebat (Jacobus) oves ſuas
preti6 carò Sι atque iſta omnia ſibi (inde) comparabat.

CAP. XXXI.
V 1. eit] (Verbum hic ſignificat) O i. e. congregavit, veluti (ac-

cipitur in illo loco:) τπit i, e, & congregavit copias & percuſſit Amalek
1. Verlſ.3. Revertere adterram patrum luorum] Atque ibi ero tecum; ſed dum
adhuc cum impuro (iſto Labane) converſaris, impoflibile eſt, ut Majeſtas mea Divina
2. tecum habitet. Verlſ. 4. Et vocavit Rachelem ac Leam] Rachelem primò, deinde
Leam, illa enim (Rachel) erat fundamentum domus,quoniam propter illam Jacobus
(affinitate) junctus fuit cum abane, filii quoque Leæ id confitentur, nam ecce Boas ac
domus judicii ejus, 3. qui erant de tribu judæ, dicebant: ſicuti Rachelem ac Leam,
quæ ambæ ædificàrunt &c. 4. (ubi) Rachelem præpoſuerunt Leæx. Verſ.7. Decempar-
iibus] Non eſt . minus, quàm decem. 5. Eod. verſ. 7. Partibus] (Dictio
8
73. Seu: conjuratos, conſpirantes, vide 2. Samuel.] 84. Quoniam oves illæ cœœteris præſtabant atque
c. 1 F. V. 31.⸗ . . ideò carô pretiò vendebantur, vide Gur Arjeh
79. Conſpiratio, confoœderatio, vid. 2. Samuel. fol. 4 7. col. 4, fin. ac not. in ar 9 h. loc.
dict. cap. 1 5. v. 12. . I. Sicuti 1. Samuel. cape 14. V. 4 8-habetur.
90. Gravidationem, vel geflationem in utero, 2. Vel: gratioſa mea præſentia, Hebr. dam, de
Hebr. May, Vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1572. qua voce alibi à me dictum, confer. Bereſchit

à1. De hoc vide ſuprà verſ. S. h- cap.n. 10. Rabba h. loc. uti in ven re ad marginem
22. Vel: palliola, uti habetur in Vulgata, vid. allegatur, ubi vide etiam notas.
Eſai. cap. 3. v. 22. * Confer. infrà verſ. 33⸗-h. cap. n. 26. ut & not. in

17. Vel: calefieri per mares, ita juxtà Hebræzum, p-m rD„h. loc. it. Berachot, fol. 9: b.
confer. hic not. R. ſacob Abendanæ ad Miehlol 3. Vel: ſynedrium, conſeſſus judicum, Hebr.
Jophi, ubi verbum rppyn, quod hic habetur, † 1 mha, de qua revide Dilherr. Atri. ling. Sanct.
conjungit cum rwyni. e. deficit, quod eſt in p. 150. & Selden. de Syned. I. Z. c. 1. & ſeq.
Hlalm, 107. V. 5- ut ſenſus ſit: deficit appetitus 4. Veluti Ruth. cap. 4. v, 1 1. habetur.
earum (ovium) nec deſideram (coire cum ma 5. Gonfer. hic Gur Arjeh fol. 43. col. 4. fin. vide &
ribus.) num. ſeqꝗ. 6., ac not. in ατ ν h. loc.

GENESEOS. CAL. XXI.
DB0 5) ſignificat numerum, 6, ſummam coraputationis 7. id eſt: decades, 8. diſci-
mus (itaque,) quòd mutaverit (Laban) conditionem (contractum ſive pactum) ejus
(acobi) centum vicibus. Verſ. 10. Et ecce birci] Quamvis Laban illos (hircos) pe-
nitùs ſeparaverit, ne oves conciperent (foetus) illis ſimiles; angeli (tamen) illos adduxe-
rant de grege, * qui in manum filiorum Labanis traditus erat, ad gregem, qui ſub ma-
nu jacobi erat. Eod. verſ. 10. Et quaſigrandine notati] (Hebr. ) juxti
Targum ejus eſt: i. e. & reſperſi, linguàâ vernaculâ, poiſes 9. filum album
cingebat corpus ejus (pecudis) circà maculas, quas habebat, & erat (filum iſtud) aper-
ctum acpatens ab una parte ad aliam; 10, ego autem non poſſum probationem 11. af-
ferre ex S. Scriptura. Verſ. 13. Deus Beth E] (Dictio & hic eſt) veluti Ni. e.
Deus ac (litera) Heh ſuperflua eſt (in voce &τ;) moris aurem eſtS. Scripturæ, ut ſic
loquatur ‚veluti (habetur in illo loco:) cum vos veneritis?y? NNN HNi, e. ad terram
Canaan. I2. Eod. verſ. 13. Unxiſti ibi] (Verbum H μâ) ſignificatmultitudinem* ac
magnitudinem, ſicuti ungitur (aliquis) ad regnum, ſic (Iacobus) fudit oleum ſuper ca-

put illius (ſtatuæ,) ut eſſet uncta ad altare.

Eod. verſ. 13. 1lti votum mibi feciſi] Ac

tu debes illud complere, dixiſti enim: erit domus Dei, 13. ut offeras ibi munera.

Verſ. 14. Num amplius nobis eſt] Cur propter te moram faciemus: * nihil exſpectamus

.

per

6. Sic juxta notas an rn hic " interpretor,
nempe: on i. e. ut ſignificet numerum,
interpretes 8 communiter vertunt?: vices vel
partes, ſicuti etiam tranſtuli, ac Vulgata habet:
vicibus; LXX, verò hic tranſtulerunt: «νοανagα.⁸
nis, ubi fortè pro àwaναιlegendum: ra7 i. e. mi-
nis, nam Hebr. amn etiam ſignificate minas,
confer. S. Hieron. Tradit. Hebr. & H. Grotii not. h.
loc. vide etiam Lud. Cappelli Crit. Sacr. I. 4. c.
18. n. I. it, infrà Geneſ. c. 3 3. v. 19. n. 3 9.
Id eſt: decem, Hebræi enim ac nonnulli alii
populi numerant usque ad decem, dein redeunt
atque addunt: unum, duo &c. ſic & Latini:
undecim, duodecim, tredecim &c. confer. Gur
Arjeh dict. fol. 43. col. 4. fin. ac num. ſeq. 9. vide
S& not. in a Mö h. loc.

„.

2. Ac ſi diceret Scriptura; decem decades, ſic fe-
rèAquila: x doesαα+ decem numeros i, e. de
cies decem ſive centum.

vel interſtincti, confer Michlol Jophi h. loce vid
& infr. verſ. 41I. h. cap. n. 5 5.
10. Ita hic interpretor: 7 , quæ verba gene=
ralia ſunt & pdym 29 i. e. ratione ſubjecti ſive
materiæ (uti autor noſter loqui ſolet,) variam
habent ſignificationem, ſic in Pſalm. 144. V. 13.
exponitur: alimentum ab uno anno ad alium,
vid. Raſchi not. ad dict., Pſalm. 144. v. 13. hie

dicatur & i. e, ab hoc ad illud, confer. not.
in N h. loc.
11. Sive: teſtimonium, videlicèt quò ptobetur,
quòd hæc iſtius vocis ſit ſigniſicatio, quam ad-
duxi, quoniam non ſimilis occurrit in S. Scriptu-
ra, conf. quæ c. antec. 30. v. 41. n. 76. notataſunt.
I2. Sicuti Numer. cap. 34. V. 2. habetur, ubi lite-
ra Heh in dictione †&ρ ex mente Commenta-
toris noſtri ſuper flua eſt.

x Conf. Bereſchit Rabba h. loc. prout ad marginem
in mon ne h. loc. allegatur, ubi vide et-
tiam notas. 3 . .„—
. Ita hic explico: 0 vel potius: bo*h à Gal-

lica dictione: pois i. e. piſum, quaſi piſis conſperſi

i. e. laus.
13. Prout ſuprà Geneſ. cap. 2 g. v. 22. habetur.
X In notis Raſchianis editionis on rD Ee

in Berolinenſi poſt ĩſta: 1) 7 i. e. per vel pro-
. Kentiint6

pter te, ſequitur: i, e. quò minus rever-
tamur.

verò exp licari poterit: ab una parte ad aliam, quaſi

* Hebr. , in MSto Erff. 2. pro eo legitur: Hn- .

C4.
—
der heredilate
jeditatio ute
dore, guo hon
cede operis⸗
celispro ope
atur hic)pr
leng lei
ocd. vetl 15,
oNnisCo
onem tlet
uimico (homit
ſerninas; blar
notes ſuas 0.
gulrerat ſe
Xecalnelos atd
dan) bedkerati
Piratas)) le
ut patrem ſun
tridui iter inte

opinguds ſu

rrrr
11. Vel polius
r hic habett
kualtm. fol. 1
t. p. ſſl
modo A 3
enel. c,34, ,.
dn. 15.
Pbokida: 1 1
(igit, in notis
& in Betdinen
ſunt: NN
( Ni.
augis nec nost
de Ke.)
Loyuler. hic n
i. biezdem,
habetur.

GA.W.
es, 1. dici⸗
Akum) en
(hircos) Pe.
lotaddur..
guiſub ma⸗
) jud
Aum Abum
Onem 11. f.
Alui Nie.
Pturr, ut ſie
er ad tettam
titudinem ae
leum ſuperca⸗
ifeii i
idi munera,
lerſpecamu
pet

—..—

ophihloe,vid,

queverbe gener

one ſubjeli ie

i ſolet,) variamn
ſalmn. 144, . 14.
Danno ad alium,
n. 14 0.-V. 13. Me
attead aliamn,quali

dillud, eonfet, not.

ieetgud ptobetur,
iheatio, quam ad⸗
urrit id deliptu⸗
n.76.nctata unt,

, hibetur, ubi iie⸗

mente Commenta⸗

ptoe ſegitut: N

,V. 11 Mabetll.
is Shn wu &
Hi e. per elhto⸗

e gud⸗ minix teſet.

CAP.XXXI CENESEOS.

per hæreditatem accipere de bonis patris noſtri, nihil quicquam inter maſculos (hæ-
reditario jure conſequemur.) Verſ. I 5. Nonne quaſß extraneæ & .] Etiam illo tem-

257

pore, quo homines filiabus ſuis dotem 14, dare ſolent, quando illæ elocantur, nobis-
Pore, 4 9

bum egit (pater noſter) tanquàm cum extraneis, quoniam nos tibi vendidit † pro mer-
cede operis. Eodverſ. I5: Argentum noſtrum] Quoniam moram fecit in pretio mer-
cedis pro opera tua (ſolvendo.) Verſ. 16. Nam omnes divitiæ] (Particula:) ◻ uſur-
atur (hic) pro NNο i. e. ſed, ac ſi dicerent: de rebus patris noſtri nihil omnino ha-
Pemus; ſed quod Sanctus ille Benedictus abſtulit de patre noſtro, id noſtrum eſt.
Eod. verſ. 16. Abſtulit] (Verbum * )) ſignificat E) i. e. ſeparavit, ſic quoque
omnis dictio &, *t quæ in S. Scriptura (habetur,) ſignificat i. e. ſepara-
tionem, (ut ſenſus hujus loci fit) quòd ſeparaverit illas (divitias Deus) à malo & ab i-
nimico (homine. Verſ. 17. Hlios ſuos & uxores ſuas] Poſuit (ſacobus) maſculos antè
fœminas; Eſavus vero fœminas præpoſuit maſculis, dicitur enim: & accepit Eſavus
uxores ſuas ac filios ſuos &c. 15. Verſ. 18. Pecus acquißtionis ſuæ] i, e. Id, quod ac-
quiſiverat (ſeu comparaverat Jacobus) ex pecoribus ſuis, (videlicèt) ſervos & ancillas
ac camelos atque alinos. Verſ. 19. Ule tonderet orei ſuas] (Nempe:) illas, quas (La-
ban) dederat in manum filiorum ſuorum itinere tridui inter ſe & inter jacobum (ſe-
paratas.) Eod. verſ. 19. Et ſubtraxit Rachelidola] Propoſitum ejus (KRachelis) erat,
ut patrem ſuum à cultu idololatrico abſtraheret. 16: Verſ. 22. Die tertio] Nam ecce
tridui iter inter ambos illos (acobum ac Labanem) fuit. Verl. 2 3 Fratrei ſuos] i. e.

Propinquos ſuos. 17. Eod. verl, 23. Linere ſeptem dierum] Toto illo triduo, quò

ive-

—

14. Vel potius: zapa Osραν,, ita Hebr. &an,
quæ hic habetur, exponunt, vid. Buxtorf. Lex.
FTalm. fol. 1307. & 1820. it. D. Wagenſeil.
Sot. p. 55 I. & p. 5 54. ubi fuſiùs explicatur, quo-
modo nane à Naa differat, confer. & infià
Geneſ. c. 34. V. 8. n. 10. ac ſuprà Genelſ. c. 27.v.
. n. 15.
* poſt iſta: i. e. quoniam nos tibi ven-
didit, in notis Raſchianis editionis Ebmon ne

& in Berolinenſi hæc uncinulis incluſa & addita

ſunt: Nde h nnn een e, a re Way
() a) i. e. quia ſerviviſti ei quatuordecim
annis nec nos tibi datæ ſumus, niſi (promerce
de &c.)

2 Conter. hic not. ad Hoſe. cap. z. verſ. 9. num.

15. ubi eadem, quæ hic, iſtius verbi explicatio
habetur. — .
15. Sicuti infrà Genel. cap. 3 6. v. 6. habetur, ratio

in nolis „e D hic adducitur α aen
oy e nen e i. e. quoniam ipſe (E-
ſavus) fuit libidinoſus, & uxores ejus erant fun-=
damentum (ac res principalis.)
16. Joſephus Antiq. l. 1. c. 19. fcribit, quòd Ra-
chel eum in finem imagines illas ſecum abſtule-
rit, ut, ſi forte pater fugientes aſſequerefur, ha-
beret, quò confugere ac veniam impetrare pos-
ſet. Alii hanc adferunt rationem, quod Rachel
imagines illas ſecum abſtulerir, ne Laban, eas
conſulere & ab illis exquirere poſſet, per quam
viam Jacobus cum uxoribus ac liberis ſuis aufu-
giſſet, ita autor libri: Toledos Jizchak, conſer.
& Gur Arjeh lol. 44. col. 2. princ ut & Bereſchit
Rabba h. loc.
17. Vel: cognatos ſuos, uti habet Junii ac Tre-
mellii verſio, S. Hieronymus fratres hig pro filiis

—

iverat nuncius, ut referret Labani, ambulaverat jacobus viam ſuam, reperiebatur (ita-
ue) jacobus remotus à Labane ſex diebus; ſeptimo autem die aſſecutus eſt illum La-
ban, (hinc) diſcimus, quòd totum illud (itineris ſpatium,) quod Jacobus ſeptem die-
bus iverat, Laban confecerit uno die. * Verfſ. 24. Abono ad malum] Omne bonum
improborum hominum eſt malum apud juſtos.** Verfſ. 26. Tanquam captivas gladib])

Omnis exercitus, qui venit ad bellum, appellatur (in S. Seriptura) gladius. 19. Veri.

27. Et furatus es me] i. e. Furatus es ſcienttam meam. 19. Verſ. 29. Valet manus mea]
i. e. FEacultas ac poteſtas eſt in manu mea, ut faciam vobis malum, omnis (dictio:) )&ε,
quæ ſancta eſt, 20. ſigni ficat robur ac multitudinem virium. Verſ. 30. Deſideraſti]
(Verbum enim RO ſignificat) i. e. deſideraſti: multa autem (ejusmodi ſunt)
in S. Scriptura, (ſic accipitur in illo loco:) 2 8 i. e. deſiderat, etiam deficit anima
mea, 21. item: opera manuum tuarum Ni. e. expetes. 22. Verſ. 3 1. Quia
metui] Reſpondit ei (Labani jacobus) primum ad primum, 23. dixerat enim ei (La-

ban:) & abegiſti filias meas &c. 24. Verf. 32. Non vivet] P

dictionem (Jacobi) mortua eſt Rachel in via.25. Eod. verſ, 32. Quid penes me ſit]

(Nempe:) de rebus tuis.

Verſ 33. In tabernaculum Jacobi] Hoc fuit tabernaculum

Rachelis, quoniam Jacobus apud illam habitabat, & ſic dicit (Scriptura:) filii Ra-

chelis, uxoris Jacobi; 26. de nulla autem (alia) ex omnibus (cœteris ejus uxoribus) di-
3. Er venit in tentorium Rachelis] Quando egreſſus

citur: uxor jacobi. Eod. verf. 3

erat (Laban) ex tabernaculo Leæ, reverſus eſt * ad tentorium Rachelis, priusquàm

ſcru-

appellari docet, prout Nobilias h. loc. notavit
confer. & ſuprà Geneſ. c. 20. V. 12. n. 19. ir. in-
frà verſ. 46. h. cap. n. 59. & verſ. 54. n. 7 5.

* In notis Raſchianis editionis 'pam r, & in

Berolinenſi poſt: i& 'n i. e. uno die, hæc

uncinulis indluſa atque addita reperiuntur, nem- ¹

pe: Ni e e eee ee ndee,
Dn e enn Wen . e. quia (hic) dici-

tur: & perſecutus eſt eum itinere ſeptem die-
perſecutus eſt eum ſeptem

rum, nec dicitur: &
diebus.
XX Confer. not. in bon rOh. loc. ubi etiam tra-
QGat. Talmud. Jevammot. fol. 1I03. b. ad mar-
ginem allegatur, vid. & Jalkut Part. 1. fol. 3 5.
col. 1I. fin. it. tract. Talm. Naſir, fol, 2 3.b.
18. Senfus itaque eſt juxtà mentem autoris noſtri,
quod captivæ gladiò idem ſit, ac: captivæ ab

hollili exercitu, ſic etiam in not. d'nar n hic

eyxponitur: s& ra i. e. tanquàm captivæ
per copias hoſtiles.
19. Vel: mentem meam, Hebr. y, i. e. clam

me abiiſti nec impetrata à me abeundi venia, con-
fer. hic tract. Talm. Menachot, fol. 63. a. .
20. Id eſt: quæ de Deo dicitur vel quæ ad Deum
refertur, confer. fuprà Geneſ. cap. 1 8. v. 3. n.
22. it. infrà verſ. 5 3. n. 7 I. vid. & not. ad Hoſe.
c. I 1. V. 7. num. 2 3. & ad Pfal. 22. V. 20. n. 26.
21. Uti Pialm. 84. v. 3. habetur.
22. Vide Hiob. cap. 14. Vv. I1 5.

etiam primò reſpondit Jacobus, confer. cap. ſeq.
32. V. I S. n. 57. ð
24. Uti ſuprà verſ. 26. h. cap. habetur, ad hæc re-
ſpondit hic Jacobus: quia metui &ec.
25. Prout infrà Genef. cap. 3 5. V. 19. habetur, con-
fer. Bereſchit Rabba h. loc. uti in bom re ad
marginem allegatur.

fer. & ſuprà verſ. 4. h. cap. ibique not. Sign. *
ac not, in am nb h. lüooo.

◻R h. loc.

ropter hanc itaque male-

13. Id eſt: quod primò dixerar Laban, ad illud

26. Vide infrà Geneſ. cap. 46. V. I 9. Sign. * con-

* Loci iſtius expoſitionem vide in notis re

MDNʒ

.

. W.

—
ſetutatetun tent
getat, gudil⸗
Gio 9) lenit

i e, in clitels
tellarum ,, in

lise ſun

Aſitutu ei
iturin illo lo⸗

le. à Perleſhen

pemijitne
nifcant non

eo.) rulxam

ze abortum fi

. ni:)atiesetlam
ij (keobii
nm lita ecil

e))aleoneae

—.—

12. Conteclansn

gngreifiſch / i.

henas codltettan

peritur; pr
lex. Talm. 0o.
(l.4, b.
21. Vel: pulrine

.4. dictionem

tonem, idenm
Kerum, ibich
(onler, num. ſe
U.7.
229. Vels pohindn
Commertuore
tellas, muliza
t0jf. Lex. Tdjn
numn, anter. 2

AHNum. 29. h. ve

31. Hebr. n
(unde Operis

Axx..

—
Lbarlrlta.

ſeptem die⸗
mnebonum
0, Nudo
l. Vert,
Manut eg
ciclo) x,
ſchnhij
smoct lun)
kfictanina

31. Quis

nitm ei (a.
itaquemale-
venet Me
bernachlam
4:) flüi .
Uuoribis di.
indoegrelſis
priusquim
ſeru.
— ——
Undi venia,con⸗
0l. 63, .
quæ 20 Deumm
(ap. I ge N z. n⸗
& not. 20 Hote.
22. V. 20, l,26.

Laban, sdilud

(Onlet.ca) el⸗

etur, ad bec le⸗
de.
19, habeturcon-
nDNDNN T

19. Son 1eon⸗
igue Not, Sne

in notis Mhe

CAbP. XXKXI. GENESEOS. 259

ſcrutaretur tentoria ancillarum; ſed cur iſta omnia (fecit Laban? nimirùm quia no-
verat, quòd illa (Kachel) eſſet contrectatrix. 27. Verſ. 34. Ia elitells cameli] (Di-
Gtio ) ſignificat ſtrata & tegumenta (ſive pulvinos,) juxtà Targum ejus &Dv
i. e. in clitellis 2 8. cameli; eſt autem pulvinar, ¹9. quod factum eſt inſtar 1. e. cli-
tellarum 30. in Eruvin 31. diſcimus: circumdant (ſive cingunt) illam à ☚i. e. cli-
tellis, quæ ſunt camelorum pulvini, linguâ vernaculàâ: baſti. 32. Verſ. 36. Fervidè
perſecutus és] (Verbum: phic ſignificat:) N O i e. perſecutus es, veluti (acci-
itur in illo loco:) ſuper montes 5 i. e. perſecuti ſunt nos, 33, item: PDoND
i. e. à perſequendo Philiſthæos, 34. Verlſ. 37. El arguant] i. e. & declarent, penes
quem ſit jus, eprouver, 35. linguâ vernaculàâ. Verſ. 3 8. Non abortiverunt Iſta 2 8
ſignificant non abortus (ſeu partus abortivos) fecerunt, veluti (accipitur in illo lo-
co:) vulvam ν i. e. abortientem, 36. item: enititur vacca ejus ac non „2

i. e. abortum facit. 37. Eod. verſ. 3 8. Et arietes opium tuarum] Hinc dicunt (Kabbi-

ni: )aries etiam unius diei vocatur H&, 38. nam ſi ita non eſſet, quænam fauiſſet laus 39.

ejus (Iacobi,) ſi arietes (provectioris ætatis) non comediſſet; agnos autem comediſſet?

nam ſi ita (feciſſet jacobus, certè etiam) fur fuiſſet. 40. Verſ. 39. Laceratum] (Nem-
pe:) à leone ac lupo. Eod. verſ. 39. Ego illud luebam] (Verbum N hic ejusdem
eſt ſigniſicationis, qualis habetur in illo loco:) funda mittens lapidem ad capillum,
Kk 2 nec

27. Contrectans manibus, Hebr. Hννρρâ, Germ. allegatus reperitur, vide Buxtort. Lex. Lalm. foi.
Angreiffiſch / i. e. prona ac facilis erat ad res a- 1566. .
lienas contrectandas, alio in loco ſcriptum re- 32. Vel: baſto, Ital. ita hic explico wæia, unde
peritur; QaN i. e. miniſtra, vide Buxtorf. eſt Gallis tembaſter, i. e. clitellas imponere.
Lex. Talm. fol. 245 8. confer. hic Ayvoda Sara,] 3 3. Uti Thren. c. 4. v. 19. habetur, confer. not. ad
fol. 2 4. b. Proverb. c. 2 6. v. 23. n. 30.
232. Vel 2 pulvino; R. Salomo ad 2. Reg. C. I1. 34. Vid. I1. Samuel. cap. 17. V. 5 3.
V. 4. dictionem n exponit næ)an i. e. congrega- 35. Confer. quæ ſupra ad Geneſ. c. 24. V: 14. n. 3 I.
tionem, idem ad Haggæ c. 2. v. 16. —) i. e. & infrà ad verſ. 42. h. cap. n. 5 8§. notata ſunt.
acervum, ibidem explicat, quod 2 ſignificet, 36. Vide Hoſe. c. 9. v. 14.
confer. num. ſeq-. 29. & inirà Geneſ. c. 46. v. 6. 37. VId. Hiob. c. 21. v. 10.

n. 7. D 3 9. Confer. not. in ααπ „5“h. loc. & Gur Arjeh
29. Vel: pulvinus, Hebr. yen, uti bic apud fol. 44. col. 3. prine. it. ttactat. Talm. Bava
Commentatorem noſtrum, notat autem cli- kama, fol. 65. b. uti in mon nS h. loc. alle-
tellas, malis, aſinis equisque inſtratas, vid. Bux- gatur ad marginem, vid. & Jàlkut Part. I. fol. 3 5.
torf. Lex. Talm. fol. 125 3. & fol. 1566. vid.] col. 2. med.
Rum. antec. 2 8. & num. ſeq. 30. 3239. Sive: gloriatio ſeu deprædicatio de ſeipſo, id

enim dictio nav hic ſignificat.
40. Ergô verba iſta: & arietes ovium tuarum non
. V comedi, includunt, ex meme autoris noſtri,
31. Hebr. Pany, elſt iſte liber ſecundus partis ſe eriam teneros agnos, quamvis unius ſaltim diei
cundæ operis Lalmudici, tractans de commix. ætatem habeant, confer. hic tract. Talm. Bava ka-
tionibus; ubi fol. 16. a. locus ab autore noſtro ma, fol. 6 . b.

30. Vel? pulvini „ ſive? inſtar acervi, Wd. quæ
num. 2 8. h. verſ. 34. notata ſunt. S

—

2600 GENESEOS. CAP. XXXI.

nec N& πσ i. e. aberrabat, 41. item: ego ac filius meus, Salomo, erimus
(quod notat: ) =— Oi. e. indigentes, 42. (ac ſi diceret jacobus ) ege e warere
neceſſe habebam, ſi deerat (aliquid,) mihi illud deerat, quoniam de manu mea iſtud
requirebas. Eod. verſ. 39. Ego illud luebam] Targum ejus (habet:) quod erat
i. e. deficiens (five decedens) de numero, i. e. quod deerat ac deficiebat, velut (illud:)
—P50 N) i. e. & non deeſt (vel deſideratur) aliquis ex nobis, 43. Chaldæus Paraphra
ſtes tranſtulit: Ne N I. e. & non deficit. 44. Eod. verſ. 39. Quod foned mih:
Jablatum erat interdiu & quod furtö mihi ſubtractum erat noltu] Furté ablatum inte
diu aut 45. furt ſubtractum noctu, id omne reſtituere debebam; (in didione:)
„0 (litera finalis: Jod, ſuperflua eſt,) veluti (in illa dictione) i e. ma ni
ficata inter gentes, 46, item: NWOi. e. princeps in provinciis, 47. item: Ae e.
plena judicio, 48. item: N.1 N i. e, amans triturare. 49. Verſ. 40. Conſumebat
me aſtus (Verbum 2& hic) fignificat (idem atque in illo loco:) ignis 552N e.
conſumens. 50. Eod. verſ. 40. Gelu] (Vocabulum )p hic accipitur) ſicuti (itil⸗
lo loco:) emittit p, ubi Targum ejus eſt: N& νa i. e. gelu ſuum. 51. Eod. v
40. Somnus eus (Dictio hic) ſignificat j.e. dormitionem 52 Vert.
41. Et mutaßti mercedem meam] Mutäaſti contractum, 53. inter nos initum vnclut
lis reſperſas (oves mutàſti) in maculoſas, ?4. ac minutis maculis notatas in ndinc
guttatas. 55. Verf. 42. Et timor Iaaci.] Haud voluit dicere (Iacobus:) Dens Iſaaci,
quo⸗

Thren. c. I. v. I. ubi vide Raſchi not. confer. &

41. Vel: deficiebat à ſcopo, vide Iudie. cap. 20.
Ejusd. not. ad Cantic. c. 7. v. z.

v. 16. confer. num. ſequ. 42. h. verſ.

—

. 2 . . * 8 .7 7
4 2a. Ve:: deficientes, fgarentes, vid. I. Reg. cap. 47. Sive: princeps provineiarum, ſicuti autor

1I. V. 2 1. ibique Raſchi not. it, Ejusd. not. ad Hi-
Ob. c. 4I. V. 17. confer. & Dn. Hiob. Ludolf
Commentar. ad Hiſtor. .thiop. I. I. c, 1 5. n.]
106. §. 19. ubi notat, quod verbum iſtud dpn
juxtà linguam Ethiopicam ſignifieet: carere,
aliqua re indigere, vide & Numer. c. 3I. v. 49.
ibique not. n. 122. & num. ſeqv. 44. h. cap. Gal-
li dicunt: faillir, manquer, confer. infrà Ge-
neſ. c. 3 8. V. J. n. 5. & n. 6. ac not. in na m,
h. loc.
43. Sicuti Numer. dict. cap. 31. v. 49. habetur.
4. Benè Galli: il ne manque pas un, ac Germa-
ni: Es mangelt nicht einer / conter, num. an-
tec. 42.

4 5. Autor noſter particulam copulativam, quæ in

textu ſacto habetur, hie exponit per disjuncti⸗

Van.
46. Vel: domina gentium, uii Vulgata babet in

: E in Thren. dict. c. I. v. 1.
4 8. Vide Efai. cap, I. v. 2 r. ibique Raſchi
49. Sicuti Oſeæ c. 10. v. 11, habetur, ubi victe
jusd. not. num. 27. e⸗
50. Vide Deuteron. c. 4. v. 24. i i
on. c. 4. V. 24. itaque hic 72
eſt h⸗ P) i. e. ſigniſicat Moranueiem
1, Melutt al 142. v. 17. habetur, ubi vide
i not. ic traé i
Kileti e confer. hic tract. Talm. Bava mezia,
meg, V, vid. Gur Arjeh fol. 44. col. 3.
53. Sive: pactum certa ſub conditione ini
. . . . 1
n Hebe 1 len lieat confer. pi verde 1
cap. ibique R aſchi not. it. infra 2
v. n. 17. it infts enel c. 34.
54. Vel: latis maculis reſperſas, H
confer. cap. antec. zo, . 32, n. 6. . — en
57. Vide ſupra verl. I, hi cape ibique not. n.9

CNV. M.

noniam San
alhteſipelt

gayelant E

ch) D iuit:
ſgnifcat
lominketam!

Vetl. 46. Ma

inquarenent,
14 Hlhoc T²
teltinonii.62.
in monte Giln
catum eft nom
intueatur Don
Anditu
Duabus ricib
ex ellice ſpro
Olheiumn debit

—NR

—ꝑ
3t. Allignat ael
nd Genele,1
ſe. Kcap. ſen;
y bienti Cenel
ſer, dot, d li
im,
Mn er habbi
tantur pr0 ne
raG i.
Ligknſoot in l
conet, Kupt
& not in Ny
6V. Keu: prorin
tor hoſter iun
d expoluit
In Mo mn
4 Conler. lic tr⸗
Py⸗ Nenpe: ſat
Apen. 7. no

66. Vidgliedt: l.

CAnNN

4

—
on

dillo cztete.

nun meziſtad
dert
elutllug,)
en baraphta.
l furts mihi
blatuminmet.
Die, magni.
die,
(onſilnehat
iee.
Keuti (inil.
. Eoc. vetl.
d. 2. Verl.
um, punctu.
in grandine⸗
Derus liarci,
glo.

inot, conlet &

1, ſieuti zutot

1.
e Ralchi not,

eur, Vbi videte.

.itique lie e
confumptionem.
Pbetue, ubi dide
lmn, Baya mezi,

ol 44, el .

lnione inituin id

ſer ſupnarenl. ..

lea Cenel,e, 34,.

,Hebr. Biwh
36.
igue ot, n9,

CAP. XXXI.

GENESEOS.

26 T

uoniam Sanctus ille Benediéctus non appropriat 56. nomen ſuum Sanctis, dum ilk

adhuc ſuperſtites

ſam, & quamvis ipſe dixerit ei (acobo:) dum is e Beer Schaba exi=

bat: ego (ſfum) Deus Abrahami, patris tui & Deus Iſaaci 37, quoniam oculi ejus ca=
ligaverant & quaſi meztuus habebatur; Jacobus tamen metuit dicere: Deus (lſaa-
ci,) ac dixit: & timor (Iſaaci.) EOd. verſ 42. Et reprehendit te] (Verbum H hic)
ſignificat ONi. e. reprehenſionem; non verò OHO i. e. dijudicationem 58.

Verſ. 43. Erquid faciam iſtis?] i. e. Qu

uemodo veniet in mentem meam, ut eis ma-

lum inferam?* Verſ. 44. Er ſit in teſtimonium] (Videlicèt) Sanctus ille Benedictus.
Verſ. 46. HKatribus ſuis] Hi erant filii ejus 59. quoniam fratres 6. ei (acobo) appro-=
pinquaverant, ut ipſum affligerent eique bellum inferrent. Verl, 47. Yegar Sabadu-
7a] Eſt hoc Targum 61. (nominis) Galhed. Eod. verſ. 47. Galhed] i. e. Tumulus

teſtimonii. 62.

Verſ. 49. & Mizpab, quoniam dixerat &e.] Et Mizpah, 63. quæ eſt

in monte Gilhad, veluti ſcriprum eſt: & pertranſiit Mizpah Gilhad; 64, ſed cur vo⸗
catum eſt nomen ejus Mizpah? quoniam dixerat unusquisque ex illis 65. ſocio ſuo:
intueatur Dominus inter me & te, ſi transgreſſus fueris fœædus. Eod. verſ. 49. Quia
abſtonditus ef] Nec videtur alter ab altero. Verſ. 50. Eilia: meas &c6. filias meas]
Duabus vicibus (hic dicitur, quia) etiam Bilhah & Zilpah fuerunt filiæ ejus (Labanis)

ex pellice (proereatæ.)

. 4 “

) Eod. veri. 50. S& aixeris flias meas] Ita, ut⸗ ſubtrahas eis
officium debiti conjugalis. 6s. Verſ. 5I. Jeci] (Verbum hic accipitur,) ſicu-

Kk 3 ti

56. Aſſignat ac ſpecialiter attribuit, vide, quæ iu-
prà Genel. c. 2 9: V. 13. n. 42 notata funt, con-
fer. S& cap. feq. 32. V. 9. ibique not. n. 24.
57. bieuti Geneſ. diéct. cap. 2 8, V. I 3.habetur-con-

fer, not. ad librum Prec. Jud. part. 2. P=⸗ 37 a.

princ.

Nam ex Rabbinerum ſententia quatuor iſti repu-

tantur pro mortuis: coecus, leproſus, pauper
& drs Se i. e. qui non Habet liberos „ vide
Lighifoot. in Luc. e. 9.V. 60. p. 785:- edit, Lipſ.

confer. & ſupr. Geneſ. c. 2 . V= E3. Sign. vide

S not in nari MeW h. loc.

5 §. Seu: probationem, dec larationem, ſicuti au

tor noſter ſuprà verſ. 37. h. cap. verb um iſtud

na expoluit, vide not. ibid. n, 35. onfer, & not.

in Maer h. loc. .

X Confer. hic tract. Talm. Jevammot, fol. 62â. b.
59. Nempe: Jacobi, confer. quæ ſupra ad Vve 23. B.

cap. n. 17. notata funt.

o. Viqelicèt: Labanis, de quibus ſupra dikt. ver.
eeap. Jiritr, udh L aban un eum ipis

Jacobum perſecutus ſit, confer. Gur Arjeh fol.
44. col. 3. fin. & not. in Mα νh. loc.
61. Sive: interpretatio Chaldaica, confer. hic Joh.
Lighfoot. Hor. Hebr. in Ad. Apoſtol. c. 6. v. I.
n. 3. p. m, 49. edit. Lipſienſ. it. tract. Talm.
Schabbat, fol. I15.-b. & Megilla, fol. 9. a.
62â. A 9X ire, tumulus && 3) 1. e. teſtimonium vel
teſtis. D
63. Id eſt: ſpecula, ſic ferè LXX. 6 oοραι viſio ;
locus hic moleſtiam exhibuit S. Auguſtino Quæſt.
9 8. ubi vide sis, confer. & not. in m- r,
l. los,
64. Sicuti Tudic. cap. 11. v. 29. habetur.
6 5. Nimiräm: täm Jacobus, quam Laban dixerant:
intueatur Dominuns &.
* Hebr. hyr tè bec & ſequentia, usque ad:
PePWE HN) i. e. officium debiti conjugalis, ab-
ſunt ab utroque MSto Erff. confer. hic traét.
rFalm. Cetabhot, fol. 47. b. —
66. Hebr. Ppen ru) i. e. tempus concubitus, fe-
ſpicit autor noſter ad Exod, gap. 2 11 V. I0: con

fer,

GENESEOS.

CAP. XXXII.

ti (in illo loco:) ac )i. e. projecit in mare, ⁶½7 non ſecùs, atque is, qui jaculatur ſa-

gittam.

Verſ. 52. Si ego] Ecce idem (hic) notat, ac N., 68. veluti (accipi-

tur in illo loco:) O& V 9. i. e. donec dixero verba mea. 70. Eod. verſ. 52. Ad
malum] Ad malum (inferendum) ne tranſeas; ſed ad negôtiandum tranſeas.** Verſ.
53. Deus Abrabann] (Nomen hic eſt) ſanctum. 71. Eod. verſ. 53. Deus 72.
Nacher] (Nomen hic) Arohnum eſt. 7 ů³. Eod. verſ. 53. Deus patris eorum]
a

(Eſl & hic nomen ˙ ) pro

num. Verſ.?4. Et immolavit Jecobus viétimam) i. &.

Mactavit animalia ad convivium. 74. 6 Eod verſ 64. Putrerſuos) i. e. Amicos ſuos,
qui erant cum Labane. 75. Eod. verſ. 54. U comederent panem) Omne comeſtibi-
le dicitur (in S. Sctiptura) =Ni. e. panis, veluti (acei pitur in illo loco:) fecit DR
i. e. convivium magnut, 76,. item; mittamus lignum br i.e. in cibum ejus. 77.

CAFP. XXXII.

Erſ. 1. & occurrerant ei angeli Dei]

Angeli terræ Iſraeliticæ venerunt ei ob-

viam, ut illum ad terram comitarentur. 1. Verſ. 2. Machanaim] Bina fue-
runt caſtra, (videlicèt eorum angelorum,) qui extrâ terram (Iſraêliticam) cum
ipſo (Jacobo) hùc uſque venerant, & (angelorum) terræ Ifraeliticæ, qui ei obviam

proceſſerant.2. Verſ. 3. Et miſit Jacobus nuncios] Angelos ipſos.? Eod. verſ.

fer. cap. ſeq. 32. v. 14. n. 45. & tract. Talm,

loma, tol. 74. b. & fol. 77. a.
6 f. Sicuti Exod. cap. 15. v. 4. habetur.
6 ⁸˖. Senſus juxtà mentem autoris noſtti eſt: teſtis ſit
tumulus iſte, **:i. e. quòd ego non ſim tranſi-
turus &c. & quòd tu non ſis traniiturus &c.
69. Id eſt: X& y, prout Commentator noſtet
hic exponit, confer. not, in har me h, loc.
70% Quemadmodùm ſfuprà Geneſ. c. 24. v. 33. ha-
betur, ubi vide not. n. 6 ⁹.
* Contert. hie Bereſchit rabba, uti in dhar nee ad
marginem alegatur.
71. Id eh: de Deo vero dicitur vel vero Deo
tribuitur, confer. ſuprà verſ. 29. h. cap. n. 20. &

num. ſeq. 72 & 73. proinde nomen iſtud

r N AW i. e, non licet illud delere, pro-
ut in not. Man now hic exponitur.
72. Vel: Dii Nachor, ſic Junii ac Tremellii habet
verſio, nam ex mente autoris noſtri nomen X,
quod hit habetur, profanum eſt & idolis tribui
tut ac ſequitur paulò poſt verbum pluralis nume-
ti: Wa) i, e. judicent, confer. Berelchit rabba,

uti in mor ne ad marginem allegatur.
73. Ideſt: idolis ſeu gentilium Diis tribuitur, vid.
num. antec. 7 I. & n. 72.

74. Nam banc Hat i. e. viſtimam ad ſacrificia refer-

ri nihil opus eſt, nee acobus Labanemad fa-
crum epulum cum omnihbus cognatis ſalva reki-
gione invitare & admittere poterat, vid. Junii ac
Tremellii not. h. loc.

75. Vide ſupr. v. 23. h. cap. n. 17. & not. in DE

wnn h. loc.
76. Uti Daniel. cap. 5§. v. I. habetur.
77. Vide Jerem. C. II. v. 19. ubi alii aliter verte-
runt.
I1. Ita exponitur in Bereſchit Rabba & in Tanchuma,
alleg. Gur Arjeh fol. 44. col. 4. med. ubi hac de

tract. Talm. Cholin, fol. 18. b.
2. Vide etiam hic Berelchie Rabba, ut & Berachot;

fol. 62. b. item Tanchuma, ptout in dbad ee

h. loc ad marginem allegantur.

*Hebr. asyn & Runtios lignifcat & angelos, vi-
0GCG

re plura, confer. & not. in oft mo h. loc. it.

CN. W

Human der
nnis diclio, ⸗
mruſun
noncobvenit
guimiüin)
Nicpleta;
m: 7.
ſum ac 61
mibi bole/9
(vero)ron eſt
Fommines vocar
galuset
nut omin mi
erim grtinn
tümtuam. d
etz ſed illetee
erl.7. Rttin
mnrins fuit ſii

min (Vocibi
alkrpoſuetin

—
(eetiam hieben
Hmatginemil
3, Conter qux n
ata lunt, ſie
4. Melt: nontali
d del inridi
Wwo h. l⸗
S. Monk pri G
6, uwa Hebr. d
Gum ſortia no
1 Hebr. W Irh
Pmie
4 Uttoque Ad
7. De hac Kabbal
nel c 14. 7. 14
4. Tot enim in!
ae negatia, u

dxi Nid, Buxte
39, ſeg conte
1.m. 192,
Iecenlentur.

A. Wxn.
—
lacolaturſa.
lui eecipi.
el a.
leag 1 Verl.
13. Deun 73,
hatris eoren
Amicosludt,
ne comeltbi.
o;)teritnſe
umn ejus /.

netunt ei ob⸗
in] Pina fue⸗
eliticam) cumn
gui ei obriam
Lod. verl. 3.
„
—
Diſs tribuitur wich,

lad ſacnifieia teler⸗
18 Labanemad ſa-
cognatis ſalva relk⸗
Merat, vid. junii a

17. K not in

betur,
Ubi alii aliter dette⸗

bba Sin Tanchuma,
ng
14 wed wbinede
Woo h. loc it,
b.
Pba, ut 8 Berghot,

htout in dn OH

iur, .
iſca K angelos,N⸗
0

CAP. XXXII. GENESEOS.

263

In terram Seir] (VWocabulum u Nidem ſigniſicat, ac) V& i. e. in terram Sceir, o-

mnis dictio, cui præmitti debet Lamed ab initio, deſinit in Heh. 3. Verſ. 4. Peregri-
natus ſum] Non factus ſum princeps & vir magnæ exiſtimationis; ſed peregrinus, 4.
non convenit tibi (é Eſau,) ut me odio proſequaris propter benedictionem patris tui,
qui mihi (ita) benedixit: eſto dominus fratrum tuorum, 5, in me (benedictio illa) non
eſt impleta; 6. alia explicatio: * N i,e peregrinatus ſum, (efficit) per Gematri-
am: J. 3 Ni. e. 61 3· ac ſi diceret (Iacobus:) apud Labanem impium peregrinatus
ſum ac 613. præcepta 8. cuſtodivi nec didici improba illius opera. Verſ. 5. Et ſunt
mihi boves ac aſini] Pater meus dixit: de rore cœli & de pingvedinibus terræ; 9. iſtud
(verò) non eſt (ita,) non de cœlo nec de terra.* Eod. verſ. 5. Bos & aſinus] Solent
homines vocare boves multos (numerò ſingulari) bovem, dicit aliquis ſocio ſuo no-

QGta: gallus cantavit, nec dicit: galli cantârunt. Eodlverſ. 5. Et miſi, qui nuncia-

rent domino meo] Ut notum facerent, quòd ego veniam ad te. Eod. veri. 5. Ily in-
veniam gratiam in conſpectutuo] Quoniam ego pacificus ſum tecum & q; æro amici-
tiam tuam. Verſ. 6. Venimus ad fratrem tuum, ad Eſavum] Tu dixiſti: frater meus
eſt; ſed ille tecum agit, ut Eſavus, 10. qui adhũc odium ſuum (adversùs te) ſervat.
Verſ. 7. Ettimuit & anrxius ſuit] Timuit, ne fortè (ipſe Jjacobus) interſiceretur* &
anxius fuit, ſi ipſe interimeret alios. * Verſ. 8., Ad turmam unam & percuſſerit il-
lam] (VYocabulum) Hor eſt generis maſculini & foœminini, ex. grat. ſi MoNi. e.
caſtra poſuerint contrà me, 1, ecce fomininum; ſed nor i. e. caſtra iſta .

12. eſt

de etiam hic Bereſchit Rabba, uti in om PD
ad marginem allegatur, ubi vide quoque notas.
3. Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 2 3. v. 2. n 2. no-
tata ſunt, vide & Eſai. cap. 14. v. 17. ibique not.
4. Iꝗ eſt: non talis ego conditionis ſum, ut me o-
diò vel invidiâ proſequaris, confer, not. in
Oar H* h. loc.
5. Prout ſuprà Geneſ. c. 27. v. 29. habetur-.
6, Juxtà Hebr. "νρρϑνH. e. ſtabilita, firmata, effe-
cGtum ſortita non eſt.
* Hebr. &ε a hæc & quæ ſequuntur, usque ad:
Ma Wyyy i. e. improba illius opera, abſunt
ab utroque MSto Erff.
7. De hac Kabbalæ ſpecie dictum eſt ſuprà ad Ge
neſ. c. 14. v. I4. n. 45. & n. 50.
2. Tot enim in lege Moſis præcepta affirmativa
ac negativa, uti vocant, contineri ſtatuunt Ju-
dæi, vid. Buxtorf. Synag. Jud. cap. 3. pag. m.
39. & ſeq- confer. &ι D. Maji Theol. Jud. Loc.
13. p. m. 192, 6 ſeqꝗq- ubi præcepta iſta ordine

zecenſentur.

9. Sicuti ſuprà Geneſ. c. 27. v. 2 g. habetur.
** Nam, quamyvis boves & aſini & terra alantur5
tamen &νερα ρσ e een i, e exiſtentia eorum
non eſt e terra, ſic in notis poft hic ex-
ponitur.
10. Confer. quæ infrà ad verſ. 11. h. cap. n. 34.
notata ſunt, vid. & Bereſchit Rabba h. loc. uti in
P- ad marginem allegatur, ubi vide &
notas.
* Vide & hic Bereſchit Rabba, ut & Berachot, fol.
4: a. it. Sanhedrin fol 99. b. it. Tanchuma, conf.
etiam not. in am rν h. loc.
X Hebr. . απι Hi, poſt verba iſta in editione
a , & in Berolinenſi addita ſunt iſta:
ẽÿB õ
= nen rHa i. e. alius liber (habet) ne
fontè alios interficeret, ſunt & aliæ lectiones, ac
videri debet apud (Rabb.) Misrachi diſcrimen,
quod eſt inter illas (lectiones.)
11. Vel: uti autor VYulgatæ: ſi conſiſtant adversùs
me caſtra, vid. Plalm. 27. v. 3.

264 SFENE

SEOS.

CAb. XXXII.

12, eſt maſculini generis, ita quoque aliæ ſunt dictiones utriusque tàm maſeulini, quàm
foeminini generis, ſic N νρ1. e. Sol egrediebatur ſuper terram 3. item: ab ex-

tremo cœli NN i. e. egreſſus

Sol exierat ſuper aquam, 15. en foœmininum;

ejus, 14. ecce maſculinum; ſed E Oi. e.

ſic etiam (dictio) , verb. grat. &

eecè Hi. e. ventus magnus venit, 16, en fcemininum, 3 i. e. & concuſſlit
quatuor angulos domus, 17. ecce maſculinum, item: PiTrN di. e. & Spi-
ritus (ſive ventus) magnus ac vehemens, ſubvertens montes, 8. en maſculinum & fœ-
mininum, ſic quoque (dictio) dè, ex. grat. NX R i. e. & ignis egreſſus eſt à Do-
mino, 19. ſignificatione fœmininàâ; aſt O CNi. e. ignem flammantem, 20. ſigni-
ficatione maſculina (dicitur.) Eod. Verſ. 8. Et erit reliqua turma incolumis] IIIô
(Eſauò etiam) invitò, 21. cum ipſo enim pugnabo, ad tria ſemet præparaverat (Jaco-

bus, nempe:) ad munera, ad bellum &
tranſivit munus antè illum; 22. ad preces,

23. ad bellum (quoniam hic dicitur:) & erit turma reliqua incolumis.
Deus palru mei, Iſaaci] Aſt ſuprà ille dicit:

& meminit (Jacobus) nominis peculiaris?

ſti mihi: revertere in terram tuam Ec. 27.

nedicto: duo mihi feciſti promiſſa, unum
* dum dixiſti mihi: ego ſum Dominus,
28. atque ibi dixiſti mihi:

ad preces; ad munera (dicitur enim:) &

* (dum dixit:) Deus patris mei, Abrahami;

Verſ. 9. Et

15, cùm ſcribendum fuiſſet: 26. qui dixi=
ſed ita dixit Jacobus coràm Sancto illo Be-

„quando egreſſus ſum & domo patris mei,
Deus Abrahami, patris tui & Deus Iſaaci,
& cuſtodiam te, quocunque iveris; 29. in domo autem La-

banis dixiſti mihi: revertere ad terram patrum tuorum & ero tecum, 30. atque ibi re-

velàſti te mihi in nomine (tuo) peculiari 3

Domi-

12. Uti cap. ſeq. 33. V. g. habetur, confer. not. ad
EzZech. cap. 2. v. 9. num. 1 5.
13. Veluti (uprà Genelſ. c. 19. v. 23. habetur.
14. Vide Pſalm. 19. v. 7.
15. Prout 2. Reg. cap. 3. V. 22. habetur.
16. Vide Hiob c. I, V. 19.
17. Sicuti Hiob. dict. cap. I. V. 19- habetur.
18. Sicuti I. Reg. cap. 19.. 11. habetur.
19. Vid. Levit. c. 10. v. 2. & Numer. c. 16. V. 36.
20. Prout Pſalm. 104. v. 4. habetur.

21. Scil. reliqua turma erit incolumis, ita ſubintel-

h. loc. ut & tract. Talm. Sanhedrin, fol. 3 9. b.
22. Sicvti infia verſ. 21. h. cap. habetur.
g Hebt. ser7 iſtud & quæ ſequuntur, usque ad:
— P-P i. e. incolumis, abſunt à MStoO Erff. 2.
ſed perperàm.
prOut verſ. ſequ. 9. h. cap. habetur.

23

lige vel potius repete, confer. not. in pan nee

24. Vide cap. antec. 3 1. v. 42. ibique not n. 56.
25. Nempe: M, quod nomen hic dicitur?
r, proprium, unicè competens Deo Opt.
Max. à Rabbinis dicitur: magnum, glorioſum ac
nomen expoſitum, vid. Buxtorf. Lex. Hebf. hac
voc. ubi plura de hoc nomine, confer. & D. Majĩ
Theolog. Jud. Loc. 8. §. 3. P. m. 118.
26. Videlicèt: omiſſô nomine Dei peculiarin,
de quo paulo antè viq. num. ſequ. 27.
27. Ita, ut non opus fuiſſe videatur, adjicere no-
men Dei tetragrammaton ‚vide num. antec. 26.
* In editione nan me & in Berolinenſi hic
additur: ya Ran ex Beer Schava.
29. Sicuti ſuprà Genelſ. cap. 2 8. v. 13. habetur.
29. Vide Geneſ. dict. cap. 2 8. v. 15. confer. & not.
in pom Nà h. loc.
Proòt cap. antec. 3 1. v. 3. habetur.

31. Confer. quæ paulo anten. 25. h. vetſ. 9. notats
ſunt.

& timor Iſaaci, 24. prætereà cur hic addit

ſolùm, nam dicitur: & dixit α1. e.

+

CMYNI.

—
Dominus arb
iſt romifi e⸗
Dimiauta ſunt
1s guoritch eg
ninatuslun
1o. ctomnide
ſ, que mihi
necargentum
(kujloe Ae
dichllusfutſore

mei gainonm

nlfminl leneſ.

Tiiz pattum tuot

binam verol

plleigterte! 3.
lerero ur tidi
mentuum, Kcunt

AQukieniehtt

ſoeo.) Kacceß

(Wetbotumiſtor

acctperit) lapid
tat, ali erplic⸗

——

zu Mie bict. cap

(oſſer hie :

10t, 1n Wor

ſol. 10.h.

1 Hebr wWoym,

Berolinenf,, in
mendofe, inee
Ut in Mdiobt
Verſus factusſun
33. Vel: temſihe
dio Pyn gue
confer. not, in.
34. Vige, gue in
taſunt, conter.
3,Conlen que
notata funt,

Pkont in en

Mxn.

iniguim 4

in abex.
gie,
b. Prat. &
Xconcnſſi⸗
le. Kpi⸗
num &foe⸗
s el Do⸗
b 10, lgni⸗
lemi] I
erat (ſaco⸗
enim:) &
Abralami;
Vetl 9. Ee
ur hic addit
. gvi diri⸗
do illohe⸗

pattis mei,

Deus lſaaci,

Dautem La⸗

gve dite⸗
Domi⸗

—
lenot l. 56.

1 bic dicitur:

tens Deo Opt.
n, gloriolumac
ler Hebt, ha
Uler, & D. Nai,
11⁰.
eculiaienh,
17.
r, ad ieele no⸗
ummantec. 26.
Zerolinenl hie
ra.
3. bett.
. contet. &uot.

k.
helg,ngins

CAp. XXXII. GENESUO0DOOs. 26

Dominus jacobo: revertere ad terram patrum tuorum &c. 32. propter duo (igitur)
iſta promiſſa ego venio coràm te. Verſ. 10. Minor ſum cuntctis miſericordiis] i. e.
Diminuta ſunt merita mea propter miſericordias & veritatem, quam feciſti mecum,
quocircà ego metuo, ne fortè ab illo tempore, quòô promiſſum iſtud mihi feciſti, in-

quinatus ſim † (aliquò) peccatò, & in cauſa ſim, ut in manus Eſavi tradar. Eod. verſ.

10. & omni veritate] i. e. Fide verborum tuorum, dum omnia mihi ſervàſti promiſ-
ſa, quæ mihi promiſiſti. Eod. verſ. 10. Nam in baculo meo] i. e. Non habui mecum
nec argentum nec aurum nec pecus; 33. ſed ſolùm baculum meum; eſt & expoſitio
(hujus loci) allegorica, (nimirùm) immiſerat ([acobus) baculum ſuum in Jordanem &
diffiflus fuit Iordanes. Verſ. 1 1. De manu fratris mei, de manulſaui] De manu fratris
mei, qui non mecum agit, ut frater; ſed ſicuti Eſavus improbus. 34. Verſ. 12. Re-
wefaciendo benefaciam] Benefaciendo propter juſtitiam tuam benefaciam propter me-
rita patrum tuorum. 35. Eod. verſ. 12. Et ponam ſemen tuum, ſicuti arenam marii
UÜbinam vero (Deus) ita ei dixit: annon ei ſolùm dixit: & erit ſemen tuum, ſicuti
pulvis terræ? 36. ſed (reſpondetur,) quòd dixerit ei: quia non deſeram te, donec per-
fecero, quæ tibi dixi; 37. Abrahamo autem dixit: F† multiplicando multiplicabo ſe-
men tuum, licuti aſtra cœli & veluti arenam, quæ eſt in litore maris. 38. Verſ. 13.
Qaod veniebat in manum equs] i. e. In poteſtatem ejus, ſic quoque (accipitur in illo
loco:) & accepit omnem terram ejus de manu ejus; 39. eſt & expoſitio myſtica
(verborum iſtorum:) de co, quod veniebat in manum ejus, (videlicèt, quòd Jacobus
acceperit) lapides pretioſos & margaritas, quæ quis in faſciculo ligat eaque manu por-
tat; alia explicatio * (verborum iſtorum:) de eo, quod veniebat in manu ejus, (nem-

pe,

32. Vide dict. cap. antec. 3 1. V. 3.
AXX Confer. hic Jalkut Part. I. fol. 39. col. 1. &
not. in WMaf r D h. doc. it. tract. Talm. Taanit
fol. 20. b.
T Hebr. mauna, ſic in editione on rDe & in
Berolinenſi, in Baſileenii habctur: naρh,
mendoſè, in exemplari Hebræo, quò uſus ſum,

ut & in MSto Erff. I. legitur: Y"eha i. e. per- 2—— .
ent e S H Per. 1u. Sicuti ſuprà Geneſ. cap. 22. v. 17. habetur.

verſus factus ſum, improbè egi.
33. Vel: rem five poſſeſſionem aliquam, nam di-

Gtio aen, quæ hic habetur. etiam hoc ſignificat,

conter. not. in ν ονâ h. loc.

34. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 6. h. cap. n. 10. nota-

ta ſunt, confer. & not. in wan neow h. oe.

3 5. Confer. quæ ſupra ad Geneſ. c. 22. v. 17. n. 46.

notata ſunt, vide & Bereſchit Rabba h. loc.
prout in "π Wνν ad marginem allegatur, ubi

videetiam notas.
36. Vide ſuprà Geneſ. cap. 2 9. v. 14.
3 7. Vide Geneſ. dict. cap. 2,9. V. 1 5. confer. & not.
in r r D h. loc.
* Hebr. m& o&ei hec & ſequentia, usque ad;
— nb 7 i. e. in litore maris „ abſunt à
MStO Erff. I.

39. Id eſt: de poteſtate ejus, uti habetur Numer.
C. 2 I: V. 2 6. al. 27. ubi autor Vulgatee vertit
& tulit omnem terram, quæ ditionis illius fue-
ràt, conter. not. in N rh. loc.
* Hebr. & hoc & quæ ſequuntur, usque ade
—man e) i. e. accepit munus, abſunt ab utra-
que MSto Erff. confer. n. 43, h. Verſ.

L1

266
pe, quòd Jacobus acceperit) de rebus profanis, 40. nam (prius) abſtulerat decimas,
quemadmodum dixerat (Iacobus:) qecimando decimas dabo tibi, 41. ac poſteàâ 42. ac-

cepit munus. 4 . Verſ. 14. Capras ducentas & hircos viginti] Ducentæ capræ opus
habent viginti hircis, & ſic 4 , omnes maſculi, prout exigunt fœmellæ, atque hinc in-
Bereſchit Rabba allegorica fit expoſitio quoad debitum conjugale, 45. de quo dicitur
in lege, 46. (videlicèt) vitam otioſam agentes 47. quovis die (debitum iſtud præſtare⸗
tenentur;) operarii bis in hebdomade; aſinarii femel in ſeptimana, camelarii ſemel
intrà dies triginta; nautæ ſemel intrà ſemeſtre ſpatium; ſed ego haud ſcio, ** alle-
goricam iſtam expoſitionem commodè (textui) aptare; videtur autem mihi, quòôd
hinc diſcamus, debitum conjugale non æquale eſſe in quolibet homine, ſed pro ra-
tione laboris, qui ei impoſitus eſt: deprehendimus enim hic, quòd (Jacobus) cnivis
hirco dederit decem capras & ſic cuilibet arieti, quoniam illi ceſſant ab opere, ac ſo⸗
lent frequenter coire atque prægnantes facere decem fœmellas; pecus autem, quan-
do prægnans facta eſt, non admittit (ampliùs) marem; ſed quoad juvencos, qui ope-
ri ſunt addicti, non dedit (Jacobus) mari, niſi quatuor fœmellas; 48. aſino autem, qui
longinqvum viæ ſpatium ambulat, duas feœminas (dedit) mari; ſed quoad camelos,
qui viam adhùc longinquiorem eunt, fœæmellam unam mari (attribuit jacobus.) Verf.
15. Camelos laétantes trieinta] Et pullos cum illis; eſt autem expoſitio myſtica (vo-
cis) * 2, (quòd ſcil. hic fignificet:) Dr'& 49, nempe marem (unum) pro (una-

qua⸗

40. Nempè, ut illas daret Efavo, fratri ſuo, poſt- it. tract. Talm. Cholin, fol. 137. b.
quàm de his jam anteà deduxerat decimas, quas 46. Nimirum Exod. dict. cap. 2 1. v. 10. ubi vide
ipie Deo promiſerat, quæ erant ſanctæ, conler. ſis Commentatores.
num. ſeqv. 42. 47. Vel: vitam in otio tranſigentes, otiofi, Hebr.
41. Veluti ſuprà Genef. c. 2 . v. 22. habetur, con- bheAN., vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 96 3. ubi
fer. not. in MmR PW“ h. loc. locus, quò hic autor noſter reſpicit, ex Ketubh.
42. Nimirùm, cum prius deduxiſſet Jacobus deci- fol. 61. b. in Miſchna adducitur „ coen fer. &
mas, quas ipſe Deo voverat, vid. num. antec. Lightfoot. in I. ad Corinth. c. 7, v. 3. P. 198 8.
40. . edlt. Lipfenn.
4 3. Nempè, ut illud fratri ſuo offerret de rebus ** Hebr. y S, hæc & ſequentia;, usqueiad:
profanis, cum prius decimæ, tanquam res ſan- DMa i. e. aptare, abſunt ab utroque MSto Erff.
Ctæ, eſſent deductæ. 4 ⅝. Qua de re vide verſ. ſeqv. 15. h. cap. confer. &
44. Id eſt: eodem modô, ſecundum proportio- num. 44. h. Vverſ. 14. ac not. in a n
nem iſtius numeri, nempe: maſeulus unus prof loc.
decem ſœmellis, ſcil. quoad capras, alia nu 49. Id eſt: ædificatores, quo nomine hic intelli=
meci proportio, quoad alia animalia reqiritur, 4 guntur .α i. e, mares, ſicuti auter noſter
vid. n. 4 %. . hie exponit, confer. not. in a 5ρ h. loc. &
45. Videlicét: quando & quoties illud præſtan- Gur Arjeh fol. 46. col. 3. princ. ubi etiam ex-
dum ſit, dicitur id Hebr. iny, quod Rabbini, plicatur, quòd triginta fuerint cameli maſculi ac
& cum his autor noſter, ad Exod. c. 2 I. V. 10. totidem fozmellæ, vid. & Bereſchit Rabba h.
exponunt νρν†⅓öâ i. e. concubitum, debitum loc. ac tract. Talm. Bava batra, fol, 93. uti in
conjugale, confer. cap. antec. 31. V. 50, n. 66.1 ͦ h. c. ad marginem allegantur.

CAP. XXXII.

4

5, Sctiptuta U
ſanica ) in
wamqoe ſeci

nere diei auttn

huneti Gie
Oculamimmpo
etl. 17. G.
eſus eſt: chus
j.e, Riſte que
med cbinitio
loeo⸗) ommi
3),euogbel
Neſh poniten
nitii, uebi
2Adintetrogatio
Targum eil
namn ſant illa,

Verl. 18. eutt

desdabo iratn ejn

ſebitur ſ8. feedr
bolete ſg, Ulan

ebs.) )

570. Naoyiab
foeweins ſins
bus, conſetn

1. Scd nl eldid

i. e. maribinz it⸗
quam ſuo loeo

2. Plerique ume

pullos aſinotum
3. Conter li
Loci iſtius er,
Db h. lot⸗
t Vel: ut maje

hamit ſe deſt
hicpy wn ie
fer, dot. inn

37 Hebt. M iſtun

.WI

—
at Lecimnat,
ollez 412. 4 .
htc Ops
gue hine in.
goo dicitur
d rltate,
nelarit ſemel
dlo, Nlle.
mihi, gudd
led pro n.
bis) cuitis

autem, guan⸗
eos gui ope⸗
oautemn, qui

ad camnelos ,
obus.) Vetl.
myſtica (0.

n) pro una-

git.

—n

.b.

ss, dlioft, Hebt,

lm. kol⸗ 363. ubi

ck, en Keubh.
DI „ corfet, &

7 3.,. lh.

entia, usggend:
gde Mdiobik⸗
beap, conet
n en Vi

ommine hie intelli⸗
ſeuti autoroſter
mn wov h. loc &
ge, vbi etigm es⸗
carnelimalali ae

crelchit Rabbs h.

11, l 97, ui in
em alegantur.

quamque ſpeciem (animalium) ſeparatim. 53.

1,. 10. Dbi pide

CAP. XXXII. GENESEOS. 267

quaque) formina, & quomiam verecundus eſt (camelus) quoad concubitum 50. ideò
S. Scriptura illud non manifeſtavit. 51. Eod. verſ. I5. Aſini] (Dictio: —– N
ſigniſicat:) aſinos mares. ?2. Verſ. 16. Unumquemque Aregem ſeorſim] i. e. Unam-
Eod. verſ. 16. Tranſite antè me] Iti=
nere diei aut minori (ſpatio,) & ego vos ſequar. ½ Eod. verſ. 16. Et ſatium inter-
poneti] (Videlicèt) gregem antè gregem, ut eo magis conſpicui ſint 54. & impleant
oculum improbi (Eſavi,) & ut is deſideriò aſficiatur propter amplitudinem muneris.
Verſ. 17. Ccjusnam es?] i. e. Ad quem ſpectas? quisnam miſit te? Targum quoque
ejus eſt: cujùsnam es tu? Eod. verſ. 17. Et ecujusnam ſunt iſta, quæ te antecedunt?]
i. e. Et iſta, quæ antè te ſunt, cujusnam ſuntilla ? cuinam munus iſtud mittitur? La-
med * ab initio dictionis uſurpatur loco (particulæ:) — O, veluti (accipitur in illo
loco:) & omnia, quæ tu vides, i. e. mihi ſunt, (ac ſi diceret:) HW i. e. mea ſunt,
55. (ſic quoque in illo loco:) i. e. Domino eſt terra & plenitudo ejus, 56. (ubi
Had poniturpro) Wi. e. Domini (eſt terra &c.) Verſ. 18. Et dices: ſer-
vi tui, Zacobi] Ad primum (reſpondeas) primò & ad poſtremum poſtremò, à7. nam.⸗
ad interrogationem: cujusnam es? (reſpondeas:) ſervi tui, Jacobi, ego ſum, ſic &
Targum ejus 2pN* 2i. e. ſervi tui, Jacobi, & ad interrogationem: cujus-
nam ſunt iſta, quæ te præcedunt? Ireſponſio fiat:) munus iſtud mittitur &c. Eod.
verl. 1 8. & ecce etiam igſe] (Nempe:) Jacobus. Verſ. 20. Placabofaciem ejus] i. e.
Sedabo iram ejus, ſic quoque (accipitur verbum ) in illo loco) 23)2 i. e. & de-
lebitur 58. fœdus veſtrum cum morte, item (in illo loco:) non poteris i. e. a-
bolere 59. illam, ac videtur mihi, quòd omnis (dictio) , quæ conjungitur (vo-
eibus:) V & N&Rac Ha omnes ſignificent abſterſionem & remotionem, eſtque-
LI 2 iſta

50. Nam, uti Rabbinitradunt, cameli non ineunt
ſomellas ſuas palam & inſpectantibus homini
bus, confer. not. in d'am ν h. loc.
51. Sed uſa eſt dictione n i e. pulli pro Db-re-
i. e. maribus, ſic quidem myſtica habet expoſitio
quam ſuo loeo relinquimus.
52. Plerique tamen interpreium y exponunt:
pullos aſinorum ſive aſellos.
53. Confer. & hie Gur Arjeh fol. 46. col. 3. med.
* Loci iſtius explicationem vide in notis rev
h. loc.
54 Vel: ut maiorem præbeant ſpeciem, Germ.
damit ſie deſto anſehnlicher ſeyn moͤgen / ita
hic pPy Nin i. e. plenò ocu O, inteipretor, con-
fer. not. in nam Ne h. loc,

Hebr. my,iſtud & quæ ſequuntur, usque ad:

— i. e. Domini (eſt terra &c.) abſunt à
MSto Eiff. 2.
55. Sicuti cap. antec. 31, v. 43. habetur, confer.
cap. ſeq. 3 3. V. 5. u. 3.
56. Vid. Plalmn. 24. v. I.
57. Conlſer. cap. antec. 3 I. V. 3 I. n. 2 3. & not. in
2 n2– h. loc.
* Hebr. aey), in editione ss e ut S in
Berolinenſi huie nomini: Jacobus, præmitti-
tur: NẌ, e. poſt nos (ſcil. venit Jacobus.)

5 8, Vel: abolebitur, vid. Eſai. c. 2 8. v. 18. ubi
in Michlol Jophi exponitur: i. e, remove-
bitur: vid. num. ſeqv. 59.

59. Ita hic ex mente Commentatoris noſtri vertere

volui, alii tranſtulerunt: placare, vide Eſai. c.

268 GENESEOS. CAP. XXXII.

iſta (dictio 2) Syriaca & crebrò (habetur) in Gemara, 66. (veluti) ) i. e. &
abſterſit manus ſuas, item: eupit 22 i. e. abſtergere manus ſuas in viro iſto, 61.
quin etiam in lingua S. Scripturæ pelves Sanctuarii vocantur i. e. crateres au-
rei, 62, quoniam Sacerdos abſtergit manus ſuas in illis, in labro crateris. Verſ. 2 I.
Antè ipſum] (Iſtud: 0 Hy hic idem ſignificat) ac D i. e. antè ipſum, ſie quoque
* ½ (accipitur in illo loco:) violentia ac vaſtatio audiuntur in illa 0 ν i. e. antè me
ſemper, 63, ſic etiam (in illo loco:) qui me ad iram provocant Hy i. e, antè me,
64. eſt & expoſitio myſtica (verborum iſtorum:) P „ (nimirùm) etiam ipſe (Ja-
cobus) irà commotus fuit 6. quòd omnibus rebus iſtis ipſe opus haberet. 66. Verſ.
22. Et undecim filiost ſuos] Dina autem ubinam illa fuit? (videlicèt) arcæ incluſa &
antè illam ſera fuit poſita, ne Eſavus ipſam intueretur ac proptereà punitus fuit Jaco-
bus, 67. quoniam illam à fratre ſuo prohibuerat, forſitàn ipſa eum in melius mutâſſet,
68. quapropter cecidit illa in manum Sichemi. 69. Eod. verſ. 22. Jabboc] Eſt no-
men fluvii. Verſ. 23. Ouicquid ipſe habebat] (Nempe:) pecora & ſupellectilia, 70.
fecerat ſeipſum (Iacobus) tanquam pontem, auferens hinc & reponens illinc. * Verſ.
24. Et

ei (Eſauo) munus iſtud, uti in Gur Arſeh dict.
fol. 46. col. 4. princ. habetur, confer. & Bereſchit
Rabba h. Ioc. prout in 'pa rne ad margi-
nem allegatur.
67. Hoc tamen ſub cenſuram vocatur in Gur Arjeh
£06. Hebr. & ita hic in exemplari Wan me& fol. 46. col, 4. med. confer. etiam hie Bereſchit
in editione Hebraica, quâ uſus ſum, in Bibliis Rabba, uti in an n ad marginem allega-
Bauxtorf. legitur: hirmi. e. in Talmud. res eo. tur.

47: v. I1. ubi in dicto Michlol Jophi ex.
plicatur: TP-) i. e. removere illam, & locus, †
ꝗqui hic in textu ſacro habetur, tanquaàm paralle
Jus ibidem adducitur, confer. & Raſchi not. ad
Exod. c. 32. v. 30.

dem redit, conf. not. ad Ecclel. c. 6. verſ. 2. Sign. † 68. Ad bonam fengem vel meliores mores perdu-

xiſſet, ita amn hic interpretor, videlicèt, ſi
Dina ab Elavo in matrimonium fuiſſet ducta,
nam ſi Sichem propter Dinam in melius mutatus
ac proſelytus factus eſt per circumciſionem, mul-

6 1. Confer, Buxtorf-. Lex. Talm. fol. 1076. ubi
idem locus ex Gittin fol. 56, 1. adducitur.
62. Uti 1. Paralipom. c. 2 S§. v. 17. habetur.
XX Hebr. iſtud & quæ ſequuntur, usque ad:
35 y N DynAi. e. qui me ad iram pro- tò magis Eſavum jam circumciſum in melio mu-
vocant am me, abſunt à Msto Erff. 1. aſt tare potuiſſet. ſic in notis pari m, H. loc.
MStum 2. pro his legit: S& nn y mn 69. De quo vide infrà Geneſ. c. 34. v. 2. in MSto
2 1X i. e. & ſicuti (habetur Hiob. c, 6. v. 28.) Erff. 1. poſt ou n i. e.,. in manum Sichemi
coràm vobis, ſi mentiar. additum eſt: pni Pa i, e. & in manum He-
63, Uti Jerem, cap. 6. v. 7. habetur, ubi in Vul- moris, in MSto Erff. 2. ſic additum eſt: 12
gata eſt: coràm me ſemper.- i. e. filii Hemoris.
64. Vide Eſai. cap. 65, v. 3.
65. Videlicèt: quia in textu ſacro ſcriptum eſt:ſu. cap. 7. v. 15. &2 5, & ad 2. Paralip. c. 9. v.
va y; non verò on, hinc orta eſt iſta ex- 21.
poſitio myfſtica, proùt in Gur Arjeh fol. 46, col. † Hebr. , MStum Erff. 1. pro eo habet: a
4. princ. notatum eſt. i. e. tanquàm aquilam.
66. Nimiruam néenn drenen e die Dys y i. e. * Sic ſerlptum reperitur in Bereſchit Rabba pro⸗
ꝗquia per indignationem ſuam milſerat (Jacobus) 1 ut

70. Hebr. νοhν, confer. R. Safom. ad Jo-

At. MI.
nunm,

Aushteetſuse
epoui

ubantellbn

P.

1.Niee

1n gifi
ni iribosſin
tut Ecollgen
lacobolldh
(Kreluutunt,
(niloloce

—
nr ad majgine
Comcentarnu
conler, & al
N Hehr. ,
ſaties, in Bere
quemendose,
g: à.
W Conſer, hie
ſolgna ii
Aleoatur.
71, Vel: coli⸗
inedltione Hed
Bibliis Bunort
habetut: Wa
Aradic. 1.
i e. liggyityun
tur in Diclion
bricii Bogeriat
Perpix ex t)
culis, nnezil
Buxotki Lerie
ferdſimieelt
dieos ſionißte⸗
brris dan
notamte Buxto

71. el collig
Pax, uti ſam
Nebr. qua uſus
n & in edttior
Käellligaſit

A!

—

10 iſto, 61.

atetes al.
nlenogue

lr E Ant me
an me,

t 66, Yert.

cr inclula &

us fuit heo.
ius mutallet,

oe] Efno.

elledlilia /,

lline.² Verl.

24, Rt
Gur ſereſc.
ler. & hereſchit
nd a0 megi⸗

ur in Gur 4tſeh
am nie Bereſchin
mutginem allegr⸗

ismores pejdu.

F, Vigelickt, ſi
fuilſet ducka,
1weliuswutatus
neiſtonem,mul⸗
min meliomu⸗
h. loe.
6. V. 1 in Moto
anum dichemi,
in manum He⸗
Umelt: M

Klom a0 ſo⸗

Paralip,c, g e
eo habet: Wn

it Rebhe, plo⸗
t

CAP. XXXII.

GENESEOS.

269

24. & remanſit Jacobus Oblitus ille erat ampullarum *† parvarum & ad illas (toilen

—„

das) reverſus erat. *⅜ Eod. verſ. 24. Es lubtatus eſt vin] Menachem (iſtud: PN

expoſuit VNNNi. e. & pulverem excitavit virà voce P&& quoniam pulverem exci

tabant pedibus ſuis propter commotiones ſuas; mihi autem videtur, quòd fignificet:
PN'Ni. e. & alligavit ſe, eſtque lingua Syriaca, (veluti habetur alibi:) poſtquàm
P Ni. e. conjunxi 71, memet ei, item: P N) i. e. & adhæſerunt 72, ei, (dictio)

PD ſignificat )i, e. connexionem (ſive ligationem,) ſic enim mos eſt duorum,

qui viribus ſuis nituntur alter alterum proſternere, ut brachiis ſuis ſemet complectan-
tur & colligent; 73. exponunt autem Rabbini noſtri,* quòd iſte (angelus, qui cum-
Jacobo luctatus eſt,) fuerit princeps Eſaui. 74. Verſ. 25. Et movit * ſe Remotum-
(ſive luxatun?) fuit (acetabulum) de loco compagis ſuæ, hux (verbo ?P) fimile eſt
(in illo loco:) ne fortè ?pNi. e. removeat ſe5. anima mea à te, ut ſignificet remotio-

LrI 3 nem.

ut ad marginem allegatur in 'nar r' ſuper
Commentarium Raſchi h. loc. ubi vide ſis notas,
confer. & Jalkut Part. 1. fol. 39,:col. 1. fin.
XX Hebr. , in Baſileenſi habetur: )a i. e.
facies, in Berolinenſi: =. . e., laquei, utrum-
que mendosè, ut puto, confer. hic Cholin, fol.

XXX Confer. hic dict. tractat. Talmud. Chullin,
fol. 9 1I. a. uti in a rν h. loc. ad marginem
allegatur.

71. Vel: colligavi, ſic verto hic νν⅛, (prout
in editione Hebraica, quâ uſus ſum, legitur, in

Bibliis Buxterf. ut & in exemplari 'no
habetur: inN i. e, celligarunt, conjunxerunt,)
à radic. P2* , quod idem ſignificat, ac w
i. e. ligavit, unde eſt P2* ligamen, prout habe-
tur in Pictionario Syro-Chaldaico Gvidonis Fa-
bricii Boderiani, quod Bibliis Regiis in fol. Ant-
vverpiæ ex typographia Plantiniana 1572, ex-
cufis, annexum eſt 3 ſignificatie autem iſta in
Buxtorfii Lexico Talm. fol. 16. omiſſa eſt, huic
ferè ſimile eſt verbum pᷣa, quod apud Talmu-
dicos ſignificat: conjungere, idem, quod He-
Dræis pa ut Baal Arnch explicat y fol. 14. 2.
notante Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 343.
72. Vel: colligarunt, conjungerunt ſe, Hebr.
aN, uti jam ſupra dictum, fic in editione
MHlebr. qua uſus ſum, habetur; in Bibliis Buxt.
ut & in editione non re legitur: 5Nne) i.
g6. & colligavit, conjunxit ſe, vide num, antee:

71. confer. & not. ad librum Prec. Iud. part. 2.
p. 77. a. princ. ubi eadem, quæ hic, habetur
explicatio verbi paè,
7 3q. Sic Germani de eo, qui cum altero pugnam
ſive certamen iniit, dicere ſolene: Er hat mit
ihme angebunden,
*X Vide Bereichit rabba, ſicuti ad marginem alle-
gatur in nom WD ſuper Commentar. Raſchi
h. loc, it. Cholin, fol. 97. a. & b.
74. Vide Hoſe. cap. 12. v. 5. ibique not. n. 2. ubi
etiam de iſto angelo ſeu principe Eſavi ſermo eſt,
vide & not., in pnn M h. loc. & D. Wa-
genſeil. S ot. pag. 480. n. I5. it. Cap. ſequ. 3 3. V.
10. n. 8. ac Lightfoot. cap. 12.v. 31. p. 1099. e⸗
dit. Lipſ. ubi princeps Edom exponitur eſſe Sa=
maél.
XX Hebr. yor anté verbum iſtud in MSto Erff. 2.
atque in Berolinenſi, ut & notis Ratchianis edi-
tionis „] ' nS uneinulis incluſa & addita ſunt
iſta: osion nen n ee e een en
r ie Pns eh ne wey rn i. e.
Verl. 25. Et tetigit nervum femoris ejus] Infe-
feriot pars coxæ, quæ infixa eſt ſuperioris co-
xendicis parti dicitur r'o, quoniam caro, quæ
ſuprà illam eſt, habet ſpeciem anſæ, quæ in olla eſt,
de qua verſione vide mox n. 77. h. verſ. & n. 7 9
abſunt autem à Baſileen ſi.
75. Vel: recedat, ita hic ex mente autoris noſtri
expono verbum iſtud, quod Jerem. cap. 6. v. g.
habetur, eodem modo & in Michlol Jophi ad

diet.

GENESEOS.
nem, & in Miſchna (habetur:) vP) i. e. ad removenda ova (ſive teſticulos) eorum,

270 CAb. XXXII.

ad eradicandum radices eorum. Eod. verſ. 2 5. Er tetigit nervum 76, ſemoris rjus]
Inferior pars coxæ, 77. quæ infixa eſt ſuperioris coxendicis parti, 78, dicitur ), i. e.
acetabulum, quoniam caro, quæ ſuprà illud eſt, habet ſpeciem anſæ, quæ in olla eſt.
79. Verſ. 26. Quia aſcendit aurora] Atque ego canticum dicere debeo. 380. Eod.

verſ. 26. Benedixeris mibi] i. e. Confirmaveris à1. mihi benedictiones, quibus pater

meus mihĩ benedixit, contrâà quas Eſavus litem mihi movit. 82. Verſ. 2 8. Non Jaeob]
Non dicetur ampliùs, quòd benedictiones tibi evenerint per ſupplantationem & frau-
dem; ſed per principatum 83. ac manifeſte, 24. & deinceps Sanctus ille Benedictus ſe
tibi revelabit in Bethel nomenque tnum mutabit atque ibi benedicet tibi, 85. ego quo-

que ibidem ero & conſirmabo 86. tibi illas (benedictiones) atque hoc eſt, quod ſcri-

ptum

dict. cap. 6. v. 8. explicatur, ut ſcil. ſignificet

bn i. e., remotionem alicujus rei è loco ſuo, à

rad. y* vel yp), prout ibidem habetur, confer.
bic Chulin, fol. 90. b. & fol. 96. b. it. Ceritut
fol. 2 1. a.
76. Sic Vulgatæ autor tranſtulit vocem 2, alii
vertunt: commiſſuram, compagem, Junii ac
T remellii verſio habet: acetabulum, LXX. za
r Xα , latitudinem, confer, hic Peſachim,
fol. 22. a.
77. Ita hic verto rip: nonnullireddunt: os fe-
moris, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1999.
78. Hebr. mla", prout in editione Hebraica,
quà uſus ſum, haberur, alii legunt: noymh-
Chald. &rnehand, vid. Buxtorf. Lek- Talm. tol.
2033. confer. K. Sal. ad Eccleſiaſt. cap. 12. Vv.
5. ubi Gallicè verti &h i. e, hanche in editione
HBebr. qua uſus ſſum, ibidem corruptè legitur
Maw.
79. Huic additioni ſimilem vide ſuptà Geneſ.c. 6, v.
11. n. 5 §. & Geneſ. c. 30. V. I 1. n. 24. confer.
Sign. ** h. verſ.
80. Velz; hymnum canere debeo, nempè: matu
tinum, Hebr. a, ſic etisam in Berolinenſi hic
additum eſt, Judæi enim credunt,, quêd noctu
portæ coœ eſtes clauſæ ſint & angeli taciti ac ſilen-
tes apud illas ſedeant; mané autem hymnum co
ràam Deo cantent, vide Buxtorf. Synag. Jud. cap.
9. pag. m. 149. nonnulli Rabbini locum hunc
ita exponunt, nempe, quòd angelus iſte, qui cum
Jacobo luctatus eſt, nullum hymnum Deo ceci-
nelit jam inde à tempore creationis ſuæ;

ſed quòd tunc tempus advenerit, ut hymnum
caneret matutinum, confer. Bereſchit Rabba h.
loc. ut & tract. Talm. Chullin, fol. 9 1. b. & fol.
92. a.

91. Approbaveris, conſenſeris, id enim verbum

AR., quod hic habetur, notat, vide verſ. ſeq. 2 8. h.
c. ibique not. n. 86. confer. & Gur Arjeh fol.
47. cGl. I. pring. ac not. in pan n h. loc.
892⸗ Coutendit, rixatus eſt, Hebr. dyanyyn, confer.
quæ ſuprà ad Geneſ. c. 29. v. 32. n. 4 52 notata
ſunt, in MSto Erff. z. pro yoyn habetur. nyn
res eodem redit, poſt illud: rhy ayn, in
editione nm & in Berolinenſi addita ſunt
iſta:n ne ee n rn ien ree
prn Ry y ni n deren deree
i. e, hic dubium ortum eſt R. Salomoni, dicere
(enim) debuiſſet (S. Scriptura:) a i. e. S
benedixeris mihi (pro: anaa) ſed (R. Salomo
hie ad dubium iſtud removendum hanc fecit ex-
plicationem, nempe: ſi) confirmaveris, (ſeu
ceonſenſeris) &c. prout perſpieuè habetur in Zoher,
in Paraſcha:⸗ n, columna 7 %. ubi quære-
83. Imperium, domingtionem, Hebr. ταν, re-
ſpicirur autem hac voce ad nomen 7Xα*α,
quod à “ hic deducitur, dum dicitur ,
by rr i. e. princeps fuiſti cum Deo, vide
infr. Geneſ. c. 3 5§. v. 10. n. 17.
94. Hebr. 'in MYAn 1i. e. retecta facie, apertè, non
tectè & fraudulenter. .
8 5. Vide infià Geneſ. dict. cap. 3 5. V. 10. n. 17. S&
in p- n h. loc.
86. Vide, quæ verſ. antec. 2 6. n. 81. notata ſunt.

õ

4
“
D

C. XAI

am feperitn
um, kerit 1
pethel repenn
elus:) Cilatiea
Peobusſla
Po) ilas ben
2ſangelus
F. Focd. ren
prandliſ
cettucn, ſed

NuN 1 ges

ei, raccipit
murn, 4 gnod l⸗
tGemautemm
a heetvchab⸗
ſoc, etl. 31.
ehatur N/
lgit nobis an
Cur vocaturn
. Vel: primi
nins ac Ien

(aP. 12. V. F.
z . V. 10. hin

h. Alii tectins

gunt, nempe,
Tremellii not
89. dieti verſ.

Hedr. rn

Wie
3N Hebr. e, i
tum tepetiur.
po. Nimitumia
bus paulo zm
(Cholin, fl,
91. Confer, Gun
not. in e
921, je: in ioſt
ſupra Genel.
ſol 47,. 0l. 1.
ſutiin Op⸗
33 uahebre

Ahxrn.

l10)
los eoruh,

feports u

2 in olla l.
d ko. Pod.
Auibus patet
8 Nn Juoh
Onem &ktau.
Benediicus ſe
18. 680 quo.

k, quod ſci.

Ptum

—

fit, ur hymnun

Aelchit Rabbah.

l.gt, d Klo.

idenim vebun

te verlleg..h.
Gur Arjeh ſol.
n hloc.
„ e, conlkef.

1. h, 4 ſ. otna

n habetat. M)
n, in

inenſiadcdita ſam
;
Nw e en

N een
alomoni, dicele

) Mn i.e &

Ed (A. öaloo

um hanc fecit e'⸗
Grmavetis, (eu
habetur inZoher,
g. ubi qucte⸗
Hebr. imd, ke⸗

gomnen ed
dum- dicitut
gi cum Deo, ide

leie ,perte, non
. V. 10. H⸗ 17,&

5I. notalz lunt⸗

CAbP. XXXII. GENESEOS. 27I

ptum reperitur: & invaluit 87, ad angelum & præpotuit, flevit & ſupplex rogavit il-
lum, flevit angelus; 88. ſed quidnam ſupplex rogavit illum (Iacobum? nimirùm) in
Bethel reperiet illum (Deum) atque ibi nobiscum loquetur, (ac ſi dicere voluiſſet an-
gelus:) dilationem mihi concede, donec loquatur ibi nobiscum (Deus) ſed noluit-
Jacobus (dilationem concedere,) quamobrem (angelus) invitus confirmavit ei (aco-
bo) illas (benedictiones,) & hoc eſt illud: & benedizit ei ibidem, 89. rogaverat enim
* (angelus Jacobum,) ut dilationem ſibi concederet; ſed noluit (concedere jacobus.)
† Fod. verſ. 2 8. Et cum hominibus] (Videlicèt) Eſauo & Labane. Eod. vérſ. 2 .
&ravaluißi] IIlis. 90. Verſ. 29. Car id quare] Non eſt nobis nomen fixum (ſive
certum; )ſed mutantur nomina noſtra pro ratione præceptorum miniſterii legatio-
num, ad quas (obeundas) mittimur. 91. Verſ. 3I. Et ortus eſt ei] (Particula ) i. e.

ei, hic accipitur, pro ) i. e. in commodum 92. ejus, ad ſanandum ipfius fe-

mur, (quod luxatum erat,) veluti dicitur: Sol juſtitiæ & fanitas in radiis 93. ejus; to-
tidem autem horis, quibus (Sol) ad occaſum feſtinaverat propter illum, 94. quando is
ex Beer Schaba egreflus erat, feſtinaverat ille ad ortum propter ipfum (Jacobum-.)
Eod. verſ. 3 I. Et ipſe] Claudicabat, quando Sol exoriebatur. 9⁄. Eock. verſ. 3 I. Et
oriebatur ** ei Sol] Dicere ſolent homines: quando perveniehamus ad locum N. il-
Iuxit nobis aurora, hic eſt ſenſus literalis (iſtius loei.) Verfſ. 32. Nervum luxatum

Cur vocatur nomen ejus UN :? quia NHW i. e., ablatus erat 96. & loco ſuo &

exſi⸗

87. Vel: principem fe geſſit cum angelo, ſic ju-- radiis, vid. Malach. cap. 3. v. 20. n. 3. & D. Maji
nins ac Tremellius verterunt locum, qui Hoſe. Theol. Jud. Loc. 9. S. 5. p. 159.
cap. 12. V. 5. habetur, confer. & infr. Geneſ. c. 94. Videlicèt: Jacobum, confer. fuprà Geneſ. cap.
35. V. 10. ihique not. n. 17. . 29. V. I I. ibique not. n. 34. Vvide & not. in α
38. Alii rectius, ut puto, iſtud de Jacobo intelli: W h. loc.
zunt, nempe, quòd ipſe fleverit, confer. Junii ac 95. Nempe: o vn& eReW i. e. quando
Tremellii not. ad Hofe. dict. cap. 12. V. “5. incipiebat Sol oiri, ſic in notis .
9. Sicuti verſ. ſequ. 29. b. cap. habetur. h. loc. ſed poſtquam Sol jam exortus erat,
X Hebr. armn W, hæc & ſequentia;, usque ad: Sh i. e. ſanatus fuir jacobus, ita in Gur Ar-
—v Nh i. e. ſed noluit, abſunt à MSto Erff. 2. jeh fol. 47. col. I. med. exponitur, ut & in no-
Xx Hebr. ao)), ſic etiam in MSto Erff. I. hic, addi- tis 'nor inov h. loc.
tum reperitur. WXX FHebr. 7 N,‚ hæc & quæ ſequuntur, usque ad:

90. Nimirum: angelo & hominibus iſtis, de qui. Wi A1 i. e. hic eft ſenſus literalis, abſunt ab

bus paulo ante dictum, confer. hic tract. Talm. utrO; MSto Erff. confer. hic tract. Talm. Sanhe

Cholin, fol. 92. a. drin. fol. 9 5. D. ac Chulin, fol. 9 1. b.
„1. Confer. Gur Arjek h. loc. fol. 47. col. f. med. 96. Scil. nervus, I. X X. ver terunft: 70
& not. in a h. loc. D . 756ρ, 5 Svaa ρα*, hervum, qui emarcuit, ſic
92. Sive: in ipſius utilitatem, illius gratiâ, confer. tiam Vulgata, oſephus Antiqu. I. I. c. 19. vo-

ſuprà Genef. cap. 24. V. 7. n. 11, It. Gur Arjeh cat 7 ,ονιrô Xαατ nervum latum, ita &
. . * .
fol. 47. ol. I. med. ut & Bereſchit, Rabba B. oc. S. Hieron. I. I. adverſus ovinian. Tom. 2. fol.

ſicuti in SDa meY' ad marginem allegatur. m. 3 0. edition. Baſileenſ. 1553. vid: num. ſeq.
93. Juxtà Hebr. Da ai, e. in alis eus, metaphoric? pro 97.

GENESEOS.

exlilierat; “7. ſigniſicat autem (hic verbum ) exſulitionem 98. ſic (accipitur in il-
lo loco:) NW i. e. exceſſit 99. potentia eorum, ita quoque (accipitur in illo loco:)
quia Nii. e. abſtulit 100, mihi Deus omnemiaborem meum.

CAP. XXXIII.

272

CAP. XXXIII

VErſ. 2. Et Leam ejusque ſilios poſteriores] Quod poſterius fuit, id magis charum
extitit (Jacobo.) Verſ. 3. Tranſivit † antè ilos] Cogitabar (Jacobus,) i im-
probus iſte venerit ad pugnam, primò contrà me pugnabit. Verſ. 4. & anπα.
plexus eſt illumj Commovebantur viſcera ejus (Eſaui,) quando videbat eum (Jaco-
bum) ſeſe incurvantem ad terram omnibus illis incurvation bus. Eod. verſ. 4. Ee
oſculatus eſt ilum] Puncta ſunt poſita ſuper illud (verbum Ppν,) ſuntautem diver-
ixæ hac de re ſententiæ (Rabbinorum) in traditione Talmudica t. (libri) Siphre, 2. non-
nulli dicunt, punctationem iſtam indicare, quòd (Eſavus) non ſit oſculatus illum (la-
cobum) toto corde ſuo, * dixit R. Simeon, Ben Jochai, traditio iſta recepta eſt (nem-
pe:) manifeſtum eſſe, quòd Eſavus oderit jacobum; ſed quòd iſto tempore ** inca-
luerint viſcera ejus & oſculatus ſit eum toto corde ſuo. Verſ. §. Quinam ſunt iſti ti-
bi] Quinamlſunt iſti tui? 3. Verſ. 7. Acce ſit Joſephus & Rachel] In omnibus (aliis)
accedebant matres antè filios; ſed quoad Rachelem Joſephus antè illam accedebat,
cogitabat (quippe Joſephus,) mater mea decora eſt aſpectu, fortè improbus iſte oru-
os

& à radic. i. e. obliviſci, deducitur, commu-
niter autem à rad. ) derivant.
Confer. bic tract. Talm. Peſachim, fol. 7. b. &
rat vel receſſerat, ſic Hebr. yy hic expono, con- Sukka, fol. 39. a. item Megilla, fol. 21, b. ac
fer. not. ad erem. c. 2 3. v. 39. num. 33. & 34.] Nidda, fol. 63. a. Z
it. not. ad Geneſ. 2 8. v. 11. n. 3 I. it. tract. Talm. 1. Hebr. &rvdn Barajetha, de qua voce vide Bux-
Nidduſchin, fol. 2 1., b. torf. Lex. Talm. fol. 348.
9§. Hebr. ANo, de qua voce vide, quæ ſuprà ad 1. De hoc libro vide o ed & Buxtorf. Bi-
Genel. cap. 24. v. 42. n 7 5. notata funt. bliothec. Rabbin. ubi, quisnam ejus autor ſit, ex-
99. Vel: ablata fuit, defecit, periit, fic verbum ponitur.
iſtud, quod Jetem. c. 5§ 1. v. 30. habetur, in
Michlol Jophi ibidem exponitur, vid. ibid. n.
18.
100. Vel: removit à me, à rad. &), ſic autor no-
ſter hic explicat id, quod Genel. c. 41. v. 5§ 1. ha
betur; Vulgata tamen ibidem babet: obliviſci
me fecit, idquejuxtà LXX. interpretes, qui trans-
tulerunt: vDJaει α s Snτ*—⁰αιςσα, atque hane
verſionem plerique interpretes recentiores ſeqvu-
ti ſunt, uti & in Nichlol Jophi ibidem habetur

— 7. it. Horajot, fol. 12. b. & Chulin, fol. 91. 3.
& 134. b. .R “
97. Nempe: ex loco ſuo, ubi eſſe debebat, abceſſe

hic ad marginem allegatur, ubivide etiam notas.
X Hebr. dyw i. e. hora, in editione Dman n

vice (Gã.)
3. Nam 7 i. e. tibi, hic ponitur pro 19 i. e. tui,
qui ad te pertinent, conf. cap. antec. 3 2. v. 17.
ibique not. n. 5 5. it. verſ. ſeq. 8. h. cap. h. 5. ac
not. in NhNM MS= k. loc. B

* Confer Bereſchit Rabba h. loc. uti inbnn nd

ut & in Berolineniſi pro eo habetur: y i. e.

(N. Wul

—,—’—
o aosinill

iotues 1

„ Vetl 8.⸗
mnr, aWas b
Olnnesiit t
geducebantz.
jnillumkbln
Uiteſponen
gerebagtel
bantitenun:)
(tanden licel
noltt eltis. 6.
N. Ver

mn Gidn i

n6.] be. 6
ogtidem ri
gel gbia ridi
ciis) gdiat
ſi;ſedcur m
ket klaro abe

jameinonpoll

mihifuiſti, ſe⸗
Placationem

—
4. Hæcvedbt, 4
habentur, hon
Aii: ſoper tonn
lis vid. igterpr
V. 11. 8. 174.
5. Dtenim ) prd
reilſhe a⸗
in Gum w
6. Vel: nolleann
habebimus, e
7. Nempd: quns
eperat, zide n
conker. & Ber
dWdmargin

A.XxN.

cipiturin il.
n Uoloeo,)

nagis chatues
1obu,)i im.
etl. 4. en.
t eum (Jaco⸗
. vetl. 4 bt
tautem diyer⸗
phre, ¹, aon⸗
tus illumn (a

ptn eſt (nen.

pote 1 incr
nan ſunt iliti⸗
hmnibus (alis)

Ain accedebat ,

Obus iſte ocu⸗
los

—
educitur, commu⸗
.
Uchim, ſol,,b &
lla, ol 21 b&

lun ſoce iigebix⸗

po & Puxtort. Bi⸗
nejus auo li,er⸗

e. uti inden
bivide etiam notas⸗

ione o n

babetur:? O) ne⸗

rpro „ ie, tui,
P. AMer,31. . 17.
.8, hihene ,

CAP. XXXIII. GENESEOS. 173

los ſuos in illam conjiciet, ſtabo ex adverſo ejus & impediam illum, ne eam propi-
us intueatur, hinc meruit Joſephus benedictionem, (de qua infrà dicitur:) * hy
4. Verſ. 8. Quæznam tibi Gunt) omnes turmæ] i. e. Quænam (ſunt) omnes (iſtæ) tur⸗
mæ, quas obviam habui, quæ tuæ ſunt, 5. ac ſi diceret: ad quemnam finem ſunt tibi
(omnes iſtæ turmæ?) ſenſus literalis S. Scripruræ (intelligendus eſt) de illis, qui munus
deducebant; expoſitio autem allegorica eſt, (quòd) turma angelorum occurrerit, qui
in illum (Eſavum) ejusque viros fecerint impetum, dicentes: ad quemnam ſpectatis?
illi reſponderunt: ad Eſavum; ipſi verò (angeli) ſic dicebant: percutite; iſti verò re-
gerebant: deſiſtite, hic eſt filius Iſaaci; aſt illi nullam ejus curam habebant; (dice-
bant iterùm:) nepos eſt Abrahami; verùm illi ne(ſic quidem) ipſius curam habebant,
[tandem dicebant) frater jacobi eſt, (tunc) reſpondebant eis: ſi res ita ſe habet, vos
noſtri eſtis. 6. Verſ. 9. Sit tibi, quad eſt tibi] Hic conſenſit ei (Eſavus) in benedictio-
nes. 7. Verſ. 10. Ne quæſ́] Ne quæsò dicas mihi ita. Eod. verſ. 10. Si obſecrò in-
veni gratiam in oculis tuis, accipe munus meum de manu mea, quia idcircò vidi faciem tu-
am &c.] i. e. Quoniam decet* ac conveniens eſt, ut munus meum accipias, quan-
doquidem * vidi faciem tuam, quam perinde æſtimo, ac ſi conſpexiſſem faciem an-
geli, quia vidi principem tuum, 3. prætereàâ (conveniens eſt, ut ideò munus meum ac-
cipias,) quia te benignum ergâ me exhibuiſti, dum iniquitatem meam 9. mihi remi-
ſiſti; ſed cur meminit (Jacobus) viſionis angeli? (nimirùm) ut timorem ſui incute-
ret Eſavo isque cogitaret: vidit (Iacobus) angelos & incolumis evaſit, (quamobrem)
jam ei non poſſum prævalere. Eod. verſ. 10. Et propitius mihi fuiſti] Reconciliatus
mihi fuiſti, ſic omnis (dictio) ε , quæ habetur in S. Scriptura, ſignificat )νz, e.
placationem (ſeu reconciliationem,) appaiſement, * linguâ vernaculàâ (ſic accipitur
in

4. Hæc verba, quæ infrà Geneſ. cap. 49. v. 22.
habentur, nommulli verterunt: ſuper oculum,
alii: ſuper fontem, LXX. &aàwros, deſiderabi-
Tis, vid. interpretes ibid. ut & noti ad dict. c. 49.
v. 22. n. 174.

5. Etenim 77 pro 77 ponitur, vide, quæ ſuprà

ad ver ſ. 5. h. cap. n. 3. notata ſunt, confer. & nmot.
. N 13 3 . Hebr. Wνü perverſitatem meam, peccatum

in =R NDS h, loc.

6. Vel: noſtratum eſtis partium, pacem vobis cum
habebimus, confer. & not. in oaας me, h. loc.
7. Nempè: quas Jacobus à patre ſuo, Iſaaco, ac-
ceperat, vide ſuprà Genel. c. 27. v. 2 3. S ſeqꝗq.
confer. & Bereſchit Rabba h. loc. uti in no
tPa ad marginem allegatur, ubi vide etiam no-
1253.

*X„ Hebr. ει1, in MSto Erff. 1I. pro eo habetur:
Xτ i. e. conyenit.
* Vel quoniam, Hebr. »y, confer. hic not.
ad Püalm. 119. verſ. 127. num. 8 1. & 92. it.
tract. Talm. Sukka, fol. 5. b. & Sota, fol. 4 1. b.
8. De quo vide cap. antec. 32. verſ. 24. ibique not-
D. 7 †-

meum, offemam meam, dum per ſupplantatio-
nem ac fraudem à patre meo benedictionem im-
petravi, de quo vide ſuprà Geneſ. c. 27. v. 27.
confer. & not. in S⸗ reν h. loc.
**† Sic reddo hic wandeDe, quod Italicâ termi-
natione habetur, confer. quæ ad Exod. c. 25.
v. 2. mim. I. notata ſunt de hac voce, ut & not⸗

ad Eſai cap. 60. v. 10. num. 7.

M m

27 GFNESEOS. CAb. XXXII.

in illo loco: quia non ½ )) i. e. ad beneplacitum (ſeu placationem) erit vobis „100

oblationes (enim) offeruntur ad placationem & reconciliationem, ſic quoque (in illo
loco:) labia juſti nôrunt ½ ) 1. i. e. nôrunt placare & reconciliare. Verf. 11. Be-
nedictionem meam] i. e. Muſus meum, donum iſtud, quod affertur ideò, ut quis al-
terius faciem aſpicia:, interdum aliud non affertur, niſi (ſolm) ad ſalutandum, o-
mnis (dictio) 2 , i. e. benedictio, quæ fit, ut quis alterius faciem aſpiciat, veluti
(habetur in illo loco:) Ri. e. & benedixit jacobus Pharaoni, 12. item: facite-
mecum i. e. benedictionem, 3. uti Sancherib (dixit,) ſic quoque (in illo loco:)
ut ſalutaret illum 12 ]i. e. & ut benediceret ei, (prout dicitur) de Thoi, rege
Chhamat, 14., omnes iſtæ (benedictiones) ſignificant ſalutationes, linguâ vernaculà:
ſaluer, 15. ita quoque* (hoc in loco) 1) (ſignificat Gallicè:) mon ſalut. Eod.

verſ. 11. Quæ allata eſt tibi] Non laboràſti propter illam; ego verò laborem fuſce-
pi, ** ut illam afferrem, donec ad manum tuam perveniret. Eod. verſ. IT. Gratio-
5à mihi largitus est] (Litera) Nun prima (in verbo 03 ) eſt dageſſata, quoniam illa-

uſurpatur loco duarum (literarum) Nun, 16. nam dicendum ei fuifſet: 0, non-
enim eſt (verbum) ſine duplici Nun ac tertia (litera) Nun eſt ſervilis, veluti (in

iſtis verbis:3 & .. 17. Eod. verſ. I I. Sunt mibi omnia] i. e. Omnia, quæ

mihi ſufficiunt; aſt Elavus ſuperbè dixit: funt mihi multa, 18. ſunt mihi multo plura,

quàm opus habeo. Verſ. 12. Profßciscamur] (Verbum q hic ejusdem eſt formæ.)

ſicuti p& * & , * quæ idem ſunt, ac ?D& & H ., ita etiam hic Oo eſt,

velut ?O; ¹9, eſt autem (litera) Nun fundamentum 20. in verbo (78,) Onkelos hic

inter-

10. Vide Levit. cap. z2. V. 20. confer. & Jerem. reſchit rabba ad marginem allegatur.

cap. 6. V. 20. 16. Confer. cap. ſeq. 34. V. 16. ibique not. n. 16.
11. Vide Prowerb. cap. 10, verſ. 32. ibique Raſchi 17. Pro: miy & MIYnf, vide ſuprà Geneſ. c. 30.
noe. . v. 10. & Hiob. c. 3 1. V. 15.

12. Uri infraà Geneſ. cap. 47. v. 7. habetur, ubi
vid not. n. 16. 5

13. Vide 2. Reg. cap. I 9. verſ. 31. ibique R. Sa

lom. not. ut & not ad Eſai. cap. 66. v. 3⸗ Hum. 9.
14. Sic uti 2. Samuel. cap. g. v. 10. habetur.
15. Ita hic explico: Nν (ſic enim Gallieô idio-
. 5 W. ————
mate legendum puto: pro Nεα2 uti hie apud

autorem noſtz um haberur) quod Iltali dicunt:
ſalutar, Latini ſalutare, confer. Ralchi not. ad

2. Reg. cap. 5. V. 15. it. ad Geneſ. c. 35· V. 9. n.

16. MStum quoque Erff. z. hie habet: VNe

., e. Saluéër.

* Hebr. I & hoc & quæ ſequuntur, usque ad: 2
10. Sive: radicalis, uti Grammatici loquuntur,

dvi. e, ſalut „ abſunt ab utroque MSt. Erff.
g Vide not. in d'nam rouw h. Iloc. ubi etiam Be-

Ig. Id eſt: plùs, quàm opus habeo, poſfideo,
ita ſecundum mentem autoris noſtti explican-

dum eſt, quod ſuprà verſ. 9. h. cap. Habetur,

vid. & not. in M☚π ν h. loc.

* Poſt: Aynv in utroque MSto Erff additum eſt:
UsHTi. e, orationem, meam v. Pſalm. 84. v. 9.

xx In utroque MSto Erff. pro rm habetur r

yan i. e, miſit puellas ſuas, vid. Proverb. c. 9.v.

19. Litera igitur Heh in fine redundat, confer. verl.

ſeq. 1I4. h. cap. ibique not. n. 2 8. vide S nat. in

naI T' h, loc. ac tract. Talm. Chagiga, fol.

5. b. & Avoda Sara, fol. 8. b.

vid. dict. verſ. 14. h. cap. n. 3 1.

confer. Sota, fol. 5. a. & Bava batra, fol. 17. a.

CA. XNI

intetplelatns
camm,
bonumifuc
0d0,quötu
cedis grad.
ſghiicat ec
nilicat lide
Patrulus ier
enkantees,¹).
in vin adeuliu
(Getbump)
notat) P.
Prolongez ie
Eod verl. 14.

(liten)tleht
muenn Didin

luti ccipituri
eniter mihi
fundamento⸗
Eodæ.i/. .
hiinjuncame

—

11., Vel: peiin

ſiefend Symm
tecutmm iter fat
s1, Pradiam
ronin 1: zar
ne tui, perit
nOt Nd 1. Ch
22. kka Hebr. )
tere volui, ü
tur Mie⸗
t15, nem ſe,
TA, quod
ſtulit: foetæ
1 . Vid. Thren

14. Drout Lſai⸗

Raſchi not.
r hollnhyi,
izdditur:

. MININ.

yobis, 10,
qe (inillo
ſ
el.11. e⸗
Ut gois al
Utancdum d
elgt, Feluti

tem: facite,

inilloloro.)
remmaerſ :
ſalut, Lod.

borem fuſce⸗

uoniam illa,

3,non,
lis, velun in
Omnia, gue
imultoplata,
emn ell forme..)
hieſydeſt,
Onbelos bice
intett

———

egator.

ibique not, n. 10
upra Genel c, 0,

habeo, pollideo,;
is noſtii epilcen
h. cap. habefut,
abilra, iol. 17 ,

0

undat eonlen fet.
19. heAnct n
ralm. (hagiga,to

matiei loquuntan,

l

Eiff addium eſt:
1V. lalmn. 4,1.9⸗
y habetur N
id. Peoreib L,9,AN.

CAP. XXXIII. GENESEOS. 275

interpretatus eſt: proficiſcere & eamus; dixerat Eſavus jacobo: proficiſcamur exinde

& eamus, Eod. verſ. 12. A/que iboò regione tui] Æqualiter tibi, 21, (ac ſi diceret:

bonum iſtud tibi faciam, ut dies itineris mei prolongem ac paulatim progrediar eo
modô, quò tu opus habes, atque hoc eſt illud: & regione tui i. e. eodem, quo tu pro-
cedis, gradu. Verſ. 13. Lactantes mibi incumbunt] Oves, & armenta, quæ lactant 22.
mihi incumbunt, ut illa ſenſim ducam. Eod. verſ. I13.Lactantes] (Dictio —,
ſignificat pecudes fœmellas,) quæ educant ent 1. E. foetus ſuos, (nam p ) ſi-
gnificat (idem, atque in illo loco:) ) v i. e. parvulus ac lactens, 23. item „v i. e.
Parvulus dierum, 24. item: & duas vaccas — Hy i. E. foœtas *** linguà vernaculà .
enfantées. 25. Hod. verſ. 13. Fft pulſaverint eas uno die] (Nempe) ſi impulerint eas
in via ad curſum, 26, omnes pecudes morientur. Eod. verſ. 13. Et puſſaverin! eas]
(Verbum Pp hic idem ſignificat, quod in illo loco:) vox dilecti mei P (quod
notat:) OH) i. e. pulſat fores. 27., V erſ. 14. Z. ranſeat quæſò aominus mens. Ne quæsòè
prolonges dies itineris tui, tranlſi, ſicuti ire conſueviſti, quamvis longius Procedas.
Eod. verſ. 14. Ircedam] (Iſtud: & hic ponitur pro:) & ſuperflua eſt

(litera) Heh, ſicuti (in verbis iſtis:) N& WV„NνHν:- 8. Eod. v. 14. Ad lentitadinem

weam] (Dictio: O hic ponitur pro:) L 8 “ ſignificat (O 89) qui erem „(ve-
luti accipitur in illo loco:) quæ vadunt DNi. e. quiet& :9, item (in illo loco ? DN i..
leniter mihi (tractate) puerum. 30. Eod. v. 14. Leniter] Lamed (in dictione PNO)eſt de
fundamento nec inſervit 31. (ac ſi diceret jacobus:) deducam pecudes) pro quiete mea.
Eod. v. 14. Pro modo operis] i. e. Prout requirit ambulatio pedis mei & opus, q uod mi-
hi injunctum eſt, ut illud deducam. Eod. verſ. 14. Et juxtà pedem natorum Secundùm

M m 2 illo-
21. Vel: perinaè& ac tu, eodem ſive pari paſſu, ſcil. de Philiſthæis eſt ſermo, vid. I. Samuel.
ſie ferè Symmachus: r &âρν*v αςο, ut un cap. 6. V. 7.

tecum iter faciam, LXX. ropsvo ααα 57% 2,661 1 5. Ita hic reddo draPaN, in MSto Erff. 1. ha-
s;y, gradiamur in rectam (viam) Schol. eeen bpetur: wm ae 1 c. enfanteurs, quod Latind
gozeen Zis *τοανα proficiſcamur & regio. v„ertere pofſis: fcetas.
ne tui, perinde, utin Hebræo habetur, confer.
not. ad 1. Chronic. cap. 5§. v. 11. n. 1 4.
22. Ita Hebr. yy, ex mente autoris noſtri ver-
tere volui, ſic quoque in Michlol Jophi exponi:
tur aHi. e. lactantes. Vulgata habet: fe:
tas, neq pè, quæ uterum ferunt, LXX. oxsn-
evrat, quod vetus interpres Latinus etiam tran
Qulit: fœtæ ſunt.

126. Id eſt: ſi præter morem ſolitum impellantur
pecudes & ad curſum adigantur, bene Germa-
nica D. Lutheri verſio: Wenn ſie uͤbertrieben
wuͤrden.
27. Wide Cantic. cap. 5. v. 2.
2 8. Vide, quæ luprà ad verſ. 1I 2. h. eap. n. 19. no-
tata ſunt.

23. Vid. Thren. cap. 2. V. 11. —
24. Prout Eſai. cap. 65. v. 20. habetur, ubi vid.
Raſchi not. .
Xex poſt tmyy i. e. fœtas; in utroque MSto Erff.

29. Sicuti Eſai. cap. 8. v. 6., habetur, ubi vide not.
num. 11.
30. Vide 2. Samuel. cap. 1 8. Vv. 5.
31. Vel: non elft ſervilis ; ſed radicalis, vide,

kic additur: 'rwS i, e. Philiſthæorum, ubi

qu

277 GENESEOS. CAbP. XXXIII.

illorum pedes, prout illi ambulare poſſunt. Eod. verſ. 14. Donec perveniam ad do-
minum meum in Seir] (Jacobus) ulterius extendit ei (Eſavo) viam, (quàm ipſius Jaco bi
animus erat,) non enim propoſitum ei erat, ut ulterius iret, quàm usque ad Succoth, *
(Iacobus quippe) cogitabat, ſi animus ejus (Eſavi) eſt, ut malum mihi inferat, expecta-

Pit, donec ego veniam ad eum; ipſe verò non ivit; ecquando verò ibit? (nempe:) in

diebus Meſliæ, dicitur enim: & aſcendent ſervatores ad montem Zion, ut judicent mon-
tem Eſavi; 32, multæ ſunt hujus verſus expoſitiones allegoricæ. 33. Verf. 1 5. Et dixit:
z* adquid iſtud“] Facies mihi bonumiſtud, quò ego opus non habeo. Eod. verſ. 15.
Inveniam gratiam in oculis domini mei] Nec rependas mihi nunc ullam retributionem.
Verſ. 16. Et reverſus eſt illo die Eſavus adviam ſuam] (Videlicèt) Eſavus ſolus (reverſus
eſt;) quadringenti autem viri, qui cum illo iverant, ſinguli ſeparatim ab ipſo diſcede-
bant; ubinam verò retribuitillis 34. Sanctus ille Benedictus? (nimirùm) in diebus Da.
vidis, dicitur enim: (non evaſit ex illis quisquam,) niſi quadringenti viri, qui aſcende-
rant camelos. 35. Verlſ. 17. Et adificavit ſibi domum] Subſtitit ibi octodecim menſibus
(nempe:) æſtate & hyeme atque (redeunte) æſtate, tabernacula (fecerat ſibi jacobus)
æſtate;) domum (verò) hyeme, (dein rurſus) tentoria æſtate. Verſ. 18. Iacolumis] Sal-
vus 36. corpore ſuo, ſalvus divitiis ſuis, quoniam nulla re caruit, quamvis omnia iſta
munera (Eſavo) dederit, (denique venerat) incolumis quoad legem ſuam, quia non
oblitus erat doctrinæ ſuæ in domo Labanis. Eod. verſ. I 8. Urbem Schichem] (Dictio
hic ponitur pro:) h i. e. ad urbem, huic ſimile eſt, (quod habetur in illo loco:)
donec

quæ ſuprà ad verſ. 12. h. cap. n. 20. notata ſchit Rabba, ut & Jalkut Part. 1. fol. 40. col. 3
Poſt illa: — 2 y i. e. usque ad: Sueçoth, 35. Prout I1. Samuel. c. 30. v. 17. habetur.
in notis Raſchianis editionis .„a hic iſta * Vide hice not. in ar in,, ubi tractat. Talm.
funt addita, nempé o& & Neèe N en . Megilla fol. 17. a. ad marginem allegatur, con-
yv i. e. & (tamen Jacobus) dixit: donec fer. ſuprà Genel. c. 2 S. v. 9: n. 2 0. it. iract. Talm.
perveniam ad dominum meum in Sehir, confer. Avoda Sara, fol. 2 5. b.
hic tract. Talm. Avoda Sara, fol. 2 5. b. 36. Sive: incolumis, Heb Siv, ſic cum Com-
22. Veluti Obad. cap. 1. V. 2 1. habetur, confer. mentatore noſtro dictionem illam hic vertere
Bereſchit Rabba h. loe. uti in nar rad mar-] volui, cui etiam Junii ac Tremellii verſio con-
ginem allegatur- . ſentit, ut & Joh. Lightfſoot in Diſquiſit. Choro-
3 3. Quæ tamnen brevitatis ſiudio hie ab autore no- Eripb. ohanni p tæmiſſa cap. 3: S. I. ne 1. alii
arofunt omilſæ. B u: nomen rop lumn tfanstolerunt:i Scha-
* Hebr. A, iſtud & quæ ſequuntur, usque ad: Tradit. Hebr. h lac. naͤe⸗ aieronymu⸗ in
tn w'i. e. ullam retributionem, abſunt ab dit. Hebt: h. loc. operoſus eſt, ut dubium re-
e e⸗ . moveat, quomodo Schalem appelletur Sichem,
utroque MSto Erff. confer. D. Salom. Glaſſii Philolog, Sacr. lib. 4.

4. Nempè: viris illis, qui cum Eiavo iverant; Tract. 3J. Obſerv. I1. ac Jac. Cappelli Commen-

ſed poſtea illum ſolum reliquerant, ecquando tar. in Geneſ. h. loc. vide & not. in S an ne
sis Deus bonum iiud epengit eoMsr hisBere h. Ioc: ae Mat. Talmme Schabbar, tol, 33⸗b.

. . .

AI. MI.

loree Feniten

Cim Uenrud.

Aidan Atalh,

(icio eN

kd: H40 Nh
Zandksille Ne
gornenaltnißf
nominigc
him e Denst
l)arozrit
hoſahzled rd
ci illinsBene
nolttiexponun

n en
z7. Vide Kuth. e
Vge ibigueno
3 e Sle: hummmn
le Moto Eifß
Rolkro liatn ita
LXX., atem ve
& Vunta conn
Eegendum ia⸗
Genel c z17.
Miobet,41. V.

59. Inalnmd n

bitur, grod R.
nanus eſet, iſt
tork in hexie.
Genel. c, ſo.)
* In noti ſaſtlin
rolinenfiichi
nempe: d
TPD,
kranslatio ejns
i(mummi,)
(Ciciturin iſſ
ad mercatorel
16.)
60, Meſt: foti
lis, Kcil 4ppel
Tepelüferſn

NNII.

niem addho.
plinsſecobi
daceoth,
abepecha⸗
nempe.) in
licent non⸗
Iebi dixit
d ell 1,,
fibutionem.
s (ererlus
Plo biſeede.
Aciebus Da.
grialcende⸗

immenſbauz

Gbi acobos)
lumi dal⸗
is omniailta
m, quia non
em] (Dicio
inilloloco.)

donec

——

kolek0, el z

haberut.
bltractat Talm.
hsleetur, con⸗
hit. lract,lalm.

„ſiccumom-
lam hic veſtere

ellüi verſio og⸗

ilailit, Choto⸗
3,§. 1. M li dli
tbletunt? Srha⸗

Hiefonymmusin

ſt ut dobium te⸗
pelleturichem,
log, r lb. 4,
Ppell Commer-
in S

CAP. XXXIII.

GENESEOS.

277

donec venirent id eft: —, in Bethlehem. 37.

Eod. verſ. 1 8“

Càm veniret de Paddan Aran Sicuti aliquis ſocio ſuo dicit: exiit iſte N. medio duorum

leonum & venit incolumis; ita hic quoque

pPadan Aram, à Labane & ab Efavo, qui ei in via occurrerant.

(dicitur:) & venitincolumis (Jacobus) ex
Verf' 19. Nummis]

(Dictio hie fignificat) Di.. pecuniam, 38. dixit R. Akiba: quandoveni 44
urbes maritimas, 39. vocârunt Di. e. pecuniam p.“ Verf. 20. Et vocavit il-
lud: El40. Elobe Erael] Non, quòd (ipfum) altare vocatum ſit: Deus IHiraél; ſed quia
Sanctusille Benedictus fuerat cum eoc Jacobo) ipfumque! iberaverat, (ideò) ita vocavit
nomen altaris propter miraculum, 41. ut laus Dei commemoraretur per appellationem

nominis, ac ſi diceret: ille, qui El i. e. fortis

eſt, nempe Sanctus ille Benedictus, eſt Elo-

him i. e. Deus mihi, qui vocor Iſraël, ſic quoque reperimus in Moſe (de quoſcriptum

eſt:) & vocavit nomen ejus: Ichovah Niſſi,

42. non quòd * altare (ipfum) vocetur: Je⸗

hovah; ſed propter ſignum 43. appellavit nomen altaris, ut commemoraretur lausSan-

Gti illius Benedicti, (ac ſi diceret:) Iehovah

ipſe eſt ſfignum meum, 44. Kabbini autem

noſtri exponunt, quòd Sanctus ille Benedictus vocaverit jacobum 1N&N, 45, ſunt verba

legis

37. Vide Ruth. c. I. V. 19. confer. & Eſai. cap. 15.

V. §. ibique not. n. 2 2.

38. Sive: nummos, Hebr. ☚, prout in utro-
que MSto Erff. habetur, atque ſiccum autore

noſtro etiam tranſtulerunt Junius ac Tremellius;
. .N⸗ . „1.
LXX. autem verterunt: ε0τα5 1. e. agnis, quibus

2 „ 4
& Vulgata conſentit, fortè pro: cwαα in „XX.

legendum vâo i. e. minis, confer. quæ ſuprà ad
Geneſ. c. 31.v. 7. n. 6. notata ſunt, ut & not. ad
Miob. c. 42. V. I I. num. 1 7=

59. In Talmud haee ON cap. 3. fol. 26. a. ſeri⸗
Bitur, quôd R. Akiva „cum per Afiicam peregri-
natus eflet, iſtud audiverit, prout allegat Bux- f

torf. in Lexic. Talm. fol. 2159. eonfer. & infrà
Geneſ. c. 50. V. 5. ibique nor. n. 4.

* In notis Raichianis editionis ar rD & in Be-
rolinenſi iſta hic uncinulis ine luſa & addita ſunt

vocavit ſuper illud fortiſſimum Deum IIraél, ſic
ferè LXNX. z ταπαιιτ Tr *Oso* l'æoeαGX .
invocavit Deum IIrael, confer. hic traét. Talm
Megilla, fol. 18. a.
4I. Nempéè, quod Deus mirabiliter liberàſſet Iaco=⸗
bum ex tot periculis & incolumem ad locumil-
lum perduxillet, confer. num. ſequ. 4¾.
42. Sicuti Exod. cap. 17. v. I5. habetur.
Hebr. famb-* N hæc & ſequentia, usque ade
D N i. e. ipſe (eſt) ſignum meum, abſunt à
MSto Erff. .
43. Sive: miraculum, vide, quæ num. antec. 41.
h. verſ. notata ſunt, confer. & num. ſeq; 44.
44. Vel: exaltatio mea, uti Vulgata habet, L-XX.
ibidem, némpe Exod. c. 17. v. I 5. verterunt? ze
& αε+᷑/ perfugium meum, vid. num. an-
tec. 43.

nempè: doh' 5 eee ene ee ern
FnDO y N i. e. Et Targum five Chaldæe

franslatio ejus (vocis * )eſt: i. e. pro-

bi (nummi, ) qui ubique locorum valent, veluti

dicitur in illo loco:) commeans (argentum)
ad mercatorem quemvis „ (Geneſ. c. 2 3. V.

rko)o0o. ”Ml
40. Id eſi: fortis Deus Ifrael, vel fortis Dei I(aë:
s, fſcil. appellavit altare, prout in Junii ac

Tremellii verſtone habetur, Vulgata habez: in

[45. Ita, ut verborum, quæ in hoe verſu habentur;
juxtà Rabbinos hic ſit ſenſus: & vocavit eum
(Jacobum) Deus Iſfraelis, 9& i. e. fortem; puto
autem hoc nomine reſpici ad illud, quod cap. an-
tec. 32. V. 2 8. habetur, nempe quòd jacobus cum
angelo luctatus fit ac prævalueri: 3 alia ratie, cur
Jacobus vocatus ſit 7, adducitur in Gur Arjeh
fol. 47. col. 3. fin. nempé, quia Jacobo fuerit
STIITi, e, ſigillum Sanéti illius Benedicti dicitur
enim

278

GENESEOS.

legis veluti malleus, qui facit diſſilire petram, 46. quæ in multos diſperguntur ſenſus;
4A7. ego veròô mihi propoſui, ut literalem S. Scripturæ ſenſum eumque genninum ac

Proprium exponerem. 4 .

CAP. XXXIV.

Erſ. I. Eilia Leæ] Non autem filia Jacobi; 1, verùm propterexrcurſionem : ejus
vocatur (hic) filia Leæ, quoniam hæc quoque excurſatrix 3. fuit, dicitur enim
& exiit Lea in occurſum ejus. 4. Verſ. 2. Et dormivit cdum ea] Viàâ ejus conſue-

tà. 5. Eod. verſ. 2 &tcompreſit üllam] Non viâ ejus conſuetâ.6. Verſ. 3. Ad corpuellæ]

i. e. Verba (proferebat,) quæ cordi grata erant, 7, (dicens:) vide, quantum pecuniæ pa-

ter tuus pro exigua agri 8. parte erogaverit, * ego te uxorem ducam ac poſſidebis (to-

tam *) urbem omnesque illius agros. Verſ. 7. Sic autem non debebat eri] (Nempè:)

ut comprimerentur virgines, quoniam populi ſeparaverant? *ſemet ipfos à ſcortatio-

nibus

enim: dabis εej. e. veritatem jacobo, (Mich.
cap. 7. v. 20.) ſigillum autem Sancti illius Bene-
dicdi eſt m& i. e. veritas,hincin Baal Hatturim ad-
Genef. c. I. v. 1. notatur, quòd literæ finales
in verbis iſtis: &n töNοπ efficiant vo-
cem: rnè, confer. hic Bereſchit Rabba & tra-
ctat. Talmud. Megilla, fol. 1 8. a. ſicuti in mov
SPDn h. loc. ad marginem allegantur.
46. Sicuti Jerem. cap. 2 3. V. 29. habetur, con-
fer. & Raſchi Pcæ fatio in Cantic. Canticor. & ad
ExOd. cap. 6 v. 9. n. 41.
47. Nempé verba legis Varios admittunt fenſus &
explicationes allegoricas.
48. Confer. Raichi not. ad Genel, c. 4. V. Z. & ad.
Genel. c. 19. V. 1 5. n. 2 5. & ad Genel. c. 2 5. V.
1. Poſies & interrogative iic vertere: nonne illa

(Dina) fuit etiam filia jacobi? cur itaque hic

naminatur filia Leæs ſed hoc ideô, queniam &c.
2. Evagationem ejus, Hebr. nme x i. e. egreflam
ejus, confer. paulo poſi num. ſeqv. 3. & Bere-
ſchit Rabba h. loc. ac tractat. Talm. Joma;, fol.

77. b. uti in Pa AnD h. loc. ad marginem al-

legantur.
3, Vagatfix, Hebr. Waxx German Eine Laͤuffe⸗
riny/ hninc inde curſitans, vid. num. amtec. 2.
4. Uti ſuptà Genel. cap. 30. V. 16. habetur, in

Qditionis ai t'hic uncinulis incluſa & addi-

e. & de illa uſurpant dicterium iſtud: qualis ma-
ter, talis fi lia. .
5. Id eſt: modo naturali, quô concubitus cum

& Nafir, fol. 2 3. a. & Sanhedrin, fol. 76. a. it
Horaiot, fol. 10. b. .

beriſolet 5' ſed poſtico veh averſo concubitu,
nempe præpoſterà venere uſus eſt, naturalem
mutans uſum in eum, qui eſt contrà naturam,

Qde quo S. Paulus ad Roman. cap. 1. V. 2 6. con-
fer. iuprà Genelſ. cap. 24. v. 16. N. 3 5. vide cE

hic Berelchit Rabba, uti in ρπ n ad mar-
ginem allegatur, it, J oma „fol. 77 b.
7. Vel: quæ cerdi erant puellæ, ſicuti Junius ae
Tremellius hic verterunt, LXX. xτα ταπν α⅓
„sa zατοαοI, juxtà mentem virginis, tri-
ſtem delinivn blanditiis, prout Vulgata habet.
8. De quo cap. antec. 3 3. V. 19.

centum nummos.
XX Hebr. 72, ſic in utroque
tur voci: vyn i. e. urbem.

editione Berolinenſi, ut & in notis Raſchianis e- 1

X Hebr ri, MStum Erff. 2. pro eo habet: TNA

ta ſunt iſtaz inad mpèens enn en eyn i.

6. Id eſt non eo modo, quo cum muliere res ha-

MSt Erſt. prœmitti-

=S

M

fœmina haberi ſolet, vid. num. ſequ. 6. confer.

* Vel, difſſipaverit, Hebr. nan, poſt verbum iſtud
in ucroque MSto Erff. additur: wpνne i e.

wnil
gerihtutalic)
Ium ſorotenn-.

pibusproptele
uren) (Dicti

vellet nrobtbe
tumcin es)
Verl 15, ℳMℳ.*

Aem notang,
cuuntſilfun

hyhnlaſß
Fetbo dn
iſu acnißiem

Ponſo⸗ gvodh

ſechicepenk
Catutiſint eisl
musflias noltt
mns hobis, u

uehanturagit

—
9. Id l: netueb⸗
darentur, ſcuti
Ppter hi⸗
(Proln hit habe
not. in Cn
barra, Ol,l.

(6. Five : inllfum

tuß, (onfer. R
D. Wagenſeil
tet, Juom
RNac Abarbe
mih 69, tol.4
140. (0. 1.d
del. c. 2 , ..
14. confer, 8
SW zd m

II1. Vide, quæ

Knum. 41, N
Meyerl. 13.
91, Vide num.

Son n
1 Velaluid

VV
Kr.

murſenlat;

lonen 1eue
dicitat emm

ejusconſe.

Auurguele
Peconi pr⸗
llcdebin to⸗
Vempe)
8à ſcortatio⸗
nibus

——

inclula & aadi⸗
on i.
lud: gualis we⸗
Oheſbitus cum
ſequ. b. conlet.
1 tol. 70. A it

1multere fes ha⸗

Verſo concubitl,.
eſt, naturalem

Onträ paturam,
P. 1. . 26. c0n⸗
6. n. 7. Mige &

7.
ſcuii unins ae
K. zara ri 4.
n Firginis, tll⸗

Vulgata kabet.

poltrebumiſuc

Eicg emiti⸗

1oeo hab: IN

CAP. XXXIV. GENESEOS. 279

nibus propter diluvium. 9. Verſ. 8. Amore propendet] i:e. Ardenter cupit. Verſ. 12
Dotem] (Dictio fſignificat) .α1%11. e. dotem. 10. Verf. 13. Per fraudem

(Pa hic ſignificat:) DMi. e. ſapienter. 11. Eod. verſ. I 3. Quia polluerat]

Scriptura (hic) dicit, quòd non fuerit fraus 12, nam ecce (Sich em) polluerat Dinam, eo-
rum ſororem. Verfſ. I14. Probrum eſt] Ignominia qu ædam eſt 3. apud nos, (nam) qui
vellet probrô afficere ſocium ſuum, is diceret ei: in circumeiſus es, aut filius incir-
cumcili (es,) in omni loco (S. Scriptura) HF (ſignificat) 11¹. e ignominiam.
Verſ. I5. Aquieſcemus (Verbum Nπ⁰ ſignificat:) HX W11¹. e. con placebimus vobis„
idem notans, (quod in illo loco:) R a11äi. e, acquieverunt 14. Eod. verſ. I1 5. Es
eircumciſus fuerit] (Yerbum ? P: hic ſignificat:) N 15. nec eſt formæ
9; ſed figuræ NN. Verſ. 16. Er dabimus] (Litera) Nun dageſſata eſt (in
verbo ) quia eſt loco duplicis Nun (nimirum) N. 16. Eod. verſ. 16.6t flias
veſtras accipiemus nobis] In conditione, 17, quam Chamor dixerat Jacobo & in re-
ſponſo, quod Filii Jacobi dederant Chamori, deprehendis, quòd ex arbitrio filiorum
Jacobi dependerit, " accipere filias Schechemi, quasipſi ſibi elegerint; filias autem ſuas
daturi ſint eis (Schechemitis) ex ſententia ſua, 18. nam ſcriptum eſt (hocverſu:) & dabi-
mus filias noſtras, (nempe:) juxtà ſententiam noſtram 5 19. filias verò veſtras aceipie⸗
mus nobis, quascunque voluerimus; aſt quando Chamor & Schechem, filius ejus, lo-
quebantur ad incolas urbis ſuæ, mutârunt illi verba, (dicentes:) filias eorum acci biens
L nobis

9. Id eſt: metuebant pœnam diluvii, ne illo inun- patum vitii, ſic vertit Buxtorf. in Lex. Talm. fol=
darentur, ſicuti homines antediluviani, qui pro. 2454*
pter Hyn i. e, nudationes ſive ſcortationes 144. Prout z. Reg c. 12.v. 9. Raberur, confer. not⸗
(prout hic habetur,) diluvio erant deleti, conf. 4 in Snoer D h. locc.
not. in na HD h. loc. it. tract. Talm. Bava 1 5. Videlicèr: vyD Pann i., e. conjugationis paſſi-=
batra, fol- I1 5. b. & Sanhedrin, fol. 44. a⸗ væ eſt, uti habetur in Gur Arjeh fol. 4. col. Ie=
16. Sive: inſtrumentum dotale, quò dos conſtitui-cirea fin. confer. infrà verſ. 22,7h. cap- n. 22. &
tur, confer. Raſchi not ad Hoſe. cap. I.v. 10. & not. in OMaTI H h. loc,

n Mead mar⸗

D. Wagenſeil. Sot. p. 55 I. & ſeq. n. 2. ubi do-

cet, quomodo Amn- differat à N in, confer. &
R. Ilaac. Abarbenel ad judie cap. 20. verſ. 17. fol.

mih. 69. col. 4. it. ad I. Reg. cap. I I. verſ. 3. fol.

240,. col. I. edition. ipſienl. vide & ſuprà Ge
neſ. c. 2 5. v. 6. n. 9. & Genel. c, 31. V. I 5. nn

14. confer. & Bereſchit rabba, prout in now
pon ad marginem allegatur.

11. Vide, quæ ſupta ad Genel. c. 27. v. 35. n. 37.

& num. 41. natata ſunt, confer. & num. ſequ. 12.
h. . verſ. 13.
92, Vide num. anteç. 1I. h. Verſ, 13. & nor. in
D-NI H h, loc,
13. Vel: aliquid labis aut vitii eſt, Hebr. 2be D

I6., Vide, quæ cap. antec. 3 7. V. I I. n. 1 6. Motata
ſunt„ confer. & Raſchi not. ad Thren. cap. 5. V⸗
6 Se ad Esræ cap. 9. v. 7. num. 3.
17. Sive: pacto, certa ſub conditione inito, vide,
quæ fuprà ad Geneſ. c. 3 1, V⸗ 4I⸗ n. 5 3. notata
faann.
X Poſles etiam Hebræa ſic vertere: quòd dignita-
tem (ſive prærogativam) tribuerint filiis acobi,
ut acciperent filias &c,
18. Id eſt: quando ipſi filii jacebi voluerint idque
in ipſorum arbitrio poſitum ſit, vid- num. ſequ-
19.
19. Vel: quando id nobis placuerit vel vilum fue-

rit, vid. num, antec, 15.

280 GENESEOS. CAbP. XXXIV

nobis uxores & filias noſtras dabimus illis, 20. (idque illi civibus ſuis ideo dixerunt,) ue
eorum voluntatem ſibi coneiliarent atque ipſiſeò facilius) in circumciſionem conſen-
tirent. Verſ. 2 1I. Pacifci] In pace atque integro cordefilli nobiscum vivunt.) Eod.
verſ. 2 I. Et ecce terra lata 2 1. eſt ſpatiis] Sicuti homo, cujus manus lata eſt & larga.
ac ſi dicerent (Schechemitis:) nulla in re damnum ſentietis, mercimonia ** multa hùc
veniunt nec ſunt, qui illa ſibi comparent. Verſ. 22. Si circumeiſus fuerit] ( Verbum
Hp ſignificat) O N i. e. ſi circumciſus fuerit. 22. Verſ. 23. Tantun
complaceamus eis Circà hanc rem ipſiq; proptereà habitabunt nobiscum. Verſ. 2 5. Dus
filii Jacobi] Filii (quidem) ejus fuerunt; ſed tamen ita ſeſe geſſerunt Simeon ac Levi,
ſicuti cœteri homines, qui non fuerunt ipſius filii, quoniam non abſtulerant ab illo
(Jacobo) conſilium. Eod. verſ. 2 5. Fratret Dinæ] Quoniam ipſi ſemet tradiderant
23. pro ea, (ideò) dicuntur fratres ejus Eod. verſ. 2 5. Confdenter] Nam ægrè fere-
bant (ſactum in Dina perpetratum;) eſt & expoſitio myſtica, (nempè:) quòd fiduci-
am poſuerint in viribus ſenis.“ Verſ. 27. Super occiſes ] Ut ſpoliarent interemptos.
Verlſ. 29. Subſtantiam eerum] (Dictio H ſignificat) D) i. e. divitias eorum,
ſic quoque (accipitur in illo loco:) fecit mihi NN AN i. e. opes iſtas, 24. item (in
illo loco:) & Iſrael faciet i. e. divitias, 25: item (in loco iſto?) & relinquent aliis
i. e. opes ſuas 26., Eod. verſ. 29. Captivàärunt] (Verbum hic) ſignificat
i. e. captivitatem, quocircàâ * accentus ejus eſt infrà 27. Verſ. 30. Turbaſtu]
(Verbum = y hic idem) ſigniſicat, (veluti) aquæ ) ii. e. turbidæ, (ac

ſi diceret jacobus:) non eſt animus meus perſpicuus23. iſto tempore; eſt expoſitio
myſtica:

Geneſ. c. 12. V. 6. n. 16. vi de not. in an r

20. Nempe; filiis] cobi, uti infrà veri. 2 I. h. cap.
habetur.
2 1. Hebr. α mar) i. e. lata manibus, atque eò
reſpicit autor in explicatione hujus loci.
Xæ Hebr. N oOH , ſic in Baſileenſi ut & in exem-
plari Hebræo, quò uſus ſam, habetur; in utro-
que MSto Erff. legitur vαπι cum a in medio, à
Græco: 9oαροαναα „ editio pn ne
Berolinenſis habent: νρανασια; ſed mendoſè.
22. Confer. ſuprà verſ. 1 5. h. Cap. n. 15.
23. Id eſt: quia ſemet peticulo expoſuerunt pro-
pter Dinam, ſororem ſuam, Joſephus Antiq. 1. 1.
c. 19. aliam adducit rationem, cur Simeon ac
Levi fratres Dinæ hic appellentur, nempè, quia
fuerunt αανοα — xfr Xρ αα⁵ρα uterini
puellæ fratres, confer. not. in 'nem NS, b.
loc. it. tract. Talm. Schabbat, fol. 86. a. & fol.
134. b. it. Nedarim; fol. 31. b.
* Scilicèt: Jacobi, patris ſui, nonnulli id expo-
nunt de precibus Abrahami, de quibus ſuprà

h. loc. ubi Bereſchit rabba ad marginem allega-
tur.
24. Sicuti Deuteron. cap. 8. V. 17. habetur.
25. Ali: virtutem, fortitudinem, vid. Numer.
cap. 24. V. 18.
2 6. Prout Pſalm. 49. V. I 1. habetur.
*x Hebr. ybn mnyn e, abſunt iſta ab utroque
MsSto Erff. .
27. Hebt. yn, Mileah dicitur vox accentum
habens in ultima Gllaba, confer. quæ ſuprà ad
Genel. c. 4. v. 22. n. 67. & ad Geneſ. c. 15. v.
17. n. 69. & n. 70. notata ſunt, vide & Numer.
c. 23. v. 20. num. 60. ac Deuter. c. 3 3. V. 23.
num. 153. it. not. in n'. e h. loc.
18. Clarus, quaſi dicere velit: incertus ac dubius
ſum animo meo, nec, quò me vectam, ſcio,
quoniam me odioſum feeiſtis incolis iſtius regio-
nis, is ſenſus eſt juxtà mentem Commentatoris

noſſiri,

CAL NNV.

—
lielinp.
ChananæOsn
Aturutm Alor⸗
19, gvocitel
31. Autanmqu
ſororenci 4
Tote noltra 7

Ell.
/ argoe
Feltris
cultuicolola

——
noſtri, cocfetl
ad marpinemm
(ueatia, usglie
nunt, abſant
29. Ficuti Sxod.

ft in

1. Filedant, i
Huiil molieban
kenm exiſtimab⸗
adyenerit, ſie
tur, ubi de
tur, vide &. C
Confer hie
in Beolinent
Te noſtra, ade

Onw

82
32.

N
1
d In e
21 „ h
VN Nor
Nw nr
n ar ven
Targem pfoptt
Poltio Chai

ANNYH
drerunn) “
nemn conſen.
Punt.) Eod,
t larn
1s mul e
1] (Vetbun
12. Tuntum
Verla.Dee
heon ac Lei,
hletantab lo
let tradidetant
ſam egtt ſete ⸗
) guodſduci.
t interemptos,
initias eorum,
,24, item (in
elinquent alit
Pbic)igeiftcat
30. Trdu]
e, tutbide, (ac
elterpoſi
Mſica:

not. in ON D
mmarginen alleg

Ij. hibetun.
gem, vid. Numet.

ur.
Uutiltz abutt e.

ur vor accentum.

onfer gue ſugtild

dGenel c. Iſ. .

nt, File & Nume
eltet,, 33, .
e h.lot.
incenus 1c Aubils
o me peltam, ſeio,

incolisillius egio.

en Cotmmentitoti
Aollli⸗

GENESEOS.

281

.

Chananæos, quòd ipſi per manus filiorum Jacobi caſuri eſſent; ſed dicebant(illu dnon
futurum eſſe, priusquàm impletum fuerit iſtud:) donec creveris & poſſederis terram,

. myſtica: limpidum fuit dolium meum; at vos illud tu rbaſtis, antiqua fuit traditio a pud

29. quocircà quieſcebant. 30. Eod. verſ. 30. Homines numers] i. e. Viri pauci. Verſ.

rore noſtra 3 2.

Erſ. 1. Surge, aſcende] Quoniam moram traxiſti 1. in via, (ideò) punitus fuiſti

atque iſtud tibi evenit in filia tua.
veſtris ex prœæda Schechemitarum. *

à cultu idololatrico, 2. Eod. verſ. 2. Et mutate veſtimenta veſtra]

3 1. An tanquàm meretricem i. e. Commune proſtibulum. 31. Eod. verſ. 3 1. Cum
forore noſtra] (Sic & Chaldæus Paraphraſtes particulam & exponit ) ) i. e. cum ſo-

XXXV.

Verſ. 2. Alienos] Qui exiſtunt in manibus
Eod. verſ. 2. Et mundate vos] (Nempe:)
Forſitàn in mani-
bus

noſtri, confer. Bereſchit rabba, ut in 'nan n
ad marginem allegatur, i a: nyn e de ſe⸗
queatia, usque ad: aνο i. e. iſto tempore ſi ve
nunc, abſunt à MSto Erff. 1.
29. Sicuti Exod. cap. 23. v. 30. habetur, confer.
not. in 'nem H h. loc.
30. Silebant, i. e. ſecuri ac panum ſoliciti erant;
nihil moliebantur contraà filios acobi, nunc au-

tem exiſtimabant, quêd tempus exſtirpationis

advenerit, ſic in notis am hie exponi-
tur, ubi & Bereſchit rabba ad marginem allega-
tur, vide & Gur Arjeh fol. 48. col. 2. circa fin.
3I. Hebr. NWN, confer. not. in non mne' h.
loc. ʒ
32. Confer. bic Tanchuma, in editione ee n
& in Berolinenſi poſt: Nanpie rn i. e. cum ſoro-
re noſtra, addita ſunt iſta: 79
a en DDe Trn enn ee e e en

—

mon en en n en reee en e.
2

U

22ò

A
n nn den ee eneen errnee een

men ene en ane eene
o P i. e. adduxit (hic R. Salomo)
Targum propter dictionem &arnmeè (quæ eſt ex-

poſuio Chaldaica vocis Hebrææ: S, )

quoniam illa poſſet viqeri uxtà textum (S. Scri-
pturæ,) quòd ſignifieationem haberet numerĩ
pluralis, quia hic tceriptum eſt rmrn plenè cum
(litera) d, ſcriptum quippe eſt de Rebecca:
UrTHN defectivè ſine, (Genelſ. c. 24. v. 60.) 1i.

e. ſoror noſtra, eſtein mille myriadas ( genera-

tionum,) quapropter explicare poſſes, quòd
hic (vox rTN plenèe ſcripta) ſigniſcationem
haberet numeri pluralis atque cunctis lerminis I-
ſracliticis conveniret, (hoc ſenfu:) an tanquàm
cum ſcoito agatur cum ipforum ſororibus, id-
circò R. Salomo adducit Targum ubi habetur:)

Nanhè rhoc oco, perinde ac ibi (nempe Ge-
neſ. dict. c. 24. v. 60.) ut doceat, quot iſtuid

(np&) ſignificationem habezt numeri ſingu-
laris, & attende (accuratè perpende hunc lo-
cum.)

I. Nec votum, quòd mihi oblationem fadturus

ſis in Bethel, hactenus ſolviſti, vide ſuprà Ge-
neſ. cap. 2 9. v. 22. & not. in "hart re h. ioc.
* Si enim ante Schechemitarum prædam, dii alie=
ni in eorum manibus fuiſſent; cur jacobus de il-
lis removendis non anteà oon i. e. ſolicitus fu=
it? ſic in notis ar r Dhic exponitur.
2. Aben Esraid intelligit de ablutione corporis,

vide
Nan

4

282 GENESEOS. CAF. XXXV.

bus veſtris eſt tegumentum (ſeu veſtimentum alicujus) idoli. Verſ. 4. Sub quercu]
(38⁸) eſt ſpecies arboris ſterilis. 3. Eod. verſ. 4. Juxta Sichem] (Particula — ? hic
fignificat:) x Ni. e. propè Sichem. 4. Verſ. 5. TLerror] (Dictio n ſignificat.)
Pni. e. pavorem. Verſ. 7. El Betbel] i. e. Sanctus ille Benedictus eſt in Bethel, ma-
nifeſtata eſt Divina ejus præſentia in Bethel, * caret dictio (—n literà) Beth, quæ il-
lius initio præmitti debuit, ſicuti (etiam caret in illo loco:) ecce (ille eſt) — Ma-
chir, 5. fili Ammielis, (ubi n ponitur) pro —2 i. e. in domo Machir, ** (ſic
quoque in illo loco:) H patris tui, 6, perinde, ac M i, e. in domo patris tui. E-
od. verſ. 7. Apparuit .ei Deus In multis (S. Scripturæ) locis nomen ut & *ι
linguâ pluralis numeri effertur, veluti (in illo loco:.) NRñäi. e. dominus Joſeph, ⁸.
item (in illo loco:) ſi bn i. e. dominus ejus cumipſo, 9. nec dicitur: v2, ſic (no⸗
minis) &π, quod notat judicem ac dominationem, hic mentio fit in lingua plura-
lis numeri; 10. ſed nullum de cœteris omnibus nominibus, (Dei) reperies in linguâ
luralis numeri. Verſ. S. Et mortua eſt Debora] Ecquid rei fuit Deboræ in domo Ja-

cobi? ſed (hoc ideò hie narratur,) quia Rebecca dixerat jacobo: & mittam atque te in-

de recipiam, 11. miſit (itaque Rebecca) Deboram ad illum inPaddan Aram, ut ipſe inde
egrederetur; aſt illa (Debora) mortua eſtin itinere, ex verbis R. Moſis Haddarſchan

iſtud didici. Eod. verſ. 8. Iufrà Beth El]

☚

Urbs iſta ſita erat in monte, ac ſepulta fuit
(Debo-

vide Joh. Lightfoot ad Matth. c. 3. v. 6. p. m.
218. edit. Lipſienſ. ubi expoſitio iſta approba-
tur, confer. & not. in 'a rW' h. loc. it.
tract. Talm. Sanhedrin, fol. 3 9. b.
3. Sive: infructuoſæ, Hebr. 7, de qua voce vid.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1556⸗ LXX. verterunt:
rο hr zsρSααον. ſubter terebinthum, ſic &
Vulgata; alii: ſub quercu, uti Junius ac Tre-
mellius, conſentit joſephus Antiq. l. 1. c. 19.
ubi ſcribit, quòd Jacobus Deos Labanis defode-
rit zνα ν, ſub quadam quercu, in
notis e S dictio odb exponitur 1n n
HPpD i. e. (arbor) vacua fructibus.
4. Sic & in Michlol Jophi exponitur; LXX. ver-
terunt: 2* Zzelzess, in Sicimis, in Vulgata
eſt: poſt urbem Sichem.
X Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 98. a.
5. Heb- pan, lic enim cum MSto Erff. 1. legen-
dum ex 2. Samuel. c. 9. v. 4. pro D Mena-
chem, ſicuti tàm in editione Hebraica, qua
uſus ſum, quàm in exemplari a n ut
& in Bibliis Buxtorf. habetur, atque in Beroli-
nenli editione, ſed mendosè, confer. Sign.
ſequ. * h. verſ.

x Hebr. , ſic enim juxta MStum Erff. I1. et-
iam hic legendum, ubi additur: 78 y a i. e.
filii Ammielis, confer. num. præc. 5. h. verſ.
6. Uti ſuprà Geneſ. c. 24. v. 2 3. habetur, in utro-
que MSto Erff. voci ma præmiſſa ſunt iſta: 10
n n i. e. & ſic multa (reperiuntur
in S. Scriptura, prout etiam in illo loco:) ſede
vidua (in domo patris tui, Genelſ. c. 3 8. v. 11.)
in MSto 2. omiſſa eſt vox a i, e. mula.
7. In Hebræo habetur pluralis: aa i. e. apparue-
runt, ad indicandum S. S. Trinitatis myſteri=
um, confer. Genelſ, c. 20. v. 1 3. & Joſu. c. 24.
v. 19. n. 3. vid. & ſuprà Geneſ. c. 20, v. 13. n.
2 8. it. 2. Samuel. c. 7. v. 23. vid. Reuchlin.
Gabal. Denud. lib. 3. fol. m. 543. circà fin. it.
D. Maji Theol. Jud. Loc. 2. pag. 3 6. & ſeq. con-
fer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 3 8. b.
9. Sicuti Geneſ. c. 39. Vv. 20. habetur.
9. Vide Exod. cap. 22. v. 14.
10. Confer. ſuprà Geneſ. cap. 20. v. 13. ibique Ra-
ſchi not. n. 26. & ſeqq. vid. & D. Wagenleit.
CGarmin. Lipmann. Refut. pag. 130.
11. Sicuti ſuprà Genel. c. 27.V. 4 5. habetur.

CA M

—
(dehon)
inplanitien.
tetn eratinkt
ca, (enpel
obitumattis
ei occultatu
Elaxus egtel
ce.) Verl.
rursus, quan⸗
gentes inper
men „Me
(5N0
11. uſim!
d benegicen
mlliplitee
etat Benjamn
Gen] ie. B

—
12. Vel: d t
trajulit.
13. Vel: inta
jbicemn verti
14. Commedta
b. n. 17. 8
unt: 176
fer. infra vert

1, Hebr. N&

cead diction
Gtu) gaoni⸗
tnislax, Reb
Uti hie tefert,
ſlerad blän.
19. conet,
o⸗
fra Genel. e
1 rolizioremn
is on r
16. Id elt: Ha
noſtii dan
nel cr15. V.
l elenſas

. Kvr.

—
dub guera

Syi
ſeniſc.)
nethel mna⸗

heth, guc il⸗

.
achir ie
atristui, E⸗
Nu&
nus ſoſephe,

eſie (no.

lingua Plura.

etiezin ingu
Ein domo ſe-
mhatqetein.

wotipleinde
Haddarichan

aclepolt fuit

(debo.

MStum Etk. l, et⸗
ut: NN ſie,
txc. F. h vell.

,habetur, in utnN.

illa ſunt illa:

hulta ſepetiuntt

in illo loco:) ede
enel,. 3h. V. 11.)
wmi,e,multg,
bi.6. 4pafe⸗

Tiinitatis miſteti⸗

13. K oll, e. 14,
eſ. , 20, V. 1 , h
13. Wd. Reuchlin.
n. 43, eehbin⸗
nng36. ſech con⸗
in tol 9b.
abetut.

0,7,13 Digue la⸗

1. 8 D. Wagenleil
19. 130.
. 4) habeidl⸗

12. Vel: ad radices, uti autor Vulgatæ hic benè

CAP. XXXV. GENESEOS. 283

(Debora) ad pedes Iia. montis. Eod. verſ. 8. Subter quercum] ( Onkelos hic vertit.)
in planitie vallis, 13. fuit enim planities deſuper in declivitate montis; ſepulchrum au-
tem erat infrà; nominabant verò planitiem Beth Elis N; 14. eſt & expoſitio myſti-
ca, (nempè Jacobus) nuncium ibi acceperat de luctu ſecundo, quod ei allatum erat de
obitu matris ſuæ (Rebeccæ;) ſiguificat autem linguâà Græcà: aliud, 15, ac propter-
eà occultarunt diem mortis ejus (Rebeccæ,) ne homines maledicerent ventri, † ex quo
Eſavus egreſſus eſt, ipſa quoque Scriptura non manifeſtavit illam (diem obitus Rebec-
cæ.) Verl. 9. Ierùm i. e, Secundà vice in illo loco, primò, dum (Jacobus) abibat &
rursùs, quando revertebatur. Eod. verfſ. 9. Ethenedixit ei] Benedictione, 16, qua lu-
gentes impertire ſolent. Verſ. 10. Non vocabitar nomen taum deinceps Jacob] (No-
men p enim) ſigniſicat hominem, qui inſidiatur & ν i. e. ſupplantat; ſed
(5& νσ vocaberis, quod nomen) ſignificat i. e. principem ac ducem. 17. Verſ.
11. Ego ſum Deus ſußticiens] ( eſt nomen meum,) quia ego . i. e. ſufficiens ſum
ad benedicendum, 18. quoniam meæ ſunt 19, benedictiones. Eod. verſ. I I. Creſie &
multiplicare] (Hæc verba ideò dixit Deus,) quoniam tunc temporis nondum natus
erat Benjamin, quamvis jam anteà (Rachel) eo prægnans erat. * Eod. verſ. I1.
Gen,] i. e. Benjamin. 20. Eod. verſ. II. Er catus gentium] (Videlicèt) Me-
Nn 2 naſſe
eumque ſolatus eſt propter duplicem luctum;,
confer. etiam hic Bereſchit Rabba, uti in not.

ne ne ad marginem allegatur, ubi vide
etiam notas.

17. Confer. ſuprà Geneſ. cap. 32. V. 2 8. n. 93. &

tranſtulit.
13. Vel: in campeſtribus planitiei, uti P. Fagius
ibidem vertit. 6
14. Commentator noſter accipit hic 32 * pro

12 1. e. planities, vid. ſuprà Geneſ. c. 12. v
6. n. 17. & c. 14. V. 6, B. 10. LXX. hic verte-
runt⸗ „²⁹ r» SAXει „ ſubter balanum, con:
fer. infrà verſ. 27. h. cap. n. 40.
15. Hebr. mN, græcè: ℳα½ O reſpicitur Hac vo-
ce ad dictionem Ww i. e, alter ſive ſecundus, (Iu-
Atus) quoniam de ſecundo luctu, nemp& ma-
tris ſuæ, Rebeccæ, nuntium acceperat Jacobus,
uti hie tefertur, eadem ferè Commentator no-
ſter ad Pſalm. 109, v. 14. notavit, vid. ibid. n.
19. confer. Bereſchit Rabba h. loc. prout in
pnr TreD ad marginem allegatur, confer. & in-
frà Geneſ. c. 49. v. F. . 3 1.
1† Prolixiorem loci iſtius expoſitionem vide in no-
tis an iw h. loc.
16. Id eſt: Salutatione, ita hic ex mente autoris
noſtri daen expono, vid. ejusdem not. ad Ge-
neſ. c. 25. V. 1I. n. 16. G& ad Geneſ. c. 33. Vv. 11.
n. 15. ſenſus itaque eſt: Deus ſalutavit Jacobum

n. 85. it. Berachot, fol, 1I2. b. cœterùm quæ hoc
verſu 10. habentur, omiſſa ſunt in utroque
MSto Erff. hoc quidem loco; ſupplentur tamen
in notis ad veſ. 1 5. h. cap.
18. Vide ſuprà Geneſ. c. 17, v. I. ibique Raſchi
nOt. D. I. confer. & not. ad librum Prec. Jud. part.
20 D. 10 5. b. fin.
19. Id eſt: in manu mea poſitæ ſunt benedictio-
nes, ego ſolus benedicere poſſlum, vide not. in
—R h. loc. it. tract. Talm. Jevammot;
fol. 65. a.
* Vide not. in Nà: r h. loc. ubi loci iſtius ex-
planatio habetur.
20. Benjamin enim princeps ſeu caput gentis ſive
tribus Benjamiticæ fuit, confer. num. ſeq. 2 I.
vid. & infrà Genelſ, c. 48. v. 4. n. 7. ac Deute-
ron. Gap. 3 7. V. 3. N. 17. it. Eſai. g. 42. V.6.

N. I2.

284

GENESEOS.

ChAP. XXXV.

naſſe & Ephraim, qui naſcituri erant ex Joſephòô, quique ſub numero tribuum fue-
runt. 21. Eod. verſ. I1. E reges] ( Nimirùm) Saul & Iſchboſchet, qui fuerunt de tri-
bu Benjamin, qui tunc nondum erat natus. ** Verſ. 13. In locoubi latutas erat **⁵*
cum eo] Haud ſcio, quidiſtud nos docere velit, 22.
Menachem (dictionem N 2) exponit, quòd ſigni ficet ) 1i. e. validum & mul-
titudinem, (ac ſi diceret:) multum itineris ſpatium; eſt & expoſitio myſtica (hujus di-
Rionis, nempè:) eo tempore (facta eſt Jacobi profectio, quo terra fuit excavata & per-
forata D i. e. inſtar cribri, quando novale reperitur & hyems tranſuit atque

Xſtus
non-

R

fuerunt tribuum

2 1. Id eſt: capita ſeu principes trib
infrà Ge

Iſraeliticarum, vid. num. antec. 20. it.

bnar re ad marginem allegetur.

verba illa in dictis editionibus addita & uncinu
lis incluſa ſunt iſta: †ταν n en en

N enn een ie en & er ee nn
Ni ban ee en re e
n er rieen een enn eene e aen

X Wyaw Prben . er n
s
W Wn hn i. e. atque textum iſtum (S. Scri-
pturæ) expoſuit Abner, quande ipſe regem
conſiituit chboſchetum, (de quo vid. 2. Sa-
muel. c. 2. v. 9. ibique not. n. 1.) etiam tribus

quippe eſt: unusquisque ex nobis non dabit fi

c. 2 I. V. I.) ſed pœnitentis ducti dixerunt: ni⸗
Ki (illa tribus Benjaminitica) eſſet (una) ex tri-
bubus (Mraeliticis iisque annumeraretur „) non
dixiſſet Sanctus ille Benedictus ſacobo: etiam
reges ex lumbis tuis prodibunt, gens & ctàs
gentium (ex te erit, h. verſ. 11.) quoniam filii
(ſeu poſterà) nin
evaſuræ, juxzta numerum ſciliset gentium, quæ
funt ſeptuaginta populi

neſ. dict. c. 49. V. 4. n. 9. & n. 10. conſer. not.
in Wer rDY & Vereſchit Rabba h. loc. uti in

(Ifraeliticæ) illum (S. Scripturæ textum) ex⸗
poſuerunt & adduxerunt Benjaminum, ſcriptum

liamn ſuam Benjaminitis nxorem 5 (vid. Judic.

(confer. not. ad Deuter.

XX Hebr, Wii NO, fic täm in Bibliis Buxtorf.
quam in exemplari Hebræo, quo uſus ſum „legi.
aur; in editione enam rne & in Berolinenti
habetur: Aia i. e. non erant nati, ac poſt

ene ween n ene ee e
*y„ eͤ

illius (Benjaminis) gentes fant

1

ſeptuaginta (conſtat viris;) alia explicatio (ver-
borum iſterum: gens & cœtus gemium, nem-
pè:) quod filii (ſive poſteri) ejus ( Benjaminis)
tempore Eliæ oblaturi ſint (ſacrificium) in excel-
ſis, quæ prohibita erane (vid, not. ad Deuter-
c. V2. V. 9. W. 2 9. & n. 30: it. V. I I. . 41. & ad
I. Reg. c. 1 9. V. 31. D. 7. && §.) perinde „ ac
gentes (in excellis ſacçrificare ſolebant, ſie
ſcriptum reperitur) in veteri (exemplari) Ra⸗
ſchiano. =D

. 15) Hebr. WN hæc & ſequentia, usque ad:
Prn en eeenn eeeen e n

D, i. e, nos docere velit, abſunt à MSto
22. Autor libri Gur Arjeh fol. 49. col. 3. fin. mi=
ratur, cur Raſchi no ſter ignoraverit, quid iſtud
nos docere velit, nam ecce, inquit, locus iſie fuit
Har- i P i. e. peculiariter deſtinatus
præſentiæ ſeu majeſtati Diving, vocavit enim
(Jacobus) nomen loci iſtius, ubi locutus eſt cum
illo (Deus,) El BethEl, id quod (inquit ille)
de nullo alio loco ſctiptum reperitur, quamvis
enim Deus cum Abrahamo,& Iſaaco etiam lo-
cutus ſit; non tamen voceatur nomenillius loci
excepto iſto Jacobi loco, confer. & not. in r*
„ h, 100 c.
23. Sic nonnulli dictionem rhan verterunt, LXX.
ut nomen proprium tranſtulerunt: ga6ρναα

mellii verſio: exiguum ſpatium, confer. infrà
Genel. c. 49. v. 7. ibique not. n. 17. & num. ſeq.
24. h. veri. vide & S. Hieronymi Tradit. Hebr.
h. loc. & Albert. Vogti Miſcell. Biblic. Heptas pri-
ma Loc. 7, ubi fuſihs, confer. & nOt. in .*
paT h. loc- .

c. 32. V. G: n. 45.) ſic quoque omne Synedtium 1

Valgata habet: verno tempere, Junii ae Tre-.

4

==

Doncürenli,

nus kaleri
. ,gud 1
anßli,lan
Parlemn agri;
ſpatium terla⸗
Pininoltti en
Benjanunean
luus dolorism
min iebeift

fiit gneinpl

ieitur: in me

——
14. Conlet. inti
inc Vulgatæt
Pito, ur dad
Mus quone
lecto terlc t
Parapht, Chal
Chulcairum
Radium, uncd
terpretum in
Prunt: ixrzes
däum autemn
um exiſlimo
holtes in iplun
tec. 23, num
bah- loc uiin
gatur.
Hebr. wion,
detur:
1 5. Uii 1., Rege
dicem elt: el
Rommn ednie
Uenſem: lade
ſeq. 16. conlie
4°¾ Vel: Pale
qua voce pig.
in hane lerd ſe
Jophi h. loc i⸗
Meſat ad Ii
Abendan. in a
1). Conter, Eſai

Agis mas

—
lbonmae.
unt de tri.
a ept
142) feyye
m & mul.
(huj s di⸗
wats Cper.
Atue Elus
hon⸗
—.—
APlicali (ver⸗
emiuim, nemn.
3(Penjaminis)
duum in excel-
Ot. ad Deuter,
I. n. 41., ac
perinde, c
ſoledant, ſie

Eenplai) RNA.

tia, Ueque ad:
lunt à Möto

col. 1. fnmi⸗
eiit, guid ſtud
t,locus illetuit
atier Geſlinatus
, vocarit enim
ilocmuusekt cum
ſd (inquinile)
eritur, guatndis
llasco etiamlo⸗
otneni ius loti
& not. in 1

Verterunt, LAX.
Um: gab,ate,
, Juniiae Te-
n, conſer, init
17. & phim eq⸗
ni Ttadit. Hebr⸗
blie Heptaspel-
K 40 i W

CAP. XXXV. GENESEOS. 224

nondu venit; 24. ſed hic non eſt ſenſus literalis*Scripturæ, nam ecce de Naemane reperi-
mus (ita ſcriptum:) & abiit ab illo H i. e. quaſi tractum terræ; 25. exiſtimo autem
ego, quòd (dictio iſta 2) ſit nomen menſuræ ſoli, ut puta ſpatium milliaris 26. vel
amplius, ſicuti tu dicis: — O Di. e. jugerum vineæ, 27. item: † E Rpe i. &.
partem agri; ita in ambulatione hominis datur nomen menſuræ * VN NN 1. &.
ipatium terræ. 28. Verfſ. 17. Qgia etiam iſte) Addetur tibi ſuprà Joſephum; Rab-
bini noſtri expoſuerunt, quòd cum qualibet tribu 29, fuerit nata gemella; 30. cum-
Benjamine autem ſimùl nata ſit gemella abundans. 31. Verſ. 18. Ben Oni] i. c. Fi-
lius doloris mei. Eod. verſ. I 8. Binjamin] Videtur mihi (quòd nomen iſtud Binja-
min ideò ei fuerit impoſitum,) quoniam ipſe (Binjamin) ſolus in terra Cenaan natus
fuit, quæ in plaga meridionali ſita eſt, 32, quando quis & Meſopotamia venit, veluti
dicitur: in meridie, in terra Cenaan, 33. item (in illo loco:) abiens profectus eſt ad

Nn 3 meri-

24. Confer. infeà Geneſ. dict. cap. 48. v. 7. n. 17.
hinc Vulgatæ translationi occaſtonem datam eſſe

puto, quæ habet: verno tempore, S. Hierony

mus quoque loc. alleg. vertendum putat: in e-
lecto terræ tempore; ſed P. Fagius in not. ad

Paraphr. Chald. h. loc. ſententiam iſtam rejicit &

Chaldaicam dictionem apm interpretatur: quaſi
ſtadium, unde ortam puto verſionem LXX. in-
terpretum in Genelſ. cap. 49. v. 7. ubi tranſtu-
lerunt: a shσ*Dν i. e. curſiim equorum; ad

ditum autem eſt ibidem: gaρννανO ſed alteru-

trum exiſlimo fuiſſe gloſſema marginale, quod

poſteà in ipſum textum irrepſit, vid. num. an-

rec. 23. S num. ſeq. 2 5. confer. & Bereſchit Rab-

ba h. loc. uti in a DWad marginem alle-
gatur.

* Hebr. ut, in utroque MSto Erff. pro eo ha-

betur: αmhi., e. expoſitio ſive explicatio.

25. Uti 2. Reg. c. 5. V. 19. habetur, in Vulgata i-

bidem eſt: elefto terræ tempore; LXX. juxtaà

Roman. editionem: 6ναρναι juxtà Gomplu-
tenſem?: gaceat&, vid. num. antec. 24. & num.

ſeq. 26. confer. & infrà Genelſ. c. 49. v. 7. n. 17.

75. Vel: parſæ, Hebr. , uti hic habetur, de
qua voce vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1827.
in hanc ferò ſententiam etiam autor z& Michlol k

Jophi h. loc. ivit, confer. Conſtant. L Empereur

Præfat. ad Itinerarium R. Benjamin. & R. Jac.

Abendan. in addit. ad Michlol Jophi.
27. Confer. Eiai- cap. 5. V. 10. ſenſus eſt, quando
aliguis vendis vinsam prozimo ſuo, digere ei

ſolet: ego vendo tibi jugerum vineæ & quando
ei vendit agrum, dicere ſolet: vendo tibi par-
tem agri ac ſi diceret certam & ipſis notam men-
ſuram, ſie in notis . *nt r hic exponitur, u
bi vide Hebræa.
XNX Scilicèt: 7 Tnn N i. e. ſoli (ſive ter=
ræ, ) veluti iter milliaris, ſic verba iſta uneinulis
incluſa reperiuntur in af höD ſuprà Com-
mentar. Ralſch. h. loc. ut & in Berolinenſi edi=
tione.
28.; Vide 2. Reg. c. 5. V. 15. ibique Raſchi not. u-
bi ſcribit, linguà Gallicâ nomirari poſſe rmaa ar-
pent i. e. jugerum, confer. not. in a h.
loc.
29. Id eſt: cum quolibet capite ſeu principe tribus
fIraeliticæ, ſicuti fuerunt: Ruben, Simeon, Levi
&c. vid. infrà verſ. 22. h. cap. n. 42. & Geneſ. c.
37. V. 14. Dn. 3 8. && V. 35. n. 84. it. Genei. c. 43⸗
verſ. Z? 9: n. 5 5.
30. Confer. infrà Geneſ. dict. e. 37. v. 35.n. 84.⸗ 36
Geneſ. c. 46. v. 26. n. 24. vid. & Gur Arjeh fol.
4 9. col. 4, med. & fol. 6. col. 2. fin.
3I. Hebr. rv, id eſt: binæ gemellæ ſimul cum Ben-
Amine natæ unt, ſic tradunt Rabbini, uti in Gus
Arjeh dict. fol. 4 9. col. 4. med. habetur.
32. Quæ dextra dieitur, proct num. ſedg. 35. ex
Pfſalmo 99. V. 13. 10 cus ab autore noſtro addus
citur, tonfer. Hic tract. Talm. Sota, fol. 36, b-

33. Ui Mumer, cap: 33,V. 4, abstur⸗

286 GENESEOS.

meridiem. 34. Eod. verſ. I18. Biniamin] i. e. Filius dextræ, (ρ hic idem) ſignificat
(atque in illo loco:) Septentrionem & ) Di. e. dextram 35. tu creâſti, quapropter i-
ſtud (nomen hic ſcriptum eſt) plenè. 36. Verſ. 22. Cùm Irazl habitaret in
terra illa Cùm (Jacobus) nondum veniſſet Chebronem ad Iſaacum, iſta omnia ei ac-
ciderunt. * Eod. verſ. 22. Et dormivit] Quoniam (Ruben) diſturbaverat 37. cubi-
le ejus?** (Jacobi,) ideò imputat ei Scriptura, ac ſi ipſe cum Bilha dormiviſſet; 38. ſed
cur diſturbavit ac profanavit ſtratum ejus? 39. nempè, poſtquàm obierat Rachel, Ja-
cobus tulit lectum ſuum, qui continuè in Rachelis tentorio; non verò in cœteris ta-

bernaculis poſitus erat, eumque collocavit in tentorio Bilhæ, venit (itaque) Ruben at-

que ultus eſt contumeliam 40. matris ſuæ, dixerat (enim:) fi ſoror matris meæ (Leæ)
fuit æmula 41, matris meæ, num etiam materteræ meæ ancilla erit æmula matris meæ:?

CAb. XXXV.

quocircà turbavit (ac disjecit torum paternum.) Eod. verſ. 22. Et fuerunt filii Jacob

duode-

34. Vide ſuprà Geneſ. c. 12. Vv. 9. ibique not. Sign.“
3 5. Id eſt: meridiem, uti Commentator noſter hic
exponit, vid- Pſalm. 89. v. 1 3. Judæi à ſitu Ori-
entis, quæ illis 'a i, e. facies ſeu anterior pars
vocatur, meridionalem partem ſive plagam ap-
pellant Ph' dextram; Septentrionalem verò vxpv
ſiniſtram & occidentalem nominant ππι poſie
riorem partem ſive plagam, confer. Bodini Me-
thod. Hiſtor. cap. 5, pag. m. 1 16. LXX, dict. Pfſ.
89. v. 1 3. pro videntur legiſſe unde ver-
terunt &ααανσν mare, prout & Vulgata ibidem
habet.
36. Non defectivè; M'aa, prout infrà verſ. 24. h. c.
& alibi ſegitur, in Gemara, (allegante D. Wa-
genſeilio in Sot. pag. 76 1.) ita habetur; in tota
Scriptura nomen myan ſeribitur (omiſſò poſterio-
re od:) hie verò ga plene (expreſſum eſt, ceu
pater id filio indiderat.)
* Ac ſi diceret Scriptura: den'n reen re, ,
pr) X&ι i. e. quoniam retardavit (Jacobus) ad=-
ventum ſuum ad Iſaacum, ideò iſta omnia ei eve-
nerunt, ſic in notis æmon inew hic exponitur,
vid. hic Megilla, fol. 2 5. b. confer. quæ ſuprà ad
Geneſ. cap. 2 S. V. 9. n. 20. notata ſunt, iſta o-
mnia igitur acobo evenerunt, qaoniam ipſe patri
ſuo, Iiaaco, intereâ temporis debitum miniſterium
non præ ſtiterat.
37. Vel: disjecerat, extrà tentorium Bilhæ projece-
rat, ſic Rabbini tradunt & inter hos R. Menaſſe,
qui in Conciliationibus libri Regum Quæſt. 19.
Keribit, quod Ruben profanaverit lectum patris

ſui en rebolverlo y quitarlo de ſu lugar en gracia

de ſu madre Lea i. e. diſturbando & removendo

illum (lectum) de loco ſuo in matris ſuæ, Lex,
honorem, vid. D. Wagenſeil. Sot. pag. 118. n. I.
confer. infr. Genel. c. 37. V. 2 9. n. 75. it. tra ctat.
Talm. Schabbath fol. 55, b, prout allegatur in
Na ND ſuper Commentar. Raſch. h. loc.
X, Hebr. anawmp, in MSto Erff. 1, pro eo habetur:
yvn i. e, ſtratum ejus (ſcil, Bilhæ;) MStum Erff.
2, habet: mnnwn i. e., cubile ejus (Bilhæ.)
3 8. Sic Judæi nebulas obducere Soli & adeò eun-
dem peniths obfuſcare conantur, dum per ſuadere
ſatagunt, Rubenem nullum minas, quam illit iti
congubitus peccatum, perpetraſſe, ſcilicèt tàm
nequam Scripturæ corruptores ſunt judæi, ut,
quæ in ea piè facta leguntur, ipſi peſſimè ſæpè
calimmnientur; contrà vitia turpiſſima in virtutes
evehant, prout animo illorum eſt collibitum, ver=
ba ſunt laudati D. Wagenſeilii loc. alleg. vid. n.
43. h. verl., conf. & not. ad I. Samuel. c. 2. v. 224
n. 22.
39. Nempè: Jacobi, patris ſui, vid, infrà Geneſ. c.
49. v. 4. ibique Raſchi not, num. 15. & Deuter.
cap. 3 3. V. 6, n. 42.
40. Vel: conqueſtus eſt de injuria, matri ſuæ illata,
Hebr. my yani. e. vindicavit ignominiam, conf.
not. in nan inov h. loc.
41. Inimica, Hebr. , ſenſus eſt: ſi matertera
mea, Rachel, cordolium fuit matris meæ, Leæ;
num etiam materteræ ancilla matris meæ cordo-
lium eſſe debet? ita D. Wagenſeil loc. citato.

——

CAXXNV.

—
ucin Re
min comhlet
ilas S. Rerip
li, omnes )
nonpeceneri
Focavit illum

olij Prime

nimogenitus
buum, dumip
Ditiei. 46, B
Arbak aelich
104idicagl
itaſoleat. dct
tur.) ſic quoqt
ciendaſtteisl
6d9. iteng (nill
Chiel N
inlege Molſi⸗

—

41. lC eſt capitn

ſprarert 17

ibique not. n.
4 . Dumſſcill ſit
ſupta num 39.
44. Vel: comupti
peccaerat,
Mie dictionem
45. Vde infii 6.
13. ne Parali
46. Atqui fupri
mmen illud ini
Gdioni teſponce⸗
nempè: duo no
o conſer
n. 7, & Genel.
d. 14.
47. Liyer phniti⸗
te Commentat
1,46, h, verl;
item ſuprz Gen
O wwoh
tin, uegle d:
Heb. lein

1. NN.

—
n)ügniſtcat
apropter i.
bitaret
Oinnia eiae.
At 37, cubi⸗
let; 31, ſec
Rachel, la⸗
1 cteris ta⸗
e) ubenat.
mer (ber)
mattis mex:
nt flii ato⸗
uode.
—
logaentari
6 temorendo
ltis ſuæ, Lex,
19. 1 19. hl.
n. 7ſeit, tactat,
out Alegalurin
Raſch. hyloe,
pro eo habetut:
3) Mörum Eiſk,
Cihhe)
Soli & adedeun⸗
Cum pelſuadere
asgbatn iliti
lle, ſcllieet tam
lugt jucxi, ut,
ipelline lene
ſlima in virtutes
8cohlibitum,ver⸗
oc, Alleg, vid, ne
nel, e, 2,V. 224

, inhea Genel e⸗
N. 15. Deuter.

mmatiſie ileta.
tomininnol⸗

el: ſimatertea
attis mekk, Lez,
ris Mer eold⸗
eilloe ciato⸗

CAP. XXXV. GENESEOS. 287

duodecim] Redit (hic Scriptura) ad rem priorem, poſtquàm (enim) natus erat Benja-
min, completæ fuerunt tribus 42. atque jam debebant numerari, proptereà numeravit
illas (S. Scriptura;) exponunt autem Rabbini noſtri, quòd (Scriptura) nos docere ve-
lit, omnes (Jacobi filios) fuiſſe æquales atque cunctos extitiſſe juſtos & quòd Ruben
non peccaverit. 43. Verſ. 23. Primogenitus Jacobi] Etiam tempore perverſitatis 44.
vocavit illum (Rubenem Scriptura) primogenitum. Eod. verſ. 23. Primogenitus
Jacobi] Primogenitus quoad hæreditatem, primogenitus quoad cultum (Divinum-,)
primogenitus numerô, nec datum fuit jus primogenituræ Joſepho, 45. niſi reſpectu tri-
buum, dum ipſe duarum tribuum caput extitit. Verſ. 27. Mamre] Eſt nomen pla-
nitiei. 46. Eod. verſ. 27. Ad Kiriath Arbah] Nomen urbis Mamre 47. fuit Kiriath
Arbah (ac ſi diceret Scriptura, quòd Jacobus venerit) ad * planitiem Kiriath Arbah,
quòd ſi dicas, ſcribendum fuiſſe: ?N& PN DpD; 48. (reſpondetur, quòd)
ita ſoleat S. Scriptura (loqui) in qualibet re, cui duplex eſt nomen, prout hic (habe-
tur,) ſic quoque (in nominibus iſtis:) Dr N , item 37 V 8, it. O& n ſi adji⸗
cienda ſit eis (litera) He, præmittitur illa dictioni ſecundæ, (hoc modo:) peORPDD
49. item (in illo loco:) in Hophra τ *ε , 50. item Gin illo loco:) ædificavic-
Chiel & R r. Verfſ 29. Er eaſpimwvit Iaac] Non eſt prius & poſterius 52.
in lege (Moſis, )venditio (enim) joſephi præceſſerat mortem lſaaci duodecim annis, 3.

nam

42. Id eſt: capita ſive principes tribuum, confer.
ſfſuprà verſ 17. h. cap. n. 29. & Exod. c. 2 8. v. 12.
ibique nor. n. 99.
43. Dum (cil. ſiratum patris ſui aſcendit, vide, quæ
ſuprà num. 3 8. h. verſ. 22. notata ſunt.
44. Vel: corruptionis, quà Ruben rem corruperat
& peccaverat, profanando torum paternum, ita
hie dictionem: interpretor & expono.
4 5. Vidè infrà Geneſ. cap. 49. v. 4. ibique not. n.
13. & I. Paralip c. 5. v. 1. num. 2.
46. Atqui ſuprà Geneſ. c. 13. V. 1 §. n. 24. no-
men iſtud viri proprium fuiſſe dicitur, huic obje-
ctioni reſpondetur, in notis bmor n h. loc.
nempẽè: duo nomina iſti planitiei fuiſſe, ſcil. 7
& Npn, confer. Geneſ. cap. 1 8. V. I. ibiquenot.
n. 3. & Geneſ. c. 14. V. 6. n. 10. it. verſ. 8. h. c.
n. 14. .
47. Sive: planitiei, ita hic dictionem & ex men-
te Commentatoris noſtri vertere poſſes, confer.
n. 46. h. verſ. & D. Wagenſeil. Sot. pag. 299.

item ſuprà Geneſ. c. 2 3. v. 2, n. 7. vide & not. in

- r' h. loc. verba iſta: &n & ſequen-
tia, usque ad: y N t abſunt à MSto Erff. 2.
1*Hebr. vX, ſic in exemplari Hebræo, quo uſus ſum,

ut & in Baſileenſi editione atque in MSto Erff. 1.
in editione am De, ut & in Berolinenſi pro
vx& habetur πι quod poſſis exponere: planitiem;
vid. Geneſ. c. 14. v. 6. ibique not. n. 10.) ut ſen.
ſus ſit, quõd * ſignificet planitiem, confer. ſu-
prã verſ. 8. h. cap. n. 14.
4 8. Non vero: yaen nee n, ſicuti hic in tex-
tu ſacro habetur, ac ſi diceret, ſi Raſchi noſtri ex-
plicatio locum haberet, litera Heyde i. e, em-
phatica præmitti debuiſſet voci r'o; non verò
nomini ya &; ſed reſpondet huic objectioni au-
tor noſter.
49. Vide I. Samuel c. 16. v. I. ibique Raſchi not.
ubi ipſe eadem ferè, quæ hic, adducit, confer, n,
ſeq. 5 1.
50. Sicuti Judic. cap. 8. verſ. 3 2. habetur.
51. Vide 1. Reg. c. 16.v. 34, ubi Commentator noſtee
etiam eadem ferè, quæ hic habentur, adducite
vid. num. antec, 49.
52. Id eſt: non ſemper ordo temporis in lege Mo-
ſis obſervatur, confer. Raſchi not- ad Exod. c. 4.
v. 2 O. n. 37.
53. Haæc Raſchi noſtri ſententia etiam in notis
Junüi ae Tremelliiad hunc locum confirmatur,

282 GENESEOS.

—

nam ecce, quando natus eſt ſacobus, * ſexageſimum annum attigerat Iſaacus; is

autem mortuus eſt anno centeſimo & vigeſimo (ætatis) Jacobi, dicitur enim: & Haa-

cus ſexaginta annos natus erat, 54. ſi deduxeris ſexaginta de centum & octoginta an-
nis, 55. reliqui erunt centum ac viginti (anni;) J oſephus veroò venditus eſt, cum deci-
mum ſeptimum annum com plêſſet, qui erat annus cen teſimus octavus xtatis) Jacobi.
nimirùm, cùm ipſe ſexaginta ac tres annos natus eſſet, benedictionem accepit, 56. de-
in quatuordecim annis latitavit in domo Heberi, 57. ecce ſeptuaginta ac ſeptem (an-

. CAP. XXXVI.

ni,) quatuordecim (autem annis) ſervierat pro uxoribus, 58. atque ſub finem iſtorum
quatuordecim (annorum ) natus eſt ei Ioſephus, dicitur enim: & factum eſt, poſt-

quàm Rachel pepererat oſephum &c. 59. en unum ac nonaginta (annos his adde⸗
ſeptendecim, quibus Joſephus nondum erat venditus, ecce centum 6. &ο αο (annos.)

CAT. XXXVI.

Erſ. 2. Aab, Feliam Elon] Hæc fuit Baſemath, filia Elon; 1. appellata autem

eſt un Baſemath, quoniam adolebat H) D i. e. aromata cultui Idolo-

rum. Eod. verſ. 2. & Abolibamab] Hæc fuit jchudith; ?2. cognominavit au-

tem

— .

confer. infra Genel. c. 37. V. 3 5. n. 92. it. tract

Talm. Bava batra, fol. 16. b.
XXK Hebr. opy) τανMνα&αι CHæc &ſequentia, usque ad:
a Wi a i.e. attigerat annum ſexageſimum,
abſunt ab utroque MSto Erff.
54. Prout ſuprà Genelſ. cap. 2 5. V. 2 6. habetur.
55. Tot enim annos vixerar Iſaacus, prout verſu
antec. 2 8. h. cap. habetur.
56. Nempè: à Deo, qui ei in via apparuit eique be
nedixit, vid. ſuprà Genel. c. 2 9. V. 9. n. 8. & n.
17. ubi autor noſter notavit, quòd Jacobus,
quando à patre ſuo abiit ad Labanem, ſexageſi-
mum tertium attigerit aanum.
57. Vid. ſuprà Genelſ. cap. 2 . V. 9. D. 12. & infrà
Genel. c. 37. v. 3. n. 1 8. poſt verba iſta: na
ayji. e. in domo Heberi, in MSto Erff. 2. addita
ſunt iſta y n i. e. propter Eſavum.
5O . Proùt fuprà Genel. cap. 3 1. v. 41. habetur.
59. Sicuti ſuprà Geneſ. cap. 30. v. 2 5. habetur.
66. Poſtaapv NX i. e. centum & octo (annos,)

tàm in editione an re & in Berolinenſi,
quàm in utroque M to Erff, addita ſunt iſta:
Dwy yaa) en nee eeen n eden e 2. Vid. fuprà Geneſ. ditt. c. 26. v. 37.

apy) Denv y (inutroq; MSto Erff additur
7 de de zJ o e e 29 mne

, R
en ee e deen n e üe eneen ae e
(d e enn den enn e denn eeh

.
hi. e. præterea explicatio (iſta) deſumi poterit ex

textu ſacro, (nempè:) ex quo venditus fuit Joſe-
phus (anno ſcil. decimo ſeptimo,) usque dum
venit Jacobus in £Æ£gyptum, duo ac viginti
fuerunt anni, dicitur enim: Joſephus au-
tem ttiginta annorum erat &c. (Geneſ. c. 41. V.

46.) ac ſeptem annis erat fertilitas ac bienniò fa⸗

mes, en 22. (annoe) ac ſcriptum eſt: dies anno-
rum peregrinationis meæ triginta & centum an-

norum ſunt(Geneſ. c. 47. v. 9.) deprehenditur (ita ebeon, .XN.e

Qp. ubi Ana in

que, quòd) Jacobus eo tempore, quo ille (Joſe-
phus, ſic nomen iſtud in utroque MSto Erff. hic
additum feperitur.) venditus fuit, centum & 0-
cto (annos natus fuerit,) confer. not ad Geneſ. c.
2 8. V. 9. n. 20. & ad Genet. c. 37. v. 34. Sign.

I1. De qua fuprà Geneſ. c. 26. V. 3 5. confer. & v. 3.

h. cap. n. 6.

„

. W

ten ilamimpr
uumiidolorum

An dijtflin
gam) Anuaflin

ſ. docetligitur

uod er ambo
Ptara) lachle
Wittuntur?.pe
tatemerehitun
ided Pppelatat

oc retl.3. .

Okt obitum In

olbamaye,
cCuin uxOre patt

r—

2 Ueſt: camin

Tiluc inidit,
quali iha telicto
cim impleri eſ
3Hebr. 9 ny
W NN W.
Ufk:.

4 lucunn unio:

bus, (quibus

ii) potiun verte

gate: flix Zibn
habetur, Anafl!
rut: 19 bes Lis
Pler, Complute
füzebegon ded⸗

c klia Zibhon,

liisebagonin no
ibustam hic,gn

idem & amz

Abet i i e flin
Aelogiis terenle

Vend gattes non
Transla. LXX.1

Areh iol 49, co

KI.

—
lluaens; 4

n: & llaa.
toginta an.
m deci.
ati) laecdi.
epit, F6, de⸗
ſehtem (an.
nem iſtorunn
melt, potk.

bis adde,

to Cannos)

ellata autern
cultui Idolo⸗
Olminaritau-
temn

r

ſ asditur

W. D N
mw za

w a den

delumipoterit er

nditus fuit ſoſe

mo.) ucque dum

duo ar Figinmi

oſephus au⸗

(Genelc.41. „.
28 c biennid dk ⸗

meſt: dies anno⸗
1ta& cemum an⸗

eprehengitur tlſ⸗·
e, quo ile ſole⸗.
gue lSto biff kic
tuit, cemum & o⸗

, not ad Gene, e.

37. 4. e
conter ⸗.

131.

CAP. XXNXVI. G0ENESEOS. 289

tem illam improbus iſte (Eſavus RIcehudith, ac ſi dicerer, 3. quòôd illa abnegaverit cul-

tum idolorum, ut (hoc modo) deciperet patrem ſuum (Iſaacum.) Eod. verſ. 2. Eili-
am Anæ, Pliam 4. Zibhonis] Si filia fuit Anæ, non (potuit illa eſſe) filia Zibhonis,
(nam) Ana filius fuit Zibhonis, dicitur enim: & hi ſunt filii Zibhonis: Aja & Ana;

5. docet (igitur S. Scriptura,)quòd Zibhon concubuerit cum nuru ſua, uxore Anæ, &

quòd ex ambobus nata ſit Aholibamah, atque indicat tibi Scriptura, quòd omnes fue-
rint Spurii. Verſ. 3. Et Baſemath, flliam Iifmazlis] Aſt ſuprà 6. nominat illam (Scri-
ptura) Machlat, reperimus /7. in expoſitione allegorica libri Samuelis: tribus iſtis re-
mittuntur 8. peccata, (videlicèt:) alienigenæ, ſi fiat proſelytus, ut & ei, qui ad digni-

tatem evehitur, denique ei, qui uxorem ducit atque diſce exinde rationem, (nimirum)

ideò appellata fuit NorD Machlat, quia D i. e. remiſſa fuerunt peccata ejus. 9.

Eod. verſ. 3. Sororem Nebajotb] Quoniam ille (Nebajoth) elocaverat eam ei (Eſavo.)

poſt obitum Iſmaelis, 10. ideò vocatur de nomine ejus* (ſoror Nebajoth.) Verſ. 5.

Eir Abolibama peperit O&c.] Korach iſte 11. fuit ſpurius ac filius extitit Eliphaſi, 12. qui
cum uxore patris ſui, nempe cum Aholibama, Eſavi conjuge, concubuit, 13. nam ec-

Ce

13. Id eſt: cam in finem Eſaus nomen iſtud uxo- 5. Vid. infra dict. verſ. 24. h. cap. confer. & Lighe-

ri ſuæ indidit, ut patri ſuo, lſaaco, perfuaderet, toot. in Luc. c. 3. vV. 2 3. p. mihi 7 50. edit. Lipfi=
quali illa relicto cultu Idololatrice fidem Judai enſI. L
cam amplexa eſſet,conf. not. in a O h. oc. 6. Nempè Genel. c. 2 §. verſ. 9. gonfer. S& v. 2. h-
* Hebr. cay na, hæc & ſequentia, usque ad: cap. n. I. H
T mNNN Mi. e. fuerint ſpurii, abſunt à MSto 7. Hebr. a'un, ſic in editione Hebraica, qua uſus
Erff. 2. ium & in Berolinenſi habetur, aſt in Bibliis Bux-=

K. Ita cum Junio at Tremellio aliisque interpreti- torf. atque in MSto Erff. 1. legitur: Meexn i. e.

bus, (quibus & Commentator noſter hic conſen
cit,) potihs vertere volui, quam cum autore Vul
gatæ: filiæ Zibhonis, nam uti infià verſ. 20. h. c.
habetur, Ana filius fuit Seir, L. XX. hic tranſtule-
runt: 2& â Ee6ρραορρα 1ita juxtà Vaticanum exem-
plar, Complutenlis editio habet: Zesaæg,ay) i. e.
Klisebegen Sebagon, ſic iidem L,X X. infra v. 14.
h. c. filiæ Zibhon, verterunt: z3 viν s6ααzi. e. Ki-
liisebagon in nonnullis tamen Vulgata exempla.
ribus tam hic, quaàm infra dict. v. 14. legitur: filii
Sebeon, L/X X. verſionem confirmat verſus 24.h.
cap. ubi Ana inter filios Zibhonis numeratur,
iisdem & Samatitanus codex ad fſtipulatur, qui
habet ia i e. filium, non Da, filiam, & ſanè in Ge-
nealogiis recenſendis nusquam matres, ubique
verò patres nominantur, vid. Iaac. Voſt. de

,

reperi, inveni, res eodem redit.
8. In Gur Arjeh fol. 49. col. I. fin. ita legiturz
uren aae ewii. e. tribus condonat San-
ctus illeBenedictus & . ubi etiam ratio adducitur,
cur Deas illis peccata remittat.
9. Nempe: Eſavi, Hebr. pruay, in utroque N Sto
Erff. legitut ſœmine genere: man) i. e. pecca-
ta illius (ſcil. mulieris Machlat,) idque rectiqs,
ut puto. H W
10. Vide ſuprà Geneſ. eap. 2 9. v. 9. ibique not. n. 7.
X Hebr. mu y &N, vVerba iſta abſunt ab uereq;
MStO Erff. l
II. De quo hic dicitur, quèòd illum pepererit Abo-
libama. S M
I12.: Vide de iſto ſuprà Geneſ. c. 29. V. 11. ibique
Raſchi not. it. verl., antec. 4. h. cap-
13. Confer. infrà verſ. I2. h. cap. ibique not., vide

Trans lat. LXX. interpret. cap. 1 3. confer. & Gur
Arjeh fol. 49. col. I.

& not. in nam rD h. loc.

Oo

290 GENESEOS. CAP. XXXVI.
ce ipſe (Korach) numeratur inter duces Eliphaſi in fine narrationis. 14. Verſ. 6. Et
ivit in terram] Ut peregrinaretur in regione, quam invenire poterat. Verſ. 7. Nec
potenit terma peregrinationis eorum Sufficere pabulo pecudum, quas ipſi habebant,

eſt & expoſitio myſtica (verborum iſtorum:) à facie Jacobi, fratris ſui, 15. (videlicèt)

propter obligationem 16. decreti (Divini, quò dictum fuit:) quia peregrinum erit ſe-
men tuum, 17. quod (decretum) impoſitum fuit ſemini Iſaaci, dixit (itaque Eſavus.)
ibo ex iſta terra, non eſt mihi pars in donatione, quoniam data e“ ei (Jacobo) terra-

iſta, (proinde) nec in ſolutione 18,. obligationis (aliquam hab
quòd vendidiſſet jus primogenituræ ſuæ (auiit Eſavus ex terra iſta

propter pudorem,

partem,) prætereàâà

à facie jacobi, fratris ſui.) Verſ. 9. Hæ autem ſunt] (Scilicèt) generationes, quas

procreârunt filii ejus (Eſavi,) poſtquàm is abierat in Seir.

Verſ. 12. Et Thimnab fuit

pellex] (Narrat hoc ideò Scriptura,) ut notam faceret dignitatem 19. Abrahami quod-
que multi deſideraverint affinitatem contrahere cum ſemine ejus, Thimna iſta fuit fi-

lia principum,
duces, (regionem) Seir incolentes,

dicitur enim: & ſoror Lothan fuit Thimnah; 2ο. Lothan autem inter
fuit ex Choræis, 21, qui habitaverant anteà 22. in

illa (regione Seir,) dixit (enim Thimnah,) non digna ſum, ut tibi uxor legitima adjun-

gar, utinam

x* ſim concubina tua! in libris Chronicorum refert illam (S. Scriptura-)

inter liberos Eliphaſi, 23. docet (enim,) quòd (Eliphas *) rem habuerit cum uxore i-
ſtius Seir & quòd ex ambobus prognata ſit Thimnah; quando verò illa adoleverat-,

facta eſt ipſius concubina,

& hoc eſt, (quod dicitur:) & ſoror Lothan fuit Thimnah,

14. Nimitum verſu 16. h. cap. (onfer. Bereſchit
Rabba h. loc. uti in Snan mne ad marginem
allegatur.
15. Quæ veiba verſu antec.6. h. cap. habentur, con-
fer. not. in Dham n h. loc.
16. Chirographum, literas debiti, Hebr. A W,
vid. nuw. ſeq. 18. confer. & Numer. c. 20. v.
14. ibique not. n. 3 5. & n. 37.
17. Prout ſuprà Geneſ. cap. 15: v. 13. habetur.
18. Vel: in ſolutione chirographi ſive literarum
obligatienis, Hebr. ☛ n, vid. num. an-
tec. 16. ſenius eſt: quoniam lacobo data eſt ter
ra iſta, ipſe quoque ſolus obligationem, quæ ſe-
mini lſaaci impoſita fuit, ſolvat, nolo iſtius ob-
ligationis eſſe particeps, Eſavus enim e) dDeh
eDA& „ i. e. noluit ſolvere obligationem,
prw y Oy 7 i. e. quæ impo ſita erat ſemini
Iſaaci, & in Gur Arjeh fol.49. col. 2. med. habe
tur, canfei. Numer. dict. c. 20. verſ. 14. n. 3 5. &

Sign. it. n. 37. & n. 3 8.

19. Eminentiam, magnificentiam ejus, Hebr.
r, confer. infrà verſ. 24. h. cap. n. 40. vid &
Raſchi not. ad Cantic. cap. 6. v. 8. in MSto Erff.

I. pro oi habetur: Mav' i. e. laudem ejus,

confer. hic Sanhedrin, fol. 99. b.

20. Prout infrà verſ. 22. h. cap. habetur, iconfer. bic,
quæ ad Deuteron. cap. 32. verſ. 47. n. 257. no-
tara unt, ut & not. ad I. Paralipom. cap. I. v. I.

num. 6. & ad Cantic. cap. 6. v. 8. Sign. †

2 I. Vid. infrà verſ. 20. h. eap. ubi Vulgata habet:
Horræos, quos eandem cum Chivæis gentem ftu-
iſſe nonnulli putant, vid. Juniii ac Tremellii not.

ad dict. verſ. 20. h. cap.
22. Confer. infrà dict. verſ. 20. h. cap. ibique not.
n. 26.

np h. loů.
23. Vid. I. Paralipom. cap. I. Vv. 36.

hic additum habetur.

* Loci iſtius explicationem vide in notis nee .

XX Pebr. 19), ſic in MSto Erff. 1. nomen iAud

(A. KMVI.

—
14,n00 eniln
Utetina, non6

(du pbinehge⸗

tequim Hlrus
etiti koerint

“ uddecempe

gue (inde) ſei
(liteta) Vauf

ALAna cujin

z.e, Kanckita
rutus uit 40
um eltlupra,
Klium ejus do⸗
34. Eod vetl

rn
24. Flll imind
ſupri num ¹0.
15. Iia verbis
WnNn
tre.
26. Cohket. qu
notatälunt, di⸗
g . 2. beſach
11 ,b.

1. dire: uulit

enin
tem hilce veibi
texill ſacr hab
P. 10 g: ll. 1

1. Hec verbayt

Commematort
Schbdetkol 9

e, qudiamn d

genleiidict
29. Hebf. Or
in dict, tractar
mumerus ſing
Veriſio Latinà
ſa ſort ger iy⸗
dem additum
degempele ſp⸗

30. Guſta ſelia⸗

litne tere ind
CAemtiapuc au

ALXNNI.
Verl.n. Ner

1l habebant,

(idelie.)
inum erit e.
Cuekſayns.)
cobo) tera
m) pretetei
8er tenna ila
tiones, gnas
Tlimab ſtit
fahami vold.
na ilta fnit .
n autem iner
lt ante 22, n
gitima adjun-
5. Scriptut.)
tcum UxOte i-
1 doleretat,
fuit Thimnib,
h. cap, N40did AS
V. d. in Moto itl. .
i. e, Huden ejus,
hͦberur Kone⸗bie,
el. 47. . 1 7. n0.

talpomn,ca).1. del⸗

,V. 9. Sign.e
ubi Vulgata lnbet:
Chivæis gentemn 1
niiac Tiemellinot.
h.ce) bigne ne.
zige in notis 1
Lic iedotneniſt

2

CAb. XXXVI. GENESEOS. 9991

24, non enim numeravit illam inter liberos Seir, quoniam ſoror fuit illius (Lothanis)
uterina, non conſangvinea.25. Verſ. I15. Hi ſunt duces ſiliorum Eſaui] i. e. Capita-,
(ſeu principes) familiarum. Verſ. 20. Iacolæ terræ] Qui illam inhabitaverant, an-
tequàm Eſavus eò veniret, 26. Rabbini noſtri exponunt, quòd (incolæ iſti) admodùm
periti fuerint agriculturæ, 7. (dicebant 2 8. enim:) hoc decempedæ ſpatium olivis, ?29.
iſtud decempedæ ſpatium vitibus (ſerendis aptum eſt,) guſtabant 30. enim terram at-

. que (inde) ſciebant, quænam plantatio ei conveniret. Verſ. 24. Et Aja † & Ana]

(Litera) Vau ſuperflua eſt (in nomine) Aja, & perinde eſt ac (ſi ſcriptum eſſet:) Aja-
& Ana, cujusmodi multa (exempla) ſunt in S. Scriptura, ſic (in illo loco:) dare p
i. e. & ſanctitatem & exercitum in conculcationem. 31. item (in illo loco:) ſopore ob-
rutus fuit 22 ] i. e. & currus & equus. 32. Eod. verſ. 24. Hic eſt Ana] De quo di-
tum eſt ſuprà, 33. quòd fuerit frater Zibhonis; hic autem vocat illum (S. Scriptura)

Hlium ejus, docens, quòd concubuerit Zibhon cum matre ſua & procreaverit Anam-.

34. Eod. verſ. 24. Malos] (Dictio: D O ſignifcat) D i. e. mulos, 35. ad-
?UVMD ðWDẽ Oo 2 miſe-

24. Sicuti infra verſ. 22, h. cap. habetur, confer. tractatu Talmudico legitur: N D& r
ſuprà num. 20. h. verſ. & not. in hof e h. loc. i. e. nam olfactu explorabant terram, vid. D. Wa-

25, Ita verbis Juridicis vertere hic volui e genſeil. loc. alleg. ubi etiam aliorum miræ ſaga-

2 Nn &h R n i.e. ſoror à matre & non à pa citatis hominum exemplum ex Bava Batra fol.
tre. 73. b. affettur. D
26. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 12. h. cap. n. 2 2. † Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 54. a. S&
notata ſunt, vid. hic tract. Talm. Schabbat. fol. Bava batra, ſol. I15, b.
8 5. a. & Peſachim, fol. 54. a. it. Bava batra, fol. 31. dicuti Daniel. cap. 9. V. 13. habetur, confer. Ra-
11 5. b. ſchi ad Thren. c. 3. v. 26.
27. Sive: qualitatis atque diſpoſitionis ſoli, id e 32. Prout Plalm. 76. v. 7. habetur, confer. Levit.
enim 7 1 Aaz) hic ſignificat; reſpicitur au- c. 7. V. 16. ibique not. n. 6 1. & not. ad Hole. c.
tem hilce verbis ad illa: VNe in", quæ bic in 9. v. 6. n. 4, H
textu ſacro habentur, confer. D. Wagenfeil Sot. 33. Nempe verſu 20. h. cap.
p. 102 9. n. 13. 4 . Vide paulo poſt num. 36. h. verſ. 24. confer.
23. Hæc verba, unginulis inc luſa, deſunt hic apud & not. in Oan ho h. loc. it. tract. Talm. be-
Commenzatorem noſttum; habentur autem in ſachim, fol. 54. a.
Schabbatfol. 3 5. a. ubi ita legitur: Pmie ei z 5. Sic autor noſter dictionem hic exponit,
i. e, quoniam dicebant, prout allegat D. Wa-cui & autor 72 Michlol Jophi adſtipulatur, quos
genleilius dict. pag. 102 9. J etiam junius ac Tremellius cœterique interpre-
29. Hebr. nY, ita hic apud autorem noſtrum, tes feè omnes communiter ſequuti ſunt; confer. &
in dict, tractatu Talmudico: Schabbat, habetur: Buxtorf. Lex. Talm. fol. 619 LXX. verô tranſlu-
numerus ſingularis 7, eſt autem hujus vocis lerunt: 76e TIazestr (ſic in Vaticana editione 5
veriio L atinaà à D. Wagenieilio loc. alleg. omil- aſt Complutenlis habet: Eazsaltr) autor Vulgatæ
ſa, fortè per typothetarum incuriam; contrà ibi vertit: aquas calidas, ac videtur legiſſe: Sp
dem additum eſt: eaer n d Nn i. e. hoc vel Enm abjectà literà od, conter. S. Hieron.
decempedæ ſpatium ficui plantandæ aptum eſt.) Tradit. Hebr. h. loc, autor tractatus Gallici, qui
30. Guſta vel ſapore explorabant, ex guſtu de qua- inſeribitur: Reponſe aux Sentimens de quelques
litate terræ judicabant, Hebr. oyn by ee, Theologiens de la Hollande Chap. 21. p. m. 2 54.
fſicuti apud autorem noſtrum habetur, in adducto HðZ

.

292 GENESEOD0DSOS.

formidinem ſui incutiunt hominibus, 3 8. ficuti dieit R. Chanina: † quamdin vixi, non
interrogavit me quisquam de percuſſione mulæ albæ, qui ſuperſtes fuerit; 39., non au-

tem opus fuit, ut nabis ſcriberentur familiæ Choræorum, niſi propter Thimnam & ut
innoteſceret magniſicentia 40. Abrahami, ſicuti ſuprà expoſui. 41. Verlſ. 3 1. Hi au

tem ſunt reges &c.] O tofuerunt (reges terræ Idumææ,) totidem autem (reges) con-
ſtituit jacobus, quorum ætate ceſſavit regnum Eſaui, ſuntque iſti: Saul & Iſchboſchet,
David ac Salomo, Rechabeam, Abiah, Aſa, Iehoſchaphat; aſt in diebus Jorami, filii
ejus (ſcil. regis Joſaphat) ſcribitur: ipfſius ætate defecit Edom à poteſtate jehudæ &
conſtituerunt ſuper ſe regem; 4. aſt in diebus Saulis 43. ſcriptum eſt: non fuit rex
in Edom, præfectus 44. imperium obtinuit. Verſ. 33. Jobab 45. ſilius Zerachi de Boz-

(Berolinenſis habet: epmm)) een deO en

purat hoc nomine intelligi populum qui Deute-
ron. c. 2, V. I1. VvOcatur EI Emiimmſic & tex-
tum Hebraicum Samaritanorum non legere
r's ſed Wατ 1 ui ſententiæ & Targum On-
kelos adſtipulari & Aaronem, doctum Judæum
Caraitam cum judicio ad hunc locum notafſe,
quòd hic legstur pro . &, conſentit hiſee
& R. jac. Abendana in not. ad Michlol Jophi, qui

ſed: Sror i, e. & viva manſerit (ſcil. mula, juxta
Berolinenſem: & in vita ſervaverit,.) quoniam
pecuſſio illa nunquam ſanatur, (ſic ſeriptum te-
peri) in vetuſto (exemplari) Raſchiano.
Jopi 40. Confer. ſuprà verf. 12. b. cap. n. 19. idem ferè,
omninò hic legendus, confer. & P. Fagius I not. quod hic autor noſter, etiam §. Hieronymus in
ad Paraphr. Chald. h. loc. ac Lud. Cappel. Critic. Tradit, Hebr. h. lec. notavit.
Saer. p. S. c. .n. 2. & D. Wagenſeil Sot. I. 2 15.n. 8. 6 1. Nempé dick. verſ. 12. h. cap.
36. Vige, quæ paulò antè num. 34. h. v. 24, nota

ta funt. = in ppor e h loc.

CAP. KXXVI.
miſerat (enim Ana) aſinum ad equam, quæ mulum peperit, ipſe (Ana) fuit ſpurius 36.
& induxit profana; 37. fed cur eorum nomen appellatur ) ? quoniam Ni. e.

3 ☚ 1. . 8 idi
vD Wa biy" i e. enimverò, an non vidimus,
quòd ille fuperites fuerit? ne legas (igitur:) prN

42ú. Uti 2. Reg. cap. 9. v. 20-habetur, confer. not.

37. Ilegitima, heterogenea, fpuria, commixta, ita
hic Pν interpretor & expono, vide tractatain
Talm. Pefachim fol. 24.: uti allegatur in e
nar fuper Comment. Rafch. h. loc.
38. Imò hoc rectius de populo, qui Deuter. c. 2.
vV. 1I. vocatur ie dicitur, licuti & Com-
mentator noſter eandem, quam hic attuli, expo-
ſitionem ibidem facit.
„X iſte R. Chanina & e i. e. fuit medicus ac
dixit: per omnem vitam meam non petiit aliquis à
me ſanationem percuſſionis mulæ ei que medici
nam præbui, fic in not. man n, h. loc. ubi
vide Hebræa.
39. Id eſt: nemo ſanatur ac vitam ſervat, quem mu
la alba percuſtit, poſt iſtud eprn i. e. & ſu.
erſtesfuerit vel vivus manſerit, in editione O

4 ⅞ß,. Vide I. Reg. c. 22. V. 49. ubi hoc refertur ad
tempus Jolaphati, ac notat ihidem Commenta-
tor noſter, quod jam inde à diebus Davidis
non fuerit rex in Edom, «onfer. & R. Iſa. Abarbe-
nelad 1. Reg. dict. c. 2 2. Vv. 4 9.
44. Hebr. Au, mti I. Reg. alleg. c. 22. V. 49. ha=
betur, Commenrator noſter ad 2. Reg, c. 9. v.
20. verba iſta: 17 aua exponit, quod ava-n
i. e. præ fectus fuerit eis (Idumæis) loco iegis,
vid. ibid. num. 9. & 10.
45. Si fides habenda eſt additioni Græcæ, quæ
Hiobi capitis ukimi verſui ultimo eſt ad jecta in
Vaticana LXX. interpretum editione, Jovab i-
ſte fuit Hiob, cujus pater ibidem appelletut Zæ-
pa, qui hic in textu facro nominatur Ir Zerach,
confer, 1. Paralipom. c. 1I. v. 44. it. D. Wagen-

Pppa ut & in Berolinenſi hæc habetur additio:
rprd dde en e en d 5 ruN!

ſeil. in Sot, p. 231I1 B. 7,. ubi plura de Hiobo,

Ec. 46. K qua
nann übibit
. , 1
ſeguerentut;
iater Mian
Ziate pecem!
e Me
39. E, 1.

dives (enim
lem ſini it

iſi glorum
codeln mnodo

Hadad &ſfuer
Roma. 0).

iönamiöfnu
mum ſeg 40.

Pebr. 3N), i

Imnie, us⸗
46. Ui ſerem
3 Hebr. Olid
1RN) ue. Mo

. Vide ſiin e⸗

Dw h. loe,
49. Nempe, Hi⸗
tut, idemin
lec. 4. dichan
ſieuti & hic in
tione Grxca,
i 1rree
excidit Madian
Abi iſte Hadad
VOcatur
ppelltm hu
N Vel: inter

Moe Möt

ugati ſint,

49. Conler, Nu

1 .

—
unins 16,

Cn NdO n

39, honau-
imnamn Kut
.31. Mia.
(teges) on.
llehboſcher,
orami, li
te ſehude &
non fuitfex
rachi de yx.
4]

annon vidimus,
(tgitor:) at

ſi nul, ſunts
eit) uoNiam

(lieſeniumte⸗
lchiano.
N. Iheidem kere,
Hieonymus in

etur, conlet, nol.

bihocrefettut id

dem Comimnentt.
3 diebus Dayidjs

§R. Ha Abube⸗

en l Enr R
onit, 8 An

1ais) loco jepis,

oni Grece, nlE
timoeſ 0 ellgin

ditione, onad i⸗

gem ePpeſetut

hinatut rn Zeiach,
44,1. D. Wagen⸗
ihlur Ee nin

CAbP. xXXVI. G06SENE8EO8. —223

ra] Bozta (fuit una) ex urbibus Moab,* dicitur enim: ſoper Kerioth & ſuper Bozra-

&c. 46. & quoniam illa conſtituerat regem Idumæis, * ideò eandem, quam illi, por-

nam ſubibit, nam dictum eſt: quia mactatio eſt Domino in Bozra. 47. Verfſ. 3 5R

H” Oui pe ercuſſit Midian in agro Moab] Midianitæ enim venerant, ut Moabitas bellé per-

ſequerentur; . aſt Idumæorum rex 48, auxilio venerat Moabitis, hinc diſcimus, quòôd
inter Midianitas & Moabitas (anteà quidem) contentio fuerit; * ſed quòd Bilhami

ætate pacem inter leſe fecerint, ut fœdere initò 49. contrà fraëlitas (pugnarent.) Verſ.

39. Eilie Mezabab] P hic idem ſignificat, ac) 2 † eDi. e. quid eſt aurumz
dives (ênim) fuit nec aurum coràm illo quidquam æſtimabatur. Verf. 40. Hec au-
tem ſunt nomina dutum Eſavi] Qui vocati ſunt juxtà nominà provinciarum 50. ſua-
rum, poſtquàm mortuus erat Hadad 51. & regnum inter illos finitum erat; aſt primi
iſti, quorum ſuprà 2. mentio facta eſt, nomina erant adepti ex generationibus ſuis, 53.

codem modo etiam in libro Chronicorum exponitur, (hiſce verbis: :) et mortuus eſt
Hadad & fuerunt duces Edom: dux Thimnah &c. 54. Verſ. 43. Mag WW Hæc eſt

Roma. 55.

quisnam is fuerit & quo tempore vigerit, confer. 5o. Sive : urbium ſuarum, nam dictio arey,
num. ſeq. 4 8. quæ hie habetur, utrumque ſignificat, confer.

2 Hebr. AdNn, in MSto Efff. r. pro eo habetur: naet. in on r“ h. loc.

1Ri. e. TJudææ, ſed prior lectio præferenda. §51. De quo verſu antec. 29. h. cap. dictum eſt.

46. Uti Jerem. cap. 4 9. v. 2 3. habetur. 52. Nempè: à verfu 32. h. cap, usque ad verſ. 39.
X Hebr. iN, MStum Erff. I. Pro eo habet: qui teges vocamur.
PD) is e. MOabitis. 53. Non verò ex urbibus five provinciis, ſicuti du=

47. Vide Eſai. cap. 34. V. . confer. & not. in ces Efavi.

np h. loc. . ralipom. cab. 1. v. A1.
4 9. Nempè, Hadad, prout iple hoc verlu appella- 54r. Vidf. er pon. Cob. I. . 4 R id.
tur, idem in additione Græca, de qua num. an- 55⸗ Ratio, eur 78 , Magdiel, ſit Roma, ad-
teg. 4 5. dictum eſt, nominatur Ad&, Adad, ducitur in Gur Arjeh fol. 49. col. 3. prince. vrd
ſieuti & hic in Vulgata habetur: in eadem adei- rpN Wih i, e. Quoniam Deus illam (urbem)
tione Græca, perinde ac hic in rextu ſacro, legi ad magnitudinem evehit, imò ipſa urbs ND
tur: 3x Wa Maædαα 5S97α * οα Mad6 qui Roma’, mi dict. fol. 49. habetur, nomen ha-
excidit Madiam in campo Moab; urbs aufemn, bet à hppne i e. exaltatione, perinde ac no-=
Abi iſte Hadad habitavit S quæ in Hebræeo hic men 7 quod ſignificat i. e,. magnitu-
vocatur iny Avid, in dicta additione Græca dinem; cœteruain deurbis Romæ emm Imperio
appellatur Peæ e Getaim. quondam ſuo magnitudine vid. & Joh. Light-
AXX Vel: inter ſeſe contenderint, Hebr. 'n h, in foot in Evangel. Matth. c. 4. v. 9. pag. m. 244⸗
utroque MSto Erff. pro eo legitur: νν i, e. & ſeq. edition. L. ipſienſ. it. not. in a ,h.

jurgati ſint, res eodem redit. loc. contfer. hic tract. Talm. Megilla, fol. 11.
49. Confer. Numer. can. 2âú. V. 4. -. 4 &7.r. n. ½ a.
2 9r

Oo z CAr.

CAPL. XXXVII.

Erſ. 1. Et habitavit Jacobus] Poſtquàm ſcripſit tibi (Moſes) habitationes E-
ſaui ejusque generationes brevi vià, I. quoniam non fuerunt reputatæ 2. & &-
ſtimatæ, ut (prolixior) explicatio fieret, quomodo illæ fuerint collocatæ, atque
ordine expoſuit eorum, (poſterorum Eſavi) bella, quomodo Choræos expulerint,
(jam) exponit tibi habitationes Jacobi ejusque generationes longiori viâ, ut & omnes
revolutiones 3. cauſæ earum, * quoniam illæ æſtimatæ ſunt coràm Deo, ut prolixior
de illis enarratio fiat, ſic quoque deprehendis in decem generationibus „quæ fuerunt-
ab Adamo*usque ad Noachum, (nam compendiò narratur :) iſte generavit illum;
ſed dum venit (Moſes) ad Noachum, prolixiorem de illo inſtituit narrationem, eo-
dem modo quoad decem generationes, quæ fuerunt à Noacho uſque ad Abrahamum,
abbreviavit in illis *** (Moſes narrationem;) ſed quando ad Abrahamum venit, fu⸗
ſius de illo egit; ſimilis eſt res iſta margaritæ, quæ in arenam cecidit, perſcrutatur,
aliquis arenam eamque vannô cribrat, donec margaritam inveniat; ſed poſtquàm il-
lam invenit, abjicit ſerupulos 4. & manu ſua & aufert margaritam. Verſ. 2. Haæ ſunt
generationes Jacobi] i. e. Atque hæ ſunt generationum Jacobi habitationes earumque
revo-

1. Bpapveviz., ecompendiô & per modum epito⸗ † Confer. hic not. ad 1. Paralipom. cap. I. verſ. I:
mæ, id enim αορ n ſignificat, confer. not. Sign. * 4
in nar NW h. loc. it. tract. Talm. Sanhedrin,

2. Hebr. 50, uti hic habetur, de quo voca- loc. ubi in notis Rafchianis ſatis multa aneinulis
bulo vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 152 8. incluſa reperiuntur, quæ in veteri Cammenta-
3. Vel: caſus ſive eventus && oberrationes, quibus rio Raſchiano babentur, uti ibidem dicitur, quæ
Jacobus ejusque filii hine inde vagati ſunt, con- brevitatis ſtudie huc transſeribere ſuperiedeo-
fer. verſ. 2. h. cap. n. 5. & Gur Arjeh fol. 49. col. Hebr. a D poſt verba iſta in edi io-
4. med. ne 'nan no ut & in Berolinenſi hæc ſunt ad-

* Sive: negotii earum, enerationum ſei .ſe =èU .
3 um, 2 l. ſeu ha- qita & parentheſi incluſa: nvS npy aV N

bitationum, id eſt: rei, quæ ad illas ſpectat eas. a inn ren ſren n pDA P
que concernit, id enim Snab hic ſignificat een eWen e n 5 e dr
Xk Hebr. RS iſtud & quæ ſequuntur usque ad: 5 AL n „5 005. 2 Hi
4 4 2509 3 172 e mDDD NH e

n a i. e. eodem m 1¹
i. e. eodem modo quoad decem „ -pte nn b ennen ee den d een

s ere e abſunt S Erff. 1. en & ne enn de enn me nene ee
Hebr. Sin dup pro iſtis & ſequentibus, us bp te e egn n en nnn 2

que ad: 7 18 1 fuſius de illo agit, in heni n N Pn v y Hn è257
MSto Erff. 1. ita legitur: 12 *ε Haie en * . ”ò”ẽM
Wne inn De en i. e. alia explicatio

dn ee en en i. e. quando venit ad - , . ₰„
(verborum iſtorum:) & habitavit Jacobus, (ni-

Noachum, prolongavit in eo ( narrationem;) ſimilis eſt linario cui )7
in ſuperiotibus autem omnibus abbreviavit (nar- mirum res ſimilis eſt) linario cuidam (ſinum tra-

rationem.)

CGENESEDOD0OCLs. GCAT. XXXVII.

ſcircum

4. Sive: lapillos, Hebr. α αbu, confer., Baxtorf.
ol. 106. 2. Lex. Talm. foi. 1946. vide & n D,h.

Ctanti,

CALXNXVI

crolutiones,
Ction

4 7
ſtumn circuln

jugta veruln

eſtautein enp

ſolepho prof

banein non-

cccbo) fne

(nimirum 1
lum fatet
mocl mullal
Khabitavit,

Qanti,) eu

hamtuh cade

cumondeif
dam puden
folle tuo es
net; ſic arl
qbibus eip
40. ſegg
iit ompezillo
ell infia? (
tur:) be
ſcliptam gni
Adomus
in ſipolam,
egredietut e
met 8 comd
tuſto exem
. Circumyag
Bebr. en
Vell lh. ce
6, ld : ad
lebinaen,
tur.
1† Hebr ow
que 30:
juxta verun
7. oſephes
ſtarum cire
Ro dadi
Uti in Gur
Uurcontef.

tationes E.
Ate 1, & X.
atr aidue
Pulerint,
tKomne
ut prolirior
1e fuerunt.
tarit illum;

tionem, eo.

brahamum,
in venit fu⸗
etlerutatur.
poltqnäm il.
1. Heſint
6s eatumque
teyo⸗

—

,Cap. le Ferke l

onter, Buttotk.
SN Woh.
ülka uncinulis
eri Commenta⸗
en Cicitur, guæ
e upetledeo,

ba iſa in edi 0⸗
enſt hæc ſuntZld
V .
n e

WN Wn
poN. )

DoN N
DDVN en
1 NN MNN
IN N e

e

a erlieli
vit lneohusſ ni⸗
igamn (inumntts⸗
Ganti,

CAP.xXNXVII.

GENESEOS. 295

revolutiones, . uſque dum venerunt ad conſummationem habitationis, 6. prima †
(circumactionis) cauſa 7. fuit Joſephus ſeptendecim annos natus &c. 8. propter i-
ſtum circumacti ſunt (filii jacobi) ac deſcenderunt in gyptum, hæc eſt (expoſitio)
juxtà verum ac genuinum S. Scripturæ ſenſum literalem, ut ſit verbum aptè 9. dictum ;

eſt autem expoſitio my ſtica (iſta, nempè:) ſuſpendit Scriptura generationes Jacobi in

Joſepho propter res multas, (quarum) una eſt, quòd omnis Jacobi ſervitus penes La-
banem non niſi propter Rachelem fuerit, & quòd 10. ſplendor imaginis 11. Joſephi ei

(Jacobo) fuerit ſimilis & quòd 12, omne, quod evenit jacobo, evenerit etiam Joſepho;
(nimirùm) ille odio fuit habitus (à fratre Eſauo,ä etiam hunc oderunt (fratres ejus,) il-
lum frater ejus interficere voluit, etiam hunc fratres ejus interficere voluerunt, hujus-
modi multa ſunt in Bereſchit Rabba; prætereà (a.)ibidem (in Sectione iſta:) )i. e.

& habitavit, 13. exponitur (hoc modo:) acobus volebat quietè habitare; ſed inſiliit

In

Qanti,) cuſus cameli, linò onuſti, ingredie-
bantur, carbonarius admiratuseſt, quem in lo
cum omne iſtud linum intrare poſſet, vir qui-
dam prudens ei teſpondebat: ſcintilla una ex
folle tuo egredietur, quæ omne iſtud combu-
ret; ſic jacobus vidit omnes iſtos principes, de
quibus (criptum eit ſuprà (cap-. præced. 36. V.
40. & ſeqq.) admiratus eſt ac dixit: quis pote
zit omnes iſios ſibigere? (ſed) quid ſcriptum
eſt infra? (nempe veri. 2. h. cap. ubi ſic habe
tur:) hæ ſunt generationes Jacobi, Joſeph,
ſcriptum quippe eſt: & erit domus Jacobi ignis
& domus loſephi flamma; domus autem Eſavi
in ſtipulam, (vid. Obad. c. 1. v. 18. ) (cintilla
egredietur ex ſoſepho, quæ iſtos omnes conſu-
met & comburet, (ſic ſcriprum reperitur) in ve-
tuſto (exemplari) Raſchiano.
. Circumvagationes, quaſ circumrotationes,
Hebr. hn A circumactiones, vid. ſuprà
verſ. 1. h. cap. n. 3. & not. in an h. loc.
6. Id eſt: ad fixam aliquam certamque ſedem, ubi
habitarent, nempe in Ægypto, uti mox ſequi-
† Hebr. N) ab, hæc & quæ ſequuntur, us-
que ad: „*“ Ane i. e. hæc eſt (expoſitio)
juxtà verum &c. abſunt à M Sto Erff. 1.
7. Joſephus enim fuit Ny) i. e. fundamentum i-
ſtarum circumactionum, nam Jacobo evenerat

b. & Sota, fol. 36. b. it. Bava batra, fol. 1232
a.
g. Uti hoc verſu 2. in textu ſacro refertur.
9. Convenienter, commodè, Hebt. aee 7) i. es
juxtà modos ſuos, reſpicitur autem ad Proverb.
c. 2 5. V. II. unde autor noſter verba iſta de-
ſump ſit.
10. Hæc eſt ſecunda res ſive cauſa, cur S. Scriptu⸗
ra generationes Jacobi in Joſepho ſuſpenderit,
vide num. ſeq. 12, confer. & not. in aaν R
Hh. loc.
I1. Sive: effigiei, ſpeciei, Hebr. "& à Græco:
2i, sen wyter, vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
205. confer. & verſ. ſeq. 3. h. cap. D. 19. it. u⸗
prà Geneſ. c. 1. v. 27. n. 156. & Geneſ. c. 29. v.
17. n. 2 5. it. in frà Genelſ. c. 39. V. I1. n. 1 5
ac cap. 49. v. 2 6. n. 226. vide & Geneſ. cap. 2 1.
v. 2. Sign. *X confer. etiam not. in na N
h. loc.
I12. Hæc eſt tertia res ſive cauſa, propter quam S.
Scriptura generationes Jacobi in Joſepho ſuſpen-
derit, vid. num. antec. 10. alia traditio extat in
Gemara, quam vide ſis apud D. Wagenſeil. in
Sot. p. 77 3. confer. & hic nor. in '-
h. loc.
(a.) Hebr. Py iſtud & ſequentia: usque ad?
ya i., e. in hoc ſeculo, abſunmt ab utroque
MSto Erff.

DyD Nabi. e. cauſa (revolutionum) à ſoſepho-
uti in Gur Arjeh fol. 49. col. 4. circa fin. habe-

13. Ab iſto verbo incipit Sectio iſta, eujus initium
eſt hoc ipſum caput Geneleos trigelimum ĩepti-

tur, conter. hic tract. Talm. Berachot, fol. 55l mum.

296 GENESBEOS.

in ipſum perturbatio iſta * circà Joſephum, juſti volunt quiete degere; (ſed) dicit San-

QGus ille Benedictus: non ſufſcit juſtis id, quod eis in futuro ſeculo præparatum eſt;
ſed volunt etiam quietè vivere in hoc ſeculo. Eod. verſ. 2. & isſe erat puer] Actio-

nes enim pueriles perpetrabat, capillos ſuos criſpabat velezornabat, oculos ſuos pal-
perp 11P hbat,

pabat, * ut pulchrior videretur. Eod. verſ. 2. Cuss iliis Bilbæ] Ac ſi diceret (Scri-

ptura,) conſveverat (Joſephus) eſſe penès filios Bilhæ, quoniam iſti à frattibus ſuis de-
piciebantur Ganquàm filii ancillæ;) aſt ipſe (Joſephus juſtus & humilis) ſemet illis

aſſociavit. Eod. verſ 2. Famam eorum malam] i. e. Quicquid mali videbat (Joſe-
phus) apud fratres ſuos, filios Leæ, iſtud ad patrem ſuum deferebat, (nempè:) quòd

comederent membrum de animali vivo 14. & quòd filios ancillarum vilipenderent
cosque vocarent ſervos, in ſuſpicionem quoque ſcortationis adducebat eos (Joſephus
apud patrem ſuum;) atque in tribus iſtis ipſe (loſephus poſteàâ) punitus fuit, (videli-

cèt) mactârunt hircum caprarum, dum illum (Joſephum) vendiderunt nec illum (hir-
cum) comederunt vivum, 5. & propter criminationem, quà illos detulerat (Joſephus

apud patrem ſuum,) quòd fratres ſuos appellaverint ſervos, ipſe pro ſervo venditus
fuit & quoad ſcortationem, quam ille detulerat (de fratribus ſuis apud patrem, ipſe-

ad illicitum concubitum ſolicitatus fuit, nam ſeriptum eſt:) & tulit uxor domini ejus

&c. 16. HEod. verſ. 2. Famam eorum] Omnis dictio R"linguâ vernaculà (ſignifi-

cat) parleries, ** quicquid mali de illis dicere poterat (Joſephus) id narrabat ipſe.

Eod. verſ. 2. Fama] (Dictio H) ſignificationem illam habet, (quæ eſt in illo lo-
co:) 22 i. e. loquens labiis dormientium. 17. Verſ. 3. EFilius ſenectutis] Natus e-

nim erat ei tempore ſenectutis ſuæ; Onkelos autem interpretatus eſt: filius ſapiens

fuit ei, (nimirùm) quicquid didicerat (Jacobus) à Schemo & Hebero, 18. id tradiderat
ei (Ioſepho;) alia expoſitio (verborum iſtorum: filius ſenectutis, nempè ideò dictus

2

ChgAAbPXXXVII.

* Vel: diſcordia atque dididium iſtud nempèfra-
trum Joſephi, à quibus ille odio habebatur;

unde poſimodum tot revolutiones evenerunt, †

ſic dictio ?' in notis nos now hic exponitur,
quòd ſigniſicet arn npoyraess i. e, dillidium &
contentionem. .
*X Vel: fopercilia ſaa avellebat, prout nonnulli
Rabbini verba ifla: a n exponunt;
abſunt autem hæc à MSto Erff. .
14. Quod prohibäum erat Noachi poſteris, vide,

quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 9. v. 4. n. 7. notata
ſunt, conſer. & not. in ρααπ Hev h. loc. ut l
not. ad Proverb. cap. 19. V. 7. n. 7. it, tra ct. Talm.
Sanhedtin, fol. 10 6. . 2
15. Sicuti Joſephus illos apud patrem ſuum detu-

/

lerat, proùt paulò antè dictum, confer. hic Bere-
ſchit Rabba, prout in d'nan mnev ad marginem
allegatur, ubi vide etiam notas, in quibus fu-
ſius declaratur, cur Joſephus propter malam fra-
trum ſuorum famam, quam ad patrem detulit,
fuerit punitus.
I6. Sieuti Gentſ. cap. 39. V. 7. habetur.

*X Conler. not. ad Numer. e. 14. vVerſ. 3 6. Sign. *

& ad Eſai cap. 53. v. 7. Rum. 1 I. & ad Ezech. c.
36. v. 3. num. I. = .
17. Vid. Cantic. cap. 7. verſ. 9. ibique Raſchi not.
18. Hebr. Aay), in MSto Erff. 2. pro eo habeter,
ny ran i. e. à domo Heberi, confer. ſuprà Ge-
neſ. cap. 3 5. verſ. 29. n. 57. vide & uot. in 1e
N- h. loc.

ð
ictiod de
tllus,¹1,4 Ve
Atmnon ermnd
Noptetallie
tsatgbe Nidi
glorum ſkran

Etl non Aliud
umel (Verh

7. Clyden

(cefpiurinil

gne llchne:
uir anipula

fſetl . Hrian

ju] ie Propi
tat ad pattemn

Audfkamihus

—

1. e, imegin

ADtec. 2,. 11.

1line.

t. Zine: lane:

Hebr, Myy, 6
ſer. Ralchinot.
Duort. Lex.
gir lie cictie
Dii 1r Ttemel
ſert LM.zue
Michool ſophi⸗
uat: teſſellata
Ton. Tladit. H
Mat in Genel
51, atqus ad
cuti in O
tur, confer. 8
21. Pout ſher.
21. Vel melote
noſtri, vid. ¹.
Vulgate vertit
2). Nempe: ſon-

Nayn.
—
dicit gan.
tatum eſt;
e“] Adio.
8ſuos dal.
elet (deti⸗
butſiis de.
lemertillis
ebat ole
npe:) uod
denderent
(oſephas
it, (Videli
zillumkhur.
olephus
70 venditus

trem ipſe.

domini ejus
culiſiguih⸗
rabatiple
ſt in illo lo⸗
ic] Natuse⸗
glius ſapiens
id tradiderat
Lideô dictus
fuit
wad argine
,in quibus fa⸗
permalam fia⸗
Pittein geiblit,

betur.
erl. 0, Sign
d Lzechet.

igne Aaſchi not,
roeo habelat,
onler. upta 6e⸗

CAP. XXXVII. GENESEOS. 297

fuit,) quia ſalendor vultus ejus 19, ſimilis erat Iacobo. Eod. verſ. 3. Sericorum:]
(Dictio Op) ſignificat veſtem melotæ, 2wο. ſicuti (in illo loco:) carbaſus & hyacin-
thus, 21. ac veluti (in illo loco:) tunica DOi. e. verſicolor, 22, ubi de Thamar &
Amnon (ſermo eſt;) eſt & expoſitio myſtica (vocis DH Oo, quòd ſcil. illa hic uſurpetur)
propter afflictiones ejus, 23. quia venditus fuit Potiphari & negotiatoribus & Iſmaèli-
tis atque Midianitis. Verſ. 4. Nec poterant loqui cum eo pacificè] Ex eo, quod hic in
ipſorum (fratrum Joſephi) opprobrium dicitur, diſcimus eorundem laudem, quòd
ſcil non aliud ore locuti ſint; aliud (verò cogitârint) corde. Eod. verſ. 4. Loqui
cum eo] (Verbum )σponitur hic pro:) PvV ) i. e. loqui cum eo. 24. Verſ.
7. Colligabamus manipulos] Juxtà Targum (quoque eſt:) ligabamus manipulos, ſic
(accipitur in illo loco:) portans N i. e. manipulos ſuos; 25. ita quoque in lin-
gua Miſchnæ: NDPDNTi. e. &manipulos aufert atque proclamat. Verſ. 7. Sur-
rexit manipulus meus] (Verbum p hic ponitur pro:) P i. e. elevatus fuit. Eod.
verſ. 7. Etiam ſtetit] Ut ſtaret in loco ſuo erectus.“ Verſ. 8. Et propter verba** e-
jus] i. e. Propter malam famam, quam ipfſe (Joſephus) de illis (fratribus ſuis) detule-
rat ad patrem eorum. 26. Verſ. 10. Et narravit patri ſuo ac fratribus ſuis] Poſtquàm
illud fratribus ſuis (priùs) narraverat, (dein) patri ſuo iſtud etiam narravit illis præſen-

tibus.

19. Sive- imaginis, effigiei ejus, vide, quæ veriu
antec. 2. n. 11. notata ſunt, confer. & D. Wa-
genſeil. Sot. p. 77 8. n. I2,it. GurArjeh fol. 50.0ol.
1. princ. Z
20. Sive: lanæ agninæ puriſſimæ & molliſſimæ,
Hebr. Hiyn, Græcè usMarâ i e. ovina pellis, con-
fer. Raſchi not. ad Ezeh. c. 27. V. 17. al. 19. &
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 12 15. & ſeq. autor Vul-
gatæ hic dictionem 'D?) vertit: polymitam, Ju
nii ac Tremellii verſio habet: verſicolorem, ſic
ferè LXX. osτι⅝ſℳον Variam (tunicam) quibus &
Michlol Jophi adſtipulatur, nonnulli tranſtule
unt: teſſellatam ſive clavatam „coônfer. S. Hie-
ron. Tradit. Hebr. h. loc. & Jac. Cappelli Obſer-
Vat. in Geneſ. h. loc. vid. & infr. V. 2 3. h. cap. n.
51. atque tra ſat. Talt. Schabbat, fol. 10. b. ſi-
cuti in Snan h. loc. ad marginem allega-
tur, confer. & Talkut. Part. 1. fol. 43. col. I.
2 1. Prout Eſther. cap. I. v. 6. habetur.

per Notaricum ſingulæ literæ in dictione pgy
integras voces notant, nempè litera 9 notat
2WN9 Potiphar, cui ſoſephus fuit venditus, li-
tera p indicat i. e. negotiatores, per quos
Joſephus venditus fuit, litera 'notat SyDVYN
Ismaelitas & litera nindicat a Midianitas„»
qui mercatores iſti fuerunt, atque eò autor no-
ſter in explicatione ſua reſpicit, confer. & not. in
- inSw h. loc.
24. Idem Raſchi noſter notavit adpſalm. 42. verſ. 5.
in voce & ubi vide, sis, confer. & not. ad Je=
rem. cap. 20. V. 10. R. 1 %.
25. Vid. Pſalm. 126. v. 6 ubi in Targum eadem,
quæ hic in paraphraſi Chaldaica, habetur dictio
nempe: rbN.
* Lociiſtius explicationem vide in notis pan rm
h. loc, conf. & Berachot, fol. 34. b. & Megilla;
fol. 22. b. it. Schevaot, fol. 16. b.
„X Hebr. Wa] 9,) hæc & ſequentia, usque ad:

22. Velz melotæ, juxtà mentem Commentatoris
noſtri, vid. 2. Samuel. cap. 13. V. 1 8. ubi autor
Vulgatæ vertit: tunicam talarem. .
2 3. Nempè: Joſephi, nam, uti Rabbini exponunt,

Aate i. e. ad patrem eorum, abſunt à MSte
Erff. 2.

26. De qua ſuprà verſu 2. h. cap

Pp

298 GENESEOS. CAbP. XXXVII.

tibus. * Eod. verſ. 10. ét objurgavit eum] Quia (Joſephus) odium (ratrum) ad-
versuùs ſe concitaverat. 27. Eod. verſ. 10. Num reniendo veniemus] Nonne mater-
tua jam anteà mortua eſt? aſt ipſe (acobus) haud ſciebat, quòd verba 28. ad Bilham-
pertinerent, quæ illum (Joſephum) matris loco educaverat, Rabbini noſtri ex iſta re
docent, quòd nullum ſomnium ſit ſine rebus vanis; 29. Jacobi autem propoſitum e-
rat, ut rem iſtam ex animis filiorum ſuorum evelleret, ne adversùs illum (Joſephum)
æmulationem conciperent, 30. idcircò dixit ei: num veniendo veniemus &c. (ac ſi
diceret jacobus loſepho:) ſicuti impoſſibile eſt (ſomnium) in matre tua (quæ jam-
mortua eſt, verum fore;) ita cœtera (quoque iſtius ſomnii) erunt vana. Verſ. I1.

Obſervabat rem] i. e. Expectabat & præſtolabatur, quando (res illa) eventura eſſet,

ſic (verbum P i. e. obſervavit, accipitur in illo loco:) P i. e. obſervans 3 1. ve⸗-
ritates, ita quoque (accipitur in illo loco?) non ) ρν obſervabis 32. id eſt: non-
expectabis (vel differes) peccatum meum. Verſ. 12. Ut gaſcerent pecudes] Puncta-
ſunt ſuper (particulam) &, quoniam non abierant (fratres Joſephi,) niſi, ut ſe-
met ipſos paſcerent. 33. Verl. 13. Ecce me †] Significat (particula : ) humilita-
tem & promptitudinem, paratus fuit (Ioſephus) ad mandata patris ſui (perficienda,)
quamvis ei probè notum fuerit, quòd ipſe apud fratres ſuos odioſus eſſet. Verſ. 14.

De valle Hebron] Sed nonne Hebron in monte (ſita fuit,) dictum quippe eſt: & aſcen-

derunt

xX Confer & hie not. in pn D ubi loci iſtius
explicatio haberur.
27. Ideo objurgavit eum pater ejus, non quod baud
crederet ſomnium ejus eſſe verum; (dicitur enim
verſu ſequenti, quòd pater ejus rem obſervaverit;)
ſed ut odium fratrum ab illo oſepho temoveret,
ita in Gur Arjeh fol. 51. col. I. circà fin. confer

& not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 214. a.

princ. item num 30. h. verſ. 10. ac not. in ov
h. loc.
2 8. Sive: quod res iſtæ de ſomnio, (quòd nempè ma

ter ejus etiam ſit adoratura Joſephum.) id Bilhham

ſpectarent, confer. hic Gur Arjeh fol. 5 I. col. I.
fin. & col 2. princ. ubi traditur, quòd Jacobus ³
Schemo & Hebero didicerit, rem iſtam ad Bilham

pertinere ac quòd ſciverit Iacobus, eventum ſom-

nii verè ſecuturum efſle, confer. hic Bereſchit Rab-
ba, uti in Snan Pew ad marginem allegatur,
ubi vide etiam notas.
29. Vel: quòd ſemper quædam vanitas ſive falſitas
inſit ſomniis, hine Gallicum proverbium; ſonges
ſont menſonges i. e. ſomnia ſunt mendacia ſive
fallaeia, confer. & hic Bereſchit Rabba, ut & tra-

ctat. Talm. Berachot, fol. 5 5. b. ſicuti in o
N h. loc. admarginem allegantur, ubi etiam
vide notas
30. Confer. quæ ſuprà num. 27. h. verſ. 10. nota-
ta ſunt.
31. Vel exſpectans, juxtà mentem autoris noſtri,
vid. Eſai. c. 2 6. v. 2. ibique Raſchi not. it. not.ad
1.. Saruel. c. I. V. 12.-n. 2 2. & 2 3.
32. Vid. Hliob. c. 14. v. 16. ubi nonnulli erterunt:
non differes eccati mei (pœnam, alii aliter, vide
ibidem Raſchi notas, ubi ipſe verbum mvneo-
dem, quô hic, modo exponit, contfer. n. 9. ad
Hiob. d. c. 14. V. 16.
33. Nempè: ut ederent ac biberent; quando verò
aliquis huic rei deditus eſt N i. e. prava
cogitatio eum impellit o i. e. & tan-
dem peccat, uti habetur in Gur Arjeh fol. 5 I. col.
2. med. confer. & hic Bereſchith rabba, prout
ad marginem allegatur in 'pan moe ſuper
Commentarium Raſch. h. loc. ubi vide etiam no=-
tas.

† Confer. hic tract. Talm. Chulin fol. 9 1. b.

CA. .

Getuntadm
indicandum
li Hebron
inter parles
zitin Gbech
rete epetui
Daridis dic
un Ni
17. Pifel,
Pamu in M
ſec unti ſe
ex ſenlu luo⸗
zZedolis. 5
oyeldie

—
ſer, not. 1n
4 14.‧¹
3)e latliun
Pultus kült,
K 3ſ,V.
gui Gemmalan
Aaucit, ige
Lonter & bei

6. Uti ſapra

fer, hie ttactat

hel: qui delii

ſoot, in Hol,
graph P. 107

SrN W

3. ldel kacde

mitas imetke
Pretot, codlen
h. loc. ad m⸗

6S. Iekepit

fliü acobi,
29, ialta

39. Uti 1.Reg.

40. Pout Dani
Tauchuma,
h. loc. allege
eNi

Dilham,
e
lltatn e.
e (ae lt
guc ſatn
Verl.I1.
raellet,
ins 31. ve,
K: non-
Dunda-
iſt, ut le⸗
humilita-
Keienda)
Verl. 14.
Kalcen⸗
Gerunt
ur, ubi etiam

ſ. 10. nota-

Ntorisnoſtn,
t. i, notad

hlli enenunt:
lii lirerwide
m Woneo⸗
ler, n 9,4

gllando ver
W i e Praya
i. e, tan⸗
lfal. 5lcol.
labba, prout
anp ſoher
ide etumno⸗

Ynb.

34. Sicuti Numer. cap. 13. Vverſ. 2 3. habetur, con-
fer. not. in a h. loc. it. Sota, fol. 11.

& Vel: qui deſtinatus erat vindictis, uti Joh. Light-

DODSpen rew h. loc.
37. ld eſt: factum infame perpeträrunt, dum Siche-

39. Uti 1. Reg. cap. 1I2. v. I. habetur.
40. Prout Daniel. eap. 9. v. 2 1. habetur, confer. hic

CAP. XXXVII.

GENESEOS.

299

derunt ad meridiem & venit uſque ad Hebron? 34. ſed (dictio Pev hic poſita eſt, ad

indicandum, quòd iſtud acciderit) ex conſilio PD i. e. profundo illius juſti (viri,)
gui Hebrone ſepultus fuit, 35. ut eventum ſortiretur id, quod dictum fuit Abrahamo
inter partes diſſectas: quia peregrinum erit ſemen tuum. 36. Eod. verſ. 14. Et ve-
nit in Schechem] (Nempe ad) locum, qui paratus erat ad pœnam, * ibi (enim) per-
versè egerunt 37. tribus, 3 8. ibi compreſſa fuit Dina, ibi diviſum fuit regnum domus
Davidis, dicitur enim: & abiit Rechabeam in Sichem. 39. Verſ. I1 5. Et invenit il-

lIum ONi. e. vir] Is fuit Gabriel, nam dicitur: UNNπ1 i. e. & vir Gabriel. 40.

Verlſ.

17. Profecti ſunt hine] Separaverunt 41. ſemetipſos à fraternitate. * Eod. verſ. 17.
Eamus in Dothain] Ut quærant contrà te prætextus legitimos, 42. quò te interſiciant;
ſed juxtà ſenſum literalem (R Dothain) eſt nomen loci, nec Scriptura egreditur

ex ſenſu ſuo literali.

Verſ. I18. Et machinati ſunt] Repleti fuerunt machinationibus

ac dolis. Eod. verſ. 18. Contra illum] (Pronomen N hic ponitur pro) inte i, c.
Dy ac ſi diceret: N i. e, adversus illum. * Verſ. 20. ℳe videbimui, quid futura

Pp 2 ſint

pultus fuit, de quo vide ſuprà Genelſ. c. 2 5. v. 9.
S& c. 3 5. v. 27. confer. D. Wagenſeil. Sot. p. 211.
qui Gemaram, unde locus iſie deſumptus eſt,
adducit, vide Ejusd. not. ibid num. 18, p. 223.
contfer. & Bereſchit Rabba h. loc.
36. Uti ſupraà Genel. cap. I 5. Vv. 13-habetur, con-
fer. hic tractat. Talm. Sota. fol. I1. a.

foot. in Hor. Talm. cap. 56. Centur. Choro
graph. p. 10¾. edit. Lipf. tranſtulit, vide not. in

mitas interfecerunt, ita vebum νο hic inter-
pretor, confer. hie Tanchuma, uti in nan n
h. loc. ad marginem allegatur.
g. Id eſt: principes ſive capita tribuum, nimirum
filii Iacobi, confer. ſuprà Geneſ. c. 3 5. V. 17. n.
29. & infrà verſ. 3 5. h. cap. n. 94.

Tanchuma, ſicuti ad marginem in 'nan nb
h. loc. allegatur, ubi vide etiam notas; iſta? e

3 5. Intelligitur hic Abrahamus, qui Hebrone ſe-

X

"ra Wer) ise, nam dicitur;: & vir Gabriel, ab-

ſunt ab utroque MSto Erff. & à Baſileenii editio-
ne.
41. Quoniam in textu ſacro hic habetur verbum
yDA j. e. profecti ſunt, ideò ab autote noſtro u-
ſurpatur idem verbum e- emphaticè, idque
ſignificat: amoverunt, ſeparärunt, confer. hic
Gloſſa marginalis Hebraica, editioni Amſlel
ua uſus ſum, adjecta.

** Contfer. hic not. in 'porn mnow ubietiam Tan-

chuma & Bereſchit rabba ad marginem allegan-
tur, vid. & tract. Talm. Bava batra, fol. 15. a.

42: Ita hic interpretor rorm Wan i., e, machinatio-

nes, juris ſppeciem referentes; alluditur autem
hiſce ad illa verba: nr ehe i. e. eamus in
Dothain; tradunt Rabbini, oſep hi fratres conſili-
um iniiſſe ut mo rdaces ac ſævos canes in Jole-
phum Immitteren t, qui eum dilacerarene, ne i-
pſi fratres illum manibus ſuis interficerent &
hæc fuit machinatio iſta, quæ aliquem prætex-
tum juris habuit, quò ſemet ap ud patrem Jaco-⸗
bum excuſare poſſent, confer. Bereſchit Rabba
h. logç. uti in nanm mnby ad m arginem allega-
tur, ubi vide etiam notas.
Loci iſtius expoſitione m vide in notis neu
PD h. loc. omiſſa autem ſunt iſt a à ma Pee
i. e. contrà illum & cœtera usque ad: &i, e. ad-
Verſus illum, in MSto Erff. 2.

300 SENESEOS. CAbP. XXXVII.

fint ſomnia éjus] Dixit R. Iſaac. 43. verſus iſte Biblicus indicat expoſitionem allegori-
cam, 44. (nimirùm) Spiritus ſanctus dicit ita, 45. illi (fratres Ioſephi) dicunt: inter-
ficiamus illum; ſed Scriptura (finem hujus verſus ita) claudit: & videbimus, ** quid
futura ſint ſomnia ejus, (nempe) videbimus, cujusnam verbum ſit perſtiturum, utrum
veſtrum, an meum:? fieri enim non potuit, ut illi (fratres oſephi) dicerent (verba i-
ſta:) videbimus, quid futura ſint ſomnia ejus, nam ſimul ac interficient eum, ceſſa⸗
bunt ſomnia ejus. 46. Verſ. 2 I. Non percutiamas eum anima] Percuſſio animæ eſt
interfectio. 47. Verſ. 22. 0At ſervaret ilum Spiritus Sanctus teſtatur (hic) de Rube-
no, quòd iſte non (alium in finem) hoc dixerit, niſi ut eum (Joſephum) ſervaret, 48.
(nempèé) quòdille (Kuben) venturus eumque (Joſephum) inde extracturus eſſet, co-
gZitaverat (enim ſecum:) ego primogenitus & inter omnes (fratres meos) major natu

ſum, non hærebit peccatum iſtud, niſi in me. 49. Verſ. 23. Zunicam ejus] (Dictio

52 hic) ſignificat PDTi. e. tunicam interiorem. 5o. Eod. verſ. 23. Zunicam
ſericam] Hæc fuit illa (tunica,) quam ei (Joſepho) pater ejus præ (cœteris) fratribus
ejus addiderat. 51. Verſ. 24. Et ciſterna erat vacua, non erant aquæ in illa] Ex verbis
iſtis: & ciſterna erat vacua, non intelligo, quòd nullæ in illa fuerint aquæ, textus
(igitur) quidnam dicit? non erant aquæ in illa; aſt ſerpentes & ſcorpiones erant in-
illa. * Verſ. 2 5. Iurma] (Dictio AN&ι) juxtà Targum ejus (ſignificat) Mi. e.
cater-

43. Videtur is R. Iſaac idem eſſe cum eo, cujus me-faerit joſephus, quàm vana fuerint illius ſo-

minit Gommentator noſter ad Geneſ. cap. I. V. I.
n. z.
44. Hebr. “ MSt. Erff. 1. habet: *ναι, MSt.

2. να& vide, quæ ſauprä ad Genef. dict. cap.

1I. V. I. H. 1O. & n. 1 3. & ad Geneſ. c. 2 5. V. 22.
D. 50. notata ſunt.
4 5. Videlicét: verba iſta: videbimus, quid futura
ſint ſomnia eius, protulit Spiritus Sanctus, es
mente R. Haaci.
XX Hebr. Na), ſic in Bibliis Buxterf. aliisque
exemplaribus habetur, prout etiam in textu ſacro,
aſt in editione Hebræa, qua uſus ſum, verbum
illud omiftum eſt; ſed malèé.
4 6. Ac proinde ex mente iſtius R. Iſaaci impoſlibi⸗

le ſi nul & abſurdum foret, verba idta reierre ad
fratzes Joſephi, quòôd fcilicèt fratres Joſephi di-

Xetint: videbimus, quid ſomnia ejus futura ſint,
quapronpter verba iſta ad Spiritum Sanctum refe
renda efle putat Kabbi iſte; ſed poſſet dici, ver-
ba illa ironicè& & per irriſionem ac ſarcaſmum à
fratribus Joſephi fuiſſe prolata, quaſi dicere vo
Iuer ini: Videbimus tunc „cum à nobis interfectus

mnia, confer. hic liber ö2 — Nn Part. I
Sign. ſeu cap. 7. pag. 9 5. 2.

runt: non percutiemus eum lethaliter i. e, ne adi-=

h. loc. it. tract. Talm. Berachot, fol. 7. b.
4 . Confer. ſuprà Geneſ. c. 29. V. 32: ibique not.-
n. 46. vid. & infrà Geneſ. 49. V. §. ibique not. n.
2 7. it. not. in e ND. h. loc.

Wilu,qui ſum primogenitus & alios à crimine
iſto prohibere debuiſiemm, confer. etiam hic not.
in pan mnSe h loc.
5o. Internlam, induſium, confer. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 776. vid. & Raſchi not. ad z. Sa-
muel. c. 10. v. 4. & ad Exod. c. 2 . V. 4. n. 2 2.
it. ad Levit. C. 8. v. 2 G. n. 20.
5I. De qua vide ſuptà verſ. 3. h. cap. ibique not.
n. 2 0. confer. Bereſchit Rabba h. loc. ſicuti in
n D ad marginem allegatur.
Vide etiam kie Bereſchit Rabba, ſicuti in mo m

47. Hinc Junius ac Tremellius hie benè transtale.

mamus ei witam, confer. & not. in ri RDe

49. Vel: non imputabitur alii peccatum iſtud, niſi

k. loc.

CA.XXS
—
catervam
nerl. 25. .
camelorun
liis ſolebe
ſpirgant 0
tur.
580,0
theca a10
Lod. verl
mi,19,⸗
Lalut El
61, bbir

amsr
h.loc⸗d
it, ract.
ol. 21.
81. Hine
1es, un
temn en
Pulis,
Crotius
eos voe⸗
, con
kackat.
N N
fer. e
5F. Iia hie
Ii puran
toll. Le
56, Hebr.
gielsy
(dler.
ſunt.
PFe Hine
aria,)
Cenel.
b. Vid.
not
Fy. Jon
nbnn
Dadey

allegori.
in: intet.
rn lid
Tutn, utrun
1t(Netba i⸗
Lum, ceſla⸗
0 anitng elt
de hube.
elwaret, 49.
us ellet, eo⸗
major natu
4] (Dickio
3. Tunieate
tis) kratribus
1] Ex vetbis
, textus

nes erant ig ,

Nwwie.
Caker⸗

catervam; (QN autem) dieitur de illis,

tur. *

Gerint illius o.

8 h bart, ke

end Innntle⸗.
Ateri,6, nedi⸗

i D
lol. eb.

zZ1, ibicßle not.

er

Alios à erimine
et, etlam hie not⸗

er. Buxtor, bey,

hi not, 1d 1, a
6.29. F. k. 110

(ca0. bbigue not,
ba hloc. cuttl.

att.

catund idtud, ist

bigus not .

r r. .

K loe,

CAP. XXXVII.

GENESEOS.

2or

—

verſ. 2 5.

qui ambulant H)N i. e. viam. 52. Eod.
Et cameli eorum portabant & .] Cur manifeſtavit Scriptura onera illorum-

(camelorum? videlicèt,)]) ut notum faceret donum mercedis juſtorum, non enim (a-
lias) ſolebant Arabes onerare (camelos ſuos,) niſi bitumine 3. & pice, 54. quæ malum

ſpargunt odorem; aſt huic (Joſepho) obtigerunt aromata, ne is
Eod. verſ. 2 5. Aromata] Omnis congregatio aromatum multorum dicitur-⸗

tetro odore lædere-

NN, 55. ſic (accipitur in illo loco .) & oſtendit eis omnem domum i. e. apo-=

raiur. 61. Eod. verſ. 25. Et ſtacten] (Hebr.

thecæ aromatum ſuorum; 56. Onkelos autem interpretatus eſt NyU j. e. ceram. 57.

Eod. verſ. 25. Refſinam] (X eſt) ◻ρ i. e.
mi, 59. eſtque iſtad i- e. gummi, 60. quod inter aromata ſuffimenti

humor 5§. deſtillans ex arboribus balſa-
(ſacri) nume⸗
) linguâ Miſchnæ vocatur Ne;

catuv

62, Rabbini autem noſtri exponunt (dictionem , quòôd ſit) radix herbæ, quæ vo-

1 3

h. loc. ad marginem allegatur, ut & notas ibidem
it. tract. Talm. Chagiga, fol. 3. a & Schabbat,
fol. 22. a.
52. Hinc & LXX. verterunt: oορ% ViaO
res, quibus eiilam Vulgata conſentit; erat al
tem aνaoνοοριι en Caravana ex variis Arabum po-
pulis, unde mox Midianitæ vocantur; ita H.
Gretius in not. h. loc. Joſephus Antiq. 1. 2. c. 3.
eos vocat negotiatores Arabas Imaelitici gene-
ris, conlſer. infr. verſ. 2 8. h. cap. n. 7 I. vide &
tractat. Talmud. Schabbat, fol. 22. a. prout in
opf PDvY' h. loc. ad marginem allegatur, con-
fer. & Jalkut Part. I. fOl. 43. col. 2 m.
53. Ita hic verto dictionem: O, quam nonnul-
li putant eiſe eοαορaν, alii petroleum, vid. Bux-
torf. Lex. Lalm. fol. 136 5.
54. Hebr. Dy, aii telinam vertunt vel: fecem
picis, confer. id. Buxtorf. fol. 1599.

2 (Conker. quæ ad Exod. c. 2. v. 3. H. 16. nOtata

ſünt.

5H§. Hinc & Junii ac Tremellii verſio habet: my-
Xaria, vid eorundem not. h. loc. confer. & infrà

Geneſ. c. 43. V. O. D. 2 1.

56. Vid. zZ. Reg. cap. 20. V. 13. ibique Raſchi

not,

nohnuhi vertunt: Weſinam balfami, alii: aro-

61. Vid. Exod. dict. cap. 30. V. 34. ibique Raſch

V. Jonathan habet: Ny, alii codices: vye

fer. & infr. Geneſ. Gap. 435 V. IO. al. 1I., ibique
5§. Seu gummi aut pinguedo aut refina, vid. Buxt.
Lex. Chald. fol. 2 53 1. qAo nomine proprieé verit
omne combuſtibile, conf. Exod. cap. 30. V. 36*
ibiq; not. n. 127.
59. Hinc & Junii ac Tremellii verſio habet: opo-
balſamum, nonnulli udæi verterunt: theria-
cam, LXX. berhnz, reſinam, ſic & Vulgata;-
quam verſionem & ego retinui.
60. Alüs eſt: ſtacte, nonnullis: balſamum, R.
Salomo ad Exod. cap. 30. v. 34. Vertit: gummi,
quam dictionem & ego retinui.

not. n. 129.
62. LXX. hie verterunt: zaziey, ſlacten, ſic &
Vulgata, quam verſionem & ego retinui, Ju-
nius ac Tremellius tranſinlerunt: Ladanum, a=
lii babent: Ledum, ſic in Paraphraſi Chald.
, Græcè Xr, àa&Üν ν , in Verſione
quadam Germanica;, à Judæis concinnata, tres
iſtæ ſpecies, quæ hic in textu ſacro habentur,
ita translatæ reperiuntur: Wachs/ Triacks und
Alten (al. Alant) Wein i. e. cera, theriaca &
vinum vetus (al. belenites,) in uttoque MSte
Erff. pro &rpm habetur ah.

MWatay vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol, 2487. coh-

302 GENESEOS.

Quæ utilitas? (Hebr. ?X P) juxtà Targum ejus (eſt:) NDie. quid lucri? †
Eod. verſ. 2 6G. Et celaverimus ſanguinem ejus] i. e. Et occultaverimus mortem ejus.
Verſ. 27. Et auſeultaverunt] (Chaldaica Paraphraſis habet:) 0 ρ p i. e. &
obediverunt ei, omnis autem (dictio) D, quæ obedientiam ſignificat, veluti hic,
ut & (in illo loco:) ?P1. e. & obedivit Iacobus patri ſuo, 65, item (in illo loco:)
faciemus ?D) & obediemus, 66, Chaldaicè translata eſt: dops i. e. obtemperabi-
mus; ſed quæcunque (dictio Hy ν ſignificat auditum, qui auribus percipitur, ve-
lut (in illo loco:) P1ä. e. & audiverunt vocem Domini Dei ambulantis in horto,
67. item (in illo locò:) & Rebecca N) υο. e. audiebat, 68. item: YODν i. e. & au-
divit Iſrael, ⁶9. item: NVDNWi. e. audivi murmurationes, 70. eas omnes (dictiones)
tranſtulit Chaldæus: PWi. e. & audiverunt, it. Qqpν & audiebat, it. ?DE &
audivit, it. P Wi. e. auditus (rumor) eſt coràm me. Verſ. 2,8. Er præterie-
runt viri Midianitæ] Hæc alia erat caterva, 7, & indicat tibi S. Scriptura, quòd (Jo-
ſephus) multoties fuerit venditus. 72. Eod. verſ. 2 8. Et extraxerunt] (Nempè:) fi-
lii jacobi Joſephum de ciſterna & vendiderunt eum Iſmaèlitis; Iſmaèlitæ autem Mi-
dianitis ac (tandem) Midianitæ Ægyptiis. *½ Verſ. 29. & reverſus eſt Ruben] Nam-
dum venditus fuit Ioſephus, (Ruben) non fuerat præſens, advenerat enim dies ejus,
73. ut abiret ac patri ſuo miniſtraret, alia explicatio: occupatus erat (Kuben illo tem-
pore

63. Vel: Aſturuſia, eX, uti in Bibliis [65. Uti Geneſ. cap. 2 8. v. 7. habetur, confer. infrà
Buxtorf. habetur, in exemplari Hebraico, quo u- Genel. c. 41. v. 15. n. 22.
ſus ſum, ut & in edi ione =nan enev & in Be-⁶5. Vid. Exod. cap. 24. v, 7.
rolinenſi legitur ree ſed corruptam 68. Pra mn En . v 8. habetur.
puto eſſe d'ctionem, nec eam in Buxtorfũ Le. „. Veluti g E c. 27. V. F.
xico Talmudico aut in Dictionario Syro-Chal= 9. Vid. E r ceK - 3 . v. 2 22 habetur.
daico, quod à Gvid. Fabricio Boderiano colle- „1. præt . ral⸗ 16 1 12.
Rum & Operi Biblico Ar. Montani annexum eſt, 7 de S n A “ verſ. 2 5§. h. cap. vi-
reperire potui, fotſitàn naſturtium intelligit autor 4 Conier hkic Gur Ari for⸗
noſter, Joh. Druſius in notis majoribus putat es- 7 hot. i . e rieh fol. 51. col. 4. med. ac
ſe: ariſtolochiam, quæ Germanis Oſterlucey 4 . 5 daen h. loc.
dicitur, cujus radix odorata, in MSto Erff. 1. Pa Scil. Vendiderunt eum, Hebr.) nn prout in
betur: A DDDNe&, MSt. 2. habet: NDND MStO Erff. 1. hic additum eſt; MSt. 2. & Bali-

CAP. XXXVII.

catur Aſtoroſia 63. in tractatu Talmudico (qui inſcribitur:) Nidda. 64. Verſ. 26.

quæ varietas lectionum corruptam eſſe vocem
indicat, proùt jam dictum eſt.
64. Hebr. à, eſt is liber ſeptimus partis ſextæ
operis Talmudici, tractans de menſtruata mu-

liere.

4 Confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 6. b.

leenſis editio habet: Ar& en, res eadem eſt
73. Traduntenim Rabbini, quòd filii jacobi in-
ter ſeſe pactum fecerint, ut ſinguli quisque ſuo
ordine, per vices quotidiè ſervirent ſeu mini-

CA MXX
pore)in ſar
Verl. 30.
31. Hircm
1
Tusiin
*
Spiritus 76
uipharis;
anathemat

bus Ktod)

—
74. PuO ha⸗
quod in ho
converſiol⸗
egilettadu
Upatermi,
tur, hac en
uli de Mare
ſos elt a0 /
75. Vel; pn
Dri 26 Cen
† Conen hie
Erachin, fo
* Nempe: 1
lselt: die
tur: 1
ſtruitur &:
Gababet:
Mto Ertk.
copler. biet
76. diie: d
eſt ſacobis
Pho per b;
Ow h.
3) Confer.
dign. ich
OW ad
1as.
77 Ut ſailice
mentum 21
ſane oſen

Xrxyu.
—
Vert. 16,
idlucni,f
Otem u
hvelutihte,
illo loco )
tempetabi⸗
cipitur, ye⸗
ieinhott,
lie. Kan.
(biciones)
ype
Er yrateree.
Nempe.) i.
Pautem Mi⸗
be Nam.
mn dies ejus,
enillotem.
pore
—
, conlet inftz

1
betur.
12 ,b,ca. i⸗
col. 4. med ae

m prout in
MSt. 1. & Baſi⸗
lez eidemn ell⸗
Blüi acobiin⸗
glliquisgle ſad
inent len mini⸗
ler, not. in

CAbP. XXXVII. GENESEOS. 303

pore) in ſacco & jejunio ſuo 74, proptereàâ, quòd diſturbaviſſet 75. ſtratum Patris ſui.
Verſ. 30. Quonam ego ibo?] Quonam ego fugiam propter dolorem Patris mei? Verſ.
3 1. Hircum caprarum Sanguis ejus ſimilis eſt ſanguini humano. † Eod. verſ. 3 I.
Tunicam] (Dictio 02020, quando ſequenti non cohæret,) ta vocatur; aſt quando
ila conjungitur alteri dictioni, veluti: D5, item: DO De item⸗:
72 2, (tunc dictio) D21. habet illa puncta. * Verſ. 33. PEr dixit . unica filii
mei] Eſt iſta. Eod. verſ. 3 3. Beſtia mala devoravit lum] Irradiavit eum (Jacobum)
Spiritus 76. Sanctus, futurum quippe erat, ut in illum (Joſephum) irrueret uxor Po-
tipharis; ſed cur Sanctus ille Benedictus iſtud non revelavit ei (acobo ²) quoniam-
anathemati ac diris devoverant (fratres Joſephi) omnem illum, quicunque (ex fratri-

bus iſtud) detexiſſet, ac ſimùl cum ſeipſis etiam Deum aſſociaverant; 77. aſt Iſaacus

ſcie-

74. Puto hac explicatione reſpici ad verbum avv,

quod in hoe verſu habetur, unde eſt ahi. e.
converſio ſeu pœnitentia, quam tunc Rubenem
egiſſe tradunt Rabbini propter pollutionem ſtra⸗
ti paterni, in notis quoque on rn ſcribi
tur, hac expoſitione reſpici ad verbum a ſi c-
uti de Mardochao ſcribitur; 2 ν i, e. & rever
ſus eſt ad januam regis, vide Eſther. c. 6. v. 12.
75. Vel; profanaſſet, polluiſſet, confer. quæ ſu-
prà ad Genelſ. c. 3 5. v. 22. n. 37. notata ſunt.
† Confer. hic. tract. Talm. Sevachim, fol. 8. b. it.
Erachin, fol. 16. a.
* Nempe: 22, ſieuti jam dictum eſt, ſen-
ſus eſt: dictio: nana abſolutè poſita ſic puncta-
tur: 352 „ cum Kübbuz; aſt quando con-
ſtruitur & alteri dicdioni conjungitur, tunc pun-
Ga babet: 3)2 cum Scheva, ſic quoque in
MSto Erff. 2. legitur: 131)2 cum Scheva,

confer. hic tra ct. Talm. Sota, fol. 10. b.
7⁰. Sive: donum propheticum, i. e. vaticinatus
eſt Jacobus de eo, quod evyenturum erat oſe
pho per uxorem Potipharis, confer. not. in nov
R h. loc.

*x Conkfer. infrà Geneſ. c. 39. v. 6. ibique not.
Sign. vide & Bereſchit Rabba h. loc. uti in rh
an ad marginem allegatur, ubi vide & no-
tas⸗ . 12 .
77. Ut ſeilicèt tanrô firmius ac validius eſſet jura-
mentum atque anathen'a, cogitaverant enim
fratres Joſephi, forſitan Deus anathemati, quò

ipſi nosmet obſt inximus, conſentier, nec jacoho,
revelationem iſtius rei petenti, illam deteget, ne
pater noſter nosmet ob facinus iſtad diris & exe-
grationibus devoveat, & , ſi Deus ſemel anatha-
mati iſti ſemet ſocium adjunxerit, tunc
"r yrabe i. e. anathema & juramentum erit
validum, nec poterit acobas illud precibus ſuis, ad
Deum fuſis, irritum facere, ſic in Gur Arjeh fol.
52. col. 2. med. exponitur; ubi & aliæ adducun-
tur rationes, quas hic brevitatis ſtudio omitto,
confer. & verſ. 34. h. cap. n. 82. in Pirke R. Elie-
Zeris fol. 34. col. I. (prout Seldenus de Synedr.
I. I. c. 11. p. 244. edit. Belgic. allegat,) habe-
tur, quòd Joſephi fratres dixerint: anathema de-
nunciemus inter nos, ne quis rem indicet jaco=
bo, patri noſtro, antequàm licentia à quolibet
noſtrum detur, dixit illis ſehuda: Ruben non
eſt hic & anathema non eſt validum, niſi adſint
decem, tunc igitur ſociarunt Deum (ut ita de-
cem adeſſent,) aajue anathema denunciârunt;
Ruben autem, cum anathema audiſſet, tacuit
atque tacuit etiam Deus & propter anathema
non indicavit hanc rem ſacobo; ſolverunt au-
tem fratres Joſephi anathema, cum eum ſuperſti=
tem in Æ gypto comperiſſent, revixit itaque Ja-
cobi ſpiritus i. e, habitavit ſuper illum Spiritus
Sanctus, poſtquàm illi ſolverant anathema. Hæc,
quia ad illuſtrationem hujus loci faeiunt, paulo
fuſius adducere volui, confer. infrà Geneſ. c. 45.
v. 27. n. 27. vid. & Tanchuma h. loc. uti 4in
S'p- ad marginem allegatur, confer. et-
iam not. in ar r u h. loc. ubi plura.

GENESEOS. CAEP. XXXVII.

ſciebat, quòd ille (Joſephus adhùec)viveret; 78. ſed ſecum cogitabat, quomodo (iſtud)
revelabo, cùm Sanctus ille Benedictus id nolit ipſi (lacobo) detegere? Verſ. 34.
Diebus multi] (Nempè) duobus ac viginti annis, (videlicèt) ab eo tempore, quo (Ja-
cobus) ſeparatus fuit ab illo (Joſepho,) uſque dum Jacobus in gyptum deſcendit-,
dicitur enim: IJoſephus ſeptendecim annos natus erat &c,; 79. triginta autem annos
habebat (Joſephus,) quando coràm Pharaone ſtabat, S0. ſeptemque fuerant anni ab-
undantiæ; bienniô autem fames *invaluerat, quando Jacobus in gÆgyptum venie-
bat, ecce duo ac viginti anni, (nimirùm) ratione &1. duorum ac viginti annorum, qui-
bus Jacobus patri ac matri honorem non exhibuerat, 82., (nempè) viginti erant anni,
quibus (Jacobus) in domo Labanis extitit & biennium in itinere (conſumpſit,) quan-
do ex domo Labanis reverſus eſt, (videlicèt:) anno ac dimidio in Succoth (moratus
eſk) & ſex menſibus in Bethel, & hoc eſt, quod ille (Jacobus) dixit Labani: iſti mihi
viginti anni in domo tua, 83. (ſcilicèt) mihi fuerunt illi (anni,) mihi (incubuerunt,) ac
tandem pro illis pœna mihi erit ſuſtinenda. Verſ. 3 5. Et omnes filiæz ejus] R. Jehu-
da dicit: ſorores gemellæ 8S4. natæ fuerunt cum unaquaque tribu, 85. quæ ab illis in
matrimonium fuerunt ductæ; * R. Nechemia (autem) dicit: Cananææ fuerunt (illæ
filiæ;) quid verò iſtud (ſibi vult:) & omnes filiæ ejus? 86. (reſpondetur, quòd fuerint)
nurus ejus, nemo quippe prohibetur, quò minùs generum ſuum nominet filium ſuum
& nu-

304

—

vide etiam notas.
83, Prout habetur ſuprà Geneſ. cap. 3 1. v. 41. re-
ſpicitur hac explicatione ad particulam: Wi. e.
mihi, quæ emphaſin continet juxta mentem
Commentatoris noſtri, confer. quæ ad Genel. c.
2 8. V. 9. n. 2 0. & ad Geneſ. c. 3 5. v. 29. n. 60.
notata ſunt.

7%. Confer. quæ. infrà ad verſ. 3 5. h. cap. notata

ſunt, n. 9 3. .
† Conlſer. ſuprà Geneſ. c. 2 9. verſ. 9. ibique not.
num. 20. & Genel. c. 35. Verſ. 29. n. 60. it. verl.

ſequ. 3 4. h. caàp- num. 92. .
9. Uai Gupra verſ. 2, h. cap. habetur, vide not. in

r D h. loc-

iy. Fit al

0. Quemadmodum infrà Genelſ c. 41. V. 46. le-=
eitur, confer. D. Mey eri Annot. ad Seder Olam
2

c. 2. p. 26 6. cdit. Amſlelod. .
X Hebr. 3i, in MSto Erff. 2. poſtea additur:
2y LD dn i. e, nam dicitur: jam e
nim biennium fames eſt, (Geneſ. c. 4 5. v.
3 . : intuitu üve propter duos ac viginti annos
&c. ita hic αMeεοαο,ονο ⅝
82. Ac proptetea à Deo etiam tàm diuturno luctu,
nempe viginti ac duorum annorum, punitus
fuit jacobus, quæ etiam, uzt Rabbinorum ſen-
tentiarmm: una ex cauſis fuit, cur Deus. Jacobo
non revelaverit, quod Joſephus adhuc vivus D
vide, quæ ad veri. antec. 33. Sign. † notata unt.
at. Talme Megilla, tol. 16. uti in

nfer: & tract „utt in
on reSw h. loc. ad marginem allegatur, ubi

8 4. Vide, quæ ſuprà Genæſ. c. 3 5. V. 17. n. 3 0. no⸗
tata ſunt, confer. & infrà Geneſ. c 46. v. 2 6.
n. 25.
85. Id eſt: cum unoquoque principe ſeu capite
tribus Iſfraeliticæ, vide ſuprà verſ. 14. h. cap. n.
38. confer. & not. in an h. loc.
* Nam mny N . nNes In re hah j. e. fi-
liis Noæ ſororem contanguineam ducere nen
fuit turpitudo ſive concubitus illicitus, confer.
quæ fuprà ad Geneſ. c. 20. V. 12. n. 1 5. notata
ſunt, vide & infrà Genel. c 39. V. 9, n. 1I. it. Ga-
latin. de Arcan, Cathol. Verit. I. 6. e. 8.
86. Id eſt: eur autem Cananææ iſtæ fosminæ, quæ
nurus fuerunt Jacobi, dicuntur filiæ ejus? reipon-
ſio ſequitur apud autorem noſtrum, conter.
ſupraà Geneſ. c. 20. V. 1 2., n. 19.

CAl. W
—
Xnurum!

0) Nona
ſuper mottt
Perniro⸗
gnifcant.
2ccipiturin
mutnſangn
19. itemn in
vell. 3ſ. 1.

el

reclpiam o

cipiturp

manum me
confideted
ilun atere

Aaultetn in u

Princiſi e

Hebr. Dh

Hi
conler bie
ſchit fabba.

Reponceau
de Holland
putat Galliu
lium meun
ſionem dar
qaum Spri⸗
Kipalanſen
Venſem G
Propter ſli
797 0 11
conſentit,

t. Drout 2.

c4.4. .
9. Hicnti 1.
3s Hebr.
1. lkgitur i
ie gudaͤ
hennam))

»Mxyr!.

—
do ſtud)
Verl. 34.
fe,ao (a.
eſencit,
Atem annos
nt anni adh.
tum venie-
1orum, gui⸗
etant anni,
Pln) n⸗
n (moratus
i: iſti mihi
buerunb)ac
4)Kjehu
2 ab illis in
fuerunt lle

nod fuerint)
tfliumſaum
Cnu.

—

P. PliV. 4l, fee
iclam: W1 e.
juxta mmeneem
e 20 Cenel .
. 19en. 60,.

.1,n. 30. 10⸗
ele 46, ,1

geipe ſen ciite
1l. 14, b. ,. d.

h. loc.

n Wie. ⸗
eam ducere non
llicitns, confe.
1eln 15, Rtit a
,9,n. II 1,C

.b.e 9.

ie fomine, Jle?
flig ejns, epon
oktum, conle

1

CAP. XXXVII. GENESEOS.

& nurum ſuam (vocet) filiam ſuam. Eod. verſ. 3 5. Er renuit conſolationem admitte-
re] Non admittit aliquis ſolatia propter vivum, quem is mortuum eſſe putat, ** nam
ſuper mortuo decretum (Divinum) factum eſt, ut is oblivioni tradatur; non verò ſu-
per vivo. Eod. verſ. 3 5. Deſéendam ad ſilium meum] (Verba illa: 23 & hic ſi-
gnificant:) 2 i. e. propter filium meum, 87. ac ſæpè& ?& uſurpatur pro )y, (ſic
accipitur in illo loco:) H ει 0 Ni. e. propter Saulem N i. e. & propter do-
mum ſangvinum, 88. item (in illo loco:) p?' Ni. e. propter captam arcam Dei,
89. item (in illo loco:) A Ni. e. propter mortem ſoceri * mariti ſui. 90. Eod.
verſ. 3 5. Lagens in ſepulchrum] Juxtà ſenſum ejus literalem (dictio N&) ignificat
p i. e. ſepulchrum, (ac ſi diceret jacobus:) in lucta meo ſepeliar, nec conſolationem
recipiam omnibus diebus (vitæ meæ;) aſt in allegorica ejus expoſitione (dictio „N
accipitur pro:) DO' i, e. gehenna, ſignum iſtud (inquit jacobus,) traditum fuit in
manum meam ex ore Divino, quòd, ſi nemo ex filiis meis me vivo mortuus fuerit,
confidere debeam, fore, ut gehennam*** non videam. 91. Eod. verſ. 3 5. Et deſterit
illum pater ejus] Quod Iſaacus 92. fleverit, id factum eſt propter dolorem Jacobi; non
autem in luctu fuir, quoniam ſciebat, quòd ille (Joſephus) viveret. 93. Verfſ. 36.
Principi coquorum] (HNaThic ſunt) Ob1hππ i. e. manctantes jumenta regis. 924

% Da

CAbP. XXXIIX.

KX Hebr. hhu nb), hæc & ſequentia usque ad: ][91. Jam verò, quoniam unus ex filiis meis (inquit
Wπ 7y i. e. ſuper vivo, abſunt à MSto Erff. 2. Jacobus.) nortuus eſt, futurum erit, ut in gehen-
conſer. bic not. in am ine, ubi etiam Bere nam deicen dam, hæc Rabbinica eſt expoſitio.
ſchit rabba ad marginem allegatuur. . confer. D. Wagenſeil. Tel.ign. in Nizzach. p. 2 5.
87. Sic & autor tractatus Gallici, qui inſcribitur: & in R. Iſaac. munim. Fid. P. 13 1. Vide & not. in
Reponce aux Sentimens de quelques Theologiens na erb h. loc. ubi ex G ur Arjch (ſol. m. 52.
de Hollande Chap. 20. pag. m. 246. vertendum ½ col. 4. med.) adducitur, quòd aliquis in Gehen-
putat Gallicè: à cauſe de mon fils i. e. propter fi na poſt mortem judicetur duodecim menſibus, &
lium meum, atque huic interpretationi tàm ver- ſi omnes ejus (Jacobi filii ſuperſtites manſiſſent,
ſionem Samaritanam & interpretem Arabem, nempe duodecim, qui erant pro duedecim men-
quàm Syriacam & Ghaldæam transdlationem ad- † ſibus anni, quò aliquis judicatur in Gehenna,
ſtipulari ſcribit, denique etiam verſionem Gene- tunc n ve rin Pe i. e. Gehenna nullam
venſem Gallicam, ubi habetur: pour mon ſils, in illum (Jacobum) vim ac poteſtatem habuiſſet,
propter filium meum; I⸗XX. tamen habet: αα confer. & Buxtorſ. Synag. Jud. cap. 49. pag. mi-
x 6, Leor Ze, ad filium meum, quibus & Vulgata bi 709. it. Galatin. de Arcan. Cathol. Verit. l. 6.

309

conſentit, confer. & not. in M innw h. loc. c. 8. . .. .
88. Prout 2. Samuel. c. 21. v. I. habetur. 922: Is enim duodecim ferè annis à vendito Joſe-
29. Vel: quia capta erat arca Dei, vid. 1. Samuel. pho vixerat, conf. ſuprà Genel. c. 3 5. v. 29. n. 53.
Cap. 4. V. 21. 93⅞. Confer, quæ ſuprà ad verl. 33. h. cap. n. 7 8.no-

90. Sicuti 1. Samuel. dict. cap. 4. V. 2 I. habetur.] tata ſunt, vide & not. in Wan mnew h. loc.
* Hebr. dee eNEâ, pro his in MSto Erff.] 94. LXX. Hebræs illa: prae verterunt:
I1. legitur ita απe den yyy A R õl 1. e. Pileipi coquorum, quibus è
i. e. quòd filius ſim futuri ſecuti nec videbo (ge- Jotiephus Antiq. I. 2. c. 3. adſtipulatur, ut & S.
hennam.) 4

Augu-

GENESEOS.

CAbP. XXXIIX.

CALP. XXXIIX.

Erſ. I. Et aecidit edem tempore] Cur annectitur hic Sectio iſta (ſive caput i⸗-
ſtud) & interrumpit Sectionem (ſive caput ſequens, ubi narratio continuatur)
de oſepho? (nimirùm hoc ideò factum eſt,) ut doceat (S. Scriptura,) quod.

fratres ejus illum (udam) de dignitate ſua depoſuerint, I. dum (enim) anguſtias patris

ſui videbant, dicebant: tu dixiſti, ut illum (Ioſephum) venderemus, ſi dixiſſes, ut e-
um reduceremus (ad patrem noſtrum,) morem tibi geſſiſſemus. Eod. verſ. I. Et
Ad virum Adollamitam] Societatem cum

divertit] A fratribus ſuis. Eod. verſ. I.

illo iniit. 2.

Verſ. 2. Canancgi] i. e. Mercatoris. 3.

Verſ. §. &t fuit in Chezil] (VYo-

cabulum ) eſt nomen loci; 4. exiſtimo autem ego, quòd, quoniam (uxor jehu-

dæ) parere deſierat, vocetur 2)2, eâ ſignificatione, (quæ habetur in illo loco:) exi-

ſtendo eris veluti 27Ni. e, fallax, 5. item

(in illo loco:) cujus aquæ non 12 i. e.

deficient, 6. ac, niſi ita (exponatur,) ecquid nobis indicare voluit? 7. etiam in Bere-

ſchit

Aſtguſtinus quæſtio 127. ac S. Ambroſius
in libro de Joſeph, cap. 4. confer. & 3. Hieron.
Tradit. Hebr. h. loc. autor Vulgatæ tranſtu-
lit: magiſtro militum (al. militiæ;) nonnulli
exponunt: præfecto ſatellitum, uti habet Junii
ac. Tremellii verſio, eodem ferè modo exponit
autor noſter in notis ad Daniel. c. 2. v. 14. & R.
Jac. Abendana in addition. ad Michlol Jophi ex-
plicat de i llo, qui præ poſitus eſt ſpiculatoribus ſi-
ve lictoribus, Græc. zetz dateleis, quique vinculis
coërcent homines, hinc carcerem quoque ſive
cuſiodiam publicam ſub ipſius potefſtate & in-
ſpectione fuiſſe idem ſcribit, conſer. & infr. Ge-
neſ. c. 4 0. V. 4. ibique not. n. 5. & not. in
b h. loc.
1. Vel: dejecerint, removerint, Hebr. ,
prout hic habetur, confer. hics nhedrin, fol, 102.
a. item not. in Dor rev h. loc. ut & tract. Talm.
Sota, fol. 13. b. reſpicitur autem hac expoſitione
ad verbum !äi. e. deſcendit, quod ab initio hu-
jus verſus primi habetur, confer. Exod. c. 3 5. V.
34. n. 3 8. & D. W'agenſeil. Sot. p. 195. & pag.
299. & p. 3 12. Vide & infr. Geneſ. c, 39. V. I. n.
I. & c. 43. V. 19. ibique not. n. 47.
2. Commercium cum eo habuit, ſic & verſio Chal-
daica, confer. num. ſeq. 3. verſ. 2.

3. Confer., hic tract. Talm. Peſachim ,fol. 50. àa.

vide etiam quæ num. antec. 2. notata ſunt, atq;
hæc Commentatoris noſtri explicatio deſumpta
eſt eæx Targum Onkeloſi, ubi habetur &α. e.
mercator, confer. Berelſchit Rabba h. loc. ſicuti
in S'nee r ad marginem allegatur, ubi vide
etiam notas.
4. Sic & LXX. ut nomen proprium verterunt: s
aεa confer. oſu. c. 1 5. v. 44. & Michæ c. I.
V. 14. ut & S. Hieron. Tradit. Hebr, atque Fuſeb.
de locis Hebr. vid. & P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. & H. Grot. in Not. h. loc. ubi ſcribit,
quòd per oαanνιà locus iſte ſic dictus ſit:
conf. & Lightfoot. Hor. Talm. Centur- Chorogr.
c. 6 5. P. 119. edit. Lipfſ.
5. Mendax, promiſſum non præſtans, Gall. faillant,
vid. Jerem. c. I 5. v. 19. ibique Raſchi not. con-
fer. num. ſeq. 6. & Pſalm. 89. v. 36. ibique Ra-
ſchi not. it. Numer. c. 3 1. V. 49. n. 12 3. .
6. Fallaces, quaſi mendaces erunt, uti habetur Eſai.
c. 5 S. V. II. confer. ſuprà Geneſ. c. 3 1. v. 39. n.
42. it. Eſai. e. 57. v. 1 I. ubi Commentator no-
ſter interpretatur verbum alp, quod ſigniſicet⸗
fallere, non reſpondere expectationi, Gall.faillir,
vid. num. anteced. 5. confer. & traétat. Talm.
Peſachim, fol. 50. a. ac Bereſchit Rabba, uti in
nT h. loc. allegatur.
7. Scilicèt: Scriptura Sacra, dum iſtius nominis

tqueillin

nomine de

1,, intra
lebetillen
rumſuam)
tu,) Mli
Vlri, 13.
Ut adſtaret
ne bicit .
wonlis lita
1j. Verl.

—
memink,

nowhinis
(um et,
fol. 3. 0
8 Hebr.
ad: w
interkeceta
. AKil. Oua
ttact. Talt
in Nidda!
. Velzimm
ſ ufurpen
forma ſpat
decotis ſin
Suh.!
15. Nempe:
loc. & Gul
11. Ideſt:
quoc ie
ſed ſemen
Nabba &
Uti in O
conlek. 8
W Hebr. bo
occaſione
blandis,

„NNI.

—

e Caput le
Outinuatur)
Ullta.) od
uliaspari
Ules, Ute⸗
Verl. I, Et
etatem cum
leril (Vo.

(Cxor ehl.

910c0:)ext⸗

a i, e.

lam in Bere⸗
ſchit

—
Otata ugt, atg⸗
catio deumpta
Ahetur Noni,e,
ba h. loe, ſteuti
getur, ubi ſide

n venetunt: e
.& Michæc. I,
bfeatde Euleb.

nOt, d Paraphr.
loe. ubi ſenbit,
ic Gickus ſt :
entul,ChorOe.

ns,Call illat,
Ralchi not, eon-
36. ibigle NN.

1 n. 127.

utibnbetur .

lc. 31. V. 39,l
Ommmentator no⸗
uddͦ ſoniftet:
ſoni, Call allie,

Ellackat. TeimN.
it Rabbe, u in

n iſius nomnini

CAL. XXXAIIX.

ſchit Rabba vidi, (quòd ad verba illa:) & vocavit nomen ejus Schela(poſteàâ additum
ſit:) NPO i. e. ceſſavit (vel deſiſt.) Verſ. 7. Malus in con pectu Domini] (Nimirùm
eadem, quâ Onan, improbitate corrumpebat (Her) ſemen ſuum, dicitur enim de O
nane: & interfecit etiam illum, 8. eadem ſcil. morte, (quàâ Deus interfecerat) Herem:
cur autem Her corrumpebat ſemen ſuum? (videlicèt) ne prægnans fieret (uxor ejus)
atque illius pulchritudo corrumperetur. 9. Verſ. 8. Erſuſita ſemen] Filius vocatur

311

GENESEOS.

nomine demortui. 10. Verſ. 9. &t corrumpebat (effundens) in terram] Triturabac-

11. intrà & ſpargebat (ſemen) extrà. Verſ. II. Deixerat enim &.] Nimirũm repel-
lebat illam (ehuda) quæſitò prætextu, * animus quippe illius non erat, ut eam (nu-
rum ſuam) daret ei (filio ſuo) uxorem. Eod. verſ. II. Dicebat enim, ne fortò moria-
tur] Præſumptio 12. eſt (de fœmina) iſta, (inquiebat jehuda,) quòd morientur (ejus)
viri. 13. Verſ. I 2. Er aſiendit adtonſores ovium ſuarum] i. e. Et aſcendit Thimnam,
ut adſtaret tonſoribus ovium ſuarum. Verf. 13. Aſcendit Thimnam] Aſt de Simſo-
ne dicit (S. Scriptura:) & deſcendit Simſon Thimnam, 14. (nimirùm) in declivitate
montis ſita erat (Thimna, ) ab iſta parte aſcendebant & ab altera parte deſcendebant-

15. Verl. I4. Et ohtexit ſe] Velavit faciem ſuam, ne (Judas) illam agnoſceret. Eod-

8

verſ-

AQAH

—

meminit, ut ſenſus ſit, fruſirà ac ſine ratieone hic
nominis iſtius mentionem fieri, niſi ita, uti di-
ctum eſt, explicare velis, confer. & Gur Arjeh
fol. 5 3. col. 1. fin.
& Hebr. yn rerWH, hæc & quæ ſequuntur, usque
ad: 3y 9 intw i. e. eadem morte, (qua Deus
interfecerat) Herem, abſunt ab utroque MStErff.
9. Scil. Onanem, vid. verſ. 10. h. cap. confer. hie
tract. Talm. Jevammor, fol. 32. a. & fol. 34. b.
it. Nidda fol. 13. b.
9. Vel: imminueretur, Hebr. nn, Latini iſto ſen-
ſu uſurpant verbum: carpere, ita Ovidius: ſic
forma ſpatiò carpitur ipſa ſuo, & alius: florem
decoris ſinguli carpunt dies, confer. not. in nou
h. loc.
10. Nempe: fratris, confer. not. in an n h.
loc. & Gur Arjeh fol. 53. col 2. med.
1I. Ideſt: inibat, coibat, id enim verbò v,
quod hic habetur, honeſta periphraſi innuitur,
ſed ſemen non immittebat, confer. hic Bereſchit
Rabba & tract. Talmud. Jevammot., fol. 34. b.
uti in han nom h. loc. allegatur ad marginem
confer. & Oot. ad I., Paralipom. c. 2. V. 3. H. I.
XX Hebr. a7. e. ſtipulà, ſtramine, levi ratione &

Er ff. 2. pro von habetur 1â i. e., tanquam ſtipu-
la, cum Scheva, confer. quoad hanc phraſin.
Abarben. ad 2-Samuel. c. 13. V. I. fol. 156. col.
4. circa fin. confer, & not. ad 2. Samuel. g. 14.
V. I 3. Sign.
12. Sicverbum Dowun hic expono, à rad. omi. e.
præſumptio eſt, confer. & hic dict. tract. Talm.
Jevammot, fol. 66. uti in or h. loc, al-
legatur, ubi vide not. ut & 2. Paral. c. 19. v. 5.
n. II.
13. Sive mariti, qui cum illa congrediuntur, hue
facit illud Tobiæ cap. 3. V. 9. ubi Saræ, Rague-
lis filiæ, ab ancilla objicitur, quod ſit &ν nτuαα
ga rag oecs, interfectrix virorum, uti vetus
intrepres Latinus tranſtulit, vide & not. in
bips DE h. loc.
I4. Vid. Judic. cap. 14. v. I. confer. & D. Wa-
genlſeil. Sot. p. 19 5. ubi etiam de objectione iſta
agitur, circà quam ſolvendam diverſæ fuerunt
Rabbinorum opiniones, quæ ibidem ex Gema-
ra adducuntur, confer. & nor. in man r*
h. loc. .
15. Ita & R. Papa quæſtionem iſtam ſolvit in Ge=
mara, quæ ab eod. D. Wagenſeil. ibidem addu-

occaſione arreptà, quò illam repelleret verbis
blandis, vid. not. in "an r h. loc. in MSto

citur, confer. & Lighttoot. Cent. Chorogr. Mat-
1 thæo præmifl. p. 137. c. 7 8. edit. Lipf.

312 GENESEOS. CAP. XXXIIX.

verſ. I4. Et ſedit in oſtio oculorum] i. e. In apertura oculorum, 16. in ſectione viarum
(i. e. in bivio, ubi via Thimnam versùs ducebat; * Rabbini autem noſtri exponunt,
(quò d Thamar ſederit) in oſtio Abrahami, patris noſtri, quia omnium oculi ſpeculan-
do expectabant, ut viderent illum. 17. Eod. verſ. 14. Quia viderat, quòd Schela ad-
oleriſſet] Quo circà proſtituit ſeſe (Thamar) lehudæ, quoniam deſideraverat, con-
cipere ex illo filios. Verſ. 15. Et exiſtimavit, illam eſſe meretricem Quia illa in bi-

vio ſedebat. †. Eod. verſ. 15. Nam operuerat vultum ſuum] Ac (proptereà Jehuda)

non poterat eam videre & agnoſcere, eſt etiam expoſitio allegorica Rabbinorum no-
ſtrorum (circà verba iſta.) quia operuerat faciem ſuam, (nimirùm) quando illa erat-
in domo ſoceri ſui, verecunda exiſtebat 18. ac proptereà ehuda) non malè de illa ſu-
ſpicabatur. Verſ. 16. Et declinavit ad illam viam] i. e. De via, in qua fuit (Jehuda,)
divertit ad viam, ubiilla erat, (verbum ρο5 hic ſignificat:) deſtourner, * linguâ ver-
naculà. Eod. verſ. 16. Age quæio] i. e. Præpara te animumque tuum ad iſtam rem,
omnis dictio ρſignificat præparationem, excepté illéò locô, ubi exponi debet per
5 N)) i. e. dationem, imò etiam illæ (dictiones,) quæ 0DN& i. e. præparationem-
notant, propè accedunt ad ſignificationem N i. e. dationis. Verf. 17. Arrha-
bonem] i. e. Pignus. 19. Verſ. 18. Annulum tuum & armillam] (Targum Onkeloſi
habet:) ſigillum tuum & pallium tuum, 20. i. e. annulum tuum, qué tu obſignare ſoles

& ve-

16. Sic ferè S. Hieronymus in Tradit. Hebr. h. loc co;, quo uſus ſum, quam in Bibliis Buxto f.
exponit ac ſcribit, quòd Thamar in compito & in editione nar. rnev legitur; aſt in Ge-
ſederit, ubi diligentius viator aſpicere debeat, mara, quæ eſt apud D. Wagenſeil. loc, alleg.
quamnam viam ingrediatur, Vulgata quoque ha- habetur ar i. e. ad eam (ſcil. Thamarem)
bet: in bivio itineris; alii verterunt: in oſtio vide dam; ſed piior lectio præferenda videtur,
duorum fontium, ita & verſio Germanica, quam in notis nom exponitur hice, quòd Thamar
R. Joſephus Athias Amſtelodami 1676. excu- ſederit in ſepulchro Abrahami ibique precata ſit.
dendam euravit, ubi: An der Thuͤr von den † Conter. hic Megilla, fol. 10. b. & S0ta, fol. 10.
zwey Quell⸗Brunnen; EXX. ut nomen pro- b. ..
prium verterunt: A&Hνuti in Vaticana editio- 1,8. Confer. infrà verſ. 26. h. cap. ibique not. n-

ne, (Complutenſis habet Erdr,) ac videntur proj 38- vide & D. Wagenſeil. S0t. p. 194. ibique

Pey legiſſe: ny de quo loco vid. Ezech. c. Gemaram . du expolſitio iſta confirmatur, con-
47. v. 17. & cap. 4 8. v. I. confer. & Johann. rap. fer. & not. in 25 H . h. loc.
3. v. 23. vel intelligitur 'y, de quo Joſu. c. ** Sic exot imo αιννυν, in MSto Erff. 1. ha-
15. V. 34. vide not, in o nee h. loc. con- betur e», ſed
. . . mend 4
fer, etiam D. Wagenſ. dict. p. 18 5. & ſeq. it. 2. id plan? omiſit osé, ut puto, MStum
Lightfoot. Diſquiſ. Chorogr. Johann. præmiil. 5
5 Dag. 9 2 E edit Li Jel tract Talm 19. Hebr. ovh, Targum quoque hic habet:
3. DaS. 9 2 5. & 1eg. edit⸗ Lipkeit. . Reee, pignus, confer. Buxt. Lex. Chal

Sota, fol. 10. a. & fol. 1 3. b. fol. 2399. 4,
X Vide not. in —„ R W h. loc. ubi etiam Be
reſchit rabba ac tract. Talm. Sota, fol. 10. a. ad
marginem allegantur.
17. Hebr. MNXy, ita hic tàm in exemplari Hebrai-

20. Chald. 72** 5 ſie Hebr. n Orkelos Rie
vertit, nonnulli Chaldaicam dictionem tranſt
„ 8 ,2 .
lerunt: ſudaium, Vid, P. Fagii not. h. loc.

LkX.

(A. X
—
Ereſtem
ſutenſel
0
Habeatſih
nengtuij
ſeſtaſiet
ſum) wer
deceper⸗
tinxerah
rar nen
marima .
ſe)integt
ſcandac.
tem
no

—
LXN.
& Fulg
nicz eyp
adlibrun
conler.
Pxpoltia
ſacro hie
nee ſeiipt
eo, vigen
Eikk. 1. V
1d:
MSto 1.
Ulnima i
miles,
91 Conler.
nenn in
21, Conler
eadlem d
tur, vid
hactat.
h. loc,
21 I0 eſt
quaſi fin
loc vert
h loe
1;. die: 1
Dempe:

r.-XNI.
—
tone piarum
Wponunt,
bliheerlan.
ASbelaa.
Werat, con⸗
iaillz in bi.
rel hode)
inorumno-
co illaerat,
AReillaſu.
nit ſehuda)
lingui rer⸗
diſtamtemn,
oni debet Per
Parationem.,
I7. Arhe.
um Onkelont

CAb. XXXIIX. 6ENESEOS. 313

& veſtem tuam, quà tu contegeris. Eod. verſ. 1 8. &t concepit ex eo] (Videlicèt filios)
fortes, ſicuti ipſe (Judas) erat, ac juſtos eidem ſimiles. * Verſ. 2 I. Meretrix] (Hebr.
N p) quæ eſt NR Di. e, conſecrata & præparata ad ſcortandum. Verſ. 23.
Habeat ſibi] i. e. Sit ejus id, quod illa in manu ſua habet. Eod. verſ.23. Ne ſimus con-
temptui] Si quæſiveris eam amplius (inquiebat jehuda ad amicum ſuum) res mani-
feſta fiet & erit turpitudo, nam quid amplius facere poſſum, ut verbum (ſive promiſ-
ſum) meum ſervem? Eod. verſ. 23. Eece ego miſi hædum iſtum] Quoniam Jehuda-
deceperat patrem ſuum per hircum caprarum, cujus ille ſanguine tunicam Joſephi

tinxerat, (ideò) ipſe quoque deceptus fuit hircò caprarum. * Verſ. 24. Ouaſi poſt

tres menſes] (Gravida erat Thamar) maxima parte primi (à conceptione) menſis &

maxima parte 2 1. poſtremi (ſive tertii menſis, intermedio autem (ſive ſecundo men-

ſe) integro (illa uterum geſtaverat,) & verbaiſta: Nhναu U 22. (idem ſigni-
ficant, ac:) DRN DNREi. e. quaſi tertiationem menſium; 23. (dictio au-
tem νρhic nomen 24. eſt,) veluti (dictio: H, quæ habetur in illo loco:)

blgnate ſoles

Exe⸗

—

1Bibliis Buno D
ltue; aſt in Ge.

enſell loe, alleg.
* .

b biage not, N.
t. 194. igne
onfirmatun,con.

utputo, MötIm

qe hie habet:

XI. Lexv. Chald,

n Oekeosh
oii not. he loe.

4

1. Thamatem)
erenda videtur,
e, quod Thanar
bigae plecata ſt.
.1
R 90t43, f0l. 10,

18to Urff 1. ha

nbPi. e. & miſſione portionum, 25. item (in illo loco:) MHνρ.úàâ. e. miſſio ma-

nuum

Qq 3

LXX. verterunt: ο ρσαaιοσπο armillam, ſic
& Vulgata, confer. Nobilii not. h. loc, allego-
rica ex poſitio annuli & armillæ habetur in notis
ad librum Prec. Jud. part. 2. pag. 56. a. med.
confer. & not. in nfi S h. loc.
* Expolſitio iſta inde nata eſt, quoniam in textu
ſa cro hic habetur: 9 i. e. & concepit ei,
nee ſcriptum eſt und i. e. & concepit ex
eo, vide nor. in =Se h. loc. in MSto
Erff. 2. verba iſta: 7 τα & ſequentia, usque
ad: An * i. e. eidem ſimiles, ſunt eraſa, in
MSto I. autem priora quidem habentur; ſed
ultima iſta: a &α n.HEh j. e, juſtos eidem ſi-
miles, omiſſa ſunt.
*X Confer. hie Bereſchit Rabba, ſicuti ad margi-
nem in or DW h. loc. allegatur.
21. Confer., D. Wagenlſeil. Sot. pag. 27 9. ubi ferè
eadem de Moſis conceptione in Gemara haben-
tur, vid. & Exod. cap. 2. v. 3. ibique not. item
tractat. Talm. Nidda, fol. 43. prout in bam
h. loc. ad marginem allegatur.
22. Id eſt: quaſi tertiatio menſium, nimirùm
quaſi finitis tribus menſibus, ſicuti illa verba
hoc verſu 24. habentur: confer. Michlol ophi
h. loc. & Exod., c. 10. v. 22. ibique not. n. 36.
23. Sive: in tres partes di iſioaem menſium,
nempe; ifli tres menſes, ſi in tres quaſi partes

dividantur, maxima patte primi menſis Tha-⸗
mar geſtaverat uteram & maxima parte poſtrema
ſive tertii menſis; medio autem vel ſecundo
menſe toto fuerat gravida, ſic igitur tiimeſtre
tempus emergit, non quidem integrum; ſed
quaſi completum, id, quod litera 2 Caphin di-
Gtione v innuit; partes autem menſium
interdum capiuntur pro menſibus integris, exem-
pli gratia: ſi oclavo die menſis Martii concepit
& Aprile integro usque ad quintum diem Maji
ute rum geſtavit „ id dicitur- u& w
i. e. quaſi tertiatio menſium, quamvis enim tres
iſti menſes non ſint pleni ſeu completi; tamen
pro completis habentur, vide D. Wagenſeil-
Sota p. 2 So, n. 6. & Gur Arjeh fol. 54. col. I.
fin. & col. 2. princ. ubi hac de re plura, confer.
& Lightfoot. ad Matth. c. 12. v. 40. p. 3 5 3. &
ſequ. edit. Lipſ. ac not. in a r h. loc.
it. Jalkut Part. I. fol. 44. col. I. princ. & tract.
Talm. Nidda, fol. g8. b.
24. Grammaticis a 2 1. e, nomen rei Mebne
) i. e, cum adjectione (literæ) Mem ab initio
vocis, ſicuti hic habetur in Gur Arjeh fol. 54.
col. 2. princ. confer. num. ſeq. 27. h. verſ.
2 5. Prout Eſther., c. 9. yV. 19. habetur, ubi vide
Ralchi not.

314

GENESEOS.

CAP. XXKIIX.

er

nuum ſuarum, 26. ſic quoque interpretatus eſt Onkelos: RNDi. e. quaſi tertia-

tio menſium. Eod. verſ. 24. Gravida eſt *** ex fornicatione] (Dictio H) eſt no-
men rei, 27. ſigniſicans fœminam gravidam, veluti (accipitur in illo loco:) mulier
i. e. gravida, ? 8. ac (veluti dictio accipitur in illo loco) i. e. clara (ſplen-
dida, ſive pura) ſicuti Sol. 29. Eod. verſ. 24. 1le combaratur] Dixit Ephraim Ca-
ſchenſis nomine R. Meir: filia Schemi fuit (Thamar,) ipſeque ſacerdos extitit, quo-

circà condemnata fuit, ut combureretur. 30. Verſ. 2 5. Zpfa edacebatur] Ut combu-

reretur. † Eod. verſ. 2 5. Et ipſa mittebat ad ſocerum ſuum] Noluit (Thamar) con-
fundere vultum ejus (Jehudæ) ut diceret: ego ex te concepi; ſed (dixit:) ex viro il-
lo, cujus hæc ſunt, (gravida ſum,) cogitaverat (enim,) ſi confitebitur, confitebitur-
ſpontè; ſi minũs, comburant me, nec vultum ejus pudore ſuffundam, hinc dicunt-
(BRabbini:) ſatius eſt homini, ut conjiciant illum 31. in fornacem ignis, quàm ut vul-
tum proximi ſui pudore ſuffundat præſentibus multis. Eod. verſ. 2 5. Recognoſies
quæs] (barticula) — nihil aliud ſignificat, quàm rogationem, 32. (ac ſi dicere vel-

let Thamar:) agnoſce quæsò creatorem tuum, 33. nec perde tres animas. 34.

Verſ.

26. Juſta eſt] In verbis ſuis.* Eod, verſ. 26. Ex me] Scil. illa concepit, 35. Rabbi-

1

26. Vid. Eſai. cap. I 1. V. 14.
NXX Hebr. ai An heæc & ſequentia usque ad:
Apme Ma i. e. clara, ſicuti Sol, abſunt, à MSto
Erff. 2.
27. Hebr. a , ſenſus eſt, quod vocabu-
lum aea , quod hic habetur, non ſit verbum,
quod Grammaticis dicitur yS; ſed quod ſit
nomen, confer. num. antec. 24. h. Verſ. & infrà
Geneſ. c. 41. v. 3 5-ibique not. n. 37. vide & not.
in A AD h. loc.
2 S. Uti Exod. cap. 2 I. v. 22. habetur.
29. Vide Cantic. eap. 6. v. 16. ubi Vulgata habet:
electa, ut Sol.
30. Sicuti pœnam iſtam lex Moſaica determinat,
vid. Levit. c. 2 1. v. 9. confer. & D. Wagenſeil.
Sot. pag. 197. S& p. 207. it. not. ad Deuteron. c.
19. V. 19-n. 39. vide & not. in ne rh.
loc. ubi disquiritur, an Thamar juſtè ignis ſup
plicio addici potuerit, confer. & Jalkut Part.
1. fol. 44. col. 1. med. ut & tract. Talm. Avo.
da Sara, fol. 3 6. b.
Confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 43. b. &
Cetubhot, fol. 67. b. it. Sota, fol. 10, a. & Bava
mezia, fol. 59. a.
31. Hebr. AbDW, ita hie apud Commentato-
rum noſtrum; aſt in Gemara habetur: 7*

†

WMuy i. e, ut fſeipſum conjiciat, vid. D. Wagen-
ſeil. Sot. p. 19 5. confer. vot. in ai e
h. loc. ut & Sota, fol. 10. b.
32. Sive: petitionem, Hebr. νρâ precationem,
confer. infrà Genel. cap. 40. V. 14. ibique not.
n. 20.
3 3. Eadem in Gemara habentur, quam D. Wa-
genſeil. in Sot. pag. 196. adduxit, confer. Sota,
fol. 10. b.

34. Videlicèt: meam & gemellorum infantium,
quos utero gero, quæritur in Gur Arjeh fol. 54.
col. 2. fin. quomodo Thamar ſcire potuerit,
quòd gemellos utero gerat? reſponſionem vide
ibidem, confer. & not. in a W h. loc.

Non autem rrianm mwyna i. e. in facto ſcortatio-

ſic in notis D h. loc. confer. hice
fol. 7. b. 30 ſol. 10. bd. it. Makkot, fol. 2 3*

nis,
Sota;
35. Ita quidem Commentator noſter juxtà Talmu-
diſtarum mentem exponit: P ſed verior &
ſenſui literali aptior eſt interpretatio, ut ſignifi-
cet: quàm ego, hoc ſenſu: juſtior illa eſt, quàm
ego ſam.

CALXNI
—

i holtti⸗
conſliopt
celi ſli, ſ
keyes in I
ure kecih
26. Etnon
Iit;41. all
8
elet] Del
dum, 4 II
verl. 27.
Gine p
zlifuerunt
volin
Npilil i
warrrr
356. IIl Hebt
genſeil. o
kol. 320.
377. Hebr.
Krum, in
dict. loc
i e. coneil
jusck not
39t. Coner.
tata funt.
39. Ex occil
tione hæc
Vvid. D. W
ca) ſeg

Hebr. Ss

Vid. not,
6.
40., Die hon
Ali expon
deincepsa
ot. K p.
Numer. c.
41. Id eſt.
ſuam, co
111. vide
Talm. Sot
41. dige: ce
deinceps e

Oled, 10

Nr.

daſl tertla.
) eſt n0.
hllierd
6ta ſſplen.
Rtaiin Ca.
Lliüt, guo.
Utcombu.
Amar) con.
er vito il⸗
nfttebitur.,
inc dicunt
Nüm ut vul

Reronoſies

dicerevel⸗
34. Verl,
1,35,Rabbi⸗

H

—

l.D. Wagen⸗

nn e

preenionem,

4 idigle not.

1 coner. 8Ota,;

um infäntium,

1r Arjen fol, ſ4.

ſcire pottteit,;
vorſionem lle

o h. loc.
facto leortatio⸗

ſoe. conlet. hlie

Makot,tol. 13.

er unta Talmu-

9; led ſerior AN

tio, Ad ſignifi⸗
orlla el, dvim

CAP. XxXXIINX. GENESEOS. 31

ni noſtri p. m. exponunt, quòd oraculum cœleſte 36. exierit, dicens: à me meoque
conſilio provenerunt res iſtæ, 37. quoniam verecunda fuit (Thamar) in domo 38. ſo⸗
ceri ſui, (ideò) decrevi, 39. ut naſcantur ex illa reges & ex tribu jehudæ conſtitui, ut-
reges in Iſrael prodeant. Eod. verſ. 26. Qoniam illam non dedi] i. e. Quoniam-
jure fecit, quando quidem * illam non dedi (uxorem) Schelæ, filio meo. Eod. verſ.
26. Et non addidit 4o. amplius] Sunt, qui dicant, (quoòd Judas) non amplius perrexe-
rit; 41. alii vero dicunt, quòd non deſtiterit. 42. Verſ. 27. In tempore, quo illapari-
ebat] De Rebecca autem illa (S. Scriptura) dicit: & completi ſunt dies ejus ad parien-
dum, 43. ibi menſibus impletis (peperit Rebecca;) hic vero deficientibus. 44. Eod.
verſ. 27. Et ecce gemelli] Plenè (hic ſcripta eſt dictio H O NN;) aft ſuprà 45. defe-
Gtivè D O N (ſcriptum eſt;) quoniam (ibi) unus fuit improbus; 46. ſed (hic) ambo
iſti fuerunt juſti. Verſ. 28. Et dedit manum] Exſeruit unus manum ſuam foràs &
poſtquàm (obſtetrix) alligaverat manui ejus coccinum, ipſe retraxit illam. Verſ. 29.

.

Rupiſti] i. e. Roboràſti ſuper te robur. 47.

Verſ. 30. In cujus manu erat coccinum

Qua⸗

36. Ita Hebr. 7o na hic interpretor cum D. Wa-
enſeil. loc. alleg. confer. Buxtorf. Lex. Talm.
Kr. 320.
37. Hebr. .a, ſic apud Commentatorem no-
ſtrum, in Gemara, quæ apud D. Wagenſeil.
dict. loc. habetur, pro ade legitur wa
i. e. concubitus, uti ipſe interpretatur, vide E=
jusd. not. n. 20. p. 209.
38. Confer. quæ ſupraà verſ. 15. h. cap. n. 18. no-
tata ſunt.
39. Ex occulta enim Divinæ providentiæ diſpoſi-
tione hæc omnia peracta eſte Rabbini ſtatuunt,
vid. D. Wagenſeil. dict. n. 20. p. 209. confer. &
cap. ſeq 39. V. I. u. 2.
* Hebr. 7) eſt hæc expoſitio iſtius: 39 hy,
vid. not. ad Hoſe. cap. 6. verſ. 5. num 5. S n.

40. Sic nonnulli hic verbum b'interpretantur,
alii exponunt: non deſiit, i. e, non abſtinuit
deinceps ab ea, confer. D. Wagenſeil. p. 197. in
Sot. & p. 209. n. 23. S p. 9 1 3. D. 7. Vid. &
Numer. c. 11. V. 25-ibique not. n. 112.
41. Id eſt: non ampliùs cognoyerit illam nurum
ſuam, confer. Numer. dict. cap. I I. v. 2 5. n.
112. vide & not. in eI PD h. loc. & tract.
Talm. Sota, fol. 10. b.
42. Sive: ceſſaverit amplius; ſed quod cum illa
deinceps concubuerit, conkfer. Theodoret.
Quæfl. 20. & Jac. Cappelli Obſervat, ad Nu-

mer. dict. c. 11. V. 26, poſt verba iſta: pp R7
i. e. non deſtiterit, in editione no rnut e
in Berolinenſi addita ſuntiſta: 37 da Tar
595 d) HDaDr 50 dn en i. e. S con-
junxerunt (loco iſti, in quo ſermo eſt de) Eldad
ac Medad (Numer. c. II. v. 2 5. Uhi habetur:)
& non bb, quod Chaldæus interpres tranſtulit:
& non pbe i, e. ceſſaverunt vel deſtiterunr, vid.
not. ad Numer. d. c. 1 I. V. 2 5. Dum. I12.
43. Sicuti ſuprà Geneſ. cap. 2 5. v. 24. habetur.
4 4. Scil. menſibus non completis, peperit Thamar,
nam nondum completi erant dies partus Tha-
maris, quoniam ſeptimo menſe pepererat gemel-
los, prout Rabbini tradunt, vid. ſuprà Genel. dict.
c. 2 5. V. 24. ibique Raſchi not. n. 71. quod hie
vDTY dicitur, id Exod. cap. 2. v. 3. n. 13. vo-
catur: 'yn PH i. e, menſibus non perfectis &
quaſi amputatis.
45. Nempé Geneſ. dict. cap. 2 5. vV. 24.
46. Videlicèt Eſavus, vide, quæ ad Geneſ. dict.
c. 2 5. Verſ. 24. D. 72. notata ſunt.
47. Hanc Commentatoris noſtri interpretationem
ſecuta eſt verſio illa Germanica, quæ R. Joſe-
phi Athiæ curà Amſtelodami 1676. typis vulga-
ta eſt, uhi ſic habetur: Warum haſt du geſter⸗
cket auff dir deine Sterckung/ ità fere Para-
phraſis Chaldaica: quàm magna fuit fortitudo in
te, ut prævaleres, abſunt autem verba iſta?
vnm 7y i. e, ſuper te robur, à MSto Erff. 2.

GENESEOS. CAb. XXXIX.

Quater meminit hic Scriptura manũs 48. intuitu quatuor anathematum, 49, in quibus
prævaricatus erat Achan, qui ex illo (lehuda) natus erat; nonnulli autem dicunt (qua-
ter mentionem fieri manus,) intuitu quatuor rerum, quas (Achan) abſtulerat, (uti fue-
runt:) pallium Sinhar 50. & duo fruſta 51, argenti, (quæ valebant) ducentos ſiclos &
linguam 52. anream, (ita ſcriptum reperitur in) Bereſchit Rabba. Eod. verſ. 30. Et
vocavit nomen ejus Zarach] Propter HHRâ (ſive) N“ i. e. aſpectum coccini. 53.

316

CAP. XXXIX.

Erſ. 1. Zoſephus autem dedublus fuit] Redit (jam S. Scriptura) ad narrationem
primam, quæ ideò interrupta fuit, ut deſcenſus jehudæ connecteretur? vendi-
tioni joſephi, ad indicandum, quòd propter illum (Joſephum) depoſuerint-
eum (Jehudam fratres ejus) de dignitate ſua, 1. prætereà (ideò interjecta fuit narratio
de Jehuda,) ut factum uxoris Potipharis conjungeretur facto Thamaris, ad indican-
dum tibi, quòd, ſicuti illud Numinis Divini (providentiâ 2. accidit, *) ita & hoc (eve-
nerit) numine Divino ſic dirigente, viderat enim illa (Potipharis uxor) per aſtrologos
vX ſuos, fore, ut filios ex eo (Joſepho) ſuſciperet; ſed ignorabat, num ex ſeipſa; an-
verò ex filia ſua. 3. Verſ. 3. Quia Dominus ſerat) cum illo] i. e. Nomen altiſſimi e-
rat

48. Nempè: bis verſu 2 8. ac ſemel verſu 29. & i-fuerat viſum, confer. & hic not. in nom ew h.
terum hoc verſu 30. innuitur autem voce manus loc.
furtum Achanis, qui manus injecerat rebus ana- * Hebr. T Pndhy hæc & ſequentia, usque ad:
themati ſubjectis. i. e. prætereà, abſunt à MSto Erff. I.
49. Vid. Joſ. cap. 7. verſ. I0. ubi quatuor anathe- I. Confer. quæ ad cap. antec. 3 §. v. 1. num. I. no-
matum fit mentio, juxta Rabbinorum ſenten- tata ſunt, vide & not, in am mneom h. loc. ac
tiam, per verba iſta: & acceperunt de anathe- Sota, fol. 13. b.
mate & furati ſunt & mentiti ſunt & repoſue- 2. Confer. quæ ad cap. antec. 3 8. v. 26. n. 39. no⸗
runt illud inter inſtrumenta ſua, vid. Gur Arjeh tata ſunt.
ol. 54. c01. 3. fin. . r Vel: directum ſeu ordinatum fuit, Hebr.
9. Sive: Babylonicum, nam Sinhar regio fuit anarn ſic in MSto. Etff. 2. hic additum reperi-
Babylonica, uti ſuprà Geneſ. c. 10. v. 10. habe- tur. ⸗
tur, confer. & Junii ac Tremellii not. ad Joſ. X Hebr. abeYNa, in MSto Erff. 1. habetur:
. 7. V. 2 I.
5 1. Hebr. Mo're, ſegmenta, ita in Bereſchit Rab-
ba, quamvis duorum iſtorum ſegmentorum ſeu . .
Kunorum argenti Joſu. dict. c. 7. v. 21. nulla fiat Scilicèt: filios eſſet ſuſceptura, Commentator i-
mentio. a ue noſter exiſtimat, quod Asnath (de qua cap.
52. Vulgata habet: regulam auream, vid. Junii ac Kic⸗ 4 d. 4 5, & v. ſof dicitur, quod Potipharis
Tremellii not. ad loſu. alleg. cap. 7. v. 21. con- “ uen vamdgus ſo ephus uxorem duxerit,)
fer. & not. in mam eh. loc. uerit quoque nlia iſtius fœminæ, quæ Joſephum

53. Nemmpè, quòd coccineum filum in manu ejus

N
den MStum 2. habete Pae e „confer.
not. ad Exod. c. I. v. 2 2. Sign. *

0⸗2C————————

ad concubitum ſolicitavit; aſt S. Chryſoſtomus

nNN
—
nat pronh
ſermno, nan

um] Hi

lingoa ete

ſnn⸗ C

Ptile ede

dictus: pe

advetsust
vwor domi
eiibi lab
z N]
10. U4,

—
Komil.
(de guo
elle eunden
moelt, di
ggi und⸗
tio, vocat
ellet flijl.
not, ad al
ca. 41. Fe
4, Mompte
Hebr. Wr
tol.2317.
legitor me
Vile hereſe
ſol k1.a.
ſ.e Iutextu
ſter ſpple
do: v
i,e ghiegt
Presse a0
confer. 8
17.
6: Fenſuz e
r, vas
Complate
nopetatqgt
tur.)
7. Coner
ker notafi

NAI.
—
guibos
1t ſutife.
ios ſclos g

1l. 30, HE
okelni,ſz,

lttationemm
tur? vendli⸗
epoſnerint.
Uit nartatio
Ad indican⸗

r altolge
ſeipſa; an.
n alüiſlini e.
at

—=

neN n

niag, Vsqe d:

Eiſk. 1,

1. num. I.n0
wov h lot. A

7. 16. 39,n

um fuit, Heb.
Acitnm reei .

ikk. 1 habetur:
1*
5sde, COnet.
.

Commentatori⸗
nath (Ce qus cap.
quod potiphanin
aorem duxerit,)
Ejque lolephum
8. Chrploktomus
Howil.

CAP. XXXIX.

GENESEOS.

315

rat promptum 4. in ore ejus. Verſ. 4. &t quicquid babebat] Ecce brevis (hic) eſt
ſermo, nam deeſt (vocula:) i. e. quod. 57. Verſ. 6. Nec noverat tum eo quid-
quam] i. e. Non advertebat animum ſuum ad quidquam. 6. Eod. verſ. 6. Niſi pa-
nem] Hic (panis denotat) uxorem ejus, 7. ideò autem (hic panem nominat,) quia-

linguâ verecundà 8. loquitur (S. Scriptura.) Eod. verſ. 6. Et fuit Joſephus pulcher

form] Quando viderat (Joſephus) ſibi imperium (in domeſticos) traditum eſſe, cee-
Ppit ille edere ac bibere & capillos ſuos componere, 9. dixit (igitur) Sanctus ille Bene-
dictus: pater tuus luget (propter te;) tu verò capillos tuos concinnas, ego excitabo
adversùs te urſam, * & veſtigio (ſecutum eſt id, quod verſu ſequenti dicitur:) & tulit
uxor domini ſui &c. Verlſ. 7. & accidit 10. poſte] Ubicunque dicitur N.i. e. poſt-
eà, (ibi habetur) connexio (antecedentium cum ſequentibus.) Verſ. 9, Et peccarem
in Deum] Filiis Noachi præceptum fuit datum 11. de ſcortatione (fugienda.) Verfſ.
10. Ule dormiret juxid ilam] Etiam ſine concubitu. Eod. verſ. 10. Ur cee cum illaj

IR

Homil. 63. non videtur putare, Potipharem,
(de quo dict. cap. 41. v. 45. & v. 50. agitur,)
eſſe eundem cum Eunucho, de quo h. cap. 3 9. ſer-
mo eſt, nec fortaàſſis etiam Philo id exiſtimavit',
qui uxorem illam, cujus dict. cap. 41. fit men-
tio, vocat præ cœteris clariſſimam, quippe quæ
eſſet filia ſacerdotis Heliopoleos, conter. Nobilii
not. ad alleg. cap. 41. vide & infrà Genelſ. dict.
cap. 41I. verſ. 45.: n. 60.
4. Promptè & expeditè emiſſum, vel pronunciatum,
Hebr. , de quo vid, Buxtorf. Lex Talm.
fol. 2327. in editione Hebraica, quà uſus ſum,
legitur mendosè v“ nempè: Dſain pro Vau,
vide Bereſchit Rabba, & tract. Talm. Berachot,
fol 42. a. ac Sanhedrin, fol. 39. b.
5. In textu Hebræo legitur N, hic autor no-
ſter ſupplendam dicit eſſe voculam vèe, hoc mo-

do: S e& 92) i. e. & omne, quod erat ei,

1, e. quicquid habebat, ita patticula illa & ex-
presse addita reperitur in verſu ſequenti 5. h. oap.
confer. & verſ. 8. h. cap. item veri. I4. h. cap. n.

17.
6. Genlus eſt: nihil curabat, ſic ferè LXX. = %
r z Aντι+ε (ſic in Vaticana editione, in
Complutenſi habetur: zaοαεντν) 2, non
noverat quidquam eorum, quæ apud ſe (gereban
tur.)
7. Confer. quæ ad Exod. cap. 2. V. 20. Raſchi no-
ſter notavit, ubi vide num. 6 I. confer. & not. in

DN R.— h. loc.
8. Sive: honeſtà, Hebr. ppos i. e. mundà, vide
quæ ſuprà ad Genel. c. 17. V. 22. n. 60. & ad Ge-
neſ. c. 1 8. V. 2. n. 15. notata ſunt.
9. Concinnare, criſpare, id enim verbum vdyt quod
hic habetur, ſignificat, confer. Proverb. c. 4. v. g.
ibique not. n. 8, vid. & Buxtorf. Lex. Talm. fol.
1483.
* Hæc fuit beſtia illa mala, de qua ſuprà Geneſ.c.
37. v. 3 3. ubi vide Raſchi not. Sign. ** confer.
& Bereſchit Rabba & not. in a me ſuper
Commentar. Raſchi h. loc. ac tract. Talm. Na-
ſir, fol. 2 3. a. & Horajot, fol. 10. b.

10. Hebr. s α hæc verba, quæ hic in textu ſa-
cro habentur, quæque ab autore noſtro expli-
cantur, priùs poni ac dein explicari debuiſlent;
ſed illa omiſſa ſunt tàm in editione Hebraica,
quà uſus ſum, quàm in ex emplari ar n
& in Bibliis Buxtorfianis, ut & in Berolinenſi edi-
tione, quocircaà iſta hic in textu ſupplevi.
II. De ſeptem præceptis Noachdatis, inter quæ
etiam eit iſtud de ſcortatione vitanda, vide inter
alios Joh. Hoornbeek contrà Judæ. lib. 7. c. 1 p.
447. S ſeq. it. lib. 9. c. 4. p. 552. confer. & ſu-
pra Genel. c. 20. V 12. n. 1 §. it. tra . Talm. E-
achin „ fol. 15. b. it. danhodtin, fol. 109. à

Kr

GENESEOS.

318 CAP. XXXIX.

In futuro ſeculo. * Verſ. II. Accidit autem die quodam] (Verba iſta DD
idem volunt,) ac ſi diceret (Scriptura:) Debhe Eeee enn i. e. & ac-
cidit, quando advenit dies, (nempè) ſingularis, dies lætitiæ (publicæ,) dies eorum-
feſtivus, 12. quò omnes ad delubrum pſeudonuminis ſe contulerant, cogitaverat,
ſecum (uxor Potipharis,) non erit mihi dies alius magis commodus, quò cum Joſepho
rem habere poſſim, quàm dies iſte, dixit itaque eis (domeſticis ſuis:) ægra ſum ego nec
poſſum ire (ad celebrandum feſtum.) Eod. verſ. I1. Ue faceret opus ſuum] Raf &
Schemuel (diversè hac de re ſentiunt,) alter dicit: (ingreſfus eſt domum) ad ſuum o-
pus ipſum peragendum; 13. alter verò dicit, (quòd ingreſſus ſir) ut cum ea rem habe-
ret; 14. ſed quòd apparuerit ei (Joſepho) ſimilitudo imaginis 15. patris ſui, ſicuti ha-
betur in tractatu Talmudico, (qui inſcribitur:) Sota. 16. Verſ. 14. V' idete, adaduxit
nobis] Ecce ſermo iſte brevis eſt, 17. adduxit nobis (inquit hic Scriptura) nec expli⸗

cat, quisnam illum adduxerit; innuebat autem (uxor Potipharis) maritum ſuum. 8.

Eod. verſ. 14. Iranſitorem] (Dictio âν hic ſignificat eum, qui venit) νz. e. e
transfluviali regione, ex filiis Heber. 19. Verſ. 16. Dominus ejus] Scil. Joſe-
phi. Verſ. 17. Venit ad me] Ut illuderet mihi ſervus Hebræus, quem nobis adduxi-

ſti.

* Conter. hic D, W'agenſeil. Sot. p. 85. ubi Gema-
ra, unde locus iſte deſumptus eſt, adducitur,
vide & not. in maf h. loc. it. Joma fol.
3 52 b. & 80ta, fol. 3. b. ut & Avoda Sara, fol. 5.
2.
I1I2. Hebr. *ι h) ſic vocârunt Judæi feſta gentium
& hodiè adhuc ita vocant Chriſtianorum feſta,
vid. Buxtorf. Lex Talm. fol. 69. D. Majus in The-
ol. Jud. Loc. 17. J. 5. p. 264. putat pro & me-
lius ex Syriaca lingua legi y, vid. & D. W'a
genſeil. Sot. p. 772. & ſeq. ubi traditio iſta ſive
fabula fuſins narratur, R. Juda dicit —
P baaw i. e. dies ſtultelcendi & ſtercorandi fuit-
vide Lightfoot. ad Luc. c. I1. v. 15. p. 9804. e-
dit. Lipſ. ubi eriam exponitur, quid nomine av
intelligatur, confer. hic Tanchums, uti ad mar-
ginem in p-m nD h. loc. allegatur, confer.
Schabbat, fol. 49: a. & Sota, fol. 3 6. b.

13. Vel, uti D. Wagenſeil. loc. alleg. vertit: ſim.

pliciter ad munus obeundum ingreſſus eſt.

14. Ita hic interpretor: apy ni), apud D.
Wyagenſeil. dict. pag. 772. legitur: Wy
PY, quæ ille ſic tranſtulit: ad neceſſitates (ur-
entis naturæ.) peragendas; vide tamen ejusd.
not. n. 9. p. 77 5. Abi juxtà mentem autoris noſtri

aliam adducit expoſitionem eamque magis con-
venientem.
15. Hebr. oN de qua voce vide Buxt. Lex. Talm-
fol. 53 1: & D. Wagenſeil. Sot. dict. pag. 772.
& pag. 77 8. num. 12. confer. & infrà Geneſ. cap.
49. verſ. 2 6. ibique not. num. 226. vid. & not.
in pan nov h. loc.
16. Eſt is liber ſeptimus partis tertiæ operis Tal-
mudici, agens de muliere declinante, quæ in
ſuſpicionem adulterii venit, cujus luenlentam
verſionem Latinam adjectis doctiſſimis notis edi-=
dit ſæpè laudatus D. Wagenſeilius, vid. Ejusd.
p. 772. ubi locus, ab autore noſtro hic adductus,
reperitur, vid. Sota, fol. 36. b.
17. Sive ellipſis hic habetur, sSgazvXιο⅜ναιtitS.
Seriptura, confer. quæ ſuprà ad verſ. 4. h. cap. n.
5. notata ſunt, vid. & ſuprà Genel., c. 1 v. I. n.
27. it. Gur Arjeh fol. 55. col. 1. princ. confer. &
infrà Geneſ. c. 41. V. 13. n- 19. & c. 4 8. v. I. n.

1.
I8. Vel: loquebatur de marito ſuo, nempè, quod

ille adduxerit oſephum eumq; in domum ſuam
receperit.
19. Vide, quæ ſuprà ad Geneſ. c. 14. v. 13. n. 33.
& n. 34. notata ſunt, onfer. & not. in noi
Ma h. loc.

41. A.
—
K. Ver

aritoſio
mirum) 2
t inilinau
lum ridebe
Forhi⸗
1)Tatgum
nna,
.

Ur.
ſo⸗
ſoge
tum,t?
(hocided⸗
miniſtros

—
20. Fillicetl
metcomple
In DN
Hebr. y
Sapoll: n
bentur.
21. lun habett
Buxtork, in!
hic Comme
22. Chald,
ſas ſum,
Bibliis Bunt
iplo textu
torf. habet
Chaldaico
ſus ſum,
jus; aſt in
Wpwel:
locus ile
Pynn
bbi, bplehte

—
le, G e.
üeseotum,
Ogitaperer,
um oleho
ſum e80 nee
n Naft &
d ſuum o-
dakem habe.
i,ſtcti ha.
Cte, 4 durit
nee erpli⸗
in ſuum ig,
Aiee, e
eil. ſole⸗
obisadduxi-
li.
—

gue magis con⸗

Blxt. Lex, Talm
Gick. Pag. 772,

lnkra Gene, (.
16, gid & nt .

nie Openis Tal

linante, quæ in

jus luculentam
iſlimis notiseli.
llius, vis, Eiusd.
krohic adductas,

Hegle Utitur, .
verl. 4,h, C3,.
enel, e. 1 V. 1, d.

cpline. cOnler, &

K (.49, V l, N.

no, nempe, gnod
in domuum flam

14. V. 13, 1 33.
pot in

CAP. XL. GENESEOS. 9*9

ſti. Verlſ. 19. Er fuit, cum audiret dominus eju] Tempore concubitus dixit illa ei
(marito ſuo) atque illum ita allocuta eſt: eodem modo 20. fecit mihi ſervus tuus, (ni-
mirùm) actiones concubitus, ſicuti iſtæ funt, (ſervus tuus *mecum fecit.) Verſ. 21.
Et inelinavit ad eum benignitatem] Etenim acceptus fuit (oſephus) omnibus, qui il-
lum videbant, (dictio Or hic notat idem, quod in illo loco:) ſponſa pulchra-
OTi. e. gratioſa, 21. ficuti in Miſchna (legitur.) Verſ. 22. Lpſe faciebat] Jux-
tà Targum ejus (hæc eſt expoſitio:) ſecundùm verba ejus 22. fiebat. 2 3. Verfſ. 23.
Kaando quidem Dominus erat eum eo ] (Vocula: N hic idem ſignificat, ac)
ο i. e. quoniam Dominus erat cum ipſo. 24.

CAP. XI.

Erſ. 1. Poſt res iſtas] Quoniam maledicta iſta (uxor Potipharis) juſtum hunc
(Joſephum) per ora omnium traduxerat, ita, ut de illo & in ejus opprobrium 1.
loquerentur *(homines,) obtulit eis Sanctus ille Benedictus peccatum iſto-
rum, ut ad illos reſpicerent (homines;) non verò ad Joſephum, prætereà quoque,
(hoc ideò accidit,) ut aliqua veniret reſpiratio ** juſto (Joſepho) propter iſtos (duos
miniſtros regis.) Eod. verſ. I. Peccaverunt] In illius Phiala potatoria *** reperie-

Rr 2 batur

20. Scilicet: ſicuti tu ſam mecum facis, nempè me-
met complectendo & oſculando &c. confer. not.
in =non rnew h. loc.
X Hebr. ay ay, ſic in MSto Erff. I. verba i⸗
ſia podt: Mö&a i. e. ſicuti iſtæ ſunt, addita ha-
entur.
2 I. lta habetur in Ketubhot. fol. 17. a. uti eſt apud
Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 799. ad querm locum
hic Commentator noſter dubio procul reſpicit.
22. Chald. Wauaa:a tàm in exemplari Hebr. quo u-
ſus ſum, quàm in editione an ne Se in
Bibliis Buxt. in notis autoris noſtri legitur z aſt in
ipſo textu Chaldaico, qui in dictis Bibliis Bux-
torf. habetur, legitur: mbn; in textu vero
Chaldaico editionis, na rp & illius, quaà u-
ſus ſum, habetur: A ) i. e. juxtaà verba e-
jus; aſt in Compluter ſi editione verba iſta: 9)
n'n vel: erea ſive enypn non habentur, ac
locus iſte ibidem ſic legitur: ay —
nynn h en znn i. e. & omnia, quæ fiebant
ibi, ipſe faciebat, uti habet verſio Latina ibidem.
23. Id eſt: ipſe præcipiebat ſervis, ſub ſe conſtitu=

tis, & fiebat quoòd ipſe mandabat, ſic in not.
S-T ſuper commentarium Raſchi h. loc. ex-
ponitur.
24. Loci iſtius expoſitionem vide in not. mnew
Do h. loc.
1. Hebr. m, ſic in exemplari, quo uſus ſum;
ſed abſunt iſta à Bibliis Buxtorf. ut & aliis exem-
plaribus Hebraicis.
Hebr,)à An, iſtorum loco in MSto Erff. 1.
hæe habentur verba: ind n r ene
i. e. & traduxerat peccatum illius (Joſephi) per
Omnhnium ora.
2. Netnpé: duorum eunuchorum, fcil. archipin-
cernæ & præfecti piſtorum, de quibus hic eſt ſer=
mo.
**X Vide hic not. in pam new, ubi loci iſtius ex-
plicatio habetur.
XX Hebr. b, ſic babetur in Bibliis Buxtorf. in
exemplari verò Hebræo, quo uſus ſum, legitur:
, in editione po ro habetur: L,
eſt autem à Græco rezzeter, vid. Buxtorf. Lex:
Chald. fol. 1720. & not. in n re'h. loc.

GENESEOS.

CAP. XL.

batur muſca; in iſtius verò placenta reperiebatur lapillus. 3. Eod. verſ. I. Coquens]
Scil. panem regis, nec dictio "N i. e. coctio, (dicitur,) niſi de pane, linguâ verna-
calà: piſtor. 4. Verſ. 4. & conſtituit princepi coquorum 5. Joſephum] Ut is eſſet cum
illis. Eod. verſ. 4. Et fuerunt diu in cuſtodia] (Videlicèt) duodecim menſibus. 6.
Verſ. 5. Etſomniäarunt ambo ſomnium] Et ſomnirunt duo iſti ſomnium, hic eſt ſen-

ſus ejus literalis; expoſitio autem allegorica eſt: unusquisque ſomniavit ſomnium

utriusque, 7, nam ſomniavit (unusquisque) ſomnium ſuum & interpretationem (ſo-
mnii) ſocii ſui, 8. & hoc eſt, quod dicitur: & vidit præfectus piſtorum, quòd bona⸗
eſſet interpretatio. 9. Eod. verſ. 5. Unasquiſque ſecundim interpretationem ſomnii
ſui] i. e. Unusquisque ſomniavit ſomnium, quod conveniebat interpretationi, quæ
(ambobus) illis eventura erat. Verſ. 6. Triſßes] (Dictio D'D)Tſignificat:) D'nau
i. e. dolentes, ſicuti (accipitur in illo loco:) indignabundus ) i. e. & dolens, 10. i-
tem (in illo loco:) i. e. iram Domini feram. 11. Verlſ. 10. Palmites] (Vox
D V ſignificat) ſurculos protenſos, quos vocant: vites. 12. Eod. verſ. 10. Ea-
que erat quaſßi germinans“] i. e. Similis erat germinanti (viti) eaque erat quaſi germi-

nans,

3. Vel: granum, Hebr. „, faſcieulus, vid. Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 1946., Judæi Germani ver-
tunt: Ein Höoͤltzlein i e. fruſtulum ligni.
4. Sic reddo hic ovwy, piſtor, ita Latini, Gallis
hodiè dicitur: boulenger.
5. Vide quæ fuprà ad Geneſ. c. 37. v. 36. n 94. no-
tata ſunt, confer. & not. in an m h. loc.
6. Quoniam in Hebræo habetur nd i. e. dies,
(quam dictionem hie verti: diu.) eaque vox, quæ
Levit. c. 2 8. v. 29. habetur, ibid ab interpretibus
Judæis exponitur, quòd ſignificet: annum integrũ,
vid. Salom. not. ad dict. c. 2 8. v. 29. ideò etiam
hic à Commentatore noſtro explicatur, quòd
fignificet duodecim menſes, confer. Gur Arjeh
fol. 55. col. I. fin. & ſupra Geneſ. c. 24. V. 5 5.n.
96. ite not. in hp h. loc.
7. Expoſitio iſta allegorica exinde orta eſt, quia in
textu ſacro ordo verborum iſte eſt: dbn Myr
i i. e. & ſomniarunt ſomnium amborum,
nec dicitur: e Pr i. e. & ſomniã-
runt ambo ſomnium; ſed juxtà autoris noſtri
mentem hic eſt boby N& i. e, ordo textus eſt
tranſpoſitus atque literalis ſenſus eſt, quòd ambo
ſomniaverint ſomnium, confer. not. in nee
non h. loc. cœterùm verba iſta borw n-pa
i. e. utriusque, nam ſomniavit, & cœtera, quæ ſe:
quuntur, usque ad: vn NNi i, e. unu⸗

quisque ſomniavit ſomnium, abſunt a MSco
Erff. 1.
8. Ita in Gur Arjeh dict. fol. 55. col. I. fin. S& col.
2. princ. exponitur, nempé, quod princeps
coquorum ſomniaverit, archipincernam poſt
triduum ex cuſtodia egreſſurum eſſe (in priſti-
nam libertatem;) archipincerna autem ſiomni-
avit fore, ut princeps coquorum exactò triduê ſu-
ſpendatur, non itaque ſomniavit unusquisque
ſomnium ſocii fui; ſed: nen p i e. ſolums-
modò interprerationem ſomnii ſocii ſui, uti hic
mox in textu ſacro ſequitur & ab autote noſtro
ibidem exponitur, confer. & not. in pan r
h. loe.
9. Sicuti infrà verſ. 16. h. cap. habetur. G
10. Alii: iratus, vid. I. Reg. c. 20. v. 43. & cap.
2 1. V. 4.
11. Sicuti Mich. cap. 7. v. 9. habetur.
12. Ita hic expono: Latinè: en vidais, Hi-
ſpan. vides, Galli palmites hodiè vocant: entena-
is ou avantins autins,) Commentator noſter
inftà in notis ad Geneſ. c. 49. v. 1 1. interpreta-

tur linguâ vernaculà: No quod reddere
poſſis: couriere, Germ. Schoͤßling / Reb⸗
ſchoͤfſe / vid. infra not. ad dict. c, 49. V. 11. n.

79.

(Ar. N
—
nuniſil
Hos (freg
poleladt
batgve ge
Imzjor, qu
major, 1 6.
forem. 1
comptell
Trerdlet
polttone
Ferl. 13.
19 (hoe!
in convin
ie. Baſin
cokdetis
cum miſer
niſrafor.

rum, (qu

—
79, Ferb.
ant:
conler,
* Hebr. 5
v pyr
sto
13. Uræ
Pertorf.
en
ſol.92.
14, Iu hi
nohrum
puto.
15. Hane
glaulus
le poſſ
autoris
eritom
16. Uni 5
interpre
17. Vige!

(Conſer.

CA. I.
—
onieni
ngnd verna.
tisellet cumn
menſibue, 6.
hicel ſen.
itſomninm.
ionen (o.
quod bona-,
inen ſnnii
tatoni, que
dat.) Dary
lolens, 10, j.
miter] (Vo
venl. 10. E.
Jual germi.
nans,

—.—

blunt à MRO

0l. 1, fn. &ol,
uod Prineehe
Ppincernam poſt
neſle (in hriſi⸗
na autem lomni⸗
exacto tiduo ſu⸗
awit unusguisgue
ie, ſolum⸗
ſoeiiſai, utihie
db atote noſtro
t. in

abetur⸗

10,5.43. ch.

detur.

1 „1. .
rn Vidais, Hi-
evocant: entend*
mmmentatof noſlet

V. II interpteta⸗
P, gllod leddere

Sehoßling/ Reb⸗

. e,49e e llen.

79

CAP. XL. GENESEOS. 321

nans, * videbatur mihi in ſomnio, quaſi illa germinaret & poſt germinationem erupit
flos (ſive gemma,) i. e. factæ ſunt uvæ immaturæ, 13. linguâ vernaculàâ: eſpanir, 14.
poſteà ad maturitatem pervenerunt, (Onkelos vertit:) & erat quaſi florens, produce-
batque gemmas, hactenùs interpretatio Chaldaica (dictionis) Nn; (eſt autem)
major, quàm , 15. veluti ſcriptum eſt : & omphax matureſcens erit Y1:. e. flos
major, 16. ac ſcriptum eſt: & produxit Hi. e. germen ac decorem & emiſit gi. e.
florem. 17. Verſ. I1. Et expreſi †] (Explicatio eſt) juxtà Targum: ) i. e, &
compreiſſi, frequenter autem (iſtud verbum) occurrit in linguâ Miſchnæ. Verſ. I2.
Tres dies ſunt] i. e. Signum illi (palmites) ſunt tibi trium dierum; ſunt (quidem) ex-
poſitiones * myſticæ (hujus loci) multæ; (ſed quæ hic brevitatis cauſa omittuntur.)
Verſ. 13. Elevabit Pharao caput tuum] (Dictio & hic) ſignificat ſupputationem,
18. (hoc ſenſu:) dum recenſebit (Pharao) cœteros ſervos ſuos, ut coràm eo miniſtrent
in convivio, te quoque ſimùl cum illis numerabit. Eod. verſ. 1 3. Superſedem tuam]
i. e. Baſin tuam 19. ac ſedem tuam. Verſ. 14. Si memineris mei tecum] Quòd ſi re-
corderis mei tecum, poſtquam benè tibi erit. p † Eod. verſ. 14. Et facias quæsò me-
cum miſericerdiam] (Vocula:) No non, niſi petitionem 20. ſignificat. Verſ. 16. Ca-
niſtra foraminoſa] (Hebr.) )H. ſignificant:) caniſtra virgultorum decorticato-
rum, (quæ plena ſunt) foraminibus, 21. cujusmodi multa ſunt apud nos, eſt enim mos
Rr 3 eorum,

lin, fol. 92. a.

V .
79. Verba autem iſta: N i. e. quos vo

cant: vites, abſunt ab utroque MSto Erff.
conler. hic tract. Talm. Chulin, fol. 92. a. & b.
* Hebr. —tr d, hæc & ſequentia, usque ad
Pe PYN i. e. & emiſit fliorem, abſunt ab utroque
MStO Erff. .
13. Uvæ parvæ, Hebr. Inb i. e., uvæ primæ;,
poſt florem apnare tes aut in flore latentes, vide
Bustorf. Lex. Talm. ſol. 149 5. conf. hic not. in
han m h. loc. ut & tract. Talm. Chulin,
ol. 9 2. a. & b.
14. Ita hic reddo: 380), prout apud autorem
noſtrum habeturzſed dictionem iſtam corruptam
puto.
15. Hanc dictionem vertere poſſis, quod ſit: flos
eglauſus, ad differentiam vocis Yà, quam verte]
re poſſis: florem apertum, vel, juxtà mentem
autoris noſiri, h erit omphax parva; aſt Y
erit omphax malor.
16. Uti Eſai. c. 1 9. v. 5. habetur, Vide ibid. LXX.
interpretum vetſionem, ut & Vulgatam.
17. Vide Numer. cap. 17. V. 2 3¾.

* Conkfer. hie tractat. Talmud. Chullin, fol. 92. a.
prout ad marginem in -a he h. loc. alle-
gatur, vid. & Talkut Part. I, fol. 45. col. 2., princ.
18. Vel: numerationem, ſive: recenſionem
Hebr. avn, juxtà Commentatoris noſtri men-
tem etiam Junius ac Tremellius verterunt: re-
cenſebit te Pharao, ubi vide eorundem notas,
LXX. ſenſum magis, quàm verba ſecuti tranſtu-
lerunt: rnci&‿τοο ααοο I ρνσι re⸗
cordabitur Pharao miniſterii (ſive officii) tui,
confer. infrà verſ. 26. h. cap. n. 28.
19. Hebr. Dioa, ex Græc. acgâs, confer. Raſchi
not. ad Proverb. c. 12. V. 3 & v. 19.
XX In Berolinenſi editione hic additur n i. e,
juxtà interpretationem meam, abfſunt autem
iſta: & N&W i. e. quod ſi, & cœtera, usque
ad: n ab utroque MSto Erff.
20. Sive: rogationem, preces, vide, quæ ſuprâ ad
Geneſ. c. 3 8. v. 2 5. . 32., notata ſunt.
21. Sive: caniſtra ex virgultis decordicatis facta,
ſic fetè Junii ac Tremellii verſio: caniſtra cre-
bris

Conſer. hic tract. Lalm. Sote, fol. 9. a. it. Cho-

322 GENESEOS.

eorum, qui vendunt buccellas placentarum ſiccarum, 22., quas oublies *vocant (lin-
guà vernaculâ) ut eas in caniſtris iſtiusmodi reponant. Verſ. 20. Dies natalis Pha-
raonis] i. e. Dies, quò ille (Pharao) natus eſt, vocantque iſtum diem &ρπ* , 23. di-
Rtio autem (quæ hic habetur, ideò uſurpata eſt,) quia infans non naſcitur, niſi
per manus aliorum, dum obſtetrix NHi. e. parturire facit fœminam ac proptereàâ
illa dicitur .âäs ſic quoque (accipitur in illo loco:) PpPHHn i. e. & genituræ
tuæ, 24. quò die NN NMNi. e. nata es:5. ſic quoque (in illo loco:) poſtquàm
O82211N *6. i. e. lota eſt plaga, 27. quoniam illa per manus aliorum lavatur. Eod.
verſ. 20. Etlevavit caput] i. e. Numeravit 28. eos (Pharao) cum ccœteris ſervis ſuis,
numerabat enim miniſtros, qui ſibi inſervire deberent in convivio ſuo & horum (duo-
rum miniſtrorum) meminit inter illos, (dictio autem & hic idem ſignificat) atque
(in illo loco:) acecipite & N, 29. ſignificat autem ) i. e. numerum (ſive ſum-
mam.) Verſ. 23. Non autem recordatus eſt anchipincerna] Scil. illo die. Eod. verſ.
23. & oblitus eſt ejus] Poſt illud tempus, quoniam Joſephus ei (archipineernæ confi-
ſus erat eique) memoriam ſui commendaverat, (ideò decretô Diviné) neceſſe habuit,
ut bienniòô (diutius) maneret vinctus, dicitur enim: beatus eſt ille vir, qui poſuit in-
Domino ſpem ſuam, 30. nec reſpexit D) ON id eſt: & non ſperavit h'up
1. e. in Ægyptiis, 31. qui dicuntur 2 . 32.

CAP. XL.

biis foraminibus, Fagius in verſione Paraphraſeos 26. Eſt & hoc verbum ex Hophal & Hithpahel
Chaldaicæ ita: caniſtra candida (i. e. uti ipſef compoſitum, unde voculam n poſt ſe habet,
in notis ibidem explieat:) caniſtra ex viminibus confer. num. antec. 2 5.
decorticatis facta . vel: caniſtra perforata, Vul 27. Sicuti Levit. c. 1 3. v. 5 5. habetur.
gata habet: caniſtra farinæ, ita ferè LXX. =gανι 2 8. Vel: recenfuit, vide, quæ ſuprà ad verſ. 1 3. h
e dharα caniſtra chondritorum (ſimilæ,) con- cap. n. 1 9, notata ſunt. .
fer. S. Hieron. TPradit. Hebr. h. loc. it. tract. Talm. 29. Vid. Numer. cap. I. v. 2. ubi LXX. verterunt
» 1 . .
Berachot, ſol. 5 : b. . . X νααν ;, quam vocem vetus interpres Latinus
22. Sic nonnulli Hebr. Pab'n interpretantur, alii: tranſtulit: ſummam.
placentas uſtulatas aut toſtas, Germ. Lebku⸗ 30. Non verò in homine, ſicuti Joſephus hie fecit,
chen/ confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1064: juxtà Rabbinorum ſententiam ; vide Pſalm. 40
. . . *△ . ⸗1— . . . .„
XXX Sic exprimo hic ande, in MSto Erff. I. ha- v. F5. ibique Raſchi not. confer. & not. in rom

betur: ντai, quod reddere poſſis: oblades. ,01 h. loc.

23. Al. &M*h, à Græc. veniota, i. e. dies natali-31: Alii vertunt: neque reſpicit ad ſuperbos, uti

tius, vide Buxtorf. Lex Talm. fol. 460. & not.
in oe h. loc.
24. Uti Ezech. cap. 16. V. 4. habetur.
25. Quaſi dicas: ad nativitatem produxit te, ſcil.
obſtetrix ; ratio autem à Commentatore
noſiro hie adducitur, cur poſt αonstur

pParticula rxe, vid. num. ſeq. 26.

dict. Pſalm. 40. v. 5. habetur, LXX. z⅓ α .
αX zes ασ⁰ατταα, & non reipexit in vani-
tates, ſic & Vulgata Latina.
32. Vide Pſalm. 97. v. 4. & Eſai. c. 5 I. V. 9. ibi-
que Raſchi not. confer. && not. in Part rh.
loc. ubi Schemot rabba & quidem ejusdem capi-
tis 7. ſit mentio.

CAP. XLI.

lum quon
horminum

vianon 6

reæ ſleri o⸗

niam crest
ti. Lod.
PWNaccipt
do)e
ſlit) qud
Hulno unO

Sen] (He
(Hebr. F

—
Loci ftins
bNN
N Hebt, 33
in MSto:
Gio alten
I, Interdum
ſibus in 4
periore; 1
ie ſeribit
Hiſtor. 4.
Wagenlei
not. indi⸗
2. Hebr. N
tinentes v
cis palulkt
74 O.,
Tradit, H
e die er
betur: vy
Gallier.
3. icuni ſol

. A.
—
Ccantclin.
talis Bha.
. di.
leitur hi
dtopteren
X geniture
poſtquim.,
tur. Hod.
lemis ſiic
Ntumduo.
ieat) atque
(vwe ſum.
Bod rerl.
ethæ conſi-
fle habvit,
poltit in,
n

—
8 Hüthpahel
polt ſe labe,

.
ad rerllzh.

NX verterunt
rpres Latinus

Phus hieecit,
ide Malm. 40.
not, in h

luperbos, uti
N. 2e Ar iri-
eſpenit in vani⸗

51. V. 9,ibi⸗
n Pen oh.
ejusgemn eal⸗

I.XII.

CAP. XLI. GENESEOS. 323

CAL. XLI.

Erſ. I. Accidit autem à ſine] (Hebr. XPD ſic &) juxtà Targum ejus Di. e.
à fine, omnis autem dictio P ſignificat )i. e. finem. * Eod. verſ. I. Juxi4
rivum] Coœteri omnes fluvi non vocantur & i. e. rivi, præter Ni⸗
lum, quoniam in omni terra (gypti) facti erant — R) i. e. rivi multi per manus
hominum, ac Nilus aſcendebat in illam ** (terram) & irrigabat (rivos) iſtos, etenim plu-
via non deſcendit continuè I. in (regionem) Ægypti, ſicuti in cœteris regionibus (ter⸗
ræ fieri ſolet.) Verſ. 2. Pulcbræ aßeltu] Signum iſtud (fuit) dierum abundantiæ, quo-
niam creaturæ videntur ſibi invicem pulchræ, neque enim oculus pinguis invidet alte-
ri. Eod. verl. 2. In ulva] In ſtagno,?. marais, ** (linguâ vernaculà,) veluti (dictio
Naccipitur in illo loco:) creſcet 1N& i. e. ulva. 3. Verſ. 3. Et tenues carne] (Di-
Stio) ſignificat linguà vernaculà: tenuis. * Verſ. 4. Et devorärunt] Signum hoc
(fuit.) quòd omnis lætitia abundantiæ oblivioni tradetur tempore famis. Verſ. 5. N
rulmo uno] (Vox —1P hic fignificat:;] tudil. 4. linguâà vernaculà. Eod. verſ. 5. Pin-
gues] (Hebr. —☚ d R ſignificat:) ſaines . linguâ vernacula. Verſ. 6. Adaſteæ]
(Hebr. — notat:) halées, *† linguâ vernaculàâ, (Targum Onkeloſi habet:)
E

* Loci iſtius fuſiorem explicationem vide in notis] ad Hoſe. cap. 13. V. 1 5⸗ num. 2 5.
tpai Mh.l. conf.S tract. T alm. Naſir, ſol. .a. Ita hic reddo: vinm Mötumrff-. I. habet: aa
xx Hebr, Halna, in Msto Erff. 1. habetur an, onfer. quæ ad Exod c. 29. v. 13: h. 27. nOtata
in MStO 2. 2 n i. e. in illos, ſcil. rivos, quæ leſunt, vide & not. in S'nar mmev h. loc. it. not.
Gtio alteri præferenda videtur. ad Deuter. c. 32. v. 24. n. 13 8. N ad Ezech. c.
I. Interdum tamen deleendit gan Jhernis men. 34. V. 20. h. 6.
bus in 5Ægypto pluere, rariſſimè quidem in ſu- . .“
ſe ee SRnent verò in znietiore Egypti par. . Ita hic reddo, vr. in utroque MSto Erff. ha-
te ſeribit Dn. Hiob: Ludolf. in Commentar. ad betur: N tuil, hodiè Galli vocant: tuyau ou
Hiſtor. .thiop. l. I. c. 8. n. 60. confer. & D.] chalumeau, i. e. calamus, confer. not. in em
Wagenſeil. Sot. pag. 30 1. & ſeq. ubi plura, it.. Sa h. loc.

not. in des h. loc. 5. Confer. not. in Smor r, ut & v. ſeq. 7. h.
2. Hebr. Ma, LXX. Hebraicam dictionemre. cap. n. 8. in editione Hebræa, quâ uſus ſum, &
1 6 5 : 1 2. O . .„
tinentes verterunt 6W zτ A, Vulgata: in lo in utroque MSto Erff. legitur: Hane, in Bibliis

is paluſtribus, Joſephus Antiqv. l. 2. c. 3. =77 2. . . .
. , , ad Pagem, confer. S. Hieron. in: Buxtorf. One e ſanus, ſie etiam in editione
Tradit. Hebr. h. loc. ibique Eraſmi not., nn ne ade rt
. à ⸗ XKXK 81 ⸗ Tari TI,
xxx Sic exptimo hiç podmn, in MSto Erff. 1. ha- Sie ulas ſnn hic d, in exemplari Hebræo,
2 . z ntit 6 1; qua uſus lum, ut & in MSto Erff. I. habetur.
: V rais, idque conveni .
betur: VN marais, idqu entius linguæ 1 . .
Gallieæ WA, idque aptius linguæ Gallicæ, confer-
3. Sicuti Jobi cap. 8. V. I1. habetur, confer. not.] quæad Deuter. c. 2 9. v. 22, n. 19. notata ſunt-

324 GENESEOS. CAP. XLI.

SPB PWi. e. percuſſæ uredine, é6. (ubi ſ)P ſignificat:) H Pi. e. per-
cuſſæ, *“ ſignificatione (deſumptàâà) à ſuperliminari, OD2Hi. e. quod percutitur con-
tinuè per januam, quæ illud pulſat. 7. Eod. verſ. 6. Suré] i. e. Venté orientali,* quem
vocant (linguâ vernaculâ:) biſe. ** Verfſ. 7. Pingues] Linguâ vernacul4: ſaines. 8. E-
od. verſ. 7. Et ecce ſownium] i. e. Et ecce completum erat ſomnium ac perfectum co-
ràm illo (Pharaone) & opus habebat interpretibus, Verſ. 8. Et conſternatuserat ani-
wius ejus] Iſtud Hebræum — Chaldæus tranſtulit:) NOH i. e., & contur-

batus erat ſpiritus ejus (nimirùm animus ejus) pulſabat in ipſo PPDY2) 9. i. e. tanquàm

tintinnabulum, de Nebucadnezare quoque dicit(S. Scriptura.) 9Ni. e. & con-
ſternatus erat animus ejus, 10. quoniam ibi duo erant – P Ni. e. pulſus 11. (vide-
licèt)oblivio ſomnii & abſconſio interpretationis ejus. Eod. verſ. 8. Magos] (Hebræa
vox, ν inde nomen habet, quia magi) ρ% O LHoi. e. increpant 12.
oſſa demortuorum, quando interrogant (ſive conſulunt) oſſa, ſunt oſſa linguàâ

Syria-

6. Vel: percuſſæ vento Orientali, uti P. Fagius tran-
ſtulit, is ventus Latinis dicitur: Eurus, çonfer,
Deuteron. dict. cap. 2 98. v. 22. n. 19. Vde & not.
in a nb h. loc.
KXX Iſtud, ut & ſequentia, usquc ad: i. e.
Eure, abſunt à MSto Erff. 1.
7. Confer. Exod. 2 1, v. 25. ibique not. num. 185.
X Hebr. " TD in utroque MSto Erft. additur,
FLNNW i. e. verius meridiem., qui ventus collatera-
lis Germanis dicitur Sud Ooſt Gallis: le ſudoſt
confer, not. in pan np h. loc.
X Sic reddo &ν*ν, MStum Erff. I. habet: na
MStum 2 teta cum duplici Jod.
3. Vide, quæ paulè ante ad veri. 5. h. cap. n. 5§. no-
tata ſunt0Oα[ᷓa autem ſunt iſta in utroque MSto
Erff. . *% *
9. Hac voce re ſpicĩ ur ad verbum byen, quod in
textu ſacro habetur, confer. not. ad Pialm, 74. v.
Z. N. F⸗
10. zieini Daniel. cap. 2. V. 1. & 3. habetur, con
fer. not. in Hom De h. loc.

1I1. Ratio hie adducitur ab autore noſtro, cur Da-

niel. dict. cap. 2. v. 1, & 3. ſcriptum ſit Sypnn
cum duplici Tau; hic verò in textu noſtro habe-
atur: =y3D, cum unico Tau, confer. Bereſchit
rabba, ſicuti in pa Y ad marginem alle
gatur. .
1½. Vel: concitant, eommovent: ita verbum
rr juxtà Gur Arjeh fol 56. col. I. med, inter

pretor, nam ibi exponitur, quod ana hic ſigni-
ficet v i. e. commotionem, concitationem ,
quoniam illi, qui demortuorum ofla interro-

gant vel conſulunt a n i, e, concitant

vel increpant illa, ut res futuras eis revelent 5
cœterùm LXX. interpretes απ verterunt res
sfngeras, explanatores, Vulgata, conjecto-
res, Aquila: zgvSsssς, occukorum cognito-
res, Symmachus: ανας quam didionem &
hic retinui, in Exodo ac Daniele LXX. tranſtu-
lerunt: zraede,, incantatores, vid. S. Hiero-
nym. Tradit. Hebr. & H. Grotii ac jac. Cappel-
li Obſervat. h. loc. in notis 'na- mnee ad vo-

. . t
cem pw'n hæg ſeripta reperiuntur: 17

„
en ne een enn ene ee
ð
ir ennn ee ee e nee een

e ee eee en n enn een
5eäl
war y dan en rde ennn ien i. e. di-
cendum eſt, quòd ideò (vox mw'n) ab initio
debeat exponi per linguam Syriacam, quia indi-
care vult, quòd (dictio:) w ex duobus
compoſita ſit vocibus. (nempe:) M à voce

NPS i. e. nares (& à voce) , quæ ſignificat
7 4 8

oſſa, ac poterit explicari, quòd dictio orpnaz
notet

ꝝᷣ

. A..
—

tici 139.
lbus, .
Gen) erant
jebatutau
nam giceb⸗
glejutdin
intetpretatt
Maledicl
(enimm rch
(idelicei,
Lolttam Ein
vus nonpol
ſmmiun ie
ſche ſicen .
iutus elt ſet
tedunit,) ne
(eumintel

—
ndtet nares
Indiderunt
quoque erp
ghiictt on
(qux habent
i,e, adaten
tui homims
Uieballt at
demm, conl
not. 4d Dan
13. Conker,
14, Non leda
niebaten eo⸗
i e. keb
Berelchit N.
marginems
Hebr. pne
que 34d: d
Pum indui,
I5. deu Bene
interpretor
hic tract T.
16. diye: inte
cti, ſe cic

A0, XII.
—
Niee per⸗
Utiturcon-
tliiggen
ines d, R.
teumeo⸗
Ttueraet Ani.
contut⸗
t, tanquim
i.e, con⸗
1I, (vice.
r)(Hebixa
nerepant ,
tolllingui
ia⸗
—
A W hieſigni⸗
oncitstionem,

n ofa inlen.
i, e, cOnlitat.
weis erelent ;
9 fettetun de
1a, coljeclo.
Drum cognito⸗
m dictionem e&
eNN. anſtu -.
vid. 8. Hietl.
r ſie. Cappel
nt a4r0.
tur: S
rn e en
E en
d w n
a Coond

N TN N
W P
won i b, di⸗
cam, gbid indi⸗

rn er uobls

pe;) Wà voe

1, gur ſgnißat

Aacto
notet

CAb. XLI. GENESEOS. 32

Syriacà, I3. in Miſchna quoque (reperitur ſcriptum:) domus, quæ plena eſt & ρOi. e.
oſſibus. Eod. verſ. 8. Nec erat, qui illa interpretaretur Pharaoni] Interpretes 6 qui-
dem) erant illorum (ſomniorum;) ſed non Pharaoni, quoniam eorum vox non reci-
piebatur auribus ejus, non acquieſcebat 14. animus ejus illorum interpretationibus,
nam dicebant: ſeptem filiæ tibi naſcentur, ſeptem filias ſepelies: Verfſ. 11. Inurquis-
gue juxtâà interoretationem, 'ſomniiſai] Somnium, (ſo mniavimus,) quod conveniebat
interpretationi, quæ nobis expoſita fuit eique congruebat. V erſ. 2. Puer Hebreu: ſervus]
Maledicti (ſint) improbi, quoniam eorum benignitas 15. non eſt perfecta, 6. meminerat
(enim archipincerna)illius (loſephi Mingu contemptum (indicante, dum dicebat:)puer
(videlicèt) ſtolidus, quique haud dignus eſt, ut evehatur, Hebræus, linguam quoque
noſtram * non callet, Servus, ſcriptum autem eſt in legibus gyptiorum, quòd ſer-
vus non poſlſit regnare nec veſtibus Princi pum ? indui. Eod. verſ. 12. Juxtdà niustnjuiq;
ſomnium i. e. Sicuti conveniebat ſomnio & ad illius rem pertinebat. † Verſ. 13 Reduzxit
ſuper ſedem meam] (Nimirùm) Pharao, cujus ſu Prà mentio facta eſt hiſce verbis : Pharae
iratus eſt ſervis ſuis, 7. ecce Scriptura hic brevitate ſermonis S. utitur, (dicitur enim hic:
reduxit,) nec exponitur, quisnam reduxzerit, quia non opus fuit explicare, quis reduxerit
(eum, intelligitur enim) is, in cujus poteſtate erat, ut reduceret, qui crat Pharao, ſic ſolet
tota

notet nares, quoniam os demortui ( hominis) confer. Exod. c. 14. V. 7. n. 37.
indiderunt naribus idque loquebatur, poterit * Nam dictio 7 i. e. puer per Gematriam efficit
quoque expeni, quòd illa (dictio ) li- aumw 1. e. ſtolidum, vide not. in an NDw k.
nificet 8 i. e. calorem, ex illa ſignificatione loc.
(quæ habetur Ezech. c. 24. V. 10.) & oſſa D * Jam verd eum, qui imperare debet, juxtà le-
1. e. adurentur, quoniam ponebant os (demor- ges regni Egyptiaci 70. linguas callere oportet⸗
tui hominis) ſub locum axillæ illudque calefa- fſicuti in Sota fol. 37. habetur 5 prout in notis
ciebant atque (ita) oquebatur per incantatio. non ne h. loc. allegatur, confer. & D.
nem, conker. Levit. cap. 19. V. 3 I. n. 150. & Wagenſeil. Sot. p. 78 3. n. 3.
not. ad Daniel. c. I. Verl. 20. num. 15. E Hebr. rw, in quodam codice legitur
13. Confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 892. & ſeq. Sr i, e. veſtibus Sericis, ſic in editione mew
14: Non ſedabatur animus ejus nec requiem inve ynan uncinulis incluſum reperitur, ubi vide et-
niebat ex eorum interpretationibus, id enim d IamBereſchit rabba, quæ ad marginem allegatur;
rn i. e. refrigeratio Spiritus hic notat, confer. lectionem illam vnr etiam R. Elias Mifrachi ha
Bereſchit Rabba h. loc. uii in man nhe ad bet, prout dicta editio a noev' teſtatur, ea-
marginem allegatur, ubi vide etiam notas. dem lectio etiam in Berolinenſi editione habe-
† Hebr. nen w'N, hæc & quæ ſequuntur, us- tur⸗.
que ad: wa i. e. veſtibus princi- † Confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 55. b.
pum indui, abſunt à MSto Erff. 1. ita hic/ 17. Proùt ſuprà verſu 10. h. cap. habet
15. Seu Beneficium, quod aliis exhibent, ita hic 17. Prout ſup 8 o: n. vap. hdbetur. .
interpretor Snawmi. e. bonitas eorum, confer. 18. Confer. quæ ſuprà ad Genel. c. 39. V. 1. J.
hic tract. Talm. Megilla, fol. 13. b. 17. notata ſunt, vid, && iafrà verl, 49. h. Cap. a.
16. Sive: integra, integro & ſincero corde proſe 66.
cta, ſic dictionem hν hic exponere goſlis,

Ss

326 GENESEOS. CAb. XII.

tota Scriptura (ſermonis) brevitate uti, quando deillo, cui incumbit, ut faciat, Iloquitur,
tunc rem ſimpliciter 19. refert. Verſ. 14. Exfovea] i. e. E domo carceris, quæ facta
erat inſtar foveæ, 20. ſic omnis (dictio) A ., quæ in S. Scriptura (habetur,) ſigniſicat
foveam, ac quamvis in ea non ſit aqua, (tamen) vocatur , linguâ vernaculà foſſé
(Latinè foſſa.) Eod. verſ. 14. Et abraſit caput] Propter honorem regis.“ Verſ. 15.
Audies ſomnium,ut interpreteris illud] Audies & intelliges ſomnium, ut interpreteris il-
lud. Eod. verſ. I5. Andies] (Verbum ?O.“A)) fſignificat tàm intelligentiam, quàm
anditum, ſicuti (in illo loco:) ?DC i. e. intelligebat Joſephus, 21. (item in illo loco:)
cujus linguam non PNâäi. e. intelliges, 22. linguâ vernaculàâ: entendre.23. Verſ. I 7.
Præter me] (Ac ſi diceret:) non eſt mea ſapientia iſta; ſed Deus reſpondebit, i. e. reſpon-
ſum dabit per os meum ad proſperitatem Pharaonis. Verſ. 19. Tenues] (Dictio Ne
ſignificat: NB U i. e. macilentæ) ſicuti (accipitur in illo loco:) cur tu adeò —
i, e. macilentus es? 24. (ubi ſermo eſt) de Amnone. Eod. verſ. 19. Et exbauſtæ carne]
Omnis dictio N P, quæ (habetur) in S. Scriptura,“(ſignificat:) deſtitutæ vel defici-
entes carne, linguâ vernaculâ: bloſes. 25. Verſ. 2 3. Graciles] ND X linguâ Syriac
(ſignificat)petram, (ac ſi dicere voluiſſet Pharao:) ecce illæ (ſpicæ erant) inſtar ligni ſine
humiditate & ſiccæ *t inſtar petræ, Targum ejus eſt:
X. i. e. marcidæ, (ſeu graciles) erant, nihil in illis (ſpicis) fuit, niſi i. e. flos,
quoniam ſemine deſtitutæ erant. Verſ. 26. eptem anni, ſiptem anni Omnes illi
(ſeptem

X i. e. marcidæ, læſæ, 26.

19. Vel: abſolutè ſine mentione perſonæ, à qua
peragi debet vel peracta fuit res illa.
20. Hebr. Nn, de qua voce vide Raſchi not. ad
Exed. cap. 2 5. Verſ. 7. cœterum Hebræa illa:
am LXX. hic verterunt: τ (Complut.
) 73 *„νoveοαατ de munitione, ac videntur
legiſſe: Vae zn, cap. antec. 40. V. 4. vOcatur
D Ta i. e. Gomus carceris, ubi LXX. verte-
runt Roρνοαααρν, carcerem, nam Wad hic i-
dem eſt, ac dbe r'a de quo dict. cap. antec.
40. v. 4. vide not. in an av h. loc.
X Vide hic Bereſchit Rabba, uti ad marginem in
ser r h. loc. allegatur, ubi vide etiam
notas, confer. & tract. Talm. Berachot, fol. 56.

21. Ui cap. ſeq. 42. V. 23. habetur, ubi vide not.
n. 31.
22. Vide Deuteron. cap. 2 9. v. 49. ibique not. n.
53. confer. & ſupra Genel. c. 37. V. 27. n.
65.
23. Ita hic reddo: &rouaανα, uti benè in Bibliis

Buxtorf. legitur; aſt in editione, qua uſus ſum,

habetur ν.aDa. ſed corruptè, confer. Deute-
ron. dict. cap. 2 8. v. 49: n. 55. in MSto Erff. I.

habetur: NAPHte, MStum 2z. habet: NWade,
ſed utrumque mendoſè.
24. Vide z. Samuel. c. 13. V. 4. ibique Raſchi not.
confer. & cap. ſequ. 42. V. 1. ibique not. n. 4. it.
not. in e Mh. loc.
* Hebr. Nnpnab, in MSto Erff. z. pro eo (ha-
betur) dnrav, i. e. quæ (habetur) in lege.
2 5. Ita hic reddo voa, yel vy⸗ „ prout in
MSto Erff. 1. habetur, ſed mendoſam eſſe puto

hanc dictionem, fortè legendum: Pe vel
PpNn i. e. flouets, Latinè: flaccidæ, lan-
uidæ.
Hebr. a), in utroque MSto Erff. habetur:
Pd i. e, duræ.
126. Ita P. Fagius tranftulit 53 alii vertunt: inanes,
tenues, confer. not. in πσ , loc.

—

(eptennann
rieslhoeis
ſuttelhar⸗
Ec. 10. Ver
Lationis.29,
rum)necan
tun i e
Pharaoni;

bum: N

ta, cui conn
Iti Targum
(verbum 10
Verl. 35, 0
in Aleph &

—
17. Vel: pte
1c Tremnelli
veil. 32. h.
tator nolen
Pnd, conker,
inffi aleg.
chot, iol. 5
1 . Ficun inte
Ralchianis
i,e, ſomnlun
awen
e
Wn den
annis bonis
poſuit) dhe
betur,) quo
Dbundantiæ
RRNi.e.o
cap habetu
rata tempo

ſtenſio, pi

19: De quaſa

30, Qux per
conter, not.
3le Paratum,
unt: &Nue
ca). 0,17,.

CA.r

nloqtitu,

Iur facte
lonikicat
aculi:foſſ
Verl If.
preteris i
tlam, Guarm
hilloloeo:)
Verl. 17.
,e, rehon⸗

icoe

e
uſecane]
evel deltei⸗
4 Qesta e4
1gud Sytiaea
karligniſine

de, lele, 160,

iee. floz,

Omnes li

(eptemn

—

qui ufus un,
conter. Deute-

MStoErkk. 1.
lbet: NN,

ale Rſchi not.

Ue not. n geit⸗

,gto e0 (hi⸗
ur)in lege.
1 .
ina, groltin
lolewele ouno
1V
m: voha el

Kaccide, lam

0 Eiſ babetun

rtunt: inanet
hrlo

(ſeptem anni) non ſunt, niſi ſeptem (anni,) ac quoniam iteratum eſt ſomnium ſecundàâ
vice, (hoc ideò factum eſt,) quia determinata fuit 27 hæc res, ſicuti Coſephus) expo-
ſuit ei (Pharaoni) in fine (hujus narrationis, ubi dicit:) & quia iteratum eſt ſomnium
&c. 28. Verſ. 30. Et oblivioni tradetur omnis abundantia] Hæc eſt interpretatio devo-
rationis.29. Verſ. 3 1I. Nec cogneſietur abundantia Hæc eſt interpretatio (verborum illo-
rum:) nec animadvertebatur, quòd venerint in earum ventrem 30. Verlſ. 32. Conſtitu-
tum] i. e. Determinatum, 3 1. de ſeptem annis?** bonis dicitur PANi. e. nunciavit
Pharaoni; 32. quia (tempus) proximè inſtabat; aſt de ſeptem annis famis uſurpatur ver-
bum: N i., e. oſtendit Pharaoni, 33. quoniam res erat remota ac (tempore) ſepara-
ta, cui convenit dictio & i. e. oſtenſio. Verſ. 34. Et quintam 34. accipiat] Iu-
xtà Targum ejus (eſtiſta expoſitio:) & inſtruant 35. terram (præfecti regis,) ſic quoque
(verbum accipitur in illo loco; ubi habetur:) — i. e. inſtructi. 36.
Verſ. 3 5. Omnem cibum] (Dictio — 28) eſt nomen rei, 37. quocircà accentus ejus eſt
in Aleph & punctum habet Patach Katon; aſt 5 587 ‚quod eſt verbum, veluti Ghabe-
858 2

27. Vel: peæparata, prædeſtinata, ſtata, uti junius enn P i. e. diclio &, abſunt ab utroque
ac Tremellius verterunt vocem 1, quæ Ihfra MSto Erff.
verſ. 3 2. h. cap. habetur, illius loco Commen- 32¾. Uti ſupra verſ. 2 5§. h. cap. habetur, eadem,
tater noſter hic & dict. verſ. 3 2. utitur verbo: quæ hic, paulò antè adduéta ſunt in notis ad verſ-
Am, confer. D. Wagenſeil. Sot. p. 626. vide SA] 26. h. cap. n. 2 8: Vide & not. in an n. h.
infrà alleg. verſ. 3 2. n. 3 I. it. tract. Talm. Bera- loc.
chot, fol. 55. b. 33. Vide ſuprà verſ. 2 8. h. cap.

2%. Sicuti inftà v. 32. h. cap. habetur, in notis 34. Scilicèt: proventuum partem, Vulgata ha-

Raſchianis editionis π ne poſt ◻ mine bet : quintam partem fructuum congreget,
14. e, ſomnium &c. hæc ſunt additas aw yan LXX. Verterunt * Ar ,*rsραιαςυd5eααα &
yava) Pd e, Mb R en een quintent, nam, uti Rabbini tradunt, aateà de-
d ee ee een e ee en en e gqerant Mgyptii decimam partem; nunc autem
n pe n enn e i. e. de ſeptem quintam dare debebant, confer. & Michlol Jo-
annis bonis dicitur: MNπâ. e, annunciavit (ex-] phi h. loc. .
poſuit) Pharaoni (uti ſuprà verſ. 2 5. h. cap. ha- 35. Proſpiciant, prevideant terræ, confer. P. Fa-
etur,) quoniam proximum erat (iſtud tempus] gii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ut & not. in
abundantiæ;) alt de ſeptem annis famis dicitur: nae n h. loc.
z i. e. oſiendit Pharaoni (prout verſ. 28. h. 36. Ita e Commentator noſter exponit, quod Exod.
cap. habetur,) quoniam res erat remota &α ſepa- c. 13. V. 18. habetur, alii aliter ibidem interpre-
rata (tempore) cui convenit dictio den i, e. o tati ſunt, confer. Joſu. c. I. V. I4. & c. 4. V. 12.

Rienſio., vide verſ. 32. h. cap. n. 32. it. Judic. c.: 7. v. 1 I. in fin. .
29. De qua ſuprà verf 20. & verſ. 24. h. cap. 37. Subſtantivum, uti Grammatici vocant, vid. ſu-
30. Quæ verba ſuprà verſ. 21. h. cap. habentur, prà Geneſ. c. 3 §. v. 24. n. 27. confer. not. ad
conter. not. in han arm h. loc. Proverb. c. 1I 3. v. 2 3. n. 23.

31. Paratum, ſic & Schol. οορ0α6, LXX. verte- * Patach katon, eſt Sæghol; kamez katon autem
runt: Ag“is, Verum, confer ſuprà verſ. 26:h. † (de quo mox apud Commentatorem noſtrum, )

cap. . 27. eſt Zere, ſic in not. hnar mew h., loc. confer.

NX Hebr. au yawa hæc & ſequentia, usque ad: ſa⸗

tur in illo loco:) nam omnis — 2 N i. e. comedens adipem, 38. accentus ejus eſt †
in Caph & punctum habet Kamez Katon. Eod. verſ. 3 5- Sub manu Pharaonis] i. e.
Sub poteſtate ejus & in illius horreis. Verſ. 26. Er erit cibu] Qui congregatus eſt,
ſicuti cœtera recondita, quæ aſſervantur ad ſuſtentationem * terræ. Verſ. 3 8. Num in-
veniemus ſicuti talem] (Targum quoque habet:) 12 HOTFi. e. num inveniemus
ſicuti talem? ſi abeamus eumque quæramus, num ei parem?inveniemus? Eod. v.
3 8. Num inveniemus (Verbum αμ 991) notat interrogationem, ſic omnis (litera)
Heh, quæ uſurpatur ab initio dictionis & punctum habet Chateph Patach, (notat inter-
rogationem.) Verſ. 3 9. Non eſt prudens ac ſapiens, ſicut ta] Ut quæramus virum pru-
dentem & ſapientem, de quo dixiſti, 39. non inveniemus tibi parem. Verſ. 40. Oſeu-
labitur] (Verbum Pνσ1!i. e. oſculabitur, interpretatus eſt Onkelos:) I M i. e. cibabitur
40. ac ſuſtentabitur, 41. quæcunque neceſſaria erunt populo meo, (inquiebat Pharao)
ea per te peragentur, * (Oναigitur hic idem ſigniſicat) quod (in illo loco:) filius Pν
i. e. procuratoris domus meæ, 42. & veluti (accipitur in illo loco:) P.. i.e. inſtruite vos
puritate, 43. linguàâ vernaculà (P ſignificat:;jgarniſon. 44. Eod. verſ. 40. Saltem tbro-
no] (Videlicèt) ut me nominentregem. Eod. verſi. 40. Selium] Significat nomen re-
gni, * veluti (accipitur in illo loco:) & extollat ſolium ejus ſuprà ſolium tuum. 45.
Verſ. 41. Dedi te] i. e. Conſtitui te (ſic juxtà Targum,) atque etiam hoc modo (ver-
bum HMDi e. conſtitui, quod in Paraphraſi Chaldaica habetur,) ſignificat 1

1. Se.

ſuprà Geneſ. c. 4. v. 22. vign. * it. not. ad Eſai-cap.
3. V. 24. num. 74.
3 8. Uti L evit. cap. 7. V. 2 5. habetur.
† Hebr. ny, poſt hanc vocem in Baſileenſi edi
tione, ut & in MSto Erff. I. additur: Vvny i. e.in
trà, nempè: in ultima ſyllaba.
XX Non ad eultum vel arationem terræ ſive ad ſe
minis ſparſionem, ni &e i, e. ſed homi-
nibus (detur ad ſuſtentationem,) ſie in notis
mp THA h. loc. exponitur.
XXX Loci iſtius explicationem vide in notis nov
i h. loc. .
39. Nempè ſuprà verſ. 33. h. cap. confer. not. in
n D h. loe.
40. Sic P. Fagius tranſtulit, in Ar. Montani verſio-
ne eſt: gubernabitur, LKX. verterunt: ⁰α
Xgιαται,, Obediet, ſic etiam Vulgata; cœterum
verbum iſtud: rnd abeſt hie ab utroque MSto
41. Vel: gubernabitur, nam verbum dann, quod
hic habetur, utrumque notat, confer. not. in
L D h, 10 6–.

* In MSto Erff. 1. pro his ita legitur: 77 ds
PPDR i. e. populus meus (ſubditi mei)
erunt per te gubernati (vel ſuſtentati,) conler.
num. præced. 41.
42â. Vide ſupr. Geneſ. c. 1 5. V. 2. ibique not-
43. Vel: puro corde, ſic ex mente Commenta-
toris nofiti vertere volui, quod habetur Pſalm. 2.
V. 12. eandem interpretationem ſecuta eſt & ver-
ſio illa Germanica, quæ Joſephi Athiæ cura anno
1676. Amſtelodami prodüt; alii rectius, ue
puto; tranſtulerunt: oſeulamini filium, LAX.
ibidem verterunt à5εuραε ααäε, 2pprehen-
dite dicciplinam, prout & Vulgata Latina.
44. Ita hic reddo: n , idem autor noſter in
not. ad dict. Pſalm. 2. V. 12. habet vanvnn i. e.
garniſſement, confer. Eſai. c. 22. v. 8. & Nehem.
c. 3. V. 19. ibique Raſchi not.
*X Hebr. di Win editione or re,
ut & in Berolinenſi habetur ne Wwh i. s.
ſignifieat regnum.
45. Sicuti 1. Keg. cap. I. V. 37. habetur.

—
i, . dation
tio autem
lo)
Trad
g60e
pleiio hab
i,e. torus
piturmnil
tis, in lin⸗
Pideorun
i, e, Kratll
quiibeti
rgi5,])1
tex ecfli
ſephgnin
Durmaskt
PNen
Phi) pote
manu kita

eszreX
46. Proin
47. Vide
won r
4 ½. Annolk
diti, ex
gno tra
ſiuscaf
12
ori iſtin
h. loe.
49, Aituti
J0. Velr e
tork. in
pot. àd
med ube
FI. In Bux
tur oeus
e
3) terpe
0t.
11. Fire:
le qus ſo

tegatus eſt,
e Mami.

ihveniemus:

NI Lod,,,
nnis (iter:)

(otatintet.
BVitumprn⸗
e,ibabitar
bat Phara)
flius vo
inſtruite -05
deltemtbN.
Atnomenfe-
In tuomn.4.

modo (pet⸗

CNLNI.
1s ejus ſ

doni ce

2

CAb. XLI GENESEOS. 325

in i i. e. & excelſum; 46. di-
i. e. dationem, veluti (accipitur in illo loco:) Rrti. e. & ut det te

ioni reſſioni, veluti (accipitur in loco
Br. 1 dect, ddsdetbettor ianiſel 1. chern 42. Et der aana ber ſu⸗
Tradktioannuli 48. regii ſignum eſt ei, cui Metrz lturri teg er drin
* . ſſinis E.
ge quoad õ ad verl. r n 2. gade (Diciio Tnotar) fo
ker to⸗ n is innexus eſt annulis, (ideò) vocatur 1), ſic S“Ss
i. e. rinillo loco) N (quod ſignificat:) HBX). e. ſtravi lectum meumae ia.
lis, in lingua Milchnæ (reperitur ſcriptum:) nbITil. Tuthe ceſt Mou
pideorum, 50. it. ſaper 1. Wecuncs] QA iſecundus erat currui ejus (cil. regis)
guli ratun. Brtum tegiuin Eod. verſ. 43. Abrech] Juxtà Targum ejus: hic Aiter
Juiibar Nlingus Syriacà eſt rex, (ſic accipitur alibi:) inter ſocios non eſt — jo⸗
reSied alim, e regis; in verbis autem Agadæ 52. expoſuit R. jchuda: lo⸗
rex nec a ii⸗ R i. e. pater fuit ſapientià & i. e. tenerannis, 53. dixit ei n
Bnr nski I: 4 Lons ue tu nobis pervertis (ſeu detorques) ſerpiuraa nonnoti
PütmasBilh i . genua, 55. quoniam omnes ingrediebantur ſub illius (Joſe:
D) otellatc,fent dicitur: & dedit illum &c. 56. Verſ. 44. Ego ſum Pharao] In cujus

atq; ego decerno, ne quis ma-
. e regno meo atq; ego
. oteſtas conficiendi decreta d
1h manu ſita eſt 8 5“ G rnrum
. liqid dictum, confer. hic Siphre, prou
. ) r ut habetur Deuterom cap. 26. V. 19. . inem in pa n h. loc. allegatur.
R aue 15. “l Malach. cap. 2. v. 9. confer. & not. in zz ive in Kiats, . Gratiun in NS. h. ioc. pu-
1slubaltt wel 5 4 . . . .
rY h. loc. . . tiam U3 g aza=
ð . Annuli traditionem eſſe teſſeram imperii tra- tat, urd amſeee⸗ Pnter. & 3. Hieron.
iht 1ai4 exemplo Perdiccæ, cui ab Weranchro a. Tradi lkiebr, ar Jae Cappelli Obſervat. h. loc.
dugeun⸗ ntl. gno traditus fuit annulus, alieque Jeinhi⸗ fu⸗ . in mm . mSC h. loc. it. tract. Talmn.
nte Comfnentde . Kirchmar ibr. de Annulis cap. IE. — E
ſobetur Plaln. 4. Rus couſirmat Kirchmannus libr. 5 Bava balta, iol. k . iculam in MSto Erfl.
„vel⸗ . s ꝛbr. 0 anc partichla 1ITe
ſeuadl e E. ionem is e e e. Hebr. 17, p .
ti⸗ curd aanoa Loci iſtius expoſitionem vide in not 1. additur; 0b R. Plen 8 d uma Wei3
li regti . l . i. Te . ius Durmaskith,
n raer bgien Proverb. cap. 7. v. 16. habetur. 5. ni redd kaae 3, nomen pen)vel”
ni flium, LN. 49. 1: ci datum tabulatis lapideis, uri Bux- 54. Ita hie reddo bis Damaſci, confer, not-
,, 3 prehen⸗ 50. Vel: citcum ol 152. Vertit confer. 5 eſt pfoprium urbis Damale 2COer
not. ad librum Prec. Jud. part. 26 pag. 2
mn zutornolter in

8 .
bet vanei.e.
,. 9. Nehemn

one D e
w d.

habetur

d. ubi aαa defctibuntur. maſcith ſeu Damaſcenæ ſœminæ vocatur R. Jo=
med. ubi Ee dict. fol is ſe, vid. ibid. n. 3.
. .fol. 2 182-adduci e, V . „ ge.
51. in Hurterll ex. 12 le. e der⸗ dan „155. Hoc ſenſu etiam autor Vulgatæ vertit utO
tur ocus ex oOmæ fol. 43. b. uarto, quod eſti mnes cofàm en genu ſlecterent, Aquila etiam, te-
nte 5n1 i. e. üper ſtrato quarto, quo jeronymo in T ad. Hebr. h. loc. tranſtu-
in templo; coufer. . lit: adgeniculationem, confer, not. in nsS
16c. ” br. N& Pon h. loc.
ive: expoſitionis myſticæ „ Hebr. 1, ——U R Aabett
ie hier der iüpec 240n²l. i. 4,a. 13. ] 56. Sicuti paulo poſt eod. h.̈ veth 43. habetu.
e qua *

339

GENESEOS.

CAb. XLI.

num ſuam tollat. Eod. v. 4 4. Prater te i. e. Sine poteſtate tua; alia explicatio*(verborũ
iſtorum-)ego Pharao, i. e, ego ero rex & præter te &c. ejusq; rei ſpecimené ſeu probatio)
eſt: ſaltem throno &c.5 7. Eod. v. 44 Manum ſuam & pedem ſuum] Tuxtà Largumej us 8.
Verlſ. 45. Zaphnat Pahaneah] i. e. Qui exponit occulta, 19. nec(dictioni) Moya f’imilis
(habetur) in S. Scriptura. Eod. v. 45.- Potinberab] Is ipſe fuit Potiphar; éo nominatur au-
tembPotipherah, quoniam caſtratus fuità ſeipſo, é1. quia deſideraverat z. Joſephum ad
concubitum maſculum. 63. Verſ. 47. Et fecit terra] uxtà Targum ejus (facienda 64. eſt
explicatio) nec verbum (P . i. e. con gregaverunt, quod in Targum habetur )recedit
àſignificatione νν ⁶5. Eod. verſ. 47. Ad manipulos] i. e. Manipulum ſuper ma-
nipulum, acervum ſuper acervum recondebant (incolæ 5Ægypti.) Verſ. 48. Cibum a-⸗

griurbis, qui circd illæm erat, repoſuit in ea]

Nam unaquæque regio conſtituebat (ſeu
conſer-

*„ Hebr. N, in MSto Erff. z. pro eo legitur: Ni&
i. e. niſi.
xk Hebr. Aree a hæc S& quæ ſeqnuntur, usque ad:
RDa i, e. ſaltem throno, abſunt ab utroque
MSto Erff.
57. Scilicet: te præcedam, vel major ero, quàm
tu, ſicuti ſuprà verſ. 40. h. cap. habetur.
58. Nimirum: facienda hic eſt explicatio; in
Targum autem hæc habetur interpretatio: nec
manum ſuam, ut apprehendet arma, nec pedem
ſuum ad equitandum in equo, ita P. Fagius ibi-
dem vertit, gonfer. Sota, fel. 30. b. & D. Wa-
genleil. Sot. p. 78 1: &£ ſeq. vid. & Berachof, fol.
5 5. b. & Megilla, fol. 17. 2.
59. Sic & Targum Onkeloſi, LXX. verterunt:
. 5* 7 .„N 1
Perbox ernερι, Schol. Za,⸗et, &&t;,
xvα . e dyIus habet: qui novit occulta, Jo-
ſephüs Antiqu. I. 2. c. 3. ſctibit. quòd Pharao
Joſephum cognominarit WPargez O**αρzar, qud
„o νααα sogeraz, occultorum inventerem notet,
confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. & S. Hie-
ron. Tradit. Hebr. h. loc, ir, libr. ν
rTSN pag. 104. b.
6o. De quo ſuprà Geneſ. cap. 39. v. 1. ubi vide
not. n. 34 nonnulli Rabbinorum tradunt, quòd
Asnath fuerit filia Dinæ, ſuſcepta ex Sichemo,
Chivæoz (vid. Genelſ, c. 34. verſ. 2.) ſed quòd
idee Potipheræ Klia dicta fuerit, quoniam ipſe il
lam educaverit, vid. dict. liber nonen „— Part-

3cap. 1 3. pag. 64. b.
G1. Hebr. Posn ena, non quòd ſeipſum mani-
bus ſuis caſtraverit, ſed quòd Deo ſic diſponente

goncumbendi cum uxore ac liberos procreandi

vires eum defecerint, ſieuti de gallo in Schab. fol.
E10.2. (alleg Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 15 54.) di-
citur: qui vult caſtrare gallum, tollat criſtam ejus
atque is ?NN D'ND i. e. caſtrabitur à ſeipſo. (i. e
non alterius manibus,) in Gemara, quæ habetuæ
apud D. Wagenſeil. in Sot. pag. 31 3. legitur,
quòd Gabriel Potipharem caſtraverit li. e. e&;-
umque eviraverit, & quod hinc ah initio vocatus
ſit 2W, deinde verò ρ vide icét à bi. e.
caſtravit, eviravit, confer. & Gur Arjijeh fol. 56.
col. 3. fin. ac not. in ma e ſuper Com-
mentarium Raſchi h. loc. ubi ſeribitur, quod Po-
tipherah fuerit Pd n enn i. e, eu-
nuchus, quoad teſticulos; non vero quoad ner-
vum ſen virgam.
62. Hebr. Whe, ſicuti in-editione Hebraica, qua u=
ſus ſum, ut & in Berolinenſi legitur, in Bibliis
Buxtorf. habetur: Ho i, e. acceperat, in Gemara
quæ apuâ D. Wagenſeil. alleg. pag. 3 13. legitur
20 i. e., emerat iljum (Joſephum.)
63. Hebr. a2, uti hie agud Commentato-
rem noſtrum habeter, in Gemara loc. alleg. le-
gitur: muy, quod D. Wageaſeihus ibidem ver=
tit: in ſuum uſum, inhoneſtum nimirum & quem
nominare non deeet, qui nefandam iſtam libidi=
nem exercet, Latinis dicirur: pædico, Græcis e
AHοàöe2 vel αεονοταα contrà hes D. Pau-
lus ad Rom. 1. v. 27. & Imperator Juſtinianus
in Novel. 141.
64. In Targum ita legitur: & caongregaverunt habi-
tatores terræ &c.

655. Id eſt: non amittit figniſicationem facienck,
. nam

CNXI.

conerrab⸗
neputelee
nunmetatet.
j,e, Cor
Vell ſo.⸗
beatur con
yptij 6
(Eoypti,
Qboman,

Glcentes it⸗
wentum!? 1.
Letunhtel:
itesita ſeh
mento, rp
Speromnet
ſb. Omnia
Eod. verl.
mete, hien
lulum cibi,
1o (icatun,
ſeiptumelt

nann K qi⸗
Lxod. c. l
Hebr, do h
Kin Bera
dyy
Dndo
Mens R. N.

emendnet
nonnullis
Uti in My
Vide etiam
66. Vel. ler
zide, gur
ſunt, conke
67. Nam vor
lur i verbis
doner;alt
quoniam, 4.

Ajehlol.

T.
hnobatio)
mejusſe.
Dolmilin
ator au.
ephum zd
nda b4 eſt
ur)tecedit
ſuperma⸗
(bum 4.
ebat (deu

conlet⸗
—
in Schabol,
r 1, e.i⸗
keliſlam ejus
igloie.

qu& habetg

313. legitur,
Mlie. e⸗
MitI vOcatus
cEt Mie.
Ariehtol. 6,
Cüper Com⸗
ur, quocd bo⸗
WI, e. e⸗
quoac net⸗

dsiea, qua u⸗
II, in Biblis
t, in Gemara
31 ,legirur

4
ommentato⸗
loe. alleg le⸗
Widem vers
irum quem
nillam libidi⸗
lico, Grach:
bos D. Pau⸗
uhinianus

aerunt habi⸗

en kaciendh,
aga

CAP. XLI. GENESEOS. 331

conſervabat fructus ſuos & 5Æägyptii immiſcebant proventui aliquid de terra (ſeu pulve-
re) loci (illius) atque (iſte pulvis ſive terra immiſta fructibus) conſervabat proventum,
ne putreſceret,“ Verfſ. 49. Donec ceſaret numerare] i. e. Donec deeſſet ei ſeriba, qui
numeraret, & ecce Scriptura iſta brevis eſt. 66. Eod. verſ- 49. Quia nullus numerus.]
i. e. Quoniam nullus erat numerus, ecce (vocula:) uſurpatur (hic) pro: quia 67.
Verſ. 50. Antequàm veniret annus ſamis] Hinc (docent Rabbini,) quòd aliquis prohi=
beatur concubitum exercere tempore famis. * Verſ. 55. Et fame laborabat omnis terra
Toypti] Quoniam putredinem contraxerat eorum frumentum, quod congregaveranés
(gyptii,) excepto frumenté Joſephi. Eod. verſ. 55. Quod dixerit vobis, facietis]
Quoniamjoſephus illis dicebat, ut ſeſe circumciderent;illi adcharaonem accedebant,
dicentes ita ille nobis dixit, 6S. reſpondit eis (Pharao:) cur igitur non congregſtis fru=
mentum? nonne is per præconem vobis notum fecit, fore, ut anni famis venirent? di=
gerunt ei: congregavimus multum (frumenti;) ſed computruit, reſpondit eis (Pharao:)
ſi res ita ſe habet, quodcunque ille dixerit vobis, faciatis, ecce ipſe decrevit ſuper fru⸗
mento, ut putreſceret, quid ſi ille de nobis decretum faciat, ut moriamur? Verlſ. 560

SSaper omner faties terra] Quænam ſunt illæ facies terræ ? iſti ſunt divites. 69. Eod. verſ.

56. Omnia, quæ erant in illis] Iuxtà Targum ejus, (nempe:) in quibus erat frumentum.
Eod. verſ. 56. Et vendidit Eeyptiis] (Verbum) A ſignificat tàm vendere, quàm e-
mere, hic uſurpatur pro: vendere; (ſed in illo loco:) ) i. e. comparate nobis pau-
lulum cibi, 70. notat: emere, nec dicas, quod illud (verbum .) non niſi de frumen⸗
10 (dicatur,) nam etiam de vino & lacte (iſtud verbum uſurpatum) reperimus, (veluti

ſcriptum eſſi:) venite, emite ſine argento absque pretio vinum & lac. 71. Verl. 57.
Er

7

nam & qui congregat, facit opus aliquod, confer.
Exod. c. I1 8. v. 2 6. in not. n. 9 1.
w Hebr. aorbn, poſt iſtud in editione n,
ut & in Berolinenſi hie addita ſunt iſta?: Ni 75
y wden n eenn n 2N& en nen
ræ nya i. e. videtur mihi, quòd hæc ſit
mens R. Nehemiæ 5 ſed omninô non opus eſt,
emendare (ſeu corrigere) R. Salomonem, prouùt
nonnullis viſum eſt;, confer. hic Bereſchit rabba,
nti in Aor mnev ad marginem allegatur, ubi
vide etiam notas.
66. Vel: ſermonis brevitate utitur, elliptica eſt,
vide, quæ ſuprà ad verfſ. 13: h. cap. n. 1 8. notata
ſunt, confer. & not in mo h. loc.
67. Nam vocula prima: , quæ hoc verſu habe-
tur in verbis: à y idem ſignificat ac: d ) i. e.

donec z aſt ſecunda particula notat &i. e.

uoniam, quia, indicans rationem rei, Vid. Gur
Arjeh fol. 56. 00l. 4. princ. confer. & Numer. cap.

2 1. V. I. ibique not. n. 7. it. Deuter. cap. 7. v. 75
n. 20. vide & ſuprà Genelſ. c. 1 8. v. 1 5, Zign. *
x Vide hic tractat. Talmud. Taanit fol. 1 I. a. utä
in "nari neV h. loc. ad marginem allegatur, ubi
confer. etiam not.
*τ Hebr. mxy mN, ſic in utroque MSto Erff. hie
additum habetur, confer. num. ſequ. 68⸗
6g. Nempè: ut nosmet circumcideremus, prout
paulò antè dictum eſt.
69. Nam divites enad deren i. e, elevant facies
ſuas; aſt pauperes & b-epin n PEan i., e.
deprimunt facies ſuas ad terram, ſic in not. r α*
„P h. loc. confer. hic Gur Arjeh fol. 56. col4.
fin. & Bereſchit Rabba h. loc. ſicuti in dpons
ad marginem allegatur.
70. Uti Geneſ. cap. 4 3. V. 1. habetur, conf. not. in
DI RDY h. l. ut & not. ad Judic. c. 7. V. I 5en. 9 .
7I. Sicuti apud Eſai. cap. 5 5. V. 1. legithr; ſed i-=
ſta: absque pretio vinum & lac, abſunt ab editio-

GENESEOS. CAP. XLII.

122

ri velis illum verſum) juxtà illius ſeriemverborum) ſcribendum fuiſſet (non Ne
uti in textu ſacro habetur; ſed) ut emerent: )) [Hi. e. à Joſepho. 73.

CAP. XI. II.

Erſ. 1. Et vidit Racobus, quòdd eſſet frumentum in Eeypt́] Sed quomodo vidit?
ſanè audivit, non autem vidit, dicitur enim: ecce audivi &c. I. (nimirùm) viderat
in ſpeculo 2. ſancto, quòd tunc eſſet ei (acobo) frumentum 3. in 5Ægypto; non
erat autem prophetia ipſa, quæ ei perſpicuè notum feciſſet, quòd iſtud (frumentum ſi-
ve ſpes illa) eſſet loſephus. Eod. verſ. I. Quare vosmet ipſos circumſpicitis?*] Cur vos-
met ipſos ſpectandos præbetis coràm filiis Ismaél ac filiis Eſau, quaſi jam ſaturi eſſetis?
(nim †)ad illud usq; tempus? erat eis( filiisacobi)proventus (ſeu frumentum; )exore a-
liorum audivi, quòd iſtud(verbum &ρ NR) ſignificet: maceſcere, 4. (ut ſenſus ſit:) cur e⸗-
Vadetis macilenti fame? huic ſimile eſt, (quod habetur in illo loco?) & irrigans etiam i-

Et omnes terræ * veniebant in MKegyptum] AdJoſephum, ut emerent, 72, ſi enim interpreta-

pſe

ne Hebraica quaà uſus ſum, hoe quidem loco.
xNXXæ Hebræa ſic habent: 7½ me n een 2)
aua Te n n eenen e een
n auv" hæc, quia nec in Baſileenſi editio-
ne hoc quidem loco, nect in utroque MSto Erff
habentur; reperiuntur autem in editione moâ*
R & in Berolinenſi, hic adſeribere volui.
„2. Hic eſt ordo ac ſeries verborum hujus rextus
vid. num. ſequ. 73. .
73. Eſt itaque hic vnbyp dehi i. e. textus (verbo
rum ſcriptutæ) inverſus, ſeu tranſpoſitus eſt ordo
verborum, eujusmodi exempla alibi ab autore
noſtro ſunt notata, confer. num. præced. 72. it.
tract. Talm. Peſachim fol. 119, a. & Jevammot,
Fol. 13. b.
1. Piobe. verſu ſequ. 2. he cap. habetur.
2. Hebr. Sreten, de qua voce vid, Buxtorf.

Lex. Talm. fol. 170. confer. etiam R. Kimchi

ad Jobi cap. 2 8. 8& ad Ejusd. cap. 37:vid. & lib.
Prec. Judæor. in not. part. I. P. 70. a. ſin. indica-
tur autem hoc nomine donum quodammodo
ropheticum, autor libri Niz zachon verbum d
uòd h. verſ. r. habetur, exponit, quòd ſignific et:
adma a i. e, cogitabat animô ſuò), vid. D.
W. agenſeil. Nizzach. p. 13.
3. Vel: ſpes ſive exipectatio, nam & hoc notat di-

ctio: dav, ſi punctum ponatur ſuper ſiniſtrum
cornu literæ: , eaque explicatio Commenta-
toris noſtri, ut & Rabbinorum menti hic magis
convenit. .
X Hebr. A r Iny hiſee verbis in Baſileenſi editiao=
ne hie præmiſſa ſunt illa, quæ verſu 57. c. præc.
41. habentur, ubi vid. Sign. * conf. hic tract.
Talm. Taanit, fol. I1. b.
† Sic in MSto Erff. I. iſta particula adjecta eſt, ubi
ita habetur: yv* ArSn,i, e. quoniam illotem-
pore erat &c.
Confer. hic tract. Talm Taanit, fol 10. b. uti in
da H)“h. loc allegatur, ubi & alia explicatio
vetborum iſtorum: quare vosmet ipſos circum-
ſpicitis, habeturnempe: quare cuncti vos contem-
plentur & admirentur, quod vobis non compare-
tis cibum, priusquàm penitùs abſumatur id,
quod habetis, Hebræa ſic habent: ww 37)
Sna eneen enn ene ee ee en
— n n bn ie be dShan peev
bpa i.e. mihi autem videtur, iſtius (textus ſacri)
ſenſum literalem eſſe: quare cuncti vos contem-
plentur & cœtera, quæ vide paulò ante expoſita.
4. Hebr. wν*Üuπ i, e. macies, macçritudo „confer.
Gur Arjeh fol. 67. col. I. princ. ubi ad iſtum ſen-
ſum

CAL. XAII

— 4
eNNI.

Oe)nec
Pus letdll
leuntſfat-
tres ſolepnn
mors kratel

metent,

Benjaminn
ſephi)er
um ferit e
nsfltani
geritinn

ł nehvondeth

chudeum

Ephi ftart

malignus
imturpaver

ſum trahitl
1. habett
Aducit, vi
I9, mutn.
1 Iia etbin
1 , habet
Volui; alii:
Myfſ h. l0
oque Mo
Yerb. Ne
b. Me dume
1. decem,
fupt. Genen
7.7 Vel: conn
bum pod
mus, in
kondemn⸗
trem noſtr
ia veiſ .
5 Wii verſa
ex hoe ſit
ſuit hiren
Ptura nihi

ineerptetg.

PNI

nodonidit⸗
um widetat
8Vpto;non
mentum ſi⸗
Curv.
tuti elletis?
m;)exorez⸗
1sſiteeur e⸗
Aus etiam i⸗
1t.
ulper ſinilkrum

Commenta⸗
entihiemagit

lleeni ecitio⸗

n Yet. pret.

onl, hic tract.

Gſecta et, ubi
nlamn illotem⸗

ol 10, b uti in
lia euplicanio
tiplos citreum⸗
Ai vos contem-
non compale⸗
blumatur id,
1
ent: e

z de en

extus ſicii)
i vos conlem⸗
ante expoſts.
litudo, conler.
hiad illamſen⸗
N

CAb. XLII. QGENESEOS.

332

pſe & ) i. e. maceſcet. 5. Verſ. 2. Deſcendite illac] (Dixit jacobus:) Ai. e. deſcen-

dite) nec dixit: ) i. e. ite, innuit autem (Scriptura) ducentos ac decem annos, qui-
bus (Israẽlitæ) ſubjecti fuerunt Æâgyptiis, juxtà numerum . 6. Verfſ. 3. Et deſcen-
derunt fratres Joſephi] Nec ſcripfit (Moſes:) filii jacobi, nimirùm docet, quòd eos (fra-
tres Joſephi) pœnituerit venditionis Joſephi ipſique animum ſuum præparaverint, ut
more fraterno cum illo agerent eumque qualibet pecuniàâ, quæ ipſis irrogaretur, 7. redi-

merent. Eod. verſ 3. Decem] Quid docet (hic) Scriptura? nonneſcriptum eſt: &

Benjaminum, fratrem Joſephi, non miſit? 8. ſed (docet hic Scriptura, quod fratres Jo-
ſephi) fuerint diviſi quoad fraternitatem in decem (fratres,) nec omnium amor & odi-
um fuerit æquale ergâ ipſum (Joſephum;) aſt quoad emptionem frumenti omnium u-
nus fuit animus, (ita ſcriptum reperitur) in Bereſchit Rabba. Verſ. 4. Ne foriè evenias
ei exitium] Nonne 9. etiam domi ei accidere poterit (exitium ſive mors ? ita ſanè; ſed)
reſpondet R. Elieſer, filius Iacohi: hinc(diſcendum eſſe,)quòd Satanas accuſethominem
apud Deum) tempore periculi. 100. Verſ. 5. Iater venientes] Abſconderant ſeipſos (Jo-
ſephi fratres,) ne agnoſcerentur, nam (ita) illorum pater eis præceperat, * ne oculus
malignus in illis dominaretur, II. omnes quippe decori erant ac fortes. Verſ. 6. Et
incurvaverunt ſe ergà illum vultu] i. e. Extenderunt ſeſe * coràm illo ſu per facies ſuas, ſic
omnis

ſum trahitur verbum &ε qquod Proverb. c. 11. v. jectio; cujus ſolutionem affer

.

t autor noſter.

2 5. habetiur, ſicuti & Commentator noſter hic
adducit, vid. ibid. n. 12. & cap. præced. 4 I. V.
19. num. 24.

J. Ita verbum &εα, quod Proverb. dict. c. 11. v.
25 habetur, ex mente aurtoris noſtri hic vertere
volui; alii aliter interpretantur, vide not. in r oæY

eI h. loc. aliud exemplum feu probatio in u-
troque MSto Erff. deſumitur ex Hiob. c. 37. v. 2 1.
verb. Nα ubi vid. Sign. *
G. Iſte numerus juxtà Hebræos efficit: bis centum
ae decem, confer. not. in aor nee h. loc. &
ſupr. Geneſ. c. 1 5§. v. 1 3. n. 5 1I.
7. Vel: contra illos decerneretur, ita kic ver-
bum DS interpretor, ac fi dicerent: parati ſu-

mus, in quamcunque pecuniæ ſummam nos
eondemnaverint, eandem ſolvere, modo fra-

trem noſtrum illa redimere poffſimus, confer.in-
fraà verſ. 14. h. cap. ibique not. n. 222

3. Uti verſu ſequ. 4, h. cap. habetur, cum itaque

ex hoe ſatis conſtet, decem fuiſie, quid opus
fuit, hie expressè ſcribere: decem? cum S. Scri-
ptura nihil fruſtrà dicat, hæg eſt & ſiye ob-

9: Ita interrogativè verba iſta hic vertere volui per
modum objectionis.
10. Quando inſtat periculum, frequenter iſtud oe-
currit apud Talmudicos, confer. infrà Geneſ.
cap. 44. V. 2 9. ibique not. n. 29. vide & hic Be-
reſchit Rabba, uti in Sma n ad marginem
allegatur.
Poſt iſta: S-rax d euâ i, e. nam illorum
pater eis præceperat, additur in Bibliis Bux-
torf. α &i. e. ne ſe conſpiciendos præbe-
rent, im notis Raſchianis editionis ar rus
ut & in Berolinenſi editione inſuper adſiciuntur
iſta; iS ee ee e Firn e
) e n en i. e. (ne ſe conſpiciendos
præberent) omnes in una porta ; ſed ut unus-
quis que portam ſuam intraret, ne oculus &e.
II. Id eſt: ne invidiam aliorum incurrerent vel
invidiæ exponerentur, confer. Buxtorf. Lex-
Talm. fol. 160I. & D. Wagenleil. Sot. p. 763.
n. I4. ubi plura de oculorum fſaſcinatione.
** Hebr. Wmrw, in MSto Erff. 2. pro iſto habe-
tur: Mirws, res eodem redit.
Tt

Wn

334 GENESEOS. CAbP. XLII.

omnis HNNND eſt expanſio manuum ac pedum. 12. Verlſ. 7. Et alienum ſe eis x-
hibuit] i. e. Factus eſt eis tan quàm peregrinus quoad Verba, eosdem durè alloquendo
Verfſ. 8. Er agnovit Joſephus &c.] Quoniam illos reliquerat barbâ ſignatos. Ebd. verf.
8. A illinon agenoverunt eum] Quia (Joſephus) egreſſus erat ab illis (fratribus ſuis) im-
berbis; tunc autem venerat barbà inſignitus,“ eſt & expoſitio myſtica (verborum iſto-
rum:) & agnovit ſoſephus fratres ſuos, (nempè:) poſtquàm illi in manum ejus traditi
erant, (tune oſephus) cognovit, quòd illi fratres ſui eſſent ipſeque eorum miſertus eſt;

aſtilli non agnoverunt eum, quando ipſe cecidit in manum eorum, ut fraternè ſeſe er-
gaà illum gererent. Verſ. 9. Quæ ſomniaverat de illi] (Vocula: hic ſignificat:)
Wvi. e ſuper (vel de) illis (ſenſus eſt:) & cognovit ( Joſephus,) quòd eventum
ſortita eſſent (ea, quæ ipſe ſomniaverat.) * nam ecce illi ſemet coràm eo proſtrave-

fant.

Eod. verſ. 9. Nuditatem terræ] (Dictio Hſignificat) Hi. e. detectionem

terræ, quomodo ſcil. illa facilè poſſet ſubigi, veluti (dictio illa accipitur in illo loco:)
fontem ejus NMNäl1¹:e. detexit, 13. item: H*) y i. e. nuda & retecta, 14 6
omnis (dictio) quæ eſt in S. Scriptura, ſignificat retectionem; Onke ae e
hic interpretatus eſt: rupturam terræ, 15. veluti (habetur in illo loco:) P i. e
fiſſuram domus, 16. (ubi p ſignificat.) ?i. e. rupturam domus; ſed(Onkelos)non
accuratè ſcrutatus eſt, ut explicaret illam (dictionem ν⅜'juxtà ſenſum Scripturæ li-
teralem. Verſ. 10 Nen, Domine] i. e. Ne dicas ita, nam ecce ſervi tui venerunt, ue.

compararent cibum.

Verſ. II. Nos omnes filii unius viri ſumus] IIluſtravit eos † Spi-

ritus Sanctus atque illum (Ioſephum) vi ipſis annumeràârunt, 17. quoniam & ipſe

(Joſephus) filius patris eorum erat.

Eod. verſ. I I. Probi] (Dictio 0) ſignificat:)

Ni. e. veraces, veluti (in illo loco:) ]i. e. ita dixi, 18. item: i. e. verè (ſive

recte

—

12. Vid. cap. ſeq. 43. V. 2 7. ibique not. n. 54. con⸗-

fer. & R. Salom. ad Levit. c. 2 6. v. 1. N. 16.
X Confer. hic jevammot, fol. & 8. a., item Bava me-
Zia fol. 39. b. & Jalkut Part. 1. fol. 46. col. 3.
ſin. it. Cetubhot fol. 27. b. ut & Sanhedrin, fol.

nia ſua, Hebr. rnn ſic in M Sto
Eiff. 1. poſt vN i. e. quòd eventum ſorti-
ta eſſent, additum reperitur; in MStoz. pro
rp R habetur: Wha i. e verba (ſive res) ejus.
13. Uti Levit. cap. 20. v. 18. habetur, confer.
udic. cap. 20. vert. 3 3. num, 16.
14. Vide Ezech. cap. 16. v. 7. confer. & not. ad 2.

Chron. c. 34. V. 10. O. 10.

92. àa.
Vel: ſom

15. Ita P. Fagium ſecutus hic vertere volui 5 alii
tranſtulerunt: infirmiora terræ, ſic etiam autor

o

Vulgatæ.
16. Ul 2. Reg. cap. 12. Vv. 6. habetur, confer. not.
ad 2. Chion. cap. 34. V. 10. n. 10. it. ad Hiob-
c. 24. V. I7. n. 24.

*Loci iſtius explicationem vide in notis pam nde

h. loc.
r ele ) Nrabiins fuerunt (per Spiritum San-
tum) Hebr. an
nen 3, confer. not. ad joſu. c., 2. v.
17. Idque propter adjectionem vocis ru i. e, nos
quæ poſt verba iſta: nos omnes filii unius viri
ſumus, additur, quæ vox, niſi emphaſin ha-
beret „fruſlrà videretur adjesta effe, ita in Gur
Arjeh fol. 57. col. I. fin. exponitur, conter. hie
tract. Talm. Jevammot, fol. 17. b.
18. Uti Exod. cap. 10. v. 29. habetur⸗

CAWI.

—.
telte) duie
ſottes ejus⸗
er ecemp
Grerunt: d
mus in Utbe
Bii,qud
crpoltioar

phum) ate

funt el: ita
Ppaudteltin
autintellci
ſlis utineo
exſobis de
] be Fi
nonisjutet
bucum ſr
ptereilie
nis. Bod,
tam Pharao
Qorum (Ar
Eod. vetl.
mentum far
pro homin
bum o
1o)oe
Himver
te, vidi in

—
19. Vide Nu
20. lta locr
tur, ex n
ter tranltul
3V Conter. B
ginem ind
etiam nota
11. Nempè:
) Fuioremn
E
2¹. Vel: dee
ſummam,

CAN.
——

ſe eiex.

loquendo,
hoc. Verl.
s lii) im⸗
DOrüu ilto⸗

as tradid

nllertus elt;

rndſeſe et.

ſenifen)
Aderentum
)proſtrare⸗
etectionem
illoloco)
echa, 4. ſtc
Lelos autemm
nkelos)nonn
ctiptureli⸗

enetunt, unc.
iteos Ppi⸗
niafn iſe
ligniſcat)
e,vete xe
ede

Sn

ur, Onfet.t.

0. it,ad Hiob,
tis Por de

3piritum dan⸗

d ſolt 2,.

iswn i, er not,
ſilii unius virl
Rͤenphalin he⸗
eſe, ia n Gur
1, conſer hie
b
eut⸗

CAP. XLII.

GENESEOS.

33 5

rectè) dixerunt filiæ Celaphchad, 19. item (in illo loco:) & ira ejus non ſ i. e. ita 20.
fortes ejus. Verſ. 12. Quia nuditatem terræ veniſtis ſyeculatum] Nam ecce intraviſtis
per decem portas hujus urbis, cur non per unam portam ingreſſi eſtis? * Verſ. 13. Et
diverunt: duodetim ſervi tui &c.] Et propter unum illum, 2. qui non eſt, diſperſi ſu-

mus in urbe, ut illum quæramus.

Verſ. I4. Hoc eſt, quod dixi] Verbum iſtud, quod

dixi, quòd ſcil. ſpeculatores ſitis, hoc verum eſt ac certum, is eſtſenſus ejus literalis;
expoſitio autem allegorica eſt: dixit eis (Joſephus:) quid ſi inveneritis illum (Joſe-
phum;) atque impoſuerint?. vobis multum pecuniæ, an illum redimetis? reſponde-
runt ei: ita; dixit illis: ſi verò vobis dixerint, quòd illum quacunque pecuniæ ſummàâ

haud reſtituere velint, ecquid facietis? reſp

onderunt: eum in finem (húc) venimus, ut

aut interſiciamus aut interficiamur, (ad hæc) dixit illis: hoc eſt, quod dixi vobis: veni-
ſtis, ut incolas urbis interficeretis, ego per poculum meum habeo expertum, quòd duo
ex vobis devaſtaverinturbem magnam (videlicèt) Sichem.?23. Verſ. 15. Vina: Pha-
rao] i. e. Si vixerit Pharao, quando (Joſephus) non ex animo jurabat, per vitam Pha-
raonis jurabat. Eod.v. 1 5. Si egrediemini hine] i. e. Ex loco iſto. Verſ.T 6. Num veritas vo-
biscum ſit] (Iſtud DNNponitur hic pro ND& DN&N i. e. an veritas ſit vobiscum, pro-
ptereà (litera) Heh habet Patach * (in voce D&N,) quoniam eſt loco interrogatio-
nis. Eod. verſ. 16. Et ſi non] Scil. adduxeritis illum (fratrem natu minimum) per vi-=
tam Pharaonis vos exploratores eſtis. Verſ. 17. E cuſtodiam] i. e. In domum vin-
Rorum (Gve carcerem.) Verſ. 19. In domo cuſtodiæ veſtræ] In qua vos nunc vincti eſtis.

Eod. verſ. 19. Vos autem abite, afyrte] In domum patris veſtri.

Eod. verſ. 19. Ali-

mentum famis pro domibis veſtris] (Nempe:) quòd comparàſtis ad (tollendam) famem

pro hominibus domorum veſtrarum.
bum )D& hic ſignificat:) 0 Ri. e. ve

to:) O& Od, 24. & ſicuti (in illo loco:) O& i. e. vera fiant verba tua! 25.

Verſ. 20. t verifcabuntur verba veſtra] (Ver=

ra evadent & firmabuntur, veluti (in illo lo-
Verſ. 2 I.

Enimvero] Juxtà Targum ejus (voculæ aſignificatio eſt:) N νρC. e. in verita-
te, vidi in Bereſchit Rabba: —) & linguâ Romanà † ſignificat: verum. 6, Eod. verſ.
G Tt

2* 2 1.

19. Vide Numer. cap. 27. V. 7.
20. Ita locum, qui Jerem. cap. 4 8. v. 30. habe-
tur, ex mente Raſchi hic vertere volui, alii ali-
ter tranſtulerunt.
ax Conkfer. Bereſchit Rabba h. loc- prout ad mar-
ginem in 'nan . h. loc. allegatur, ubi vide
etiam notas.
21. Nempè: Jolephum, qui hic intelligitur.
X Fuſiorem loci iſtius explicationem vide in notis
MN DDW h. l00.
22. Vel: decreverint contrà vos magnam pecuniæ
ſummam, vide, quæ ſuprà ad verl. 3. h. cap. n.

7. notata ſunt
23. De qua vide ſuprà Geneſ. cap. 34. V. 2 5.
X* In MSto Erff. 2. habetur: nro a i. e, cum
Chateph Pathach (punctatur.)
24. Id eſt: veritas, Veritas, vVel: fiat! fiat! uri
I. Reg. c. I. v. 36. habetur.
2 5. Vide I. Reg. cap. 8. V. 26.
† Hebr. Nm Na", in MSto Erff. 1. habetur
Nr &, intelligitur lingua Latina.
26. Ita interpretor: a, uti hic habetur, quæ
dictio apud Targumiſtas notat: verum, certè,

profecto, vid. Buxtorf. Lex., Talm. fol. 36%,

21. Venit adnos] (In verbo — N) accentus ejus eſt in Beth, 27, quia illud notas

—

præteritum, (nempè) quod jam antè venit, ac Targum ejus eſt: 0 28. HNRNi. e.

venit nobis. Verſ. 22. Etiam ſanguis ejus] (Woculæ:) Nac multiplicant.
29. (ac ſi dicerent fratres Joſephi:) ſanguis ipſius atque etiam ſanguis ſenis. 30. Verſ⸗
23. Mi autem neſciebant, quòd Joſephus intelligeret] (Verbum ρ ν hic ſignificat: n
j. e. intelligeret 3 1, eorum linguam; loquebantur autem ita ipſo (Joſepho) præſente. E-

od. verſ. 23. Quoniam interpres erat inter eos] Nam dum illi (fratres loſephi) loque-

bantur cum eo, interpres inter illos erat, qui linguam Hebraicam & .gyptiacam calle-
bat: isque ipſorum verba interpretando exponebat Joſepho ac (viciſſim) Joſephi verba
illis (explicabat,) exiſtimabant itaque, quòd Joſephus non intelligeret linguam He-=
bræam. Eod. verſ. 23. Interyres] Is fuit Menaſſes 32. Verſ. 24. Et avertit ſe ab illis
(Verbum 2 O hic notat:) p Nii. e. elongavit ſe ab eis, (nempe:) ne viderent illum

lIachrymantem. Eod. verl. 24. Et ſlevi] Quoniam audiverat, quòd poœnitentià du-

cereatur. 33. Eod. verſ. 24. Simeonem] Is (enim) projecerat Joſephum in foveam, i-
pſe (quoque) idem fuit, qui dixerat (fratri ſuo) Levi: ecce ſomniator iſte venit; alia ex⸗-

icatio (cauſæ, cur Joſephus Simeonem ligari curaverit, nimiràùm:) Joſepho erat pro-
poſitum, utillum (Simeonem) ſepararet à Levi, ne fortè ambo“ conſilium inirent, in.

terficiendi ipſum (Joſephum.) Eod. verſ. 2 4. Et vinxit illun coràm eis] Non vinxerat
illum, niſi coràm eis; aſt poſtquàmilli egreſſi erant, eduxit eum (Joſephus) ipſique ci-
bum ac potum præbuit. Verſ. 27. Et aperuit unu] Is (Ni. e. unus) fuit Levi, qui
Pai. e. unicus erat relictus à Simeone, conſorte ſuo. 34. Eod. verſ. 27. Ia diverſo-

rio)

—

27. Grammaticis dicitur: Milhel; quando accen

tus eſt in penultima, confer. ſuprà Geneſ. c. 29.

V. 6. n. 4.

28. Sic täm in Bibliis Buxtorf. quàm in editione
Hebraica, qua uſus ſum, habetur; aſt in Com-
plutenſi pro &1 legitur: NMn") i. e. ſuper nos, in
utroque MSto Erff. habetur Rar i. e. ad nos.
39. Vel: includunt ſive complectuntur etiam ali-

as tes vel perſonas, conſer. ſuprà Geneſ. c. 1. v.

14. n. 9 6. & Genelſ. c. 4. V. 2. n. 6. it. Exod, c.

4. V. 10. n. 1 8. & c. 1 8. v. 19. D. 69. 2c Levit.
c. 14. V. 6. n. 1I. & Num. c. 2 3. V. 25. ibique
not. n. 9 3. vid. & infrà verſ. 2 8. h. cap. n. 3 5.
3e. Nempè: ſacobi, cui propter ingentem lu-
ctum, ex ſoſephi abſentia contractum, antè tem-
us ſuum mors acgelerabitur ac dies vitæ ejus
abbreviabuntur; aliaàs dictio o, quæ hic ha-
betur, notat etiam: avum, confer. cap. ſeq.
A13. V. I. I. 1. vide & not. in - he h. loc.

31. Confer. quæ ad cap. antec. 4I. v. 1 5. n. 2 I. no-
tata ſunt, vide & Deuter. c. 2 §. v. 49. i bique
not. n. 53.
32. Confer. hic Gur Arjeh fol. 57, col. 2. med, it.
not. ad 2. Chron. cap. 32. V. 3 I. num. 2 8. Bero-

jus, in editione a nee, qua uſus ſum, ha-
betur: ſed mendosè, legendum quippè:
An i. e. filius ejus.
3 3ù. Nempé: quèd illos peeniteret facti, ergâà
Joſephum perpetrati, confer. not. in an nD
h. loc.
* Confer. hie Bereſchit Rabba, ſicuti ad marginem
in mnn mn h. loc. allegatur.

Simeon à Joſepho eſſet vinctus, Levi relictus e-
rat ſolus ſive i. e. unicus, isque innuitur vo-
ce illa: rnden, uti hic in textu ſacro habstur,

ſ*

linenſis editio poſt aν addit: Ma i. c. filius e-

34. Sicheon ac Levi erant conlortes, cum itaque

CA AIl

—
N
N
cunizetin
Deud) (N
Gitakuitſa
Etinterta
omdis gu⸗
ſant Ccit
(Dicio⸗
(bicserpt
ctiamillun
Yell. ,.
Verl. 38.
4cogitabai
Letficiayl

E

Wt

—
ſic tradu
h.loe.
Loci in
O0
di Hebr.
44d enar
Ddutog
35. Nmp
cluſira,
D. 19, n
col. 2.
36. Vel:
Hebræu
adtum
ſam liye
nes ejus
dis ila
tract. T.
II.à

Nie.
3. Ne

ſtae)nn

Prelente .
Phi loe.
lacamcalle.
lephivetbe
ugnamn Hes
tſ⸗dil
lerentillum
nitentia dr.
inforeann i.
enitz alis ete⸗
ho eratpto⸗
ninirent, in.
Non rinxetat
iplque ci⸗
fuitberi, gui

7 l Gierſo⸗

79)
V. 1).0, 21,00,

1h de 4eibige

,col. 2, med, it

,Dumn, 29, BerN.

Mie, flius t.
Als uſus ſunn hd⸗
endum giphe;

keet kacti, ei
, in Dnn e

cuti dmaginemn
tur, P
Ites, cutn itaque

Leri reſictus e⸗.

1sque innuitur 0⸗
7
tu ſaero habetut,

CAP. XLIII.

rio] (h id eſt:) in loco, ubi i.e, pernoctant. Eod. verſ. 27. Mantica]
( rDR) eſt P i. e. ſaccus. ?** Verſ. 2 8. Ecce etiam **in mantica mea] Etiam pe-

GENESEOS. 337

cunia eſt in illa (mantica) unà cum frumento. 3 5. Eod. verſ. 2 8. Cur iſtud nobis fecit
Deus?) (Nempé,) ut traderet nos iſti occaſioni, 36. quoniam non alium in finem red-
dita fuit (nobis pecunia,) niſi, ut nobis (.gyptius iſte) mala ſtrueret. 37. Verſ. 34.
Et interra negotiabimini] (Verbum nhic ſignificat:.) 2 Ni. e. circumibitis,
omnis quoque dictio α☚ οd. —☛4 inde nomen habet, quoniam perambu-
lant & circumeunt, ut negotiationem 38. exerceant. Verſ. 3 5. Faſciculus pecuniæ ſuæ]
(Dictio ueſt) P i. e. ligatura pecuniæ ſuæ. Verſ. 3 6. Orbum me feciſti] Docet
(hic Scriptura,) quòd (Jacobus) de illis (filiis ſuis) ſuſpicionem conceperit, quòd fortè
etiamillum (Benjaminum) ſint interfecturi aut vendituri, ſicuti Joſephum. † Eod.
verſ. 36. Orbäſti] Omnis, qui liberis ſuis privatus eſt, dicitur — i. e. orbus.
Verſ. 3 8. Non deſcendet filius meus pobiscum] (Jacobus non) admittebat verba Rubenis,
* cogitabat ſecum (Jacobus,) primogenitus meus ſtolidus eſt, ipſe dicit, ut filios ejus in-
terficiam, numquid illi ipſius (olummodò) ſunt filii ac non (etiam) mei filii? 39.

CAL. XLIII.

Erſ. 1. Dum finienant comedere] Jehuda dixit illis (fratribus ſuis:.) morati ſumus
(hic) propter ſenem, 1. donec conſumptum eſt (etiam) fruſtrum panis de do-
mo. Eod. verſ. I. Dum ſinierant] (Onkelos interpretan Nν ν 2, guik⸗
Tt 3 4

ſic tradunt Rabbini, gonfer. not. in am mͤ
h. loc.
X. Loci iſtius explicationem vide in notis ror
NR h. loc.
gXXK Hebr. à , hæc & quæ ſequuntur, usque
ad nane y i. e. unà cum frumento, abſunt
ab utroque MSto Erff.
35⸗ Nam particula a, quæ hic habetur, eſt in-
cluſiva, confer. quæ ſuprà ad verſ. 22. h. cap.
n. 29. notata ſunt, vid. & Gur Arjeh fol. 57.
col. 2. med. & Deuter. c. 12. V. 3 I. R. 115.
36. Vel: in manus iſtius occaſionis, ita juxtà
Hebræum, ſenſus eſt: eur Deus permiſit, ut
factum iſtud nobis eveniret & cur per illud an-
ſam ſive occaſionem dedit Joſepho (quem fra-
tres ejus tunc pro Ægyptio habebant) ut is no-
bis illaderet? vid, num. ſeq. 37. confer. hic
tract. Talm. Taanit, fol. 9. a. it. Maccot, fol.
1 1. Z.⸗

37. Perniciem nobis machinaretur, Hebr. yr
hy, quod alii vertunt: ut illuderet nobis 5
in utroque MSto Erff. pro 7Nhre legitur 2
DY, confer. quæ ad cap. ſequ. 43. V. 17. n.
41. notata ſunt.
38. Hebr. & p à Græc. reankarela, confer.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1844. vide & not. in
Dan mnew h. loc, it. not. ad Genel, c. 49. V
13. n. 10 I. D. 103. S& D. 107.
† Conkfer. hic tract. Talm. Cholin, fol. 9 5. b.
* Contfer. hic tract. Talm. Bava batra, fol. 173. b.
it. Cetubhot, fol. 30. a.
39. Confer. hic Bereſchit Rabba, prout in e
an h. loc. ad marginem allegatur, ubi vide
etiam notas.
1. Nempè;z patrem noſtrum, Jacobum, confer.
cap. antec, 42. v. 22. n. 30. Vide & not. in reo
Ap h. loc. ubi Bereſchit rabba ad marginem
allegatun,

338 GENESEOS. CAF. XL.II.

ſta interpretari velit: P DD ) 2. i. e. dum ſatis habuerunt, 3. is erraret, (nam Onke-
los verba iſta 9 interpretatus eſt: PO 2 i. e dum ſatis habuerunt ca-
meli bibendo 4. (ut ſenſus ſit:) poſtquàm biberunt, quantum illis ſatis fuit, id eorum
potionem abſolvit; * aſt hic (verba iſta:) — 20 bh e (lignificant:) U&
H2& i. e. poſtquàm defecit (ſeu finitus eſt) cibus, (ideò) Targum habet:
RNEU *X i. e. dum finierunt (ſive conſumpſerunt.) Verſ. 2. Conteſtando conte-
ſtatus eſt] (Verbum enim π% ſignificat — ϑειN& i. e. conteſtationem, 5. nam
PN dum ſimpliciter (vel abſolutè́) ponitur, commonefactionem coràm teſtibus
notat, ſic (verbum accipitur in illo loco:) Hαπ ν i e. conteſtatus ſum patres
veſtros, é. ita (in illo loco:) deſcende, π i. e. conteſtare populum. 7. Eod. verſ. 2.
Non videbitis faciem meam, niſi frater veſter (fuerit) vobiscum] i. e. Non videbitis me,
niſi 8. frater veſter (ſi) vobiscum; Onkelos, dum interprfetatus eſt: 12 N1. e. niſi
cùm (fuerit) frater veſter vobiscum, rem ** aptè quidem expoſuit; ſed non accuratè
inquiſivit, ut interpretationem faceret juxtà linguam S. Scripturæ. Verſ. 6. De nobis
& de proſapia noſtra] i. e. De familiis noſtris; eſt & expoſitio allegorica, (nempe:) et-
iam ligna lectorum noſtrorum 9. revelavit nobis. Eod. verſ. 6. & indicavimus ei]
Quòd ſit nobis pater & frater. Eod. verſ. 6. Juxtà verba iſa] i. e. Secundùm interro-
gationes ejus, quas fecit, neceſſe habuimus, ut reſponderemus. Eod. verſ. 6. Quòd
ditturus eſſet] (Vocula.) uſurpatur (hic) pro Ni. e. ſi (vel an) ac & ſignificat
(hic) VN, i. e quòd, ecce hæc ſignificatio eſt una ex quatuor illius (voculæ .) ſigni-
ficatio-

2. In Complutenſi tamen editione hic habetur: 7. Vide Exod. cap. 19. v. 21.

, non * N ν*, idque inter varias lettiones S. Hebr. Niha, ita Raſchi hic exponit dictionem hn,

zeferendum eſt, confer. num. ſequ. 3.
3. Ita ex mente Commentatoris noſtri hic verbum
iſtud interpretari volui; ſed præter iſtam ſigni-
ficationem verbum hoc etiam notat: abſolvere,
ceſſare. vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1530. quo-
circà etiom translatio illa Chaldaica, quæ in
Complutenſi editione habetur, hoc ſenſu atque
in iſta ſigniſicatione poterit retineri, confer. Sign.
XX H. verſ. I.
4. Uti ſupr. Geneſ c. 24. v. 22. habetut.
* Vel: iſtud complementum fuit potùs eorum, ſic
juxà Hebræum.
XX In MSto Erff. 1. pro: N habetur: Wo i.e.
ſatis habuerunt (vel finiverunt,) confer. quæ n.
præc. 3. hoc vert. I. notata ſunt.
5. Vel: commonitionem, proteſtationem, præſen-
tibus teſtibus factam, vide Buxt. Lex. Talm. fol.
2645.
V. Uti Jerem, cap. II. V 7. habetur

quæ in textu ſacro habetur, in notis yo
h. loc exponitur illa dictio * i. e. niſi.
xXX Hebr. Aaa in utroque MSto Erff. pro eo habe-
tur: N&* N i. e. explicationem, declarationem.
9. Vel: cunarum noſtrarum, ita hic interpretor:
DDy, ſie & in Gur Arjeh fol. 57. col. 3. prine.
exponitur, quòd ſit lectus, dpp b h
i. e. ubi parvulos (infantes) educant, conf. hic Bere=
ſchit Rabba, prout in dam r h.l. allegatur, ubi
& alia explicatio iſtiꝰ? loci addueitur, nempè quod
dictio: uy, quæ hic in notis Raſchianis habetur,
ſignificet: nvy i. e. conſilium, Mæa DnDe*,
quòd illi inter ſe ſoli loquuntur ſive ineunt, id-
que ſit, quod hie habetur: rpvy y, ſic in
notis Raſchianis iſta uncinulis incluſa reperiun-
tur addita; Hebræa ſic ibidem habentur:
y INm eeya aee er en en
Ny

ſcationib
or Uloloce
propter iſ
Atris, i1el
ſitln etiam
ſatius (itae
Verl. 8.
Eod. verl.
14, Ferl.
ner 1ſ. nee
NWel
gu⸗ Uebtaie
janinem)
518 1 .

.
eb
Eegniftcare
ur, aque
notis Rad
bus ibicem
guntur: 0
fames pald
4 ſigelicet, g
las Raſchin
re ſolvi ut

fcat) Wi.

Io. Nam vet
o in
de not, n.,5
4 ,V. 25. H
II. Utiinfrz
ker. hie Bere
marginem

n. Nempd,

vige cin n
in n

13. Seu' manl

eligen dum.

Conter. hie

Maccot, ,

14. Nm, ſu⸗

mMunicxtioni

W.Xn.
—

am Onke.
efuntcA.

id eorum
t.) N
im habet
Anilo conte.
II, ſe nam
eümtellibus
lumpatte
od, verl. 3.
dbitisme,
Nie mi
Onaccutate
5, De nobit
nempe)et.
taninue
ͤmintetro⸗
l6. dd
Ngniftcat
2 O)gni.

ficatio.

—

dionem mio,
ONN W
e. nii.
E.pro eo habe⸗
tlarationemn.
die interpfetot:
7.0l. 3, prine,
do dennd
Heonkhicbere⸗
lallegatunbbi
r nemnpe gudl
hianishabetur,
Ppa bra,
e ineunt, id⸗
9) V), ſi in
claſa keperiun⸗
habentut: M
) o) wn
N

CA P. X LIII. GENESEOS. 339

—

—

ficationibus, nempe: &* nam * ecce iſta (particula) eſt veluti — &, ſicuti (accipi.
tur illo loco:) N&ι i. e. usque dum 10. elocutus fuero verba mea. Verſ. 7. Ilt vi-
vamus] Illuminavit eum (Jehudam) Spiritus Sanctus, (ac ſi diceret Judas patri ſuo:)
propter iſtud iter vivet Spiritus tuus, dicitur enim: & revixit Spiritus Jacobi, eorum-
patris. 11. Eod. verſ. 7. Et non moriamur] Fame forſitàn auferetur 12. Benjamin, for-
ſitàn etiam non auferetur; nos autem omnes (certò) moriemur fame, ſi non abierimus,
ſatius (itaque) eſt, ut relinquas rem dubiam & amplectaris id, quod eſt certum. 13.
Verſ. 8. Et ſtitero illum coràm te] Ut non adducam eum mortuum ad te; ſed vivum. †
Eod. verſ. 8. Et reus eropeccati ergà te omni tempore] (Nempe etiam) in ſeculo futuro.
14. Verl, 9. Niſi cunttati eſſeémus] Propter te, jam dudum reverſi eſſemus cum Simeo-
ne, 15. nec per omnes die; iſtos dolore affectus fuiſſes. Verſ. 10. Nunc] (Particula
R) eſt vox abundans, 16. (ideò adjecta,) ut aptè conjungat 17. dictionem in lin-
guâ Hebraica, (ac ſi dicere voluiſſet jacobus:) quoniam ita facere cogor ut illum Ben-
jaminem) vobiscum mittam, ** neceſſitas mihi incumbit, ut diſpiciam & inveſtigem
RN I8. i. e. ubinam medela atque conſilium (poſſit reperiri,) ut vosaccepfos red-

dam

rrnbPWy i. e. nonnulli exponunt (vocem y hic)
ſignificare conſilium, quod ſoli inter ſeſe loquun-
tur, atque hoc (indicare) d'y ey (prout hic in
notis Raſchianis habetur,) aſt in obſervationi-
bus ibidem per verba illa: Py ey intelli-
guntur: npya mam nei. e. in:
fantes parvi, qui jacent in cunis.
àa Videlicêt, quòd ſignificet: & i.e. =&, ita juxtà no
tas Raſchianas editionis mat R hic adjice-
re volui, ubi habetur: ε½ N&ππ i. c. idque (ſigni-
ficat:) πi. e. de, prout mox exponitur.
IoO. Nam verba iſta: & ) idem fignificant, ac
WN& Ay in loco illo Geneſ. cap. 24. V. 3 3. ubi vi-
de not. n. 6 g. & n. 69. confer. & infrà Geneſ. c.
45. v. 2 6. n. 18.
I1. Uti infrà Geneſ. cap. 45. v. 27. habetur, con-
fer. hic Bereſchit Rabba, uti in pan mob ad
marginem allegatur. .. .
12. Nempè: vel morte velalio infortuniò, de quo
vide cap. antec. 42. v. 4. & v. 3 8. confer. & not.
in oR npv h. loc.
13. Seu manifeſtum Hebr. απcertum pro incerto
eligen dum.
† Conter. hic tract. Talm. Bava batra, fol. 173. b.
XC Maccot, fol. 11. 2. .
14. Nam, juxtà Rabbinorum ſententiam, excom

iam ſub conditione conceptum, ſi deficiat condi-
tio 3H tamen ſubſiſtat & expiatione opus habeat,
hinc tradunt Rabbini, quòd efſa Judæ ſeſe aſſi-
duè in ſarcophago volutaverint, donec Moſes
pro illis arud Deum intercederet, vide D. Wa-
genſeil. Sot. p. 117. & 120. n. 5. it. Gur Arjeh
fol. 227. col. 3. circà fin. confer. & cap. ſeq. 44.
v. 32. n. 32. & infrà Geneſ. cap. 47. v. 2. n. 14.
& Deuteron. c. 33. v. 7. n. 49. & D. 50.

6

15. Qui captivus detinebatnr in Ægypto, ſicuti
cap. antec. 42. v. 24. habetur, confer. not. in
o Rh. loc.
16. Hebr. ird dw, uti hic apud commentato-
rem noſtrum, Buxtorfio in Lex. Hebr. voc. 8
dicitur particula expletiva.
17. Sive : ordinet, dirigat, Hebr. zor, quo ver-
bo innuitur, voculam iſtam expletivam eſſe &
w*νταεs gratia adjici, confer. Gur Arjeh fol. 57.
col. 3. med.
* Hebr. pon&, in utroque MSto Erff. pro eo ha-
betur: poD&, res eodem redit.
*½ Hebr. rw&Yà, in MSto Erff. I. pro eo habe-
tur: a muzw, i. e. ut mittam filium meum.
18. Reſpicitur hic ad vocem & ε, de quo pau-
Ioô anté n. 16. & 17, dictum eſt, confer. ſuprà
Geneſ. cap. 27. v. 33. P. 75. it. tract. Talm. Bava

municationis ſive anathematis tanta Vis eſt, ut et

batre, fol. 157. a.

340 GENESEOS. CAP. XLIII.

dam 19. dico autem ego, iſtud facite &c. Eod. verſ. 10. De rebus laudatisſimis terræ]
Targum (verba iſta: & DD) ſic translata habet: P)N H i. e.
de re laudabili terræ, 20, quam omnes DDDi. e, decantant (ſeu deprædieant,) quan-
do illa in mundum venit. Eod. verf. 10. Aromata] (Dictio: HN denotat:)
i. e. ceram (ita habetur in) Bereſchit Rabba. 21, Eod. verſ. 10. Avellanas]
(Hebr. De ) non novi, quid ſint; in expoſitionibus autem Alphabethicis R. Ma-
chir *x* vidi, (quòd ſignificent linguâ Gallicà:) piſtaches; 22. ac videtur mihi, quôd
ſint perſica. 23. Verſ. 11. Et duplicem pecuniam] i. e. Duplum (pecuniæ) primæ.
24. Eod. verſ. I I. Aecipite in manibus veſtris) Ut ematis cibum, forſitàn auétum eſt

(frumenti) pretium. Eod. verſ. 11. Fortaſſis eſt error) Forſitàn is, qui præfectus eſt

domui, per errorem oblitus eſt ejus (pecuniæ.) Verſ. 13. Deus autem omnipotens)
Ab hoc tempore vos nullà re opus habetis, niſi precibus, ecce (itaque) ego oro pro vo-
bis: Deus i. e, omnipotens, — V i. e. qui ſufficiens eſt in datione miſericordiæ
ſuæ & —5. i. e. qui ſufficientem poteſtatem dandi in manu ſua (habet,) is det vobis mi-
ſericordiam! 25. hic eſt ſenſus literalis: explicatio autem ejus myſtica (hæc eſt:) is,
qui dixit mundo: i. e. ſufficit, dicat: σ1. e, ſatis (jam) ſit calamitatibus meis, quo-
niam nullam habui requiem jam inde à pueritia mea, (nam fuit mihi) calamitas Laba-
nis, calamitas Eſaui, calamitas Rachelis, calamitas Dinæ, calamitas Joſephi, calamitas
Simeonis, calamitas Benjaminis. 26. Eod. verſ. 13. Et dimittat vobu) (Verbum-
hic ſignificat:) OD¹) i. e. & relaxet 27. vobis, (ſic) juxtà Targum ejus, i. e.
dimit-

19. Nempé: viro iſti, qui Ægypto præfectus
eſt, ita verbum: de παChic interpretor.
20. Confer. P. Fagii not. ad Paraphraſ. Chald. &
Michlol ophi h. loc. ut & not. in n
h. loc. in MSto Erff. 2. pro &y NRa aiien ha.
berur: &yn NaH, res eodem redit.
21. Vide, quæ ſuprà ad Genel. c. 37. V. 2 5. n. 55.S&
n. 57. notata ſunt, confer. & S. Hieron. Tradit.
Hebr. ac lac. Cappelli Obſervat. in Geneſ. it.
Michlol Jophi h. loc. ut & not. in han e—,h.
loc.
XXX Hebr. Royp, in MSto Erff. 1. habetur Pn i. e.
Meir.
22. Ita hic reddo: wXâαel bxA"., ſicuti
in editione Hebraica, qua uſus ſum, ut & in ex-
emplari n legitur, vel bSPP uti in
Bibliis Buxtorf. habetur, Latiné Piſtacia, in
Michlol Jophi h. loc. exponitur, quod fint lin-

₰ . . .
guâ Caſtellana ſive Hiſpanica: he i. e. pin

nones, Gall. pignons , Germ. Zirbellnuͤſſe /

Latin. nuees pineæ ſeu ſt robili, nuc leos habentes,
qui ſaccharo condiuntur, confer., num. ſeq. 23.
23q. Sic exprimo wνρρnνρnνnς⅝ò,, Commentatoris noſtri
expoſitionem ſecuta eſt verſio Germanica, quæ
Joſephi Athiæ curà Amſtelodami 1676. prodiif,
ubi habetur: Pferſing / LXX. verterunt: æsne-
Guον ſit etiam Vulgata ac Ioſephus Antiqu. I.
2. c. 3. Junii ac Tremellii verſio habet: nuces te-
tebinthinas, confer. num. antec. 22.

ptum erat allata ad frumentum comparandum;
confer. hic Gur Arjeh fol. 57. col. 3. circà fin.
ac not. in pa h. loc.
25. Vide, quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 17. V. I. n. I.
notata ſunt, confer. & not. in pom nov h. loc.
26. Sic concatenatæ fuerunt calamitates & afſli-
ctiones, ut alia aliam ſubinde ſecuta ſit.
27. Dimittat, ſolvat ex carcere ac vinculis, Simeo-
nem ſcil. fratrem veſtrum, qui vinctus tenetur in

Tgypto.

24. Nempè: ejus pecuniæ, quæ ab initio in Egy-

CN. WI
—-
Zimittrüln
(icui in il⸗
nibcatiolt
ſumm, 9
Aum) Si
Nüer
nectedieti
Benjamnin
acceptiope

in te, Ila
Qucitut uli

(Verb iſta

ie Kad m
catimpetat
Meridi) l
Kcatpfand
(icio N
elcamuan

37, Chald

—
2 9. brout .
* Hebt. U
cum 3 25
habetut:
39. Neimpe
ne ejut ſe
t circere
Eihd hien
ſecdimitt
30, Ia hie
Vvolui, 6
ubi iger

31. Nam,
achicere
telligere
cere: e
bic herel⸗
ginemall
32. Dum d
10, lie

ALNII.

—
ſmni, lerp⸗

i e.
anh)ean.
Cenotn)

Delant

mihi, uod

nie) ine,

auCtum eſt

Prakectiset

onmpoten)

0r0 prO..

milericordte

det wobismi⸗

(hacelt.) ,
usmeis gud⸗

amltas Labil-

hi,calamitas —

) (Vertbum-

um ejns, i .

Gimit-

—

Ucleos habentes,

num. ſel 23,.

entatonis noſtti
Germanica,quz

i 1676, Mhoäii
Veltetum: ii

ehus Antiqa. l.

habets nuces t.

11:

b initi in Ko.
Ncoparandu,
col 3,cafn.

P. 1), lnh l

n e h e.
amiates & AMl⸗

eeuta ſit.

icclis dinne
findus tenet in

.

(Verba iſta: ſ21 DaO Hi

CAP. XLIII. GENESEOS. 341

dimittatillum liberum ex vinculis, (verbum autem M'tu hic) ſignificationem habet/
(ſicuti in illo loco:) liberum Hi. e. dimittat illum 28, nec cadit in Targum ? ſi-
gnificatio (verbi:) ReWEP i. e. & mittat, nam ecce illi (fratres oſephi) eò ibant ad i-
pſum. 29. Eod. verſ. 13. FKratrem veſtrum) Nempè: Simeonem. Eod. verſ. 13.
Alium) Spiritus Sanctus illum (Jacobum tunc) impulerat, 30. ut (per verbum iſtud:
Ni. e. alium vel alterum) includeretur Joſephus. 31. Eod. verſ. 13. Egorer?) Do-
nec redieritis, ero orbatus propter dubitationem. 32. Eod. veri. 13. Scuti orbatus
ſum) Joſepho ac Simeone. Eod. verſ. 13. Orbatus ero) Benjamino. Verſ. 14. &
Benjaminum) Targum (adjectô verbô) habet: & duxerunt ** Benjaminum, quoniam
acceptio pecuniæ & acceptio hominis non pari modo ſe habentin linguàâ Syriaca, (nam)
in re, quæ manu prehenditur (Syri) utuntur verbô 2O; aſt quando aliquis verbis
ducitur, uſurpant verbum . 3 3. Verl. 15. &t macta malationem ac præpara-)
hic idem ſignificant) ac 120 Q road
i. e. & ad mactandum mactationem & ad præparandum, 34. nec iſtud: Hο ſignifi-
cat imperativum, aliàs ei dicendum fuiſſet: 712 01 j. e. & macta. 35˙. Eod. verſ. 15.
Meridie) Iſta (dictio hXπ) Chaldaicè translata eſt: NNDW., 36. quod ſigni-
ficat prandium primum linguàâ Syriacàâ; ac linguâ vernaculâ: diſner; * ſæpè autem-
(dictio & ) A νπ) occurrit in Gemara, (ſic ibidem legitur:) prejecit cani MMWωä
eſcam ſuam, item: ſcidit cibum Wi. e. convivii ejus; aſt omnis dictio DiNeE
37. Chaldaicè transfertur &ε O i. e. meridies. Verſ. 17. Er timuerunt viri iſti]
Scri-

in hnon ne h. loc.
X Chald. Ma), ſic etiam in MSto Erff. 2. habetue
Hebraicè: Mo*αC1, e. & acceperunt.
33. Eodem fere modo etiam exponit atque diſtin-
guit Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 49 5.
34. Scilict: præcepit oſephus diſpenſatori domùs
ſuæ, confer. hic tract. Talm. Cholin, fol. 85. a.
& fol. 9 1. a.
35. Ita, ut litera Beth inverbo man haberet accen-

2 8. Prout Exod. cap. 2 I« v. 27. haberur.
*K Hebr. Nna, MStum Erff. 1. habet: X
cum 3 ab initio, i. e. juxta Largum, in MSto 2.
habetur: i. e. juxtà Targum ejus.
29. Nempè: Simeonem, ergò non opus fuit miſſio⸗
ne ejus; ſed dimiſſione ac liberatione à vineulis
ac carcere, ex mente igitur autoris noſtri verbum
iv hic non habet ſignificationem mittendi;
ſed dimittendi ac relaxandi.

30. Ita hic verbum απ‚. e. ſparſus fuit, vertere
volui, confer. ſuprà Geneſ. c. 27. V. 4. n. 63.
ubi idem verbum uſurpatur.

31. Nam, uti Rabbini tradunt, non opus fuiſſet,
adjicere voculam αι, ſi Simeonem ſolum in-
telligere voluiſſet Jacobus, quia ſatis fuiſſet, di-
cere: & dimittat vobis fratrem veſtrum, confer.
hic Bereſchit rabba, uti in nanm new ad mar-
ginem allegatur.
2. Dum dubius, inter ſpem ac metum hærens vi-

vo, ſic papn hie interpretor & expono, confer.not.

tum Patach, ynv oνν "y i. e. eadem pun-
ctatione ſeu forma, quam habet imperativus ver=
bi ꝗDU i. e. audi &c. ita in Gur Arjch fol. 57.
col. 3. fin. confer. & not. in nam nelh. loc.
36. Id eſt: in prandio, ita P. Fagius & cum eo ali
vocem Chaldaicam verterunt, vide not. in nouæ
h. loc.

* die exprimo m, utrumque MStum Erff. habet
TWV1, res eadem eſt.

37. Nempè, quando merum diei vel meridiem ſi-
gniſigçat, non prandium, utui hox. loco.
du

342

Scriptum eſt (verbum π½ ) duplici Jod ac Targum ejus eſt: „ H] i. e. & timue-
runt. Eod. verſ. I17. Ducti ſunt in domum Joſephi] Nec mos erat cœterorum (homi-

num,) qui ad emendum frumentum venerant, ut diverterent in domum Joſephi; ſed

in Pandochea urbis. 3³. Eod. verſ. 17. Et timaerunt] (Exiſtimantes,) quòd illud

(non fieret ob rem aliam,) niſi ut ipſi deducerentur in cuſtodiam. Eod. verſ. 17. Nor
dulcti ſumus] In medium domus iſtius. 39. Eod. verſ. 17. l volutet ſe ſupraà nos] i. c.
Ut devolvatur ſuper nos occaſio pecuniæ, & ut illa cadat ſuper nos, 40. Onkelos inter-

pretatus elt: ' PNN) i. e. ut machinetur contrà nos, iſtud (verbum-
NRBPNOLE9) ſignificat: HvN i. e. ad agitandum, 41. ſicuti Chaldæi (verba il-
la:) H) Wen verterunt: ſhn )PONi. e. machinationes (ſive occaſiones,

prætextus) verberum, 42. nec Targum ejus ſéeutum eſt linguam S. Scripturæ, 43. (ubi

habetur:) HHe, quod hie Chaldaicè translatum eſt: & NN&) i. e. ut do-
minetur, iſtud enim ſignificat (idem, atque in illo loco:) Nhq i. e. lecythus auri, 44. i-
tem: & Huſſab (regina) &. aſcendere juſſa eſt, 45. notat enim iſtud (verbum) re-

gnum.* Verſ. 19. Qusſumm, domine] (Vocula:) ſignificat rogationem & ſup.

plicationem, linguâ Syriacà: & N . 46. Verſ. 19. Deſeendendo deſcendimus]

Deſcenſio iſta nobis eſt, 47. conſveveramus (anteà) ſublevare (vel ſuſtentare) alios,

nunc tuò indigemus auxilié. Verſ. 22. Deus peſter] Propter juſtitiam veſtram & ſi
juſtitia veſtra non ſufficit, Deus patris veſtri, 48. i. e. propter Juſtitiam (ſeu merita) pa-

tris

3. Timuerunt itaque fratres Joſephi, cum vide-

rent, ſe præter morem ac conſuetudinem alio-
rum in domum ejus introduei.
39. Confer. Gur. Arjeh fol. 57. col. 3. fin. ubi ra-
tio adducitur, cur autor noſter expoſuerit: in me-
dium domus iſtius vel intrà domum iſtam, vide
& not. in Man rν h. loc.
40. Id eſt: ut ratione pecuniæ, quæ nobis reſtituta
fuit, anſa quæratur & occaſio, ut in ſervitutem
abducamur.
41. Vel: ad machinandum, alii: ad illudendum,
conſer. Pſalm. 141. v. 4. ubi aρ LXX. ver-
terunt: zS ρ⁵%οιοιιι ad quærendum præ
textum ſive oecaſionem, confer. quæ ad cap.
præced. 42. V. 2 8. n. 37. S ad. Deuteron. c. 33.
vV. g. n. 60. notata ſunt, ut & ad Hiob. c. 2 3. v. 6. n. 3.
42. Uti Deuteron. cap. 22. v. 14. habetur, confer
not. in Snon ne h. loc.
43. Id eſt: Targum hic non ſecutum eſt proprieta:
tem ſignificationis verborum textus cripturæ ſa-
Lxæ.

44. VideEccleſiaſt. cap. 12. V. 6. ibique Raſchi not.
45. Ita ex mente Commentatoris noſtri locum il-
lum, qui Nachum. c. 2. v. 7. habetur, vertere
volui, alii aliter tranſtulerunt.
* Sive: Mma& i. e. dominationem, prout in not.
pam ne h. loc. exponitur, ubi vide ſis.
46. Id eſt: ah, ah, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
294. ut & Bereſchit Rabba h. loc. ſicuti in mov
DSn ad marginem allegatur.
47. Ac ſi dicerent: ex priſtina abundantia ac gloria
jam ad inopiam & egeſtatem redacti ſumus, con-

I1. fol. 47. col. 1. fin.

4 8. Sicuti mox in eodem hoc verſu verba iſta ſe-
quuntur; reſpicitur autem hac expoſitione ad di-
ctionem εS, quæ hoc verſu in textu ſacto
habetur, quod nomen continet απα Hm i. e. men-
ſuram ſeu qualitatem judicii five juſtitiæ, de que
vide Genel., c. 1. V. 1. n. 39

elt dedit
rvirumn, 7, gud
zeclogberentun
Uli eusdenn ſee
cr.) Woſt.
proſrave,
(apenſio ſeu
61] Decetettt
cutihabetnr inil
mun avkenmn tuuc
ſ cotdiam Del.
Interogavit ill
(Benſemin) tit
4 1oganco, icens:
Uteiſſolephus
cher Ec. diuitei
). Hedx. wun hr
lu, àtad. w ie,
Po. Ich ell,: dd inlio
onlet e 1 l
ii. Nempè: fattes
is conſtituti du;
Aim usque ad Ofi
Afugituti, donet
linlis elle meruen
1. Veh in vaſa der
Tendum, impoſue
eller.

t. edt ,

Talm kol.,11. id
Nz indepfoftuniſe,
mtez introdneiie

erl. 16. h. ca).)

Alerintmunius in
ponitur, qaddl
Eint illad munus,
DuN d hie
egitione, ubi get
De W N

n o n we

CNn.
— CH
. tris veſtri dedit vobis theſaurum. 49. Verſ. 23. Er introduxit vir] Introitus poſt in-

terorum homi⸗

cat:) ON1i. e. paraverunt, (nimirùm) coronârunt illud (munus) vaſis decoris. 52.

unt Arimilie,
40. Onkelotinter.
r, iſtuc rerbunt,
i Chaldei retbail.
Seriptute, 4,, lti
Wie, u⸗
kechihus un, 44,1
nikucd verdum)te.
topationem Ki.

ChAr.XLIII.

nldench ſeentimi
el ſahentare) lios
lliiam veltram &

rum (du menla) e.
tis

—
1. . be ibiquelalchi not.

ntatoris noſtri locum i.
1, V.7. habetur, vere

ferunt,

aionem, pront in not.

onitun, ubi idelts,

Boxtort Lex, Talm ſol.
Abbah. loc, ſcuti in rde

allegatur.

hina ꝛbundmtinac glotii
aem fedatli ſumus (n -.
V. L.Ml, Tid. alkut art.

n hoc verſu verba iſt e⸗
tem hac ezpoſttione :d di⸗
e hoc veriu in leit ſicetto.

ominet e bie, men⸗

dicii ihe ulltie, dt de

n 39.

2

GENESEOS. 34 ½

troitum, 5o0. quoniam illi 51. propellebant eum (virum 5Ægyptium) extrà, eo uſque do-
nec loquerentur cum ipſo in oſtio domus; poſtquâm verò ille dixerat eis: pax vobis,

illi eundem ſecuti introierunt. Verſ. 24. Er paraverunt] (Verbum 1)) ſignifi⸗

Verſ. 2 5§. In domum] E veſtibulo in triclinium. 53. Verſ. 27. & inclinaverunt ſeſe
Xv ac proſtraverunt ſe] Salutandi cauſa, p eſt incurvatio capitis, H NNNU eſt
expanſio (ſeu protenſio corporis) in terram. 34. Verſ. 2 8. Deus miſereatur tui, mi fi-

nes (Ge ccaſone. 2] De cœteris tribubus 55. audivimus miſericordiam (à Deo illis fuiſſe exhibitam, ſi-
9

cuti habetur in illo loco:) quos miſericorditer largitus eſt Deus ſervo tuo; 56. Benja-
min autem tunc nondum erat natus, quocircà benedixit ei joſephus, gratiam (ſive mi-
ſericordiam Dei eidem apprecans.) Verſ. 29. Quoniam commota erant viſtera ejus]

Interrogavit illum (Benjaminum Joſephus:) eſtne tibi frater uterinus? reſpondit ei

(Benjamin:) frater fuit mihi; ſed haud ſcio, ubinam ille ſit, (pergebat Joſephus inter-
rogando, dicens:) ſuntne tibi fili? reſpondit ei (Benjamin:) ſunt mihi decem, 57. di-
xit ei (loſephus:) quænam ſunt eorum nomina? reſpondit ei (Benjamin:) Bela & Be-

cher &c. dixit eiꝰ* (oſephus:) quid nomina iſta ſibi volunt? reſpondit ei (Benjamin:)

Uu z omnia

49. Hebr. mun prout diétio iſta hoc verſu habe-
tur, à rad. Tu i. e. abſcondit-
5. Id eſt.: ab introitu domugad illius interiora,
confer. v. 25. n. 53z3z.—
5I. Nempe: fratres Joſephi, qui intra domum e-
jus conſtituti datâ operâ propellehant virum il-
lum usque ad oſtium domus, exinde abituri vel
aufugituri, donec certiores eſſent facti, nihil ma
li ipſis eſſe metuendum.
J2. Vel: in vaſa decora munus illud, Joſepho offe⸗
rendum, impoſuerunt, ut eo magis ei gratum
eſſer.
33. Hebr. ννρ, de qua voce vide Buxtorf. Lev.
Talm. fol. 92 2. videtur interpretatio iſta Raſchia
na inde profluxiſſe, quoniamfratres Joſephi jam
anteà introducti erant in domum Joſephi (vide
verſ. 16. h. cap.) & tamen hic dicitur, quod at-
tulerint munus in domum Joſephi, ideò hic ex-
ponitur, quòd & veſtibulo in triclinium attule-
rint illud munus, ſic in notis Raſchianis editionis
non v hic exponitur, ut & in Berolinenſi
editione, ubi Hebræa ita habentur: 0 —

. *△
DRe AT L . n eenn dreen ee

rov V rN Ue n en eeen en

bn pe ennen dehre i. e. videtura-
nimadverſio iſta Raſchiana eſſe, (quòd munas
iſtud tulerint) ex anteriori dome ad poſteriorem,
idque facilè intelligi poteſt, nonne (enim) jam
anteà (munus) iſtud allatum erat in domum Jo-
ſephi? ſed id innuit (dictio Aran, quod munus i-
ſtud allatum fuerit) ex veſtibulo in triclinium,
idque aceuratẽe (ex poſitum eſt.)
** Hebr. *² iſtud & quæ ſequuntur, usque ad:
PxX i. e. in terram, abſunt à MSto Erff. 2.
54. Vide, quæ cap. antec. 42. V. 6. n. 12. notata
ſunt, confer. & not. in pom rn h. loc.
55. Id eſt: de principibus ſive capitibus tribuum,
vide ſuprà Genelſ. e. 3 5. V. 17. n. 29. confer. &
Exod. cap. 2 8. V. I2. num. 9.
56. Sicuti ſuprà Geneſ. cap. 3 3. v. 5. habetur; Ben-
jamin autem tunc temporis nondum erat natus,
confer. hic tract. Talm. Bava batra, fol. 12 3. b.

57. De hiſce vide & infrà Geneſ. cap. 46. v. 21.

ibique not.

* Hebr. — N iſtud, ut & ſequentia, usque ad: Apè

rxn i. e. quæ ipfſi evenerunt, abiunt à MSte

. GENESEGS. ChAbP. XLIII
344

omnia (iſta nomina illis ſunt impoſita) propter fratrem meum ejusque calamitates, quæ
ipfi evenerunt, (nimirùm) ' Bela * (ideò nominatus eſt,) quia 92 i. e, abſor-

ptus fuerat (Joſephus) inter gentes ·8. Becher, quia ille fuit i. e. primoge-
nitus matris meæ 59. N& Aſchbel, quia 7 & N . e. Deus captivum eum red-
didit, & Gera, quia i. e. peregrinus factus eſt in hoſpitio, éo. & E Naha-⸗

man, quia admodum Hi. e. formoſus fuit, & Achi & “&) Roſch, (quoniam-)
.Ni. e. frater meus & νρι i. e, caput meum fuit, ODD Muppim, (quia) i. e.
ex ore patris mei didicit, 61. & DO)1 Chuppim, quia ille non vidit Ti., e. nu-
ptias meas, nec ego vidi i. e. nuptias ejus & N&Ard, quia 1 i. e. deſcendirt
inter gentes, 61 ͤſicuti habetur in tractatu Talmudico, (qui inſcribitur:) Sota, 63. &ve- 8
ſtigio commota ſunt viſcera ejus (Joſephi.) Eod. verſ. 29. Commota ſunt] (Verbum
2 25 ſignificat:) POHN i. e. incaluerunt, linguàâ etiam Talmudicâ (uſurpatur·

verbum iſtud) de calefactione 64. olivarum, atque linguâà Syriacâà (reperitur ſcriptum:)
propter DDi. e. calefactionem carnis, itidem in S. Scriptura (ita reperitur:) cutes

noſtræ inſtar furni DQ i. e. incaluerunt, 6⁶5. (ac ſi diceret:) OHN i. e. calefactæ

ſunt & multas rugas contraxerunt propter graviſſimam 66. famem, ſic omnis cutis,

quando aduritur, *** rugas contrahere atque conſtringi ſolet. Verſ. 30. Et continuit

ſe] (Verbum p&N )) hic ſignificat VDNN) . e. roboratus eſt (vel obfirmavit ſe;) no-

tat autem iſtud (verbum PSNidem, quod in illo loco:) P'N i. e. robuſta ſcutorum

67,

Hæc & quæ ſequuntur, usque ad: m pn
j. e. deſcendit inter gentes, abſunt ab utroꝗq; M St
Erff. vid. infrà n. 62. h. ver.
58. Confer. hic D. W'agenſeil. Sot. p. 774.
79. Hebr. Pd, ita hic apud autorem noſtrum, apud
D. Wagenlſcil. dict. p. 774.legitur: Me, unde ipſe
vertit? matris ſuæ. . .
60. Nempè: prochlà patria, in terta peregrina, a-
pud Commentatorem noſtrum hic legitur:
MARn W—; aſt apud D. Wagenleil. loc.
alleg. habetur: ONa Ai i. e. quia degebat
hoſpes, prout Wagenſeil. ibidem tranſtulit.
61. Hebr. N 1, ita hic apud autorem no
KArum; ſed abſunt iſta à Gemara, quæ apud D.
Wagenſeil. dict. p. 774, habetur ; quomodo au-
tem ille nomen iſiud Muopim exponat, vide ibic.
.7 1. n. 25:conter. & Num. c. 26 v. 39. n. 56.
6z. Sic nonnulli inter Rabbinos expoſuerunt, alii
appel lationis iffius hanc attulerunt cauſam „quia
vultus ejus ſimilis erat h i. e. roiæ, ita in Ge
mara, quæ apud D. Wagenſeil. dict. pag. 774.
kabetur; terumd e gennina fignifcatione vo-

vTTinterpretatur: ficus, confer. ſuprà Sign.
X*X h. verſ.

mudici, tractans de muliere declinante &c. vid.

garus eſt à D. Wagenſeil. p. 774.
64. Hebr. i „, confer. Buxtorf. Lex. Talm.

6.
6 5. Vel: ut alii: exuſiæ ſunt, vid. Thren. cap. 5.

hbic, ſeripta reperiuntur.

gravitas alieujus rei deſcribitur.
WXX In MSto Erff. 1. hic additur ra i. e, nimi-
um, in MSto z. additum eſt: 1Rh i: e. valdè,

cis n vid. Jd. Wagenſeil. in Sot. p. 2 74: n. 14.
& Buxtorf. Lex. Talm. fol. 639. Joh. Lighifoot.
Centur. Chorogr. eap. 40. p. 80. edit. Lipſ.

63. Eſt is liber ſeptimus partis tertiæ Operis Tae zr i.oruh
ſuprà n. 6 1. h. veff. ubi locus Talmudicus alle-

fol. 10 52, it. not. ad Thren. cap. 5. v. 10, num.

v. 10., ibique Raſchi not, ubi ferè eadem, quz

56. Hebr. 19", i. e. procellæ, uti Thren did.
c. F. v. 106. habetur, quäâ voce vehementia vel

CAM.XIIV.

—
6,. ne pn
DpENle ror
iſtaodioſa elt g
tonem. 69. Vet
olephus)ſcyphu
Zebulon, Klii unin
tinitatis veltræ, al
iſte nullam habet
me. Verl.33.
retl 33. Qungt
cum cceteris)ftat
(uronis ſolephi)t
verl. 33. R iuk,
iberuntvinum n
iunt,73,

S

Url.1. .

1

longum,

EE

“

e 4elbitenn
41. beit not:

. dihe: infirmat,
iilN. igteſpret
H ieni Maſoreihic
i Nimiüm;

ui
lum, Hebtei com
d. Conler Beieſch
Anemin Sng
71. Loci iſing erol
D loe
71, Coher doe 3
1 tiack. Taln.
mezig, g.d
3.. Conſer hie 1
1Rcol. 1. Pkine
Gebbteinknin
Gneart inen ſ
Uter ſeſe

4. TII

CAb. XLIV.

GENESEOS.

34 5
Namiten 67. j. e. Pp ) firmitas (ſive robur ſcutorum) ſic quoque (in illo loco:) & Zonam-
ie, abr. DDNI. e. robuſtorum deſtituit. 68. Verſ. 3 1. Quia iſtud eſt abominatio] i. e. Res
ie, pimog. iſta odioſa eſt EÆgyptiis, ut cum Hebræis comedant, Onkelos etiam iſtius rei adfert ra-
um eum el. tionem. 69. Verſ. 32. Primogenitus ſecundum primogenituram ſuam] Percutiebat-
& or Na. (Joſephus) ſcyphum ſuum 70. & vocabat: Ruben, Simeon, Levi, Jehuda, Iſſaſchar &
1 (Guoniam.) Zebulon, filii unius matris, accumbite juxtà ordinem iſtum, quoniam ille eſt ordo na-
(guia) hie. tivitatis veſtræ, atque ita omnes (vocavit:) quando (verò) ad Benjaminum venit, dixit:
Dpie, m. iſte nullam habet matrem, 71. ego itidem nullam habeo matrem, ſedeat (ergò) juxtà
i e, deſcenet me. Verſ. 33. Fercula] (Dictio H&τ ſignificat) H Hi. e, portiones. 72. Eod.
ore, ee. verſ. 3 3. Quinque portionibus] (Nimirùm accipiebat Benjamin) portionem ſuam unà
mn] (Vebbin cum (cœteris) fratribus ſuis, prætereà (accipiebat etiam) portiones Joſephi & Aſnathæ
(Ar, (uxoris Joſephi) ut & (filiorum Joſephi, nempe:) Menaſſis atque Ephraimi. Eod.
riturſeriptum) verſ. 33. Et inebriati ſunt cum illo] Ex quo enim die illi vendiderant Joſephum, non
peritur:) cutes biberunt vinum nec ipſe quoque ( Joſephus) biberat vinum; illo autem die bibe-
ie, calehe. runt. 73.
ſic omnis euti

0. H Ainui

Urmayitle;) 10⸗

bulta feutorun
j,
Sl. . 1 64, 1l 14,0
19. loh lignſoot
p. So. ecl⸗ Lipl
conletupts dign⸗

leniz Opei Ti-

declinante &c, d⸗

5Talmsdicus lle⸗

zuntotk⸗ er. Tolr.

cap 5 10,ninl

id TIhren ca),
bitend eadem, qua

tl nen did,

5
dee Fehemenli ſel
t⸗
tun ar. e
1: N0. e⸗ ſalde,
5

imi⸗

7 1. Loci iſtius explicationem vide in notis 1oe

CAP. XLIV.

Erſ. 2. Sepphum meum] (Dictio 7 ſigniſicat) 872 i. e. poculum ob-
longum, t. quod vocant medirno.2. Verſ. 7. Alſit à ſervis tuis?] (Dictio
nidem ſignificat, ac) i. e. profanum iſtud nobis eſt, ſignificans tur-
U u 3 pitu⸗

largiorem vini potum Joſephus aliquid arcani
ex nobis cogitat expiſcari, nam juxtà proverbi-
um Ne Da i. e. ingreditur vinum, e-
greditur arcanum, ideò, ut omnem à nobis ſu-
ſpicionem amoliamur, quaſi aliquid mali con-
trà ipſum vel Ægyptios machinemur, bibamus
affatim vini &c. vide & not. in pa h.
loc. ubi etiam Bereſchit rabba ad marginem al-
legatur, confer. & tract. Talm. Schabbat fol.
139. 3.
1. Quoniam jllud eſt a3ys ad i. e, altum
veluti collis, ita in Gur Arjeh fol, 5 g. col. I1.
princ. exponitur confer. & not. in ar *
h. loc. & Pefachim, fol. 20. a. & Taanit „ fol-

1 . b. .
24 Vel: mederno, ita hié expfimere poſſis: e⸗

67. Ac ſi diceret: firmiſſima ſcuta, vid. Hiob. eap.
41. v. 6. it. mot. ad Efai. cap. 6 3. verſ. 1 5, num.
3 I. it. not. ad Dan. cap. 8. v. 27. n. 72.
6 §. Sive: infirmat, vide Hiob. cap. 12. v. 21. u.
bi LXX. interpretes astque Vulgata ab hodierno
textu Maſorethico valdè recedunt.
69. Nimitum: quia pecus, quod .gyptii gc0-
lunt, Hebræi comedunt.
70. Contfer. Bereſchit Rabba h. Ioc. prout ad mar-
ginem in neri ne hic allegatur.

R1 h. loc.
72. Confer. not. ad Hoſe. cap. 1. verſ. éenum. 26.
it. traéct. Talm. FPeſachim, fol. 36. b. & Bava
mezia, fol. 533. b. it. Maccot, fol. 19. b.
73.: Confer. hic Tanchuma, ut & Gur Arjeh ſol.

5g. col. I. princ. ubi ratio adducitur, cur illo
die biberint vinum una cum Joſepho, nimirum

dixerant inter ſele fratres Joſephi, forſitan per

proht h. loe, habetur, MStum Erff, 1. habet
93)

346

GENESEOS. CAbP. XLIV,

pitudinem 3. Targum habet: ONi. e. abſit à ſervis tuis, (ac ſi dicerent:) prohibeat
Deus à nobis, ne id faciamus; ſæpè autem habetur in Gemara: 4. — w O. .
Verſ. 8. Ecce pecuniam, quam reperimus] Hoc unum eſt ex decem argumentis à majo-
ri ad minus, é. quæ habentur in lege (Moſaica,) omnia autem recenſentur in Bereſchit
Rabba. Verlſ. 10. Etiam nunc] Etiam iſtud juſtum eſt, juxtà verba * veſtra ita eſt,

(nempè:) quòd vos omnes in iſto negotio ſitis rei, nam decem, ſi in manu unius ex il⸗

lis reperiatur res furtiva, omnes comprehenduntur; 7. ſed ego faciam vobis extrà line-
am 8. judicii, apud quem inventus fuerit (ſcyphus, ) is meus ſit ſervus. Verſ. 12. ₰
majori incepit] (Hoc ideò fecit diſpenſator domus,) ne ſentirent** (fratres Joſephi,)
nam ipſe probè ſciebat, ubinam ille (ſcyphus lateret.) Verſ. 13. Ee oneravit unus-
uisque aſinum ſuum] Robuſti fuerunt brachiis nec opus habuerunt, ut alter alteri au-
zilium ferret ad onerandos (aſinos.) Eod. verſ. 13. Er reverſi ſunt in urbem] Metro-

polis fuit, & (tamen) illa (Scriptura) dicit:

Ri. e. in urbem, (ac ſi diceret:) uni.

verſa urbs, quanta quanta erat, non erat reputata in oculis eorum (fratrum Joſephi,)
niſi urbs mediocris, quam decem (ſolùm) homines incolunt, reſpectu helli.9. Verſ.
14. Adhbüuc erat ibi] Nam ipſe (Joſephus) illos præſtolabatur. Verſ. 1 5. Nonne ſti-
tu, * qudd augurando augurabitur &c.] i, e, Nonne nôſtis, quòd vir reputatus, qualis

80

ND, quod exprimere poſſis: medrine⸗
MStum 2, habet: viih, quod reddere queas?:
medlins, Exod, c. 2 §. V. 3 1. legitur in notis Ra
ſchi wien, quod reddere poſſis: medirns, vel:
mederns, ſi quidem vocabulum non eſt corru-
ptum; exiſtimo autem vocem illam ab hodier-
no Gallorum uſa loquendi receſſiſſe, vid. Exod.
dict. c. 2 5. V. 31. n. 12 3.
3. Confer. quæ ſuprà ad Genel, c. 18. V. 25. n.
102. notata ſunt.

4. Hebr. Nhns, ſic in editioneg Hebr. quà uſus
ſum, in Bibliis Buxtorf. legitur: Phna i. e. in

Talmud, res eadem eſt.
F. Id eſt: abſit, pax ſit! prohibeat Deus, eſt de
precandi & averſandi formula, vide Buxt. Lex.
Talm. fol. 722.
6. Et vice verſa: à minori ad majus; de quo vide
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 789.
* Hebr. Saa, in editione ne ene huic
præmittitur: Dnè i. e. veritas, ut juxtà hanc le
Kionem iſte ſit hujus loci ſenſus: verum eſt jux-
tà verba veſtra, ita res ſeſe habet.

7. Atque rei ſunt dignique exiſtunt, qui in ſervi-

tutem abducantur, confer. not. in =nan n,
ubi res eodem, quo hic, modo explicatur.
g. Sive: ordinem judicii, id eſt: non ſtrico jure;
ſed ex æquo vobiscum agam, non vos omnes
in ſervitutem abducam, quamvis jure id facere
posſim; ſed is, penes quem ſeyphus fuerit in-
ventus, in ſeryitutem abducatur, confer. Bux-
torf. Lex. Talm, fol. 2354. vide & Raſchi not.
ad Deuter. c. 6. y. I 8. n. 42. ac not. in Ma nD
h. loc.
*X Vel: ne animadverterent, Germ. damit ſie es
nicht mercken moͤchten/ ita hic verbum waNN
interpreror, contfer. tract. Talm, Peſachim, fol,
9. 14 eſt: ſi oppugnare voluiſſent fratres Joſephi
urbem illam magnam ac palidam, utpote me-
tropolim, totam illam, quanta quanta erat, non
niſi mediocrem urbem, à decem ſolùm homini⸗
bus inhabitatam, reputäſſent, nimirum cum
Plauti milite glorioſo legiones difflaſſent ſpiritu,
quaſi ventus folia aut peniculum tectorium.
* Hebr. ny Nα hæc & ſequentia, usque ad
n an i. e. furati ſitis ſcyphum, abſunt ab
utroqus MSto Erff.

CNM.)
—
ego ſun
ros fut⸗
(kuaf
immitte
rmuis
balum,
nem 11,
ptümann
veluti
W
l e/con.
doadlun
dicis,
nd
oblerrat
i,e ſal
nisque
Rwoe
illo loce
Intrent

—
10. Vel
ter. ſu
45. V.
Talm.
1I. Hive
quuntn
not.
N. n urn
it aut
11 Uuh⸗
† ldel:
Eiſt bi
mibos
n.9.
13. Pid.
polu. e
Hehr.
uſus ſun
tort. ut
tditione
14. Dolu

A.. Ur.
Rd.f.
ils lnujo.
bereſenin
ki ita et,
nius ex il
ertti line.
etl. 12. 4

olephi)

radit unu⸗
talteri an.
1] Metro.
deret:)uni.
nPoſephi)
g.e Verl.
Wnne ſii.
ius, qualis
eto
Son w,
catur,
ictio ue;
n vos ommnes
ure ig facere
hus foerit in⸗
confer. Bux-
& Kalchinot.
in WM n

dammit ſtees

eldum Wan
Peſachim, tol,

tates ſoſephi
ny upote me⸗
nta erat, non
olumhomini⸗
himirim cum
lileor ſpiritu,
eCiorium,
1, gue d
, ablunt a5

CAP. XLIV. GENESEO0W8. 347

ego ſum, ſciat augurari ac cognoſcere poſſit animòô, conjecturàâ atque prudentiâ, quòd

vos furati ſitis ſcyphum? Verſ. 16. Deus invenit] Scimus (quidem,) quòd peccatum

(iſtud furti) non commiſerimus; ſed à Deo factum eſt, ut iſtam (calamitatem) nobis
immitteret, locum invenit creditor, quò obligationem ſuam 10. exigat. Verſ. 16.

Ecquid nos juſtißcemus?] (Verbum POXn) notat pXi. e. juſtificari, ſic omne voca-

bulum, cujus fundamentum (ſive radix) incipit à Tzade, quando aſſumit ſignificatio-
nem 11. DRD * aut ?ph, mutat Tau in Deth, nec illam (literam) ponit antè
rimam literam fundamenti (ſive radicis) verbi; ſed in medio literarum radicalium-,

veluti (hoc loco:) POXοàε derivatione Pæ „item: ?2OX à radice ?X, item-:

4DX)) à derivatione A) Xi. e. legatus fidelis, 12., it. ) Tà derivatione †

i. e, commeatus ad viam; 13. aſt in verbo, quod incipità Samech aut Schin, * quan-

do adſumit formam ?Np, (litera) Tau interponitur inter literas fundamenti (ſive-
radicis,) veluti. HDAORi. e. & onuſtam ſe reddit locuſta, 14. à radicè nd item:
DNWDi. e. conſiderabam cornua, 15. à derivatione O 16. item: Nνi. e. &
obſervata ſunt ſtatuta Amri, 17. à radice , * item: & qui recedit à malo, WD,

i. e. ſtultus habetur, 18. à derivatione, (quæ habetur in illo loco:) qui facit, ut (vnus-

quisque) conſiliariorum H' i. e. amens (ſive ſtultus) fiat, 9. item: adhùc tu
ODi. e. temet extollis contrà populum meum, 20. à derivatione (quæ habetur in
illo loco:) via non .H—.Ee. aggeſta. 21. Verſ. 18. Verbum in duribus domini mei]
Intrent verba mea in aures tuas. * Eod. verſ. I 8. Nec accendatur ira tua] Hinc di-
ſcis,

s In utroque MSto Erff. hic additur: ySrD .

* W . 4 –
XNXX Hebr. Pν N*½, ſic in exemplari Hebræo, quo

10. Vele literas debiti iui, Hebr. an ww, con-

ter. ſuprà Geneſ. cap. 4. v. 24. n. 84. & Eſai. c.
45. V. I5. ibique Raſchi not. confer. hic tract.
Talm. Schabbat, fol. 105. a.
11. Sive: formam Hithpahel, uti Grammatici lo-
quuntur, confer, Exod. cap. 9. verſ. 17. n. 15.
& not. ad Hiob. cap. 33. v. 2 5. num- 17.

i. * aut 7Drv.
12, Uti habetur Proverb. cap. 13. v. 17.
1 Id eſt: in viaticum accepimus, in utroque Meto
Erff. hic additur? pnan irez i. e, illum ex do
mibus noſtris, vid. Joſ. c. 9. v. 12. ibique not.
13. Vid. Geneſ. cap. 42. V. 25. & c 45. V. 21. it.
Joſu. cap. 9. V. I1⸗

uſus ſum, habetut; ſed abſunt iſta à Bibli is Bux-
torf. ut & ab editione pam rh. loc. & ab
editione Berolinenfi. U

14. Prout Eccleſiaſt. cap. 12. v. 5. al. 7. habetur.

15. Vid. Daniel. cap. 7. V. 8.
16. Hebr. 22 rriTL, fic (lupplenda vel adjicienda
ſunt verba iſta, quæ nec in editione Berolinenſi
nec in Hebraico exemplari, quò uſus ſum, nes
in Bibliis Buxtorf. habentur.
17. Sicuti Mich. cap. 6. v. 16. habetur. .
* Henr. Wo, n, abſunt iſta ab utroque MSto
18. Sic verbum iſtud ex mente Commentatoris no-
ſtri hic vertere volui, quod Eſai. c. 59. V. 1 5⸗
habetur, alii vertunt: prædæ ſe exponit, vel?

praædæ patuit, ſicuti autor Vulgatæ tranſtulit.

19. Sicuti Hiob. cap. 12. V. 17. habetur, ubi vide
LXX. interpretes, qui aliter verbum iſtud inter=
pretati ſunt. H MUdẽ
20. Vide Exod. cap. 9, v. 17. ibique Raſchi not.
21. Sive: ſtrata, vid. Jerem. cap. 1 8. v. 15. ibique
Raſchi not. atque Michlol ophbi.
* aei iſtius explicationem vide in not. e e
l0e, W HS

248

GENESEOS.

CAbP. XLIV.

e,quehuda) dura“- cumillo (Joſepho) locutus ſit. Eod. verſ. 18. Dueoniam

tu es, ſicuti Pharao] Reputatus es in oculis meis, ſicuti rex, hic eſt ſenſus literalis; ex⸗

poſitio autem ejus allegorica eſt: futurum eſt, ut & tu propter illum (Benjaminum-)
percutiaris leprâ, 22. ſicuti percuſſus eſt Pharao ob proaviam meam, 23. Saram, quam-
nocte una cunctatus erat (Pharao reſtituere Abrahamo;) alia explicatio: ſicuti Pha-
rao (aliquid) decernit; nec in effectum deducit, promittit nec ſervat; ** ita & tu; 24.

an hæc eſt illa poſitio oculi, 25. dum dixiſti,

te poſiturum oculum tuum ſuper illum?

26, alia expoſitio (verborum iſtorum:) quoniam tu es, ſicuti Pharao, (nempe:) ſi me⸗
irritaveris, ego & te & dominum tuum interficiam. 27. Verſ. 19. Dominus meus in-
terrogavit ſervos ſuos] Jam inde ab initio occaſionem contrà nos quæſiviſti, (nam) cur

omnia iſta àte exquirenda fuerunt?
tu (fortè) ſororem noſtram ducere volebas?

an nos filiam tuam petebamus (in uxorem?) aut

& tamen etiam ſic diximus (omnia iſta-)

domino noſtro, non celavimus te quicquam. Verſ. 20. &t frater ejus mortuus e] Pro-
pter metum proferebat (Jehuda) ore ſuo mendacium, cogitabat (enim.) ſi dixero ei.
quèd etiamnum ſuperſtes ſit (frater noſter,) reſpondebit (fortè:) adducite illum ad me.

*Fod. verſ. 20. Solus matri ſuæ] Exiſta

pſa matre non eſt ei amplius frater. Verſ.

22. Si reliquerit patrem ſuum., morietur] Si reliquerit (Benjamin) patrem ſuum, metui-
mus, ne is moriatur in via, nam ecce mater ejus 2 8. mortua eſt in via. Verſ. 29. Et ac-
ciderit ei exitium] Satanas enim accuſat (hominem apud Deum) tempore periculi. 29.
Eod. verſ. 2 9. Et deducetis canitiem weam] (Ac ſi diceret Iacobus:) nunc, dum ille(Ben-

X Non verba blanda ac mollia, ſicuti mos eſt eo-
rum Junn =y nn i. e qui loquuntur cum
rege vel viro principe, ſic in notis mam 'nv hic
exponitur. .
22. Conlſer. Exod. c. 2. v. 23. ibique not. num. 67.
it. not- ad Hiob. cap. 2. v, 1 3. n. 13. vide & Gur
Arjeh fol. 58: col. 2. med. ubi diverſæ Rabbino-
rum ſententiæ hac de re adducuntur, confer. &
not. in om e) h. loc.
23. Hebr. m, Vel nam, uti in utroque MSto
Erff. habetur, Rabbini tradunt, quod Pharao
propter Saram, quam nocte una ipſe ſecum reti-
nuerat neç illum Abrahamo reſtituerat, leprà fu-
erit percuſſus, vide, quæ ſuprà ad Genelſ. g. 12. V.
17. n. 29. notata ſunt, confer. Bereſchit Rabba,
ſicuti in an mv ad marginem h. loc. allega-
tur.
XxXX Loci iſtius explicationem prolixioremvide in
notis am h. loc.
14. Scil. promittis, nec ſervas, vid. paulò poſt

25. Ac ſi diceret: hæccine eſt illa benigna tracta-
tio, quäâ te Benjaminum receptmnum eſſe pro-
miſiſti? confer. cap. antec. 42. V. 1 5. & 16. vid.
& num. ſeq. 2,6.
26. Scil. Benjaminum, vid. infrà verſ. 2 1. h. cap-
27. Atque ita tu eodem, quo Pharao, dominus
tuus, eris loco, confer. Bereſchit Rabba h. loc.
uti in 'paon new ad marginem allegatur, ubi
vide etiam notas.
Confer. not. in pam ene h. loc, ubi etiam Be-
reſchit rabba ad marginem allegatur.
* Hebr. xde Nees, MSt. Erfl. I. pro his habet?
ea: res eadem eſt, confer. etiam hic not. in
pnan nev, ubi fuſior iſtius loci explicatio habe-
tur.
2 9. Nempè: Rachel, vide ſuprà Geneſ. cap. 35, Ve
19. confer. & not. in a h. loc.
29. Vide, quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 42. v. 4. n. 10.
notata ſunt, confer. & Bereſchit Rabba h, loc.

num. 2 S . Vverl: 18.

prout in N π ad marginem allegatur.

1

ę Codlidl

Kerium ſal

eN. Y
—
jamin) 45
ſente ejusl
mottui.
atet euß
ſpondeo:
Sslumn
Maneat 4
lumlPer

e,
LILEB
ſert
tenn

kyuaoni

nim (dicio
loco.) p
linguvern

—
* Loci iſlius
hloc.
38. Litem in
conler. qu⸗
mentaore
deo ulurp

31. Erluſus,
fer. Pauort
1. Vel. S
ſy⸗
3¹. Nimiin
Mi, e. in
cap. 43.7.
loc.
33. rſtinti
ſire peritian
Ubiexhiben⸗
en me,quam
liae locd i

Quoniatag
eralis; ex.
lam, quam,
ſcut DhA.
itA.
uner ülom
Me,)üme.
us melt g.

,(nam)ct

TCtem) u

omniz ſt)

tuueſ ro.
Adixetoei,
lumadme.
fatet. Vertl,
ſuum metui⸗ .
tl.29, t A.
perichli. 9,

lumille,Ben. 1

zmin)
benignalacte⸗
8
tuum elle io⸗
7 15,8 16, ll.

etl.21, ei.
atao, domins
hit Rabbah. loc.
mallegnur, lbi

de, ubietiam be.
tor. .V
1 geohis hebet
etiam hit not in
i erpliegiolant.

Genel, ca. 3 ,
v h. loe.
P, 41, V. 4, M l0,
Rabba he lol⸗
emallegatu⸗

g* L.oci iſtius explicationem vide in not. aα r

cAT.XLV. GENESEOSZ. 242

jamin) apud me eſt, ego ſolatium exilllo capio ſuper matre ejus (demortua) & ſuper
fratre ejus (Joſepho;) aſt ſi ille moriatur, videbitur iſtud mihi, quaſi tres illi uno die ſint

mortui.* Verſ. 3 I. &e erit, quando ipſe videbit, quöd puer non (ſit nobücum,) morietur]
Pater ejus propter dolorem ſuum. Verſ. 32. Quoniamſervus tuus popondit pro puero]

Quéd fſi dixeris, cur ego audeam contendere 30. magis, quàm cœteri fratres mei? (re-

ſpondeo:) illi omnes ſunt extrà (nexum obligationis;) ego verò vinculé forti conſtri-
Qtus ſum (& in periculo verſor.) utſim ſeparatus 31. in duobus ſeculis. 32 Verſ. 33⸗
Maneat quaſò ſeryus tuus & c.] (Idque eamob cauſam, quoniam,)in re qualibet ego il-
lum (Benjaminum) ſupero 33., tàm quoad fortitudinem, quùm quoad bellum acmini-
Kerium (tibi exhibendumq. .

CAP. XLV.

VErſ. 1. Continere ſe coràm omnibus adſtastibus] i. e. Non poterat (oſephus)
ferre, ut Egyptii ſibi adſtarent & audirent, quòd fratres ejus pudore ſuffunde-
V rentur, dum ille ſe eis agnoſcendum præbebat. *7ꝶe Verſ, 2. Et audivit domus
Pharaonis] Domus Pharaonis, ac ſi diceret: ſervi ejus atque illius domeſtici, non e-
nim (dicétio illa π⅓) ſignificat (hic) domum ipſam; I. ſed (accipitur) veluti (in illo

loco.) Ma domus (ſeu familia, gens) Ifraëlis, 2, item: domus (ſive familia) jehudæ,

linguàâ vernaculà: maiſonade. 3. Verſ. 3. Quoniam perturbati erant] Propter pu-
dorem.

h. loc. ficuti in nan np* ad marginem alle-

h. loc. gatur, ubi vide etiam notas.

36. Litem ſuſcipere, cauſam agere, Hebr. m,

ibi exhibendum, conſideres, quocirtà amplius

confer. quæ ad Eccleſiaſt. cap. 1I. v. 2. à Com
mentatore noſtro notata ſunt, ubi idem verbum
ab eo uſurpatum eſt.
31. Excluſus, excommunicatus, Hebr. νa, con-
fer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1393. & Levit. c.
1. verl. 1. Sign. * atque Exod. cap. 2. V. 17, n.
32. Nimirum: . Sain ſeculo iſto & ⸗
Rnmi. e. in ſeculofuturo, confer. Geneſ. præc.
cap. 43. V. S. n. 14. & not, in 'an PS h.
3. Eræ ſtantior illo ſum, ſive fortitudinem ſpectes
ſive peritiam belli ſive ſervitium ac miniſterium,

* Eadem ratio etiam in notis on r ic ad-
ducitur & fuſius declaratur, conf. hic tract. Talm.
Chagiga, fel. 4. b.

** Hebr. a, in utroque MSto Erff. pro eo ha-

betur: PNa, res eadem eſt, in textu ſacto le-
gitur: 3 n.
1. Veluti accipitur infrà verſ. 16. h. cap. ubi vide
not. n. 8. confer. & not. in Pam hew h. oc.
2. Vid I. Reg. cap. 12. verſ. 21. & alibi paſſim in
Scriptura ſacra. UM
. „ „ „ „ „
3. Ita hic reddere poſſis ταπti in editione neH
S'n- & in Berolinenſi, ut & in Bibliis Buxtorf.
habetur, in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, le.
. „ „ „ .
gitur: xνα quod exprimere poſſis: mes raſes
I. e. familia mea, quæ lectio alteri illi præferenda

ex me, quam ex illo capies commodum, ſi me il
lius loco retinueris „ confer. Berelghit Rabba

videtur, in MSto Erff. 1I. habetur: r hp qued

350 GENESEOS. CAPT. XLV.

dorem. † Verſ. 4. Accedite quæsò ad me] Viderat eos (Joſephus) retrocedentes, di-
xit: nunc fratres mei pudore ſuffuſi ſunt, (quocircà ipſe) cosdem blandè ac benignè
compellavit eisque oſtendit, quòd eſſet circumciſus. 4. Verſ. 5. Propter victum] Ut
eſſet vobis ſuſtentatio (alimentum.) Verſ. 6. Quoniam bienniò iſto ſames fuit] i. e.
Præterierunt (duo anni) de annis famis. ½ Verſ 8. In patrem] i. e. In ſocium (vel
amicum) ac patronum. 5. Verſ. 9. Et Aſtendite ad patrem meum] Terra Iſraélitica-
altior eſt omnibus (aliis) terris.“ Verſ. II. Ne fortò ad inopiam redigari] (Targum
Onkeloſi habet:) ne fortè penuriam patiaris, (verbum *N) ſignificat (idem, at-
que in illo loco ) VDi. e. pauperem facit ac divitem. 6⁶. Verſ. 12. Et ecce oculi
veſtri vident] Honorem ſcil. meum & quò d ego ſim frater veſter, ac quòd ego, perin-
de ac vos, circumciſus ſim, prætereà etiam, quòd os meum loquatur vobiscum linguâ
ſanctà. * Eod. verſ. 12. Et oculi fratri mei Benjamini] Omnes ſimul (fratres) æqua-
les ** fecerat (loſephus,) ac ſi diceret: quemadmodùm mihi nullum eſt odium ergà
Benjaminum, fratrem meum, nam ecce ille non erat præſens, quando venditus fui:
ita nullum ergà vos odium in animo meo reſidet. Verſ. 14. &t ceciait ſuper colum
Benjamini, fratris ſui, & fevit] Propter duo Sanctuaria, quæ futura erant in parte (ter-
ræ) Benjamini, quorum finis erat, ut deſtruerentur. Eod. verſ. 14. Et Benjamin Rerit
*ſuper collum eju] Propter tabernaculum Schilo, quod futurum erat in portione (ter-

ræ) oſephi, cujus etiam finis erat, ut devaſtaretur. ** Verf. 1 5. Et poſte] (Nempè,)

poſtquàm illi eum (Joſephum) viderant lachrymas profundentem & quòd illius ani-
mus eſſet ergà ipſos ſincerus, locuti ſunt cum eo fratres ejus, quoniam ab initio pro-

Teddere voſſis: mes genedes, MStum 2. habet: in 'pa e h. Ioc.

NPMWn quod exprimi poſſit: mes nées, i. e.
nati mei.
† Confer. tract. Talm. Chagiga, fol. 4. b.
4. Sic & in Gur Arjeh fol. 58. col. 4. fin. habetur,
quod Joſephus fratribus ſuis dixerit: accedite ad
me apne —ee eenene i. e. ut oſtenderet eis
circumciſionem (i. e. membrum circumeiſum,)
confer. & Bereſchit Rabba h. loc uti in dpam nD
ad marginem allegatur, ubi vide etiam notas.
½† Confer. hic. tract. Talm. Avoda Sara, fol. 9. b.
5. Hebr. w, in Gur Arjeh. fol. 59. col. I. med.
dictio illa exponitur, quòd hic ſignificet: Mα.
i. e. gubernatorem, quoniam Pharao 72 o
hy i. e. faciebat omnia juxtà verba ejus (Jo-
ſephi,) confer. ſuprà Geneſ. cap. 17. verſ. 1. n. 2.
ac not. in αως n h. loc.
* Confer. Deuteron. cap. 17. v. 8. num. 18. & Deu-
ter. c. 32. V. 17. n. 77.
6. Uti 1. Samuel. cap. 2. v. 7. habetur, vide vot.

tas, confer. & tract. Talm. Megilla, fol. 16. b.
*XX Conkfer. hic tract. Talm. Megilla, fol. 16.b. pro-
ut in pom n h. loc. ad marginem allegatur,
ubi vide itidem notas. D
* Hebr. Wa nn hæc & ſequentia, usque ad:
aTü j. e, ut devaſtaretur, abſunt à MSto Erff. 2.
XX Loci iſtius explieationem vide in notis να
tpn h. loc. ubi etiam Targum Hieroſolymita-
ni fit mentio, in dicta editione an N ut d&
in Berolinenſi poſt: 2 i. e. ut devaſtaretur, ad-
dita ſunt iſta: rn a n ee een n
wy „νννρ ed ne Ja —n

ſan —y n dhw, —iyd n hnnn
Pn n e n dean dden i. e.
pto tenuitate ingenii mei videtur, obſervationem
. iſtam

4

pter
—

XX Vide hic Bereſchit Rabba. ſicuti ad marginem in
dem AD h. loc. allegatur, ubi vide etiam no-

anen ee n ee een r Pid n

N. M
pter illom 4
zi Cico
omum it
jutent. erré⸗
10lid vatici
Eoyptiorun
vetl. 18.

Vetl.19. B

lua die⸗

nutherumn

—
Sm Haſchi
Gncclum
(nempe) n
(irectione
hieleriptam
eller nilil
ſallum ellet
Demmn unam
ſohmitani,

„ Mifoptdin

1.K4. ben
4. Non: kamil
1, b. caec
1. h. cape
Conler. qur
ſunt, vide dᷣ

Hebr.

tud nn
ubi vide not
9. Dum Ia?
Vala auren 6
tabunt, uti
ſcexponun
59. col.3.
Ut & 1d Exo
1d. Vel: con
PWo cont
in rm
II Vel ue
Hebr. nn
LXar
Tiemellüyen

liettact, Tal

.

eentes, di.
a benignd
tiden It
e⸗ ni⸗ i,e,
locim (vel
1IEaeliticr
(Tirgum
1t (idem, at⸗
Et ece genl
lego, Petin.
scum lingai
tatres) equa-
ſtociumergt
enditus fui
ſiyer colun.
in parteſter⸗
Beniamin ſonit
portione (ter⸗
4] NVempe)
od illins ani.
lb initio po⸗

Pter
—

iadmarginenn in
bi vige eliamno⸗
gilae, tol, 1.b.
tol, 10 bro⸗
ginem alepatun,

nlig, Ueqe ad:
Nt à MSro Lifl.2.
le in notis o
n Hieroſolymitz⸗
N ut &
gerallaretut, ad⸗
õ
N d
82 len
1 DVö 1
n
1 n N ie.
,oblerſationem
iſtimn

CAP. XLV. GENESEOS. 351

ter illum pudore ſuffuſi erant. 7. Verſ. 16. Et rumor iſte anditus eſt in domo Pharao-
nis] (Dictio NQa hic idem ſignificat) atque Hàâ%i. e. in domo Pharaonis, notatque
domum ipſam. 8. Verſ. 17. Onerate jumenta veſtra] Frumentố. Verſ. 18. Boni-
tatem terræ Egypti] (Videlicèt) terram Goſchen, vaticinabatur (Pharao) nec ſciebat,
* quid vaticinaretur, (nempè, quòd filii Iſraelis,) tandem facturi eſſent illam (terram-
EÆgyptiorum) tanquàm profunditatem ** (ſtagni,) cui nulli inſunt piſces. 9. Eod.
verſ. 18. Pinguedinemterræ] Omnis (dictio:) Ai ſignificat D i. e. bonitatem.
Verſ. 19. Et iu mandaté inſtrulctus es] Ab ore meo, ut illis dicas: Eod. v. 19. Mad ſaci-
1e] Ita dic eis, quòd iſtud autoritate 10. mea (fiat.) Verſ. 23. Miſit ſicut hoc] i. e. Jjuxtà
numerum iſtum; 11. ſed quisnam iſte numerus fuit? (videlicèt:) decem aſini &c. *
Xx 2 FBeoeog.

* In notis Raſchianis editionis pam ne & in Be-

iſtam Raſchianam (inde proveniſſe,) quoniam de

Joſepho (hic in textu ſacro) ſeriptum eſt: & irruit
(in collum Benjamini) & flevit, duo innuuntur,
(nempe) duo Sanctuaria, idcircò fecit duo fscta

rolinenſi poſt Svnpn i. e. decem aſini, hæc

ſunt addita & parentheſi incluſa: nony e

Siyn n een wen eee een

pd en eene e eeeen n e e den
pavma n n enn gn ee, een e,
Sr ene n nee een eenee n
n rinyn te en ee arnn en den
eee we e eeee enee ee
i, e. Vult dicere (R. Salomo,) quòd dictio m&&,
quæ abundat quæque habet 2 ſimilitudinis, doce-
at, quòd nunquam (Joſephus) miſerit ei (Jaco-
bo, patri ſuo,) decem aſinos ac decem aſinas;
fed ſolum ita (hic) dicit S. Scriptura: & patri
ſuo milit in plauſtris ε i, e. conſimilibus (velæz
ſicuti iſtis) &c. ac ſi diceret: juxtà ſupputatio-
nem (vel numerum ſive ſummam) iſtam, quæ
fuit oaus decem aſinorum atque decem aſida-
rum, & nunc (explicatio iſta) rectè ſe habet, non
enim reperimus ſcriptum, niſi: & vidit plauſtra
(vid. inftà verf. 27. h. cap. ibique not. n. 2 5.)
non verò ullos aſinos aut aſinas, idque facile
eſt intellectu, (hæc annotare volui) nomine
excellentis Doctoris noſtri R. Levi zin MSto Erff.
1I. loco illorum Hebræorum, quæ paulèò ante
adducta ſunt, habentur iſta rsα eee
nN y aen ene en n e h,
i, m y i, e ne e een en
„ 9h W H enn eene eenn ee
„ pr) i. e. decem aſinas portantes (uti h. verſ.
23.e bhabetur,) cur milſerat Joſephus decem aſi-
nas? (nimirum) quoniam ſupraà ille dixerat:
feſtinate & alſcendite ad patrem meum (verſ. 9.
h. cap.)

(ſive actiones,) quæ hanc rem indicant, id, quòd
hic ſcriptum eſt, Benjamin, ſi enim non ſcriptum
eſſet, niſi ſolum: & Benjamin flevit, unum ſaltem
faſum eſſet, quod non indicaret, niſi devaſtatio
nem unam, vide declarationem Targum Hiero-
ſolymitani, nam ibi allegoricè explicatur.
7. Uti fuprà in notis Commentatoris noſtri ad verſ.
3. & 4. h. cap. habetur.
9. Non: familiam ſive domeſticos, uti ſuprà verſu
2. h. cap. dictio illa accipitur, vid. n. 1. dict. verſ.
2. h. cap. ac not. in pa np h. loc.
* Conker. quæ ad Exod. c. 2. verſ. 9. n. 32. notata
ſunt, vide & Numer. c. 2 3. v. 2 S. num. 101.
Xx Hebr. mn, reſpicitur hac voce ad verbum
iſtud =rx, quòd Exod. c. 3. v. 22. habetur,
ubi vide not. num. 33.
9. Dum Iſraëlitæ bonitatem terræ gypti, id eſt:
vala aurea & argentea Æͥgyptiorum ſecum aſpor-
tabunt, uti Exod. c. 12. v. 3 5. & 36., habetur,
ſic exponunt Rabbini, confer. Gur Arjeh fol.
59. col. 3. med. ac not. in i Moh. loc.
ut & ad Exod. c. 15. v. 22. ubi vid. n. 16.
10. Vel: conceſſione ac voluntate mea, Hebr.
mWa conſenſu meo, licentià meàâ, confer. not.
in nan rnS h. loc.
11. Vel: juxtà ſummam iſtam ſeu ſupputationem,
Hebr. α Pav, vulgata habet: tantundem,
LXX. zard za dvrd, juxtà eadem, in Junii ac
Tremellii verſione legitur: conſimiliter, confer.
hic tract. Talm. Megilla, fol. 16. b.

352 GENESEOS. CAF. XLV.
Eod. verſ. 23. De bonitate Etgypti) Reperimus in Gemara, * quòd ei miſerit-
vinum vetus, quod animo ſenum gratum eſt; expoſitio autem myſtiea eſt, (quòd
Joſephus miſerit) fabas fractas. 12. Eod. verſ. 2 3. Frumentum & panem] Sic (quoq;)
juxta Targum ejus. Eod. verſ. 23. Et cibum] i. e. Obſonium. 13. Verſ. 24. Ne⸗=
contendatis in via] Ne ſitis (nimiuùm) oceupati in ſtudio legis, 14. ne via vobis adver-

tis; juxtà ſenfum autem literalem Scripturæ dici poteſt: quoniam (fratres Joſephi)
pudore ſuffuſi erant (quòd Joſephum vendidiſſent, ideò ipſe) metuebat, ne fortè in via
contenderent propter venditionem ejus atque alter alteri exprobraret dicens: pro-
Pter te venditus fuit (Joſephus,) tu malè de illo locutus es, 17. ac nobis anſam dediſti,
ut illum odiô proſequeremur. Verſ. 26. Et quòd ille dominetur] (Vocula ◻ hic
ponitur pro:) Ni. c. quòd ille dominetur. 1 ². Eod. verſ. 26. Er de ſecit cor ejus]

crederet, animus ejus non reſpiciebat (vel attendebat) ad eorum verba; ſignificat au-
. tem

h. cap.) ideo animus ejus fuit, ur mitteret de Gur Arjeh dict. fol. 59. col. 4 circà fin. habetur:

ſetur; 15, alia explicatio: ne gradiamini paſſu amplo, 16. ne in calore urbem intre-

(Verbum n fignificat:) 1 i. e. mutatum eſt cor ejus & receſſit, 19. quò minus.

cem aſinas antè aſinos, qui poſt illas (aſinas) eò
celeriter eurrerent, (hæc audivi) ex ore R. I-
ſaaci Gerſon; videtur hæc efſe additio R. Joſephi
R. Simeonis fili', de quo vid. fuptàâ not, ad Ge-
neſ. c. 24. V. 7. Sign. †
Alii codices habent: ra in Talmud.
2. Vel: fabas frefſas, ſic nonnulli 77 Pr
vertunt: alii: placentas ex fabis confectas,

confer. Buxtorſ. Lex. Talm. fol. 480. vide S.
Bereſchit rabba ac tra cat. Talmud. Megilla, fol. J

16. uti in Smon nov' ad marginem h. loc. al-

vide & not. in moam ev, h. loc. alii Rabbini lo=
eum hunc ſic exponunt: ne angelus, qui viæ præ-

poſitus eſt, vobis iraſcatur, dum legatione ſuz

ipſe fungi non poteſt, confer. tractat. Talmud.-

Taanit fol. 10. b. prout allegatur in Dd en

ſuper Commentar. Raſchi h. loc. vid. & Jalkut
Part. 1. fol. 48. col. I. fin.

16. Vel: ne gradu nimis celeri procedatis in vias

ſcil. ne id ſanitati veſtræ noceat, nam Joſephus

metuebat, ne fratres deſiderio boni nuntii, ad

patrem ſuum deferendi, plus, quàm eorum ſa-

legantur, ubi vide etiam notas. nitati conduceret; gradus accelerarent, confer.
13. Vel: edulium, quod pani adjungitut, Hebr. not. in dmnft re h. ocr.
h, vigcde ejusd. Buxtorf. Lex. Talm. fol. x Sic verti poteſt, i legas: 5, alii exponunt,
1154. ae not. in τσ, h. loc. in editione ac ſilegatur A i. e. in ita, ſic in not. ngu
pe m ut & in Berolinenſi, poſt vocem: òè.ẽ .
1r addita & parenthelſi incluſa ſunt iſta: 72 'hnn hic esponitur.
r — -N i. e. ita legit R. Elias Miſrachi ſeu
Orientalis.
14. Vel: in docteina five traditione Talmudica,
ſie nonnulli dao i, prout hic habetur, ex-
ponunt: alii ita: ne ad res frivolas reſpiciatis in
via, dum docteinæ legis operam datis, con-
fer. Gur Arieh fol. 59. col. 4. mel.
15. Vel: à via aberretis, nam nimia occupatio
in ſludio vel contentio de quæſtionibus Theolo-
Zicis faeilè homines à via recta abducit ac Wan
Ranb vhh z., e, in periculum adducit, uti in

17. Tu linguãâ maledicâà adverſus illum uſus es,
tu eum ealumniatus es, id enim yn p' hic ſi-
gnifieat. S
18: Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 4. v. 6. n.
le. notata ſunt, vide & not. in nam me h.
oc.
19. Hebr. 17), in MSto Erff. 1. pro eo habetur:
yrn j. e. & diverſum fuit, vide Raſchi not. ad
Thren. cap. 2. v. 1 3. n. 49. & 50. confer. & not.
in pa Mo' h. loc. òM

4

( XVI
—

temn 0911
tuntlfye n

ſud
1us eſt 2, (
mnsyerhe
cupatus fue
14. Fitole
ſerat ſole
u jabli
ceſlerat.

grinſl⸗

Eil.
Bee
han

70. Conlel,
locus ille
11. Kcimi T
nt. 20 ⸗
11. Vige Jen

1. Videlice

eum comi⸗
(Prout Ra
eneh e;
dec atque
deltiones à

i,er phugt
kerumn de
tonler,&
ubi erpor
eollanda,
in Na
e7 itiſu
16,. ſoſe hun
Holkti, ided
Plaulra &
desaeree

CA. V.
el miſent
delt, (auod

die⸗ uo
erl. 1 9

vobis adyer⸗

urbemintre⸗

treg ſoſephi)
neſondinnir
dicens Prd⸗
nſim dediſi,
cnla ) hie

19,gus minns

ligniftentau⸗
tem
——
itea fin habetur:
,dlii Rabbinilo⸗
lusiqui fix ræ⸗
lam egatione lui

tractat, Talrmud.

rin Donn w

t, id & ſel e

Ntocettis n ,
t, nam Joſebus
bont nunti, 44

qm eotunm ſa⸗

Petarent, sonſet

1, li esonunt,

ſc in not. pNaN

isillum nint es ,
1yn ſon hieſ ⸗

(ap. 41, V 6, ki

in r Wr

,ptd e habetur:
Le Raſchi nor. fd
ſ eonter KAnch

CAF. XVI. GENESEOS8S8. 3 3

tem (35) idem atque iſtud, quod habetur) in lingua Talmudica: DDi. e. remit-
tunt (ſive mutant) ſaporem ſuum 20. & ſicuti (accipitur in illo loco:) quoniam nullæ
ſunt ) DN . e., intermiſſiones, 21. ſic (verba illa:) & odor ejus non D i. e. muta-
tus eſt, 22, Chaldæus vertit: & odor ejus non 3 i. e., immutatus eſt. Verſ. 27. O⸗

mnmia verba Joſephi] Signum tradiderat eis (fratribus ſuis Joſephus,) quanam in re oc-

cupatus fuerit, 23., quando ab illo (patre ſuo) ſeparatus fuit, (nimirùm) in Paraſcha-
24. vitulæ 25. decollandæ, atque hoc eſt, quod (hic) dicitur: & vidit plauſtra, quæ mi-
ſerat Joſephus, nec dicitur: quæ miſerat Pharao. 26, Eod. verſ. 27. & revixit Piri-
tus arobi] Quievit ſuper eo (iterùm) Divina præſentia, 27. quæ (hactenùs) ab illo re-
ceſierat. Veri. 2 8. Sufßfcit mibi] i. e. Satis mihi ſuperque eſt lætitiæ & gaudii, poſt⸗
quàm Joſephus, filius meus, adhuùc vivit. D

Erſ. 1. Ad Beer ſthaba] (Hic ?aim - ponitur) pro Yad Seh, e. ad
Beer ſchaba, 1. Heh in fine dictionis eſt loco Lamed ab initio. * Verſ. 1. Deo
patris ſui, Iſaaci] Debet aliquis magis honorare patrem ſuum, quàùm avum, qua-

XX 3 H pro-
20. Confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1702. ubij illa miſerit quique eo tempore, quo à patre ſepa=
locus iſte Talmudicus reperitur adductus. ratus fuit, eum illo in ſectione illa de ay i. e-
21. Sicuti Thren= cap. 3. V. 49. habetur, confer. vitula decullanda ſtuduerit, cujus in rexgenpeey a6
not. ad Pſalm. 3 8. v. 9. num. 25. vnke‿ννα1ιρ–αGâις .ρ miſerit.

22. Vide Jerem. cap. 49. v. 11.

.

27. Hebr. . de qua voce alibi dictum, Onke-

27. Videlicèt eo tempore, quo ipſe à patre ſuo, qui los vertit, quòd quieyerit ſuper eo fpiritus ſan-

eum comitatus erat usque ad vallem Hebron Gcus, Jonathan pro Spiritu Sanéto repoſuit: Spi-
(proùt Rabbini tradunt,) ſeparatus fuit, vide ritum INaa i. e. prophetiæ, quia ſecundum men-
Genel, c. 37. V. 14. & Gur Arjeh fol. 60. col. I. tem Judæorum ille prophetiæ biritasd ſacobo

med. atque not. in hari ne h. loc. . diſceſſerat propter luétum ex Joſepho amiſto con-=
24. Sive: Sedtione, Hebr. mu, jegem in certas ; ceptum; ſed redierat ille redeunte ætitià animi»
Sectiones à Judæis diviſam eſſe, notum eſt. vigd. præ aliis D. Maji Theol- Iud. Loc. 1. F. 3. P.
45. Hebr. %y, qua voce reſpicitur ad mhayn 13. confer. & cap. ſeq. 46. v. 30. ibique not. ne
i. e. plauſtra, quæ Joſephus patri ſuo miſit, cœ 33. nonnulli ex Rabbinis dicunt, quòd propter

terum de viula vide Deuteron. cap. 21. v. 3.] anathema ablatus fuerit à Jacobo Spiritus San-
confer. & hic Gur Arjeh dict. fol. 60o. col. 1. meéd. Gtus, de quo vide not. ad Geneſ. «, 37. V. 33. N⸗
ubi expon itur, quomodo Sectio i la de vitula de 77. ae not. in -t n h. loc.
collanda Joſepho applicari poſſit, confer. & not. tI. LXX. verterunt appellativè, eal zo ptae 73
in n-eri me H. loc. ac Deuter. dict. c. 2 1. v. 7. Spxs, ad piteum juramenti, ſic & Vulgata La-
n. 7. it: ſuptà verſ. 2 3. h. cap. Sign.* tina, oſephus Antiq. l. 2. c. 4 habet: 76 56αα
46. Joſe hus itaque, ex mente Commentatotts esap, ubi & ratio affertur, cur Jacobus eò vehe-
noſtri, ideò patri ſuo miſerat Hbay (quæ dictio & rit, antequàm in £ gyptum delcenderet.
plauſira & vitulas notaf,) ut i la eſſent ſigaa, qui * Confer. quæ ſuprã ad Genel, cA 2 . V. 3. . I2
bus pater cognoſegret, teyerà eſſe Joſep dum, qui] notata ſunt

CAP. XLVI.

propter (& hic acobus) ſemet figit 2, in IHaaco; non verò in Abrahamo. Verſ. 2.
Jacob,; Jacob] (Repetitio nominis) ſignificatio eſt amoris. 3. Verſ. 3. Ne metuas de-
ſcendere in Etgpptum] Quoniam (Jacobus) in anguſtiis erat conſtitutus, quòd cogere-
tur egredi extrà terram (Canaan.) Verſ. 4. &t ego aſcendere faciam te] Promiſit (hie
Deus) ei acobo,) fore, ut ſepeliretur in terra. 4. Verſ. 6. Quas acquifiverant in terra
Canaan] Sed quæ (Jacobus) acquiſiverat in P'adan Aram, ea omnia tradiderat Eſauo
pro parte ipſius, (quam ille habebat) in ſpelunca duplici, dixerat (enim,) divitiæ meæ,
extrà terram (Canaan à me acquiſitæ,) non mihi placent 5. & hoc eſt, (quod ſeriptum
reperitur: ſepulchrum) quod “N i. e. comparavi 6, mihi, (Jacobus enim) conſti-
tuerat ei (Eſauo) acervos auri & argenti, inſtar ?* i. e. cumuli, 7. ac dixit ei: aufer
iſta. Verſ. 7. Et filias filiorumſuorum] (Videlicèt:) Seracham, filiam Aſcher, 8. & o⸗

374 GENESEOS.

chebed, filiam Levi.9. Verſ. 8. Qui veniebant in KFg pptum] Pro tempore 10. vocat

illos

2. Confer. hic not. in nan νſenſus autem eſt:
quoniam aliquis patrem præ avo honorare debet 1
ides & de Jacobo hic dicitur, quòd victimas
mactaverit Deo patris ſui, Iſaaci; non verò A-
brahami;, confer. Bereſchit Rabba h. loc. uti in
D- nS ad marginem allegatur.
3. Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 22. Vv. IIn.
2 ⅝. notata ſunt, it. Exod, cap. 3. V. 4. ubi etiam
nominis reperitio habetur, conf. hic tract. Talm.
Berachot, fol. 13. a. .
4. Nempè: Cananæa, in Talm. Hieroſol. Sot. fol.
17. 3. (alleg. Job. Lighafoot. in Act. Apoſtol.

cap. 7. v. 16. p. m. 64. & ſequ edit. Lipſienſ.) ſic

legitur: ſcriptum eſt: ego aſcendere te faciam

Ay bx i. e. etiam aſcendendo, quidnam doce

tur per dy ? dicit: te aſcendere faciam atq;
omnesreliquas tribus aſcendere faciam, docens,
quòd unaquæque tribus aſcendere fecerit ſecum

oſlſa pattiarchæ tribùs ſuæ, conf. & Exod. c. 13.

Verſ. 19. ibique not. n. 58. vide & not. in e
aI h. loe. it. tra . Talm. Berachot, fol. 56.
b. & Schabbat, fol. 89. b. .
5. Vel: mihi haud conveniunt, ita hic in⸗
terpretor, in MSto Erff. I. pro τ2 legitur: 8
i. e. quaſi decentes ſeu convenientes, Jacobus e-
nim divitias extrà terram Canaan acquiſitas,
quaſi minus recteè comparatas, als kein we
Geldt (uti Judæi Germani loqui ſolent,) ſibi
haud convenire putabat, ita ex Rabbinorum ſen-
tentia hic exponere volui, confer, not in o
epam h l. vide & ſuprà Geneſ. c. 26. V,. 2. M. 3. it.
Cholin, fol, I10 1. b.

6. Vel: emi, ita verbum: , quod infrà Ge-
neſ. cap. 50. v. 5. habetur, ex mente Commen-
tatoris noſtri, vertere volui, LXX verterunt: 4
devga, quod fodi, ſic & Vulgata, confer.
Joh. Lightfoot. Hor. Talm. in Acta Apeſtol. cap.
7. v. 16. p. 6 6. edit, Lipſienſ. vid. & infrà Genef.
dict. cap. 50. v. 5. ibique not. it. num. ſequ. 7.
confer. & Geneſ. cap. 49. v. 2 1. n. 155. & Gen.
c. 50. v. 5. n. 5.
7. Reſpicitur hac voce ad verbum n'n, de quo
paulò antè, confer. ſuprà Geneſ. c. 3 1. V. 3 4. Pe.
28. & 2. Reg. c. I I. V. 4. it. Hagg. c. 2. V. 15.
bi Commentaror noſter dictionem in vel ex-=
plicat: acervum, congregationem „ ſteuti &
hic exponit: Wrnw i. e. acervos, cumulas, vide
& not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 52. b. med.
edit. Amſtelod. ubi ſcribitur, quòd omnes illas
divitias, quas Jacobus dedit Eiavo, gentes lint
reſtituturæ v 7n i. e. regi Mesſiæx, S&c.
confer. Exod. c. 15. v. 8. ibique not. n. 10 5.
8. De qua infrà verſ. 17. h. cap. de eius mira lon-
gævitate vid. D. Wagenſeil. in Sot. p. 300. n.
2., confer. & Raſchi ad Eecleſ. c. 9. v. 1 8, ubi de
Serachæ ſapientia it. in not. ad librum Prec. Jud.
part. 2. pag. 46. a. princ.
9. De hac vide Exod, cap. 2. v. I. & Exod. c. 6. V.
20. ibique not. n. 56. confer. & Numer. c. 26.
v. 2 9. & infrà verſ. 1 5. n. 16. G verſ, 2 6. h. cap.
n. 2 3. vide & not. in porp R. h. loc.
10. Vel: ratione ſive intuitu temporis, quod tune
erat, uſurpavit Moſes 1 w i. e, tempus præ-

10nS

CAL. MV.

illos Setiptura
Müe guive
Cananxo Sich
rant Sichemun
(Dinx ſorotiſi
in) Berelchit
rekert ic dcti
quæ (in congt
ſhatgih, genere
non miin trigint
inttä muros, dn
Leri in Soypt
19. Hlü kathe
i e. Wol, id
mus. Verl. 2
qurexierant
non notatſtu
lRNie.v.
Veniebatcume

quando (lſtas
niſiſeragina⸗

—
ſens el inpeke
lxeſeriſit N⸗
nint in Noyert
Gur Arjehſo.
IK. Conſer. inſi
11. Vige, qur h
13. Orriled bi
Lanheckin, kol
14. Vide tamen
GClr Aueh ol.
1 dnci prete
orore,

4 Confer hietea

0e. Allegantut
14.

I.. de int vide
n. 1

CAN. NVI.

de. Verl. 22

le metuar de⸗
lnod cogere.

Promiſit (kla
eraytinterns

liderat Hſauo
Gixitie mer,
nod ſetiptutm
nim) conſti⸗

D

tei: aufer-

cher, 1. ſo⸗
Dre 10, rocat
illos

—
quod infti Ce⸗
ente Cowpchen⸗
, fetteruat:
loata, coͤntet⸗
a Apeltol a.
inlti Genel
t num. ſege. e
l lſſ. Gen.

, de quo⸗
31. K k.
,c, 2, V 10. ⸗
8 yel 1 e⸗

6
em ,

es ills
nod onnesl
no, geneslit
Nesle, N⸗
not. l 10

eejus mld

ode 6,
Numet . l.
en 16 he .
h. loc⸗
olis⸗ guo tune

empus,
er temx ens

“
R

CAP. XLVI.

GENESEOS. 3 5

nec mirari debemus, cur non ſcripſerit (Moſes:!) &

illos Scriptura venientes, 11.

NN i. e. qui venerant. 12. Verſ. 10. Filius Canaanitidu] i. e. Filius Dinæ, quæ 4

Cananæo (Sichemo) uxor ducta fuerat, 13. poſtquàm (enim Simeon ac Levi) interfece-
rant Sichemum, haud volebat Dina egredi (ex domo illius Sichemi,) donec juraret ei
(Dinæ ſorori ſuæ,) Simeon, quòd illam ducere vellet uxorem, (ſic ſcriptum reperitur
in) Bereſchit Rabba. 14. Verſ. 15. Hiſunt filii Leæ & c. G Dina ſilia ejus] Maſculos
refert (hic Scriptura) ad Leam & fœminam ad jacobum, ut doceat te, quòd fomina,
quæ (in congreſſu) priùs ſemen emittit, pariat maſculum; vir autem, qui priùs ſemen
ſpargit, generet fœminam.* Eod. veri. I 5. Triginta & tres] Si ſingulos numeres,
non niſi triginta ac duos reperies; ſed (his addenda erit) Jochebed, 15, quæ nata eſt
intrà muros, dum (Klii Jacobi) intrabant urbem, dicitur enim: quam peperit (marito)
Levi in 5gypto. 16. nata fuit in Egypto; ſed non concepta in Ægypto. 17. Vert.
19. Eilii Rachelis, axoris Jacobi] De omnibus (aliis uxoribus Jacobi) non dicitur (N
i. e. uxor, * idque non aliam ob cauſam,) niſi quia illa (Rachel) fuit fundamentum do-
mus. Verſ. 26. Omnis anima, quæ veniebat cum Jacobo] (Nempe omnes animæ,)
uæ exierant è terra Canaan, ut venirent in Eégyptum; iſtud autem (verbum) 8e
non notat (hic) præteritum; ſed præſens: 18. Veluti (accipitur in illo loco:) velſpere il-
la N i. e. veniebat, 19. ac veluti (in illo loco:) & ecce Rachel, filia ejus, i. e-
veniebat cum ovibus, 20, quapropter accentus ejus eſt infrà 21. in Aleph, quoniam-,
quando (Iſraèlis filii) egrediebantur & terra Canaan, ut venirent (in Egyptum,) non
niſi ſexaginta ac ſex erant (animæ, uti hoc verſu habetur;) aſt ſecundo loco (nempe-
verſu

ſens vel imperfectum, quam vis illo tempore, quo de Raſchi not. confer. & ſuprà verfſ. 7. h. cap. n⸗

hæc ſcripfit Moſes Nn Jan i. e. jam anteà vene

rint in Egyptum, ſic in not. an rne & in 17. Ob hanc itaque rationem annumeratur Joche-

Gur Arjeh fol. 60. col. 1. fin.
1I. Conlfer. infià verſ. 26. h. cap. n. 19.
12. Vide, quæ panlò antè n. 10. notata ſunt-
13. Quæ ideò hic dicitur Canaanitis, confer. hic
Sanhedrin, fol. 82. b.
14. Vide tamen hac de re quæſtiones ac dubia in
Gur Arjeh fol. 60. col. I. fin. & col. 2. ubi plu-
ra circà præceptum de non ducenda in uxorem
ſorore.
* Confer. hic tractat. Talmud. Bava batra, fol. 12 3.
a. & Nidda, fol. 3 I a. prout in a h.
loc. allegantur ad marginem, ubi vide etiam no
tas.
15. De hac vide inftà verſ. 26. h. cap. ibique not.
16.: Prout Numer. cap. 26. v. 59. habetur, ubi vi-

bed filiis jacobi, qui in Ægyptum deſcende-
runt, perinde ac ſi jam anteà nata fuiſſet: coœ;=⸗
terum de Jochebed vid. & Exod. c. 2. V. I. ac cap.
6. V. 20. confer. & ſuprà verſ. 7. h. cap. n. 9.
D. Wagenſeil. Sot. p. 259. & in not. n. 11. p.
262.
* Conkfer. quæ fſuprà ad Genel. c. 3 I. V. 3 3. n. 26.
notata ſunt, it. not. ad Judic. c. 20. v. 12. n. F.
18. Vel: imperfectum, confer. ſuprà verſ. 8. h. cap.
n, 10. & n. 1I1.
19. Uti Eſther. cap. 2. verſ. 14. habetur.
20. Vide ſuprà Geneſ. cap. 29. v. 6. ibique not. n. 6.
2I. Id dicitur Grammaticis yon Milrah, nempé
vox accentum habens infrà i. e. in ultima ſyllaba,
vid. num. ſeq. 22. & ſuprà Genelſ. dict. cap. 29. V.
6. n. 4.

3756 GENESEOS. CAP. XLVI.

verſu ſequenti 27. ubi dicitur:) omnis anima domas Jacobi N&ρM1. e, quæ venit in

.gyptum, ſeptuaginta, iſtud (verbum) N ſignificat præteritum, quocircàâ accen-
tus ejus eſt ſuprà 22. in Beth, quoniam, poſtquàm eò venerant, fuerunt ſeptuaginta-
(animæ,) nam invenerant ibidem joſephum ejusque duos filios, quibus addita fuit Jo-
chebed, (quæ nata erat) intrà muros; 23. quoad verba autem ejus, qui dicit, (quòd)
gemelli fuerint nati 24. cum (fingulis) tribubus, 25. debemus dicere, quòd illi fuerint
mortui, antequàm in 5ägyptum deſcenderent, nam ecce non numerantur hoc loco, in
Vajikra Rabba (ita ſcriptum) reperi: * Eſauo ſex erant animæ & Scriptura vocat illos
QD i. e. animas domus ſuæ, 26, numeré plurali, quoniam multos Deos colebant;
Jacobo autem ſeptuaginta erant (animæ,) ac Scriptura eos vocat i. e. anima 27.
quoniam ſerviebant uni Deo. Verſ. 2 8. Ad præparandum ** antè ſe] Juxtà Targum
ejus (hæc eſt expoſitio:) ut præpararet ſibi locum & ut præmoneret, quomodo in illa
(terra) ſedem figere poſſet. Eod. verſ. 2 8. Autè ſe] Priusquâàm ipfe illc veniret, eſt
& MedraſchAggada (i. e. expoſitio myſtica iſtorum verborum:) n Aen i. e.
ad præparandum antè ſe, (nempè,) ut præpararetſibi domum doctrinæ (i. e. ſcholam,)
ut inde exiret HN) i. e. doctrina. * * Verſ. 29. Et junxit Joſephus currum ſuam]
Ipfe per ſe junxit equos currui, ut ſemet accingeret? (ſive præpara ret) in honorem pa-
tris ſui. Eod. verſ. 29. Et flevit ſuper collum ejus diu] (Particula è *) ſignificata
i. c. multum fletus, 28. ſic quoque (accipitur in illo loco?) quia non ſuper virum ponet

22. Grammarigi id dicunt. yn Milhel, quando Ertff. confer. hic tract. Talm. Sota, fol. 3.6. b. & Ba⸗
vox accentum habet ſuprà i e. in penultima ſylla- va batra, fol. 143, b.
ba, vid. num. antec. 21. 1126. Uti ſuprà Geneſ. cap- 36 V. 6. habetur, confer.
23. Id eſt: ſub ipſum urbisintroitum, vide ſuprà etiam hie not. in 'na ne h. loc.

Verſ. 7. h. cap. n. 9. & verſ. 15. h. cap. num. 15.
Contfer. & Exod. c. 2. V. I. n. 6. ac Numer. c. 3.
Na. 15. ibique not. n. 21. vid. & D. Wegenſeil.
Sot. p. 259. & p. 262. in editione a r
ut & in Berolinenſi, poſt: hadi Pa i., e. intra

muros, addita & parentheſi incluſa ſunt iſta:

ha ebx PTNT Nepn te re nn

i. e. vide declarationem Targum Hieroſolymita-

ni atque ibi invenies, unde ſitim tuam reſtingue-
re poſſis in R. Salomone.
24. Dehis vide, quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 3 5. V.
17. n. 30. & ad Genelſ. cæp. 37. V. 3 5. n. 84. no-
tata ſunt. .. . .
25. Id eſt: cum capitibus ſeu principibus tribuum,
vid. Genelſ. dict. cap. 3 5. V. 17. n. 29. confer. &
not. in nom r h. loc.
& Hebr. tRSun iſtud. & quæ ſequuntur, usque ad:
rRe N87 i. &. uni Deo, abſunt ab utroque MSt0:

27. Numero ſcil. ſingulari, uti hoc verſu 26. & ver=
ſu ſeq. 27. h. cap. habetur.

xx Hebr. a hæc & ſequentia utque ade

AN& d i. e. & Medraſch aggads, abſunt
à MSto Erff. I.
XXX Sive? informatio legis Divinæz, nimirums
quoniam in textu ſacro hic ſeriptumeſt: m
defectivè ſine ſecunda litera Vau, hinc nata eſt
iſta expoſitio myſtica, nam in verbo a ſunt
r DPN i. e. literæ (vocis:) Ani. e. lex,
ſic in not. om hic exponitur.
* Hebr. ?, in MSto Erff. 1. pro eo legitur:
m i. e. ut ſplendorem faceret, poſſes etiam
iſtud vertere, ut præpararet, nam verbum n à
nonnullisetiam exponitur: præparare, vid Bux-
torf. Lexic. Chald. fol. 69 2.
18. Sic & LXXK. juxtà Complutenſem editionem

—
gvodſg
non ponitſu
jam hic auxit
autem nonce

qud0 ſecobt

Senſusejuslit
elt )exiſtima
turo, quia te
Penedictumt
vis, non mori
ampliusdicar
74647gben
quod vos nul
loco collocat

Coniamill⸗
—

5AMrlee T N
Da ſiye Vadi
Fien i. e, din
19. Kye: adi⸗
34. ,1 0 lbi
Cicio illa Ry
Hcht nin,
Pihhhi e,a
ele: faeinor⸗
30. Rihe: mul
Ddo ti
Commentäte
34.V. 13, h
zuditzs, ſenſe
ni nune elſe
Oeczſtonem
Reecatum aug
cliid Peenen
wde
3. Felindt
luael ea⸗
terunn plura
genleilein S
ſoot Centut,
in Matth,
ilitechat,
Mabbinigad

CAr. MVI.

—.—

(quæ venit in

Ccircs accen⸗

tſeptuaginta-
ddita fuit ſo⸗
bieit, (guo)
öd illi fuerint
at hocloco, in
uravocat illos
eos colebant;
i ee dnima 17,
fartl Targam
ſommodo mnill
ltcrenitet,etk
Nrhie.
iee ſcholam)
urun ſun
nhonorempe-
nificat
tvitum ponet

—
,tol ,6.b. br⸗

hibetut, onieti
nekoe.
Fella 16. 5 er⸗

lentia Utqlead:
aagrc, 4blunt

inz, miwudns
Pumelnn
1, hinc nat
iapelbo
) mie⸗ ley,
Uitur⸗ .
,B 1oeo legſtut:
., oles enun
am vetbum mà
hauue fiͤhin.

lanedhtionem:
er

CAP. XLVI. GENESEOS. 3 57

Py quod ſignificat multitudinem 29. (ac ſi ibidem dicere v
u linem ?79. ellet:) ipſe
non ponit ſuper illum (hominem iniquitates * aucétas 30. ſuper Percan. 27 Rane⸗
iam hic auxit (Joſephus) & addidit fletum magis, quàm pro conſuetudine; acobus
autem non cecidit ſuper collum Joſephi nec illum oſculatus eſt, dicunt Rabbini noſtri

quòd (Jacobus tunc) legerit (verba illa legis:) audi. 31. Verl. 30. Moriar bac vice]

Senſus ejus literalis eſt juxtà illius Targum; 32: expoſitio autem ejus allegorica (l
eſt exiſtimaveram, me duplici morte moriturum, (nempè:) in hoc ſeculoat ue in fu-
turo, quia receſſerat à me Divina præſentia, 33. putaveram quoque, Sandum illa
Benedictum mortem tuam à me exacturum eſſe; aſt nunc, quoniam tu etiamnum vi⸗
vis, non moriar, niſi una ſolùm vice.? Verl. 31. Et dicam eir fratres mei &c.] E .
amplius dicam ei: viri iſti ſunt paſtores ovium &c. 34. Verſ. 34. 1t babiretu in “
ra Goſehen] Quà vobis opus eſt, quoniam eſt terra paſcua & ſi ei (Pharaoni) dixctitis,
uòd vos nulli alii rei operam detis, (quàm iſti,) ipſe removebit vos à ſe vos ue in ilis
loco collocabit. Eod. verſ. 34. Quia abominatio eſt Egyptiis omnis 2ater, oviu
Quoniam illæ eis (Egyptiis) ſunt numina. 35. cA

Ndt

A*ασιιτRεο i. E. fletu plurimo, in Roma- uod Jacob
na ſive Vaticana editione pro oα legitur: lranci, jud Mentmpemalmnge Abte rel G.
wien i. e. pingui, confer. Michlol Jophi h. loc. olculé ſalutabant, ficutiadhuc apud e ndo.
29. Siye: additionem, auctionem, vide Hiob. cap. populos moris eſt; hanc autem lectionem 6 e er.
34. V. 23. ibique Raſchi not. ubi ſcribit, quòd citationem: audi &c. Judæi quetidiè mhatnntina⸗
dictio illa y ſignificet nonyn i. e, additionem. Se veſpertinis precibus addunt nec eam di 1di⸗
&α Hebr. ny, MStum Erff. I. pro eo habet: are i. e. dimidiam tantum recitare debe „ vid.
Prhy i. e. anſas ſeu occaſiones, poſſes & ver- Buxtorkf. Lex. Talm. fol. 192 7. it. Ej 1 vic.
tere: favinora ſeu actiones. . Jud. c. 10. p. 20 5. & dict. c. 1 o. p ed atE-
30. Sive: multiplicatas, plures, ita Hebr. ry Sec Gur Arjeh fol. 61. col. 2 circh ſin. .conter.
roDD, uti hic habetur, interpretor, idem] nan ne h. loc. ac not. in
Commentator noſter in notis ad Hiob. dict. c. 32. In Targum ita habetur? ſi (vel quamvis)
34. V. 23. habet: n my i. e. occaſiones nunc morerer, jam ſolatium accepiſſem, 6K⸗
additas, ſenſum iſtius loci ex mente Raſchi no- quam vidi faciem tuam. Pilem, pott-
ſtri hunc eſſe puto, quòd Deus non anſam five 33. Confer. quæ ad cap. antec. 45. v. 2
Occaſionem quærat contrà hominem ‚ut ejus] notata ſunt, vid. & Geneſ. c. 4 ⅝. v. 8 1. n. 27.
peccatum augeat ac graviorem, quàm juſtitia re- Selden. desynedr. I. 1. c. 11 p. m. 24 5 edit Reli.
currit, pœnam ei imponat, ſic queque in not. "“ Hebr. ι )9, reſpicitur hiſce Verbis a 4 8.
nn nev h. loc. exponitur. cem —2, quæ hic in textu ſacro habetur vid
31. en lnod ecrareri ecenadencaz audi? nort. inDon o h. loc. VId.
Israel &c. quæ Deuteron. c. 6.v. 4. habentur, c&σ 34. Uti verſu ſequenti .
teruùm Plura de Phylacéteriis vide apud D. Wa- 34 onnexionis ecum kbe arfi . tabehaberur. arre
enſeil. in Sot. p. 397. & ſeqq. confer. & Light-noſtro hic adducitur, confer not. in yn Harore
ſoot Centur. Chorogr. Matthæo præmilſl. p. 89. h. loc. ¹ ne.
& in Matth. c. 6. v. 5. p. 294. qui itaque preces 35. Id eſt: e
illas recitat, is neminem ſalutat vel relllarat, uti AAu 2d Eod. rheor 1 nbu enneas.
Rabbini tradunt, hinc fuit, (eX illorum ſententia, 1u, n. z5. notata ſunt, Har

35⁵8

GENESEOS.

CAF. XLVII

CAP. XLVII.

Erſ. 2. Et nonnullos ex fratribus ſuis] (Nempè:) de minimis, 1. qui inter illo-⸗

erant, quoad fortitudinem, qui non videbantur robuſti, nam (cogitaverat ſe-
cum Joſephus,) ſi viderit illos (Pharao) fortes, faciet eos milites; erant autem-
iſti (quos coràm Pharaone conſſituit, nempe:) Ruben, Simeon, Levi, Iſſlaſchar & Ben-

jamin, hi ipſi erant, quorum nomina Moſes non iteravit, 2. quando eis benedixit; ro-
buſtorum verò nomina iteravit, (dicitur enim) & hoe Iehudæ (precatus, amplius di-
xit:) audi, Domine, vocem jchudæ, 3. & Gad dixit: benedictus, qui dilatat Gad,

4. ac 766 Naphtali dixit: Naphtali & c. ö. & 1 Dan dixit: Dan &c. é. ſic 720 Zebu-
lon atque 7 Aſcher, 7. hæc habet* Bereſchit Rabba, quæ eſt Aggadah * terræ Iiraéli-
ticæ; 8. aſt in Gemara Babylonica, quam nos habemus, reperimus, quòd illi, quorum
nomina repetivit Mofes, fuerint imbecilliores & quòd illos (Joſephus) coràm Pharao-

ne conſtituerit; Judæ autem nomen, quod iteratum fuit, non repetitum fuit propter

imbecillitatem (ejus,) ſed propter (aliam) rationem, quæ circà hanc rem reperitur in-
Baba Kama, 9. & in Barajetha 10. Siphre r1. diſcimus illam (rationem) in (Sectione“,

quæ

tor notarum in Spaon nev iſtud: αν i. e.

quoniam illi, ficeuti hic in Commentario Raſehia-

no habetur, refert ad paſtores ovium, qui fue-
rint eney —„bhe enn eenhn. aen
i. e. reputati coràm illis tanquàm ipſe cuhus di-

vinus, & quòd propterea Pharao illos in optima
terræ parte collocaverit.

1I. Sive: de infirmioribus & imbecillioribus, qui

non ita uti cæteri fratres, robore ac ſpecie

præſtabant, confer. hic tract. Talm. Bava kama,

2 2. a. e „ „ .* .* P* .„*
2. Vel: repetiit ſive bis nominavir; videlicèt in
benedictione, quæ Deuteron. cap. 33. habetur,

confer. not. ad Deuteron. dict. c. 33. v. 13. n.

104.
E vi4e Deuteron. dict. cap. 3 3. v. 7. ubi nomen Je-
hudæ repetitur.
4. Sicuti Deuteron. eod, cap. 33. V. 20. habetur.
5. Prout ibidem verſu 2 3. habetur.
6. Vid. Deuteron. alleg. cap. 3 3. V. 22.
7. Scilicè&t?: dixit Moſes Deuteron. cap. 3 3. V. 18.
& v. 24. .
„X Hebr. hæc & ſequentia, usque ad:

N, i. e. Gemara, quam habemus, ab-

ſunt à MSto Erff. I.

XX Hebr.- de ee,“ in MSto Erff- 2. pro his ita

legitur? Thyr re Nνα qui (ſcil. liber Bere-
ſchit rabba) eſt ex decreto Talmudico (in terra
Iſraelitica recepto.)
9. Id eſt: Aggada, quæ in terra Ifraelitica inter
lIudæos recepta fuit, nempè in Bereſchit Rabba
juxtà Talmud Hieroſolymitanum hæc habetur
expoſitio; aſt in Gemara ſive Talmud Babylo-
nico contraria ſive diverſa habetur expoſitio, quæ
hic ab autore noſtro adducnur, confer. Gur Ar-
jeh fol. 6 I. col. 2. prine.
9. Efſt is liber primus partis quartæ Operis Talmu-
dici, agens de damnis, quæ à beſtiis vel ho-
minibus alicui inferuntur, reperitur autem lo-
cus hic allegatus in Baba kama fol. 92. a. ſicuti
allegstur ad marginem in pan mnp ſuper
Comment. Raſchi h. loc.
10. Id eſt: in expoſitione doctrinali, quæ con-

ſtanti traditione recepta eſt „ Hebr. &nen, de

qua voce vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 348.
11. Eſt is liber antiquus incerti autoris, de quo
vid,. iv D & Buxtorfe Biblioth. Rabbin.
pPag. m. 3 89

̃. .

CAL. MVII.

——
gur incipit)e
nue. 4. Vetl.
oxres. Bod re⸗
Ebexediti.
gui certiztempe
EVel 9. Amine
nationis me di
eetratsnerlillic
bus, qui diſced
(abeundi ab illi,
benedixitei n⸗
aoam pluriale
üidkione 18, 20
(egis) acendeb
Verl1I. Raben
Aharuli ie.

ê”
11. Hebr. N) am
Neibrinitiali,
tefonomiiincipi
1 ¾ Hebr vm, 4
exenplai, quol
giur: Ihin, ſe
Genel. 49. V. 11
14. Nationemillan

dh.oe. Ut Kin

in ejusdemetia
14 Aliquament
1. die & autor h.
tranſtulit, Peri
e. ktadioſt e
1nac. Talm. Ben
16. Nalie laind
et. gue funn
notataſum, it

). Vel: interdun
eusue ſionis⸗
lol. 14r. ife⸗
Ke negere o

ę Go bif⸗ D

iücrem luid

CAL. XVI..

—.—

gui inter illos
ogitaretat ſe⸗

erant auteta-

alchar & ben⸗
benedinit; 10.
8, anplius di.
uidilatat Gad,
ſc 10 Lebl.
terte litaeli⸗
dilli,gnorum
cotum Pharao=
im fuitpropter⸗
n reperitorin⸗
in ectione,

Jllæ

—

Ettk 2. probisita
ii ſeil libe beſe⸗
lmmudico intetts

1a Ilratlitiea intet
berelchit Rabba
gum hec habetur

Talmnud bibj

etur expoſtio, qua

corler, Gl 4Aa

te pelis UAnu⸗
23 bellis vello-
eheritulr Autein 0.
4 tol. 91. liun
1 W A

inli, duk c0⸗.
Heby. NN, &
ln. ſol zen no
jautofis
Pbioth, Mbin

CAbP. XLVII. GENESEOS. 359

quæ incipit:) atque hæc eſt benedictio &c. 12. ſicuti (docet) Gemara 13. quam habe-
mus. 14. Verſ. 6. Viri robuſti] i. e. Qui induſtrii 15. ſunt in artificio ſuo, ut paſcant
oves. Eod. verſ. 6. Super ea, quæ mihi ſunt] i. e. Super pecora, quæ mihi ſunt. Verſ.

G. Et benedixit Jacobus] (]) hic ſignificat) ſalutationem, 16. ſicuti mos eſt omnibus,

qui certis temporibus 17. in conſpectum regum veniunt, linguâ vernaculâ: ſalüer. *
Verſ. 9. Anni peregrinationis meæ] (Dictio? b hic ſignificat:) ϑσ◻△1. e. peregri-
nationis meæ dies (ac ſi diceret jacobus:) omnibu diebus (vitæ meæ) fui peregrinus in
terra?* neclilli dies) fuerunt boni. † Verſ. 10. Ee benedixit Jacobus] Sicut mos eſt omni-
bus, qui diſcedunt & conſpectu principum, (nimirùm) valedicunt eis & facultatem
(abeundi ab illis) impetrant; quænam autem iſta (Jacobi) fuit benedictio? (videlicèt)
benedixit ei (Pharaoni,) ut aſcenderet Nilus ad illius pedes, Egyptii enim non bibunt
aquam pluvialem; ſed Nilus aſcendit & irrigat (terram;) ex hac autem lacobi bene-
dictione S. ac deinceps, quando veniehat Pharao ad Nilum, ipſe in occurſum ejus
(regis) aſcendebat 9. & irrigabat terram, (ita ſcriptum reperitur in) Tanchuma. 20.
Verſ. 1I. Rahamſes] Hæc (pars quædam fuit) de terra Goſchen. 21. Verſ. 12. Ad
os parvuli] i. e. Juxtà id, quod opus erat omnibus filiis domũs eorum.* Verſ. 13.
Xy 2 Panis

I2. Hebr. Tane en, fant bæc Parafchæ** Hebr, zen, poſt iſtud in utroque MSto Erff.
verba initialia, quæ à capite trigelimo tertio Deu. additum eſt. rue i. e. aliorum.
teronomiiincipiunt. † Confer. hic tract. Talm. Megilla, fol. 17. a.
13. Hebr. αα, ſic in Berolinenſi editione, ut & 18. Id eſt: ab iſto tempore, quò jacobus Pharao-
Exemplari, quo ſum uſus; in Bibliis Buxtorf. de ni benedixit ac deineeps, confer. infrà verſ. 19.
gitur: Anyn, ſed res eodem redit „ vide infrà h. cap. n. 30. & not. in Cmart h. loc.
Geneſ. 49. V. 11. n. 98. 19. Conker. infrà Geneſ. c. 50. v. 3. ibique not.
14. Rationem iſtam vide etiam in notis 'pan DD;e num. I. vid. & ſuprà Genel. c. 2 I. v. 30. n. 61.
h. loe. ut & in Gur Arjeh fol. 227. col. 3. circa S& c. 24. v. 17. n. 3 %.
Kn. ejusdem etiam ſuprà Geneſ. cap. 43. v. 8. n. 120. Eſt is Commentartius vagus in quinque libros
I4. aliqua mentio facta eſt. NMolis, de quo vide vud re & Buxt. Bibli-
15. Sic & autor Vulgatæ verba illa⸗ vnn Pax hic oth. Rabbin. iſtius crebtò fit mentio apud auto-
tranſtulit, perindc ac Raſchi noſter: dea i. rem noſtrum „ nempé in notis ad Exod. c. 9. v.
e. ſtudioſi, exercitati, induſtri, confer. hic] 372. it. Exod. c. 3 8. V. 8. & Eevit. c. 11. V. z. it.
tract. Talm. Berachot, fol. 6 3. b. Numer. c. 16, v. 1. & alibi.
16. Itachic Latinè vertere volui e r, con- ²1. §. His onymmusin Tradit. Hebr. h. loc. notat,
fer. quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 33. v. 1I1. n. 12. Aum nel eangttans edr m.
notata ſunt, it. not, ad 2. Keg. cap. F5. v. 15. n. Joſephus Antiq. 1. 2. c. 4. ſeribit, qudd pharao
juſſerit Iacobum unà cum ſfiliis ſuis degere in
urbe Heliopoli, hæc etiam On dicta fuit, vide
ſuprà Geneſ. c. 41. V. 45. ubi LXX. urbem On
verterunt 1„ατοπ confér. & Efai. c. 19. V.
1 8. & Jerem. c. 4 3⅞, v. 13. ibique Ralſchi not.
* Loci iſtius explicationem vide in notis an mnem
b. loc. confer. & tract. Talm. Naſir, fol. 3. a.

17. Vel: interdum, Hebr. , de qua voce
ejusque ſignificatlone vide Buxtorf, Eex. Talm.
fol. 1841. .
* Sic reddere poſſis: πÜ, prout in utroque
MStO Erff. habetur & quidem rectius, quaàm in
aliis exemplatibus, ubi legitur: N.

360 GENESEOS. CAP. XLVII.

Panis autem non erat in omni terra] Redit (hic Scriptura) ad rem priorem (videlicèt)
ad initium annorum famis. 22. Eod. verſ. 13. Et laboravit] (Verbum N ponitur)
ro &., quod notat: defatigationem, juxtàâ Targum ejus, huic ſimile eſt, (quod
habetur in illo loco:) ρ νμ%n05â1 i. e. ſicuti fatiſcens 23, eſt is, qui jaculatur malleo-
Ios. 24. Verſ. 14. Pro annona, quam ipfi emerant,] Dabant ei argentum. * Verf-
15. Defecit enim pecunia] (Vox ON notat) juxtà Targum ejus DWi. e. conſum-
Pta eſt (ſcil. pecunia.) Verſ. 17. &t duxit eos] (Iſtud: R ponitur) pro Dʒ a
i. e. & deduxit illos, huic ſimile eſt, (quod habetur in illo loco:) non erat ei i. e.
ducens, 25. item (in illo loco:) ad aquas quietum H1i. e. deducet me. 26. Verſ.

18. Annö ſecundé] Secundùm annos famis. 27. Eod. verſ. 18. Edò, quòd conſumpta

eſt vecunia] (Verba iſta h& à ponuntur pro:) N i. e. quandoquidem 28. de-
fecit pecunia & pecus atque omnia venerunt in manum domini noſtri præter corpora
noſtra.* Verſ. 19. Et prabe ſemen] Uthumum ſemine ſpargamus ac quamvis dixe-
rit oſephus: adhùc quinque ſuperſunt anni, in quibus non erit aratio 29. ac mefis;
(tamen) poſtquàm Jacobus in Æÿgyptum venerat, benedictio quoque advenit per ad-

ventum ejus 30. ac cœperunt ſeminare deſütque fames atque ita diſcimus in Toſiphta-

*

.

Sotæ.

22. Conkter. Raſchi not. ad cap. antec. 45. V. 6. vi.
de & not. in. mar h. loc.
23. Ita verbum iſtud, quod Proverb. c. 26. v. 1.
habetur, vertere volui, vid. ibid. n. 20. alii ali-
ter tranſtulerunt, confer- not. in par n— h.l.
24. Nonnulli Hebr. =, quod hic habetur, ver-
zunt: ſcintillas, alii: tela ſcintillantia.
vX Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 119. a.
25. Vide Eſai. c. 51. v. 18. ubi ausor Vulgatæ ver-
tit: qui fuſtentet, ſic idem hoc loco tranſtulit:
ſuſtentavitque eos, LXX. quoque hic verterunt:
22a] 6sꝙzd»ιooναονοεS aluit illos, vid. num. ſeq.

2 6.
26. Vide Pſalm. 23. Vv. 2. ubi Vulgata habet: e
ducavit me, I⸗XX. quoque: gge5oνρ s, alnit
me, vid. num. antec. 2 5½
27. Vel: quoad annos famis, nempé: ex quo fa
maes invaluerat, alii annum iſtum ſecundum nu-
merant ex eo tempore, quo poſt abſumptam o
mnern pecuniam SEgypiii cœ,ρant commu-
tare pecora ſua pro annona, quodque is annus
fuerit ſeptimus iniens, quoô Joſephus ſemenem
dedit gy ptiis, ſic in notis Junii ac Tremellii h
loc. confer. vetſ. ſeq 19. h cap. n. 30.
2 ⅛. Confer. quæ ſupraà ad Genel. cap. 24. V. 33.: n.

. notata ſunt, vide & not. in a rh.
oc.
* In notis Raſchianis editionis p m verba
iſta urpv'n bie Ma i.e. præter corpora noſtra, po-
ſita ſunt ſeparatim, tanquam verba textus ſacri
& explicationis gratia hæc ſunt addita: è m
Na en weeen . ) drn de
wa n dn i. e. (verba iſta:) dee rn
(poſita ſunt) veluti N DN i. e. niſi corpora no-
ſtra (ſic legit R. Elias Miſrachi) & ita (veperitur)
in editione antiqua, vide in Gur Arjeh genuinum
fenfum lectionis ſecundæ, confer. S& not. in à*
Rh. loc.
29. Uti ſuprà Geneſ. eap. 45. v. 6. habetur, confer.
not. ad Ezech. cap. 29. vV. II. n. 10. 1 I & 12.

30. Ita hic interpretor *1 . e, ad pedes eius, con-
fer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 30. v. 3 0. n. 52. no-
tata fſunt, vid. & ſuprà verſ. 10. h. cap. n. 1 8. a=
ptior ſolutio hujus objectionis, meò quidem ju-
diciò, peti poterit ex iis, quæ ſupra ad verſ. 1.
h. cap. n. 27. ex notis Junii ac Tremellii adducta
ſunt, confer. & Geneſ. c. 50. V. 3. n. 1, ac not, in
α Mo'h. loc.

1
“

CNXV
—

S0tr. 31.

(Tugum
Miern
i. te Aegui
Aiam, inte
terta Afte
ntet; diſ
ſeattibus
xtremita
1egno gj
22, Mn
mnis ictio
Cinen (ſen
Midian, 35
Gutitu (
3.panis in
.i. e
verl. 24.
ſant in don
2 Hwin

—
131. ld ekt: i
cumm, enjus
uns, ellg
Talmudici
r lc eſt: pe
Pharaonit.
inen
11. la el co
plenojure:
In on v

fol. 50, b.

733. Hebr. do
ſio, lenlus e
ſiye incolis
locaverit,
ts gyptia
1cquilita, e
ſo.. 60. b,
legaur.
) la, u einn
Vincie Koyl

Chum.

Ciceliedh)
. ponitur)
keſt, (goc
latut malleo.
n. s pei.
i. e. conſum.
1)prodony
teidie,
tme. ꝛ, Verl.

1ed Aonſun.

lnicem 29, de⸗
btater corpot
quamyris dige⸗
19, ae mells;
yenit perad⸗
in Tohiphra.
dote,

——

in M h

D w verbe
orpols noſttpo-
Verba textus ſacti
it addita: n
N)
a ila:) de
e, niſicorpora no⸗
ita (leyenitun)
uratſen genvinum
gler, & not, in dir⸗

6. habetur, conter.
n. 10, 11. & 11.

d peesejuson⸗
. N. 30. H. 1. n0⸗
h.h. ab. he 19.
, me guicem iu⸗
lopta 20 Verl. 19.
Tremelliaddutti
.3, N ,at nOn in

CAb. XLVII. GENESEOS. H 361

Sotæ. 37. Eod. verf. 19. Et bumus non deſoletur] i. e. Non fiat (humus) deſolata-,
(Targum habet:) JN N (ubi verbum ) ſignificat (idem, atque illud? ager
1. e. incultus, qui non eſt aratrò ſubactus. Verſ. 20. Et fuit terra Pharaoni]
i. e. Acquiſita ei fuit. ? Verf. 2 I. Et tranſtulit populum] Joſephus ex urbe (una) in
aliam, in rei memoriam, quòd fſcilicèt) non amplius eis (Egyptiis) eſſet pars 32. in-
terra & frequentatio 33. urbis unius cum altera, nec opus habuit Scriptura, ut iſtud nar-
raret; niſi, ut notam tibi faceret Joſephi laudem, qui fibi propoſuerat, opprobrium à
fratribus ſuis removere, ne (ſcil. £gyptü) eos vocarent exules. Eod. verſ. 2 1. Ab
extremitate termini Egypti &-.] Sic fecit (Jofephus) omnibus urbibus, quæ erant in-
regno Egypti ab extremitate termini ejus uſque ad extremitatem termini ejus.* Verſ.
22. Sacerdotum] (Dictio Q0ρ% hic ſignificat:) ¹OTi., e. ſacrificulos, 34. O⸗
mnis dictio E⸗ ſignificat miniſtrum cultus Divini, præter illas, quæ notant magnitu-
dinem (ſeu dignitatem) veluti (dictio iſta accipitur in illo loco:) i. e. princeps
Midian, 35. item: [0 i. e. princeps On. 36. Eod. verſ. 22. Satutaportio fuit ſacer-
dotibus] (Dictio Pri. e. ſtatutum hic ſigni ficat: demenſum feu) certam portionem
37. panis in (unumquemque) diem. Verfſ. 23. én] (Particula — idem eſt,) ac
i. e. ecce. * Verſ. 24. In ſementem agri] Quæ quotannis (peragitur.) Eod.
verſ. 24. Er illis, qui ſunt in domibus veſtris] i. e. Ut comedant ſervi & ancillæ, quæ
ſunt in domibus veſtris. Eod. verſ. 24. Parvulis veſtris] i. e. Liberis parvis. Verfſ.
25. Lwveniamus gratiam] Ut fiat nobis ita, uti dixiſti.. Eod. verſ. 2 5. Et erimus ſer-
Yy 3 vi

31. Id eſt: in additione ad tractatum Talmudi- media tertæ Ægyptiacæ parte habitans fuit trans-
cum, cujus inſcriptio eſt? Sota i. e, mulier decli- latus „fic in Som W h. loc.
nans, eſtque is liber ſeptimus partis tertiæ operis 34. Sie Judæi vocare ſolent ſacerdotes gentiles &
Talmudici. idolorum miniſtros, vide Buxt. Lex. Talm. fol.
X Icd eſt: per dationem frumenti comparata fuit 1052.
Pharaoni terra 5ggypti proprietatis jure, vide not. 35. Vide Exod. cap. 3. v. I. confer. hic Selden. de
in N m h. loc. Synedr. l. 1. c. 16. P. m. 357. edit. Belgic.
32. Id eſt: dominium five proprietasz fed quòd terra 36. Uti ſuprà Genefſ. cap. 41. v. 45. habetur.
pleno jure aequifita eſſet Pharaoni, confer. not. 37. Ita hic interpretari volui 7 i. e. ita atque
in nar m h. loc. it. tract. Talm. Chulin, ita, quibus verbis certa portio ſive demenſum ſi=
foi. 60. b. gnificatur, ſic ferè autor Vulgatæ: ſtatuta cibaria,
3. Hebr. us i. e. inhabitatio, incolatus ;poſſes Aquila: azaοιανιιοαο aα ruratio, ordinatio, Sym-
ſio, ſenſus eſt, quòd verteres urbium poſſeſſores machus: æρτ⁄αανùο conſtitutio, LXX. α0αN½ do-
ſive incolas mutaverit eosque in alias urbes trans-⸗ num, juxtà Vaticanum exemplar; ſecundum
locaverit, in ſignum ac monimentum, quòd ter- Complutenſe: ςατα dona, confer. hic tract.
ta gyptiaca ſimùl cum urbibus Pharaoni eſſet Talm. Beza, fol. 16. a.
acquiſita, confer. hic tractat, Talmud. Chullin, * Veluti accipitur in illo loco, Ezechiel. cap. 16. v
fol. 60. b. uti in daf ο h. loc. ad marginem 43. ubi habetur: etiam ego & i. e. ecce viam tu-
allegatur. am in caput epono, ſic in notis Raſchianis edi-
K Ita, ut etiam aee yeDN i. e. media pars pro- tionis .pan ne hic unginulis incluſum & ad-
vinciæ Ægypti includatut, populusque etiam in! ditum reperitur.

362 GENESEOS. CAbP. XLVII.

vi Pharaonis] Ut ſolvamus ei tributum iſtud quotannis, in ſtatutum inviolabile. Verlſ-
27. Et habitavit Irael in terra Rg pptiorum] Quomodo autem (dicitur, q uòd habita-
verint Iſraelitæ) in terra Goſchen? † (reſpondetur,) quòd illa fuerit(p ars) terræ Pgy=
ptiorum. *½* Verſ 2 8. Et vixit Jacobus] Cur Sectio iſta clauſa eſt? 38. quia, poſtquàm
Iacobus, pater noſter, diem obiit ſupremum, clauſi fuerunt oculi & animi populi Is-
ralitici prepter anguſtias ſervitutis, quàâ (HHraelitæ) incipiebant premi ( ab gyptiis 3
alia expoſitio: quoniam quæſiverat (acobus,) ut reyelaret filiis ſuis finem; 39. ſed is
ei clauſus (ſive abſeonditus) fuit, (itareperitur) in Bereſchit Rabba. Verſ. 29. Et 4p-
propinquaverunt dies Iraelis, ut moneretur] De quocunque dicitur approquinquatio
mortis, is non attigit dies patrum ſuorum. 40. Eod. veri. 29. Et vocavit filium ſuum
Joſephum,] (Nimirùm illum, ) in cujus manu ſita erat poteſtas exequendi. Eod. verſ-
29. Pone quæs manumtuam] Et jura. Eod. verſ. 29. Miſericordiam & veritatem]
Miſericordia, mortuis exhibita, vera eſtmiſericordia, quæ non expectat retributionem.
* Eod. verl. 29. Ne quæis ſepelias me in Eeypto] Aliquando (enim) pulvis ejus †
(terræ 5Æögypti) convertetur in pediculos, * prætereà (noluit] acobus ſepeliri in gy⸗
ptoy quoniam illi, qui extrà terram (Canaan) moriuntur, non reviviſcunt, niſi in do-
lore volutationis, 4 . quæ fit per occultas terræ cavernas ac (denique ideò nolo ſepe-
liri

. Canter⸗ hic tract. Talm. Sanhedrin. fol. 106. 2. ipſe Verò (David.) vixit 70. ( annos,) 1. Reg. d.
In notis Raſchianis editionis na ine poſt c. 2. V. I1. confer. not. in por rew h. joc.
verba iſta: hαb YaRN i. e terræ gyptiorum „ubi ad marginem allegatur Bereſchit Rabba, quo
hæc ſunt addita: ue e n HR) i. e. (veri. in libro de Hai (patre Davidis) hæc habentur ver bas
2 7.) Et eonſtituerunt ſe poſſeſſores ĩn ea] (Ver- en e e en en i eee ede
bum: urie ) ſigniſicat t i. e. poſſeſſionem. i. e, dixerunt ſapientes (Rabbini) plures, quàm
38. Hebr. wirnb, quæ vel und literà: D, vel tribus quadringentos amnosille (Hai) vixit, vid. Bereſ-h.
pbd, notari ſolet, ui hic in Sectione iſta habetur, rabb. ad hunc locum, confer. hic tract. Talm.
confer. præ aliis joh. Leusdeni Præfatio in Bi Sanhedrin, fol. 106. a. it. not. ad 1. Reg. c. 2. V.
blia Hebraica, quæ 1667. Amſielodami excuſa 1. Sign. *
ſunt, & quidem num. 3. ac ſegqq- ejusd. Præfa-* proliviorem iſtius oci explicationem gide in not.
ctionis, vide & not. in α e h. loc. DD ND h. loc.
39. Scilicèt: dierum, quando venturus eſſet Meſſias, † Hebr. â9?), in utroque MSto Erff. pro eo habe-
ſic Rabbini, confer. quæ infrà ad Geneſ. c. 49. v.] tur py i. e. pulvis eorum ſcil. Boyptiorum.
1. n. I. notata ſunt. * Qui rn gD“ i,e. reptabunt ſub corpore
A0. Id eſt: non vixit tot annos, quot patres ejus meo, ſie in notis Raſchianis editionis mhpanm mnee
ſive majores viserunt, in notis Raſchianis editio- & in Berolinenſi editione hic uncinulis incluſum
nis "non nee polſt iſta: pra M i. e. dies & additum reperitur.
patrum ſuorum, iſta uncinulis inc luſa & addita 41. Deshac mortuorum volutatione vide Buxtorf.
ſunt, nempè: es rin i re 20 r Synag. Iud. cap. 3. p. m. 3 5. & ſeq. it. Hoorn-
y Ne ee ee e een. i. e. Haa- beek coneta Judæ. lib. 8. c. 3Ze P. WM, 541. £ ſegq-
cus vixit 1 80. (annos;) Jacobus autem 147. de & notæ ad librum Prec. Jud. part. I. Pag. 142. a.

Davide (etiam) dicitur appropinquatio (1. Reg.c. princ. ac noviſſimè D. Maji Theol. Jud. Loc.
2. V. I.) Iſai (Davidis pater) vixit annos 400. 24.

AWVI
—
liti in Eoy⸗
muunei
abinitio text
re me 4
testne ekls
palo holt:
tepetimusin
Ppirationen
Vit David cur
Verl1.
Poc. jerl. 31
Mijeſteli4
erplictio ,
elh) ia lec
extitit ke, 4
Kitic⸗

———

14, en
guiinten⸗
iationis hon
gni⸗ m)
ca expiat pett
Vofum: popn
iniqnuitate, i
10r. conlet,
39, Conler. hi
nem in dop
41. Ui verfu
fer not. in d-
tubhot, fol. 1
4 3. Kielti 1. Re
not. in o
44. Adagium
dum, conlet.
Buxtorf. Le
Luc, e. 1I3.

Gur Aren

NI.
—

Gödhabitg.

ene hgr.
pophlilz.
Aoyptisz)
39. ſedis
129. Mq.
Nbinguat
flum ſiun.
Hod ver.
nenitaten
tibutionem,
dulris ejusf
lin in g⸗
4
dnolo ſepe.
iin
h. ſor.
it Rabbi, uo
nabenter vetba
ON
)plares, qvam

it, dis.erelh.

ie track. Talmn.

1.Reg. ,2 ,4,

emside innot,

go eohae.
Aoyptiorum.
nſub corpote
nis dr ee

inulisinclulum

e ide Buntott.
ſeq it. Hoomn-
n. 41,lege⸗
eol Jud, Loc.
14.

4

Hiri in Egypto,) ne Egyptii exme faciantidolumn. ** Verſ. 30. Et dormiam cum pa-

tribus meis] (Litera) iſta Vau (in verbo ρπ2 ν1) conjungitur antecedentibus, quæ
ab initio textùs (habentur, videlicèt illis verbis:) pone quæsò manum tuam ſub fœmo-

re meo 42. & jura mihi, ac futurum erit, ut dormiam cum patribus meis; tu verò aſpor-
tes me ex Egypto; nec (verba iſta:!) N& EV NA) ventenda ſunt: 5
N Di. e. dormire me fac cum patribus meis in ſpelunca, nam ecce ſcriptum eſt

paulò poſt: & aſportes me ex ⁵Ægypto & ſepelias me in eorum fepulchro, prætereàâ
reperimus in omnibus locis (S. Scripturæ,) quòd dormitio cum patribus ſignificet ex-

ſirationem; non verò ſepulturam (ſfic aceipitur in illo loco:) 22 )i. e. & dormi-

vit David cum patribus ſuis y poſteà verò (dicitur:) & ſepultus fuit in urbe David. 43.
Verfſ. 3 I. Et incurvavit ſe Qiael] (Adagium eſt:) vulpi in tempore ſuo procumbe. 44.
Eod. verſ. 31. Suprz caput lelti] Convertit ſe ( Jacobus) versus præſentiam Divinæz
Majeſtatis, 45. hinc dicunt, quòd Divina præſentia ſit ſuper cervical ægrotantis; * alia

explicatio (verborum iſtorum:) ſuper caput lecti, (nempe hæc incurvatio ideò facta-

eſt,) quia lectus ejus (lacobi) fuit perfectus 46. nec in eo fuit impius, mam ecce Joſephus
extitit rex, 47. & quamvis ille inter gentes fuenit captivus; tamen in juſtitia ſua per-

24. §. 5. p. m. 39 2. & ſeq. ratio autem, cur illi, [45. Hebr. a, de qua voce ſuprà aliquoties di-
qui in terra Iſraelitica moriuntur, dolori volu- ctum eſt, confer. infra Geneſ. c. 49. V. 4. n. 1 6. &
tationis non ſint obnoxi, à Rabbinis redditur, not. in -rmi e h. loc. it. tract. Talm. Megilla,
quia rny en 2 1h N i. e. terra Ifraeliti- fol. 16, b. MVMB è
cæa expiat peccata, idque illi ex iſto dicto probare * Et pT 1& i. e. angelus mortis eſt ad pedes il-
volunt: populus, Habitans in ea, levatus erit ab ? lius ægrotantis, ſic Rabbini exponunt, vid. tract.
iniquitate, vide Efai. «⸗ 33. v. 24., ibique Raſchi Talm. Nedarim, fol. 40. a. uti in on Nn
nor. confer. & not. in . e irν h. Ioc.
NX Conkfer. hie Berelchit Rabba', ficati ad margi-
nem in hoft mhe h. loc. allegatur-

h. loc. allegatur ad marginem.
46. Integer, purus ac caſtus, ita hic interpretor
DD., incorruptus ſcil. lectus, ex quo nullus

tubhot, fol. 11I. a. it. Naſir, fol. 65. a.
A3. Sicuti I. Reg. cap. 2. verf. 10. habetur, confer.
not. in pan re h. Ddoo.
444. Adagium iſtud indicat, tempori eſſe ſervien-
dum, conſer. Joh. Drufii Deçur. 10. Adag 2. ac
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 261 8. & Lighte
Luc. c. I 3. V. 32. P. m. 82 9. edit. Lipfſienſ. vid.

A. IIti verfu antecedenti 29. h. cap. habetur, con- †
fer. not. in hon Ne h. loc. it. tract. Talm. Ce-

ot. in

prodiit filius improbus, ſicuti ex lecto Abrahami
prodierat Ismael & ex Iſaaci thoro conjugali pro-
dierat Eſavus, improbus, vid. Lightfoot. ad Matth.
c. 6. V. 13. p. m. 301. edit. Lipf. confer. & not.
in 'na r h. loc. it. not. ad Eſai. C. 29. V.-
22. N. 34.
47. Sive: princeps, confer. quæ infrà ad Geneſ. c.
50. V. I2. n. 16. notata ſunt, vide & Exod. c. I.
v. 5. n. 7. ac not. in e n h. loc.

CGAF. XxLIIX.

364

GENESEOS.

CAb. XLIIX.

—. * 4

CAP. XLIIX.

Erſ. r. Et Adivit Joſaphe] (Nempè:) unus ex nunciis, & ecce hic textus Scri-

pturæ brevis eſt, 1. ſunt, qui dicant,

quòd Ephraim coràm jacobo ſemet exer-

cuerit in Talmud 2. & quòd ille, dum Jacobus in terra Goſchen ægrotabat, ive-
rit ad patrem ſuum in Ægyptum, ut ei nunciaret, (quòd Jacobus ægrotaret.) Eod.

verſ. I. Et accepi

t duos filios ſuos ſecum] Ut benediceret eis Iacobus, antequàâm more-

retur. Verſ. 2. Et nunciavit] (Videlicèt) is, qui nunciavit Iacobo, nec exponitur-,
quisnam (ille fuerit;) multi autem ſunt textus Scripturæ, qui ſermonis brevitate utun-
tur. 3³. Eod. verſ. 2. Et fortifcavit ſe Wrael] Cogitaverat (ſecum Jacobus,) quamvis
iſte ſit filius meus; rex tamen ille eſt, exhibebo ei honorem, hinceſt, quò dhonorem-
tribuant regiæ Majeſtati, * ſic & Moſes honorem exhibuit regi (Pharaoni, ſeriptum e-
nim eſt:?) & deſcendent omnes iiſti ſervi tui ad me, 4. ſicquoque Elias chonorem exhi-
buit regi, ſcriptum quippe eſt:) & accinxit lumbos ſuos &c. 5. Verſ. 4. Et dabo te
in cœtum populorum Annunciavit mihi (Deus,) fore, ut egrediantur ex me amplius
cœtus & populi, ac quamvis * mihi dixerit Deus:) gens ac 6. cœtus gentium, (nem-

pè iſtud:) M i. e. gens, dixit mihi de Benjamino 7. & —

In i. e. cœtus gen-

tium, ecce duo præter Benjaminum; nęc porrò natus?**? eſt mihi filius (alius poſt Ben-

jami-

7. Sive: ellipticus, vide ſuprà Genel. c. 39. V. 14. n.
17. & verſ. ſequ. 2. h. cap. n. 3. confer. & not.
in Dem N h. loc. it. traét. Talm. Bava me
Zia, fol. 87. a. & Sanhedrin, fol. 107. b.
2. Sive in docttina legis Divinæ confer. Gur Atjeh
fol. 63. col. 1. princ. ac not. in anm r h. loc.
2. Confer. quæ pauloò antè ad verſ. 1. h. cap. n. 1.
notata ſunt, vide & not. in Smam NS h. loc.
Vel: quòd ĩmperio honor ſit exhibendus, uti Cart-
FVrightus in not. h. loc. tranſtulit, confer.
& nort. in dnpm h. loc.
ℳ. Uti Exod. c. 11. v. 8⸗ habetur, ubi vide Raſchi
not. num. 23. quamvis enim Moſes certõò nove-

rit, quod etiam Pharao ad ipſum eſſet deſcenſu-

rus tamen in honorem regis nullam feeit men

tionem Pharaonis, ſicin not. N- h. loc.

Exponitur.
5. Vid. 1. Reg. cap. 18. v. 46.
Hebr. N 7 e nen deen usque ad:

utroque MSto Erft. ita legitur an ,
ban y e i. e. ecce tres; enimverò
jam anteà (Jacobo) nati erant undecim Kilii.

6. Prout fuprà Geneſ. c. 3 5. V. I1. habetur, ubi vi-

de Raſchi not.
7. Senſus iſtius loci eſt: quamvis dictio illa M'i. e.
gens, in verbis illis: gens ac cœtus gentium ex te
erunt, (uti Genel. c. 3 5. v. II. habetur,) de Ben-
jamino, qui eo tempore ‚quê Deus iſta cum Ja-

ligenda & in illo complenda; tamen duo adjecit
Deus, nempè: cætus gentium, cum itaque poſt
Benjaminum non alius Jacobo natus ſit filius, i-
deò neceſſario una ex tribubus ejus fuit dividen-
da.
X Hebr. a Nν eh usque ad: por'y i. e. ſit
pet Praon n dwhee e een en e ene

Swa an i. e. annunciavit mihi (Deus,)
de Benjamino mihique indicavit, fore, ut filii

raN i. e, præter Benjaminum, pro his in-

(ſes

cobo loquebatur, nondum erat natus, ſit intel-

dividenda, iſtorum loco MStum Erff. 1. ſic ha-

—
ſaminum,
iſtuddonum
Hec vetba!

e ecobis⸗

ego veni adte
mumſunt iſi
b. Et propen/
fliotum wee
eisnotmnenin
juxta numet

eſt, mulipli
nem leter!

7. tgodun
Utne es Eg

uepreltate

O ralcu

—
(len pollen
nucero (1¹.
hic tract, T
W Rebt. i,
gendann, ne
uſus ſum, e⸗
9. Contet. i
que Kalchi
leuro lun qn
munt autem
ſit gensac
ſeq. 10. & n
10, Nempe:
bus una cun
Geneh aleg
id fecetat en
Tisommibus
qua primo⸗
plum heted
tet, E. 2 l.
fid. ca. ſeg
II. Ha, ut du.
Pottiones in

r

jaminum, hinc) docet me, quòd una ex tribubus meis ſit dividenda, 8. nunc itaque
iſtud donum 9,. tibi largior. 10. Verſ. 5§. Quinati ſunt tibi, antequàm venirem adte]
(Hæc verba N ſignificant:) N 35 i. e. priusquàm venirem ad te, ac ſi dice-
tete ret (lacobus:) qui nati funt (tibi,) ex quo ſeparatus fuiſti à me, de⸗
ca . 1 ep 1 i. e. donec
ſentt t.8 Veni ad te. Eod. verſ. 5.: Mibi ſunt iſti] i. e.rln numero cœterorum filiorum meo-
gootibahife⸗ rum ſunt iſti, ut accipiant portionem in terra (Canaan) unusquisque pro ſe. 11. Verſ.
utet) Rod. 1 6. Et progenies tua] i. e. Si generaveris adhùc (alios filios,) iſti non eruntin numero
Atin none⸗ filiorum meorum; ſed in tribubus 12. Ephraim & Menaſſe erunt comprehenſi, nec erit
eonint. eis nomen in tribubus, quantum ad hæreditatem, ac licèt terra (Canaan) diviſa fuerit
eaemmn. Juxtà numerum capitum corum (filiorum Israèlis,) ſicuti ſcriptum eſt: ei, qui multus
) ume eſt, multiplicabis poſſeſſionem ejus, 13. atque unusquisque acceperit æqualem portio-
Whonotemn, nem, præter primogenitos; 14. attamen non nominatæ ſunt tribus, niſi iſtæ. * Verſ.
leipenn . 7. &t ego, dum veniebam de Paddan &c.] Et quamvis ego laborem iſtum tibi imponam,
wmarencit. utme (ex 5gypto) educas, quò in terra Canaan ſepeliar; ego (tamen) id officii matri
ahe, . tee præſtare non potui, nam ecce mortua eſt illa propè Bethlehem. 15. Eod. verſ. 7.
tne ndlim Qudſ: tralctus terræ] (Dictio H ſignificat:) menſuram terræ, quæ bis mille cubi-
Nium, (nemm⸗ SU L tos
t. cCrtus gen⸗ (ſeu poſteri) Benjamini comprehendantur ſub 10. it. tract. Talm. Nedarim, fol. 30. b. it. CeZ-
lius dal en. numero (12.) tribuum (Iſraeliticarum,) confer. tubbot, fol. 72. b. ac Horajot, fol. 6. b.
= hic tract. Talm. Horajot, fol. 5. b. & fol. 6.b. 12. id eſt: ſub tribubus Ephraim & Menaſſe erunt
jam⸗ Hebr. unn, ſic enim juxtà alias editiones le- comprehenſi nec peculiares conſtituent tribus,
W m H gendum, non rY, prout in exemplari,quo] confer. not. in d'pan 'ne' h. loc.
Utes; enimeld uſus ſum⸗, legitur. . .13. Sicuti Numer. cap. 26. v. 54. habetur, confer.
nlein gli, 3. Confer. ſuprà Geneſ. alleg. cap. 35. V. I1. ibi- hic R. Iſaac. Abarbenel ad Joſu. c. 14. v. 5. 1
labetc, Wdl. que Raſchi not. n. 2 1. unde huic loco ſatis ob. aui. e. Conſideratione ſecunda, fol. mihi 28.
ae d icurO lux quædam accegget. . & ſeqq. ubi plura de divilione terræ Iſraeëliticæ.
Sdolaie. 1. ²: Nempè: diviſionem unius tribus in duas; in- 14. Hi enim duplicem accipiebant partem hære-
aielenimert nuit auten veredidicnonn illam Divinam, de ditatis, uti Deuter. cap. 2 1. V. 17. habetur.
8 13 . . . * . * Ver „ 7 . 1⸗ ⸗ . .
densiha eum ſ. ſ. .i & nor.i nB e h 10 „conter. n. onnn r & in cditione Berolinenſi, poſt verba
nnm ſt ine. elian, e: ut duo flii ti duas condlituant eii. imne 7e deN i. e. niſi iſtæ, uncinulis incluſa &
mendto Aet Rlii tui duss conſlituant tri adjecta ſunt ſequentia: Pani, Pnèn ene
Pus unaà cum cteris tribubus Iraéliti cis, vide .
amiank dal d erahe em 2r, gauobus Surem van Dae een mwnen .
hmnitusſt flit,i id feccrat S aare Rachelis an ille etee. 1n7 l. e. ut auferant ſortem terræ, (dividendæ)
eins fui ciiden. . . lis, quarmn Uas præ quoad numerum nominum, tribuum & quoad
titis omnibus uxoribus ſuis maximèe dilexerat, ex . “ .
ua primogenitus erat Joſephus, ei itaque du aer ra ife 5& quoad vexilla hu-
n ſeit⸗ pllum hæreditatis, primogenito competens, Deu- “ n (tribus,) confer. infra verſ. 20. h. cap-
um ih lſe „ er. c. 2 I. v. 17. Conceſſit Jacobus, ſic Rabbini, 43. R n. 44. H L
n vwn vid. cap. ſequ. 49. v. 4. ibique not. n. 14. 15. Prout ſupra Geneſ. cap. 3 5. V. 19. habetur ,

gitmibi (Deus)

Uit, tole, u fli
(ſ

1. Na, ut duas conſtituant tribus ac duas accipiant
portiones in terra Israélitica, vid. num. anteced.

confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 22, b.

*

22

366 GENESEOS. CAP. XLIIN.

tos continet, ſicuti menſura termini Sabbathi, 16., ſecundum verba R. Moſis Haddar-

ſchan, nec exiſtimes, (dicebat jacobus Joſepho,) quòd me imbres retardaverint, qu?

minus illam (matrem tuam) deducerem eamque in (urbe) Hebron fſepelirem, nam ſic-
cum erat tempus, terra quippe erat concava & perforata, quaſi cribrum. 17. Eod.
verſ. 7. Et ſepelivi eam ibi] Eamque haud deduxi ne quidem ad Bethlehem, ut illam-
introducerem in terram *ac novi, quòd (proptereà) mihi iraſcaris; 18. ſed ſcias velim,
quòd eam ex oraculo Divino 19. ſepeliverim ibi, (nempe, ut illa auxili o eſſet filiis ſuis,
quando NebuzarAdan 20. eos in captivitatem abducet ipſique per viam iſtam 2 1. trans-
ibunt, tunc egredietur Rachel (ſtans) ſuper ſepulchrum ſuum ac plorans atque miſſeri-
cordiam (Dei) fuper illos implorans, nam dicitur: voxin Rama 22. audita eſt &c. ac
Sanctus ille Benedictus † reſpondit ei: eſt merces operi tuo, inquit Dominus, & re-
vertentur filii tui ad fines ſuos; 23. Onkelos (verba illa: VNN ) vertit: 210
NNi. e. ſpatium 24. terræ (videlicèt tantum ſpatium,) quantum uno die arari poteſt;
25. exiſtimo autemrego, quòd fuerit eis determinatio, * ut ſic appellarent (tantum-
ſpatium,) quantum fſatis eſſet uni arationi, 26, quæ linguàâ vernaculà (dicitur:) coria-

—

16. Hebr. hav byin, de quo ſpatio terræ vide; n- r) h. loc.
Buxt. Lex- Talm. fol. 2 5 S2. confer. & Ejusd. 62 I. Videlicèt: juxta fepulchrum Rachelis.
Synag. Jud. c. 15. p. m. 32 J. & c. 16. p. 36 8. ac 22. Sive in excelſo, nempè: ſuper ſepulchro, ita ex
not. in or DS*h. loc.
17. Hebr. Maa, reſpicitur hac dictione ad vocem
aa, quæ hic in textu ſacro habetur, confer. .
ſuprà Genefſ. cap. 3 57r V. 16, ibique not. n. 23. n.

„

apud Matthæum cap. 2. v. 1 9.
. . W . * . 5
r ene † Hebr. aoe hæc & ſequentis, usque ad: o)e
Ge . 2 e. i. e. ad fines ſuos, abfunt ab utroque MSto Erff.
Id eſt: byacd be da, e. ad urbem, 3. Sicuti Jeremiæ dict. cap 31. V. F6, 8& 17. ha-
quam homines incolunt, ſic in notis dho ne berur.
Rie ponRm: eren enim Rachel in terra Iſtacé-24. P. Fagius tranſtulit: ſladium, confer ſapr Ge-
itica fuit ſepulta; ſed non in urbe aliqua, ab ho⸗ neſ. cap. 75. v. 16. n. 2 7. n. 25. & n. 29.
minibus inhabitata, ſic in iisdem noti= Tel 5 rwyre ee
õ 25. Hebr. . rρν i, ſi tur in plerisq;
1. Vel: quòd id mihi vitio vertas, vel: quod mo- 5 V,ſic legitur in plerisq'
leſtè & indignè iſtud feras, quòd illam fcil. in via
ſepeliverim; adducitur autem hie à Commentato
r noſtro ratio, cur id Joſephus haud ægre ferre
debeat ccteruùm verba iſta: Dy") i. e. ac novi æx Sive: definitum quid ac determinatum ,Hebr.
. . — 42 „. .,1 ⸗ . „ 2 *
e anri vuckue ad av Ma ſepeliverim ibi, aupzy confer. quoad hanc ſignificationem Exod. c.
19. Ita hic rp-ier y verto, Græcis wame eſt! ti, Raſebi. 7· S& e. z4. V. 20, in no-
Len rie ees: ⸗ Erig. ad Roman. c. 11. v. 4. 26. Vel: uni ſulco, Hebr. ryhe mrrm, uti hic ha-
conier. ,l Sené “ 3. Vv. 14. n. 23. it. Levit. petur, confer. Buxtorf. Lex. Talm fol. 837.
c:9. v. 1. ibique Raſchi not. n. 5. vid. & Namer. ſeq. ubi vrm putat verti debere: firigilem,
. pectinem.

VN i e. telra, ut ſenſus ſit: quantum terræ ara-
ri poteſt, vide not. in =nns mneow, con-
fer. & Eſaĩi. cap. 5. v. 10, ibique Kaſchi not.

C. 1 I . V. 8.
20. De quo vid. 2. Reg, c. 2 5. V. I I. confer. not. in

day

mente Raſchi hic vertere poſſis, quod Jerem. c.
31. Verſ. 1 5. Habetur, aliter loçus iſie exponitur

exemplaribus / nonnulli codices pro dhhabentz

tum effer 1 I
Hpti) Volui⸗
an ſucurumm et

er Mlenale

ſtenderateil
loravit ſole

*

nnilloſſacob
nedan H
ſuper hrechia

mum conec
jndoxetamin

Hhon lonin

—¶—
† ie reldere pe
AN
NNruod
4A Se n
is DrN
loc⸗ enoritun
2). Vdeebd,
ctefum ſetbe
Aqur ſeguunn
gro Alato abl
4 ¼ Hebr. d
27. n. 27. 00
zi it cap ſec
h, loc.
29, Mimithn: 4
zmn Achab,
efiamtaind ad
ngyptize
ſceptl &propnt
quum minns
juxta Rabbine
Genderat aco
dis & inſtrume
conlet. not, 1
ſoma, ſol. 1½.

3. Vel: pekiſtu

nolkni vertere
ie Ghe inicto!

CANII.

—
gwerint, Jr
kem, uamſic⸗
m 1). Lod,
lem, Ntillam,
dſcis jelim,
elleiglits ſuis,

lam 11. trans⸗

dtque mileki⸗

Vertit: J .

ie atart Potelt
ent (tantum.

icitun.) (Oria⸗
—

rlepulchro, ter

, quoc erem t⸗

Cusiſte erponr

Usque ad, Deen
oque Mofo Eiff.
V 10, &17, h.. ff.
19. Hebr. vide, quæ ſuprà ad Genel, c. 47.v.
coner ſupt G.

ſ(Sn. 19.

kegitur in eit;
es Pro D) hudent:
antummterrz r
wed, con⸗

1e Kachinot.

mminatumn, Heb.

leationem xod c.
34. ,10,1n no⸗

Pre, btibiehg-
Tahn foh. 17 &
edere: Kniglen,

r

CAP. XLIX. GENESEOS. 367

— .

da, f veluti (Rabbini) dicunt: A) 1. e. ara atque itera, ** item (in alio loco ) quan-

tum effert vulpes NOD ◻ͤ i. e. ex agro arato. 27. Verſ. 8. Et vidit Nrael ſilios Jo-
ſophi] Voluit (Iſrael] benedicere eis; ſed receſſit ab eo præſentia Divina, 28. quoni-
am futurum erat, ut Jeroboam & Achab ex Ephraim egrederentur, ac chu ejusque ſilii
ex Menaſſe. Eod. verſ. 8. Et dixit: quinam ſunt iſti?] Undenam egrefſſi (ſive nati)
ſunt iſti, 29 qui haud digni ſunt benedictione? Verſ. 9. In 30. iſte] (Joſephus) o-
ſtenderat ei (Iacobo) literas deſponſationis & inſtrumentum matrimoniale 31. & im-
ploravit Joſephus (à Deo) hac in re miſericordiam, tunc (iterùm adveniens) requievit
in illo (acobo) Spiritus ſanctus. 32. Eod. verſ. 9. Addar quægss illos ad me, ut eis be-
nedicam] Hoc eſt, quod dixit Scriptura: & ego incedere feci 33. Ephraim, accepi eos
ſuper brachia ſua, 34. id eſt: incedere feci * Spiritum meum in jacobo propter Ephrai-
mum, donec acciperet illos *ſuper brachia ſua. Verſ. I I. Non exiſtimaveram] Non
induxeram in animum meum, ut cogitarem, quòd faciem tuam amplius viſurus eſſem,
NHbp ſignificat cogitationem, veluti (accipitur in illo loco:) affer conſilium ſuſcipe
N Hi. e. cogitationem. 3 ¾½. Verſ. 12. Er efeino⸗ Joſephus] Poſtquàm oſculatus
2 à2 erat

*.

—

3 1. Sive: dotale, Hebr. moDo Ww, cœterum quo.

1Rie reddere poſſen O) Samng icl, 2. hahe modo a à &adiffeiat, vide D. Wagenleil.

O . . 17 . 11 . 4
Se quod exprimi poſſet: charrüe. Sot. p. 55 I. n. 2.
AxX 81

c AN A e r ee agium Ralchi ſ 32. Qui ab illo ob tationem, paul ante verf- 8. n.
tis pa mou ſuper Commentanumm Kalc 2 8. Gictam, receſſerat conf.not: ad Hoſe c. 11. v. 5
loc. exponitur a* i e. ra al 2n. 10. 3.
„y; 1 .Talm. fol. 1093. SS ⸗ H .
27. Vide eund- Bar in o⸗ Crunr eet⸗ 23) 33. Vel: deduxi, Hebr. maen uti Hoſe. c. 11. v. 3.
cœtena verba iſta: (On el05 Ver . . „habetur, ubi vid. n. 6. & 8. penitur autem abi-
S quæ ſequuntur, us que ade NA dnI. e. cx 4

nitio verbipro: Lxx. ibidem verterunt: cvvsεo†àο
3 4 Erff. 1. . . e 93-
gro arato, abſunt à MSto

α, unà pedes contuli,verus interpres tranſtulit
colligavi, confer. Michlol J ophi ibid. vide & Ex-
od. cap. 14. V. 2 0. num. 6 5.
34. Vid. Hoſe. dict. cap. 11. w. 3. ibige not. num.
8. & num. 1I4.
* Vel: deduxi Spiritum meum, ut quieſcat ſpiritus
. . meus in lacobo, ſie locum iſtum explico, conſe
. „* uit fœmi- 7 et. 2.
etiam tacité ad Joſephi uxoretn, quæ a 6 antec. 33 h. verſ. & not. ad Hole. c. I1. v. 3.n
na ,.gyptiaca, ex quà, utpotè alieniga, filii iſti iu . n.
ſrepti & prognatirrant: done aunrn ex Hebr. drobt ) ſic in Bibliis Buxtorf. legitur
quàm minus legitimum hic à lſeer lole Zs 0. ut & in exemplari Hebræo, quo uſus ſum; ait in
juxtà Rabbinorum Eeatennian dei . nſatio. editione an nov habeturz mν y , e. quo-
ſtenderat Jacobo, patri ſuo, niale Kabhim. niam accepit illos.
is & inſtrumentum matrimoniale, lic . 1 7,. J: :
9 er. not. in na reS h.loc-it. tract. Talm.] 3 5. Ita hic dictionem iſtam, quæ Eſzi. c. 1 6. v. 3.
con r 13 t habetur;ex mente Raſchi vertere volui, alii ibi-
Jora. Pr iſnd, ita ew mente Commentatoris dem tranſtulerunt: fac judicium, confer. not. ad
3 noſtri vertere hic volui na, alii tranſtulerunt: Eſai. dict. c. 16. V. 3. n. 4.

hic ſive in iſto loco.

27. n. 27. notata ſunt, confer. & verſ. ſeq. 9. n.
3 2. it. cap. ſequ. 49. verſ. I. n. 2. ac not. in *
en h. loc. it. not. ad Hoſe. c. 11. vVerſ. 3. n. 9.
29. HMimithsn: filii tui, ex quibus naii ſunt Jerobo-
am & Achab, ut & jehu ejusque filii; reſpicitur

368 GENESEOS.
erat illos (Iacobus,) abſtulit eosdem Joſephus è gremio ejus, ut poneret illos, hunc qui-
dem ad dextram; illum verò ad ſiniſtram, ut (Jacobus) manus ſuas eis imponeret 36.
illisque benediceret. Eod. verſ. 12. Et ineurvavit ſe in faciem ſuam] Poſtquàm (Jo-
ſephus) retroceſſerat à facie patris ſui. Verſ. 13. Ephraimum dexträ ſuâ ad ſiniſtram
Vaelis] Is, qui ad alterum venit, dextram ſuam habet versùs alterius ſiniſtram; (Jo-
ſephus) autem id eò animéò fecerat, ut primogenitus eſſet è regione dextræ conſtitutus

ad benedictionem. Verſ. 14. Intelligere fecit manus ſuas] Juxtà Targum ejus: (ver-

bum ν exponitur:) ) &. i. e. prudenter egit, 37. (ſenſus eſt:) prudenter ac
ſapienter manus ſuas ita direxit (acobus) ac datâ operàâ, nam probè noverat, quòd Me-
naſſes eſſet primogenitus nec tamen ei impoſuit dextram ſuam. **. Verſ. 16. Angelus,
qui vindicat me] i. e. Angelus, qui ad me mitti ſolet in anguſtiis meis, veluti ſcriptum
eſt: & dixit mihi angelus Dei in ſomnio: Jacob &c. 3 8. item: ego ſum Deus Bethel.
39. Eod. verſ. 16. Benedicat pueris] Menaſſi ſcil. & Ephraimo. Eod. verſ. 16. &

piſcium more multiplicentur] i. e. (Multiplicentur) ſicuti piſces iſti, qui creſcunt & mul-
tiplicantur, nec oculus malignus invidet eis. 40. Verſ. 17. 6& ſuſtinuit manum patris

ſui] i. e. (Ioſephus) elevavit illam de capite filii ſui eamque manu ſua ſuſtinuit. † Verſ.
19. Scio, ſili mi, ſeio] Quòd iſte (Menaſſes) ſit primogenitus atque etiam ipſe erit in-
populum ac magnus evadet, nam Gideon ex illo egreſſurus eſt ac Sanctus ille Benedi-

ctus faciet miraculum propter ipſum. Eod. verſ. 19. Veruntamen frater ejus minor

major erit illo] Quoniam lehoſchua ex illo naſcetur, qui dividet terram (Canaan) ac
docebit Iſraelitas legem. Eod. verſ. 19. & ſemen ejus erit plenitudo gentium] i. e. U-
niverſus mundus implebitur, quando fama ejus (Jehoſchuæ) illiusque nomen egredie-
tur, dum ille ſiſtere faciet Solem in Gibeone & lunam in valle Ajalon. 4. Verſ. 20.
In

CAbp. XLiIX.

36. Hebr. 7, confer. Numer. cap. 27. v. 4 3. &
Deuteron. c. 34. v. 9. cœtetum de ab ſive
Xιιοραια manuum impoſitione vide plura
apud Buxt. in Lex. Talm. fol. 149 8. & in notis ad
hbrum Prec. Jud. part.,2. pag. 2 5 4. b. fin-
* Hebr. upop, in MSsto Erff. 1. pro iſto legitur:
Ta on i. e. propter honorem (patris lui.)
37. Sic cam P. Fagio verbum Chaldaicum vertere
volui, EXX. juxtà Vaticanam editionem verte-
runt: Sszαnαι, alternatim, juxtà Coinpluten-
ſem: éaXαπιαι 1. e, commutans manus, ſic &
autor Vulgatæ tranſtulit, confer. hic tract.
Talm. Menachot, fol. 93. b.
*X Fuſionem iſtius loci expoſitionem vide in not.
—N h. loc.
3 9. Sicuti ſuprà Geneſ. c. 3 I. v. II. habetur, con-
fer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 118. a,

39. Vide Geneſ. dict, cap. 3 I. v. 13. conter. &
not. in ν ν Rh. loc.
40. Sive: noxam eis infert, vel: in illos vim ſuam
exercet, confer. hic D. Wagenſeil, Sor. pag. 76 1.
G 763. n. 14. ac p. 766. n. 17. & 19. ubi ratio
adqucitur, cur oculus malignus eis non ſitno-
cumento, nempè quoniam epy p
i. e. aquæ illos (piſces) obtegunt, hinc fieri di-

cunt Rabbini, ut in tantam illi multitudinem

ac magnitudinem excreſcant, confer. cap. ſequ.
49. v. 22. N. 179. & Exod. c, 30. v. L2. ibique
not. n. 18. it, ttact. Talm. Berachot, fol. 20. a.
& Sota, fol. 3 6. b. it. Bavs mezia, fol. 84. a. &
Bava batra, fol. 11 8. b.
† Confer. hic tract. Talm. Menachot, fol. 37. a.
41. Sicuti oſuæ cap. 10. v. 12, habetur, vide not.
in

r r f e

CA.. WII

an bentlit
Ctione eoru
ſeuti Pphra
ione ſuaa
gecicatione
tus elis ci

ſeyeliatis;

Phi, goe⸗ e
uham ip;
fecerant iki
tAemet col
crto vetbot
.li ejusſon

les (ignifica

Partentlhii

hoſtesmeos

i,e, Partem,

(in iloloco

—,
in Don
dara, dl. 2)
11. Cohlet g
notata ſunt,
not. conler,
4)3. Vide Num
hienot. in
44. De qua vie
conſer. & e
45. Uni Joſuæ
notzæad librt
ac dot, in

466, Coritt. qn

47. nOlat ſ
loe.

Hebr. urt

Noad ie,
Verba infrz e
MSto Liſt. 1
DIt Loci iſtius
A h. boe.
4,7 NMhn .

CAN.

oe hunequi.

mponetet ;6,

lrin⸗

niſtram; (o.

e conſtitutus
neſus: er.
Prudenterac
tah qv0d Me.

eluti Ciptum

Deus Bethel.

k vetl. 16. 6.

Llcunt &mol.
Manum atris

inuit. Vetl.
nibſe eritin.
ille Benedt.
ber enus ming.

1 (Canaan) c

ten i,e. A.
men egtedie.
1. Vetl20,
hH

—

F. 13. (onler. N

in illosvim Gam
eil Sor, ,761,
& 1 0 bbi tatig
3 eis von ſino.
bine beri di.
li multituditem
cobket, 20, egun.
0. V. 12. bbique
Achot, fol. 20,4.

hot, fol. 37. 4.
abetur, ilen,⸗

in

CAv. XLIxXI.

46. Confer. quæ paulò poſt eod. hoc verſu 2 2. n.

Sxx Hebr. - hæc & ſequentia, usquead: Aaana

GENESEOS.
In te benedicet IGrael] i. e. Is, qui filiis ſuis benedicere vult, 42. benedicet eis in benedi-
ctione eorum (Ephraimi ſcil. & Menaſſis) ac dicet aliquis filio ſuo: conſtituat te Deus
ſicuti Ephraimum & Menaſſem! Eod. verſ. 20. & poſuit Ephraimum] In benedi-

Gione ſua antè Menaſſem, ut præferret illum (Ephraimum) quoad vexilla 43. & quoad
dedicationem principum. 44. Verſ. 22. Er ego dedi tibi] Quoniam tu labore occu-

369

patus eris circà ſepulturam meam, (ideò) ego quoque dedi tibi poſſeſſionem (agri) ubi
ſepeliaris; ſed quænam eſt iſta (poſſeſſio?) nempe Sichem, diciturenim: & ofla Joſe-

phi, quæ deduxerant ex Egypto, ſepeliverunt in Sichem. 4 ½. Eod. verf. 22. Partem
unam ſuprà ſratres tuos] Ipſa (urbs) Sichem erit tibi pars una 46. præcipua præ fratri-
bus tuis. Eod. verſ. 22. In gladio meo & arcu meo] Poſtquàâm Simeon ac Levi inter-
fecerant * viros Sichem, omnes vicini eorum (populi) congregati ſunt, ut eis (Sichemi-

tis) ſemet conjungerent; ſed Jacobus arma bellica contrà illos ceperat; ** alia expli-

catio (vetborum) & De 47. (nimirùm hiſce ſignificatur) primogenitura, dum-

filii ejus (oſephi) duas accipient partes; notat autem DO partem, eique multæ ſimi-

lIes (ſignificationes) habentur in S. Scriptura, (veluti in illo loco:) dividam i. e.
partem, 48. item (in illo loco:) pones illos D i. e. partem, 49. (ut ſenſus ſit:) pones
hoſtes meos coràm me in partes, 50. item (in illo loco:) in via 51. interficient Pe
i., e. partem, (ut ejus ſenſus ſit:) unusquiſque partem ſuam (interficiet,) ſic quoque-
(in illo loco:) ut inſerviant ei O i. e. parte 52. unà. Eod. verſ. 22. Quam tuli de
U 22 3 manu

verſ. 22. & not. in nan mev h. loc. confer. &
tract. Talm. Bava batra, fol. 12 3. a. & b.
4 8. Ita ex mente Commentatoris noſtri hic vertere
volui illam vocem, quæ bſalm. 60. v. 8. habetur,
LXX. ut nomen proprium tranſtulerunt: izscea,
ſic & Vulgata Latina: Sicimam.
49. Lic juxtà Raſchi mentem hic vertere volui,
quod Pſalm. 2 I. v. 1 3. habetur, alii? humerum,
nonnulli: tumulum, uti Junius ac Tremellius,
tranſtulerunt, confer, & Michlol Jophi h. loc.
& not. ad Pialm. 109. verſ. g. numm 7.
50. Nempè: ut fugiant ac diſpergantur; vel: uti
Commentator noſter ad dict. Pſalm. 2 I. v. 13.
notavit: ut dividant Iiraelitæ inter ſeſe divitias
gentium. W M
51. Vide Hoſeæ cap. 6. v. 9. ibique not. n. 1 ½.
a) i. e. in gladio meo & in arcu meo, quæ alii ut nomen proprium verferunt: ad Siche-
vVerba infrà eod. hoc verſu habentur, abſunt à mum, confer. & ibi not, ad Michlol Jophi.
MStO Erff. 1. 52. Bic hoc quoque loco ex mente Raichi vertere
XXX Loci iſtius explicationem vide in notis npe volui, quod Sophon. cap. 3. v. 9. habetue, L XXN.
Senon h. loc. W tranſtulerunt: 7απ 6 Goνo ις, ſub jugo uno,
47. Id eſt: pars una, vide num., antec. 46. h. 1 DUMUe alii:

in pon rne h. loc. it. tract. Talm. Avoda
Sara, fol. 2 5. a.
42. Confer. quæ ſuprà ad Geneſ. c. 26. V. 4. n. 6.
notata ſunt, vid. & Numer. c. 5. v. 2 I. ibique
not. confer. & not. in par DW h. loc.
4 ⅞. Vide Numer. cap. 2. v. 1 8. 19. & 20, confer. &
hnic not. in e . h. loc.
44. De qua vide Numer. cap. 7. v. 49. & v. 54.
confer. & verſ. 6. h. cap. Sign. ?
45. Uti Joſuæ cap. 24. v. 32. habetur, confer. &
notæ ad librum Prec. Jud. part. I. p. 43.a. princ.
ac not. in o h. l1oůc.

47. notata fjunt, vide & not. in = o r h.
loc. S

GENESEOS.

manu Ameorrhaæi] i. e. De manu Eſavi, qui faciebat opus Amorthæi; alia explicatio
(nominis DNquò Eſavus hic vocatus eſt.) quia is venabatur patrem ſuum DN
i. e. verbis oris ſui. 5 3³. Eod. verſ. 22. In gladio meo & inarcu meo] (Intelliguntur-

hic) ſapientia * ejus (Iacobi) illiusque preces. 54.

CAP.

XLIX.

Etſ. 1. & annunciabo vobis] V oluerat (Jacobus) revelare (ſliis ſuis) finem, 10
ſed receſſit ab eo præſentia Divina 2. & incepit proferre alia verba (ſive alias
res.) Verſ. 3. Initium roboru mei] Hæc fuit gutta ejus prima (ſeminis,) quo-

niam non viderat (Jacobus) ſemen 3. ætate ſua. Eod. verſ. 3. Roboris mei] (Dictio

en ma ſignificat:) ) i. e. roboris mei, veluti (accipitur in illo loco ) inveni
mihi †& i. e. robur, 4. item, (in illo loco⸗

)propter multitudinem Q roboris,

alii: humero uno; in Michlol Jophi exponitur
m& aia i. e., uno corde vel unanimiter, ſic &
in notis Junii ac Tremellii ibidem explicatur.
53. Vide, quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 25. V. 27. n.
g4. & Veri. 2 8. ejusd. cap. 2 5. n. 9 I. Motata ſunt,
confer. & not. in τ H — h. loc. 4
X Conſer. hbic notæ Raſchianæ editionis new
an, ubiia additionibus, quæ ibidem unci
nußis incluæ ſunt, ſcribitur, quod verba iſta:
in gladio meo & in arcu meo, non poſſint intel 3
ligi de gladio Simeonis & Levi, rationes vide
bidem, Hebræa ibidem ſic habent: n Pyn
i myne e mene d en en ann
n e ne en ee nen we
rr byO rnn ere e ee ee n nene⸗
Saa n Pyr, ,ih en eeee nn 7
en e en er dem Drva
pN n en en Pyreh z. e. vide in R. Elia
Miſrachi, qui ſcripſit, quod id non poſſit exponi-
de gladio Simeonis ac Levi, nam ecce ipſi non
fecerant (iſtud) cum illius (Jacobi) conſen-
ſu, ipſe quippe illis propterea iratus eſt, ideo
pro tenuitate ingenii mei videtur mihi, quod i-
ſtud hoc modo de illis non poſſit exponi, nam
quænam erit ratio, ob quan, ille (Jacobus) eam
daret Joſepho, quoniam illam acceperint Sime
on & Levi in gladio ſuo & in arcu ſuo? nonè

contrario per hancrationem debuiſſet potius dati!

Simeoni & Levi, quam Joſepho? idque accu-
ratè (dictum eſt.)

54. Ad Deum fuſæ, confer. Gur Arjeh fol. 64. col.

1. in fin. juſtorum arma ſunt preces, vide not- in
pD NRD h. loc.

I. Hehr. o nè& ſcil. i. e. dierum, ita ad-
ditur in Peſachin fol. 56. a. vid. Lightfoot. in

Matth c. 6. v. 13. n. 2. pag. 2n. 301. edition.
Lipſienſ. & not. in non enev h. loc. Rabbini an-
tem perſinem dierum intelligunt adventum Mes-
ſiæ, confer. quæ ſuprà ad Geneſ c. 47. v. 2 8. n.

39. notata ſunt, item: Lightfoot. in Matth.c. 12.

V. 32. p. 35 1. Edit. Lipi.
2. Vel: donum propheticum, ſive Spiritus S.
Hebr. ανaν, vide, quæ dehac voce ſuprà ad Ge-
neſ. cap. 45. . 27. D. 27. motata ſunt, confer. &
cap. antec. 48. V. 8. n. 2:. .
3. Id eſt: non paſſus eſt uxum ſeminis, Hebr.
de quo vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2127.

intelligitur autem hic, quòd Jacobus ſemen non

emiſerit; fed corpus eius omni tempore à pollu-
tione purum ſervatum ſit, donec ille matrimo-
nio jungeretur, confer. hic Bereſchit Rabba ac
tractat. Talm. Jevammot, fol. 76. a. uti in

CAP. XLIX.

DPDe nB h, loc. ad marginem allegantur,

ubi vide etiam notas.

4. Ita hie ex mente Commentatoris noſtri vertere
o-⸗

,☛

“

CAN. II.

ſeiten lallbin

it] e.

(ue hichabet

relintufri
ſcat teggum)
uenamtibi .
(Dicko) rio-

gnonialnteki,

Foc. vetl. 4

(ecerboinl

(lniſi enn

Drine, 15, gl

Polkentimm.

l — —
Volui diciionen
habetur- LAX.
emn, Aulnius a
tor vertit: idol
dice Malorerhie
imendoum ſigniſi
.1 lai.c,
Pbi Nibilemp
exiſlimat,
ſ. Fye: XKilid ,
. Vide Blti, di

1f,V. 16, Ud.

Meer. Jud, part
ON l e,e

7, Nide, gue fupt

Dokata fank.

4 h. Uti necre olen

ſaetzit ecesa⸗

2, Mam ſoni prin

grumn emreann
z1. ibique not,

meiliinot. k o⸗

10, lr hic ex men

deſ iKam verten

10, habett, .
itucinem ſ
II. Caliilapercl
ſaln lecpenti.

n cAb. XLIX.

un . item (alio in loco:) & cui non ſunt H& i. e. vires. ⁶. Eod. verſ. 3. Excellentia di-
nellgumr Seitalte] i. e. Debebas eſſe excellentior fratribus tuis in Sacerdotio, 7. (dictio Ad&,
quxæ hic habetur, ſignificat:) HNW üe. fublationem manuum. 8. Eod. verſ. 3. At
excellentia fortitudinis] i. e. (Excellentior eſfe debebas) in regné, 9, vocula hic ſigni-
ficat regaum) veluti (accipitur in illo loco:) & dabit 1 i. e. regnum 10. regi ſuo; ſed
quænam tibi cauſa fuit, ut hæc omnia perderes? I1. Verſ. 4. Rapiditas ſicuti 4quæ]
(Dictio) r feſtinationem (ſfive celeritatem notat, 12. ac ſi dicere voluiſſet Jacobus:)
Gigfnen quoniam feftinàſti oſtendere iram tuam, veluti aquæ illæ, quæ celeriter currunt, ideò
e (HMeili Eod. verſ. 4. Non ezcelles] i. e. Non extolleris, 13. ut auferas omnes iſtas prærogativas,
leninis)qro. (facerdotium ſcil. & regnum;) quæ tibi debebantur; 14. ſed quænam fuit iſta feſtina-
mei) (Dido tio, quâ feſtinàſti? Eod. verſ. 4. Quoniam aſtendißi ſtrata batris tui, tunc polluiſti] i. e.
oco:) inei (Profandſti) eutn,* qui aſcendit ſuper ſtratum meum, 15. (videlicèt) nomen præſentiæ
N wbo, Divinæ, 16. quod ſuper lectum meum aſcendere folebat, (dictio) 1 eſt nomen re-
„ien (Qubſtantivum &) ideireò accentus ejus eſt ſuprà 17. ac tota punctata eſt accentu) Pa-

——
ho? idquecn-

trjen fol 54 col.

eces,pide gotin

dierum, ita ad⸗
6s. Lightoot in
Mn 30 1, edition.
loc. Nebbiniau⸗
Ntadzentum gües⸗
1cA.V. 1 , n.

t, in Match .12.

ſive Soluitus 8.
yoce ſupraad Ge⸗
ta ſunt, conler. &

ſeminis, Hebr.
Talm., kol. 2117.

1cobuslemen non

lempote poll⸗
onecille matrimo-
kereichit Rabba a
01. 756, 2 kli in
zinen Alegantut,

lis noſtti gerten⸗

7. Vide, quæ ſuprâad Geneſ. cap. 2 5,V. 31. n. 106.

g. Uti facere ſolent ſacerdotes, quando peragunt

tach,

volui didionem illam, quæ Holeæ c. 12. v. 9.
habetur: LXX. tranſtulerunt: Aradrv, requi

em, Junius ac Tremellius: opes, Vulgatæ au
tor vertit: idolum, qui pro N (uti hodiè in co
dice Maſorethico habetur) legit &, quæ vox
imerdum ſignifisat: idolum, vid. I. Samuel. 15.

v. 2 37 & Eſai, 6. 66. V. 3. autor libri Michlol Jo-

phi I& ibidem pro: Tri. e. opes, divitiæ, poni

exiſtimat.
5. Sive: virium, vid. Eſai. c. 40. V. 2 6.
6. Vide Efai. dict. cap. 40. V. 29. confer. Pſalm.
195. v. 36, Ubi dictio — &ε in notis ad librum
Prec. Jud. part. I. p. 147, b. med. exponitur
ED i, e⸗eorum primogenita.

notata ſunt⸗
ſaera, ae preces ad Deum fundunt.
9. Nam juri primogenituræ & ſacerdotium & re

gnum erat connexum, vid. Geneſ. dict. c. 2 5. v.
31. ibique nor. n. 1o6., confer. & Junii ac Tre-
meilii not. h. loc. & Exod. C. 19. v. 22. num. 61.
10. Ita hic ex mente Commentatoris noſtri dictio.
nem istam vertere volui, quæ I. Sam uel. c. 2. v.
19. habetur, LXX., ibidem tranſtulerunt: c
fortitudinem, robur, Vulgara habet: imperium.

12. Ita hic a M i. e. iſta eſt feſtinatio, (uti in
exemplari Hebraico, quo uſus ſum, habetur,)
vertere volui; in Bibliis Buxtorf. legitur:
n) i. e. & feſtinatio; ſed prior lectio præfe-
renda, confer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 54.
Ir3. Vel: non excelles, non auferes prærogativas i-
fſias, nempè: ſacerdotium & regnum; led urro-
que privaberis, confer. ſuprà Genel. c. 35. Vv. 23⸗
n. 456. B
14. Conkfer. hic cap. anteced. 4 5. v. 5. m. 10.
*“Hebr. dny? irx, ſic in Bibliis Buxtorf. ut & in
exemplari Hebræo, quo uſus ſum, habetur5 aſt in
editione dpn legirur: rN i. e. il-
lud nomen, quod aſcendit &c. confer. num. ſeq
15. Vide, quæ ſuprà ad Genel. cap. 35. v. 22. 39
nntata ſunt, confer. & not. in part PDeh. loc-
16. Hebr. Aaνυ confer. cap. antec. 47. v. 31. n.-
45. in Bibliis Buxtorf, & in exemplari Hebræo,
quò uſus fum, hic habetur: dedh ene
1 i. e, nomen præſentiæ Divinæ, quod ſolebat
aſcendere &c. ſed in editione bpar r* legitur:
) 5 ee. i, e, quoniam præſentia Divi-
na ſolebat aſcendere &c. confſ. not. in ar r
h. loe. abſunt autem iſta à MSto Erff. I.

FI. Cauſa illa perditionismox ſequitur & adducitur 17. Id eſt: in penultima ſyllabà, quæ vox 5

verſu ſequenti 4, h. cap-

Gram-

37 2¾²

GENESEOS.

CaAb. XLIX

tach, ſi enim eſſet verbum præteriti temporis, (tunc) partim Kametz, partim Patach ha-

beret & accentus ejus eſſet infrà. 18.

Eod. verſ. 4. Strata mea] (Dictio an) ſigni-

ſcat 22 Di. e. lectum, quoniam illum Bp'‚i. e. ſternunt pannis 19. & linteis
20, huic ſimiles ſunt multæ (dictiones, quæ habentur in S. Scriptura, veluti in illo lo-
co:) ſi aſcendero ſuper lectum τ Xd i. e. ſtratorum meorum ? 1. item (in illo loco:) ſi
meminero tui ſuper X1”i. e. ſtrata mea. 22. Verſ. 5. Simeon & Levi fratres] (Nem-
pè fratres fuerunt) uno conſiliò contràâ (urbem) Sichem & adversùs Joſephum, (Scri-
ptum quippe eſt:) & dixerunt quisque ad fratrem ſuum, 23. item: nunc igitur venite,

occidamus eum, 24. quinam (fuerunt) iſti?

ſi dixeris: Ruben aut juda, ecce hi non

conſenſerant in illius (Joſephi) interfectionem; ſi dixeris, (quòd fuerint) filii ancilla-
rum, (reſpondetur, quòd) illorum odium (ergà Joſephum) non fuerit extremum, 25.
dicitur enim: & ipſe puer erat cum filiis Bilhæ & cum filiis Zilpæ; 26. Iſſaſchar autem
ac Zebulon non audebant loqui coràm fratribus ſuis natu majoribus, (quapropter) vel
te invito (dicendum eſt, quòd fuerint:) Simeon ac Levi, 27. quos illorum pater voca-
vit fratres. Eod. verſ. 5. Inſtrumenta violentiæ] Artificium iſtud interfectionis OO
i. e., violentia 28. eſt in illorum manibus, ex benedictione iſtud Eſavi eſt, 29. hoc pro-
prium exiſtit illius artificium, vos autem iſtud ei HRDpi. e. abſtuliſtis. Eod. verſ.

5. Arma 30, eorum] (Dictio DrDRND) ſignificat inſtrumenta bellica, (nam) gla-

dius

Grammaticis dicitur penacuta, 7977 Miülhel, coa-
fer. ſuprà Geneſ. cap. 3 4. V. 29. u. 27. & Geneſ.
c. 42. V. 2 1. n. 27. vid. & num. ſeq. 1,8.
18. Videlicèt: in ultima ſyllaba, Grammaticis di
citur: yn Milrah, vid. num. antec. 17.
19. Hebr. Pa, de qua voce vid. Buxtorf. Lex.

Talm. fol. 117. ,
20. Sindonibus, Hebr. pumb, vid. Id. Buxtorf. in

Lex. Talm. fol. 1439. & Lightfoot, in Marc. c.

14. V. 5 1. P. 6 5 6. & ſeq.edit Lipſ.
21. Prout Pſalm. 132, v. 3 habetur.
22. Vide Pſalm. 63. v. 7. confer. hic tract. Talm.
Schabbat, fol. 54. b.
23. Id eſt: inter ſeſe locuti ſunt, vide ſuprà Genel.
c. 3 7. V. 19
24. Vid. Geneſ. dict. cap. 37. v. 200. .
25. Omnino plenum ac perfectum, ita hĩc Hebr.

mbhu, interpretari posſis, id eſt: non odiocapitali

Se extremo proſecuti ſunt Joſephum usque ad
mortem. ODWM
26. Veluci ſuprà Geneſ. cap. 37. V. 2. habetur,
confer. not. in on P h. loc. .

inierant „ confer. & hic not. in 'par re h.
„ g. Vel: rapina eſt, i. e. non veſtrum eſt artiſicium
iſtud interimere homines; ſed Eſaui, huic enim
inter cteras benedictiones, ab Iſaaco factas,
dicitur: in gladio tuò vives (uti Geneſ. c. 27. v.
40. habetur.) vos itaque artificium iſtud interfi-
ciendi homines Eſavo ſurripuiſtis, hic ſenſus eſt
iſtius loci.
29. Sicuti ſuprà Genel. dict. c. 27. v. 40. habetur: in
gladio tuo vives, confer. num. antec. 2 8.
30. Ita bic juxtà nonnullorum Rabbinorum &
autoris noſtri mentem dictionem Seôâäh ver-
tere volui, alii interpretati ſunt: pactiones ſeu
conventiones ecrum „ Chaldæus Paraphraſtes
tranſtulit amarn yRa i. e. in terra habitatio-
num ſeu peregrinationum ſuarum, ac ſi in jebræo
legiſſet opr, confer. paulò poſt n. 3 3. h.
verſ. 5. R. Jac. Abendana in additionibus ad
Michlol Jophi h. loc. notat, quosdam exponere
bapti probirn, ut ſenſus ſit, quod illi,

27. Nempè illi, qui conſilium adversus Joſephum

fece-

fratres Simeon ac Levi, etiam aN i. e. ſerras

dcAN.

— —
Grslingun 6.

Ailaerplicatio

tegrinatiollis
c0) †r
tatonkeſolt.
Aim de) fidd
znitidemn ok
itenis: Phot
1em ) norfiut
Qiciturenin in

icitu: fliiſ

orzchyquifuit
z7. Eod erl
Uen, dicitur eni
(obi; lin en

perlaggel
Eod retl5, N.

tecerint inſttume
feelt homines,
Claldh. loc. &
, nd 4. Pio

i. Kimili gerifen

del. c. 36. V. g. n
n. 2 9. id Micbi

n. Edis Comme

chum Molis Ee
Piblioth. Nabdt

3. Sicex menteſ

ilam, quæ l
Veſtete volui,
exponit, ac iſ

Iiinzliones tu

didem verterun
auken funiut
conker numet, an
On h. loe⸗

E enofl Y

cnker, hic Bere
Amatzinem ale

Ca. U

in Datachha-
e)gn..
14, linteis
utiin illo lo.
nillo loco))
rei (Nem.
lephum, Scti⸗
igiinrrenit,
1, ecce hi non
ltſfliiancillle.
Eutremum, ꝛf,
lalcharautem
bapropter) el
Im pater pocz⸗
tkedionisdof
1,19. hoe po.
ii. Eod, vetl.
ca, (nam) gla⸗
dius

800—
in Do oh.

elkrumelt artihciam
d Eſaut huie enim
, 3 llaaco laca,
(uni Genel.c. 17, V.
umiſludintetki⸗
iltis, nic lenſus elt

17,940 hibelk: in

6
m. antec⸗ 26.

m Rabbinorum &
gem —. Tr vet.

ſunt: galkiones ſen
laeus iraphkiſte
e,in terta habilatio⸗
Mrum 1c hinllebtzo
puulo voſ n⸗ 3.h.
in addlnonibus 1d
,uozamn ethoele

1
enlas ſt, guod li,

nrn ie⸗ ſertas

lete⸗

3221. Similis derivatio à lingua Græca habetur Ge-] * Hebr. a, hæc & quæ ſequuntur,

34. De quo vid. Numer. cap. 2 5. Vverſ. 14. n. 44.

CAP. KLIX. GENESEOS. 273

dius linguà Græcà (dicitur:) udgaiea; 31. (ſic ſcriptum reperitur in) Tanchuma. 32.
alia explicatio (dictionis H*Nπ âb nempe, ut ſignificet:) in terra D i. e. Pe-
regrinationis ſuæ illi ſemet exercuerunt in armis violentiæ, veluti (dicitur in illo lo-
co:) NNπ i. e. peregrinationes tuæ 33. & nativitates tuæ atque hæc eſt interpte-
tatio Onkeloſi. Verſ. 6. In arcanum eorumne veniat anima mea] Hoc (intelligen-
dum de) factò Zimri, 34, quando congregata fuit tribus Simeonis, ut adduceret Midi-
anitidem coràm Moſe, atque dixerunt eiæ num prohibita eſt iſta an permiſſa? 35. ſi
dixeris: prohibita eſt, quisnam (igitur) tibi permiſit, filiam Jethronis (ducere uxo-
rem?) non fiat mentio nominis mei (inquit jacobus Patriarcha,) in negotio * (Zimri,
dicitur enim in Scriptura:) Zimri, filius Salu, princeps domus patris Simeonis 36, nec
dicitur: filii Iacobi. Eod. verſ. 6. Et in congregatione eorum] (Nimirùm) quando
Korach, qui fuit de tribu Levi, congregavit omnem cœtum contrà Moſen & Aaronem.
37. Eod. verſ. 6. Ne uniatur gloriæz mea] (Videlicèt) ibi ne aniatur illis nomen me-
um, dicitur enim: Korach, filius Jizhar, filii Kahat, flii Levi, 38. nec dicitur: filii Ja-
cobi; afſt in verbis dierum, 39. quando filii Korach referuntur (ad eos, qui cantàrunt)
ſuper ſuggeſtu, 40. dicitur: filii Korach, filii Jizhar, flii Kehat, filii Levi Kilii Iſrael.
Eod. verſ. 6. Ne uviara, *gloria mea!] (Dictio) 12 eſt generis maſculini, & ideò

vel
fecerint inſtrumenta violentiæ, quibus interfice- 3 5. Id eſt: num prohibitum eſt iſtam ducere uxo-
rent homines, Confer. P. Fagii not. ad Paraphr. rem; an verò permiſſum eſt? idem habetur im
Chald. h. loc. & Lud. Cappelli Crit. Sacr. l. 5, notis Ralchi ad Numer. c. 2 5. V. 6. ubi vide n.
c. 2. n. 4. G Ejusd. not. Crit. h, loc. 17. confer. & not. in "poft rb h. lec.
usque ad?
neſ. c. 35. v. J. num, 15. & Levit. c. 20. V. 14. apy) n WMied N i., e. nec diciture filii Jacobi „
n. 2 g. in Raſchi not. abſunt à MSto Erff. 1.
32. Eft is Commentarius ſatis celebris in Pentateu- 36. Sicnti habetur Numer. dict. cap. 2 5. V. 14. ubi
chum Moſis, de quo vide ha me & Buxtorf. vide not. num. 44. conter. quoque not. in. naw
Biblioth. Rabbin. Z P- h. loc.
33. Sic ex mente Commentatoris noſtri Sdionem 37. De quo vide Numer. cap. 16. v. 3. confer. &
illam, quæ Ezechiel. c. 16. v. 3. habetur, hic hic not. in 'nan re h. loc.
vertere volui, ita & autor libri Michlol Jophi 3g. Vide Numer. dict. cap. 16. verſ. I. ibique not.
exponit, ac ſi ſcriptum eſlet: Trn i e. pere. n. 9.
grinationes tuæ, ſicuti & hic Onkelos; LXX. i. 39. Vide I. Paralip. cap. 6. verſ. 22. al. verſ.è 3 .
bidem verterunt: 3 οοα radix tua, ſic & 40. Non verò quando mentio facta eſt ſeditionis
Vulgata, Junius ac Tremellius: commertcia tua, contrà Moſen, confer. Numer. cap. 16. v. I. ibique
confer.mmnner. antec. 30. h. verſ. ,.& not. in oâ not. n. 10. it. R. Salom. ad 1. Reg. cap. 4. V. 30.
- h. loc- & ad Ezech. c. 42. V. 1I2., ut & ad Amos t. 5. V.
23. vid. etiam Gur Arjeh fol. 64. col. 2. med, &
confer. hic Bereſchit Rabba, uti in dhan nbe D. Wagenſeil. Sot. p. 942. & p. 979. n. 5.
ad marginem allegatur, it. tract. Talm. Sanhe. ** Hebr. ir 7&,hæc & ſequentia, usque ad? apæ
Ain tol, 10 9. b. i. e. in Kpekars , abſunt ab utroque MSto Erſ,
38

374 GENESEOS. QCbAb. X LIX

vel invitus interpretari debes, ac ſi (acobus) alloqueretur gloriam ac diceret: tu,
gloria mea, ne coaduneris illis, veluti (dieitur in illo loco:) non unieris cum eis in ſe-
Pultura 41. Eod. verſ. 6. Quia in ira ſua occiderunt virum] Iſti (qui occiſi ſunt?,)
fuerunt (hamor & incolæ Sichem; omnes tamen iſti non reputati ſunt, niſi pro uno
viro, 42. ſic quoque illa (S. Scriptura) dicit de Gideone: & percuties Midian, quaſi
virum unum, 43. fic quoque de Ægyptiis (dicitur:) eqvum & ſeſſorem ejus 44. dejecit-
in mare, hæc eſt ejus expoſitio allegorica; ſenſus autem ejus literalis eſt (iſte:) viros
multos nominat (S. Scriptura) virum (unum numero ſingulari) ſinguli (quippe) per-
ſe interfecerunt in ira ſua unumquemque, cui ipſi irati erant, ſic quoque (uſurpatur in
illo loco:) & didicit rapere rapinam, hominem 45. comedit. Ead. verſ. 6. Et in vo-
luntate ſua eradicaverunt 46. bove] Voluerunt * eradicare Joſephum, qui vocatur-
bos, dicitur enim: primogeniti bovis illius decor eſt ei, 47.—Py (verbum iſtud ſi-
gnificat:) linguà vernaculâ: eſrader, 48. notans (idem, atque in illo loco:) equos eo-
rum PNπ11. e. eradicabis. * Verſ. 7. Maledicta ira eorum, qia vehemens eſt] Et-
iam tempore objurgationis non maledixit (Jacobus,) niſi illorum iræ 49. & hoc eſt,
quod dixit Bileam: quid execrabor, (quem) non execratur Deus? 50. Eod. verſ. 7.
Dividam eos in Jacob] Separabo illos ab invicem, ne ſit Levi in numero tribuum & ec-
ce illi hoc modo) diviſi erant; alia explicatio: non erunt tibi pauperes ſcribæ & in-

fan-

41. Sicuti Eſai. cap. 14. V. 20. habetur, confer. not.] fer. & S8. Hieron. Tradit. Hebr. & Lud. Caf pel-

in pan nD h. loc. ubi juxtà memem Comq en-
tatoris noſtri exponitur, quod verbum inn, quias
dictioni maſculini generis conjungitur, ſit h
t i. e, in ſecunda perſona ponatur; non verò ſit
PD . i. e. in tertia perſona loquatur.
42. Vel: ſicuti vir unus, quoniam hic in textu di

ciur, nun erô ſingulari: virum occiderunt, con-

fer hbic tract. Talm. Megilla, fol. 9. a.
43. Ita Ju lic. cap. 6. v. 16. habetur.
44. Vid. Exod. eap. 1 5. verſ. I. ubi etiam numerus
ſingularis uſurpatur.
4 5. 16 eſt: homines, ſingularis ponitur pro plurali,
vid Ezechiel. cap. 19. v. 3.
46. Sic ex mente Commentatoris nofri vertere
volui ν ;, cui & Targum Hieroſolymita-
num ac LXX. ferè conſentiunt, qui verterunt e-
sspexzrρaα,αιο ſubnervaverunt taurum (i.
e. nervos inciderunt tauro) quam verſionem o-
mnibus aliis præſert R. Simon in Hiſtor. Crit. V.
T. 1. 2. c. 6. Vulgata habet: ſuffoderunt murum,
ſic ferè Schol. zαοooεοavν τιτι0α eraàdicaverunt

murum, iisdem conſentit Targura Onkeloſi, ubn

deſtruxerunt murum, vide P. Fagii not. ibid. con-

li Not. Crit. h. loc. vid & Iſa. Voſſius de Itans-
Iat. LXX. interpret. cap. 13.
* Effectus hie pro voluntate ponitur, ſicuti in i lo
loco: Arameus daè perdidit i. e. voluit perdere
pattem meum, vid. Deut. 26. v. 5. ibique Raichi

not. n. 16. conf not. in on h. loc. it. tract.

Talm. Megilla fol. 9. a.

47. Sicuti Deuteron. cap. 3 3. v. 17. habetur.

. „ J
4 8. Ita hie reddere poſſis: ννnνRQν⅞8ñ uti habetur in

exemplari, quò uſus ſum, vel: vowi&, uti in
Bibliis Baxtorf. hodiè Galli dicunt: defraciner
vel arracher Germ. Ausrotten/ in M Sto Erff. I.

dirent, Latinè: eradi à unt.
X Vel: Enervabis, vide Joſu. cap. 11. v. 6.
49. Id eſt: non ipfis filiis ſuis, Simeoni ac Levi, ma-
ledixit jacobus; ſed eorum iræ, quòd illa vehe-
mens fuerit, confer. hic tract. Talm. Joma, fol.

5o. Veluti Numer. cap. 2 3. verſ. 8. habetur, vide

not. in an nv h. loc.
* Hebr. .9b Day, ſic in Bibliis Buxtorf, ue

—

„
——————

cr-- LYII.

Snum gobtor⸗
ecobue) Circun
ſonen (acobt
luulahunt i. ſ.
tionibus, (⸗
cſicicetet:)
ervite inimiton

leditti nihice

tunt de dxrbu
Verl. 9. uulun

i lligcetulus,

cebas Iiaelem;
Xloc el uo

in ptincipio eſns

cani, (dum dix::

ei beſtihelt eh

ſ (vel ſeperiſti

arad mott ſi
(0. 59, uorites
poniz unnsgniſ

————
à in eemplati hie
in editione —-
itur ee
confet. n0l.l.
13. in MSio iic

i. e. doctorts.

n. Honoris 10ch,

muüniam iſtius eni
da, uli in M
52. Hebr. In, e
rp ſehude.

. ,— e Hebn D in it
habetur: P'O*N‧dꝝſid, quod exprimere poſſis: era-⸗

redius, upuio.

1. Vide 1. damvel,

in Gnmn wn h
1. F. 19, num 4.
16,4. & Avodad

e Helr, N,

diu: n
Phniorelt,

1. Nam Hancus di

CAPNLN
—
leenet tu, 6
dcum eizinſe.

declſt lint) “
1 —— . . . .
laudabunt 52. Fratres tui] Quoniam (Iacobus) objurgaverat priores (filios ſuos) incre-

t, hiſt Pro mn
istt, eject⸗
elt ſe) iftoe
(Clippepet,
e(larpatotin
1l.6. R in vo.
qui vOcqtat,
etbum iſtuc
0O0 ) quos 60.
hemen Er.
249, C hoce,
, Lod verl.7,

ttibanmn & ec.

es ſeribe Ein⸗
fan.

—

r. & Lud. Carpel.

2. Voſſius ce Ilant-

nitur, hiutiin io

i,e, volvit peidefe.

r,5 bdiquehchi

nno h. l0c, it, kalt.

. 17. habetul⸗

, uti habetut in

3 „.
el: WNNX., utt i

idicunt: detaciner

ten/ in Mto brtk.1.

Prinere holſil el8.

Cap II. F 5.

imeoni ac Leima-
ira, gud lz ſehe
. Taln. om, 1.

.1 habetun nite

1. Honoris loco, non per contemptum & igno-

22. Hebr. b, quò verbò reſpicitur ad nomen

CAbP. XCL X. GENESEOS. 375

H fantium doctores, niſi ex (tribu) Simeonis, ut ſint diſperſi; tribum autem Levi fecit.
(Jacobus) cincumire per areas a (colligendas) oblationes & decimas, hanc ejus diſper-

ſionem (Jacobus) dedit ei (tribui Levi) per modum honoris. 51. Verſ. 8. Jehuda, te

pationibus, cœpit jehuda retrocedere; ** ſed Jacobus vocavit illum verbis blandis,
(ac ſi diceret:) non tu es, ſicuti illi (priores fratres tui.) Eod. verſ. 8. Manus tus in

terzice inimicorum tuoram] Ftate Davidis iſtud contigit, qui dicit:) & hoſtes meos

dediſti mihi cervicem. 53. Eod. verſ. 8. Elii hatris tu] Quoniam (ſilii jacobi) fue-
runt de uxoribus multis, (ideè) non dixit *** (Jacobus) ita, uti (pater ejus) Iſaac. 54.
Verſ. 9. Catulus Leonis] De Davide vaticinatus eſt (Jacobus,) ab initio (quidem Da-

vid fuit) catulus, (nam ſcriptum eſt:) cùm eſſet Sauè rex ſuper nos, tu educebas & redu-

cebas Iſraëlem; à5. ſed tandem leo fuit, quando illum ſuper ſe conſtituerunt regem,
& hoc eſt, quod (hic) interpretatur Onkelos: poteſtas 56. erit &οπ☚ νρÜ☛1ä. e. NXN
in principio ejus. Eod. verſ. 9. Apræda] i. e. Proptereàâ, quòd te in ſuſpicionem vo-

cavi, (dum dixi:) rapiendo raptus eit Ioſephus, beſtia mala devoravit eum, 57. atque-
ea (beſtia) eſt Jehuda, qui ſimilis eſt leoni. Eod. verſ. 9. Eili wi, aſcendißti] Removi-

ſti (vel ſeparaſti) teipſum ac dixiſti: quænam eſt utilitas &c. 58. ſic quoque * cùm Tha-

mar ad mortis ſupplicium duceretur, ipſe (ehuda) confeſſus eſt: juſtior eſt illa, quàm

ego. ”9. quocircà. Eod. verſ. 9. Curvavit ſo, fecubuit G&] (Nempè) tempore Salo-
monis unus quiſque ſub vite ſua &c. . Verſ. IO. Nonrecedet ſceptrum de Juda] De
Aaa 2 H Davide

lii matrris tuæ, uti fuprà Genel. c. 27. v. 29, ha⸗
betur, ubi vide ſis notas num. 3 1. hic autem di-
xit Jacobus Judæ: filii patris tui te adorabunt.
55§. Sicuti 2. Samuel. cap. 5§. v. 2. habetur, conter.
hice tract. Talm. Sota, fol. I1. b. S
56. Id eſt: primum non erit juſtum regnum in Ju-
dah, ſed magnificentia quædam, poteſtas, do-
minium & imperium quoddam; quod tame
temporis progreflu in juſmlum regnum aſſurget, i-
ta P. Fagius in not. ad Paraphr. Chald. h. lOc.
157. Pront ſuprà Geneſ. cap. 37. V.

& in exemplari Hebræo, quò uſus ſum, habetur,
in editione *τνH hic adjectà copulà le
Zitur Snnth a) i. e. pauperes ac ſcribæ,
conſer. not. ad 1. Chronic. cap. 4. Verſ. 27. n.
2 3. in MSto Erff. 2. pro ay habetur HA 1
i. e. doctores.

miniam iſtius tribus, confer. hic Bereſchit Rab-
ba, uti in or Pew ad marginem allegatur.

Jehudæ.

xNX Hebr. , in utroque MSto Erff habetur 2d7
rectius, ut puto.

in han ne h. loc. it. not. ad 2. Samuel. c.
1. v. 1 §. num. 4. ut & tract. Talm. Megilla, fol.
16. a. & Avoda Sara, fol. 2 5. a.

ditur: Inde n i. e. filii matris tuæ, quæ lectio
planior eſt.

53. Vide 2. Samuel. cap. 22. v. 41. confer. & not.

. habetur.
5 8. Vide Geneſ. dict. cap. 37. v. 2 53 3 Nahetar

Hebr. ), iſtud & quæ ſequuntur, usque ad

e nen 1. e. ſub vite ſua, abſunt à MSto Erff. 1.
59: Sicuti ſuprà Genel. cap. 3 8. v. 26. habetur, con-
fer. hic D. Wagenſeil. Sot. p. 196. S& ſeq.

[60. Vid. 1I. Reg. C. 4. v. 2 5. ſenſus eſt, Ham In-
xx Hebr. WMi N&7, poſt iſtud in MSto Erff. 1. ad. Wisn qui Toe

da ſeparaverat ſemet à fratribus ſuis, qui Joſe-
phum occidere volebant & quoniam ingenuè
confeſſus erat, quòd Thamar juſtior eſſet, quàm

. 54. Nam Iſaacus dixit jacobo: & adorabunt te fi-
,Piblüs Bumott J

ipſe, ideo meruit , ui Israelitætempore Salome-

1

3 6 GENESEOS. CAbP. xLlX.

Davide ac deinceps, hi ſunt principes captivitatis,51. qui (in urbe) Babylone fuerunt,

2. quique dominati funt fuper populum DA1i. e. ſeeptrô (ſive baculé;) ac præpo-
ſiti erant autoritate regia. éz. Eod. verſ. 10. Er legislator à medio pedum ejus] i. e.
Diſcipuli, hi ſunt principes* terræ Iſraeliticæ. ** Eod. verſ. 10. Dosec veniat bi-
o] i. e. Rex Meſſias, quia regnum eſt Wi. e. ejus, 64, ſic & Onkelos interpretatus
eſt; expoſitio autem myſtica (nominis) weſt: Wi. e. munus ei, 65, dicitur
enim: afferent WWνσ1. e., munus terribili. 66. Eod. verſ. 10. Er ei (erit) aggregatio po-
pulorum] (Dictio H ſignificat:) N ONi. e. collectionem populorum, eſt enim-
(litera) Jod (in illa dictione νdfundamentum in radice, veluti (in illa voce-:)
rvai. e. ſplendor tuus; 67. interdum autem abjicitur (litera jod) ab illa (dictione,)
ac multæ ſunt literæ ſerviles in iſta linguâ, quæ vocantur ?D)D i. e. fundamen-

tum cadens, 68. veluti Nun in (dictionibus illis:) H & ν. item — Aleph, quod

eſt (in dictionibus) N&† & in D20i &πι * & quod eſt (in voce:) HN ⁶9,. item-
(in dictione:) O&, 70. ita & hæc (dictio:) NeP (ſignificat) A; N collectionem-
(ſeu congregationem) populorum, dicitur enim: & illum quærent gentes,71, ſimile-
huic (dictioni N habetur in illo loco:) oculus, qui ſubſannat patrem & qui ſper-
nit —5 (quæ vox notat Vp i. e. congregationem. (ſive collectionem)
ruga-

nis pacificé ac quietè ætatem ſuam tranſigerent. 65. Scilicèt: offeretur, confer. Gur Arjeh fol. 64.

6⁶1. Id eſt: captivorum ſive exulum, qui Ba-col. 3. med. & col. ſequ. 4. & not. in a r
bylonem erant deportati, Hebr. *NXνα, de h. loc. it. tract. Talm. Sanhedrin, fol. 9 8. b.
quibus vide inter alios etiam Mornæide Verit. [66. Vide Pſalm. 76, verſ. 14. aliam explicationem
Relig. Chriſt. cap. 2 8. p. 62 6. n. 64. & cap. 29. t
n. 9. p. 62 9: editionis recentioris Iinacenſ. conf. Paralipom. C. 10. v. 15.
& not. in I h. loc. it. traét. Talm. San- 67. Uri Ezech. cap. 2 8. v. 7. habetur.
hedrin, fol. 5. a. & Horajot, fol. 11. b. 69. Sive: abſcedens, quod ſeilicèt interdum abji-
62. Conter. hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
h. loc. ubihæc R. Salomonis explicatio pluribus Wori N h. loc.
refellitur. = Inn MSto Erfl. 2. habetur ten, i. e. quæ (ſcil⸗
63. Vel: mandaté regiò rhovi vy, ſicuti bice

apud autorem noſtrum habetur. 13. V. 17.

xx Hebr. N7, ſic vocabantur olim judices ſum X Eſſt autem illa dictio adm pWwi, e. ſignificat gla-

mi in Synedrio magno, confer. Buxtorf. Lexic-
Chald. fol. r3909.,.: .
AXX Confer. hic Bereſchit Rabba, utiad marginem

dium, ſie in notis Raſchianis editionis Dori e
hic exponitur, confer. & Raſchi not. ad Deuter-

1.

in Pnar eDU h. loc. allegatur, vid. Deuter. 69. Vid. Ezech. c. 21. v. 20. ubi habetur: rrde

64. Id eſt: ad illum pertinet velipfius eſt regnum,
confer. hic præ aliis D. Wagenſeil. Refutatio Car-

AIi. e. mucro ghadii, in notis Raſchianis dictæ

minis Lipmann. pag. 264. ubi prolixior hujus 70. Vid. 2. Reg. cap. 4. v. 2. ubi: i dN i. e. ls-
verſus habetur explicatio, it. Ilbid. p. 32 8. & ſeqq.
& p. 347. vide & D. Maji Theol. Jud. Loc. 3.

H. S. P. 1 382

cythus olei. .
7 1. Sicuti Eſai. cap. I 1. v. 10. habétur.

cit literas nec ſemper illas retinet, confer. not. in

litera &) eſt in (voce:) HiN&X&, vid. Hiob. c.

editionis a D vOX HANexponitur: rm'N i.

72. Ita hic autor noſter dicionem mep, qaæ Pre-

—–

habet idem Commentator noſter in notis ad z.

arel milis iſ
Talmmudico: d.

1 el (ieſi⸗

jadens ligabit

Ooerabit) un

a84
galmesprotehl

mnne obleni

— Eeni

zturn l, ko⸗

elb. (49. 30,

ler imerptetatif
7. Hebt. Nrde
ſun ſum; in bid
in Talinud, les
r lo Mgolf⸗
in Laa. Tan.
110, 1. ita legit
feltit: Etonar
t.l. erl. 10.

uſos um,
Ppud Barorfum
Ln, n

dies pombednhe

lonia, udt poll
inſigis fuit 8
tem in inidurl
lebris fait Acad
Putarunt polt⸗
ſol. 1;13. con
1 1. it Ligh
26, ect, Lipſie
Kademias celeb
Dombedihanan

56. G etiamd ¹
tus eſt, vicdl nun
kut Part. 1, f0..
7, Fife: colec
ſe in vore
i z Ner

Nee enie, Kbi.
mkerptetatus
els, citat
NGreoatto ⸗
um, eſtenin,
Dilla voce,
ila cicione,
1e. fundamen-.
AAephy nod
Ne item,
collectionen,
tes 7leſmile
n & go per
colleckionem)
II
Gut Arſel tol. 64.
not, in
in, fol. 9g,b.
tam erplienionem
ſter in notis 2d I.

benht.
cet inter umn :bil.
en, cobler not,⸗g

W, ne. aur ell
VX, vid, Hiobet⸗

ie ſgnifiek gli⸗
Ationis d n
thi nor 2d Denter-.

bihabetäür MN
isRalehianis dilz
trponitut Wi⸗

o oexie le

deltQ
umz pehe⸗

CAbB. XLIX.

E.

l

rugarum matris, quæ ſu

nt in facie ejus, propter illius ſene ctutem, in Gemara 73. quo-

que (ſimilis iſtius dictionis ſignificatio Habetur in illo loeo:) qui ſedebant 1P
NHPSNi. e. & congregabant ceetus 74. in plateis (urbis) Naardeha, 75. ſic in tractatu
Talmudico: 76. Jebhammoth (ſcriptum reperitur,)poterat etiam dici: BoD ANEP

i. e. aggregatio 77. populorum.

Verf. II. Eigans ad vitem pullum ſuum] Vaticina-

tus eſt (hic Iacobus) de terra Jehudeæ, quòd illa eductura eſſet vinum inſtar fontis, vir

Judæus ligabit ad vitem pullum unum

(onerabit) unum pullum aſinæ. 79. Eod.

& onerabit eum de vite una ac de palmite uno

verf. 1I. Et adpalmitem] (RP eſt)

palmes protenfus, linguâvernaculâ: couriere. 79. Eod. verſ. 1I I. Lavat in vino] O⸗

mne iſtud ſignificat multitudinem vini.

Eod. verf. 1I. Ogerimentum ſuum] (Vox

O) ſignificat ſpeciem veſtimenti nec ei ſimile (vocabulum reperitur) in S. Seri-
ptura, 30,. Eod. verl. I I. Ligan-] (Verbum: 8 N hic ponitur) pro: &, huic ſi⸗

Aaa 3 mile

Verb. cap. 30. v. 17.
ter imerpretati ſunt.

77. Hebr. &uHaa ſic in exemplari Hebræo, quo u-

ſus ſum; in Bibliis Buxtorf. legitur: Mma &
in Talmud, res eodem redit.
74. In MSto Eiff. I. habetur && N, Buxtorfius
in Lex. Talm. fol. 1983. ex Jebhammoth fol.

116, 2. ita legit: NeN& PD, quæ etiam ipſe
vVertit: & rongregabant cctus, vid. num. ſeq.

76. h. verſ. 10.

75. Hebr &y i., fic in exemplari, quo

uſus ſam, ut & in Bibliis Buxtorf. habetur, a-
pud Buxtorfium dict. fol. 19 83. legitur: &νανασ

rfaDDT, quæ ille ſic tranſtulit: in platea ur-
bis Pombedithæ, fuit autem hæc urbs in Baby

lonia, ubi poſt deſtruckionem templi ſecundi
inſignis fuit Schola judæorum; Naardeha au-

tem in finibus Babyloniæ ſita erat, ubi etiam ce-
lebtis fait Academia Judaica, in qua Amoraim di-
ſputarunt poſt Tannaim, vid. Buxt. Lex. Talm.
fol. 1313. confer Id. Buxtorf. in Lex. Talm. fol. I

1P7 5 1. it. Lightfoot in Append. cap. 2. n. 3. p.
265. edlit. Lipſienſ. ubi tres enumerat Judæorum
atademias celebres: Naardenſem, Soranam &
Pombedithanam.

76. Qieum à Buxtorf. dict. fol. 19 83. allega- .
tus eſt, vid. num. anteo 74. h verſe 10. & Jal-

kut. Part. I. fol. 49. col. 3. med.

77. Sive: collectio, à rad. Nio. e. congregare,
ſic in voce nep litera Jod erit fervilis vel addi-

aitia, ia, ut ex uin Talmudico . n per

habetur, exponit, aliiali-

Jod transpoſitum idem fignificent, aſtin Mich=
lol Jophi dictio illa me deducitur à; Wo, ut li⸗
nificet: MvD UiH i. e, acceptionem (Kive
obſervationem) præcepti, hoc ſenſu: quòd ei
obtemperaturi ſint popuit, ut in ſe recipgiant id,
quòd ipſe eis præcenturus ſit, alia explicatio in
additione ad Michlol Jophi à R. Jac. Abendana
affertur, qui Hn deducit ànee, quod ſignifi=
cet: hebetem vel obtuſum fieri, expoſitionem
vide ſis ibidem, ne hic nimis prolixus ſim, con-
fer. & not. in ar Nne h. loc.
7 §. De mira regionis Judaicæ in proferendis uyis
fertilitate ac felicitate vide narrationes Talmudi-
cas apud D. Wagenſeil. in Sot. p. 768. & ſequ.
n. 7. confer. hie etiam traét. Talm. Berachot, fol.
57. a. & Getubbot, fol. 111. b.
79. Vel: coriere, ſic reddere poſſis N„quod
hic habetur; in MSto Erff. 2. Habetur NNo,
quod exprimi poffit: coriade vel coryade; ſed
dictionem iſtam corruptam puto, vide, quæ fuprà
ad Geneſ. e. 4. vV. I6. n. Y2. notata ſunt, Talmu⸗
diſtæ in Ketuvot fol. III. b. & ſeq. (quem lo=
cum D. Wagenſeil. in Set. pag. 7 16. adducit, )
dictionem παπω exponunt * i e. arbo⸗
rem ſterilem, uti D. Wagenſeil. ibidem tranſtu-
lit, ac ſcribunt, quod tempore Meſtiæ non ex-
titura ſit in Judæa ulla arbor etiam ſterilis, quæ
non tantos fructus editura iit, qui duabus aſi-
nis onerandis ſufficiant, confer. intr. n. 89. h.
verſ. 11.

30., Amor libri Michlol Jophi Arho hic ſetibit ſu-

—

sus— GENESEESO0ü68s. CgN. XlX.

mile eſt: PDi e. erigens ex pulvere humilem &1. item; .να11* i. e. qui habitas in

cœlis, 821. ſic quoque (in hoc verſu dictio:) itidem ſeſe habet, 83. Onkelos (locuam

iſtum) interpretatus eſt de rege Meſſia, (videlicèt hoc modo: ) vitis ſunt Israelitæ; pul-

lus eſt (urbs) Hieroſolyma; palmes ſunt Israelitæ (veluti ſcriptum eſt:) & ego plantavi

te palmitem, 84. pullum aſinæ ſuæ (interpretatus eſt Onkelos:) æ dificabunt templum
ejus (reſpexit autem Onkelos quoad explicationem dictionis && ad locum illum:)
porta 1N i. e. introitus, 8&5. in libro Ezechielis, amplius interpretatus eſt (Onke-
los verſum iſtum) alio modo (nimirùm ita:) vitis, hi ſunt juſti, filii aſinæ ejus ſunt illli,

qui faciunt legem in doctrina, ſicuti (ſcriptum eſt:) qui equitatis aſinas candidas, 86.

(verba iſta:) lavit in vino, (Onkelos interpretatus eſt:) erit purpura bona veſtimentum
ejus, nam color ejus (purpuræ) ſimilis eſt vino (rubro;) colorata 87. autem (veſtimen-

ta) ſigniſicantur (hic) nomine NQO, quibus mulier induta eſt ac perilla ? NOD
i. e. allicit (ſive incitat) marem, ut ipſe oculos ſuos in eam conjiciat, prætereà Rabbini

quoque noſtri exponuntin Gemara 8. dictionem — , (quòd illa ſigniſicet:) e-
brietatem, (ſic legitur) in tractatu Talmudico: Ketuvot: 89. ac de vino (illo) forſitàn
dices, quòd non habeat vim inebriandi, (imò verô) lexhic) dicit: NOi. e. inebri-
at. 90. Verlſ. 12. Rubicundus] (Dictio. 1H]) ſignificat rubedinem, juxtà Targum
ejus, 91. ſic quoque (accipitur in illo loco;) cuinam eſt 9 i e. rubedo ocu=

lorum? 92. nam ita ſolent oculi eorum, qui vinum bibunt, eſſe rubicundi. Eod. verſ.

12. Ex lacte] i. e. Ob multitudinem* (ſive abundantiam) lactis, (optat enim Jacobus,.)
ut in terra ejus ſit paſcuum bonum gregibus ovium, talis itaque hujus textus erit expli-
catio:

“

mi pro: rup i. e. operimentum ſuum. 1 que not. n. 1 ¾.
81. Uti Pialm. 113. v. 7- haberur, vide ibidem Ra. 89. Et quidem foel. 111. P. Sc ſeq- uti is locus in
ſchi not. DU ne ad marginem & à D. Wagenlſeil. in.
82. Proht Pſalm. 123. V. 1 habetur. Sat. p. 70 8. adductus eſt, conter. ſuprà num. 79⸗
8g3. Nempè, ut litera ſod in fine dictionis poſita h. verſ. 11.
redundet ac ſuper flua ſit, veluti in locis Seriptu-. 90. Vel: irritat, concitat, dictionis quippe re
ræ ſuprà allegatis. . . lüſignificatio ex D'on petenda, ut ſenſus ſit, iſtud
84. Sive: vitem generoſam, ſicuti vocem pv ex- vinum ita concitaturum eſſe homines, ut fœnum
ponunt, quæ ſerem. cap. 2. v. 2 1. habetur, con in cornu geſtare videantur, verba ſunt D. Wa-⸗
fer. not. in π ννοâ h. 10c. 1 genſei ii in Sot. pag. 71r.
85. Autor libii Michlol Jophi ad Egech. c. 40. v, 91 Sic & in Michlol Tophi h. loc. exponitur, ut üi⸗

15. exponit: yxnN y i. e. portam medi- gnifiget m'i&αι⅝i. e. rubedinem, coloren rubi-
arn. cundum.
386. Sicuti judic. cap. 5. V. 10. habetur, ubi ide ſis 92. Prout habetur Proverb. c. 2 3. v. 29. confer. hic
Ralchi not. confer & not. in nan "new h. loc. tract. Talm. Cetubbot, fol. I11. b.
„Vel: verſicolores veſtes, Hebr. Pmyaæ, vid. * Hebr. arm, iſtud & quæ ſequuntur, usquead:
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1883 a i. e. ob abundantiam lactis, abſunt à

Hebr. &ha, ita in exemplari, quo uſus ſum, M.Sto Erff. I. confer. hic tract. Talm. Cetubbor;
in Bibliis Buxtorf. legitur: na in Talmud. dict. fol. I11. b. S
res eodem redit, vide lupra Geneſ. c. 47. v. 2. ibi. .

euyot cict.

.
.

CNLA.
calio: biennd
laisſule
Homines)proe

(vempe, A ie⸗

elt auteln v0n
9 llerehenn

15

vocem) —
Paraphialend
pulipetatumn.
lrmarque, 1
Pehialocopon
tonietatgelit

que eſt, guoc

qud epenburn
qui amnos lube
(temporidus
nibus ofum;
D. Wagenſel.
h. verſ. 11.
N) Bebr. Dhe
SyN 1. e.:
MSto Eiff
94. Iu F. Ha
in Compluten
(Onfer. not. ad

ſe le. Caltus

N), gur iner
cum Buwork
leoitur: In
Tes eodem redi
nis ſiye partis
icololanin e
mentatore noli
lol. 74. b. wtii

96. Vel: colles .

(Chiald. pn
97. Hane voce-

cen

gal labitas in
alelosllocntn

Kegoplinti

bunttemplom
llocum llum)
tuseſt (Onke.
rejusſuntili,
candicdas, 36,
aveſtimentum
em (veſtinen.

illa dr

Lterei Rabbini
liſienißcerſe⸗
(llo) forſien
Diee, inebti⸗
juxti Targum
e. rubedoen⸗
di. Pod rert.
enim acobus)
Nlus etit enpli
catio:

ſeq, dkiig oellin
1D. Wageneikis

ker upranuin 79,:

ionis guippe ⸗
t ſenlustit, iſtuc
mines, Utfoenuum
erbalunt D. Wa⸗

e.erporitut, utſi⸗
n,coloren lubl⸗

h n. 19,collet ie
I.b.
udtur, Kique Al⸗
n lacſis, ablunti
Taln. Cetubbotz

95. (ſic reperitur:)
phraſi Chaldica hic ampliùs additur:) albicabunt valles 96. ejus,
vocem) . 97. ita, ut dictio illa —–

GENESEOS8S.

catio: rubicundus ſit oculis propter copiam vini & albus dentibus 93. ob abundantiam
lactis, juxtà Targum ejus i. e. oculi (hic) ſignificant: montes, ** quoniam inde
(homines) procùl conſpiciunt, prætereà Chaldæus Paraphraſtes alié modé id exponit,
(nempè, ut vox =2 *) ſignificet i. e. fontes & emanationem torcula-
rium, (quæ hic habetur dictio Chaldaica:) ſignificat: torcularia 94. ejus
eſt autem vox illa Aramæa;in tractatu Talmudico, (qui inſcribitur: & QNny

R i. e, torcular efferveſcere (ſeu ſpumare) facient, (in Para-

(quæ verba explicant
3., quæ hic in textu ſacro habetur, juxtà

Paraphraſtem Chaldæum idem ſignificet, atque in illo loco?) —yDSO i. e. ſco⸗

etrarum. 98. Verſ. 13. Adportum marium] Juxtà portum marium erit terra e-

puli p

jus, (dictio) juxtà Targum ejus (ſignificat:) i. e. tractum, 99. linguàâ vernacu-
là: marque, 100. atque ille (Zebulon) continuè reperietur juxtà portum navium, (nem-
pè) in loco portus, ad quem naves devehunt merces ſuas, 101. nam Zebulon negotia-

tioni erat deditus atque victum ſupppeditabat tribui Iſſaſchar, quæ in lege ſtudebat, id-

que eſt, quod dixit Moſes: F* ætareZebulon in exitu tuo & Iſſaſchar in tabernaculis

. tuis

93. Hebr '3 a0 ſic in textu ſacro, in

Ketuvot dict. fol. I11. 5 & ſeq. ſcriptum eſt,

quòd legendum ſit: ' 12 i. e. ac ſeni,

qui annos habet, ut ſenſus ſit: vinum iſtud

(temporibus Meſſiæ naſciturum,) non juve-
nibus ſolum; ſed & ſenibus profuturum, vide
D. Wyagenſeil. Sot. p. 71 I. confer. & infrà n.97.
h. verſ. lz.

1 Hebr. hoc & ſequentia, usque ad: DA

STIN i. e. alié modo, abfunt ab utroque
MStO Erff
94. Ita & P. Eagius in verſione ſua tranſtulit: aſt

in Complutenſi editione vertitur: colles ejus,

confer. not. ad I. Sam uel. c. 20. v. 30. Dn. 15.

xy, quæ in exemplari, quo uſus ſum, habetur,
cum Buxtorfio expono; in Bibliis Buxtorſ.
legitur: ay i. e. cultus idololatricus,
res eodem redit, eſt autem is liber nonus Sectio-
nis ſive partis quartæ operis Talmudici, agens de

idololattia, reperitur autem locus iſte à Com.

mentatore noſtro hic allegatus in Avoda Sara,
fol. 74. b. uti in -par nDh. loc. habetur.
6. Vel: colles ſive ſcopuli, uti hic autor noſter
Chald. iyva explicat.
97. Hanc vocem interpretes communiter expo-

5§. I. e. Cultus idolorum, ita hic abbreviaturam!

nunt: dentes; uti & lupra diddum ,„ Onkelos
veròô hic interpretatus eſt, quòd ſignificet: &ypa
1. e, vallem, Vel, (juxtà autoris noſtri explica-
tionem:) copulum ſeu collem, conter. ſuprà n.
9 3. h. verſ. 12.
99. Vide 1. Samuel. cap.
no.—
99. Scil. tertæ, ſive ſines, limites, ita hic juxtà men-
tem Commentatotis noſtri dictionern illam ver-
to, alii tranſtulerunt: litus, nonnulli: por-
tum, vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1537. it.
infrà verſ. 1 5. h. cap. n. 115. confer. & Deuter.
c. 3 3. V. 19. n. 12 4. it. tract. Talm. Peſachim,
ſol. 4. 2,
100. Id eſt: fines, terminus, limites, ſic potius ex
mente autoris noſtri dictionem Gallicam hie La-
tinè expono, quàm: ſignum ſeu notam, Galli ho-
diè dicunt, frontieres, confins, bornes, confer.
& not. in nen ew' h. Ioc. it. not. ad 2. Reg-
c. 3. V. 2 I. H. 16.
10I. Ita Hebr. &Roppâä hic verto, à Græc. enρ*
eartzlaæ i. e. negotiatio, mercatura, confer. Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 1 944. it. num, ſequ. 10 3.&£
verſ. ſeq. 14. h. cap. n. 107.
XXX Hebr. V DD* &1, hæc & quæ ſequuntur,

14. V. 4. ibique Raſchi

usque ad: ria ph) i, e. legi operam dabat, ab-
ſunt à MSto Erff. 1.

tis, 177. Zebulon (enim) egrediebatur ad negotiationem; ¹93. iflaſchar autem legi-a-
peratn dabatin tentoriis. Eod. verl. 13. Et latus ejus verins Zidoanem] Exttemitas fini=
um ejus conjunéta erit Zidoni, (dictio) 2 (ſignificathic) Oie. finis ejus, velu-
ti (accipitur in illo loco:) rD ) i. e. & ad fines 104. tabernaculi. Verl. 14. Ma.
ſebar afinus ofibus valens] i. e. Aſinus robuſtus oflibus 1o;. portansjugum legis, tan-
quam aſinus robuſtus, cui onus grave imponitur. Ead. verl. I4. Cabans iner duos
terminos] Ad inſtar aſini, qui diu noctuque ambulat nec ei pernoctatio eſt domi, ac

portat merces ſuas. 107. Werſ. 15. & vidit quietem, qudd eſſet ona] Vidit quoad par-

tem ſuam, quòd terra eſſet benedicta & bona ad fructus ferendos. Eod. verſ. I 5. Er ł
iuclinavit humerum ſuum ad portandum] Scil. onus legis & ſit omnibus fratribus ſuis

Ilraelitis tributarius, ut eisſuppeditet doctrinam legis & ordines intercalationum, 1og.
dicitur enim: & de filiis Iſſaſchar, qui nôrunt intelligentiam temporum, 109. ut no⸗
ſcatur, quid facere debeat Israẽl, primores eorum erant ducenti. 10. capita (ſcilicèt)
fynedriorum conſtituit (iſta tribus) & omnes fratres eorum illis obtemperabant. 111.
Eod. verſ. 15. Et inclinavit? humerum ſuum] (N etbum O hic ſignificat.) d n i.s.
ſuppoſuit (vel ſubmiſit) humerum ſuum, veluti (accipitur in illo loco:) Pi. e. & in-
clinavit clos 112, item (in illo loco:) i: e, inclinatg aures veſhtas; 113. Onkelos
autem

E —

102. Sicuti Deuteron. cap. 33. J. 18. habetur, ubi Jezreel. L
vide Raſchi not. n. 107 confer. & Tanchuma ac 107. Hebr. 2 , in Moto Eiff. 1. habeturz
tract. Talm. Joma fol. 26. a. alleg. Jalkut Part. Hnaαιπ mMnn i. e. faſciculos (mercatorum
1. fol. 49. col. 4. princ. ud wocann, ballas ) mereium luarum, confer.
103. Vide, quæ panlo anmtè n. 101: de voce] dquæ ad keri. hræced. 13, h.c. n. 10, 6 103. no-
DpaO, quæ & hic habetur, notata ſunt, con-tata ſunt, it. not. ad Geneſ. c. 42. V. 34. n. 3 9.
fer. & not. in oafi oP h. 1oc. ttes. Sive: Ordinationes & tempora intercalatio-
104. Sive: extremitatem, ita hic ditionemllam, num, Hebr. α, quo nomine éαααιοα
quæ Exod. cap- 26. V. 22 habetur, ex mente & generaliter computi Aſtronomici intelligun-
Commentatoris noſtri vertere volui, aliàs ſi tur, conf. Buxtoff. Lex. Talm. fol. 1569.
gnilicat: latera, conter. Raſchi not. ad dict. c. 109. Sicud 2 Paralipom. c. 12. v. 32. habeturs
26. V. 22,. onfer. & Deuteron, cap. 33, Verſ. 19. idie
105. Conſer. hic tract. Talm. Nedarim, fol. 2. b. not. n. 109. ea e de ase

& Bava kama, fol. 17. a. it. Nidda, fol. 31. a. vid. 110. Prout I. Paralipom. dict. c. 12. V. 32, habe-
etiam Lighttoot. Geographia Lucæ præmiſſs, tur. 2. V. 32. abe
cap. 3. Sect. 2. pag. 69 6. edit. Lipf-ubi locus ex]111. Vel: ex pradtituto eorum agebant, uti Juni-

Bereſchit Rabba Sect. 98. adducitur, atque a- us ac Tremellius 1. Paralipom. alleg.c. 12,V. 3 22

Ginus robuſtus, cujus in textu ſacro hic fit mentio,, verterunt.
de ſitu illius terræ exponitur, vide num. ſeq-106. * Hebr. n, iſtud & quæ ſequuntur, usque adz
106. Hebr. Ppnlnme pa in MSto Erff. 2. babetur onde s i. e., inclinate aures veſras, Ablunt
„npwH Pa i. e. inter terminos; alii inter duas4 MsSto Erff. - eſtras, à
ſarcinas, Lightfoot dict. pag. 695. edit. Lipſ. 1 12. Sicuti 2, Samuel. cap. 22, V. IO. habetur.

juxta Bereſchit rabba exponit, qud termini 113. Vide Pſal. 74. V 1.

Ent duæ convalles, nempe yallis Pislani &. vallis

2ee 6SENESEGOOMOW. cAr. XX. (AU.

autemn 14 alio
t3 nda helli
nabitebantal
Ver
a) -

loloco.) nach

eualrihuun
quando elle cubat, ut quieſcat, cubat inter terminos, 106. in finibusſcil. urbium, ad quas gleileome

gnifcen!) lau

Verl. 17. (

Ale i.

rniel
mehui] die
caordetcalan
igt 11 ii

—

ae Heb. dni,
eMmie eiittli
nunA. Bie: ulbe

ſer. Bunoth L

uſ. Kije: in

(æ, ita hie
h. cap. D. 99.
Deuter. C. 33.

u. Hebr. .

Pi, Dan, 4.
Talm. Peſzchi
II. Mbic ex
dumiſtud,

Dlalen. 13 5. 7

ẽ tor Vulgne u

Dominus pop

Hebr. N

ſantilla: D
cus, qul eſt

wVel: uleiſcen

de dimlone,
Wnes Iltzelitz
3 Rebr. vh
: an .

1 Aen legg.
emixlni.
fnidt el.

Vell. . .
gutnlegis,tan⸗
enn ie dic⸗
lio Aconi, Xe

upinn ad gu
iäitgucalpar.
od. perl. 16, Nℳ
Nöfratthus ſnis
latonum, 0
An, 109. n.

caita lellee

Inperabant, 1n1,
4 .
12) WG i..
) PMi e. Kin.
8, 113. Onkelo:
AUtem

0 Eikk. I. habeture

ulos (mercatorum
n (arum, conlet,

,n. 101, 103,.n0⸗

A N. zu. hl⸗

temporainlercalii.

nommint ebe erh

1onomici intelligun⸗

ln. lol 1669.

11. V. Lehabeinn
33. ſell 19, iwie .

1,0 14,, jubee⸗

im ageballh Utiſuni.
rn, Aleg eel N

uuntut, egle ;

blunt d . .
tſellis, ann Hebr. wen , iſta & ſequentia, usque

1, le lo⸗ habetit,

CAF. XLIX. GENESEOS. 38

autem ** alio modo interpretatus eſt, (nempe ita:) & inclinavit humerum ſuum ad por-

tanda belli (onera) & ad ſubigendas provincias, 114. quoniam illi (filii Iſſaſchar)
habitabant ad limites 115. atque hoſtis eidem (tribui liſſlaſchar) ſubjectus erit tribu-
tarius. Verl. 16. Dan judicabit 116, populum ſuum] (Verbum ²) hic ſignikf-
cat:.) P) i. e. ulciſcetur ultionem populi ſui de Philiſthæis, veluti (accipitur in il-
lo loco:) nam ) i. e. ulciſcetur 117. Dominus populum ſuum. Eod. verſ. 16. Sicuti
unatribuume Iſzaeliticarum] i. e. Omnes Israêlitæ * erunt quaſi unus cum ipſo (Dan) at=
que ille omnes judicabit, * vaticinium autem iſtud (Jacobus) vaticinatus eſt de Simſo-
ne, prætereà poſſunt explicari ** (verba iſta:) ſicuti una tribuum Iſraêliticarum, (ut ſi-
gnificent) ſicuti unicus, qui eſt inter tribus, videlicèt David, qui venit de (tribu) Judæ.
Verſ. 17. (Erafes] (H) eſt ſerpens; 118, exiſtimo autem, quòd ita dicatur, quia
ille 0 i. e. ſufflat, 119. (qua in ſignificatione accipitur etiam in illo loco.) & tu
0 Ni. e. ſufflando mordebis 120. ei calcaneum. Eod. verſ. 17. Qui mordet calca-
neos equi] Sic facere ſolet ſerpens, comparavit itaque (Scriptura) illum ſerpenti, qui
mordet calcaneos equi. Eod. verſ. I7. Et cadet * ſeſſor ejus retrè] Quem (ſerpens) non
tetigit 12 1. iſtius rei exemplumreperimus in Simſone, (de quo ſcriptum eſt:) & com-
H pre.

de, abſunt à MSto Erff. 2.
II9. Acontias, ſic Junii ac Tremellii verſio, quo-
rum notas vide in hune locum, Rabbini in Ge-
mara diétionem S exponunt: utroque pede
claudicantem, vide D. Wagenleil. Sot. p. 176.
119. Scil. quando mordere vult, vide, quæ ſuprä
ad Geneſ. cap. 3. V. 15. n. 47. & 49: notata
ſunt, confer. & Gur Arjeh fol. 64. col. 4. fin. ac
not. in namt neW D. loc. it. S ta, fol. 9. b. &
fol. I0. a. it. fol. I8. b. it. Sanhedrin, fol. 10 5.
a.
12 0. Sic juxtà mentem autoris noſtri verbum iſtud,
quod Geneſ. diét. cap. 3. V. 1 5. habetur, vertere
volui, vide not, ibidem n. 47. & n. 4 8.

Hebr. D7ot&), hæc & ſequentia, usque ad: dn
tay i. e. erit tributarius, abſunt à MSto Erff. 1.
114. Sive: rbes, ac fines terræ, Hebr. r con-
fer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 717. òMUNW
II5. Sive: in limitibus ſeu finibus terræ Iiracëliti-
cæ, ita hic ob expono, confer. quæ verſ. 13.
h. cap. n. 99. notata ſunt, confer. Raſchi not. ad-
Deuter. c. 3 3. V. 20. D. 129. & v. 2 5. H., 162.
I16. Hebr. An, quo verbo refpicitur ad nomen
R, Dan, quod hic habetur, confer. hic tract.]
Talm. Peſachim, fol. 4. a. & Sota, fol. 10. a.
II7. Ita hic ex mente Commentatoris noſtti ver-
bum iſtud „ quod Deuteron. c. 32. v. 36. G
Plalm. 13 5. V. I4. habetur, vertere volui, au-

tor Vulgatæ utroque loco tranflulit: judicabit
Dominus populum ſuum.

* Hebr. "ze ) in MSto Erff. 2. his præmifſla

ſunt iſta: Swavwav "PH i. e. tanquàm uni-
cus, qui eſt inter tribus.

aX Vel: ulciſcetur, confer. num. præced. 117. 8&
not. in nar new h. loc. ubi b exponitur de

de simſone, qui a mDP e i. e,. O-

mnes IIraelitas ultus eſt.

i: Turre da i. e. qui venit de (tribu) ju-

* Hebr. 71 iſtud & quæ ſequuntur, usque adz
HHe& i. e. Onkelos autem interpretatus
eſt, abſunt ab utroque MSto Erff.
12 1. Vel: usque ad quem (nempe ſeſſorem equi y
non pertigit ſerpens ; ſed calcem equi ſolum
momordit, unde ſeſſor ejus retrò cecidit, appli-
cationem ad Simſonem hic facit autor noſter,
quamyvis enim ille Philiſthæos, qui ſuprà tectum
erant, non tetigerit; illis tamen mortem & inte.
ritum per ruinam domus attulit.

bb

382 GENESEOS. CAP. X LX.

prehendit duas columnas medianas &c. &, qui in tecto erant, mortui ſunt; 122. On-
kelos autem interpretatus eſt (UTI hoc modo:) o1 ¹ i. c. veluti ſerpens
Pn Churman, quod eſt nomen ſpeciei ſerpentis, cujus morſus eſt infanabilis atque
is eſt ?9) X i. e. baſiliscus; 123. vocatur autem ), quoniam omnia facit =n
j. e. anathema, 124. (1) Wautem interpretatus eſt Onkelos:) 0 ) i. e. & vel uti
aſpis P (id eſt:) 3) N&, inſidiabitur. Verſ. 18. Salutem uam eapectavi, Domi-
ne!] Vaticinatus eſt (hic Iacobus,) quòd Philiſthæi oculos ejus (Simſonis) ſint effoſſu⸗
ri, & quòd tandem ille dicturus ſit: memento mei & robora me tantummodò hac vice
&c. 125, Verſ. 19. Gad turma turmatim populabitur 26. eum] Omnia illa * (verba:
, 3 ne ) ſignificant 1½◻α. e. turmam, atque ſie conjungit illa Menachem,
uòd ſi dixeris, (vocem) âπ non niſi duplici Daleth conſtare, poterit reſponderi,
quòd 111 (utpote) nomen rei (ſubſtantivum) opus habeat duplici Daleth, quoniam-
ita fieri ſolet in dictione, quæ duabus conſtat literis, ut duplicet (literam) in fine; & ta-
men fundamentum (ſive radix) ejus duabus ſaltem literis conſtat, ſic dicit (Scriptura-:)
quaſi avis i. e. ad vagandum, r27. fumptàâ (iſtius verbi) derivatione, (ab illa ſigni-
ſicatione, quæ habetur in iſto loco⸗) ſatiatus ſum =.WHi. e. evagationibus, 2⁸. i⸗
tem (in illo loco:) ibi cecidit W i. e. vaſtatus, 129. à derivatione (illius ſignificatio-
nis, quæ habetur in iſto loco:) i. e. vaſtabit in meridie; 130, ita etiam
. ab una funt derivatione 131, & quando illa (Scriptura) loquitur linguâ
— 132. non duplicatur (litera in fine,) veluti ρ aee ee e —
ſed quando eſt (formæ) NN 133. aut (formæ) — D i. e. agere faciens a-
Iios, 134. tunc duplicatur (literà in fine,.) veluti : Aͤ, — 5 , — .
N& in lingus —vS (exempla ſunt iſta:) pupillum & viduam i. e.
ſtatuminabit, 135. item: 22 ) i. e. ut reducam Jacobum ad ipſum, 136, item:
22

122. Sicuti Judic. cap. 16. v. 29. & ſeq. habetur,

confer. & D. Wagenſeil. Sot. p. 169. prine.
173. Sive: regulus, hæmorrhois, de quo apud E-
ſai. cap. I I. v. 9. & c. 14. V. 29. it. Jerem. cap.
§. v. 17. ubi vide Raſchi not. .
124. Id eſt: omnia, quæ tangit ſerpens iſte, fun-
ditus perdit atque internecione delet.
125. Vid. Judic. cap. 16. v. 2 8. confer. & D. Wa-
genlſeil. Sot. pag- 179. .
126. ita hic vertere volui, ſecutus Junii ac Tremel-
lii verſionem 7 alii aliter tranſtulerunt, vid. infr.
num. 13 g. h. verſ- 19. .
*X Hebr. un, iſtud & quæ ſequuntur; usque ad:
dbi. e. Gad turma H i. e. turma-
tim venient, abſunt ab utroque MSto Erff.
127. Sicuti Proverb. cap. 26. v. 2. habetur.
129. Vide Hieb. cap. 7. V. 4.

129. Prout habetur Judic. cap. 5. V. 27.
130. Vid. Pſalm. 9 I. v. 6.
131. Seu: deflexione, Hebr. 3 , vox Gram-
maticis uſitata, quando ſignificationem dictio-
nis vel verbi alicujus ex alio loco derivant, vid.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 419.
132. Id eſt: quando verbum eſt formæ activæ ſive
actionem notat.
133. Id eſt: quando reeiprocam agentis in ſei-
pſum notat actionem, quod verbum Grammatici
vocant Hithpahel.
134. Id eſt: quando actionem ſignificat ergà ali-
Os; ſcil. qua quis alium aliquid agere efficit vel
permittit, Grammaticis dicitur Hiphil.
135. Sicuti Pſalm. 146. v. 9. habetur.
136. Seil. Deum ſive Dominum, vide Eſai., cap.

48 V Fe

– .

CA XI,
2Wie
„ „ . ze
ſgniſcagu⸗
k: r
tucmaticn en

wrmatinn 140

inpolelſone
natus ell. 4,
ſeietam be
loco) ſM.

zo. dr dle
Gmhita, utolee
ſc etiam bener
gichot: 46,1
l. Cenuenij
duslois,inlter⸗

137. Vide Llii
13. Hujus epl
torem hollfum
fur eum, ſient
beh vetl
13 9, bieuti ſare⸗
Hec leguem
iple tummaticn
Eifk. 1
140. kulorumh
ſri hic dertere
cOnfer, not, 24
14 Pebt. M
i, e rettd, odiat
141. ViGe loſu
142, Ficuti biil

11, Vide Can

* Fe realete he
1, habetur: d
6, 13. 7. 22,
144, Kll terre,
guæ mibui Al⸗

CAl.NN.

ſnenn 0.
Aveluti lerpens
nlinabils ane
Die Ereluti
etpelkei, Doni⸗

nis) int ehoſſu⸗

nmodo hicrice

ia illas- (Verba:
illa Menachen,
keritreſponden,,
lleih, gnoniant⸗

m)inkne; &at.
icht Seriptur..)

Ationibus, 126, i⸗

lius ſgniſtca.
iia etiam 1 N
ocriturlingaid
S

Agere faciend4

—oen,
an . e,
plum 136,em:
ee

P. ſ d. 17.

4. I, vor Gram⸗
Enibeationem cici.
o loto deriant, vid,.
lge .
elforme cline iſe

kocam genti in ſei.
Hyerbum Gfammatkeid

en ſoniſen eigi i .

linic egere effei jel
Gicitur Hiphit.
habelut,

nnm, ſile MMi

CAb.XCLI.

22 π1. c. reſtituens ſemitas; 137. (verbum autem) 12 1)), quod hic habetur, non
ſignificat, quòd alii eum agere faciant; ſed (idem ſignificat,) atq; D ))di. e. tur-
matim veniet ab illo, 138. veluti (habetur exemplum in illo loco.) filii mei ) R) id
eſt: D Næ exierunt à me, 139. (ſic quoque hic: Gad turma b'N en e
turmatim venient ab illo, quoniam illi (Gaditæ) tranſibunt ordanem cum fratribus ſu-
is ad bellum omnes expediti, donec ſubjugata fuerit terra. Eod. verſ. 19. &t ioſe
zurmatim 140. veniet retroriùm] i. e. Omnes turmæ ejus * revertentur ad veſtigia ſua
in poſſeſſionem ſuam, quam acceperant trans Jordanem nec quisquam exillis deſide-

ratus eſt. 141. Eod. verſ. 19. Retŕ] i. e. In viis ſuis & in ſemitis ſuis, per quas pro-

fecti erant (Gaditæ) revertentur, veluti (dictionpy, quæ hic habetur, accipitur in illo
loco:) NP i. e. veſtigia tua non fuerunt cognita, 142. ſic quoque (in illo loco:)
PY i. e. in veſtigiis ovium, 143. linguâ vernaculà ('Pv ſignificat:) traces. * Verſ.
20. E& Aſeber pinguis erit panis ejus] i. e. Cibus, qui venit ex parte 144. Aſcher, ſit ole-
um, ita, ut oleæ multæ proveniant ex poſſeſſione ejus, eaque oleum inſtar fontis educat,
ſic etiam benedixit ei Moſes: tingens in oleo pedem ſuum, 145. veluti diſcimus in Me-
nachot: 146, aliquando incolæ (urbis) Laodiceæ opus habuerunt oleo &c. 147. Verfſ.
21. Cervaemiſſa] Hæe eſt vallis*† Ginoſar, 148, quæ velox eſt 149., maturandis fructi-

bus ſuis, inſtar cervæ, quæ velox eſt ad currendum, cerva — ni (quod ſignificat:)
B bb 2 drD

—– —

137. Vide Eſai, cap. 5 8. Vv. 11. al. 12.
138. Hujus expoſitionem vide paulò poſt apud au-
torem noſlrum; alii b' verterunt: populabi-
tur eum, ſicuti & ſuprà tranſtuli, vid, num-
126. h. verſ. 19.
139. Zicuti erem. cap. 10. v. 20. habetur,
*Hæc & ſequentia, usque ad apy 1 i. e. &
ipſe turmatim veniet retrorſum, abſunt à MSto
Eiff. 2.
140. Ilta locum hunc ex mente Commentatotis no-
ſri hic vertere volui; alii aliter tranſtulerunt,
confer. not, ad Habac. cap. 3. verſ. 16. num. 43.
ag Hebr. bæc & eoetera, usque ad avy
i, e. retrò, abſunt à MSto Erff, I.
141. Vide Joſu. cap. 22. V. 9.
142. Sicuti Pſalm. 77. v. 20. habetur.
143., Vide Cantic. cap. 1. Vv. S⸗
. W . ⸗„
* Sic reddere poſſis bxνα vel, uti in MSto Erff.

„ *
2. habetur: N“ν confer. hic not. ad Jerem.
c. 13. V. 22 num, 19. & ad Pialm. 70. V. 4. n. 6.
144. Scil. terræ, i. e. ex fegione ſive poſſeſſione,
quæ tribui Aſcher aſſignata fuit.

145. Prout infrà Deuteron. eap. 3 3. Vv. 24. habe-
tur, confer, not. in pom mWme h. loc.
146. Hebr. erummn, eſt is liber tertius partis ſive
Sectionis quintæ operis TPalmudici, tractans de
oblationibus veſpertinis &c. reperitur autem lo-
eus, à Commentatore noſtro hic adductus, in
dict. tract., Menachot, fol, 89 5. b. uti in moà*
S h. loc. ad marginem allegatur.
147. Idem referturinfra in notis Raſchi ad Deute-
ron. cap. 3 3. V. 24. ubi vide ſis, n. 159. confer.
& Lighifoot. Decad. Chorogr. Marco præmiſſ.
c. 9. F. 3. p. 5 8 5. edit. Lipſienſ.
*X Hebr. ◻☚a N hæc & ſequentia, usque ad:
Arrbt i. e. cerva emiſſa, abſunt à MSto Erff. I.
148. Hebr. b, uti hic habetur, dicitur &
HA terra Cinereth, eſtterra pinguiſſima, ſe-
cundum R. David. Kimchium, Matthæ. c. 14.
v. 34. vocatur sεurαοετ terra Genneſa-
ret, confer. Lightfoot. in Centur. Chorograph.
Matthæo præmiſſ. c. 79. p. 13 8. & c. 94. p. 160.
edit. Lipſienſ.
149. Vel: quæ celeriter profert fructus ſuos ma-⸗

turs.

384

GENESEO0DOüũos.s.ccw

CA b. XLIX.

— i. c. emiſſa ſcil. adcurrendum. † Eod. verſ. 21. Dans eloquia pulchra

Juzxtà Targum ejus; 149. alia explicatio: de bello Siſeræ vaticinium iſtud protulit(ja-⸗
cobus, nam ſcriptum eſt:) ?*** & accipies tecum decem millia virorum de filiis Naphtali
&c. 150. & iverunt illuc aceincti, atq; uſurpatur ibi eodem modo, (quò hic,) verbum-
me 1Nr (dicitur enim ibidem:) in vallem H. i. e. miſlus fuit in pedibus fuis.

152.

Eod. verſ. 2 I. Dans eloquia pulchra] Propter illos (filios Naphtali) cantârunt

153. Debora & Barac hymnum; 154. Rabbini autem noſtri exponunt iſtud de die ſe-

pulturæ Jacobi, quando Eſavus contendit 155.

tractatu Talmudico: Seta; 156., Targum autem ejus (ita habet:) a Di.
e. cadet ſors ejus & ipſe profitetur (ſeu profert) verba pulchra & encomium de portio-

ne ſua. *

Klius gratioſus, eſt lingua Aramæa: — O

Verſ. 2 2. Eilius (arbori) fæcunde 157.] (Iſtud: — eſt R i. e.
[Dà i. e. gratiam referimus ei 15 8.

R. Simeoni, (ſic ſeriptum eſt) in fine Babæ Metziæ. 159. Eod. verſ. 2 2. Eilius gratioſus
160, ſuper otulum] i. e. Gratia ejus extendit ſe ad oculum 161. ejus, qui illum aſpicit.

Eod.

† Conter. hic tract. Talm. Sota, tol. 11. b. & fol.
13. a.
149. Scil. facienda hic eſt explicatio; in Targum

autem ita habetur: laudabunt & benedicent ſu-
per eos (ſcil. fructus,) in Gemara, quam D.
Wagenleil. Sot. p. 290. adduxit, habetur: ne

legas: verba V i. e. elegantia ſeu pulchra; ſed
verba i. e. libri, rationem vide ibidem.

Xs* Vel;: nam dictum eſt, Hebr. ρprout in

MSto Erff. 2. hic additum eſft.
150. Proht Judic. cap. 4. V. 6. habetur, confer.
not. in b'nar rD h. loc.

151. Dicitur enim hic de Naphtali: drnh eee

j. e. cerva emiſla, confer. & hic not, in r*
D.
152ú. Sicuti Judic. cap. 5. v. 1 5. habetur.
453. Atque ita verba elegantia ſeu pulchra dede

runt, implendo vaticinium; qued hic habe

tur.
154. Qui habetur Judic. dict. cap. 5. quoniam hie

ſcriptum eſt: cerva emiſſa, genere ſœminino, id-

eò id de Debora exponunt Rabbini & quia mox
ſequitur verbum generis maſculini IRA i,e. dans,
ideo de Barac iſtud intelligendum eſſe tradunt

Rabbini, vide not. in Eonmar eW h. loc.
155. Nempè: cum Jacobo, conter. qua ſuprà ad
Genel. cap. 46. V. 6. n. 6. notata ſunt „ vid. &
cap. ſequ. 50. V. 5. n. F.
156. De hoc litigio vide Gemaram apud D. Wa-

—

verlſio habetur. =
* Nempe: 29 re een en , i. e. ob
portionem ſuam (quæ terra fuit fertiliſſima) i-

vn hic exponitur.
157. Id eſt: ramus fœcundus, prout unius ac
Fremellius verterunt, alii aliter transtulerunt,„
ſicuti & autor noſter hoc loco, vide Lightfoot-
. . „
ad Joh. c. 4. v. 6. p. 992. edir. Lipſienn.
15 8. Vel: juxta literam: torum nuptialem exhi-
bebirnus ei, uſurpare ſolent Jadæi hanc phraſin:
Da WA in clauſulis epiſtolarum, vide Bux-=

genſeil. Sot. p. 260. n. 7. it. tract. Lalm. Bera-
chot „ fol. 2z1. a. & Seta „ ſol. 36⸗

84. a. it. Bava batra, fol. I1 8. b. & Sevachim, fol.
159. Hedr. en Nan i. e. porta media, ſic vo-
catur liber ſeeundus partis ſive Sectionis quartæ
depoſito &c. locus autem, quò hic reſpicitur,
reperitur in Bava mezia fol. 119. a. prout in
S- S ad marginem allegatur.

fer, num. antec. 15 §. & num. ſequ. 16 1.

61I, Id eſt: Joſephus eſt gratioſus apud omnes,

de ſpelunca (duplici, ſic explicatur) in

genſeil. in Sot. p. 289. & ſequ. ubi Latina ejus

pſe profitetur verba pulchra ,„ ſie in not. PDOν

torf. Léx. Talm. fol. 1804. confer. & D. Wa-
b. it. Bava Kama, fol. 17. a. & Bava mezia, fol.
operis Talmudici, agens derebus inventis, de

160. Ita ex mente Ralſchi hic vertere volui, con-

q6“⅜

1

An
Pod. ,22d5
turpulchritn
conjongiturh
ſoniu:) oce⸗
ſt. 163. o
PDrN ie
contemplabe
lick ſedift
(cceterüͤmli
loco:

ę (icporimu
(ulloniftenn

tem (verda iſ

n sdi

potionemin
imterptetats

(Eictio) 5

geiilum alpi
vocem exp
Aüi, & inler
funt: lechi
Vulgata le
ſer 3 LXX. 6
Pilis,) Cont
17. n. 1517
inlerpre c, 1
K1. 0. F. R.
Pi.e ſuper⸗
diuntur ſeil
Videapud .
17 e b. der.

DNem k.

ditione nn
zolinenli,
162. Hic inm
D ſungatu
dimon. Il
Johann.ce4,.
16z. Confek.
Hebſuntaddi

CAL N.

—
lguis elelre
tud Protnlitſa.

eflig Naohea
e 8Naphali

hie, Mverbum,

in ecibus ſis,

htali) Cantärunt
t iſtud de gieſe.
lcenplcztur)in
Di.
mian deporti⸗
el) Die.
tekerimug ei ,,
1. Hliu gealigſu⸗

guiillum lPict.

lod.
— —-.
ſequ. ubi Laingejus

ven b i, e ob

takuii kertiliſina) i.
1, Lcin not, PH

6, prout uniig ce

Ater anstuletunt,

Oc, Nido lignnfot.

Gir. Lipſen.

rum nuprialem eit -

1 Ladeihane phisim
epſtolarum, Vide

(onler, & D. Wa⸗
it, tract, Talm. berz⸗
04 , fol, ze⸗

12, Da mezig, ol.
18,b Ferachim iol

vorta neli . ſero.
ſie Fectionislarle
gerebus inentis, e . dc
16 2. Hic innuitur ratio, cur pluralis, nempès
fol. 119. a Miont in

n, gd hieſeßztenu,

N alegatur.

e vertere iOlli, (Ol⸗ e t iri
16. Conter. infra n. 176. h. vcrl: 22. & num.
raiclu Pud onne ,

um. ſequ. 161.

er murum Filiæ * progrediebantur, ut contemplaren-

Uõ

Eod. v. 2 2. Rlie Prortedani ſup

tur pulchritudinem ejus ( Joſephi,) filiæ multæ (nempe numero plurali hic dicitur &

conjungitur pluralis verbo numeri ſin gularis, nempe:) Xi. e. procedebat, (hoc
ſenſu:) proce debat unaquæque 162. ad locum, unde illum (Joſephum) eonſ picere pos-

ſet. 163. Eod. verſ. 22. Saper murum] (erba 3 W hie ſignificant:) —

Ri. e. propter viſionem ejus 164. veluti (gccipitur in illo loco: 9 0 N i. e.
contemplabor illum; ſed non propè, 165. ſunt & multæ (hujus loci) expoſitiones my=⸗
ſicæ; ſed ifta (Iam adducta explicatio) proximè accedit ad ſenſum literalem Scripturæ;
(cœterum litera) Tau in (voce) eſt elegantia 166, linguæ, veluti (habetur in illo
loco:) — y j. e. ſecundùm rationem filiorum hominum; 167. ceœterum W.

(bhic ponitur) pro i. e. ad contemplandum; alia explieatioverborum:) WY
(ut ſigni ficent,) —n i. e. ut (filiæ) contemplarentur, 168. Onkelos au-

tem (verba iſta:) mPD —en interpretatus eſt: 6P R
1Oi. e. duæ tribus egredientur de filiis ejus &c. ſcripſit autem (Moſes) 0
i. e. filiæ, propter filias Menaſſis (nempe:) filias Zelaphchad, 169, quæ abſtulerunt

portionem in duobus vadis 170. Jordanis, (idem Onkelos verba illa: [8, — 1
interpretatus eſt:) S n i. e. filius meus, qui multiplicabitur, Joſeph, 171,
(dictio) ſignificat i. e. fructificationem & multiplicationem, ſunt

guo⸗
a Aun Pietanr, Cornmemtaror due nolle H . alia explicatio, ſic debet eſſe (vel:
vocem y exponit ochlum, non fo exponi,) nam juxtà priorem explicationem
5 32 211271 iigi poteſt.
. Xy I ee= 31 decorus aſpectu ä „
Bitis,) Conter. Cud. Cappelli Crit. Sacr. I. 3. “ ⸗ bire en Nig:. numn antece 16z. ccnior S
. 1F§. & lſaac. Vod de Transiat. ibefoot. in ſohann. cap. c. v. 6, p. 992, edit-
imerr . 3 & Rich. Simon. Hift. Crit. V. T. . bi inl⸗ D 6S. ederl: 2,S n. 176.
nterpr. c. 1 3. ich. .. 16 Fe Sicuti Numer. cap. 24. V. 17. habetur.
1. 2. c. R. an er ee daakrztt⸗ 166. Vel: zvariæsz gratia eſt adhibita, Hebr. or
i. e. ſüper oculum, ſed Ppy 7) i. e. lupergre- . W- e. aptatio, ornamentum linay- fer
ianter ſeil: poſteri ſoſepbi) oculum, ationem Bimaorf- Len. Taln ſol⸗ 6z0. Nngæ, nfns
Rideapud D. Lein. in Sot. p. 760. vide & n. 167. Prout Eccleliaft. cap. 3. v. 1 9. babetut.
17 . B. Verſ. äü 16§. Videlicèt: Joſephum, vide ſuprà pum. 16 7
*X Nempèe: gyptiorum, Hebr. dun, ſic in e⸗. & n. 164. h. veri. 22. LK X. hr S dy videg
— 2 .ẽ . . „ ⸗ 4 . . 11. . ; PrO y viden=⸗
ditione = Da- mmav hic additum eſhut & in Be tur legiſſe: anw iyy, dum verterunt: ges es
rolinenſi. = cszsesρ*ανρο vide Lightioot. in Johann. cap. 4. V.
6. p. 99 3. Princ. edit. Lipi.
169. De his vid. Numer. cap. 27. V. I= & ſeqq. ae
Ir70. Vel: tranſitibus, Hebr. ay ſicuti hic ha-
1 : 1. Lerle 22. O “ betur, id eſt: ultrà G& citrà Jordanem.
næo ſunt addita; π PeXν n en e ſum,

rüan jungatur ſingulari: Wivæ, confer. Rich.
Simon. & Iſa. Voſſius loc. alleg. it. Lightfoot. in
Johann. c. 4. V. 6. P. 99 2. edit. Lipf.

N

GENESEOS.

= —

386 CAP. XLIX.
quoque expoſitiones 172, myſticæ (hujus loci,) quæ textui conveniunt, (nimiràùm) eo
tempore, quò Eſavus obviam ihar jacoho, inter omnes antegreſſæ ſunt ancillæ, ut irent
antè filios ſuos ad inclinandum (coràm Eſavo;) ſed de Rachele ſcriptum eſt: acceſſit
Joſephus & Rachel atque inclinaverunt ſe, 173. dixerat (enim ſecum) Joſephus, impii
iſtius oculus elatus eſt, * forſitàn conjiciet oculos ſuos in matrem meam, 174, eg⸗
grediebatur itaque (Joſephus) anté illam atque ſtaturam ſuam extollebat, 175,
ut matrem ſuam obtegeret, & hoc eſt, propter quod pater ejus ei benedixit
(hiſce verbis:) A a i. e, filius accreſcens, (ac ſi diceret:) elevâſtis (vel extuli=
ſti) teipſum, Joſephe, hy. e, ſuper (ſive antè) oculum Eſaui, quapropter merui⸗-

ſti, ut extollaris. Eod. verſ. 22., Eiliæ propter viſionem 176. procedunt] Ut contem-
lentur te, quando egrederis ſuper 5gyptum, 177, præfereà etiam (Rabbini) expo-
unt (verba iſta: ꝑ) hoc ſenſu, (nempe:) ne ? pi, e, oculus malignus 178,
in poſteros ejus (oſephi) vim ullam habeat, ſic etiam, quando (Jacobus) Menaſſi & E-
hraimo benedictionem impertivit, eisdem benedixit, quaſi piſcibus, 179, in quos o-
culus malignus vim non exercet. Verſ. 2 3. Et exaſperaverunt eum atque jurgati ſane]
j. e, Et exaſperaverunt illum fratres ejus eumque amaritudine affeceruntPotiphar & il⸗
lius uxor, ut eum in vincula conjicerent; (verbum autem ρN idem ſignificat, atquę
in illo loco:) Di. e, &amaritudine affecerunt vitam eorum. 18 0. Eod. verſ 2 3.
Et jurgati ſunt] Facti ſunt ei (Joſepho) fratręs ejus viri contentionis, (verbum autem
22₰, quòd hic habetur,) non eſt formæ ac ſignificationis , 181. nam, ſi ita eſſet,
punctari

ſum, Complutenſis vertio ita habet: filius ac] 163. & n, 164 h. verſ. 2zꝛ.

creſcens Joſeph, confer. not. in '-e Me h.
loc, it. not. ad I. Samuel. c. I. v. I. n. 7. & 8.
172. Sequuntnr hic quædam expoſitiones allego-
ticæ, usque ad verſ. 2 3, h. cap.
173.: Sicuti ſuprà Geneſ. cap, 33. V. 7. habetur.
*W Hebr. ., ſic tàm in Bibliis Buxtorf. quàm in
exemplari Hebræo, quo uſus ſum, legitur; ſed
in editione nan neov habetur: MWi. e. malus
ſcil. oculus, ſic etiam in Sto Erff, 2. habezur
Nyi. e. malus ſeu malignus (geulus.)
174. Vid. Genelſ. dict, gap. 3 3. V. 75 ibique not. n,

*
7. producebat, longiorem efficiebat, ita ver⸗-
bum aw hic interpretof, confer. Buxtorf, Lex.
Talm. fol. 2520. in utroquę MSt Erff, habe-
tur aa w, res eodem redit.
176. Scil. tui, ut te conſpiciant, ſicuti paulò poſt
exponitur, ita ex mente Rabbinorum, quorum
expoſitionem allegoricam Commentator noſter

177. Verba iſta ex Pfalm. & I. v. 6, de ſumpta ſunt;
ubi vide ſis interpretes.
178⸗ Sic quoque in Gemara; (quæ apud D. Wa-
genſeil, habetur in Sot. pag. 760. & ſequ.) legi-
tur: nenyd py —nn Pv i. e. oculus mali-
gnus in illos (Joſephi poſteros) vim habeat,
quapropter & R. Abhu monet non legendum es⸗
ſe: Py Wy i. e. ſuper oculum; ſed;: py wy
i. e. ſupergrediuntur oculum, ne invidia in illos
dominetur, ſicuti & jam ſuprâà num. 16 1. h. verſ.
22. notatum eſt.
179, Vide cap, antec-. 48. V. 16, ubi jacobus in be=
nedictione ſua hiſce verbis utitur: a ) i. e,
& piſcium more multiplicentur, vide not. ibid,
n. 49.
180. Sicuti Exod. cap, I. v. 14. habetur, confer.
not. in N DS h. loç.
181. Id eſt; non activam habet ſigniſicationem;
ſed paſſivam, id, quod ſequentia declarant ;
608⸗

hic adducit, vertere volui, çonfer. ſuprà num.

e ulgati ſunt
Aucn lagittit
1lz.elaiſe
ze poͤſie
186, eſt enim
oogen
0
ſeat t
ſablatilud
Viri contentio
11, itud:
o Min
Siguimi G
Turgucnautel
190, idelnl, q
lunts Targum
Viri diſlenſionk
rcus ejot ig
ratbia nunut

hic habetur, n

cOnfer. tämmen
¹ nuroque M
habetur, hor
191. Vide Num
187. Grammatl
bi! Dchl.
194 Riemi ſere
1 f. Nende:
n 19 1. l. verl
196. Vide Hiod

197. Non abalt

tore noſtr e
ſem,

119. Sicnti Eſai.

199, la ſignit
nolltierbum
5 CInld, andb-
ii Hebrei
nidis rerſioni

1 WmInim) D

teeille tiren
dtum eſt: cceſſt
lolephu impii

Aollebat, 1f,
us ei beneiri
Alit (vel euul⸗
ahroptermernj,
n Il Conteme
Nebbini) enpo⸗
rmalignus ,
1) Menali Eh.
1179, in guos 0,
gue uryai ſn
intonphar dil⸗
ſeniſcat egue
ocl rell13.
(verbum autemn
nam, ſitz ellet,
punctari

P 6, belumnpta ſunt,

(queapud. Va-
760, egu.) egi⸗
n i e, oculus malj⸗
ſieros) im habent,
er non legendum es⸗
n; led:
n, ne intidia in illos
nnum 161, nfer-
6,ubi ſecobus in be⸗
titut: ad w i e
iur, ige not, bic

hibetur, conlet⸗

bel ſgniſczionem;

gueni Geclaraut;
col⸗

CAP. XLIX. GENESEOS. 387
punckari debuiſſet: 2221 * veluti (in illo loco:) iſtæ ſunt aquæ contentionis, ubi! i.
e. jurgati ſunt &c. 182, atque etiam, ſi (verbum iſtud 1*) ſignificet A i. e. ja⸗
ctum ſagittarum, puncta non debuiſſent poni, niſi in ſignificatione ac forma 19
183. Veluti (habetur in illo Ioco:) ε 0i. e. ſtupeſcite cœli, 184, quod idem ſignificat,
ac P Ni. e. ſtupore corripiamini, 185. ſic quoque: i. e. attolluntur paululùm,
186. eſt enim ſignifieationis D i. e. extolluntur; ſed quoniam verba N
1Dſignificant: extolluntur, in ſtuporem conjieiuntur ab aliis; aſt(verba illa:)
1D . (ſignificationem paſſivam habent, quæ fir) à ſeipſis, 187. (ideò ſigni⸗
fieat — P νâ5ö i. e. in ſtuporem conjecti ſunt à ſeipſis, (Pnotat) A i. e-
ſublati ſunt à ſeipfſis, (ſic verbum ) hic ſignificat:) 2 * WN Ci i. e. facti ſunt
viri contentionis, ſic quoque (in illo loco:) .α i. e. tacete, qui inhabitatis inſulam,
188. (iſtud: 0) accipitur)pro 0%) i, e. in ſilentium adigimini; 189. ita quoque (hoe
loco ]) interpretatus eſt Onkelos ) BPoi. s. & ulti iunt eum. Eod. verſ. 23.
Sagittarii] (Sic dicuntur hic fratres Joſephi,)quoniam lingua eorum fuit inſtar ſagittæ;
Targum autem ejus (habet: viri επ1◻11. e. diviſionis, * ac notat (iſtud: &3
190. idem, quod in illo loco:) & erit — FIHN i. e, dimidia pars, 191. (ut ſenſus ſit
juxtà Targum:) illi, qui debebant cum eo (Joſepho) dividere hæreditatem (facti ſunt ei
viri diſſenſionis.) Verſ. 24. Et ſedit ** in forti arcus ejus] i. e. Sedit in robore; (iſtud:)
arcus ejus, (ſigmificat) robur (ſeu fortitudinem) ejus. Eod. verſ. 24. Etroborata ſunt
brachia manuum ejus] Hæc fuit datio annuli in manum ejus, 192. (vertbum ?), quod
hic habetur, notat idem, quod in illo loco:) aurum 15 i. e. firmum, 193, atque hoc
Eve-
confer. tamen Michlol Jophi h. loc. ut & Gur (al. urn 79 vel pr9. vide num. ſequ. 190.)
Arjeh fol. 65. col. I. fin. vide & n. 18 5. h. verſ. ſed abſunt iſta hic in notis Raſchianis täm in e-
* In utroque MSto Erff. vocalis Patach ſub litera? ditione Bibliorum Buxtorf. quäm in exemplari
habetur, hoc modo: . P*; prior tamen lectio, utpoté ma-
182. Vide Numer. cap. 20. V. 13. gis perſpicua, videtur præferenda.
183. Grammaticis dicitur hæc figura ſeu forma ver- 190 Ita hie in exemplari Chaldaico, quo uſus ſum,
bi: Püal. Complutenſis editio habet: &απ, Buxtorfia-
194 Sicuti Jerem. cap. z. v. 12 haberur. na? nhy,, i. e. diviſio, diſſenſio, confer. Gur
185. Nempe: paſſiva ſignificatione, confer. ſuprà Arjen fol. 6 5. col. 1. fin. & Sign. præced.
n. 18 I. h. verſ, 27. 19 1. Vide Numer. cap. 31. v. 36. confer. & not. in
186. Vide Hiob cap. 24. v. 24. PA H ad hunc verſum 23. lit. æ. ubi aliquid
197. Non ab aliis, ſicuti exempla paulò antè ab au hac de re dictum eſt. .
tore noſtro adducta, illam habent ſignificatio- X Hebr hoc & quæ ſequuntur, usque ade
nem, I i. e. in robore, abſunt à MSto Erff. .
158. Sicuti Eſai. cap. 2 7. V. 2. habetaur. 192 Nempé :Joſephi, de quo vide ſuprà Geneſ. c.
199. Ita ſignificatione pasſiva ex mente auforis 41. V. 42.
noſiri verbum iſtud vertere volu. 193. Sive⸗ ſolidum, id eſt: optimum ac puriſſimum,
„Chald. dr"o, fic in notis Raſchianis exempla- vigd, I. Reg. cap. 10. Verſ. 1 9. confer- infraà n. 19 F⸗
tis Hebræi, quo uſus ſum, habetur, in editio- h. verſ. 240
nibus verſionis Chaldaicæ legitur: &rmye ye

evenitei (Joſepho) “ i. e. & manibus 194. Sancti illius Benedicti, qui eſt αα
2PE) i. E. potens jacobi & ☛ i. e. exinde aſcendit (Joſephus,) ut ſet =
NEeA [dN i. e. paſtor (&) lapis Israeêlis, (dictio /2 ſignificat:.) fundamentum Is-
raẽlis(& eandem habetſignificationem, quæ reperitur in illo loco:.) — N& R
i. e. lapis capitalis, 195. ſignificans regnum, ſic etiam Onkelos ipſe iſtud interpretatus
eſt. 196. Eod. verſ. 24. Et ſedit] (Ildem Onkelos hæc ita interpretatus eſt:) R
O NEi. e. & completum eſt in illis vaticinium ejus, ( videlicèt) ſomnia
quæ eis ſomniaverat, NRen en n 197. j. e. quia obſerva-
vit legem in occulto, hæc eſt additio (Onkeloſi) nec (provenit) ex lingua Hebraica,
quæ in textu(ſacro habetur,) PoE —oP „ES i. e. & poſuit fortem fiduci-
am ſuam, hæc eſt interpretatio Chaldaica (verborum iſtorum textus Hebraic?:) R
PEP i e. in forti (ſive in robore)arcus ejus, ſic quoq; Chaldaica eſt interpretatio juæ-
tà Hebræum, (videlicèt:) A & i. c. & ſedit (i. «. firmum ac completum fuit) vatici-
nium ejus, quoniam fortitudo Sancti illius Benedicti fuit ei pro arcu ac fiducia, ſ22
) Hn —n ee ee i. e. tunc poſitum fuit aurum ſuper brachia ejus
&c. quocirca Eod. verſ. 24. Et roborata ſunt brachia manuum eéus] ( Verbum 110))
ſignificat 15) i. e. aurum ſolidum. 198, Eod. verſ. 24. Lapis Iraeli] (Dictio 2i. e.

lapis, ſigniſicat) per Notaricum 199. 2 & 2, i. e. pater & filius, [NN& ² 1. C.

parentes & filii, 200. (videlicèt) jacobus ac filii ejus (à oſepho cibati ſunt.) Verſ. 2 5. A

Deo 201. patris tui] Evenit iſtud tibi isque te juvabit. Eod. verſ. 2 5. Et ab Omnipoten-
te] i. e. Et cum 202. Sancto illo Benedicto fuit cortuum, dum non obtempo raſti ver-
bis

194. Verba ipſa Hebraica, quæ in textu ſacro ha-200. Sic in Paraphraſi Chaldaica paulo polt in eo-
bentur, hic inſerere volui, quoniam iſta ab auto dem hoc verſa 24. habetur, ubi ita? mande

re noſtro hic explicantur. Paan i. g. cibavit parentes & filios, confer. & not-
195. Sive: Ssummus, uti Junius ac Tremellius ver- in nan n h. loc.
terunt in Zachar. cap. 4. V. 7⸗- 201. Hæc verba in Græca L⸗XX. verſione, (Uubi ita

196. In Targum Oakeloſi ita habetur: corrobora- legitur: æaοα ιτẽ rτ0οεν chærent verſuĩ
vit & confirmavit regnum ejus, quod fuit ei da- amtecedenti 24. ita & S. Hieronymus in Tradit.
tum à facie Dei, Confer. hic tract. Talm, Sota, fol. Hebr. eadem conjungit, quem & S. Ambroli=
36. b. us 1. 2. Offic. cap. 16,. ſequitur, vide Nobi ii
197. Ipſa Paraphraſeos Chaldaicæ Verba hic inſerere not. h. loc. & Lud. Cappelli Critic. Sacr. 1. 5. C.
volui, ut eorum expoſitio S& interpretatio diluci- 2. n. 10.
diùs ob oculos poneretur. . 202. Commentator noſter particulam Eidès hic ag-
199. Hebr. 19 h, ſic habetur in editione Bero- cipit pro -) i. e, cum, confer. Ilupr. Geneſ. C. 4⸗
linenſi & in Da TS ut & in exemplari He- v. Ie n.3. alii mie accipiunt pro neni. e. à, ſic Ju=
bræo, quo ulus ſum ſed abſunt à Baſileenſi, con- nius ac Tremellius hic verterunt? ab Omripo-

fer. ſuprà n. 19 3 h. verſ. tente, quos hie ſecutus ſum, LXX. interpfe-
199. Notaricum eſt ſpecies Cabbalæ, quà literæ tes pro videntur legiſſe: "w 7ε, verte-
vocis alicujus ſigniſicativæ alias dictiones conno- runt enim: 665ε6 Deus meus, ſic iidem

. . „ 1 1 . V „
tans, ita Buxtorf, in Abbreviat. terè

4 WIE.
—
bis heræ tue
e. Beneicl
. 13
gunt, quam
nlidoneaelt;
cient. 304.

confodietut,

zm ſemenen
zunt Gc.) be
Gnturce alid
is. kod rer
Gitenim mihi
gtusque ade
dentem & Drl
ſiaco; Abtahet

omnem ferkan

tatn Vraelitic⸗

nez illas & ſa

e n
fere enper d
Genel t. 17.
Crit. h. r.
103. Sic &n.
Patris tui n
Verbis Chalde
Hebr. rn
quo uſils ſün
rolinenſis es
Qyyi. e.
OQn ndr
2 4. ld eſt: m
Unde fortus 3

10. Qux hal

1056. Rehicitu
eaellni, qu⸗
Alleg. kabetur
textu ſact
col.2 prine.
mor it, bi
tur, vid. vert
=

ellet Pp
Indamentum l.
lud interpretans
Autelt.) Dad

1el..) .V
elicee) Omtia,

e, guia obletſa⸗
lingna lebrat,
luitfortemſiduci⸗
Uterpretatio jax⸗
Aetum huit ralici⸗
ac ſducia, 1
luperbtachia ejus
](Verbom r)
(Dictio ſAdie.
2 ie,
ſunt.) Verl2 .4
.tab Oanipoten⸗
Obtemporiltiret⸗
bis
Caica pauld ol in eo⸗
tur, Ubi ta:

Rlios, COnler. &nl

XE. vetüone, (Miit
1s 5, cohatell eſi
Hieronymos in TIadit.
„guem &d. Anbrol⸗
ſeguiuut, ſice Nobli
deliiCiic, Saclel e
panticnlamn 18 nic
cocfer ſupt. Cenel
t ronleni⸗ e leſu⸗
verterunt: 25Omnie
ſo, N. intetple⸗
egiſe: l. W deſte⸗
ſe üden
let

1

6, Deus meys,

bis heræ tuæ, is e .
i. e. Benedictionibus patris & matris, 203. ac ſi diceret: benedicentur tàm qui gi-
gnunt, quàm quæ pariunt, nimirùm mares* ſpargent guttam (ſeminis) quæ conceptio-
niidonea eſt, & fœminæ non facient abortum uteri ſui nec conceptionem ſuam abji-
cient. 204. Eod. verſ. 2 5. Uberum] (Verba illa.) ½ i. e. jaculando confici-
105. interpretatus eſt (Onkelos:!) NDNNN (al. AE) i. e. jaculis
confodietur, 206. ita & hic (in iſta ſignificatione uſurpatur dictie:) E H, quoni-

eNN

ſere lem per e *½ tranſiulerunt, prout & ſupr.

Hebr. . 11, ſic habet exemplar Hebræum,
quo uſus ſum & utrumque MStum Erff. ac Be-

GENESEOS. 399

tiam benedicet tibi. Eod. verlſ, 2 . Benediétionibus uberum & vullvæ]

s

am ſemen emittitur 2o7. tanquam ſagitta. Verſ. 26. Benedictiones patris tut prævalue-

runt & c.] Benedictiones, quibus benedixit mihi Sanctus ille Benedictus, ſupergredi-

untur & validiores ſunt benedictionibus, quibus (Deus) benedigit progenitoribus me-

is. Eod. verſ. 26. Urque ad ſfinem 208. collium ſeculi ]i. e. Quoniam benedictiones „
quæ mihi (factæ ſunt,) Prævalidæ ſunt usque ad finem terminorum collium ſeculi, de-
dit enim mihi (Deus) benedictionem latè diffuſam 2109. ine coarctatione, quæ pertin-
git usque ad quatuor fines mundi, nam dicitur: & erumpes (multitudine) versus occi-
dentem & Orientem &c. 210. id, quod non dixit (Deus) Abrahamo, patri noſtro, & I-
ſaaco; Abrahamo(quippe) dixit: leva oculos tuos & vide ſeptentrionem versùs &c. nam
omnem terram, quam conſpicis, dabo tibi; 211. non oſtendit autem ei (Deus.) niſi ter-
ram Israeéliticam tantùm, & aaco dixit: ** nam tibi ac ſemini tuo dabo omnes tegio-
nes iſtas & ſtabiliam (vel ſervabo) juramentum &c. 212. & hoc eſt, quod dixit X* E-

„

ſaias

20. Ita hic ex mente Commentstoris noſtri „
Genel. c. 17. V. I. confer. Lud. Cappelli Not. quam & Junius ac Tremellius ſecuti ſunt, di-
Crit. h. loc. & Gur Arjeh fol. 65. col. 2. med. † dionem rxn, vertere volui, in Michlol Jopht
203. Sic & in Targum Onkeloſi: benedictionibus quoque exponitur, quod hic risen ſigni ſcet
patris tui & matris tuæ, quò hic autor noſter! ai. e. terminum, fines, ubi & locus paral-
verbis Chaldaicis reſpicir. lelus ex Numer. c. 34: V. 10. adducitur, con-
fer. infr. n. 2 I4. h. verſ. 2 6. & n. 217. eod. h.
verſ. 26. ”YYḾñẽZ

rolinenſis editio: at Balileenſis pro eo babet
EAEIi. e. ſpargentes, ſic quoque legit editio
Eh NDY.
204. Id eſt: non vanam eam & inutilem reddent,
uungde fœtus abortivus naſcatu.
205. Qux habentur Exod. cap. 19. V. 1 3⸗

125. Reſpicitur autem hoc verbo &‿ Wi. e. jacere,

ejaculati, quod in Paraphraſi Chaldaica loco
Alleg. habetur, ad dictionem iw, quæ hic in
tfextu ſacto teperitur, confer. Gur Arjeh fol. 6 5.
col. 2. princ.
207. Jacit, jaeulatur, Hebr. , uti hic habe:
tur, vid. verſ. ſeq. 26. h. cap. n. 223. confer. &
not. in ar h. loc. ð

209. Latè ſeſe extendentem ac prorumpentem, itæ
hic dqurio interpretar, quo verbo reſpicitur ad
illud renb quod Genefſ. cap. 2 . V. 14. habetur;
ſicuti paulò poſt apud autofem noſtrum ſequi=
ture
210. Prout Geneſ. dict. cap. 2 9. V. 14. habetur,
confer. num. antec. 2 09. S
21II. Ita ſuprà Geneſ. cap. 13. v. 14. habetur.
X Hebr. N& NNN hæc & ſequentia, usque ade
n P i e. juramentum, abſunt ab utroque
MsSto Eff. ”
212. Vide ſuprà Geneſ. cap. 26. v. 3.
* Hebr. hen in hæc & quæ ſequuntur, usque

2
Ccc

390 GENESEOS. CAbP. XLIX.

ſaias: & comedendam tibr dabo poſſeſſionem ſive hæreditatem) Jacobi, patris tui, 213.
non autem dixit:poſſeſſionemAbrahami. Eod. v. 26. Terminum ] Dictio NN) ſignifi-

cat Gallicè es molz, :214, ſic conjunxit illam Menachem, filius Seruc.215. Eod. veri. 26.

Genitorum meorum] (Dictio *τ) fignificat i. e. conceptionem in utero,
dum conceptus fui im utero matris meæ, veluti (accipitur in illo loco:) NN i. e. con-
ceptus eſt maſculus. 216. Eod. veri, 26. Mrque ad ſnem] (V erba iſta: H NN AV
hic ſignificat:.) Aup v i. e. usque ad terminum, veluti (accipitur dictio 7NR in
illo locoꝰ) NNNNNW1 i. e. & definietis vobis in terminum versùs orientem, 217. i-
tem (in illo loco:) N i. e. definitote (veldeterminate,) quàâ itur ad Chamat. 218.
Eod. verſ. 26. EFrunt] Omnes (iſtæ benedi ctiones) ſuper caput Joſephi: Eod. verſ.
26. Selecti inter fratres ſaos] (Onkelos i hicvertit.) —☚ ν i. e. qui ſeparatus
219. fuit à fratribus ſuis, velutiaccipitur in illo loco⸗) ] i. e. & ſeparent fe à San-
Gtis filiorum Israelis, 220., item (in illo loco:) é i. e. avertunt ſe retrò; 221. Rabbini
noſtri (verba iſta:) & ſedit in robore arcus ejus, allegoricè exponunt de eo, quòd (Jo-
ſephus) ſubegerit concupiſcentiam ſuam 222, ergàuxorem heri ſui; vocat autem (Seri-
ptura) illam (concupiſcentiam) arcum, quoniam ſemen jaeit ?223, tanquam fagitta; (ii-
dem Rabbini iſtud:) NR] i. e. & roborata funt brachia manuum ejus, (exponunt) ve-
Juti: X] i. e. & diſperſa ſunt, 224. quoniam egreſſum eſt ſemen inter digitos manu-
um ejus, 225. (ſidem Rabbini verba iſta:) àmanibus potentis Jacobi, (exponunt,) quòd

ad: rnN HT i., e. poſſeſſionem Abrahami, num. 52.

abſunt à MSto Erff. r. 2zz0. Uti Levit. eap- 22. v. 2habetur; confer. hie
213. Sicuti Eſai- cap. 58. V. I4. habetur, ubi vide tract. Talm. Schabbat, fol. 139. a.
Raſchi not. 22 I1. Vide Efai. c. I- v. 4⸗- ibique Raſchi not. con-

fer. & Levit. c. 15. v. 34.
222. Sive; pravam libidinem ſuam erga unorem
heri ſui, in Pirke R. Elieſeris cap. 39-ex transla-
tione Vorffii ita habetur: omni ſapientià ſu
pellic iebat Joſephum uxor Potipharis eum au-
tem vellet ſe aſſuefacere rei Venereæ, vidit effi-
gĩem patris ſui, retrocesſit atque fubegit libidi-
nem ſuam, vid. D. Wagenſeil. Sot. p. 779. n.
16. confer. & num. 226. h. verſ.

Hebr. &r iſtud & quæ ſequuntur, usque ac':
prp i. e. filius Seruc, abſunt abutroque MSto
Erff. .
2 I4. Vel: esmoulz, ita hic VnN& reddere pos
ſis „ſiquidem dictio non eſt corrupta, quâ Gal-
Rcl linguà ſignificatur? acuminatio, deter-
minatio, unde eſt: eſmoulu, i. e, acumina-
tum, & eſmouleur, acumiaator, ab eſmoudre i.
eg, acuminare, hodiè dicunt: aiguiſer, confer, 22050.
ſupr. n. 208⁰. h. verſ. 26. Galli hodiè confmia ſeu 223. Jaeulatur, emittit, vide quæ verſu anteced.
KEmites vocant: frontieres, bornes. 2. U. 207, notata ſunt.
224. Zain enim & Zade, tanquam unius organi li-
teræ, inter ſe permutari ſolent, unde tàm doye
quam π Cpro clamore dicimus, ſic D. Wa-
genſeil. dict. p. 779. n. 15. eodem moso etiam
in not. pon hic exponitur. .
125. Confer. Id. D. Wagenlſeil. in Sot. p. 773. &
in not. ibid. p. 779. n. 16. & p., 7 0. n. 1 8.

215, Hujus etiam ſuprà Geneſ. c. 30. V. 3. n. 10.
ab autore noſtro mentio eſt facta.
216. Sicuti Hiob. cap. 3. v. 2. habetur-
217. Vid. Numer. cap. 34. V. 160. confer. & ſupr
num. 208. h. verf. 26.
2 1 ⅜. Vide Numer. dict. cap. 34. verſ. g.

CA. A.

atuetit e o
Orbelos atenn
cupicitaten,
de, Catcines 1.
Rebecca) eulht
EeGenjemnin)
fututielent rap⸗
ken zu gui lenioi
la gelitcoutt⸗
133. Hod Eetl
Hum, Chaldaice
inliogu ebrꝛic

336. konmnæ, foaa
ſexri 0 Cenel e
17. . 3, 1, 19, de
D. Wagenſeil ö0
õ
147. bt guibentol.
admaginem alleg⸗
vafſione Latina a0
to orbi ernibuit D
fide ſis locum ülun
iepanu, Agbie
11u0. Kve: (olummna
Michlol ſoptnad
or noſter felſic⸗
umor terzæ ünt

ii idibemn in Mie
Phrali Chaldaica

Duntur: N))
lerulokuerunt, i
bane erpoſtionem
Pen inneit 5
ſenſus ſitt, guduͤbt
Dri e delcen
1n not.
819. In hotis 20
le ig. 147. àn1
d o e
Piſchatif a4 vert
loens ille ſie er
DN

Pattis tui, 213,
ella6.

dnemin eid,
TWie eon.
l Nun
idio in
klentetn, 21, j.
lChamat. 1,
hi: PEod, werl.
e. giſearetnn
Pparentle 4an⸗
11 Nabdini
leeo, ud (1o.
cRantem (Seni.
lamkgita Fi.
(exponunt) fe.
er digtos nam.
ponunt)euöd
i5le⸗

—àä²⁵—oʒ

Nberut, eenſet⸗ie

ue achi nt ee.

nſuam agi morem
1ce). 39,e tandle⸗
Omndi Ppientis fus
oliphatis; cumau-
Venetex, Miditeſh⸗
atque fubegit ibici⸗
gheil Sol, g. 779,l
verl⸗
gus ſelli tuleetd⸗

Nim unius ogeni l⸗
lent, undetumn
inus, ſo Va-
õ
vonitur.
l in dot 9,775,
4.e, Nl

alegatur, & quidem dict, pag. 772.

CAP. XLIX.

GENESEOS.

391

apparuerit ei (oſepho)ſpecies imaginis 226. patris ſui &c. ſcuti habeturin Sota; 227.
Onkelos autem interpretatus eſt (dictionem:) H N quòd ſignificet: deſiderium atque
cupiditatem, ac (dictionem) H (interpretatus eſt, quòd ſignificet:) N P
i. e. cardines 228. terræ, horum deſideriò 229. ducta fuit mater ejus(ſcil. Iacobi, nempè
Rebecca) cumque adegit, utillos 230, acciperet. Verſ. 27. Benjamin lupus rapiet]
Ipſe (Benjamin) eſt lupus, qui rapiet; * vaticinatus eſt (hic jacobus,) quòd Benjamitæ
futuri eſſent rapaces, (ſicuti ſeriptum eſt:) & rapiatis vobis unusquisque uxorem ſuam,
21. ubi de pellice in Gibea (ſermo eſt,) vaticinatus quoque eſt (hic jacobus) de Sau-
le, 232. qui devicit hoſtes ſuos circumcircà, dicitur enim: & Saul accepit regnum ac bel-
lam geſſit contrà Edomitas & Moabitas &c. & quocunque ſe vertit, ſuperior extitit.
23½. Eod. verſ. 27. Manò comedet prædam] (Dictio 1 hic) ſignificat prædam ac ſpo-
lium, Chaldaicè dicitur A &, 234., Pprætereâ huic (ſignificationi) ſimilis reperitue

in lingua Hebraica, (videlicèt in illo loco:?) cunc dividetur:

1 i. e. præda

Ccc z lpolii:

826. Formæ . figuræ Hebr. ou, confer. quæ
ſapri ad Geneſ. cap. 37.- V. 2. n. K4. Gc dict. C.

27. vV. J, n. 19. de hac voce notata ſunt, vide &

D. Wagenſeil. Sot. p. 772. & p. 77 8. n. 12. it.
num. antec. 222. h. verſ.
24 7. Et quidem fol. 3 6. b. uti in τ ö h. loc.
ad marginem allegaturzhunc tractatum luculenta
eſtone Latina adjectis doctisſimis notis erudi-
cto orbi exhibuit D. agenſeilius, apud quem
vide ſis locum illum, qui hic ab autere noſtro

222. Sive: columnas terræ, Ye ny ſic in
Michlol Jophi ad 1. Samuel. c. 2. V. 8. (quo hic
autor noſter reſpicit,) exponitur ; hæ autem co-
lumnz terræ ſunt o en i. e., homines juſti,
nti ibidem in Michlol Jophi habetur, in Para-
phraſi Chaldaica verba iſta: y mMyaxexpo-=
nuntur: deny 53 Naia) i. e. ptincipes, qui
à leculo fuerunt, uti P. Fagius transtulit, atque
banc expoſitionem autor noſter per verba illa:
&π en innzit & amplectitur, ut hujus loei⸗
jenlſus ſit, quòd benechctiones Jacobi, nn
iy i. e. deſideraverint magnates mundi, ſie
in not. ͦN ineb hic exponitur.

deſideraveratbenedictiones, quæ reconditæ erant
Eſauo & adegit Jjacobum , ut illas acciperet.
nam præcepit ſacobo, ut is patri ſuo edulium
oflerret ac benedictiones acciperet, uti Geneſ.
cap. 27. V. 10. habetur, qui locus etiam in di-
ctis notis ad Hbrum Prec. Jud. adducitar, hæc;,
quia verba Commentatoris noſtri ſatis obſcuræ
declarant, paulò fuſius hic enarrare volui, cœ-
terum notandum eſt, quòd tàm in exemplari
Hebraico, quo uſus ſum, quam in Bibliis Bux-⸗
torf. in notis autoris noſtri legatur: rrmnr; ſed
Tectins legarur in notis ad librum Prec. Jud. dict.
p. 147. TW' per Nun in iine, confer. & not.
in h. loc.
230. Neme: cardines terræ, de quibus paulq́
ante dictum, vel potius benedictiones, quarum
num. antec. 229. facla eſ mentio, uti in not
. mn hic exponitur.
ebt. Wie N at1, abfſunt iſta
H . ab utroque
23q1. dicuti Judic. cap. 2 1. v. 21. habetur, confer.
not. in . eN nS h. loc.
232. (Qui fuit de tribu Benjamin, vide 1. Samuel.
c. 9. V. 1. confer. hic tract. Talm. Sota, fol. 14. b.
& Sevachim, fol. 54. b.

829. In notis ad librum Precum Jud. part.
1. pag. 147. a. med. in precibus: 7 ay
d5 — i. e. veſpere noctis ſecunda

Paſchatis ad verba? M — eeen nn

locus iſte ſic exponitur Mann dnn enn

P729) 27 wrN WVV rnOi,e. Rebecca

233. Vel, ut alii: inquietavit, ſcil. hoſtes ſuos,
ita verbum yw', quod r. Samuel. c. 14. v. 4 ½.
al. 49. habetur, transferunt.
234. Hac fignificatione accipitur in Paraphraſi
Chal-

392 GENESEOS. CAb. XLIX.

ſpolii; 235. de Saule autem ipſe (Iacobus hic) loquitur, qui ſtetit in principio robuſtæ
juventautis 236. Ifraelitarum atque (in principio) orts (regni) Israêlitici. 237. Eod.
verſ. 27. &t veſpere dividet ſpelium] Etiam (dividet ſpolium) poſtquàm Sol Iraẽlitarum
occidit 238. per Nebucadnezarem, qui illos Babylonem abduxit in exilium. Eod.

verſ. 27. Dividet ſpolium (Videlicèt) Mardochai & Eſther, qui ex Benjaminis (tribu e-

rant orti divident prædam Hamanis, dicitur enim: ecce domum Hamanis dedi Eſthe-
ræ; 239. Onkelos autem interpretatus eſt (locum iſtum) de præda (ſive ablatione)
Sacerdotum quoad Sancta? 40. templi. Verf. 2 8. Et hoc eſt, quod dixit illispater orum
& benedixit ei] Sed nonne funt nonnulli exillis (fliis jacobi,) quibus ipſe nequa-

quam benedixzit; ſed potius eosdem objurgavit? (ita ſanè 241. eſt;) ſed hæc eſt explica-

tio iſtius (textus ſacri:) & hoc eſt, quod dizit illis pater eorum, (nempéèé:) id, quod in
ipſo textu42. dictum eſt, forſitàn non benedixit (Jacobus) Rubeni, Simeoni ac Levi?
(imò) textus (hic) dicit: & benedixit illis (nempè:) omnibus, juxtà ſenfum literalem.
* Eod. verſ. 2 8. Mnicuique ** juxtà beneaittionem ſuam] i. e. Benedictione, quæ uni-
cuique erat eventura, benedixit eis (acobus,) non debuiſſet dicere (Moſes,) niſi (ita:)

unicuique juxtà benedictionem ſuam benedixit i. e. ei; (ſed) quid dicit textus?

(nempe:) benedixit ☚ )) Ni. e. eis, dum dedit (acobus) Judæ robur leonis & Benja-
mino rapacitatem lupi atque Naphtali velocitatem cervæ, forſitàn non comprehendit
cun-

Chaldaica ad Numer. c. 3 I. v. I1, & 1. Samuel.
c. J0. v. 22. confer. & Michlol Jophi b. loc. ubi

dictio y, quæ hic habetur, etiam per ij. e.
verſ. 61. num. 27.
235. Prout Eſai. cap. 3 7. V. 22. al. 2 3. habetur,
ubi vide Raſchi not. è

regnitempore Saulis, primiregis, quaſi éa-

gey 176 àlas i, e in flore ætatis eſſent conſti

tuti, veſpublicæ interdum cum homine ejusque

ætate comparari ſolent, exemplum habetur in-
Flori Epitom. Rom. ab initio, ſic Hebr. ond

vel, ut alii codices habent: Pwai. e, temporis

matutini eorum, hic interpretor, confer. Buxtorf.

Lex. Talm. fol. 1841. & not. ad Plal. I10. V. 3.
n. 33.

237. Nempè: cùm regnum Iſraeliticum jam or.
tum & initium haberet, reſpicitur autem hac

Commentartoris noſtri explicatione ad dictionem

pan i. e. manè, uti hic in textu ſacro habetur &

exponitur, quid per illud mane intelligatur,

gonfer: num, ſeq- 23 8 ubi 3Py i, Vepere, quid .

notet, explicatur, vid. & Jalkut Part. 1. fol.
49. COl. 4. circà ſin.

nempe finis & quaſi occaſus regni Iſraelitici tem-
239. Vide Eſther. cap. S. v. 7.

nim Onkelos hic tranſtulit: manè & velgerè ofle-
rent Sacerdotes oblationes & in tempore veſper-

liquis, quæ ſanctificata ſunt.
241. Vide ſuprà verſ. 4. & 5. hoc cap. ubi de Ru-

Jacobus illos objurgaverit & reprehenderit.
242. In re ipſa ſive narzatione, Hebr. aya, prout

filiis ſuis objurgaverit jacobus; omnibus tamen
ex animo benedixit, ſic Rabbini locum iſium ex-
ponunt, confer. num. ſequ. 243. h. verſ. 2 9. &
not. in a h. loc. sl
Confer. num. ſequ. 243. h. verſ. & not. in neve
n h loc.

* Hebr. Ma S hæc 5 ſequentig . Wsque ad
DP

p. 23 8. Hic explicatur, quid per 1)) intelligatur,
ſpolium exponitur, confer, not. ad Pfalm. 119.
pore Nebucadnezaris, confer. num. antee.23 7.
W 11 0. Id eſt: quoad oblationes & ſacrificia, ſie e⸗-
236. Juxtà Hebræum: juventutis eorum & ortus,
ſive: ſplendoris, i. e. cùm Ifraelitæ in princigio
tino divident reſiduum ponionum Iuarum de re-

bene, ut & Simeone ac Levi dicitur, quod

hichabetur; ſenſus eſt, quamvis nonnullos ex

ℳ

mapbente
ze. llis, 243,
züonemdve
14 1441 conhft
braici ſigninie
inilloloeo⸗)
10Nll.,
duxeritis pro,
e geobiun
29,k ℳil
ctallgi,
colegi)peie
loicobe)

ottuuselh?

YT TII1.
enta
W
onec finiuifin

i, e
IE n.
143. Al omni
plurili,vid. n
144. Die dickion
cadem ſynifte⸗
&c. 2 1,ſelit
Aliisque in od
14 . Pront adi
Eifk 1. poſ:
l: bon
explieatio: nn
1466. Vide Deut
147. Fielii Lep⸗
349. la hic nu
mentatorem ne
deuelie Aleg⸗
N e

—
tnchhio wobeſte
Ucl. 237, koc,
nsolltadliannm
crilium. lod.
faminigttnbue.
Monis gediſhe.
(ie Alatone)

tiliihater urun
ibisihle negna.
haceſktenhita.
Pe.) id, todin
ineoni aclei
Enüimliteren.

icione, ur nni⸗

Moles)uii itr)

gric cicittenn ?
rleonis & Benj⸗

oncomprehendlt

CU.
———
alh ban. 1 kl.
et i ineligat,

3egni ltaelitieitem⸗
fer. num antee⸗:ſ.

4*

§ in tempore ſeßger⸗

t.

Leyi dicitm, guod
reprenencerit⸗

ne, Hebr. o, tOlt
uammyis nonnilos e
bus; Omnnibus talnen
bbinilocum iſtum et⸗
1,143,h ſell 1),, &w

ell⸗Knot in e

n e

donec finiti fuerunt ei quadraginta dies,

es ſacnißcia, ſee⸗
manè velgere fe. .
1243. Scil. omnibus, numero non ſingulari, fed

tionum uarum dete⸗

boc cap. ubide Nu-

GENESEOS.

.*

cunctos benedictionibus omnibus? (verum notanter) dicit textus: benedizit N
i. e. illis. 24 3³. Verſ. 2 9. Congregor ad. populummelp.] (Verbum ONo, quod congre-
gationem ſive collectionem notat, ideoò hic uſurpatur,) quoniam defunctorum corpo-

.*

ra 244. congregantur in loco, ubireconduntur, nam interdum D ON& linguâ He-
praicàâ ſigniſicat — O] i. e. receptionem (ſive: introductionem) veluti accipitut
in illo loco:) nec eſt quisquam DND i. e. qui recipiat me in domum „ 245. item-:

NENN i. e. & recipias illum in domum tuam, 246. item . —25882 i. e. cuùm intro-
duxeritis proventus terræ, 247. i. e. introduxeritis illos in domum propfer imbres, item:
RE 2ENNi e. cum introduxeritis ?248. opera veſtra, ?249. & omnis (dictio) NOH,
uæ de obitu *† uſurpatur, etiam ?Oi. e. introductionem ſignificat. Eod. verſ-

29. Apatres meos] (Dictio

& hic ſigniſicat:) V i. e. cum patribus meis. Verſ.

33. & collegit pedes ſuos] (Etiam hic verbum & ſignificat:) O i. e. recepit (ſeu
collegit) pedes ſuos. Eod. verſ. 33: Er exſpiravit & aggregatus eſt] Mors autem de il-

lo (lacobo) non dicitum, 25, hinc dicunt
mortuus eſt. 251. 8 HWM

Rabbini noitri: acobus pater noſter, non

CAPL. LI.

Erſ. 2. Ilr aromatilus condirent patrem ſuum] (Verbum 3) ſignificat un-
/ guentationem, quæ fit aromatibus. Verſ. 3. Et impleti fuerunt ei] (Verbum
D) hic notat:) &π i. e. completi fuerunt ei dies unguentationis ejus,
Eod. verſ. 3. Et deſteverunt eum Auypbtii ſe-

piua-

rSE P. i. e.

benedixit ei, abſunt à MSto

plhurali, vid. num. antec. 242, & Sign.*

244. Sie dictionem Oa hictransferre volui,
eadem ſignificatione accipitur Levit. c. 19. v. 2 8.

S& c. 2 I, V. Ieitem Numer. c. 5. V. 2. c. 9. V. 6.
aliisque in locis 8. Scripturæ.

24 5. Proht Judic. cap. 19:V. 18. habetur, in MSto

Erff. 1. poſt: van i. e. in domum, additum
eſt: aopn w&ε P e i. e, cujus hæc eſt
explicatio: nemo recipit.
246. Vide Deuteron. cap. 22. V. 2Z2.
247. Sicuti Levit cap. 33, V. 39 habetur.

349. Ita hic numero plurali legitur apud Com

mentatorem noſtrum, in Exod. c. 23. V. 16. qui
locus hic allegatur, habetur numerus ſingularis
oNa , um im aeris , lic etigmin

utroque MSto Erff. haberur? PDten . e. dum
introdueis⸗ Dð M
249. Hebr. — yE, ſic & hic legitur in plural?
apud auterem nofſtrum, Exod. dict. e. 23. V.
16. habetur ſingularis 7y') i. e, opera tua, iſa
etiam legitur numero ſingulari in utroque MSto
*7 Hebr. Srepa, in MSto Erff. 2. pro illo habetur
ATDna i e. in dleeg. ”?YMVD
250. Sed ex ſpiratio dé illo dicitur, confer., num
ſeq. 2 5 I. de Iſaaco autem dicitur Genel. c. 3 5=
v. 29. quêd mortuns ſit.
251. Ipie lacobus hi hi. e, non mortuus eſt;
ſed o i, e. exſpiravit,; Gcæc. 2éεoves⸗ quod
verbum de Chriſto, Servatore noſiro, uſurpa-
tur, Luc. cap. 2 3. v. 46. ſenſus eſt, quod Jaco-

dus non ſenſeri VD DyNi, e. guſtum mortis

drvn

394

GENESEOs.

CAF. L.

ptuaginta diebus] (Videlicèt) quadraginta ad unguentationem & niginta ad fletum,

quoni am ad pædem ejus 1, venerat illis (Egyp iis benedictio, deſierat enim (ad ejus ad-

ventum) fames aque aquæ Nili fueruntbenediétæ. Verſ. 5. Quod ſadi mihi] Juxtà
ſenſum jus (Ccil. verbi 2) literalem (erit explicatie) weluti (in illo ſoco:) ſü *
i. e. foderit aliquis puteum, 2. prætereà expoſi tio quoque alle gorica convenithuic ver=
bo, (nempè ut idemſigu ſicet,)ac: quod rmop i. e. comparavi, 3. Gixit R. Akiba, quan-
do peragravi urbes ma ritimas, Gllarumincolæ) 1 2Pi. e. vyenditionem vocârung
22:4. prætereà alia ĩſtius (verbi —2) eſt expoſitio, (Ünempè) ut ſign ſicet
(quod netat:) )71 i. g. acervum, Iacobus enim argentum omne & aurum, quod ex

domo Labanis adduxerat, accepit ac fecit ex

eo N i. e. acervum atꝗ Qiit Eſavo: tol-

le iſtud pro parte tua, (ꝗquam habes) in ſpelunca. 3. Verl. 6. Siati acfuravit 1e.] Niſi
juramentum præſtitifles, non dimitterem te (inquiebatharao,) enimverò metuit ille
dicereſ oſe pho: )viola juramentum, necis Pharaoni)reſponderet: i ita (facere debeo,
ut juramentum, patri meo præſtitum, violem,) ego quoꝗque transgrediar juramentum,
quod tibi præſtiti, ne reve larem arcanum delingua ſancta, 6, quam ego præter ſeptua-

ginta linguas 7. calleo;

tu vero illam nonintelligis, ſicuti ſcriptum reperitur in tracta-

tu Talmudico: Sota. 8. Verſ. 10. Ee venerunt mgue ad aream Atad] (πAtad id-
eè

T i7O TE i,e. nempe: non fue 4

runt ei anguſliæ mortis, ſic in not. m nd
h. loc. exponitur, conter. Gur Arjeh foel. 6 5.
col. z. med. ubi aliæ adducuetur rationes; cur
dicatur, quòd Jacobus non ſit mortuus, vide &
tractat. Talm. Taanit, fol. 5. b. uti in ned
n-aR h. loc. ad marginem allegatur„ item
e rrWy pag. I25: b. Sign. 3 0.
1. Vide, quæ ſuprà ad Genel. cap. 24. V. 30. n.

in boasi n ad marginem allegatur.
5e Vide Geneſ. cap. 4,6. v. 6. n. 6. ſt. D. Wagen“
ſcil. Sot. alleg. pag. 294. . 9. Conker. & cap-
præced. 49:. V. 21. n. 1 5.
Hebr. WMte dehn, in utroque MSto Erff. pro
his legitur: pV 17 nter 597 i. e. quoniaen di-
xerat eifPSharaoni) Toſephus: (ego quoq; trans-
grediar &α.) conter. hic tract. Talm. Sotaj, fole
9. b. & 13. a. it. fol. 3 6. b.
6. Nam, (uti in Sota spud M agenſeil. p. 7 82, ha-

61. & ad e. 30. v, 30. n. 51, S& ſeq. it⸗ a Genel.
c. 47. V. 19. n. 30. notata ſunt, conter. & not.
in an re h. loc.
Sicuti Exod. cap. 24. v. 33. habetur„, cçonfer.
hic tract. Talm. Roſch haſchana a fol. 26. a. &
Sota, fol. 13. a. it. Chulin, fol. 2. a,
3. Vel: cocmi, confer. D. Wagenſeil. Sot. p.
29⸗-S& p. 294⸗ n. 10,it. Ligbtfoot. in Act. Apé-
ſtol. cap. 7. V. 16. pag. 66. dit. Lipfienl. vide 6
Deuter. cap. 2. V. 6. ibique not. n. I 7. & Mot. ad
Hol. cap. 3. Vv. 2. n. J. & num. 6⸗
4, Conter. quæ ſupra ad Genel. c. 33. V. 19⸗ N. 39.
Rotata ſunt, confer. & D. Wagenleil. dict. p.

294.n. 11.

betur) Pharao linguam Sanétam à Joſepho diſce=
te voluit; ſed illam perdiſcere haud potuit, Pha-=
rao itaque adjuravit Joſephum, neid cuiquam
revelaret, nempè quad ipie linguam Hebrai-
cam non zalleret.
7. Judæi ttadunt, vetuſtiſſimis Reip. Egy ptiacæ
cemporibus neminem ad clavum ejus ſedere po-
tuiſte, niſi qui ſeptuaginta linguas calleret, has
etiam S à Gabriele una nocte edoctum.

didicifſe, vid. D. Wagenſeil. dict. pag. 782. G

ſeq. 783. n. 3. confer. & liber Prec. Jud. in nos.
part. 2. pag. 82. b. princ.
8. Et quidem fol. 33. a. uti in man nn, ad mar-
ginem h. loc. allegatut, vide D. Wagenleilii d0t⸗

« Vide, quæ ad Exod. cap. 15. v. 8. num. 106.

natata ſunt ,„ confer: & Bereſchit Rabba heloc ut

P. 6: &τ P, 782.

CA UI.
Hnoltti pobt
u & Prinep⸗
nidehan cor.
runkin ea eo
igarum cite

fomigracch
epotes eſot

Ullut er flin
determinarit

levod

1, tie diſpoß⸗
Aucan (ſe
Phraimetuat
lum orm in
uent fr
tem ilo] Qo⸗

olephi) an

, uniizs Tren

Zutem ſeniſſe
pkam eſtoibe
inam egtſin
ſol. 13. 1l 5

* onmali ein

leberur, expe
16, eulo
hie melligitn
ol atii
allegnet,
II. Iemtekeftu
D. Vagali
14. h 0d:
1e0, quon
pol ſagan⸗
tur gidlinctio
MSio Erff
15. Vel cenene
er fllidus Can
Berelehit Ra
marginem all
1 „tol. 1.

AEib,
nlasd keun,
Nimnſadentag⸗
idimii luuz
lco)ſ
Wenithuicyet⸗
Onem vocarunt
on ſeet 35
Mum, (uoctr
Cri Eſavortol.
Drair e] Nis
weto metuitilie
kaltictte debee,

N furamentun,
prrter ſeptur.
peritur intracs⸗
8

1. 6, 4. D. Vegen⸗

h g C0ler, K .
gue Mdio Eif gto

Mie. guoriamn di⸗

u: ego guogttn
30. Talm. Soti, elo.

igeneil,p,di a ⸗
ſolſoc⸗
te haud potit, hae
hum, peid cuigtam
E lnguam Hei

ai Neig gite

Wurm eſas lesele p⸗
ingues cilete bil
e unas nodte edackum,
dan g Und
Her Meo ic n dt⸗

Wageleliden

deò dicta, fuit area iſta, quia) circumdata erat Ni. e. cynosbatis; 9. Kabbini autem,
noſtri exponunt (locum iſtum) de ea re, quæ (ibidem) accidit, nam omnes feges Cana-
an & principes Ismaélitarum egreſſi erant ad bellum (contrà Ægyptios;) ſed quando

Videbant coronam * Joſephi ſuſpenſam in arca 10. Jacobi, ſteterunt omnes & fuſpende-

runt in ca coronas fuas illamque cinxerunt coronis ſuis veluti aream, quæ ſepimento
ſpinarum circumdata eſt. 11. Verſ. I2. Sicari eispræceperat] Quidnam hoc(ſibi vult,)
ſienti præceperat eis 12, (nimiràùm) Verſ. 13. Portaverunt eum filii eſus] Nonveròô
nepotes ejus, ſic enim eis præceperat- non portent loculum meum nec vir Egyptius nec
ullus ex filiis veſtris, quia illi 13. ex filiabus Canaan (nati) ſunt; ſed vos (ſoli portetis,)
determinavit quoque eis (Jacobus) locum, (videlicèt) tres orientem versus (portent)
& ſic quoad quatuor ventos 14. & jaxtâ ordinem, qué caſtra vexillorum profecta ſunt,
15. hic diſpoſiti? fuerunt (à Iacobo,) Levi autem non portabit, quoniam is portaturus
eſt arcam (fœderis,) Ioſephus quoque non portabit, quia is rex 16, eſt, Menaſſes & E-
phraim erunt pro illis, 17. atque hoc eſt, (quod dicitnt: **) unusquisque juxtà vexil-
lum ſuum in fignis 18., (nempe:) in ſigno †illo, quod eis tradiderat illorum pater, ut
portarent feretrum ſuum., 19. Verſ. 14. ſe & fratres ejus & emnes, qui aſi enderant
cum illoe] Quando reverſi ſunt illùc (fcil. in Egyptum, ) poſuit (Scriptura) fratres ejus

Qoſephi), ante Egyptios, qui cum illo aſcenderant zaſt, dum profedti ſunt (ex Ægy-

pto

9. Junii ac Tremellii quoque verſio habet: quùm
autem veniſſent usque ad aream quandam ſe-
ptam eynosbatis;alii a vertunt: rhamnum ſeu

fpinam cervinam, confer- hic tract. Talm Sota.

fol. 1 3. a. it. Schabbat, fol. 152⸗2a.
* Nonnulli ex Rabbinis dictionem: irni, quæ hie
haberur, exponunt: ſeutum.

160. In loculo ſive feretro, id enim dictione rN
hic intelligitur, confer. hic tractat. Talm. Sota,
fol. 137. a. iti in -T iS h. logç. ad marginem

allegatur.
11. Idem refertur in Gemarz, quam vide ſis apud
D. Wagenſeil. in Sot. p. 2 9 8. confer. infrà vetſ.
1I4.. D. Cap. m. 22.
z. In Baßileenſi editione, ut & in exemplari He

bræo, que uſus ſum, item in MSto Erff. I. hic
oſt verbum: w i. e. præceperat eis, non habe-

tur diſtinctio verſus 1 3. h. cap. aſt in Berolinenſi
& MSto Erff. z. habefur diſtinctio.

13. Vel certè nonnulli ex illis, quamvis non omnes
Eex filiabus Canaan nati ſint, ſic Rabbini, confer.

Bereſchit Rabba h. loc. uti in Spen P ad

IA4. Id eſt: regiones ſive plagas mundi; Græcis di-
euntur &re Sgaviat, Zonæ corleſtes.
I5. De quo ordine vid. Numer, cap. 2. verſ. 2. &
ſeqc. .
*Hebr. Waa, præfixum ſen determinatum eis fuit-
feil. à Jacobo, qui hune ordinem procedendi ae
proficiſcendi eis præfixit & conſtituit-
16. Id eſt: regis loco fſeu princeps,primæ poſi regem
Pharaonem dignitatis, confer. quæ ad Genel- c.-
47. V. 3 I. D⸗ 47. noftata ſunt.
I7. Nempe: pro Leviac ſoſepho, Vel illorum loeo
portabunt fererriim.
*X Hebr. Wmselw, ſic in MSto Erff. z. hic additum
reperitur.
18. LXX. zara onusρ1¹. e. juxtà ſigna, Junius
ac Tremellius: cum ſignis, vid. Numer. dict. cap-
† Hebr. mes, abeſt iſtud à Baſileenſi editione, ut
& à MSto Erff. 2. fed haberur in exemplari He-=
bræo, quo uſus ſum, ut & in Msto I. atque in
editione am n* &, in Berolinenſi.
19. Idem refert R. Salomo in notis adNumer, al-
leg. (ape 3. Ve à„

marginem allegatur, cçonlfer. é fract. Talm. So-
ta, fol. 13. a. it. Cholin, fol. 101. b.

396 I.
pto) poſuie(Sctiptura) Egyptios antè frattes ejus, dicitur enim: & aſcenderunt cumil-
jlo omnes ſervi Pharaonis &c. 20. & poſtea: omnis domus Joſephi & fratres ejus; 25.
vetùm (hocideò fadtum eſt) quia (gyptii) viderant honorem, quem reges Ganafæei
exhibuerant (IJacobo vel Joſe Pho,) dum coronas ſuas in feretro jacobi ſuſpenderant 22.
(quocircà gypti) illos honore affecerunt. Verl 16. Et viderunt fratres Joſephi,
quòApater eerum mortuus ſet] Quid hoc ſibi vult:) & viderunt? 23. (nimirùm fra-
tres oſephi) eognoverant, per mortem ejus (Jacobi, aliquam mutationem eſſe factam)
penès oſephum nam (ante) conſueverant comedere ſuper menſa Joſephi, isque illos
(communi convictui) adhibuerat propter honorem patris ſui; ſed poſtquàm jacobus
deceſſerat, non amplius illos (communi menſæ) adhibuit. * Eod. verſ. 1 5. Fortaſſis
nos odio babebit] (Vocula hic ſiguiſicat:.) —☚- i. e. forſitàn nos odio proſequetur,
xx (particula illa) ) multas recipit ſignificationes, 24. interqdum ) ſignificationem
habet petitionis (ſive ro gationis,) atque idem notat, ac N i. e. utinam, veluti (ac-
cipitur in illo loco:) i. e. utinam ſit juxtà verbum tuum! 25. item (in illo loco:)
j. e. utinam audias me! 26. item: W i. e., utinam voluiſſemus.! 27. item: 1 . e, utinam

mortui eſſemus! 28. interdum ſigniſicat N i. c. ſi & Q. 29. veluti (in illo lo-

CENESFSOIDWTS,,.

—

co:) WM i. e. ſi ſapientes fierent! 30. item: ]
1 i. e. ſi mihi app enderetur ſuper manus meas, 3 interdum notat &p i. e. forſi-
tàn, (ſicuti h. loco habetur:) 2 i. e. forſitàn nos odio habebit, nec alia ei ſimilis (ſigni-
ficatio habetur) in Scriptura ac notat de i. e. fortaſſis, veluti (vocula illa: ) Nac-
cipitur in illo loco:) NRi. e, forſitàn non ibit fœmina poſt me, 33. ubi (paricula d*)
. e eni!

26. Vel, ut alii: quæſoò audi me, ſicuti ſupta Ge-
nel. c. 2 3. v. 13. habetur.
27. Alii: utivam copiſſemus! Vulgata habet :
utinam ut coœpimus, vid. Joſu. c. 7. v. 7.
2 8. Quemadmoddm Numer., cap. 14. V. 2. habe-
tur. .
29. De iſtius voeis ſignificatione vide Buxtorf. Lex.
Hebr. ubi notat, R. Salomonem hoc verſu 15.
velle, quod particula iſta ſit etiam optantis „

20,. Sicuti Iluprà verl. 7. h. cap. habetur.
2 1. Vide verſ. 8. h. cap. confer, & tract. Talm. Sota,
22. De quo ſupra verſ. 10. h. cap. h. 11. confer. 8.
Vagenſeil. Sot. p. 28.

23. Ita hic autor noſter Hebr. αjuxtà ſenſum li-
teralem, à rad. πμ deducens expoſuit, ſic ferè
etiam 1,XX ¹ rres A4 i,e. videntes autem, afſt au-
tor Vulgatæ t anitolit: timentes, ac pro *
videtur legiſſe: à rad. z i. e. timanit. I.
„ Gonfer. hic not. in , ubi ratio, cur 30. Vel, ut alii: utinam ſaperent:
olephus frattes ſuos non amplius menſæ ſuæx ton. c. 32.v. 29. habetur.
adhibuerit, ex Beteſchit rabba adducitur. 31. Vel: ſi attendiſſes ad præcepta mea! ſic ju-
s Hebr. aruw" Sn abſunt à Baſicenſi editione nius ac Tremellius verterunt Eſai. c. 48. v. 1 .
&S&& à MSto Erff. 1. a1:. lidem junius ac Tremellius tranſtulerunt: ſi
24. Vel: multas notat res, Hebr. wnyh ntn ego appenderem manibus meis, uti 2. Samuel=
n . e. multis communicatur rebus vel in c. 18. v. 12. habetur. SJJM
multas res dividitur. 3. Sicuti ſuprà Genef. c. 24. V. Fc habetur, confer:
25. Prout Geneſ. cap. 30. v. 34. habetur, vid. † not. in Ha NR h. orcr.
infc. num, 36. ha verſ.

—

confer. infrä num. 34. h. verl-
ſicuti Deute-

1. i. e, ſi attendiſſes præceptis meis 3 1., item:

(o)Nie
Domiougecce
atjust jetbunm
ilo looo) 11
Jin)ad joſie
Amandaviteos:
110 luo, Mds
(imialn flio⸗
oſphus erat
(rures ſoſephin⸗

olephus noh e,

Dei gatru tui

(Faresti)ilin

hocfuitloptiet
tin llus dei)o

22

14 e: mMgttio

19, . vellI . no
35. Hiout 2. Anue
unis ac Tevell

Jehoft ad afliti
16. Fieni Genel

num. 1, h. Fetl.
37. Videſupra Gene
39 a en mente au
volui, god hic
etur.
19. Nempt: mint
licet: paen iuus
40. Uiiſupra Gar⸗
not. in wo
41, Vide, quæ i
numn. 62. D0tatal
ba ac tralt. Talt
Onn wdoh.
4ne ld dh: eobe

I.

—
ndennntcuml-
fanttzeſg n,
1ebes Canetti
ſpencetantn.
Hang zenhi,
(nimirämfte.
nemellekidhim)
ſphi igeilos
Kqnan acodes
if. yrtcſir
ioptolegvetlt,
gnlificationemm
inam veſtiiſae⸗
in lloloco) i
1:)i. e, Utinam.
veloti inillolo.
iis meisz1, item:;
IDd i.e. ſorl⸗
geiſimilis lgni⸗
hla illa. hNac⸗
pericnla )
ſoni⸗

ime, ſeutilupta Ge⸗

8e! Vulgsta hobet:
la. c.7, .7.
cad. 14. . N labe⸗

oneile Dunottbex.
monem hoc ſeru l).
1 ſt etiann optantis,
erl
elent ſieutiDelke⸗

rrtepti mea ſe u⸗

tElaic. 49. ..
Pius tranſtulerumt: fi
meis, uti 2. Mel⸗
er. hahell oonleh

ſignificat: ε° O i. e. forſitàn, interdum notat )& petitionem 34. veluti (in illo lo-
c0:) Ni. e. ſi aſpiceret Dominus afflictionem meam! 35. ) N i. e. ò ſi reducat me

CAF. . QENESEOS. 397

Dominuslecce illa (vocula Nidem ſignificat) atque (in illo loco:) i. e utinam fi-
at juxtà vertbum tuum! 36. interdum (particula) & ſignificat dti. e. ſi, (veluti in
illo loco:) ) Ni. e. ſi fuerint quinquaginta juſti. 37. Verſ. 16. Et amandärunt (quos-
dem) ad Joſephum] (Verbum à hic idem ſignificat) atque (in illo loco:) . e.
amandaviteos 38. ad filios Israelis, i. e. præcepit (Deus) Moſi & Aaroni, ut eſſent lega-
ti ad filios Iſraelis, ita & iſtud: 1 ) (ſignificat hic, quòd mandatum dederint) able-
gato ſuo, ut eſſetlegatus ad oſephum eique ita 39. diceret; ſed quosnam ablegaveruntk
(nimirùm) filios Bilbhæ, qui cum illo ſoliti erant (converſari,) dicitur enim: & ipſe puer
(Joſephus) erat cum filiis Bilhæ. 40. Eod. verſ. 16. Pater tuus præcepit] Immutrunt
(fratres oſephi verba) pacis cauſa, 41, nam Iacobus non ita præceperat, quoniam ei
Jeſephus non apparebat ſuſpectus. 42. Verſ. 17. Remitte quæsd peccatum ſervorum,
Dei patris tui] Si pater tuus mortuus eſt; illius (tamen) Deus ſuperſtes manet ipſique
(fratres tui) illius ſunt ſervi. † Verſ 18. Et iverunt etiam fratres ejus] Additamentum

hoc fuit ſuprà legationem. 4 ;3. Verſ. 19. Etenim an pro Deo 44. egoſum?] i. e. Forſi-

tàn illiusDei) loco ego ſum? perinterrogationem(id hic dicitur,) ſi voluiſſem 45. vobis

ſuſpicionem, quaſi ipſius amor ergaà fratres ſu⸗
os eſſet imminutus ipſeque clandeſtinum erga il-
los odium gereret, quocircà haud eſt veriſimi-
le, Jacobum iſtud, de quo hic ſermo eſt, præ-
cepiſte, confer. not. in an ineov h. loc.
† CGonfer. hic tract. Talm. oma, fol. 97. a. &
Jevammor, fol. 6 5. b.

34. Sive: rogationem, confer, quæ ſuprà num
29. h. Verſ. I5. notata ſun. M
3 5. Prout 2. Samuel. cap. 16. V. 12. habetur, ubi
lunius ac Tremellius verterunt: fortaſſe reſpiciet
Jehova ad afflictionem maam.
35. Sicuti Genel. &. 30. V. 34. habetur, vid. ſupraà
num. 2 5. h. verl.

37. Vide ſuprà Geneſ. cap. 1 9. v. 2 4
23 Ita ex mente autoris noſtri verbum a vertere
volui, quod hic & Exod. c. 6. V. 12. al. 1I3. ha-
betur.
39. Nempè: ut in textu ſacro hic habetur, vide-
licèt : pater tuus præcepit anté obitum ſuum
RKc.
40. Uti ſuprà Geneſ. cap. 37. v. 2. habetur, conſer.
not. in om re h. loc.
41, Vide, quæ ſuprà ad Geneſ. cap. 1 8. v. 13.
num. 62. notata ſunt, confer. & Bereſchit Rab-
ba ac tract. Talm. Jevammot, fol. 6 5. b. uti in
Pne DEh. loc. ad marginem allegantur.

43. Id eſt: Præter legatos, quos ad Joſephum
milerant, ipſi quoque fratres ejus ad illum ive-
runt, confer. hic Megilla, fol. 16 b.
4 4. Vel: num Dei loco ego ſum? Vulgata: num
Dei poſſumus reſiſtere voluntati? ELXX. ſine in-
terrogatione: z& ,α e& S,α½ να, nam Dei
ſum ego, confer. hic Rob. Bellarmini Contro-
vVerſ. Tom. 4. de ſtatu Peccati lib. 2. cap. I I. fol.
36, a. ubi loci iſtius habetur explicatio.
45. Hebr. rD —, ſic tàm in Bibliis Bux-
torf. quàm in editione Hebræa, quà uſus ſum,
legitur ; aſt in exemplari 'nan nev ſuper
Commentar. Raſchi h. loc. habetur: Ax1 &&

42. Id eſt: Jacobus non vocaverat Joſephum in

i. e. ſi ego vellem.
Dd

393 GGENESEOS.,
malum aliquod * inferre ego ** ſanè potuiſſem, annon enim vos omnes malum mihi
Kruxiſtis? ſed Sanctus ille Benedictus vertit iſtud in bonum, ac quomodo ego ſolus
poſſum vos malo ?** afſicere? Verſ. 2 1. Et locutus eſt, quæ eis cordi erant] Verba, quæ
cordi erant grata, 46. (ac ſi diceret Joſephus:) quamdiu vos hùc non deſcendiſtis, com -
munis (hominum) rumor* de me fuit, quòd eſſem ſervus; (ſed) per vos innotuit; me
nobili genere ortum elſſe, ſi itaque ego vos interficerem, quidnam homines (deme) di-
cerent? (nimirùm) catervam juvenum (nobilium) iſte vidit & in illis gloriatus eſt, di-
cens: hi ſunt fratres mei; ſed tandem illos interemit, eſtne tibi frater, qui fratrem ſuum
interficiat? alia explicatio: decem lumina non potuerun

t extinguere lumen unum-
c. 47. Verſ. 22. Super genus Joſepbi] Juxtà Targum ejus, 4. cducavit illos inter
genua ſua. Sèð er

5

vertere volui Hebr. n, ſicuti in ex- 46. Secil. locutus eſt, id eſt: blandè ac leniter il-

⁸ Ita hic .
emplari Smmarm P ſuper Commentarium Ra- los compellavit, ſic ferẽ Vulgata, confer. hie
& Sanhedrin,

tract. Talm. Megilla, fol. 16. b.
fol. 10 8. a. 2
x* Rumorem ſparſerunt (homin

ſcchi hic rectè legitur, in Bibliis Buxtorf. legitur:
in cum lineola per abbreviaturam, pro: bi
aſt in editione Hebræa, quâ uſus ſum, habetur:
nn ac ſi legendum eſſet plenè: a; ſed vi hic interpretor, confer. quæ ſuprà ad Gen
tum id eſt & error typothetarum, confer infra 17. v. 1 6. n. 36. notata ſunt.
Sign. X h. verſ. 19. 47. Id eſt: decem fratres Joſephi non potuerunt il⸗
ax Hebr. ud, in utroque MSto Erff pro eo habe-. lum unum interncere 5 ſed Deus ipſum ſervavis
tur: N. i. e. non ego (potuifſem. &c. confer. hie Gur Arjeh fol. 65. col. 4. fin. &
X Poſt a y i. e. vos malo afficere, in? not. in ar riᷣ h. loc. S=
MSto Erff. z. poſteà additur: Swaii. e. aliquo 48. Scil. explicatio hujus loci erit facienda; in
vel ullo (ſcil. malo vos afficere,) conter. ſupra Targum ita habetur: & nutrivit illos Joſephus,
vign. * h. verſ. 19. contfer. tract. Talm. Cetubbot, fol. 111, 2. N. o

es) ſic Hebr. de
eſ. cap.

CaAP..

na etetcitum eat
Annon verdipl⸗
tut jhicgetiptun
fueritin gypt
faciat ſolephiju
mt ſolephus q
Vetl.7. kun

—
11 Hedr. Pncn R
Anmel bellee
E morte eMluck.
1 Conler. girr pe
laſunt, vien
37 Heh, Nrne
„uumed,
† Hebr Pnd ab

1. Prontkli, c. 4
147. .4 culer.
3. ld eſt: pretipu⸗
ligit, ſeui Deus
citur Exod, t.
Gam benevolenti
cOnfer. Exod, .
An h. loc.
4. Fil. kliorum
lermd elt, conf
te Hebr. N hoe
mi e, & ſal
ſolum ibidem
ſvn

— r.

esmalummi *

nodo egoſoli
1] Verde ee
Kendiſit,con.
os innotit ne

nes (deme) di.

loriatigeſt, di⸗

iftatem iiin .

elumen unuim
Karit illoz intet

—
dlande ac leniter i-

loata, eonier hie
16. b. Sanhectin;

nes)ſe hebe. Dn
ſupra ad Genel ca⸗
z.
hi nonpotweructil⸗
Deis ipſum ſennit

ol. 6 ,e0l ,fn. A

i erit kiendi in
trirtillos ſoefiuns,
tol, nhn

EXODUS.
CiAP. ..

EXObDlI. 399

. EErſ. 1. Atque hæc ſünt nomina ſiliorum Hraël] Quamvis (S. Scriptura) nu-
. meraverit illos (Israëlis filios,) dum vixerunt, juxtà nomina ſua; (tamen
MA hic) iterùm recenſet illos poſt eorum obitum, * ut notum faceret amo-
Brem (Dei) ergà illos, I. etenim comparantur ſtellis, quas (Deus) educit
Sy & introducit † numerô, nam dicitur: qui educit in numero & juxtà illarum nomi-
na exercitum earum 2. & omnes ex nomine 3. vocat. Verſ. 5. Et fuit Joſephus in Foypto]
Annon verò ipſe (Joſephus) ejus que filii fuerunt ſub numero ſeptuaginta? 4. quid igi-
tur (hic Scriptura) nos docerevult? nonne (jam anteà) novimus quòd ille (oſephus)
fuerit in Egypto? (ita ſanè eſt?) ſed *** (id Scriptura ideò hic adducit.) ut tibi notam
faciat Joſephi juſtitiam 5. ipſe (erat) Ioſephus, qui oves patris ſui paſcebat, 6. is ipſe e-

rat loſephus, qui in 5Ægypto extitit & factus eſt rex 7. atque in juſtitia ſua perſiſtebat.
Vetſ. 7. & abundè . progenuerunt] Nam (fœminæ Iſraèliticæ) pariebant * ſex (liberos)

Ddd 2

uno

Amſiel. & Baſileenſi legitur: 2runa i. e. in obitu
ſeu morte eorum.
1. Confer. quæ paulò poſt num. 3. h. verſ. 1. no-
tata ſunt, vide & not. in am m h. loc.
XX Hebr, HSe'rnv in MSto z. additur; na i. e.
numerò. .
† Hebr. an, abeſt id verbum à MSto 1.
2. Prout Eſai. c. 40. V. 26. habetur, vide & Pſalm.
147. v. 4 confer. & not. in aN ππh. loc.
3.ʒ Id eſt: præcipuè ac præ aliis novit, curat ac di
Uigit, ſicuti Deus Moſen ex nomine noviſſe di
citur Exod. cap. 3 3. V. 1 2. id eſt: ſingulari qua-
dam benevolentia & amore illum complexus eſt,
confer. Exod. c. 3 1. V. 2., Vide & not. in nov
R h. loc.

ſermo eſt, confer. not. in am ne h. loc.

n i. e. c factus eſt tex, abſunt à MSto 1.
ſoluùm ibidem legitur: aay rena

* Hebr. n N, ſic in utroque MSto Erff. in

4. 3cil. ſiliorum Iſraelis de quibus hoc verſu 5.

KXX Hebr. &αρ hoc & ſequentia, usque ad aey

n y a) i. e. fuit in Egypto ſervus öel

andem factus eſt rex (atque in juſtitia ſua &,
5. Probitatem & conſtantiam in pietate & amore
ergà Deum, vide etiam hic not. in Naτπ ndρh. l.
6. Senſus eſt: Joſephus idem fuit ac conſtans per-
manſit in vera pietate, taàm in humili ſuo ſtatu,
quàm in dignitate conſtitutus, confer. hic Sche-
mot Rabba, uti in vmar no h. loc. ad margi-
nem allegatur; in MSto Erff. 2. verba iſta: &α
ad N HN y i. e. ipfe (erat) Joſe-
phus, qui oves patris ſui paſcebat, ablunt à MSt0z.
7. Confer. quæ ad Genelſ. cap. 47. V. 3 I. n. 47. no-⸗
tata ſunt.
8. Hebr. “*“, i. e. Leptilium more progenue-
runt, uti Geneſ. c. I. V. 20. S& c. g. v. 17. ha-
betur, LXX. verterunt: æ 1ι νανον
abundantes fuerunt, Vulgata habet: & quaſi
germinantes multiplicati ſunt, confer. Tract.
Talm. Berachot, fol. 7. col. a. item not. in novw
n- h. mſ oo.
* Hebr. Qn Tew, ſie tam in Biblis Buxtorf.
gquaim

460 EXODI.

uno ventre. 9. Verlſ. 8. & ſurrexit rex novus) Raf & Samuel (hic inter ſe diſſentiunt,)
alter dicit, (quòd fuerit rex) ipſe novus; 10. alter verò dicit, quòd decreta ejus fuerint
innovata. 11. Eod. verſ. S8. Qiti non noverat] i. e. Fecerat ſeipſum, ac ſi illum (Joſe-
phum) non noviſſet. 12. Verſ. 10. Agite, ſapienter nos geramus] Omnis ( dictio) ar
Rignificat præparationem, * ac ſi diceret: præparate vosmet ad rem iſtam. Eod. verſ.
10. Sapienter nos geramus erga illum] (Videlicèt) ergà populumc Iſraeliticum,) ſapiens
ineamus conſilium, quid ei faciendum ſit, Rabbini noſtri exponunt: ſapienter(ſeu cal-
lidè) nos geramus ergâ (Deum) ſervatorem Ifraelitarum, ut illos per aquam judicemus,
13. quoniam ipſe (Deus) olim juravit, quod non inducturus ſit orbi ** diluvium. 14.
Eod. verſ. 10. Et aſtendat à terra] (Nimirùm) nobis invitis; * Rabbini noſtri expli-
cant,

notata ſunt, ut & not, ad Hoſe. cap. 4. V. 1 8. I .
3 1. & n. 32. =
13. Id eſt: ut Iſfraëlitarum filios per aquam delea⸗-
mus atque ita efficiamus, ne nimium multipli-
centur, confer. hic Schemot rabba, preut ad
marginem allegatur in an mo ſuper Com-
mentar. Raſchi h. loc. confer. Sota, fol. 11. a.
*X Hebr. —75– in MSto z. additur: 7 en

quàm in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, ha-
betur; in editione am r legitur in ſingu-
lari: — e, i. e, quia pariebat (fœmina
Itraelitica, ) confer. hic Berachot fol. 7. a. &
Chullin, fol. 92,a.

G. Hebr. te Da j. e. uno utero, ſex liberis ple-
no, quos illæ felici partu enizæ erant, confer.
notæ ad Mornæ. de Verit. Relig Chriſt. cap. 26.
P. 56 5. p. 55. edit. Iſnacenſ. vid. & not. ad li
brum bPrec. Jud. part. I. p. 9 5.: a. fin. & b. princ.
& ad z. Samuel, c. 6. verſ. II. n. 16.

KoO. Id. eſt: rex alius & diverſus à priore, confer. D.
Wagenſeil. Sot. p. 22 5. & Junii atque Tremellii
not. h. loc. fi fides habenda eſt Artabano, (quem
Euſebius de Præpar. Evang. lib. 9. c. 16. 17. 18.
2 1. & 23. allegat, vid. Mornæ. de Verit. Rel.
Chriſt. c. 2 6. p. 56 I. edit. Iſnac.) rex iſte £Ægy-
pti, ſub quo Moſes natus eſt, dictus fuit Chene
phrim, qui, cum liberos fuſcipere non poſſet, pu-
erum iſtum Hebræum adoptarit.
I. Id eſt: alia ſeu diverſa fuerint ab ipſo facta de-
creta, ac proinde dicatur rex novus, confer. D.
Wagenſeil. Sot. dict. p. 22 5. & ſeq. habetur au-
ters locus hic adductus in Sota, fol. 11. uti in
D hic ad marginem allegatur, confer.
Eruvin, fol. 5 3. a.
22. Id eſt: de induſtria ac voluntari memoriam
Joſephi abjecerat, confer. Junii ac Tremellii
not. h. loc. ut & D. W'agenſeil. alleg. pag. 22 5. f 1
& ſeq ac not. in am Nov' h. loc. it. Eruvin, fol. veteri exemplari Raichiano.
13. 2. v"ax Hebr, rin 7), ſic etiam in MS40
* Gonfer, quæ ad Genel, gap. II Verſ. 3: Sign.*

tionem ſumere per illas (aquas.)

14. Uti Genef. c. 8. v. 2 I. & c, 9. V. I I. habetur,
conſfer. & Efai. cap. 54. v. 9. ſenſus eſt, cum De-
us homines per id, per quod illi peccant, punire
ſoleat, callidum Æ gyptii inierunt conſilium

projicerent, & exiſtimarunt, quòd Deus ipſos
gyptios per aquam non eſſet puniturus, quo-
niam ipſe olim juraſſet, ſe orbi diluvium non
eſſe inducturum; aft Deus fapientior illis extitis

col. 4. in notis Raſchianis editionis hon r
poſt verba: orbi diluvium, hæc uncinulis inclu-
ſa & addita ſunt nempè: 9 vyey Da den
ne een dee e enn e neen
Wn i. e. aſt illi non intellexerant, quod il-

ducere diluvium, aſt ſuper populum unum (in-

2. ſed ia
MS10

panih i⸗ e. nee zbſe (Deus) poterit ul-.

le (Deus) ſuper univerſum mundum non velit in-

“

eorumque callidum conſilium eluſit, vide D.

Wagen ſeil. Sot. p. 227. & Gur Arjeh fol. 66. erlln, oit

cuaben hir

cinthab
a0dlociumfuumn

Kaſcendamen
herilin 1
Dvo nie)
fecerin) prine
4) ltzdific
nun ilun lini
fuuatä Lacgum
mmitur ickoilte
nenpe ac)re
Puanſa Q⸗
Falidasatquem

In quacondbete
KLanctüüllius en
od rerl.11 N
CVDpro)!

—

(UCaelte) oect

(xera dbidem

15. Hebr. a,
emplati Hihæo

“ „SNk. I1rr EO nePn he
contrà Deum, ut Ifraelitarum filios in aquam

lineant, piont
manſtulit, oe
3pud eundemp.
166. Vel: ut alit
Venit: tabernan
(pronthic intey

Talm Sota, fol

y. Fcil, onenibus,
idenotadlibni

Prioc, &notint
eſt in Möto !. v
I8. Targum heben

“
av luper (Aiuras, LN
dum) inducat (ſic fcriptum r in 6
ter ) inducat (ſie ſeriptum reperitur) nunitas, ſic

Wles eid i,e,

u, conler, num

c zn rgeh

CANT
— —
tleiſentung
telaeſur kienint
clillum Dole.

is/ ictio

m. Lod erl.
icum,)l iee
Plenter en cal.

lam ucicenn,

ClInyVIum. 4,

bini noltiienl.

Cint,

—

N
le, ca. 4. V lgn

os er aguam delez.

e nimium multili⸗
Ot rabba, pfoltad

W luper (om.

er. Sota, ol, 11.4
additur; d N
(Deus) potetit u⸗
118,)
8 9. . 11, ibetur,
,ſenlas eſt, cum De-
illipercant, punife

inierum conſlim
rum fülios in qtam

t, qud Deus iſos
ellet pumturus, quo⸗
eolbi dilurium non

Ppientiorilisentiti

unn eluſtt, Nide D.
Gur Atjeh fol. 65.
guionis Dhnn N
lxc uncinulis inclu⸗
N Nan
tellexenent, guodil⸗
mundum non feli in⸗
Populam unutn (t⸗

rum nehetint) i0

1n Mo n kelin
.

CAF. I. EXxODl. 401

cant, (haberi hic locutionem, )ac ſi ali quis ſibi ipſi imprecans, diras ſuas ita efferat, quaſi
ad ſocium ſuum 15. illas referat, nam ecce hoc (idem dicere vult,) ac ſi ſcriptum eſſet:

& aſcendamus nos (.ögyptii) èterra; ipſi autem (Ifraelitæ) illam occupent. Verſ. 11.
Super illum] i. e. Super populum (Iſraeliticum.) Eod. verſ. II. Tribautorum] (Dictio
p hic) ſignificat tributum (ac ſi diceret Scriptura, quòd Ægyptii Iſraelitis præ-
fecerint) principes, qui ab illis exigerent onus; ſed quodnam fuit iſtud onus? (nem-
pe:) ut ædificarent urbes armamentariorum 16. Pharaoni. Eod. verſ. II. Ur aßige-
rent illum oneribus ſuie] i. e. Egyptiorum. 17. Eod. verſ. I I. Urbes armamentariorum
Juxtà Targum 18. ejus (facienda erit explicatio dictionis 28O,) ſic quoque (ſu-
mitur dictio iſta in illo loco:) vade, veni ſ20d 1& i. e, ad theſaurarium 19. illum,
(nempe ad) præfectum ærario, qui theſauris præpoſitus eſt. Eod. verſ. 11. Pilihom &&
Rahbamſas] Quæ (urbes) non erantt ab initio ad id aptæ, 20. fecit itaque illas (Pharao)
validas atque munitas ad theſauros (cuſtodiendos.) Verſ. 12. Et ſtcati aftgebant eum]
In quacunque re illi (Agyptii) volebantaffligere (populum Iſraeliticum) in eadem
Sancti illius Benedicti animus erat, ut multiplicaret (illum populum) eumque augerer.
Eod. verſ. 1 2. Sie multiplicabatur & augeſcebat] (Verbum ρ◻ hic ponitur pro:) 52
(& V pro:) XD; * expoſitio ejus allegorica eſt: Spititus Sanctus ita dicebat: vos
Ddd 3 (Egy-

—
gatæ ibidem tranſtulit: ad eum, qui habitat in
tabernaculo, ubi videtur legifle per Schin: 7&
wA, LXX. dict. loc. verterunt ι ασπ*
bter, in paſtophorium i. e. in thalamum, (in
quo Templi Præpoſitushabitabat,) confer. num.
antec. 16.
† Hebr. N̈*â hæc & ſequentia usque ad ver-
ſum 12. abſunt hic à MSto I.
20. Sive: convenientes & idoneæ, nempè, ut es-
ſent theſaurariæ urbes & armamentaria, confer.
D. Wagenſeil. Sot. p. 229. Pithom & Raham-
ſes Targumiſtis Hieroſol. & Jonath. ſunt paum
DO) i. e. Tanis & Peluſium, vid. Lightfoot.
Dec. Chorogr. Marco præmiſſ. cap. I. GJ. 2. p.
519. edit. Lipfienſ. confer, & Schemot rabba,
prout ad marginem allegatur in po mwl⸗
per Commentar. Raſchi h. loc.
Verba futuri temporis hic poſita referuntur ad
SphA PDavHd i. e. mentem ſive animum Dei,
qui voluit, ut dan i, e. multiplicaretur p
i. e. augeſceret populus Iſraeliticus, poſita ita-
que ſunt pro verbis temporis præteriti imperfecti,
quæ ſignificant TDn 1 i. e. perpetuam exi-
ſtentiam vel a dus sentinuationem, gontfer. Ex-
00,

—

MStoO I. pro eo legitur: ανο1 i. e. S ipſi
(Iſraslitæ) occupent illam (terram noſtram,)
cœtera ibidem omiſſa ſunt.
I15. Hebr. Mafia, ſic in Bibliis Buxt, ut & in ex-
emplati Hebræo, quo uſus ſum; aſt in editio-
ne pan he habetur na quaſi ad alios at-
tineant, prout D. Wagenſeil. in Sot. p. 22 8.
tranſtulit, hoc quomodo intelligendum ſit, vide
apud eundem p. 233. . 10.
16. Vel: ut alii: theſaurorum, Vulgatæ autor
Vertit: tabernaculorum, ac videtur pro: Maonbyn
(prout hic in textu ſacro habetur) legiſſe: MhaavV
er Schin, sonfer. num. ſeq. 1 8. & 19. it. tract.
Talm. Sota, fol. I I. a,
17. Scil. oneribus, quæ FÆgyptii portare ſolebant,
vide not-ad librum Prec. ud. part. I. pag. 9 5. b.
princ. & not. in a M h. loc. cOοαUπα&i de
eſt in MSto I. vox =Svn i. e. Ægyptiorum. *
18. Targum habet &es n de i. e. urbes the
ſaurarias, LXX. verò: 2ια νvρα Urbes
munitas, ſic & MSr. 2. 1 5 i. e. urbes
fortes N&ρ i. e. ad theſaurum, uti ibidem addi-
ur, confer. num. antec. 16. & not, ad z. Chron.
cap. 32. V. 2 8. U. 2 5⸗
19. Prout Eſais c. 22. Ve I 5: habetur, autor Vul.

402

EXODI.

22.

(Ægyptii dicitis: 2 i. e ne creſcat; 2 1. ſed ego dico 7 HAA T .üccrefſcat
Eod. verfſ. 12. & diſßtæaebat] Tæ debat illos (Egyptios) vitæ ſud, 23. Kabbini no-

ſtri explicant, quòd tanquàm ſpinæ 24. fuerint (Iraelitæ) in oculis eorum (Æ.Dgyptio-
rum.) Verſ. 13. L. aperitate] (Iſtud hic ſignificat: in ſervitute ?*y duta, quæ

— 2 i. e. frangit corpus illudque conterit. 25.

Verſ. 15. Obſtetricibus] (Di-

ctio: — hic ſignificatidem, ac N i. e. parere facientes; ſunt autem

(verba. quæ recipiunt ſignificationem tàm,

Pp, quàm 26. veluti G

AD, item π& % ita (etiam dicitur:) νρ5h& . Verſ. 16. Cum ob-
ſtetricatæ fueritis] (Iſtud: 120 hic idem ſignificat) atque 2O i. e. cum pa-

rere feceritis. 27.
inde ſortita eſt;) quia

Verſ. 1 5 Schipbra] (Hæc fuit) ochebet, 28. nomen autem (NDO
i. e, pulchrum faciebat ²9. infantem FEod. verſ.

15. Puhah] (Hæc fuit) Mirjam 30. (quæ cognominata fuit q D) quia H i. e. ac-

clamabat & alloquebatur atque affabatur 31.
placant 32. infantulum plorantem v ſignificat pvX i. e. clamorem, vel-

quæ

infantem, prout facere ſolent foeminæ,

uti

od. c. 15. v. I. num. 1. poſt: b in utroque
MSto hic additur: w &α i. e. & hic eſt ſen
ſus elus literalis. 3
21. Scil. populus Iſraeliticus, uti ſuprà verſ. 10.
h. cap. habetur.
21. Vel⸗ ita augeſcat, ſic benè precando Spiritus
Sanctus dicebat, confer. Sota, fol. 11. a. & D.
Wagenſeil. Sot. P. 229.
23. Reſpicitur hisce verbis ad illa, quæ Geneſ.
c. 27. V. 46. habentur, vide not. in dham
h. loc⸗
24. Hebr. 'e), alladitur bac voce ad verbum
quod hic habetur, confer. D. Wagen.
ſeil. Sot. p. 236. n. 19. & not. ad Habacuc cap.
2. V. 7. V. 38⸗
Hebr. Whinyn,
betur: vwy Pya i. e. ficuti ſpina, confer. Sota,
fol. 1 1. a. 4
2 5. Aliam explicationem †Da kfecit K. Elieſer in
Gemara, qui expoſuit ſeparatim: 2 i. e
ore blandiente, dum Ægyptii principio leniter

& verbis bonis Judæos ad laborandum induxe- 3

runt; poſteà vero eosdem duriter & aſperè tra-
KRarunt, vid. Id. D. Wagenleil. Sot. n. 20. p.

in utroque MsSto iſtius loco ha-†

236. £ ſeq.confer. & nat. ad librum Prec. Jud.
part. 1. P. 9 5. b. med. & part. 2. p. 106. b. med.
it. part. 3. P. 2 3. b. med. ubi ſcribitur, quòd ab

initio Ægyptii Iſealitas induxetint ad laboran-

dum † R9a verbis blandis os yn nden i.

e. tandem durô jugô illos preſſeriat , confer.

tract. Talm. Sota, fol. 11. be uti in ban ne
h. loc allegatur ad marginem.
26. Id eſt: & activam habent
in Hiphil etiam uſurpantur,
ad Geneſ. c. 6. v.
1004. & not. in 'pen h. loc.
27.
ſtetricatæ fueritis, in ſignificatione Hiphil, con-
fer. num. antec. 26. & Sota, fol. 11. b.

128. De hac vid. infrà Exod. c. 6. v. 2 0. confer. &

n. 6 9. verſ. 2. h. cap-

29. Vel: quia mundabat infantes ‚prout D. Wa-

genſeil. in Sot. p. 243. tranſtulit, alia nominis

explicatio habetur in Gemara apud eundem D.
Wagenſeil. dict. loco, nempe ides? mρ co-

gnominata fuit, zmn i nne e i. e.
quia lſrae litæ augeſcebant & multiplicabantur
illius ætate.
30. Conter. infrà verſ. 20. h. cap. n. 69⸗
1. D. Wagenſeilius dict. p. 243. ſcribit, qus
Ejusd. n. 2. p. 246.

32.
noſirum, idem Commentator noſter ad Gema-

ram ſic exponit: rnn

CAb. I.

ſigniſicationem öe
confer. Ratchi not.
9. it. Buxt. Lex. Talm. fol.

Vel: cum partum procuraverilis i. e. cum ob-⸗
Sa, fol. Ileb,

Hebr. A Naxm Rn tDNDP ita apud autorem

tCaniun

alin Seri
S58 —„
inr. Zod ret
ę num alteologi ej⸗
ſa Hod verl
Emetat. Vetl
limentum ,,lt
conletſihanli
ſerrilis quonian
eaigue inie ð
NNie
minag) Veluti)
Mi,e.

rrrrrrrr
wyNN riN
inkantem ſebis 5
tum argue hilate
pag. 246,n 2 al
Uberur, nempe,
uoniam b)
et Spintum 5. d
wes paliat fliuum,

4. Uti Elai, 4ed
vot. in Michlolſe
5DR i, e, clamat
uo.
134. Dlont2, Reg.
bidem R. Salom.
13, n.16.

3. Vid. ſeten c.
eei, ſoper lapidit
AkEe. D. Wegenl. 5
G Hebr W, in un
puhah dicta fuerit à deliniendis infantibus, vid.

1: i
Loci Kivt erphier

lekonfer, 90
1. be⸗ alleatur 3
p H 4 rd d
e Kum; Ain Gen

Iuam Klimentin

D

(AD. .

Le Kecteſca,.
43. abbihino.
um (HBeypiio.

te Pintee

letriiiu (di.
nes; ſont autem

elui an e
erl. 16. 0)
I6. Cn h⸗

nantem (
em od. verl.
la PD.e ac⸗

ſolentfaminr,

camorem, vel.
uti
—
50 h d i.
ellefint, coner,
be miin dpan m
m.

1 (gniſtctionem &
conket. Ratchi not.
I. Lex, Talm. fol.

o h. loc.

WVerliis i, e,eltmn 0bh⸗

caione Hiphil, con-
fol. 11b.

t,6. d. 210. conlet

ter, ront . Va⸗
Aulit, ali nominis
Aa1pud eundem D.

npe ided N eo⸗

NW NN b i e.

& mulipli⸗bantuu

a. 69,

dis imfantibus, ſig.

En Ha apudautofem
1ornolier ad Gema⸗
Purd wrtr

33. Uti Efai. c. 42. v. 14., habetur, ubi vide Raſch'

Hiebr. , in utroque MSto Erff. pro eo legi-
143. ſebii, d1dd

O Ap. I. ExObDl. 40¾

uti (accipitur in illo loco:) tanquàm parturiens 5& i. e. clamabo. 33. Verfſ. 16.
Super fellas] (Dictio &ſignificat) ſedem fœminæ parturientis, alio in loco vo-
ceat illam (S. Scriptura) 2 , 34. ſic quoque (accipitur in ilio loco:) faciebatopus
—nN — i. e. ſuper ſellam, 35. i. e. ſedem inſtrumenti artificioſi, quò figulus u-
titur. Eod. verſ. 16. Si fuerit flius] Non fuit (Pharao) ſolicitus, niſi circà maſculos,
nam aſtrologi ejus viderant f† fore, ut naſcatur filius, qui illos (Ifraelitas) ſervaturus es-
ſet. * Eod. veri. I6. E vivat] (Verbum — N ponitur hic pro: — NN) i. e. viva
ſervetur. Verl. 17. Et vivos ſervärunt] i. e. Subminiſtrârunt eis (Israelitarum filiis)a-
limentum 36. prioris hujus (verbi N) Chaldaica interpretatio eſt: PPi. e.
conſervabant; aſt poſterioris (verbi 37. ε Chaldaica verſio eſt:) H Pi. c. con-
ſervâſtis, quoniam lingua præteriti * convenit fœminis multis, 338. ideò verbum iſtud
eique' ſimile ſignificat täm v, quàm V, 39. veluti (in illo loco habetur:)
N DNNi. e. & dixerunt: vir Egyptius &c. 40. ut ſignificet præteritum **quoad fœ-
minas,) veluti D&) i. e. & dixerunt, quoad maſculos; 41. ſed (in illo loco:)

52i. e. & locutæ eſtis ore veſtro, 42. ſignificat idem ac ☚ i. e. dixiſtis
43. Vel-=

H RD nn i. e. uti ſolent delinire
infantem vetbis blandis, ut illum reddant quie-
tum atque hilarem, vide D. Wagenſeil. dict.
pag. 246. n. 2. alia expoſitio in Gemara ibidem
habetur, nempè, quod ideò dicta fuerit y)o,
quoniam o n eee i. e. locuta ſit
per Spiritum S. dicens: futurum eſt, ut mater
mea pariat filium, qui liberabit Ifraelitas, vid.
Sota, fol. I1. b.

ſuper Comimentar. Ralchi h. loc.
37. Quod verſu ſequenti 1 8. h. cap. habetur.
* Hebf. day in MSto 1. habetur: May i. e. Hebræa
(lingua) in 2z. legitur etiam Pay i, e. He-
bræa, vid. *
3 9. Vel: de fœminis numero plurali uſurpatur.
39. Id eſt: tam de tertia, quàm de ſecunda per-
ſona pluralis numeri uſurpatur, verbum quidem
per ſe eſt riy w j. e. ſigniſicat tempus futu-
rum, ſine Vau; aſt quando Vau ei additur ?2
SrOyO 79 h mn i. e, uſurpatur tam
de tertia, quàâm ſecunda perſona pluralis nume-
ri, uti in Gur Arjeh fol. 67. col. 2. med. habe-
tur.
40. Proht cap. ſequ. 2, v. 19. habetur, confer.not.
in a DW. h. loc.
*X Hebr. lay in MSto z. habetur: Q2y, adjecta
lineola, ac ſi diceretur: pray i. e. Hebræa,
abſunt autem iſta day à MSto 1. vid.
Sign.*
41. Vel? de maſculis uſurpatur: ſenſus eſt: quòd
rpNn, quando de fœminis diritur, idem ſi=
gniticet, ac aès de maſculis, utrobique autem
notat: dixerunt, in tertia præteriti pluralis nu-
meri.
42. Prot Jerem. cap. 44. V, 25 babetur, vide not,
in n N— he 1o S

not. in Michlol Jophi )3& quoque exponitur,
PyYeS i, e. clamabo , alii aliter ibidem verte-
rzunt.
34. Prout 2. Reg. cap. 19. v. 3. habetur, vide i-
bidem R. Salom. not. it. not. ad Hoſe. c. 13. V.
13. n. 16. .
35. Vid. Jerem. c. 18. V. 3. ubi LXX. =s1 Al-
gary, ſuper lapidibus, Vulgata: ſuper rota, con.
fer. D. W.ageoſ. Sot. p. 244.

tur: W PN& i. e, dixerant ei (ſcil. Pharaoni.)
Loci iſtius explicationem vide in not. a ne
h. loc. eonfer. & Sota, fol. 12, a. uti in a
h. loc. allegatur ad marginem.
36. Hebr. umn, ita hic apud Commentatorem no-
ſtrum; aſt in Gemara habetur: hd — i, e. a⸗
quam & alimentum, vide D. W'agenſeil, Sot. p.
245 fig etiam legitur in editione; NeN

CA. I.

43. veluti A Ni. e. & locuti eſtis ‚de maſculis (uſurpatur) ſic quoque ( in illo loco) dlieitn
ebb i e. & profanâſtis me coràm populo meo, 44. ignifica Præteritum N*&* mllih 4 n
EH'., veluti (in illo 10co:) hei. e. & profanàâſtis, 45. dum de maſculis di. bunar 1 1
citur. Verſ. 19 Queniam vivideæ A6 ſunt] i, e. Peritæ 47. ſunt, ſicuti obſtetrices! dictio.) Aüwkuit
— Chaldaicè (ſignificat) & i. e. obſtetrices; Rabbini autem noſtri (ita)
cad

allegoricè exponunt: ecce (fœminæ Israéliticæ) aſſimilantur ! ) 48. i. e. beſtiis
agri, quæ non opus habent obſtetricibus; ſed ubinam aſſimilantur beſtiis?* (nempè in
iſtis S. Scripturæ locis:) catulus leonis, 49, item: Iupus rapax, . item: primogemitus

tauri, 51. item: cerva emiſſa; 52. de quibus verò non feriptum eſt, 53. ecce ſeriptura

comprehendit illos (generali iſto nomine, quod in illo loco habetur?) quid mater tua?
lexna. 54. Verl. 20. Et benefeti] (Verbum 2 hic idem ſigmificat, ac) 2 i. e.
benefecit eis, atque hoc eſt diſcrimen 5. in verbo, cujus fundamentum (ſive radix) dua-
bus conſtat literis ei que præmittuntur Vau & Jod, quando iſtud (verbum) habet ſigniſ-
cationem (formæ) — ;. ], tunc od pünctatur per Tzere, quod eſt Kamet? katon, *
veluti (hoc loco:) 291 i. e. & benefecit Deus obſtetricibus ſic (in ille loeo:) 2i. e.

49. Vid. Genel. c. 49. V. 9. & (euter. . 3 3. v. 22.

4 Vel: locutæ eſtis, quando de fœminis uſurpa-
in MSto z. prærittitur: Wae i. e. ehuda

tur, ſicuti adh de maſculis, videlicèt in ſe-
cunda perſona præteriti pluralis numeri, ſicuti (catulus leomis.). ==
mox apud autorem noſtrum ſequitur. 5o. Uti Genel. dict. cap. 49. v. 27. habetur, in
44. Vid. Ezech. cap. 13. V. 19. MMMStO 2, præmittitur: Prpaa fie. Beniamin (lu-
g Hebr. nay z abeſt iſtud ab utroque MSto & pro: pus rapxxz“) —
Snr ibidem legitur: ; i. e. prefanavi, 5I. Vid. Deuteron. alleg. cap. 33. V. 17. in MSte
A5. Scil. nomen meum, uti Jerem. c. 34. V. 16. tauri.) èòðMU
habetur. 22. prout Geneſ. dict. cap. 49. v. 2 1. habetur, in
4 6, Hebr. —,Ni. e. vivaces, robufiæ, validæ, eod. Moro 2. Præmittirur: iei Naphchali (cer-
de ejusmodi ſœminis Hippocrates de Morb. muli- va emiſſa.) ððõ
er. l. I. c. 15. n. 14. ita: Aνoauw v„v„Ü wtajzet & sra- 53. Scil. expreſſè, in locis 8. Scripturæ jam addu-
gironoε tισιG2 i. e. viriles nec pattus memores ctis.

(unt, confer. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. 54. Vid. Ezech. c. 19. V. 2. confer. & D. Wagen-

. eil. Sot. dict. pag. 245⁄. ubi eadem, quæ hic, ex-
47. Hebr. M'a, exercitatæ, ita ut obſtetricihus poſitio in Gemara habetur 3 aitin editione "nov
non egeant, perinde ac beſtiæ,, quæ aliorum Synpn poſt verba 1772 aA n 1. e. ſeriptura
miniſieriò in partu non opus habent. comprehendit illos, ita legitur y r& Pan
4 ⅝. Confer. Schemot rabba & tract. Talm, Sota, fol. e aere i, e. & benedixit illis, prætereà ieti-
11. b. uti in har e h. loc, allegantur.: reſpi- ptum eſt; quid mater tua &cc.
citur autem hac voce ad dictionem 'N, quæ hoc 55. Hebr. pyn, differentia, videliceèt quomodo
verſu 19. habetur, de qua num. antec. 46. b. † iater ſele ratione ſignificationis differant & di-=
verſ. vid. D. W agenſeil. Sot. p. 245: & P. Fagii ſtinguantur pro diverſitate punctorum, confer.
not. h. loc. ” Gur Arjch fol. 67. col. 2. meel.

h. loc, item num. 48. h. verſ. 19.

* Hebt. vro riwn avn, abſunt iſta ab utroque * Confer., quæ ad Genel, cap. 4, Verſ 32 Sign

;

—

c)2

uur logvit

tmnum vilumet
„ hontueß
nie. &
murt Lel depe
lic Kilbe63.
es mili obii

guinila nab
in) N
Erbeuefelit Den
crei dnmen]
tut: domus,55,
t). ſacetotalen

marr
1. Vige Ilnen. c⸗

.“ 57. Ui 1. kaalß

5g. Vid. ucic ea
59. Dicitur hot
Kans vel inttanlt
velbumn tranlii
Gut Arſeh fol.
Zian 5)3
eponinur: ac
a ihl, u
quodad Jiostt
6o. Uri berit ca.

6I. Sic hoe verla:

62. Vid. ¹. Rep.e

Inutoque Mote

ie, deportatus

. Fioe cap ſeg⸗
h MoN 2. h

N Pr wi.
wigem ſignifie

.

eſinilloloec⸗
kteritum zes
e malclle di.
rieesſchcio.)
bemnoſtictta)
61. de, deſlis

834 (enpein

rimmogenntus

ecce Cetiptlta
Alidmatertia
ie) bdi. .
ſhetadin)dtu.
n habetſigni⸗
ameii Keton,

&

eulter, 3 ee 22.

I. e. lehud

1. habetut, is
le Beniamin lu⸗

13,V. 17 in MSto.

Dh (primopenitus

V. 21. hahetur, in

0 Mephthalictt.

tipture An acdu⸗

ſer à D. Vagen⸗
dem, que hie, er⸗

ſkin editione ’noo

D i. e. ſeiiptur

DN rNN

Ulis, preteten ii⸗

igelicet quomodo
lis cifleſent & di⸗
octoruln, corter

4 .
Vetl 14 hn

359. Dicitur hoc Grammaticis: y 7299 verbum

& multiplicavit in filia Jehudæ moœrorem, 56. (ubi ) ponitur pro:) — i. e.
multiplicavit moœrorem, ſic quoquein illo loco:) — Ji. c. & captivum abduxit Ne-
buzar Adan reliquum populum, 57. (ubi— ponitur pro:) Ase i. e. captivum-
abduxit reliquum populum, (ita etiam in illo loco:) [ i. g. & obvertit caudam cau-
dæ, 18. (ubi () ſignificat) Hoi. e. obvertit caudas ſibi invicem, hæc omnia (verba
hic adducta) ſunt formæ NN quà quis alios agere facit; aſt quando illa (Scri-
tura) loquitur lingu? — ), 19. tunc punctatur Jod per Chirck, veluti (in illo lo-
co:) * i. e. & bonum viſum eſt in oculis ejus, 6o. (ubi O )ſignificat i. e. bo-
num viſum eſt, ſic quoque (in illo loco:) 2 i. e. & multiplicatus eſt populus 61. (ubi
ponitur pro:) α N i. e. & multiplicatus eſt populus, ſita etiam in illo loco:)
— i. e. & migravit jehuda 62. (ubi ſidem ſigniſficat ac:) — 3* i. e. mi-
gravit (vel deportatus eſt) populus, (ſic quoque in illo loco:) 1)) i. e. & circumſpexit
hùc & illc 63. (ubi 8 ponitur pro:) 0 i. e. & circumſpexit huùc & illuc; * nec
verò mihi objicias (verba iſta:) . 20. Nx)), quia illa 64. non eandem,
uàm iſta, habent derivationem, 65. nam ecce Jod in iſtis eſt fundamentum, (nempè
in) 13 N 2, Jod eſt litera tertia *** in hiſce (verbis.) Eod. verſ. 20.

Er beneſecit Deus obſtetricibus] Quodnam fuit iſtud bonum? nimirùm: Verſ. 2 I. Et

fecit eis domos] (Videlicèt:) domos ſacerdotales & Leviticas atque regias, † quæ vocan-

tur: domus, 66. (veluti * ſcriptum eſt:) & ædificavit domum Domini & domum regis„

6⁶7. ſacerdotalem & Leviticam (domum) ex jochebed; 6S. regiam verò ex Mirjam, 69.
ſicuti

—

Wi. c. & deſtitit, Exod. c. 4. v. 2 6.
64. Scilicèt: verba, ſuprà adducta.
65. Hebr. A na, i. e. deflexionem, vid. Buxt. Lex.
Talm. fol. 419.
XX Id eſt: in verbisiſtis fundamentum ſeu radix tri-
bus conſtat literis: aſt ſuprà in verbis adductis
fundamentum ſive radix duabus conſtat literis.
† Hebr. ny, abeſt iſtud à MSto 2. ſed malè;ha-
betur autem in MSto I.
66. Confer. D. Wagenſeil. Sot. pag. 2 50. ubi Ge-
mara, unde locus iſie autoris noſtri de ſumptus eſt,
haberur.

56. Vide Thren. cap. 2. V. §⸗
57. Uti 2. Paralipom. c. 36. v. 20. habetur.

5 §. Vid. Judic. eap. 1 5. V. 4. ibique not. num. I.

ſtans vel intranſitivum, cui opponitur: Axn vy9
verbum tranſitiyum, de quo paulo anté, confer.
Gur Arjeh fol. 67. col. z. med. it. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 1779. in notis afmt inev'iſtud: ye
exponitur: ac ſi diceret:] nxy i. e, ad ſe iplum
vei ſibi ipſi, ut ita opponatur verbo tranſitivo,
quod ad alios ttanfit ſeu refertur.
60. Uti Levit. cap. 10. V. 20. habetur.

63. Vide cap. ſeq: 2. v. 12.
tx In MSto z. hic additur:

I. Sic hoc verſu 20. habetur.

62. Vid. 2. Reg. c.]2 5. V. 2 I. .
In utroque MSto Erff. pro —en legitur: —

i. e. deportatus eſt, rectius, ut mihi Videtur.

—a N eehen ne
P I Pya i. e. & contempſit oculis ſuis, (ubi
iad idem ſignificat, ac) na i., e. ipfe contem-
pſit (vid. Eſth. c. 3. v. 6.) ſic quoque (accipitur)

* Hebr. ), ſic in MSto I. hic additur.
67. Vide 1 Reg. c. 9. Vv. 10. & 2. Paralip. c. 7. v. I1.
6 %. Nam Jochebed, quæ una ex obſtetricibus fuit,
ex Rabbinorum ſententia, Molen & Aaronem
peperit, à quo poſteriori ſacerdotale ac Leviticum
miniſterium habuit initium, confer. D. Wagen-
ſeil. dict. p. 2 5. & p. 2 52. n. I. vid. & ſupra v.
15. h. cap. n. 2 8.
69. Nam, mti Rabbini tradunt, David quoque à⁸
Ece

406

rEXODI.

CAb. II

ſicuti habetur in T almudico tractatu Sota. 70 Verf. 2 2. Omni popalo ſuo] Etiam con-
irà ipſos (Ægyptios) edictum promulgavit, 7 1. eo quippe die, quo natus eſt Moſes, di-

zerunt ei (Pharaoni) ipſius aſtrologi:* hodiè nauus eſt Servator † (Lſraelitarum) no-
bis verò non eſt perſpectum, num ille ex Egyptiis; an ex Iſraelitis(prognatus ſit,) vide-

mus quoque,

quòd ille (liraelitarum Servator) per aquam 72. puniendus ſit, quocircàâ

(rex Pharao) eo ipſe die etiam contrà Ægyptios 73. deeretum fecit dicitur enim (hoc
verfu) omnis filius, qui naſcetur, nec dicitur: qui ex Hebræis naſcetur; aſt iſti (aſtrolo-
gi) ignorabant, 74, illum (Moſem Servatorem) puniendum fore propter "* aquam

Meriba. 75.

CAP.

II.

Erſ. 1. Et duxit fliam Levi] Separaverat ſeſe ab illa 1. propter decretum Pha-

2

raonis; ſed ( poſteà) illam iterùm duxerat atque ſecundas fecerat nuptias, 1. i-
pſa quoque denuò juveneula evaſerat; 3. erat autem illa centum ac triginta an-

nO-=

Mirjam deſcendit, idque probare nituntur ex 1.
Chron. c. 2. v. 19. vid. D. W'agenfeil. alleg. p.
2 52. n. 2-confer. & verſ. 1 5. h. cap. n. 30.
70. Vide, quæ num. anmtec. 6 S. & 69. ex Gemara
apud D. Wagenfeil. adducta ſunt.
71. Heilicet: rex Pharao, nimirum, ut eorum infan-
tes proji e entur in aquam, ſicuti id mox ab au-
tore noſtro hic adducitur, confer. D. W agenſeil.
Sot. pag. 256. & 257. B. 4. vid. & num, ſequ.
. nde. raPeN& vel: NPDRe, uti Balileenſis e-
ditio habet, çonfer. not. ad Geneſ. c. 39. V. I.
Sign. **
1 Hebr. we, abeſt iſta vox ab utroque Msto;
ſed malè. .
72. Vel: propter aquam Z intel liguntur autem hic
aquæ contentionis, de quibus vid. Numer. c. 20.
v. 13. confer. & D. Wagenteil. Sot. 276. & pag.
2738. n. 7. it. num. ſeq. 75. Vid. & Sanhedrin, fol.
101. b.
73. Nemp?è: ut eorum filii etiam in aquam projĩc e-
rentur, confer. num. antec. 71. item Sota fol.
12, a. & b.

74. Vident quidem aliquid aſtrologi; ſed haud ſci-

unim, quid videant, uti in notis Raſchiad Num.

c. 23. V. 2 8. habetur, ubi vide n. 10 I. confer. &
cap. ſequ. 2. v. 9. n. 32⸗
* Hebr. " y, fic in MSto 2. cujus lectionem
hie in verſione ſeceutus ſum.

ante num. 72. & Num. c. 2 0. V. 1 3. B. 3 1. con⸗
fer. & not. in rπ h. loc. L
1. Nempè: ab uxore ſua, quæ fuit ochebed, filia
Levi, uti Exod. c 6. v. 20. habetur, conf. & Ge-

nef. c, 46. v. 26, ibique Raiſchi not. n. 27. it. D.

Wagenfeil. Sot. p. 25 8. ac liber Prec. Jud part.
I1. p. 96. a. pxinc. in not. it. Sota, fol. 12. a. & Ba-
va batra, fol. I 19. b.
2. Vel potias: primum matrimonium reparaverat
idque denuò continuaverat, acdhhibita feſtivita-
te nuptiali, idque filiæz ſuæ conſilio, de quo
vide D. Wagenſeil. dict. loc. & ma ne fuper
Commentar. Raſeh. h. loc, ubi locus ex Gemar
adduétus habetur.

3.
rFLy i. e. ſigna juventæ, vid. Gemara a-
pud D. W'agenleil. p. 2 59. unde locus autoris
noſtri deſumptus eſt, confer. Ejusd. p. 262. n.

12. vid. & not. in αMπ neh. log-

75. Vel: propter aquam contentionis, vid. paulò

Nam, uti Rabbini tradunt, renata erant ei

nonuc len
uem bidenll
erat octoginta
tigintzannon
Aulbngl 0
10, yel. 5*
Juminiverant
no die pepere
illiauten (k
jundi (Vord

naclli: jole

duram. Bod.

(cdr: ne juſtus

—
4. Nie Rin Ceme
Ap 261, h9.
4. Nim in Canir
oyio itel
dis ingteſſam 7
. 179, p.
Vid, Genel e.
fer. & Namer.
n.21.

7. Coafer. bie

& Fedar Olan

Amſtelod.
1. Vie infra E
N h.
. Nile, qur
ſun.

t1. Conter, Men

ſeil. M. p. 20
n. 4. did. & no
mec ac öthen

n. 1. pkoit in

ad marginen.
In Nempe: un
Mtrimonium
Rabbinorum!
ſige ſupra ven
ol. 11. 2.

11. Nempe: a

Piis felnoralt

(A

5
9 Liim con⸗
Neſt Molen d.
aelitarurn )no.

tn ſi, guoeitel
turenim (hoe
ſopier t aadan

tdeentum .
Eat huptintzn i⸗
maettiginta an.
nd⸗
— ʒ—
iden. 101, nler &
1. eufus eclionem
entionit, rid. huld

loe.
2 kuit ſochebec ſlis

habetwe, conl. 6Ge

lchi not.n. 13,1.0.,
e Eber Drec ud part.

ota, tol. 11,4,8 Bi

zwonium eparzjetat
t, achibita fellijita⸗
z (oniilio, de qguo
8 Mn No ine
ubi ſoens er Gemnals

Zunt, kenat ennt tei

mæ, Vid. Gemala àe

9. unde vel Atokis

ler. Hiusd. p, 201l
h. .

norum, 4. etenim nata erat, cùm venitet in 5ägyptum j. inter muros; é. exegerant au=
tem ibidem (Iraelitæ) ducentos atque, decem annos, 7. ac quando egrelſi ſunt, Moſes

10. Confer. Menachot, fol. 23. b. & D. Wagen.

CAb. II. EzxoOpl. 407

erat octoginta annos natus, 8. ipſa igitur, cùm illum (Moſen) concepiſſet, centum ac
triginta annorum extitit; vocat autemillam (S. Scriptura) filiam Levi. 9. Verſ. 2.
Quodbenus (ſeu venuſtus) eit] Quando ille naſcebatur, tota domus ſuce replebatur.
10. Verſ. 3. Necpoterat eum amplius abſiondere] Egyptii enim circà illam 71. calcu-
lum iniverant ab eo die, quò (vir Eevita) eam reduxerat; 12. aſt ipſa menſe ſexto & u-
no die pepererat, nam quæ menſe ſeptimo parit, ea menſibus non completis 13. parit;
illi autem (5.gyptii) inquiſiverant in eam poſt finem novem. 14. Eod. verſ. 3. Arcam
junci] (VYox —Dꝗ, prout hic habetur) linguàâ Miſchnæ (dicitur) P ac linguàâ ver-
naculâ: jonc (Latinè juncus,] qui tener eſt ac conſiſtit ràm contrà rem teneram, quàm-
duram. Eod. verſ. 3. Bitumine ac pire] (Nimirùm) pice extrinſecùs ac luto 15. intrin-
ſecàùs, ne juſtus ille (Moſes) tetrum odorem picis ſentiret. 16. Eod. verſ. 3. Et poſuit in
alga] (Dictio “) Ggnificat N.. e. ſtagnum, linguàâ vernaculâà: rouſſeil, 17. huic
Eece 2 (Kſigni-

Qde ſuprà verl. 1I. b. cap. n. 2. n Dap N
Nn i, e. ſed illa jam ante trimeſtre conce-
perat, utiin Gemara habetur apud D. Wagen-⸗
ſeil. Sot. p. 26 5. & p. 266. n. 3. Vid. Id. Wageni,
Sot. p. 279.
13. Seu: menſibus imperfectis, quaſi amputatis
Hebr. Ppyppp7, Genel. c. 3 8. Vv. 27. dicitur:
TT. i, e. deficientibus ſcil. menſibus, vid.
not. ibid. n. 4 ¼. confer. I. Samuel. C. I. V. 20. i⸗
bique R aſchi not.
14. Scil. wenſium, Hebr. wenh, ſic etiam in
MSto z. hic additur, quociscà Jochebed, quæ
Moſen menſe ſexto ac die uno pepererat, per
tres menſes illum abſcondere poterat; nono
autem menſe, id eſt, trimeſtri tempore poſt par-
tum, cum Ægyptii in tempus, quòô ſoeminæ
gravidæ parere ſolent, accuratè inquiſiviſſent,
Ulla infantem amplius abſcondere non poterat.

4. Sic & in Gemara apud D. Wagenſeil. pag. 259.
& p 26I. n. 9.
5½. Nam in Cananæa quidem concepta erat; ſed in
Egy pto inter muros urbis, i. e. ſub ipſum ur.
bis ingreſlum, edita eſt, vid. D. Wagenſ. dict.
P. 2 59. & p. 262. H. 11.
. Vid. Genel. c. 46. v. 26 ibique not. n. 2 3. con-
fer. & Numer. c. 3. v. 15. ibique not. n. 2 1. &
HN. 22⸗
7. Coafer. hic D. W'agenſeil. Sot. p. 261. n. 9.
Se Sedar Olam majus, cap. 3, P. S. & 9. edit.
Amſtelod.
3. Vide infrà Exod. cap. 7. v. 7, coafer. & not. in
A S h. loc.
9. Vide, quæ ſuprà num. 1. h. verſ. 7. notata
ſunt.

ſeil. Sot. p. 26 5. & ſeq. n. 2. & p. 2 %3. ac ſeq.

n. 4. vid. & not. ad Prec. Jud. part. I. p. 155. a.
med. ac Schemot rabba h. loc. ut & Sota, fol.
12. a. prout in 'nen mew h. loc. allegantur
ad marginem.
11. Nempe: uxorem illam, quam vir Levita in
matrimonium denuo reduxerat, eaque, ex
Rabbinorum ſententia, erat Jochebed, de 4*
vide ſuprà veri. I. h. cap. n. I. confer. & Sota,
fol. 12. a.

12. Nempè: ab illo tempore, quo lecundæ nu-
ptiæ vel nova ſponlſalia exant factas de quibus vi-1

15. Hebr. m, ſic autor noſter dictionem inn,
quæ hic in textu ſacro habetur, exponit ac pro
DN videtur legiſſe: M Qi. e. lutum, vid.
Wagenſeil. Sot. p. 268. n. 5.
16. Confer. Geneſ. cap. 37. V. 2 5, ibique Raſchi
not. Sign. * vide & not. in 'par ne h. loc.
.
17. Sic reddere poſſis „, in MSto z, habe-
tur ve i. e. ruis „ hodiè Gallis: ru-
idelet, vel: ruiſſeau, i, e, tivus, confer. infrà

Exod.

— =

408 . CAbP. II.

õ EXObI.
(ſignificationi) ſimilis eſt, (quæ in illo loco habetur:) arundo & O i. e. Stagnum 18.
exareſcent. Verſ. 5. IIt ſe lavaret ad rivum illum] Ordo Scripturæ (hic) inverſus eſt, cujus
hæc eſt explanatio: & deſcendit filia Pharaonis 19. ad rivum, ut ſeſe lavaret in eo. Eod.
verſ. 5. Juxtàrivum] 1 y enim hic ſignificat:) hæN&1. e. juxtà rivum, veluti (ſumitur

in illo loco⸗.) videte poſſeſſionem joabi ? pv i. e. juxtà me; 20. ſignificat autem
manum ipſam, nam manus hominis ei cohæret, Rabbini noſtri dicunt, (verbum)
— Mπ¼21¹. ſignificare mortem 22. veluti (ſumitur in illo loco:) ego 1. e. va⸗
do ad mortem, 23., quoniam propter illam 24. deletæ fuerunt (puellæ filiæ Pharaonis,)
Scriptura quoque (huic Rabbinorum expoſitioni) adſtipulatur, quid enim nobis (opus
fuiſſet, ; ut hic ſcriberetur: & puellæ ejus — % i. e, ambulabant, (niſi per iſtud
verbum earum interitus ſignificaretur?) Eod. verſ. 5. Famulam ſuam] (Nam NN
ANN& ſignificat) — Ane D i. e. ancillam ſuam; Rabbini autem noſtri (di-
ctionem — ND&) exponunt, quòd illa ſignificet ) i. e. manum; ſed juxtà accuratam
diſquiſitionem25. linguæ Sanctæ (litera) Mem (in dictione) N& punctari debuiſ-
ſet per Dageſch; 26, illi (tamen Rabbini) exponunt & & (quòd ſigniſficet:)
RN i. e, manum ſuam, (ut ſenſus ſit, quòd) creverit 27. manus ejus cubitis multis.

en L.

29.

Exod. c. 7. V. 19. num. 23. & Exod. c. 13. V. 19.
n. 5 1. & Pſalm. 46. v. 5. n. 8.
28. Ita juxtäà mentem autoris noſtri diétionem i-
ſtam vertere volui, quæ Eſai. c. 19. v. 6. habe-
tur, ubi Junii ac Tremellii verſio habet: arun-
do & alga languebunt, alii: calamus, & ca-
rectum exſeindentur, Vulgata: calamus & jun-
cus marceſcent, vide infrà Exod. c. 13. V. 13. n.
52.
19. Confer. Sota, fol. 9. b. fol. I1. a. & fol. 13.
a. it. Megilla, fol. 13. a. hæc Pharaonis filia ab
Artabano, Hiſtorico (cujus Euſebius de Præpa
rat. Evangel. l. 9. c. 16. 17. 18. 2 1. & 23., me
minit) vocatur Moeris, Toſepho lib. 2. An-
tiqu. c. 5. dicitur Thermuthis, confer. Mornæ.
de Verit. Rel. Chriſt. c. 2 6. p. 56 1. edition. Is-
nac. notabile eſt, quòùd Æ gypti ſerpentem, no
mine Thermutis, coluerint, vid. Flian. Hiſtor.
animal. I. 10. c. 3 I. alleg. autor libri Gallici:
Hiſtoire des dogmes & des cultes &c. part. 4.
Traité g. c. 3. pag. 742.
2 o. Vid. 2. Samuel. c. 14. v. 3 0. ubi Vulgata ha-
bet: juxtà agrum meum; alii: juxtà locum
meum.
21. Quod hoc verſu 5. habetur, ubi dicitur, quòd
puellæ filiæ Pharaonis απαπ.,. e., deambulantes

fuerint juxtà rivum.
22. Sig & in Gemara, quæ apud D. Wagenſeil.

in Sot. p. 270, habetur, exponitur, unde au=

tor noſter explicationem ſuam deſumpſit, vide
Sota,fol. 12. b. uti ad marginem in por ine
h. loc. allegatur.
23. Sicuti Geneſ. cap. 2 5. v. 32. haberur.
24. Scil. Pharaonis filiam, in Gemara, quæ a-
pud D. Wagenſeil. dict. p. 270. habetur, ſcri-
bitur, quòd angelus Gabriel venerit ypppa wafn
i. e. atque illas (puellas) ſolo alliſerit, ne illa
Moſen ſervarent, vide not. in 'par n h.
oc.
2 5. Vel: ſecundàùm regulas Grammaticæ, quæ
edexi 59o7, (quæ vox hic habetur,) dici
olet.
26. Nempè hoc modo: 1 5;X, iſto quippe pun-
cto Dageſch in litera Mem carere non debuiſſet
dictio illa, ſi manum ſigniſiearet, confer. D.
Wagenſeil. Sot. p. 273. in not. n. 6. in MSto
2. punctatur ita?: M&, minus rectè, ut pu.
to.
27. Vel: protenſa fuerit, Hebr, Randnu), ſic &
in MSto 2. de quo verbo vide Buxtorf. L ex.
Talm. fol, 220. & eq. MS:um 1. habet iar,

165

. Ver. b⸗
Prcelklitenl
(ilanteDn
i) exrian
5 (ie Geriptn

ulerit zc i

vin Mißetl
lekla. 51.
necſcivit
Ceceinlin
critesplieane
vytiact:
mwolt
iene
juntitz, iſt
Geriwandumm

—
les eadem e
de auctis im
pud tund
innot, n.

fabula zude
ſum lingbis
31. Nempe:
en aqua el
utlinde
79, De poce
gnificatione

kker. D. We

de ocus iſt
Gil fol.
h. lo⸗
* Hebr. Whn.
30. Vel: cie
lia, vid. D
fer. e Fehs
M d
Il Vel: int
bosque eſt
l, &

* Hebr, Ran

wie.

CA. n.
—

Dagnum 1.
lireſteujs
tneo. Hod.
lutiſlamitut
nifiestautemn
t, (verbum
. e,
Dhataoni,
nnobis (opus
ſniſtperiſtud
(Nim RX
n nollti (di⸗

d accutatam

inari debuil⸗
d ſignifcen)
Cubitiz multi,
11,

—.—

dD. Wapenlel.

nitur, unde zu⸗

celumplt, ſite
nindnn or

haberur.,
Gemara, que 2
0, habetur, ſcti⸗
enerit d parn
oallilerit, neilla

in On eh

ammaticz, que
habetur,) diti

,o qpippe pun⸗
aterenon debuiſſet
alet, (onlet. D.
not, n b. in A t0
dinun tete, utpu.

„ rbn, ſec
de Buxtort, ex,
686

CAP. I. ,

EXODI.

409

28. Verſ. 6. Et aperuit ac vidit illum] Quemnam vidit? (nempè.) infantem, atque
. . . . X . . .
hæc eſt literalis expoſitio; aſt allegorica ejus explicatio eſt, quòd viderit unà cum illo

(infante) Divinam Majeſtatem; 29.

Eod. verſ. 6. Et ecce puerplorabat] Vox ejus (gra-

vis) erat tanquàm pueri, (non infantis parvuli.) Verſ. 7. Ex fſæmini Hebræis] Docet
* (hic Scriptura,) quòd illum (infantem Moſen) ad multas mulieres gyptias circum-
tulerit, 30. ut ſugeret; ſed ille non fuxit, quoniam futurum erat, ut ipſe( Moſes) cum Di-
vina Majeſtate loqueretur. Verſ. S. Et ivitpuella] Ivit expedité & alacriter tanquàm

puella. 31.

Verſ. 9. Abduc] Vaticinata * eſt (filia Pharaonis per verbum iſtud: 2 )

nec ſcivit, 32. quid vaticinareturcac ſi diceret.) „ W. i. e. iſtum, 3 3. qui tuus eſt,
(accipe infantem.) Verſ. 10. Extraxi ** illum] Juxtà Targum ejus (verbum
erit explieandum, nempè:) HrbFW, quod notat extractionem, (ſic dicitur) linguâ

Syriacà:

P P i. e. ſicuti exſtrahens pilum ex lacte; 34. linguâ autem Hebraicâ
ANWOfignificat MS i. e. removi illum, veluti (accipitur in illo loco:) —

Dti. e, non recedat 3 52: item (in illo loco:) .ν Nuyi. e. noneceflerunt, 36. ſie con:
junxit 37. iſtud Menachem; aſt ego exiſtimo, quòd (verbum iſtad: T HDD) non
derivandum ſit à & & Ne ſed à — ä, quod fignificat: eduéctionem, 38,. fie (ac-

Ece 3 cipi⸗

-— —

res eadem eſt, ſimile commentum Rabbinicum
de auctis impiorum dentibus vide in Gemara a-
pud eund. Wagenſeil. in Sot. p. 27 1. & p.274.

in not. n. 8. it dict. Tractat, Sot. p. 739. n. 3. ubi
fabula Judaica de auctis ſiye protenſis in immen-
ſum linguis habetur.

2§. Nempè: ut arcam, in qua infans Moſes erat,

ex aqua deſumere poſſet, vide Sota, fol. 12. b.
uti in e N h. loc. allegatur ad marginem-
29. De voce aν, quæ hic habetur, ejusque ſi-

nificatione jam ſuprà aliquoties diétum eſt, con-.

er. D. Wagenſeil. Set. p. 275. ubi Gemara, un.
de locus iſte deſumptus eſt, habetur, vid. Sota,

dict. fol. 12. b. & Schemot rabba, uti in hoo

Par h. loc. ad marginem allegantur.
* Hebr. Wyn, abeft iſtud ab utroque MSto.

J0. Vel: circumferri fecerit, nempè Pharaonis fi-
lia, vid. D. Wagenſeil. Sot. p. 282. n. 1, con-
fer. & Sehemot rabba ac Sota, fol. 12. b. prout in

par HBO' h. loc. ad marginem allegatur-
J. Vel: inſtar adoleſcentulæ, quæ corpore viri-
busque eſt integris, prout D. Wagenlſeil. in Sot.
p. 2 81. & p. 2 93. n. 3. exponit.

* Hebr. Ranh hoc & ſequentia, usque ad: *
Sh i. e. iſtum; qui tuus eſt, abfunt à MStoI. †

327 Coalfer, not, ad Eſai, cap. 47. V. I3. e 1 5r &

D. Wagenſeil. in Sot. p. 276. ubi alia exempla
vatiinantium per ignorantiam adducta funr, vide,
& Johann. c. I I. V. 5 I. & ſeq. ubi de Caipha-
Pontifice, per ignorantiam vaticinante, confer,
& Geneſ. c. 4 5. v. 19. Sign. * ubi de Pharaené
vVaticinante, confer. & Exod. cap. antec. 1. V. 22
n. 74. & Exod. c. I 5J. V. 17. n. 14 82
33. Sic eum D. Wagenſeil. in Sot. p. 2 & I. hie ver=
tere volni, ubi vide ſis, eonfer. Schemot rabba
fſicuti ad marginem allegatut in Enom rſu⸗
per Commentar. Ralchi h. loc. ubi in notis
7 N exponiture ecce eum, qui tuus eſt,.
„ Hebr. ' hoc & quæ ſequuntur, usque ad:
'rNor abſunt ab utroque MSsto.
34. Ira Verba iſta, quæ in Berachot fol. g. I. ha=
bentur, vertere volui cum Buxzxtorf. in Lex.
Talm. fol. 2364. ſic quoq; in noris minn enbu
hie exponitur, nempè avw e Weee de
e. fanquàm extrackio piliex lacte.
25. Sicuti Joſu. cap. 1I. v. 9. habetur,
3 6. Vide Numer. cap. 14. V. 44.
37. Verbum , quod hie habetur, Rabbini us
fſurpare ſolent, quando locum unum §. Scriptu-
ræ& ex alio ejusdem loco parallelo explicant, qus
de re alibi à me dietum.

3 8: diye; eArastionem, ſig & in Michlol Jophâ

410 ExOplf. CAbP. II.

cipitur in illo loco:) i. e. eduxit me de aquis multis, 39. ſi enim eſlet à derivatio-
ne τD, non conveniret dicere RL; ſed R O1, ſicuti de p dicitur
D'PR & de a (eſt) Maα ac de & (dicitur:) da vel HERO
(accipiendum eſt.) veluti (in illo loco:) D) i. e. & amovebo iniquitatem terræ;
4o. ſed N νυ¾ non eſt, niſi à derivatione verbi, cujus formain — fundamentum
habet Heh in fine verbi, veluti wy amr ee dO Dn in quibus, quando
dicuntur (in forma) NH, venit od loco Heh, veluti: M . 1e. He⸗
MOV. Verſ. II. Et krevit Meſes] Sed nonne jam anteà (verſu antec.
10.) ſcriptum eſt: & crevit puer? dixit R. Jehuda nomine R. Eleazaris: primum 41. de
ſtatura (eſt intelligendum;) ſecundum verô (quod hoc verſu II habetur,) de dignita-
te, quia Pharao illum domui ſuæ præfecit. Eod. verſ. 11. Et viait onera corum] O-
culosanimumque ſuum advertit, ita, ut propter illos (ſraelitas) affligeretur. Eod.
verſ. 11. Virum Koyptium] Is erat ) i.«. ekactor, qui mo deratoribus populi Iſ-
raẽlitici præpoſitus erat, 4 . eosque ad operas ſuas (perficiendas) jam inde à galli can-
tu 43. conſtituebat (& impellebat.) Eod. verſ. 11I. Qui percutiebaz virum Hebraum]
Flagellabat eum & per vim imperium in illum exercebat; fuit autem (is, qui pereutie-
batur,) maritus Schelomitæ, filiæ Dibri, 44. in quam (vir 5̈gyptius) oculos ſuos conje-
cerat, is noctu conſtituit illum (virum Hebræum ad opus perficiendum]) eumque è do-
mo ſua eduxit; ipſe verò (Egyptius) rediit & ingreſſus eſti domum (viri Hebræi) & ad
uxorem ejus venit, ut illa exiſtimaret, quòd is maritus ſuus eſſet; ſed maritus ejus (fortè)
rediit ad domum ſuam atque rem ſenſit, 45. £gyptius igitur iſte, poſtquàm vidit, quòd
(vir

verbum iſtud rvwn explicatur, quod ſignifcer
N)L L i. e. extractionem & eductio-
nem, uide tamen ibid. R. Jac. Abendanæ notas;
ecœterùm verba iſta: NW*π ν1àâ i. e. quod ſi-
gnificat: eductionem & cœtera usque ad:
pnwyn abſunt à MSto I-
39. Uti 2. Samuel. c. 22. V. 17. habetur.

Ssr poſt: a in MSto 1. ſic legitur: 2

n Py n D W nen ee re
AN e a& i. e. quod eſt voreen; ſed
rWN, ſicuti (in illo loco:) rN'i. e. amo-
vebo iniquitatem terræ; veruùm non eſt illud à
derivatione &c. in MSto 2. poſt Snn ita ha-
betur: ten Py ne eL en ween e.
AN Hn Niee e eee ee i. e. etiam de
Pnwyh, ſicuti (in illo loco:) & amovebo ini-
quitatem terræ iſtius; verum non eſt illud, niſi
à derivatione. &c.
40. Vide Zachar. c. 3. V. y. ibique not. num.

17.

[41. Nimitum: quod dicto verſu antec. 10. h. cap.

habetur: & crevit puer.
42. Confer. infrà Exod. cap. 5. v. 6. in not. num.
5. vide & Schemot rabba, prout ad marginem
allegatur in aτ Nν h. loc.
43. Nempè: à primo Galli cantu, Hebr. **-vel
N r , confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
3 84. & Joh- Ligtfoot. ad S. Johann. c. 13. v.
3 8. p. 109 8. edition. Lipſienſ. it. ad Ejusd. Jo-
hann. c. 19. v. 3 1. p. 1135. vide & not. in *
"r h. loc. ubi eadem, quæ hic, habetur ex-
plicatio.
44. De qua vide Levit. c. 24. verſ. 11. innot. n.
37. & n. 38. confer. & Schemot rabba, prout
ad marginem allegatur in pon D fſuper
Commentar. Raſchi h. loc. ubi vide & notas.
4 5. Vel: ob facinus iſtud turbatus eſt, prout
tranſtulit Selden. de Synedr. libr. 2. cap. I. n. 2.

(vit Hebrens
11. . nhen
nitei in 910,
retbe ſacett⸗
Yus elſet, gun
Abitam, 4)7
(Verbumm —
vetl. 13. C
robus, dun

inr] ze. ln

0dluc puere⸗
(oſes)imet
14 Kim:
nica eſt, gn
jen cogilarit
ur, 63, B0
Cümſenſum

Pag. 5. ecte.
4 6. die in,
ſri not, 2d
Dr e
VPttus gfop
Klia Dibn,
ciſm, cont
47. De his vi
ae Deuter e.
Khemot 12
DPn

4. be quo vi

Commemat
ſ Abeg veldur
Nedarim tol
dec perente
Pum eſt:
ſn nd ;
Ho den
not. P
4). RKeſpicitur
die habenur
Uim ſoeſum

Dihen, d

E0.

i deriratig.

aeitur

latem tene⸗

üdemmentun

bbas, guando
WNN
vetſu antec,

prinm1 6

inſcecignitr⸗
4toruH] 0O.
cretor, Fod,

dus dopali c.

ndeigallican⸗
, Helremm-
,quipereltie⸗
losſuos conje⸗

heumqveè do

Hebre) Kad
itnsejus orte)
im vicit, gd

(ir

laltec, 10,, ca.

V. b. in not, num.
rontad marginem
t⸗
tu, Hebr, vel
rE. Lex, Talm. fol.

.Chanh. C13,r.

l tt. 2d Ejusd ſo⸗
ige e not. in d

2 hic, habeiut er⸗

Verl. 1I1. inot.n⸗
emot tabba, pfoltt
Chn ſoper
bivide e nolas,
batus ell, polt
lbr.2. (2,, 1. 1
Heh⸗

CAb. II. ExODlI. 471

(vir Hebræus) rem ſenſiſſet, percuſſit illum eumque duriter tractavit toto die. Verf.
12. Er reßpeait hie & illuc] Vidit, quid fecerit ei (viro Hebræo) in domo & quid fece-
rit ei in agro, (ſic allegorica habet expoſitio;) ſed literalis explicatio ejus eſt, prout
verba jacent. Eod. verſ. 12. & vidit, quòd nemo] (Vidit,) quòd nemo ex illo nafcitu-
rus eſſet, qui proſelytus 46. fieret. Verſ. 13. Duo viri Hebræi] Hi fuerunt Dathan &
Abiram, 47. qui (poſteà) aliquid de Manna reliquerunt. 4 ⁸. Eod. verſ. 13. Rixantes]
(Verbum uae ſignificat:. i. e. jurgantes (five contendentes.) Eod.
verſ. I 3. Car percuts?] Quamvis iſte non percuſſerit alterum; (tamen) vocatur im-
probus, dum manum ſuam ſuſtulit, fut illum percuteret.) Eod. verſ. 13. Proæimum
zunum] i. e. Improbum 49. tui ſimilem. Verſ. 14. Quis conſtituit te virum] Et ecce tu
adhũc puer es.?0. Eod. verſ. 14. Nam occidere me cegitas ? 51.] Hinc diſceimus, quòd
(Moſes) interfecerit illum (Egyptium) per nomen (Dei) explicitum. 52. Eod. verſ.
14. & timuit Moſis] (Explicatio ejus eſt) juxtà ſenſum literalem; ſed expoſitio allego-
rica eſt, quòd metuerit ſibi (Moſes,) quia viderat in populo Ifraélitico improbos delato-
res, cogitavit (itaque,) forſitàn ab hoc tempore (Iſraêlitæ) non ſunt digni, qui liberen-
mur. 53. Eod. verſ. 14. Profectò innotuit res iſta] (Explicatio hujus loci erit) ſecun-

dùm ſenſum literalem; aſt expoſitio allegorica eſt: (jam)innotuit mihi res, ob quam

anteâà

pag. 9. edit. Belgic. confer. not. in ar rD h. l.
46. Sic vurN, bic interpretor, cenfer. Raſchi no-

Ktri not. ad Jerem. cap. 12⸗ v. 16. S& not. in

Smnan net, ubi ſcribitur „ quod vir iſte E-
Yptius propter adulterum, cum Schelomita,
RI Dibri, perpetratum, juſtè fuerit à Moſe oc-
cilus, cenfer. Sanhedrin, fol. 5 §. b.

47. De his vide Numer.-c. 16. V. 1I. & c. 2,6. v. 9.
ac Deuter. c. 11. V. 6. ibique Raſchi not, eonfer.

& infrà Exod. c. 5. V. 20. n. 3 I. & n. 32. item

Schemot rabba, uti allegatur ad marginem in

N h. loc.
4 ⅝. De quo vide Exod. cap. 16. V. 20. ibique not.
Commenraroris noſtri.
Abeſt verbum iſtud: 'a' à MStO I. confer.
Nedarim fol. 64. b.

* Sed percutere voluerit, quoniam hic non feri.
ptum eſt: n mE i. e. cur percutis; ſed
Rnn n i. e. cur pereutere vis * ac ſi diceret:
HD ee i. e. cur vis percutere?s ſic in

not. or Meh. loc. exponitun.

49. Reſpicitur hac expoſitione ad vocem 790, quæ

hie haberur quæque pro diverſitate punctorum
tam ſocium ſive proximum, quam improbum fſi-
Zniſcat, confez, Schemot tabba, prout in u

hon h. loc. allegatur, ut & not. ibidem.
50. Hebr. yA, quæ dictio hic apponitur y 1.
e. virO, ut juxtà mentem Raſchi ſenfus ſit: cum
tu adhuc puer fis, erquis te conſtituit virum
principem ac judicem.
57 1. Sic verbum WMX hic vertere volui, interdum
enim notat: cogitare, putare, ſed autor no-
ſter hic fignificatione propria aecipit, nempey
ut notet: dicere feun loqui, hinc & Junii ac Tre-
melhi verſio hic habet: an me interfecturus lo-
queris, confer. num. ſequ. 52. h. verſ. & Exod.
c. 4. V. 24. D. 49.
52. Sive, ſeparatum „ Hebr. vDre —=, de
quwuo Rabbinimula, vide Buxt. Lex., Talm. fol.,
1 47. & fol. 242. nam, quia in textu ſacro hie
habetur verbum NX i. e. dixit, hinc nata eſt iſta
expoſitio Rabbinica, quòd Moſes interfecerit
Æ gyptium per nomen Dei explicitum, confer-
num, antec. 5I. & Gur Arjehfol.6S. col z. med-
ut & not. in . e h. loc.
Hebr. PDi) iſtud & quæ ſequuntur, usque ade
e i. e. quia viderat, abſunt ab utroque
Sto.

73. Nempè: quoniam tot improbi delatores & cæ-

412

Exobl.

CAF. II.

anteà admiratio me ceperat, (nempè,) quidnam peceay

bus ſeptuaginta pepulis, ut täàm dura premerentur ſervitute; ſed video (jam,) quòd illi

hac re digni ſint, 54.

Verſ. 1 5. Et audivit Pharao] Ipfi (Iraelitæ) illum (Moſen) de-

tulerant apud eum (Pharaonem.) Eod. verſ. 15. Ert queßvit occidere Moſen] Tradi-
derat(Pharao) illum carniſici, 55. ut eum interficeret; ſed gladius nullam ei vim attulit,
& hoc eſt, quòd dixit Moſes: & liberavit me de gladio Pharaonis. 56. Eod. verſ. 1 ſ.

Ertſeditjuxtà puteum] Didicerat (iſtud Moſes) à jacobo, cui uxor mate inc
Verſ. 16. Et ſacerdoti Midian] Princeps 58. inter il-

erat (ſedenti) juxtà 77. puteum.

los erat ac ſemet ſeparaverat à eultu idololatrico, quocircà expulerant? eum (Midia-

nitæ) à ſeipſis.
nales,) qui in terra erant facti.

Eod. verſ. 16. Canales] i. e. Stagna, (nempè:) curſus aquarum (ſeu ca-
Verſ. 17. Et ejeterunt eas] Propter excommunicatio-

nem. 59. Verſ. 20. Cur illum reliquiſti?] Deprehenderat (ſacerdos Midian) in illo
(Moſe,) quòd is eſſet de ſemine Jacobi, quia aqua in ejus occurſum aſcendebat. 60. E-
od. verl. 20. Ut comedat panem] Forſitàn is unam ex vobis ducet uxorem, ſicuti ſcri-

ptum eſt: niſi panem, 1. qué veſcebatur.

ejus (erit ex poſitio;) ſimile eſt huic (verbo

Verſ. 2 I. &t conſenſit] Iuxtà Targum 62.
— & illud:) — & i. e. Acquieſce

lIumniatores in populo Iiraclitico reperiuntur,
confer. Schemot rabba h. loc.
54. Nimirum, ut tàm dura premantur ſervitute,
quia ſcil. inter eos tot improbi delatores exiſtunt,
confer. not. in a Ne h. loc.
55. Sic interpretor hie: Aub", apud Buxtorf. in
Synag. Jud. c. 9. p. 194. habetur dictio: aop,
quam ille vertit: lictor, fortè à Latino: quæſtor,
propriè quæſitor ſeu quæſtor dicitur rerum capi
talium fſeu criminalium, uti Aſconius in Verrin.
Ciceron. notavit, conf. ejusd. Buxt. Lex. Talm.
fol. 2077. vide & infrà Exod. c. 4. v. II. n. 2 5.8
not., ad 1. Samuel. c. 9. v. 17. n. 9. & 10.

76. Sicuti Exod. cap. 1 3. v. 4. habetur, ubi vide 59

not. n. 24. tradunt Rabbini, quòd collum Moſis
tunc temporis factum ſit tanquam ſiatua marmo-
morea, vide dict. n. 24, in notis Raſchianis edi-
tionis mosrm ne poſt verba illa: de gladio
Pharaonis, hæc uncinulis incluſa & addita ſunt:
25 arN WM e anee ee en e i. e.
(Eod. verſ. 15.) & habitavit in terra Midian]
(Verbum a hic ſignificat:) 22yr i. e. commo-
ratus eſt ibi, veluti (vYerbum iſtud 3 accipitur
Geneſ. c. 37. verl. I.) 2 i. e. & habitavit (ſeu

gommoratus eſt) Jacobus.
57: Hebr. 2 vy, lic in nonnullis kabetur exec-

plaribus, quæ hic ſecutus ſum, ſic etiam in MSto
1. legitur:in Bibliis Buxtorf. ut & in editione He-
braica, quàâ uſus ſum, habetur: Namt h i. e. de

puteo, confer. Geneſ. cap. 29. Verſ. 2. prior ta-

men lectio, utpote quæ hic textui ſacro conveni-

ens eſt, præferenda videtur.
58. Vel: præſes, uti Junii ac Tremellii habet ver-

ſio, confer. Genel. c. 41. v. 45. ibique eorundem,

Junii ac Tremellii not. ubi plura de iſta voce, vi-
de & infrà Exod. cap. I19. Vv. 6. B. 18.
* Vel: excommunieaverant eum, ſic Hebr.
hic interpretor, confer. num. ſequ. 59. ac not. in
am H*h. loc-
. Sic Hebr. ban expono nempèe: ejectionem
ex ipſorum cœtu, de qua verſu antec. 16. h. cap.
in notis Raſchi dictum eſt; cœterum de voce
WPxvide plura apud Buxtorf. in Lex, TLalm. fol.
13q03. confer. & Geneſ. cap. 44. verſ. 3 2. n. 3 1
60. Conf, quæ ad Geneſ. C. 2 I. V. 30. n. 61. no⸗
tata ſunt à Commentatore noſtro, vide & Bere-
ſchit rabba ac not. in 'na h. loc.
61I. Id eſt: uxorem, vide Geneſ. cap. 39. V. b. ibi⸗
ue Raſchi not. n. 7. conf. & not. in om nE
h. loc. & tract. Talm. Sanhedrin, fol, 104. a.
62, Hebr, wnrb, alius liber habet: ynH j, e.
juxta

matrimonio juncta

N. I.
—
1e10 63, &
olitio elt,n
nontecelilt
jex Aayri)
nine ayabe
rum ſc quo⸗
verl. 24. ke⸗
amo. 69.
tiutnecoeli

Etl.1

aliort

rrr
juxta enſum
eitiodis
TargumOnl
tumelt: dr
yerſio hic ha
Vit ergo, in
lerdum nci
ubi d per
, quod
ſer. num. ſet
63. Fcuti judi⸗
not ad ſoſt.
C. ſ. V. 1 el
64. Prout Gen
tis Raſchian
eſt locus,
WRWi.
6. Nempt:
rum, conker
tata fuat.
66. iye⸗ (0
o0, cap. 4.
tionis dna
acſetta ſu
N D
Wn Ra

CM. Y.
—
lleeXOIni.
n (Molenzde.
oen Tndi.
deirimatblit
Pod erl 1
imonio uncte
eps Ph, interil⸗
eum Midiz⸗
Warum’ſen cg.
Olmmunicatio-
ſidian) inillo
debat. 60, E.
em ſtcati ſcti⸗
a Tatgumtr,
iee, Acq ielee
que⸗
ſic etiam in Möto
& in ecitiene He⸗
n he,
h Verl. 1. riorti⸗
tui ſacto conyeni⸗

emelii habet ver⸗
bbigue eotundem,
1a de illia oce, i⸗
5.18.
ſe Hebr. Wh
g, not, in

enpe: cectionem
anlec, 10, Ea)⸗
cCetetum de vole
in Lex, Talm. ſol.
4 erl zun z1.
V, 10, ſl. 51. ud⸗
Kro, ide bere⸗
ebh. lo.
eap 3,, V bi⸗
vot in r
lin, l, 104 44
ude Mrr e
lunt

65. Nempè :

CA. III. EXODI. 41

quæsò 63. & pernocta, item: NNN i. e. vellem alloqui; 64. myſtica autem ejus ex-
poſitio eſt, ut ſignificet: Ni. e juramentum, (videlicèt Moſes) juravit ei, 65. quòd

non receſſurus ſit ex (terra) Midian, niſi ipſius voluntate. 66. Verſ. 2 3. E mortuus eſt
rex Eeypti] Leproſus erat 67. & mactabat infantes Iſraelitarum ac ſemet illorum ſan-
guine lavabat. Verſ. 24. Gemitum eorum] (Iſtud: pdè notat) clamorem eo-
rum, ſic quoque (accipitur in illo loco:) de urbe homines PNd i. e. gement. 68. Eod,
verſ. 24. Fæderis ſui cum Abrabamo] (Particu la N hic ſigniſicat:.) —v i. e. cum Abra-
hamo. 69. Verſ. 2 5. Et cognovit Deus] i. e. Animum ſuum ad illos (Iſraelitas) convet-

titznec oculos ſuos ab eis abicondit. 70.
CAP. II—

Erſ. I. Poſt deſertum 1.] (Id fecit Moſes ideò) ut removeret, (oves) à damno; ne
aliorum agros depaſcerent. Eod. verſ. I. Ad wontem Dei] Qui ſic futurê(tem-
pore)

a en eenne nen ee i. e.
(Verl. 2 3.) Fuit autem diebus illis multis )
Quibus Moles peregrinatus eſt in Midian &
mortuus eſt rex 5gypti & IIraëlitæ opus habu-
erunt ſalute ac Moſes paſcebat &c, ae veait pet
illum ſalus ac proptereà cenjunguntut Sectiones
iſtæ (ſic ſeriptum reperitur,) in veteri exem-

juxtà ſenſum ejus litera lem, ſic in notis Raſchianis
editionis om ine hic additum reperitur, in
Targum Onkeloſikiebræum verbum &transla-
tum eſt: Aax i. c. voluit, Junii ac Tremellii
Verſio hic habet: & acquievf’t, Vulgata: jura-
vit ergò, in qua ſignificatione verbum iſtud in
terdum accipitur, vide I. Samuel. c. 14. v. 24.
ubi 7 per apocopam ponitur pro 7 & à rad. plari Raſchiano.
ut, quod notat: juravit, exſecratus eſt, con- 67. Nempè: Rex Ægypti, leproſus autem habe-
fer. num. ſequ. 6 5. tur pro mortuo, ſic in not. am nov hic ex-
632. Sicuti Judic. cap. 19. verſ. 6, habetur, confer. ponitur, confer. quæ ad Geneſ, cap. 44. V. 1 . R.
not. ad Joſu. cap. 17. v. 1 2. n. 9. & ad 2z. Reg. 2 2. notata ſunt, it. nor, ad Hiob. c. 2. v. 13. n.
c. 5. V. 2 3. n. 14. it. Nedarim, fol. 65. a. 13. vide & Gur Arjeh fol. 68. col. 4. med. ac
64. Proùt Geneſ. Cap. 19. v. 27. habetur, in no. Sche mot rabba, prout in 'nan mow h. loc.
tis Raſchianis editionis an ev hic additus ; allegatur.
eſt locus, qui Joſu. c. 7. v. 7. habetur: ubi: 6g. Vel: clamabunt, vide Hiob. c. 14. v. 12.
NNX.⅞ ) i. e. utinam voluiſſemus! confer. & not. ad librum Prec. Jud. part. I. p.
principi ſive præſidi Midianita- 9 5. b. fin.
rum, confer. quæ num. antec. 62. h. verſ. no- &. Conter. quæ ad Geneſ. cap. 4. 7. Ie num. 3.
tata funt. notata ſunt.
66. Sive: conſenſu ac licentiã, confer, infrà Ex. 7o. Vide not. ad dict. libr. Prec. Jud. part. r. p.
Od. cap. 4. V. 1 8. n. 3 I. in notis Raſchianis edi- 9 6. a. princ. confer. & cap. ſequ. 3. v. 5. Sign. &*
tionis nan neu poſt verba, re e e I. Vulgata habet: ad interiora deſerti, LXX.
i. e. niſi ipſius voluntate, hæc uncinulis incluſa juxtà Complutenſem editionem: eig Zenzeere
& adjecta ſunt, nempè: da n en en in delertum; juxtà Romanam: π r pre
e eeen ien inn enn e en ee ſub geſertum.
mywn Nea M nyn eeen en nieeen en .
Ff.

EKODI. CAP. III.

414

pore) erat nuncupandus. 2. Verſ. 2. In flamma ignis] (Iſtud: — hicidem

eſt, ac) NRAè i. e. in flamma ignis, (quaſi diceretur:) W&

ignis, ſicuti (alio in loco dicitur:) 2hi. e. cor cœlorum, 3. item (in illo loco:) i. e.
cor quercs, 4. nec mireris propter, (literam:) Tau (quæ in fine dictionis na habetur.)
quia nobis ſimile occurrit (in illo loco:) quàm languidum eſt n i. e. cor tuum. 7.
onteiltolegem
(uia ero tecucn,
Zunnetit alteit
ea, 7. item (in illo loco:) unde ipſe np'öid eſt: npha) deſumptus fuit. S. Verſ. 3. Diver-

Eod. verſ. 2. De medio rubi] (Rubus fuit,) non alia arbor, proptereà, (quia ſcriptum
eſt:.) cum ipſo ero in anguſtiis. 6. Eod. verſ. 2. Conſumptus fuit] (Verbum — 2& hic
ponitur pro — 2 9, veluti (in illo loco:) non ꝝ (id eſt: 2 V.) ſit ſervitum in

tam nunc] i. e. Recedam hinc, ut ibi appropinquem*Verſ. 5. Solve Verbumbſignifi-
cat:) V i. e. extrahe & educ, veluti (accipitur in illo loco:) νιπ¹11. e. & excuſſum ſit

ferrum, 9. item (in illo loco:) cm i. e, dejieiet oliva tua. ¹0. Eod. v. 5. Terra ſanélta

eſt] (Nempè: iſte) locus. * Verſ. 10. &r nunc vade ac mittam te ad Pharaonem] Et ſi di-
geris: cui bono (vadam ad Pharaonem?) & educ (inquit Deus,) populum meum, pro-

derunt verba tua & educes illos (Iſraelitas ex Egypto.) Verſ. I I. Quis ſum egos] Quid-

nam ego reputor, ut cum regibus loquar? Eod. verſ. II. Er ur enacam ſilios Iſraelis]
Et quamvis ego (forſitàn) in aliqua ſim æſtimatione “ quidnam promeriti ſunt Iſrae-
litæ, ut eis ſigaum fiat & ego illos ex Egypto educam? Verſ. 12. Et dixit (Deus-) quia
ero tecum] Reſpondit ei (Deus) ad primum primò & adſecundum ſecundò, quoni-
am dixiſti: quis ſum ego, ut ad pharaonem vadam (egoreſpondeo:) non tua iſthæc res
eſt; ſed mea, quia ero tecum, & hæc viſio, quam conſpexiſti in rubo, tibi ſit ſignum, quòd
ego

67. a. & Bava batra, fol. I10. d. & Sevachim,
fol. 102. a.
9. Sicuti Deuteron. cap. 19. verſ. 5. habetur, confer.
not. ad I. Reg. c. 2. V. J. n. 6.
10. Vide Deuteron. cap. 28. v. 40. ibique not.

2. Nempè: mons Dei, quia Deus ibidem appa-
ruit Moſi ac populo Iſraelitico, xarα εοαπ
itaque hic dicitur: mons Dei.
3. Ac ſi diceretur: ad ſummum cœlum, vide Deu-
teron. cap. 4. Verſ. 1I. confer. hic Schabbat, fol.
67. a. & Bava kama, fol. 60. a.
4. Id eſt: medium quercus, vide 2. Samuel cap.
18. Verſ. 14.
J. Proùt Ezech. cap. 16. v. 30. habetur, ubi vide
Raſchi noſtri not. ac Michlol Jophi.
6. Uti Fſalm. 9 I. v. 1 5. habetur; alluditur autem
hic ad rubum, qui (pinis plenus eſt, quibus an-
guſtiæ denotantur, confer., hic Gur Arjeh fol.
6 8.col. 4.
7. Id eſt: quæ ad ſervitia nondum ſit adhibita, vide
Deuteron. cap. 2 I. verſ. 3.
2. Prout Geneſ. cap. 3. v. 2 3. habetur.
* Conf. hic, quæ ad Geneſ. cap. 19. V. 9. Zign.
„ notata ſunt, it. tract. Ialm. Schabbat, fol.

confer. tract. Talm. Berachot, fol. 62. b.
„ In notis Raſchianis editionis hnn ne poſt
dictionem nn i. e, locus, hæc uneinalis in-
cluſa & addita ſunr: mwa Paenn e men

Ee ee deen ee meeeen den nnene e
ejus] (Verbum inyd hic accipitur) ſicuti (in
cap. antec. 2. V. 2 5.) ac ſi diceret: quia animum

adverti, ut intelligam ac ſciam dolores ejus nec
abſcondam oculos meos nec obturabo ames

V i. e. cor

MN

num. 46. it. not. ad Hiob. cap. 27. v. 8. num. F5.

ny dnnnnn de nne n rn ee eeee
rpyzD i. e. (Verſ. 7.) Quia cognovi dolores

illo loco:) ?d i. c. & cognovit Deus, (vide

meas

ego te milerim?
Ae mes functus i

is necullum pat

uun jultita iye

910d) magnun

gypto, iplilerniet
hac eſt uſfitis,
mus in blain ubi
tum Ne. †(nem⸗
taveſtra deſolata
vobisliſkciant)
eumillisin lervitt
nemundi, cut e,
iffickio, teſhonch
vonen meun inſi
ſeonge illud

SMG⁶

MUD

KEdormemaricle /

—.o
intas ab ipiorum e
chon fol., 2,
Ia nouis Kaſchiani⸗
um nnw ie
. 4
e hen
inlegnione mez,
hedrin, ſol 11.
Nenpe: Deren
ſunt er Pgyoto,
je SWg
ne Dnn hoh

ctiamn Odlertetion

u flebt. 3) n
Usque ad verſ, 9
14
MRo.
n. Nel: uh hur
Temeltil habet ie
t hadetur, inte

Mememtur . nen

(A. II.

——MNN

—)) hiciden
— hi e t
nillo loco:) )ie.
onite habeut)
Miecortuun.
rei, (qui ſetiptun
letbum —Nie
2)) ſtſenitumin
fuingcerl 3. Daer.
(Vetbum Wlgnißt.
ie Kercuſlum ſt
od..ſ. Uraſinlla
Pbarannen Etlii ·
opulum meumm,to.
Qid.
dutan fuiht peeli
rotheritilunt lltae⸗
snomen meum inſeculum] Deeſt Vau (in voce ac ſi diceret: vNi. e. ab-

m ſecundo, Aoni.

Aüſmegn⸗

FrArit Deus),ui

)non tua iſee ſe⸗

tibiſit lgnumud

ego
—

ol, 110, 4, zeſechlin,

,Ferl⸗ babethlonen G

,, ,
19. V. 40. ibigue not⸗.
ob. ca). 17,V. 8.num.ſ
ſol 62 b⸗
Ahot, ,
h .
bitionis woß.

CAb. III. EXODI. 41

ego te miſerim * ac ſufficiens ego ſum, ut te liberem, ſicuti vidiſti, quòd rubus legatio-
ne mea functus ſit; nec tamen ille conſumptus ſit (igne,) ſic tu legarionem meam obi-
bis nec ullum patieris damnum, ac quoniam interrogàſti, quodnam meritum (vel: quæ-
nam juſtitia ſive dignitas ſit) filiis Iſraelis, ut egrediantur ex ⁵Ægypto, (ego reſpondeo,
quòd) magnum mihi negotium ſitin hac eductione, nam ecce futurum eſt, ut illi in
monte iſto legem accipiant poſt tres menſes; * alia * expoſitio (verborum iſtorum:)
quia ero tecum, (nempè:) quòd legationem tuam proſperè obiturus ſis, hoc tibi ſi-
gnum erit alterius promiſſionis, quam tibi facio, (videlicèt) quando educes illos ex .-
gypto, ipſi fervietis mihi ſuper monte iſto, I1. quoniam ſuper illo recipietis legem atq;
hæc eſt juſtitia, quæ Iſraelitis adeſt; exemplum autem hujus formulæ loquendi reperi-
mus in Elaia, (ubi ſcriptum eſt:) & hoc tibi erit ſignum, comede hoc anno ſpontè na-
tum &c. † (nempè) caſus Sennachexibi erit tibi ſignum alterius promiſionis, nam ter-
ra veſtra deſolata eſt fructibus; ſed ego benedicam iis, quæ ſpontè naſcuntur, (ut illa
vobis ſufficiant.) Verlſ. I4. Ero, qui ero] Ero cum ipfis in tribulatione iſta, qui ero
cum illis in ſervitute cœterorum regnorum, 12. dixit (Moſes) coràm illo (Deo:) Domi-
ne mundi, cur ego commemorem eis (Iſraelitis) aliam afflictionem? ſufficit illis hæc
afflictio, reſpondit ei (Deus:) benè dixiſti, ſic (igitur) loquéris &c. Verl. 15. Hoc eſt

ſconde 13. illud (nomen,) ne pronuncietur ita, ſicuti ſcriptum eſt. 14. Eod. verſ. 15.
Et hot memoriale meum eſt] Docuit illum (Moſen Deus,) quomodo ipſe vocetur, ſic
Pff 2 quoque

meas ab ipiorum clamortibus, confer. hic Bera-
chot, fol. 7. a.
In notis Raſchianis editionis aon new poſt ver-
bum Jrmw i. e, te miſerim, hæc ſunt addita:
rn re) i. e. & quod proſper futurus ſis
in legatione mea, confer. hic tract. T alm. San
hedrin, fol. 11I. a. it. Berachot, fol. 9. b.
A Nempè: unn eur i. e. poſtquâm egreſſi
ſunt ex gyoto, ſic in notis Raſchianis editio
nis ar hic additum teperitur, ubi vide
etiam obſervationem Liter..
a Hebr.'’2) P-e N hæc & quæ ſequuntur,
usque ad verl. 14. h. cap. abſunt ab utroque
MSto.
11. Vel: juxtà hunc montem, prout Junii ac
Tremellii habet verſio, nam particula; vy, quæ
hic habetur, interdum ſignificat: juxtà, pro-

Græcorum &c. confer. hic Gur Arjeh fol. 69.
col. 1. med. & Schemot rabba, ut & tract.
Talm. Berachot, fol. 9. b. prout in b'non ne
h. loc. allegantur, ubi etiam in notis Raſchia-
nis quædam ſunt addita declarationis gratia.
13. Quia dictio 7) hic defectivè ſeribitar pro:
Syy, hinc innui volunt Rabbini, quòd no-
men iſtud Dei eſſentiale ee abſconden dum nec
ita, uti ſcribitur, pronunciandum ſit „ nam
yy notat: abſcondit, confer. 6e hic Gur Ar-
jeh dict, fol. 69. col. 2 ac not. in hon rew h.
loc. it. tract. Talm. Peſachim. fol. 50. a. & Kid-
duſchim, fol. 71. a.
14.: Nam eſſentiale Dei nomen Judæi non
pronunciant; ſed illius loco dicunt τιπ; cœte-
ruùm de Schem Hammephoraſch vide plura apud
Buxtorf., in Lex. Talm. fol. 2432. & in Reuch-

be. lin. de Verbo mirifico, confer. & Schemot rab-
1¹ bid. Elai, cap. 37. v. 30. ibique not. ba h. loc. uti in na ρ ad marginem alle-
I12. Id eſt: in ſervitute, quà ſub cœteris regnis gatur.

prementur, nempè ſub regnis Babyloniorum,

EXxODI.

4¹⁶

CAb. III.

quoque David? dixit: jchova, nomen tuum in ſeculum, jehova, memoria tui in gene-

rationem & generationem. 15. Verſ. 16. Seniores Irazlis] (Nempè) ſpecialiter con-

gregatos 16,. ad conſeſſum (ſive Synedrium
pliciter, 17. quomodo ei (Moſi) poſſibile fui
co ngregaret? 18.

,) quòd ſi fortè dicere velis: ſeniores ſim-
t, ut ſenes (omnes) ſexcentorum millium

Verſ. 1 8. ct audient vocem tuam] Quamprimùm 19. dices eis (Ifrae-
tis) lin guam iſtam, 20. audient vocem tuam, quia jam anteà ſignum iſtud in illorum
manus traditum eſt à jacobo & Joſepho, quòd in hac lingua liberabuntur, (nam) jaco-

bus eis dixit: & Deus p5) PS i. e. viſitando viſitabit vos, 21. Joſephus (etiam) illis
dixit: * pni. e.viſitando viſitabit vos Deus. 22, Eod. verſ. 18. Occurrit no-

bis] (Ver

um po) ſignificat occurſum, 23. ſic quoque (accipitur in illo loco.) P

j. e. & obviam factus eſt Deus, 24. item (in illo loco)) & ego & i. e. occurram hic

25. id eſt: ero obvius huc 26. (ſeparans me)

ab illo (Deo.) Verl. 19. Nonſinet vos rex

Toypti

* Hebr. hæc & quæ ſequuntur usque ad verſ.
19. abſunt ab utroque MSto.
15. Prout Pſalm. 135. verſ. 13. habetur. .
16. Sive: conſeſſui aut ſynedrio addictos, opti-
mates cœtus, Hebr. i, quaſi appropria-
tos, quorum mos erat aut munus ſingulare.
conleſſum habere, prout Seldenus de Synedr.
libr. 1. cap. 1 5. P. 3 44. edit. Belgic. tranſtulit,
confer. & Numer. c. 27. V. 21. n. 80. 2a0 Jalkut
part. 1. fol. 54. col. 1. princ. .
17. Abſolutè, indeſinitè, Hebr. nd, nimiiùm,
omnes hic intelligi ſeniores populi Iſraelitici, qui
ſint convocandi, confer. hic tract. Talm. Joma,
fol. 2 8. b. . .
18. Ergo, ex mente Commentatoris noſtri per
didtionem o*, quæ hic habetur, non omnes
ſeniores populi Iſraelitici; ſed ſpecialiter congre.-
ati ad conſeſſum five Synedrium ſunt intelligen-
di, confer. H. Grot. de Imper. Summar. Poteſt.
circà Sacra cap. 11. n. 8. Vide & Numer. cap. 11.
v. 16. ibique not. n. 57 . .
19. Hebr. ), i. e, poſtquàm, ſtarim, ac, in
quodam exemplari buic dictioni præmittitur:
TriN i e. ſpontè, promptô animô, ut ſenſus
: ipſi Iſraelitæ audient vocem tuam ſponiè a-
nimoque promptòô, quamprimùm verba iſta:
viſitando vilitabit, eis dices. .
20. Nempé: verba iſta: ) 109 i. e. viſitando

viſitabit, de quibus ſuprà verſ. 16. h. kap. &:.

mox apud autorem noſtrum.

21. Vide Genel. cap. 50. V. 2 ubi verba iſta non

Jacobo , ſed Joſepho attribuuntur, vide num.
ſequ. 22. it. tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 32.
b

* Hebr. & n hæc & ſequentia, usque ad:
„y e i. e. occurrit nobis, abſunt à MSto
I. ſed malè-
22. Vide Geneſ. dict. cap. 50. v. 2 5. quo verſu, ut
& antecedenti verſu 24. dict. c. 5o. atque ſic u-
troque in loco verba iſta ad Joſephum referun-
tur, vide num. antec. 2 I. h. cap. in notis *
"rnn ſcribitur, quoniam verba iſta: viſitando
viſitabit, bis poſita ſunt in textu ſacro, (nempe
verſu 24. & verſu 2 5. capitis 50. Geneſ.) ideò
poſſet dici, quòd Joſephus iſta dix erit primoò
ſuo nomine, dein aè& 2o) WNi. e. nomine
Jacobi patris ſui, à quo ille verba iſta acceperit.
vide plura in dictis notis.
2 3. Hinc etiam Junii ac Tremellii verſio hic ha-
bet: obviam factus eſt nobis, ubi vide eorun-
dem notas. .
24. Prout Numer. c. 2 3. v. 4. habetur, confer. &
Levit. c. I. V. I. ibique Raſchi not. n. 6.
2 5. Vide Numer. dict. cap. 23.v. 15. & not. in
Dn r h. loc.
26. Hebr. dnna dει ſic autor noſter verba, quæ
Numer. dict. c. 2 3. v. 15: habentur, hic expo-
nit, vide ejusdem not. ibid. num. 44. confer.
& not. in pa ne h. loc. cœterum verba i-
ſta: ν CNe& i. e. ero obvius &c. usque ad:
Ir & i, e. nonſinet, abſunt à MSto z.

CA. I.

Eghui die
guamgluee
i. Eod. r
ropteteane
i Nr D
—e
Rocmodo:
lempotethi
Rabet: neq
31, K. ſeco
iunus ſue
abiti eb.
ſaan
co⸗ 1.
lolvetbo)fi
decum (iis
trisveltri,3)

e quamablt

natn, niſi

(aur eſtfon

——
*7 Hebr. 5N
ie, non dab
27. Kre: no
Ut autornol
loll hic exp
2 6. Sicuti 6
19. Proutha
30. Qua verb
† Hebr. .
in MSto
wanusmes
31. HFicuti ver
kur, eonle
plicatio ha
31. Kie cum
yn dn
leonur, el
ſentit,) in
5opn Ihr
ſie manlul
ſice iun

CM..
—

—
atlin gens⸗
ecigliteroh.
lenioten im⸗
Drummillium
esgeilliae.
tudin ilorum
k (nam) ico⸗
E(etiam) ills
d. Oecuryi no.
loloco)
Oecurtam hic
nſun dot rey

Gt

imut, Figenuc,
huſchana,ſol z:.

ntin, vegue a0:
3, ablant à Möto

15. guo verſu, ut
So. Nue ſic h.
olephum jeferun⸗
cap. in nolis no
d2 illa: iltando
Nuſicto, (nenpe
60. Genel.) ided
iſta izerit prind
O ne, noſhine
etba l acceperi⸗

elii verſio hic ha-
ñbi vide eorun-

abetut, eonlet &
Unot, n. b.
, 15. & not in

olter verba, quæ
bentut, hicenpo⸗
.P num. 44. coner.
(Gretumn veibz i⸗
lus ac. sq ures⸗

.

CAP. I. EXxODI. 417

Pgypti abire] Niſi ego ** (prius) oſtendero ei manum meam fortem, ac ſi diceret:
quamdiu ego non oſtendero ei manum meam fortem, ille non permittet, ut vos abea-
tis. Eod. verſ. 19. Non dabit] Id eſt: non ſinet, 27. veluti (accipitur in illo loco:)
proptereà non dedi te, i. e. non ſivi te,28. ſic (alio in loco:) non dedit illum, i. e. non ſi-
vit illum Deus malum inferre mihi, 29. atque hæc omnia habent ſignificationem
)N)) i. e. dationis; ſunt, qui interpretentur (verba iſta:) Pp 30.
hoc modo: & non proptereà, quod manus ejus † (Pharaonis) valida ſit, nam ab hoc
tempore mittam manum meam & percutiam Ægyptios &c. 31. Chaldæa Paraphraſis ſic
habet: neque etiam propter præſentiam ejus (Pharaonis,) cujus virtus fortiſſima eſt
32. à R. Jacobo, filio R. Menachemi, iſtud mihi dictum eſt. Verſ. 22. Et ab hoſpita-=
domus ſuæ] i. e. Ab illa, apud quam ipſa hoſpitatur in domo. Eod. verſ. 22. Et ſo-
liabitis (Hebr. ☚ X)) juxtà Targum ejus: oppNi. e. & evacuabitis, ſic quo-
que (accipitur in illo loco:) Wi. e. & ſpoliaverunt Egyptios, 33. item (alio in lo-
co: uvNi. e. & ſpoliaverunt ſe 34. fili Iſraelis ornamentis ſuis, eſt autem Nun inil-
lo(verbo) fundamentum; aſt Menachemus conjunxit illud conjunctioni (literæ) Tza-
de cum (iis, quæ in illo loco habentur, nempè:) — i. e. & abſtulit Deus pecus pa-
tris veſtri, 35. item (cum illis, quæ alio in loco habentur, nimirum:) — WN i.
e quam abſtulit Deus à patre noſtro; 36. ſed non ſunt vera verba ejus (Menachemi,)
nam, niſi Nun eſſet fundamentum ac punctum haberet Chirek, non ſerviret linguæ
(quæ eſt formæ:) SNVD); ſed linguæ — EEE veluti O) i. e. & evel-
Fff 3 lemini

cum, confer. & not. in anm mnow h. loc.

*X Hebr. N N hæc & ſequentia usque ad: rd &

i. e. non dabit, abſunt à MSto 2.
27. Sive: non permittet, Chald. p'ae) &, pro-
ut autor noſter Chaldaica iſta ex Targum Onke-
loſi hic explieationis gratia adduxit.
28. Sicuti Geneſ. cap. 20. verſ. 6. habetur.
29. Prout habetur Geneſ. cap. 3 I. vVerſ. 7.
30. Qua verba hoc verſu 19. habentur.
½ Hebr. , ſic in Vulgatis exemplaribus, ut &
in MsSto 2. ſed MStum 1. habet i, e. quòd
manus mea, minus rectè, ut puto.
31. Sicuri verba iſia verſu ſequ. 20. h. cap. haben-
tur, confer. not. in on o ubi loci iſtius ex-
plicatio habetur. ..
32. Sic cum P. Fagio Chaldaica iſta: io NN.
pen (prout in exemplari, quo uſus,
legitur, cui etiam R. Salomo hic in notis con
ſentit,) in Compſutenſi ſic legitur, n &
Sepn N quzæz autor dictæ editionis
ſic tranſtulit: niſi propter timorem fortem,

vide plura in notis ejusd, Fagii ad hunc lo-

33. Vel: evacuaverunt Ægyptios, ſic juxtà men-
tem Commentatoris noſtri explicandum erit
quod Exod. cap. 12. v. 36. habetur; ubi vide
not. Sign. * ad iſtud verbum ryva, quod hie
habetur, reſpexerunt Rabbini, quando ſcri-
bunt, quod Pharao (Genel. c. 45. v. 18.) va-
ticinatus ſit, fore, ut Ifraelitæ aliquando face=
rent terram Ægyptiacam wpy i. e. tanquàm
profunditatem ſtagni, eui nulli inſunt piſces, vi-
de not. ad Genel. dict. c. 45. v. 1 8. Sign. ** it.
not. in am S ad Exod. c. 15. v. 22. ubi i⸗
ſtud exponitur de anbn i e. theſauris, quos
Iſraelitæ «Ægyptiis ſubmerſis abſtulerant.
34. Vel: evacuaverunt ſive privaàrunt ſeſe, vide Ex=
od. cap. 33. verl. 6.
35. Sicuti habetur Geneſ. cap. 31. verſ. 9. juxt
Menachemi ſententiam verbum iſtud: ryz
erit à radice: 72, cujus litera initialis eſt Tzades
ſic in not. .‿* an rP h. loc.
36. Vide Genelſ. dict, gap. 31. V, 16.

418⁸ Ex ODI. CAP. W.

lemini è terra, 37. item RRN) i. e. & trademini in manum hofſtis, 38. item:
R29) i. e. & percutiemini coràm inimicis veſtris, 39. item: —3 i e. &
fundemini in medio ejus, 40. item, & dicitis: 9 h eripimur, 41. ita (ut habeant) ſigni-
ficationem (formæ:) bD; & omnis (litera) Nun, quæ verbum quandoque ingre-

ditur & interdum ab eo abjicitur, veluti Nun in - No., [* & qnan

do illud (verbum) loquitur linguàâ (formæ:) =—Ü2 ⁷pe, punctum habet Scheva in
Chateph 42. veluti (in illo loco loco:) d 1 i, e. & deportabitis patrem veſtrum,
43. item: D31 i. e. & dabitis eis terram Gilead, 44. item: — 2 B i, e. & circum-
cidetis carnem præputii veſtri, 45. quocircà ego dico, quòd iſta (litera, Nun) quæ
punctum habet Chirek (in verbo Dr) ſit de fundamento & quòd fundamentum
ſitnomen verbi?X, idque ſit de linguis gravibus, 46. veluti 192, 12 , 82, quan-
do illud ſigniſicationem habet formæ: E, punctum habet Chirek, veluti:
SN i. e. & loquemini ad petram, 47. item: i. e. & expiabitis domum,
48⁸. item: ?1 i. c. & docebitis ga filios veſtros. 49.

Etſ. 2. Quidnam eſt in manu tua] Ideò (hic) ſeriptum eſt una 1. voce, ut allego-
ricè exponatur: per iſtud,* quod inmmanu tua eſt, tureus es, ut percutiaris, 0
. quo-

37. Prout Deuteron. cap. 2 8. v. 63. habetur. tee ire hic exponitur.

3%. Vide Levit. cap. 2,6. V. 2 .
39. Sicuti Levit. dict, c. 26. v. 17. habetur.
40. Vide Ezech. cap. 2 2. Verſ. 21.
41. Prout Jerem. cap. 7. verſ. 10. habetur,
WHæc & quæ ſequuntur, usque ad an? Dnn
V rhe i. e. & dabitis eis terram (Gilead) ab-
ſunt à MSto1.
a:. Id eſt: Scheva celeriter inpronunciations ra-
piens, vid. Buxt. Lex. Talm. fol. 741.
43. Sicuti Geneſ. cap. 45. V. 19. habetur, pun-
Cts initialia, quia de his autori noſtro ſermo eſt,
huic verbo ut & ſequentibus, adjicere volui.
44. Vide Numer. cap. 3 2. V. 29⸗
45. Prout Geneſ. cap. 17. V. I1. habetur; ſecun-
dum, Menachemi ſententiam itaque verbum
nx3 punctandum fuillet per Scheva & ſic
litera Nun mn m n i. e. penitus caderej vel
abjiceretur; ſed quaniam verbum iſtud QmX

punctum habet Chirek, idcircò ego dico, quòd

46. Hebr. nse iin, quibus Grammatici

notant conjugationem dageſſatam Pihel vel Hi-
phil vel nomen dageſſatum, vid. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. Q004. gonfer. & Gur Arjeh fol. 70.
col. 1. princ.
47. Vide Numeror. cap. 20. v. 8.
4⁹%. Prout Ezech. cap. 45. v. 20. habetur.
49. Vide Deuteron. cap. 11. V. 19.

i. Nempe: conjunctim, ſcriptum eſt, cum

legendum ſit: nh, ſeparatim, duabus vo-
cibus, confer. Schemot rabba h. loc. proutin
Ena ine admarginem allegatur.
* Vel: ab iſto, Hebr., ſic enim juxta ſen-
ſum allegoricum puncta ſunt ponenda, cum in
Hebræolegatur: D, conf. Jalkut Part. 1. fol.
53. col. 4. circà fin. it. tract. Talm. Schabbat,
fol. 97. a. ut & Bava batra, fol. 110. a.
2. L.e. Gignus es, qui baculò ſeu virga, quamma-

&c. vide cœtera ſuprà in ipſo textu, ſic in notis

CAL. IV.

vonialn lu
euplicati e
ſtlapis elx
. Verl. 3
cutus ſt quo
bum pfri)

nuuulloloco.

Aapprehen
6. Leprhal⸗
alba ſt, 9: 6
(Noles) dur
Punilafuit
ſuutica/
mmenſurapee

nerlo ſoniſe⸗

—
nu tenes,
à Comment
1. Vel: guia
es, dixerat
cece nontte
Iltaelitas vo⸗
Propteres u
cOnker verl.
4. Na: Deus
manu tage
Gittin, tol,
loe. ad mart
4. Vel appre
Pens ile an
Deolocutus
habetur, cc
ſequ. 6.e
6. Pfout Gene
20d Eſai e
Verl. 23.
7. Vige Deute
ExOGd. c. 9,
3. Keuti 1, 5
ſer not, 4d
Hiob, c. 1
* Hebr

N. .
—

3e item,
N ie, &
beant) lgni.
oque ingre.
d qun.
bet heya in
em veltrum,
e & citcum.
1 Nun) Je
Undamentum
„3), qual⸗
hitek, veloti:
bitisdomum,

Nee, Ntallego⸗
Dercutiaris,¹
quo-⸗

—

bus Gfammatidt
Stam Lihel veli⸗
Vid. Bortork.Lex.
zar Alſen fol 7.

habetut,
190
iptum elt, elm
Nim, Auabus -o⸗
bah lor. proltin
egatr.
e enimn juntz len.
onenda, cummin
2 Lut Patt. 1 fl.
Talm. Schabbat,
l. 110,,.
zügi „quamm⸗

CAP. IV. EXODl. 419

quoniam homines probos in ſuſpicionem vocaſti; 3. ſed literalis hujus (loci)
explicatio eſt: ſicuti aliquis, qui ſocio ſuo dicit: tune fateris, quòd iſtud, quod antè te eſt
ſit lapis? reſpondit ei: ita, (deinde alter)ei dicit: ecce ego (lapidem) iſtumfacio lignum.

4. Verſ. 3. Et fabfus eſt ſirpens] Indicavit ei (Moſi Deus.) quòd is malè de Iſraelitis lo-

cutus ſit quodque ſerpentis artificium imitatus ſit. F5. Verſ. 4. Et prehendit illum] (Ver-
bum Pi) ſignificat apprehenſionem, & ejusmodi multa ſunt in S. Scriptura, (veluti
in illo loco:) P E) i. e. & apprehenderunt viri manum ejus 6. item: P NNH i. e.
& apprehenderit pudenda ejus, 7. item: PTHN) i. e. & apprehendi barbam ejus, g.
omnis dictio * P, quæ conjungitur (literæ) Beth, ſignificat apprehenſionem. Verſ.
6. Leproſa (alba) ſicuti niæ] Lepra ſolet eſſe alba (prout habetur in illo loco:) ſi papula
alba ſit, 9. etiam per iſtud ſignum indicat (Scriptura) quòd maledicà linguàâ uſus ſit
(Moſes,) dum dixit: non credent mihi, 1o. proptereà punivit illum (Deus) leprà, ſicuti
punita fuit Mirjam propter linguam maledicam. 11. Verf. 7. Eſinuſuo, reverſa eſt,
ſicuti caro ejus] Hinc (diſcimus,) quòd menſura benignitatis 12. citiũs veniat, quàm
menſura pœnæ, nam ecce ab initio 13, non dicitur: & ſinu fuo.* Verſ. 8. Et eredent
verbo ſgni ſequentis] Quando dices eis: propter vos punitus fum, quia de vobis malè lo-

cutus

———

nu tenes, percutiaris, ob rationem, quæ mox

à Commentatore noſtro adducitur.
3. Vel: quia de hominibus probis malè ſuſpicatus
es, dixerat enim Moſis verſu anteted. 1. h. cap.
ecce non credent mihi &c. quibus verbis Moſes
Iſraelitas vocavit in ſuſpicionem incredulitatis, ac
proptereà juxtà Rabbinos, pœnäâ dignus fuit,
confer. verl. ſeq. 3. n. 5.
4. a: Deus ad Moſen: en baculus iſte, quem
manu tua geris, fiet ſerpens, confer. tractat. Talm.
Gittin, fol. 57. uti allegatur in αυree h.
loc. ad marginem.

5. Vel: apprehenderit ſive executus ſit, ſicuti ſer-

pens ille antiquus apud Protoplaſtos malè de

Deo locutus eſt, uti Geneſ. cap. 3. v. 4. & ſequ.

habetur, confer. verſ. antec. 2. n. 3. ac verlſ.
ſequ. 6. n. 10. & v. 8. n. 1 3.

6. Prout Geneſ. c. 19. v. 16. habetur, confer. not.

ad Eſai. c. 41. verſ. 9. num. 27. & ad Jerem. c. 6.
verſ. 23.
y. Vide Deuteron, cap. 25. v. 11, confer, infrà
Exod. c. 9. Vv. 2. n. 1.
3. Sicuti 1., Samuel. c. 17. v. 35. habetur, con-
fer. not. ad Proverb. cap. 3. V. I 8. num. 1 0. & 20
Hiob. c. 2. V. 3. n. I.
* Hebr. ) hæc & quæ ſequuntur, usque

ad vert. 6. abſunt ab utroque MSto Erff.
9. Vide Levit. cap. 13V. 4. confer. & Numer. cape
12. V. 10. it. tract. Talm. Schabbat, fol. 97. a.
& Sanhedrin, fol. H Io. a.

10. Sicuti verſu I. h. cap. habetur, confer. quæ ſu-⸗

PFrä ad verſ. 2. h. cap. n. 3. & verlſ. 3. n. 5. no-
tata ſunt, vide & verfſ. ſeq-. 8. n. 14.
1I. Vide Numer. cap. 12. v. I0. confer. & R. Sa-
lom. ad Levit. cap. 14. V. 4. ubi vide not. n. 3.
12. Vel: menſura bonitatis aut beneficentiæ „
Hebr. — aρ — m, cujus oppoſitum eſt: en
Hy . i e., menfura uktriv, prout D. Wagenſeil-
tranſtulit in Sota pag. 225.
I13. Nempè: verſu antec. 6. ubi poſt: MNXαν αοπ Cnom
additur? π1. e. & ſinu ſuo, ſicuti hic habetur.
confer. Gur Atjeh fol. 70. col. I. med. & D. Wa-
genſeil. loc. alleg. ubi dict. pag. 22 5. n. I. ſeribi-
tur, quod in ipſo ſinu convaluerit manus.

* poſt bæc in MSto I. iſta ſunt addira: en

cää
— — ene ene ee nen ene
— E i. e. (quoad) menſuram pœnæ ſcri-
ptum eſt: & eduxit illam (manum ſcil. prout ver-
ſu præc. 6. hàbetur,) non enim illa facta eſt le-
proia, priusquàm (Moſes) eam eduxit; menſura
autem

4²⁰

EPXODI.

CAbP. IV.

cutus ſum, 14. illi credent tibi, nam jam anteà ſic edocti ſant, quòd illi ‚ qui ſe cum illis
(ſraelitis) copulant, * puniantur plagis, veluti (accidit) Pharaoni & Abimelecho pro-

pter Saram. 15.

X

Verſ. 9. Et erunt aquæ] Et erunt & erunt, bis (dicitur hoc verſu) ac

videtur mihi (hoc ideò factum eſſe, quia,) ſi dictum fuiſſet: & erunt aquæ, quas acci-
jes de fluvio, in ſanguinem in arida, poſſem ego intelligere, quòd illæ (aquæ) in manu
ejus (Moſis) vertantur in ſanguinem & quando illæ ad terram venient, eſſentiam ſuam-
recipiant; 16, ſed nunc docemur, 17. quòd (aquæ) non futuræ ſint ſanguis donec fue-
rint in arida † (terrà.) Verſ. 10. Etiam ab beri Oc.] Diſcimus (inde,) quòd ſeptem
diebus Sanctus ille Benedictus pellexerit Moſen in rubo, ut vaderet perfuncturus lega-
tione ſua, (nempe:) heri, nudius tertius & ex quo locutus es, eece tres ( dies,) quibus ac-
cedunttria i. e, etiam, quæ multiplicant, 18. ecce ſex (dies,) atque ipſe (Moſes)
ſtabat die ſeptimo, quando ei (Deo) iſtud ampliùs dixit: mitte quæso per eum, quem-
miſſurus es, 19. donec (Deus) irà accenderetur contra illum (Moſen) atque in eum in-
vcheretur, * hoc autem omne (ideò fecit Moſes:) quia noluitprærogativam ſibi attri⸗

buere *præ Aarone;, fratre ſuo, qui natu major fuit, quàm i pſe quique propheta † exti-

tit,

zutem bona abundantior eſt, quoniam e ſinu e⸗

jus (Moſis,) in quo illa (extitit) ſanata fuit, an-
tequaàm ipie eam eduxit, confere num. præced.
130
14 Tofer. quæ ſuprà ad vetſ. 6. h. cap. n.t 0. no-
tata ſunt.
er Nempè: e 7i. e. ut illos malo afficiant,
ſic in editione 'namn new hic additur, ſed ab-
ſunt iſta tam in Bibliis Buxtorf. quam in exempla-
ti Hebræe, quo uſus ſum; ut & in utroqꝗ; MSto,
ſenſus iamen illa requirit.
155. De quibus vide Geneſ. cap. 11. v. 17. & cap.
20. verſ. 17. & 19. in notis Raſchianis editionis
= nan mne poſt: e aa i. e. propterSa-
ram, uncinulis incluſa & addita ſunt iſta:
aN& Re õ Re een
PRER ene wnen n. P2en yn
p ennh ee renn Srneten .
z2 — e Wrne r 1. c. verſ.
9. Et accipies de aquis fluvii] Indicat eis (Scri⸗

ptura,) quòd primà plagâ (Deus) puniverit illo⸗

rum (.gypüorum) numina, ut ſenſus ſit: quan-
do Deus gentes (idololatras) punire vult, quòd
primò illarum numina puniat, nam (TPgyptii)
colebant Nilum numinis loco, quoniam ipſi ab
eo ſuſtentabantur, idcircò (gquæ ejus) in ſangui-
nem verſæ ſunt, in veteri exemplari KRalchiano

(ita criptum eſt) vid. infr. c. 7. v. 17. n. 19.
16. Vel: ad priſtinam ſuam natur am redeant;
nempè, uèciterhm aquæ fiant nec maneant ſan-
guis, in MSο 1. poſteae i. e. juxtà eflentiam
ſuam, vel⸗ edentiam ſuam recipiant, additum eſt:
& N Ware i, g£. & abeant de gente ad
gentem.
I7. Nempeè, ex eo, quòd verbumiſtud? An in hoe
verſu bis ſit poſitum, confer. not. in am nee
h. loc.
† Hebr. wads we, ey, pro his in utroque MSto
legitur: nwad * i. e. donec attingerent
(terram) aridam, res eodem redit- .
18. Quæ tres particulæ Ain hec verſu habentur,
nam juxtà R. David. Kimchium ad ſoſu. cap. 7.
V. I I. Ha — — i. e. omnis (particula) bax
(venit) ad augendum, vel auget & multiplicat
rem, confer R. Salom. ad Geneſ. c. 42. v. 22.
n. 29. & ad Deuteron. c. 12. v. 3 I. n. 115.
19. Proht verſu ſeꝗ. 13. h. cap. habetur.
X„ Conttà enm ſtomacharetur, indignaretur, ide-
nim phraſis yy —a, proutin utroque MSto
legitur, hic ſignificat, confer. cap. ſeqꝗ. 5. Vv. 22.n.

35.
*XX Confer hic Schemot rabba, prout ad marginem
in bnan nD h. loc. allegatur.

† Hebr. &aw h Nnn abfant iſta à MSto 1.

; Licit et

† ,DtO 10, ifa

Autetn propt

ego loquot,
docvitte log
intetkeckumi
itc utezecun
ſros eus ſut
Kgnizmaml
fugiligettt
Omniailla!
nelnpe: Aat.
nimſego ali

turum ero eo

tu 6 fuer
NſPni⸗

tanectepelt

t 1 Ia notis R
ſtude nwe
lis incluſa o’
N
luus Ke. (u
didum fuir
Vide infray.
30, Pfout 1.
vide Ralſchie
21. Newpe.
11. Vide bzee
ſehi not.
Hebr.
23. Hebr.
lii verſio ha
ditiotis iin⸗

1. die ede

cunt: beon

gaac eypt
dutire,

CANN.

lecnmilli
lecko Pto.
Cvetlu) ae
gasacci⸗

ejinnan

am ſdam.
Gonec ſue⸗
uöd ſeptem
Curus lege⸗
)guibosac⸗
Ne (Noles)
im, guem.
in eumin⸗
n ſtbi adttti⸗
hetij eti⸗
tit,
—
I7, ne 19.

amn ledeant,

manesntlan⸗
Ct eßentiam
tadeitum elt:
nt de genls 20

6: MWinhoe
in AMan W

togque Mö1o
nee atingetent
9
jerſuhabentat,
d ſoln. cap.
(vanticula hi
& wultiplicnt
el. c.41. 11
lenl liſ.
petur.
leenetnn ihe⸗
n utroue Moro
ſeg ſel t

ked marginenn

MSto !.

tit, dicitur enim: ** num revelans revelatus ſum domui patris tui, quùm eſlet in gy⸗

ptoꝛ? 20. is fuit Aaron, 21, ſic quoque apud Ezechielem: & notum me feci vobis in terra-

EÆ.gypti ac dixi vobis: unusquisque deteſtationes oculorum ſuorumabjicite; 22., hæc

autem prophetia Aaroni † dicta fuit. Eod. verſ. I0. Gravis are] i. e. Difficulter 23.

ego loquor, linguàâ vernacula (dicitur is) balbo. 24. Verl. I1. Quis poſiit or α Quis
docuit te loqui, dum in judicium vocabaris coràm Pharaone propter Ægyptium, (à te
interfectum?) Eod. verſ. I I. Aut quis poſuit mutum?] Quis fecit Pharaonem mutum.
ita, ut executioni haud mandaret præceptum de te interficiendo? & (quis fecit) mini-
ſtros ejus ſurdos, ne audirent id, quod ille (Pharao) præceperat dete (interficiendo?)
& quisnam ſpiculatores, 25. qui interficiunt, fecit cœcos, ne viderent, quando tu au-
fugiſti de tribunali 26. & incolumis evaſiſti? nonne ego, cujus nomen eſt jehova, feci
omnia iſta? Verlſ. I3. Per eum, quem miſſurus es] i. e. Per eum, quem tu mittere ſoles,
nempe: Aaronem; * alia expoſitio: per alium, quemcunque volueris mittere, non (e-
nim) ego aliquando introducturus ſum illos (Iſrałlitas) in terram (Canaan) nec in fu-
turum ero eorundem redemptor, ſunt tibi multi, quos mittere poſſis. Verſ. 14 Etira-
tus eſt furor] R. Jehoſua, filius Karchæ, dicit: ubicunque in lege (reperitur ſcriptum:)
Hde i. e. æſtus iræ, ibi lex facit notam; e ſed de hoc (Moſe hic) non dicitur no⸗
ta, nec reperimus, quòd punitus fuerit propter illam iram, reſpondit ei R. Joſe: imò et⸗
iam

„*

XX In notis Raſchianis editionis pan mnom poſt i-* Vid. hic Tanchuma, fſicuti ad marginem in nowu
Ktude: inaw i. e. dicitur enim, ſequentia uncinu- sn he loc. allegatur.
lis incluſa & addita ſunt: N T e een 5. Sic reddo hic Hebr. wmmoobn vel:
23 Wyi en D ¹) i. e. nonne Aaron frater Peo Pprout in MSto z. habetur „ in MSto
tuus &c. (uti verſ. 14. h. cap. habetur,) prætere I. ſolum legitur: pep, fortè per ignorantiam
dictum fuit Sacerdoti, Eli, num revelans &c. iſtius vocis, vid. Exod. cap. 2. V. 1 5. n. 5 5. ubi
vide infrà v. I4. h. cap. n. 27. ſpiculator ſeu carnifex dicitur rubhp, vide not.
20. Prout 1. Samuel. cap. 2. verſ. 27. habetur, ubi idbid, dict, num. 55. confer. & Marci cap. 6. v.
vide Raſchi not. 27 ibique Commentatores ac Buxtorf. Lex. Talcne

21. Nempè : cui ſeſe Deus in Egypto revelavit.
22. Vide EzZech. cap. 20. verſ. 5- G& Vv. 7. ibique Ra-
ſchi net. .
† Hebr. i& in MSto I. proeo legitur: Wwn
23. Hebr. HMMaan, i. e. graviter, Junii ac Tremel-
lii verſio habet: impedito ore, Valgata: impe
ditioris linguæ.
24. Sic redda: 1a, balbo, Italicè, Galli di.
cunt: begue, in MSto I. pro ina, prout in

. R
Vulgatis exemplaribus habetur, legitur: Waya,

qued exprimere poſſis: balbier, Latinè: bal-
butire,

Ffol. 153 3. confer. & tractat. Talm. nawfol. 10 8. 22
ſicuti allegatur in pan new ſuper Commen-
tar. Raicht h. loe.
16. Sive: de loco judicii, ſie an quæ dictio hie
habetur, interpreter', à Græco 6αα 1. e, tri⸗=
bunal, ſuggeſtum judicis; exiſtimo autem, hoc
nomine hie intelligi pegma ferale, ubi rei mor-
tis ſuppliciò affieiumur, Gall. eſchaffaut, eon-
fer. Einsd. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 295. it. note
in nan ro, h. loc.
* Lor iſtius expoſitionem vide in not. bnam nam
Iloc.

* Vel; ſigaum, Hebr. νο qua voce hic in-

6gg

CAbP. IV.

4²² EXODDI.
lam de hoc (Moſe) dicitur hic nota, (nam ſcriptum eſt:) nonne Aaron, frater tuus Le-
vita, 27. qui (ſcilicèt) futurus erat Levita, non ſacerdos, animus quippe meus erat, ut
ſacerdotium ex te egrederetur; ſed ab hoc tempore non erit ſic, verùm ipſe (Aaron) e-
rit ſacerdos; tu autem Levita, nam dicitur: & Moſis, viri Dei, fili annumerabuntur tri-
bui Levi. 2 8. Eod. verſ. 14. Ecce ipſe egreditur in occurſum tuum] Quando abibis in
Fgyptum. Eod. verſ. 14. V. idens que e lætabitur corde ſuo] Non (faciet Aaron,) ſicuti
tu exiſtimas, (nempè,) quòd tibi iraſcetur, quia tu ad dignitatem aſcendis; (ſed ipſe læ-
tabitur corde ſuo.) atque hinc meritus eſt Aaron ornamentum pectoralis, 29. quod da-
tum erat ſuper cor. Verſ. 16. Er ipſe loquetur tibi] (Particula i.e. tibi, notat hic:
i e. pro te (vel propter, te) loquetur ad populum & hoc probabit( eandem-
ſignificationem eſſe) omnibus (iſtis particulis:) & ¹ ac& —2 ac — ,
quando conjunguntur(verbo) )nempè omnes iſtas (parti culas) ſignificare drv
j. e. propter illos. 30. Eod. verſ. 16. Erit tibi vice oris] i. e. Interpretis loco (erit.)
quoniam tu difficulter loqueris. Eod. verſ. 16. Dei loco] i. e. Doctoris ac principis
loco. Verſ. 1 8. Et reverſus eſt ad Jethronem, ſocerum ſuum] Ut ab eo facultatem pe-
teret (abeundi) nam ecce (Moſes) ei juraverat; 31. fuerunt autem ſeptem nomina ei (Je-

throni, nempe:) Rehuel, Jether, Jethro, Keni &c. 32. Verſ. 19. Quia mortui ſunt

omnes viri] Quinam fuerunt iſti? (nempè:) Dathan & Abiram, qui quidem vivi erant;
ſed

——

telligitur =ν ſive exemplum aliquod notabi-
le iræ Divinæ, cujusmodi factum eſt in Mirjam,
Moſis & Aaronis ſorore, quæ à Domino irato
lepra fuit percuſſa, uti Numer. c. 12. v. 9. & 10.
havetur, confer. & Geneſ. c. 2 8. v. 10. n. 23.
locus autem iſte de R. ehoſfua hic adductus, re
peritur in tractatu Talmudico: ma fol. 102.
2. prout allegatur in π Hνυρ ſuper Commen-
tar. Raſchi h. loe.
27. Zic ſcriptum reperitur hoc verſu 14. confer. ſu⸗
prà verſ. 10. h. cap. Sign. * vide & not. in à*
man h. loc. it. tract. Talm. Sevacbim, dict.
fol. 102. a.
28. Prout I. Paralipom. cap. 23. verſ. 14. habe-
tur.
29. Hebr. nn, quod ornamentum fuit ſummi
ſacerdotis, èegione cordis appoſitum, de quo
vide Exod. cap. 28. v. 4. confer. & not. in αν
Dpan h. loc. ut & tract. Talm. Schabbat, fol.
139. a.
6. Vel: pro illis, quando nempè ſcriptum eſt
nay, in utroque MSto proé nrphy legitur 7)
i. e. pro vel propter te illæ (ſigniſicant bar⸗

ticulæ) idem eit in particulis illis: 71, , Sa,
nempè, ut ſignificent: y, 7. y,'y, con-
fer. Geneſ. c. 24. V. 7. ibique Raſchi not. n. 17.
vide S not. in Dem Dh. loc. ubi exponi-
tur, quòd iſta ſit una ex probationibus, unde
evinci poſſit, quòd omnes iſtæ particulæ ſigni⸗
fieent awa i. e. propter vel pro, Hebr.
pa.

31. Nempè, quòd eitrà ejus conſenſum ac volun-

tatem non eſſet abiturus ex terra Midianitica, vi-
de ſuptà Exod. c. 2. v. 21. n. 6 5. & n. 66. ſic et-
jam in notis Raſchianis editionis 'pa
hic additum reperitur, nempè' n N—i
e X i. e. quòd ipſe non receſſurus eſſet
ex Midian, niſi ipſius licentiã, confer. hic tract.
Talm. Berachot, fol. 64. a. it. Moëd katon,
fol. 29. a.

32. Item: Cheber, Putiel & Chobab, ſic habetur

in Mechilta, prout allegatur ad marginem in
ar ne ſuper Commentar. Raſchi h. loc.
confer. & infrà Exod. c. 1 8. V. I. n. 2. & ſeq. ea-
dem nomina, nempè: Chobab, Cheber, Pu⸗=
thiel, exprimuntur in MSto I.

Aopibus ſuis

20 Aper
Aaretitabtel
ſus ſcletelci
30. M ronſ’
rantutin 5.50
i htun
mmeate foriite
Eod,verl 21.

ſermo eh)ia⸗
ed cotanflis

cotim eoſha
gyptolilatrei
ſenptumſtrcl
ne, jam antea
oaudies gud
Pod. verl. 22.
Preſagtiam)
lam elkciam,3

n
33, Vel: g10 mo
Pelitut inttact⸗
ſ. A ti l epet
fet. & Genel e.
N he loc⸗ i
& fol 64, b

ſ.2.
34. Fingularem
hanc Rabbino
10, guia hie
n cum H
quandoque ant
Uti ſohanne.2
Prophetaille,
chim, ſol. 1,
15. De quo vie
Gur Arſeh tol.
36. Vide Zachz
ſeiu, gerſat
Matth. c, 11,
tur, hunc aſin
tuminter crep

(. .

fatertulsle.
mengerat, un
ſe (Aaron) e.
netabuntur tii⸗
lando abibisin
tdaron)) ſieuti
is; (Ediplele.
1,19, godde⸗
ibi,nouuhie)
dabit candem,
e ,
niſcate Drpn
is locd (eit)
otisacptincipis
ficultatempe⸗
m nominaeiſſe⸗
Wis nonuiſint
idem vini etant,
ſed

lis N ,
7) , con⸗
1e Naſchinot, h 17.
b loe. ubi ezponi⸗
vobatiomibus, unde
ile paniculeſigni⸗
1 el gro, kebt⸗

conſenſum at volun-
teſra Midianilica, ii⸗
6f. n. 66, ſie el⸗
litionis Dn dr
dpen n i N
ſenon kecellurus eſſet
, conet. hic tnac.
2 it. Moéd Halon,

(hobeb, ſc habetu
tur ad marpinem in
entir. Rulebt h. loe⸗
õ
hobeb, Cheber, zu

ol

CAbL. IV.

ExODI. 423

ſed opibus ſuis exciderant; pauper autem perinde, ac mortuus reputatur. 33. Verſ.
20. Super afinum illum] (Nempè fuper) aſinum peculiarem, 34. is fuit aſinus, quem in-
ſtraverat Abrahamus, cùm ligare vellet Iſaacum, 3 5. atque is ipſe eſt, ſuper quo rex Meſ-
ſias ſeſe revelaturus eſt, dicitur enim: pauper & equitans ſuper aſinum. 36. Eod. verſ.
20. Et reverſus est interram Egypti & accepit Moſes baculum] Non accuratè conſide-
rantur in S. Scriptura * prius & poſterius. 37. Verſ. 2 1. Cum abieris, * ut revertaru
in Eopptum &c.] i. e. Scias, quòd ideò profecturus ſis (in 5Ægyptum,) ut in legatione
mea te fortiter geras atque omnia oftenta facias coràm Pharaone nec illum metuas.
Eod. verſ. 2 I. Quæ poſui in mann tua] Non de tribus ſignis, quæ ſuprà dicta ſunt, (hic
ſermo eſt,) nam ecce non coràmPharaone præceperat (Deus,) ut illa faceret (Moſes;)
ſed coràm filiis Iſraelis, ut ei crederent, nec reperimus, quòd (Moſes)fecerit illa(ſigna)
coràm eo (Pharaone;) ſed oſtenta illa, quæ ego (inquit Deus,) ponamin manu tua in E-
gyptoſ(iſta facies,) ſicuti (ſcribitur:) quando dicet vobis Pharao &c. 38. nec mireris, quòd
Icriptum ſit: quæ poſui, hic eſt (verbiiſtius) ſenſus: quando loqueris cum illo (Pharao-
ne, jam anteà poſui iſta (oſtenta) in manu tua. Verlſ. 22. & dices Phargoni] Quan-
do audies, quòd cor ejus induratum ſit atqueipſe (vos) dimittere reculabit, dic ei ita.
Eod. verſ. 2 2. Eilius meus primogenitus] (Dictio ρ hic) notat magnitudinem, (ſiyve
præſtantiam) ſicuti (in illo loco:) etiam ego primogenitum (i. e. magnum] il-
luam efficiam, 39. atque hæc eſt literalis expoſitio; ſed allegorica explicatio eſt, (quòd)
Egg 2 San-

33. Vel: pro mortuo habetur, ſicuti ſcriptum re-
peritur in tractatu Talmudico: Avoda Sara fol.

cedit Sabbathum, vide infrà Exod, c. 16. v. 15.
n. 5 I. confer. & Gur Arjch dict. fol. 7 I. col. 2.

5.: a. uti allegatur in nam n dict. loc. con med.
fer. & Geneſ. c. 2 8. V. 13. Sign. ac not. in noe * Hebr. Npps, in MSto I. habetur ra i. e. in
N h. loc. it. tract. Talm. Nedarim, fol. 7. b. lege.

& fol. 64. a. b. & fol. 65. a. & Avoda Sara, fol. 37. Id eſt? verborum ac temporis ordo non ſem-
per accuratè obſervatur in S. Scriptura & in pri-
mis in lege Moſaica, ſicuti hoc loco, nam, uti
Commentator noſter & cum illo Rabbini exi-
ſtimant, Moſes prius accepit baculum ac deinde
reverſus eſt in gyptum, confer. Geneſ. c. 3 5.v.
29. n. 52. vide & not. in mon Mneaw h. loc.
*N Hebr. a Irnia hæc & quæ ſequuntur, us-
ue ad verſ. 22. h. cap. abſunt ab utroque MSte
1tt.
39. Prout infrà Exod. cap. 7: verſ. 9. habetur.
39. Uti Pſalm. 89. v. 2 8. habetur, ubi vide Ra⸗
ſchi not. confer. & Deuter. c. 33. v. 17. ibique
not. n. 94. & n. 9 5. vide & infra Exod. c. 12. v.
30. n. 146., ac not. in byonn mow h. loc, confer.
tract. Talm. Schabbat, fol. 31. a. & Sanhedtis,
fol. 4 3. a, it. Avoda Sara, fol. 3. 2.

.3.
34. Singularem, ſpecialem, Hebr. pR n,
hanc Rabbinorum expoſitionem inde natam pu-
to, quia hic in textu ſacro ſcriptum reperitur
r cum Heh emphatieo, cui reſpondet
quandoque articulus Græcorum emphaticus;: 6,
uti Johann c. 2 I. v. 2 1. habetur, ubie eρτπα
prophetaille, confer. hic tract. Talm. Peſa-
chim, fol. 3. a. & Megilla, fol. 9⸗a2.b
35. De quo vide Genei. cap. 22. V. 3: confer. &&
Gur Arjeh fol. 7I. col. 2. med. .
36. Vide Zachar. cap. 9. V. 9. idque vaticinium in
Jeſu, Servatore noſtro, impletum eſt, uti
Matth. c. 2 I. v. 5. & Johann. c. 12. V. 15. habe-
tur, hunc aſinum, Rabbini tradunt, fuiſſe crea-
tum inter crepuſculum veſpertinum, quod præ-

4²⁴

CAP. IV.

Sanctus ille Benedictus obſignaverit (ſive confirmaverit) venditionem primogenituræ,

quam acceperat lacobus ab Eſauo. 40.
41, dimitte filium meum.
tima; ſed per illam primòè præmonuit illum

Verſ. 23.
Eod. verſ. 2 3. Ecce zego interficiam &c.] Hæc fuit plaga ul⸗

Et dico tili] Per legationem Dei,

(Pharaonem Moſes Dei nomine,) quia

fuit graviſſima atque hoc eſt, quod dixit (S. Scriptura) in Hiob: ecce Deus extollit vir-

tute ſua, quis, ſieuti ipſe,* docet ? 470 caro & ſanguis, 43.

quando ultionem de aliquo

ſumere cupit, occultum habet negotium ſuum, ne alter ille iſtud effugere quærat; ſed
Sanctus ille Benedictus eſt excelſus robore ſuo 44. nec facultas datur effugiendi à manu

ejus, niſi quis (perpœnitentiam) ad illum converſus fuerit, quocircà ipſe (Deus) docet
illum (Pharaonem) eumque præmonet, ut ſeſe convertat (ac pœnitentiam agat.) Verſ.

24 Et fuit] 6 Nempè:) Moſes.

Eod. verſ. 24. itinere, in diverſorio & voluit occi-

dere eum] Quia ( Moſes) non circumciderat Eliezerum, filium ſuum, 45. & quia diſtu-
lerat?** (Moſes circumciſionem, ideò) morte dignus habitus eſt, 46. doctrina eſt Tal-
mudica: 47. dixit R. Joſe: abſit quàm longiſſimè, 48. non diſtulerat (Moſes circumci⸗
ſionem;) ſed dixerat: 49. ſi circumcidam (filium meum) atque iter aggrediar, id peri-
culoſum (erit) infanti, tertio die circumeidam (eum, ) triduum morabor, Sancétus ille

Benedictus præcepit mihi

(dicens:) abi, reverterein gyptum; ſed cur punitus fuit?

70. quia (ſcilicèt) primò occupatus erat in diverſorio,* (ſic ſcriptum reperitur) in Maſ-

ſechet Nedarim ; §I. angelus 5=.

induerat ſpeciem ſerpentis & deglutiebat eum

à capite usque ad femora, dein iterùm deglutiebat eum àpedibus usque ad eundem-

locum

40. De quo vide Genelſ. cap. 25. verſ. 33.
41. Vel: tanquàm legatus Dei, Dei nomine tibi
dico: dimitte &εe..

* Hebr. n n, hæc S& ſequentia, usque ad : f
i Pae) i. e. nec facultas datur &c. abſunt a

MSeoO z. . .
42. Vide Hiob. cap. 36. verſ. 22. ibique Raſchi
not.
Id eſt: homo vel aliquis ex hominibus, eſt
phra ſis Pebralca, Rabbinis uſitata.

44. Sic uti Hiob. dict. cap. 36. v. 22. habetur, con-

fer., hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 43. a.
45. De quo vide ſuprà Exod. cap. 2. verf. 22. con-
fer. Nedarim, fol. 32. a-

XX Hebr. 7*, in MSto 1. pro eo legitur: ?yn

i. e. piger fuit, res eodem redit.
46. Sie verteré volui verba iſta ire Poy I. e, puni-

tus fuit morte, quæ exponumur in Paraphraſi
Chaldaica ad verſ. 26. b. cap. nempé: reus

mortis factus eiſet ſponſus meus, confer- n. 50.
b. verie

17. Vide tractat. Talm. Nedarim fol. 3 . b.
Na] rorw i. e. Gloſſam magnam in Exodum, qui
tractatus allegantur in 'pa De fuper Com-
mentar. Raſchi h. loc. «confer. & num. 5 1. b. verſ.
it. Avoda Zara, fol. 27. a.
48. Nempè, ut Moſi imputetur peccatum ſud;,
ac ſi ipſe diſtulerit circumciſionem filii ſur.
49. Icheſt: ſecum cogitaverat, vide, quæ fuprâ ad
Exod. cap. 2. V. 14. Dn. 51. nofata funt,
5o. Nempè: Moſes, vel: cur pœnà dignus habi-=
tus eſt Moſes? vide, quæ num, antec. 46. h.
verſ. & infrà n. 54. verf. 25. h. cap. notata ſunt.
* Iq eſt: in rebus five negotiis diverſoriè, confer.
Na renv & tract. Talm. Nedarim fol. 31. b.
ſicuti allegantur in dha mYſuper Commen-
tar. Ralſchi h. loc. ubi vide & notas.
F5I1. Eſt hic liber quintus partis tertiæ operis Tal-
mndki „ tractans de votis, eonfer. & n. 47. h.
verſ.

2. Videlicèt? qui wiſſus erat à Deo, ut Moſen
inter-

– —
locum,)

3, tun

te edes Mols
num 14 nihi 65
tethciendusell
45 colMole
tulergele,)
pter r. um
millam.) 50
91on
VumLamed
ivit Phatao
tuseltſanguine
„* .
terbceren die
de gao⸗ vide
it not. allbtn
art. 2..
64. Talmn. tol
3. thed,
.Nimiuem: 1
nic indicatut
dendum etat;
muillet Mellig
cumciſionem
ſetd ſic in not
N pel: ſipet,
Aia utroque
puto, quam
ſum, ubihat
64. M elk⸗ illi
ſamprebuilli,
46. & d. 60
brum Mee.-
& tratt. Talm
Conker, not.
loci habetur.
D In nonis Ral
feiba
hec uncinnli⸗
WE

CN.N.

timogenitne,
gatidnem Dei,
firpla ul.
omine,) gin
eus entollityir.
onem de Aligno⸗
requerat; ſod
giend manu
ſe (Deng) docet
n agat)etl.
i, voluitort⸗
,& qnia ciſtu⸗
fotina en Tal⸗
Moles circumci⸗
greclat ipeti⸗
ot, dan usille
cur ponitus fut:
epetitur)in Mal
deglutiebat eum
guead eunden-
locum

arimn fl. 31. b. &
gbam in Evodum qvi
who fuper om⸗
4. Knmd. f1. rent.

tetur peceztun Uus,

onem fllüfui.
, ige, gur ſopti 1l
notat funt,
urpoenidignus bebi⸗
2 num. alet. 46, d.
F. eap. nolata ſunt,
s divetſoii, eohlet.
Relanin fol. 31,b.
w luper Commen⸗
Enotass.
mitenir hpens lil⸗
5, cOolel n , eb⸗

11 Deo, i, oen
imet⸗

CAbP. IV. EXODI. 425

locum, 3. tunc intellexit Zipora, quòd propter circumciſionem (peragendam) hoc
(factum eſſet.) Verſ. 2 5. & tetigit pedes ejus) Projeeit (Zipora) illum (infantem) an-
tè pedes Moſis Eod. verſ. 2 5§. & dixit] De" filio ſuo. Eod. verſ. 2 5. Honſus ſangni-
num tu mihi es] Quoniam tu anſam præbuiſti, ut ſponſus meus (Moſes)propter te in-
terficiendus eſſet, tu maritum meum mihi occidis. 34. Verfſ. 26. Et deſtitit] Angelus
ab eo(Moſe, )tuncintellexit (Zipora.) quòd propter circumciſionem (omiſſam) vene-
rit (angelus,) ut interficeret eum (Moſen.) Eod. verſ. 26. Dixit: ſonſas ſanguinun
propter circumeiſione,] Sponſus meus fuit interficiendus propter circumciſionem* (o-
milſam.) Eod. verſ. 26. Propter circumciſiones] ( D hic idem ſignificat, ac)
—ADN n — p i. e. propter circumeiliones & eſtiſtud nomen (rei ſubſtanti-
vam;) Lamed autem habet ſignificationem (particulæ:) — ., ſicuti (in illo loco:) &

dixit Pharao ') i. e. 20 —

V fuper filiis Iſraêlis, 55. Onkelos etiam interpreta-
tus eſt ſanguines, (ut ſignificetur) propter ſa

nguinem circumeiſionis.

interficeret, hic angelus Rabbinis dicitur o7dad,

de quo vide Raſchi not. ad Ezech. eap. I. V. 1 5.

it. not. ad librum Prec. Jud. part. I.⸗p. 73⸗b. med.
ac part. 2. p. 66. a. fin. & p. 26 3. b. med. ac

ct. part. 2.p. 266. b. princ. confer. & Buxtorf.

ex. Talm. fol. 1512. & Gur Arjeh fol. 71. col.

53. Nimirim: usque ad femora, quibus verbis

hic indicatur membrum virile, quod circumci
dendum erat „nam quomodo aliàs Zipora po-

tuiſſet intelligere, quod propter omiſfam eir-
cumciſionem angelus Moſen interficere voluis-

fet? ſic in not. Snof me h. lec. exponitur.

Vel: ſuper, Hebr. 7y, ſic in editione Baſil. ut
& in utroque MSto legitur, idque rectius, ut
puto, quàm in exemplari Hebræo, quo uſus

ſum, ubi habetur: 7* I. e. ad,
54. Id eſt: illius interficiendi oceaſionem & an-

ſam præbuiſii, confer, quæ ad verſ. antec. 24. n.

46. & n. 50. notata ſunt, vide & not. ad li-

brum Prec. Jud. part. 2. P. 109. a. med. confer.

& tract. Talm. Nedarim, fol. 32. a.

* Confer. not. in =ma m,ubi expoſitio iſtius

loci habetur. MUDU
aMK In notis Raſchianis editionis D poſt
verbayme Jarr ÿ i-e proprer circumeiſionem,

hæc uncinulis ineluſa & adiecta ſum, nempe

yyt, a bee n e eree e er dn ee
l
H rISE N EE Nn eee nn
a Na e enen r ,r en e ne
dern n PHN Pe Y
pr i. e. Variam explicationem attulit R.
Salomo, (nam) fuprà ſeripſit: tu mihi anſam
præbuiſti, (ſicuti verſu antec. 25. h. cap. ipſe
expoſuit,) difficulcas quippe oborta eſt R. Salo-
moni, quid ſibi évelint verba iſta:) tunc dixit
(Zipora) ſponſus fanguinum (prout oe verſu
26. Habetur, )nonne enim illa etiam fuprâ (nem=
pe verſu præced. 2 5.) dixit fponſus ſanguinum s£
ſed (reſpondetur, quod ila) ab initio exiſtima-
verir, quod hoc atque illud cauſarum ſit pecca-
tum (neglectæ) circumeiſionis ae (prætereaà)
aliud peccatum 5 ſecd, dum illa pofreaà vidit.
quod (angelus) penitus deſtiterit, tunc intel⸗
lexit, quòd ipſe ſolum venerit propter (omiſſam)
circumciſionem & hac in re fimiliter varia expli=
catio Chaldaicæ Paraphraſis Onkeloſi de ponſo
ſanguinum hic adducta eſt, idque inquire, ſic mi=
bividetur-
55. Uti Exod. cap. 14. v. 3. habetur, ubi vide Ra-=
ſchi not n. 8. & ne I1o, confer. & not., in nou
DoT h. loc-

let
êð i n e eee

sg8 2 CAP. V.

rxobf.

e CAL.

CAp. II.

V.

duxerant, alius poſt alium, à Moſe & Aarone, donec omnes ſubducerentur, pri-
usqum illi ad Palatium (regis Pharaonis) appropinquarent, quoniam (ad il-
lud) accedere metuerunt; in (monte) Sinai igiturrependit illis (Deus,) ſolusque Mo⸗-

ſes acceſſia; illi verò non appropinquàârunt;

Va kant 2e⸗ vini n Mse⸗ Aaraon Gc.) Sed ſenio res (llrazelis) ſemet ſub.

ſed (Deus) illos retrocedere cjuſſit. Verſ⸗

3. Mefent: acurrarnobii] Ne fortöoccutrattibi, debebant dicere; ſed (li ſie dere-
runt,) quia honorem exhibuerunt regiæ Majeſtati; (dictio autem) iſta: y) 5 fi⸗

gnificat caſum mortis. Verlſ.4. Alſtrabitis pepulam al operibus ſuii] (VYerbum 1 DD

idem notat, ac:) eRi. e. ſeparatis & removetis illos ab operibus ſuis, quia ipſi
vobis auſeultant & cogitant quieſcere ab opere, ſic quoque (verbum accipiturin
illo loco:) Di. e. remove eam, ⸗ene tranſito per eam, i. e. elonga illam, ſic etiam
(alio in loco:s) N i. e. & amoviſtis omne conſilium meum, 3. nam qui nudatus
K. eſt, removetur & abominabilis eſt. Eod. verſ. 4. Ite ad onera veſtra] Ite ad opera ve-
Kra, quæ vobis peragenda ſunt in domibus veſtris, enim verò opus ſervile Egyptio-

rum 4. non erat impoſitum tribui Levi, hoc inde diſce, quia ecce Moſes & Aaronegre-

diebantur & ingrediebantur. ** Verſ. 5. Ecce õ terræ] Quibus ſervi-

tus impoſita eſt; vos autem illos ceſſare facitis ab oneribus

5, iſtud ſanè magnum eſt

damnum. Verſ. 6. Exafctoribes] (C)5" i. e. exactores) fuerunt Ægyptiiz

ſed (=—PEi. c.) moderatores extiterunt Iſfraélitæ, (unus) exactor multis fuit
pus faciebant. Verl. 7. Paleam] (Dictioſan linguàâ vernacul ſignificat:) eſtouble

præpoſitus moderatoribus;

Ci.e. ſtipula, xommiſcebant **(autem vel abigebant ſtipulam) illam cum luto. Eo-

verſ.

T7. Confer. a) riO prout allegatur ad margigem
*in nan n DE ſuper Commentar. Raſchi h. loc.
ubi etiam vide notas.
.. 2. Sicuti Proverb. cap. 4. V. 1 5. habetur.

3. Vide Proverb. cap. I. verſ. 25, ibique Raſchi

wer retectus eſt, Hebr. , reſpicitur hic ad
4. Nemp?, quod KEgyptii cœteris fribubus Iſraëᷣ-
litcis impoſuerant, confer. Gur Arjeh fol. 71.
col. 4. med. ubi rationes adducuntur, curtri-
pus Levitica oneribus ſervilibus non fuerit ſubje⸗
Ka, vid? & not. in π o b. loc.

πIn notis Ralchianis editionis nor mY, poſt
verbum: CS&a] i. e. & veniebant vel ingredie-

bantur, additum eſt e Hw Niv i, &, Ron pe-

tità venia ſeu licentiã-
5. Confer. quæ ſuprà ad Exod. cap. 2, Verſ. 11. n.
41. notata ſunt.
t Sic exprimo hic: Na ' vel: NaMeeN& pro-
ut in MSto 1. habetur, omiſſa autem eſt vox iſta

*X Hebr. a, in Msto 1. legitur: pynhen .

e. çoimnmiicebant, confundebant, res eodesn re-

ed

er luto confiefe
jelaciebant⸗ 1
Hod vetl 7..

Dbhmmun
(Kil. laterutn, u⸗
eatn ſuihthan.
te. Eod ve

rum teipictad
nißcanatuel
ei iere
zdnumeratum,

tml. 8. Deſdn

lo Celſtuntl

ifcemnus hui

& meditaborin

iee in ptoretbi

pareboam Ein

zynNie à

cet, ſatque ini

a d

² ſta hic reddo:

in MSto 1. kbe
3 Hebt. P, in
PW iͦe, parate
68. Sieuti inſta y.
Rume1 g.

7. Vl? numefata

Samuel,cahe2
Commentaori
Pro W legeni
Eite iiscem qun
rly: & l
hoque omilla
ld, rm)
adinyentiones
repta & in
itien ledl de
nidae Tiemel

metſab.
etentur, pti.
Dniam ſadil⸗
Nlusgue No⸗
uclit, Verl.
(lliſie dire⸗
Pyyoſe
dun PN
lis, guinihſi
acipiturin
Am, ſir etiatn
1qui mudatas
eadoperare⸗
le Egyptoo⸗
EAatonegte-
Quibusſetti.
magnum el
nnt Aoyptii
vormultis fuit
erareteit gui
cat)eltondle
Imluto., Lod.

verl.
nnn W volt
dant elinglecie⸗
Nd ie, non be⸗

1,,2, etl 11. n

I. Wanbto⸗
Autem eſt v01 iſa

Alut: Ern i
t, kejeoden ki⸗

verſ. 7. Lateres] (Vox — 5) lin guâ vernaculàâ notat: tuiles, * (i. e. tegulas,) quas
ex luto conficiebant easque arefaciebant ad Solem, nonnulli easdem in fornace tor-
refaciebant. Eod. verſ. 7. Sicuti heri & nudius tertius] i. e. Sicuti feciſtis huc usque.
Eod. verſ. 7. Et conquirant] (VV)P) hic fignificat:) 5 i. e. & colligant. Verk-.
8. Et ſummam laterum] (Dictio –6) notat 2Oi. e. numerum ſummam-
ſcil. laterum, quam unusquisque faciebat in diem, quando ſtipula iisdem præbita fuit⸗
v eam ſummam (inquit Pharao) illis imponetis etiam nunc, ut ſervitus eos prægra-
vet. Eod. verſ. 8. Quia deſides ſunt] (Otiantur) iſti à ſervitute, idcircò animus eo-
rum reſpieit ad otium, ac clamant, dicentes: eamus &c. (dictio) A) N( idem ſi-
gni ficat, atque in illo loco:) 2 i. e. & fummam laterum, 6, item (in illo loco:) &
Eci 32 NQ i. e, aptantur 7., cogitationes, item (in illo loco:) & argentum ſ2 RDi. e.
adnumeratum, 3. iſta omnia ſignificant Näi. e. numerum (ſive ſummam.) Eod-
vrrſ. 8. Deſides] (Senſus eſt-) ceſſat opus in eorum manu & ab ipfſis deſeritur ipſique ab
illo deſiſtunt, (0) figniſicat: retrais. 9. Verſ. 9. Neque attendant verbis men-
dacibus] i. e. Nec meditentur & loquantur ſemper verba vana, dicentes: abeamus, fa-
crificemus, huic (verbo ) ſimile eſt, (quod in illo loco habetur:) vNi. e.
& meditabor in ſtatutis tuis ſemper, 10. Chaldæus (verba iſta.) 9) — P
i. e. in proverbium & in dicterium, 11. interpretatur 12. PrEO — ) i. e. in
parabolam & in fabulam, (ſic Hebræum verbum:) O)) (Chaldaicè transl atum eſt:)
NWNi. e. & narravit, 13. nec poteſt dici, (quòd verbum:) ν* (hic idem) fignifi-
cet, (atque in illo loco:) Y i. e. & reſpezit ad Hebel; ad Cain autem & ad munus
ejus — U D—) i. e. non reſpexit, 14, ita, ut (verba iſta:) — N hic explicen-

turz
X Ita hic reddo: he fortè legendum : ðZ [nuntur actiones, vide eorundem notas ibidem.
in MSto i. habetur: D, i. e ti. [8. Sive: appenſum, vide 2. Reg. cap. 12. verſ. 1 I2.
Hebr. D, in utroque MSto pro eo legitur: onfer. & infrà verſ. 18. h. cap. n. 29,.
Pn i, e. parata fuis, res eodem redit. 9. Sic reddo hie H ( prout in Bibliis Buxt.
56. Sicuti inftà v. I §. hycap. habetur, ubi vide not. & in editione pafi me legitur,) in exemplari
num 29. Hlebraæo, quo uſus ſum, haberur: να cum

7. Vele numeratæ ſunt cogitationes ,ſic locum 1. Feth in fine dictionis, quaſi dicatur: retracti nem-
Samuel, cap: 2 /V. 3. vertere poſſis juxtà menten .. . . . .
. Tt remiſſt, „in MSto I. : P
Commentatoris noſtri & Maſoretharum, qui be- en⸗ eſides; id 1 1 legieunr 2
egenganr pe ⸗ 1 quod exprimere poſſis retreint, forſitàn mendose,
pro &α7 legendum putant 97, autor quoque Vul HI, gH 5
atæ iisdem quodammodo conſentit, dum trans ?1. euti bſalm. 119. V. 117. habetur,
Sata nsdein d ntie, rnS RII. Prout Deuteron. c. 2 9. v. 77. habetur.
ulit: & ipfi præparantur cogitationes, LXX. e r;
. cl. ent SreIRe“, 1- 12. Chald. ppaorm, ſic in editione tunam meon
quoque omifia negativà verterunt: o Oso sτv.- † ut & in e⸗ lari Hebræo ——
Fec Gawy srer dvεαται α υνυυR eus præparans tar, ſed abelt iſtud verb ro u
4 . . . , abeſt iſtud verbum à Bibliis Buxtorf-
adinventiones ſuas; illi autem, quibus hactenus 13. Sicuti r. Reg. cap. 1 3. verl. 11. hab
recepta & in Vulgatis exemplaribus Hebraicis 14. Pront Habctnt Jenet an 1I. Perut⸗
retema lectio negativa placet, inter quos ſunt ju not. in dr Mowh, loe e 4. Verl. 4. con fer.
nius 3° Tremellius „ hi Vverterunt „ & non diſpo- * 3 ut nOt. ad Hiobe. 7⸗
Nins verſ, 1 97 n. 1 3⸗

4²⁸

EXODI.

CbP. V.

tur: 159) D& i. e. ne reſpiciatis, nam ſi ita (explicandum foret,) ſcribendum ei (Moſi)

fuiſſet: p nn e n

H) vel: P 0, 15. ſic enim omnium

(verborum iſtius ſignificationis) conſtructio eſt, (veluti in illo loco:) — —

Nτ 1”6.item; 9N

b& — LD —0 17, item: 97 & H —

—NeTHN, 18. nec deprehendi (literam) ſervilem: Beth (verbis) iſtis conjungiz;
ſed poſt vocem: ) 19. quando aliquis quaſi occupatus eſt loqui de re aliqua, (ibi)
uſurpatur litera ſervilis: Beth, ſicuti (in illo loco) A N. item (in alio
loco:) pa ſR — 2R) 221. item (in illo loco:) *α NOv

„ 22, jtem: =— 2 2

(verbaiſta:) n e.n (lignificabunt.) ann dn

23. item: RRν N, 24. ſic hoc quoque loco

1N i. e. ne

aſſiduè loquantur verba vana & jactantiæ plena.?25. Verſ. II. e vos, accipite vobis
ipulam] Et quidem alacriter vobis eundum eſt, quia non minuetur quidquam de o-
mni ſumma laterum, quos in diem faciebatis, quando ſtipula vobis erat data, à domo
regis præparata (ſive præbita.) Verſ. 12. Ad conquirendam ſtipulam inſtramen] i. e. Ad
coacervandam collectionem, ad congregandum cumulum ad opus ſtipulæ luto (com-
miſcendæ.) Eod. verſ. 12. Stipulam] (Dictio p) notat O j. e. collectionem.

proptereà, quia res, quæ diſperſa eſt & opus

habet collectione, dicitur

in aliis lo-

cis. Verſ. 13. Inſtabant] Urgebant (ſeu impellebant.) Eod. verſ. 13. Per ſingulos
dier] i. e. Summam unicujusque diei omnem (faciatis) in die ſuo, ſicuti faciebatis,

quando ſtipula præparata (& à domo regis præbita) fuit. Verſ. 14. & percußi ſunt

moderatores filiorum Iraelis] Moderatores erant Iſraelitæ & contribulibus ſuis parce-
bant, ne illos urgerent, &, quando iſti (moderatores) præbebant lateres exactoribus,

qui erant EEgyptii
ſent eos, qui opus

& aliquid de ſumma deerat, ipſi percutiebantur, quod non impuliſ-
faciebant ac prop tereà moderatores iſti promerit ſunt, ut Synedrium

Ccon-

35. Non vero ou 2a, ſicuti hic in textu ſacro
habetur, confer. Gut Arjeh fol. 71. col. 4. cir
cà fin. “
16, Id eſt; reſpiciat homo ad eum, qui fecit illum,
prout Eſai. cap. 17. verſ. 7: habetur. S
17. IJ eſt: non reſpiciunt ad Sanctum Iſcae lis, uti
Elai. c. 3 1. V. I. habetur. ——⸗G
18. Id eſi; & non reſpiciat ad altaria. vide Eſai. cap.
17. verl, 8. confer-. & not. ad Pſalm. 119. V. 16.

n. 10.

19. Nempeé;, quando ſigniſicat: loqui, dicere,

ſcuti hoc loco in textu ſacto, ) tunc uſurpatur
Beth ſervile, quocircà juxta mentem Raſchi

initio hujus obſervationis expoſuit.

verba iſta: “ bre explicanda erunt: Mam
z, e. nec loquantur ( verba vana,) Aicuti & ipſe ab

20. Id eſt: aſſiduè loquentes contrà te, uti Ezech.
cap. 3 3. V. 3. habetur, ubi vide not.
21, Id eſt: & locuta eſt Mirjam & Aaron con-
trà Moſen, vide Numer. cap. 12. verſ. I.

22. Id eſt: angelus, qui me alloquebatur;, uti

Zachar. cap. 4. Verſ. I. verſ. 4. habetur.
23. Id eſt: ut loquantur de illis, prout Deuter. cap.
11. v. 19. habetur.

124. Id eſt: & loquar de ſtatntis tuis, uti Pſalm,

119. Verſ. 46. habetur.
2 5. Hyperbolica, Hebr. *α, poſſis etiam
vertere: frivola, levia, vide Buxorf. Lex.
Talcn. fol. 586. ià MSto 1. pro Ra jegirur:
Pi

cwolllineteltd
Cicitur enimn: 6
nes popull ejus
aily, 49
Garepercult
leyittis heri a
4 Fetbaiſta:
(bies) fuit gu⸗
(Vetbum: .

dores eteuſen

delicet) eradtot
pulectlun 7, ;
80 ,qudl illae
pulitni;jamre
erit expoltti:

pv N

tur in illo loco⸗,
ad Bethlehem
lujmun) (Dic
argentumſo)
textu & ligayet
fuorun Nati
maln] Viderunt
duriorem reddi
Roaurrerunt

—
wi⸗e. eadac
ire perrelſt, p
26. Modt Numer.
vide Ralchi not,
17. LXN. verterun

infutia igitur

ulgati. & in

um, Verſio Jun
Verd elk populi
5a,) quiſtrame
ſlium numerur
Aunt prout inne

(MYV.
uim ommium
2N
N
ſtscorſungi⸗
taligta, (di)
Uem in alio
inn Won
quocne loce
NWiene
Gidq uam deo-
Atdata, à domo
ranepli t,Ad

ule lutocom.
6,collectionem,

Pp inaliis lo⸗
131 Eerſugul
ſicuti faeiebatis,

. zerenſiſunt
libus ſuis hatce
tesexadorb.

odnon npull⸗
nt, urynedtiuin
(con-
Poluit.
coattte, uti Ezech
ſige not.
fjaum & Aaton con⸗
,11. Verf. n.
Moqebannt, ull
el. 4, habetur⸗
1, Mort Delif ah⸗

gtig tuis, ni ialn,

„ ſolſt ktiam

aro Na ſeztu:
1. t0 y

conſtituerent & ſepararetur de Spiritu, qui erat ſuper Moſe, isque illis imponeretur,
dicitur enim: congrega mihi ſeptuaginta viros 26. de ſenioribus Iraelis, (videlicèt) de
illis, quorum nòſti benignitatem, quam fecerunt in £Ægypto, quia ipſi fuerunt ſenio-
res populi ejusque moderatores. Eod. verſ. I 4½. Erpercuſi ſunt moderatores filiorum
Mazlis, quos exattores Pharaonis impoſuerant (illis moderatores,) dicendo, cur & c ]
Quare percuſſi ſunt (moderatores?) quia ſcil. illis dixerant (exactores:) quare non im-
pleviſtis heri ac ho diè demenſum vobis definitum quoad lateres, ſicuti nudius tertius,
(verba iſta: wα —n ſignificant) diem, qui heſternum præcedit atque is

(dies) fuit, quo ſtipula eis data fuit (à domo regis.) Eod. verſ. 14. Er percuſſ ſunt

1

(VYerbum: 1 ³) eſt formæ d, percuſſi ſunt per manum aliorum, (nempè) exa-

Qores percuſſerunt eos (moderatores.) Verſ. 16. Et lateres, dicunt nobis, facite] (Vi-

delicèt) exa Cores (dicunt nobis:) facite juxtà numerum priorem. Eod. verſ. 16. Er
peceatam 27. eſt populo tuo] Si (dictio — Nτ☚ ) haberet punctum bPatach, dicerem e-
go, quòd illa eſſet cohærens (ſequenti voci hoc ſenſu:) atque hæc res peccatum eſt po-
puli tui; jam verò, quia illa habet Rametz, eſt nomen rei (ſubſtantivum,) ejusque hæc
erit expoſitio: atque ea res inducit peccatum ſuper populum tuum, ac ſi ſcriptum eſſets
Ppy RDOT i. e. & peccatum eſt populo tuo, (eadem loquendi formula habe-
tur in illo loco:) cum venirent % 28%. quod idem eſt, ac =H H i. er
ad Bethlehem & ejusmodi multa (habentur in S. Scriptura.) Verlſ. 18. Er numerunm
laterum] (Dictio [2 ſignificat) Ti. e, ſummam laterum, (ſic in illo loco:) &
argentum ſ2) id eſt: Dri annumeratum, 29. prout (ibidem) dicitur in ipſo con⸗
textu: & ligaverunt & numeràârunt argentum, 30. Verſ. 19. Ac viderunt moderatores
Ffliorum Iraöël] Tribules ſuos, qui propter ipſos * caſtigabantur. Eod. verſ. 19. I⸗
malo] Viderunt illos in calamitate & afflictione, quæ eos deprehenderat, dum illi
duriorem reddiderant ſervitutem (Iſraêlitis,) dicendo: non minuetis &c. Verſ. 20.
Ert occurrerunt] Viri de populo Iſraêlitico Moſi & Aaroni &c. Rabbini noſtri (ſic) ex-
plica-

—

betur.
28. Sieuti Ruth. cap. I. verſ. 19. habetur, confer.
not. in pan riD h. loc.
129. Prout z. Reg. cap. 12. verſ. I I. habetur, ube
vid. n. 14. confer. & ſuptà verſ. 8. h. cap. n. 6.6—
n. §.
309. Sicuti 2. Reg. dict. cap. I2. v. I I. habetur, ubi
vide n. 14. confer. not. ad 1. Samuel. cap. 2. V .
num. g. & ad Proverb. cap. 2 I. v. 2. num. 1.
* Hebr. “" 7), in utroque MSto pro eo legitur?:
SeEEN i. e. ſub ipfis, vel ipſorum locço, ſeu pro-
pter ipſos. .

oE* j. e, mendacia, in MSto z. habetur: **
i. e. perverſa, prava, vid. Buxt. dict. fol. 588.
26. Proht Numer. cap. 1I. Verſ. 16. habetur, ubi
vide Kaſchi not. n. 66.
27. LXX. verterunt: Rrρανρνα Rν 7ο ααα
injuria igitur afficies populum tuum, ſic ferè
Vulgata: & injuſtè agitur contrà populum tu
um, Verſio Junii ac Tremellii ita habet: culpa
verò eſt populi tui, g i. e. Egyptiorum (eſt cul-
pa,) qui ſtramen non ſuppeditant & tamen pri-
ſtinum numerum laterum à nobis in diem exi
gunt, prout in notis Tremellii ac unii h. loc. ha-

430 EX ODI. CAP.VI.
plicant: omnes — i. e. contendentes 3 1. — Xi. e. ſtantes,3 2. fuerunt Dathan

& Abiram, de quibus dicitur: egreſſi ſunt a ſtantes. 33. Verſ. 22. Quare ma-

Is affeciſti pepulum hune?] Et ſi (tu, Deus) dixeris: quid ad te? 34. (reſpondeo:) con-
queror ego, 35. quia tu (6 Deus,) me miſiſti. Verfſ. 23. Mals affecit populum hunc]
(Verbum ? hic) eſt formæ —vD (hoc ſenſu:) multiplicavit (ſive auxit Pharao)
malum ſuper illos (Iſraelitas,) Chaldaica Paraphraſis habet: P Rede 36. , 6. malefecit

ChgArF. V.

7Erl. 1. Nunt videbis &c.] (Deus ait Moſi:) tu ſerutatus es a ctiones meas, 1. Ron
ü(keciſti.) ſicuti Abraham, cui dixi: nam in Iſaac vocabitur tibi ſemen, 2. ac po⸗

V ſieà eidem dixi: offer illum in holocauſtum, 3. nec ipſe curioſas de me cogita-
tiones habuit, 4. quocircà nunc videbis, (nempe:) videbis, quid fiet Pharaoni; non ve-

15, quid facturus ſim regibus ſeptem populorum, . poſtquàm introduxero eos (Ifraẽs-

Htas) in terram (Canaan.) Eod. verſ. 1. Nam per manum fortem dimittet eos] Propter
manum meam fortem, quæ prævalebit Pharaoni, dimittet illos (Pharao.) Eod, verſ-.
1. Ac manu valida ejiciet eos terra ſua] i. e. Iſra&litas invitos expellet, ita, ut illi non
poſſint ſibi proſpicere de viatico, ſie quoque ipſe (Moſes) dicit: urgebant Ægyptii po-

pulum-

emplaribus verſionis Chaldaiæ Onkeloſi legi-

31. Sive: rixantes, jurgantes, de quibus vide ſu-
tur: ONarp, quod vertitur: malefecit.

praà Exod. cap. z. verſ- 13.n. 47. confer. & R.
Salom. ad Eccleſiaſt. cap. 7. V. 7.
32. De quibus hoc verſu 20. & Numer. cap. 16.
v. 2 7. Ubi vide Raſchi not. n. 92 89.
33. Ui Num er. dict. cap. 16. verſ. 27. habetur,
confer. not. in m D h. loc.
34. Vel: quid tuã intereſt? ſic interpretor: d0
rneaN confer. Raſchi noſtri not. ad Holfe. c.
13. v. 9. n. 11. & Buxtorf. Lex. Talm. fol.
1082.
35. Vel: merito queritor ego, ſic verto: e
ad confer. Geneſ. c. 4. v. 2 4. n. 96. & Gur Ar⸗ drin, fol. III. 2. ac Schemot rabba, uti in
jeh fol. 72. col. 1. med. ac Buxtorf. Lex. Talm, m-d , h. loc. allegantur ad marginem.
fol. 19 55. vide & Schemot Rabba h. loc. it. not. 12. Prout Geneſ. cap. 21. V. 12. habetur.
ad cap. præc. 4. v. 10. Sign. * confer. & tract. 3. Sicuti habetur Geneſ. cap. 22. verſ. 2.
Talm. Sanhedrin, fol. III. a. 4. Confer. quæ paulô antè h. verſ. 1I. num. I. no-
36. Sic in notis Raſchianis tàm in Bibliis Buxtorf. tata ſunt, vide & infrà verſ. 9. h. cap. n. 34.
quam in editione "nan nov) ut & in utroque 5. Quia tu terram Canaan non ingredieris, vige
MsSto hic legitur; in exemplari Hebræo, quo u- Numer, c. 20. V. I2. & c. 27. V. 12. it. Deuter.
fus ium, habetur: Nate; atſt in hodiernis ex cCc. I.

habuiſti, curioſins, quàm par eſt; in opera
mea inquiſivifli, fic ren 7 ne hic inter-
pretor, id eſt: cogitàſti de modis, ſive moribus
meis, quid & quomodo agere debeam, id,
quod tibi non licuit, nam, uti Rabbini dicunt:
v& WyD e ne e i. e. non licet ſpeeu-⸗
lari poſt opera Dei, opera Dei non ſunt curioſi-
1 us, quäm par eſt- inveſtiganda, confer infrà
verſ. 9. h. cap. n. 34, vid. & tract. Talm. Sanhe-

I. Vel: de actionibus meis cmrioſas cognationes

cn. TA.

ulum ⸗ .
iim lil
Cſtipopulum
tau) ttelam
“ Keckuidarel

(öoneeperiinln

reri nomnen

isprecepio! 1

ſumDominns

tbus. Pod,
cegoſum Deit

64] Non ſerpt
non coghitißli
meum jchore
ſum eis ſcll pat

du mun .

laedusinterme

———
Ec. I. . re
ſehi non 40 Eee

O h. loc
6, Pproüt Exod, 4
ſer not, in n
7. Weſt: in udi
cum illo, vide

Je lica habe

(0..72.001, l.

DONN
Ubi letibitur,
eſle, guin hie
ſignikin den
judicii, Td. G

hide cin ante

Kn35.
g. Videlicget ver

Dominus, d
ſer, collſel. 5

z9.
10. Kcltti Leyitt
II. Vide Leyit,
temn expolitioni

CNN.
Netunt Dathan
2, Qureng.
pondeo)eon.
Hupulan luni
autit harn
1 . muleltet

meis, en

emen, 1, 2c⸗
deme cogig⸗
Araoni; nonye-
ureroeos la .
tnteo] Propteer
f0.) Bod, vetl.
tita, utilli non

ant Egyptio.

WEæ Onheloli egi-
t: malefecit.
tutiolas (Ogiis ones
1 Par eſt, in oper
y Drm nic inter:
nocis, ſre olibiis
2gefe debeam, id,
,ui Zabbini gunt
i e. non licet heell⸗
Deinon ſunteunli⸗
iganea, conlet infia
X tract. Taln danhe.
bemot labba, uli in
nuurad malginen.
11. labetur.
12. Verl.2.
Vell: I.numn. 1.00
l,ge 4),0, 4..
non ingrecietis We
D Deuter.

c. 1. V. 37. ac Deuter. c. 34. v. 1. confer. & Ra-

3. Vide cap. antec. 5. Verſ. 22. ibique not. n. 34. .

—

pulum &c. 6. Verf. 2. Et locutus ſ Deus ad Moſen] Locutus eſt cum eo judicium, 7.

quoniam (Moſes) difficilem ſeſe præbuerat iſti rei & quia ipſe dixerat: cur malò affe-

ciſti populum hunc? 8. Eod. verſ. 2. Et dixit eiæ ego ſam Dominus] Fidelis (ac ve-
rax) ut reddam mercedem bonam eis, qui ambulant coràm me, nec fruſtrà miſi te; ſed

ut effectui darem verbum meum, quod ad primos patres locutus ſum, in hac ſignifica-
tione reperimus, quòd iſtud 9. multis in locis expoſitum ſit: ego Dominus, ſcil. verax

ad puniendum, quando hoc dicitur intuitu poenæ, veluti (in illo loco:) nec profana-
veris nomen Dei tui, ego ſum Dominus, 10. & quando iſtud dicitur ratione executio-
nis præceptorum, ſicuti (in illo loco:) & cuſtodietis præcepta mea & facietis illa, ego
ſum Dominus 11. Kädelis (ſeilicèt,) ut mercedem rependam. Verſ. 3. Et apparui] Pa-

tribus. Eod. verſ. 3. In Deo omnipotente] Feci illis promiſſa & in omnibus dixi eis:
ego ſum Deus omnipotens. 12. Eod. veri. 3. E momine meo Jehova non cognitus ſam

eis] Non ſcriptum eſt hic: I b i. e. non indicavi; ſed Nντο i. e-
non cognitus ſum eis per modum Veracitatis meæ, * propter quam vocatur nomen
meum Jehova, (nempè:) fidelis, ut verum efficiam verbum meum, nam ecce promilſ-
ſum eis (ſcil. patribus) feci; ſed (hactenùs) non præſtiti. 13. Verlſ. 4. étiamſtabilivi fæ-

Adus meum &c.] Etiam, quando apparui illis in Deo omnipotente conſtitui & ſtabilivi
foœdus inter me &illos. Eod. verſ. 4. Mré darem eisterram Canaan] (Nempe: primo)

“ Hhh 2 Abra-
ſta: ego ſum Dominus, non ſolùm in conmi-
natione pœnæ; ſed etiam in præſtatione meroe-
dis & exhibitione promiſſionis Divinæ uſurpati
ſoleant ad probandum, quòd Deus ſit ſidelis ac

—

Achi not. ad Eccleſiaſt. c. 7. v. 7. ac not. in *
n-n k. oc. 1
6. Prout Exod. cap. I2. verl. 33-habetur, con-
fer. not, in nan rnSe& h. -b”o. verax, conter. infrà verſ. 9. h. cap. n. 24. S& n.
7. Id eſt: in judicium vocavit Moſen, diſceptavit 25. “
Juæ Hica habetur phraſis, confer. & Gur Arjeh ſunt ſide, f'eti Majeſtatis meæ omnipetentià &
fol. 72. col. I. En. & col. 2. princ⸗- item not. in omniſufficientia, ſic bene junius ac Tremellius
Snan ne ſuper Commentar. Raichi h. loc. in notis h. loc. confer, num. ſequ. 13. vide &
ubi ſcribitur, explicationem iſtam inde natam ? not. in pa r“ h. loc. =
eſle, quia hic ſcriptum eft: 2 &, quæ vox* Hebr. Pan- „ in MSto I. pro eo legitur: rpoas
ſignificat ne i. &. modum ſeu menſuram i. e., manifeſtatus ſum, res eodem redit.
judicii, Vid. Geneſ. c. I. v. I. n. 3 9- ** Vel; in proprietate veraci, quæ ineſt mihi,
prout Raym. Martini in Pug. Fid. Part. 3. Diſt.
1 3. c. 2. D. 13. tranſtulit.
9. Videliceèt verba iſta hh 1. E. ego ſum 13. Hoc eſt: non præbui me illis patribus cogno-
Dominus, de quibus mox Commentator no. fſcendum promiſſionum complemento, nempè,
ſter, confer. & hic Geneſ. dict. cap. I. v. I. n.] urpromiſla exiſterent, quod deſignatur nomine
ſehova, ſignificat enim exiſientem per ſe, ex
quo, in quo, per quem & propter quem ſunt.
quæcunque ſunt, ſic iidem, Junius ac Tremel-

RK n. 3 5=

10. Sicuti Levit. cap. 19. v. I2. habetur. 1
11. Vide Levit. dict. cap. 19. Verl. 37. ſenſus au.
tem expoſitionis Raſchianæ eſt, quòd verba i-

— — CAP. VI.
. 4
HH e S Aleiter . ego ſum Deus omnipotens &c.
multiplicare iel as 0, 6 ĩcuti ſcriptum eſt:) ego ſum Deus omnipotens, c eo
Gdende) nrſtii , ven. an⸗ duam dedl &c. 19. ecce promiſi illis, nec 1. romiſſur ne
iam) eneo llud ſhen: gsdagetl Sieuti conſtitui & ſtabilivi † xdus (ita .
Eod. verſ. 5 Qd A : crviree audivi gemitum filiorum Iſraêlis, quiclam 2.
gd l 5. riſerir cogunt & recordor] Iſtius fœderis; nam in pmant.
cgo judicabo. 21 Pe . “ 70. dixi ei: etiam gentem illam, cui ſervitu rcke!
Beſl n M . Verl. 6 UWeircs] Propter idem illud juramentum. “ ri ſunt,
verl. 6. S D ego ſum Jehopa] Fidelis (acverax) in promiſſo meocſet verſ. 6.
6. Et educam vos] Quoniam ita promiſi: Xpollei cgfedienturcum ) van.
magnis fa-

13 2 ExoODL.

cultatibus. 22. Eod. verſ. 6. De oneribus] i. e. De labore oneris Ægyptioru Verſ.
m. Verſ.

8. Suſtuli manum meam] Levavi ut
L vi illam, ut jurarem *
audi er thronu
6 . m
Oc nnilli Maoſi „ 1 Non admiſerunt ſolatia. * Eod. verſ 9. Prea vert. a.
mnis illius, qui in angore conſtitutus eſt, halitus & reſpiratio br⸗ gNio Si-
evis eiſt, nec

poteſt ille reſpirationem producere, quod ad rem iſtam propiùs accedit, iſtud audi
‚iſtud audiviin

Sectione hac (Biblica) à .
cx hac Scri eB R Rarmeh- filio R. Eliezeris, isque adduxit mihi probationer
riptura, (qua dicitur:) hac vice notam faciam eis manum mea PrO rionen
eam, ut ſciant;
9

uòd nomen meum ſit jehova, 23. diſcimus; quòd, quando Sanctus ille Benedict
enedictus

verificat dicta ſua etiam quoad n
pœnas, 24. oſtendat d ſus ſi
„ quòd nomen ejus it
. ehova &
multoò

lius hunc locum “ Ulura fer.
B u runt, confer. 21. Vide Ge ict. c.
zorunden norrr 1 At. g. v. 15. vigese not. not. i Zenet dic. ſafe 5. verſ. 14. conker. &
. . „ . . O0. . .
14. Id eſt: in Sectione ſive capi i cäs. ic habe 4
. 4 . capite legis, ub ſacro hic habetur , i
circumeiſione agitur, vide Genel. ch. 17. i de nata eſt iſta expoſitio, nam erv ad, ii
2. Sienti Sene dict. cap. 17. verſ. I. habetur ena⸗
16. Vide Geneſ. alleg. cap. 17. verſ. 8. .
Sanhedrin, fol. 90.b. . 2 . . conicr. &
17. Prout Geneſ. cap. 2 6. verſ. 3. habet
dict. Sanhedrin, fol. 111. a. . n⸗ conler.
18. Sicuti habetur Geneſ. ca
tur .cap. 35. Verſ. 11.
19: Nie Gene ic. ear⸗ 3 5. Verſ. 12. confer,not. it. Bava batra, fol. 117. b. & fol
1 14 „loc. xXX .26 ; *I1I7. b. & t0l. 119. b.
† Hebr. )-, omiſſum eſt iſtud in MSto 2. M iſtius expoſitionem Wideinnornnenn r50

dunt Rabbini, vi
22. Sicuti Geneſ. alle 15.
confer. tract. Talm. Berachot, ſol. 3 8t.) 15 Sans

4 hedrin, fol. 1II. a.
Confer. not. ad Nehem. cap. 9. verſ. 15. num 9.

& in MSto I. pro: mrmy Aen a i. e. ſi 23. Prou .
3. Prout Jerem. cap. 16. verſ. 21. habetur ubi

cuti conſtitni & ſtabilivi, legitur:
1 gitur: M1. e.
in effectum deduxi „præſtiti ( adusmeume
20. Prout Genel. cap. 15. V. 17. &V. 1 8. habetur.

vide Raſchi not.

14. Vide, quæ ⸗
notata ſune ſupr ad verſ. 2. h. cap. num. 11.

1427 juramenti vi i
7 juramenti vim & ſignificationem habere tra-⸗

(N. V.

ihudom tent
modo:) dizitel
Untur, 27. Caul
atui in Deo 0
ſti: guocnan
ſtabilini Ec. 3
chrum, donee
runtpropterhe
Vit parten ri
3, 74. tl dis

ui5,8ctiptur⸗

lehorunonin

rveneſcs, 35

nikeſtaritbta!
Chaldzorunn,

—

1). Fie: boiiti

(& benelacil a
milſonem ſenſ⸗
11.uoriam n0
Fide Genel, c).
(. N. 90
* Vige dacheitin,
datusallegann
fſuper Commen

16, Nimirum c2

17. kl hoc Rat
Fnen N
nibus, cum &
mii, quorum
Vvide Buwtorfl

29. Nempt: pin

Judaica, gui
junt, freti Ma
pomen meum
19. Zienti ſuprl
& verl. 1. h.
Ou h. loc.
30. odt verin
1e Nellet: qua
ſcdus meum d

c
—
nmpoteng Ne,
llined, (dum
juramennn,
Ahamoin Deo
btens ctelce
dNrotniſfum ha.
dli, itet⸗
Juiclamant-,
min fedete
ſeritnniſun,
Bod yerl.6.
endo) od.
n nagnis fi⸗
totum, Vertl.
um. Verl9.
raagiſis Hi.
b breyigeſt,ne
bilſtud andiriin
iprobationem,
m, utſciant,
ille Benedidus
lus rſehora &
mult

õ

etl. 14, coner,

babetur h, ided
particulam ülamn
tionem habele ta
Lzech. e. 106.

S. V. 14,habetul,

9.Letl.15. Aumn9,
tol. 119,5.
einnotm r
rl,bzbetut, bi

11 lcap. nua⸗ Ile

CAb. VI. EXxODLI. 433

multò magis verificat illud quoad benignitatem; 25. Rabbini autem noſtri * exponunt
iſtud juxtà textum, qui ſuprà 26, habetur, dum Moſes dixit: cur malô affeciſti, (hoc
modo:) dixit ei (Moſi) Sanctus ille Benedictus: væ illis, qui perduntur & non inveni-
untur, 27. cauſam ſanè habeo, cur doleam mortem patrum, 2 8. ego multoties eis ap-
parui in Deo omnipotente, nec dixerunt mihi: quodnam eſt nomen tuum? aſt tu di-
xiſti: quodnam eſt nomen ejus: quid dicam illis? 29. (alius quoque eſt textus:) etiam-
ſtabilivi &c. 30. ac, cum vellet (Abrahamus) * ſepelire Saram, ipfe non invenit ſepul-
chrum, donec multé pretiò (illud) compararet, 31. ſic quoque cum Iſaaco diſcepta-
runt propter puteos, quos ipſe foderat, 32. ſic etiam de Jacobo (dicitur:]) & compara-
vit partem agri, ut figeret tentorium ſuum, 33. nec iſti ſpeculati ſunt poſt actiones me-
as, 34. & tu dixiſti: cur malòô affeciſti? ſed expoſitio iſta (Rabbinica) non convenit tex-
tui S. Scripturæ propter multas cauſas, primò, quia non dicitur: & de nomine meo;
Iehova, non interrogârunt me, quòd ſi dixeris, non notum fecit eis, quòd tale ſit no-
men ejus, 35. (res ſanè aliter ſeſe habet, nam) ecce ab initio; quando (Deus) ſeſe ma-
nifeſtavit Abrahamo inter partes diſſectas, dicitur: ego ſum ehova, qui eduxi te de Ur
Chaldæorum, 36. prætereà, quomodo conſtructio 37. cohæret verbis? nam hic pro-
Hhh 3 ximè

—

25. Sive: bonitatem & clementiam, dum fcili-
cèt benefacit ac mercedem præſtat ſuamque pro-
miſſionem ſervat, confer. dict. verſ. 2. h. cap. n.
11. quoniam nomenα ſignificat pren nen,
vide Geneſ. cop. 1. V. I. n. 39. & ſupr. V. 2. h.
c. n. 9.
& Vide Sanhedrin, fol. I11. a. & da) Pi qui tra-
QKatus allegantur ad marginem in na
ſuper Commentar. Raſchi h. loc-

26. Nimirum capite anteced. 5. verſ. 22.

27. Eſt hoc Rabbinorum proverbium: 79 7
Prarmn & Peane cujus ſenſus eſt: væ homi-
nibus, cum e medio illorum tolluntur viri exi
mii, quorum ſimiles non amplius inveniuntur,
vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 699.

2 8. Nempè: primorum, qui fuerunt ex gente

udaica, qui firma fide promiſſa mea amplexi
junt, freti Majeſtatis meæ omnipotentia, nec in
nomen meum inquiſiverunt, ſicuti Moſes fecit.
29. Zicuti ſuprà Exod. c. 3. V. 13. habetur, conkfer.
& verſ. 1. h. cap. num. I. vide & not. in mo
pDan h. loc.
. Prou verſu 4. h. cap. habetur, ac ſi hic dice-
re vellet: quamvis ſtabiliverim cum patribus

ſodus meum nee illud ipſis viyentibus in effe-

Gum deduxerim, nam Abrahamus multo pre-
tio comparare debuit ſepulchrum &c. tamen illi
ne ſic quidem ſpeculati ſunt poſt actiones meas
Gc. ſic in not. am Mov hic exponitur.
XX Hebr. adè, ſic in utroque MSto hic addi-
tum reperitur.
31. Vide Geneſ. cap. 23. Verſ, 16.
32. Sicuti Geneſ. cap. 2 6. verſ. 20. & ſeqq-habe-
tur.
33. Vide Geneſ. cap. 3 3. verſ. 19.
34. Vide, quæ ſupra ad verſ. I. h. cap. num. I.
notata ſunt, confer, & Numer. c. 19. v. 2. H.
3. aCc Deuteron. c. 8. v. 2. n. 5.

35. Nempè: Jehova, quod ipſe ſic vocetur &

hoc ſit nomen ejus, confer. not. in nν r
h. loe.
36. Sicuti Geneſ. cap. 15. Vv. 7. habetur, alia 5.
Scripturæ loca, quæ ad hanc rem faciunt, ad-
ducuntur in Junii ac Tremellii notis ad verſ. 2.
h. cap.
37. Conjunctio, connexio, Hebr. oeno, caon-
fer. Buxtorf. Lex. I alm. fol. 1499. poſſet etiam
locus iſte ſie verti: quomodo probatio poterit
aptari verbis, dum ille (Rabbi) innititur hu=
ic textui? (nempè: etiam ego &.)

434 EXODI. CAbP. 1.

imé ſequitur: etiam ego audivi &c. 39. quapropter dic filus Iſraélis, 32. 4dcircò
ego dico: textus S. Scripturæ juxtà ſenſum ejus literalem explicetur, verbum dicatur

juxtà modos ſuos; 40. allegorica autem expolſitio allegoricé explicetur, nam dicitur⸗
nonne verbum meum eſt, ſicuti ignis, dicit Dominus, & tanquam malleus, conterens

petram? 41. quæ dividitur in multas ſcintillas. Verſ. 12. Er ege incircumciſus ſumla-

biis] i. e. Obturatus lablis, ſic omni sdctio: — v juxtà ſententiam mneam ſigniſi-
cat 0Ni. esobturatus, (veluti in illo loco: Yincircumciſa auris eorum, 42. j. . ob-

turata auditu, (quò minus audiat,) item (in illo loco:) incircumci corde, 43. i. e. ob-

turati intellectu ‚(ne intelligant,) item (alioin loco:) bibe etiam tu & præputiatum te
oſtende, 44. i. e. & obtura te (nempè) ebrietate calicismaledictionis, (ſic) præputi-
um carnis eſt, quando nervus (i. e. penis) obſtructus eſt & obductus illa (carne ſcil.)
ſic (quoque accipitur in illo loco:) & præputiate præputium ejus, 45, i. e. facite ei obtu-
rationem & tegumentum prohibitionis, ne (fructus) comedatur, (ſic in illo loco:) tri⸗

bus annis erit vobis præputiatus, 46, i. e. obturatus & obductus ac ſeparatus (vel prohi-

bitus,) ne comedatur. 47. Eod. verſ. 12 .Et quomodoudiet me Pharaoz Hocunum
eſt ex decem argumentis à minori ad majus, 4 8. quæ in lege (reperiuntur.) Verl. 13.
Et locutus eſt Dominus ad Moſen & Aaronem] Quoniam dixerat Moſes: ego incircum-
ciſus ſum labiis, (ideò) adjungit ei Sanstus ille Benedictus Aaronem, ut eſſet ei (Mo-
ſi) oris & interpretis loco. Eod. verſ. 13. Er dedit eis mandata ad filios Irazlu] Præ-
cepit eis (Deus,) ut illos (Iſraelitas) leniter tractarent eosque patienter ferrent; 49. quo-
ad Pharaonemautem, 5£gyptiorum regem, eisdemamandatum dedit, ut illummerbis

3%. Prodt verlu præced. 5. h. cap. habetur.
39. Vide verſ. antec. 6. h. cap.

vertere volui, quod Levit. c. 19. v. 23. habetur
ubi interpretes alii aliter exponunt.

40. Id eſt: verbum aptè ac commodè dictum, vide 46. Vide Levit. dict. c. 19. v. 23. ubi pluralis dny

Proveib. cap. 2 5. verſ. 11. habetur, hinc Junius ac Tremellius ibidem ver-
41. Prout Jerem. cap. 23. v. 29. habetur, confer. terunt : ribus annis ſunto ſingulæ (arbores vo⸗
Geneſ. c. 33. V. 20. ibique Raſchi not. n. 46. it. bis præputiatæ.
Gur Arjeh fol. 73. col. 2. med. ac not. in v 47. Id eſt: arborum iſtarum fructus cenſebitis pol-
pr h. loc. lutos, non ſecùs, ac præputium. S
42. Sicuti Jerem. cap. 6. verſ. 1 0. habetur. 148. Et vice veria“ à majori ad minus, ſic vocant
43. Vide jerem. cap. 9. V. 25. confer. Deuteron. Rabbiniz n —d i. e. grave ac leve, confer.
c. 10. V. 16. 0., 34⸗ Baxtorf. Lex. Talm. fol. 789. vid. & Bereſchit
44. Prout Habac. c. 2. V. 16. habetur, ubi R. Sa-
Iomo eandem ferè, quam hic, expoſitionem
adducit; interpretes tamen tàm Græci, quàm
Latini alii aliter verterunt, in Michlol Jophi
quoque ibidem aliter & quidem ſenſu contrario

loc, ad marginem allegatur.
„ Hebr. ne heæc & ſequentia, usque ad:
—N i.e. & dedit eis mandata, abſunt ab utro-
que MSto.

num. 49. confer. & Gur Afjeh fol. 73. col. 3. ac

rabba fol. &2. & fol. 2. uti in man enee h.

exponitur, nempe: uane i. e. detegete, eve-49. Vide Numer. cap. 11 v. 12. ibique Raſchi not.
la te.
45. Sic juxtà mentem Commentatoris noſtri hic!

DTehonotgtent
glcniveliin

M foneſtaadk
aſuelſair

i Mols Eh.
rerbeiſt) i .

Moles & faton

nlt patrun .
Lexiticztefente
5 Vetl. 16.4
ntinnoteſetel,

tibuumlüperl

mnesfratteseft

bus (Katidtsln

Anyni vits Amra
tum Itaelis g
Püfuetuntzlel

N—
gehemot mabba
ginemallegatun
Hebr.N
WN NN i ee
14. habentur,
0. Vel: ſepara
hie habetur, u
ſehn Fl.
1I. Nam verſiii
nartatio depro
ab amnore noſt
hie interjectg o
a Tremelkiine
6. K. 19, n.

ih utroque Ns

edlitionis Oin
ne, hæc uncind
d e
N Ode d
O8 De
Zna igi, quon
Hencit nezill
Geneſ c 49,.

CAby.
—

) 3). idcirc
erbum dicatur
Nam dicitur:
us, Ccontetens
meiſu ſun .
Weamſignib⸗
n, 41. i,6, 0h⸗
. i.e Ob.
reputiatumn te
ie) Praputi⸗
(carne leil))
leciteei obin.
llo loco)tri⸗
tus vel proh⸗
29) Hocunum
t.) Vertlgg,
ego incircumm⸗
telletei Mo⸗
Trent; 4, quo⸗
ut ülumnerbis
ſuis
19.5.23. habefur
Runt.
ubiplunklodhh
ellius ibidem W⸗
gule (atdorez ſ⸗

Ais cenſehitisol⸗
lum.
minus, Uc vorant

eave ac lere collteſe

9. dic Berelchit
n N h

nentia, Uege 441
ta, ablunt ab ullo⸗

bigue haſchingt
1 ſol. 33,0l. 1 4e
n She⸗

CAp. IV. EXODI. 435

fuis honorarent, atque hæc eſt allegorica hujus (loci) expoſitio; ſed ejusdem literalis
explicatio eſt: mandata dedit eis (Moſi & Aaroni Deus) propter Iſraélitas & de able-
gatione ſua ad Pharaonem; cur autem res illa, quæ (Moſi & Aaroni) injuncta fuit, &*
expoſita eſt ?o. in Sectione ſecunda poſt ordinemé(narrationis) genealogiæ? &. nempè,
ia Moſis & Aaronis hic fit mentio, (ideò S. Scriptura) interrupit narrationem (per
vwerba iſta:) hi ſunt principes domús patrum eorum, ut doceret, quomodo nati ſint
Moſes & KAaron & ad quam illi (amiliam) referantur. Verſ. I4. Mi ſunt principes do-
miſat patrum eorum] Quandoquidem opus fuit, generationem (ſive proſapiam) tribuùs
Leviticæ referre usque ad Moſen & Aaronem, (ideò) propter Moſen & Aaronem in-
cepit (S. Scriptura) illorum referre proſapiam per generationes eorum inde à Rubene.
*„ Verſ, 1I6. Anni autem vitælLlevi &c.] Cur numerantur † anni Levi? (nimirùm-,)
ut innoteſceret, quante tempore ſervitus duraverit, nam, quamdiu unus ex (patribus)
tribuum ſuperſtes extitir, non fuit ſervitus, dicitur enim: & mortuus eſt Joſeph & o⸗
mnes fratres ejus, 52. dein ſequitur: & furrexit rex novus; 53. Levi autem præ omni-=
bus (fratribus ſuis vitæ) dies prolongavit. * Verſ. I 8. &: anni nitæ Kehat, verſ. 20. &t
anni vitæa Amram & c.] Ex Summa iſta (annorum) diſcimus quoad habitationem filio-
rum lſraëlis quadringentos annos, quos dixit Scriptura, qui nom folùm in terra Egy-

pti fuerunt; ſed ex illo die, quo natus fuit Iſaacus, 74, nam ecce Kehat (unus) fuit exil-

lis,

—

Sehemot rabba hH. loc. uti in b'ha D'ad mar-

ginemallegatur, ubi vide etiam notas.

** Hebr. T An P, iſta & quæ ſequntur usque a d:
WN N& i., er iſti ſunt principes, quæ verſu ſeq.

14. habentur, abſunt ab utroque MSto.

5y. Vel: ſeparata eſt, verbum enimwD, quod
hie habetur, utrumque ſignificat, confer, num.

ſequr. 5I.

5I. Nam verſuĩ F4. & ſequentibus h. cap. inſerta eſt

narratio de prolapia filiorum Iraélis, ratio igitur
ab autore noſtro hic adducitur, cur narratio iſta

hie interjecta & digreſſio facta ſit, confer. Junii
ac Tremellii not. H. loc. & infrà v. 2 8. h. capen.

6 5. & v. 29. . 67. .
* In utroque MSto Erff. ut & in notis Raſchianis
editionis nart rpv poſt a i. e à Rube-

ne, hæc uncinulis ineluſa& addita ſunt &nGuÜHn
„ Wednde hn ee ren ee
.ùòùẽf
Sar ie nh i. e, In Peſikta ma
gna vidi, queniam pate eorum Jacobus, repre-

hendit tres illas tribus tempore mortis ſuæ (vide
Genef. c, 49. V. 3. & 4.) ideò rediis hic Scriptu-

ra & earum proſapiam ſeparatim recenſet, ac ſii
diceret, quòd illæ (tres tribus, nempè Rubenis
Simeonis ae Levi) etiam fuerint reputatæ (& in
exiſtimatione, petinde atque coœteræ tribus;)
Cœterùm de Peſikta magna & parva vide row
P ac Buxtorf- Biblioth. Rabbin. confer. &
not. in pha NNOHiloc. in MStoz. pro noumo*
i. e. quoniam reprehendit illas (tribus, Ylegitur-
WE ie. quia accuſavit eas.
† Hebr. unn en, hæc & ſequentia, usque ad
o rr Wi. e. & anni vitæ Kahat, quæ ver-
ſu. I8. H. cap. habentur, abſunt ab utroque
MSto.
52. Sicuti ſuprà Exod, cap. I. Verſi 6. habeture-
5§3. Vide Exod. dick. cap: 1I. verſ. g1
* Deprehenditur itaque, quod ſervitus Ilraelita-
rum in Ægypto non duraverit, niſi centum ac
ſedecim annis, ſic in not. pnri ro h. loc. ubi
vide ſis ſpecialem annorum illorum enumeratio-
nem ſen computationem, confer. infrà Exod.
cap. 12. v. 40. Sign. *
54. Scilicét: inceperunt iſli anni, vide R. Salom.

ad

46 =

EXODI.

1

lis, qui deſcenderunt in 5Ægyptum, ſupputa omnes annos ejus, ut & annos Amram-
& octoginta (annos) Moſis, non reperies illes (omnes, quòd efficient annos) quadrin-
gentos, prætereàâ multi anni abſorbentur v.

R

20. Jocbebed, amitam ſuam
rorem Kehat. 56.

uxorem ducere vult, is inquirere debet in fratres ejus. 57.
el] De Semine Jethronis fuit filia iſta Puthielis; ipſe verè nomen
adeptus eſt,.) quia O i. c. ſaginavit 8. vitulos ad cultum idololatricum, (fuit quo-
que filia iſta) de ſemine Joſephi, qui OSDO i. e. contradixit pravæ concupiſcentiæ ſuæ.
Hic eſt Aareon & Moſes] Iſti, quorum ſuprà mentio facta eſt,
quos pepererat Jochebed Amramo, hic eſt Aaron & Moſes, quibus dixit Dominus &&c.
ſunt loci, ubi Aaron Moſi præponitur ac ſunt loci,
ut indicetur, quòd iſti ambo ejusdem ponderis é. fuerint.
mas ſuas] (RNNA — hic ſignificat.) Nean
mnis illorum exercitus juxtà tribus ſuas, (educatur,) eſt (particula:) — v ‚quæ nonniſi
unius

59. Verlſ. 26.

quoad filios in annis patrum. Eod. verſ.
(Sic etiam Onkelos:) ſororem patris ſui, filiam Levi, ſo-
Verſ 23. Sororem * Nachaſſonis] Hinc *X docent (Rabbini, ) qui
Verſ. 2 5 De ſiliabus Puthi-
— N öP'h inde-

Eod. ver. 26. Per tur-

4

3d Geneſ. cap. 15. v. 13. confer. & infrà Exod.

cap. 12. v. 40. n. 174. & n. 177. in notis Raſchi

anis editionis æan re poſt verba illa: ae

Orw i, e. quò natus fuit Iſaacus, additur:
ayee NRiH i. e. incepit ſervitus, confer, hic
tract. Talm. Megilla, fol. I1. a.

5§. Id eſt: anni ſiliorum non numerantur ſepara-
tim; ſed ſubannis patrum multi filiorum anni

comprehendunrur; qui tamen, ſi accurata an-
norum ſupputatio inititueretur, prius deduci
deberent, vide infrà Exod. dict. cap. 12. verſ. 40.

n. 17 8.

56. Sic habetur etiam ſuprà Exod. c. 2. verſ. I. H.

Grotius etiam in not. h. loc. Commentatoris no-
ſtri ſententiam amplectitur, quibus & Junii ac
Tremellii verſio adſtipulatur, Græci amitam,
xrarαραπααα vocact, confer. Levit. c. 19. v.

14. aſt Vulgata habet: patruelem ſuam, cui

etiam L-XX. adſtipulantur, confer. Geneſ. c.
46.V. 7. D. 9. ac not. in - N'h. loc. it.
Sanhedrin, fol. 9 9. b. .
⁸ Hebr. wri riid hæc S ſequentia, usque ad
tverſum 2 55. h. cap. abſunt ab utroque MSto.
Vide: Bava Batra Col. 1I10. a. & &aà m,pro
ut iſti tractatus allegantur ad marginem in nov
D-R Iuper Commentarium Raſghianum h.
loc. ubi vide etiam notas.

57. Id eſt: mores ac vitam frattum ejus inquitere

debet, confer not. in bpan mno ſuper Com-
ment. Raſch. h. loc.
59. Confer. Numer. cap. 25. V. 1. & Num. c. 31.
v. 6, in notis Raſchi n. 20. vide & D. Wagen-

leil. Sot. p. 8 87. & ſeq. n. 6. ac not. in nov

wmo h. loc. it. Sota, fol. 43. a.
59. Id eſt: pravæ voluntati ſuæ reſlitit ac cogita-

tioni ſeu ägmento ſuo, Hebr. x), Joſephus e-

nim voluntatem ſuam abnegavit nec pravæ con-
cupiſcentiæ ſuæ obtemperavit, quando ab uxo-

re Potipharis ad concubitum folicitatus fuit, vi-

de Numer. c 31. v. 6. ibique Raſebi not. n. 20.
confer. etiam Gur Arjeh fol. 73. col. 4. ac dict.

tractat. Talm. Bava batra fol. 109. b. ſicuti in

enan rDW h. loc. allegatur ad marginem, in

MSto 2. poſt i. e. pravæ concupiſcentiæ ſuæ,
additur: 25 rNXwα i. e. quoad uxorem Eoti-

pharis.

* Hebr. rbam, ſic in MSto 2. hic legitur, quim

lectionem etiam in vertendo ſecutus ſum, in Mto
1 pro eo habetur: ni. e. ſimul, confer, hic tract.
Talm. Megilla fol. 11. a.

60. Id eſt: æquales, quoad dignitatem, pretium
& æſtim ationem, Hebr. e Pi i. e. æqua-
les pondere, ſicuti unus, ita & alter, conter. hic

Beie⸗

öð

in quibus Moſes Aaroni præponitur,

i. e. per exercitus ſuos, o-

CN. W.

mius liere t.

ſut a Hife
iltudetiam ettel
zuntin egetoni
fitin die hi lor
Verl 29,. Er
guianattatidite
recenleretun i
rerl. 29,. HMeſun

El t
dominun

Berelchit abo, te
ad marginem alle

. Hebt. k, in

med, enponitur:
unam literam hic i
üibus exemolis e

iſ. Vel: perglain

17,V. 40. habetu

loe.
6. Vel: gladiis ve

3). d.16, conter.

19.,
64. Id ell: ſemper
Dipina dinn

atqve juhitic

nem colenda,

dbe.

Rebr yd
tur: re My
Nie. tonjungit
un z0 ex initium
lerella, biſen
65. Siceliam Tteme
otärunt, nempe

CAVI,
—

—
lnosAmram,
nos) uadtin.
Bod xerſ.
tlumberi, ſ.
binb) gui
fluliu ifbi⸗
N incde
m, (Kitquo⸗
pilcentie ſor,
io fach e,
Dominus Gc.
iptreponitut,
16, ber tur.
rcitus ſuos, 0.
, gue nonniſ

Unius

um ejus loquifers
ppv ſuperon⸗

1,& Num. c 3l⸗
e & D. W. agen.
. ac not. in Mod
. 4.
ellititac coglli⸗
, ſoſephuse⸗
it nec pravgton⸗
quando ab uwo⸗
Hicitatusfuit, N⸗
Aalebi not n, 20,
7 cl. , dict.
l 1o9. b. leutiln
1d matginem ,in
vncupileentie ſue,
Oad uxotem Bott-

bie ſegitur, guem
cutus atn, in dt
l conleh hie ttack.

gnitetem, pretiumn
iee gqus⸗
aller, contet. lie⸗
Bele⸗

EXODI.

eſt, (veluti accipitur in illo loco:) r dv (ac ſi diceretur:)
Nii. e. in gladio tuo 62. vives, item in illo loco:) inſiſtitis nOA N Dp (ac ſi ſcri-
ptum eſſet:) O i. c. in gladiis veſtris. 63. Verf. 27. Hiſuerunt, qui allocuti
ſune Gc.] Hi fuerunt, quibus præceptum fuit datum, illi ipſi fuerunt, qui (præceptum.

CAb. VII. SS
— . egt

unius literæ 61. loco

43³7⁷

nn

iſtud etiam) effectui dederunt. Eod. verſ. 27. Hic fuit Moſes & Aaron] Hi iidem fue-
runt in legationibus ſuis & in juſtitia ſua 64. ab initio usque ad finem. Verſ. 2 8. E
fuit in die, quò locutus eſt &.] (Hic habetur) connexio † cum textu, qui ſequitur. 65.
Verſ. 29. Et locutus eſt Dominus] Hoc fuit idem illud dictum, de quo ſupraà; 66. ſed
quia narratio idcircò fuit intermiſſa, ut eorum Moſis ſcil. & Aaronis) genealogia
recenſeretur, (ideò) redit nunc narratio ad idem, ut ab eo hic initium fiat. 67. Eod.

verl. 29. Ego ſum Dominu] Sufficiens ego ſum „ut te mittam & legationis meæ verba

CAP.

Aanrin —

efſfectui tradam, veni, 6S. loquere ad Pharaonem, regem Ægypti.

VII.

Erſ. 1. Conſtitai te Deum Pharaoni (Didio) N hic notat judicem * as
dominum, ut ei (Pharaoni) imperes per plagas & caſtigationes. Eod. verſ T.

Erit

Bereſchit raboea, fol. 8t. uti in am MnD h. loc.
ad marginem allegatur.
61. Hebr. —aε, in Gur Arjeh fol. 7 7. col. 4.
med. exponitur: Wn :t i. e. omnes ſimùl, per
unam literam hic intelligitur a, fſicuti ex ſequen-
tibus exemplis pater.
62. Vel: per gladium tuum vives, uti Genel. cap.
27. v. 40. habetur, confer. not. in mnaad m—h.
loc.
63. Vel: gladiis veſtris inſiſtitis, vide Ezech. c.
3 3. V. 26. confer. & inftà Ezxod.m cap. I2. V. 9. n.

19. . .
64. Id eſt: ſemper iidem fuerunt tàm in legatione
Divina fideliter obeunda, quam in probitate vi-
tæ atque juſtitia conſtanter à principio usque ad
finem colenda, confer. not. in bman noew h.
loc.
† Hebr. Dop ny in MSto t. locus iſte ſic legi-
tur: naοα e n in deen n
in i. e. conjungit textui, qui ſuprà habetur, rem,

ut aàb ea initium faceret; cœtera omnia hie in-

teriecta, ibidem ſunt omiſſa.
6 5. Sic etiam Tremellius sc junius ad hunc locum

notérunt, nempè, verſum iſtum 2%. & duos

ſequentes pertidere ad caput ſequens ſeptimum,
idque hiſtoriæ ſeriem oſtendere, nam regreſſio-
nem hic fieri ad hiſtoriam, quæ fuerat intermis-
ſa ſuprà verſu 13. hujus capitis, vide, quæ ibi-
dem num. 5 1I. notata ſunt.
65. Nempè: verl. 11. h. cap. ubi: VX da N
d'v n 3y) i. e. voni, alloquere Pharao-
nem, regem Pgypti, ſic verba iſta in notis
Raſchianis edit ionis hnar m hic adducuntur,
vid. n. ſequ. 6 .
* Hebr. nbrh n payn y wedte in MSte z.
iſiorum loco ſic legitur 15 i, aen eei.
e. quia ſejunxit (Seriptura) iſtud, ut eorum ge⸗
nealogia recenſeretur.
67. Id eſt: ut ad rem & narrationem 8
digreſſionem interrupta fuit, iterum
tur, confer. num. antec. 65. & Sign. †
6 8. Hebr. A] Aa &a i. e. veni, loquere &c. hæc usq
ad finem hujus capitis ac verſus, abſunt hoc lo-
co ab utroque MSto, ut & ab editione mow
mman, fortè ideò, quia illa in dicta editione jam
ſupes eraut inſerta, vide num, antec. 66. h-
verſ.

*Contfer. hie uot. ad Pſalm. 4 . verl 7. num. 1 ⅝.

Lii

quæ per
acceda-

ExODI.

CAD. VII.

grit propheta tuns] Juxtà Targum ejus (erit explicatio, nempè;) interpres tuus:

1. omnis autem * dictio — N (ſignificat) eum, qui proclamat & annunciat popu-
lo verba increpationis (ſive correctionis) eaque deſcendit à derivatione 20, (veluti ac-
cipitur in illo loco:) De 2 e. eloquium labiorum, . item: 20d i. e. eloque-

tur ſapientiam, 3. de

Saule 4. etiam (ſic dicitur:) & ceſſavit DND i. e. à præ-

dicando, (verbum 20 ſignificat) linguà vernaculâ: prædicare. . Verſ. 2. Ju lo-
quéri] Una vice omnes & ſingulas miſſiones, prout illas ex ore meo audiviſti; *Aa-
ron autem frater tuus, intérpretabitur illas easque Pharaoni exponet. 6. Verſ. 3. Ned

ego indurabo] Poſteaquàm improbus factus eſt (Pharao) & elatum
quòd gentes cultui idololatrico addictæ quietum-

animum . & quia notum mihi eſt,

non habeant animum, ita, ut integro corde ſeſe convertant ad Deum, ideò) ſatius eſt mi-

hi,ut cor ejus obduretur, quò multiplicem in eo ſigna mea & * cognoſcatis potentiam

meam, & hic mos eſt Sanctt illius Benedicti, (nempè) poœnas inducit ſuper † populos
cultui idololatrico addictos, ut Iſraêlitæ audiant & timeant: dicitur enim: excidi gen-

tes, deſolatæ ſunt extremitates earum &c.

dixi certè timebis me, accipies documen- ern Nud:
tum, . & nihilominus in quinque plagis prioribus non dicitur: & induravit Domi. 6 ie
ʒiuz3 egorica

1. Conſentit huic expoſitioni etiam junii ac Tre-
mellii ve fio, vide Deuter. c. 32. V. 44. ibique
not. n. 246. S
A Hebr. b, ſic habetur tàm in Bibliis Buxtorf.
quàm in exempl'ri Hebræo, quo uſus ſum; in
editione nan ne legitur: ) i. e. &
ſic omnis & c.
2. Sic es mente Commentatetis noſtri dictionem

n, quæ Efai. c. 57. v. 19. habetur; vertere

volui, alii aliter transtulerunr.
3. ide Provwerb. c. 10. v. 3 f. ubi autor noſter ver-
bum )n exoorit: ) i. e, loquetur.

4. Hebr. 71&ν, nam ſic potius legendum hic pu-

10, quàm 7Nene, i. e. Samuelis, prout in e-
ditionibus hactenͦs vulgatis habetur, vide 1.
Samuel. cap. 10. V. 13. niſi fortè per iſtud
bνυ inte ligere velis locum allegatum in Sa-
muelis libro.
5. Seu: Prediger, Germanicè, Predicateur Gallicè,
ſic reddee poſſis: *αρ: uti in Bibliis Bux-
torf. hic habetur, quam lectionem etiam ſecutus
ſum, in exemplari Hebraico, quo uſus ſum,
ut & in aliis nonnullis editionibus legitur:

*„arhnn, Beth loco Gimel, mendoſè, ut pu-

to, in MSto I. habetur: n, quod telde-
re poſſis, predire, Latinè prædicere, abſunt au=
tem iſta à MStoꝛ—
XXX Hebr. 2n nDP 9, ſic etiam in MSto I.
ſed in MSto 2. legitur †2 yr* 99 i. e. ut
anudiant ex ore tuo.

PPA H W h. loc.
7. Vel: contrà me rebellavit, ipſe ſe mihi oppofuit,

ad Deuter. c. I. V. 26. ac Boxtorf. L ex. Talm.
fol. 265 5. & ſeq it. Gur Arjeh fol. 74. col. I.
vide & Deuteron. c. I. v. 26. n. 149

g. Confer. hic not. in .„n- rDE tuper Commen-
tar. Raichi h. loc. ubi locus iſie benè exponitur.

utroque ASto hic additur: rN i. e. vos.
£

MStO, atque ab editione Baſil.

abn LXX. verterunt: gαο αν, diſciplinam,

culfer. & hie not. in Snan neh. 100.

adversùs me haber

c In hotis Raſchie
6. Earum ſenſum & rationem Pharaonis auribus
exponet, ſie juxtà Hebræum, confer. not. in

id enim dre hic ſigniſicat, confer. Raſchi not.

† Hebr. Ny rrmuen 79, abſunt iſta ab utroque
9. Vide Zephan. cap. 3. v. 6. & 7. ubi dictionem

rout Junius ac Tremellius ibidem verterunt „

A MeAN) e
AgaumeUtholn
Aſchenen⸗
i e ſuſurtation

FH

an) imiliuin

ẽHM gammanh/90
mntionemn, Ne
Term natufatn iu
aygtiotin bact

cher)) ii

R mentei bla

ſeißlumheiebe

Petileegneäil

—

P i e eo
clul & aclta

N NRN

6
b) e
e. vide in K. bli
u incihiunt;

aris, Uscde 10

Pprout ſuptz ind
qunndo profieild

erlus 21. c
1. Namn ſexti der

induravit Domi
9. V. lIu habetur

* Hebr. en), in Baſileenſi editione, ut & in 1

11. Keiſicet: Fa
in D de
loe, it, tralt. Ia

“ 11. Fortitudo &
SGun Arſeh fol,

Knot, in dunnd

Kiit. boit b

CA. vn.

—
erpres tuns:

nuntiat Popd.

WCelutia⸗

eelogne.

WDie. pe.
Verl, 21. Tuloe
ndiuici; e ga.
6. Veil 3, 8ed

Vereds me habet

dicte gvietumm.
es)ſiting emi⸗

ais potentiam
ſupert popnlos:

lim: excidi gen⸗

ipies documen .

nduravit Domi-

NuIs

V
VVD, quod teide⸗:
1dicete, abſunt dl6

le eiiam in Möto l.

Wo i e. N

h Pharaonis alibne
m, (confer Ot. in

Pe ſe mikioppoſtit.
,confer Baſchinot.
Boxort. Lex. Talm.

eſeh fol. 74, 401. 1
6. n. 149.

rhbeper Commel-
Zillebene enponitun. D
editione, ut in

OeRNi.e. 105.

ſunt ila ab utrogue .

ali.

Rlar, Ciißlinam,
1s ddigemm ſetterum,
1wwvh lo

& 7. wi didionem

tium.

CAb. VII. EXODI. 439

nus cor Pharaonis; ſed (dicitur:) & induratum fuit * cor Pharaonis. 1e. Verſ. 5. Ma-
num meam J Manum ipſam, ut percutiam illos. 11. Verſ. 8. Prodigium] i. e. Si-
fiat, quòd potentia 12. ſit in eo, qui vos mittit. Verſ. 9. In draconem⸗]
In ſerpentem. Verlſ. I I. Incantationibus ſuis] (Iargum Onkeloſi habet:) NEIE
i. e. ſuſurrationibus ſuis, 13. nec eſt ei (nempe dictioni OD quoad iſtam ſignificatio-
nem) ſimilis in S. Scriptura;, poſſet ei aſſimilari (vox) E i. e, flamma (ſeu lamina
flammans) gladii verſatilis, 14. videtur enim, ac ſi ille (gladius) ſeſe verteret per ſuſur-
rationem. Verſ- I2. Et deglutivit baculas Aeronis] Poſteaquàm ille (baculus ad prio-
rem naturam ſuam) redierat & factus erat (iterùm) baculus, * deglutivit ille omnes (S-
gyptiorum baculos, qui in ſerpentes erant verſi. 9 Verſ. 14. Grave tſt] Targum cjus
(habet:) PP i. e, grave; non verô: PRRi. e. ingravatum eſt, 15. quia illud eſt no⸗
men rei (ſubſtantivum, )ſicuti (in illo loco:) quia i. e. grave eſt ſuprà te 16. nego-
Verſ. 15 Eece egreditar adaquam] Ad alvum exoherandam, nam (Pharao)
ſeipſum faciebat Deum ac dicebat, quòd non opus haberet evacuatione alvi, quapro-
Rter ille egrediebaturmanè ad Nilum 17. atque ibi opus naturæ perficiebat. Verlſ. 16.
ejus allegorica eſt: usque dum audias ex me pla Samn primogenitorum, in qua aperiam
11 2 i. 8.

gnum, ut notum

z In notis Raichianis editionis = narm r poſt:

——

„

ſtulit: per incantationes 5tfFCaypiiacas & arcana
quædam, confer. infrà verſ. 22. h. Cap. n. 26.
14, De quo vide Geneſ. cap. 3. verſ. 24. confer-
& not. in Ma M h. loc. it, tract. Talm. San-
hedrin, ſol. 67. b.
* Confer. hic Schemot rabba, ut & tractat. Talm.
Schabbat, fol. 97. a. uti in dom h. loc.
ad marginem allegantur, ubi vide Se notas.
15. In Complutenſi tamen editione, ut & in ex-
emplari verſionis Chaldaicæ Onkeloſi, quo uſus
ſum, legitur: DN : Biblia vero Buxtorfiana
in Targum Oakeloſi habent: α, prout Com-
mentater noſter hic in notis ſuis legit.
16. Vel: ultrà vires tuas eſt negotium, ſicuti au-
tor Vulgatæ tranſtulit, i. e gravius eſt negoti-
um, quam ut illud ferre poſſis, vide Exod c.
1 8. V. 1 8§. . 70. confer. & Gur Arjeh fol. 74.
col. I. fin.
17. 5gyptii enim Nilum Dei loco colebant, eum
quo Pharao ſecreta ſibi colloquia eſſe ſimulabat &
idcireò miniſtros ſuos removebat, ne illumo-
pus naturæ perficientem conſpicerent, ſicuti ex-
ponitur in Gur Arjehfol. 74. col. 2. princ. confer.

A i. e. cor Pharaonis, hæc uncinulis in-
cluſa & addita ſunr, nempè: Pre eS
Ts rn We a nn reen e
* ae nen enn ene wenn ee i,
e. vide in R. Elia Milrachi, qui hic legit verba
quæ incipiunt; quando proficiſeéris, ut rever-
tasris, usque ad: quæ poſuero in manu tua,
prout ſuprà in Sectione: Schemot, in verſu:
quando proſeiſeéris, ut revertaris, habetur (eft
1i verſus 2 1. capitis 4. Exodi,) ubi vide ſis.
10. Nam ſextà demum ingruente plaga dicitur: &
induravit Dominus cor Pharaonis, uti Exod. c.
9. v. I2. habetur, confer. hic Gur Arjeh fol. 74.
col. Ie med.
11. Scilkcèt: Egyptios, confer, hic præ aliis nor.
in -t me ſuper Commentarium Ralch. h.
loe. it. tract. Talm. Schevuoth, fol. 3 5. b.
12. Portitudo & robur, Hebr. απ, ſic di-
Rio †æ, quæ hic in notis Raſchi habetur, in
Gur Arjeh fol. 74. col. I. fin. exponitur, confer.

ſchi h. loc. it. Deuteron. c. 32, v. W. R. 10 5.

& not. in b'nat men ſuper ommentarium Ra
13 LXX. Tals Gasαειιαι autt Vulgatæ d

*

— EzOo DTT. CAP. VII.
(i. e. incipiam loqui verba iſta:) — 2 i. e. ſic 18. dicit Dominus: circiter medium no-
&tis &c. Verſ. 17. Et convertentur in ſanguinem] Quoniam pluviæ non deſcendunt in
.gypto; ſed Nilus aſcendit & irrigat terram; Ægyptii autem Nilum Divino cultu
proſequebantur, ideò percuſſit (Deus primò*) eorum idolum, 19. deinde ipſos puni-
vit (5Ægyptios.) Verſ. 18. & defatigabuntur Eopptü] Ut quærant medicinam aquis
rivi (ſeu fluminis Nilotici,) què illæ ſint potui aptæ. Verſ. 19. Die Aaroni] Quoni-
am fluvius (Nilus) protexerat Moſen, poſtquàm ille in eum projectus erat, ideò non
percuſſus fuit (ille fluvius,) manu ipſius (Moſis) neque per ſanguinem neque per ranas;
ſed per manus Aaronis percuſſus fuit. ?20. Eod. verſ. 19. Super flarios eorum (H)
hæc ſunt flumina, 21. quæ trahuntur inſtar fluviorum, qui apud nos ſunt. Eod. verſ.
19. Super rivos eorum] (=—◻)) hi ſunt canales * qui defluunt * ac fiunt per ma-

44⁰

nus hominis ex ora fluminis ad agros; 22. aquæ autem Niloticæ benedictionem ſecum

ferunt ac (fluvius iſte Nilus) ſeſe exonerat rivorum more & irrigat agros. Eod. verſ.
19. Et ſuper ſtagna eorum] (PS) ſunt congregationes aquarum, quæ non eru-
ctant nec trahuntur; 23. ſed ſtant uno in loco ac vocantur (linguâà vernaculàâ:) eſtangs.

24. Eod. verſ. 19. In omni terra Eeypti] Etiam in lavacris & in cupis, 25. quæ in do-
mibus ſunt. Eod. verſ. 19. In lignis & lapidibus] (Intelliguntur hic) aquæ, quæ in va-

ſis ligneis & lapideis erant. Verſ. 22. Incantationibus ſuis] (Dictio O ſigniſi-

cat) i. e. ſuſurrationem, 26. quia dicuntillam i. e, clàm & cum filentio,

pula: —)a) i. e. & rivi: ſeu fluenta, ut ſit
nomen, non verbum- ”
22. Colliquias & aquæductus, arte humana para-
tos, interpretantur Junius ac Tremellins.—

23. Seu: quæ non derivantur manibus hominum,
aquæ reſides, ad lina maceranda, aquationem
Se alios uſus humanos, ſic Junius ac Tremellius
dictionem '&α hic exponunt, confer. quæ ſu=

tract. Talm. Sevachim, fol. 102. a. & verſ. 17.
h. cap. n. 19. vid. & Schemot rabba h. loç. uti ad
marginem in an ne hic allegatur.
19. Prout infrà Exod. cap. 11. verſ. 4. habetur,
conſer. not. in pa Me h. loc.
X Hebr. ormn, ſic in MSto 1. hic additum repe-
ritur. . .
19. Hebr. So, timorem eorum, i. e. Ni-
lum, quem Egyptii ut numen timebant ac co-

lebant, vide ſuprà verſ. 15. h. cap. n. 17. confer. 24. Sic reddo hic paovN, vel: Paz' prout in

prà ad Exod. cap. 2. verſ. 3. n. 17. notata ſunt.

& cap. ſeq. 8. verſ. 2 2. n. 34. & n. 3 5. vide &
ſuprà Exod. cap. 4. v. S. n. 1 5. G& infrà Exod. c.
11. v, 5. Sign. onfer. & tract. Talm. Nedarim,
fol. 51. b. .
20. Confer. quæ ad cap. ſequ. S8. verſ. 12., num.
19. notata ſunt.

21. Fluenta, brachia & oſtia Nili, ſic in notis Ju-

nii ac Tremellii exponitur h. loc.
Sic reddere hic volui dictionem oa, quæ a-

lias ſignificat: piſcinas, ſeu ſtagn1a.

MsSto 1. habetur, MStum 2. habet: pN L,a-
tinè: ſtagna, vide, quæ ſuprà ad Exod. dict. cap.

2. V. 3. n. 17. notata ſunt, it. not. ad Judic. c. 4.
v. 1I. num. 7.

9

2 5. Hebr. Mepan, quæ dictio notat: labrum

ſive cupam balnei, vide Buxtorf. Lex. Talm-
fol. 109. ”M
26. Confer. quæ ſuprà ad Verſ. 11. h, cap. n. 13.
notata ſun.?

* Hebr. vma, in utroque MSto legitur gum co-

*

f55—

4

oGoresnokti
opus reſtigiat
jncantationes
ſtramine elhl
lena eſt)
ſethentem;no⸗
merus ſeptem

nen, nen plas
huaribic (wenl
1. , ſlurini

ſet) 1)

ferbis iſtis)

nirortunn (5
lagam, ſi ſa

z, idnonel
feltri,zzeitem

—
27. Vide traclatt
b. pront allege
ſuper Commen
Baxtott in Le-
baiſ:
que M: rid
abſunt Moto

el: ſieii pet
fe. quiz dam

ONN wh
S Hebr. 5Dann
Cwn i. e,:

De hoe pror

Hebe. Decur.
icem ſigoibcat
nas, dequor
lib. 9. nidol.
Uubs, ubi in
vide tractat,
Laturad mar⸗
mentar. Ralch
Talm ſol, 941
ligeetiam Lig
P.g geecit Lipf.

C. VII.
—

medinumno-⸗
deſcendunt in
Dirind cultu
eiplospuni.
ltinem agui
mi] Qoni.
erat, ided non
due pertanat;
m. N
¹, Loc verl.
cfuntperma⸗
gionem ſecum
d. Bod, retl.
h quæ noneru⸗
culi) elinge
15, gor in do⸗
lue, que in va⸗
ode loniſi⸗
X cumn ſllentio,
Docdo⸗

— —

eu Kuenta, ut ſit

3Mehumanapela
.Tiemellius.

anibus howinum,

Anda, aquationem
nius ae Tiemellius
mn, conler quer ſu⸗
1.17. nOtata funt
* .
e Kpront in

9
abet: oNLa.

ad Exod, dict, cao⸗
not. ad udic,e,4.

gio notat: librum
uxtott, Lex. Talm

11. k ape 13

CAP. VII. EXODI. 441

Doctores noſtri 27. dicunt: ο eſſe opus * dæmonum; ſed = bneſle
opus præſtigiatorum. Eod. verſ. 2 2. Et obſirmatum fuit cor Pharaonis] Dicentis: per
incantationes vos ſic facitis, vos paleam colligitis*ad urbem Aphraiim, 28. quæ tota
ſtraminea eſt, ſic vos affertis incantationes in «‧Ægyptum, quæ tota ** incantatoribus
(plena eſt.) Verſ. 2 3. Eiam adiſtud] (Nempè) ad portentum baculi, qui verſus fuit in
ſerpentem; non vero ad iſtud (ſignum) ſanguinis. Verſ. 2 5. Et completus ſuit] Nu-

merus ſeptem dierum, quo (tempore) non reverſus eſt fluvius ad naturam ſuam prio-

rem, nam plaga (percuſſionis Nili) quartam menſis partem * impleverat; tribus autem
partibus (menſis) conteſtatus erat (Moſes) ac præmonuerat 29. illos (.gyptios.) Verſ.
27. Et ſitu renuis] Et ſi tu rebellis eris, & (hic poſitum eſt) pro & , (quod ſigni-
ficat:) 2 Di. e. rebellis; cognominatur autem homo verbôò D, 30. ſicuti (in
verbis iſtis:) OW, & Op & HV 31. Eod. verſ. 27. Egopercutiam omnes ter-
minos tuos] (Nempè:) plagâ, ſic omnis dictio —— 2 non ſignificat * mortem; ſed
plagam, ſic (accipitur in illo loco:) ] i. e. & percuſſerint feminam gravidam,
32. id non eſt mors, ſic quoque (alio in loco:) priusquàm N) i. e. ledantur pedes
veſtri, 3 3. item: ne fortè N i. e. offendas ad lapidem pedem tuum, 34. item: & in la-
pidem i. e. offenſionis. 35˙. Verſ. 28. Er aſcendent] Ex flumine. Eod. verſ. 28.
Iii 3 l

27. Vide tractatum Talmud. Sanhedrin, fol. 67.
b. prout allegatur ad marginem in pan ne,
ſuper Gommentarium Raichi h. loc. ut & apud
Buxtorf. in Lex. Hebr. voc. . cœterùm ver
ba iſta: ra) i. e, doctores noſtri & cœtera, us-
que ad: o i. e, & obfirmatum fuit (cor &c.)
abſunt à MSto 2.
*„ Vel: fietri per dæmones vya n Srwe
i. e. quia dæmones ambulant oceultè, ſic in not
Sop r h. loc. exponitur.
** Hebr. pbaan, in MSto I. pro eo legitur:
Waan i. e. apportatis.
2 8. De hoc proverbio Hebraico vide Druſii Adag.
Hebr. Decur. 4. Adag. 9. & 10. idque Hebræis
idem ſignificat, atque Latinis: noctuas Athe-
nas, de quo vide Cicer. Famil. lib. 6. Epiſt. 3. &
lib. 9. Epiſtol. 3. fuit autem Dy, Aphrajim
urbs, ubi ſtraminis ac fœni extitit abundantia,
vide tractat. Talm. Menachot fol. 8 5. a. uti alle-
gatur ad marginem in am ino ſuper Com-
mentar. Raſchi h. loc. & apud Buxtorf. in Lex.
Talm. fol. 94 5. & fol. 1641. it. fol. 2 5 1 5. med.
vide etiam Lightfoot. Centur. Chorogr. cap. 53.
30 Edie L. in-. & GurArjeh fol. 54, col. 4. med.
EX Hebr. νο in MSto 1. legitur: i N,

i. e. quæ plena eſt (ſcil. urbs, Hebr. vy, ſic in
eod. MSto I. habetur pro un i, e. Egyptus.
* Videlicèt .α Gi. e. ſeptem dies, ſic in not.
P R h. loc. exponitur.
29. Dicens: fore, ut plaga iſta divinitus immitte-
retur; cœterum de verbo ne, quod hic habe-
tur „ vide & infrà Exod. Cc. 10. V. I. . 1. confer.
& &aà HiD, qui tractatus ad marginem allega-=
tur in am mw ſuper Gommentar. Raſchi h. loc.
30. Id eſt: verbo: aà (ſicuti exponitur in Gus
Arjeh fol. 74. col. 3. med.) quod Grammaticis
ſignificat tempus præſens participii eſtque quaſi
RNN (prout in Gur Arjeh dict. loc. ha-
betur,) id eſi: nomen formæ ſive nomen ad-
jectivum, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2552.
ac not. in n e ſuper Commentaf. Raich.
h. loc.
31. Prout 1. Reg. cap. 20. v. 43. habetur.
** Hebr. 0 iè hæc & ſequentia, usque ad
N 9] i. e. & percuſſerint fœminam, abſune
àa MSto z.
32. Sicuti Exod. ecap. 2 I. v. 2 2. habetur.
33. Vide Jerem. cap. 13. v. 16.
34. Prout Pſalm. 9 I. Verſ. 12. habetur.

35. Vide Eſai. gap. 8 verſ. 14.

EX ODI.

. —

derat conſilium, (ſicuti ſcriptum eſt:)
etiam pœna. 37.
bant (ranæ) & coaxabant. 39.⸗

CAP.

Erſ. 2. Et aſtendit rana] Rana una fuit,

In domum tuam] Poſteàâ in domum ſervorum tuorum, ipſe (enim Pharao) primò de-
& dixit populo ſuo, 36. incepit (itaque) ab illo
Verſ. 29. & inte & inpppulum tuum,] In eorum viſcera 38. intra-

1.quam cùm percuſſiſſent (Egyptii,)

illa diſpergebatur in examina 2. multa, & hæc eſt expoſitio ejus allegorica; ſed
juxtà ſenſum literalem exponenda eſt (dictio ng nempé:) collectio 3.

ranarum, vocatque † (Scriptura) ſingulari
fuit 52Ri. e. pediculus, (quo nomine
bullitio, linguâ vernaculà: pedouillerie, 4.
e—. ranarum multitudo) grenouillerie, 5.

numero, ſic quoque (dicit in illo loco:) &
intelligitur pediculorum multitudo ſive) e-
ſic quoque (hoc loco:) & aſcendit rana (i.
linguàâ vernaculâ. Verſ. 5. Gloriare 6. ſuper

CAb. vII

me] (Verbum ARNSNN, quòd hic habetur, idem ſignificat.) quod (in illo loco:)

RRDR

36. Uti ſupr Exod. c. 1. verl. 9. habetur.
37. Hebr. y 5, in utroque MSto pro eo le-

gitur: dan i. e, plaga, vide tractatum Talmud.

Sota fol. I1. 2. prout ad marginem allegatur in

T rE ſuper Commentar. Raſchi h. loc.
confer. & D. Wagenſeil. Sot. pag- 22 6. vide et-(
jam infrà Exod. c. I2. V. I2. n. 74. & c. 14. V. 4

n. 20. atque Numer. c. 5. v. 24. n. 100.

18. Vide Schemot rabba. ſicuti ad marginem al
legatur in ' N erEYY dict. loc. it. tract. Talm.

peſachim, fol. 5 3. b.
39. Hebr. 7h“hH, confer. Buxtorf. Lex. T alm. fol.

2,152. Ubi ſcribit, quòd ſignificet: gracil-

lare vel cueurire, gallinarum vel gallorum more,

vige cap. ſeq. 8. v. 17. n. 2,8. ł
1. Vide tractatum Talm. Sanhedrin fol. 672 b. S

'Schemot rabba, prout allegantur ad marginem?

in n- neS ſuper Commentar. Raſchi h. loc.
2. Sive: collecliones, congregationes, Hebr.
un, vide Buxtorf. Lex, Talm. fol. 1326.
3. Seu: multitudo, ſic Hebr. w hic expono,
quo nomine abundans progenies reptilium no-
tatur, ſic eti am in Michlol Jophi hic explicatur:
„ in i. e. complexus ſive collectio ſpeciei,
nempè: yeR L, i1. e. c œtus ſeu congrega-

tio ranatum, uti ibidem habetur, confer. infrà v.

13. h. cap. n. 20.

4. Sic reddo hic T, prout in exemplari, quo

uſas ſum habetur, in aliis editionibus legitur:
AQA . . 1⸗ . .
NRawi, quaſi dicas: pedic ulium, junguntur

al. 17. h. cap. quia tota ſpecies pediculorum ſi-

usin Diction. Hebr. voc. 'an notavit, vide,

gais eatur aut magna multitudo, prout Buxtor-

† Hebr. — r iſtud & ſequemtia usque ad: Ah
i. e, grenouillerie 5 abſunt à MSto I.

autem pediculi verbo ſingularis numeri veriu 13 .

quæ ad dict. venſ. 1 3. al. 17h. cap. n. 20. nOta-
ta ſunt, confer. & num. ſeq-. 5. in MSto 2. habe-

tur e „ſed mendoſa eſt lectio.

NR

5. Sic exprimo bic ααonν vel, (ut rectius a.

r. 3 .
lii codices?) N, confer. quæ num. an-
tee. 4., notata ſunt, it. not. ad Pialm. §. v. Se n.

. A. . . .
ILo. in MSto I. legitur: Ri i, e. raneille, in
⸗ . . .
MStO 2. NNTi. e. ranuillerie. .

6. Junii ac Tremellii verſio habet: gloriam aſſume

ſuprà me, qua ſignificatione invenitur Judic. c. 7.
v. 2. S Eſai. c. 10. V. 14. LX X. verterunt: r8αα
6s 2S, quos autor Vulgatæ Latinæ ſecutus ver-
tit: conſtitue mihi;

alia verborum iſtorum ſigni-
catio à-Commentatofe noſiro hic adducitur.

MSto 2.

1zb. UI.
N
Gcendo:egon
tet ſ guoge
gloniare
ealn. *
noceptots li
hz euleindant
mihi preliges⸗
nando deyte⸗
s, ſeulis lit
rna e
Get tcitut
tecum & que
1 lc dicituſ
cationis)onnti
Mubeturinillo
ſidiceret.)mul

hodiè ut eulein

üinnm, meilcinch

—

1 ö likli can

Raſchi not,
1 Conlet. hic not.
ad Eſai. c.10

Conter. hic il

eiplicalio hebe

Hedr. winl

ie ſupplex or

habetur) abſi

õ
DN

ablont MRto:

Hebr. MN d

usque ad: wi

IiI Uek ineomn

iat actionem,
eſſteit vel perm
NN h

9. Nxcipuam ſ⸗

CAMVI

—
9) Primo de.
que) dillo
era 3R imta⸗

t (Eeppii)
Hegonica, led
)colleclio 3,
llo loco)) &
tiudo ſiee⸗
endittada (i
rigres. ſiyer
Ginilloloco)
RNNN

—

Neade N
1.
exemplati, uo
ionibus legnur:
lium, junguntur
Nummeri veria13.
pedicuiorum ſi
, pkout buntot⸗
nolavit, vide,
cap: h. 20, Ml-
in MSto 2. habe⸗
io⸗
(ut kelliis 4.
1, gor nunm al⸗
Plalch. de V. den.
zie, kaneile, in
erie,
glotian lume
epnur udie, ce,
4
Verterunkt ragst
glink ſeclltus el⸗
m iltorutn ſigni⸗
c aducitut.

CAP. VIII. ERODI. 443

JNANN ie. num gloriabitur ſecuris contraà eum, qui eâ cæ dit? 7. i. e,. num extollet ſeſe,
dicendo: ego major ſum, quàm tu? (verbum NNN ſignificat) linguàâ vernaculàâ: van-
ter, * ſic quoque (hoc loco verba iſta:) JSSNN (accipienda ſunt, ut ſcil ſignifi-
cent:) gloriare, quôd ſapias & petas rem magnam ac dicas, quòd illam perficere ne-
queam. * Eod. verſ. 5. Ad quodnam lempiues deprecabor pro te] Quod ſupplex orabo
hodiè pro te ſuper ablatione ranarum, D) i. e. ad quodnam tempus tibi placet, ur
illæ exſcindantur? videbis ſané, † an id, quòd dixero, perficiam eo tempore, quod tu
mihi præfiges, ſi dictum fuiſſet: * D i. e., quando ſupplex orabo, ſenſus literalis eſſet:
quando deprecabor; nunc autem, quoniam dictum eſt: D' i. e. ad quodnam tem-
pus, ſenſus literalis erit: ego hodiè pro te orabo, ut exſcindantur ranæ tempore illo,
quod tu mihi præfiges, dic, quonam die velis, ut illæ exſcindantur. Eod. verſ. 5. Sup-
plex orabo] (Scriptum hic eſt: NRitem (alis in locis:) PN & ¹NRNYN non
verò dicitur: ** VN, NV & N quia omnis dictio Nq notat multitudinem
precum, & quemadmodùm dicitur: NN & N in forma — ps,
39. ſic dicitur (quoque) VN & N&, (utſenſus ſit:) multiplicabo verba (pre-
cationis,) omnia autem (iſta verba) primariò derivantur 9. (ab ea ſignificatione, quæ
habetur in illo loco:) NNYNie. abundè profudiſtis contrà me 0. verba veſtra, (ac
ſi diceret:) multiplicâſtis (verba veſtra.) Verſ. 6. Et dixit (Pharao) ràs] Supplex ora
hodiè, ut exſcindantur (ranæ) die craſtino.?* Verfſ. 8. Et egreſſus eſt & clamavit] Sta-
tim, ut exſcinderentur (ranæ) die craſtino. * Verſ. 10. Cumulos, cumulos] Acervos,
G SZ acer-

7. Si uti Efai. cap. 10. Veri. 15. habetus, ubi vine pater, hic expono, quo nomine apud Talmudi-

Raichi not. cos venit: principale, generale, alias fub ſe ſpe-
* Confer. hig not. ad Judic. cap. 7. verſ. 2. num. ? cies comprehendens, vide Buxtorf. Lex. Talm.
S ad Eſai. c. 20. V. 5. n. 12. fol. 10. & ſeq. ac fol. 321 §. confer. & Gur Arjeh

zXX Confer hic not. in nar m, ubi loci iſtius ½ fol. 74. col. 4. princ. item Levit. c. I I. v. 34.
explicatio habetur. 94 S=S
† Hebr. — 5“ππhoc & ſequentia, usque ad: y to. Sieuti Ezechiel. c. 75. v. 13⸗ habetur, confer.
i: e. ſupplex orabo (prout infra eodem hoc veiiu & iofra verſ. 26. h. cap. n. 37. ac not. in novw
habetur) abſunt à MSto I. —aN H. loe.
* Hebr. Miel 7Ne,hæe ut & ſequentia, usque ad: * Loci iſtius explicationem vide in dan ene h.
— rN De i. e, dic, quonam die &c.] loc.
abſunt à MSto z. ** Hebr. " poſt vocem iſfam, in MSth r hæc

Hebr. DN) de) etiam hæc & quæ ſequuntur, ſunt addita pyæ en e n e V e

usque ad: Tr abſunt àa MASto ꝛ. tiw 3 Py e , n e PHyN —
g. Id eſt: in conjugatione Hiphil, quæ talem deno e e eee eeen enee w n
tat actionem, quà quis alium aliquid agere ve pyv 3 ryrpν We8 DDenr ene
efficit vel permittit, ſic etiam exponitur in not. dy won auey ie eree ee en .
i D h. loc abeſt autem iſtud yDD e n i. e clamavit Moſes ad Dominngr
MSto 2. (prout hoc verſu g. habetur,) in omnibus (aliis
9. Præcipuam ſunm ſignificationem & originen locis) non dicitur: yx)) i, e, & clamavit 5 fed
tanquam à principali trahunt, ſic Hebr, ats i, e.. ary

acervos 11. juxtàâà Targum ej us: )) Aid eſt: à, cumulos. Verſ. I1. Er gerava-

vit cor ſuum] (Verbum 22) eſt formæ — y, 12. (ſicuti:) in Pr 13. co-

dem modo: — HMi. e. & percutere Moabum, 14. item: — π1i. e. & conſu-

luerit pro eo Deum, 5. item: ? u) — Mi. e. percutiendo & vulnerando. 16. E-

oOd. verſ. I1. Sicuti dixerat Dominus] Sed ubinam dixit iſtud Dominus? nempè in illo

loco:) & non auſcu abit vobisPharao. 17. Verſ. 12. Die Aseroni] Non commerue.
rat pulvis, ut per Moſen percuteretur, quoniam (pulvis) eum protexerat, quando is
gyptium interfecerat eumque in arena occultaverat, 18. quocircà percuſſus fuit (p ul⸗
vis) per Aaronem. 19., Verlſ, 13. Etfalta eſt pediculorum] (Nempè: multitudo ſive)

cebullitio, pedouillerie, linguâ vernaculâ 20, Verſ. 14. Ueprodacerent pediculos] Ut

illos crearent ex alio loco. Eod. verſ. I 4. Et non potuerunt] Quia dæmon nullam po-
teſtatem habet in creaturam, quæ minor eſt grano hordeaceo. 21. Verſ. I5. Digitus
Dei eſ] Plaga iſta non eſt per præſtigiatores; ſed à Deo illa (venit.) Eod. verſ. 15.

Sicuti dixerat Dominus] (Nempè in illo S. Scripturæ loco:) & non auſcultabit vobis

Pharao. 22. Verfſ. 17. Immittam in te] i. e. Concitabo in te, 23. ſic quoque (verbum

ne . quod hic habetur, ſumitur in illo loco:) & dentem animalium rDLDN i. e. im —

mittam in eos; 24. notar autem (verbum iſtud idem, quod) S i. e. incitationem,
. . . *4
linguàâ vernaculà: entaſſer. 25. Eod. verſ. 17. Colluviem variorum animalium] (2)N

ſignificat) omnis generis animalia noxia & ſerpentes & ſcorpiones permixtim, quæ (a-
. nniima-

n) i. e. & ſupplex oravit ad illum in iſta re, 17. Vide cap. antec. 7. v. 4. confer. & infta verſ.
quoniam durur viſum fuit Sancto illi Benedi- 15. he cap. n. 2 2. ac not. in pDam h. loc .
to, facere rem iſtam, (nempè) interficere ra- 18. De quo vide ſupra Exod. cap. 2. verſ. 12. .
nas, quas (Moles) promiſerat Pharaoni, fore, 19.- Confer. cap. antec. 7. verſ. 19. n. 20. .

ut illæ exſcinderentur, quæ ipſius (Dei) lega- (20. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 2. h. cap. n. 3. & n. 4
tionem obierant, atque hoc eſt, (quod hoc ver notata ſunt, confer. & Ezech. cap. 47. vVerſ. . ..

ſu 8. dicitur:) & cjamavit propter ranas, nam ibique Raſchi not.
precationem magnam fecit Molſes propter rem z1. Vide tractatum Talm. Sanhedrin, fol. 67. b.

iſtam. ſicuti allegatur ad marginem in b'pon nev ſu-

11. Hebr. DR, quam diaionem R. Salomo per Commentarium Raſch. h. loc. confer. & Gur
hic exponit: vnax i. e. acervos, ſic & LXX. Arjeh fol. 74. col. 4. med. ubi iſtiuns rei atio ad-

mulos, Vulgata habet: immentos aggees. ac Sanhedrin fol. 9 5. b.

ꝗr sarlaε (al. Reiz arlae Vel Asicnνιαρι) i. e. cu ducitur, vid. & Jalkut Part. 1. fol. 56. cOl. 3,

12. Confer. quæ infrà ad Exod. cap. 3 6. V. 7.n. 3. 22. Prout cap. antec. 7. v. 4. habetue, vide & ſu-
prà verſ. 1I1. h. cap. n. 17. confer. & tract. Talm.

& n. 4. notata funt.
13. 14 eſt: ivit eundo, vide Geneſ. c. 12. v. 9. & MoE katon, fol. 18. a.
Jerem. cap. 41. verſ. 6. it. not. ad Eſai. cap. 6. v. 12 3. Quaſi bellum adverius te concitabo & prælium
10. n. 32. milcebo id enim nn hic notat. 1 .
14. Firn 2: Reg. aa. 3. V. 24. habetur. 14. Sicuti Deuteron. cap. 32. verſ. 24. hab etur. .
15§. Vide I. Samuel. cap. 2 2. v. 13- . . — b. 3 ¼. V. hab
1 . Prout I. Reg. cap. . verſ. 83: habetur „con- 5. Vel: entaiſſer, ſic reddere poſſis: Nxwaxe, pro-
fer. not. ad Jetem. c. 9. V. 4. n. 2. & V. 24. D. 19.

betur⸗

ut in Bibliis Buxtort. aliisque editionibus hie ha-

me

imalisnoxi
Unaqvagpeßle
busuti ſolent
Uando utbenn
(utbis incolas)

equogvetins
neallegorica
lic notat.)

.. & Cilcrimen
ſeparatun 31.
Uamvis Diyn

malunn ininketl

popplum menn

Dhhicpon

lod.) an

coreſtio, nete

tem (öve Deur
com, abomin⸗
illud abominat

1 . —
betur, in exein,
.
gltur: RWWn

(ortuptam eft

„
dum: voN

MSrO 1. habetn

1.
1 6. Hebr. A
ditione Hebr.
diione Dp
i. eerpolti
ſit: adducitur:

unslaque pla

modus.

7,). Vel: cum:

Ppn conle
leg ide no

, Vide, qgue e

, quoe
not, ad Eialee.

19, die ilanſtgli

cAny
T.
GraA⸗

nempeinillo

at, quando
Cufilnl⸗
ultitudo lre)
ediuhe] Ut
n hnullampo.
.If. Ditu
Bod,verl,1.
eultabit vobis
oque (verbum
ONieim.
hcitationem.,
lun
lrlim, qux (2.

nimma-
B
ker. & intia verie
R Wwew h oe,
,2. getl 11.
g. l. 20,

(ape heg, dn 4.

cap. 47, derl 10.
edtig, ol. 6yb.

J. 6h0

CAP. VII. .

mimalia noxia) Uo⸗ CEgyptios) perdebant; adducitur autem ratio in Afe⸗an 26. in

ſeparatum 31. eſt à te.

in dhn he .

loc. confer, & Gut
iſtiusre 1alioad⸗
1. fol. 56. 0l

habetut, Fide Kil⸗

gker, & track Talm.

meitbo Aptelium
tt.
ell. 14, hebetit.

s: V, .

edltionibus uK ha“
hetol⸗

EXODI. 44 5

unaquaque plaga, cur iſta & cur illa (fuerit immiſſa,) ſecundùm ordines belli27. qui-

bus (uti ſolent) reges, venit (Deus) contrà illos (5gyptios,) moreregio, (videlicèt)

quando urbem obſidet (rex,) primò corrumpit illius (urbis) fontes, ac poſteâ contrà eos
(urbis incolas) clangorem excitat tubarum ſono, ut illis metum ac terrorem incutiat /
ſic quoque ranæ coaxabant 28. & ſtrepitum excitabant, &c. ſicuti habetur in expoſitio-
ne allegorica R. Tanchumæ. Verſ. 18. Faciamque mirabilem 9. ] (Iſtud: DSI
hic notat:) ) NνDi. e. & ſeparabo, ſic quoque (accipitur in illo loco:) Rei.

e. & diſcrimen faciet Dominus, 30. ſic etiam (in alio loco:) — na i. e, non
Eod. verſ. I8. IUlr ſeias, quòd ego Dominas ſim in medio terræ]
Quamvis Divina Majeſtas mea 32. ſit in cœlis; decretum (tamen) lee firmum eſtac
ratum in infsrioribu. Verſ. 19·. Etponam redmyiinen, Quæ faciat diſerimen inter
populum meum & inter populumtuum. Verſ. 20. Corrumpebatur terra] (Verbum

RrLNhic ponitur pro:) NNrw i. E. corrumpebatur terra, (ſic etiam argum Onke-

loſi: )NiannD 33. i. e. corrupta fuit terra. Verſ. 2 I. Sacrifßcate in terra] i. e, In lo-

co o,erabeashin dennum. Verſ. 22. Abominationem Waptiorum, i. e. Timo-
rem (ſve Deum) 6gyptiorum, ſicuti (dictio ) accipitur in illo loco:) & Mil-
com, abominationem (ſeu idolum) filiorum Ammon; 34. vocat autem (S. Scriptura)

illud abominationem reſpecu Iüncl- ktafum,eil prætereà & alia ſignificatio (horum ver-

borum: )

Tau in exemplari Hebraico, quo Suk. E

gitur: PYNX; ſed vocem iſtam utrobique vel
Ccorruptam vel uſu antiquatam puto, fortè legen

dum: rn 1. e. inciter, Latin. incitare, in

MStO2. habetur: eUe; abeſt autem à Nst

1.

2⁶. Hebr. Na, ſie i in Bibliis Buxtorf. & in e-

ditione Hebrzica, qua uſus ſum, habetur, in e

diione Ceonen ne legirur H†α&ae Aggadab

1. e & expolitio ſeu enarratio myſtica, ut lenſus
ſit: adducitur autem ratio & expoſitio myſtica in
una quaque plaga &c. utrobique ſenſus erit eom
modus.

27. Vel: cum apparatu bellico, Bebr. Dm-

pNEH confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 87 3. &
ſeq. vide & not. in a h. loc.
2 8. Vide, quæ cap. antec. 7. v. 2 9. n. 39. de Verbo
pe, quod 8 hic habetur, notata ſunt, i.
not. ad Eſai. c. 23. V. 5. n. 12.

29. zie tranſtulit an autor Vulgatæ Latinæ, ſecutus

LA. interpretes, qui verterunt: z! rrze.
g2a, quæ verus interpres Latig us tr⸗ nſtulit: &
glorificabo, minus apte.
30. Vide cap. ſeq. 9. v. 4. num. 2. & cap. 11. v. 7.
n. 22.
31I. Vel; remotum, vide Deuteron. c. 30. v. 1I⸗
ubi Commentator noſter Dr723 exponit 3oni.
e. tectum, occultatum, confer. ejusd. not. ad
Deuter. cap. 17. v. 9. D. 13.
32. Hebr. aaaαα, Divina bpræſentia mea, de hu-
jus voris ſignificatione alibi à me dictum eſt.

133. Sic in notis R-ſchianis hic habetur, in Bibliis

Buxtorf. ut & in Complutenſi editione legitur:
tanrNe, conlfer. not. in or r, h loc.
34. Uti z. Reg. c. 23. v. 13. habetur, confer.
Raichi not. 2 Genel. c. 46. V. 34. & ad Exod. c.
7. V. 17. n. 19. a c c. I I. V. 5. n. 1 1. & c. 2 1. V.
1. & ad Levit. c. 2 6. V. 30. n. 116. it. ad Ze-
phan. c. 2. V. II. n. 2 8. & ad Deuteron. c. 3 3. V.
19. . 126. it. DZ Cantic. c. 7. V. 10. n. 62. con-
fer.

KEE ß́UMUD

EX oDI.

borum:) abominationem ⁵Ægyptiorum, (nempe, ut notet) rem, quam Ægyptii odio
quòd nos ſacrificamus, nam eece timorem
Eod. verſ. 2 2. Nonne lapidabunt nos!] Interro-

habent, (videlicèt:) ſacrificium,
dolum) corum nos ſacrificamus 37.

(ſive i-

gativè (enim accipienda ſunt verba iſta.) Verſ. 2 5. Wladere] (Verbum —, po-

nitur hic) pro — NN i. e. ludificare. Verſ. 27. & removit colluviem animalium] Nec
(animalia iſta,) ſicuti mortuæ erant *ranæ, nam, ſi mortua fuiſſent, illi

mortua ſunt

(gyptii) ex eorum cutibus utilitatem cepiſſent. 36.

Verſ. 2 6. Et oravit Dominum]

(R ſignificat) Roboratus fuit (Moſes) in oratione, ſic quoque, ſi voluiſſet dicere:
N)), potuiſſet(ſanè ita) dicere, ac ſenſus literalis eſſet: & multus fuit in oratione;

ſed quoniam ille loquitur in ſigniſicatione

lis eſt: & multus fuit ad orandum. 37.

CaAr. IX.

(ſive forma) — ), ſenſus ejus litera-

4

Etſ. 2. Retine eor (Verbũ pi p hic idem notat, ac:) r Ni e. detines, ſicuti in

.

illo loco:) pTN i. e. & apprehenderit pudenda ejus. 1. Verſ. 3. Ece manus
Domini erit] (Q)hic)notat Mſic enim genere fœminino dicitur de præteri-
to: r ac de futuro: * & de præſenti: )).,; ſicutig in verbis iſtis:.) O) à .
Verſ. 4. &t ſeparabit] Diſcrimen faciet. 2. Verſ. 8. Plenos pugnos veſtros] (Dictio
Qſignificat:) javelles, 3., linguà vernaculâ. Eod. v. 8. Favilla fornacis (Dictio: 9

notat)

fer. & Gur Arjeh fol. 83. col. 4. fin. it not. ad
1. Reg. cap. 7. V. 5 I. n.- 127.
5. Hoe ferè ſenſu etiam Targum Onkeloſi habet:
ſacriſcabimus pecudem Ægyptiorum, quami-
ſi colunt, vide Deuter. c. 33. v. 19. ibique
not. confer. & Numer. c. 22. V. 41. n. 126. S
Genel. c. 46. V. 34. n. 3 5. ac not. in oN .
h. loc.
* Hebr. rmu , in MSto 2. iſtorum loco ha-

be ur: Wye WM i. e. ſicuti factum eſt; in

MStO 1. pro wy legitur: Wy, mendoſè ut pu-
36. Hanc itaque utilitatem Deus Fgyptiis noluit
concedere, dum animalia iſta removit, non ve-
r interemit, confer., not. in m h. loc.
37. Vel: 8 multiplicavit orare, confer. quæ ſu-
praà ad verſ. 5. h. cap.
tis Raſchianis editionis nam r poſt: orne
j. e. ad orandum, iſta uncinulis incluſa & addi

n. 10. notata ſunt, in no- 1(

ta ſunt, nempè: de 9 y N& rEe PyS O)

onran b N e rOX& & . e. Verſ.
2 3. Etiam iſta vice] Quamyvis ( Pharao) dixerit:
ego dimittam vos; ſget 24. h. cap.) non (ta-
men) ſervavit promiſſum ſuum, ſic etiam in u-

troque MSto hic additum reperitur, niſi qued,
rrma i. e., promiſſum ſuum, in utroque o-

I. Sicuti Deuteron. cap. 2 5. v. I1. habetur, con-
fer. quæ ſuprà ad. Exod. cap. 4. V. 4. n. 7. notata

2. Confer. quæ ad cap. antec. 38. v. 18. n. 30. && ad

Exod. c. 3 3. V. 16. n. 56. notata ſunt.
3. Sic reddo hic n, ita enim legendum puto-
non i vel , prout in MSto I. ut
& in editionibus hactenus vulgatis legitur, re-
centioribus Gallis magis in uſu eſt dictio: poig-
. . .
nées; in MSto 2, legitur : N), ſed m.n-

doſam puto hanc dictionem.

Q. K.

.

—
ich got

AMuremerllii
Aell) Siflate
aalannln (
Dcuim Aatonis,
eEa brni
(biem, Ptodn
cel.10. eu
Uec ſenincaton
mnnus fttſidu.
uum fuetuntill

nne pecls g)

mentis Zoypil

enta )queet

Ui mmbit,etb

in)echilta, ,)

tus electos. 1⁰.

Arntofun ſint
uiumi, nanunn
ecustunm qu
Pulumqvetuum

ie Hebr. Snn

cum N 2 innti
ſol. 111. fol.
(. 106. V. 2 le .
1.
. ..
Licexpriwo ve

4. die elamn vetſi

favitla illa feni

um Egypli,

mellii verbum
deiut, ſic expo
ſed reluti flos i⸗

ubit Cifiun
fer., not in dhn

5e Zie haberur in
torf ig bex. Ta
alm. Bavakan

CA. R.
Toypii odio

norem (de .

m1d] Imtem.

1 Rp.
nima un Nee
tua fuiſlend, lli
nit Domipunt
voluiſet icere:
nit inotatione;
enlusezarliten.

etines, ſcutiin
1.3. Kie nanu
iciturde preteni⸗
)eN.

veſtror (Dictio

ei CDidtio. n
nOtac)

—

DN i i. e. Verl.

(Pharao) igei=tt:

4 b. cap.) non (1

um, ſic ctiamn ind

epenilur, niliquod,

lum, in uiroque 0.

V. 11. zbetut, 60nh

4 e⸗ n. 7:otals

otata funt.

nimlegendunn gat

8. N. 11.n 30, Kad

out in MOto l. ut

Fuſoztis legitur, le⸗
ln eltickio: hig.
N, ſd m

4. Sic etiam verſu ſequ. 9. h. cap. dicitur, quòd

CAP IX. EXODI. 447

notat) id, quod D i. e. efflatur à prunis extinctis," quæ in fornace comburuntur, lin-
uâ vernaculâ: aulbs, * H' ſignificat PDNi. e. ſufflationem, quia ventus illas (fa-

villas) difflat atque avolare facit. Eod. verſ. 8. Et Sargat illam Moſes] Enimverò o-

mne id, quod vi ſpargitur, nonniſi una manu ſpargitur, ecce (igitur in hoc facto) mira-
cula multa (fuerunt,) unum, quòd pugillus Moſis tenuerit plenos pugnos tàm ſuos,
quàm Aaronis, alterum, quòd pulvis pervaſerit univerſam terram Ægyptiorum. 4.
Verſ. 9. Germinans puſtulas] Juxtà Targum ejus (erit explicatio, nempè: erumpet) in
ſcabiem, producentem puſtulas, nam propter illam (ſcabiem) effloreſcebant puſtulæ.
Verſ. 10. leus] (Dictio r) ſigniſicat PTi. e. fervores, ac ſæpè (dictio iſta
hac ſigni ficatione) occurrit in linguàâ Miſchnæ, (veluti in illo loco:) oei eHi.e.
annus fervidus. y. Eod. verſ. 10. In homine & in ſumento] Quòd ſi dixeris: unde-
nam fuerunt illis (E.gyptiis) jumenta? annon jam anteà dictum eſt: & mortuum eſt o-
mne pecus Ægyptiorum? 6. (ſed reſpondetur, * quòd) decretum illud (Divinum de ju-
mentis Egyptiorum peſte abſumendis) non fuerit factum, niſi ſuper illa ſolùm (ju-
menta,) quæ erant in agris, dicitur enim: in pecus tuum, quod erit in agro, 7. & is,
qui timuit, verbum Domini, congregavit pecus ſuum in domos, 8. ſic quoque docetur
in Mechilta, 9. juxtà (illum verſum, qui ſic incipit:) HP)) i. e. & accepit ſexcentos cur-
rus electos. 10. Verſ. 14. Omnes plagas meas] Hinc diſcimus, *† quòd plaga primo-
genitorum (interemptorum) exæquet coœteras plagas omnes. Verſ. 15. Quia nunc
immiſi manum meam &c.] Nam ſi voluiſſem eo tempore, quò manus mea fuit contrà
pecus tuum, quod peſte percuſſi, potuiſſem immittere illam (manum meam) ac te po-
pulumque tuum ſimùl cum jumentis percutere ( Bele mihi fuiſſet,) ſic deletus fuiſſes
Kkk 2z de

11. a.
6. Sic verſu 6. h. cap. habetur, confer. infrà Exod c.
fol. 111. & fol. 162 5. it. R. Salom. ad Proverb. 14. V. 7. in notis Raſchi, ubi eadem, quæ hic,
c. 2 6. V. 2 I. n. 2 6. abeſt autem iſta dictio àa MSto haberur quæſtio.
2. . * Vel: fed docet, Hebr. rn NiN, prout in
X Sic exprimo wa&, LXX. verterunt 11 A,he- MStO 1. hic additum eſt.
Xn, fuligo, Gall. ſaye)-. 7. Proht ſuprà verſu 3. h. cap. habetur.
9. Sicuti infrà verſ. 20. h. cap. habetur, tonfer.
Exod. cap. 14. V. 7. n. 3 6. & not. in 1a
h. loc.
9. Eſt is Commenrtarius ſatis antiquus in Exodum,
magnæ celebritatis, de quo vide a e
Buxtorf. Biblioth. Rabbin.
I0. Vide, quæ ad Exod. dict. cap. 14. vVerſ. 7. n
36. notata ſunt.

* Sic Hebr. —Dny hic interpretor; (cribitur etiam
cum X ab initio, vid. Buxtorf. Lexic. Chald.

favilla iſta fuerit in pulverem ſuper omnem ter-
ram Ægypti, hinc in netis quoque Junii ac Tre
mellii verbum aα, quod dict. verſ. 9. h. cap. ha-
betur, ſic exponitur: non ſubſidebit (favilla;)
ſed veluti flos tenuiſſimus pulveris huc illue vo-
litabit & diffundetur per totam Ægyptum, con-
fer. not. in dnq no h. loc.

R h. loc.

torf. ia Lex. Talm. fol. 2366. confer. hic tract.
Talm. Bava kama, fol. 80. b. ac Bechorot, fol.

5. Sic habetur in Joma fol. 53. col. 2. alleg. Bux- Loci iſtiuns explicationem vide in notis eno

448

EXODI.

CAbP. IX.

e terra; 11. ſed propter hoc feci, ut ſuperſtes maneres &c. 12. Verſ. 17. Adbuc tu te
elevas contrà populum meum] (erbi — HSD) Iuxtà Targum ejus (erit explicatio,

nempè:) NR i. e. ſub jugo retines populum meum (verbumque
OD, nam via Chaldaicè transfertur: ☚ 2, linguàâ

rivationem habet (à voce) 7

DD) de-

vernaculâ: calquer; 13. jam anteàâ autem expoſui in fine (Sectionis Biblicæ, quæ inci=
pit:) PD ) i. e. & factum eſt in fine &c. 14. (nempè, quòd) omnis dictio, cujus
fundamentum incipit à Samech, quando illa habet ſignificationem formæ , ,
recipiat Tau ſervile 15. in medio litefarum fundamentalium (ſeu radicalium,) ſicuti

hoc (verbum — SD) & ſicuti (iſtud, quod in illo loco habetur:)

— R'i. e.

& onuſtam ſe reddit locuſta, 16. à derivatione — , (ſic etiam in illo loco:) quia
JNNi. e. principatum ſumis tibi ſuper nos, 17. à derivatione äö i. e. princeps (ſeu

dux, ſic quoque in illo loco:) PSDi. e. animadyerten; fui 18.

Verl. 18. Secun-=

dum hoc tempus cras] Juxtà tempus iſtud, craſtino die, (Moſes) lineam duxerat ei (pha-
raoni) in pariete, (dicens:) craſtino die, quando Sol hanc attinget lineam, deſcendet
grando. Eod. verſ. 1 8. Findata eſt] (Verbum 11 hic ponitur pro:)
I. e. fundata eſt; omnis autem dictio, 19. cujus fundamentum incipit à (litera) Iod, ve-
juti: 0, , nh, , quando induit formam — eyDLD, (in illa dictione
litera) Vau venit loco Jod, videlicèt (hoc modo:) O, (ſicuti hoc verſu habetur,)
item: , 20. item: 21¹3 i. e. & innotuit, 2 1. item: l i., e. & natus eſt 22.
Joſepho, ?3. item: (in illo loco:) per verba non Oi. e. caſtigatur ſervus. 24. Verſ.
19. Mitte, tongrega] Juxtà Targum ej us (eadem eſt hujus verbi 1 interpretatio, nem-

11. Eodem ferè, quò hic, ſenſu tranſtulerunt et-
iam Junius ac Tremellius, quibus & Paraphra-
ſis Chaldaica conſentit, conter. & not. in ov
nye h. loc. in utroque MSto pro: Marn ie e.
& deletus fuiſſes, legitur ra i. e. & dele-
ti fuiſſetis.

17. Vide Numeror. cap. 16. Verſ. 13. confer. &
verſ. ſeq. 18-b. cap. n. 19.
19, Sicuti Daniel. cap. 7. v. 8., habetur, ubi
95 HperSchin, quod punctum habet in cornu
ſiniſtro, legitur, fupplenda autem vel ſubintel-
ligenda hic ſunt iſta: ne rrViN i. e. à deriva-

12. Nempè, utoſtenderem in te vim meam, ſicuti
verſu ſequ. 16. h. cap. habetur, huic expoſitioni
conſentiunt etiam Junius ac Tremellius, ut &
P. Fagii verſio Paraphraſeos Chaldaicæ.,
13. Sic reddere poſſis: in, ſicuti in notis au-
toris noſtri hic habetur, Latinè? calcare, confer.
Schemot rabba h. loc. uti ad marginem in No
D'poh. loc. allegatur.
14. Sectio iſia incipit à capite 41. Geneſ. & conti-
nuatur usque ad eap. 44. V. 17.
15. Vide Genel. dict. cap. 44. verſ. 16. ibique not.
n. 11. it. not. ad Hiob. cap. 12. Verſ. 17. n. 9.
36. Proùt Eccleſiaſt, cap. 1I2. Verſ. 5., al. 7. habe-
Sur.

tione 72i. e. intellectus (nempè: venit verbum
iſtud arnu.)
19. Conſer. quæ verſu antec. 17 h. cap. n. 17. no-
rata ſunt.
20. Id eſt: nata eft, ſieuti Hoſe. eap. 2. V. 5-habe-
tur, ubi vide Raſchi not.
21. Prout Eſther. cap. 2. v. 22. habetur.
22. Hoc verbum per incuriam typothetarum in
exemplari, quo uſus ſum, omiſſum eſt, quod

plevi.
23. Sicuti Geneſ. cap. 46. Verſ. 20. habetur.

24. Vide PöovVerb. gap. 29. V. 19

ex utroque MSto, ut & ex Bibliis Buxtorf. ſup=

ie.ersds cerll

us elevaverit

culo (nicfui

a; fſed,r

29,6miunt

Verl.29. Cun
Gia idolorum
tis ſc quoque⸗
Nui. e. huc
ſgbitcatione⸗
dum cubueran
be N
nempe hocſen
guattitelzir⸗

—
25. Chaldaicè:
quod hie inten
Peritut, conte
26–, Sie verbum
betur, ex we
Alii aliter tran
Srgi

gebunt, 3MSs

27. Hebr. e

betur, ubii
4 In uttogne
tloms
Vit, addium
dem, nquel
de Genel. c.
II Hebr. Won
1

WCodler, hie
h. locad ma
Uotag⸗

3 Id et: a

CM. I.

. Aibietu 1e
it erhlicztio,
doſee.
09), ngrd
Ce, gur inci⸗
dickio, djus
2 nd,
ſlium,) ſeuti
ſüe,
llloloco⸗) gri
e. Princeps en
etl. 198. tus⸗
Aunetateiſha⸗
eam, deſcendet
Nro.)
Gitera) od Ve⸗
(in illa icione
verlu habetur,)
.& natus eſt 22.

ryus, 24, Vell.

erpretatio, dem⸗

)

———

Ferl. 13. conler. &

8, habetut, nbi
um babet in Orruu
autem vel ſubintel.
NI i e. à eia.
gempe:Venit ſeldun

17 h.aP,n. Ino⸗

õ

11. habeturt.

um typohetatun in

omilium eſt, au

DelisBuntort iuß⸗

1.20. habetul,
⸗ 191

CAbP. IX.

EXO DI.

449

pè:)mitte, congrega, 25. ſic etiam (accipitur in illo loco-) qui habitant foſſas, i. e. ſe-
ſe congregabunt, 26, item 1i. e. congregate? 7. filios Benjamin. Eod. verſ. 19. Nec con-
gregatum ſuerit indomum] (Verbum O&& hic ſignificat 4d2 i.e. collectionem (ſive
introductionem, congregationem.) Verſ. 20. Fecit tonfugere] (Verbum 8o hic idem
notat, ac) HANNi. e. fugavit. Verſ. 2 2. Saper cælum Particula: 7 hic ſignificat:) 2
z. e. versùs cœlum, ** eſt autem expoſitio(hujus loci) myſtica, quòd Sanctus ille Benedi-
Gtus elevaverit Moſen ſuprà coœlos. Verſ. 24. Inmixtus grandini] Miraculum in mi-
raculo (hic fuit,) ignis & grando inter ſeſe permixta ſunt; cùm tamen grando ſit a-
qua; † ſed, ut voluntatem creatoris ſui facerent, pacem inter ſeſe inierant. *** Verſ.
28. 6maltum ek] i. e. Sufficiat ei (Deo) in illo, quod jam anteà deſcendere fecit. 28.
Verſ. 29. Cum egreſſus fuero ex29. urbe] Enimverò in ipſa urbe non oravit (Moſes.)

quia idolorum erat plena. 30.

Verſ. 30. Necdum timeatis] i. e. Hactenus non metua-

tis, ſic quoque omnis (dictio) D, quæ in S. Scriptura habetur,(ſignificat:) *
R i. e, huc usque non, nec ſignificat: b i. e. anteâà (vel antequàm) (in priori
ſignificatione accipitur in illo loco:) Eà — ideſt: D , non⸗
dum cubuerant, 31. item (inillo loco:) HDA —6 (quæ idem ſignificant, ac)
HPDA) 2 b i. e,. nondum germinaverat, 32. ſic etiam iſtud hoc loco (accipitur:
nempè hoc ſenſu:) novi, quòd hucusque vos non timuiſtis (Deum, ) & ex quo vobis ali=
qua erit reſpiratio, vos in perverſitate 33. veſtra perſiſtetis. Verſ. 3 I. Et linum at qué

Bor⸗

Kkk 3

2 5. Chaldaicè: vn, ſic verbum Hebræum a,
quod hie in textu ſacro habetur, translatum re-
peritur, confer. not. ad Jerem. cap. 4. V. 6. n. 9.
2 66. Sic verbum pyR, quod Eſai. cap. 10.V. 3 I. ha-
betur, ex mente Ralchi noſtri hic vertere volui;
alii aliter tranſtulerunt, abſunt autem iſta: n
DyR Pa i. e. qui habitant foſſas, ſeſe congre
gabunt, à M Sto I.
27. Hebr. Wyn, prout Jeret. cap. 6. Verſ. I. ha-
betur, ubi vide Raſchi not.
& In utroque MSto, ut & in notis Raſchianis edi-
tionis ynon mnev poſt illud: Han i. e. fuga-
vit, additum eſt: Dan e i. e. ſignificat (i-
dem, atque in illo loco:) D)) i. e. & fugit (vi
de Geneſ. c. 39. v. 12. & 13)
x Hebr. nus Au), abſunt iſta à MSto I.
† Hebr. Ne on e, abſunt etiam iſta à MSto

1 ⁶
A Confer. hic Schemot rabba, uti in nas
h. loc. ad marginem allegatur, ubi vide etiam

NDOtase
2 ½. Id eiſt; jam anteà Deus ſatis grandinum ac

flammarum ignearum in terram immiſit, con-=
fer. hic tract. Talm. Jadajim, fol. 76. b.
29. Particula mièe hic ponitur pro in i. e. ex urbe,
confer. infrà Exod. c. 32. v. 3. ibique not. n. 1 5e
& n. 156. ſic etiam in MSto 2. yA HN& enponitus
Ry in i. e. ex urbe.
30. Vide, quæ infrà ad Exod, cap. 12. V. I. n. 3.
notata ſunt, confer. & Schemot rabba, prous
in non PS ad marginem h. loc. allegatur,
ubi vide etiam notas, confer. & tract. Talm. Be=
rachot, fol. 54. b.
* Hebr. &αav hæc & ſequentia, usque ad: N
7) PNAy i. e. quod usque &c. abſunt à MSto Ie
31. Proht Genel. cap. 19. Veri. 4. habetur.
32. Vide Geneſ. cap. 2. V. 5. ibique not. n. 26.
confer. & cap. ſequ. 10. V. 7. n. 1 I.
33. Vel: in vilipenſione ac contemptu veſtro ergà
Deum, ſic etiam dictionem ν; quæ hit ha-
betur;, exponere poſſis.
XX Hebr armb-a hæc & quæ ſequuntur, usque ad

AWWN 3 i. e. quia hordeum (erat virens) ab⸗
ſunt ab utroque MSto.

45 0 EXODI. CAP. IX.
hordeum pereuſſum fuit] (Verbum bic ſigmificat:) 1 i. e. fractum fuit, eâ-
dem ſignificatione (accipitur in illo loco:) Pharao i. e. fractus, 34 item (in illo lo-
co:) . i. e. fracti, 35. ſic quoque (in illo loco:) 1 i e. non fracta ſunt,
36. nec convenit, explicare (verba) iſta per ſignificationem 801 i. e. percuſſionis,.
quia litera Nun non eſt loco Heh, ut poſſit exponi 12, veluti DD, nec 22 ſic-
uti 1; ſed (litera) Nun eſt radicalis in dictione & ecce iſtud (verbum 322) eſt à
derivatione (vel ſigniſicatione, quam habet verbum:) i. e, confracta ſunt 37. oſſa
ejus. Eod. verſ. 31. Qui⸗ bordeum erat virens ] i. e. Jam anteà erat primitivum 38.
atque ſtabatin duritie ſua, ideò confracta ſunt ac ceciderunt (hordeum ac linum.) ſic
(Eod. verſ. 3 1. Linum culmo babebat] i. e. Creverat jam anteà & erat factum
ita, ut ſtare poſſet in calamis ſuis. 3. Eod. verſ. 31. Hordium autem erat?
virens] i. e. Stabat in virore 406 ſuo, (dictio 2)&, quæ hic habetur,) ſignificat (i dem
atque inillo loco:) & i. e. virentes plantas vallis. 41. Verſ. 32. Duia ſerotina e-
rzant] (Dictio N“ Nπ hic idem ſignificat, ac) NHNDO j. e. tarda, 42. hactenùs enim
erant tenera ac poterant contra durum ſtare; licèt autem dictum ſit: omnemque her-
bam agri percuſſit grando; 43. tamen explicandus erit ſenſus literalis S. Scripturæ de-
herbis, quæ ſtabant in caulibus ſuis, 44., quæ aptæ erant, ut grandine percuti poſſent; eſt
autem expolſitio allegorica R. Tanchumæ, 45. (videlicèt:) ſunt nonnul li ex Rabbinis

quoque
durum,

. noſtris

& Levit. cap. 2 3. V. 14. n. 27.
41. Sic Junius ac Tremellius verterunt locum, qui
Cantic. cap. 6. v. 10. habetur, Buxtorf. vertit:
in virentia vallis, Vulgataibidem habet: pomaz

34. Pharao Necho, de quo 2. Reg. cap. 2 3. V.
29. inde dictus putatur, quia claudus ſeu fractus
crure fuit.
5. Hebr. , ſic Commentator noſter ver-
bum ., quod Eſai. cap. 16. v. 7. habetur, convalhium; alii? fructus convallis, confer. num.
exponit, alii verterun:: attriti, confer. ibidem antec. 38. & n. 40.
Aben Esra ac Michlol Jophi. 42. Vel: ſerotina, ſic Commentator noſter hic
35. prout verſu ſequ. 32. h. cap. habetur. exponit, juxtà Hebræam dictionem & ſi-
37. Sic ex ſignificatione Chaldaica accipitur in- gnificat: obſcura, quam notationem ferè reti.
Hiob. c. 33. V. 21. eodem modo etiam in Mich. nuerunt in verſione ſua unius atque Tremelli-
101] ophi verbum 2 ibidem exponitur: Nanea us; dum tranſtulerunt : latentia erant ſub terra,
arta i. e. fracta & contrita ſunt, confer. & A- i. e, nondum prodierant, ſicmti ibidem in notis
benkſra ac R. Salomo ad dict. loc. explicatur, confer. not. in am w h. loc.
8. Vel: præcox, primus ei fructus erat, Hebr. 43. Lti ſuprà verſ. 2 5. hn. cap. habetur ,confer. hice
n, ſic kerè junius ac Tremellius: hordeo ſpica Schemot rabba, uti in = pa rW h. loc. alle-
erat mutica, confer. paulò poſt n 41. h. verſ. atur.
Linum jam folliculos germinärat, ſic autor 44. Hebr. =ta, ſicuti in utroque MSto, ut &
Vulgatæ tran alit. . in Bibiis Buxtorf. aliisque editionibus habetur,
& Hebr- WMyNRα° hæs & ſequentia, usque ad ver && rectè quidem, nam lectie iſta: Spyna, quæ
3 2. abſunt ab utroque MS .. S in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, habetur,
40: Vel: ſtabat in virentibus ſcapis ſive eaulibus vitioſa eſt.
ais, Germ Stunde in ſeinen Stengeln / con- 4. De hoc R. Tanchuma vide & Raſchi not. ad'
Exod.

fer. num. ſequ. 4 1⸗ & Levit, cap. 2. v. 14. Sign.

ss

4

. ————————111

cr. 1.

noltris, guihi

Scen) nn
ercullatvennn

Cunbres)

ſmile (Ktud, 4
natig Prouth
Menachem,

) .

tur wihi verb
NWie Et

2d fündendonn

tan ac) nonh⸗

Erl.1.
Verl. 1.

Ver.2.

Lxod. . 14. .
Lerit, c, 11. ven
9) Hebr. vn,
1. habet: Wn

ſententia ſen e⸗

Hebr. hN N

aniee
le, ablunt

49. Conler. Ral

11. & ad Eze
veun eyplie
labeiur.
gy. die uxtg men
ſertete rolei;
Pernos, ſklti

u, ubi vice

it hnot, ad Na
ac ſeien, c. 7,

Rum. antec. 4
ad/ kuit doe⸗
Hedr Nn, i

CAbx.

—
Comfiitzet.
mkinillolo.
nktachfun,
Perevllionis,
nec a ſic⸗
n) en
ſunt 37. 0la
kimitirum 9
linum,)
Keratkactom
Mautemtret
Bnifcst icenn
is ſerotinse⸗
ladtenus enim
hnemque her-
Sctipture de⸗
Gtipollentzek
lli er abbini
nolttis

———æ

terunt ocumn,qi
Puntort, ventit
tem habet: pom
Fallis,conternum.

entatot nolter tie

lonemm rNeN .

ationem fere keli.
que Liemelli⸗
tig erant ſub tertn,
ii ibidem in dotis
U Wov h. o,
betut, conlet. hie
1 Wovh. loe. ae⸗

toque MI Sto, ut &
Etiomibus habetut,

u: Oyu, qur
uſusſuim, labetit,

Rachi pot, a0
100,

DRebr. pla, id, quod in notis r hie cx-

CAP. xX. EXxODI. 451

noſtris, qui hac in re diſſentiunt * atque exponunt (verbaiſta:) N DdN 32 (ut ſigni⸗
ficent:) &ι i. e. mirabile, (nimirùm) NN i. e, miracula facta ſunt eis, quòd non
percuſla fuerint. Verſ. 33. Non efigſias eſt] i. e. (Imber) non attigit (terram,)etiam iſti
† (imbres.) qui erant in aere, non attigerunt terram; 46. eſt autem huic (verbo ))
ſimile (iſtud, quod in illo loco habetur:) N) i. e. & attigit nos 47. execratio & adju-
ratio, (prout habetur) in Efra, 48. (ita, ut N ſignificet:) N i. e. & tetigit nos; aſt
Menachem, Ben Seruc, conjungit (verbum ) illi parti, * (quæ habetur in illo lo-
co:) NDi. e. ficuti funditur argentum, 49. ut ſignificet fuſionem metalli, ac viden-
tur mihi verba ejus conſentire paraphraſtæ Chaldæo, qui (verbum:) PX) (tranſtulit:)
PNNW&) i. e & fudit, 50. item illud: Rpa (Chaldæus interpretatus eſt:) NN) i. e.

ad fundendum, 51. ſic etiam iſtud: non , (quod hoc verſu habetur, idem lignifi⸗

cat, ac:) non px i. e. effuſus fuit mber) ſuper terram.

CAP. X.

Erſ. 1. & dixit Dominus Moßi: veni ad Phargonem] Et præmone illum. 1. Eod.
verſ. I. Ponam] (Verbum M ρ hic idem notat, ac:) PU, i. e. ponam ego-
Verſ. 2. Mufßi] (Verbum od ſignificat.) HPr i. e. illuſi (vel irrili,)
ve-⸗

xos. . 14. : . 4. diini Verf. 8. it. ad ponitur Tam nrrnen b Pren e en
3 „C. 11. .2. D. F. 1DI. . - 2 =
Hlebr. pyrm. ſic ctiom in MSto z. ſed MStum i⸗ e. II fundamento illius ( loci Scripturæ, -
1. habet: ri i. e. remoti funt (fcil. ab hac bihabetur:) or rei, e. ſicuti funditur ar-
ſententia ſea explicatione.) gentum, qui eſt liber manuſeriptus R. Marde-
1 Hebr. rN He, hæc & tſequentia, usque ad: chai, filii R. Naphtali, piæ memoriæ, ſic e
9 i, e. eſt autem huic (verbo Ira) ſimi juxtà uv) rm hic expono, ubi etiam aliæ
le, abſunt à MSto I. explicationes iſtius abbreviatmæ habentur, con-
46. Confer. Raſchi not. ad Ezech. cap. 1 3. verſ. fer. infrà Exod. c. 2 I. V. I 37. D. 91.⸗
11. 8& ad Ezech. c. 38. v. 22. ubi dictionis 49. Proin Ezech. c. 22. veri. 22. habetur, confer.
nNX& explicatio juxtä mentem Rabbinorum? not. in or r, h. loc.
habetur. 50. Sic Paraphraſtes Chaldæus tranftulit Exod, cap-
47. Sic juxtà memem Commentatoris noſitri hic 36. verf. 36.
vertere volui; alii tranſtulerunt: & effuſa eſt ſu- 5I. Vide Exod. cap. 3 9. verſ. 27. ibique Paraphra-
per nos, ſicuti Daniel. cap. 9. verſ. 11. habe- ſin Chaldaicam.
tur, ubi vide num. 12. vide & num. ſequ. 48-I. Vel teſtare eoràm eo, id enim verbum e„
it. not. ad Nachum cap. I. verſ. 6. num. 21. & quod hic habetur, fignificat, confer. fuprà Exod,
ad Jerem., c. 7. V. 20. n. 4. c. 7. V. 2 5. n. 29. & Denteron. c. 2 I. V. 2 I. De

DA8. Imô in Daniele iſtud ſeriptum reperitur, mi 25. vide & not. in νν nνα h. loc. abſunt au-

num. antec. 47. dictum eſt, aααaaρ£ταια ναναο, tem iſta: 1n WrTN& pramone illum, ab ntro-
via fuit hoe autotis noſtri. que MSto-=

FEäXODIl.

oſtquàm

veluti (in illo loco:) quia Nelv i. . illuſiſti mihi :. item (alio in loco:) nonne,
— ‚. e. illuſit eis, 3. id, quod dicitur* de Egyptiis, 4. nec (verbum
ſtud — 'v hic) ſignificat 7 i-e. facere &

H i. e:actiones, 5: nam ſiita

verbum tranſtulerunt.
„ Hebr. una &), abſunt iſta ab utroque Moto
Ert.
4. Eodem, quo hic Commentator noſier, ſenſu et-
iam LXK. verterunt loeum iſtum, qui hoc verſu
habetur, dum tranſtulerunt: l illuſi;
ſed autor Vulgatæ vertit: contriverim ac videtur
verbum — yy ſumpfiſſe, ut ſignificet: prv, nem-
pe punctò in dextro cornu literæ Schin poſitô
quod verbum ſignificat: contrivit, contudit, eo-
dern ſenſu idem autor VYulgatæ videtur ſumphiſſe

dum vertit: percuſſus eſt; ſed autot noſter ver-
Dur illud'myre explicat per Moriw, puncô
in liniſtro litezæ Schin cornu poſitò, quod ſigni⸗
Afrcat: illuſi, irriſi. =
. Quo ſenſu accipitur 1. Samuel. c. 2 5, verſ. 3. ac
fſerem. c. 1 ½⸗-Y.
6. Sicuti Thren. cap. I. V. 22. habetur.
7. Vide Thren. dict. cap. I. Vv. 22.

loeum, qui 1. Samuel. dict. c. 6: Vv. 6. habetur, †

10. aliisque in locis S. Scripturæ,

12. habetur zsubi

ſe. cap. 5. v. 5. n. 14. Sc Ejusd. cap. 7. V. 10. ibi⸗
que Raſchi nor. Jonathan verbum — , quaad
dict, verſ. 10, habetur, Chaldaicè expoſuit: INn
i e humiliatus eſt, vide & not. in non me
h. loc. ut & not. ad Eſai. cap. 3 1.: V. 4. num. 8. & 4
ad Plalm. 22. V. 2 5: n. 33. it. ad Pſalm. 119.V.
107,. n. 5 8. 2OUU—WU
1. Confer. quæ ad Geneſ. cap. I. V. I. n. 27. ut
infi ad verſ. II. h. cap. h. 1 7. notata ſunt.
11. De voce —%, quæ hie quoque habetur, cap.
antec. 9. V. 30. in notis Raſchi dictum eſt, confer.
& not. in H D h. looc.
* In utroque ASto, ut & in notis Raſchianis edi-
tionis n N poſt illa: —yn bre 1. e. 3a
Pharaonem, hæc addits ſunt: =S‧ WN
ll êõä
tN i: e. Verſ. 10. Sicuti ſum dimiſſurus vos)
n gtiam dimittam oves ac boves, ſicuti dixi-
Targum ſic habetur: vigete, quòd ma-

lum, quod vos putatis facete, in faciem veſtram

2. Proht Thren. eod. cap. I. verſ.

Vulgatæ tranſtulit ibidem:
quoque

LXX. verterunt? veαον i, e. factus eſt; aſt autor? revertetur, Vel: contrà ſaciem veſtiram ſtat, ſic-
vindemiavit, iidem uti Ar. Montani habet verſio Latina. M

LXX. Thren. dict.: c. I. V. 22. Ver-

CN. E

catalis abdiyi

bicrlun
dr)aent

eſſet, ſeribendum ei (Moſi) fuiſſet: H, veluti (accipiturin illo loco: bizpi. e. quando igiiel
& fac eis, 6. item (alio in loco:) ſicuti Nih y i. e. feciſti mihi, 7. item (in illo loco:) qui An Uebeneli
Hy i. e. factus eſt mihi. 38. Verſ. 3. Submittere te] (Sic QNv etiam exponitur) gyetühecrerd
juxtà Targum ejus: N Nri. e. humiliare te, eſt autem iſtud (verbum N) à ro-⸗ Piunehkiluch
dice ̈ (ac ſi diceret: usque quòè) renuis eſſe humilis ac ſubmiſſus coràm me? 9. Verſ. iemn velram,
§. Oculum terra] i. e. Aſpectum (ſive ſuperficiem) terræ. Eod. verſ. 5. Nec poterit] a Deuslltae
Videns cernere terram; utitur autem 8. Scriptura hic) brevitate ſermonis. 10. Verſ. 7. cummcidit & t⸗
An nondam 11. cognoſcis] Num hactenùs haud noſti, quòd perierit Pgyptus 2 Verſ. unsdikekant 1
8. Et reductus eſt] Redudti fuerunt (Moſes & Aaron) per nuntium, qui ad illos erat— Sicuti rOsdii
miſſus, is reduxit illos ad charaonem. * Verſ.10. Videte quòd malum ſit antè faciem R Domino quiai
veſtram] Juxtà Targum 12, ejus (erit illius expoſitio;) eſt autem explicatio allegori- eer non ekt
6 cc (wmohisbkenit
2. Prout Numer. cap. 22. verl. 29: habetur con⸗ bum — )y verterunt. 1 S,o,, i, e. vind zniss ie hoptkſli
fer. hic tract. Talm. Menachot, fol. 6 %. b. S fol. abſunt autem iſta: en en i. e. qui factus coatigitin died
„. a. s eſt mihià MSto „. Oẽẽ IIII:, CnO iet
32, Vide 1. Samuel. cap. 6. v. 6. ubi alii aliter iſtud 9. Confer. not. ad Zachar. c. 10. V. 2. n. 2. S Ho⸗- ſe torucn,) gue

DPrwiz

1r Hebr. vhrd,

1 illins Ocohab
8.)

“ 13, In notis Buel

tio: litere ſin
Drweſfeiunt
(Phario) ſelle
tra Mo: IMaeli

1. Pront Exod,

. turpurlis i
Pplü,)
13. Vige ſoſ. tt

not.

Hebr. Dmes

habetut: Dh

1 Hebr. dn ſe⸗

Finum) ſcin n

dbi ſiceplura,

c(IN1.

co.) nonne,
nee (verbum
8,. nam ſiita
)ehie.
iloloco)qui
Am exponitur)
neine.
me! 9. Verl.
. Nerhteri
8.10, Verſa,
Vptus! Verk.
jiadillos erat
tants ſatienl

lcatio Alegori.

(4

——
7o7, iie Vindemis;
N ie, gui tcus

. . 2.. ¹, & lO.

ca,. 7. V. 10 ibi⸗
erbum 1, quod
daickerpoſuit: Pn
R in T
31, V. 4. numm 9,
t. ad blalm. 119 V.

.l.F. I.n. 2 Ul0
,nCtata unt,
uoque habetuhcap⸗
dickumelt,conlet.
e,
otis Racchiais edi⸗
. , be.
õ
NN N ) N
ſomcdimiſlutus
bores, Kkunicin⸗

iete, quod na⸗
ge, in ficiem Veltratn
jem veliiamiſia, ſc⸗
Lainz.

2

.

CAr. X. EXODI.

ca talis: audivi, * ſtellam quandam eſſe, quæ vocatur1i. e. malum, dixit (igitur) il-
lis( Moſi & Aaroni) Pharao: video ego per aſtrologiam meam, quòd eadem ſtella v
dicta,) aſcendat contrà vos 13. in deſerto, atque iſtud ſignum eſt ſanguinis ac cædis,
quando igitur Iſraelitæ peccârunt per vitulum (conflatilem, quem fecerant,) ac San-
tus ille Benedictus voluit illos interimere, dixit Moſes in oratione ſua: cur dicent E-
gyptii hæc verba: N i, e. in malo (ſive infauſto ſidere) eduxit illos &c. 14. hoc i-

= 4 R

pfſum eſt illud, quod dixit † eis (Pharao;) videte, quòd u i. e., malum ſit contrà fa-

ciem veſtram, (quò ditô) ſtatim penituit Dominum maliac vertit ſanginem (cædis,
quàâà Deus Iſtaèlitas punire voluerat,) in- ſanguinem circumciſionis, quâ oſua illos cir-
cumcidit, & hoc eſt, quod dicitur: hodiè removi opprobrium Ægyptiorum à vobis 15.

quia dixerant vobis, ſanguinem videmus ſuper vos in deſerto, Verſ. I1. Non ira (Fet)
Sicuti vos dixiſtis, “ ut parvulos veſtros vobiscum ducatis; ſed ite vos, viri, & ſervite-

Domino, quia illud * petiiſtis hactenùs (dicentes:) ſacrificemus Deo noſtro, 16. jam-
verò non eſt moris, ut parvuli ſacrificent. Eod. verſ. I I. Et expulit eos] Ecce hæc eſt
ſermonis brevitas 17. nec exponitur, quis fuerit, qui eos expulit. Verſ. 12. Pro locuſtis]
i. e. Propter plagam locuſtarum. Verſ. 14. Etpoſt eas non erit ſi] Mtud autem, quod

contigit in diebus Joelis, de quo dicitur: non fuit ei ſimile à mundo condito, 18. diſci-

mus, quòd fuerit gravius, quàm quod ætate Mofſis accidit, Ppropter multas ſpecies (in-
ſectorum,) quæ ſimùl junctæ fuerunt (illo tempore, videlicèt:) P A½ – Dr =— ;
—2NR. 19. ſed, quæ Moſis (tempore extitit,) una fuit ſpecies (locuſtarum) eique

non

Hebr. nw, ſic etiam in MSto z. aſt in AStofj an ne ne e eebenn eenen ne
1. illius loeo habetur: )i. e. eſt (ſtella quædam rann) i, e, quia ilud petiiſtis hue usque, dicentes.
S&c.) . abeamus & ſacrificemus Ecc.
13. In notis Baal Hatturim hæc habetur obſerva-16. Sicuti ſuprà Exod. cap. 5. verſ. 3. habetur.
tio: literæ finales vocum iſtarum: a 9) 17. Confer. quæ ad verſ. 5. h. cap. num. Io. nota-
W-ab efficiunt dictionem ☛na, quia viderat ta ſunt.
(Pharao) ſlellam ☚ 7.* 1. e. Martis, oriri gon- 19. vVel: à principio, prout Vulgata habet, LXX.
traà illos (Ilraélitas.) 5 diszes; à leculo, vide Jaéël. c. 2. V. 2.
14. Prout Exod. cap. 3 2. Verſ. 1 2. habetur. ibique not. num. 2. confſer., hic Gur Arjeh fol.
† Hebr. mése, in utroque MSto illius loco babe 76. col. 2. fin.
tur pluralis: htev i. e. quod dizerunt (fcil. F-19. Has eſſe α i. e. ſpecies locuſtarum ſeti-

gyptii.) biIit R. Salomo ad Joel. cap. 1. v. 4. autor Vulga-
15. Vide Joſu. cap. F. V. B. al. 9. ibique Raichi. tæ vocem 7 vertit: bruchus, "bn, rubigo,
not. Dneruca, ſecutus I,X X. interpretes, qui

verterunt: Sovg , PDE, õ
, quam poſtremam dictionem blinius eru-
cam eſſe Putat, ahii: hirſutam, nonnulli in ge-
nere: inſectum viloſum, confer, præ aliis Dn.

Hiob.
LII

* Hebr. trpde Ween, in MSto 1. iſtorum loco
habetur: y TrE i. e. dixi de vobis.
aX Hebr. re Icil. Anay i. e. cultum iſtum Di⸗
vinum) ſic in net. mapn ne hic exponitur,
abi vide plura, in MSto I. locus iſte ſic legitur:

4 53

454 EXODI. CAF. X.
non extitit ſimilis nec erit. Verſ. I5. Omne viren:] i. e. Folium viride, verdure, *
linguâ vernaculà. Verſ. 19. Locuſta una) Etiam (locuſtæ) falitæ, * quas ſale condi-

verant, (non remanſerant.) Verſ. 13. & Euru] (☚ 1 p H hic eſt ee )
j. e. Ventus Orientalis, 20. hic attulerat 2. locuſtas, quia (ventus iſte) venit contrari-
us, 22, nam 5Ægyptus in meridionali plaga versùs occidentem 23. ſita eſt, ficuti alio in
loco expoſitum. Verſ. 19. Ventum maris] i. e. Ventum occidentalem. Eod. verſ.
19. In mare Suph] Exiſtimo ego, quòd mare Suph fuerit ad finem ejus (gypti) in oc-
cidente contrà omnem tractum meridionalem, etiam in Orientali plaga terræ Ifraeli-
ticæ, quapropter ventus maris (ſive oceidentalis) projecit illas locuſtas in mare Suph,
quod contra erat fitum & ſic reperimus quoad terminos, 24. quòd iſtud (mare) reſpi-
ciat versus orientem, dicitur enim: à mari Suph usque ad mare Philiſtæorum, 27. i. e.
ab oriente ad occidentem, nam mare Philiſthæorum in occidente erat (ſitum,) dicitur
enim de Philiſtæis: qui accolunt tractum maris, genti Keretæorum. 26. Verſ 2 1. &
palpet (quis) tenebras] i. e. Et oriantur ſuper illos (.yptios) tenebræ majores, quàm
ſunt nocturnæ; caligo autem noctis palpetur ac magis tenebreſcat; O)] ponitur pro:
DNN, ſunt nobis dictiones multæ, in quibus deeſt Aleph, & quia ſonus 27. literæ A-⸗
leph non exprimitur, ideò Scriptura S. non attendit illius defectum, veluti (in illo lo-
co:) non — ) i. e. tentorium figet ibi Arabs, 28. ſic quoque (alio in loco:) N
i. e. & accingis me robore, 29. (ubi ) ponitur) pro N], 30⁰. Onkelos autem
(verbum )) interpretatus eſt ſigniſicatione )O i. e. remotionis (five receſſio⸗
nis,) ut idem notet ac: non ) D i. e. recedet, 31. (ſic enim ipfe vertit:) etiam, poſt-
quàm i. e. receſſit caligo noctis; 32. (tamen permanebit caligo,) quando (nox)
pro-
23. Germanis plaga iſta dicitur: Sud⸗Weſt/
nempe ventus inter auſtrum & Zephyrum ſpirans,
Plinio vocatur: Libanotus, al. Libonotus.
24. Seu: fines, Hebr. Pan, quo nomine in-
terdum etiam milliaria ſignificantur, vide Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 2581.
25. Sicuti infrà Exod. cap. 23. verf. 321. habetur.
26. Vide Zephan. cap. 2. verſ. 5. ibique Raſchi not.
27. Sive: tonus, Hebr. Mas, de qua voce vide
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 590ο. & feq.
28. Prout Eſai. cap. 13. v. 20. habetur, nbi in
notis Raſchi eadem ferè, quæ hic, adducta ſunt,
enim pro 7 ponitur.
29. Vide 2. Samuel. cap. 22. verſ. 40.
30. Sicuti ita plenè legitur, Pſalm. 18. verſ. 40.
31. A radice: ài. e. receſſit, amovit ſe.
32. Id eſt: illæ tenebræ poſteriores expellant prio-

Hiob. Ludolfi Commentar. ad Hiſtoriam ejus £-
thiop. lib. I. cap. 1 3. n. 77. & ſeqq. vide & not.
in So w h. loc.
* Sic exprimo hic Ar vel: &ππ ficuti in
MStO z. habetur, in MSto I. iſtud omiſſum eſt.
Confer. hie Schemot rabba, prout in no
Pnarad marginem h. loe. allegatur, ubi vide
etiam notas.
20. Autor Vulgatæ vertit: ventus urens, LXX. a-
ε ., ventus auſtralis, hac dere ali-
bi à me dictum eſt, cœterùm iſta: oe
i. e. & Eurus, usque ad: Arin n i. e, genti
Keretæorum, abſunt ab utroque MSto.
2 1. Sicuti ſuprà verſ. 1 3. h. cap. habetur.
22. Nempè: contrà terram ſive regionem Ægy-
pti, quæ in plaga meridionali verſus occiden
tem ſita eſt, ſicuti hic ab autore noſtro notatum

eſt. . ies

H

r kactelet⸗
len, gurhebe
fatcaligo .
idem⸗ r u
laca) fuitge
“ ihu]
do Cerbaille⸗
. Seripture,
rfacichcalx
ſe,) ualter⸗
(licael) calg
ſelebat non pe
Gybäis Deus)
impii, gvi nole
ginolie dae
inde ac nos po
lite ſcrutarent
ellent lltaelit
eleut nonelte
iſtodin domor

res tenebtas n
res tenebtis no
Phr. Chald,im
73. I0 A: qua
go tawen it
Dt. In
34. Qur verba
bentur, conk
med,
3 . bront Deute
36. Re polſes
Judeis 5.8
1,ia, ſieuti
numm ſeqn,3

37, Fie explico

uti dicitur
col 3. Kn. ub
catut: tetkia⸗
1,. uæ non
us, conſer,
Dot, in Oox.

(MX.
—
* ferdure,

hslale condi⸗
en
Vennt contrari⸗
,fiebti alioin
uI Bod, verl.
Leypti)inor.
aterte liraeli⸗
in mare Suph,
(mare) reſpt⸗
korum,?i, e,
ſtum,)diettur
Verl 21. 6
majotes, guum
pomturpto:
88 27. litere A⸗
luti (in illo lo⸗
loco.) .
Oakelosautetn
is (hre tecellio⸗
t.) etiam, polk⸗

quando (nox)

pro.

—
un: Sud⸗Weſt/
Zephyrum fpilans,
4l. Libonorus,
, quo nomnine in-
camur, Vide But-

erl. 31. kabetn.

,ibiqae Nelceki not
de qus pote ſile

, leg,.
10,. babetut, ubi in

2 bie, addudia iat,;

ell⸗40.

zmoritle⸗

pſilch 11,Tet. 40,

5
ores epellant .o ⸗
lores exp ü

EXODI.

CAP. X. 4 ½

propè accedet ad lucem diei; 33. ſed expoſitio iſta (Chaldaica) non convenit (copulæ)
Vau, quæ habetur in verbo: O)], quoniam (copula) illa ſcripta eſt poſt (verba iſta:)
& fiat caligo; 34. explicatio verò myſtica exponitiſtud (verbum ),) quòd ſignificet
(idem, atque in illo loco:) VDD i. e. palpans in meridie, 35. nam (caligo iſta Ægy-

ptiaca) fuit geminata & duplex atque denſiſſima, adeò, ut palpari poſſet. Verſ. 22.

Tribus diebus] Ternio 36. dierum (dicitur) linguàâ vernaculà: tercaine, 37. eodem mo-
do (verba illa:) 0 — aA i. e. ſeptem dies, (intelligenda ſunt) in omni loco
(S. Scripturæ,) Settaine, 3 8. i. e. ſeptenaria (vel ſeptimana) dierum. Eod. verſ. 22.
Et fabia eſt caligotenebroſa tribus diebus] i. e, Tenebræ caliginis (obortæ ſunt tàm den-

ſæ,) ut alter alcerum iſto triduo cernere non potuerit & prætereà aliis tribus diebus

(facta eſt) caligo duplicata præter iſtam, 39. adeò, ut nemo à loco ſuo ſurrexerit, is, qui
ſedebat, non poterat ſtare, ac, qui ſtabat, non poterat ſedere; ſed cur induxit illis (E-
gyptiis Deus) tenebras? quia inter Iſraelitas in generatione illa extiterunt (nonnulli)
impii, qui nolebant egredi (ex 5gypto.) iſti mortui ſunt 40. tribus (illis) diebus cali-
ginoſis, (idque ideò,) ne Egyptii viderent illorum interitum ac dicerent: etiam iſti, per-
inde ac nos, puniuntur, prætereâà etiam (eum in finem caligo 5Ægyptiis accidit,) ut Iſrae-
litæ ſcrutarentur 41. atque viderent vaſa illorum (.gyptiorum) ut, quando egreſſuri
eſſent (Iſraelitæ ex Egypto) & ab illis (Egyptiis) petituri eſſent (vaſa; )ipſi verò dicturi
eſſent: non eſt quidquam in manu noſtra, (udæus) ei reſpondere poſſet: ego vidi (vas)
iſtud in domo tua atque illud eſt in loco iſto. 42. Verſ. 24. Siſtatur] Conſtituatur-
LII. 2 43. in

res tenebras noctis, hoc eſt, ſint multo denſio-
res tenebris nocturnis, prout P. Fagius in Para-
ꝓhr. Chald. interpretatus eſt.
33. Id eſt: quando aliàs incipit illuceſcere; cali-
go tamen ilta denſiſſima non recedet, confer.
not. in .= eN NW h. loc.
34. Quæ verba paulò antè in eodem hoc verſu ha-
bentur, confer. hic Gur Arjeh fol. 76. col. 3
med.
35. Prout Deuteron. cap. 2 8. verſ. 29 habetur.
36. Sic poſſes hic vertere "αν, quo nomine à
Judæis S. S Trinitas appellari ſoler, Græcis eſt
2,:α, ſicuti dicitur =ςo‿sς; ſeptimana;, vide
num. ſequ. 38.

3 8ö. QRa “, ſic autor noſter linguâà ſuaà vernaculâ
i. e. Gallicà hic expoſuit, confer. num. antec. 36.
h. verſ. item Geneſ. c. 29. v. 27. n. 37. & Geneſ.
c. 5 8J. V. 24. n. 2 2. & n. 23. it. Exod. c. 12. V.
15. n. 9 O. ac Levit. c. 2 3. v. 2. n. 14.
39. I4 eſt: præter iſtam priorem caliginem alia
ſupe'venit ealigo per triduum, ita, ut ſpiſſiſſi-
mæ iſtæ tenebræ ſex diebus fuerint continuatæ
ſecundum Rabbinorum expoſitionem, confer.
Gur Arjeh fol. 76. col. 4. princ. ac Schemot rab-
ba, prout in Sman nev ad marginem h. loc.
allegatur.
40. Idem refertur etiam infrà Exod, cap. 13. v. 19.
n. 5 5. & Ezech. cap. 20. v. 8. ubi vide Raſchi
37, Sic explico hic &awvnu quali dicas: tertiana, ſic. nor. ut & ad Cantic. cap. 2. Vv. 1 3. confer. & not.
uti dicitur: ſeptimana, vide Gur Arjch fol. 76,1 ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 13 5. a. med.
col. 3. fin. ubi vocatur vvppn vν.â, ac ſi di-[41. Vide hic Schemot rabba, prout ad margi-
catur: tertiana abſtracta, quæ non eſt aopba nem allegatur in .„inen erm ſuper Commen-
i. e. quæ non cohæret vel conjungitur ſequenti- tarium Raſchi h. loc. ubi vide e iim notas.

bus, conler. Levit. cap. 23. V. 8. H. 14. Vide & 12. Hebr. yS, quod eſt nomen innominati, vel-
uti

—

not, in -R i h. loc.

4 ½6 EXODI. CygAbp. Xl.

43. in loco ſuo. Verſ. 2 5. Etiam tu dabis] Non ſatis erit tibi, ut armenta noſtra nobis-

cum eant; ſed tu quoque de tuis dabis. Verſ. 26. Mngala] Pedis, linguàâ vernaculâ:
lante. 44. Eod. verf. 26. Non novimus, quonam colamus] i. e. (Haud ſcimus,) quàm
multis honoretur cultus (iſte Divinus,) foritàn deſiderabit (Deus) plura, quàâm nos
habemus. Verſ. 2 9. Rect4s. locutus es] i. e. Benè dixiſti & in tempore ſuo locutus

es verum, (nempè,) quòd non amplius viſurus ſim faciem tuamt6.
CaAL. x..

Erſ. I. Omninò] (Targumiſta dictionem — vertit:.) * O i. e. totali-⸗
/Ier, (nempè:) plenitudine* perfectà vos omnes dimittet (Pharao.) Verſ. 2.
Loquere quasd] Non ſignificat (particula:) Na, niſi petitionem, . (ac ſi diee-
ret:) rogo te, 2. admone illos hac de re, ne dicat juſtus ille Abrahamus: (vaticinium qui-
dem illud:) & ſervient eis & affligent illos, 3. in eis impletum fuit; (ſed alterum illud
vaticinium:) & poſteà egredientur cum magnis facultatibus, 4. in illis non fuitimple-
tum. Verſ. 4. Et locutus eſt Moſes vita dicit Dominus] Dum ſtabat (Moſes adhùc) co⸗=

ràm Pharaone, dictum fuit ei (Moſi oraculum iſtud* Divinum, )nam ecce, poſteaquàm

egreſſus erat (Moſes) ab illo (Pharaone,) non ampliùs vidit faciem ejus.** Eod. verſ.
4. Circà mediam noctem] i. e. Cùm diviſa fuerit nox circiter dimidium ejus, veluti (ſi-

milis iti ◻ u locutio habetur in illo loco:) — wPp i. e. quando aſcendit, 5. (i.

tem

uti uſurpari ſelet N. Græcè & εατνα, vide Bux- ppa h. loc. exponitur „ confer. not. ad

torf. Diction. Hebr. hac voc. Ppfalm. 74. V. 11. n. 19.
43. Vel: collocetur, nam Ix) hic ponitur pro I. Sive: rogationem, confer. Deuter. cap. 3. v.
z2 dN i. e. ſit conſtitutum ſive eollocatum,, 2 5. n. 54. & Schemoth rabba, prout allegatur in

prout Commentator noſter hic annotavie, con- S'n- rpw ſuper Commentar. Raſchi h. loc.

fer. not. in D-e n h. loc. 2. Confer. hic tractatus Talmud. Berachot fol. 9. a.

44. Scilicèt: du pie, i. e. planta pedis', ſic red-ſicuti in ar e hic allegatur.
do: xin confer. bic dort mew ſuper Com. 3. Sicuti Geneſ. cap. 16. verſ. 13. habetur.
mentar. Raſch. h. loc. it. tract. Talm. Chagiga, 4. Prout habetur Geneſ. dict. cap. 16. verſ. 14. con-
fol. 10. a. & Avoda Zara, fol. 24. a. fer. not, in pam re h. loc. ubi & tractat.
45. Hebr. Fhn- d, hæc & ſequentia, usque ad fi- Falm. Berachot fol. 9. b. allegatur.
nem hujus capitis, abſuntab utroque MSto. * Vel: ſectio iſta ſive verſus iſte, Hebr. men,
46. Confer. hic Schemot rabba, uti in npw ſicuti in MSto 2. hic additum habetur.

ppar ad marginem h. loc. allegatur, ubi vide ** Loci iſtius fuſiorem explicationem vide in no. Nam, 6 Moe
„ Mam, 0i Mofe

etiam notas. tis TT DD h. loc-
* Sive: ſummä integri, nemine excepte vos 5. Scilicèt: on i, e. aurora, ſicuti Joiuæ cap. 6.
omnes dimittet, nam dictio mha hic non eſt v. 1 5. habetur, confer, & 1. Samuel. c. 9. Ve
Tn Ph d h i. e. non ſignificat con-- 25. it. Gur Arjch fol. 77. col. I. eircà fin. ac not.
ſfumptionem ſeu confummationem? ſed pleni- ad librum Prec- Jud, part. I. P. 147. a. circà ſin.
sudinem ſive ſummam perfectam, ſic in not?! JG

Mmliudliͦ

64. 1. —
ſerlislierels
betur ) non e
Abtenn noſtrit⸗
Gicunt, gubt d
voblis, wigelice
t Molen
ra0nisettellti
Cur puniii ſun

rum ümor

FZod. yerl. 4
poresekant (di
ctant, guampri
Ancillrum ii
corum calamite

—

6. Ficuti Pfalmn.

pro: e!

rum contis nos
E.juxta ablolfen
7, Set ell ſeibum
ſeb o. 7,l0l.
. ( quo
tore noltio zdd
ſtantirum; ſed
mniidiabitur nos
Sem, in ehemn

Diurhic ia:

ſed delenda ſun
A
Duxtott, isg
Auam ellam le.
fum, confer, N
nt. indn w
J. Vide Tractauun
prouralegaur:
per Commenta

mecdia docte at
eboremn allterte
tillend ill dire
nOhreſpondetd

(A). N.

nolte nobis.
Navernacul:
ſimie) Goin
lta, qoim no
1e ſlo loegtus

10.) Verl 2.
hle ſa Kciee⸗
nmieinium gui⸗
daltetum illud
non huitimple⸗
lesadhic) co.
ce,poſteaguim

* Poc. etl.

ejus, veluti i.
aſcendit, , i.
tem

t, conler. ſet, ad

Deuter. c1). 7,V.
ptout allegaturim
tar, Raſchi h loc.
,Derachottol.944.
atur.
7. habetul⸗
,16. Vetl. 14,0n⸗
loe, ubi & tractit,
gatur.
le, Hebren do,
habetur.
onem ide inno⸗

ſonti ſourca) 6.
1, Cmuel. e. 9, Ve
l eirc fin not⸗
,racinin

CAb. XI. EXODI. 4 57

tem in illo loco:) % i. e. dum exardeſcitira eorum contrà nos, 6. atque hic eſt
ſenſus literalis hujus (textus,) ut is convenienter explicetur, nam Muf (quòd hic ha-

betur,) non eſt nomen rei (ſubſtantivum,) fignificans i. e. dimidium; 7. Rabbini
autem noſtri 8. exponunt illud (quòd ſignificet:) idem ac circiter mediam noctem ac
dicunt, quòd Moſes dixerit: H& i. e. circiter medium, nempè proximè (medium-
noctis, videlicèt) paulo antè vel paulò poſt illam (mediam noctem,) non autem dixe-
rit (Moſes) N NNπ11. e. dum dimidiatur (vel in medio noctis,) ne fortè aſtrologi Pha-
raonis errent, ac dicant: mendax ille eſt. 92. Verſ. 5. Ique ad primogenitum captivæ 10.)
Cur puniti ſunt (etiam) captivi? (hoc ideò factum eſt,) ne dicerent (captivi.) quòd i-
pſorum timor 11. vindicaverit eorum contumeliam & Ægyptiis inflixerit ponam. 12.
Eod. verſ. 5. A primogenito Pharaonis usque ad primogenitum ancillæ] Omnes, qui mi-
nores erant (dignitate,) quàm primogenitus Pharaonis & qui majori in exiſtimatione

erant, quàm primogenitus ancillæ, fuerunt (comprehenſi) ſub fummà; 13. ſed cur flilii

ancillarum (etiam) puniti fuerunt? quia iſti quoque oppreſſerant illos (Iſraelitas) & in
gorum calamitatibus lætati erant. 14. Eod. verſ. §. Et omne primogenitum jumenti]

—

LIE 3 Sci-

6. Sicuti Pſalm. 124. verl. 3. habetur, coœterum]
pro- dn —— H ia i, e. dum exardefſcit ira eo-
rum contrà nos, in MSto I. legitur: nnn i.

e. juxtà abſolvere ſeu per ficere,

7. Sed eſt verbum forma byta, ſioutiin Gur Ar-
jeh fol. 77. col. 1. fin. habetur, quemadmodum †

riyn (quod hic exempli gratia à Commenta-
tore noſtro adductum eſt,) non eſt nomen ſub

ſtantivum; ſed verbum, ac ſi diceret: ecum di-
midiabitur noxi. e circà vel circiter mediam no-
tem, in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, le- f
gitur hic ita: xm ' Üi& an ren ee;
ſed delenda ſunt iſta: e ac legendum:
u an ee N, ſicuti in Bibliis

Buxtorf. aliisque editienibus rectins legitur,
quam etiam lectionem hic in vertendo ſecutus
fum, confer. Numer. cap. 30. V. 2. n. 10. &
not. in bent rP h. loc.
g. Vide Tractatum Talmud. Berachot fol. 4. a.

prour allegatur ad marginem in nar npu.

per Commentar. Raſch. h. loc.
9. Nam, ſi Moſes dixiſſet: —v i. e in ipſa

media nocéte atque Aſtrologi Pharaonis fortè per
errorem aliter tempus illud computaſſent, po-
miſſent illi dicere: mendax eſt Moſes, eventus

non reſpondet dictis, i dcircòô litera Caph, quæ eſt
Kmilitudinis præmilla eit voci mhufr, hoc me-

do: Muna i. e circiter mediam noctem, in notis
Raſchianis editionis paor rno poſt: zeh en
i, e. mendax ille eſt: addita ſunt iſta: mape aNe
En A en rn i. e. ſed Sanctus ille
Benediétus, qui novit tempora ejus (noctis)
atque illius momenta, daxit: in medio (noctis,)
vigde plura ibidem in notis,
10. Hebr. aus, ſic hoc loco apud Commentato-
rem noſtrum in illius notis; aſt in textu ſacro hic
non legitur nun; ſed Wabν&π, habetur autem
vox illa nmes cap. ſequ. 1I2. V. 29. cur autem
Commentator noſter pro Wmnrα hic poſuerit
vA vide in notis nan nbe ſuper Commen-
tar. Raſchi h. loc. ubi hac de re plura-
II. Id eſt: Deus ſive ido lum, confer. quæ ſuprà ad
EzOd. cap. 9. V. 22. n. 34. notata ſunt, alia;
quuaàm quæ hic habetur, ratio adducitur cap. ſequ-
12. V. 29, M. 141I.
12. Eadem ratio etiam dict. cap. ſequ. 12. verſ. 29.
in notis Raſchi adducta eſt,„ ubi vide num.
142
13. Zive: regula univerſali aut numero ſeil. pri=
mogenitorum, quos Deus percutere volebat.
vide cap. ſequ. I2. V. 29. n. 144. unde huis loco-
lIux quædam accedet.
I4, Eadem ratio etiam infaa alleg. cap. ſequ. r2..

5

vVer

CAb. XI.

EXxODI.

458

(S Cilicèt morictur) quoniam (£ gyptii) illud cultu Divino proſecuti erant, (videliceéèt)
quando Sanctus ille Benedictus punitgentem, ſimùl etiam in ejusdemgentis) Deosa-

nimadvertit. *
bum XT ſigniſicet: acuere, (u tſenſus ſit:) non acuet, * ſic quoque (accipitur in il-
lo loco:) non ? i. e. acuit contrà flios Iſraélis quisquam linguam ſuam, I6. (ut ſigni:·

fcet:) non ſ2 i. e. acuit, item (in illo loco:) tunc TIN id eſt: 12 acues, 17. ſic 5

(in illo loco:) in tribulam id eſt: , acutam, 18. ſic quoque (alio in loco:)
ogitationes XU 19. id eſt hominis acuti20. item (in illo loco:) & manus

— * i. e. acutorum ditabit, 21. (ubi dictio — idem ſignificat, ac)

Hi. e. hominum acutorum nempe:) mercatorum, qui acris ſunt ingenii. Eod.
verl. 7. Quòd diſerimen faciet] i. e. Diſtinguet. 22. Verlſ. 8& Et deſcendent omnes ſerti

tui] Honorem tribuit (Moſes) regiæ Majeſtati, 23, nam ecce tandem PTharao ipſe deſ- H

cenditad illum (Moſen) noctu ac dixit: ſurgite, egredimini? medio populi mei, 24.
nec dixit ei Moſes ſtatim ab initio: & deſcendes ad me & coràm me procides.“ Eod.
verſ. 8. Qui eſt in pedibus tuis] i. e. Qui conſilium tuum ſequuntur 25. ac greſſum tu-
um. Ed. verf. 8. Et poſteà exibe] Cum omni populo (Iſraẽlitico) ex terra tua.
— ᷑PPoooogd.
confer. Raſchi not. ad Geneſ. C. 2 5. V. 27. n. 39.
& ad Malach. c. 2. V. 12. it. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 83 2. princ. vide & Ejusd. Dictionar.
Hebr. in verbo n, ubi ex poſitio loci, qui eſt

verl. 29. in notis Raſchi adducitur, vide ibid.
n. 141. confer. & not. ad librum Prec. Jud.
pvarr. 1. p. 147. a. fin. ac not. in pan ene h.

X Confer. bic Mechilta, prout in pon ne ad

marginem h. loc. allegatur, vide & Exod. c. 4.

Hv. 8. n. 1 5⸗ ʒ
15. Sic verbum juxtà Commentatoris noſtri
mentem hic vertere volui; alii verbum iſtud in-
terpretatiſunt: latrabit, alii: movebit, idem
Commentator noſer in notis ad 2. Samuel. c. 5.
V. 24. interpretatus eſt lingua ſuà vernaculà i. e.
Gallicà: glappir, Latinè: latrare, vid. ibid.
n. 13. Confer. & P. Fagii not. ad Parapbr. Chald.
ha. loc. it. tract. Talm. Berachot, fol. 56. b.
xx Hebr. A) &, hæc & ſequentia, usque ad:
Pa i. e, cogitationes Y i. e. acuti
(hominis) abſunt à MSto 2. 2
16. Sicuti Joſu. cap. 10. veri. 2 1. habetur, ubi vi
denot. n. . . èðB
17. Scilicet: lingusmi. e. clamorem excitabis, vide
2. Samuel. dict. c. 5. v. 24 ibique not. num. 14.
18. Uti Eſaia cap. 4 1I. V. 15. habetur.
19. Vide Proverb. eap. 2 I. v. 5. ibique Raſchi not.
200. Vel: actis S& excellemis ingenii, ſic ex Chal-
daica hujus vocis ſignificatione vertete poſſis,

loc. a explicat: Typn i. e. comploſe-
runt manus, ſcil. ad bellum. S=èð
2 1. Sicuti Proverb. cap. Io. verſ. 4. habetur, ubi
vide Raſchi not. confer. & num. antec. 20.
22. Vel: ſeparabit, vide, quæ ſuprà ad Exod.
cap. 8. v. 1 8. n. 30. & cap. 9. Vv. 4. n. 2. nota-
ta ſunt, confer. & Deuteton. c. 2 8. v, 59. num.

a. & Menachot, fol. 56. a. ”M
24. Veluti cap. ſequ. 12. verſ. 3 1. habetur.

ad marginem h. loc. allegantur, vid. & Talkut 4
Part. 1. fol. 57. col. 4. princ.
2 5. Qui veſtigia tua ſequuntur, ſic habet Junii ac

quem tu ducis, confer. Levit. c. 15. v. 24. n.
40. 2. n.

Verſ. 7. Nan acuet i5⸗ canis linguam ſuam Exiſtimo, quòd iſtud (ver- “

23. Confer. quæ ad Genel. c. 4 8. verſ. 2. n. 4. nO0 - “
tata ſunt, it. tract. Talm. Sevachim, fol. I102

* Contet. hic tractat. Talmud. Sevachim, fol. 2. R
a. & Menachot, fol. 9 8. a. prout in Sman De

Tremellii verſio; autor Vulgatæ tranſiulit: quu
ſubjectus eſt tibi, ſic fere LNXM. à &ασ6,

nommnibushn

nteirei

in primo

õ
. cumegteliusfie

ita multo miniis

Qumelt adillun

“ ie] Olencitl

5 . .
5. Sicilli (a)⸗ante

not. in d N
chim, fol. 107.
n. Mimum hielegi⸗

1, h. 7. notata iu
uſchana, tol 22.
12, Vel: dockimel

dieerc, ſieunti

pooiconhen fen

9 Hebr. .) RN,
ſum addita, dr
Wens eri,e,

ero exutbe,

llo loro: ipſte
ℳ 74)
3. Prohſupri Ero
dem n. 5 o,bir
N Orzyelit in

uoqle alegatt

4 Lonſer hie e⸗
Datur in dre
Kbi h. woe,

i n wii Raltti

S=

(NN.

Miliceliett)
entis Deosz.
6diluet.
Lccipitur inil
Ul, Ctſignt.
aches 11. ſ
Glioinloco)
o.) Emanns
gnifn,20
eingenii Fo,
Int miger ſri

bataoipſe gel⸗

popolimei,4,

Kidess Pod.
acgreſſumm⸗

) E terra tua.
Pod,

——
6,2 5. V. 17. m89.
it. Buxtort. Ler.
Bjusd. Dictionar.
oiioloci, guiet
1r, N. Salomo cict,
n i. e, omlole⸗

1l. 4. habeturr, ubi
tmn. antec.20,
lue ſupri ad Iyod.
9, . 4. M 2, ta⸗
n.k. 19. V, genum.

1 verl. 2. n. 4, n0⸗
Serachim, kol. 102.

zlehbetu⸗
Seachimn, fol,102.
Oüt in n Nn
tur, Fid & ſalut

4
ur, ſic habet uniiae
Ulgate⸗ Kelͤuſtgui
LN —.SEY:
git, 0, 1 , P, 4 l

4

A In notis Rafſchianis editionis dmae neà locus

CAbP. XII. EFXODI. 4 5½9

Eod. verſ. 8. Et exivit à Pharaone] Poſtquàm verba ſua finiverat (Moſes,) exivit ab il-
Io. Eod. verſ. 8. Accenſus irâ] Quia dixerat ei (Pharao:) ne videas ampliùs faciem
meam. 26. Verſ. 9. &t multiplicem prodigia mea] (Nempé:) percuſſionem primo-
genitorum & fiſſionem maris Suphatque ut excutiam Ægyptios (in iſtud mare. )
Verſ. 10. Et Moſes atque Aaron ſecerunt Oc.] Jam anteà hoc ſeripſerat nobis (Moſes)
in omnibusprodigiis atque illud hie non repetit, niſi, ut id connectat textui ſequenti.

CATP. XII.

PErſ. T. Et dixit Dominus Moſi atque Aaroni] Quia Aaron fecerat & laborave=-
rat circà portenta perinde ac Moſes, (ideòô) tribuit ei (Deus) honorem iſtum
in primo præcepto, 1. dum illum Moſi conjungit in alloquio. Eod. verſ. I. I=
terra EKappti Extrà urbem vel (fortè illud non eſt factum, )niſi intrà urbem? lex dicit: 2.
cum egreſſus fuero ex urbe? &c. 3. ſicuti enim preces leviores non fecit (Moſes)in urbe;
ita multò minus orationem gravem fecit in urbe; 4. ſed cur oraculum Divinum non fa-
tum eſt ad illum (Moſen) in urbe? quia illa plena fuit idolorum. * Verſ. 2. Menſis

iſte] Oſtendit (Deus) ei (Moſi) lunam in ſua innovatione . ac dixit ei: † dum luna-

ſeſe

26. Sicuti cap. antec. 10. V. 2 8. habetur, confer.
not. in nam r' h. loc. it. tract. Talm. Seva-

chim, fol. 102. a-

rF. Primum hie legis præceptum contineri nonnulli
putam Rabbint, vide, quæ ad Geneſ. cap. I. v.
I. n. 3. notata ſunt, eonfer. & tract. Talm. Roſch †

haſchana, fol. 22. a. & fol. 5 5. b.
2. Vel: doctrina eſt dere ſfive doctrina textus vult
dicere, ſicuti Buxterfius in Abbreviatur. 7ex-
ponit, confer. verſ. 3,h. c. n. 1 8. & v. 7.. cap. n. 44.

* Hebr. ε D&, poſt verba iſta, in MStO I. hæc
ſunt addita, d ene een reren enne
PyNTN RSX i, e. expoſitio ejus eſt: cum egreſſus
fuero ex urbe, huic ſimile eſt (quod habetur in

Hlo loco:) ipfi egreſſi ſunt ex urbe (vid. Geneſ.
c. 44. V. 4.
37. Prout ſuprà Exod. c. 9., V. 29. habetur, vide ibi
dem n. 0. ubi etiam ratio adducitur, cur Moſes
non oraverit in urbe ad Deum, quæ ratio hic
quoque allegatur-
4. Confer. hie Mechilta, prout ad marginem alle
gatur in wyos me ſuper Commentarium Ra-
ſchi h. loc.

Poſt: W Th i. e. & dixit ei, in MSto 2. ſie

iſte ſic legitur: ia e Nν d en enn
rr e een een ee e n
u N E. e, & ſicuti preces leviores non fecit (Mo-
ſes) imurbe, quoniam ilia idolorum eratplena;
ita multo minus orationem gravem, prout iſta
fuit, (tfecit in urbe.)
Id eit: in novilunio, confer. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 266 §. princ. item not. ad librum Prec.
Jud. part. 1. p. 15 5. a. fin, confer. & hic Mechil-
ta, ſie uti in rY ad marginem allegatur,
confer. etiam præ aliis Abarben. Commentar.
hoc loc. ubi plura de intercalatione & conſecta-
tione novilunii agſtur atque Rabbanitarum ſen-
tentia defendſtur, qui conſecrationem novilunii
non ſecundùm ejus viſionem, quæ Karaitarum
ſententia eſt ÿ ſed juxtà ſupputationem docent es-
ſe faciendam, vid. & Buxtorf. Synag. Jud. cap-
22. pag. m. 472. it. traéct. Talm. Sanhedrin, fol-
42. 2. & Menachot, fol. 29. a. it. Peſachim, fol.
6. b. & Roſch haſchana, fol. 7. a. & fol. 9. b. &&
fol. 20. a. & fol. 22. a. & fol. 55. b. it. Megilla-
fol. 2 9. a. & fol. 30. a.

2*

7

460 rXODI. Cb. XII.

——————— YDðYB

ſe innovat, eritti bi initium menlſis; Scriptuta autem non egreditur ex ſenſu ſno literali;
de menſe Niſan 6, abtem dixit eiſ Deus:) hic erit initium ordinis, jugtà quem numeren-

tur (coeteri menſes, ita ut) (i., e. Aprilis) vocetur ſecundus, 15 (i. e. Majus) ter-

tius. Eod. verſ. 2. Me] Difficultas). oriebatur Moſi ſuper nativitate lunæ (ſive no
Riecellefferit,
õõ
Docens, dudet
Aendum, polli
tiumagnumm;

vilunio) juxtà quamnam æſtimationem (vel quantitatem) illa conſpici deberet, ita, ut

apta eſſet ad ſanctiſicandum ,‚monſtravit (igitur Dęeus) ei (Moſi) digit6 lunam in firma-

mamento 3. ac dixit illi⸗ ſicuti iſtam conſpicèe ac ſanctifiea; ſed quomodo monſtravit ei
(Deus lunam?) nonne cum ipſo locutusꝰ eſt (Deus) interdiu? ſKicuti dicitur: & factum
eſt —— i. e. in die, quo locutus eſt Dominus, 9. item: in die, quo Præcepit,
to Item. E. . e.à die, qus præcepit Deus ac deincepss 1r: ſed creſponderur,
quèd)proximè occaſum Solis 2, dictus ei (Moſi) ſit textus iſte Biblicus & quèd often-

Jerit el (Deus) illam (lunam) tenebris jam ingruentibus. z. Verſ. 3. Loquimini ad
univerſum cætum] Sed numquid Aaron louebatur? nonne jarn anfed dictum efſt: tu lo-

uéris? 14. (ita ſanè eſt,) ſed illi (nempè: Moſes & Aaron) ſibi invicem honorem im-

ertiebant & alteralteri dicebat: doce me, & oraculum Divinum egrediebatur inter u-

trumque, perinde ac ſi ambo loquerentur. Eod. verſ. 3. Alloquimini univerſam con-

regationem filiorum Iſrazlis: decima die menſis] i. e. Loquimini hodiè initio menſis,

15. ut accipiant illum (agnum) decimà die iſtius menſis, Peſach .gyptiacum acci-

piebatur decima die menſis; non verò Peſach generationum. 1,. Eod. verſ. 3. Agnum

4do

dditur; VN a i. e ſicuti iſtam vide & habetur.
ſanctifica:.
g. Is menſis Mattio noftr. de
Schemot rabba, prout in nan ne ad mar-
inem allegatur.
S 5. Vel: dih tulter Pereipiebat Moſes novilunium, 14. our iabt
in Gur Arjeh fol.7 7. col. 3. pfinc. dieitur, quod
Moles ttia difficulter potuerit comprehendere,
Qdonec ei Deus digito illa olſtendetet, nempè:
candelabrum aureum;, novilunium & reptilia,
confer. & not. in nnn ne h. lac. it. tract. 1
Talm. Sanhedrin, fol- 12. b. &. Beraehot, fol. 10.
db. it. Schabbat, ol. 86. b. ac fol. 1 7. b.
20 Confer & hie Mechilta ac Schemot rahba, pro

us iſti ad marginem allegantur in oe.
tarium Ralclri,h. loc- a. it. Roſch haſchana, fol. 7. a. .

ut & Baſil. editione at- 4 6, Sive: poſterorumpopuli IIralitici, vide tra-
dtatum Talmud. Pelachim fol. 96. 2. prout ad

Mattio noſtto ferè relpondet vide] gente, confer. hic Gur Arjeh fol. 77. col. 3.

na poterit conſpicci.
*

à Exod. cape 7e V. 2. habetur, con-

dita ſunt iſta: m& n een n

gatur in em me ſuper Commentar. Raſchih.

ut tra tat
sr ſuper omme,
g Hebr. )2, 1 in 10 1. ut 6 .
U exemplari Amftel. aſt in MSto 2. legitur .
aa i. e. loquebatur.
9. Prout fupra Exod. cap. 6. verſ. 2 8. habetur. .infra verl,s. h. ea. ND 6
10. Sicuti habetur Levit. Cap. 7. Verſ. 3 8. V. 4. D. 12. Vide & not. in n nev Nrio.

. „ S . 1. 1. 2
11. Quemadmodum Numer. cap. 15. Verl. 23.1

IZ. Vel: ſub occaſum Solis, Sole ad occaſum ver-
1. Nocte appetente, primis tenebris, tuncenim lu-
fer. not. in am New h. loc. ubi plura, poſt?:
at —rie i. e. tu loqueris, in utroque 4Sto ad.
i. e. ad filios Iſraelis tu (loqueris;) non autem ”UM
Aaroh, onfer. tract. Talm. Peſachim fol. 96.
. . . H ſwwel: pollt eon,
15. Confer. hic Mechilta, ſicini ad marginem alle

loc. it. tract. Lalm. Peſachim, fol. 6, b. & fol. 96. “

marginem allegatur in ari e dict. Aoc. con-
fer. infrà veri-6. h. cap. n. 29. & Deuteron. c. 16.

CNL. M.

—
minitemni

millia,) ſorſitin

auciotesfueit

Veſcendumgnn
pertlles 1c Virus

4frti untri
num ſcquoi
(iimationis tue,
im except ep
oc.vetl. 4. N.

ij. dige:familir,

ſichim,10c aleeg
inki veni 21, h.
dnN h loe,

19. Vel: notanten

30 Verl I. h ca.
Kidduſchim, tol
1. Cüm czardis
ſchali ad ungeb⸗
comederetur ue
tur wpud ſoh li
P. 66. edit Lipl
19 r tract. Te
90. 2 conler. e

Dot. in
murdhfol. 30.

t1o. Jige tractatun

b. nii allegatt
ſuper Commment

doti.

ſet track. Talm,

Ai, 10l 13.2.

. .
Rolinnch
em auweren⸗
Maſbs)tet⸗
une ((reno⸗
keberet iti ut
naminfirma⸗
monſtrayit ei
tut. & factum
guoprecepit,
Celpongetur,
gooͤdoften.
Loguimiti 44
kumel: tulo⸗
honoremn im-
ebaturinteru⸗
niterſen cl⸗
initis menls,
ptiacuin acti⸗
etl. 3. gen
A⸗

e d oecalum vet⸗
0l: 7700l, 3.
bris tuncenimu⸗

1. habetur, cof⸗
ubi hluta, pol:
unoquehito⸗
N
leris;) non autem

Pelachin, tol.9,

d tmatginem ale⸗
amentar, Raſchih⸗
folb.b. ll⸗

seliiici,Nisetta⸗
ol.96. 2, olt
npb dich. 100/k0l⸗
& Deuleton c.6,

w hel.:

CAP. XII. EXODI. 461

domui paternæ] i. e. Uni cognationi 17. ecce ſi fuerintmulti in una cognatione ſive fa-
milia,) forſitàn agnus unus iſtis omnibus (accipietur?) lex dicit: 18. agnum domui.
19. Verſ. 4. Et ſi minor fuerit domus, quàm ut ſuſfciat ad edendum agnum] i. e. Ac &
pauciores fuerint, quàm ut ſuſſiciantad agnum unum nec illum comedere poſſintac

neceſſe fuerit, ut aliquid ex illo remaneat, tunc aſſumat ipſe & vicinus ejus &c. atque

hic eſt ſenſus ejus literalis juxtà textum; eſt autem prætereà etiam expoſitio allegorica,
docens, quò d etiam, poſtquàm jam numerati ſunt (homines) ad illum (agnum come-
dendum,) poſſint pauciores evadere *& ab illo (comedendo) deſiſtere & numerari ad
alium agnum; veruntamen ſi deſtiterint ac pauciores evaſerint, quàm ut ſufſiciant ad
veſcendum agnum, tunc pauciores evadere debent (eo tempore,) quò agnus adhuc ſu-
perſtes ac vivus eſt; non verò (eo tempore,) quò ille jam mactatus eſt. ?20. Eod. verſ.
4. Juxtd numerum] (Dictio “hic notat) τ i. e. ſupputationem (ſive ſum-
mam) ſic quoque (accipitur in illo loco:) SOD i. e. ſummam (ſive ſupputationem) æ-
ſtimationis tuæ. 21. Eod. verſ. 4. Pro ratione eſus ſui] i. e. Qui idoneus eſt eſui,
22. excepté ægrotòô ac ſene, qui non poteſt comedere usque ad quantitatem olivæ. 23.
Eod. verſ. 4. Namerabitis] (uxtà Targum:) 1 DNi,e., numerabimini. Verſ. 5.
Inte-⸗

17. Sive: familiæ, confer. & hic dict. tractat. Pe- ſchin, fol. 42. a-
ſachim, loc. alleg. it. Peſachim, fol. 91. b. vide & 22. Id eſt : qui comedere poteſt uſque acdck

inftà verſ. 2 I. h. cap, num. 12 3. ac not. in ov
PpR h. loc.
I8. Vel: notanter hic dicitur, confer. quæ ſuprà
ad verſ I. h. cap. n. 2. Dotata ſunt, it. tract. T alm.
Kidduſchim, fol. 42. a. & Bechorot, fol. 12. a.
19. Cùm Ogazeiz aliqua eſſet numeroſa, agno pa-
ſchali adjungebatur etiam Chagiga, ut Paſcha
comederetur usque ad ſatutitatem, prout habe-
tur apud Joh. Lightfoot. ad Marci cap. 1 5. v. 2 5.
P. 66 3. edit Lipſ. confer. etiam infrà v. 46. h. c. n.
19 9. & tract. Talm. Peſachim, fol. 9 g. a. & fol.
90. a. Conler. & Deuter. c. 16. verſ. 2. n. 9.
* Vel: poſlie eorum numerus imminui, conlter.
not. in mon e h. loc. it., tract. Talm. Te-
murah fol. 30. b. & Pelachim, fol. 6 1. a. & fol.
78. b. & fol. 99. a.
20. Vide tractatum Talmud. Peſachim fol. 89. 'a.
& b. uti allegatur ad marginem in nan mne
ſuper Commentar. Raſchi h. loc. ubi vide etiam
notas.
21. Sicuti Levit. cap. 27. verſ. 2 3. habetur, con-
ſer. tract. Talm. Peſachim, fol. 9 1. b. & Seva-
shim, fol. 2 3. a. & Sikka, fol. 48. b. . Kiddu-

quantitatem olivæ, confer. hic præ aliis Gur Ar-
jeh fol. 77. col. 4. & Iunii ae Tremellii not. h.
loc. it. Mechilta & beſachim fol. 9 1. a. ſicuti al-
legantur in N& n“* ſuper Comment. Raſch.
h. loc.

3. Vel: quanta eſt olivæ magbitudo, Hebr. rnors,

abeſt iſtad hic à MSto I. confer. verſ. 46. h. cap.
n. 202. & Levit. C. I I. v. 4%. D. 12 I. vide &
not. ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 9 3. b. med-
ac part. 3. p. 2 2. b. fin. & p- 23. a. med. it. D.
Wagenſeil. Sot. pag. 8 10. & p. 90 I. ac Light-
foot. ad Matthæ. cap. 3. V. 7. p. 237. & ad Mar-
thæ. c. 2 6. V. 2,6. H. 4. p. 47 5§. & n. §. p. 476. e⸗
dit. Lipf. in Baal Hatturim hic ad marginem no-
tatum eſt, quòd verba: Wede , dde per Ge-
matriam efficiant iſta: n 7 i e., comedit ad
quantitatem olivæ, ad indicandum tibi: ter
NND 22N i. e. ſi comederit ad quantitatem
olivæ, egrediatur i. e. liber ſit & officio ſuo ſatis-
fecerit, confer, etiam Buxtorf. Synag. Jad. cape

128. p. 406. & 415. & Ejusd. Lex. Talm. fol-
194, unde lux quædam huic loco accedet, nam

EX
Mmm

462

EXODI.

Tmieger] i. e. Sine macula. Eod. verſ. 5. Anniculus] Toto anno ſuo 24. vocatur (a⸗

— i. e. anniculus, ac ſi diceret (S. Scripzura:) qui natus eſt anné illéô.

Eod. verſ. 5. Ex ovibus & ex capris] Aut 25. ex his aut ex illis, nametiam 1 i. e. Hœ=-

dus vocatur — BGi. e. agnus, dicitur enim: = DL Ti. e. & agnum caprarum.
26. Verf. 6. Et erit vobis in cuſtodiam] Significatur hic, ut inquiratur, 27, nam (⸗ agnus)
opushabebat, ut perquireretur de macula? 8. qu atuor diebus antè mactationem; ſed
cur accipiebatur (a ghus) quatuor diebus antè mactationem: id, quod non ita præce-

pit (Deus) de agno poſterorum? 129. R. Matthia, filius Chereſch dicebat (allegans?* ver-
ba iſta:) & tranſivi juxtà te ac vidi te, & ecce tempus tuum tempus fuit amorum, 30, i. ee
advenit juramenti (implendi tempus,) quod juravi Abrahamo, quòd redempturus
ſim filios ejus; ſed non fuerunt in manibus eorum præcepta, ut in illis ſtuderent, quò
redimi poſſent, dieitur enim: tuveròô eras nuda & retecta, 31. quapropter dedit eis (De-
us) duo præcepta, (nimiruùm) ſanguinem Peſach & ſanguinem circumciſionis, nam ea-

dem illa nocte 32. circumciſi fuerunt’ Iſraẽlitæ,) dicitur enim: conculcata fuiſti —2
i. e. in ſanguinibus tuis, (nempè)in duobus ſanguinibus, 33. & dixi: etiam in ſanguine⸗

ite

eyx agno Paſe haliad minimum aliquis tamum co-

gnitudine, vid. Levit. c. 22. V. F. H. 2 5

24. Quamvis integrum annum non compleverit,
confer. Bechorot, fol. 39. b. & Gur Arjeh fol. OIOWUMWM
nt X In MSto z. Ioens iſle ſic ſuppletur? &evt eH
haud legitimus eſt ad

77. col. 4. med. Nam agnus, qui annum exces-
lit, nod n i. e.
oblationem Paſchalem, ſie innot. - NN,

ubi etiam Peſachim, fol. 97. a. allegatur, confer.
& Sevachim, fol. 25. b. & Bechorot, fol. 12. a.

25. Copulativa enim interdum pro disjunctiva ſu
mitur, vid. R. Salom. ad Exod. c. 21. V. 1 5. .
115§.

„ Hebr. MNaw, in utroque MSto hic additur à
baz i. e. agnum ovium, (Deuter. c. 14. v.
26. Sicuti Deuteron. d. cap. I4. verſ. 4. habetur.

er urdla, meiio rtvni e cuſlodia hic ſi. 34. Mn meher ee. 9. Ferl. 11. haberur, ubi vide

27. Vel: perveſtigetur, an feil. agnus aliquà labo-

gnificat inquiſitionem, confer. not. ad librum
Prec. Jud. part. 2. p. 235. be circa fin. it. tract.
Talm. Roſch haſchana, fol. 7. a. & Menachot,
fol. 49. b. it. Erachin, fol. 13. b. “
2 ½. Id eſt: an aliquam haberet maculam „ nam

nexceſſe erat, ut agnus eſſet integer & ααι *
megdere debebat, quantum olivam æquabat ma-

ſine labe.
19. Sive: generationucn ſic juxtäà Hebr. T1,

ſunt.
en ne i, e. ecce illa (8. Scriptura) dicit.
30. Prout Ezech. cap- 16. verſ. 8. habetur, con-
fer. not. in non r* h. loc-

cap. 16. verſ. 7.

in Ægypto fuit pereuſlſum.

33. Videlicèt: in ſanguine Peſach ſive agni pa-
v. 6. ibique Raſchi not.
Ralchi noſtri not.

ſia: a

bis, à MSto I, abluntt.

CAb. XII.

vide, quæ ſuprà ad verſ. 3. h. cap. n. 16. notata .

3I. Nempè: ſine præceptis, vide Ezechiel. dict.
HSH r. ZVMDU! y. Zeilicket: wit
12. Nempé: nocte illa, qua omne primogenitum

35. Sicuti infrà verſ.2 F. h. cap. habetur; verba i-
, ro N i. e. trahite & accipite vo-

angegaini,
(Kapbinig egul

(tenpei) alte
potte atri &.
trduat ptſers

1.c. inter Alas
lis quol —

mütionenn je

tcore, (Kevtibe
untemnoblilin
(eni inilolo⸗
langeuiese. be “ 8873 306 far =„ rhuut) Hc⸗
foderis tui dimiſi vinctos tuos & puteo, in quo non eſt aqua, 34½¼. quoniam immerſi e⸗-S
rant (Iſraelitæ) in idolorum cultu, dixit eis (Deus:) trahite & accipite vobis, 35. I. e. tra-

. ——

2n Wüͤ⸗
Mto 1.
6, Id elt: Anin
vobis preceptut
Ferbis de Alege
cur zgnus fuefi,
mactatiogem,
Dn ſapere

4 ebr.

ad: Nh i
funt 3 Möt l,

quoc quis pet
conker. hic Me⸗

Neecer: e 1 iidulchin ſol.
ſchalis & in ſanguine circumeciſionis, juxtà men-
tem R. Matthiæ, confer. Ezech. dict. cap. 16.

ginem ellegent
etiam notas, it
Princ.
31. Vel!: in tridn
nnn, confer.
Talm. beſachin

39. Edͤ in iber te

dOpelis Taln
ſto, de mactati

iohrkoot, 0

(A. XII.
—

ocatur (.
eſtannhills.
1 1e. l-
uum captatumn,
,nam agnn)
Klonem; ſec
nonita ece⸗
(Alegansfet⸗
norum, 30, ie,
dredempturns
kuderent, d
1delliteis de⸗
ſonis, namn ea⸗
takuiſi
min ſangrine⸗
lam immerli e⸗
bis, 3,,tta⸗
lite

iateger de ana⸗

usta Hebr hyyi,
. (ap. n 16.nOtaa

uppleur: N W
1a) dicit.
l. g. habetut, conn⸗
ide Ezethiel, ich
mne primogenitum
elach ſire 4ni p⸗

ciſionis, juntä men⸗
Lzech, dick, ta, 10,

j. kabetut ubi tide

d. habetur; feih i⸗
Alite & aecihite ſ⸗

CAP XII. EXxODI. 463
Eite manus veſtras " ab idolis & accipite vobis pecudem præcepti. 36. Eod. verſ. 6.
Et maltent ** illum] Sed an omnes mactant? (non ita quidem;) ſed inde (diſcimus, )
quòd is, qui ab aliquo mittitur, perinde habeatur atque ipſe. 37. Eod. verſ. 6. Cætas
congregationis Iraila] Coœtus & congregatio & Iſrael, (hic requiruntur) hinc dicune
(Rabbini;) agni paſchales congregationis (Iſraeliticæ) mackantur in tribus 3 8. cœtibus,
(nempè:) alter (cœtus) poſt alterum, quando in greſſus eſt primus cœtus, clauduntur
portæ atrii &c. ſicuti eſt (ſcriptum in tractatu Talmudico:) Peſachim. 39. Verl. 6. Ia-

ter duas veſperas] (Tempus incipiens)à ſex horis 40. & ulterius dicitur VDE

i. e. inter duas veſperas, quando Sol inclinat ad occaſum veſperè; videtur autem mi⸗
hi, quòd ſignificet illas horas, quæ ſunt 2 i. e. inter com-
mixtionem (vel caliginem) diei ac noctis, 41. commiſtio diei incipit ab initio ſeptimæ

horæ, (ſicuti habetur in illo loco:) quia umbræ veſpertinæ inclinarunt, 42. commiſtio

autem noctis (incipit) à principio noctis; (dictio) à ſignificat caliginem & tenebras⸗

(cuti (in illo loco:) i. e. obſcuratur omnis lætitia, 43. Verſ. 7. Et accipient de

ſanguine] Hæceſt acceptio ſanguinis, forſitàn illa, quæ fit manu? lex dicit: 44. qui eſt

Mmm 2 in

K Hebr. .** TN, hæc & ſequentia, usque ad

*n X i. e. pecudem præcepti, ablunt à

2St0 2.

36, I4 eſt: agnum Paſchalem de quo mæctando!

vobis præceptum dedi; ſed hiſce R. Matthiæ

verbis & allegationibus non ſolvitur quæſtio,
cur agnus fuerit acceptus quatuor diebus anté
mactationem, ſicuti etiam habetur in not. 1 &ν*

A ſuper Commentarium Raſchi h. loc.

ſunt à MSto I.

37. Scilicèt: mittens, huc facit illa regula juris:
quod quis per alium facit, ipſe fecifie videtur,

confer. hic Mechilta & tractatus Talmudicus:
Kiddulchin fol. 4 1. b. & fol. 42. a. prout ad mar-
inem allegantur in Nnα ne, h. loc. ubi vide
etiam notas, it. Jalkut Part. I. fol. 59. col. 3.
princ.

g. Vel: in tribus catervis ſive turmis, Hebr.
rr , confer. num. ſequ. 39. vid. & tract.

Talm. Peſaàchim, fol. 64. a. & fol. 7 8. b.
9. Eft is liber tertius partis ſive Sectionis ſecun-

Aæ Operis Talmudici, tractans de Paſchatis fe-
do, de mactatione agnmi Paſchalis &c. confer.

Lighifoot. ad Matth. c. 2,6. V. 19. P 470⁰: e.

dit. Lipſ. ubi locus iſte ex Peſachim. c. 5. hal.
5. 6. adducitur & exponitur, quomodo intelli-
genda ſint verba iſta? in tribus cœtibus ſivetur-
is.
40. Vele ab hora ſexta veſpertina ac deinceps vel
ultrà, ſiceyn" hic explico, confer. Peſachim.
fol. 59. a. & fol. 6 1. a. & fol. 66. a. it. fol. 10 8%.
a. & Sevachim, fol. 12. 2. & fol. 5 I. a.

41. Nempèé: die ad veſperam inelinante, primis
XX Hebr. mmE PTHXâ, hæc & quæ ſequuntur, usque
ad: i)) 77 i. 6. cœtus & congregatio, ab-

tenebris, Galli vocant: entre chjen & loup, i.
e. quando canis à lupo diſcerni neqirit, confer.
Buxtorf. Dictionar. Hebr. voc any & Junii ac
Tremellii not. h. loc. vide & infrà verſ. 14. h.
cap. n. 8 8. in notis ad librum Precum Jud. part.
2. Pp. 2 12. b. med. duæ veſperæ ſic exoonuntur:
2y. Ne nie eee nen nrne
eE dene e eee een e en i. e.
ab eo tempore, quòô Sol incipit inclinare ad
veſperam, hæe una eſt veſpera, ac poſt ſolis occa-
ſum altera ſive ſecunda eſt veſpera, ſic etiam in
Michlol ophi exponitur.
42. Uti Jerem. cap. 6. v. 4. habetur, confer. R. Sa-
lom. ad Levit. c. 23. V. 5§. n. 10.
43. Vide Eſai. cap. 2 4. verſ. 1II. ibique Raſchi not.

4. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 1. h. cap. n. 2: &
V. 9. ed. hoc cap. n. § 3. notata lunt.

454

EKODlI.

CAP. XII.

in pelvi 45. Eod. verſ. 7. Poſtes] (Dictio Hâπ fignificat) tigna erecta. 46. alte-

rum ab hac oſtii parte; alterum ab altera.

eſt ſuperius (tignum,)ad quod q i. e. pulſat 47. janua, quando illa clauditur, lin-
guâ vernaculà: linteil; 48. — PA autem ſignificat o i. e. pereuſſionem, ſi-
cuti (in illo loco:) ſonus folii impulſi, 49. (ubi Onkelos Hebræum vertit:) pU
i. e. quòd impellitur, vel: percutitur) item (alio in loco Onkelos Hebræam vocem-:)

–—P(Chaldaicè vertit:) DP j. e.

Eod. verſ. 7. Superliminare] ( PpvDR)

percuſſionem. 5o. Eod. verſ. 7. In domi -

bus † illis, in quibus comedent illum] Non verò (dabunt fanguinem) in ſuperliminari ac
poſtibus, quæ ſunt in horreo & ſtabulo, quia in eo non habitant (homines.) Verſ. 8.

Carnem] Non verò nervos & oſſa. ?1. Eod. verſ. 8. Et azymos panes cum herbis ama-
ris] Omnis herba amara dicitur ac præcepit illis (Deus,) ut comederent amara
in memoriam ejus, (quod ſcriptum eſt:.) ) ρâ1âο i, e. & amaram effecerunt vitam eo-
rum. 5². Verſ. 9. Non comedetis de illo crudum] Quod non ſatis, ſicuti debet, aſſatum
eſt, id nominat (Scriptura) N linguàâ Hebraicà. Eod. v. 9, Aut coctile, coltum] Hæc omnia
(hic ſcripta ſunt) dehortationis * gratia (quoad verba iſta:) non comedetis. Eod. v. 9.
In aqua] Unde probatur, (prohibitum eſſe etiam id, quod coctum eſt) incœteris liquo-
ribus? lex dicit: 53. & coctile coctum quovis modo. 54. Eod. verfſ. 9. Sed ſolum aſjatum
igne] Suprà 55. promulgavit (Deus) edictum de illo (agno mactando ac comedendo)

per

45. Zic habetur infrà verſ. 22. h. cap. ſanguinis ita-

Sn Swh. 10c.

46. Sic interpretor vocem Hebræam aα„hni4a h, quæx
hic habetur, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol.

686.
47. Vel: qued percutit janua, German. Woran
die Thuͤr ſchlaͤgt oder klopffet.
4 ½. Sic reddo hice: „By in utroque MSto legi-
tur: Wahodiè dicunt Galli: linteau.
49. Vel: agitati, ſeil. à vento, vide Levit. cap. 26.
verſ. 36. ibique not. Sign. † & n. 15.

à In utroque MSto poſt: rvvuv ſic additum repe-

Sr wee eee ieee i. e. aduſtæ
(vel percuſſæ) Euro ( iſtud rON Onkelos intere
pretatus eſt) ν i. e. percuſſæ Euro, (vid.
Geneſ. c. 41. V. 6. & v. 27.) confer. not. ad Le
vit. d. cap. 26. v. 36. Sign. †
50. Sive: plagam, vide infrà Exod. cap. 21. verſ.
2 5. ubi junius ac Tremellius verterunt: tumi.-
cem, confer, not. ibid. n. 186. it. not. ad Leyit.
c. 2 6. V. 36.n. 13 5.

† Conter. hic tract. Talm. Peſachim, fol, 56. 2a.

titur:

5I. Vide tractatum Talmudicum: beſachim fol.
que acceptio fit pelvi, non manu, confer. not. in

4 1. b. & fol. 8 3. a. it. fol. §& . a. & fol. 96. a. &
fol. 120. b. vid. & Megilla, fol. 2 1. a. & Mechil-
ta, prout ad marginem allegantur in dmar n
ſuper Commentar. Raſchi h. loc. ubi vide etiam
Rotas.
52. Sicuti ſuprà Exod. cap. I. v. 14. habetur, con-
fer. not. in or m h. loc.
* Confer. hic Mechilta & Peſachim fol. 41. a. b.

gantur, it. Peſachim. fol. 9 5. b. & fol. 9 6. a. &
Jevammot, fol. 74. a. & Bava mezia, fol. 1I15. b.
& Chullin, fol. I115. a.

verf. 7. h. cap. num. 44. & ad verſ. 44. h. cap.
J. 19 3. notata funt.
54. Id eſt: in quocunque liquore coctum ſit, pu-
ta: in vino, lacte &c. iſtud eomedere hic prohi-
bitum eſt, videatur Mechilta & Peſachim fol. 41.

ſuper Commentarium Raſchi h. loc, ubi vid
etiam notas,

55. Nempè: verſu præcedente . h. cap. confer.

prout in nee me ad marginem h. loc. alke-

53. Vel: notanter dicitur, confer, quæ ſuprà ad

2=ð

a. b. uti ad marginem allegantur in nan e

—

(Ar. XI..

er Preceptum
bisnon come⸗
) Alute Ülu
baseſisine
autern 4 Partici
ilisrerbis) o
ſeutüillieil
e)rotaearoe

Corler hi)
( ſadum ell,)

nitautenn ie
ſchal)aurotai
tetes alinerpli

flo;o ledſe⸗

rdaaasaααα
ie Pelachim,
1. it. Baba me⸗
)6, Hebr. )!
Pyn ie non

ve INöOve Nd

ſecuncam R.
(imeltins) exn
Wnd i.
Mivam,) i e. i
tur in o
heloc. vbi 8
dlabealeg
A not, ad 1.
4. tonler. &
8 Sanhecrin,
N. Ri intepre
Gies, con
ſenn wid &
* ſol 1 3.4
S. d. ol.

ſh. Mout fupr
ubiride not,

IGKa: r

ile, totacat
So. Vel. cum
Alerdam M

CANI.
ee 46,alte⸗
(d)
Bauditur, In.
taſſonem .
entin) or
kam Oeem.)
11..7. kdimi.
perliminaric
es) Verl 9.
um herhi⸗ 4MA⸗
ederentamara
tuntyitameo.-
debet, allatum
Hæcofnia
letis. Bod, 7.9,
neceterisligvo.
Aſolen Natum
ccomedendo)
per

—
m! beſachim ſol.
,2. lol, 96, 1.
1.11.4. § Mechil⸗
Antur in dn n
oc, ubi ide eiam

.14, MabeiultOn⸗

o,
chim f0l, 41,b,
ginem h, loe. Ale⸗
b, fol. 96, 4,8
3merig,tol, 1,b⸗

onler gwæ ſuprd
Afell. 44,b ca⸗

re ollum ſih hu⸗
comedete hic proli⸗
8 belachimtol,1.
ntur io Dn
hi h. loc, ubi ſid

b,cap. eoſe
lc lie

CAP. XII.

EXODI.

„

46

per præceptum affirmativum; 56. hic autem addit ei præceptum negativum (hiſce ver-
bis:) non comedetis de illo, niſi aſſatumigne. Eod. verſ. 9. Caput ejus cum cruribus e-

jus] Aflate illum (agnum)totum ſimùl cum

capite ejus & cruribus ejus ac cum interio-

ribus ejus, inteſtina ejus redduntur ventri, 57. poſtquàm illa abluta ſunt; 58. ſignificat

autem (particula y in verbis iſtis:) E

— &— 2 — p idem, atque (in

illis verbis:) or dNà â. 59, id eſt NN in exercitibus ſuis, 60. (ut ſenſus ſit:)
ſicuti illi(ſeil. exercitus ſimùl junctiſunt; )ita hic(agnus quantus quantusille eſt, (nem-
pè: ) totaſcaro ejus integra (aſſetur.) Verſ. 10. Etquod reſiduum fuerit ex eo usque man’
Cur lex (hic) dicit: usque manè, duabus vicibus, ut det mane ſuper * mane? (hoc id-
eò factum eſt,) quia matutinum tempus (incipit) ab illa hora, quâ Sol irradiat, 61. ve-
nit autem (hic) Scriptura, ut prævertat, 62, quia prohibitum eſt comedere (de agno Pa-
ſchali) aurorailluſcente, & hæc eſt (expoſitio textus) juxtà ſenſum ejus literalem; præ-
tereà alia explicatio allegorica docet, quòd illud (agni reliquum) non comburatur die
feſto; 63. ſed ſequenti die, 64, & ſic explicabis iſtud: & quod ex eoreliquum fuerità ma-

Mmm 3 n&

hic Peſachim, ſol. 74. a. & fol. 7 5. a. & fol. 76. †

a. it. Baba mezia, fol. 115. b.
56. Hebr. Wρ*ä[qmiey, negativum verò dicitur &
Wyn i. e., non facies,

757: Idque juxtà ſententiam R. Joſe Galilæi, nam

ſecundùům R. Akivam ? er p i., e, ſuſpendunt

(inteſtina) extrà ſcil, agnum, qui aſſandus eſt,
IrTO iB-er j. e. & deciſio eſt juxtà illum (R. A-
kivam,) i. e. illius ſententia prævalet, ſic habe-†

tur in p- M ſuper Commentarium Raſchi

h. loc. ubi & tractatus Talmudicus: Peſachim †
fol. 44. biallegatur confer. verſ. 16. h. cap. n. 10 6.
& not, ad I. Samuel, cap. 2 5. verſ. 1 §. n. 3. 6
4. confer. & Jevammot fol. 74. a. & ſol. 77. a.

& Sanhedrin, fol. 6 3. a.
7 ⅜. Zic interpretor inrei, quod hig babetur, à ra-

dicer, confer. Buxtorf. Lex. Talm. Fol. 50 9.
& ſeq. vid. & tract. Talm. Schabbat, fol. 24., b.
& fol- 133. a. & Peſachim, fol. 93. b. item fol.

94. a. & fol. 120. b.

59. Prout ſuprà Exod. cap. 6. Verſ. 26. habetur, .

ubi vide not. n. 6 3.

XWIKa: —2RaY & ſequentia, usque ad: a 75

i. e. tota caro ejus, abſunt à MStO2.

So. Vele cum exercitibus ſuis, nam particula 7yy
. 2

e, 35 : verſ. 22, interdum pro a, ſicuti Geneſ-
cap. 27. V. 40. & Exod. c. 6. V. 26.
X Hebr. 7y, fic in vulgatis editionibus „ut & in
MSſto 2. ſed in MSto 1. pro co legitur: 3) i. e.
usque (ad mane.)
61, Vel: quando aurora incipit, intelligitur enim
ονρ Ty i. e, columna auroræ, prout in notis,
SN- n, ſaper Commentarium Raſchi h-
I. exponitur.
62. Vel: anticipet, antevertat, Hebr. S,
ſenſus eſt: monet hic Seriptura, ut comeſtio-
agni Paſchalis prius abſolvatur, quàm matuti⸗=
num tempus adveniat & Sol oriatur, atque ĩdeò-
bis hic dicitur: usque manè, confer. Ecclsſiaſt.
c. 12. V. 9. ibique Raſchi not.
63. Hebr. 20 Da, is dicitur P', Chagiga
conſfer. Lightfoot in Marei cap. 1 5. V. 2 5. p.66 32
edit. Lipſienſ. vide & infrà verl. 14. h. . ibique
not, n. 86. & v. 17, h. cap. n. 109. confer. S&
Makkot, fol. 4. b. & ſol. 16, a. it. Schevuot. fol.
3. b. & Sevachim, fol. 36, a. it, Chullin, fol. 2
b. & fol. 9 r. a. e fol. 141. b. it. Temurah, fol-
4. b. & Berachot, fol. 9. a.

64. Nempè: craſtina die à primo dle feſli Paſchq-
tis, vid. idem Lightfoot ad Matth. c. 12. verl. r.

znterdum pz0 y i. e, cum, ponitur, uti Exod.

P. 339. edit. Lipſ. in ui οαue MSto pro rrE
legitur vie a j, e. die craſtino-

01. CAP. XII.

II. Lumbi veſtri ſint aceinlti] i. e. Præparati
ne] (Dictio: DT) ſignifcatie.
loco:) & fuit David 1DrI i. e. feſtinans ade
cerant Syri . in i. e.in feſtinatione ſus.

no] i. e. Oblatio iſta (agni Paſchalis) vocatur Peſach propter ſaltum Yx* (ſive tranſitum.)
quo Sanctus ille Benedictus tranſibat 68. domos Iraélitarur

ne primo usque ad 65. mane ecundum 66. ſtabis ac (poſteà) ad combures. Verl.

ad viam. * Eod verſ. I I. Cum ſeſtinatio-
celeritatem & feſtinationem, veluticin illo
undum, 66, ſic (alio in loco:) quæ proje-
67. Eod. verſ. II. Peſach iſtud eſt Domi-

,(quæ ſitæ erant) inter do-

mos .gyptiorum & ſaliebat de Ægyptio in ägyptium; Iſraélita autem intermedius
incolumis relinquebatur; vos itaque facite omnia miniſteria 69. ejus. (ſcil. feſti Paſcha-

lis) Deo omnipotenti, alia expoſitio: perm

odum exſilitionis & inſultus meminit (Scri-

tura) nominis ejus, quod vocatur Peſach, etiam Paſque ſignificat D. e. grel-

ſum (ſive gradum aut paſſum.)
co ad locum, omnesque tranſitu unô unô
12. Omne primogenitum interra Roypti] E

erant in 5gypto; 71. ſed unde probatur, quòd etiam primo genita(⁵Ægyptiorum,) qui

Verſ. I 2. Et tranſibo] Tanquam rex, qui tranſit de lo-

que momenté puniuntur, 0. Eod. verſ.
tiam primogenita extraneorum, qui(tune)

in extraneis erant locis (fuerint percuſſa?) lex dicit: 2.qui percuſſit Ægyptios in eo-
rum primogenitis.73. Eod. verl. 12. Abbomine usque adpedus] Ab illo, qui primum

trans-

—

65. Rabbini reſpexerunt hae expoſitione ad parti 1

culamy, quæ hoc verſu 10. habetur, dum dici⸗-
tur: Wwany; non autem a2, confer. Gur Arjeh
fol. 7. col. 3.r med. & not. in ma N ſu.
per commentarium Raſchi h. loc. .
6 6. Sicuti 1. Samuel. cap. 23. Verſ. 16. habetur.
X Non itaque præciſe debebant eſſe accincti; ſed

notis an ne hic exponitur.

67. Proht habetur 2. Reg. cap. 7. verſ. 15. confer.
tract. Talm. Peſachim, fol. 94. a, & fol. 120. b. †

it. Sevachim, fol. 57⸗ b. & Berachot, fol. 9. a.
„X Hebr. Nτα, in utoque MSto pro eo legitur:
erD i. e. tranſitus, αrà, quæ hic ſequntur,
unusque sd: Wy) .)&1 i. e. vos itaque facite, ab-
ſunt ab utroque MSto. =
6 9. Confer. quæ infrà ad verſ. 2 3. h. cap. n. 130.

notata ſunt, it. tract. Talm. Peſachim., fol. 97. 3.

tur? ritus, ceremoniæ, eadem ſignificatione,
qua ſumitur Chaldaica vox Nar , de qua

6 9 . Hebr. preay, quo nomine hic intelligun-

vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 173 8. confer. &

not. in pam E h. loc.

* Hebr. "Tle l,hæc S& ſequentia, usque ad verl.]

feſtinantes debebant eſſe & ad viam parati, ſic in

12. h. cap. abſunt ab utroque MSto.
70. Confer. Mechilta, qui tractatus ad marginem
allegatur in nop ne ſauper commentarium
Ralchi h. loc. ubi vide etiam notas, confer. &
hic tract. Talm. Berachot, fol. 9. a. & Peſachim,
fol. 120. b. it. Megilla, fol. 21. A. & Sevachim,
71. Id eſ: qui non erant de gente Egyptiaca; in
terra tamen Ægyptiaca tunctemporis degebant,

PSN NS h. locç. =
72. Vels Sctiptura notanter dicit, confer. quæ ad
verſ. 7. h. cap. n. 44. & ad verſ. 9. n. 53. notata

tura abſolutè & indeſinite loquitur, loco allega-
gato, quæ locutio indefinita æquipollet univer-=
ſali, ita, ut ne locus quidem extraneus excipiatur,
confer. ſequ. verſ. 13. h. cap. n. 8 4. ſic quoque
in Gur Arjeh fol. 7 S. col. 3. exponitur, nempe,
quod S.gyptiorum primogenita fuerint perc uſſa
zvp P- N n i. e. etiamſi non fuetint
in Egypto.

confer. verſ. 29. he cap. n. 13 8⁸ . & not. in

73. Vide Pſalm. 13 6. verſ. 10. Senſus eſt: S. Scrip-

nanegreluzen
zun) (Etenim
ram fandebatt
icis) onper

ihinſgnum

nlte)ſangt

gemjreteclum

os meos, U

Hodr.13,1
ego eriſtimo,
eillitonem.

ntumd dor

Ppñ inillo l.
(elbunm) =
cant) le qu⸗
gi. ac libera
Pod vet. 13
Finskin dom
Knon eritin

11. Conſet gue

ad Exod, c.
ée & Gur A
Princ.
7. Vig tiech.
lam iraque n
wabedat prer
der ſodaicq,
lociiſtius en
b. ſoc,

1. UHelk: imn

um pete i⸗

ollem & in

ligo & inter
t2). 3 .
Veſuſah.

. Vel: pret
Koyotios; ſ

1bzutore non
70. Sic ex gen
Vuiyetbum
detut, autot

(, N.

urs Verl.
um ſeſtingtib⸗
velutitin ile
Uennoſ.
Pudel Doni.
Wetranſitum)
rant)interdo⸗
mintermedins
l. ellibalcha.
meminitzen.
dole gel⸗
li tranſit delo⸗
um, goiltune)
ptorum,) vi
Egyptiosined-
o, goiprimum
trans⸗
MSo.
hetus ad malgitenn
er commentafium
m hotas, chnler. &
.g. a. beſachim,
11,4, Zerachim,

Nte Koyptitciz in
tempotis gegebanlt,
n. 13 e & not in

icit conlet Au ad
ell g n 3. HMitt

genlasel: 8, delip⸗
Uitur, 0eo Aegr⸗
Auipollet uniſet⸗
tkaneus euejpiatur,
. n. , le gnogte
enponitur, nenpe,
itakuelint pertulia
ctiamii von fucint

CAP. XII. EXxODI. Fö6

transgreſſus erat, etiam poœrna inceperat. 74. Eod. verſ. I2. Et in cunctis Diis Tiopptio-
rum] (Etenim idolum) ligneum putreſcebat, ex metallo factum liqueſcebat & in ter-
ram fundebatur. 75. Eod. verſ. I2. Faciam judicia ego Dominus] Ego ipſe (faciam ju-
dicia) non per legatum aliquem.* Verſ. 13. & eriz ſanguis vobis in ſignum] Vobis (e-
rit) in ſignum; non verò aliis (erit) in ſignum, hinc (diſcimus,) quod non dederint (Iſ-
raêlitæ) ſanguinem, niſi intrinſecùs. 76. Eod. verſ. I 3. & videns ſanguinem] Omne (qui-
dem)retectum eſt coràm illo(Deo;) ſed dixit Sanctus ille Benedictus: conjicioego ocu-
los meos, ut videam, an vos in præceptis meis ſtudeatis, quò factô tranſibo vos. 77.

Eod. v. I 3. Et tranſilo] i. e. Et parcam, huie ſimile eſt (illud:) parcendo 78. & liberando,

ego exiſtimo, quòd omnis (dictio:) ò ſignificet J & Au i. e. ſaltum &
exſilitionem. Eod. verſ. 1 3. Et tranſibo] Tranſibat (Dominus) de domibus Ifraeêlita-
tarum ad domos 5Ægyptiorum, quia permixtim 79. habitabant, ſic (accipitur verbum
PS in illo loco:s) =„O i. e. ſaltatis in duobus ramis, 806e eodem modo omne
(verbum) O' (ſignificat) eos, qui ambulant tanquam ſaltantes (i. e. qui claudi-
cant,) ſic quoque H)O i. e. ſaliendo & liberando, 8&1, ſaltu (ſcilicèt Deus) præteribat
82. ac liberabat (unumquemque Iſraélitam) inter Ægyptios, qui morte interibant.
Eod. verſ. I 3. Et non erit in vobis plagæa] Sed ſit illa in =Ægyptiis, ecce fuit (fortè) Æägy-
ptius * in domo (cujusdam) Iſraélitæ, an iſte (ÆAgyptius) evadet plagam? lex dicit:
& non erit in vobis plaga; aſt erit in Egyptiis, qui funt in domibus veſtris; 83. ecce au-
HS tem

ex communi iſtius verbi ſignificatione, confer.
n. &I. h. verſ. 13. & verſ= 23. h. cap. n. 130.
Commentatoris noſtri expoſitioni adſtipulatur

74. Confer. quæ ſuprà ad Exod. cap. 7. v. 2 8. n. 37.
& ad Exod. c. I4. verſ 4. n. 20. notata ſunt, vi-
de & Gur Arjeh fol. 7 §. col. 3. fin. & col. 4.
rinc. etiam Paraphraſtes Chaldæus.
75. Vid. tract. Talm. Nedarim, fol. 2 5. a, Nul. [79. Iia Hebræa: W nn on hic vertere volui;

Ium itaque numen ſive idolum Ægyptiorum re-
manebat præter Baal Zephon, ſicuti traditio ha-
bet Judaica, vide infrà Exod. c. 14. v. 2. D. F.

* Loci iſtius explicationem vide in not. ofi npeH

h. loc. .

76. I eſt: intrà æ des ſuas vel: ab interiore ædi- †
urn parte Ifraeli æ tingebant ſangvine utrumque

poſtem & ſuperliminare, ſic noan hic intel-

ligo & interpretor, confer. Buxtorf. Synag. Jud.

cap. 3 1e p. 592. & ſeqq- ubi plura de “,
Meſuſah.

77. Vel: præteribo vos nec perdam vos, ſicuti

Egyptios; ſed parcam vobis, ſicuti paulò poſt

ab autore noſtro exponitur, vide num. ſequ. 7 8.
7§˖. Sie ex mente Commentatoris noſtri vertere

volui verbum mbo, quòd Eaia. c. 3 I. v. 5. ha-
betur, autor Vulgatæ ibidem vertit: tranſiens,

iuxtà verbum : iſte in medio iſtius, ſenſus eſt,
quòôd Ifraelitarum æ des fuerint intermediæ inter
pgyptiorum domos ac vice verſa, a, ut utrique
permiſi& habitarint.
80. Vel: claudicatis in duabus cog itationibus,
uti I. Keg. c. I1 9. v. 2 I. hapetur, autor Vulgataæ
ibidem vertit: claudicatis in duas partes.
8 1. Uri Eſa. c. 3 I. v. 5. habetur, vide, quæ paulo
anté m. 7§. h. verf. I 37. notata ſunt.
92. Senſus eſt: ſaltu evaſerunt & incolumes ſert
vati ſunt Iſraelitæ, qui inter Ægyptios habf=
tarunt. B
* Hebr. un Rer , hæc & ſequenria, usque
ad ⸗ abr ee, H i. e, ecce autem, ſi fuerir
JIlraélita, abſunt à MSto z.
§3⸗ Scil. ☚ i, e, erit plaga, ſic in MSto r.
hie

46⁶8

EXOPDI.

CAb. XII.

tem ſi fue

rit IHraêlita ** in domo EPgyptii? juxtà ſenſum (Scripturæ) literalem intel-

ligere poſſem, quòd ille (Iſralita) perinde atque ipſe (Egyptius) punietut; (ſed) lex
dicit: non erit in vobis 84. plaga. Verſ. 14. In monimentum] Generationibus (ſive⸗

oſteris erit in monimentum.) Eod. verſ. 14. Er celebrabitis ilum]

(Nempè:) diem,

qui erit tibi in monimentum, tu celebrabis; aſt hactenus non audivimus, quisnam iſte

ſit dies monimenti,

lex dicit: memento diei iſtius, qu egreſſi eſtis, 85, hinc diſcimus;

uòd dies egreſſionis (ExX Egypto) ſit dies monimenti; ſed quonam die egreſſi ſunt-
(Iſraelitæ ex Egypto?) lex dicit: poſtero die Paſchatis 86. egreili ſunt, dic itaque: (quòd

egreſſi ſint)

die decimò quintò (menlis) Niſan, 87. is eſt dies feſtus, nam ecce nocte-

(diei) decimi quinti 88. comederunt (Judæi) Peſach ac mane egreſſi ſunt. Eod. verſ.
14. Per generationes veſtras] Iuxtà ſenſum literalem textus ego intelligere poſſem-,
quòd ad minimum duæ generationes (hoc obſervare debeant;) verùm lex notanter di=
cit: ſtatut6 perpetuòô 89. celebrabitis illud (Peſach.) Verſ. 15. Septem diebus] (Lin-

guà vernacul:) ſettaine * i. e. ſeptimanà

.

90, dierum.

Eod. verſ. I 5. deptem diebus A-

zyma comedeti] Atqui alio in loco ipſe (Moſes) dicit: ſex diebus comedes azyma; 91.
docet* quoad diem ſeptimum Paſchatis, quod ille non obliget 92. ad comedendum-
anem azymum, modò non comedatur fermentum, ſed unde probatur, quògd etiam ſex

diebus in arbitrio poſitum ſit, (comedere vel non comedere panem azymum?) lex di-

cit:

hic additum reperitur, confer. hic Mechilta, ſic-
uti iſte liver ad marginem allegatur in *
Syan ſuper commentar. Raſch. h. loc.

a Hebr. w rν , iſta & quæ ſequuntur ab-

ſunt à M Sto . . S
24. Nempe: Iſtaélitis, ubicunque fueritis, lex e
nim indefinite hic loquitur, confer. quæ ſuprà ad
Verſ. 12. h. cap. n. 7 3. notata ſunt.
35. Uti cap. ſequ. 1 3. verſ. 3. habetur, confer.
nic Mechilta, prout in "an ma ad marginem
allegatur.
35. Vide verſ. 5 I⸗ hb. cap. & cap. ſequ. 13. verfſ. 3.
confer. & ſuprà verſ. 10. h. cape n. 63. 2c Light-
foot ad Marci e. 15. verſ. 2 5. p. 6 62. edit. Lipfſ-
ac not. in nar M h. loc.
87. Js menſis maximam partem
ſpondet. . .
28. Vel: nocte, quzæ diem decimum quintum
sræcedit; Judæi, ſicuti notum eſt, diem civi-
lem incipiunt à veſpera, ingruente nocte, confer.
unii ac Tremellii not. ad Verſ. 6. h. cap. n. 10.
& ad verſ. 1 8: h. Cap. n. 29. vide & Buxtork. Di-
Gionar. Hebr. voc. 2y,
verſ. 6. h. cap. n. 41.

Martio noſtro re-

89. Hebr. V Do, ſtatutum autem iſtud per-
petnum deſinit in Jeſu Chriſto, qui eſt verus ag-
nus Paſchalis, Vid. Is ad Corinth. c. 5. v. 7. con-
fer. & Junii ac Tremellii not. h. loc. & verſ. 17.
h. cap. n. 111. confer. & Mechilta, prout in
nam rY ad marginem h. loc allegatur.

X Sic reddere poſſis: Nad“, abeſt hæg dictio
Gallica à MSto I.
90. Vel: ſeptenaria, confer. ſuprà Exod. cap. 10.
v. 22. n. 38. & Gur Arjeh fol. 79. col. 4. circà
fin. ubi docetur, quòd 7 puyn i. e, magnum
diſerimen ſit inter nyad per Heh in ſine
dictionis nyav & inter nyaz per Tau in fi-
ne ejusd. dictionis, qua de re plura ibidem.
1. Sicuti Deuteron. cap. 16. verſ. 9. habetur, u-
bi vide Raſchi not. confer. & not. in nor n
h. loc. it. tract. Talm. Peſachim, fol. 3 8. b.

X Hebr. ?, iſtius loco in utroque MSto legi-

tur: AE i. e. diſcimus, coœtera omnia, quæ
bic ſequuntur, usque ad: nuyn n i. e. ſe-
ptimo die libera facultas, abſunt à MSto I.
92. Sed quod in arbitrio & facultate cujusque poſi-
tum ſit, comedere pauem azymum nec ne, cone

conter. & ſuprà ict.

ter.

S cit ſeptem

tri tegalam,ut

unm, utdoceate

Yelnoncomede
medendi datum
commedetisaryin

. Eod. verd
ę Aweſpetadieif⸗

timus, g0d⸗
priorg,. Adame
Gjcit: non mabt⸗

muumehic ⸗

——
fet. traclat Taln,
Allepatur in n
Nalchih. loc. di⸗
9. d. 36. it. Ka
fol. ſ. 2 lt.01.
93. Loclziſte, 4
in notis Raſchiae
gitur: N

) r

quoc comecerei
2ywum, non nil
egreditun,) ut de
Ga, quehic or-
KMZ erunt, e0
n,& P. col
k. . 79
94. Ac cceteris die
eepti nocte lim⸗
ſet not, in On
Rachi h loc, 8
Deuteron, c. 1
Talm. Erachim,
9). dielti verſu
hoxprima ab a1
, tun preci
Gantur Uelanym 4
Monide addugitl.
16.), g7). edit
ne ſcuti
m hahetur,

CAN M.

—
talemigtel
tun (ed)ler
didus e,
e l
npehtlien,
duienamiſte
nc diſeimn,
egtelllſunt⸗
taqe: (guod
heccenocte
k. Bod. vett.
ere pollem,
1 notanter di⸗
dihud] (lin.
ptem diebus 4.
lesazpna,gl.
Otmedendum-
gvodetiamſer
numk) lexdi
it:
autem iud pet⸗
qui elt verds 49⸗
ih, . 5. N. 7,0h⸗
loc. & vetl. 17.
echilta, plollt in
loe allegarur,
2elt hex Cidio

Pru od. ca lo⸗
1.79. (Cl.4, cltc
in ie, magnum
o per Heh In bue
ya per Ial in ſi
plurs ibidein.
ell, g. habetut, U⸗
not, in n N 19
im, ol 30, b.
unnoque Isto legi⸗
Plera omnia, Jua

wn Pov i e. NI.

unt Mro l⸗
late cjusque polt⸗
jmubs net ne, on⸗

ſen⸗

CAP. Nl. SX ODl.U 4⁵9
cit: ſeptem diebus; is (autem) mos eſt in lege: res, quæ fuit ſub regula & egreditur ex-
trà regulam, ut (aliquid) doceat, 93;. non ſolùm egreditur, ut doceat de ſeipſa; ſed et-
iam, ut doceat de regula univerſa, ſicuti igitur ſeptimo die libera facultas (comedendi
vel non comedendi data eſt;) ita etiam die ſexto 94. arbitrium (comedendi vel non co-
medendi datum eſt,) forſitàn etiam nox prima in arbitrio poſita eſt; lex dicit: veſpere
comedetis azyma, 95. Scriptura (igitur) determinat illam (noctem) ſub obligatione.
9⁶. Eod. verſ. 1 5. Veruntamen die primo ceſſare facietis fermentrum] (Die primoi. e.)
à veſpera diei feſti; vocatur autem primus (dies,) qui eſt antè ſeptimum (diem) & repe-
rimus, quòd P D i. e. prius, vocetur N i. e, primum, (ſic in illo loco:) num
prior 97. Adamo natus es? 98. vel non eſt (iſte dies, niſi primus ſeptem (dierum?) lex
dicit: non mactabis ſuper fermentatum, 99. i. e. non mactabis Peſach, quando fermen-

2

255. Sicuti verſu 18, h. eap. habetur, hæc itaque

tatum adhùc adeſt. Eod. verſ. 15. Anima illa] Quando illa eſt in anima ſua & ſcien-

tia p

fer. tracat. Talmud. Peſachim, fol. 120. prout
allegatur in pan mnev ſuper Commentarium
Ralſchi h. loc. vide & Deuteron. dict. cap. 16. v.
8. n. 36. ft. tract. Taim. Pelachim, fol. 4. b. &
fol. 5§. a. it. Col. 10. b. & fol. 27. b. & fol. 43. a.
93. Locus iſte, qui hic habetur, magis perſpicuè
in notis Raſchi ad Deuteron. cap. 15. v. g. ſic le-
gitur? —n ee n en eene er
wry 7 n n i. e. ut doceat (lex,)
quòd comederein illo (ſeptimo die) panem a-
zymum, non nilſi arbitrarium ſit & non (ſolum
egreditur,) ut deceat de ſeipfo &c. verba itaque
iſta, quæ hic omiſſa ſunt, ex loco allegato ſup-
plenda erunt, confer. Gur Arjeh fol. 78. col. 4.
pa. & p. 79. col, I. & not in npan 'h.
loc.
94. Ac ccoœteris diebus ſeptimanæ baſchalis, ex-
ceptà nocte prima, uti mox hic ſequitur, con-
fer. not. in Spam eo ſuper Commenrarium
Raſchi h. loc. & num. ſequ. 9 5. & n. 9 6. vide &
Deuteron. c. 16. v. 8. n. 3 . confer. hic tract.
Talm. Erachim, fol. 19. a.

nox prima ab aliis noctibus differt tum aliis re-
hbus, tum præcipuè, quòd aliis noctibus come

dantur vel azyma vel fermentatum, uti ex Mai-
monide adduxit Lightfôot. ad Matth. c. 2 6. verſ.
25. p. 47 5. edit. Lipſ. aſt nox prima fuit ſub obli.

Aione ſicuti hic apud Commentatorem no-
um habetur, confer. num. antec. 94. && num.

ſequ. 96. confer. Deuter. alleg. c. 16. v. 8. nume

39. au not. in Qnam n h. loc.
95. Nocte itaque prima Judæi erant obſiricti ad
comedenda azyma, non ita aliis noctibus vel
diebus n i, e, quia omnes erant ar-
bitrarii, ut in Gur Arjeh fol. 79. col. 2. princ-
habetur, confer. & tractat. Talm. Peſachim fol.
2 8. b. prout allegatur in enan mnei fuper
Commentar. Raſch. h. lec. vide num. antec. 9 4.
& n. 9 5.
* In MSto 1. locus iſte ſie ſuppletur: mewi. e.
nam dicitur.
97. Hebr. & bi i. e. num ante Adamum,
lic ex mente Raſchi noſtri hic verto, quod Hiob.
c. 15. verſ. 7. habetur, alii aliter ibidem verte-
runt.
98. Vide Hiob. did. c. 15. v. 7. ubi Vulgata habetz
numquid primus homo tu natus es?
99. Vel: cum fermentato, i. e. dum fermentatum
in domo tua exiſtit, quia illud expurgandum eſt,
conſer. Peſachim, fol. 21. b. & fol. 2 3. a. & fol.
2 8. b. & fol. 96. b. vide infrà Exod. cap. 34. V.
2 5. ibique not. n. 75. confer. etiam Mechilta &
tractat. Talm. Peſachim fol. 5. a. ſicuti ad mar-
ginem allegantur in pon no ſuper Caom-
mentar. Raſchi h. loc. dies itaque primus hic in-
telligitur veſpera anté diem feſtum; eoeterum
iſta: yrn y vru'N N i. e, non mactabis ſupeæ=
fermentum, ablunt à MSto I.

Nnuna

%

CAP. XII.

tia, 10o. excipituris, qui per vim adigitur;

zalitico, pollem ego juxtà ſenſum literalem intelligere,

(quòd ſolùm) exſcindetur ex

Iraele, ita, ut abire poſſit ad alium populum; (ſed) lex dicit alio in loco: coràm me,

101. z. e. in omni loco,

ſancta] (Dictio:)

qui poteſtati meæ ſubjectus eſt. 102.
—epp eſt nomen rei

ectus en Verlſ. 16. Convocatio
(ſubſtantivum;) vocavit autem illam (S§.

Scriptura) i. e. ſanctam (nempè?: præparatam) ad edendum, bibendum & (de-

corè) veſtiendum. 123:

Eod. verſ. 16. Non fiet in illi] Etiam per alios, 104. Eod.

verſ. 16. IMlud ſolum] Iſtud; non verò alia præparatoria ejus, 105, quæ fieri poſſunt

veſpere diei feſti. Eod. verſ. 16.

Omni animæ] Etiam jumento, 106, forſitàn & alie-

nigenis: lex (hic) dicit: N i. e. tantuùm. 107. Verfſ. 17. Et obſervabitis (a)] azym. 2) Ne
illa veniant in manus fermentati, hinc dicunt (Rabbini:) ſi intumeſcat? (maſſa,) a-

ſpergat (eam fœmina ) aquâ frigidâ, 1058. R.

Jofia dicit: ne legas: ** k uDR EFN

1. &.

209. Id eſt: quando anima illa ſpontè ac ſciens id

facit, ex propoſito ac certa ſcientia,a, uti in
not. ot f. loc. habetur, excipitur ita-
que is, qui vi adactus id fatit, uti hic dicitur, aut
qui per errorem id perpetrat, prout in Gur Arjeb
fol. 79. col. 3. med, habetur, confer. & Mechil-

ta, uri in not. 'ne , allegarur.
* Hebr. um, deeſt wox iſta in MSto 1. ſed malè.

101. Sicuti Levit. cap. 22. verſ. 3. Habetur, ubi

vide not. n. 19.

102. Ubique igitur exſcindetur, Junius ac Tremel-
lius in notis ad Geneſ. c. 17. V. 14. explicant
ita, ut anima iſta & hie & in futuro ſeculo à ſan-

Rorum conſortio excludatur, idque ex ſimilium

locorum comparatione colligi poſſe putant, con-

fer. verſ. 19. h. cap. n. 117.

*

103. Confer. hic Mechilta, ſicuti ad marginem al-
legatur in a ſuper Commentarium

Raſchi h. loc.
104. Scilicèt: non fiet opus in illis diebus ſanctis.
In notis Ralſchianis editionis n- n, antè
verba iſla: Nπ1 e. iſtud; non verò &c.

wi i i. e. Forſitàn etiam gentibus ( iſtud
Ket?) lex dicit: iſtud ſolum fiet (ſeu parabitur)

vobis, (ſcilieèt) vobis; non verò gentibus, con-
fer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 24. b. & fol.

a. it. Peſachim, fol. 47. a. & fol. 93. b. &
133. a. it. Peſachim, fol. 47. a. & fol. 8 * (uem ſenſum verba iſta: ne legas, habeant,

Beza, fol. 20. b. & fol. 2 I. a. & b. it. fol. 28. b.

105. Hebr. wa i. e. quæ iſiud rectificant ſive

confer. & Gur Arjeh fol. 79. col. 3. fin. & col.
4. princ. ubi declaratur, quid fit oy 7ade i. e.
cibus animæ, de quo hic ſermo eſt, vide & not.
in pot eâ h. loc. ubi Bereſ. rabba atqꝗ; tract.
alm. Beza fol. 21. 2, ad marginem allegantur-
106. Diſſenſerunt hac in re K. Akiva & R. Joſe; ſe d
NaG n i. e. deciſio eſt juxtaR. Akivam,
qui etiam jumentum incluſit, ejusque ſententia
uſu recepta, ati in Gur Arjeh fol. 79. col. 4.

h. cap. n. 57. notata ſunt.
107. Vel: veruntamen, eſt hæc particula 7& exclu-
ſiva, excipiuntur itaque alienigenæ juxta Rabbi⸗
Beza fol. 21. prout allegatur ad marginem in
a n, ſuper Commentar. Ralchi h. loc-
ubi vide etiam notas.
a. it. Chagiga-fol. I I. b. & Menachot fol. 5 3. a.
Hebraica: en dim id ſignificat.

utroque MSto.

circà fin. ut & not. in Sma n h. loc.

R vide apud D. Wagenl. in Sot. p. 65. n. 7.

eun) Neopuiſ
iritate, 10), it⸗
Ruushaud faty il.
i8. gue add
Auto elt: lepten

diſponunt, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. I104.
ę ontin qli 0nrll

te Hebt.

circã med. habetur, confer. quæ ſupraà ad verſ. 9.
e. dicnti eriu
1III. dekt: ne di⸗

norum fententiam, confer. tractatus Talmud. cepium kottiſtul

(a). Conf'tract. Talm.Peſachim fol.38. b. &fol. 40.

† Ideſt: ne fermententur ſcil. azyma, nam phraſis .
hæc uncinulis incluſa & addita ſunt, nempè:
— en wn ine ee in enn e , „ Hebr. mor, abeſt verbum iſtud hoc loco ab
1093. Ne ſcil. urſus intumeſcat ac fortè fermen-
tum comtrahat, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
1140. & 2619. ac Gur Arjeh ſol. 79. col. 4.

CAl. XI.

Eajm, bi,

mum non ſetmmen

gerit in tnanun

tur, etialn de n0

. Mam plinnann Ce
tnu. lexdicit in
ish nimitümhe
. ſticintelligiun
AAapd Poprlur

—

MSto ſes male
109, klebt. m,
ſehali ude pura

de,.. 63,88

P. 1111, eit, i
cape n 63.

Aliter ele habet,
tuch hie dicitur,
Gdiredum, conter
d. S9, hotatz fun
111., Uri fupts v.
dic belichim, to
b. 8& Zucca, iol,
11 3. Quocitca ten
diem viceſitmnanr
n nh ,
col. 1. Fide n
114. Vel: quomo
ve terminls hoc
keperigtur terme
nos hie iuelig

em. xn.
—
opulo .
eAſeingeturer
r eonm me,
6. (vyvhrtig
Utem illam 6.
endom & (de⸗
08, 104, Pod,
ne feripollant
ſorlitiin & aie⸗
(a) mi Ne
tt (valte) 1
RI
le,
ſtud rediftcant ſire

er.Talm. ſol, I104.
f0l. 3. fin. & dl,

idſitor d i, e.

noeſt, Fide & not

e. rabda atg, d.

tginem aleganrur.
Akiva & R. oee
eſt juxtah. Akiram,
1, ejusque ſententia
iſeh lol. 79. col, 4.
ſaorz averl.
gne urr ad derl .

eparticlla Berell.
igenk junng Nabbi.
, tlaltatus almnud.

tur ad malginem in
enlat. Ralehi h loc⸗

n ſol 3, Aſl 40.

enachot ſol3,,

Wh id ſonifict⸗

iud hoc loro ab

ſat ae forte felnnen⸗.
Lolt, Ler. Talnd fl.

igeh iol 79, 4.
W h. loc,

ne legas, habeint,

N,e bhen /

CAb. XII.

EXODI. 47 1

i. e. azyma; ſed DTI NNii e. præcepta, nam ſicuti uD i. e. Panem azy-
mum non fermentant; ita non * fermentent — DR i e. præceptum; ſed ſi iſtud
venerit in manum tuam, ſtatim illud perfice. Eod. verſ. 17. Er obſervabitis diem i-
ſtum] Ne opus (in illo) faciatis. Eod. verſ. 17. I, generationibus veſtris ſtatutö perpe-
166] Quoniam non dicitur: generationes & ſtatutum perpetuum de opere; ſed de fe-
Nivitate, 109. i deò illud hiciterüm inculcat (lex,.) ne dicas: dehortatio iſta: omne o-
pus haud fiat, Iro. non generationibus dicta eſt; ſed iſti ſaltem generationi. 111. Verſ.
18. Urque ad diem viceſimam primam] Cur (iſtud hic) repetitur, nonne jam anteà di-
ctum eſt: ſeptem diebus &c. 112, ſed quoniam dictum eſt: diebus, quomodo proba-
tur, etiam de noctibus (id intelligendum eſſe?) lex (hic) dicit: usque ad diem viceſi-
mam primam &c. 113. Verl. 19. Non reperiatur in domibus veſtris] Sed an in finibus?
1TI4. Jex dicit: in omni termino tuo, 115, cur (igitur hic) dicit textus: in domibus ve-
ſtris? nimirùm hoc vult dicere: ſicuti domus tua eſt in poteſtate tua; ita etiam terminus
(hic intelligitur,) qui eſt in poteſtate tua, excipitur (igitur) fermentumm alienigenæ, qui
eſt apud populum Ifraeêliticum nee recepit in ſe evictionem. 116. Eod. verl. 19. Quig

ommnis, qui comedit ſermentatum] Puniendus eſt exciſione propter N.** i. e. fermen-

Nnun 2 tumz

nnd i e. extra domios, uti ſunt agri, vineæ
&c. ſic in not. qt nev hic exponitur.
11 5. Prout Deuteron. cap- 16. verſ. 4. habetur,
confer. hic Peſachim, fol. 4. b. & fal. 6. a. & fol.
7: b. &. fol. g. a. & fol. 10. b. & fol. 2 I. a. G& fol.
29. 2. it. fol. 30. a.
116. Sive: obligationem reſarcien di damni vel
reſtituendi panis alterius, ſi is fortè ſubtractus
ſit, ſic cum Rabbinis dictionem harèe, quæ hic
habetur, expono, confer. Buxtorf. I. ex. Talm.
fol. 63. & D. Wagenſeil. Sot. p. 55 4. ubi ipſe
AW interpretatur: evictionem, Indæi Ger-
mani locum iſtum ſic explicant: Und hat nicht
auf ſich genommen zu bezahlen den Schaden /
der ihm geſchehen moͤchte / in ypan ne
ſuper Commentarium Ralſchi h. loc. ſic exponi-
tur ο ba) Nn an nn er i. e. qui non
transgreditur (præceptum iſtud, quod c. ſeq. 13.
verſ. 7. habetur, nempè:) non conſpicistur, ae
(Præceptum illud, quod hoc verſu 19. habetur,
videlicèt:) non reperiatur, eſtque is alie nigena,
qui non recepit in ſe evictionem, ſicuti ja m anteãa
dictum eſt, confer. hic alkut Part. I. fol. 60. col⸗
4.circà fin. SS

Xx Hebr. Qaaen R& PenN P. 2, ablunt iſta à
MSto I ſed malè. . .
209. Hebr. ααπς Chagiga „ de Chagiga Pa
fſchali vide pliura apud Lightfoot. in Marci c. 1 5.
v. 2 5. p. 66 3. 6c ſeq. & in Johann, cap. S. v. 29.
p. II2 1. edit. Lipſ. confer. & not. ad. V. 10.h.
cap. n. 63.
110. Sicuti verſu antec. 1 6. h. c. habetur.
111. Id eſt: ne dicas: temporerium ſaltem præ-
ceptum fuit iſtud, non perpernum; gtenim res
alfer ſeſe habet, perpetuum quippe iſtud ſtatu-
tum hic dicitur, ad ſequentes etiam generationes
direftum, confer. quæ ſuprà ad verſ. 1I4. h. cap.
n. 99. notata ſunt.
112. Uti ſuprà verl. 15. h. cap. habetur, confer.
hic Peſachim, tol. 5. a. S& fol. 2 8. b. it, fol. 120.
b. & Succa, fol. 27. 2. it. Prachin, fol. 1 g. b.
1I3. Quecircà verbis iſtis generalibus: usque àd
diem viceſimam &c. etiam noctes ſunt inc luſæ,
üa rde, , uti habetur in Gur Arjeh fol. 80
col. 1. vide & not. in mat inab h. loc.
114. Vel: quomodo probatur, etiam de finibus ſi-
ve terminis hoc intelligendum eſſe ſeil. ne ibi
reperiatur fermentum, per ſines autem ſeu termi
nos hie intelligitur ille locus, qui eſt zn pin

472

EXODI.

CAbP. XII.

tum,; ſed nonne jam anteâà punitus fuit propter XDHi. e. fermentatum? 1I17. (ita ſan?

eſt;) ſed (hoc ideò hic docetur,) ne dieas, propter 7O i. e. fermentatum, quod conve-

nit (vel idoneum eſt) eſui, punitur; fed propter R i. e. fermentum, quod eſui non
convenit (ſve aptum eſt,) haud punitur, ſi verò puniretur propter N nee punire-
tur propter D ¹1¹ 3. poſſem dicere, quòd propter NE, quod alias (maſſas) fermen-
at, puniatur; propter illud autem, quod alias (maſſas) non fermentat, haud puniatur, i-

deò ambæ (dictiones) nominantur (& adducuntur in lege.) Eod. verſ. 19. Iam in pere-

grino, quàm in terra indigena] Quoniam ſignum 119. iſtud factum eſt populo Ifraeli-
tico, (ideò hic) opus fuit includere ſimùl etiam peregrinos.* Verf. 20. Fermentatum

non comedetis] Dehortatio hic habetur) quoad eſum fermenti.

Eod. verſ. 2 O0. Omne

*t fermentatum] (Hoc ideò hic ſcripſit Moſes,) ut comprehenderet omne, quod eum

illo (fermento) commiſtum eſt. 120.

Eod. verſ. 20. In omnibus babitationibus veſtris

comedetis azxyma] Iſtud venit, ut doceat, quòd comedere debeatis (azyma) in omni-

bus habitationibus veſtris, exceptâ decimàâ ſecundàâ 121. & placentis* laudis (five gra-

tiarum actionis.) Verſ. 21. Trabite] Cui eſt pecus, is trahat illud de ſuo. Eod. verſ-

2 Ie

2117. Sic YD diſcriminis eauſa & ut diſtingua-
tur à voce *&* vertere volui; coeterum de ex-
ciſionis pœna ad verſ. 15. h. «ap-n. 102.ẽ aliquid
dictum eſt, confer. Mechilta ac tract. Talmud.
Peſachim fol. 5. uti ad marginem allegantur in
porn rv ſuper Commentar. Raſchi h. loc.

vid. & Peſachim fol. 10. b. & fol. 2 I. a. it. fol.

23. a. it. fol. 2 8: a. & fol. 29, 2a. it. fol. 3 0. a. &
fol. 43. a⸗ .
118. Diſcrimen bic facit autor noſter inter Ne
& n, ut ME fit fermentum, quod alias mal-
ſas fermentat nec eſui paratum eſt; PD vero,
quod fermentatum & eſui paratum eſt, ſic & in
Gur Arjeh fol. 86, col. 2. med. exponitur, con-
fer. tractatus Talmud. Beza, fol. 7. allegatus in
Wart rà ſuper Commentarium KRaſchi h.
loc. .
119. Sive: prodigium, nempè: de interemptio-
ne omnium primogenitorum genmtis gy Ptia-
„ Hebr. e, poſſes etiam hic vertere proſely-
t1os, in MSto z. pro legitur En) i. e. gen-
tes, confer. infrà verf. 37.h. cape n- 167.
XX FHebr. vbr 73„ hæc & ſequentia, usque ad:
na Ai e. in omnibus habitationibus veſtris,

abſunt à MStο h, cOfer-hie Peſashim, f0l. 7:a, t,

29. b. & fol. 433.⸗

120. Hebr. Dyn, iftud etiam hic comprehen-

ditur: nempè ne illud comedatur, id enim hie
particula univerfalis a indicat, confer. infrâà
verſ. 3 8. H. cap. n. 166, & Gur Arjeh fol. 90. col.
2z. med. ag not. in τπ Mν☛ h. loc. it. infrà Ex-
od. c. 30. v. 25. in Raſchi not. ubi etiam vox iſta
habetur.
Hebr. Na a hæc & ſequentio, usque ad: wyn
i. e. exceptä decimà, abſunt à MSto I.
I21. Hebr. WyE, de quo vide Numer. c, 18.
V. 26. & 28. item Deuteron. c. 14. v. 2 8. confer.
& Lightfoor. ad Mattht- 6. 23. v. 2 3. p. 41, e-
dit. Lipf. ac Gur Arjeh fol. 90. cof. 2. fin. ubi et=
iam ſcribitur, quod excipiatur ν Wwyn i. e deci-
ma ſecunda juxtà R. Joſen & 22j. e. primi-
tiæ, ſecundum R. Elieferem, vide & hic Me-
chilta, uti allegatur ad marginem in ,
ſaper Commentarium Raſchi h. loc-

X In notis Raſchianis editionis 6pat n, poſt:

Tn ri, 1i, e. & placentis laudis, hæc un-
cinulis incluſa & addita ſunt, nempè: pSRE*
En eie eeee een eenn eeen i. e,
uæ non debent comedi in omnibus habitatio-⸗
nibus? ſed in (urbe) Hieroſolyma, confer. Pe-
ſachiw, fol, 36, u be

121, Hebnpwn

c5r. .

11. autiji .

Eod vet 21,

11 , Ven22
ſinulen
igt inhe vi
zur inilloloco⸗
nlkij Cinſe
iollirelmme
lvi, & ut qu⸗
1 quamws
Fod, verl. 22.
ſtatori 127, Po
ſtum & imptor
hoc eſt cvoc
e. Et pateet,
nm] ie. Ene
co.)non dedit
ora e5) Sed

—

Aljen fol. ho. c⸗
marginem alle-
11). Feil, accip⸗
3. h. Qap- h
114. Hebt, Eüd
fol. 1036. n
107.b, cikcä i
A.it. Chullint
lor. ubi Toli
ſol.13. allega
Nrf. Pront 1.
Vide Raſchiac
11, V. 2 un.
115. Hebr. M
rhan i. e. ad
quz ter fieban
Uuna & altera v.
Kunguine, qua
Aye liniones
mentator ndſte
lionem in ſan
Gutt nie ig

Wnn. CAP. XII. EXxODI. 473

i. taſin 2 I. Et accipite] Is, qui non habet (pecus,) aceipiat (ſive comparet illud) aliunde. 122.
nnogemre. -Eod. verſ. 2 I. Per familias veſtras] (Videlicèt) agnum domui (ſeu familiæ) paternæ.
rodcſinon 123. Verſ. 22. HMyfſſepi] (Q R) eſt ſpecies plantæ, cui ſunt caules. Eod. verſ. 22.

) neepunik⸗ Faſciculum hyſepi] Tres caules 124. vocantur N i. e. faſciculus. Eod. verſ. 22.
ulhefermen. Qui eſt in velvi] (Iſtud hic ſignificat:) ! i. e. in vaſe, ſicuti (dictio accipi-
lpuninnr, tur in illo loco:) i. e. vaſa argentea. 12 5. Eod. verſ. 22. Deſanguine; qui eſt in
9 Nnin ere⸗ pelvi] Cur (lex) iſtud hic iterum inculcat? (hoc ideò fit,) ne dicas, quòd una intin-
dopalo linei⸗ Rio(ſive immerſio)fiat pro tribus dationibus, 126, quocircà dicitur amplius: qui eſt in
,kemenaun pelvi, & ut quælibet datio (ſive admotio) fiat de ſanguine, qui eſtin pelvi, (videlicèt)
petl 20, 0ne ad quamvis admotionem (feu illitionem) immerſio (ſive intincétio requirebatur.)
ne, uod cum Eod. verſ. 2 2. Vos autem ne egrediamini] Narrat (hic Scriptura,) quòd, poſtquàmva-
urilu deſri⸗ ſtatori 127. poteſtas data eſt ad nocendum, 128,. ille nullum faciat diſcrimen inter ju-
ma) inommn- fRum & improbum; nocétu autem facultas competit vaſtatoribus (ſive de'monibus,.) &
udi (inegr. hoc eſt, quod de illo dicitur: reptat omnis beſtia ſylvæ. 129. Verſ.-23. Et tranſibit] i-
0. Lod, verl. e. Et parcet, poſſet etiam exponi: & tranſiliet. 13 ., Eod. verſ. 2 3. Et non ſinet vaſtato=
Ale rem] i. e. Et non dabit ei (vaſtatori) poteſtatem, ut veniat, veluti (accipitur in illo Io⸗
—

co:) non dedit ei Deus (facultatem,) ut malum mihi inferret. 131. Verſ. 25. Sicurti lo=

eecnhtien cutus e] Sed ubinam (ita) locutus eſt? (nempè im illo loco:) & introducam vos in ter-
att, id enimm bie Nnn uunnm
, eonſtt in 122. Hebr. pwr in i. e. & foro, confer. & hic Gur 127. Hebr. Wrwpy, perditori, qui Giæcis 4α
aiſeh ol ol Arjeh fol. 90. col. 3. princ. & Mechilta, ſicuti ad AXa, dicitur, vide Apocalypi. c. 9. v. I 1. itenz
. lor i, infi ln. marginem allegatur in - PeS dict. loc. zxoeznzos, Iaad Corinth. c. 10. V. 16. conſer=
ubietünm foriſi 123. Scil. accipietis, confer. quæ ſuprà ad verſ. kie traét. Talm. Bava kama, fol. 60. a. & fol. 72.
. B. cap. n. 17. notata funt. be. MMBZ
gtend winſ 121. h Prdo, concer. Buxtorf. Lex. Talm. 12 8. Hebr. 7am, hinc Commentator noſter ad
Mon. fol. 20 36. & not. ad librum Prec. Jud. part. 2, p. . Geneſ. o. 3. V. 2 ¼. angelos malos han Drerr
ſie lamet 4,1h. 102. b. circà fin. it, Sukka, fol. I I. b. & fol. 33. . vocat, confer, quæ infià ad Exod. c= 3 3. V. 22„
,n ihenlien a. it. Chullin, fol. 62. b. & not. in pe hevh. n. 1. notata ſunt, it. Gur Arjeh fol. 80. col. 3⸗
1.1 , de 4 lit⸗ loc. ubi Toſiphtot tractatus Talmudici Sukka med. ac Bava kama, fol. 60. a. uti in Nn ne
col. 1,kn bie⸗ fol. 13. allegatur. h. loc. allegatur ad marginem.
o wdie e . 5. Prout z. Reg. cap. 12. v. 13. habetur;, ubi 129. Sicuti Pfalm. To4. verſ 20. habetur, confer.
une. gine vide Raſchi not. confer. & not. ad Zachar. cap. † & Mechilta, ſicuti ad marginem allegatur in
/ ſige à nie Me⸗ 12. V. 2, num. I. S D ſuper Commentarium Raſchi h.
eni e 126. Hebr. rüanpn-, quo nomine intelliguntur loc. ubi vide etiam notas. .
Mloc. rDyS i. e. admotiones ſive illitiones ſanguinis, T30O. Confer. quæ ſupraà ad verſ. I1. h. cap. n. 6 93
Npol: quæ ter fiebant, nempè primo utetque poſtis, & ad verſ. 1 3. h. c. n. 7 §. notata ſunt.

6 Budis, leein. una & altera vice, dein ſuperliminare illinebatur 131. Prout Genel. eap. 3 I. v. 7. habetur, confer-
. neme: De fanguine, quæ ſunt tres illæ Marm i, e, datione & infrà verſ. 42. h. cap. n. 197. in notis Raſchia⸗
ENNl . ſive illitiones ſanguinis, de quibus hic Com- nis editionis mai ipoſt verba illa: ve
mnibus habititi⸗ mentator noſter, quæ ttinam requirebant intin- py i. e. ut malum mihi infetret, hæc ſunt ad-
im, conlen e: dionem in ſanguinem agni paſchalis mactati, dita; A aee een een e en

Lonfer, hic tract. Talm. Ménachot, fol, 34. a, f r2

4 4 EXODI. CAbP. XII.

ram &c. 132. Verſ. 27. Et inclinavitſe populus] Propter annunciationem redemptio-
nis & quòd in terram (Chananæam) eſſentyenturi & (propter) lætum nuncium libero-
rum, * quos ipſi progenituri eſſent. Verſ-28. & abierunt & fecerunt Flii Hraslis] Et
quid jam anteà fecerunt, nonne ab initio menſis id eis dictum fuit? 133. (ita ſanè eſt;)
ſed poſtquàm (Iſraelitæ) receperunt in ſe, (ut ſic facerent,) attribuit illis (Scriptura,)
perinde ac ſi jam feciſſent. Eod. verſ. 2 8. & abierunt & fecerunt] Etiam itionem nu-
merat Scriptura, ut det 134. mercedem itioni & mercedem factioni. Eod. veri. 28.

Sicuti præceperat Dominus Moſi & Aaroni] (Hoc ideò hic refertur,) ut narret (Scriptu-

ra) laudem Iſraëlitarum, qui non omiſerunt quidquam * ex omnibus præceptis Moſis
& Aaronis; ſed quidnam eſt: ita fecerunt? 135. (nimirùm]) etiam Moſes & Aaron ita fe⸗

cerunt. Verſ. 29. Et dominus] In omni loco, ubi dicitur: & Dominus, (intelligitur)
ipſe & domus judicji ejus, 136, nam(litera) Vau i. e. &, ſigniſicat additionem (ſive copu-

lationem,) veluti iſte & iſte. 137. Eod. verſ. 29. Percuſſit omne primogenitum] Etiam
alterius populi, qui erat in Egypto. 135. Eod. verſ. 29. Aprimogenito Pharaonis]

Primogenitus fuit (etiam ipſe Pharao;) ſed ſuperſtes ille remanſit ex primogenitis,

139. (idque proptereà factum eſt, quia) de illo dicit ipſe? (Deus:) ut oſtendam tibi po-

en e enn aenn enn ee enn bræo, quo uſus ſum, ubi indy habetur.
hy roav tea e ie i. e. (Ven. ** Quamvis fuerit dada manb i. e. periculum in
2 5.) Et erit cum veneritis] Alligavit S. Scri (illa) re, nempè, ut EÆgyptiis inſpectantibus
prura præceptum iſtud (de Paſchate celebrando) Iiraelitæ ſacrificarent rem, quæ .gyptiis erat
adventui eorum (Iraèlitarum) in terram (Cha- abominationi, ſic in not. pam Ne h. loc. ex-
nanæam) nec obſtricti fuerunt, (ut eelebrarent) ponitur.
in delerto, niſi unum Paſcha, quod illi annof 135. Sicuti in fine hujus verſus 2 8. habetur.
ſecundo celebrarunt, idque oraculo Divinò, 136. Vide, quæ ad Genelſ. c. 1. verſ. 26. n. 1432.
eadem etiam habentur in utroqne ASto, niſi; notata ſunt, confer. & Buxtotf. I.ex. Talm. fol.
quod pro: u i. e. præceptum, ibidem le] 514 ac not-in ner n h. loc.
gitur ay i. e. cultus ( iſte de Paſchate.) 1137. V el. N. & N. Hebr. v , qua de re
132. Sicuti ſupra Exod. cap. 6. verſ. 8. habetur, vid. Ejusdem Buxtorf. Dictionar. Heb- hac voc⸗
confer. hic Mechilta, prout in pan Ane ad 138. Nec erat de gente Ægyptiaca, confer. evam-
marginemh. loc. allegatut. mot, fol. 72. a. it. ea, quæ ſuprà ad verſ. 12. h.
g Hebr. - e n, in MSto 2. pro iſtis cap. n. 71. notata ſunt.
egitur: R* Pn i. e. divitiarum, quas: “ Hebr. mye &, ſic in utroque Msto, ut & in
(küraelitæ) petent ab illis ( Egyptiis,) de quo] Balſil. editione hie additum reperitur; abeſt au-
vid. ſuprà Exod. c. 3. V. 22. & intrà verſ. 36. h.] tem in Amftel, editione. 2
cap. 1 2. it. c. 14. V. 5. n. 28. confer. hic tract.] 139. Nec Simul cum ceœteris primogenitis inter-
Talm. Peſachim, fol. 62. b. & Sevachim, fol. 7. emptus fuit, confer. infra verſ. 32. h. cap. n.
b. & fol. 10. b. . U154. & Mechilta, prout ad marginem allegatur
13 3. Vide ſuprà verſ. 2. h. cap. confer. & infrà verſ. in nan ene fuper Commentarium Raſchi
4A13. h. cap. n. 189. n. loc. ”
334. Hebr. 10, ſic enim reftins, ut puto, iegitur. X Hebr. m)de d, in MSto . poſtea additur
in 1St0 1. ut & in editione Hebraica tmnas mno, Trrnye D Naya i. e. propterea conititui te,
quaàm in Bibliis Buxtorf, atque in exemplari He- magis perſpicux, vid. n. equ. 1440.

3

teſta-

CNV. M.

leltltem meal.
Voniam! 1
enam (gebii
induxituliobe

ſ) un ers⸗
öone elat, 143.

Autemencille

Pelcoſoo.

negibos“ ter,
jndicat, 4ud

alnrenit

ibi Primogenn
14,, Cignitate,

R umego

—
140, Ficpti ſupt

in notis Rcl

iſtius dicti, que
& bie Aepnr
e c4hite ge
ez conſitun te

Rieced. 1

141. Idto etian
erunt, conlel
n. 14, notat⸗
141, Jie: Pee
cadem, quehi

A. præced,

ker. Gur. Atje
N
* Hebr. w .
ad: h .
cilla, abſunt
147. Nimitum
Mumerare, dec
144, Confer
n. I3,notate

Ww hebr. Don

i ein ſtent (

Küie: Cocer,

Usquezd: ſ
taherit, ab unt
3) Poci iflins n

—
1 demptio.
clumlibero⸗
Naili Et
iaſand eſt )
Getituta)
itionemnn.
Loc verl 19.
ret (tiptn⸗
Eceptis Moſis
Aaron itaſe
4 imelligitun)
nſare copr⸗
un Etiam
40 Pbaruerii]
primogenitis,
ndam tbipo⸗
telta.

—
habetur,
6 Pekiculuid in
6 inlpeckantibu
2 Koybiisz erit
w h. oc er⸗

g.habetur.
verl.16, n. 14 7
. leu. Talm,tol.
loe.
, gus de te
1. Heb., hac voc,
4, coblek. eyam⸗
DIi 1 ell. 12. h.

ve Aöto, u in
delltut; Pell au⸗

minogenits ſater⸗
ell. 37. h. n)
nuginen allepetut
mentarium Ralchi

1. Holtes 1dltit
pterea Sonliuiſe,
140.

CAbP. XI l.

EXODI.

teſtatem meam 140, in mari Suph. Eod. verſ. 29. UMIique ad primogenitum captivæ]
Quoniam illi (captivi) lætati erant propter calamitatem Iſraélitarum, 141, præterea
etiam (ideò primogeniti captivorum interierunt,) ne dicant: timor (ſive Deus) noſter
induxit ultionem; 142, fuit autem etiam primogenitus acillæ ſub ſumma (comprehen-
ſus,) nam ecce cœpit (Scriptura) numerare ab illo, qui præ omnibus aliis in exiſtima-
tione erat, 143. usque ad vilem (ſive minimæ conditionis hominem;) primogenitus
autem ancillæ præfertur primogenito captivæ. 144. Verſ, 30. Et ſurrexit Pharao]
De lecto ſuo. Eod. verſ. 30. Noctu] Nec (furrexit Pharao,) ſicuti mos eſt (coœrteris)
regibus, ** terti4 horâdiei. Eod. verf. 30. pſe] Primô, deinde ſervi ejus, (textus hic)
indicat, † quòd ipſe (Pharao) circumiverit domos ſervorum ſuorum eosque (ex ſomno)
ſuſcitaverit. ** Eod. verſ. 3 0. Quoniam non erat domus, ubi non eſſet mortnus] Si erat ⸗
ibi primogenitus, is moriebatur; ſi verò ibidem non erat primogenitus, (tunc) major
145. dignitate, qui erat in domo, moriebatur, *isque vocatur ), dieitur enim: et-
iam ego )) 2 i. e. magnum 146, dabo illum; 147., alia expoſitio: fœminæ ⁵Ægyptiæ e-

rant

140. Sicuti ſuprà Exod. cap. 9. verſ. 16. habetur,
in notis Raſchianis editionis erI HPV lOcOι

iſtius dicti, quod Exod. dict. c, 9. v. 16, habetur

&i hic allegatur, adducuntur iila verba, quæ

eod. capite 9. v. 16. Habentur, nempè: propter-
eàâ conſtitui te &c. ſed res eodem redit, vid Sign.

præced. **

141. Idèo etiam primegeniti captivorum interi-
erunt, confer. quæ ad. cap. antec. I I. V. F. H. I I.

& n. 1I4. notata ſunt.
1I42. Sive: pœnam, nempè: contrà Ægyptios,

eadem, quæ hic habetur, ratio etiam ſupra dict.

cap. præced. I I. Vv. 5. n. I2- adducta eſt, con

fer. Gur. Arjeh. fol. QI. col. 2, med. & not. in

N TD h. loc.
* Hebr. , hæc & quæ ſequuntur, usque
ad: HeH Men i. e, primogenitus autem an
cillæ, abſunt à MSto I.

I4 2⅞. Nimirùm à primogenito Pharaonis incepit

numerare, de quo hoc verſu 29.
I44. Confer. quæ ad dict. cap. antec. I I. Verſ. 5.
n. 13. notata ſunt.

„X Hebr. n, in MSte I. hic additur: DyY

i. e. ut ſtent (five ſurgant tertia horà &c.)
W Sive: docet, Hebr. no, iſtud & ſequentia.
usque ad: PPnyN i. e. ecque (ex ſomno) ſuſci-
taverit, ab lunt à MSto I.
**½ Loci iſtius fuſiorem explicationem vide in not.

par h. loc.
1I45.: Vel: qui in majori exiſtimatione erst, ſic di-
cionem 7I, quæ hic Habetur, vertere volui,
confer. n. ſequ. 146.
Hebr. , ſic verbum iſtud iteratur in exemplari
Hebraico, quò uſus ſum, quodque hic in ver-
tendo ſecutus ſum, ubi locus iſte ſic legitur:
n e n ee e ee een e r
n e N, quæ lectio præferenda eſt ei,
quæ in Bibliis Buxtorf. aliisque editionibus ba-
betur, ubi poſt verba iſta: Manp 7 legitur
Dn N N)e, ſenſu parùm apto & minus per-
ſpicuò, in MSto I. locus iſte ſie legitur: d N&&
en e wene ee een i. e. fi ibi non
erat primogenitus, maj'or domus vocatur primo-
genitus, dicitur enim & c. in MSto 2. verbis iſtis,
= R præmifia ſunt hæe: na Wi. e,
ſi erat ibi primogenitus ; (ſi verò ibi non erat
& c.) ſed integrior eſt ediio Amſtel. quam hic ſe-
cutus ſum.
146. Sive: dignitate præaſiantem, ſic ex mente
Commentatoris noſtti dictionem as hic expo⸗-
no ac verto, confer. num. antec. 14 5. & verſ.
33. H. Ca P. n. 156. if. Exod. c. 4. v. 22. n 39.
147. Sicuti Pſalm. 89. v. 2 9. haberur, ubi vide
Raſchi not. confer. & Demeron. c. 330V. 17. im
notis Raſchi m. 94. & n. 9 5.

476 EXODI. CAP. XII.

rant adulteræ & pariebant ** (liberos, quos conceperant) ex juvenibus, non conjugatis
erantque eis multi primogeniti, ita ut interdum eorum quinque eſſent uni fœminæ⸗
(nempè) unusquisque primogenitus erat patti ſuo. Verſ. 3 I. Et vocavit (Pharao)
Moſen & Aaronem nolctu] Refert (hic S. Scriptura,) quèòd (Pharae) circumiverit portas
urbis, clamans: ubinam habitat 148. Moſes? ubinam degit Aaron? Eod. verſ. 3 I.
Etiam vos] (Nempè;) viri. Eod. verſ. 31. &t filii Iralis] (Scilicèt:) parvuli. Eod.
verſ. 3I. Et abeuntes ſervite, ſicuti dixiſt] Omnia (facite,) ſicuti vox dixiſtis, non ſicuti
ego dixi, ceſſet (illud:) non dimittam, 149. non audiatur (amplius illud:) quinam-
ſunt, qui ibunt? 15%. deſinat (illud:) pecora & armenta veſtra remaneant, 151, (imèò
verò) täm pecora, quàm armenta veſtra accipite; 152. ecꝗuid autem iſtud eſt: ſicuti di=
xiſtis? (nimirùm reſpicitur ad illud:) tu quoque dabis nobis hoſtias & holocauſta, 153.
Verlſ. 32. Accipite] Sicuti dixiſtis. Eod. verſ. 22. Et henedicite etiam mihi] i. e. Orats
pro me, ne moriar, quia (etiam) ego primogenitus ſum. 154. Verſ. 33. Omnes mori=
mur] Dixerunt (Egyptii:) non juxtà decretum Moſis (accidit nobis,) nam ecce ille-
dixit: & morietur omne primogenitum; 155, aſt hic etiam viles 56. mortui ſunt, quin-
que vel decem in una domo. 157. Verſ. 34. Nondum fermentatam] Egyptii (enim)
non dabant eis (Iſraælitis) temporis ſpatium, ut (maſſa) fermentari poſſet. 158. Eod.
verſ. 34. Mactre illorum] (Dictio NNDſſignificat kic)reliquias 159. panis azymi &
herbarum amararum. * Eod. verſ. 34. Saper bumeros ſuos] Etiamſi jumenta multa cum

illis

* Hebr. nrh, ſic in utroque MSto, ut & in
notis Raſchianis editionis am nov (quam le-
Rionem hic ſecutus ſum, ) habetur, & quidem
rectias, quàm in Bibliis Buxtorf. & in exempla-

ri Hebræo, quo uſus ſum, ubi habetur: eh

genere maſculino, i. e. & gignebant, confer.
not. in Sman inem h. loc,
148. Vel: Commoratur, ſic verbum hic in-
teerpretor, confer. de hoc verbo Raſchi not. ad
Genel. c. 30. V. 3 3. u. 62. & Gur Arjeh. fol. 5 8.
col. 4. med. it. not. ad librum Prec. Jud. part. 2.
p. 48. a. princ. & p. 1063. a. med. ac D. Wagen-
leil. Sot. p. 9 57. fin. coeterùm iſta ε
W 1. e. habitat, ubinam degit Aaron? abſunt à
MSto i.
149. Sicuti ſuprà Exod. cap. 5. yerl. 2. habetur.
150. Proùt habetur ſupra Exod. c. 10. v. 8.
151. Sicuti ſuprà Exod, dict. cap. 10. verſ. 24.
habetur.
152. Prout verſu ſeq. 3 2. h. cap. habetur.
153. Sicuti ſuprà Exod. cap. 10. v. 2 5§. habetur.
154. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 2 9 ch. cap. n. 139.

notata ſunt, confer. & not. in on ino h. loc,
15 5. Proht fuprà Exod. cap. 1I 1. v. 5. habetur.
156. Vulgares, plebeji, nempè, qui non ſunt
primogeniti, qui præ aliis in honore & exiſtima-
tione ſunt; ſed vilioris conditionis homines, id
enim dictio umνα hic ſignificat, cujus ogp-
poſitum eſt: Saa i. e. primogeniti ſive præ-
cipui & in honore poſiti, confer. ſuprà verſ. 30.
h. cap. n. 146. & Gur Arjeh fol.77. col. 2. princ.
ac not. in pm ME h. ioc.
157. Confer. hic Mechilta, ſicuti ad marginem
allegatur in pam inesv ſuper Commentarium
Kaſchi h. loe.
158. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh fol. 8 1. col.
2. med. ac not. in pe r h. loc.

159. Zic vocem w hic interpretor, cuĩi expoſi⸗
tioni etiam Chaldaica Paraphraſis adſtipulatur;
confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 23 84. item Me-
chilta, prout ad marginem allegatur in mom
pan ſuper Commentar. Raſchi h. loc.
* Non antem D i. c, reliquias agni Pa-

“ Nrrdlic
Allexetant tnan

pto: Epet
udillos 162, 1

(. Hie kpo

6. R ummoe

leleruntiliis

Lod. vetl 36.5

vaCharunt. D

runt 144, atue

asadbilarum,
niſeus urba

Plirentas dem.

iata ell, vocatll
eil. aditer, nar
eeclemutine

ſchelis, her qun

Aot. DN

o. Nempe: D

Biblüs Dutork
editione UHebra
MSto 1. Alüsge
tur: HMN, 4
fermentata, an
e e he
161, Vel: a ſori⸗
ca). I1. verſ.
17. h. a. Hi,
fol. 92,à
161. Nenpe:
Or
loc. ubi etiam
cOnfer. hie tracl
163. Nmprimo
(ein aurea ac
Onn wd/,
† Hebt. Ornde
Peritur,
Confer. que in
Aolats ſant it

CA. .

0n Eonjigatit
vni femine,
antſ Playeo)
Niyeritporur
Lod pet 31.

ruii. Eo,
ſi Rnonſicuti
11)) ginam,
znh inimd
delt, ſeuidi
ſocagta 1161.
i 1e. Otat
Omnes oi⸗
lamn ecce ille,
tuiſunt guin⸗
gybtii enim)
et, 15g. Poc,
Panis aryni &
ntamulta cum
illis
N V h o,
7. f. babetur,
8, qui non ſunt
onore & exiſtima⸗
onis komines, id
iſicat, cujuso⸗
nogeniti ſiſe yre⸗
er, upra verl 30,
17.cob 2. pline,

tuti d matginem
1Commentarium

Arjeh bol. n col,
9 h loe.
ctol, cli epoſi⸗
alis aſtipulatur,
1.184, item Me⸗
llegatu in Mob
hlb.loec.
teliguias agni la⸗
ſelulit

CAbP. XII. EXODI. 477

illis (Iiraelitis) iverint; (tamen maſſas illas ſive reliquias humeris ſuis portârunt, quia)
dilexerant mandatum. 160. Verſ. 3 5. Sticuti edixerat Moſes] Dixerat enim illis in
gypto: & petat quisque ab amico fuo. 16. Eod. verſ. 3 . Er veſter] Iſtæ etanta-
udilios 162, majori in pretio quàm argentum & aurum, nam quod poſteriore loco
163. hic eſt poſitum in verſiculo iſto, (id pluris) æſtimatur, (quàm antecedens.) Verſ.
36. Et commodaverunt eis] Etiam id, quod (Iſraelitæ) non petierant ab eis (gyptiis,)
dederunt illis (Egyptii, dicentes: †) tu, (Ifraelita,) petis unum, accipe duo & abi.
Eod. verſ. 3 6. Et ſpoliaverunt] (Hebr. bg Chaldæus tranſtulit.) H) i. e & e-
vacuârunt. * Verſ. 37. De Rabemſes in Succoth] Centum ** & viginti milliaria fue-
runt 164. atque eò venerunt (Iſraelitæ) horæ ſpatié, dicitur enim: & portavi vos ſuper
alas aquilarum. 165˙. Eod. verſ. 37. Viri] A viceſimo anno & ſuprà. Verſ. 3 8. Pro-
miſceua turba multa] i. e. Commiſtio 166. hominum extraneorum. 167. Verſ. 39.
Placentas azymas] i. e. Subcineritium panem azymum, 16⁸. maſſa, quæ non fermen-
tata eſt, vocatur AxD. 169. Eod. verſ. 39. Etiam viaticum non procurarerant ſibi]
Scil. ad iter, narrat (hic S. Scriptura) laudem Iſraelitarum, qui non dixerunt: quomodo

egrediemur in deſertum ſine viatico? ſed crediderunt (Deo & Moſi) atque abierunt &

hoc

ſchalis, hæ quippe debebant comburi, ſic in
not. mam ne hic exponitur.
I6o. Nempée: Divinum, Hebr. munn, ſic in
Bibliis Buxtorf. ut & in MSto Erff. 2. atque in
editione Hebraica, qua, uſus ſum, legitur, in
MSto I. aliisque nonnullisexemplaribus habe-
tur: una, quod hic interpretari poſſis: in-
fermentata, panes azy mos, ſic etiam in editione
Des me habetur.
161. Vel: a ſocio ſuo, Hebr. , Uti ſuprà Exod.
cap. I1. verſ. 2. habetur, confer. not. ad verſ.
27. h. cap. Sign. *it. tract. Talm. Sanhedrin,
fol. 92. a.
162. Neinpé: KEKgyptios, ſic exponitur in notis
De n ſuper Commentarium Raſchi h.
loc. ubi etiam Mechilta allegatur in wargine,
confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 9. b.
163. Nam primo loco hic ponuntur vaſa argentea,
dein aurea ac tandem veſtes, confer. not. in
õä
† Hebr. wWNe, ſic in MSto 1. hic additum re-
peritur.
XW Confer. quæ ſupra ad Exod. c. 3. v. 22. n. 3 3.
notata ſunt; it. traét. Talm. Berackot. fols 9. b.

& Pelachim, fol. 119. à.
WX Hebr. nèn, ſic in plerisque editionibus, ut &
in MSto z. ſed MStum I. pro eo habet: Qa
i. e. duo (& viginti &c.)
164. Confer. quæ ad cap. ſequ. 13. verſ. 20. n. 59.
notata ſunt, vide & not. in men no h. loc.
165. Prout infra Exod. cap. 19. verſ. 4. habetur.
166. Hebr. ay, confer. ſupra verſ. 20. h. cap.
n. 120. quoad ſignificationem iſtius vocis, vid. &
not. ad Nehem. c. 1 3. V. 3. n. 2.
167. Vel: alienigenarum, qui non erant de popu-
lo Iſraelitico, poſſes etiam dictione ', quæ
hic habetur, intelligere proſelytos, qui ſe Jfracli-
tis aggregaverant, quô ſenſu a Rabbinis pletum-
que accipitur, in MSto z. pro . legitur
i. e. gentaium, confer. ſupra not. ad Verl. 19. H. c.
Sign. *
16 8. Hebr. , quæ eſt placenta toſta ſuper
prunas, unde autem ſic dicatur, vide Buxtorſꝑ
Lex. Tatm. fol. 83 5.
169. Apud Græcos etiam aaρεα (ut nonnulli pu-
tant,) placentæ ſpecies fuit, vide Hippocr. de Di-
SEta lib. 2. n. 8.

Oo/O

ENODI. CAb. XII.

hoc eſt, quod exponitur † in Cabbala, 170. (nempé.) recordatus ſum gratiæ adoleſcen-
tiæ tuæ, amoris ſponſalium tuorum, quando ſecuta es me in deſerto, in terra non ſata;
171. quænam (igitur fuit) merces? hæc poſteà exponitur, (nempe:) ſanctus fuit Ifrael
Domino &c. 172. Verſ. 40. Quababitarunt in Egppto] (Videlicèt) poſt cœteras ha⸗-
bitationes, quibus (Hſraelitæ) commorati ſunt peregrini in terra non ſua. 173. Eod.
verſ. 40. Fuit quadringentorum triginta annorum] Omne intermedium (tempus,) ex
quo natus eſt Iſaacus, usque ad hoc tempus, 174, fuit quadringentorum annorum,
(nam,) ex quo ſemen fuit Abrahamo, impletum eſt (vaticinium illud:) quia peregri-
num erit ſemen tuum; 175. triginta autem anni præterierant, ex quo factum erat decre-
tum inter diviſiones 176. usque ad nativitatem Iſaaci, nec dici poteſt, ( quòd commo-
ratio iſta quadringentorum & triginta annorum fuerit) in ſola terra £Æ.gypti, 177. nam-
ecce Kahat (unus fuit) ex illis, qui cum JIacobo venerant (in 6Ægyptum,) jam verò o-
mnes ejus annos numera, ut & annos omnes Amrami, ejusdem filii, prætereà etiam o-
ctoginta annos Moſis, non reperies eos tantam efficere ſummam, ac vel te invito mul-

428

ti fuerunt anni Kahato, priusquàm ille deſcenderatin 5ägyptum, multi quoque ex an-

nis Amrami intercidunt 178. in annis Kahati, ut & multi de octoginta (annis) Moſis
abſorbentur in annis Amrami, ecce (igitur) non reperies quadtingentos annos, poſt-
uàm Iſraëlitæ in Egyptum venerunt, quapropter neceſſariò vel invitus dicere debes;
quòd etiam cœteræ i. e. commorationes vocentur i. e. incola-
tus, 179,. etiamilla (commoratio, quæ fuit) in Hebron, dicitur enim: ubi i. e. pere-
gri-

„ Hebr. vâöH ſic in aliis plerisque editionibus,
in MSto 1. iſtius loco liabetur: nèe i. e. quod
didum eſt.
170. Confer. hic Mechilta. uti ad marginem alle-
atur in nan rneu ſuper Commentarium
Raſchi h. loc. ubi etiam exponitur, quod per
Cabbalam hic intelligantur Sa i, e. prophe-
tæ, vide num. ſequ. 17 1.
171. Prout Jerem. cap. 2. verſ. 2. habetur.
172. Vide Jerem. dict. cap. 2. verſ. 3.
773. Uti Genel. cap. 15. v. 13. habetur, vide not.
ibid. n. 49. confer. & Gur Arjeh fol. 8 1. col. 3.
med. & Raym. Martini Pug. Fid. Part. 2. c. 15.
n. 4. & ibid. Obſervat. Voiſinii fol. 477. col. 2.
edit. Lipfſ.
174. Nempè: ad iſtud tempus, quo Jſraeêlitæ egreſſi
ſunt ex Ægypto, confer. ſuprà Exod. cap. 6. v.
18. n. 54. & apud D. Wagenſeil. Munimen fidei
R. Jlſaac. p. 94. it. Jſa. Abarben. ad 1. Samuel.
c. 13. v. 1. ubi plura de annorum iſtorum ſup-
putatione, conkfer. & tract. Talm. Megilla, fol.

9. a. & Sanhedrin, fol. 9 1. 2.
175. Sicuti Geneſ. dict. cap. 1 5. vVerſ. 1 3. habetur.
176. Sive: partes diſlectas, Hebr. nan, qua
de re vide Geneſ. alleg. cap. 15. Verſ. 17, confer.
& verſ. ſequ. 41. H. cap. n. 186. ac not. in nee
Mofn h. loc. it. Exod. c. 1 5. v. 14. D. 1 42.
177. Confer. hie Raſchi not. ad Genef. dict. cap.
15. V. 13. & ad Exod. cap. 6. Vv. 1 . H. 54.
178. Hebr. 'yaa i. e. abſorbentur, non connu-
merantur, decedunt, confer. quæ ad Exod. dict.
cap. 6. V. 1 8. . 5 5. notata ſunt,

179. S'e: peregrinationes, hoſpitationes, con-

fer. Junii ac Tremelli notæ h. loc. num. 56. &
num. 57. coeterum poſt vocem in MSto z.
heæc reperiuntur addita: Ra HHhnee
RNa Pe Nan een i. e. dicitur
enim: & peregrinus erat Abraham in terra
Philiſthæorum, etiam commoratio ſaaci voca-

tur hà i. e. hoſpitatio (ſeu peregrinatio, etiam

illa commoratio, quæ fuit in Hebron. &c)

– 4
Wl

CL. M „

orinbs eldt 0br
legrinationi⸗ ee

nod rerbail
unphore) eih
aunos polqui
tum) in terrath

(Annorum temf
iiztegem E⸗

ldie] Nartar
naslitas) Deusni

neruntangelim

.*

naſeituto) aflett

(nenlis) Nilant
Qbamominus

edoceretillos

rc ettilla non

tnos, (ige) h

w,] (Nor il

allatoten c,

—

190. Pkuut Genel.
191. Fieut Genel⸗

191. Vige enel⸗

n o b.lo

Confer. que ſu

ſgn. n norataſt
10, k 54.

V
8 Hebr. O, ſie
1 habetur: I

werum d i, e,
c. 41. V. 2. ubi

Cite, vid, idic

Genel. c. 1. .
153. Nempè: Dh
inteligi puto,
guamitagslata!
læ aliis Jla.

Utrolet. ca.

Rcol. 4. mecͤ.
9. 3. Pplolt ad
OWNuper
1 4. Conten hie

CANNI.

leadleſcen.
tra onſet;
Eus funlitzel
Mcxteralha.

ſtenpus) S
Uumannorum,
Mtiaperegi⸗
um eratdecte⸗
Judd commo-
pti, 177, namn,
) jam vetdo⸗
eterea etismo⸗
Ite invitomdl-
uoqueex an-
(annie) Molts
0S annos polt
cicere ebes,
) le, incola⸗
Nie pere⸗
okl⸗

ð
1

.erſ. 13. habetut.
Dt. Dyne, qua

6. Fetl. 17, coter.
b. ac note in h

14. D. 1l42,

l Genel chteh.

de 1ge h ſe⸗

ventuc, non conni⸗
d 24 E100 dice

unt,
olitationes, c0n⸗
,. loc. numn. b, &

n PN in MSt .

1Na Th N

nee . e, Ciettuat

Abraham in tenta

otatio Caci td

peregtipati, etiamm

Hebron. &)

CAP. XII. EXODI. 479

grinus erat Abraham & Iſaac, 180. dicit etiam (Scriptura:) terra –CADi. e. pe-
regrinationis eorum, 181. in qua peregrinati ſunt, quamobrem te dicere oportet,
(quòd verba illa:) quia i. e. peregrinum 182, erit ſemen tuum, (intelligenda ſint de
tempore,) ex quo ei (Abrahamo) fuit ſemen, ac quando numerabis quadringentos
annos, poſtquàm natus eſt Iſaacus, deprehendes, quòd ab adventu eorum (IIſraêlita-
rum) in terram 5Ægypti usque ad eorundem egreſſum fuerit ducentorum * & decem**
(annorum tempus, )atque hæc una fuit ex rebus, quas (Judæi) docuerunt Ptolemæum-,
183. regem (5.gypti.) Verſ. 41. Et fuit poſt ſinem triginta annorum & . & fuit eodem
illo die] Narrat (hic Scriptura,) quòd, poſtquàm advenit finis, non detinueritillos (Iſ-
taëlitas) Deus ne momento quidem, 184. decimo quinto (enim die menſis) Niſan ve-
nerunt angeli miniſtratorii ad Abrahamum; 185. ut ei lætum nuncium (de filio Iſaaco
naſcituro) afferrent, decimo quinto (die menſis) Niſan natus eſt Iſaacus, decimo quinte
(menſis) Niſan factum fuit decretum inter ſectiones. 186. Verſ. 42. Nox obſervabilis]
uam dominus obſervaverat eamque expectaverat ad implendum promiſſum ſuum, ut
educeretillos (Iſraêlitas) ex terra 5gypti. Eod. verſ. 42. Hæc eſt ila nox Domino]
Hæc eſt illa nox, de qua dixit (Dominus) Abrahamo: in nocte illa ego liberabo filios
tuos, (ideè) Eod. verſ. 42. Obſervanda erit omnibus filiis Irazlis per generationes ſu-=
as,] (Nox illa) in futurum 187. cuſtodita erit contrà dæmones, ſicuti dicitur: nec ſinet

vYaſtatorem &c. 188. Verſ. 43. Hoc eſt ſtatutum * Paſchati] Decimo quarto (die

Ooo 2 men-

180. Prout Genel. c. 3 5. V. 27. habetur.
181. Sicuti Geneſ. cap. 3 6. v. 7. habetur.

182. Vide Geneſ. c. 15. V. 13. confer. & not. in

n NR b. loc.
*X Confer. quæ ſuprà ad Exod. cap. 6. Vetſ. 16.
ſign. * notata ſunt, it. ad Exod. d. c. 6. V. 1 8. &
20. h. 54.
X Hebr. O), ſic in Amſtel. & Baſil. edit. in M Sto
2. habetur: quæ literæ etiam efficiunt nu-
O

merum i. e. 2 10. reſpicitur autem ad Geneſ.
c. 42. V. 2. ubi habetur verbum 11) i. e. deſcen-
dite, vid. ibid. R. Salom, nat. n. 6. it. not. ad
Geneſ. c. 15. v. 13. DN. 5 I. .
183. Nempè: Philadelphum, hunc enim hoc loco
intelligi puto, ſub quo lex Moſis in Græcam lin-
am traoslata fuit per L-XX. interpretes, confer.
præ aliis Jſa. Voſſii tractat. de Translat. LXX.
interpret. cap. 2. 3. & 4, item Gur Arjeh fol.
31. col. 4. med. & tractat. Talmud. Megilla fol.
9. a. prout ad marginem allegatur in nov
fuper Commentarium Raſchi h. loc.
194. Conſfer. hic Mechita, ſicuti ad marginem al-

legatur in han ne dict. loc.
19 5. Sicuti Geneſ. cap. 1 9. verſ. 2. & ſeq. habe=
tur, Hebr. ria e*&ε, i. e. ad Abrahamum,
abſunt iſta hic à MSto I.
1986. Confer. quæ ad veri. antec. 40. h. cap. .
176. notata ſunt, vide & not. ad librum Prec.
JIud. part. I. P. 154. a. med.
*½ Hebr. r iſtud & quæ ſequuntur, usque ade
ne Py i. e. ſicuti dicitur: (nec ſinet &c.)
abſunt à MSto 2. confer. hic tract. Talm. Roſch
haſchana, fol. I I. b.
197. Zic vertere volui iſtud: Na i. e. & venit, ut ſen-
ſus ſit: in rnwn ane a Ra d ee
PWDNi. e. omnis nox iſta, quæ venit quolibet
anno erit cuſtodita contra dæmones, prout expo-
nitur in not. „ina mi ſuper Commentar.
Raſch. h. loc.
198%. Vide ſuprà verl. 2 3. H. cap. n. 13 I. confer. &
Gur Arjch fol. & I. col. 4. med. & not. ad librum
Prec. Jud. part. I. p. 101. b. med.

W Hebr. —π He hæc & ſequentia, usque ade
24

480

EXODI.

alieniga] (3ii. e. alienigena dicitur,.) quia 525 N i. e. aliena facta ſunt opera ejus

patri ſuo, qui eſt in cœlis,
literalem 19 1.

Verſ. 44. Et tircumcidert illam, tunc comedet de eo]

190. idem eſt alienigena & Iraelita apoſtata, juxtà ſenſum

Narrat (hic Scri-

ptura.) quèd circumciſio ſervorum ſuorum remoretur illum (dominum ſervorum,) ne
comedat Peſach, juxtà verba R. Joſuæ, * (aſt) R. Eliezer dixit: circumciſio ſervorum

ſuorum non impedit illum (dominum,) quo minus comedat Peſach, 192. fi ita eſt, quid
textus (hie) dicit: tunc comedet de eo, (nempè:) ſervus. 193. Verlſ. 4 5⸗ Iaquilinus]

(2 )) is eſt 2 i. e. peregrinus inquilinus: 194. Eod. verſ. 45. Et mercena-

rius] Hic

eſt ethnicus; 195. ſed quidnam textus (hic) vult dicere? nonne iſti (nempè,

qui inquilini tantum ſunt & mercenarii) incircumciſi ſunt? dicitur autem: omnis in-
circumciſus non comedet de illo, 196. ſed (ſermo hic eſt de eo, qui eſt) Arabs circumci-

ſus & Gibeonita circumciſus, 197.

ſi ille ſit inquilinus aut mercenarius.“ Verſ. 46.

Gen za 72 i. e. omnis alienigena, abſunt ab utro-
que Msoo.
1989. Dederat quidem Deus Moſi in principio men-
ſis Niſan, de quo vide ſuprà verſum 28. h. cap.
n. 133.) H Dx i. e. nonnulla judicia
(ſeu præcepta] de Paſchate; ſed Peraſcha iſts
dicta fuit Ilraelitis decimo quarto die menſis Ni-

An, uti habetur in Gur Arjeh fol. 81. col. 4. cir-

ca fia. confer. & not. in nan me ſuper

Commentar. Raſchi h. loc. it. tract. Talm. Peſa-
chim, fol. 61. b.

190. Id eſt;: Deo, confer. hic tractatus Talmudi-

us: Peſachim fol. 3. b. & fol. 2 8. b. prout ad
marginem allegatur in on De h. loc. it.
. tract. Talm. Peiachim fol. 6 I. b. Schabbat, fol.
37. a. & Eruvin, fol. 3. b. it. Peſachim, fol. 9 6.

àa. & Jevammot, fol. 62. a. & fol. 70. b. & fol.

19 1. Nam etiam IItaelita apoſtata, cujus opera
aaP i. e. peregiina facta ſunt Deo, habetur

pro Mnn i. e. peregrino ſive alienigena, confer.
infrà Exod. cap. 32. v. 19. n. 77. u. 7 8. & n.

item Jevammot, fol. 48. 2. S Gittin, fol.

1½. a. & Kidduſchin, fol. 72. b. it. not. ad li-

23293. a.

marginem allegatur in Sy'nan mmw h. loc.
X Hebr. yh n hac & ſequentia, usque

192. Sive:

: agnum Laſchalem, confer. Gur Ar-
jeh fol. 92. col. I. princ. & tractatus Talmudi-
cus: Jevammot fol. 70. b. & fol. 7 I. a. ac Me-

ad marginem in pam eh. loc. ubi vide etiam
notas. S
193. Zervus itaque priùsquam circumciſus ſit,

ſi ſervos ſuos non circumcidat, confer. hic tract.
Talm. Avoda Sara, fol. 27. a. & Jevammot,

194. Nempè: qui eſt

mellii not. b. loc. & Gur Arjeh fol. 82. col. 1.
med. it. tract. Talm. Peſachim, fol. 96. a. & Je-
vammot, fol. 70. a. & b.

in editione Hebræa, qua uſus ſum: in nonnullis
. . . E O .
exemplaribus legitur: Dy i. e. bian an
n i, e. cultor ſtellarum & planetarum i. e.
idololatra. 22
196. Proùt verſu 48. h. cap. habetur.

agno paſchali comedere prohibentur, quia pro
Sy i. e. incirecumciſis habentur, prout in
Gur Arjeh fol. 82⸗ col. I. eircà fin. ſcribitur.
* Scil. non comedet de Paſchate, hæc enim hie

Ad: N i. e. quid textus (hic) dicit „abſunt

ſupplenda vel ſubintelligenda ſunt.

menſis) Niſan dictus fuit eis (lIiraelitis) textus iſte Biblicus. 5 9. Eod. verſ. 43. Omnis

chilta, it. Peſachim, fol. 9 6. a. prout allegantur

inquilinus tantum atque ita
extraneus à fide judaica, confer. Junii ac Tre-

195. Sive: gentilis, incircumciſus, Hebr. ,ſie

. li- 197. Hi enim, licèt cireumeiſi ſint; tamen de
brum Prec. Jud. part. 2.p. 108. b. med. ac Gur 1
Arjeh fol. 8 1. col. 4. fin. & Mechilta, prout ad †

ðM
R

UN

impeditur, ne comedat; non verò dominâs,

8 .

.

(. Al.

lmnudtnuii

ſantag um e⸗
iidanhtudl
zgnospachalt

C(lex) Cocean
Ppgredi non de
dent, 100, hined
guobus locis⸗

ellti,relntien

e0 eltaliquid
Zquitolivem
Omnnus tui

ndictde

iurikimilias

(it omnis eon

mrrrrrr. *
19,. diye: ccett
cobler ſupta
intta Exod, c.

twellii notis
ymbolumfui

ſerluserg, 9
h, loc. ubi eti⸗

199. Contigen

ſpondetur a
tract. Talm.
100. Ficuti ſo
meroplurali
concludunt,
ſchalem come
uli alegatur
Commenmtar.
tat.

101. Ke: ext
Att, numn. 19
chinm ſol. 95
01. Conler,

2 Leyit, cap
tiac. Talm.
d b.

Moptet

CA.X.
—
11 g. One
untopetaejus
luntaſenlum
kat (nic Seti
ſetotum)ne
iſoſetnotum⸗
4 ugtilmn.
ſe Eimentene⸗
eiſti (nempe,
em: omnisin⸗
rabs citcumci⸗
.4 Verl 46.
1

conlet. Gul Ar⸗
factatus Talmudi⸗
ſol. 71. A a Me⸗

2,prount allegentur.

loe. ubi Vide etiam

citeumeilus ſit,
n ved dominds,
, conler bictract,
.a. 8& ſeramtnot,

s tantdimn atgeli
ker, Junii ae Ire
eh fol. 92. e0l. I.

m, lol 96,28 ſe⸗

cilas, Hebt. Mte

fum. in nonnullis
i e,dal d
18 planetarum he

abetur.
kic lnt; tamen de
hibentilr, quis Pro
babentot, prout In
ez ſin ſetibitu.
nnte, hec enin ie
lunt.

CAP. XII. EXxODI. 481r

In una domo tönedatur] i. e. In una congregatione, 198. necſcilicèt) illi, qui numerati
ſunt ad eum (agnum comedendum,) faciant duas congregationes atque illumſagnum)
dividant, tu dicis: in congregatione una, aut (forſitàn hoc intelligendum eſt, 199. quòd
agnus paſchalis non comedendus ſit jniſi in domo una juxtà ſenſum ejus literalem, qua-
ſi (lex) doceat, quòd, ſi cœperint comedere in atrio & pluvia deſcenderit, ipſi domum
ingredi non debeant? (ſed) textus notanter dicit: ſuper domos, in quibus illum come-
dent, 200, hinc (diſcimus,) quòd is, qui comedit (agnum,) eundem comedere poſſit in
duobus locis. Eod. verſ. 46. Non efferes domo] i. e. De congregatione. 201. Eod.
verſ. 46. Et os non confringetis in eo] (Nempè intelligitur illud os,) quod conveniens eſt
eſui, veluti cui adhæret tantum carnis, quantum æquat magnitudinemolivæ, 202. in
eo eſt aliquid fractionis oſſis; 203. ſi verò ei tantum carnis non adhæreat, quantum
æquat olivæ magnitudinem, * in eo non eſtaliquid fractionis oſſis. 204. Verſ. 47.
Omnis cætus Iraelis faciant illud] Cur (iſtud hic) dicitur? (nimirùm,) quia illa (Scriptu-
ra) dicit de Paſchate Ægyptiaco: agnum domui paternæ, 205. ut ad illum numerentur

2

juxtà familias, forſitàn etiam de Paſchate generationum ita (dicendum erit?) textus di-
cit: omnis congregatio Iſtaẽlis faciant illud. 206. Verſ. 48. Etfacere voluerit Peſach]

000. 3 For-

19 8. Sive- cœtu aut conſociatione, Hebr. an,

confer. ſuprà verſ. 3. h. Cap. n. 17. & n. 19. &
infrà Exod. c. 34. v. 2 5. n. 75. in Junii ac Tre-
mellii notis ſcribitur, hanc conſociationem
ſymbolum fuiſſe populi ſraelitici, qui anteà di-
ſperſus erat, collecti, confer. not. in da ,*
h. loc. ubi etiam Mechilta ad marginem allega-
tur.

199. Continetur hic objectio, cui paulò poſt re-

ſpondetur a Commentatore noſtro, confer. hie
tract. Talm. Pelachim., fol. 34. b. & fol. 96. a.
200. Sicçuti ſupra verſ. 7. b. cap. habetur, ubi nu-
mero plurali S§. Scriptura utitur, unde Rabbini
concludunt, etiam in duobus locis agnum Pa-
ſchalem comedi poſſe, confer. hic Mechilta, ſic-
uti allegatur ad marginem in or , ſuper
Commentar. Raſchi b. loc. ubi vide etiam no-
tas.
201. Sive: extra coœtum & conſociationem, con-
fer. num. 198. h. verſ. 46. & tract. Talm. Peſa-
chim ſol. 85. b. & fol. 9 5. a.

202. Confer. quæ ſupra ad verſ. 4. h. cap. n. 2 3.8
ad Levit. cap. 11. v. 40. n. 12 I. notata ſunt, it-

tract. Talm. Peſachim, fol. 95. a. & fol. 9 5. a.
& b.

ſiorem explicationem vid. in tractat. Talm. Peſa-
chim fol. 83. a. & fol. 94. b. confer. & Mechilta⸗
prout in pom inew b. loc. ad marginem alle-
gatur, ut & Gur Arjeh fol. &2. col. 2. princ. vid.
& tract. Talm. Schemor, fol. 3. b. & Sevachim,
fol. 97. b. & Chullin, fol. 11. a.
* In notis Raſchianis editionis naτι n poſte
n Wn i. e. tantum carnis, quantum æ quat
olivæ magnitudinem, additum eſt: π
in i. e. aut ſi in illo (oſſe) non ſit meduſla, con-
fer. num. iequ. 2 04.
204. Confer. &t hic dict. tractat. Talm. Peſachim
fol. 70. a. & fol. 9 5. a. ubi in R. Salomonis glos-
ſa habetur, traditionem eſſe, quòd prohibitum
ſit mhn na —y a h i. e. frangere os, cui
ineſt medulla, hoc itaque caſu reus eſt violati
præcepti de oſſe non fiangendo, ſicuti & illo ea-
ſu, ubi oſſi tantum carnis adhæret, quantum
g quat olivæ magnitudinem; vide tamen R. Sa-
lom. Gloſſ. ad Sevachim fol. 97. b. ubi habetur,
quòd osN re n ee i. e. in quo eſt me-
dulla, frangat aliquis ac comedat, nec reus
ſit præcepti violati de ofſe non frangendo.
205. Sicuti ſuprà verſ. 3. h. cap. habetur.
266. Nimirum r& nrN e ne i, e. et=

203. Propter quod os frangi poſſit, loci iſtius fu-

iamſi

482

xOö hrErr

Fortè omnis proſelytus 207, faciet ſtatimPeſach? lex dicit: & erit ſicuti ineigene terre:
X „ » . . — ⸗ ⸗ . 1 . .
208, quemadmodum (igitur) indigena (facit Peſach) decimo quarto (die menſis Ni-

ſan;) ita & peregrinus decimo quarto (die menſis Niſan facit Peſach.) Eod. verſ. 48.

Artque omnis incircumciſus non comeaet de eo

ve includat) eum, cujus fratres mortui ſunt propter circumciſtionem, 209. qui non eſt
apoſtata 2 10. quoad præputium, 211, nec qui edoctus eſt à filio alienigenæ ,is non co⸗
megdet de eo. Verſ. 49. Lex una & c.] (Hocideò dicit Scriptura,) utperegrinum 12,
æ quiparet indigenæ, etiam quoad cœtera præcepta, quæ ſunt in lege. 11zz).

CAb.

TE 2. Aperien, emnem vular] (Verbum d hic idem ſgniſcat, ac) nete

(Hoc dicit hic lex,) ut comprchendat (ſi-

i. e. quod aperit primò vulvam, veluti (in illo loco:) i. e. qui aperit (ſive
laxat) aquam, caput(i. e. autor) eſt rixæ, 1I. ſic quoque (alio in loco:) i. e.

laxant labio, 2, (ubi )) ſignificat:) )

NB i. e. aperiunt labia. Eod. verſ. 2.

Meum eſt] Mihi comparavi illa (primogenita,) quia percuſſi primogenita Ægy ptio-
tum. Verſ. 3. Memento diei iſtius] Docet(hic Scriptura,) quòd exitus ex Egypto quo-

tidiè

iamſi illi, (qui agnum paſchalem comedunt, )

non ſint de una familia, proùt exponitur in no-
tis dham mep ſuper Commentar. Raſchi h. loc-
07. Sic dictionem: WWannNR hic interpretor; ſunt

autem proſelyti duplices: p ) i. e. proſelyti

juſtitiæ & av'in à i. e. proſelyti inquilini, de

quibus vide plura apud Buxtorf. in Lex. Talm.

fol. 408. confer. & Gur Arjeh fol. 82. col. 2. med.
it. Numer, cap. 9. V. I4. ibique not. n. 2 3

„8. Sic dicitur circa finem hujus verſus 4 tnon

igitur is, qui proſelytus factus eſt, ſtatim atque
factus eſi proſelytus, faciat Peſach ſed erit, ſieuti
indigena, i. e. non ſtatim; ſed ſtatuto a lege
tempore faciet Peſach-

289. Datur enim Iſiaélita præputiatus, nempèe

cujus fratres mortui ſunt ex circumciſione, nam
Iſraelitæ non ſunt adſtricti ad præcepta ſervanda,
ubi mors certò inſequetur, vide Lightfoot. in E-
piſtol. ad GQorinth. Cc. 7. v. 19. p. 19 5. edit. Lipſ.
quæ tamen cum aliqua limitatione ſunt accipien-

da, confer. Gur Arjeh fol. 82. col. 2. med. & fol.

114. col. 3. med. ac fin. =ð
210. Hebr. Wmi. e. mutatus, nempè à religione

m, nam qui in uno tantum vel alkero pun-
Gto religionis dilcedit à Judæis, is dicitur
A & toleratur aliquo modo, excepta idolo-
latrià ; miwn vero eſt, qui penitus à religione
defecit, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1178.
c&œterùm tam in Baſil. editione, quam in utroq;
MsSto pronnm hic legitur n i, e. apoſtata.
211. Id eſt, qui præputium habet vel præputium
attraxit ſive induxit, quod éιτταππι. dicitur
I1. Corinth, c. 7. V. 1 8. ubi vide Druſi ac Came-
ronis not- èòẽ èòM!
21I2. Nempè: eum, qui factus eſt proſelytus,
confer. verſ. antec. 48. n. 207. & 209, & Gur

ad marginem in p-on rew b. loc. allegatur,
ubi vide etiam notas. S .
213. Nempè, ut is præcepta illa ſetvet, quæ inle-
ge hahentur. =SðèJMBM

1. Ulti Proveib. cap. 17. V. 14. habetur, ubi vide

Raſchi not. confer. hic tract. Talm. Menachot,

ac ſide ſua, ſic in Amſtel. editione vox ha-

CAP. XIII.

betur, Videtur autem yn minus eſſe, quam

Arjeh fol. 92. col. 2. med. item Mechilta, uti

fol. 34, b. & Bechorot, ſol. 4. b. & fol. 19. 2.
2. Vide Pſalm. 22. Verſ. 8. ibique Raichi not. con-

tecorden
us,guonamm,
olss) ſilet⸗
oppottunnsel

Eengl
tmnlb, gioft

lamwvisnon

Ee ,. intellige
unꝛateln pel
trerl. ſ. Jumni
Dominoscumn
te de ſacobo

nelle] Lacffuit

(Jempe) aſch
erram c,1o,
(ciniſtolter
i hic habetur,
med. exponitut

not. in N N

1 Hebr. Cind

. nj p,
15 poll ptower

uMmu: bir nd

magisperſpicni

D 4. Conker. blalm.

not, d librum!
trad. Talm. be
1. Sicjugti Come
tere volui: n
7, habetut, ali
poſt: Mrn
nn We d

l

db Dnn
1. e. (Verl. ſ.
Sunt er Rabbi
cent, gudl I

openiia, gur

ghirend Ciett,
lis in celno,

C4d. Nn.
—
dena ene,
lemenſis Ni⸗
od venſ4.
tchendat
qui nonell
E is non co⸗
egrinun:i

t,4 )
niaperit (üre
)hiie.
Eod. retl.2,
ita Aoyptio.
Eoybtoquo⸗
tidis
nus elle, quam
n vel akero pun-
lxis, is Gicitur
excepta igolo⸗
enitus à teligione
almn fol. 117.
quam in uro;
bn ie apoltzrz.
et ve præpklium
Fiera2: Cicltut
je Druli ac Came⸗

eſt prolelytus,
7,5 109.6 Gur
em Mechilta, uti
b. loc, Adlepatut,

aletret,gue inle⸗

babetur, ubi ice
Talm. Memachot,
4.b. & lo. 19, .
le Ralchinot, n-

Atol 4.a

CAbP. XIII.

EXODI. 483

tidiè 3. recordari debeant (IHraeêlitæ.) Verſ. 4. In menſe Abib] Sed numquid haud ſci-
mus, quonam menſe (egreſſi ſint Iſfraêlitæ ex Ægypto? novimus ſanè;) ſed ita dixit illis
(Moſes:) videte benignitatem, quam vobis exhibet?* (Deus,) qui educit vos menſe, qui
opportunus eſt ad egrediendum, quôò nec calor eſt nec frigus, 4. nec imbres (decidunt)
ſie quoque illa (Scriptura alibi) dicit: qui educit vinctos recto tempore, 5. (videlicèt)
menſe, qui opportunus eſt ad egrediendum. ** Verſ. 5. In terram Chananai &c. J
Quamvis non numeret (hic Scriptura, niſi quinq; populos; (tamen) omnes ſeptem gen-
tes 6. intelliguntur, quia omnes ſub generali nomine Chananæi(comprehenduntur;)
una autem (gens) de familiis Chanaan extitit, quæ nonniſi Chananæa dicta fuit. Eod.

verſ. . Juravit patribus tuis] De Abrahamo illa (Scriptura) dicit: in die illo pepigit

Dominus cum Abrahamo &c. 7. & de lſaaco eadem dicit: peregrinare in terra iſta, 8.
ac de Jacobo illa dicit: terram, in qua dormis &c. 9. Eod. verſ. 57. Qu« fuit lalte &
melle] Lac fluit de capris ac mel de palmis & ficubus. * Eod. verſ. S. Cultum iſtum.]
(Nempe:) Paſchatis; ſed nonnejam anteà dictum eſtſuprà: & erit, quando veneritis in
terram &c. 10. cur igitur (Scriptura hic) denuò iſtud inculcat? (nimirùm) propter rem, *
quæ in iſto (textu) novatur, (nam)in priori verſu 11. dicitur: & erit, quando dixerint vo-

bis

3. Id eſt: ſemper, jugiter, ſic etiam an,
uti hic habetur, in GurArjeh fol. &z. col. 2,
med. exponitur: Jmn i. e. ſemper, confer. &
not. in am h. loc. it. tract. Talm. Schab-
bat, fol. 96. b.
*„ Hebr. , in MSto I. pro eo legitur:
ba rn, i. e, quam vobis exhibui, & pau-
15 poſt pro & en i. e. qui educit, ibidem habe-
tur: DeorR HRN i. e, qui eduxi vos, lectio
magis perſpicua.

4. Confer. Pſalm. 6 8. v. 7. ibique Raſchi not. item

not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 41. b. fin. &
tract. Talm. Peſachim, fol. 2 9. b. & fol. 9 6. b.
. Sic juxtà Commentatoris noſtri mentem hic ver-
tere volui: nvpa, quod dict. Plalm. 6 9. v.
7- habetur, alii aliter tranſtulerunt, in MSto z.
oſt: Mn hæc ſunt addita: 1Nn d e
Da en ee eee nee enn
nih n en ween eene neen anhe weee
be ne PN Senen n aenn en n
i. e. Verſ. 5.) Et erit, cum introduxerit te]
Sunt ex Rabbinis noſtris, qui ex hoc loco do-
cent, quòd (Iiraëlitæ) non ſanctifica verint pri-
mogenita, quæ ipfis prognata fuerunt in deſerto;
qvi verò dicit, quod ſanctificaverint (illa Iſfrae-
litæ in deſerto) is adyentum iſtum (in terram

Ganaan) exponit, eo ſenſu: (nempè:) ſi im-
pleveritis (præceptum) iſtud in deſerto, digni
eritis, qui in terram (illam) ingrediamini, ibi-
que iſtud implebitis, vid. infrà v. 10. h. cap. n.
20.
**Hebr. Dder ' ND n abfunt iſta à MSto z.

6. Quæ enumerantur Deuteron. cap. 7. v. 1. con-

fer. Gur Arjeh fol. 92. col. 2. circa fin ut &
tract. Talm. Menachot, fol. 34. b. item Tan-
chuma, prout ad marginem in aewmon rn h.
loc. allegatur ubi vide etiam notas.
7. Sicuti Geneſ. cap. 15. v. 19. habetur, conlſer.
Sε infrà verf. 1I1. H. cap. n. 2 1.
98. Prout Geneſ. cap. 26. Verſ. 3. habetur.
9. Vide Geneſ. cap. 2 §. verſ. 1 3. confer. & not. in
Ho h. loc.
* Confer. tractatus Talmudicus: Megilla, fol. 6.
a., uti ad marginem allegatur in a re ſuper
Commentar. Raſch. h. loc.
10. Sicuti Exod. cap. antec. 12. Verſ. 2 5. habetur.
* Hebr. d E nn een in MSto z. pro
his legitur a we,e n ene een
i. e. propter multas res, quæ in eo (textu) no-
vantur.
1I. Videlicèt verin 2 6, dict, cap. antec. 12. confer.
tracta⸗

484

EXOD I.

CAP. XIII.

bis filii veſtri: quisnam eſt iſte cultus vobis? de filio improbo 12. loquiturſibidem) Scri-

ptura, (videlicèt de eo,)
narra

qui ſeipſum à regula excepit; hic autem (quando dicitur:) &
bis filio tuo, 13. (ſermo eſt) de filio, qui non novit interrogare atque Scriptura

docet te, quòèòd tu primò incipere debeas verba narrationis, 14, quæ animum attrahunt.

Verſ. 8. Propter iſtud] (Nempe:) propter iſtud, (f
nimirùm de agno Paſchali, pane azymo & herba iſta amara.

cepta ejus,

—

ecit mihi Deus, ut impleam præ-
Eod. verſ. 8.

Fecit mibi Dominus] Indicat (hic Scriptura) reſponſionem, ( quæ fit) filio improbo .
dum dicit (ei pater:) fecit Dominus mihi; non vero tibi, nam, ſi ibidem fuiſſes, non ex-
titiſſes dignus, X“ qui liberaferis. 15. Verſ. 9. PEr erit tibi in ſinum] Exitus ex 5gy⸗
to erit tibi in ſignum ſuper manu tua & in frontalia inter oculos tuos, 16. ut ſceribas
verſus iſtos eosque alliges capiti atque brachio (tuo.) Eod. verſ. 9. Super manu tua]
Super manu ſiniſtra & ideò (ſcriptum eſt:.) — 2 plenè, (nempè:) verſu altero, 17.

ut de illa exponatur manu, 18. quæ eſt debilis 19.
Verſ. I I. Juravit tibi] Sed ubinam juravir tibi? (nempè eo in lo-

anno in annum, 20,

Verſ. 10. Adiebus in dies] i. e. De

co,

aactatus Talmud. Ketubhot fol. I11. 6 Peſa-
chim fol, 96. ac Mechita, prout ad mwarginem
alleganturia - ſuper Comment. Ra-
chi. h. loc.
z2 Confer. quæ infrà ad verſ. 14. h. cap. n. 37.
notata ſunt, vid. & tract. Talm. Peſachim fol.
96. a. & b. it. Menachot, fol. 82. b-
13. brout verſu ſequ. 8. he cap⸗ habetur, confer.
Peſachim, fol. I1 6. b. .
14. Senſus eſt: Sermonem hie eſſe de filio. cui
nondum maturum eſt judicium, ut poſſit inter-
rogare, quidnam ſibi velit cultus iſte, iſto caſu tu
primum incipias narrate filio tuo, quò animum
ejus verbis attrahas. .
XX Hebr. Pe, ſic in plerisque vulgatis editio-
nibus, ut & in MSto z. ſed MStum 1. pro eo le-
git: Pauzyne i. e. quæ collocant (i. e. ſedatum
vel quietum reddunt animum.)
X Hebr. 7NN N de N in MSto 2. pro his
legitur: &N&aà ee i. ee non fuiſſes ibi
liberatus. . ne
15. Confer. hict Mechilta, prout ad marginem alle-
gatur in n ſuper Commentar., Raſchi
b. loc. ubi vide etiam notas.
16. Vide infrà verſ. 16. h. cap. n. 44. confer. & D.
Wagenſeil. Sot. p. 409- h. 3. ubi plura de phyla-
Geriis, vid. & tract. Talm. Eruvin, fol. 96. a. &

Kidduſchin,fol. 3 5. a.it. Menachot, fol. 34. b. &

fol, 36. b. it. fol. 37⸗ a. & b. it. Makkot, fol.
I I,. 2.
17. Videlicèt: verſu 16. h. cap. legitur plene:
; hic vero detectivê: 71), conter. n. ſequ,
19. it. Ernvin, fol. 9 5. b. & Menachot, fol. 36.
b. it. Schabbat, fol. 108. a. & b. 3
1 8. Hebr. ), ſic in aliis exemplaribus legitur; aſt
in Bibliis Buxtorf. ut & in editione Hebraica, qua
uſus ſum, dictio iſta omiſla eſt.
19. Infirma, contracta, Hebr. 12²ä, in MSto z. hic
additur: 7 &nv & i. e. ezque eſt ſiniſtra, homi-
nes enim ut plurimum ſiniſtrà manu non æquè
commods uti ſolent atque dextrà, quia debilior
eſt & infirmior, pauci quippe ſunt «cαα ερο
ambidextri, confer. hic tractat. Talm. Menachot,
fol. 36. b. uti ad marginem in oar meh,
loc. allegatur, ubi vide etiam notas.

110. Sic etiam Junii ac Tremellii verſio hic habet,

nempè: quot annis, vide Nazir, Gal. S. a. &
Menachot, fol. 36. b. & fol. 37. a. uti in np
man h.loc- ad marginem allegatur. In notis Ra-
ſchianis editionis nam nov poſt verba: awn
auh i. e, de anno in annum, hæc uncinulis in-
eluſa & addita ſunt, nempè: NRNin n
nrren ee ee denn nee enenn
p eeen enn ene enn enn weden
„v Pe en en n nn en e
di

a. MI.

—
n) necſi
NVongnif

1I. R ider

gleillale

nemm eils0
) —
non luo,

Alumfetun

us (etizm
Altamenill
teileniptun

emicnalis in
uara)veni,

17. alia exp
Vülvam, ut
Aei Non
Kud deript

——
W ne.
1e] Nonne
(raelitæ)
in delerto
(laelitæ
umn iſtum
Cinanzan
ceptum
verilis ine
in tertam
tradatis,
21. Kicti E
chorot, ſG
,cab.d.
Zinemin
tiam not
11. Conter.
ſuper on
Aleoatur
. dic etigf
zelX.
tur die jer

Ab. IlI.
—
idem cri
licitun) &
Scriptar
nattrahunt,
Pleamptr.
od Fetl,9.
dimprobo,
les, non ex⸗
tus er Ayy⸗
. Ut ſetibas
mamutiA.
altero, 17,
e] ie. De
peeoinlo⸗
co;

—

Makkot, fol,

kegſtur plene:
Onker. n, lequ
chot lol, 36,

uslepiunt, al
eHebraica, qua

n Moo:. bie
ſtniſtes, homi⸗
anu pon Zil
,quizdehilot
nt ,,n
Im. Menachol,
S woyh.
D
ſo hie hibet,
ir, k.5,2, &
4. Eti in
tunlan notishe⸗
Anerda:
Eeuntinuliiu⸗
Wan N
NII
mnim
WwN 2
TN

CAP. XIII. . rEODNMTJI. 485
co: ubi ſcriptum eſt:) S&inducam vos in terram, ſu Per quam elevavi &c. 21. Eod. verſ-
1I1. Et dederit eam tibi] Sit in oculis tuis, perinde ac ſi in illo ipſo die data tibi ſit (ter-
ra,) nec ſit in oculis tuis tanquam poſſeſſio paterna. 2. Verſ. I 2. PEr tranſere ſaciei]
Non ſignifſicat (hic) aaliud, quam — Bi. e. ſeparationem:, 23. ſicquo-
que illa (Scriptura) dicit: ERnVNi. e. & ſeparabitis (ſive transferetis ) hæredita-
tem ejus ad filiam ejus. 24. Eod. verſ. 12. FKrium Jamenti] (Dictio hic ſigniſi-
cat) — P)) i. ec, abortum, quem i. e, projecit & emiſit mater ejus tempore
non ſuo, ac docet te Scriptura, quòd is ſanctus ſitinter primogenita, ita ut eximat * il-

lum (fœtum,) qui poſt ipſum venit, ac licèt is (partus,) qui non eſt — i. e. aborti⸗

vus (etiam) nominetur a, ſicuti (in illo loco:) . i. e. foetui boum tuorum; 2 5.
attamen iſta (dictio hic) non venit: niſi ut doceat deabortivoc(partu Anam ecce jam an-
teà ſcriꝑtum eſt: 26, omne, quod aperit vulvam, quòd ſi dixeris, " etiam primogenitum
animalis immundi juxtà ſenſum literalem (hic poſſe intelli gie reſt pondetur quèòd Scri⸗
ptura) veniat & explicet &r (iſtud) alio in loco, (nempè:) in bobus tuis & in ovibus tuis.
27. alia explicatio: poterunt etiam exponi (verba iſta:) & ſeparabis omne, quod aperit
vulvam, ut de primogenito hominis † loquatur Scriptura. Verſ. 13. Primogenitum
aſini] Non autem primogenita cœterorum animalium immundorum „ ac decretum i-
ſtud Scripturæ (ideò hic adducitur,) quia primogenita 5Ægyptiorum comparantur aſi⸗-
H nis,

DPp i. e. (Verſ. 1 I.) & erit, quando introducet DS'NoT b. loc. ut & tract. Talm. Sevachim, fol-
te] Nonnulli Rabbini ex loco iſto docent, quàd 9. a. & fol. 37. b. & Bechorot, fol. 4. b. g tol.
(Iraelitæ) non ſanctificaverint primegenita, quæ F. a. it. fol. 19. a. b. it. fol. 2 1. b & fol. 32
in deſerto erant nata; ille autem, qui dicit, quod a. b. it. Nidda, fol. 41. a. & Megilla, fol. 13. a.
(Iſraclitæ illa) ſanctificaverint, exponit adven- 24. Protit Num. C. 27. V. §. habetur. .
tum iſtum (ſive introductionem iſtam in terram * Vel: ut dimittat, Hebr. 9997 „ut liberet, ſcil⸗
Cananæam) hoc modo, nempè: ſi iſtud (præ- à redemtione, ne redimatur illud jumentum,
ceptum de ſanctificandis primogenitis) obſerva- quod poſt ſoetum iſtum venit ſeu naſcitur.
Veritis in deſerto, eritis digni, qui ingrediamini 25 Sicini Deuteron. c. 7. v. 12. habetur.
in terram atque illud (præceptum) ibi effectui 26. Nempè: ab initio hujus verſiculi 12.
tradatis, Wid. uprà v. 4. H. cap. n. 5. X Hebr. )tα hæc & ſequentia, usque ad: Mas
2 1. Sicuti Exod. c. 6. verſ. 8. habetur, confer. Be. X i. e. de primogenito hominis „ abſunt à
chorot, fol. 4. b. & fol. 5. a. Vic. & ſuprà verſ. 5. MsSto 1. conker. Sign. †
5. cap. n. 7. & ſeq- ut & Mechilta, prout ad mar- aX Hebr. wne) , in MSto z. pro eo legitur: vv
ginem in 'nan me h. loc. allegatur, ubi vide 1. e. & innovat, nempè, ſeparat & diſtinguit.
etiam notas. . . 27. Vel: in armento tuo & in grege tuo, prout
22. Contet. 8& hic Mechilta, ſicu in Swan e Deuter. c. 1 5. V. 19. habetur, animalia igitus
fuper Commentar. Raſchi h. loc. ad marginem immunda per verba iſta ſunt exeluſa.
allegatur, ubi vide etiam notas. Hebr. è nn, in MSto I. pro his legiture
2 3. Sic etiam autor Vulgatæ tranſtulit ſeparabis. tR& n i. e. de filiis hominum, confer. hic
ac LXX. ρεzü Junii ac Tremellii verſio uti- tract. Talm. Bechorot, fel. 9. a. b. & fol. I7.
tur hic verbo emancipandi, confet, not. in Xv k., fol. 41. b. & fol. 56, b.

Ppp

486

EXOLDI.

CA. XIII.

dum illi egrediebantur ex 5Ægypto,
verſ. 13. Redimes agnoe] Dat agnum

quoad utilitatem; * agnus autem profanus fit 30,. in manu ſacerdotis.* Eod. verſ. 13.
Decollabis ipſum] Decolla illum ſecuri à poſteriori (cervicis) ejus parte & ſic interfice

ipſum, (ratio eſt

quoniam) damnum intulit facultatibus

31. ſacerdotis ille, (qui redi-

mere noluit,) idcircò & ipſe damnum ſentiet in bonis ſuis. 32. Eod. verſ. 13. Alque

omneprimogenitum hominis

terminata alio in loco. 34. Verſ. 14. Càùm interogaverit te † filius tuus cras] Eſt (di-

ctio) D, quæ ſignificat ν5 ν. e. nunc,

uti iſta (dictio, quæ hic habetur iſtud ſignificat) & ſicuti (illa dictio, quæ alio in loco
habetur, nempè in illo, ubi legitur:) quando dicent filii veſtri P cras (i. e. poſtero
tempore) filis noſtris, 35. ſic klii Gad & filii Ruben (dixerunt.) Eod. verſ. 14. Quid
boc eſt] Hæc eſt (interrogatio) infantis ſtolidi, (ſive ſimplicis) qui non novit interroga-
tionem ſuam profundè depromere; ſed ſimpliciter interrogat: quid hoc (ſibi vuli?) alio
autem in loco ille (filius) dicit: quidnam (ſibi volunt) teſtimonia & ſtatuta atque judi-

cia

2 8. Confer. hic Gur Arjeh fol. 82. col. 4. princ.
ubi hanc in rem locus ex Ezechiel. c. 2 3. v. 20.
adducitur, vide & not. in tnafmeu ſuper Com-
mentar. Raſchi h. loc. & infrà Exod. c. 34. v.
20. Sign. * it. tract. Talm. Bechorot, fol. 5. b. &
fol. 6. a.
29. In utroq; MSt. ut & in editione pom np hic
adjecta ſunt iſta: vi à 7NXρννα.brde 17 Pe
ADE Qa (in MStoI. pro’a)) legitur )
i. e. quia non fuit unus ex Iſraelitis, qui non
ſecum duzerit multos aſinos, in utroque
MSto pro vva legitur: & i. e. tulit.
X Iſt eſt: utilitas ac commodum ex illo primoge
nito aſini percipi poterit, pro lubitu & arbittio
ſuo aliquis illo poterit uti, vide num. ſequ.
O.
zo. Sive: res communis ac profana, ſic dictionem
Punn bic interpretor, confer. Bechorot fol. 4. b.
& fol. 9. a. it. fol. I2. 2. Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 764. & Lightfoot Centur. Chorogr. c. 28.
p. 5 8. edit. Lipl. ſenſus eſt, quòd ſacerdos agno
iſto uti poſſit x i. e. pro arbitrio ſuo, uti in
ar rt h. loc. habetur, confer. Levit. c.
27. v. 3 3. n. 96. G infrà Exod. c. 34. Verſ. 20.

n. 45.
ax Hebr. Pn, in MSto 1. pto his legitur:

AαννPn i. e., in manu Iſtaëlitarum.
31. Dum fſcilicet ei agnum pro redemptione a ſini
non obtulit atque ſic damnum quodam modo

lege datô, defraudavit, confer. infrà Exod. dict.
c. 34. V. 20. Sign. *
32. Dum aſinum ſuum decollare atque ita illo ca-
rere debet, confer Mechilta, prout ad margi-

Talm. Bechorot, fol. I0. b. & fol. 13. a.
XXX Hebr. dE n 79), hæc & quæ ſequuntur,

qui non (novit &c.) abſunt à MSto 1.
33. Sic dictionem hb, quæ hic habetur, in-
terpretor, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 148 9.
& Raſchi not. ad Exod. c. 22. v. 29. Sign. † &

periales, vid infra Exod. c. 34. v. 20. n. 46.
34. Kerhe Numer. cap. 3. V. 47. & Numer. ce
18. v. 16.
† Hebr. J7 &*“" 22, hæc & ſequentia, usque adim
ã & i. e. quid hoc eſt, (prout eod. h. verſ. 14.
habetur,) abſunt à MSto 2.

37. Sicuti Joſuæ cap. 22. v. 24. habetur, co fer.

&ε

& eſt D notans tempus poſterum, ſic.

Exod. c. 2 5. V. 39. ecentiores Judæi Germani
exponunt: Fuͤnff Thaler / j. e. quinquec impe-

nis, 28. prætereàâ etiam (idcireò hic aſini fit mentio,) quia (aſini) juverunt Iſraelitas, .
29., onuſti argentô & auré Ægyptiorum. Eod.
ſacerdoti & primogenitum aſini permiſſum eſt

redimes] Quinque ſiclorum 33. redemptio ejus eſt de-

intulit bonis ſacerdotis eumque commodòô, à
, Corſet, gue

nem allegatur in an ne h. loc. vid. & tract.

usque ad: N&ν , e. ſtolidi ſeu ſimplicis,

(AL. U.

6,ecce
: Kc. 35, ecee
lis selice)⸗
zede eo, aullt
, † Fetll
Sõ
(egifest in
chem (ickione
vetads enidie
lam, vejut ini
talia) ideta
Me Alitit eur

ti sccipitur

cum ambulewe

Ac tacile erat,

niceſhujusloci
Nelun] Vlui

—
& Ralchi not.
t. Prout Deuter
gire: intuitu
enim cictio d⸗

notata funt.
e Ulti koc loce
mo eſt.
1e De quo can
† De quo Deuten

6. De lephilin

Buxtotk in öyr
1e D. Wagenl
kie ellin ſpecie
ladenis capitis
danheckio, tol.

. De his guann

Iatis & quenan
tur, ide plura:
Wagenleil lo⸗
40 Sic n pro
nomen propfin
fol. .69. Joh.
hoe nomine int
Ela c. d. 17.
ad.art, :, ..

A Wn.

—
tund lſtailitis
iotum. loc,
Upermiſlume
klln,
te Kleintethte
ille,gitecl⸗
etl 13. 4u⸗
ptig ejugell de.
AA] Eü(di.
uspolterum c.
quæ alio in oo
nis ſue. Poſttro
erl 14 H
noritintertot.
e(bi vuln) lio
Atutaatque judi.
cla⸗

elitarum.
fedemptione anini
um quodam modo
ndue commod0, 3
fer inkin Erod, dict.

te atgue i ilo d.
1, prout ad maji⸗

). oe. pid,tnad.

X ſol 13,.
& quæ ſequuntur,

Kolici ſeu ſhplie ,

4 Mto 1.

CAP. XII. EXOPI. 487

cia &c. 36., ecce hæc eſt interrogatio filii ſapientis, loquitur (autem) lex de * quatuor fi-
Iiis, (videlicèt) de improbo 37. & de illo, qui non intelligit, quomodo interroget *?
ac de eo, qui ſimplici modo interrogat* & (tandem) deillo, qui ſapienter interro-
gat. † Verſ. 16. Et in frontalia] (Hæc ſunt) hee 3 ⁸. & quoniam illa qua-

tuor domun culas (ſeu cellulas) habent, 32. (ideò) vocantur — nO (nempè:) n

(ſgnificat) in Caſphe: 40. duo, (verò ſignificat) in Africa: * duo, 41., Mena-
chem (dictionem iſtam P9) conjungit (illi loco, ubi habetur:) i. e. ſtilla

versùs meridiem ,42, item Ciſti loco:) ne 0 i. e. ſtillate, 43. ut ſignificet loque-

lam, velut (in illo loco:) EIEE i. e. & in monimentum, 44. quò is, qui illa (fron-
talia) videt alligata inter oculos, recordetur miraculi ac de illo loquatur. Verſ 17.
Nee deduxit eos] (Verbum — .◻ hic idem ſignificat, ac.) i. e. duxit illos, ve-
luti (accipitur in illo loco:) abi ac i. e. deduc pepulum, 45. item (alio in loco:)
cùm ambulaveris, DNi. e. deducet te. 46. Eod. verſ. 17. Quia propinqua erat]
Ac facile erat, reverti per illam viam in Egyptum, multæ ſunt expoſitiones 47., allego-
ricæ (hujus loci, quæ jam brevitatis cauſa non adducuntur.) Eod. verſ. 17. Cuùm viderint
bellum] Veluti (illud fuit) bellum, (de quo dicitur:.) & deſcendit Amalectta & Cha-
H P pp 2 na⸗

tractat. Talmud. Sanhedrin, fol. 4. b. ut ad
marginem allegatur in —an me ſuper Com-
mentar. Raſehi h. loc. ubi vide etiam notas,
confer. not. ad Eſai. c. 2 2. v. I 8. n. 3 9. S Mar-
tini Pugio fid. Part. 3. Diſt. 3. c. 12. n. 9.
* Lingua fcil. Punicà, prout in Raym. Martint
Pug. Fid. Part. 3. Diſt. 3. c. 12. n. 9. habetur.
41. Cùm itaque bis duo efficiant quatuor, ideò
Judæi in Tephilim quatuor cellulas conficere
ſolent, conf. Deuteron. c. 6. v. S. n. 29. & n. 30.

& Raſchi not. ad Deuter. c. 6. v. 20. n. 4 5.
96. Prout Deuteron. c. 6. v. 20, habetur.
„ Sive: intuitu & reſpectu quatuor filiorum, id
enim dictio 1han hic ſignificat.
37. Confer. quæ fuprà ad verſ. 5. H. cap. n. 12.
notata ſunt.
X Uti hoc loco, ubi de infante ſeu filio ſimplici ſer-
mo eft.
XX De quo c. antec. 1I2.v. 26.S. Scriptura loquitur.
† De quo Deuteron. cap. 6. vVerſ. 20. ſertno eſt.

1z hic habetur, in⸗
er. Taln fol. 149l.
12. V 29. Sign. 1

dres udei Cermani
i e. quinque inpt.

4 ö, 20,h 4.

7.47,8 Nume; .

enin, gle d 1
ln eo⸗ etl. 4

19 häbetll to ſer.
8

3 8. De Tephillin ſen phy lacteriis vide plura apud
Buxtorf. in Synag. Jud. c. 9. p- m. 170. & ſeqq.
ac D. Wagenſeil. Sot. p. 409. n. 3. ſermo autem
hic eſt in ſpecie de vde 7 Pph i, e. de phy-
lacteris capitis, confer. hic. tractat. Talmud.
Sanbedrin, fol. 4. b. & Sevachim, fol. 37. b.

39. De his quatuor domunculis ſive cellulis ſepa-

ratis & quænam 8S. Scripturæ loca illis includan-
tur, vide plura apud Buxtorf. in Synag. Jud & D.
Wagenſeil. loc. allegat.
40. Sic n pronunciari ſolet, eſt autem Caſphe
nomen proprium leci, vide Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 969. Joh. Druſius de tribus ſect. lib. 2. vult,
hoc nomine intelligi «Ægyptum, confer. not. ad
Eſræ c. 8. V. 17. n. 2. & 3. it. not. ad librum Prec.
Jud. part, 2. p. 66. a. princ. & p. 94. b. med. ac

42. Sicuti Ezech. c. 2 I. V. 2. habetur.
4 3q. Vide Mich. cap. 2. verſ. 6. ibique Raſchi not.
44. Prout habetur ſuprà verſ. 9. . cap. in editione
Hebræa mon hev ſuper Commentar. Raſchi
poſt: n i. e. & in monimentum, adlecta
ſunt iſia: nvN ba en e
j. e. inter oculos tuos, de quo dictum eſt in verſu
(ſive commate) primo, nempè in dicto verſu 9.
h. cap. ubi vide not. num. 16.
4 5. Sicuti Exocd. c. 3 2. v. 34. habetur, confer. not.
in an ine b. loc. ut & tract. Talm. Megilla⸗
fol. 3 1. a.
46. Vide Proverb. c. 6. v. 22. ibique Raſchi not.
ubi ille eodem, quò hic, exponit modô.
47. Confer. bic Tanchuma, ſicuti ad marginem
Alle⸗

488

nanæus &c. 48. (lfraelitæ) prôficifcentur Viârectà, illi (In 5gyptum) revertentur,

nam ſi ipſi, dum eos deduxit (Moſes)

*pæniteat populum]

Verſ. 1 8. Et circumdauxit] Avertit illos (Deus) à via vhlgari (ſive trità & rectà) ad viam

.

obliquam. Eod. verf. 18. Ad mare Sapb] ( Dictio en hic poſita eſt) pro i. e.

Via Obliqu,dixerunt: demus principem & re-
vertamur in 5ägyptum, 49. quantò magis (iſtud facient,) ſi vi vulgari (ſve rectà) ive-
Ne ſècum reputent 5o. curilli (Ifraelitæ)
gypte) & ne in animum inducant, ut reyertantur (in «Ægyptum.)

ad mare Suph; ) O autem figniſicat 8e i. c, ſtagnum, in quo creſcunt cannæ, ſic

quoque (ſumitur dictio iſta in illo loco:) & poſuit in ſtagno, 51. item (in illo loco: an-
na & ſtagnum exareſcent. 52. Eod verſ. 18. Armati] D nihil (aliud ſigni-
ſicat) quàùm Oi. e. armis inſtructi, atque ſicilla (Scriptura) dicit: vos au-

t? m tranſite —α D 5S3. i. e. armati, ita etiam (hic) tranſtulit Onkelos:

. e. armati, veluti (idem Onkelos iſtud: P

—

eſweih; (tranſtulit:) H)) i. e. & armavit ver-
1½u ſuOs; 54. alia explicatio (vetbi:) DT (nempé, ut ſignificet) O
¹. e, quintati, (videlicèt:) unus de quinque egreſſi funt (Iſraélitæ ex Egypto;) quatuor

allegatur in éman mev fuper Commentar.
ane en e bneee e dee be

Raichi h. loc- ubi vide etiam nors.

4 §. Vide Numer. c. 14. v. 4 5. conter. & Mechilta; .
prout ad marginem allegatur in - e

h. Ioc. =
49. Sicuti Numer. dict. c. 14. V. 4. habetur; con-

fer. hic Gur Arjeh fol. 82. col. 4. med. ac not.

in mem Wr h. loc. ubi in notis Raſchianis

adduckur, quod hoc loco videantur, m

pabe i. e. netæ efſe inverſo ordine poſitæ,

ut & Nachalat acob.

go. Sic verbum , quod hic habetur, exponit
3 . 4 P

Commentator noſter, confer. quæ idem ad Ge-
nel. c. 6. v. 6. nofavit, ubi vide n. 26, vide & not.
in e DS h. loc. è

7I. Sicuti habetur ſuprà Exod. cap. 2, V- 3. ubi vi-

de not. n. 17.
572. Vide Eſai-eap. 19. v. 6. confer. fuprà Exod.

dict. c. 2. v. 3. m. 1 8. Vide & not. in - e

b., loc.
xy poſt verba ĩſta in MSto Tr. ut & in notis Raſchia
nis editionis mnart reà hæc uncinulis incluſa
S8S— adjecta ſunt, nempè: & ae e . h

r TI r e& b ,. iee e

T & (in MSto I. ita ao da en e)

a ee n de enne eeen wen
re en n en ee nne enn ee
aprn * D e h me e nnnn ee e

r Penr nen ene nra phny een

n ern nn n en ee, e n dee e
1. e. Queniam illos (Iſraelitas Deus,) circum-
duxit in deſerto, id cauſa fuit, ut aſcenderent

Dn 2 el itæ, armis infiruéti, nam ſi illi per viam habitabilem
ſi ſeriem textus ſacri conſiderare velis atque ibi- 58
dem allegantur R. Elias Mifrachi ae Gur Arjen

(ac cultam) iter feciſſent, non adeo opus ha-
buiſient, qui armis inflructi eſſent; ſed (ivis-

ſent) non ſecas, ag homo, qui tranſit de loco
ad locum eò animê, ut ſibi comparet ibi, qugx
opus habet; aft quando ille deflectit in deſer-
tum, neceſſe habet, ut fibi proſpiciat de qua-

vis re neceſſaria 3 non eſt autem iſtud ſeriptum,
niſi ut aurem aperiat, ne (fortèé) mireris, unde
eis (Ifraelitis) in bello contrà Amalekitas &
contrà Sichonem atque Ochum& Midianitas fue-
rint arma, quibus Ifraelitæ illos percuſſerunt,
(ſic ſeriptum reperitur) in vetuſto exemplari Ra-
53: Proùt Joſu. cap. 1. v. 14. habetur.

„S=

QCAAb. XIIl.

(d adjuravit l

Ung (Claſun
obutun] Fa
lite) etiamo
(kleſcicimnr.

6o., nam ecce

zrilortie) b

(ro —

deret obis vis
S0)
deuceretillos
bis; Sanctusan

os luaelits

3. Ladem tadi
c2,. . N 11.
10, V. g.
Hebj. )Ab
ſomt hac zdi
Pow i, e. Vi
50. V. 23. M
quod hie gicit
drum Prec, u
6. Natid hic
cut bis dcatur
jurarkt, confe

H. Vide Gene

ſachim, kol.b
genleil, Sot, p

Fem botz, ſo

1e Joh bight
lag. 64,. ellt,
Rtür ad m
MWem arin R.
,
ſ Heb S „
;

(Md
—

teyettentur,

neipem &e.

fyetech e.

(lelie )

1 Reypum)

ei adtiun
untcannn, ſ
lloloeo)ein⸗
(Aliud loni.
ciei vokau.
klos:
Artmayit ver⸗
—RaNE
pto; uatuor
Autem
—
T bob, eb)
dſ
n dod d
) Nr⸗
N ann N,
N d
Deus,) circumm⸗
it, Ut aſcenderent
Triam babttabilem.
n sced Ops ha⸗
eſent; ſecd (iyis⸗

ni tranſit le lco

mparet ibi, gue
Gelledlit in deſel⸗
Prolpteint degua⸗
em iud ſeriptum,
1d) mitens, unde
ltra Amalelitas &
mklidianitague⸗
llos pefeulleunt,
uſio cvemplati a⸗

habetut.
abetut

CAL. XIII. EXODI.

autem partes (eorum) mortuæ ſunt tribus illis diebus, 5. quibus tenebræ (fuerunt in
Egypto.) Verſ. I9. Adjarando *r adjuraverat] i. e. Adjuraverat eos, ut jaramentè
adſtringerent filios ſuos; 56. ſed cur non adjuravit (Ioſephus) filios ſuos, ut corpus ſu-
um ſtatim portarent in terram Cananæam, ſicun jacobus (filios ſuos) adjuraverat, 57,
nimirùm dixerat Joſephus: ego dominator fui in «Ægypto & poteſtas in manu mea ſita
erat, ut id facerem; ſed £Ægyptii non permittent filiis meis, ut (iſtud) faciant, quocir-
cà adjuravit illos (Joſephus,) ut, quando liberati fuerint (Iſraelitæ) ipſique inde exie-
rint, (oſſa ſua ex Eägypto) efferrent. Eod. verſ. 19. Er aſcendere fatietis oſſa mea hi ac
vobiscum] Fratres ſuos ſic adjuravit * (Joſephus;) diſcimus autem inde, quòd (Iſraë-
litæ) etiam oſſa omnium tribuum 3. ſecum (ex 5Ægypto) aſportaverint, quoniam-
(hie) dicitur: vobiscum. *** Verſ. 20. Et profecti ſunt de Succoth] (Nempè:) die ſecun-
do, nam ecce primo (die) venerant de Rahemſfes ad Succoth. 59. Verſ. 2 I. Ult deduce-
ret illos vis] Punctatum eſt (verbum fi2²) vocali Pathach, quia illud (poſitum
eſ) pro =nnO., (ſic quoque poſitum eſt verbum — 2HN) i. e. ut oſten-
deret vobis viam, in qua ambuletis, éo, quoniam iſtud: *(2 NN9) perinde eſt,

489

ac =2HN 9, ſic hic quoque (" poſitum pro:) RES i. e. ut-⸗

deduceret illos per legatum, quisnam verèò iſte fuit legatus? (videlicèt) columnanu⸗
bis; Sanctus autem ille Benedictus in gloria ſua præcedere fecit eam (columnam) antè
illos (Iraêlitas) atque nihilominùs columnam iſtam nubis præparaverat Deus, * ut
— Beb 3 Der
55. Eadem traditio Judaica refertur ſuprà ad Exod. mea) abſunt à MSto I.
cap. Fo. V. 22. n. 40. & in notis ad Ezech. cap. ** Hebr. ynwR N), iſta & quæ ſequuntur, us-

Ax Hebr. aP a, in MSto r. poſt verba Iſta

Va i. e. Viſitando viſitabit (prout Genel. c. †
Fo. v. 23. habetur,) hæc eſt explicatio (ejus,
quod hic dieſtur?) adjaravit, confer. not. ad li-

brum Prec. ud. part. 2. pag. 45. b. fin.

56. Ratio hic à Commentatore noſtro adduckur,
cur bis dicatur: yav yan i. e. adjurando ad- f

Jjuravit, confer. D. Wagenſeil. Sot. pag. 57.
57. Vide Geneſ. cap. 50. V. 5. & ſequ, confer. Pe-

ſachim, fol. 66. b. & Nafſir, fol. 45. a. it. D. Wa-

genſeil. Sot. pag. 296. & ſequ. ae p. 43 2. n. 4.

Rem Sota, fol. 9. b. & fol. 13. b. & fol. 20. b.

a6 Joh, Lightfoot in Act. Apoſtol, cap. 7. v. 16.

pag. 64. edit. Lipſ. irem Mechilta, prout alle-
gatur ad marginem in bor n ſuper Com-

men arium Raſchi h. loc, ubi vide etiam no-
† Hebr. Sta , hæc & ſequentia, usque

que ad: 1yD I. e. & profesti ſunt, abſunt hice
à MSto z.
58. Id eſt? patriarcharum, qui capita fuerunt tri=
huum, confer, quæ ad Geneſ cap. 46. v. 4. n.
4. notata ſunt, vide & Lightfoot. in LLuc. cap. 4
V. 2 5. pag. 766. & in Act. Apoſtol. cap. 7. v. 16.
P. 64. edit. Lipf. it. trackat, Lalth. Sota, fol. 132=
b. uti in e H5, loc. ad marginem alle-
gatur, ubi vide etiam notas, confer. & not. ad
Proverb. cap. 10. v. 8. n. 5.
XW“ Confer. not, ad 2. Chronic. cap. 2. V. I7. n.
390
59. Confer. cap. antec. 12. v. 37. n. 164. & Num.
cap. 10. vV. 33. U. 57.
60,. Sicuti Deuteron, cap. I. v. 33. habetur, ubi
vide n. 162. confer. & Numer. cap. 5. V. 2 2. n=.
2. & n. 9 3. Vide & not, in pan me h. loc.
Hebr. N , iſtud & ſfequentia, usque ade
SerDR) abfunt à MStO z.

ad; erdyei. e. & aſcendere fagietis (oſſa!

** Loci iſtius fuſiorem explicationem vide in notis
er

490 EXODI. CAb. XIV.
per illam deduceret illos; (Iſraelitas,)nam ecce mediante columnà illà nubis ipſi ibanti
columna (autem) nubis *** non (præcedebat) ut præberet lucem; ſed ut illis viam præ-
monſtraret. Verſ. 22 Non removi] Sanctus ilie Benedictus columnam nubis inter-
diu & columnam ignis noctu, indicat (hic Scriptura,) quòd columna nubis ſucceſſe-
rit 61. columnæ ignis ac columna ignis ſuccenturiata ſit columnæ nubis, nam quamdiu
altera nondum (penituùs) occiderat, altera aſcendebat. 62.

CAbP. XIV.

totò die tertiò, ut Pharaonem in errorem inducerent, ipſeque diceret: errant il-
li (IHfraelitæ) in via, ſicuti dicitur: & dixit Pharao de filiis Iſfrael &c. 1. Eod. verſ.
2. Et caſtrametentur antò Bihachirotb] Hæcfuit Pithom;;: , nunc autem vocatur ⅓

N◻ i. e. Pihachiroth, quia Iſraelitæ) facti erant ibidem 1LE1 0 i. e, filii in-

genuorum; 3. fuerunt autem iſtæ duæ petræ excelſæ atque pendentes, ac vallis, quæ in-
ter illas (petras) erat, appellabatur =DOT i. e. os petrarum. 4. Eod. verſ-2.

Erſ. 2. Et revertantur] Retròô appropinquabant (Iſraëlitæ) versùs 5Ægyptum-

——

Eregione Baal Zephon] Iſte ex omnibus FÆgyptiorum Diis erat relictus, 5. ut ille eos

(AEgy-

nnnern PeW h. loc. confer. & tract. Talm. Kiddu-
ſchin, fol. 32. a. & Bava kama, fol. 9 2. b. it.
Avoda Sara, fol. 1I1. a.
axk Hebr. ym Dy, hæc & quæ ſequuntur, us-
que id: T N" i. e. ut illis viam præ-
monſtraret, abſunt ab utroque MSto; ſolum in
illis legitur : i i, c. & ad lucem ejus,
ut ſenius hujus loci juxtà utrumque MStum ſit:
mediante columna illa nubis ipſi (Iſraelitæ) i-
bant & ad lucem ejus.
6i. Hebr. vihi. e. ſuccenturiabatur, invi-
cem ibat, vide Exod. ſeq. cap. 14. v. 19. n. 66.
confer. & tractatus Talm. Schabbat fol. 2 3. b.
roùt ad marginem allegatur in 'nor ne ſu.
per Commentar. Raſchi. h. locç, ubi vide etiam
notas.
62. Vicisſitudo erat inter illas columnas, dum

columna nubis occidebat, columna ignis aſſur †

gebat, poſt verba iſta: Mπ y i. e. altera a-
frendebat, in utroque MSto hæc funt addita:

(MsStum ꝛ. coram illis ſcil. Iiraelitis) columna
ignis noctu & columna nubis interdiu.
I1. Uti verſu ſequenti 3. h. cap. habetur.
2. De hac urbe vide ſuprà Exod. cap. I. Vv. I1. cone
fer. & num. ſequ. 3. item Mechilta, ſicuti ad
marginem allegatur in an ino ſuper Com-
mentar. Raſch. h. loc. D=
3. Liberi, nobiles, hoc ut rectius intelligatur,
ſciendum eſt, traditionem eſie Rabbinicam, quod
PFgyptii incantationibus ſuis effecerint, ut nul-
lus ſervus urbem illam ir'o Pithom, (quæ
propter easdem incantationes quaſi O 9 i. e.
os occluſum ſive obſtructum fuit dicta) fugien-
do præterire potuerit; cum autem Iſraé itæ, qui
hactenùs ab Egyptiis ſervorum loco erant ha-
biti, urbem illam præterierint, ideò hic dici-
tur, quoòd illi facti ſint omn n i, e. liberi ſive
ingenui, non amplius ſervi, vide Gur Arjeh
fol &3. col. 3. med. confer. & infrà Exod. cap.
1. v. 9. n. 34. ac not. in .α an w h. loc.

br Nh) en ne en en een ben
n n wen nh in MSto z2. D pae-

a Tayn i. e. Eod. verl. 22, Coràm populo] 5. Coætera enim Ægyptiorum idola erantdelera,

Ac ſi diceret: non defecit coram populo

4. Junii ac Tremellii verſio hie habet: fauces
montium Chirotarum.

uti

“
“òè

Ar. W.

(Eeyptios)
ikoexponit 5
5Mi)] Qi
etlz. Ne li
Gehtlisllatl
ſgniſceit) =
i.e demme. 10
Ndi.
illo loco.) *
90i epel
in eletto, gn
4bigbrſſid-
Piig nomen 4

—
uti lupta Eu0
Raſchinot ni
Ptoit hie indy
Hebr, ſnen,
MStum 1. ſe⸗
timor noltet
altera ils plan
ſtea zdditur:

. dolum) non
dſid0ln,) in

rpy
Ulrio len por
F. Id elt. Deu
cEtera Agy
rint, Baal Zen
eſſer elicus,
rusac fortisel
nedickas idolu

Ppptüper iu

R v. 22. Kt.
t. 12.7. 2).
Eiis huic loto

14. ae not. in

Videtur juxt.
yenendum elle
etponalur, ge
in fne, i e,
holitio ile

(A. NV
—.—
illibant,
viam Ure.
nübis inter⸗
bisſaccelle.
nquemdiu

8 Eeyptum.
tetz ettantil⸗
l. Eod. vetl.
1vocatut
Jien klitin⸗
Alis, gurin⸗
Bod verl2¹,

ſ. ut ille eos
Eg.
elitis) columna
Nerdiu,
detur.
49, le N. I1. eone
chilta, ſcuti ad
nob fuper Com-

ius iotelligstur,
labbinicam glod
flecerint, utnul⸗
Dithom, (quz
naſ rd hie,
it dida) gien⸗
temn Matite,gi
n loco erant ha⸗
, ided hie gici⸗
mie. lbeni ſe
ſide Gur Arſeh
intna La0d. ca,
n wobb. lor⸗
ie babet fuuces

dola erantdelere,
ui

CAP. Xx9“. EXODI. 45
(gyptios) in errorem induceret ipſique dicerent: durus eſt eorum timor, *6. ac de
iſto exponit Hiob, (dicens:) qui multiplicat** gentes & perdit illas „. Verſ. 3. &: dicer
Pharao] Quando (Pharao) audiet, quod ipſi (Ifraelitæ) revertantur retrorsùm. Eod.

verſ. 3. De ſiis Iſrazl] (Iſtud: 29) hic poſitum eſt pro.) 292 — i. e. ſuper (ſive-

de) filiis Iſraêlis, 8. ſic quoque (ſumitur in illo loco:) Dominus pugnabit 20 (quod
ſignificat:) — pro vobis, 9. item (alio in loco:) dic (quod notat:) ett
i. e. de me. 1o. Eod. verſ. 3. Coarctati ſun] (=— )2 hic idem ſignificat,) ac
N i. e. concluſi & coarctati ſunt, linguâ vernaculâ: ſerrés, veluti (ſlumiturin
illo loco:.) Q i. e. clauſtra 11. maris, item: vallis i. e., clauſa, 12. item:
322Di. e. perplexitates fluviorum, 13. Eod. verſ. 3. Coarctati ſunt] Concluſi ſunt

in deſerto, quia non nêrunt, quomodo ex illo egrediantur 14. & quò vadant. Verſ.

4. Er glorifcabor in Pharaone] Quando Sanctus ille Benedictus ultionem ſumit de im-
Piis, nomen ejus extollitur & glorificatur, ſic ille dicit: & diſceptabo cum eo &c. 15. ac:
Po-

uti ſuprà Exod. c. 12. V. 12. dicitur, ubi vide. de qua Sign. antec. ** dictum eſt.
Raſchi not num. 7 5. confer. & Mechilta h. loc. z. Vulgata quoque Latina habet: ſuper filiis Iſ-
prout hic in hart re allegatur ad marginem. rael, confer. Genel. c. 2 6. V. 7. n. 19. &ε Deutei-
*W Hebr. nen, ſic Baſil. & Amſtel. edit. ut & c. 3 3. v. 8. n. d4.
MStum I. ſed in MSto 2. legitur: rN i. e. 9. Sicuti infrà verſ. 14. h. cap. habetur, confer. not.
timor noſter ſive idolum noſtrum, quæ lectiof ad Proverb. c. 30. verſ. I, num. 6.
alterã illà planier videtur, in eod. MStoz. po- 10. Vide Geneſ. c. 20. v. 13. & ſuprà Exod. cap.
ſteà additur: rn- n * i. e. quod (i- 4. v. 26. n. 55. confer. & R. Salom. ad Pſalm.
dolum) non eſt punitum, ſicuti (cœtera) illa 110. v. 1. in ſeeunda illius expoſitione.
,in. Mare lras leſe les rure A *Sic exprimo hic Vw prout in MSto 2. habetu⸗
ahis (ſeu pons Divina. 1 8 &. quidem rectius, quam in Amſtel. & Balſil. uli
6. Id eſt: Deus ſive idolum eorum, nam cuùm legitur: W. .
cœtera Egyptiorum numina ſive idola concide- 11. Sic ex mente Raſchi noſtti hic vertere volui di-
rint, Baal Zephon autem ſolus ex illorum diis ctionem „quæ Hiobi cap. 3 §. v. 16. habetur;
eſſet relictus, ideò dixerunt Ægyptii, quòd du- alii verterunt: fluenta ſeu profunda maris, con-
rus ac fortis eſſet iſte Deus 5 ſed Sanctus ille Be- fer, not. ad Amos cap, I. V. 18. Sign. XX
nedictus idolum iſtud idcircò reliquerat, ut X. 12. Ita & hic juxtà Raſchi mentem transferre volui
yptii per illud ſeducti perirent, confer. Exod. c. dictionem, quæ Pialm. 84. v. 7. habetur; alii
8. v. 22. & c. I1. V. 5. it. c. 12. v. 29. ac Hiob. ibidem verterunt: vallem fletus.
c. 12. v. 2 3. ibique Raſchi not. unde aliquid lu- I13. Vide Hiob. cap. 2 8. v. 11. ibique Raſchi not.
cis huic loco accedet, vide & verſ. ſequ. 3. n.] alii aliter ibidem verterunt, confer. Ejusd. not. ad
14. ac not. in "por Dh. loc. Michæ cap. 7. v. 4: num. 16.
AS Videtur juxtà mentem Commentatoris noſtri 14. Hanc coarctationem & concluſionem filiorum
vertendum eſſe: qui errare facit, ita, ut N'aiD IIraclis .gyptii idolo ſuo, quod Baal Zephon
6 vocabatur, attribuerunt, confer. ſuprà num. 6.
in fine, i. e. errare facit „ vide num. iequ. 7. Srraneneted. hat. medes Plm. d6.
iob. c. 12. V. 2 3. ibique Raſchi not. ub nti
7. Vide Hiob. c. 12. v. 23. 1biq 15. Sicuti Ezech. g. 3 9: V. 22. habetur,
expoſitio iſta, hic adducta, non approbatur⸗ .

exponatur, quaſi ſcriptum ſit —U per Heb

492 EXODI.

CAP. XIV.

=

poſteà (dicit:) & magnificabo me & ſanctificabor atque innoteſcam &c. 16. dicit (et-
iam Scriptura:) ibi confregit ſcintillantes fagittas, 17. ac poſteà (ſequitur:) notus eſt in⸗

uda Deus, 18. dicit etiam (Scriptura:) notus eſt Dominus, judicium fecit. 19.

Eod.

Verſ. 4. In Pharaone & in omni exertitu tjiu] Ipſe (Pharao) cορat peccare, ab illo i-

gitur (etiam) pœna initium ſumpſit. 20.

Eod. verſ. 4. Efecerunt ita] (Scriptum-

hoc eſt) ad narrandam eorum (Iſraëlitarum laudem, * quòd auſcultaverint voci Moſis
nec dixerint: quomodo appropinquabimus perſecutoribus noſtris? nos fugâ opus ha-
bemus, (hæcilli non ſunt locuti?) ſed dixerunt: non nobis (opus eſt,) niſi** verbis (Mo-

ſis) fili Amram. Vetrſ. F.

& nuntiatum eſt regi Egibtiorum] Octuriones 21. miiſerat

(Pharao) cum illis (Iſraelitis) & poſtquàm tres dies ?2. præterierant, quos illi 23. præfi-
gerant, utirent atque redirent, atque (ocuriones) viderant, quòd illi (Hraelitæ) non-
reverterenturin 5Ægyptum, ipſivenerunt atque narrâàrunt (iſtud) Pharaoni die quarto;
quintéò autem acſexto (die) perſecuti ſunt illos (gyptii,) nocte diei ſeptimi 24. de-
Acenderunt (Iraelitæ) in mare, manè cantârunt canticum, 25. isque fuit dies ſeptimus
Paſchatis, eamque ob cauſam nos cantamus canticum (iſtud) die ſeptimo. Eod. verſ.
Ee mutaætus eſt] Mutatus fuit (Pharao) abillo, quod ipſe (anteà) erat, nam ecce di=
gerat illis (Iſraelitis:) ſurgite, exite è medio populi mei, 26, mutatus quoque fuit ani=

mus ſervorum ejus, nam ecce præteritô tempore dixerant ei (Pharaoni:) quousque erit
iſte nobis in laqqueum? 27. at nunc mutati fuerunt (ſervi Pharaonis) ita, ut perſeque-
rentur eos (Iſraëlitas) propter divitias ſuas, quas illi ab eis (Egyptiis) petierant. .
Eod. verſ.5. Ne ſervirent nobis (Iſtud: ) hic poſitum eſt pro: N Ta

I. e. quò minùs ſervirent. n

obis. Verſ. 6. Etjunxit currum ſuum] Ipſe (Pharao) per-=-

61-

16. Quemad modum Ezech. dift. c. 3 8⸗ verl. 23.
habetur.
17. Vide pſalm. 76. V. 4
19. Prout dict. Ppſalm. 76. V. 2. habetur.
19. Vide Pialm. 9. V. 17.
20. Confer. quæ ſuprà 3d Exod. c. 7. v. 2 8. n. 37.
notata ſunt, vid. & Mechilta, proutad marginem
in π r h. loc. allegatur, ubi vide etiam
notas. . . .
Fuſiorem iſtus loci explicationem vide in notis
N RD b. loc.
2 Hebr. Nhte in MSto 1. hic additur: p i. e.
ut exequamaur (effectui tradamus ſcil. verba
Moſis.) .
21. Zive: præfectos militares, Hebr. Peppde, ſic
in Bibliis Buxtorf. ut & in codice Hebræo; quoô
uſus ſlum, habetur, apud Buxtorfium in Lex.
Talm. fOl. 204. legitur: PR., ubi vide

ſis, nonnulli Rabbini vocem iſtam exponunt,
quod netet: bin i. e. proditores, emiſſari-
os, ſpeculatores, Gall. eſpions.
22. De quibus (uprà Exod. c. 5. v. 3.
13. Nempè: Iſtaelitæ, hoc enim tempus illi de-
terminaverant coràm Pharaone, vide ſuprà Exod.
dict. c. 5. v. 3. it. Gur Arjeh fol. 83. col. 4.
med.
24. Vel: notte, quæ diem ſeptimum præcedit,
contfer. hie Mechilta, prout ad marginem allega-
tur in Em me ſuper Commentar. Ralchi
h. loc.
25. De quo cap. ſequ. 1 5. V. I. & ſeqq. confer. not.
in a ne b. 100.
26. Drout ſuprà Exod. c. 12. v. 3 I. habetur.
27. Vide ſuprà Exod. c. 10. v. 7.:
29. Hac de te vide ſuprà ExOd. c. 12. V. 3 5.: G ſoq.

coh⸗

QAr. V.

ſeiplumn. 19.
itosluos) ſe
Girinas nolttas
pticorter tehe
lum alt ego ſo⸗

ſeigumeckeln

Iedam, pkout
nim Cividam
CrNi.
quisque cutrus,

uner u u A

mnnes culti (
(que cutribus e
tuucneſt omne

taslitatum, non

Tuntzumentai

Adixit: optimi in

—
collet. K not⸗ in
c. 11.V.17. di
29. Kilick: unx!
altetins ope &:
ad matginem
Commestar Ral

o. Conlek, gbe:

1a ſunt, item N
not. Num. 7.
4. fin.
131. Vid erl1d.
num. 39.
31. Sicltie. ſeu
Zg. In unii ac 1
cli ſic tepeitur
Gi militis ubi
illiad militem!
fer, dot in M.
Peſichich ſol. 1
34. Llout ſupta
hie Mechiita,
Dnn vnop ſu
34. Cemtdno

betar.

Ctl. Wy.

—
ecleir et⸗
hnotuzeſtin,
lt, 19. Pod.
re lloi⸗
Gariptum,
at oei Moſi⸗
fugtoprehe⸗
vetbisMo.
e8 11, Mlilerat
silli: 3Prei⸗
tatlite)non,
nicie gare;
Ptimi 14, de⸗
dieslepumu
0. Lod. vert,
t, natn ecce di⸗
ogue fuitani⸗
guousqe etit
utperlegue⸗
Petierant, 17
NMN NO
(Pharaopet⸗
ſei.
iſlam exponunt,
eitotes, emlliti⸗

V. ze
imiempts illi de⸗
eige ſapla H100,
tol. 83. col. 4.

limum plececit;
merginemnallege
5 .
immentaf, Ralchi
Aeqe conler nol⸗

31. habetar⸗

8 7
cl1 3 , 6Sl⸗
con⸗

CAbP. XIV. EXODI. 3435;5

ſeipſum. ?29. Eod. verſ. 6. Et populum ſuum ſumpſit ſecum] Ipſe attraxit 30. illos ſub-
ditos ſuos) verbis, (dicens:) percuſſi ſumus (propter Iſraelitas) atque illi abſtulerunt
divitias noſtras; nos verò illos dimiſimus, venite ſubditi mei, ego non ita me geram, ſic-
uti cœteri reges, cœteris (enim) regibus moseſt, ut illos præcedant ſervi eorum ad bel-
lum; aſt ego vos antecedam, nam dicitur: & Pharao appropinquavit, 31. i. e. admovif
ſe ipſum ac feſtinavit antè copias ſuas; cœterorum regum mos eſt, ut ipſi primi auferant
prædam, prout illam elegerint; ſed ego æqualem vobiscum partem auferam, dicitur e-
nim: dividam prædam. 32. Verſ. 7. Electos] (Verbum A hic poſitum eſt pro:)
Ni. e. electos (ſcil. currus,) ſingulari numeré hic ponitur, quia) unus-
quisque currus, 33. qui in (iſto) numero extitit, fuit electus. Eod. verſ. 7, Atque o=
mnei currus Agyptiorum] i. e. Et ſimùl cum illis (ſexcentis curribus electis) cœteros o-
mnes currus (.gyptiorum adfumpſit Pharao;) ſed undenam fuerunt jumenta iſta,

(quæ curribus erant juncta?) ſi dixeris, (illa fuiſſe) £Ægyptiorum, ecce dicitur: & mor-

tuum eſt omne pecus Egyptiorum; 34. ſi verò (dixeris, quòd jumenta illa fuerint) Iſ-
raëlitarum, nonne dicitur: etiam pecora noſtra eant nobiscum? 35. cujusnam igitur fue-
runt (jumenta iſta? nimirum) illius, qui timuit verbum Domini, 36. hinc R. Simeon *
dixit: optimi inter ſerpentes cerebrum conterc. 37. Eod. verſ. 7. Et ducetſuper omnem
ejius

confer. & not. in nan mnow' b. loc. it. Exod. d.
c. I2. V. 27. Sign. * .
29. Scilicèt: junxit currum ſuum, non exſpectata
alterius ope & auxiliò, confer. Mechilta prout
ad marginem allegatur in pan mhev ſuper
Commentar. Raſchi h. loc.
J0. Confer. quæ ad c. ſequ. 1 5. V. 9. n. 11 8. nota-
ta ſunt, item Numer. c. 16. v. I. ibique Raſchi
not. num. 7. vide & Gur Arjeh fol. 83. col.
4. fin. .
31. Vid. verfſ. 10. b. cap. ibique not. num. 3 8. &
num. 39.
32. Sicuti c. ſequ. 1 5. v. - habetur. .
33. In Junii ac Tremellii Latina verſione hic lo
cus ſic reperitur translatus: ſexcentos currus ele
Ri militis, ubi numerum ſingularem verbi hn-
illi ad militem ſive excercitum retulerunt, con-
fer. not. in απ e h. loc. ut & tract. Talm.
Peſachim, fol. 118. b.
34. Prout ſuprà Exod. c. 9. v. 6. habetur, confer.
hic Mechiita, prout ad marginem allegatur in
n-n raw ſuper Commentar. Raſchi b. loc.
3. Quemadmodum: Exod. F 1G. Verſ. 26. ha-
betur.

36. Relpicitur kisce verbis ad Exod. cap. 9. verſ=
20. confer. dict. cap. 9., Verſ. 10. num. g. &
num. 10.
* In MSto Ie hic additut? ia i. e, filius
Jochai.

137⸗ Hebr. mn Pen Wead aw, ſic in Bibliis

Büxtorf. habetur ; aſt in utroque MSto & in
exemplari Hebræo, quo uſus ſum atque in
editione os rpn hisce præmiſſa ſunt iſtaz
M (in utroque MSto- Pna) Qeee n
i. e. optimum inter gyptios (inter gentes B
interſice, eadem penè, qua hic habentur, verbæ
cujusdam Rabbini adducuntur à P. Fagio in no-
tiz ad Paraphraſin Chaldaicam Exodi c. 2 3. V. 1.
ubi ſie legitur: 'a a's n ne wen
vnn Yen ideſt: optimum inter gentes inters-
ce, optimo ſerpentum cerebrum conquaſſa, P.
Fagius loc. allegato iſta ſic tranftulit: optimus,
qui inter gentes eſt, dignus eſt, ut caput illi con-
teratur, tanquàm ſerpenti. confer. hic Gur Arjeh
fol. 84. col. I. princ. ubi dictum iſtud, contrà
gentiles prolatum, molliori ſenſu exponitur,
confer. Genel. c. 41. V. I2. . 16. & Raym.

Mar⸗=
E

494 EXxODI. CAbP. XIV.
ejut (exerenum)] (Dictio er F ) principes exercitus, juxtà Targum
ejus. Verſ. 8. Et olßrmavit Dominus cor Pharaonie] Quoniam (Pharao) ſuſpensé erat
animéô, utrum perſequeretur (Ifraeélitas) nec ne, ideo obfirmavit (Deus) cor ejus, ut
ille periequeretur. Eod. verſ. 8. I manu excelſa] In fortitudine excelſa ac manifeſta.
* Verſ. 10. Et Pharao accedere tecit] (Hebr. 2P ) ſcribendum ei fuiſſet: * &
Pharao Pi. c. appropinquavit, quid igitur iſtud (Kbi vult) pi. e. accedere fe-
cit? (nimirum ipſe) admovit ſeipſum 38. & obfirmavitſe, ut illos (Egyptios) præcede-
ret, ſicuti cum eis bactus erat. 39. Eod. veri. 10. Profeciſtenten paſt iſos (Verbum
2, lin gularir numeroô hic poſitum, voci pluralis numeri eus conjungitur, adin-
dicandum, quòd Ægyptii perlecuti ſi ſint Iſraèlitas) unanimiter *tanquàm vir unus; alia
explicatio(verborum iſtorum:) & ecce gyptii ? i.e. proficiſcens poſt ipſos(nempè,)
viderunt principem Egyptiorum * proficiſcentem de cœlo, ut auxilio veniret Egy-

ptiis (ſic exponitur in) Ianchuma. 40. Eod. verſ. 10. Et clamaverunt] Exercuerunt (Iſ-

raelitæ) artificium patrum ſuorum, 41. de Abrahamo illa (Scriptura) dicit; in locum,
ubi ſteterat, 42, de Iſaaco (dicit Scriptura:) ad meditandum in agro, 43. de Jacobo (ea-
dem ſeriptura dicit:) & oravit 44. in loco. Verſ. 1I. An proptere, (a) quòdnulla ſint
ITepulera] i. e. Num propter defectum ſepulchrorum, quòd nulla eſſent ſepulchra in -
gypto, ut ibi ſepeliremur, eduxiſti nos inde? (linguà vernaculâ:) eſt ce pour faillan-

ee de nos foſſes? 45. Verl. 12. Secn Aiximus tibi in 9 101 Sed ubinam dixerunt?

(vi-

tres, exercuerunt, Vidclicét rates & ad Deum

amni bug. Fid. Part. 3. Diſt. 3. c. 2 2. n. 22.
ubi yerba Mechiltiæ, unde locus iſte deſumptus
eſt, adducta ſunt.
Xx Confer. hic Mechilta; ſicuti ad marginem alle-
gatur in pe nv ſuper Commentarium
Ralſchi h. loc.
X Hebr. An , hæc & ſequentia, usque
ad: mnxy a i. e. admovit ſeipſum, abſant
àA MSto I.

recenſentur, confer. hic Mechilta, ſicuti ad mar-
ginem allegatur in er. n ſuper Com-
mentar. Raſc hi. H. loc.
42. Sicuti Geneſ. c. 19. V. 27. habetur, ubi oratio
ſive interceſſio Abrahami apud Deum fuerat.
43. Uti Geneſ. c. 24. v. 6 3. habetur, ubi nonaulli
tu) verterunt: ad orandum, quibus & R. Salo-

38. Vide, quæ ſupra ad verſ. 6. h. c. n. 3 1. notata
44. Sic verbum y0, quod Geneſ. c. 2 §. v. I 1. ha-

ſunt.
39. Vel: conditionem inierat, de qua ſuprà dict.
v. 6. h. c. n. 3 1.
*. Hebr. mi awn, hæc & quæ ſequuntur usque ad:
den i. e. vViderunt principem, abſunt à
MStoI.
„à Nam mun No en , w j. e. prin-

ceps FÆgyptiorum dictus fuit Mizraim, ſic in

not. hom D h. loc. exponitur.
v. Hujus mentio fit etiam ſuprà Exod. c. 9. v.
2, ubi vide not. n. 4 5.
1. Id eſt, idem illi artificium, quoc ipſorum Pa-

mo in notis ad dictum locum adſtipulatur.
betur, ex mente Commentatoris noſtri hie ver-

transtulerunt.
(a) Confer. hic tract. Talm. Erachin. fol. 15. a.
45. Sie Gallica iſta (in MSto I. rayp) in ee
vryt (al. P2) quæ in editionibus hacte-
nus vulgatis leguntur, hic reddere poſſis, quæ
ſic poſſunt Latinè verti: num propter defectum
foſſarum ſeu ſepulcrorum (eduxiſti nos exin-

de?) abſunt autem hæc à MSsto z.

tere volui, vide ejusdem notas ibidem, alii aliter

clamantes, quorum exempls hic ab autore noſtro

“

carſ dodt

C9r. M..

(lelcetin ill

vetl.12. M“
bum dado

mur, ſio guou
.lcetian (

rrirl le

prio) i lee⸗ G

a necanpl

D) ponitu
mitur inillo o

in loco⸗anj
ſt. ſcquoqbel
II. Widclane

Qdivit: non jamt

—
D
Mechila, pron
b. loc. Alegztl,
Fidemus quodl

05 Dominin6

tius nobi kuil
moreremut in

exponitun.

3Hebr. Mon d
ie.
co:) ucigam 8
47. Hebr.
paüci Hebtæi
Bxodc.19.V.2.
1105. 2c Cut
hotatur, quddl
Vocant Gemmar
quod verd Ger
lem id ab zut

Küdbuz, conß

3. rine⸗ ise

aiizenen qu⸗
adductz ſau

ud Tien

lgene Etat

1 .
) Aus, ut

ac manlſela,

ikuülſt: d

e eceere o.
Ptos) recede.

GVerbum

Aüngitur, adin⸗
myirunm; lig
Kiplolenpe)
1 venitet Eey.
iercnerntlll-

dicit in locum,
3) dAͦnule ſut
tſepolchrain -.

tceponr fellan.

binamn digeraat:

(vi⸗

—,

Orantes 8& 30 Deum
hic ab autore noltto
hiſta, ſcutiad mar

Wo ſuper (om-

habetun, ubi orgti

ud Deummn fuetat,

abetur, nbi nonanli
quibus R. dalo0.

madſipulatur.
enel E. 29. V. I1. l⸗
atolis nollti hie ver⸗
tis ididemn, alitaliter

rachin, fol. 15.2.
A 5*
NLNT) NeN5 M

in ecitionibus hacle⸗
eddete pols, que
im hropter efeeim
(eatpiſi nos gin.
to.

.

de loboſer.

CAP. XIV. EXODI. 49 †
(videlicèt in illo loco, ubi ſeriptum eſt:) inſpiciat vos Dominus ac judicet! 46. Eod.
verſ. 12. Quam mori nos] i. e. Quàm, ut moriamur, quòd ſi punctatum fuiſſet * (ver-
bum 10 NDD) pleno ore, 47. explicandum eſſet ?Adnn'pn, 48½. aſt nunc, quoniam pun-
ctum habet Schurek, exponendum illud eſt: — D N i. e, quàm, ut moria-
mur, ſic quoque (accipiturin illo loco:) utinam N Did eſt: NDo, ut moriamur,
49. ſic etiam (alio in loco ſumitur? utinam D (quòd ſignificat:.) H DN i. e. ut
moriar, (ubi ſermo eſt) de Abſalone, 5o. ſimile eſt (illud: )ad diem Dp (quod notat:)
pP i. e. ut ſurgam in ſeculum, 51. item (illud- usque ad diem àο (quod ſigni-
ſicat:) ᷓN i. e. quando revertar in pace ?2. Verſ. 13. Quia quos vVidiſti 53. Tap-
ptios] i. e. Quòd vidiſtis eos, non eſt, niſi hodiè, hodiernus eſt dies, 54. qué illos vi-
diſtis nec amplius (eosdem videbitis.) Verſ. 14. Pugnabit pro vobis] (Pronomen-
D9 9 ponitur hic pro:) O2 ) . ) i. e. propter vos (vel pro vobis) ſic quoque (ſu-
mitur in illo loco:) quia Deus pugnat D-') i e. pro eis, 55. eodem modo (etiam alio

in loco:) an

& i. e. pro Deo contendetis? * item: quod dixit ) i. e. ſuper illo,
56. ſic quoque (alibi ponitur:) num vos diſceptabitis

— pH i. e. pro Baal? 57. Verſ.

I15. Quid clamas ad me?] Diſcimus (inde,) quòd Moſes ſteterit & oraverit; ſed Deus ei

dixit: non jam tempus eſt, prolongare preces, dum Iſraelitæ in auguſtiis conſtituti ſunt;

58.

Qa 2

—
4 6. Prout ſupraà Exod. c. 5. V. Z I. habetur, contfer.

Mechilta, prout ad marginem in non mo
b. loc. allegatur, ut ſenſus hujus loci ſit: nunc
videmus, quôd tunc rectè dixerimus: inſpiciat

vos Dominus &c. nam, proht jam videmus, ſa-

tius nobis fuiſſet, ſervire 6gyptiis, quàm ut jam
moreremur in deſerto, ſic in not, a
hic exponitur.
* Hebr. h DN Sde hæc S& ſequentia, usque ad:
iIR) M i. e. ſic quoque (accipitur in illo lo-
co?:) utinam &c. abſunt à MStoz.
47. Hebr. Ni. e. plenitudo oris, ſic Gram-
matici Hebtæi vocant Cholem, conter. inffa
ExOd. c. 19. V. 24.. 6 6. & Buxtorf. Lex. slm. fol.
1205. ac Gur Arjch fol. 84. col. 2. princ. ubi
notatur, quod Commentator noſier id, quod
vocant Germani Cholem, appellet = Nyn;
quod verò Germani vocant N i. e. Cho-
lem, id ab autore noſtro appelletur Schurek &
Kübbuz, confer. idem Gur Arjeh fol. 8 . col.
3. princ. vide & c. ſequ. 1 5. v. 2. ibique not. Hn.
22, ac not. in a ne, ubi in notis Raſchi

anis eadem, quæ in Gur Arjeh dict. locchabentur,

adducta ſunt.
. Ac ſi dicetes: præ morte

i. e., nomen rei (Subſtantivum) li qui-
dem litera Mem haberet punctum Cholem; jam
verò quoniam punctum habet Schurek ſive Küb-
buz, eſt iſtud byoe u i. e, verbutn, non no-
men, ſicut in Gur Arjeh fol 84. col. 2, princ. ha=
betur, vide infrà Exod. c. 16. v. 3. n. 6.
49. Vide Exod. dict. cap. 16. verl, 3-ibique not.
L. *
70. Qua de re vide 2. Samuel. c. 19. V. I.⸗
5 I. Sicuti Zephan. c. 3. v. 8. habetur.
52. Vide z. Paralipom. c. 1 9. V. 26.
53. In exemplari Hebraico nam ne poſt ver=
bum: br& 1. e. vidiſtis, additur hic: rI
i. e. dec'etum meum, ut ſenſus ſit: quod vidiſtis
decretum menm, ſcil. de perdendis rgyptiis, vi-
de & notas ibidem.
54. Confer. hic D. Wagenſeil. Sot. p. 794. R. 4.
ac not. in man inby h. lec.
5 5. Sicuti infrà v. 2 5. H. c. habetur, confſer. Num.
c. 34. V. 17. . 53. & Eſai. c. 5. V. I. D. 1.
* Vide Hiob. c. 13. V. 8⸗

56. Vel: propterillum ſive de illo, Nide l. Re 3.

noſtra, ita, ut ſit: 57. Pront Judic. c. 6. v. 31. habetur.

496 EXOD I. CAP. XIV

38. alia expoſitio (verborum iſtorum:) quid clamas ad me? (nimiruùm dictio Nidem
ſignificat ac hy hoc ſenſu:) y i. e. ſuper me 59. res iſta ſuſpenſa eſt, non ſuper te,
ſicuti illic dicitur: ſuper fillis meis & ſuper opere manuum mearum præcipitis mihi.
6o. Eod. verſ. 15. Dic filiis Nraèël, at proficiſcantur] Non eis (aliud agendum eſt,)
quàm ut proficiſcantur, 61, quia mare non ſtabit contrà illos,* ſufficit juſtitia patrum
eorum ipſorumque (juſtitia) ut & fides, dum (Iſraelitæ) in me crediderunt & egreſſi
ſunt (ex 6.gypto, hæc ſufficiunt,) ut diffindatur eis mare. Verſ. 19. Ert ivit àtergo
gorum] Ut ſeparationem faceret inter caſtra Egyptiorum & inter caſtra Iſraêlitarum,
ut exciperet (angelus Dei) ſagittas atque balliſtas éQ Ægyptiorum, in omni loco ipſa-
(Scriptura) dicit: angelus 1 Hπi. e. Jehovæ; aſt hic (dicit)angelus Di. e. Dei, non
eſt HD& 6. in omni loco (S. Scripturæ,) niſi **αWi. e. judex, ad docendum, quòd
Iſraëlitæ eadem illà horàâ deducti fuerint in judicium, (ubi deliberatum fuit,) an libe-
randi; an verò ſimùl cum 5Ægyptiis perdendi eſſent. Verſ. 20. Et venit inter caſtra F-
gyptiorum] Res ſimilis eſt viatori, 64. cujus filius eum præcedit, veniunt latrones, ut il-
lum (filium)in captivitatem abducant, aufert eum (viator) antè ſe eumque poſt ſe con-
ſtituit, venit lupus poſt ipſum (viatorem,) conſtituit illum (filium ſuum) antè ſe, veni-
unt latrones antè & lupi poſt ipſum, recipit illum (filium ſuum) in brachium & pu-
gnat contrà eos, ſic (ſcriptum reperitur:) ego incedere feci 65. Ephraimum, recepitil-
los ſuper brachia ſua. † Verſ. 19. & tnlit ſeſe columna nubu] Poſtquàm tenebræ ob-

Ortæ

J 8. Hebr. mras, in MSto I. pro eo legitur:
PW' i. e. degunt, commorantur, confer. Num.
c. 12. V. 13. n. 6 1. & D, Wagenſ. Sot. p. 79 1.
& ſedu.
59. Vel: à me res iſia dependet, non à te, res iſta
me concernit, non te, meum jam agitur negoti
um, non tuum, quamobrem ne ſis ſolicitus, vide
not. in no h. loc. .
6ο.. Vide Eſai. c. 4 5. v. I I. ibique Raſchi not.

61. Conſer. Mechilta, ſicuti admarginem allegatur
in eporm neu ſuper Commentar. Raſchi h.
loc. & D. W agenſeil. Sot. p. 79 2. princ.
X Loci iſtius explicationem vide in not. hov-
DSnon h. loc. confer. & tractat. Talmud. Sota,
fol. 37. a.
62. Vide infräà Exod. c. 19. v. 4. n. 14. confer. &
not. ad librum Prec. Jud. part. 2. Pp. 102. a.
med. atque not. in am Nev . loc. it. tract.
Talm. Berachot, fol. 54. a. & Joma, fol. 4. b.
G3. Vide, quæ ad Geneſ. c. I. v. I. n. 3 8. & n. 39.
notata ſunt, confer. & c. ſeq. 15. v. 3. n. 5 8.
64. Confer. Deuteron. c. I. V. 3 I. n. 16 1, & Deu.

teron. c. 4. V. 37. n. 49. it. tract. Talm. Megil-
la, fol. 10. b. & Sanhedrin, fol. 39. b.
65. Vel: aſſvefeci, ut iret, Hebr. ad, quod
habetur Hoſe. c. I1. v. 3. ubi R. Salomo expo-

nit: miſi amè illos ductorem, qui eos placidè

incedere feeit, in Junii ac Tremellii verſione lo-
cus iſte ſic translatus reperitur: quùm ego aſſve-
ſaecio Ephraimum, accipit illa (idola) in brachiis
ſuis, Vulgata ab Hebræo paululum recedens ſic
habet: & ego quaſi nutritius Ephraim, portabam
eos in brachiis meis, LXX. & ipſi à textu Hebræo
recedentes verterunr: z 2να nεöd½ α*
Oρττι H ντννℳ Arrοετ᷑ rο ρατBers i..
&& ego colligavi (ſic vetus interpres; ego potius
verterem: ſimul pedem contuli i. e. ire aſiveſe-
ci) Ephraimum, ſuſcepi eum ſuper brachium me-
um, ubi LXX. pro: vnyrn y brw videntur
legiſſe: V 7 vnn i. e. ſuſcepi eum ſuper
brachium meum, confer. quæ ad Genel. c. 48⁸.
V. 9. n. 3 3. notata ſunt.

t Hebr. rmyN 7, ſic etiam Hoſe. dict, c. 11. v.
3. 1

6 5, UIV.

orte eranic 4
ſenobes ſicutt
ztergo eorun,
Agſbtii. ſa
ante llos, lic

yptios.
len caſt

menselt, 6.
uriruradponi⸗
Veniet renltus
mari,0, itemn.
Zemun: 4,u4
emul Phamun

Scripturan) qud
Utati Uint.

—5N;

3. in Utroque
ie. uperbtack
66. Vige, gue
61. notata funn
4. bique Ralet
X Hebr. W, (c
n,9. Ubi erbut
nitur: Oblcuta
3t Bebr. b,
i e. Iſtaelitis,
i, e, & iverun
hie habentunn
Pinquavit abl
67. Conler. hie
tur in Onn)
ſchi /, loe. it,
10. & ad Hab⸗
h. Sieuti eren
ſer. & am,4
69. Mrolt habert

70. Vide Ezech.

a). 15. V. 4.
ad Nachum e⸗
71 Uui hii ca⸗
1e Tremellius

guulitempote,

(4,. N
—
io Nige
nonſiherte ,
1ecipite mhi,
6gencumeh)
litia Patrum.
etunt egreſli
Bintitate
llträliunm,
wui oco ile
Wiee Deinon
cendum guöd
üit) mihe.
tmier Aſre
latrones, Mil.
quepoltſe con⸗
) ante ſey Veni⸗
ptachium& hu.
mum recepttil⸗
im tenebreob.
otte

—
ladk Talm Megil.
.39. b.
ebr. whn . od
i R. Salomoexpo-
m, qui eos pacide
emellii verſione lo⸗
1t: quum ego alſte⸗
1 (idola) inbiachiis
Uluſuim retedens ſie
Epkuaim, portabam
ipli atentu ebrxo
2,s zutreeu e,
iy geeghha as ie.
leipres; ego holils
htuſi ne, iteallele⸗
ſuper brachium me⸗
n y dr widentur
e ſuſcepi eum ſuper
12 ad Cenel c 4,

Hole, d e, I1. .
3i

CAP. XIV. PzODI. 497

oOrtæ erant, ac columna nubis tradiderat caſtra (Ifraelitarum) columnæ ignis, non receſ-
ſit nubes, ſicuti illa conſueverat recedere veſperàù, penits; 66. ſed ſuſtulit illa ſeſe & ivit
à tergo eorum, ut tenebras offunderet Ægyptiis. Verſ. 20. Et fuit nubes atque caligo]
FTgyptiis. Eod. verſ. 20. Et iluſtravit ] Columnaiignis noctem Iſraelitis * & ibat
antè illos, ſicuti conſueverat ire tota nocte; caligo autem & obſcuritas erant adversũs
Æ.gyptios. Eod. verſ. 20. Nec appropinquavit alter alteri (Videlicèt non appropin-
quàrunt) caſtra caſtris. Verſ. 2 1. Euro vebemente] i. e. Vento orientali, qui vehe-
mens eſt, 67. nam intet (cœteros) ventos iſte eſt ventus, qué Sanctusille Benedictus
utitur ad puniendos improbos, dicitur enim: ventò orientali diſpergam illos, 68, item:
veniet ventus orientalis Domini, 69. item: ventus orientalis confringet te in medio
mari, 70. item: auferet ventò ſuo vehementi in die Euri.71. Eod. verſ. 2 1. Et diviſæ
fuerunt aquæ] (Nempè:) omnes aquæ, quæ fuerunt in mundo. 72. Verſ. 23. Omnis
equus Pharaonis] Sed num unus ſolùm fuit equus? ( nequaquam;) ſed indicat (hic
Scriptura.) quòd omnes (equi Pharaonis) coràm Domino nonniſi pro uno equo re-
putati ſint. Verſ. 24. In vigilia *r matutina] Tres partes noctis vocantur
— DEN; 73. illa autem, quæ eſt anté tempus matutinum, dicitur-

Qq 3 P2

ſic exponit: quemadmodum die (illo, de quo
ſcriptum eſt, nempè Exod. h. cap. 14. V. 2 1. ρ
abegit Dominus mare Euro vehementi, vid.not.
ad Eſai. dict. cap. 27. v. 8. num 24.
72. Eadem traditio habetur etiam in notis Com-
mentatoris noſtri ad Pſalm. 18. v. 16. n. 20⸗ &£
ad Pſalm. 114. v. 3. num. 6. vid. & Pſalm. 136.
verſ. 13, n. 3. confer. Mechilta, iicuti ad mar-
ginem allegatur in bna me ſuper Commen-
tar. Raſghi b. loc. & Gur Arjeh fol. 94. col⸗ 3⸗
fin. & col. 4. princ. ubi oceanus ſive magnum
mare, unde omnes cœteræ aquæ originem ſu-
am trahunt & ad quod iterùm currunt, com-
paratur cordi humano, quod heo VxX i. e. fi
percuſſum fuerit, ſimul cum illo percutiuntur
—a 9 i. e, omnia membra ; cœterum de
decem miraculis, quæ Iſraelitis, mare Erythræ-=
6g. Sichti Jerem. cap. 1 8. verſ. 17. habetur, con- um tranſeuntibus, evenerunt, vide D. Wagen-
ſfer. & Pſalm. 49. verſ. 8. ibique Raſchi not. ſeil. Sot. p. 700. & ſeq. it. not. in hos .
69. Prout habetur Oſe. cap. 13. verſ. 15. loc.

3. in utroque MöSto pro eo legitur: myr 79
i. e. ſuper brachia mea, confer. n. præc. 6 5.
66. Vide, quæ ad c. antec. 1 3. V. 22.n. 61. G. n.
62. notata ſunt, confer. & infrà Exod. c. 19. v.
4. ibique Raſchi not. n. 14.
X Hebr. N, confer. not. ad Pſalm. 139. V. 11.
n. 9. ubi verbum iſtud & contrariô ſenſu expo-
nitur: obſeuravit.
** Hebr. , in utroque MSto poſt; 7
i. e. Iſtaelitis, hæc ſequuntur: bn 2 ien
7. e. & iverunt totà nocte; coetera omnia, quæ
hic habentur, usquead: A), & i. e. nec appro-
pinquavit, abſunt ab utroque MSto.
67. Confer. hic Mechilta, uti ad marginem allega-
tur in maon D ſuper Commentarium Ra
ſchi h. loe. it. not. ad Nachum cap. I. verſ. 3, n.
10. & ad Habac. cap. I. Vv. 9. n. 17.

70. Vide Ezech. cap. 27. v. 26, confer. & Proverb. * Fuſiorem iſtius loci expolitionem vide in not=

NR rDW h. loc.

cap. 15. v. 4. ibique Raſchi not, num. I. & not. .
ad Nachum cap. I. Verſ. 3, num. 12. Hebr. ae rX, hæc & ſequentia, ueque
71. Uti Eſai. cap. 27. verſ. §. habetur, ubi Junius ad: He*²hi. e, & proſpectavit jabſunt à MSto I⸗
ac Tremellius verba iſta: —wa verterunt: 73. Confer, hic tractatus Talmudicus; Berachot,
quaſi tempore Euri: autor noſter in notis ibidem

498 EXODI. CAP. XIV.

do E i. c. cuſtodia (ſive vigilia) matutina; eziſtimo autem, quia nox
diviſa eſt in ) PDDi.. cuſtodias, qnibus canunt angeli miniſtratorii, 74. catervaſci⸗-
licèt) poſt catervam juxtà tres partes, ideò vocari ANDS, atque hoc eſt, quod ver-
tit Onkelos: H NDD i. e. cuſtodia. Eod. verſ. 24. Et großectavit] (Iſtud: Ho hic
ſgnificat:) O ) i. e. & intuitus eſt, ac ſi diceret: reſpexit ad illos (Deus,) ut eos perde-
ret, Targum ejus (habet:) . N, quod & ipſum ſignificat: proſpectare, ſicuti (in
locoillo:) agrum D N i. e. ſpeculatorum, (Onkelos tranitulit:) agrum — )8 i.
e. ſpeculæ./5. Eod. verſ. 24. In columna ignis at nubis] Columna nubis deſcende-
pat & faciebat illud (mare,) tanquam lutum; columna autem ignis fervefaciebat iſtud

& (proptereâ]) ungulæ equorum decidebant. **† Eod. verſ.24. Et conturbarit] (Ver-
bum D) ſignificat — Pei. e. tumultum (ſive conturbationem,) eſtourdiſſon-,
76. linguàâ vernaculà, (videlicèt) conturbavit illos (D eus,) abſtulit eorum ſigna, 77. do-
cent in Pirke R. Eliezeris, 78. qui fuit flius R. Joſi, Galilæi: in omni loco, in quo dici-
tur – PD D, ſignificatur ſirepitus ** ſoni, eſt autem iſtud pater (ſive origo ac prin-
cipale) omnium, (nempè: quod habetur in illo loco:) & intonuit Dominus fragore,

magno ſuper Philiſthæos eosque DD) i. e. conturbavit. 79.

Verſ. 2 5. Et alſtulit

yotar curruum ejus] A vi ignis comburebantur rotæ & currus conceidebantur † ac qui in
illis ſedebant, agitabantur eorumque membrarumpebantur. Eod. verſ. 2 5. Et duxit

eosgraviter] (Videlicèt) ducku, qui illis ( PEgyptiis) erat — — i. e. gravis ac du-
rus, 80. eâm (ſcilicèt) menſurâ, quàâ menſuraverant (Ægyptii, eàâdem rependit illis

*De-

—

Synan ſuper Commentar. Raſchi h. loc.

74. De hac fabula Judaica confer. inter alios Bux-

torf. in Synag. Jud. cap. 8. p. m. 149. & ſequ. &
D. Wagenſeil. Sot. pag. 79 5. num. 5.
75. Sicuti habetur Numerer. cap. 23. vVerſ. 14.
* Hebr. v& yn, hæc & ſequemtia, usque ad:
i. e. & conturbavit, abſunt à MSto 1. hoce
quidem loco, adjecta autem ſunt poſt berh 7))

rNWi. e. ſuper Philiſthæos eosque conturba-

vit.
K*. Vel: dilabebantur; Hebr. mwprwH, confer. hic
Mechilta, ſicuti allegatur ad marginem in 8
mam ſuper Commentar. Raſchi Y. loc. ubi vide
etiam notas. .
4.
76. Sic reddo AERhu (Baſil. PerPNX) MSt.
N
2. habet: ov†ταισπιπι hodiè Gallis dicitur: eſtour-
diſſement, conſternatio, quando quis aliqu
ge conſternatus ſtupet & attonitus ſiat, confer.

fol. 2. a. ſieuti allegatur ad marginem in reo

Geneſ. cap. I. verſ. 2. n. 4.
77. Sic mahb hic interpretor, confer. Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 1436. & ſequ.
78. De hoc autore ejusque libro vide 'av ne,
& Buxtorf. Bibliotb. Rabbin. in απ2 it. not, ad 2
Reg. c. 2. V. 14. n., 7.
XXX Hebr. Mwyea, ſic Baſil, & Amſtel. edit. in u-
troque MSto pro eo legitur: rmyam i. e, tonitru
ſeu murmur. òMWGMU
79. Proht 1. Samuel. cap. 7. verſ. 10. habetur, con-
fer. & not. ad fibrum Prec. jud, part. 1. p. 151.
b. med. & p. 1 54. b. med. ,
† Vel: trahebantur, ablatis ſcil. eorum rotis, ſie
etiam iſtud; mrma Chaldaicè vertere poſſis.
90. Nempè immisſis aquis terra fermenteſcebat,
quæ tenaciter hærebat rotis, hbinc fuga impedie-
batur, prout in junii ac Tremellii notis . lor.
habetur, ceonfer. Judith. eap. 9. v. 7. & 2. it.
not. ad Proverb. cap. 20. J. 2 b. n. II1.

CA. W.

Devs, hin
ſetri⸗ 91, ſie en

70 eü!
Plgrat 10

nempe godl
leelinlei
lecke ſabantn
10s. Venl

Eit. R. Bod,

ehant iß olenn
cuürlum aquart
cutitollam atd

debant (Eoy'

unm G ute

verlit/,
turin epolti
lituu haradi⸗
leat ctibi am

Anen, S. eg

Vtium ejus, 15
nmuntvaloril
mnodus, 88.

Perlitusſaum,
illialcendunt⸗

——
feby.
leperitur, le

I. Sicuti ſupra,

Paüim gict,
Verb. dict. c. 20
82. Hebr, dn
leſpicit, ut 20

(ornter diett⸗
4.. denlus ell:

.
quaſſatione tar
ſentiende pern
pollent.
84, Vel: conqu
tani ac b. Fagi
. 5
Fyrizcum od⸗
Büxtort, bes,
Rreci tol

CAd. W

enn uin nor
eaterpallci⸗
e ocyer⸗
lutedepetbe⸗
kare, cll in
ldis deſcenge.
klaciebat iliud
ybent) (Vet.
tovrdillon,,
ſiona, 7j. do⸗
in quo gici.
drigoacpriw
inns fragore,
1ſ. Halſtulit
ntur f ac quiin
la e be dirit
, grarizac du⸗
Ntependttillig
De⸗

confer, Paugtotk,
.
vide Dod W
n Pi not, 40 2

Amſel. edit, in u⸗
rrymi. e, tonittu

. 10, habetur con⸗
part le p. Il

,,eorumn kotis, ſie
Ee eltele ols
1 bermenleſtebil,
bineluoz imſede⸗
emmellii notis /, lot.
p, 9. N grit⸗
S.n. 11.

CAbP. XIV. EXODI. 499

*Deus, nam ſcriptum eſt:.) 2)] i. e. & aggravavit cor ſuum ipſe (Pharao) ejusque
ſervi, 81. ſic etiam hic (dicitur:) & duxit eos 1 i. e. graviter. Eod. verſ. 2 5.
Pugnal pro eis contrà Egystium] i. e. (contrâà) gyptios; alia explicatio DeND,
(nempè quòd ſignificet:) in terra EÆqgypti, nam ſicuti hi poœrnam luebant in mari; ita-
iſti, qui relicti erant in Egypto, puniebantur. Verſ. 26. Et rerertantur aquæ] Quæ e-
rectæ ſtabant non ſecùs, ac murus, (iſtæ revertantur ad locum ſuum & obtegant Egy-
ptios. Verſ. 27. Appropinquante matutino tempore] i. e. Tempore, quò mane appe-
tit. 822. Eod. verſ. 27. Ad vim ſuam] Ad priſtinum robur ſuum. Eod. verſ. 27. Hu-
giebant in occurſum ejus] Quia conſternati erant (.gyptii) & conturbati atque in oc-
curſum aquarum feſtinabant. *†CeR Eod. verſ. 27. Et exeuſit Dominus] Sicuti aliquis ex-
cutit ollam atque id, quod ſuprà eſt, vertit deorsum & quod infrà eſt, ſurſùm; ſic aſcen-
debant (5gyptii) ac deſcendebant & frangebantur in mari, deditque eis (Deus) vi-
tam, 83. ut pœnas ſuſtinerent. Eod. verſ. 27. Et excuſte] (Hebr. ¹) Chaldæus
vertit) P'&“, quod linguâ Syriacâ notat i. e. raptum, 84. idque crebrò uſurpa-
tur in expoſitionibus allegoricis Aggadæ. Verſ. 2, 8. Et operuerunt currus omnis exer-
citus Pharaonis] (Notandum eſt circà didtionem — 2,) quòd ſic in codice ſacro ſo-
leat ſcribi Lamed ſuperfluum, veluti (in illo loco?) — i. e. omnia vaſa ejus facies
hea, 8). fic quoque (alio in loco:) — i. e. cuncta vaſa tabernaculi ad omne ſer-
vitium ejus, 86. item (in illo loco:) & paxillos eorum & funes eorum — i. e. o-
mnium vaſorum illorum, 87. nec eſt (litera Lamed iniſtis locis,) niſi aptus loquendi
modus. 388. Verſ 30. &t vidit Grazël ** Eoypties mortuos] Nam ejecerat illos mare fu-
per litus ſuum, ne dicerent Iſraelitæ: ſicuti nos aſcendimus ab hac parte (maris,) ita &
illi aſce ndunt ab alia ejus parte procùl à nobis atque ipſi nos perſequentur. 89. Verfſ.

31.

* Hebr. —37 ena, ſic in MSto z. hic additum 8 5. Proùt infrà Exod. cap. 27. Verl. 3. habetur, ubi
reperitur, i. e. menſuratum fuit eis. vide not. n. 34.
91. Sicuti ſupra Exod. cap. 9. V. I I. V. 2 9. & alibi 8 6. Sieuti Exod. dict. cap. 27. verſ, 1 9. habetur.
pasſim dict. cap. legitur, confer. not. ad Pio- 87. Vide Numeror. cap. 4. V. 32. ubi Junius ac

. . P . 1
verb. dict. c. 20. v. 2 6. n. 12. Tremellius verterunt: cum omnibus inſirumen-

92. Hebr. Paqi, e. (tempore,) quo man tis illorum.
reſpicit, ut adveniat. 88. Hebr. hH Pen i. e. directio vel ornatuslin-
**Conkfer. hic tract. Talm. Sota, fol. 11. a. guæ, ſenſus eſt, quòd in locis allegatis litera
93. Senſus eſt: quod Deus S.gyptiis in illa con. Lamed ſaltem ?“uαν1asς gratia adjecta ſit, conſetr.

quaſſatione tantum vitæ conceſſerit, quantum R. Salom. ad Plalm. 74. Verſ. 2.
ſentiendæ poœrnæ ſufficiebat, ur pœnam ſentire XX Confer, hic tract. Talm. joma, fſol. 4. b. &
poſſent. Peſachim, fol. 118. b. ir. Erachin, fol. 1 5. 2.

84. Vel: conquaſſatum, collium, in Ar. Mon- 9. Idem habetur ia notis R. Salom. 2d Pſalm.
tani ac P. Fagii verlione Latina verbum iſtud 106. v. 7. ac proptereaà Ifraelitæ ibidem dieun-
Syriacum pb, traasfertur: ſuffocavit, confer. tur fuiſſe anse i. e. 6)rαατα, exiguà fi-
Büxtorf. Lex. Talm. fol. 247 8. it. tract. Talm. de præditi, confer, not, ad librum Prec. ſad.
Sanhedrin, fol. 94. b.

PTarr.

500 EXODI. CAbp. XV.

3 1. Manum magnam] i. e. Fortitudinem magnam, quam feceratmanus Sancti illius
Benedictiz dictio autem multas recipit ſignificationes, quæ omnes manum ipſam no⸗
tant; Is veroò, qui interpretatur, aptabit vocem ( illam) rei, de qua dicitur. 2 ₰

CALP. XV.

Eſ. r. Tune cecinit t Moſei] i. e. Tunc, quando viderat (Moſes) miraculum,
induxit in animum ſuum, i. e, ut caneret canticum, ſic quoque (formu⸗
la iſta loquendi accipitur in illo loco:) tunc i. e. locutus eſt i. Joſua, ſis
etiam * (in illo loco) & domum — up flliæ Pharaonis, 2. i. e. cogitavit D
j. e ut faceret ei (domum; ) ita & hic (accipitur verbum:) νπ (nempè, ut ſignificet:)
animus ejus illum impulit, νν i. e, ut caneret, id quod etiam fecit. Eod. verſ. I.
Et locuti ſunt, dicendo: cantabo Domino] Sic quoque (dicitur) de Joſua, cùm is vidiſſet
miraculum, animus ejus illum impulit i. e. ut loqueretur, 3. & ſic etiam fecit ac
dixit coràm omnibus Iſraelitis; ita etiam (ſe habet) canticum putei, * cujus initium.
eſt: tunc νπ⁄¹1ĩ. e. cecinit4. Iſraẽl, ſequitur poſteà explicatio (nempè:) aſcende, pu⸗
tee, acclamate ei, 5. ſic (quoque in illo loco:) tunc i. e. ædificavit 6. Salomo ex-
celſum, explicant iſtud ſapientes iſraclis, quòd (Salomo) voluerit ædificare; ſed non æ-
dificaverit, (unde) diſcimus, quòd (litera) Iod, (quæ verbis iſtis præmiſſa eſt,.) dicatur

de cogitatione, 7. & hæc (eſt oxplicatio) juxtà verum ejus (loci Scripturæ) ſenſum lite-
ralem

wy i. e. & lic etiam fecit, abſunt à MSto z.
1. Sicuti 1. Reg. cap, 7. V. 9. habetur, ubi vid.
not. num. 20.
3. Vide Joſ. dict. cap. 10. verſ. 12., confer. paulò
antè num. 1. h. verſ. & not. ad 2. Samuel. c. 15⸗
v. 37. Sign. † it. tract. Talm. Sota, fol. 30. a. b.
Hebr. Neae r' , hæc abſunt à MSto 1.
ſed malè, in eodem MSto ſeries explicationis,
quæ hic in Commentario Raſchiano habetur, ſa-
tis confuſa eſt.
4. Vel: animus impulit, ut canerent Iiraelitæ, ſie
tur ſic juxtà mentem Commentatoris noſtri juxtà mentem autoris noſtri vertendum eſſet,
verti debet, quod Joſuæ cap. 10. V. 12. habe. quod habetur Numer. c. 21. Vv. 17.
tur, confer. not. jn re h. loc, & paulo 5. Sicuti Naumer. dict. cap. 2 I. verſ. 17, habetur.
oſt n. 3. b. verſ. I. ratio autem hic adducitur, 6. Vel: in animum ſuum induxit, ut ædificaret,
cur formula iſta loquendi uſurpetur & faturum] vide 1. Reg. c. 114 Verſ. 7. confer. & paulò poſ,
ro præterito ponatur, confer. Deuteron. cap. n. 7. h. verſ. .
4. V. 41. . 54: S ſuprà Exod. cap. 1. V. 12, Sigu. 7. I4 eſt, quod ad animum hominis ſive cogita-
„ tionem mentis cjusmodi Verba referantur, vid.

* Hebr. iſtud & quæ ſequuntur, usque ad: In aum. antec. 6.

part. 1I. p. 11 1. b. med. & part. 2. p. 63. a. princ.
it. not. ad Deuter. c, 1. verſ. 1. iibique not.
Sign. †
o. Id eſt: ſecundum naturam rei, de qua ſermo
* eſt, etiam ſignificationem illius dictionis diri-
et & aptabit interpres, confer. hic tract. Talm.
Berachot, fol. 58. a. & Sanhedtin. fol. 9 5. b.
£ Confer. hic tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 3 1.
1. & Sota, fol. 27. b. it. Sanhedrin, fol. 9 1. b.
& AvoOda Sara, tol. 24, b.
u. Vel: in animum ſuum induxit, ut loquere-

4 nlem al⸗
Nuods Scriptul⸗
“ imadandin
nonis,

all

lo, quenn
reritnec debeat
lingnafututiten
hubent,) veluti
artärerbumbe
JB ie peln
qurtinm ſutari,

n) guod n
trel 1. Bit

— —

. zie expono hit

Genel, a 19. V.
3, 4, n0lata
n z4.
Hebr n N
ACia: drn N
(bie:) Wir e e⸗
24 indicandam:
. Nempe, guia
lis ularpentut,
gendl, Collet,
77. nonnulli ex
intelligenda ell
Mortuorum con
Maji Thenl In
Vide & not. 24
fin.
19. Nempe: qui
veil.7,
II. Prodt Hiob,
12, Sicmti Numer.
fer. not. ad Elai
13, Vide Numere
diyetbum futun
impetkeckam ey
lol g. col, 1.
Conſer, qux ad
, 9 nonet ſunt.
edr wur in
ie conlenlit

CA.W.
—
danckt illius
umiſlan no⸗

)miracrlum,
oque ormn⸗
Ktn. ſoſia,ſe
vit
utüignincet)
Loc,verl. I
cum izvidillet
cetiarnkecitac
Chjusinitium.
) Ccende,pu⸗
teSalomder⸗
Are ſed non ⸗
llaelt)) Licaur
A)lenlum lite⸗
falem

bfunt MSto.
habetut, ubi vid,

12 Conlet, auſd
11. Samuel d,1
Soa, fol. 30,.2,,
4blunt à Möt l⸗
ſeries explicalionis,
ſchiano habetun id⸗

gerent loelite, ſie
eilenuln tlet,
7. 17.
. Vetl. 17, ubetir,
Zurit, ut adifieet,
ontet, anl poſt

kominis ſhecogitr⸗
Tha letelantut, ſic.

CAP. XV. EXO DI. For

ralem; g. ſed allegorica ejus expoſitio (hæc eſt:) dicunt Rabbini † noſtri * memoriæ,

(quòds. Scriptura) exinde reſurrectionem mortuorum 9. indicet ex lege, & (quòd verba

jam adducta) in omnibus (locis allegatis) ita (ſint accipienda,) exceptò illò (loco Salo-
monis, 1o. quem ipſi exponunt, quòd (Salomo) voluerit ædificare; ſed non ædifica-
verit nec debeat dici & explicari verbum iſtud, ſicuti cœtera verba, quæ ſcripta ſuntin-
lingua futuri temporis; & tameu præſentis (vel imperfecti) temporis (ſignificationem.
habent,) veluti (in illo loco:) ſic i. e. faciebat Hiob, 1I. item (alio in loco:)
juxtà verbum Domini 30ri. e, caſtrametabantur, 12. item (in ille loco:) interdum
[2 i. e. permanebat nubes, 13. quia illa ſignificant tempus præſens continuum, 4

quæ täm futuri, quàm præteriti temporis ſignificationem recipiunt; aſthuic (verbo

),) quod non fuit, niſi pro tempore,

verſ. I. Quia vald excelluit] Iuxta TLargum ejus(erit 14, facienda expoſitio;) alia ex-

haud poterit aptari iſta ſignificatio.

Eod-

pli-

8. Sic expono hic 1nw 17, confer. quæ ad]

Genel. c. 19. v. I5. n 2 5. SK ad Geneſ. c. 2 5. V.
2. n. 4. notata ſunt, vide & vVerl. ſequ. 2. h. cap.
n. 34.
Hebr. "7) & poſt verba iſta in MSto 2 hæe ſunt
addita: e he Wen den we i. e, non dicitur
(hic:) W' i. e, cecinit 5 ſed wi. e. canet, (ſcil.
ad indicandam relurrectionem &c.) “
9. Nempè, quia verba futuri temporis in locis il-
lis uſurpantur, quæ de altero ſeculo ſint intelli
genda, confer. Deuteron- cap. II. v. 2 I. n.
77. nonnulli ex Rabbinis hæc de diebus Meſliæz
intelligenda elle volunt,„ quibus reſurrectio
mortuorum conjungitur, confer. præ aliis D.
Maji Theol. Jud. Loc. 2 5. F. 9. p. 34 3. & ſeq.
Nde & not. ad libr. Prec. Jud. part. 2. P. 6 3. a.
n.
Ie. Nempè: qui habetur I. Reg. dict. cap. I1.
verſ. 7.
II. Prout Hiob. cap. I. verſ, 5. habetur.
12. Sicuti Numer. cap. 9. verl. 20. habetur, con-
fer. not. ad Eſai. cap. 1. verſ. 18. D. 50.
I3. Vide Numeror. diét. cap. 9. verſ. 20. & 21. u-
bi verbum futuri temperis habetur; ſed per
imperfectum exponi debet, confer. Gur Arjeh
fol. 8 5. col. I. fin.
*† Conter. quæ ad Deuteron. cap. 9. Vetſ. 21. num.
19. nortata ſunt.

Hebr. AAMnn, in MSto I. (cui editio hpan Por,
ferè conſentit) hic adjecta ſunt iſta? 992 PW

—

a ,h ede de, ee weie
y dainn rare ie enn eeen en en
DD N DDA I e D e n en deen
y mig ,SNe e, nn e een en nn
meN en en e e eeen een we
arD een en reen n en
rnaaè iee n en een ede
n )n i. e, (iſtud aN *&â) ) eſt ſermo itera=
tus, ad indicandum, quod (Deus) fecerit rem,
quam nullus homo poterit facere, quando ho-
mo mortalis contrà proximum ſuum pugnat e-
umque vincit idque (ſibi vult iſtud:)
i. e. excellendo excelluit, juxtà Tatgum
ejus, (tunc) dejicit ipfe illum de equo; aſt iſte
(Deus] equum & leſſorem ejus projecit in mare
atque omni fortitudini, quæ exerceri non po-
terit per hominem, convenit dictio nea i. e. ex-
cellentia, ſicuti (accipitur in illo loco:) quoni-
am Hèe) i. e. excellentiam fecit (Eſai. c. 12. V.
5.) ſic omne iſtud) canticum re eries gemina-
tum (verbi gratia:) robim meum & carmen (eſt)
Jah, (verſ. 2. h. cap.) Tehorvah vir bellicoſus
nomen ejus (eſt) Jehovah (vertſ, 3. h. cap.) atque
ſic per totum iſtud (canticum,) ſic quoque⸗
curras Pharaonis & copias ejus (verſ. 4. . cap.)
confer. dicta edicio nanm me, ubi nonnulla
aliter, quàm hie leguntur.
14. In Targum ſive Paraphraſi Chaldaica ſic ha-
betur: quoniam magaikice exaltatus eit ſuper e-

latos.
Rer

502 EXxODfI.
explicatio: quia admoduùm excelluit (nempè:) ſuper omnia cantica & quic
quid in illo (Deo) laudavero, ei aliquid amplius addi poterit, nec (Deus laudatur)

juxtàâ menſuram ( ſive modum) regis humani, cui (homines ſolent) tribuere laudem- „

quæ ei non convenit. 15.

Eod. verſ. I. quum & ſiſſarem eju] Ambo t6. ſibi invi-

cem alligati erant & aquæ illos in altum tollebant ac (poſteà) in profundum demer-
gebant; nec tamen ab invicem ſeparabantur. Eod. verſ. I. Projecit] (Verbum 110

hic idem ſignificat, ac:) U i. e. projecit,
) i. e. & proj ecti ſunt in medium fornacis ignis, 17.

ſic quoque * (accipitur in illo loco:)
eſt etiam explicatio myſtica,

(nempè:) Scriptura una dicit: & Scriptura altera dicit: , 18. ut doceat,
quòd aſcenderint (Egypti) — i. e. in excelſum, ) i. e. & deſcenderintin
abyſſum, veluti (verbum? accipitur in illo loco:) aut quis vi. e. jec it lapidem

angularum ejus? 19. de ſuperiori (ſcilicèt)

loco ad inferiorem. Verſ. 2. Fortitaudo mea

& canticum eſt Dominus] Onkelos (dictionem: ' Winterpreratus eſt veluti * j. e. ro-
burmeum, item (interpretatus eſt dictionem:) tanquam PDri. e. canti-
cum meum; ego verò miror iſtum Scripturæ modum loquendi, quia ei non eſt ſimilis
in S. Scriptura quoad punctationem ejus, * niſi in tribus locis, 20. ubi iſta (dictio: 7)
conjungitur (voci) ; in omnibus autem a liis Iocis? . punctata eſt per Schu-

vek, 22. Veluti (in illo loco:) Dominus 'y i. e. fortitudo mea & arz mea, 23. item (a-⸗
lio in loco.) * i. e. robur meum te obſervabo, 24. ſic quoque omnis dictio, duabus

conſtans literis, quæ pleno orce? .

punckata eſt, quando illa conjungitur literæ tertiæ

IIe C.

latos, prout P. Fagii veriſio Latina habet, vel,

quia magnificatus eſt ſuper magnificos & magni-

ficentia illius eſt, ſwruti in Ar. Montani ver.

ſione legitun, confer. D. Wagenſeil. Sot. pag.
617. & fecq-:. it. not. ad librum Frec. ud. part. 2.

& tract. Talm. Chagiga: fol. 13. b.

2. 63, 2. fin.
8 b. & fol. 30. b.

& Sota, fol. 27.

ny5. Vel: quia laudant in eo ( homines,) id, quod

in illo nomreperitur.

16. Nempè: täm equus, quàm ſeſſor ejus, con-

ſer. hic Gur Arjeh fol. Q2. col. 2. Pringç. ac not.
in ene Mebh. loc.

* Hebr. 1) hac & ſequentia, usque ad : N-
abiunt à MSto

i e eſt etiam explicatio myſitica,

2. .
17. Sicuti Daniel cap. 3. verſ. 2 I. habetur:

18. Sic loquitur S. Seriptura infrà verſ. 4. R cap.

ubi vide not- m. 59. “
19. Proüt Hiob. cap. 3 8. Verſ. 6. habetur.
x Eodem modo etiam in MStoz.

QRatum reperitur:

iſtud pun-

in bpan r h. loc.
20. Tres iſti loci ſurt, primo in hoc verfir z. de-
inde in Eſai. cap. I2. V. 2. & tertio in Pſalme
11 8. verſ. . de quibus pauĺpeoſt Commema-
tor noſter, vide num. 31. & num. 32.
21. Nempé: in illis locis, in quibus dictio iſta
W aliis vocibus, quaàam min ennjungitur, ſi-=
cuti exempla, à Commentatore noſtro- hic sd-
ducta, id declarant.
2 2. Sive: Kübbuz nam etiam Ræc vocalis ab-
autore noſtro vocariſolet Schurek, confer. quæ
cap. antec. 14. V. I2. n. 47. notata ſunt, vide &
num. ſequ. 2 5. H. verſ. 2.
123. Sicuti Jerem. cap. 16. verſ. 19. habetur.
I24. Vide Pfſalm. 59. verſ. 10. confer. & verſ. 18.
dict. Plalm. 59.
25. Hebr. o NHde quo dictum eſt cap. antec.
14. v. 12. n. 47: vide & infraà verſ. 5. H. cap. n.
69. & ExOd. 23. V. 2 7. n. I07.

* Nempè, ut habeat Chateph Kamez., vVide not.

(A. W.

ſecunda Git

1 7

) ſibeh

z0,ſttria ſalo

conic lain
meel,hlttettan
qe ilsomki
Bluteth, ),gui
uöd'g nonſ
pote,) ac
antiwumn)felu
16, iem inillo
bo.) vWie.
tita, cuins licel
gitur reto
llium Domini,

m
1 kebr. b i e
to, Eegitutin M
Udi habetut: N
tus omillum elt,
26. Uti Plalm 2 ½.
libi habetu.
1. Mroln Hiob t
11 gictnibabetur!
bi.
1r lſtud, u Klegt
1,e. at tria iſa, ab⸗
1. Proüt Eini ca,
3d. Feilicet: eetcl

7.
31. Nenpe: Llai
20. h. Verl.
31. Vide bſalm. 1
ubifetezdem,
6e Hebt. Drn,
To Dinie a
lunt à MSto 2.
3) Uti hoe werii
I1 8. v. 14 lhber
14 vel: 4 Ferup

. y.

—
n

en hactur)

nerelaucem,
on. ſchiimhi⸗
undum demer-
Verbum d
Gerdum

in illoloco:

cationlic,
111. ntacert,
deſcendetntin
e ſecitlhipigem
, Wrlitudt ie
i ere to⸗

Di e, canti-

einonelklimilis

ſt (Cictio: y)
d ellperdcna⸗

lea, 73, ltem (A⸗

is didio, dusbos
itur lieere tertlt xæ&
lle c

Kamez, pide not.

in hoe verig , ce.
. tertid in Dalme
pol Commemta⸗
Nnum. 32,
gpibus Cillio iſta
pheomungiut, ſi⸗
tore nolitc bic ad⸗

am kæc FOealis b
churek, conier que
Kotats unt,ics &

l. 19. habetun.

. cOnler, deti 19.

tum eſk a)e antec,

Eea vell, ſehcehede

7.

CAbP. XV. EPXODI. 03
nec ſecun da (li tera) punctata eſt? per Cha teph, prima (litera) P unctata eſt per Schu-

relk,peluti (habet.) M, :6,: item P ) (habet.) e . , item pri (habet:) r8. i-

tem — (habet:) 2)., (ſicuti in illo loco:) recedet!?Y ***⅝1, e. jugum ejus, 29, item

2 (habet) ⁷2 (prout ſcriptum eſt:) & duces ²2 — y i. e. ſuperomnem ejus;

30. aſt tria iſta (loca, in quibus verba illa) DI (habentur, nempè:) hoc lo-
co & apud Eſaiam 3 1. atque in (libro) Pſalmorum 32., puncta habent* Chateph Ka-
atque illis omnibus cohærent (verba iſta:) p N „5 Oh i. e. & factus eſt mihi in
ſalutem, 33. quapropter ego exiſtimo ad ſenſum Scripturæ loco ſuo collocandum, 34.
quòd'Iy non (ſignificet hic:) veluti i. e. fortitudo mea, nec (iſtud:) PD) (idem
notet,) ac N P] i e. & cantieum meum; ſed (quod dictio:) ſit nomen rei (ſub-
ſtantivum,) veluti (litera od addita reperiturin) * i. e. qui ſedet 3 5. in cœlis,
36. item (in illo verbo:) W i. e. habitans in fiſſuris petræ, 37. item (in codem ver-
bo:) Wi. e. inhabitans rubum; 38, eſt autem iſta laus (à Moſe & Iſraelitis hic can-
tata, cujus hic eſt ſenſus:) robur & canticum 39. Domini fuit mihi in ſalutem; conjun-
gitur verò ND dictioni h, cujus ſimile eſt (in illo loco:) NVU i. e. in au-
Kilium Domini, 40. item (alio in loco:) D & 2 n — pi. e. propter filios ho-

Rrr 2 mi-

* Hebr. Naw i. e. quævenit, ſic rectius, ut pu-

go, legitur in MSto 1e quàmin Amſtel. & Baſil.
ubi häbetur: Nama, in MSto 2. iſtud peni=-
tus omiſſum eſt, nec malè.
26. Uti Pſalm. eZ 8. Verſ. 7. ac Pſalm. 59. V. 18. &
alibi habetur.
27. Prout Hiob. cap. 7. V. 19. habetur.
2 8. Sicuti habetur Hiob. cap. 23. Verl. 14. & ali-
bi.
N Iſtud, ut & ſequentia, usque ad: aw den
7. e. at tria iſta, abſunt à MSto z.
2 9. Proùt Eſai. cap. 14. Verſ. 2 5. habetur.
30. Sciliceèt: exercitum, vide cap. antec, I14. V.
31. Nempè: Elai. cap. I2. V. 2. confer, ſupra n.
20. h. verſ.
32. Vide Pſalm. 119. v. 14. ibique R. Salom. not.
ubi ferè eadem, quæ hic, adducta ſunt.
zNX Hebr. TA, iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
Tnb 7Mi. c. atque illis omnibus cohærent, ab-
ſunt à MSto z.

33. Uti hoc verſu 2. 6& Eſai, c. 12. V. 2ac Plalm.
E HNNya i. e.- in auxilio Domini.

11 g. V. 1 4 habetur.

34. Vel: ad verum S. Scripturæ ſenſum eruen.

dum, confer. quæ ad verſ. antec. 1. h, cap. n. ge
hnotata ſunt.
3 5. Litera Jod interdum ſuperflua eſt & redundar,
confer. R. Salom, ad Pſalm. 113. verſ. F. & ad
Pſalm. 114. v. 7, ubi alia exempla ſunt adduéta,
Vid. & Verſ. 6. h. cap. n. 8 5.

[36. Sicuti Pfalm. 12 3. Verſ. I. habetur, ubi vide

Raſchi not.

77. Vide Jerem. cap. 49. Verſ. 16. & Obad. cap. 1.

vVerl. 3.

138. Prout Deuteron. cap. 3 3. v. 16. habetur, ubi

vide nort. n. 9 I. in tribus itaque locis iſtis, jam
allegatis Jod eſt ſuperfluum.

39. Vel: robur & exciſio Domini, (quã (cil. ip=

ſe hofles meos perdidit,) mihi fuit in ſalutem,

üuic juxtà mentem Commentatoris noſtri hie ver-

tere poſſis dictionem mhmi, confer. num. ſeq. 42.
& 43. h. vVerſ.
40. Sicuti Judic. cap. 5. V. 23. habetur, in Bas
ſil. edit. ut & in MSto TI. hic addita funt iſta s
e Mya i. e. præ excandeſcentia Domini (K-
ſai. c. 9-V. 1 8. al. v. 19.) in MSto 2. legitar

120 1.

e

minum; 41. fignificat au
DNi. e. non præcides, †2: ite
tyrannorum, (nempeè,) ſigniſica t: ſucciſin
& vindicta dei noſtri fuit nobis in ſalutem
nec dicatur: P, nam funt nobis loei
eſt exeumplum: trabes domus“* cin
dicendum fuiſſet i:e. fecit latera

in cire

a:: item (alio in loco:) EgE i. e. excilonem 43.

Rcemplum &

1

atque 1 nillo loeo:)

Inem & ampurationem, (hoc ſenſu:) robur
nec etiam mireris, quod hic ſeriptum ſit:
ipturæ, qui ſic loquuntur, eujus rei iſtuc
Hinm P Mi e. & fecit larera, s4,ubi
itu, ſic qu q; in Verbis dierunn & flliilſtaë-

His, qui habitant in urbibus Jud &E eP. &regnavit fuper illes Kechabeam, 43. di⸗=

cendum ei fuiſſet i. e. regnavit ſuper illos Rechabeam, item (illo in loco:)quoniam

non poterat * Dominus &c. — PP P) i

.e. & ma

Gavit illos, 46. dicendum ei fuiſ-

fet: E OHi. e. mactavit illos, item (in iſto loco:) & viri, quos miſerat Moſes )PD¹)

i. e. & mortui ſunt, 47. dicendum ei fniſſet:
qui neglexit verbum Domini

reliquit. **⅜ FEod. verf. 2.

P) i. e. & reliquit,
We ſ † Beus mens] In gloria ſua apparu

i. e. mmortui ſunt, ſic (in illo loco:) &
45. dicendum ei fuiſlet: 2i. e.
it illis (Deus) &

monſtrâruntillum digité, vidit ancilla (tunc tem poris) apud mare, quod non vide-
runt prophetæ. 49. Eod. verſ 2. Er habitare fatiam eum.] Onkelos (verbum 2115N,

quod hic habetur, Jinterpretatur, quod ſigniſicet. Phi. e. habitaculum, 50. ſicuti(in il-

1

41. Vide Eccleſiaſt. cap. 3. verſ. 19.
42. Prout Levit. cap. 2 5. verſ. 3. habetur.
43. Sic ſecundum Raſchi mentem hic vertere vo“

lui, quod Eſai. cap. 2 5. V. F. habetur, alii aliter

39. h. verſ. M

* Hedr.’-1 νρ H&, hæc & ſequentia, usque ad
aa 9) i. e, ſic quoque in verbis dierum, ab-

ſunt ab utroque MSto.

44. Vel: alas, uti juni

lom. ad Pſalm. 118. veri. 14. ubi etiam notat,
quòd futurum interdum pro præterito in 8. Scti
ptura pontrr.
45. Prout I. Reg. cap. 12. V. 17. habetur, confer.
not. ad Jerem. cap. 6. verſ. 19. num. 2 1. & ad
Ezech. cap: 23. V. 42:. H. 66. ð
KX Hebr. H' rman, hæc & ſequentia,
N Ne i. e & qui neglexit, etiam abſunt
ab utroque Msto.
46. Sicuti Numer. cap. I4. Verſ. 16. habetur.
47.

i ac Tremellii habet ver-†
ſio,, in I. Reg. cap. 6. Verſ. 5. confer. & R. Sa ſ

usque ad:

Proat Numer. dict. cap. 14. verſ. 36. & 37.

XXX. Poſk verbufmiſtud : ay i. e. reli
que MStozddirum eſt: Nxyn
generis multa (lunt.)
† Confer. hie tract. Talm. 901

dl. 42. a. & Menachot, fe
49. Confer. hic Baal Hattun
„. 4. & Gur Arjeh fol. &

01

1
it. Sukka, fol. 1I1. a. & Sota, fol.
30. b. it. Baba batra, fol. 16. b. &

7
1 1.

A8. Vide lupra Ezod. cap. 9. verſ. 2 1. in exemplis
ieitur, ab autore noſtro hic adduckis copula
FVau ſuperflua eſt ac futram loco præteriti po-
nitur, confer. infià Exodd. c. 2 5. Verl. 22. n. 6

22. H. 6 9.

O

Sanhedrin,
im 24 Deuteron. c. 9,.
v. 4 . 2. cifcà fin. item

D. Wagenſeil. Sor. p. 2 79. & P. 614. ac p. 6 19.
n. 9. vide S& not. in nam ne h. oc.

ſic habet: cui ædificabo Saj

nam, ſic etiam D. Wagenlſ. in Sot.
fer. hic tract. Talm. Schabbat

2

habetur, eonter. Raſchi not. ad Eccleſ. cap. 10
verſ. I10s.

Menachot, fol. 53. .

contſentit, übi: cui habitac ülum dec

50. Verſio Chaldaica juxtà P. Fagii translationem-
nGtuarium,

Duninu en
mm, Veltil
(iones)
mitut in .o loe

braſſt⸗

y ie palehnit

gui veniunt inn
lecto? dlecu
Ema. Zod 1

Pu,m]
(ohfimati (&

(Cprem et n

ni

3. Elorantni,

( Daridindvi
V ſo etbotumnil

(ekore)bellig⸗

net, b,ut (enli

muntin hund
ſeipſamn abo

4 —
il. Sicuti Lhli. cs

1c Tlemellus ve

11. Vel: in taulan

mellius tranltul
hasberur.
5J. Vile Camie
not, huic eipel
nis ſignifirslio⸗
ain R. acob A
Jophi h. loc 4
brum Ptec. us

ldelt: àme,

„ lrkit, non cep
bus weisfuit il
„ cilttaͤfin.
1P. Aeutl Auth.
Gut Arjeh fol.
c, a. . dl.g

6 Vel: in torten

1,ſ gebige

lee) e
n 4 ½
Eerli) icbut R
leriptnnt
hehasteliſtud
ielatet e ubi
rKblülaer

habeichf di

oco) ictar.

Cendhutm eiſlil⸗
MolesNe
n illo ee )&⸗

billet: aipie.

tillis Dene

todnon iie-
5
verbum hed,
,o, Beutinil⸗
0
1l. 21. ineenilis
zaduckis, colla
nloco Prateilo⸗
1 . Verl. 21,nbge
teſicuit, ino⸗
l eg ilins

hobder, legb.⸗
„Cl. 11. b. lol.
16. b. & Sanlelin,
17.2.
N a0 Devteron g,
0l. 1. circd in tem
It. 1. Pe 39 il a0
b. , ehöl9e
bh. lot,

pacii trammiatoem

Sznefuariacn, huic
ne lü nar itio ere
ülhm decorum po=
in 50t, . 514,con.

CAP. XV. EXODIL. 505½

F1. Sicuti Eiai. cap. 3 3. V. 20. habetur, ubi junius

lo loco:) i e habitaculum tranquillum, 5I. itern (alio in loco:) ) i, e, in ha-
bitaculum ovium; 51, alia explicatio (Verbi iſtius.) 1N, (nempéè,) ue ſignificet:
2 i. e. pulchritudinem, (hoc ſenſu:) narrabo pulchritudinem ejus atque laudem illis,
qui veniunt in mundum, veluti (habetur in illo loco:) quid dilectus tuus præ (alio)
dile &ν dileétus meus candidus eſt & rubicundus, 53. & quæ ibidem ſequuntur e-
mnia. Eod. verſ. 2. Deus patris mei] Is ipſe eſt & exaltabo eum. Eod. verſ. 2. De-
ns patris mei] Non ego (popuhus inquit Ifraeliticus.) initium ſanctitatis ſum; 54, ſed
confirmata (& quaſi poſieſſio data) fuit & permanſit mihi ſanctitas ac Divinitas ejus
(fupremi ſcil. numinis) ſuper me fuit jam inde à diebus patrum meorum. Verfſ. 3.
Dominus eſi vir belli coſus (Dictio C& hic idem notat, ac.) — P i. e. dominus bello-
rum, veluti (in illo loeo:) GNi. e. dominus (ſivemaritus) Naëmi, 5;e atqueomnes
(Aictiones:) N & e linguà Chaldaicâ vertuntur: — , ſic quoque (ſu-
mitur in illo loco:) & conforteris & ſis O&* id eſt: ).. ) i. e. fortis. 56. Eod. verſ=
3. Jehova nomen ejus] i. e. Bella ſua non gerit armis ſed nomine ſuo ipſe belligerat-,»

(Ilic David inquit:) & ego venio ad te in nomine Domini exercituum; 57. alia explica-

tio (verborum iſtorum:) ehova nomen ejus, (nempè:) etiam illo tempore, quo ipſe-
(Jehova) belligerat & vindictam adversùs hoſtes ſuos exercet, ille morem ſuum obri-
net, 58. ut (ſcilicèt) miſereatur eorum, qui ipſum invocant & ut alat omnes, qui ve-
niunt in maundum, nec (Deusagit) more regis terreni, qui, dum ipſe bello intentus eſt,
*ſeipſum ab omni alio ſtudio abſtrahit nec ei facultas adeſt, ut ſimul iſtud & illud a-

H ponitur Jae i e. in militem ſeu bellatorem,
confer. Raichi not. ad Cantic. c. 5. v. I I. item
not. ad librum Prec. Jud, part. 1. p. 5 8. a. mede:
S& p. 15 1. b. med. item part. 2. D. 6 7. b. med. &

A Ttemellius verterunt: caulam tranquillam.
52. Vel: in caulam gregum, Brout Juntüs ae PFre
mellius tranſtulerunt, quod Eſaucap. 65. V. 10 .
næasbetur. = p. 56. b. med, vide & D. W'agenteil. Sot. p.
53. Vidle Camtit. c. J. V. 9. & Vv. 10. ibique Raichi? 877. S& p. 1067. it. infrà Exod. c. 20. v. 2. n. 8.
not. huic expoliioni, (qua nempe pulchritudi- 57. Prout I. Samuel. c. 17. V. 4 5. habetur, conf.
nis ſignificslio attribuitur voci „accedit eti- & not. ad librum Pfec Jud. part. 2. P. 6 3. B. med-
am R. acob Abendana in notis Iluis ad Michlol 5S 8. Vel: menſuram ſuam tenet, ſic juxtà Hebræ-
Jophi h. lOc. adſtipulantur quoque notæ ad li- um, tradunt Rabbini, quod nomen , quod
brum Prec. Jud part, 1:P. 1 54, b. med. hict habetur, ſit nomen miſericerdiæ; nomen vS⸗
5A. Id eſt: à me; Populo Hcil. Ifraélitico, qui nunc 18 Se ſic nomen judictii ſive juſtitiæz, vide
vivit, non coebit Sanctitas; ſed jam inde à patri- †. Raſchi not. ad Geneſ. c. 1. v. I.⸗n. 3 J. & n. 3 9.-
bus mreis fuit illa, confer. Gur Arjeh fol. 97. col.] & ad c. antec. 14. V. 19. . 6 3. && a ExOd. C.
2. cirtà ſin. „o. V. I. D. I. item ad Nahum: c. I. v. 7. M. 22.
55. Sieuti Ruth. c. I. V. 3. habetur, confer. & hic * Hebr. n „ ſic in Am ſtel. S& Baitl. edir.
Gur Arjech fol. 95. col. 2. fin. it. tract. Talm. in Mosto I. legittir: 72 79 HT2) i. e. & ut mi⸗
Sota, fol. 42. D. & fol. 4 9,8. it. Sanhedrin, fol. . ſereatur: ornnimm, in MSto 2. iſtud vel
93. 4. &. (Ol. 96. b. it, Avoda Sara, fol. 2. D. D

penitus omiflum eſt. =
K6. Vel: in fortem, juxtà Hebræutch, vide Reg. "* Hebr. vldy, in Moto z, huic verbo præmitti-
5. 0 5 P
c. 1, V. 3, ibique Paraphtaſ. Chald. ubi “ ex B uu,

F05 EX ODI. CAP. xV

gar. kerl 4, Projecit in mare) ( Chaldaica Paraphraſis habet:) —P Wi
n larus ur een idem, quod *ú1ie. ja dum. 59, ſic, 56 Bie.
. verbai a:;) AN Rätranſtulit:.) HW. — ee eteche⸗
aculando jaculis conficitor, 60. atque in iſtis . WR N i. e, aut-
cel. 11, Rod verſ 4. Ee4 que in iſtis (verbislitera) Iau inſervit formæ
vum,) ſicuti 22 . 22 88. V, — en e⸗ n⸗ ) eſt nomen rei (ſubſtanti-
(uſe batur vox) 1απ%i. e. ſubmerſio, ni 4 r cndei ie de Non
i. e. ſubmerſus ſum in luto profunditatis, 63. item: (alio in loco:) Vlolsco. Rya
merſus fuit (vel ſubſidit) Ieremias in luto, 64. Videlict fa Rumsſt el 1 i. e. & im-
buendum illis (Egyptiis) id, quod ipſi fecerant, 65. duoniam taklitasſerwi ai
emeſt.) ac O) i. e. obtexerunt eos; od vero inm lio ei bi .
eſt & ſic (loqui) ſolet Scriptura, veluti olodoe) m usCrerbiſabe eeln um
11.. uberrimè explebunturpinguedine domus tuæ, 68. literæ aurem 4 a⸗
ovOD,) Juæ iatiſenſum euslitrrlemiignicattem efuren lenee
eſt explicatio: ſubmerſi ſunt in mari Suph, ut reverterentur aquæ nl et, *.
erirent illos (gyptios,) non autem habetur ſimile huic verbo P²) „.7 1. e. &
Ptura quoad ejus punctationem & ſolet punctari: ) Pleno ore 65 . an.

Verſ. 5F. Tanquàm lapis] Et alio in loco (dicitur:) p rofundum petieru nttanquâm plum-

bum, 70. atque alio in loco (dici
. ate loco (dicitur:) conſumpſitillos tanquam ſtipu
. atqut . tur:) conſu m ſtipulam, 7 1. nimirù
ereihn ehnntamguanh laibant Aespiebentot, Kendsbantdeſcen-
debant; intermedii2. erant tanquam lapis; alt probierantſicuti plumbum, nam ta-

tur: 0712 i. e. icalcitur ut le ſu — de — —
jralcitur & bell e . us ſit: dum ipſe 66. De quo vide ſupra Exod. c. 1. v. 14.
iraſcitur & bello occupatus eit. 67. Id eſt: aucti fuerint, vide Deuteron
9. Conger. Au (ar 34 verſ. 1. h. c. n. 18. nota- verſ 13. erunt, Vvide rOn. cap. 3.
2-n. 31. JaNn 1. 36. V. 9. habetur.
60. Fted od. . 19. V. 13.habetur. 469. Hebr. in, quo nomine hic intelligi
£ 1. I4 eſt: kormam habet vwer bi Hithpahel, de quo Kübbuz aut Schurek, vide c. antec. 14. v 8 zer⸗
videantur Grammarici. J „. & upra V. 2. h. C. h. 22. atchaeiatid d 279.

62. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh fol. 85. col 2. (:. 1 12.
ſfin. & col 3. princ. ac not. in ar b. loc.7 e Pront infrà v. 10. b. c. habetur
6 Ver in luto profundo, uti Pſalm. 69. verſ.] ?7 1. Sicuti habetur infrà v. 7. cap.
3. habetur. 1 . . e.
54: prout Jerem. 72. Hebr. .aπMM,, iſti hic dicuntur, qui inter
Mechilta, prout a improbos ac probos ſunt medii, ſic Turcæ cre-
„ loc. allegatur dunt » einren beatorum ac damnatorum ſedem
M. 10 0. * — ocum eſſe ali 4 : : J
65. Hebr. Sr i. e. juxta menſuram eorum, Aarat. Kive nbis, intermecturn dr eis dicitur:
. „UIvE S maneant
OV U .— 2 . . 2 „t 11 ut ka
bro erl e e RAdag Hebr 1. e. boni, quantum mali fecerunte, Gall. ui unt tait
““ iie Piuſ Adag Hebr. Dc.autant de bien, due de mal, ptout Da du kyeri
. Gal⸗

cur. 6. Adag. 5⸗

c. 3 8. Vv. 6. habetur, conler. hic
d marginem in n-n nd

(A. W.
timn guiererunt
Gicitut: dentets

une ſnittafiat

herangum lpoß

uidetur, quod

Pbile elt homnidl
lujustentus e
Gsenimirumm

rüiles, Z Acn

mici tuiperibun
robiesultabu
ſonum ſuum,75
Dominus, exall

nus adkuiletn
tnit colltra no

I item: conen

ritatem, hete
W lie dici
Urbes, ſe itelll

Confringi mnimi
cumm; eſtautem

ueconcpelleb

—,—Z
Gallica Alcoran
bes ou d'Aaral
Confer. hic tral
Hebr. Nd W
zd. Wyl i, e,
(ve Wo.
73. Nemſe, guo⸗
Verborum, de
74r Prolnt fln. 9
75. Vige Plalm 9
756. Ficuti bialm.
77. Vigelalm.
7J. Prout Hole.
79. Vide Iudic,c.
o. Sicuti blalm.
EI. Vide jodic, c,
Au, rout Eſai. c.,
1e Nigeblalm,

CANV

— .
NN ie,
ple nempres
N 1. e. A,
nlenit ſorme
tei ſobllanti⸗
PKn] Non
dauſhn

utum, adtti⸗
ſemmituti ſb⸗
0) hei⸗
luperflumn,
(alio in loeo)
em ſod ptine
futurum hec
DoNie&
*) in 5 Ki⸗
le, 69. Bod,
nquimplum-
n,TI. hitricüm
bant E deſten⸗
butn, nanmſta⸗
timm

l.V. 14,
Deuteron. cap, 9

ur.
ne hic intelligiun
ntec. 14, V. I1,l.
Atgueinkta . gehe

tuͤt.
.
untut, gui iſtt
edii, ſic Turcecte⸗
ammnatorumm alen
uin, ui eis liclu:
eaut ii, aui atun
„Call gui est iut

out Dn, du

er ia
64l⸗

CAp. XV. EXxODI. 507

tim quieverunt (vel imum petierunt.) Verſ. 6. Dextera tua, † dextera tua] Bis (hic
dicitur: dextera tua, ad indicandum, quòd,) quando Iſraelitæ faciunt voluntatem Dei,

tunc ſiniſtra fiat dextra. Eod. verſ. 6. Dexera tua magnifitata eſt in fortitudine] Ad li-

berandum (populum) Iſraêliticum & altera dextra tua confringit hoſtem; mihi autem-
videtur, * quòd (nonaltera, ſed) eadem illa dextra confringat hoſtem, id, quod impoſ-⸗
ſibile eſt hominè, (nempè,) ut duo opera una manu faciat; eſt autem literalis expoſitio
hujus textus iſta: dextra tua magnificata eſt in fortitudine, quodnam autem ejus eſt o⸗
pus? (nimirùm) dextra tua confringit hoſtem; multi autem S. Scripturæ loci huic funt

ſimiles, 73. ſicuti (Habeturin illo loco:) nam ecce inimici tui, Domine, nam ecce ini-

mici tui peribunt, 74. item (alio in loco:) usquequò improbi, Domine, usquequò im-
probi exultabunt? 75. item (alibi: )jextulerunt flumina, Domine, extulerunt flumina-
ſonum ſuum, 76. item: non nobis, Domine, non nobis &c. 77. item: exaudiam, inquit
Dominus, exaudiam cœlum 73. ſtem: ego Domino ego cantabo, 79. item: niſi Domi-

nus adfuiſſet nobis, dicat nunc Ifraël, niſi Dominus adfuiſſet nobis, quando inſur-

rexit contrà nos homo, 80u. item: ſurge, ſurge, Debora, ſurge, ſurge, loquere canticum,
&1. item: conculcabit eam pes, pedes pauperis, &2. item: & dedit terram eorum in hæ-
reditatem, hæreditatem Ifraêli, ſervo ſuo. 33. Eod. verſ. 6. Magnificata eſt] (Verbum
5—& hic dicitur) ſicuti a i. e. plena populo, 84. item: †α i. e. princeps inter
urbes, 85. item NA i. e. quod furtô ſubtractum mihi erat die. 86. Eod. verſ. 6.
Confringit inimicum] Semper? illa (dextra) AX]) i, econfringit & conterit inimi-
cum; eſt autem huic ſimile, (quod in iſto loco habetur:) ½“ 1¹. e &ẽ frangebant at-
que conquaſſabant Iſraelitas, in (libro *) Iudicum. 87. Verlſ. 7. Sabvertis] Semper-

tu
Gallica Alcorani verſione au chapitre des Lim- 4. Sicuti IH hren. c. I. V. L. Eabetur, ubi vide Ra=
beseld'’ Aaraf refert. cchi not.
† Confsr. hie traétat. Talm. Avoda Sara, fol. 4. a2. 85. Vide Thren. dict. c. I. v. 1. in locis iſtis hic al-
* Hebr. 3 , hæe & ſequentia omania;, usque legatis litera Jod eſt paragogiva stque redundat,
ad: My i. e. magnificata eſt, abſunt ab utro-† confer. quæ ad verſ. 2. H. c. ri. 7 5. notata ſunt-
que MSto. 96. Proht Genelf. c. 3 k. v. 79⸗ habetur.
7 3ů. Nempé, quoad iterationem ſive repetitionem.* Juxta mentem Commentatoris noſtri verbumm
verborurmm, de qua fermo hic eſt- PPH, quod hic habetur & eſt temporis futuri,
74. Prout Plalm. 92. V. 10. habetur. ſignificat Anr eh i. e. præſens vel imperfe-
75. Vide Pialhmn. 94. V. 3. Gum, notans eontinuationem ⸗ctionis, fie & ver-
76. Sicuti Pialm. 9 2. v. J⸗ habetur: bum DMeir i. e. ſubvertis, quod veriu ſequ. 7.
77. Vide PIalm. 11 5. V. I. habetur, accipirur, confer. not. ad Deuter. c. 2.
7. Prout Hoſe. c. 2. V. 2 3⸗habetur. ye. 1 7. D. 74.
79. Vide Judic- c. 5. V. 3. X Hebr. hn, ſic in utroque MSto hic addüam
&0. Sicuti Pſalm. 124. v. I. & 2. habetur- rée eritur.
& 1. Vide Judic. c. 5. v. I1 2. 97. Vide udic. c. I G. v. g. in MSto r. cui & edi-
g2, Prout Eſai. c. 2 6. V. 6. habetur. tio AaN T feré conſentit „poſt: p i e.
83. Vide Pialm, 136. V. 2 1I. & 22. im

tu fubvertis eos, qui inſurgunt contrâ te, P (hic idem ſignificat, ac) 1 nip
j. e, qui inſurgunt adversùs te, quinam autem ſunt illi, qui inſurgunt contrà eum? hi
ſunt, qui inſurgunt contrà Ifraelitas, & ſic illa (Scriptura) dicit n iſto loco:) namecce
hoſtes tui tumultuantur, 88. & quisnam eſt iſte tumultus? (nempè:) contrà populum
tuum clàm utuntur calliditate, 39. & idcircò vocat illos (Scriptura) inimicos ejus (Dei.)
Verſ. 8. Et in ſpiritu narinm tuarum] i. e. (In ſpiritu,) qui egreditur ex binis naribus,
loquitur (autem) Scriptura, quantum fieri poteſt 90. de Majeſtate Divina juxtà morem
regis humani, ut percipere poſſint aures hominum,? 1. pro modo, quò rem intelligere
poſſunt, dum homo iraſcitur, ſpiritus egreditur ex naribus ejus, & ſic (dicitur:) aſcendit
fumus per naſum ejus,9²¾. ſic quoque (alio in loco:) & à flatu naſi ejus conſumuntur“,
93. atque id ipſum eſt, quod dixit (Deus:) propter nomen meum pro longabo naſum
meum, 94. quando ira ejus (hominis) quieſcit, ſpiritus ejus prolongatur; aſt quando i-
raſcitur, ſpiritus ejus ſit brevior, (ſic quoque ſumitur in illo ioco:) &laude mea-
UNi.e. nares meas obſtruam tibi, 9 5. 1. e, & propter laudem meam DPi i. e.
frænum ponam 96. naſo meo, ut nares meas obſtruam adversùs iram & ſpiritum, ne e-
grediatuæ, (particula:) i. e. tibi (quæ loco allegato hahetur, ſignificat:) 202

in (libro) J adicum, hæc ſunt addita: h n eene90. Hebr. n j. e. quantum licet vel loqui fas
ä oDE PD ,. eſt, confer. hac de re D. W agenſeil. Sot. p. 730.
õ inin nenn S& ſeq. n. 5. ac Buxtorf. Lex. Talm, fol. 1o05.
a een ene nxy an vige Sc infrä Exod. c. 20. V. I I. n. 55. item Deu-
n DeX ee een vp D Ee en teron. c. I. V. 45. R. 176.
pünte te de en e nen nne 91. Gtæcti dicunt: zar AναοτWet st, i. e. hu-
1va 1. e, præterea ad collocandum genuinum mano more, conter. K. Salom. ad Exod. c. 19.
Seripturæ entum poterunt explicari (verba iſta ) v. 1 . n. 50. & ad Judic. c. 10. v. 16.
dextera tua conftingit hoſtem (uti v. 6. h. t. ha-192. Sicuti z. Samuel. c. 2 2. V. 9. habetur.
betur, nempè:) frangit & percutit hoſtem ſola 9 3. Prout habetur Hiob. c. 4. v. 9.
(dextera tua,) & magnitudine ex cellentiæ tuæ 94. Id eſt longanimis ero, uti Junius ac Tremellius
ſubvertis inſurgentes conttâ te, (velſ. 7. h. cap.) ea, quæ Eſai. c. 48. V. 9. habentur, tranſtulerunt.
i. e. ſi manus ejus (Dei) lola confringit hoſtem, 95. Sic verbum bppèe juxtà mientem Raſchi hic in-
dando ille ſele extollit magnitudine excellen- terpretati volui, quod Elai. c. 4 8. V. 9. habetur,
tiæ ſuæ tunc (ubvertit inſurgentes contrà iplum Junius ac Tremellius ibidem verterunt: & lau-
& ſi magnitu dine excellentiæ ejus ſine furore iræ dem meam obſignatam aſſervabo tibi, Vulgata:
hoſteseſus lubvertuntur; multò magis quando S& laude mea inirænabo te, eonfer. Raſchi not. ad
contra illos furoremiræ ſuæ, ipſe Eſai. dict. c. 48. v. 9. cujus expoſitioni etiam
anquam ſtipulam, confer. hic Michlol Jophi conſentit, vide n. ſequ. 96.
menav, in qua locus iſte pau- 96. Dictio dun Propriè fignificat annuium ſiye
18 aliter legitur- circulum, qui dromatis nasibus perforatis indi-
24 —„ .
88. Sicuti Plalm. 83. V. 3. habertnrr. tur, vide Buxteorf. Lex. Talm. fol. 740, ac not.
39 Vel: callide inennt conſilium, uti Junii ac in . Qa H.h. l0e.
Tremellii habet verſio in Pſalm. 83. V. 4.

(Deus) immittit
conſumet eos t
dict. editio =

CAPxV.

A. XV.
ie hloßtetie
cum nnulo nat

(ickione e
loco) II.
ze exitlitple!

nein, guia nat⸗

iurà —,,
candelcentian

eann, 1ol, Cqus
z 101, Bod, 7.
16d ſignifcet!

cutio, veluti ku

tetunt (aque)
jnhlammatione!

ſunt tanquam

Pelitiamulu

. (god

tur) ſignifcat
mellsin die eg
molumm, 1el,ne
em; l05, ſec

—
97. Conler, gue:
tata ſunt.
99. Hebr. ſod),
nam ſignibicati
igen, gui hie h.
in tractatu Tale
Miſchnæ, confe
mentariumm Raſe
legatur ad mar
9 6. Zlcuti kltiee.

160. Pfout habet

161. dicuti Elai,
Moto hie legit
juserarlitin eo,
I102. Confer. R. 5
vbi tadem qu
Buntort Lex. 1
163. Fiye: callich
Culit nie

5

CANNV.
bon
nttieum hi
Ccd)namecce

Onttipopulum

lcor ens Dei)

dhinsmobus,
ha jukt morem
kem intellgere
itur⸗)aſcendit
Ohlumuntur-,
longabo nulum
t aſtqvando .
Glaude med,
mn Drie,
ſpiritum, nee⸗
l
l, be
—
ltet el logni tze
enſell 0t .. go.
Talm. ſolroof.
l. he ſſe lem Deu⸗

reagna, . ie. lul
n 1d Eiod c,19.
0, V. 1.
9. habetur.
V.9.
uninsac Termelius
entur,tränlluletunt,
entem Ralchihle in-
.49. V. ge habetut,

n vefterunt: & lal.

thabo tibi, Fulosta:
onler. Raſchi not, ad
us expolitioni kliamn
de n ſegn 96.
iücat annnlum iife
ibls perto atis indi⸗
lm. tol. 740, aKnot⸗

CAbp. XV. EYODI.

i. e. propter te 97. ON i. e. obſtruam, veluti (legitur:) camela 9 8. — D in e.
cum annulo narium, in tractatu Talmudico: Schabbat, ſic mihi videtur & de omni

509

(dictione:) & ac [, quæ habentur in S. Scriptura ita ſentio, ſic (accipitur in illo
loco:) Mi. e. exarſit ira, 99. quemadmodum (etiam in illo loco:) & os meum rt

i. e. exarſit præ ſiccitate, 10o. nimirùm ſignificat (vox 1)) uſtionem & inflammatio-
nem, quia nares incaleſcunt & accenduntur tempore iræ, (dictio autem) ] deriva-
tur à —, ſicuti à —☛ ſic quoque ſignificat — D i. e. ex-
candeſcentiam (ſive ardorem,) propteteà dicit illa (Scriptura:) HNi¹. e. accendit-
eam, 101. & quando ſedatur excandeſcentia, dicitur: p i. e. refrixit animus e-
jus. 102. Eod. verſ. 8. Ceacervatæ ſunt aquæ] Onkelos interpretatuseſt (verbum .)
quòd ſigni ficet D)D i. e. aſtutiam, 103, eſt autem elegans iſta S. Scripturæ lo-
cutio, veluti (habetur in illo loco:) O i. e. acervus tritici, 104, & (ſermo iſte:) ſte-
terunt (aquæ) veluti cumulus, id probat. 10 5J˙. Eod. verſ. 8. Cogcernaiæz ſunt] Ab
inflammatione ſpiritus, qui egreſſus eſt ex naribus tuis, exficcatæ ſunt aquæ & factz
ſunt tanquam cumuli & congregationes 106, acervi, quæ altæz ſunt. Eod. verl. 2.
Veluti cumulus] Juxtà Targum ejus (explicatio verborum illorum: 12 eſtiſta:)
) (quod ſigniſicat:) — 0 .%.1. e, ſicuti murus, (aſt dictio:) (quæ hic habe-
cur,) ſigniſicat congregationem & collectionem, ſicuti in illo loco.) 5 i. e. acervus
meſſis in die ægritudinis, 107. item (alio in loco:) congregans 02 i. e. tanquàm cu-
mulum, ieS. nec ſcripſit (Pſalmiſta loco jam dicto:) congregans. 182) i. e. ſicuti u-
trem; 109. ſed 32, quòd fi hic idem eſſet, ac &e & ſi 80 ſSeiſcaree (a⸗
em

ut communiter vertitur.
104. Vide Cantic. C. 7. vV. 2. ſenlus Commentato-⸗
ris noſtti eſt, quod de aquis maris hic eleganti
locutione dicatur, quòd acervorum inctar illæ ſa⸗
pienter fuerint congregacæ, confer Michlol Jo⸗
phi h. loc.
105. Nempè: quòd verbum iſtud: Ways de cu-
mulo ſive acervo, ſapiemter coogregato, ſit in-
telligendam, confer. n. ſequ. 106.
106. Sic dictionem n, qua hic habetur, ver-
to, confer. quoad hanc ſignificationem R. Sa-
lom. ad Geneſ. c. 46. V. 6, n. 7. & ad Geneſ-c.
50. V. 5. ſign. *item ad 2z. Reg. c. I1. V. 4. n. 8
& ad Hagg. c. 2. V. 16, n. 16. vide & Buxtorf=
Lex. Talm. fol, 1096.
107. Sicuti Efai. c. 17. v. 11, habetur,
108. Vide Pſalm. 3 3. v. 7. ibique Raſchi not.
109, Proùt habet verſio Vulgata in dict, Plalme

5 . 3 3
885

97. Confer. quæ ad Genel. c. 2 S. V. 15. n. 48. no-
tata ſunt. .
98. Hebr. 3o& ,„ quæ didio dromadem foeemi
nam ſignificat, in Buxtorf. Lex. Talm. fol. ?1397.
idem, qui hic haberur, locus adductus reperitur
in tractatu Talmudico: Schabbat, c. §. initio
Miſchnæ, confer. & =ma ne ſuper Com.
mentarium Raſchih. loc. ubi Schabbat, fol. 5 1. b.
allegatur ad marginem.
9 . Sicuti Eſai. c. 5. v. 2 5. habetur.
I60. Proùt habetur Hiob. c. 30. v. 30.
161. Sicuti Eſai. c. 30. v. 3 3. habetur, in utroque
MSto hic legitur: à dNayn n i. e. 8 ira e⸗
jus exarſit in eo, prout Eſther. c. I. v. 12, legitur.
1cZ. Confer. R. Salom. not: ad Geneſ. c. 2. V. 23.
ubi eadem, quæ bic, habetur phraſis, vide &
Buxtorf. Cex. Talm. fol. 2153.
16 3. Sive: calliditatem, Onkeles enim hie tran-
Qulit: MaN i. e. ſapienter congregatæ ſunt, pro-

L10

EYODL

CA. XV.

dem) ODie. introductionem, (tunc in dictoPſalmo) lcribendum ei fuiſſet: OD 2 Dii.
e. congregans 12 i. e. tanquã in utrem aquas maris; ſigni ficat autemſibidem a i-

dem ac O i. e. colligens & congregans, ſic(alio in loco di citur:) Dp i. e. aſlurrexerunt
IIo, item: DY) *11, e. & ſtabunt i. e. cumulus unus, 1II.
atqui non (convenit) lingua & 1 i, e aſſurgere & ſtare utribus; ſed muris

2i. e. cumulus unus,

& acervis, nec reperimus (dictionem:) da punctatam eſſe, niſi pleno ore, 112. ſicuti

(n illo loco:) pone lachrymas meas 2 i. e. in utre tuo, I13, item (alio in loco:)

N i. e utrem lactis. 114. Eod. veri. 8. Concreverunt] (Verbum Rop hic idem ſi-

gnificat,) atque (in illo loco:) & ſicuũ caſeum N&eiPNi. e. coagulàâſti me, 115. indu-

ruerant (enim abylli) & factæ erant tanquam lapides & aquæ impulerant Ægyptios ad

lapides cum impetu & bellum contrà illos (gyptios) gellerant omni genere aſperita-

tis. Eod. verſ. 8. Ia medio maris] (Iſtud: 2 7 i. e. in corde, hic idem ſignificat, ac:)

Pi. e. in robore (ſeu fortitudine) maris; eſt autem mos S. Scripturæ, ut ſic loqua-
)usque ad ) i, e. cor cœlorum, 116. item: 22 i. e. in
corde quercus, 117. ita, ut ſignificet (illa dictio 2 ) fundamentumac firmitatem rei. *
Verſ.

tur, (veluti in illo loco:)

3 3. V. 7., quæ ſecuta eſt L.XX. interpretes, ubi ha-
betur: do** donge i. e. Veluti utrem, hanc verſio:
nem Comment tor noſter hic perſtringens
rejicit. —
110. Sicuti Joſuæ c. 3. V. 16. habetur.
x Iſtud : ny & ſequentia, usque ad ane en
i. e utrem lactis, abſunt 2 MSto I. ſolummodo
ibidem ita legitur: den rnyn e ein e.
& i. e. ſed ſignificat erectionem & conſtituti-
onem, utrem lactis; ſed mutila eſt iſta lectio.
1III. Prout habetur Joſuæ dict. c. 3. V. 13.
112. Id eſt: per Cholem, confer. quæ c. antec.
14. V. 2. D. 47. notata ſunt, vide & Gur Arjeh
fol. 85. col. 3. princ. & infrà Exod. c, 2 3. V. 27.
D. I07.
113. Sicuti Pſalm. 56. V. 9. habetuz.
114. Prout habetur judic. c. 4. V. 19.

115 Quemadmodum Hiob. c. 10. v. 10. habetur,

confer. & D. Wagenſeil. Sot. p. 70 1. n.: 12.
116. Id eſt: ad ſummum coelum, vide Deuteron.
c. 4. Vv. II.
117. Prout 2, Samuel. c. 1 8. v. 14. habetur.
X Hebr. an o en, poſt verba iſta in MSto I.
addita ſunt iſta: abn en en we
an en een en een . en nn
ð

Ror T 77 PTHi N&ς e e

s

rnn d en nen een e nn eee

l
rpye ie n n an e en een
on en e eee e ee erene een

2ðòò
i. e. Doctor autem neſter R. Joſeph alio modo
exponit (verba, quæ verſu g. H. c. habentur:) fla-
tu narium tuarum coacervatæ lunt aquæ, (nem-
pè:) aſtutè (vel ſapienter) congregatæ ſunt a-
quæ, callidè cumn illis (aquis) actum eſt, conſti-
terunt veluti cumulus (eod. v. 8. h. c.) dicitur
enim (c. antec. 14. V. 22.) & aquæ fuerunt eis
(inſtar) muri, factæ ſunt tanquam acervi, & dum
Pharao dixit: perſequar, aſſequar, dividam ſpo-
lia (v. 9. E. c.) nam gloriabatur (dicens:) me-
ipſum labori offeram, quo pœrnam de illis (If-
raélitis) ſumam, (dicitur enim:) & Pharao
(ſeipſfum) admovit, ut (rem ſtrenuè) ageret (pro-
ut c. antec. 14. V. 1O. habetur; ſed evenit ei id.)
quod dicitur: Haviſti vento tuo, operuit eos ma-
re, (verſu 10. h. c,) aſtute congregatæ ſunt a-
quæ & fattæ ſunt tanquam muras; ſed (poſteà
diſſolutæ fuerunt flatu unico, dum ſtaviſti ventò,
ſic David etiam dixit;, efflat ventum ſuum, dif-

fluunt aquæ (Pialm. 147. V. 18. prætere dici-

tur

jexerat, “ 4
meis ae ſet in
ſicat;, 40.
rits mels ſ
nlurpetut, 6
ſant in. deri,
Cralemn 119. .
in loco) ac not
110 item fliin
numerum gtel
11,ta & lie 2
Pod retl,9, ⸗
Vaclatrapinann
Pota ekeifigdit
e. eyacuabantl⸗
unſhec dicas,
clt; led thec⸗
tenn gecio acn
bekelignülcati
117, (olenlus

2—
turt verſll 10,,.
plumbumine
lo (mani) pro
vobur (ac vioe
remhige inder
119. Conter. qu
tata lunt, vige
1. P. I 1. b. ſ

4
12
E Hebr

t vel. H
Verbum RQn
lud ſit, tande
ODpo bicer
119. Vel: ſicca
dit, 1. V. 15
UEccleſſaſt, e. b,.
110. Ficuti Gene

I1n. Vige erem

(one, ejuzs
R

6
endyi.

lumtextunt
luinnus, I.

lg; ſed mur’s

(aloinloro)
Phie igenſi⸗

1 Doypkiosid

enete alpetita⸗
ſnicahac))
dutſielogda⸗
iein
tmitatemtei,
W

WND
N

Verl.

—
ddn

O Dee
n
Poſepn lio nodo

lunt aquæ, (nem .

ongfeoatcæ funt 4⸗
5

1nen elt, conſti.

V. dhec.) Gicitor

aque ſuerunt es

latn acervi & dumn

guar Cifidan ,0,

ur (Cicens:) me⸗
Cenain de illis Il⸗
nim:) & Lharzo

CAP. XV. EXODI. Frr

Verſ. 9. Dixit inimicus] (Nempè Pharao dixit) populo ſuo, poſtquâm illos verbis pel-
lexerat, 118. perſequar & comprehendam illos & dividam ſpolia eorum cum ducibus
meis ac ſervis meis. Eod. verſ. 9. Explebitur eis] (Verbum DN/;PN hic idem ſigni-
ſicat, ac:) D NDNi. e. explebitur illis. Eod. verſ. 9. Anima mea] i. e. Spi-
ritus meus & voluntas mea, * nec mireris, quòd (anum) verbum de duabus (vocibus)
uſurpetur, * (nempè quòd) PDSPN (ſignificet) — b PN, nam multa-
ſunt (in S. Scriptura) ſimilis locutionis, (exempli gratia inillo loco:) quia terram au-
ſtralem 119. 8 N (quod idem ſignificat ac:) N i. e. dediſti mihi, item (alio
in loco:) ac non poterant (quod notat:) ê ATi. e. loqui cum illo pacificè,
120. item: filii mei N (quod notat:) ODD NX) i. e. egreſſi ſunt à me, 121. item:
numerum greſſuum meorum & (quèòd ſigniſicat.) 1) & i. e. indicabo ei,
122. ita & hic DNDN(ſignificat:) àD — PNi. e. implebitur eis anima mea.
Eod. verſ. 9. Exeram gladium: meéum] i. e. Stringam 12 3. & quia ille (gladius) P) Di. e. e-
vacuat vaginam, dum exeritur & illa (vagina) relinquitur p i. vacua, (ideò) attri-
buta eſt ei ſignificatio HPT i. e. evacuationis, ſicuti (accipitur in illo:.) — Pi.
e. evacuabant ſaccos ſuos, 124. item (in illo loco:) & vaſa ſua P) i. e, evacuabunt,
125. nec dicas, quòd ſignificatio — Pr i. e, evacuationis non competat rei, quæ
exit; ſed thecæ (ſive vaginæ) & ſacco atque vaſi, unde exit res illa; non au-
tem gladio ac vino; & quòd neceſſariò 126. explicandum ſit (iſtud:) P'&& illam ha-
bere ſigniſicationem, (quæ reperitur in illo loco:) P) i. e. & armavit vernas ſuos,
127. (ut ſenſus hujus loci ſit:) armabo me? gladiò meéô, 128. (reſpondetur enim, quòd)
SsSs 2 re-

tur verſu 10., h. c.) profundum petierunt, ſicuti 123. Vel: evaginabo, ſicuti Vulgata hic habet.
plumbum in aquis validis; non ſolet autem in) Hebr. P & i, e, evacuabo, Chaldæus habet:
ille (mari) profundum petere res aliqua propter ON, 1. e. eyaginabo, uti P. Fagius tranſtulit,
robur (ac violentum impetum) aquarum, quæ confer. Levit, c. 26. v. 33. ſign. *.
rem hine inde movent, (hactenus) R. Joſeph. 124. Prout Geneſ. c. 42. V. 3 5. habetur.
II9. Confer. quæ ad c. antec. I4. V. 6. I. 30. no- (125. Vide Jerem. c. 4 8. v. 12. confer. & R. Sa-
tata ſunt, vide & not. ad librum Prec. Jud. part. lom. ad Pſalm. 3 8. v. 3. ubi feré eadem, quæ
1. p. I 52. b. fin. & p. 1 53. a. hic, adducta reperiuntur.

e HBebr. un) Mh ablunt iſta à MSto z. 12 6. Sic vetbum p, quod hic habetur, expli-

lenue) gelet (ol0.

t; lec efenl eiic))
, operuil eos mha⸗
dngregate ſunt 1⸗
es; ſel (polten)
Gum ſlavicti Femto,
entumm fuum, dit⸗

ike gkelelei di⸗
tun

NX Vel: qued unum quidem ſit vocabulum ſen co, de quo vide Buxtorf Lex. Chald. fol. 52,6. in
terbum Qm) m ihn n e (tamen) il.. MSto z. pro: PNYI) legitur: vin
lud ſir, tanquam duæ voces, ſic in notis npy Wen i. e. ac ſunt, qui exponant (quòd e
Pms hic exponitur. illam habeat ſignificationem &c.) quæ lectio
119. Vel: ſiccam, uti Joſu. c. 1 5. v. 19. & Ju- ferè planior eſt.
AQNic. c. I. V. 1 5. habetur, confer. & R. Salom, ad 127. Sicuti Geneſ. c. 14.: V. 14. habetur.

110. Sicuti Genel. C. 37. V. 4. habetur. uinNi. e. depauperabit illos, abſunt à MSto z.
111. Vide Jerem. c. 10. v. 20, ibique Raſchi not. 128. Vel: armabor gladiò meò, nam & ſic verba
confer. & ejusd. not. ad Cantic. L. 8. V. Ke iſta 2* E P Vertere poſſis in Gur Arjeh

112. Sicuti Hiob. c. 3I. v. 37. habetur, fol.

512 EXODI. CAP. XV.
reperiamus, ſignificationem iſtam (dictionis τπ i. e. evacuationis) convenire et-
iam rei, quæ exit, (ſic dicitur:) P e i. e, oleum evacuatum, 129. item (alio in
oco:) non PMi. e. evacuatus eſt & vaſe in vas 5 130, ubi haud ſcriptum eſt: non eva-
cuatum eſt 2 i. e. vas; ſed non evacuatum eſt vinum p i. e. & vaſe in vas, de-
prehendimus (itaque) ſignificationem iſtam (vocis PR1 i. e. evacuationis) attribui
vino, 131. ſic quoque (accipitur in illo loco:) PN i. e. & evacuabunt gladios ſuos
ſuper pulchritudinem ſapientiæ tuæ, 132, ubi de Hiramo (rege Tyri ſermo eſt.) Eod.
verſ. 9. Depauperabit 13 3. illor] (Verbum Pνhic) ſigniſicat pau ertatem ac
tenuitatem, ſicuti (in iſto loco:) Hi. e. pauperem faciens ac divitem. Verſ.
10. Havißi] (Verbum D hic) ſignificat NRi. e. fletum, ſic quoque (acci itur⸗
in illo loco:) etiam 1 i. e. ſufflat in cos. 13 5‧. Eod. verſ. 10. Profundum eierune
1. e. Submerli ſunt, in profundum ceciderunt, notat (enim verbum dhn, quo hic ha-

betur,) u i. e. profunditatem. Eod. verſ. 10. Quaſi ** blumbum] (Dictio

A ſignificat:) NRi. e, plumbum, plomb, linguâà vernaculâ. Verſ. II. In forti-
bus (=8 hic ſignificat:) P i. e. in robuſtis (vel inter fortes,Veluti (c.
cipitur in iſto locò:) & & i. e. & fortes terræ accepit, 136, item: alio in loco⸗
H i. e. robur meum 137., in auxilium meum propera. Eod. verf I. Rev 4
laudilus] (Verbum ☛ hic idem ſi gnificat, ac:) NNi, e. tremendus ( velimen.
dus.) ita, ut laudęs tuæ enarrari non poſſint, ne fortè minùs, quâm par eſt, illæ pr i-
centur, quocircà ſilet ti bi laus. 138. Verſ. I12. Extendiſßti dexteram mam Qando
San-

l. g7. col. 3. princ. legitur: a TTN& i. e.] iſtud muvyn ini
in poſſit etiam exponi, ut ſignificet,

accingam me gladiò meo, res eodem redit eſt
autem hæc explicatio verborum iſtorum: Pn
n i e. evaginabe gladium meum, ſicuti in
textu ſacro haberur.
129. Vel: oleum effuſum, ſicuti Cantic. c. I. v.
3. habetur. L

130. Prout Jerem. c. 49. v. I1. habetur.
13 1. Ut & alii rei, quæ egreditur, nec ſignificaiio
ifla vocis 3" i. e. evacuationis ſolùm attribui
tur vaginæ vel vaſi, unde gladius vel alia fes
educitur.
132. Sicuti Ezech. c. 28. V. 7. habetur.
133. Sic ex mente Commentatoris noſtri verbum
N., quod hic haberur, interpretari volui,
à rad. vel "ri ſive voν, quod ſignificat:
depauperare; alii à &, quod notat: hæredi-
tatem adite vel jure hæreditario poſſidere, dedu-
cunt ac proinde vertunt: afſeret eos (Iſralitas)
in hæreditatem, prout Junii ac Tremellii habet
verlſio, in Michlol Jophi habetur, quòd verbum

11 Ni. e. epulſionem ſive ejectionem, nam ver-
bum à velvvnz interdum hanc habet ſigni-
cationem, ut notet: expellere, vide Numer.
c. 14. V. 12. & Numer. c. 2 I. V. 3 2. ac Numer.
C. 32. v. 39. it: Judic. c. I I. v. 2 4. .
134, Prout habetür I. Samuel. c. 2. v. 7.
135. Sienti Efai. c. 40. v. 24. habetur.
** Conkfer. hit tract. Talm. Menachot fol. 53. a.

FI36. Vide Ezech. c. 17. v. 13. ibique Raſchi not.

137. Sic ex mente Raſchi hic vocem r& vertere
volui;, quæ Pſalm. 2 2â. vVerſ. 20. habetur, ubi
vide Raſchi not. alii aliter interpretantur, confer.
hic tract. Talm, KRoſch haſchana, fol. 3 I. a. &
Gittin, fol. 56. b.
13 %. Proùt Pfalm. 6 5. verſ. 2, habetur, ubi vide
Raſchi not. confer. & not. in 'pan m h, loc
. „ . . . *
ubi Eribkue „ qusdquando aliquis orat, is de=
inere debeat in verbo: N i
i, e. tremendus „

ſicuti ſeriptum eſt: Deus Deorum & Dominus
do⸗

(A. .

—
Ppnis inmanuin

Deus)ettendit
õ
traduntut, n
erl.12. Ml
nam pto mete
(Veibumſ 1
ilud, quon
junilingnam
c)PNTWor
intetkecer⸗
rantmanuforti
143, Verl. 1
melcendatner⸗

dominorum,
aigue ttemenct
habetur,
139. Siti Blai,
24 Hebr, n, ſi
Uroque NSto
juſliriam ſeum
140. Hict fupr⸗
conſer. & no.
65. a. Piine,
12.
1 Conter, hie te
141. Vel: con

Ver futurum,
wentar. Kaſeh
expoſttio abin
6t Hebr. Oros
i, e. Benjamin
141. Fenlus et:
Pake ellam F
tükum kempe
Eii Rabbinitra
tunmn ar determi
Phraitnilæ à
Atemtimmuern
lhmimnius fi

. WV.

—
conyenireet⸗

Uemn (alio in
eſt nonerag.

lonie) ittribui
ntpladiosſuos
noeſt) bod.
Müpertatemac
e l4. Yetl.
e zccipitur.
unzmunn,
, quod hicha-
um (Didtio
erl.lI. hylrti⸗
tes welut ac⸗
ſalioinloco))
II. Reverenda
Eus (velimen⸗

el, ille Preci .
en] (ando

dan⸗

—

ni, ut ſonifcet,

Gionem, namn ſer.
une hibet ſgni⸗

ere, vige Nomer.

V 31 ge Numet.

.24.
r. ze /,
abetur.
nachot tol. 7,2.

lbique Kaſchi ot.
4
ocemn 1 vertete
110. habetu, nbi
Plekantut, cöllel.
na, fl. 31, 4, &

„‚Räbetuf, bbi ide
D Wbloe
zliauis orat, ise
bi e. memenans
vnmma hini

o

CAp. XV. grz

Sanctus ille Benedictus extendit manum ſuam, impii conſumuntur & cadunt, namo=
mnia in manum ejus data ſunt; cadunt autem (impii,) quando illam (manum ſuam-
Deus) extendit, ſic illa (Scriptura) dicit: & Dominus extendet manum ſuam atque ca-
det adjutor & corruet adjutus, 139., res ſimilis eſt vaſis vitreis, quæ in alicujus manus
traduntur, dum manus ejus paululùm inclinat, procidunt illa & franguntur. Eod.
verſ. I 2. Deglutivit eos terra] Hine (diſcimus,) quòd meruerint (gyptii) ſepultu-
ram, pro mercede * quia dixerunt: Dominus juſtus eſt. 140. Verſ. 13. Leniter duxiſti]
(Verbum a) ſignificat: leniter ducere; † Onkelos autem interpretatus eſt (verbum
iſtud,) quòd notet: portare ac ferre nec accuratè conſideravit, ut (illud) explicarer-
juxtà linguam Hebræam, Verſ. 14. Commovebuntur] (Verbum )) hic ſignifi=
cat:) Di. e. commovent ſeſe. 141. Eod. verſ. 14. Habitatores Philiſthææ] Quia
(iſti) interfecerant filios Ephraim, * qui antè tempus 142. feſtinaverant & egreſſi e⸗
rant manu forti, **ficuti exponitur in verbis dierum: & interfecerunt eos viri Gath.
143. Verlſ. I 5. Principes Edom, fortes Moab] Sed annon illis haudquaquam perti-

EXxODI.

meſcendum erat? nam ecce contrà illos 144. non proficiſcebantur (Iſrałlitæ;) ſed (re-

Sss 3 ſpon-

dominorum, Deus fortis, magnus ac potens
atque tremendus, ſicuti Deuteron. c. 10. V. 17.
habetur.
139. Sicuti Efai. cap. 30. verſ. 3. habetur⸗
* Hebr. a, ſic in Baſil. & Amſtel. edit. aft in
utroque MSto pro eo legitur: 1a i, e., propter
juſtitiam ſeu meritum.
140. Sicuti fuprà Exed. cap. 9. verſ. 27. habetur,
confer. & not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p.

6 5. a. princ. & D. W agenlteil. Sct. p. 701:, num.

12.
†½ Confer. hie tracét. Talm. Baba batra, fol. 9 . a.
141. Vel: commoventur, ut ſit & e ,
pPrnp dW" ij. e. ut notet præſens tempus; non
verò futurum, ſicuti in nan ſuper Com-
mentar. Raſchi h. loc. Habetur; abeſt autem iſta
ex poſitio ab utroque MSto Eyff.
*xX Hebr. Sè&& in MSto 2. habetur: H en
i. e. Benjamin & Ephraim.
142. Senfſus eſt: Ephraimitæ feſtinaverant, Oecu-

pare terram Philiſthæorum, antequàm præſti- 1
tutum tempus occupandi veniffet & quidem,

ati Rabbinitradunt, triginta annis antè præfini-
tum as determinatum à Deo tempus, quocircà E-
phraimitæ à TPhiliſthæis pereuſſi ſunt; Philiſhæi
autem timuerunt, ne Iiraelitæ ob interfectos E-

phraimitas vindiétam ab ipſis caperent, notan-

dum hice eſt, quoôd Ephraimitæ computaverine
400. annos (de quibus Geneſ. cap. 1 5. v. 13.)
ab illo tempore, quo factum fuit decretum in-
ter partes dilleétas, (de quo Geneſ. dict, c. 1 5.
v. 13·) quod 30. annis præceſſerat nativitatem
Iſaaci ; tempus autem iſlud 400. annorum „
juxtà Rabbinorum ſententiam, incipiebat non
ab iſto decreto inter partes diſſe ctas; ſed à nati-
vitate Haaci, vide ſuprà Exod. e. 12. v. 40. H.
17 6: ac not. in as S h. loc. Ephraimitæ ita=-
que anticipaverant tempus ac proinde percuſſi e-
rant, confer. not. ad Ezech. c. 37, V. Ieh. 2. &
3. atque not. ad Pſalm. 78. v. 9
*"X Hebr. oina Re, abfunt iſta ab utroque
MSRO.
143. Sicuti I. Paralipom, gap. 7. verfſ. 2 1. habetur⸗-
ubi vide Raſchi not.
144. Deus enim Ifraelitis interdixerat, ne bellum
gererent contrà Edomæos ae Moabitas, ſicini
Deuteron. cape 2. V. 5. & v. 9. haberut, confer.
not. ad librum Prec. ud. part. 2. p. 65. 3. med.
ac Mechika, piour allegatur in =Snan new h.
loc vide & Gur Arjeh fol. 3 5. col. 3. med. ubi &
aliæ timoris, quem Idumæi ac Moabitæ conce-
perant, adferuntur cauſæ, confer. etiam not. im
R& S, ubi additiones ad tractat. Talmm. Ba-

14

SXOοD I.

CAP. XV.

ſpondetur, quòd ſdumæi ac Moabitæ iſtud fecerint) propter mærorem, quiritabantur
eaim & ægrè ferebant honorem (ſive nominis celebritatem) Hraelitarum. * Eod.
verſ. I 5. Diſſoluti ſunt] (VYerbum 13 Da hic ſignificat:) OD i. e. diffluxerunt (vel:
diſſoluti ſunt,) veluti (in illo locoe) imbribus DXA DNi. e. diſſolvis illam, 145. di-
xerunt (gentes iſtæ, de quibus hic in textu ſacro dicitur,) contrà nos illi (Iſraelitæ) ve-

munt, ut nos perdant terramque noſtram poſſideant.

Verſ. 16. Cadet ſuper illos ter-

ror] (Dictio Ni. e. terror hic dicitur) de longinquis (populis.) Eod. verſ. 16.
Et pavor] (Dictio ri uſurpatur hic) de propinquis, ſicuti dicitur: quia audivimus,
quòd ſiccavetit &c. 146. Eod. verſ. 16. Donec tranſierit, donec tranfierit] (Bis dicitur
hic propter id, de quo dicitur) in Targum ejus 147. EOd. verſ. 16. Acquifviſti] (Verbum
Hnß hic idem ſigniſicat, ac) NT i. e. dilexiſti, ( videlicèt) præ cœteris populis, ſic-
uti monile, quòd carò pretiò emptum eſt, quod aliquis amat.?“ Verfſ. 17. Introduces
illos] Vaticinatus eſt Moſes, quòd ipſe non ingreſſurus ſit terram, quapropter ** non

dicitur (hic:) introduces nos. 148.

Eod. verſ. 17. Locum, ut (ibi) babitares] San-

Quarium inferius [2 Pi. e. directum eſt 149. & regione throni ſuperioris, quem tu,

( Deus, in cœlis) præpardſti.

Eod. verſ. 17. Sanctuarium] (Super dictione: OpP)

accentus eſt Sakeph gadol, ut ſeparet illam à voce nominis 150. ſequentis, (ut ſenſus

ſit:) Sanctuarium, quod præparaverunt manus tuæ, Domine, dilecta eſt domus Sanctua-
rii, quia mundus creatus eſt manu una, dicitur enim: etiam manus mea fundavit terram;

15 1.

„ Fuſiorem idius loci expoſitionem vide in not.
„Ps mW h. 10c.
145. Vide Pſalr. 65. verſ. II. confer. & hic not.

ad librum Prec. Jud. part. 2. P. 6 5. a. fin.

146. Sieuti Joſu. cap. 2. Verſ. 10. habetur, confer.

D. Wagenlſeil. Sot. p. 75 6. & tract. Talm. Sota,
fol. 36. a. .
147. In Paraphraſi Chaldaica ſic legitur: donec
tranlſeat populus tuus, Domine, Arnon, do-
nec tranſeat populus iſtetuus, quem redemiſti,
Jordanem, prout P. Fagii ver ſio Larina ibidem
habet, confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 4.
a. & Sota, fol. 3 6. a. it. Sanhedrin, fol. 9 9. b. &
Pirke Avot, fol. 13. b.

à& Vide not. in Span nS, h. loc. ubi loci iſtius

expoſitio habetur, it. Tract. Talm. Peſachim, fol.
77. b. & Menachet, fol. 53. b. .
s. ½ Hebr. 17, poſt illud in MSto 2. hic additum
eſt: mN & WMan e i. e. ( quapropter) di-
xite introduces illos, nec dixit: (introduces
14 ⅞². Sed: introducesillos, ſicuti hic in textu ſa.

cro habetur, confer. hic tract. Talm. Cetubbot,
fol. 62. b. & Baba batra;, fol. 119. b. it. m*
n-r ſuper Commenrar. Raſchi h. loc. ubi in
notis Raſchianis Mechilta allegstur ac dicitur,
quòd Moſes vaticinatus ſit nec iciverit, quid va-
ticinatus ſit, confer. ſuprà Exod. c. 2, V. 9. n. 3 2.
& caput 8. tractatus Talmudici Baba barta, 101.
119. b. uti in notis Raſchianis dictæ editionis
PDe D allegatur.
149. Rabbini hoc ideò docent, quoniam hic ſcri⸗
ptum eſt: Spn Pen i. e. habitaculum;
non veroò locus, ſicuti habetur in not. bE
mnart h. loc. confer. & Gur Arjeh fol. 8 5,col.
4. princ. & not. ad librum Prec. Jud. part. 1I. p.
132. a, princ. it. tract. Talm. Sanhedrin, fol, 92.
a. S Berachot, fol, 3 3. a. it, Cetubhot, fol. 5. à⸗
& Pirke Avot, fol. 13. b.
150. Nempè, nominis Divini A&, quod poſt
illam dictionem vρρνupoſitum eſt, confef. Gus
Arjek fol. 85. col. 4, med.

CAl. W. —
— ndh

ulausbunn
eunc) rgte
Van inila iickh
oco ilo⸗) egor

2, In

ſekrile, habens

cula O hicpon

zmpleiſe C

Aaronis anlteg

r Uiiſcriptum elti

Gerat animamm i
wine ejas (lil

mblieres, gur in

miracula, (igit

Mrjan Moles

Mirjamautem

mnm

1 1. Selti Nn e

fer. not. ad Plalm
1 9. V. J. n 9.

ebr. wnhiltue

D ie, eoten
lunt à MStO 1.
151. Dront verluſe
fer. Wd ſ
t A track. Lalm
ſchana, ſol, 72,

v Hebr Ad r,
RCMNbun

3 dic etiam Va in
Bibli .
1In Bibluis Buwort

udd iurti etpli

ita punctetur, all
ſſ. ſe 4
elits Iera Vau
(Onker, not, in
Dodltur, vid, &

). koik ſerem,

ler Nalchi not.
ndt in dinn

1541, Cobſen hie P⸗

CAn .

lnititabantet
Um. koc.
Werunt el:

lkailie) e.

ſuͤper ilht tey.
Eod verl 16,
igaudivimus,

¹) (Bis dictu

ſi) Verbumm
iͦ populis ſi⸗
7. lutrodacer
dtopter t non

Citanet] Sl.

Pris, Iuem ta,
ione: G o

iis, (otlenlus

omus Sanckua⸗
Indavittettam;
11,

———

Talmm Cetubbot,
,110.b. 1 nH
chi ) loc. ubi in.
eortur ag ietu;
ſeiſerit, guid .

,c. 1,.ge ne32,

lei Baba battehy 0.
lis Cictæ ecitionlis

gboliam lie ſci⸗
e. habitaculum;
etut in not. Ne
Arſehtol.)co
let. ud. alt lah.
Saghedtio, ,0),91,

Petubnot, ol ſ⸗

timk, quos polt
n ell, ℳiet Cti

CAbp. XV. ExzxoDI. As

151. aſt Sanctuarium duabus manibus; ecquando autem † ædificabitur (Sanctuarium
iſtud) duabus manibus? (nimirùm) eo tempore, quò Dominus regnabit in ſeculum-
& usque 52. in futurum (ſcilicèt) tempus, * quô univerſum regnum erit ipſius (Do-⸗
mini) atque (verba iſta) 7 — h ſignificant N' i. e. in perpetuum, ac
Vau in illa (dictione ]) eſt fundamentum, quocircà vocalem habet Patach, ſed * (in
loco iſto:) ego veto ſum cognitor i. e. & teſtis, 153. Vau in (dictione iſta] Ay eſt
ſervile, habens vocalem Kametz. Verſ. I 9. Quando venit equitatus Pharaonis] Parti-
cula ◻ hic ponitur pro:) N& i. e, quando venit. 154. Verſ. 20. Et accepit Mirjam,
prophetiſa] Quomodo (Mirjam) fuit prophetiſſa? (traditio eſt,) cùm illa eſſet ſoror
Aaronis, antequàm naſceretur Moſes, ipſa dixit: pariet mater mea filium &c. 155. ſic-
uti ſcriptum eſt in Sota. 156. Eod. verſ. 20. Soror Aaronis] Quoniam (Aaron) tradi-
derat animam ſuam pro illa, cùm ipſa percuſſa eſſet leprà, 157. ideò vocatur illa no-
mine ejus (ſcil Aaronis.) Eod. verſ. 20. Dmpanum] (] ) eſt ſpecies inſtrumenti
muſici. 15 8. Eod. verſ. 20. Cam Iympanis & choris] Spem certam conceperant juſtæ
mulieres, quæ in generatione illa erant, foxe, ut Sanctus ille Benedictus eis faceret-
miracula, (idcircò) eduxerantſecum ex Egypto tympana, Verſ. 2 I. Et repondit illis
Mirjam] Moſes dixit can ti cum viris, ipſe (prius) dixit* & illi reſponderunt ei poſteà;
Mirjam autem dixit canticum mulieribus. 159. Verſ. 2 2. Et proficiſei feeit Moſes] Pro-

15 1. Sicuti Efai. cap. 48. Vverſ. 13. habetur, con-
fer. not. ad Pſalm. 78. v. 69. n. 42. & ad Pſalm.

per Commentar. Raſchi h. lec. ubi tractatus Tal-
mudicus: Gittin fol. 56. ad marginem allega-

—

13 G. V. J. n. 8.
† Hebr. rpr'Sbiſtud & quæ ſequuntur, usque ad;
n i. e, eo tempore, (quo Dominus &e.) ab-
lunt à MSto I.
152. Proht verſu ſequenti 1 8. h. cap. habetur, con-
fer.’a n ſuper Commentar. Raſchi h. loc.
i & tract. Talm. Eruvin, fol. 54. a. & Roſch ha-
ſchana, fol. 32, b. it. Pirke Avot, Col. 13. b.
* Hebr. Snd Pry, hæc & ſequentia, usque ad:
—)y ablunt à MSto z.
* Sic etiam Vau in l cum Patach punctatum eſt
in Bibliis Buxtorf. ac notatur in margine ibidem,
quod juxtà explicationem Raſchi & Aben Esræ
ita punctetur; aſt in aliis plerisque codicibus im-
preffis litera Vau in 17 habet punctam Kametz
confer. not. in panm Wrew, ubi res aliter &-
ponitur, vid. & not. ad Nachum cap. 1. v. I. n. 1.

tur.
155. Qui liberabit Iſraélem, ſicuti in Sota habe-
tur, in MSto 2. hie additum eſt: )d y

N ie 3a i. e. per ipfum liberabit Deus
Iſraélem, vide D. Wagenſeil. Sot. pag. 203. S&
ſeq. ac Lightfoot. ad Marci cap. 10. V. 2 1. p. 6 0.
edit. Lipf. tradunt Rabbini, quod ſeptem ic⸗
minæ fuerint prophetifæ, nempè: Sara, Mir⸗
jam, Hanna, Debora, Hulda, Abigail & Effher;
confer. hic tract. Talm. Megilla, fol. 14. a.
156. Et quidem fol. 12. b. ſicuti ad marginem al-
legatur in oon ne, h. loc.
157. De quo vide Numer. cap. 12. verl. 10. cur
autem vocata ſit Mirjam, vide Raſchi nort. ad
Cantic. c. 2. V. 1 1.
158. De tymhpanis confer. præ aliis D. W'agenſeil.
St. p. 9 64. num. 5,

153. Prout Jerem. cap. 29. Verſ. 2 3. habetur, con-
fer. Raſchi not. ad Nachum cap. 1. verſ. 1. ac
not. in bod m h. loc.
154. Confer. hic præ aliis not. in vma rſu⸗

* Hebr. E& N, iſta & ſequentia, usque ad:
i. e. Mirjam auiem &cc. abſunt à MSto 2.
159. Confer. Mechilta, prout ad marginem alle-
gatur in h-a “ h. loc. ubi vide etiam notas.

516 EXODI. CAbP. XV.

ſiciſci fecit illos (Iſraelitas) invitos, 160, ornaverant enim Ægyptii equos ſuos orna-
mentis aureis & argenteis lapidibusque pretioſis, *½ quæ Iſraélitæ invenerant in mariz;
major autem erat præda iſta, quàm Ægyptiaca, 161, dicitur enim: ordines 162. auri
faciemus tibi, cum punctis argenteis, quocircà, (cùm Iſrarlitæ prædæ huic colligendæ
nimiàùm intenti eſient,) neceſſe fuit (Moſß,) utillos proſiciſci faceret invitos. Verſ.
23 Et v'nerunt † in Mara] (Iſtud: H bicidem valet ac) D i.e in Mara, (litera)
Heh in fine dictionis eſt loco Lamed * ab initio ejus & Tau eſt loco (literæ) Heh, quæ
cadicalis eſt in dictione HN & in conjunctione ejus, quando illa cohæret (literæ/ Heh,
uæ additut loco Lamed, mutatur Heh radicalis in Tau & ſic omnis (litera) Heh, quæ
radicalis eſt in dictione, mutatur in Tau, quando cum alia (litera) conſtruitur, verbi
gratia: i. e. ira non eſt mihi, 16 3. (ubi litera Heh vocis: P in conſtructione ſive
conjunctione mutatur in Tau, ſicuti in illo loco:) Er i. e. & ira ejus inflammata
fuit in illo, 164, ecce Heh radicalis mutatur in Tau, quia conjungitur (litera) Vau, quæ
additur, ſic quoque & Hπι (quæ dictio in conſtructione ſic mutatur, prout habe-
cur in illo loco:) ecce π N8i. e. ancilla mea Bilha, 165. (ſic quoque in illo loco:) ina-
nimam †N1i. e. viventem, 166. (quæ dictio MNäüin conſtructione ſic mutatur, nem-
pè:) & faſtidivit NNi. e. vita ejus panem, 67, item alio in loco dicitur:) inter 0
Rama, 168. (ubi litera Heh in conſtructione mutatur in Tau, velutiin illo loco:) re-
wertebaturque Ni. e. in Rama. 169. Verfſ. 24. Et murmuraverunt] (YVerbum
39 hic) eſt formæ — 99, 170, ſic quoque paraphraſis Chaldaica (uſurpavit for-
. mam)

160. Videatur & hic Mechilta, ſicuti ad marginem
allegatur in 'man re h. loc. confer. & tract.
Talm. Baba kama, fol. 92. a.
Kx Hebr. Aà1 3 ), hæc & quæ ſequuntur usque
ade P&&aO 1i, e. dicitur enim: Cordines auri &c.)
abſunt à Meto 2. 3 V
K6“1. Videlicèt;: illa præda, quam Iraelitæ Egy-
tiis abſtulerant, de qua vide ſuprà Exod. c. 12.
V. 3 5. & 36. confer. & Deuteron. c. 1 5. v. 1 5.
n. 49. it. Geneſ. c. 4 5. v. 1I8. n. 9. ac not, in
Wa h. loc. it, ſuprà Exod, c. 3. V. 22.

n. 33
K62². ebr. n, ſiguti Cantic. c. I. V. II. habe-
tur, qui locçus hic à Commentatore noſtro alle-
gatur, ubi ipſe exponit: Mν i, e. ornamenta,
Pprimis ill, quilbus fions & fræna equorum or
mari Kolent, autor Vulgatæ locum iſtum ibidem
ſic vertit: murenulas aureas faciemus tibi, ver-
miculatasaàrgento, Junii ac Tremellii verſio ibi-

dem habet: lineas aureas faciemus tibi cum

punctis argenteis.

† Confer. hic tractat. Talm. Erachin, fol. 15..
* .
* Hebr. O NN, hæc & ſequentia, usque ade
, Srn i e. mutatur in Tau, abſunt à MSta
1. in q60 iſta ſolum legumur Han n
er een i e. Heh infine diétionis mutatur in
Tau, (quando cum alia litera &c.)
163 Zieuti Eſai. c. 2 7. V. 4. habetur.
164. Vide Eſther. «. I. v. 12.
16 5. Proht Genel. c. 30. V. 3. habetur-
166. Vide Geneſ. c. 2. V. 7.

167. Sicuti Hiob. c. 3 3. v. 20. habetur.

16 %. Proùt judic. c. 4. V. ”. habetur.
169. Vide I. Samuel c. 7. V. 17.
170. Niſi enim verbum iſtud eſlſet formæ ſive figu⸗
r& 7ySà litera od in 11 haberet Kamez; ſam
verò, qusniam Jod punctum habet Chirek, i-
deò elſl formæ 7O, ſicuti verbam , quod
Proverb. c. 22. V. 19. habetur, eſt formæ 7
ac punctum hahet Chirek, ſic habetur in Gur

Arjehk

(N. XV.

—
mun) .

bCnemge
Chaldaice)
Plequ

capita 172, quc

tho, ttede Vacc

lraeliticutn)
tierint¹ Moler

mus led thurtn

10. 17). Ut
PPi. e ſa
Iuclinaverſs al
(SPhnt
ne, 176, in g

rrr
Arjen tol. 96. 0
D h. loc⸗ 1
yewig Mo.
bum plumalis ne
ſacto reeritur.
4 Hebr. E 8ne

4t Hehr. ) eo
2lunt ab unto
171. Fie redo:
dum videtur, n-
hadenus vulgt
ſune,) Germani
171. Hebr. w
ge capita legis
ſeu vetlus biblie
6t Hebr, Nun

uentidus:

in verlendo ſecn
17 . Quoniam .
igerant ſige agu
Inr, iged dedit
triaiſta prægeßt
enimabbigia
ſi in Gur Arjel
lbbn brer ſuc,
b pige oniet.

(A. y.
S⸗S

—
aosſor Ornz.
etantig nariz
lnet 1er uri
vic olligenie
units, Hert⸗
ullira lieta)
e) Heh,gae
etſlitere Meh,
teragiel, gne
nſtruitut velbi
nltruckione ſe
jus inflammat
teta) Vau, qne
tat, prouthabe⸗
lo loco) ine⸗
Omutatut, nen⸗
1r)inter o
llo oco.) te⸗
uur] (Verbum
(ulürparitkot.
emn)
Bachin, fol. 15,2,
lgentia, uaque a
Tau, abfunt Mto
Ntur Nin ⸗
Gictionismutaur in
1c)
betu.

habetut

abetut⸗
habetur.
17.
erkorme ſve ſgl⸗
aberet Kimez; amm
mn hebet Chitet,i⸗
Febum M, guodh
etur,elitore 093
,e habeiut in Cur

Arjel.

CAP. XV. EXOPDI. 717

mam)—9, (ubi habetur:) D NN, & hoc modo ſeſe habere lolet lingua-
‚(nempèé) ut illa referat ſermonem ad hominem on i. e, murmurantem,
(Chaldaice-) — V Di. e. queritantem, nec dixit *(Scriptura) ſ9) (Chaldaicè:)
— P, ſic quoq; * linguâ vernaculàâ aliquis dicet: complaint ſoy, 171. referens ſer-
monem ad ſefe, dum dicit: ſoy. Verſ. 24. Iki impoſuit ei] In Mara dedit ei (Deus)
capita 172, quædam legis, ut in illis ſtuderent, (videlicèt capita, quæ agunt) de Sabba-
tho, ** de vacca rufa & de judiciis. 17 3ʒ. Eod. verſ. 2 5. Et ibi tentavit eum] (Nempè
Iſraéliticum) populum ac vidit (Deus) duram ejus cervicem, quòd non conſilium pe-
tierint à Moſe verbis blandis (hoc modo:) intercede pro nobis, † ut aquam impetre-
mus; ſed murmuràrunt. 174. Verlſ. 26. Si auſiultando auſeultaveris] Hæc fuit ſuſce-
ptio. 175. ut (Ifraelitæ) in ſe ſuſciperent (legem.) Eod. verſ. 26. Feceri] Hoc eſt
LEI. e. factum nempè impletio præcepti:) Eod. verſ. 26. &t auſeultaveris] i- e.
Inclinaveris aures, ut ea accuratè perpendas. Eod. verſ. 26. Omnia ſtatuta ejus]
(= PE) funt verba, (ſive res,) quæ in ſolo decreto regio conſiſtunt, ſine ulla ratio-
ne, 176. & in quæ prava cogitatio 177. inſurgit (dicens:) cur iſta ſunt vetita: quarepro-
ibi⸗
fol. 56. b. uti in mom ine ſuper Commen-
tar. Raſchi h. loc. ad marginem allegatur, confer.

infrà Exod. cap. 24. Verſ. 3. n. 6. ac not. im Ne*
— Ha h. loc.

Arjeh fol. 86. col. I. fin. confer. & hot. in Mme
nan b. loc. in MSto I. pro 992 legitur:
We in MSro z. habetur: WyM, quoniam ver-
bum pluralis numeri, nempé: 10) in textu

ſacro reperitur. † Hebr. 1y va i. e. roga pro nobis, in MSto I.
* Hebr. D& & abſunt hæc ab utroque MSto Erff. hbic additur: n) i. e. miſericordiam (pete à
Deo.)

X Hebr. 1 & cuetera, usque ad verſum 25. h. c.
abſunt ab utroque MSto.
171. Sic reddo: , êͦsðõ (ita enim legen-
dum videtur, nam Gallica, quæ in editionibus
hactenùs vulgatis habentur, aliquatenus corrupta
ſunt,) Germani dieunt: er beklagt ſich.
172. Hebr. —*„a, ſic Judæivocant Sectiones ſi-
ve capita legis Moſaicæ, interdum & comma
ſeu verſus Biplicus ita dieitur.
AXX Hebr. Qawa, ſict in MSto I. ita etiam in ſe
quentibus: ran, quam lectionem etiam
in vertende ſecutus um.
173. Quoniam Iſraélitæ tribus diebus in deſerto
iverant ſine aqua, uti verſu antec. 22. . c. habe-
tur, ideò dedit eis Deus per Moſen aquam i. e.
tria iſta præcepta, ut in illis ſtuderent, exponunt

174. Hebr. A)yra, ſic in Bibliis Buxtorf. ut &
aliis codicibus corre is; aſt in editione He-
bræa, quâ uſus ſum, legitur YTI; ſed corrup-
t8, ut putbNo.
175. Sive: acceptio, ſcil. legis, Hebr. ad, quo
nomine aliàs intelligitur doctrina oretenus tradi-
ta Moſi in monte Sinai, quæ dicitur etiam Apr
— 9 222 i. e. lex oralis, de qua vide inter alios
D. Maſi Theol. Jud. Loc. I. p. 14. F. 4. & ſequ.
hic autem ſignificat ſuſceptionem legis ſcriptæ,
ejusque obedientiam, confer. not. ad Jerem. c.
2 3. V. 19. Sign. *X
176: Id eſt: quorum ratio dari non poteſt nec illa
eis ad'ecta eſt, confer. Numer. c. 19. v. 2. n. 2.
& Lightfoot. ad Luc. c. 1. v. 6. p 7 13. edit.
Lipſ. confer. hie tract. Talm. Berachot, fol. 5. a.
enim Rabbini aquam, quêd notet legem divinam, S& fol. 406. a. & Sanhedrin, fol. 10 I. a. it. Hora-
ſic in Gur Arſeh fol. 86. col. 2. med. & not. ad jot, fol. g, b.
libr. Prec. Jude part. I. p. 9 8. b. med. & p. 1 36. 177. Vel: quæ prava cogitatio irtidet, cavillatur,
b. princ. conſer. & tractat. Talmud. Sanhedrin . repre-
t t

518

EXODI.

CAbp.XxV

hibita, ſunt verbi gratia: veſtitus — 9 i. e. diverſarum ſpecierum, 17 8. & eſus car-
nis ſuillæ, 179. item (illud) de vacca rufa, 180. atque hiſce ſimilia. Eod. verſ. 26. Non
imponam * tibi] Et ſi fortè impoſuero, ecce ille (morbus erit) perinde ac ſi non eſſet
impoſitus, quia ego ſum Dominus, medicus tuus, ** ac juxtà ſenſum ejus literalem-
(hæc eſt expoſitio:) Eod. verſ. 26. Quia ego Dominus ſum medieus tuus] Ac docens
te*** egem & præcepta, ut libereris ab illis (morbis.) veluti medicus iſte, qui dicit ali-
cui: ne comedas rem iſtam, ne fortè illa tibi morbum iſtum adferat, † atque ſic illa-

(Scriptura) dicit: medicina erit umbilico tuo. 181.

Verſ. 27. Duodecim fontes aqua-
rum]

reprehendit, ſugillat, ſic iſtud: Wapn hic ver-
tere poſſis.
178. De quo vide Levit. c. 19. v. 19. & Deuteron.
c. 2 2. V. I I. ibique Raſchi not. n. 27.
179. Qua de re vide Levit. c. 11. v. 7.
180. Sive: junice rufa, de qua, Numer, cap- 19.
verſ. 2.
xHebr. rde d&", hæc& ſequentia, usque ad: Rn
i. e, quia ego Dominus, abſunt ab utroque MSto.
Xx Iin editione oa ne ſuper Commentar:
Raſchi b. loc. addita funt iſta: urm i. e.
hæc eſt allegerica ejus explicatio 5 allegatur
quoque ibidem ad marginem Mechilta ac tracta

tus Talmudicus Sanhedrin fol. 90. a. & fol.

101. 3.
XXXx Hebr. H), locus iſte in utroque Möto ali⸗
ter & quidem ita legitur: †o) n
Wnn NO JN T TN (MSt. 2. J n7-)
(MsSt. z. 5&) en n ee
b hn eehnn en en e een ae
in en hE aRa N N& rH
ðð
nn e en e eee wen nen
sp d Wen yD Nn ee y =ena
y
eyn N, e n ene en n
—D en een orn a,
D) e e ee eren ene den r
yn 2 o n nd i. e. (Ego ſum
Dominus medieus tuus, ) qui erudio te & qui
doceo te viam, quam ambulabis, ne in morbum
incidas, non ſecus, ac ſi medicus aliquis inſtru-
at (MSt. 2. oſtendar ) amicum ſuum: (dicens)
cibum iſtum N. non comedas ac potionem iſtam
N. non bibas nec cubes in humido † (Scil. loco.
Hebr. arua ſic enim cumv legendum pro ann,

—α ο en eee ee e

cum Tau, uti mendoſè hie habetur , confer.
Levit. c. 16. v. I, Sign. *) ne forté in
morbum incidas, ſic quoque hic (dicitur:) ſi
auſcultando auſcultaveris voci meæ atque id,
quod rectum eſt in oculis mels, feceris & aurem
obverteris præceptis meis & ſervaveris omnia fia-
tuta mea, (tunc) omnem morbum, quem im-
poſui Egyptiis, quoniam illi non audiverant,
proùt dicitur: quis eſt Dominus ille, cujus vo-
ci auſcultem? (Exod. c. 5. v. 2.) non imponam
tibi, quia ego Dominus ſum medicus tuus, qui
te ideò præmoneo, ne quid facias, quod tibi
morbum adterat, ficuti dicitur: acervus mesſis
erit die ægtitudinis & doloris mortifeti (Elai. c.
17. v. 11.) aſt præcepthm eſt ſanatio homini
magna atque toti carni ejus medicina, (Proverb.
c. 4. v. 22. ſic dixit) loſeph, R. Simeonis fili-
us, in MSto 2. deſunt verba iſta: ſicuti dicitur:
acervus &c. usque ad: Joſeph, R. Simeonis Eli-
us, poſteà ſequuntur ea, quæ verſu 27. b. cap-
in textu ſacro habentur; cœterüm de hoc oſe-
pho, R. Simeonis filio, vid. not. ad Genelſ. c. 24.

v. 7. Sign. † & infra Exod. c. 27. v, 19. Sign. X*

quoad fimile, quod hic habetur, confer. R. Sa-
lom. not. ad Levit. c. I I. verſ. 2. Sign. †

Hebr. e een . en en ſic in Bibliis

Buxtorf. ut & in exemplari Hebræo, quô uſus
ſum; aſt in editione a o hic legitur:
rep '& e eerene en
i. e. (ne eomedas) res, quæ tibi morbum adſe-
runt, & hæc eſt auditio ſeu auſcultatio præcep-
torum.
191. Pront Proverb. c. 3. v. 8. habetur, confer. 6
not. ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 115. b. med.
& quæ ſuprà h. v. Sign. "* notata ſunt, con-⸗
fer. & tract. Talm. Sanhedrin, fol. 10 1. a.

emn Nehechn

19 0 lod. el

ę ulllueliii)

Erl. 1.
codem!
tarerant
tumelt)ut 60
ſarinacte eagi
moſekto Cie in
tachatu Lalnu

1. Ferl 3.
ie. utmnortlift

Poltrazb.ſec elt

AdoNierut⸗
demelhac.) !

—
192. Vigeliccet ut
ſe an ie.
tis,) ſicutiin no
P. 90. ). el
tontes & ſetag
creationis ibiden
betuir in GutAr;
not, in NN N
183. Vel: obyen
geidenus de öf
quæklciltridus,
conter,& hic 50
Talm. Jeyamme
194. Ut feil ilmi
glielcerent, vic
Patt. 2,e 90.
4 Hebr. en,
Pnd ie, Syr
maggi⸗
1 Hebr. Arn, a
Ponunt: pce
Du. ler Il
Tuenet, z. ſ. l

CMXV

l. Lelus cat-
etl 16. NM

delinoneltt
ejusliteralem,
4) Ae ocens
e, guidicltali⸗

atqueſiela
infunten 4lla.

rim

——
babetür, colter
) e fontt in
ble (cicitut:) ſi
ci mer itque id,
eceris & aukem
ryayeris omnia ſiz⸗
oibumm, quemin-
l non audiyennt,
ans ille, ejus ,0⸗
1.) nonimponam
mecicls tuns, gui
ſacis, quod ibi
ur: Aceryus meslis
mottiteti (Blai,e.
ell ſanatio homini
deciciga, (Provetb,
h, N. Simeonis fli⸗
zila: cuti Ckitut:
h, R. Simeonibl⸗
1e verid 17.0 a).
erulh de hot ſole⸗

not, 2d Gentel c.140

27. 6,19. Sign. *
tur, cOnler, R. da⸗
Ferl. 1. Agl.
n ſe in Bibliis
Hebtæo, qud uſus
1 ö hit legituf:
8 Drn D
iibi morbum ade⸗
aulebltatio precep⸗

. Uabetur, t0tlen. &
tte lep. 115,b. med⸗
3 notata ont, C0l⸗
in tol olea

CAF. XVI. EX

0D1.

519

183. Eod. verſ. 27. Et ſeptuaginta Palmæ]
Puli Iſraelitici.)

CAP.

D rum] Reſpectu duodecim 182. tribuum Iſraeliticarum fontes iſti) præparati erant.

Reſpectu ſeptuaginta 184,. ſeniorum (po⸗

XVI.

PErſ. I. Deeims quinto die] Expressè nominatus eſt dies manſionis iſtius, quĩa⸗
codem illo die conſumpta erat (ſive defecerat) maſſa farinacea, 1. quam expor-
taverant (Iraelitæ) ex EÆgypto & opus habuerunt (cibò) Man, (idque hic ſcri=

ptum eſt:) ut doceret nos (Scriptura, )quòd comederint (Iſraelitæ) de reſiduo ?2. maſlæ
farinaceæ ſexaginta atque unà comeſtionibus, 3. & quòd deſcenderit illis Man deci-
mo ſexto (die menſis) Aprilis 4. atque dies unus in Sahbatho fuit, ſicuti ſcriptum eſt in

tractatu Talmudico: Schabbat.

Verſ. 2. Et murmurdrunt] Quia defecerat panis.

5. Verl. 3. Iinam mortui eJe»mus] (Verbum 5ND idem ſignificat, ac:.) Da
i. e. ut mortui fuiſſemus, nec iſtud eſt nomen rei (ſubſtantivum,) veluti ib i. e mors

noſtra; 6. ſed eſt perinde, ac NRNWDP, 0NGE, , (quæ ſignificant: Ry

3)HyNi. e. ut faciamus, J D N e

i. e. ut caſtrametemur, (ſic 0N D hic i-

dem eſt, ac:) O1 NQD) i. e. ut mortui eſſemus, ac Targum ejus eſt: Nor O r

Ttt 2 (He-

182. Videlicèt ut quælibet tribus caſirametari pol-
ſet han y i. e. juxtà ſcaturiginem illius (fon-
tis,) ſicuti in notis adl ibrum Prec. Jud. part. 2.
p. 90. 2. med. habetur; hos autem duodecim
Hontes & ſeptuaginta palmas jam inde à ſex diebus
creationis ibidem fuiſſe tradunt Rabbini, uti ha-
betur in Gur Arjeh fol. 86. col, 4. med. vide &
not. in an mne h. loc.
193. Vel: obvenerant, Oecurrerant, Hebr. nen,
Seldenus de Synedtiis lib. I. c. 15. tranſtulit:
quæ (ſcil. tribus ibi convenerant; ſed minus aptè,
confer. & hic not. in 'nan nD P h. lOc. it. tract.
Talm. Jeyammeot, fol: 13 ½.Üe
194. Ul ſeil. illi ſeptuaginta ſeniores ſub iſtis re
quieſcerent, vide not. ad librum Prec. Jud. dict.
part. 2⸗ P. 90. a. med. .
« Hebr. dl, in urroque MSto pro illo legitur
Pi i. e. Synedrium, i. e. aſleſſores Synedrii
magni. —
1. Hebr. — . n, quam dictionem communiter ex-
ponunt: placentam toſtam ſuper prunas, vide
Buxt. Lex. Talm. fol. 835⸗ it, Raſchi not. ad

2. Sive: de reliquiiso in Hebiæo hic habetur
pvn i, infrà v. 3 5. h. c. n. 94. vocantur ab
autore noſtro —a) i. e. placentæ, in notis Ra-
ſchianis editionis men hew hic additur: E
En n i. e. aut de reliquiis azymorum.
3. Sic cum Lightfoot. ad Matth. c. 14. v. 20. Ver=
tere volui dictionem nrpyD, quæ hic habeturs
Galli bene exprimunt per vocem: repas, confere
infrà v. 3 5. h. c. n. 88. it. Gur Arjeh fol. 96, col-.
4. med. .
4. Hebr. WN, qui menſis Aprili noſtro maximam
partem teſpondet; fuit autem is menſis ſecun-
dus ab egreſſu ex «Ægypto, confer. infrà dict v. 3 5.
h. c. n. 82. & not, in an he h. loc.
* Et quidem ejusdem ſol. 87. b. prout ad marginem
allegarur in pan E ſuper Commentar.
Ralcbi b. loc.
5. Vide, quæ verſu antec. I. notata ſunt ab autore
noſtro, confer. hic tract. Talm. Erachin, fol.
15. a.
6. Confer, quæ ſuprà ad Exod. c. 14. vV. I2. n. 4 .
SS n. 49. notata ſunt, vide & Gur Arjeh fal. 87.
col. 1. fin.

(Hebraicè:) D h 7. i. e. DND N' utinam eſlemus mortui!

Verſ. 4. Eer ſingulos dies] i. e. Quantum opus eſt 9. ad comedendum die (uné,) id col-
ligant (Iſraelitæ) die ſuo, nec colligant hodiè id, quod opus eſt in craſtinum. Eod.
verſ. 4. Ult tentem illam] Tentabo eum, num ambulaturus ſit in lege mea, an obſerva-
turi ſint (Iſraélitæ) præcepta, quæ ab illo (pane cœleſti) dependent, (nempé:) ne ex il-
lo relinquant (aliquid in craſtinum,) ac ne egrediantur die Sabbathi ad colligendum.
* Verl. 5§. Et ſit duplum] (Nimirûm) in diem (præſentem) & in craſtinum. 9 Eod,
verſ. 5. Duplum] (Nempè:) ſuprà id, quod conſueverant (Hraelitæ) colligere quptidié
in cœteris diebus ſeptimanæ, exiſtimo ego,* (verba iſta: 3) quod intulerunt (Iſraelitæ,)
futurum erit* duplum, (eum habeant ſenſum, nempè) quèòd, poſtquàm intulerunt-
(Manna,) invenerint metiendo duplum ejus, quod collegerant; 10. menfurarunt au⸗
tem quotidiè, atque hoc eſt illud: collegerunt panem duplum 1 1, collectio (leilicèt)
ejus fuit inventa panis duplus, atque hoc eſt iſtud: proptete ille dat vobis die ſexto pa-
nem bidui, 12. i. e. dat vo bis benedictionem (vernaculé:) poi ſon 13. in domo, utim-
pleatis Gomer bis in panem bidui. Verſ. 6. Væſßere] (Dictio —p hic valet) perinde,
ac: 2 i. e, ad veſperum. Eod. verſ. 6. Et cognoeſtetis, qudòa Dominus edurerit vos
ZX

7, Prout Num. c. 14. v. 2. habetur, ubi vide Raſchi 12. Sicuti inlra V. 29 . c. habetur, ubi vide not.
not. n. 1. conler. & not. in amt rnew h. loc. num. 72. *
. . . ⸗ V .
3. Id eſt: colligat populus demenſum cujusque I3. Sic reddere hic poſſis dictionem o, in no-
diei quotidiè, prout unii ac Tremelli habet r⸗ tisad Proverb. c. 11. v. 25. habetur mo", vid.
ſio, confer. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. ibid. n. I1. nam in editione Hebraiea, quà uſus
loc. ut & Mechilta, ſicuti ad marginem allegatur ſum, ut & in exemplari naf rew dua lineolæ
in =pan nepm à, loc. ubi, vide etiam notas, ſuper dictionem iſtam poſitæ reperiuntur, ad in-
confer. & tract. Talm. Tahanit, fol. 9. a. & Ba- dicandum, quòd illa ſit peregfini idiomatis;
ba mezia, fol. 86. b. it. Joma. ſol. 7 5. a. S b. confer. not. ad Thren. c. 3. V. 16. n. 24. in Bibli-
* Fuſiofem loci iſtius explieationem vide in not. 1 tamen Buxtorf., deſunt duæ illæ lineolæ ſa.
oparm M h. I. confer. & tract. Talm. Schabbat, per dicta voce, hinc fortè dictionem uve
9. Confer. inftà v. 22.: he c. n. 59. & Gur Arjeh fol. cat: angeri, multiplicari, eonter. not, ad Pfalm.
987. col. I. fin. & col. 2. princ. 72. Verſ. 16. n. 2 5. ut S& ad Jerem. cap. 50. v.
* Hebr. de Me, hæc & quæ ſequuntur usquead: 11. Sign. * ut ſenſus hujus loci ſit: dat vobis
2y i. e. veſpere, ſicuti v. ſeq:. 6. h. c. habetur, penediéctionem augmenti, ita, ut Manna, dum
abſunt ab utroque M Sto. veſpere Sabbathi in domo menſuratur, miraculo-
x½ Quæ verba hoc vetſu 5. habentur. ſè ereſcat ac multiplicetur benedictione Divina,
1. Senſum autoris noſtri hunc eſſe puto, nempè, ſic etiam in hujus loci Germanica verſione cujus-
quòd Iſtaelitæ non ipſum duplum in deſerto dam Rabbini habetur: Wenſchung mehrung
collegerint; ſed, quòd id, quod illi collegerant, 1. E. benedictio augmenti, confer, num. antec.
metiendo deprehenderint, eſſe duplum, benedi. 10. h. V. 5. & infra v. 29. h. c. n. 72. confer. &
ctione Divina eaque miraculoſa, confer. num. 13. Gen. c.2. V. I 1. ubi agitur ad fluvio , quem
h. v & v. 17. bh. c, n. 52. Ralchi Nilum exponit, de cujus incremento &
1I. Vide infrà V. 22. E. C. ibique not. n. 59. ubertate vide ejus not. ibid.

c. I.

—
Anee E

non 05 ſimus, 4

eptis 2etet te
enmo el dcin

Moles)eſzet⸗

gelgetium veltt

nia non utpar
neceſſltatem 1.
ejus guiapobi⸗
licet) guandote

ſupri, itax Ge M

—

E
19. Drollt iöpra r,
j. de guibus rid

lum polt wocem
zlter, quunn die
N
a
Cwo D
W d f
den d ie⸗
ſed non leleno vu
ferant IMatlite⸗
dar erat, n wani
dere faclet Manr
illud (Manme) de
pis, nam fufrus
ſert) quanto
tanquäm retuban
vobis coturnite⸗
OrPn i t.
cod. hoc V. 7. int
locus ille ſic leoi⸗
) D n
N Dn d
d n
e
n n e r
e en en
bi vobis Deus co
& per modum à
jamdum cognoſe
nonlit temolg ,
Cegrumices) uor

Lcolligenlum,
inum9, boc,
ligere hiti
umn (llatlte)
Amintulerund,
denfüräruntau⸗
ſeclig (elſce,
bisdte ſerto e
n dotmno, utin-
Velet)perinte,
PA edtxeyit tor
er

—

hem Purh in o.
abetur o, wis.
lebtaieg, gla uins
Vh guc ligeolx
lepefiülntur, ad in.
eglini idiomatis,
15, h 24. il bibli⸗
illæ lintole ſa.
Gdidtionem ponn

v quod ſgnif :

glet, not, 40 Dlalmn.
erem, ea. J0, 5.
loei ſit: dat vobis
„ ut Nanns, dumm

nfuratur, miraculo.

nedickione Diyina,
Hica verlione cllus⸗
nſchung tnehtung
nker, numm. aulec⸗
. n. 71 chuſer &
Hunio Pe,, guem
Uus inclemento

—

Aut, ubi pide note⸗

CAP. XVI.
eæ Toypto] Quoniam dixiſtis nobis: quia eduxiſtis nos, 14. ideò cognoſcetis, quòd
non nos ſimus, qui eduximus; ſed quòd Dominus eduxerit vos, qui vobis (aliundè) ar-
reptas adferet coturnices. 15. Verſ 7. Et mané videbitis] Non de gloria (Dei) hic
ſermo eſt, dicitur enim: & ecce gloria Domini apparuit in nube; 16, ſed ita dixit illis
(Moſes:) veſpere cognoſcetis, quòd poteſtas ſit in manu ejus (ſcil. Dei,) ut det vobis
deſiderium veſtrum, ac carnem quidem dabit; aſt non ſereno vultu dabit illam vobis,
quia non, ut par fuit; petiiſtis illam, ſed pleno ventre; verùm quoad panem, quem ad
neceſſitatem 17. rogâſtis, dum ille deſcendit manè, videbitis gloriam ſplendoris vultus
ejus, quia vobis deſcendere faciet illum (panem) per modum amoris, 18. manè (vide-

52 1

licèt) quando tempus eſt, præparandi illum (panem;) fuit autem ros infrà atque ros

ſuprà, (ita, ut Manna medium) cubaret veluti in capſa. 19. Eod. verſ. 7. Murmura-
f f f llt 3 tiones

4

14. Prout ſopra v. 3. . c. habertur.
15. De quibus vide Numer. c. 11. V. 3 1. cbete-
ium poſt vocem v' i. e, coturnices, in MSto 1.
aliter, quàm hic, & quidem ita legitur: aè
Ne ne een ee een een (
ððẽ
a ein e enn e e e
NDeNA ENAD E S en
v 87 i, e. (Dabit vobis Deus coturnices;)
ſed non ſereno vultu, nam eece pleno ventre pe
tierant (Ifraélitæ) iſtas coturnices, non ſicuti veſtras &c. prout in textu ſacro eod. hoc verſu
par erat, aſt manè quando (Deus) vobis defcen- habetur.
dere faciet Manna, videbitis, dum ipſe (Deus) 16. Sicuti infrà v. 1 0. h. c. habetur, nam apparitio
illud (Manna) demittet, gloriam Divini numi. iſta gloriæ Domini non eſt facta altero die mane:

quem, uti par eſt, petiiſtis, (Deus) vobis deicen-
dere faciet per modum gloriæ (ſive honoris, vi=
delicèt) qui recubet tanquàm in capſa, (ut ſit)
ros luprà atque ros infrà; manè autem, dum in-
terdiu tempus eſt, præparandi illum (panem cœ-
leſtem) dicitur enim: mané, cum videritis glo-
riam Domini (hoc verſ. 7. cognoſcetis,) dum
dabit vobis Dominus panem manè & carnem
velpere (Verſ. 9. 6 cap.) dein in eod. MSto 2.
ſequitur? Parrahh nee i. e. murmurationes

nis, nam vultus ſerenus & per modum amoris
(erit,) quando (Deus) illud delcendere faciet,
tanquäm reeubans in capfa & quando adducet,
vobis coturnices, poſteàa ibidem ſequſtur &
PHR i. e. murmurationes veſtras, ſicuti
ecod. hoc v. 7. in textu ſacro habetur. In MSto z.
locus iſle ſic legirur: nN eden ee ie
„b. ee e r r dn e e
ae nn nn den ee en ree
n nn e en n een ee e
ri an en .e en e en
nn e renn enn e eenn e
Ayn n n rn ne eenn mnn i. e. (Da-

pit vobis Deus coturnices;) fed non ſerene vultu

& per modum amoris, dicitur enim: veſpere
jamdum cognoſcetis (verſ. præc, beh. c.) quòd
non ſit tempus (commodum) præparandi illas
(coturnices,) quoniam petiüſtis cornem, non ſi
cuti par eſt, (nempé) pleno ventre, aſt panem,

ſed illo die, quo Aston filios I(Gaelis allocutus
eſt, uti ex contextu dicti verſus 10. patet, atque
hac eſt ratio, cur hic non ſermo ſir de apparitio-
pe gloriæ Domini, confer. Gur Arjeh fol &7. col.
2. med. ubi eodem, quo hic, exponitur modo,
vide & not. in Snon mew b. loc. ut & Tract.
Talm. Schabbat, fol. 97. b.

17. Confer. quæ ad v. ſequ. g. b. c. n. 2 8. notata

ſudnt.
I9. Sive: dilectionis, nempe valtu benigno ac ſe-
reno, amoris ac gratiæ pleno, fie Saf 1 hic
expono, confer. nor. in onon mnom h. I1oc.
19. Hebr. & DOen, confer. infrà verſ. 13. h. cap-
n. 33. & Vv. I4. n. 3 9. ac 2. Reg. Cap. 10. V. 22.
ibique not. Sign, † Manna igitur fuit yna i. e.
in medio atque bpni. e. in ſacculo ſeu pera
cubabat nnni, e, tanquam in arcula, ſicuti in
notis ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 1042:2.

612

EFXODI.

CAbP. XVI.

tiones veſtras, (quæ ſunt.) contrà Dominum] (Verba enim iſta: —) W i. e. con-
trà Dominum ita ſunt intelligenda, ac ſi ſoriptum eſſet:) n — p WNi. e. quæ
(ſcil. murmurationes) ſunt contrà Dominum. Eod verſ. 7. Nes vero* quid?] i. &.

uidnam nos ſumus reputati?

Eod. verſ. 7. Quiz ad murmurandum concidſtu 20.

contrà nos] i. e. Quia contrâ nos feciſtis murmurare omnes, (videlicèêt) filios, uxores
ac ſfilias veſtras promiſcuamque multitudinem; neceſſlariò autem ego cogor explicare

(verbum:) informa WET e.

proptereàâ, quòd fit dageſchatum & aliam-

Rabeat lectionem, 22, ſi enim illud (verbum) lene?3. eſlet, eæxponere poſſem iſtud jux-
contrà Moſen; 24. aut ſi eſſet (in verbo iſto) Dageſch nec (illud haberet) od ac legere-
zur: , poſſem explicare iſtud, (quòd idem ſignificaret, ac) 55 ; 25. jam

Vero illud juxtà ſenſum literalem eſt
loratoribus (dicitur:)
titudinem. 26. Verſ. 8.

15 h i e. murmurare feciſtis alios, ſicuti de ex-
13M i. e. &murmurare fecerunt contrà eum univerſam mul-
Carnem ad comdendum] Non verò ad ſaturitatem, docet

(hie) lex morem hominum, ne illi comedant carnem ?7, ad ſaturitatem; ſed quid vidis
(Deus,) ut deſcendere faceret panem manè ac carnem veſpere? (nimirùm) quia pa-
nem petierant (ſraelitæ,) prout decebat, 8, impoſſibile enim homini eſt (vivere) ſine

pane 3

6fn. habetur, confer. & dict. part. 2 p. 217 2.
princ. ubi notatur, quòd Manna pervaſerit 248.

membra hominis, (tot enim membra eſſe cor-

oris humani ex anatomia Rabbinica affiimant
2 6. Vide Numer. cap. 14. V. 36. n. 56. confer. &

Judæi, vide Buzxtorf. Synag. Jud. cap. 3. pag.

m. 39.) idque ſignificare dictionem dop , Quæ
intrà verſ. 14. b. cap. habetur, quæque efticit
idem habet etiam Baal

numerum Hi. e. 249.
Hatturim in notis marginalibus . loe.
& Conſer. hic tract. Talm. Chullin, fol. 89. a. &
go. Sic verbum: in, juurà mentem Raſchi,
tranſitivè vertere volui, confer. n. 2 6. H. verſ. 7.
& verſ. ſeq. 8. H. cap. n. 30. èò
21. Id eſt: tranſitivè ſive in Hiphil, ſicuti illud ac-
cipitur Numer. cap. 14. V. 36, confer. infrà num.
2 b. h. verſ. . .
22. Vel: quòd aliter legatur, quàm ſcribatur, hie
enim ann ſive ſcriptum eſt: An; ſed " i. e.
legendum eſt: rion, ſicuti Gloſſa marginalis
Malorethica hic habet. =ð
23. Hebr. 90 i. e. remiſſum ac ſine Dageſch ‚, ſic
qicitur Grammaticis vocabulum lene, absque
Dageſch, vide Buxtoff. Tiber. cap. 9. H. 2. tol.

15e

24. Sicuti cap. equ.⸗17: v. 3. habeétur. =
2 5. Nempe: in forma Hithpabel, ut ſignificet:
vosmet ipſos ad murmur excitaſtis, confer. Gur
Arjeh fol. 97. col. 2. med.

ſuprà num. 20., verſ. 7. quocircà verbum iſtud:
en, quod hichabetur, non eſt my 7 ) i. es
vVerbum ſtans; ſed Nxn 7) i. e. verbum tranſi-
eas ſeu tranſfitivum, prout habetur in Gur Aeh
fol. 87. col. 2. med, confer. & Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 1779. in MSto I. poſt verba iſta:
eyn i. e. univerſam multitudinem, alia habe-
tur explicatio, quæ, quoniamn valdè confuſa eſt
ita, ut nullus inde ſenſus erui posſit, hie omiſſa
eſt. =è D
27. Sed panem comedant ad ſaturitatem;: carnem
ver habeant obſonii loco, German. als ein zue

Gebroͤts/ confer. Cornel. Nepotis Themnſtocl.
cap. 10. n, 3. posſis & ſic vertere: quòd non
conedere ſoleant carnem ad ſaturitatem.
2 8. Vel: ſicuti par ac conveniens erat. videlicèt ad
necesſitatem, uti verſu antec. 7 habetur, ubivide
not: n. 17. confer. hic tract. Talm. Berachot, f. 20.

b. & Joma, fol. 75: a. it. Sanhedrin, fol. 110. a.
110:à. “ .

ca W..

mnezeimhehe

bebantſomen
ills(carnem i

.Auihu ot

bdiunt mürmu

13 Cmmir]
13. Hitaubatid

ict: Echmd

leſtendebatſup

cCcce illud (Mar
u] Dun vol

ſicuti fos ſolet

lgeos euscla

Rabbini autemn

ſcendebatcube
ie deletti &c.
Qum 36. neceil

—

. Ziſe: eborii

le non commod
Ttarlitis carnem
ſicuti arelat,
ſin exponiur, 4
derit in pornam
Utlaborſen delat
lur, qud hrapal⸗
30, Hie juzli Ral
volui verbum d
fel, verl. antec.
Hehr. , iſte
i e, (Ctutnix, pr
luntab vmogue
31. Vide rattat,
legatur in Oin
ſt. hy eige
Commentzrium
ne96, pertot, u
iſe ho loculta
lis 0 libren
Prine. epponitun
turnir, ſclti int
liiecznt,
) Rr, „„

CA. Yyl.
—

—
NNüe⸗gae
uide i,e.
Concueſi⸗ 10

)flios urotes
gor explicare

atum Kaliam,
Aemiſudiur.
lgrayit popolvs
Podaclegen.
nn; eſem
0s, ſicuti de er⸗
niverlam mul⸗
Gritatem, gocet
ſeduiduidis
irüm) glia pr⸗
ltvirere)ine
panez

betur.
bel, ut ſianifcet:
laͤllis, contet Gur

6, ne 56. conlel. &
citcà verbum iſtud:
n el dmy Dol e⸗
i e. verbutm tranſi⸗
beturin Gur Anehr
1.& Buxtott. Lex.
ol elbaiſti:
tudinem, alabe⸗

in velde copfula elt .

iposlit/,lie otilla

aunilstem; tHem
German. gl eit iue

feporis Themitoc!.

Uertete: quod hn

ſaturitatenmn.

ens etat, videlictt 1d
y abetur, vbille

lm Berechot, 10.

ahedrinn foh,110,2

CAbP. XVI. äs 2⁸
pane; carnem autem petierant (Iſraélitæ,) non ſicuti conveniens erat, quoniam multa
habebant jumenta, prætereà poterant illi (vivere) ſine carne, quocircà (Deus) dedit-⸗-
illis (carnem) in tempore defatigationis, 29. quod non conveniens erat. Eod. Verſ.
8. Quibus vos ad murmurationem incitatis 30. contrà illum] (Videlicèt) alios, qui vos
audiunt murmurantes. Verſ. 9. Ascedite *] Ad locum, ubi nubes deſcendit. Verſ.
13 Coturnix] ( eW) eſt ſpecies volucris & quidem valdè pinguis. 3r. Eod. verſ-
13. Feuit cubatio roris] Ros cubabat ſuper Manna; ** atque alio in loco illa (Scriptura)
dicit: & cùm deſcenderet ros &c. 32. ros (ſcilicèt) deſcendebat ſuper terram ac Manna
deſcendebat ſuper illum (rorem) dein iterùm ros ſuper illud (Manna) deſcendebat &
ecce illud (Manna) recubabat tanquàm in capſa. 33. Verſ. 14. Er aſeendit cubatio

ael rrk Sol oriebatur, aſcendebat tos, qui ſuper Manna erat, in occurſum Solis,

ſicuti ros ſolet aſcendere versus Solem: quin etiam, ſi teſtam 34. ovi impleveris rore⸗
atque os ejus clauſeris & in Sole poſueris, ipſa per ſe (ac ſponte ſua aſcendit in aerem;
Rabbini antem noſtri* exponunt, quòd ros aſcendebat à terra in aẽrem, atque, dum
aſcendebat cubatio roris, detegebatur Manna ac videbant (Iſraelitæ) & ecce in ſuperfi-
cie deſerti &c. 35. Eod. verſ. 14. TZenue, denudatum **] (Hebr. O9O) dete-

tum 36. nec ei ſimilis eſt (dictio) in Scriptura, ac poterit dici, quòd OaODDſignifi-

cet

29. Sive,: laboris i. e. veſperè, ſenſus eſt: tempo-
re non commodo ac minus idoneo Deus dedit
Itraëlitis carnem, quoniam illi non petierant,
ſicuti par erat, in Gur Arjeh fol. 87. col. 2. circà
ſKſin. exponitur, quod Deus carnem veſperê dede-
derit in pœnam, eny y ee ee, . e.
ut labor ſeu defatigatio illis (Iſraslitis) imponere-
tur, quò præpararent (carnem ad comedendum.)
30. Sic juxlà Raſchi mentem hic tranſitivè vertere
volui verbum nYn, quod hic habetur, eon-
fer. verſ. antec. 7. H. cap. n. 20.
* Hebr. ap, iſtud ut & ſequentia, usque ad- dovs
i. e. coturnix, prout verſu I 3. H. cap. habetur, ab-
funt ab utroque MAstto.
31. Vide tractat. Talm. Joma, fol. 77. b. ſicuti al-
legatur in n-ri neh. loc. cœαteuaον, quid
ſit: , vide præ aliis Dn. Hiob. Ludolfi
Commentarium 2ad Hiſtor. SEthiop. lib. I. c. 14.
n. 9 6. per tot. ubi pluribus probare ſatagit, fu-
iſſe hv locuſtæ quoddam genus mundum; in
notis ad libram Prec. Jud. part. 2. p. 217. a.
princ. exponitur, quòd w ſit DaO) i. e. c0. f
turnix, ſicuti interpretes h. loc. communiter ex-

hHE i. e. ros deſcendebat, abſunt ab utro-=
que MSto.
32. Sicuti Numer. cap. II. v. 9. habetur.
33. Confer. quæ ſuptà ad vetſ. 7. h. cap. n. 19. n0.⸗
tata ſunt, vide & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2 094.
it. tractat. Talm. Joma dict. fol. 75. a. & Me-
chilta, prout ad marginem allegantur in 1*α*
Pan b. loc.
* Hebr. 70 a hæc & ſequentia „ usque ad e
5&¾ π i. e. quin etiam, ſi & c. abſunt ab utroque
Msto.
34. Sic dictionem ro Ow hic vertere volui, à non-
nullis exponitur: fiſtula, calamus cavus, confer.
ejusd. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2 501. D
*X Hebr. ran hac & ſequentia, usque ad: yen
an j, e. atque, dum aſcendebat &c. abſunt ab
utroque MSto.
3 5. Coœtera mox ſequuntur in fine hujus comma-
tis eqque à Commentatore noſtro exponuntur;
confer. not. in pea re h. loc.
XXX Hebr. 99e i, baæc & fequentia, usque acz
5 & i. e. tenue quidpigm denudatums ab-
ſunt à MSto 1.

plieant, . .
e Hebr, in) 7), iſtud, ut ſequemtia, usque ad:

36. Chaldæus habet "pn i, e, decorticatum, de-

224

EXKODI.

ceC 5 i. 6. Gacculum 37. acperam,

C A P. XVI *

ngüa Milchnæ habetur, nimi-

rùm) quando denudata fuit cubatio roris, viderunt (Hraëlitæ,) quòd tenue quidpiam
faer it OSOFD i. e. denudatum in eo inter duas cubationes 39. roris, Onkelos inter-
pretatur PD, 40, quod ſignificat denudationem albi (ſive deglabrationem.) Eod.

verſ. 14 Velut:pruina] (Dictio: )) linguâ vernaculà (notat:) gelèe, * ((Onkelos
bic habet) 2 PH— i. e. tenue; quaſt caly, (ſicuti habetur in illo loco:) tanquàam⸗
lapide⸗ i. e. Calcis, 41. eſtque ())) ſpecies coloris nigricantis 42. ſicuti dicitur jux-
tà 43. Qocum illum, qui incipit:.) 3)82 44. (ubihabetur:.) & auripig-

mentum, 45. (in Chaldaica igitur Paraphra

ſi, uti jam dictum eſt, habetur:) )12 P5

i. e. tenue, veluti calx, 46. (pergit Chaldæus:) tanquàm pruina (ſive gelu) ſuper ter⸗
ram, 47. (enſus eſt,) quòd minutum fuerit (Manna ) i. e, tanquàm calz & cuba-

verit coagulatum inſtar gelu ſuper terram,

atque ita eyplicatio erit (verberum textus

ſacri:) tenue inſtar pruinæ (videlicèt:) expanſum tenue quidpiam 48. & coagulatuw-,

tanquam gelu, P linguàâ vernaculà (ſignificat:) tenuis,
ténuis deſuper; (dictio autem iſta:) )2, quæ in Targum Onkeloſi (habetur,) addita

49. condenſata enim fuit cruſta

eſt

nudatum, cuſjus interpretationem autor noſter

bic ferè ſequitur, confer. præ aliis P. Fagii not. h.
loc. ut & num. 40. H. verſ.
De ſignifcatione hujus vocis & vide Bux⸗
torf. Lex. Talm. fol. 806. confer. & not. in
'non h. loc.
38. Hebr. NpoDTn, quæ dictio hic habetur, de
qua vide Buxtorf. dict. Lex. Talm. fol. 54 5. di-
citur alias etiam dppD ), de cujus ſignificatione
vide Ejusd. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 44 3. ubi
exponitur: alca, caplula, marſupium, confer.
& Lightfoot. in Luc. cap. Z. V. 12. P. 77 6. & in
Johann. c. 12. V. 6. p. 10 82. edit. Lipfſ.

39. Vide, quæ ſuprà ad verf. 7. . cCap. n. 19. nota-

ta ſunt.

4⁰°. CGonfer. fuprà n. 3 6. F. verſ. 1. & Michlol Jophi,

h. loc, . “
Sic exprimo , prout in MStO z. legitur,
in MSto I. aliisque editionibus habetur &e
mendoſe, ut puto.
41. Prout Eſai. cap. 27. V. 9. al. verf. 11. habetur.
42. R. Salomo in Beza fol. 15. col. 1. ſeribit,
eſſe ſpeciem terræ denigrantis, Hebtæa vide a-
pud Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 42 5⸗
43. Hebr.)), eſt iſta dictio apud Rabbinos uſita
ta, quæ tunc ſolet uſurpari, quando notæ ali-

quæ, textui adjunctæ allegantur vel lector ad l

illas remittitur, in Gur Arjeh iſta ſæpe occurrit,
vide inter alia allegata ejusdem fot. 89. 01 4.
circa fin interdum etiam dictio: 72&ι in limili te
ſolet adhibert.
44. Id eſt. tectum ſanguine, eſt iſtud caput ſextum
in Pen Cholin ſive Chulin, qui eſt liber ſe-
cundus partis quintæ operis Talmudici, agens
de animantibus mundis & immundis & c.
4 5. Hebr. † hivide de hujus vocis fignificatione
Buzxtorf. Lex. Talm. fol. 69 3.
46. In Ar. Montani, ut & P- Fagii Latinis verſio-
nibus transfertur: acetvatum, coacervatum, ac
legitur in eorundem Paraphraſi Chaldaica: ,
juxtà Veneta magna ac regia Biblia ; aſt editio re-
cens cum triplici Targum habet: i. e. quaſi
calæ & ſic in Paraphraſi Onkelos, quàâ ego uſus
ſum, etiam legitur, eogdem modo & R. Salomo
in Commentario ſuoò hic legit, confer. Buxtorff.
Lex. Talm. fol. 502.
47. Sic verto hic Chaldaica iſta: ayè 9y ,
ſicuti verba illa in Paraphraſi Chaldaica hoc lo-
co habentur. Oðè
148. Hebr. “ i. e tenue, rarum, tenerum, vide
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2052.

49. Sic reddo hic: vam, confer. Numer. cap-
17. V. 3, D. 5. in Moto I. legitur: erni, e-

8

1e, Justinumett
met cvifiscahitl
Aeloerunt, auice
ſuntlcenluri
tumcollegerat,
gioſuo, K gdd
vï)capite, e ful
20. kk feligter
poltit eine
20 4,4ueſetgi
tandem vermhes -
ſofetiſolet in

Mmnn—
For ll ek: gictio
Chaldaica habet
teytiͦ Hebtaico hi
tü reſpondeat, ee
prine,

tLieuti Damiele

ſchi not conler.
2d LParaphr, Chul
Man agitür, cen
Judl patt. 1. pel
Man fuerit una
ſirv⸗ moyy⸗
ſpeninam quo
fupka Exod. c.
lidt, diec, Juch
Kem ille res en⸗
22 g. Ol. 1 ub
Molis intti dey
cedit Sabbatum
Aiete, quemm 4
cauſtum obtiiit
Wel. it intra E⸗
Delleromc, 34.

Mür, ninl⸗

AUue qriciin.
Onkeſor Untets

ohem. Lod.

(Onkelor:

0) tancvim,
emicicinniur.
8 iſig
1)
gelo)luper ttte
m cal &uba.
etborumtertas
(Oagulatum,
enim fait etuſta
abetut)addit⸗

—
it ſape oecuitit,
em ſol. d9. el 4.
9: N in ſimilite

Alud cagutſenumn
Ui ect Eher a
1, u elt berſe⸗
Talhwudici, agens
. ₰
lmundis c.
oris ligrifienione

.

gii Latinis Vetllo.

lChaldaica: MI,
Biblia; aſt editiote⸗:
bet: Wal,e,gnel

Elos, qus ego ulis
modo &R. Salomo

in contet, Duntolf.
2

lu:
6Chalcaica hoc 0

lm tenerum, ilde

7

Onfer. Nummet. 2A
1 .
legnut: vnpi

el

CAp. XVI.

EXODf.

elt linguæ Hebrææ, 5o6. nec huic reſpondet (aliqua) vox in verſu (iſto ſive textu Bibli⸗
co.) Verſ. I 5. Hoc eſt Man] (Dictio P ſignificat:.) i. e. præparationemali-
menti, veluti (accipitur in illo loco:) [D i. e. & præparavitillis rex 51. Eod. verſ.
15. Quia non noverant, quid eſet] (Nempè,) ut illud nomine ſuo vocarent. Verſ. 160
Gomer] Eſt nomen menſuræ. Eod. verſ. 16. Juxtdà numerum animarum veſtrarum]
1i. e. Juxtà numerum animarum, quas unusquisque habet in tentorio ſuo, accipite Go-
mer cuivis capiti. Verſ. 17. Alias pluss alins miinus] Puerunt, qui collegerant multum
ac fuerunt, qui collegerant parum; aſt quande veneruntad domos ſuas, ſinguli metiti
ſunt (menſurâ) Gomer id, quod collegerant, (tunc deprehenderunt, quod is, quimul-
tum collegerat, non amplius, quàm Gomer, collegerit pro capite, quod erat in tento-
rio ſuo, & quòd is, qui parum collegit, * non minus, quàm Gomer, inveneritpro(quo-

vis) capite, ac fuit r iſtud miraculum magnum, quod eainre factum eſt. 52. Verſ.

20. Et reliquerunt monnulli] (Iſti fuerunt) Dathan & Abiram. 53. Bod. verſ. 20. Et
produwxit vermes] (Verbum — )5)) ignificationis eſtDie. vermis. Eod. verſ-
20. Atque ſætuit] Ecte inverſa eſt hic textus (ſeries,) nam ab initio fæœtuit (Man) ac
tandem vermes produxit, 54,. Veluti dicitur: nec fœtuit nec vermis in eo fuit, 55. atque
ſic fieri ſolet in omnibus rebus, quæ vermesproducunt. 66., Verſ. 2 I. Zncakeſeente
Aletem

F0. Id eſt: dictio iſta r2 , quæ in Paraphraſi

Chaldaica habetur, eſt additamentum nec in
textu Hebraico hic reperitur vox, quæ ei dictio:
ni reſpondeat, confer. Gur Arjeh foi. 97. C6!. 3.
Princ,
91. Sicuti Daniel.cap. I. v. 5. habetur, ubi vide Ra-
ſchi not. conſfer. & Jonæ cap. 2. V. I. it. P. Fag.
ad Paraphr. Chald. 6. loc. ubi prolixè devoce
Man agitur, confer. etiam nor. ad librum Pfe’.
Jud. part. 1. p. 13 6. b. med. ubi ſcribitur, quòd
Man fuerit una res ex decem illis, quæ creatæ
Gint Vyn rupvR Pa i. e. inter crepuſcalum ve-
ſpertinum, quod præcedit Sabbachum , vide
ſuprà Exod. c. 4. V. 20. R. 36. it. not, ad dict.
libr. Prec. Jud. part. I. p. II I. b. med. ubi de-
Ecem illæ res enumerantur, it. Gur Arjeh fol.
22 g. col. z. ubi traditur, etiam ſepulchrum
Molis intrà crepuſculum velpertinum, quod præ-
redit Sabbatum, creatum eſſe, idem tradum de-

* Hebr. ynne, hec & ſequentia, usque ad æ
DA ) d. e. ac fuitiſtud miraculum &cc. abſunt ab
utroque MSto.
X TIebr. “), ſicin Amftel. edit aſtin Balileenſi,
ut & in uttoque MSto legitur: Tam ise. atque i-
Kud (fuit queæ lectio plamior.
5§52. Vide, quæ ſupra ad verſ. 5§. E. cap. n. 10. no=
tata ſunt, eonfer. S& infraà verſ. 2 2. h. cap. num-
59. ac net. in aE†α Te bp. loc.
5 . De his vide ſuprà Exad. c. 2. V. 13. ibique Ra-
ſchi not-conſer. Schemot rabba ſicuti ad margi-
nem allegarur in b'par P ſuper Commenter.
Ralehni . loo. ubi vide etiam notas, ut & tract.
Talm. Erachin, fol. 15. b.
54. Aſtin hec verſu dicitur primò, quòd Man pro-
duxeit vermes ac dein dicitur, quod fœtuerit,
Orde itaque verborum hic inverſus eſſe ab autore
noſtro dicitur, confer. Gur Arjeh fol. 87. col. 3
med. ac not. in & rWh. loc.

ariete , quem Abrahamus loco filii ſui in holo-
cauſtum obtulit, vid. Gur Arjeh fol, 9 3. col 2.
med. it. infrà Exod. c. 19. V. 13. n. 37. conſer. Se
Deuteron. c. 34. V. 6. . 1 8. & n. 20.

55. Pront infrà verſ. 24 h. cap., habetur, ubi recta
eſt verborum leries.
6. Neinpe „ ut primo fcetsant ac putreſcant S&
tandem vermes producant.,

Uuan

CAP. XVI.

526 EXODI.

autem Sole †liqueſctbat] Quod reliquum fuit (ex Manna) in agro, illud ſolvebatur⸗
in torrentes & exinde cervi ac capreoli bibebant; gentes autem hujus ſeculi nonnul-
Jos ex illis venabantur atque ſaporem Mannæ in illis deprehendebant, unde cogno-
ſcebant, * quàm laudabilis (ſive pæcellens) eſſet populus Ifraeliticus, (in Paraphraſi
Chaldaica habetur verbum) ÿ, quod notat: liquefieri, (videlicèt) incaleſcebat
(Manna) per Solem & liqueſcebat (vel diſſolvebatur.) Eod. verf. 2 I. Liqueſcebat)
(Verbum dp⸗ ſignificat lingnà vernaculâ: ) deſtemprer, 57. hujus (verbi Or- habe⸗
tur) fimile in Sanhedrin, in fine (capitis — r D YR. 5§. Verf. 2 2. Collegerunt
panem duplum] Dum metiti funt (Ifraëlitæ) id, quod collegerant, invenerunt du-
plum, (nempè) duo Gomer 59. cnilibet (capiti,) eſt etiam expoſitio myſtica (verbo-
rum iſtorum:) — ν — (nempèé, quod idemſignificent atque:) =ri
—.uâ i. e, panem mutatum . nam illo die —NQRO i. e, mutatus fuit, ut præ-
celleret tàm odore, quàm ſapore. Eod. verſ. 2 2. Et narraverunt Moſß) Interrogave-
runt illum (Moſen, ) cur dies hodiernus diverſus eſt à cœteris diebus? hinc diſcere poſ-
ſumus, quòd Moſes hactenus non narraverit eis (Ifraêlitis) verſum Biblicum 61., de-
Sabbatho, de quo ei præceptum erat datum (à Deo, )ut illum eis (Iſfraelitis) diceret

(videlicèt iſtum:) & erit die ſexto ac præparabunt &c. 62., donec interrogaverunt (Iſ-

raëlitæ Moſen) hac de re, (tunc ipſe) dixit illis. 6;. Verſ. 23. Hoc ſt itud, quod dixit

Dominus] De quo mihi præceptum eſt datum, * ut dicerem vobis, é4. acpropterea-
*

autore noſtro exponitur, confer. & hic Mechil-
ta, ſicuti ad marginem allegatur in pan ne
h. loc. nam ſi feriptura ſakem indicare oluiſſet,

† Confer. hic tract. Talm. Berachet, fol. 27. a. =
*W Confer. hic Mechilta, prout ad marginem allega-
tur in nar mi ſuper Commentar- Raichi
h. loc., ubi vide etiam notas.
77. Sic reddo hic: enpEXwα., ſicuti in Bibliis
Buxtorf. ut & in exemplari Hebræo, quo uſus?
ſum, ut & in MSto z, legitur, hodie Galli di- .
cunt: deſtremper i. e. diluere, confer. not. ad fuerit excellens ſapore & odore, ſic in notis Ra-
Hiob. c. 6. V. I4. . 2 7. = ſcchianis editionis mar . hic additur &
58. Id eſt: de quatuor mortis ſive ultimi ſupplici exponitur, ubi vide fis Hebr Xa.
generibus, eitque iſtud caput ſeptimum in San- 61. Hebr. ie. Sectio, caput, textus Bibli-
hedrin ; coeterum de quatuor ultimis fuppli. cus, qua de rea ibi à me dictum eſt.
ciis, quæ per Synedrium imponebantur, vide in- 62. Uti ſuprà v. 5. . c. habetur.
ter alios Dilherr. in Atrio lingu. Sanct. pag. 63. Nimirum: verſum illum ſive textum de Sabba-
mih. 152⸗ tho, de quo paulo antè n. 6 I1. h. v. vel dixit illis,
79. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 5. H. c. n. 9. & n. II. nempè: hoc eſt iſtud, quod dixit Dominus &c.
it. ad verſ. 17. H. c. n. 52. notata ſum, confer. ſicuti mox verſu 23. h. e. ſequitur.
tract. Talm. Schabbat, fol. 117. b. & nor. ad * Hebr. νανι, huic in utroque MSto præ-
librum Prec. ud. pact. 1. p. I57. a. med. ac wiſſa ſunt iſta: Mmad i, e, Schabathum
not. in a h. loc. quietis (de quo mihi &c.)
6Go Sive: diverfam i. e. excellenten præ pane 64. Ego verò oblitus ſum dicere illud, confer.
coeterorum dierum in ſeptimana, ſicuti mox ab num⸗

opus fuiſſet ſcribere: poſt wναπ br binas
menſuras Homer (ſicut'i mox ſequitur in hoc
verſa) expoſitio igitur erit facienda, quoòd panis

X

quod duplex panis ſive duo Gomer fuiſſent, non

NAS 4N .J.

6.necertihin

. . vod coq⸗

licgnid erilo
conenitpanh!

yaſeruatimntn.

tde] Mant,

runhutintetto

mnadibus velttis
togtrunt: aneg

ſes/ avo metu⸗

odienoninen

iluczled ctasill
rum Gi. )
Ptute, niiutine

uguerenditi)

——
gum. ſequ, 0, 5
fud. part. 1. p.

loe
Zene, quon

non divetat textu
batho.

(S. Vide .r, het

66. Quiz didorer

10 plurali dieita
veibo etiam No
kendi Gadunt
1 Hebr. N dr
zd: NN DN⸗
tis, ablunt ² Mor
22,kol.1 . b.
Hedt. driin oe
wand ie, guo
I. ſed male.

Gy. Ita hic vento d

ſaurum ſionifier
ubi aliquid alle
V. 32. b. e n⸗
bloe,

69, Coner hie 0

e 1eprolird gill

CAd II,

lolvebatur,
ſcalt nonnul.
. undecogno
in Paraphtah
) incileſcebat
ligutſehe
9r Dol habe⸗
12, Clegerunt
inyenerunt du-
fica (verbo⸗
due.) Snd

isfuit, Ut Pre⸗

lntenrogare⸗
ine ileetepol⸗
blicum n de⸗
liis) dicetetn

rogawetunt (Il.

Pac, guud dinit
icproptetet
5

EB

fer, & hic Mechil⸗

tur in n n
nindicare olulſet,

otmer fuilſent, non⸗

dW d bins

t ſequitur in hoc
cienda, eude panis

re, ſi innolis RNaA -
o hie adeut ö5.

eů.
Aput, leuns bibli⸗
an eſt.

l.

e tenun ge hebld⸗
bV. vvel Gdint ili,

rit Dominus 67. Ita hic verto diétionem pa, quæ aliàs the-

bitur

nnoque MSto pfe⸗
v i,e. Khabatuim

ere llud conlek,

CAP. XVI. FTXODl. 27

tv caſti gat (ſive corripit) illum (Moſen) Scriptura, dum ei dixit: usque quo renuitis &.
65. nec excipit illum (Moſen) à regula. 66. Eod. verſ. 23. Quod colturi eſtis, coquite]
i. e. Quod coquere vultis *ᷣ in fornace, coquite hodiè omnem (cibum) in biduum &
quicquid ex illo (cibo) elixare in aqua opus habetis, elixate hodiè, ſignificatio &
convenit pani; Taſt lingua — U quadrat ei, quod elixandum eſt. Eod. verſ. 23
I aſſervationem] i. e. In conditorium, 67. Verſ. 2 5. Er dixit Moſes? comedite illud
bodiè] Manè, quando (IHraelitæ) conſueverant egredi atque colligere (Manna,) vene-
runt, ut interrogarent (Moſen,) num egrediamur, an non? 68. ipſe dixit eis, quod in

manibus veſtris eſt, id comedite, veſpere reverſi ſunt (Iſraelitæ) ad illum eumque inter-

rogârunt: an egrediamur? dixit eis (Moſes:) hodie Sabbathum eſt, viderat illos (Mo-
ſes,) quòd metuerint, ne fortè ceſſet Manna nec amplius deſcen dat, dixit illis (Moſes:)
kodiènon invenietis illud, quid vult dicere: †T hodiè? (nempè.) hodièe non invenietis
illud; ſed cras illud invenietis. Verſ. 2 6. In die autem ſeptimo Sabbathum eſt] (Nimi-
rùm N i. e.) ceſſatio eſt, Manna non erit in illo (die ſeptimo,) nec venit hic Scri-
ptura, niſi ut includeret etiam diem propitiationis ac dies feſtos. é9. Verſ. 2 8. Que-
mique renuitis] Vulgare proverbium eſt: propter folium vapulat caulis, 70, propter
Uuau à2 im-

detur, vide & Mechilta, prout allegatur ad mar-
ginem in S'nam ine . Ioc. ubi vide etiam no-
tas, confer. & tract. Talm. Schabbat, fol. 116.
b. & fol. 118. a.

R .
* Hebr. 70 , hæc & ſequentia usque ad verſ. 2 b⸗

num. ſequ. 6 5. & n. 66. ac not. ad librum Prec.
Jud. part. I. p. 136. b. med. it. not. in ne
PD h. loc
X* Nempè, quoniam hactends Moſes Iſraélitis
non dixerat textum illum ſive Sectionem desab.

batho. . b. cap. abſunt à MSto z. atque in MSto 1. ſolum
65. V ide V. 2 9. H. c. ibique Rot. n. 7 O. 1t. C.⸗ ſequ. legitur? He 1. e. ſed cràs illud in-⸗
17. V. 12. D. 15, venietis.

66. Quia dicte verſu 2² . h. c. generaliter ac nume- 69. Nam, ſicuti in Gur Arjeh fol. 9%, col 1. princ.

ro plurali dicitur: Dnaden i. e. recuſatis, quo

verbo etiam Moſen ſimul intelligi ac compre
hendi tradunt Rabbini.
XX Hebr. Bn& AWL;hæc & ſequentia usque
ad: NN HV i. e. & quicquid opus habe-
tis, abſunt à MSto 2, confer. hic tract. Lalm. Be-
2Za, fol. 1 5. b.
† Hebr. Pfa, hoc Sc quod ſequitur, usque ad:
tann i. e. quod elixandum eſt, deeſt in MSto

1. ſed malk.

ſaurum ſigniſicat, in genere autem notat locum,
ubi aliquid aſſervandum reponitur, vide infra

v. 32. h. c. n. 77⸗Confer. & not. in unm ne

b. loc. .
6 %. Confer. hic Gur Arjeh fol. 87. col. 4. ubi hac
de re prolixè diſſeritur & ad objectiones reſpon-

70.

habetur, eriam dies propitiationis may ρHι

e. vocatur Sabbathum, ut & aw b)) i. e. dies

eſlus dicitur Sabbathum, confer. hic tract. Talm.

Schabbat, fol. 87. b. & fol. II8. b. it. Erachin,

fol à1 5. b..

ni folium vult avellere ſæpé vulnerat aut a-
vellit ſimal ramum aut evellit caulem, ſic probi
cum improbis non raro caſtigantur, vide Druſi
Centur. 2. Adag. 6. it. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
1083. S ſequ. ſic Moſes quoque ſimùl cum cœ-
teris caſligatus nec à regula univerſali exceptus
fuit, confer. ſuprà verſ. 2 3. h. cap. n. 6 5. & n.
6 6. & R. Salom. ad jerem. cap. 2. v. 29, item
tra dat. Talmud. Baba kama, fol. 9 2. a. it. San-
hedrin, fol. II,a., atque Mechilta, ſicuti allegan-
tue

23. Confer. hic Eruvin, fol 49. a: G fol. 5 r. a. de

EXODI.

ſtris, quòd Dominus gloriâ ſuâ moneat vos de Sabbatho (ſanctificando,) nam eceemi-

raculum fiet omni veſpere Sabbathi, ut det vobis (Deus) panem bicdui. 72². FEod. verf.

29. Manete quisque in loco ſuo] Hinc(nempè exvoce T) probant ſapientes (Rab-⸗
bini,) quatuor cubitos (conceeſſos eſle) ei, qui egreditur ulrà terminum Sabbathi. 73.
Eod. verſ. 29. Ne egrediatur quiseq;itam de loco ſuo] Hi ſunt bis mille cu biti *; ſednon

Per verba ſeribarum (ſive Rabbinorum;) ſed fundamentum Scripturæ de illis, qui Man-
na collegeraunt, dictum eſt. 7 4. Verſ. 3 I. Mqque erat quafeſemen coriandri album] (
eſt) herba, cujus nomen exiſtit coriandre,/5. ejusque ſemen rotundum; non tamen al-

bum eſt; ſed Mannafuit album neque comparatur illud (Manna) ſemini coriandri, ni-

ſi propter rotunditatem, (ut fenfus hujus loci ſit:) ſicuti ſemen coriandri fuit (Manna;)

Ed album. Ead-verl 31. Wuguengliaua] Eo⸗ Ho eſt) maſſa farinacea, quam-
frigunt (ſve illinunt) melle eamque vocane Pde 76, lingu rein uan. et
Ntermints)ui
mriicem repogne
(DMoles leptin
Kaiteis Manna⸗

stiam interpretatas elt Onkelos. Verſ. 32. In aſſervationem] In conditorium. 77.
Eod. verſ. 32. Rigenerationes veſtras] In diebus Jeremiæ, cuùm ille reprehenderet eos
(Judæos, dicens: ) cur vos non operam datis legi, atque ipſi reſyonderent: num opus

CAF. XVI.

improbos etiam probi (interdum) dehoneſtantur. 71. Verſ. 29. Pidete] Oculis ve- M rie⸗ vdit

4

—

noſtrum relinquemus ac legi operam navabimus? undenam nos fuſtentabimus . pr⸗ 4
. duxik
tur ad marginem in .hon ree ſuper Com-allegat.

mentar. Raichi h. loc. ubi vide etiamn nofas. „5. Sic reddo hicrnz, nam ira legendam eſt⸗
7I. Ignominia a ffciuntur, rubore ſuffundumur, vi- Gallis zZ coriandre Latinis orin rum. ren.⸗
tuperantur, Hebr. tsln, confer. Buxtorf. = e, s: coria⸗ „con⸗=
Lex. Talm. foli 454. ubilovus iſte R. Salomonis fer. Numer. c-TI. v. . ubi legitur: aνMν
aadductus reperitur.
72. Cenfer. quæ ſuprà ad verf. 5. H. cap. I. 12. no-

tata ſunt, vids & not. in 1ν ιπν h. oCc. in notis ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 217. 92.

EcEE

termino autem Sabbathi & quatuorcubitis, qui ei
à Rabbinis ſunt additi, vide plura apud Buxtorf.
in Synag. Jud. c., 16. p. 3.6 8. & fequ. «onfer. & 8
Lighifoot. ad Luc. c. 24. v. 570: p. 905: edit 176. Id eſt: placentam meſlitam, vide P. Fagii noe

in MSto z. habetur: &αααπαπÜ᷑;, ſed mendefe,

⸗ 2 * .
princ. legirur: N r; in MSte I. N ie,

—1 * O 2 .. „
rectihs legitur &πααιοαοο utijam diéum.ẽ

M

in odice Hebræo, quo uſus ſum, habetunz
r YBN, in Bibliis Buxtorf. hoc loco, ut &

—

5

Lipſ. item Gur Arjch fol. 38, coh.- I1. fin. & col.

2. prine. nimirnmm concedunt Rabbini uitràâ bis
mille cubitos äe

i.e. tres (cubitos) «orgori ejus & unum (cubi.

gum) ezienſioni manunm ac nedum; ſic in oeH

nen beloc. ubi vide not.

fol. 17. b. & fol. 5I. a: & Erachin, fol. 1 5F. B.

Videlic&t: Nav art 7à i. e. termini Sabla- .

ad Paraphr. Chaldt h. loc. & Buxtorf. Lex. Talm.

Brum Prer. Jud part. 2. p. 217, a, pt inc. Prppæ
deribitur, quod ſit pyae n ne ne
yhn eeeen Gern rR j. e, maſſa farinaceg,
cocta in oleo, quam in mel intingunt, croſtoli,
linguã vernscula i, e. alicàâ, Latinè: cruſtu-

thi, ſic in notis Raſchianis editionis ea n
hic additum eſt, confer. hic tract. Talm. Eruvin, è7 ic tra⸗
7. Vide, quæ ſuprà ad
4,. Vide Buxtorf. Synag. Jad. ac Lightfoot. Ioc.

S

la, conter. hic tract. Talm. Joma, fol. 75.b.
verl, 23. 5. cap. n. bͤ7.

notata ſunt,

fol. 17 3. ac Michiol Tophi p. loc. in notis ad Ii-

CA.2 l⸗
sit is (Jeſeni

uülegati Cnem
fum ment.9,.

.⸗„ Q ☚ 7 . „ . . — . . . 4 nüizſeri
Explicitè ( iſtud habetur in lege Moſis,quia non ſunt termini Sabbathi (eonſtituti,) niſi teſhimoniizleniß

manmis)iginti

zdinitio Eerin

ſed narrit Geri
ehendekintliß
tranſie tuntſord⸗
eipio termini

18. Gotmer decin
tranlleranttetta

79: Ficuli jerem.
Raſthinotas, in
AQductateyetiuntl
. Hüüchon ilud
bane vifit homd
Po. Conler hit
Chald. . lot.
P. li ell: in e
Hanna agitun
ol. 1 2. & K
I. Conſer. guck
ſenotat ſan, 7
it, ttech Talm.
beCuthiheilt
deRaſchinot.
. Hedr. d-
he. n. 2 ndia
g. Ladem Com
„IVI0,
3t. Conſer hic

— AW.

Oculis t.

inh. Pod verſ
ntkhienteslheb.
num Zabbethi,,3,
crdint; Kdnon
Ni(onſitui,nit
Ede is Gbihlen⸗
inchiallin

Um; nontamenal.

minicofiandri m-.

pdhifuit NManna;)
ſarinacen, tam-
n Mſchna, & e
conditorium. 17,

reprehenderet eos

4

Guxit

————

Nam Ua Fgendam elt,
nis: coriandfum, con⸗

* . V
Ebi lepitur: Puhn,

0 ulus lum, Mbeture

Duxtort. hoc co,
ud an e117, 6,
in MStO 1. MNNN,

V 4
rudbesz led wendole,
, biiſam didunn⸗
litam, Fide b, igiinos

c,& Butort Lex, Taln.

Phih. loc, in nolis ad li⸗-

, p. 21 7 2,Plinc, N

e rn d

i,e, mulſa kminace,
mel intingunm, coltoſi,
Alic, Liline: Crufid.

Am. ſoma, ſol 75,d.

gerl, 13. 5. ),n

nderent: numopis
Uzentabimus: Ptd⸗

ð

—

CAP. XVI⸗

EXO Df.

L2

Juxit cis (Jeremias) urnam Mannæ „dicens: videte verbum Domini, 78⁸. non dicitun-

JPDrià e. audite; ſed ) i. e. videte, per iſtud ſuſtentati fuerunt patres veſtri, mul=

ti legati
pfum timent. 79.
juxtà LTargum ejus. 80..

(ſive miniſtri) ſunt Sanéto illi Benedicto, ut præparet alimentum eis, qui i=
Verſ 33. Urnam] (Dictio Nagix ſignificat ) ampullam teſtaceam ;
Eod. verſ. 33. Ert repone illam coràm Domino] i. e, Antè ar-

gam (fœderis) nec di cus fuit iſte textus Biblicus, donec ædificatum fuit tabernaculunz

teſtimonii; ſcri ptus autem eſt (iſte textus quaſi per antici pationem) hoc loco in Sectio⸗=

ne Mannæ: &1. Verſ. 3 5⁵. Quadraginta annis] Sedannon deſunt (hiſce quadragin-

ta annis)triginta dies? nam ecce decimo quintode die) Aprilis &2, deſcendit illis Manna

ab initio & decimo quinto Martii ceſſavit,

ſed narrat (Scriptura,) quòd in placentis, 84

prehenderint ſaporem Mannz. 8.
tranſierunt jordanem. 86.

dicitur enim: & ceſſavit Manna cràs; 83

quas Iſraélitæ ex .gypto eduxerant, de-
Eod. verſ. 3 5. Iz terram habitabilem ] Poſtquàm

Eod. verſ. 3 5. Ad finesterræ Chanaan] (Nempé:) in prin=-

cipio termini (terræ Chananææ) antequàm (Ifraélitæ); tranſierunt jordanem, atque
is (terminus) fuit locus campeſtris 87. Moab, deprehenduntur (itaque iſtitextus) ſib?

invicem repugnantes; ſed (reſpondetur,)

in loco campeſtri Moab, quando mortuus

eſt Moſes, ſeptimo (die menſis) Februarii⸗ ceſſavit Manna nec amplius deſcendit ac ſuf-
fecit eis Manna, quod (Ifraéëlitæ) eodem ipſo die collegerant, usque dum obtulerunt-

88. Gomer decimo ſexto (die menſis) Martii, dicitur enim: & comederunt, poſtquàm

tranſierant terram, poſtero die Paſchatis. 89.. Verſ 36. Decima Ppars Ephæ] Epha ca-

— un S ir

78. Sicuti Jerem. c. z. v. 3 1I. habetur, ubi vide

Raſt hi notas, in quibus eadem ferè, quæ hie, ad-
ducta reperiuntür.

79. Hüc facit illud Matthæi c. 4. v. A. non in ſolo

pane vivithomo &Gc.

2. Confer. hic preealiis P. Fagii mot: ad Para hr.
Pre afiis P. Fagii not: ad Paraphr.

Chald. H. bOoco.

gr. I eſt: in capite ſive testu Biblico, ubi de
Manha agitur, confer. hic tract. Talm. Horajoth,

fol. 12: 2. & Keritut, 0h. 5: a. b.
g2. Confer. quæ ad verſ. 1: c. m. 4. de hot men-
ſenotata ſunt, vide & not. in Deri reb b. loc.
16. tra &. Talm. Kiddufſèhin, fol. 3 3: a. G b.

33. brout habetur Joſuæc. 5 v. II. al- 12:. Ubi vi-

de Raſehi not.

24. Hebr. , eonfer: quæ ſuprà a verl. I. .

S. c. M. 2 Mraâta ſunt.

g;. Eadem Commentator noſter notavit ad Joſu.

S. v. I U “99 V
26. Gonſer, hice e ſuper Comnmientar.

ekemplari Comenentarii Raſchiani iſta hie adje--
Gta ſint: (Herra) iſta, quæ trans ordanem exi=
ſtit, eſt habitabilis ac bona, dicitur enim: tran-
ſeam quæſòz ut videam terram iſtam Bonam, quæ
eſt trans] ordanem; (uti Deuter. c. 3. V. 2 57. ha-=-
betur,) verbi autem aP) i, e habitabilis, transæ
latio Chaldaica eſt: Nrar (quod ſignifieat:)
HaP i. e. quz inhabitatnt ſive incefitur, ſic
in vetuſio illo exemplari, Hebræa videin allega-
to libro Se neY ubi etiam sractatus Talmtue=
dicus: Kiddaſchin foli 3 . a: allegatur.
97. Mebr. —aey, quod nennulli vertunt: los
cum deſertum, K X. ja ααςs Mνοααρομι e. occiden-
tem Moab, Vid. Num er, c. 2 21 v. 1. interaume
6vertitur, ut nomen pToprium: Xgaι— MeA6
prout Numer. g. 2 6., v. 3 V, 6't
8 8 vVidelicèt? de fructibus terzæ Chananææ, vide
Raſc hinor. ad Joſu: c. 5. V. e.
99. Vide Joſuæ dicét. c. 5. v. 10. ibique Raſch?

Ralchè ,loc, ubi ſeribitur, quod in vetuſo

n0t, «ORef., & nCt, in enof] rw logs

I rxODI
pit tria & i. e. fata; 90. H&ο autem (continet) ſex i. e. cabos ac 2 quatuor-
† 3 i. e. ſextarios; 3) verò (centinet) ſex ova, deprehenditur itaque decima pars
Ephæ continere quadraginta tria ova & quintam partem ovi atque hæc eſt quantitas
(determinata) placentæ 91. & oblationibus. 92. .“

ChAF. XVII.

VErſ. 2. Quidtentatis Dominum?] Dicentes: num poterit (Dominus) dare a-=
uam in terra arida? † Verlſ. 4. Adbüc paululum] i. e. Si tardavero ad hùc
pauliſper, lapidabuntme. Verſ. 5. ITranſi antò populum] Ac vide, an te ſint-
lapidaturi, cur calumniatus es I. filiss meos? Eod. verſ. 5. Et ſume tecum de ſeniori-
bus rslis] (Scilicèt) in teſtimonium, ut videant, quòd aquæ permanum tnam egre-
diantur ex petra, nec (Iſraelitæ) dicant, quòd fontes ibidem antiquitùs fuerint, Eod.
vetlſ. 5. Et baculum tuum, * qué percuſſſti fuvium] Ecquid lex vult dicere (per verba-
iſta:) quò percuſſiſti fluvium? nimiruùm, quia Ifraelitæ dicebant de baculo, quòd ille
non niſi in pœnam præparatus eſſet, per illum (quippe) punitus fuit Pharao & &gyptii
multis plagis täm in Egypto, quâm in mari, ideò (hic) dieitur: quo percuſſiſti fluvi-

jam videbunt, quòd ille etiam in bonum præparatus ſit. Verſ. 6. Et yercutias in petra]
Non dicitur (hic.) u D — vi. e. ſuper petram; ſed )X . i. e. in petra, hinc (di-=
cunt Rabbini) quòôd baculus fuerit ex * re aliqua dura, cujus nomen eſt 192 28 2.
ac petra per illum fuit fiſſa. Verſ. 8. Et venit Amalek] Conjungitur iſta Sectio (de-
Amalecita) huic tex diceret (Deus:) ſemper ego ſum inter vos paratus ad omnia,

15% Hu, ſenſus eſtz: cur in ſuſpicionem vecã-
ubi plura de menſuris, vide & not, ad librum ſti Iſraélitas, quaſi te ſint lapidaturi? c onfer.
Prec. ud. part. à. p. 217. a. princ. item Lightr. Numer. c. 3 I. v. 5. ibique Raſchi not. num. 13.
foot. ad Matth. c. 13. v. 3 3. P. 359. edit. Lipſ/* Confer. bic tract. Talm. Sanhedrin, ſol 99. b.

o. Conter. Buxtorf. Diction. Hebræ. voc. α,

ac not. in om nev b. loc. confer. & tract. X Vel: ſpecies rei cujusdam duræ, nam & ſic ver-

Talm. Eruvin, fol. 9 3. b. ba iſtae vm da * ,prout rectè in MSto z.
91. Hebr. dom, Challæ, de hac vide Numer. c.] legitur, vertere poſſis. G
15⁵. v. 20. & Buxtorf. Synag. Jud. c. 34. p. 2. Hoc nonnulli interpretantur adamantem, con-
6◻☛11. 8& ſeq. ubi plura. fer. infrà Exod. c. 34. v. I. ibique not. num. r.
92. Hebr. rmruiD, Mincha autem ſive oblatio ay vige & Buxtorf, Lex. Talm. fol. 1504. & ſeq.
pellatur, quicquid ex provemu. frumenti venit,
qualſi dicas ſacrum umentaceum. in par rh. loc. it. Schabbat, fol. 118. b. &
¾¼ Conter. hic tract. Lalm. Sanhedrin, fol. 106. a. Megilla, fol. 30. h. it. fol.. 3 1. a,

it. Bechorot, fol. 5. b. & Erachin, fol. 1 5. a. 4. Hebr. PT i. e. Per Vvitam veſir am, eſi ſoma⸗

1. Vel: Reprehendiſti, malè locutus es, Hebr. ema⸗

Lr. XI.

confer. & tract. Talm. Baba mezia, fol. 87. b.
rout R. Salomo ad Levit. c. 24. V. 9. notavit, 3. Bicuti verſ. antec. 7. h. c. habetur, confer. not.

leigiturdatet
nvile eidem dah)

trem meumm l

4 lumde humero te

) mii ünb
Ronor diſcipplitu
carusſit,) atque te

Aaron Mol, ques
(umen) fectſodi
(quimrererentii
(SVNognifes
E conlumptionisf
Qemluntlocoatgu
yi) Egreleteen
um,; illi autem (Iſraélitæ) dicunt de iſto (baculo,) quod is in pœnam (præparatus ſitè) nec i
oolerepreſtigiato
(ſſ uqe crin al
recedeteitcam,

quæ opus habetis; & (tamen) vos dicitis: eſtne Dominus inter nos, annonz 3. profectò .

. canis 386. col. 1. med.

i ffirmanci jura

5, Nimirum Amnlckr
imlorabitis agilir
ʒehr. ſon,, nonnn

pomunt ſire aigi-
alnr tol g09.

Sicuti Numer c. 1

gerba iſa: Mie n

UNt à MStOn mini
7 Vide Namer c,ll,

ſil Sot. p. 533.n.

K (canler hic Methil

ur in r
e.

1 Ven t: Ainelerit
FFoont legztur ad

. (A. VV.

„
c uatuct,
ue Gecinapett

Kcelt guantt,

ominte )dare 1
i tardaver Adhhe
eride,anteſint,
etelum h, ſenii.
anumthimegte⸗
isfuerint, kog,
dere (per vetba
cnlo, guödille,
Eharao &Aoypti
1opercuſliſtitluei⸗
(prkpatatisſit)
eraliatin Petre
inpetra, hine ſl⸗

neſt de .
riſta Seckio (de .

patatusadomnia,

none 3, Pretec4.
Canis

———

rin ſuſpitionem ecz.

t lapidatuni! conken.
Balchi not, numw. 13.
rhegtin, iol gheb.

duræ, nam le fel
out kelte in MotO 1.

tur adamaſtem, con⸗
. biq ue not, humn l,
ln. kl. 1504. & ſe⸗
aa merii, 101,97,b,
babetut, eonler, not.

habbet,101. 11,.⸗ℳ“

r ,.
n elltan,el KW
4

CAb. XVII.

lum de humero ſuo, tunc venit canis ac momordit illum.

canis veniet atque vos mordebit 5. & vos clamabitis ad me ac cognofſcetis, ubinam ego
ſim, res ſimilis eſt homini, qui filium ſuum humero ſuo imponitac ſeſe in viam dat, vi-

dit filius iſte aliquid deſiderabile * ac dixit? pater, tolle deſiderabile iſtud ac mihi da-,

ille igitur dat ei (filio ſuo iſtud deſiderabile) ſic quoque ſecundum ac tertium (deſide-

rabile eidem dat, )occurrerunt (iſti) alicui homini, cui idem ille filius dixit: vidiſtine-

patrem meum? dixit ei pater ejus: an tu ignoras, ubi ego ſim? (his dictis) projecit il-
. Verſ. 9. Elige nobis] (Nem-
pè:) mihi & tibi: æquiparavit illum (Ioſuam) ſibi (Moſes,.) hinc dicunt (Rabbini:) ſit
honor diſcipuli tui ti bi carus, perinde ac tuus (honor) & honorſocii tui (tibi perinde
carus ſit,] atque reverentia magiſtri tui, unde (id probas? nempè ex illo loco:) & dixit
Aaron Moſi, quæsò Domine! 6. annon Aaron major (natu) fuit, quàm frater ejus? &
(tamen) fecit ſociam ſuum, tanquàm magiſtrum ſuum, reverentia magiſtri tui fit tan-
quàm reverentia Dei, dicitur enim: Domine, Moſe, &) i. e. prohibe illos, 7.
( N ſignificat hic.) i. e, perde illos de mundo, (nam) rei ſunt i.
e. conſumptionis (ſive perditionis,) qui rebellionem contrà te parant, (videlicèt) eo-
dem ſunt loco, atque illi, qui Deo ipſi rebellant. 8. Eod. verſ. 9. Atque egredere (O&- pu-
gna] Egredere é nube atque pugna contrâà illum 9. Eod. verſ. 9. Cras] Tempore⸗
pugnæ ego ſtabo. 190. Eod. verf. 9. Elige nolis viros] Fortes eosque, qui peccatum ti-
ment, ut eorum juſtitia ſit ipſis auxXiIio', II. alia explicatio: elige nobis viros, qui ſciant
abolere præſtigiatores, I2. quia filii Amalek fuerunt præſtigiatores. Verſ. 10. Et Mo-
ſes atqut Aaron ac Chur] Hinc quoad jejunium (receptum eſt,) ut tres viri debeant-
præcedere arcam, qui in jejunio 13, fuerunt conſtituti. * Verlſ. 11. Dum attollebat
“W B M Moſes
. — . „ —
la affirmandi & jurandi, confer. Gur Arjeh fol. loc. coeterum iſta: ape in i. e. egredere &
88. col. z. mec. “ rmnube, abſunt à MSto I. W
S. Nimirum Amalek vos bellò laceſſet, tunc meum 10. Scilicet: in ſummitafe collis, ſicuti hic in tex-
implorabitis auxikium. tu ſacro habetur, confer. hic notæ in on S*
Hebr. or, nonnulli Kabbini hie unionem ex-abi locus iſle benè explicatur, confer. hio tract.
ponunt ſive margarntam, confer, Buxtorf. Lex. † Talm. Joma, fol. 52. b.
Nlalm. fol. 80 &%. YMM II. Confer. Numer. c. 3 I. V. 3. n. 9. & D. Wa.
6. Sicuti Numer. c. 12. V. II- habetur, eceterum genleil. Sot. p. 96 9. & ſequ. n. 3.
verba iſta: raie in i. e. quæſe Domine! usque 12. Vel: qui (ciant, irritas reddere præſligias ſive
A4d: 12) NN i. e. reverentia magiſtri tui, ab artes magicas, vide hic præ aliis Gur Arjeh fol.
funt à MSto 2. minus re k˙a Sö. col. 2. circà fin.
7. Vide Numer. c. II. V. 2 9. confer. & D. Wagen- 13. De r ay i. e. jejuniòob ſomnium in-
ſeil. Sot. p. 53 8. n. 2. . fauſtum, confer. D. Wagenſeil. Sof. p. 624. 6
g. Confer. hic Mechilta, ſicuti ad marginem alle. ſeq. ac p. 1125. ac ſeq. vid. & Abarbenel ad
garur in en mp ſuper Commentar. Rafchi Jonam fol.2 60. col. 2. princ. edit. Amſt. ubi ri-=
h loc. tus jejunii publiei ex tractatu Taanith adducitur.

9. Nempè: Amalecitam, confer. & hic Mechilta, * Vel: degebant Hebr. Prw P.„poſt verba iſta
prout allegatur ad marginem in ar now h, in

.

Moſes manum ſuam] Sed num manus M

tum) in Roſch Haſchana. 15. Verf. 12. Manus auten, Meſis krant graves] Quoni-

am (Moſes) piger extiterat 16. in præcepto (promulgande) aliumque ſibi ſubſtituerat,

197. ideò graves factæ ſunt illius manus. *

Eod. verſ. 12. &t acceperunt] (Videlicèt)

RAaron & Chur. Eod. verſ. 1 2. Lapidem & poſirant ſubter ium Nec ſedit (Meſes)
Aup er culeſtram ac pulvina r, * * dixerat (enim:) Iſraelitæ conſtituti S, ſunt in anguſtiis,

(ideò) ego quoque

ſimul cumipſis ero in anguſtiis. Eod. verſ. 12. Er uit Curra que)

zmanus éjus ſirma] Et fuit 19. Moſes, manus ej usin fide ze. fuerunt expanſæ versûs cos-
lum in oratione fideli atque firma. Eod. verſ. 12. Meque ad occafum Solis] Quoniam
Amalecitæ ſupputabant horas per aſtrologiam, quanam illi horâ vincere poſſent, ideò
Moſes eis ſtare fecit Solem 21. atque confudithoras. Verſ. 13. Et debilitavit Jeboſihua]

Concidit principes militum jus ac non rel

iquit, niſi debiles, qui inter illos erant, nec

omnes

iin utroque d4500 hæe ſunt addita: dv aa
i. e. Chur, filius Mirjamæ fuit, con-
fer. infrà Exod. c. 3 2. v. 5. Sign.

14. Costera, quæ hüc pertinent, & in allegato tra-
ctatu Talmudico habentur, vide in libro Prec.

Jud. patt. 2. p. 2 14. b. princ.

15. Hebr. ane W"NX%2 vid. ibid. fol. 29. b.

⅝6 Confer. quæ ad cap. antec. 15. Verſ. 23,. nota- =
19, TPer hanc explicationem tacitè redditur ratio
conſtructionis, nempè, cue verbum ſingularis
numeri , quod hicin textu ſacto habetur, jzun-
gatur nomini pluralis mameri dpz nimirum au-

ta ſunt, Sign.X & n. 65. vide & not. in ea
an h. loc. it, tract. Talm, Berachvt, fol. 14.

b. & Taanit, fol. 1I. a.

E7. Nempè: Joſuam, qui contrà Amalecitas pu-

fgr Hebr. "D pra, in Möto 1. poſte hæc ſunt
addita: danuen en en ee e n

bbernp TI vUaAn ee ba ber
rpey ree er nn en een n 7y
ðð biy e
by eN DDIE He i. e.
(drout verſ. 1 1. h. cap. habetur,) nam

tttolebat baculum miraculoſum, ut eò (quaſi)
pexillo daret ſignum Iraelitis, miſericordisin-
que (à Deo) petebat ac propopulo ſuo precaba:

tur; Manus autem Moſis erant graves (Verſ. 12.
b. cap.) propter laborem, dum ipſe ſiabat, ur
& ob onus (ſeu gravitatem) baculi ſui, & acce-
perunt lapidem (eod, vejſ. 12. H. cap. ) lapidem
Kil. quendam repererunt ibi, qui paratus (ad
14) erat ac deſtinatus, 1e
eo, poſteà ſequuntur ea quæ hic in textu haben-

Suſtulit Moſes
Molſes

ſeditque (Moſes) ſuper

Ar& "ꝗ nD e 9 m i. e. an Moſi non fu:
it culcitta aut pulvinar? (enimver fuit) ſed
dixerat &c. 2

verf. antec. 10. F. cap & ad Plalm., 3 0. V. 5. it.
ad Senel. c. 7. V. 7. n. g: 2ð

tor noſier verbum iſtud efert ad Moſen, cu-
jus manus fuetint Ermæ &c. confer, Rotæ in hen
epsn . oo

euius ſides,
6 2%. ac not. in pan rn h. loc,.

: . Nempè"nvm nanye ai, e, ut ceſſare face-
ret ordinem cœlorum, curſum ſcil, aſtrorum &

bant, lic lin Gur Arjeh fol. à 9, col. 4. med, &
fol. 99. col. 3. med. tradunt Kabbini, quòd Sol

IItaslitæ egreſſi ſunt ex «gypto 2. cum veniſſent

cum lex datetur, 5⸗ zpud fumen Arnon.

tur, nempè: W7"“. e, acceperunt &,

CAr. XVH.

ſis devicerunt pugnam &c. 14. ſicuti eſt (ſcri-

In Möto 1. locus iſie ſic legitur: ei N? 2

18. Vel: vYerſantur, Hebr. a*ν, conſer. de hoe

20, In Mechilta traditur: Ma mtee TTr 1. e., ma⸗
gna vis eſt fidei, nam fidei præſidiò vicus eft
Amalek, ſicuti hic dicitur: & fuerunt manus
vid. D. Wwy agenſeil. Set. p. 6 1 8, &

ſignorum cœleſtium, quæ Amalecitæ obſerva-

Moſis ætate quinquies ſteterit in ccœlo, I. quando

àad mare Suph. 3. in bello contrà Amalecitas 4.

7 eclt,
omdesinter
O etl.

bellol

utlitaelits

(hoſchua iuttodi

““
Alnch llhel l
Geleterols.
povsveriu, in
quddaltare vocdtt
. 1.
tur miraculi, qu

A.
(ktnoltteum. Vet.

45 1c. Manus
jum Unimieitiaf

95 1e lolium nee

jus 14, dir ſumelt

tegrumnec ſoliu

malek'& guand

tam & Wie ſ

in gtenum 27, ate
in stetnum 26, ate

——

11. Mim, oſahe
to migis deblez
ſtud non leiit, ide
lltaéitæ untd orae
iIn Gur Arjeh fol.
EPWN lo
fole116.2.
Conthic tact Tal
Hebr. W he
gue ad: n Wi,
MisSto .
23, Sic jumta memem
decm d, (r
Vertere volui.
In MSto ¹. hie l
“ lbt int] Dominu
1. Dicint enim hie

Ausbus lietis omi

1 islcag
eſ tltale)
theneit,

ſait lurigne)
ee feris .

1] Q Aatean
lepollent ile

ait alli
killozerant tec

eguar: M N
. nol Don fl⸗
ninferd ki) 1

e, (Onlet, e e
„11. N. U1. AH
Em., 0, ſr k.

Nid teilt ttig
ſetbun üngliatis
ſart Rabetin un.
e nimmitiln A⸗
fet ad Molen, eu⸗
Onler morinnw

Gf mt ewe
Przlidi gidlinet
4 anrnd
delhuſer
um leil altorum dͤ
Amaleclte obſeiſi⸗
69, col. 4, mec, &

tKihdii gide 4sSd
thn clo,,lendo
,2. Cumn vetiſſert —

unz imget
nen Aunone

(45. .
e

äl

22. Nm, Tofna brincipes miitum delevit, mul

CAP. XVI. ExODI. 63²

omnes interfecit, hinc diſcimus, quòd fecerint (Iſraêlitæ) juxta Toraculanm 72 NWajcha-

e

tis Divinæ. V erſ. 16. Seriteiſtua Pmenimentum] (Nempè,) quôd venerit Amalecita-

ut lſraëlitas bellò laceſſeret primus antè omnes gentes. Eod. verſ. 14. Et trade auri.
bus Jeboſe bue Qui introducet Iſralitas in terram (Chananæam,) ut præcipiat Iſras-
litis,7 quò ei (populo ſcilicèt Amalecitioo) factumrependat, hic indicatur: Moſi, quòd
Ichoſchua introducéturus ſit Iſraelitas in terram (Chananæam.) Eod. verſ. 14. Quiaz
Aelendo delebo] Ldcircò egote ſic admoneo, quoniam illum (populumAmalecticum)
delerevele. Verl. 1 5. Er vocavit nomen ejn] (Nempe:) altaris. Eod. verſ. 1 5. J-
ova vexiliun meum] i. e. San Gus ille Benedictus fecit nobis hic miraculum, 23. non-
quòd altare vocatum ſit Jchova; ſed ut is, quimennnit nominis iſtius altaris, recordes
rur miraculi, quod fecit Deus, (ac ſi diceret:) Jchoxa miraculum (ſiveſignum)
eſt noſtrum. Verſ. 16. Ert Aixit] Moſes. * Eod. verſ. 16. Quia wanim uper ſolium
Jah] i. c. Manus Sancti illius Benedicti ſublata eſt, ut ipſe juret in ſolio ſuo, quòd bel-
lJum & inimieitia futura ſint adverss Amalecitas ſempiterna; ſed quid' (ſibi vult) iſtud
PDMi. e. ſolium nec diciturd 8 ,Præterea etiamnomen (Dei) quead dimidium e-
Jus 24. diviſum eſt, (nimirüm)jucavitSantas ille Benedictue, quòd nomen ſuumnonin-
tegrum nec ſalium ſuum perfeétum fit futurum, donecfuerit deletum omne nomen A-
malek & quando deletum fuerit nomen ejus, (tunc) futurum eritnemenejus comple-
tum & dei. e. ſolium integrum, dicitur enim: ô inimice, conſummatæ ſunt vaſtitates
in ætenum 25. atque is eſt Amalek, * nam ſcriptum eſt de illo: & furor ejus obſervat⸗
in æternum 26. atgue⸗ urbes Krtitpäͤltia „periit memoria eorum;2 7. quid vero lla (Scri-

ptura)

cab. 1. verſ. 2 1. num. 26. & ad Eiai. Cape 12. V.

tô magis debiles delerc potuit; ſed, quoniam i-
ſtud non feeit, ideo concludunt Rabbini- quod
IIraélitæ juxtà oraculum Divinum fecerint, ſic
in Gur Arjeh fol. 99. col. z. fin. vide & not. in
E D e loc. nt Strac. Talm. erachlc⸗
fol. 116. a.
TCont. hic tract. Talm. Megilla, fol.7. a. & fol. 19
Hehr. w ie ee, ht & quæ quuntur us
que ad: nn n i. e. quia delendo c. ablunt 3
MiSto z.
2 3. Sic jut mentem Commentatofis noſtei dictio
nem dà, quæ S ſignum notat ac vexillum, hic
vertere volui.

es In MSto z. hic legitar: ery n nn 1, e
Et dixit] Dominus Moli.
24. Dicitut enim hic in iextu ſacro: , non e
duabus Mistis omiſſis, conter. not. 2d Obad

2 num. 6. vid. & tract. Talm. Berachot, tol. 58.
2. & an hedrin, lol. 2 . d.
* Hebr. Pey ⸗, lic in exemplari Hebræo, qu
uſus ſurn ut & in editioene men ene bie ha-
betur; aſt in Bwbliis Buxtorf. legitur: r mw
Wy 1. e. nomen Eſavi, ſie etiaar in MStO I. le -
gitur, in eodem omilſia (ſunt iſta: nor⸗ Vi. e.
6 quando deletum fuerit & c. usque 24: P'i.
e. dicitur enim, confer. Sign. A“

† Hebr. 2&N& hoc & quod eequitur „ usque ade

mrev i e. nam leriptuen eſt, ⸗beſt à MSroOI.
2 5. Sicnti Pſalm. 9. vVerſ. 7e habetur, ubi vide
Raſchi not.

** Hebr. vwhy, in MSto z. pro eo legitur: Wwy i.

e. Eſan, conſer. Sign. *
26. Proht habetur Amos, cap. I. verſ. 11.

17. Vi ide dict. Pſalm. 9. v. 7. ubi in R. Salomonit

XAXX

Naſt M1π Jehova in æternum ſedebit, 28. ecce nomen-

524

ptura) poſteà dicit? (nempeè:

2

(Dei) integrum;, dirigens ad judicium 1Nd e. ſolium fuum, 29. ecce ſolium 4

ejus integrum
CAP. XIIX.

PErſ. r. & audivit Jethro] Quænam fama ad illum pervenerat? † (nempè:)
maris Suph diviſi & belli Amalecitici-. Eod. verſ. I. Jethro) Septem no-
minibus ille vocatus eſt (nimirùm: Rehue, Jether, Jethro, Chobab, Cheber-
. & Puthiel; ) ether 4. (ideò dictus fuit,) quia i. e. reſiduam fecit 5
&iſtam:) & tu videbis; 6⁶. Jethro (appellatus fuit,) quia,
poſtquàm ipſe proſelytusꝰ factus eſt & ſervavit præcepta (Dei, M addideruntei lite amꝙ
7. 2) Chobab (nominatus fuit,) quia 22TI i. e dilexit legem;, 3. Chobab autem⸗
fuit jethro ‚dicitur enim: de filiis Cho bab, ſoceri Moſis „ 9. nonnullidicunt; quod Re-
huel fuerit pater lethronis, quid verò illa** (Scriptura) dicit: & venerunt ad Rehuel;
patrem

2. Keni
Sectionem unam in lege (nempè

notis eadem, quæ hic, expoſitio habetur»
fer. & Pſalm. 47. v. 9. ibique Raſchi not.
28. Sicuti Ejusdem Plalmi 91. verſu & habetur,
confer. not. ad Obad. vert 2 r. num. 26.
29. Pront eodem verſu 8. dicti Pſalmi 9. habetur,
confer. hic notæ ad librum Prec. Jud. part. 1. p.
24. b. med. & p. 2 6. a. med. & part. 2. p. 45. b. num.- 31..
med. vide & Lighttoot. Decur. Chorogr. Marco F. Vel: fecit,
præmiſſ. c. I. & 3. p. 520. edit. Lipfſ. it. Gur Ar-
jeh fol. 8 9. col. 3.
† Nen pè, ur ipſe veniret,

con- . 4. v. 1 §. M. 32.
d. De hoc vide Nimer. c. 24. V. 2 Ii.

DSan ſuper Commentar. Raſchi h. loc.

Hebr. Nay, ſic in ex- † 20. n. 50. item Numner. c. 16. v. 29. n. 3 6
emplari Hebræo, quò uſus ſum, ut & in edi- 6. Sicuti infra verſ. 2 1. , cap. habetur, confer. 6S5e
tione ori ew hic adjectum eſt, ubi vi le no. Numer. dict. c. 10. V. 29. . 36.
1a, iſta: yne ny A i, e, quænam fama ad * Confer nor. ad Proverb. c. 19. v. 2 5.⸗Rum. 21.
illum pervenerat, abſunt buttoque MSto. 7. Nempè: literam Vau in ſine nominis ejus, nam
1. Cur hic præ aliis miraculis maris Suph diviſi ac
Belli Amalecitici fama ad Jethronem pervenerit,
vide in Gur Arjeh fol. 8 8. col. 3. fin. & col. 4. . de & Siphre, prout ad marginem allegatur in
princ. nempè, quia duorum iſtorum miraculo. SDhair rpſuper Commentar. Raſeni he loc.
tum fama univerium terrarum orbem peragrave. (8. Confer. Numer. alleg. cap. 10. ver ſ. 29.
rat, confer. tractat. Talm. Sevachim fol. 116, 9. Sicuti Judic. c. 4. V. 11. habetur, confer. i
a. uti allegatur in ga r, h. loc-
2. Atqui non reperimus in S. Scriptura, quòd Je- c. J. atu
thro appelletur Cheber; ſed filius Jethronis di- not. in Da n h: oe e.
Qus fuit Cheber, uti judit. cap. 4. v. TI. habe. ** Hebr. "Wy iſtud & quod ſequitur,
tur, huic objectioni reſpondetur in Gur Arjeh n . i. e. quoniam in
fol. à9. col. 2. princ. confer. & ſuprà Exod. cap. MSto I.

usque ad:

—

„

4. Vide Numer. cap. 2 5. verſ. LI. num. 30. &

ut ſupereſſet, ſie verbum rn hie
verto; confer. quoad'ſignificationem hujus ver-
bi Exodi c. 2 1. V. 2 5z n. 17 §. & Exock c. 3 4. v.

13⅞. F. cap. m. 57. apud ſoſephum lib. 2. Antiqu.
c. 5. al 6. Jethro vocatur: 11 sραε ½, vide &

*

liliisnemp

antea Ato, poſtea nw dictus eſt, confer. Gur
Arjeh fol. 89 .„cOE. r. fir,& col. 3z. princ. vi-

9)
Ven

Otnnia⸗ 17 el

(Wox) dixitin M
lios ſuos .
S . .
ealtendit, Cini e
ſonlits dalen
musconltituti
lur 1. Moles abi
Mdian) Ferle
— aeerelantfäctum
n. 86. confer.
& ſuprà Exod. dict. c. 4. v. 1. m. y2. item Me- —
chilta„ ſicuti ad marginem allegatur in
huelilghe ſecn

—

Io. icoti iupfa io

füuit pater, non ay
pongetu hoc loee
len nepotibis ſlt
31. De hoc Ibid eſde
Buort Biplioth
13. h. cap. 44.

i1 Conker. inira er

Mechilta, licuti a
D ſuper Comm
13. Vel: honorem a
ſocerum ſuumn ic
Pputabat.

i. gicuti ſuhri kꝛ0.

(onter. not, in n
15, Vel: uniyetlopo
tem pondere fuit
lliens, ſie untz
ſl 19. col. 2, me
loe,vdi & Mechilta

usque sd: 16. Nnpe: gid
fantes &c, abeſt ?

ndecerit mguam

lat, (Ounlet n

CA. N
9), celoliam,

eatn † (nene)
ye) Segem O.
Chobab, Cheber,
telchian keeit .
elatms flih) is,
iderunteilieam;
1. Chobab auten.
icheunt, quod e⸗
neruntad Reinel,
Patrem

4, N 1 N Es. eorſet,
4. V. H.n 52. tem Me .
inem Aleggur in dnH
1n Raſchi loe.
Verl. I. nom. 30. 8
ſet, ſo vabum rn bie
nifiationem huſus der⸗
179. & Eroc e. 34,.
h. 16. 1.29. k. 30,
ca,. habelun colet.
. 36,
c I9 V. 15 nm ?
hne nonpinis eins, nam
idlus elb, conſer Cur
ſr, & col. t. plint. d.
warginenn Aleggturin
mentat. Raſchi h. loc.
9. 10. Vel. ¹9.
habetun confet nſt .
ſoe Rumm lib.? Ahint

„ e NG

Ur: iii/NM,N

lo. “
od ſegnitur, uegle d
igkantes Gc, ael
mn intanles

detexerant factum viri, 5EÆgyptii? 3. ac voluerat (Pha

CAbP. XIIX. EXODI. 13 5
patrem ſaum? 10. (reſpondent illi, hoc ideò fieri,) quoniam infantes vocant avum-
Häum R i. e. patrem, (ſic ſcriptum reperitur) in Siphre. 11. Eod. verſ. I. Socer
Mafis] Hic honoratus fuitjethro in Moſe, (ac ſi diceret:)ego ſocer regis; 12. aſt anteà Mo-
ſes magnitudinem (ſive honorem ſuum) ſuſpenderat 3. in ſocero ſuo, dicitur enim: &
reverſus eſt ad Jethronem, ſocerum ſuum. 14. Eod. verſ. I. Moſi & Wrazli] quipa-
ratur (hic) Moſes univerſo Hraeli. 15. Eod verſ. I. Omnia, quæ ſecerat] IIIis (lcil.
Iſraëlitis nempé) quoad deductionem (cibi) Mannæ & quoad puteum & quoad Ama-
lecitam. 15. Eod. verſ. x. Quòdedaxiſet Dominus &c.] Hoc factum excelluit ſuper
omnia. 17. Verſ. 2. Poſtquàm illam (Moſes) remiſerat] Dum Sanctus ille Benedictus ei
(Moſi) dixit in Midian: abi, revertere in gyptum, 158. accepit Moſes uxorem ſuam
& filios ſuos &c. 19. & ivit Aaron ei (Moſi) obviam illumque juxtà montem Dei 20.
offendit, dixit ei (Moſi:) quinam ſunt iſti? reſpondit illi (Moſes:) hæc eſt uxor mea,
quam duxi in Midian, atque iſti ſunt filii mei, dixit eiſ Aaron:) quonam illos ducis? re-
ſpondit ei (Moſes:) in Eägyptum, (tunc Aaron,) ei dixit jam anteà? te in anguſtiis fu-
mus conſtituti & tu venis, ut illas (anguſtias & miſerias) augeas, (tunc) dixit ei (uxori
ſuæ 22. Moſes:) abi in domum patris tui, illa (igitur) ſuſtulit duos filios ſuos & abiit (in
Midian.) Verſ. 4. Et liberarit meà gladio Pharaonis] Poſtquàm Dathan & Abiram-
rao) interficere Moſen, factum eſt
XxX 2 ejus

17. Saäl alia facta ſeu miracula, conter. infià veri
9. H. cap. 1) 3 3. S Mechilta, ſieuti allegatur ad
marginem in oer r ſuper Commentar,
Raſchi . loc. ubi vide etiam notas.
18. Pront ſupraà Exod. cap. 4. verſ. 19. habetur.
19. Ficuti Exod. dict. cap. 4. verſ. 20. habetur.
20. Id eſt: juxtà montem Sinai, vide ſuprà Exad.
eod. Cap. . Verſ. 27. in MStO I. deſunt iſta: a
Drer i. e. in monte (vel juxta montem) Dei,
in urroque autem MSto hic additum eſt: p
i. e. & oſculatus eſt illum.
21. Vel- fuper five propter priores ſcil uxores &
liberos noſtros, ſic etiam hic vertere poſſis:
rPNTà y, ut fenſus ſit: propter uxores &&
liberos noſtros, qui jam in Egypto exiſtunt &
Zravi ſervitutis jugò premuntur, nos in angaſti-
is verſamur & tu alios illis addere ac miterorum
numerum augere vis.
22. Nam Moles nonniſi de uxore ſua ſolicitus fuit,
na ay“NÜh⅞à . e. ne illam ſervitute premerent
(Egyptii) ſicuti habetur in notis pon ineoe
ſuper Commentar. Raſc hi h. loc.
23. Nempe, quod Moſes virum Ægyptiu

To. Sicuti ſuprà Exod. cap. 2. Verſ. 18. habetur,
Rehuel itaque ſecundum hunc Scripturæ iocum
fuit pater, non avus ; ſed huic objeétiom re⸗
ſpondetur hoc loco, quèòd avus ab infantibus
ſeu nepotibus ſuis etiam vocetur pater.
21. De hoc libre eſusque antere vide ur r,
S& Buxtorf. Biblioth. Rabb. confer. & infra verſ
13. H. cap. R. 44.
I2. Confer. infrà verſ. 17. h. cap. n. 64. vide &
Mechilta, ſicuti ad marginem allegatur in 9
DCman ſuper Commentar. Raſchi h. loc.
13. Vel: honorem ac dignitatem ſuam reulerat ad
ſocerum ſuum ac propter illum leſe honoratum
puta bat.
14. Sicuti ſuprà Exod. cap. 4. Verſ. 18. habetur,
confer. not. in mast n y., loc.
15. Vel: univerſo populo Iſraélitico, Moſes eo
dem pondere fuit, quo univerſus (populus) Iirse
liticus, ſic juxtà Hebræum, confer. Gur Arjeh
fol. 89. col. 2. med. & not. in P.
loc. ubi & Mechilta allegatur in margine.
16. Nempè: quòd Amalecitæ ſint devicti & quòd
tra dederit aquam & quòd Manna de cœlo de.
ſcenderit, conter. not. in nan h. loc.

8

m ia-
terfe⸗

EXODIL. CAPXIIX.

6s

Gam anteàâ) ſcimus, quòd in deſerto fuerint (Iſraëlitæ;) ſed in laudem Jethrenis memo-
rat (iſtud hic) Scriptura, quòd (Jethro) verſatus ſit in honore mundi; & (tamen) ani-
mus ejus illum ſponte impulerit, ut egrederetur in deſertum, in locum deſolatum ut
audiret verba legis Verſ. 6. Ego ſocer tuus, J'thro &c.] Si m non egredi vis propter
me, †Tegredere proptenr uzxorem tuam, & ſi tu non vis egredi propter uzxorem tuam, e-
g edere propter duos ejus filios. Verſ. 7. Ee egreſſus eſt Moſes.] Magno honore affe=
&& us fuit jethro tempore illo, (namy dum egreſius eſt Moſes; exiit ſimul Aaron, Nadab
& Abihu & quisnam extitit, qui illos vidit exire nee und egreſſus eſt ? * Eogd. verſ. 72.

Et cS vavit ſeſe & oſeulatus eſt enm] Nomnoviego (ex hifce verbis ambiguè poſitis,)

quisnam incurvaverit ſeſe ergâ akerum; 25. quando verò illa * (Scriptura) dicit. N
1 e. vir ſocio ſuo, 26. (tunciſtud intelligere poſſum nam) quis eſt, qui vOeatur Ci N?
is eſt Moſes, dicitur enim: W tNTV 1. §. & vir Moſes. 27. Verſ. 8. Et narra vit Moſes
ſocero ſuo] (Videlicèt hoc ideò fecit, ut aniĩ mum illius (ſoceri ſui) alliceret, ** eum-
que applicaret legi. Eod. verſ. 8. Ommes moliſtias] Qhas. (ſeilicèt Iſraëlitæ ſuſtinue-
rant) juxtà mare (rubrum) & (in pu gha) adversùs Amalecitas; (coœterùm in voce: P
——SNT Lamed & Alephſuntde fundamento dictiohis; Tau autem eſt ſaperr 1. S⸗.

direction à. ac fändamentum, * quodiinterdumabjicitur abeilla (voce) ſie quoquer

—P item: –— BLee eLDPL MNANL. Verſ. 9. Er latatus eſt Jethro] (Ver-

Bumr idem ſignificat, ac:) HPine & Ilæratus eſt ethro, Hic eſt ſenſus ejus li-
”s EEErrera-

terfeciſſet, quæ res 3, Dathan & Abiram adre- r.
gem fuit delata; confer. Bum, ſequ 24.

32 7. Sicuti faprà Exod cr. PI. V. 3 habeturz ſed rau.

24. Ita, ut gladius collum gjus-peneitare illudque tienem iſiem Commentatori noſtro reliaquo,⸗

Ilædere non potuerit:, confer. quæ ſupra ad Ezxod. conlustudini i convenife puto, ut is, qui alteras—

cap. 2. verſ. 1,5. n. 5 6. notata ſunt, vide & Sche- 4
mot rabba, ſicuti in = TT PW 9. loc, ad mar-
ginem allegatur, ubi vige etiam notas.
† Conſer. hic Mechilta, ſteuti ad marginem alle. tur, coœterum iſta : e D E ne, ine. Giei-
gatur in sinam nd b. oc. ubi vide etiam no- tu enitm:: & vir Moſes, abtunt, à Moro z.
tas. IIr Confer. Etiam hic Mechilta-, licutiad margi-
x Ampliorem iſius loci explicationem videin not. nerm aliegatur in ar TE*(uper Commen-
„P D,',, ee. tar. Raſchi E loc., uhiwideetiam notas;
. Nempèe: anm Moſes erga Jethronem ſeſe ineur-
vaverit, an verò Jerhro erga Moſen, ſolvitur i-
ſia ambiguitas à Commentatoreneſtto per expii
cationem vocis Wε quæ ad Moſen refertur,

25

exempla à Commeatatore noſi o hic adducta, id
geclarant. 1

*

obviam proceditt, prins ſeſe inclinet“, confer.
Gur Arjeh foll 89: coh. 4 med, ac not. in 11ez
Dor-r ubi etiam Mechiltaad marginem allega-

29. Sive: ordinatio;, lenſus eſt: litera Tau apta-
tur vocti ſecundum regulas Grammatices, ſicuti-

4

ejus ( Moſis) collum inſtar columnæ marmoreæ. 24. Verſ. 5⸗ In deſertam] At enim nan con,

mum,30, l0ebee

(elicet) Mannæ

Aaulnz . Kilit
tiadum. Ve,

n" Huin

pemme A)Pein
dominium atque

KEgeptii, læc

Ceum veltrum)

or —
19. l4 eſt: Piena t
bum TWh, quo in
de ſanificatione
Talme tol in
P. Cotfet ie n
941 2 Etutital
Commentat. Kal
ins loei fütint e⸗
Pd, gade tnez in
2Ppud Püimaonein
ſtmun mod i⸗
nempè: Bieim
(cerar, gro
SI. dit Burork re
te dokal e,
cOram illo, ſehl
binm fKud un
loto magis Orn
Prolſefyth ne d0
Nm) usque
Folelytus lien
kamen epte fert

confer. nurm. ſequ. 2 7,,verba dcoqne textus ſa. Hebg non Twy, ſic in MSto 2. ut & in pleis. ahen
eri hoe sad Moſen refecre videntur. que impreſſis codicibus; ſed in MStO 1, legitur: ſnn 1
X Hébr. AWνπ☛ iſtud & quod ſequitur, usque ad; Po omiſſo Vauin voce , utſenius ſitit: Amam genetasd
en Vzen i-e. & vir Moſes, abeſt à MSt0o . correctio ſive ordinatio fundamenti, quæ edio Poegiimi, N
26. Quæ verba ſtatim eodem hoc verſu 7. ſequun- planior & menti autoris convenientior videtur. W n d

— CATNX

ertun

Arenim 4.
elronkmen.
mn Seſphrum u
grectvi Propter
DNorenitlam, e⸗
gnohono el. †
nül Aaron Necab
12 Rod, der ,„„
koc etl/,
ebip Poſtis,)
Druraſceit e

Aui woeatur Ne

Et randit Moſe
lieeret, n eiſn.
elkrailite ſültinne⸗
Merümin oce:)
nenek e.
oee) ſc guoce,
ueh ſetbro] Ner⸗
iceltlenlus einsli⸗

7

teralis; expoſitio autem myſtica eſt, quod facta ſit caro ejus i. &
rugæ, rugæ, ?²9. propter dolorem, (quem ipſe conceperat) obperditionem Ægyptio-=

trum, 30. idque eſt, quod dicunt homines: præ peregrino ne contemnas 31. Syrum us-

que ad decimam generationem. Eod. verſ. 9 Super omnibus bonis] Super beneficio

(ſeilicèr) Mannæ & puteoatque lege ? 32. fed ſuper omnia (iſta beneficia maximè ga-

viſus eſt ethro,) quòd (Deus) eri puiſſet ilum (populum Ifraelitcum) è& manu £Ægy-⸗

ptiorum, 33. hactenus (quippe) non poterat fugere ſervus * ex Agypto, quia terra erat

Ret-⸗

—

z babetur; ſedta.

Noti noſltd Ielinquo,,
ePni, Ris, ri aleli
5ſeſe inclinet, (nle.
4,med ae nOt id e
tagd marpiten Aegre
NNN ink, Gii
2byunt t è,
chilla, cttiad nagi
PorhEyupet Co'nmen-
deetiain notas
deſte litets Tau ala⸗
Grammalces, Nuti⸗
1e noltio hir adutts, i

Sto n uin gfei.
ſec in Mst0 1,legſtut:

noce ſ, utenſsſt

.
fundamenti, gur ei

soufenienlil i .

elauſa; 34. aſt iſti (Hraliæ) egreſſi erant (numero ſeu mulitudine) ſexaginta 35. my⸗

H riadum. Verſ. ue Dui liberavit vos d' mann Abpptiorum 1 (Nimirùm de) populo-
duro. * Eod. verſ. 10. De mana Pharaonis] (Qui⸗fuit) rex durus. Eod. verſ. 10.
Demanun Tepptiorum] (Dicio Ti,e. manus) juxtà Targum ejus fignificat i. e.
dominium atque poteſtatem manus, quam ſuper illos (Hraelitas) aggtavaverant x

(gyptii,) Hæc füitſervitus.t Verſ. 11. Nane coonovi] Aghoveram quidem illum

(Deum veſtrum) prætenito tempore; aſt nunc multéò magis. 36.

multé Eod. verſ. I I. Præ
XxEx 3 oaonni.

—

29. 13 eſt: plena rugarum ,alluditur hic ad
bum "rb, quod in textu faczo hoc loco habetur

de ſignificatione dictionis TrEri vide Buxt. Bex.

Talm. fbl. 7ta ae net in a ne v. log.
30. Conkfer. Ric traéctat. Talmud;, Sanhedrin fol.
94. 2. ſicuti' allegstur in m ſuper
Commehtar. Raſchib. loc. ad illuſirationem hu-
jus loci faciunt ea, quæ tradant Rabbini, nem-
pè, qaed tres interfuerint conſultsioni, qua
apud Pharaonem deliberatum fuit, quo potis-

genleil. Sot: pag. 2 17: jerhro igitir dolotem con-
ceperar, quod gyptii tam miſerè perierint.
21. Sié Buxrorf, vertit in Lex. Talm. fol. 41 1. ubi
sl fäcie ejns, legitur: s i. e.
coram illo, ſenſus eodem recidit, ego prover-

bpium iſtud juxtà Rabbinorum ſenſum, qui huic
'r. Hebr. rBaer, in uttocise MStO hic addi-
tur: ') zexrOO11â1. : deſtreſſe, lingu vernacula

loco magis convenit, malim ſic vertere: coram
proſelytoò ne com emnas Syrum (ſive alienige-

nacn) usque ad decimam generationem, nam
prolſelyrus licer udaicam filem amplexus ſit;
tamen ægfe fere, ſi alienigena confemnatur,
ia & ipie proſelytus aliqusndeo fuit aliehigena;

ſed — T e e e j. e. poſt de-
cimam genetationem oblivioni traditur nomen
prolſeytismi, vid. Gur Atjeh fol. 89. col g. fin.

32. Confet. bic Mechilta, ſicuti ad marginem alleæ
2gaturin r, h. loc.
33 Vide, quæ ſi Uuprà ad verſ. I.

Syro. „jux quam lectionem ſenſus hujus loci e=
iIIt iſte: prolelytum usque ad decimam genera-
tionem ne contem nas coram Syro ſeu alienige-

äs. l

3²

5

H. c. n. 1. & n. 1 7e:

“

notata lunt:

* Hebr. Ty, ſie plerique codices ; ſed in MSto r-

u⸗ potis- pro eo legitür: ay i. E. Hebræus.
ſimum mod Iſtaclitæ & medio eſſent tollendi, 34. Confevr. quæ ad Exod. c. I4. V. 2 . n. 3:. notata
nempé: Bileam, Iob S&& ſethro, vide D. Wa- 4

ſunt.⸗

3 5. Vide & hié Mechilta, proutin õ
marginem allegatur ,loc.

r Hebr. Ep mi, hzæc & ſequentis, usque acg

NH i. es jaxta T'argum ejus, abſunt à M Sro-
2. confer, hie ttact. Talm. Berachot; fol. 54. a.:
e Sanhedrin, fol. 94, de-

lingui autem Galliea illa vox ſignificat : angu-=-
ſtiarm, apxietatem, quæ eſt expoſnio voeis †tse,
manus, uti highabetur. ͦͦUUGUú
3 6. Seilicet: illum agnoſco, confer & hic Mec hiltas
ſicuti allegatur ad marginem in enp re
ubi vide ſis notass

*

dn MSIO 1, PfO: ier legitut NDe i. e.

738 ExODI.

ommibus Dii] Docet nos /hic Scriptura,) quod (Jeihro) omnes cultus idololatricos
08 9 08„

.

qui erant in mundo, cognoverit, quia nullum omiſerat cultum idololatricum, cuii-

pſe non ſervierat. 37. Eod. verf. II. Eò, qudòd ſuperbè egerint contra illos] Juxtà Tar-

habetur in iſto loco:) 11i. e. & coxit jacob ρ i, e, coctionem, 39. (ut ſenſus ſit:)
in olla, in qua coxerant, ipſi ſunt cocti. 40. Verſ. 12. Holocauſtum] Juxtà ſenſum e-
jus literalem (erit expoſitio, nempẽè) quòd illud (ſacrificium) totum abſumendum ſitꝰ

(igne.) Eod. verſ. 12. Et victimas] i. e. Euchariſtica (ſacriſicia.) Eod. verſ. 12. Et

nenit * Aaron] Sed quorsùm iverat Moſes? nonne is fuit, qui egteſſus erat in occur-
ſum illius (Jethronis) atque omnis honoris cauſa ei extitit? ſed (reſpondetur.) quòd i-
pſe (Moſes) ſieterit & coràm illis (hoſpitibus) miniſtraverit. Eod. verſ. 12. Coram-
Deo] Hinc (diſcimus, quòd) utilitas, 41. (quæ capitur) ex convivio, in quo diſcipuli
ſapientum epulantur, 42., perinde ſit, ac ſi utilitas percipiatur ex ſplendore Majeſtatis
Divinæ.43. Verſ. 13. Er faltum ſtpoſtridiè] Exitus* diei expiationis fuit, ſic docetur

37. Videatur etiam hic Mechilta, prout ad margi. Fol. 90. col. 1. En. & col. 2. Lrinc. & not. ad I.

nem allegatur in pam nd b. loc. Samuel. c. 15. V. 6. M. 7.

3 8. Verſio Chaldaica ſic habet: qua enim te co⸗
gitaverunt Egyptii judicare Iſraelitas, eademipſi

judicati ſunt, confer. P. Fagii not. ibid. &.

rum ifla: mwene i. e. juxtà Targum ejus &
ſequentia, usque ad: 111 Wsd i. e. quòd ſuper-
bè egerint, abſunt à MSto 2. confer. hic tract.
Talm. Sota, fol. II. a.
39. Sicuti Geneſ. c. 2 5. V. 29. habetur.
40. Confer. not. ad Eſai. c. 27. V. S. n. 22. & Ne-
hem. c. 9. V. 10. ibique not. vide & not. ad li-
brum Prec. Jud. part. 1. P.23. b. fn. & D. Wa
genſeil. Sot. p. 227. ut & Sotafol. 1 1. prout al
legatur in N . loc. vid. & not. ad Hiob.
c. 2. V. 13. M. 13.
K Hebr. n ain, in MSto I. pro his legitur:
HhH iy i. e. holocauſtum & ſacrificium to-

tum conſumendum igne; in MSto 2. habetur:
bn iy i. e. holocauſium, ſacrificium totum
igne conſumendum, contfer. hic tract. Talm. Se-

yachim, fol. 116. a. S& AvOοRd]fra, fol. 24. 4.
K Confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 64. a.
41. Vel: oblectatio, Sic dictionemaas, quæ

hic habetur, interpretor, Confer. hic Gur Arjeh?

42. Vel: in quo ſapientes accubant, çonfer. hic
tractat. Talmud. Berachot, fol. 6g. a. prout alle-
gatur in a he b. loc. =
4 3. Dicitur hic? quod comederint coràm Dee 3
non eſt autemaſtud dem Ne i, e hlecta-
mento ſive commodo corperali Ppræcipuzè intelli-

i. e. in leculo futuro non eſt comeſtio ac potatio,
peE L Dee i. e. ſed fedent juſi, coro-

piunt ex ſplendore Majeſtatis Divinæ, ſic in Gur
Arjeh fol. 90. col. 2. princ. quæ, quia ad itlu-
ſtrationem loci, qui in epiſtel. ad Roman. c.
14. v. 47. abetur, faciunt, paulo fuſius hic ad-
du ere volui, confer. & infrà Exod. c. 33. V., 7.
n. 17. äit. not., ad I. Samuel. c. 2. v. 11I. n. 18.
& c. 15. V. 6, n. 7.

[* Hebr. n iſtud & quod ſequitur, usque ad:

tNy i. e. poſtridie, abyſt à MSto 2.

gendum; ſed potius desawe inn neen i. e.
de oblectatione ſeparatâà & )intellectuali, dicunt
enim Rabbini: n) ne n de denn eee

rreNn ne reen eeene eee

nas capitibus ſuis geſiantes & oblectationem ca-

CAb. xiIX.

gum ejus (erit loci iſtius 3 8, explicatio;) in aqua cogitaverant (.gyptii ) perdere illoz R Gtunfrol
(IIraêlitas;) ſed ipſi (Egyptii) in aqua perierunt. Eod. verſ. II. Quséd ſuperbè ege. mnſit loſtnn
rint] (Verba iſta: 1 τπ.wä ſignificant hic:.) ρ en i. e. quod improbe 6 geſtenuſh

egerint? aſt Rabbini noſtri illud (verbum 11) interpretanctur ill ſignificatione,(quæ

r/ rafAſt
itk (Gerun

pem telnpoll, 1

DZ e Adanmum ee

ihro, mequmle
nonfilh ſnih
öi)nam t ece
lokechone eril

eleras notz

um Cimiſitisgut
Podille Gechre

lChobab gui

Dehoc ibro en
Bnmorf. Biblir
. ,. N Iliti
3V Hebr. h in
e,erbin ſch
4 . Firuli venin 16
õ
Rs febt. 1), in
rN ie poſ
46. Heor. I,
ſellem leſponet
Uit, nutm. 26.
47. Nige, gus iſt
1. norata funt,
f Hcbr. ) In

male.

4. Conler Lxo.
e lHeſt: getant

non potelt diti:
blurd diceretu
Dis autem dimwiſl
leaundo poſt er

imter hos autor ne

“ tol 1 fn. & ee

C
CANI.
idol
leticin, elli
lus) un
ni) perdere llos

Wlſihliee.

dvoc imptobe
icatione qe
9. (vt Enſnuir)
utiſenüume.
blumendumite
od ven. 12.
serat in occeur⸗
ndetut) guodi.
etl. 11. Corann

ingno gileipuli

ndore Majeſtatis

kait ſc doretit
“D

—

line. Knot ad 1.

auben, coner hie
. i pront lle⸗

ederint coram Deo;
PNN i. e Ebleda⸗
Nii ieciintelli⸗
NNͤe.,
intellectuali, Cicunt
õ
comellio c 0latio,
e De
Alesent ugt, to⸗
& oblectationend i⸗
is Diinz, ſit in Gilf
c. gue, guin d glu.
biſtel. 1 Roman e.
Pallotuſius hic 1d⸗
Kia brod,c. 33. 77
1c. 1. Il. N 19.

lequiur, usque 14d:
K Ms 1.

.— 4
dlatricot,

Tat.

CAP. XIIX. EXODI. 539

in Siphre;44. ſed quid iſtud (ſibi vult:) poſtridiè? (nimirum) poſtridiè, quàm ipſe-
(Moſes) deſcenderat de monte (Sinai,) & vel te invito aliter dici non poteſt, niſi po⸗
ſtridiè *dies expiationis, nam eece antequàm lex fuit data, non potuit dicere (Moſes:)
& nota facio ſtatuta &c. 45. ac poſtquàm data fuit lex usque ad **r diem expiationis
non ſedit Moſes, ut judicaret populum, nam ecce deeimo feptimo (die menſis) Junii
46 deſcendit (Moſes de monte Sinai) & confregit 47. tabulas (legis) ac poſtridiè aſcen-
dit † (iterùm in montem) maturino tempore atque (ibi) moratus eſt octoginta diebus
& deſcendit die espiationis, 48⸗ nec verſus (ſive textus) iſte ſcriptus eſt juxtà ordi-
nem (temporis,) mon enim dicitur: — ARDE HN i. e. & factum eſtpoſtridiè, us-
que ad annum ſecundum, 49. prætereà etiam quoad verba ejus, qui dicit, 50. quòd Je-
thro, antequâm lex data eſſet, venerit & quòd dimiſſio ejus (Fethronis) in terram ſuam
non facta ſit niſi usque ad annum fecundum; (reſponſio ſive refutatio exinde fieri pote-
rit) nam 1. ecce dicitur hic: & dimiſit Moſes ſocerum ſuum; 52. reperimus autem in-
rofectione vexillorum, quòd dixerit ei Moſes: proficiſcimur nos ad jocum &c. ne quæ-
806 deſeras nosz 53. & ſ hoc (factum eſt,) antequàm lex data fuit, ex quo (Moſes) il=-
lum dimiſit isque (ſcil. Jethro) abiit (in terram fuam, jubinam reperimus (ſcri ptum,)
quòd ille (Jethro) redierit? §4. ſi autem fortè dixeris: 55. ibi 56, non dicitur jethro;
fed Chobab qui fuit Iethronis filius, (reſpondetur,.) Chobab ipſe fuit ethro. 57. nam-
ecce

c& erum verba iſta irmnn hh i. e. & factum eſt
poſtridiè, usque ad: Aa N i. e. niſi us-
que ad annum ſecundum) abſunt ab utroque
MSto, juxtà horum codicum lectionem hic eit
ſenſus, quòd textus iſte non ſcriptus ſit juxtà ordi-
nem temporis; ſed quèd ille diétus ſir anno ſe⸗
cundo ſcil. poſt exitum ex ggyptor.
: So. Id eſt; qui opponit, qui- objicit, referuntur
enim hic verba objicientis, quæ poſteĩ refellun-
tur, vide n. ſequ. 51I. , verl.

44. De hoc libro ejusque autore vide — D nSe
& Buxtorf. Biblioth. Kabbin. confer. & ſupra
V. 1. h. C. . F Ieit. ract. Talm. Schevuot, fol. 30. b.
X Hebr. ◻τοhH, in MSto I. pro eo legitur:
1. e. exi us (lcil. diei expiationis.).
4 5. Sicuti veriu 16. . c. habetur, confer. not. in f
DSBHN 2 h. lox.
NXX Tebr. Ty, in MSto z. huie præmittitur
rIHNT i. e. poſt idiè (diei expiation.)
46. Heor. orv, qui menſis Janio noſti omaximam
partem reſpondet, cenfer infrà Exod. c. 3 1. V. 5 r. Continetur hic reſponſio ad objectionem, de
ult. num. 2 6. qua n. antes. 5 F. . v. dictum eſt.

A7. Vide, quæ infrà ad Exod. dict. c. 3 I. v. 1 G. n. A52., Sicuti infra v. 27,. 5. c. habetur, conſer. not. im

27. nertata funx. ee eee b. lor.
† Hebr. y iv„abſunt bæt à MSto' 1. ſed 53. Prout Numer. c. 10. v. 29. Se v. 3 I. Babetur-
male: g. Jethronis itaque adventus ad Moſem accidit

poſt dationem legis, hæc mens & condIuſio eſt
Commentatoris noſtri, confer. not, in nod
SpTI h. loc-

4%. Confer. Exod. alleg. c. 31. v. r §. n. 2 98.
4 9,. I eſt? de tanto temporis ſpatio, ſcil. biennio,
non poteti dici: & factum eſt poſtridie, etenin.
abſurde di eretur de biene io: Poſt idis; Jethio-55. Sequimur hic alia objectio præter illam, de qua
nis autem dimiſſio in terram fuam facta eſt anno ſuprà n. 50. h.c.
ſecundo poſt exitum es Egypto, ſic Rabbini & 56. Nimirum Numer. dict. c. 10. v. 29.
inter hos autor noſier, confer. Gur Arjen fol. 90. 57. Habetur hic reſponſio ad objectionem, de qua-
col. 2. fin. & col. J. princ. ubi hac dere piats, . m ante F5. 60ntor. s ſuprà Wr. bec: n. ge

=

110 EODD.

miſa ett jethroni, dud (Moſes) vilipend erxethonorem lraelitarum ac proptereà repre-
hendit illum (Jethro,) dicitur enim? «ur tuſedes ſolus & omnesſtant? 59. Rod. ver .
13. A mane usqut ad veſperam Poteſtne ità 6ο. dici? (non puto;) ſed (hôc ideò hicre-

fertur,) quoniam omnis judex, qui judicatjudicium verum juxtà veritatem ejus, é1.

ctiam und ſaltem hord * quòd is reputeturà Scriptura perinde, ac ſi ſtuderet tota die in

lege ac quaſi is ſocietatem (ave communionem) haberet cum Sanéto illo Benedicto in

opere creationis, 62. de quo dicitur: & facta eſt veſpera &c. 63 Verſ. 15.O Nam venit]

(Nerba iſta: — 3 hic ponuntur pro:) ☚α H) i. e. quia wenit, ſiytificationc“

Præſentis (tempotis.) Eod. verſ 15. Ale cenſelat Deum] Juxtà Targum ejus: Yan
1

Divini. Verſ. 16. Quando erit ills negotium, venit] i. e. Is, cui erit negotium, venit

ad me. *½ Verſ. I7. Er dixit ſocer Moſis] Per modum honorisvocat illum Scriptura-
Verſ. I8.: Marceſcendomarceſies] Juxtà Targum 65. ejus (facien-

ſocerum regis. 64.
da erit explicatio;) notat autem (verbum ) ), quòd hic habetur) — π17. e.

„

— — 8 2* EAEEE * l * = —=

h. c. n. 9. & Gur Arjeh fol. 90. col. 3. “
59. Prout vYerſu ſequ. 14, h. cchabetur, conker. hic-
tract. Talm. Berachot, fal. 10. a, it. Mechilta, ſic-
uti ad marginem allegatur in par npv ſu-
per Commentar. Ralchi b. loc. ubi vide etiam
notas, confer. & not. Numer. c. 22. V. 9. Sign.*
ubi loci iſtius fuſior explicatio babetur.

,. .

TpNR Eer TEei n re n
5oD Wa h nn Re eh Dyen i. e.
(v. 16.) Et judico] Si occulta fuetit illis res (con-
ſer. Deuter. c. 17, v. 8.) & commonefacies eos
de ſtatutis, (v. 20. S. c.) tu ſolus poteris docere,

CAr. XIIXy. ci W.

— E e.e
&c. & ſtetit pepulus] Sedebat (Moſes) inſtar regis & omnes ſtabant; aſt res iſta gravis

R (Hebraicè:) C * — i. e. ut quærat doctrinam ex ore numinis

588. Vide Iudic. c. 4. v. 11. confer. ſupr. dict. v. 1. 7 Hlebr. & Na', in MStO 1. hic addita ſunt ika
e Dee e n een een een e ee

Go. Nempe, quod Moſes à mane usque 2d veſper-
tam ſederit ac populus coràm illo ſtererit.
1. Id eſt, qui recte ac prout decet, judicat, vide
infra Exod. c. 2,3. V. 2. D. 2, 3. S R. Salomo ad
Zephan. c. 3. V. 5. ubi vid n. 7. Eonter. & Bax:
torf. Lex. Talm. fol. 5 12. circa fin. item Mechil-

ta & tractat. Tolmud. Sthabbat foi⸗- 10. a. ſicuti .

ad marginem allegatur in ean ne b. loc;
88 5
*W Hebr. t y ee, abfunt iſta ab utroque
MSto; ſed minus rectè.
2. Confer. hic. no'æ in He mnov ſuper Com
mentar. Kaſchi h. loc. “
63. Sicuti Genel. c. 1. V. 5. habetur, conſer. & Gur
Arjeh fol. 9, col. 4. circa fin. ubi habetur, quòd
ille, qui recte judicat, n D TNr e
j. e. ſtabiliat ag firmet mundum.

20.) & notam facies eis (Viam, eod. . verſ. 2 0.)
tu autem proxideto (V. 2 1, . c.) verba ſunft
Doctoris noſtri, K. Joſephi; in Mgto z. locus
iſe ſic legitur: Wre en ee en ween

—uenn e e en ee ee neeneene

i. c. Et judico inter virum ejusque proximum
. (V. 1 6⸗ b. c.) hæc ſunt jugicia Et nota facio ſta⸗
tuta Dei (eod. . v. 16.) hxe ſunt ceœtera præ-

cepta, in eod. Meto z. poſt verba: Pesna „

& referes eorum fes (ufi v. 19. h. C. habetur) ad-

ſi occulta fuerit illis res & &G&tera, usque ad: &
notam facles eis viam.

94. Confer. quæ ſupra ad v. 1. P. c. n. 12. notata -

ſunt.

5

65. Ia Targum ſic habetur: defatigando defauu-

g:K Acmſtel. editio habet . ces eadem eſt.

gaberis:

dita ſunt iſta, quæ in MSto 1. habentur, nempez

„

macotenngn

co:) Atolium
co:
aſſmer
litataeſt & ematt

atincludinturo)

tiu dl ird te
iGidahit
umn71, Eod.7

tus Einterples/
19. rla) Ver

Verl11. ud
Henuo ie⸗(Vi
Petrektant.ſ.
poni, gvi digni .
Obtemperet.

—.—,D —

b6. die 100 r

ut & in Bibliis l

4
Bi) vel Nn

O & in exem
habetun cortuptu
Lerit, C. 19. V. 1
30. 173 it. 4
67. Vide eren d
19. V. 4.h 63.
69. Prout blait. 34
6). Hebr. i,
ot. ad Genelc

c.1 r b. Ca). d.

14. COller. & R.
zleh. 1I15.
70, Vel: grarilszell
te polli, conler ⸗

D Vel: corſllium cae

Prout in Mdio n
71. Fiye: Numen I
hic juxts Rabbino
vocem illam imen
Purtott, Lex. I
1. c n 52.8
eloe ad mupine

8 Atgtiſlagnafit

ebroptetei tete.
1 f6. Podl el.

eice kien⸗
Etltätemeng e

Ktudetettotadieig

dillo Denedioit
llg, Nenten

it ſgniſieiione⸗

un eſg
Anez ore numinis

tnegotiutn, venit

tilemn deriptutn,
m 6). eis (kacien⸗

Po.

War⸗

1 hie ditn unt iae
2 W e

D
nn Dn dyrn ie.
ultifueſttilisterfeon⸗
)commmonelciese

ſolas oenis boeete,

Oneſtcieseos eoe reſ⸗

Niam, eod. ), et 10)

N. 2 1,hec) vetba ſunt
ſephizin MGt0 :. loes
n vo en e
NN N NN

uch ejusque oroimtꝑ:

4 Et nota ſacio ſis⸗

hre fünt Eteja læ⸗
poltzeba: Nenn ie,

7,19..l, haberu) slſ .
10 1, hibentur, nemne?

Gtera, Uogllead: &

; Cehuigendlo ella⸗

A. Cxr. XIN.

marcorem, (linguâà Gallica;) fleſtrir, 66. ſicuti (verbum iſtud — O) accipitur in illo lo-

ut includantur 69. Aaron & Churac ſeptuaginta ſeniores. Eod. verſ. 18. Nam

—

EXxODI. 541

co:) & folium — ) i. e, emarcuit, 67. item (in illo loco.) — ) i. e. ſicuti mar-
ceſcit folium de vite, ê, quod per calorem & per frigus fit flaccidum ac cujus vis debi-
litata eſt & emarcuit. Eod. verſ. 18. Et tau] (Particula D i. e. etiam, hic habetur,)
gde
vius eſt ſuprà te] i. e. Onus ejus (negotii) vires tuas excedit. 70. Verlſ. 19. Conſitum,
tibi dabo & erit Deustecum] In conſilio, dixit ei (Moſi jethro:) egredere, conſule* De-
um. 71. Eod. verſ. 19. Efto tu populo in bis, quæ ad Deum pertinent] i. e. (Eſto) lega-

tus & interpres 72. inter illos (Iſraelitas) & Deum, ac quære judicia de illo. Eod. verſ.
19. Verba] Verba controverſiarum (live res controverſas,) quæ inter illos ſunt. 73.

Verſ. 2 I. Et tu dipicies] In Spiritu Sancto, 74. qui ſuprà te eſt. Eod. verſ. 2 1. Viros
ſtrenuos] i. e. (Viros) divites, qui non opus habent, ut hypocriſi utantur & judicium-

pervertant. 75. Eod. verſ. 2 I. Viros veracei] Iſti ſunt viri, in quibus fiducia poſſit-

poni, qui digni ſunt, quorum verbis aliquis inniti queat, ut proptereà illorum verbis
obtemperetur. Eod. verſ. 2 I. COſoresavaritiæ] Qui odio habeant (vel ſpernant) di-
B ””MU vitias

72. Hebr. Pn, orator, advocatus, interceſſor,
confer. R. Salomo ad Eſai. c. 4 3. v. 27. & 1.
Johann. c. 2. v. I. voc. æ2ρ νοα

66. Sic reddo o, prout in utroque MSto-
ut & in Bibliis Buxtorf. recte legitur, nam
Nrwwhn vel Ni „ ſicuti in editione nem
Dwa & in exemplari Hebraico, quò uſus ſum,
habetur, corruptum eſt, confer. Raſchi not. ad
Levit. c. 19. v. 19. n. 106. & ad Eſai. c. I. V.
30. n. 73. it. ad Jerem. c. 8. V. 1 3z3z.
67. Vide Jerem. dict. c. 8. v. 13. & not. ad Pſalm.
1g. v. 46. n. 6 3.
6 g. Prout Eſai. c. 34. V. 4. habetur.
69. Hebr. Mamy, de hoc verbo confer. Raſchi
not. ad Genef. c. 42. V. 22. n. 29. vide & infrà
v. 23. h. cap. n. 84. & cap. ſequ. 19. v. 9. n.
24. confer. & R. Salom. ad Deuter. c. 12. v.
31. n. 1157. . H
70. Vel: gravius eſt iſtud onus, quàm ut illud fer-
re poſſis, confer. ſuprà Exod. c. 7. v. 14. n. 16.
x Vel conſilium cape cum Deo, ita verbum: 7 ,
prout in MSto 2. habetur, hic interpretor.
71. Sive: Numen Divinum, ſic dictionem an
hic juxtà Rabbinos & Cabbaliſtas, explico, qui
ocem illam inter epitheta Dei referunt, vide
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 3 8 5. confer. & infrà v.
23. h. c. n. à2. & Mechilta, ſicuti in r,
. loc. ad marginem allegarur. “

73. Id eſt: lites refer ad Deum, confer. Raſchi
not. ad Deuter. cap. 17. verſ. 8. n, 17. it. tract.
Talm. Meoëd katon, fol. 5. a. & Kidduſchin, fol.
2. be it. Bava kama, fol. 99. b. & Bava mezia,
fol. 30.
74. Verbum h i. e. videbis ſive diſpicies, quod
hic habetur, habet ſignifiestionem Inn, quæ
dictio, juxtà Rabbinorumſ ententiam, ſignifi-
cat *HHρν Hαπ i. e. Spiritum Sanctum ſive do=
num propheticum, nam, niſi hanc haberet ſigni-
ficationem, 7 can i, e. dici debuiſſet ä vel
dicere debuiſſet illa Scriptura:) Mman i. e. eli-
ges, non π i. e. videbis, ſicuti hie habetur, ita
legitur in Gur Arjeh fol. 9 1. eol. 2. circà fin. nam
in eligendis viris eſusmodi eximiis opus fuit Spi-
ritu prophetico, confer. Raſchi not. ad Cantic-
cap. 7. v. 3. & not. in D'nor now h. loc. itg
tract. Talm. Sanhedrin, fol. 13. a.

75. Sic vertere volui: unb Dahi, e. cognoſcere
facies, coονταιnuταπ Ui.

YTVyy

—
5

142 õ

vitias ſuas in judicio, ſicuti dicitur: omnis judex, à quo exigunt 76. pecuniam in ju-

dicio, is non eſt judex. 77. Eod. verſ. 2 I. Chiliarchas] Hi fuerunt ſexcenti 73. princi-
pes, (qui præpoſiti erant) ſexcentis millibus (Iſraelitarum.) Eod. verſ. 2 1. Centurie-

nei †] Horum fuerunt ſex millia. Eod. verſ. 2 I. Quinquagenarios] (Hi fuerunt)
duodecies mille. Eod. verſ. 2 I. Decuriones] (Horum numerus fuit) ſexagies mille.

* Verſ. 22. Et judicent] (Chaldaicè hic habetur:) )) i.e. & udicanto, ſigni-
ficatione imperativi 79. Eod. verſ. 2 2. é: lepa te onere] Res iſta (erit) ad levandum

te onere † (vecbum — pH hic ejusdem formæ ſive figuræ eſt,) ſicuti (verbum iſtud:)
& 2 i. e, indurabat cor ſuum, 80. item: & — ½ i. e. percutere Moabum, 81.
ſignificatione præſentis temporis.** Verſ. 23. BEepræteperit tibi Deus, poteris conſißte-
re] Conſule numen Divinum, 82. ſi illud præceperit tibi, ut ſic facias, poteris conſi-
ſtere, ſi verò illud propter te tardaverit, 83. non poteris conſiſtere. Eod. verſ. 23. &
etiam 84. omnis pepulus iſßte] (Nempè:) Aaron, Nadab & Abihu ac ſeptuaginta fenio-

res, qui tibi jam adjuncti ſunt. 3 ⁰. Verſ. 26. & judicabant] (Chaldaicè hic habetur:)
P2 i. e. & judicabant 86. populum. Eod. verſ. 26. Reſerebant] (Sic etiam Chal-

dæus:) H) i. e. referebant. Eod. verſ. 26. Judicabant ipf] euy, (hic poni-
tur)

76. Vel: exigere poffunt ſcil. partes litigantes † Abſunt iſta à MSto 1.
Hebr. P†ρ% à rad. 93, conter. hic Gur Arjeh &0. Sicuti ſuprà Exod. cap. 8. verſ. 1 5. habetur,
dict. fol. 9 1. col. 2. fin. ubi hac dere plura, vide vide Baba batra fol. 2 8. ficuti allegatur ad margi⸗
8SSεπ not. in pan eh loct. nem in 'nan mow h. loc. „
77. S.il. idoneus, vel: is non poteſt eſſe judex aut &1. Proùt habetur 2. Reg. cap. 3. verſ. 24.
judicis officio digaè fungi, ſi nempè aliquis ta-** Non ſignifieatione imperativi, Hebr. Pi,
Ris fit judex, qui litis, de qua agitur „ quovis 1
mode particeps eſt, Gall. qui eſt intereſſe, confer.ſit, ac ſi poſitum eſſet 7o7 i. e. ad levandum.
Baba Batra fol. 58. b. ſicuti ad marginem allega. 2. Vel: conſilium inicum Deo, conter. quæ ſu-
tur in 'nan 'nov ſuper Commentar. Raſchib.
loc. 4 O
7 8. Confer. hic tractat. Talmud. Sanhedrin fol.
16. a. & fol. 1 8. b. ſicuti ad marginem allegatur

Wn notata ſunt, vide & tract. Talm. San-
hedrin, fol. 7. a. item infrà Exod. c. 20. v. 1 8. n.
in pan momw h. oc.
† Hebr. rten H, hæc & ſequemia, usque ad: ſic verbum any hic interpretor & expono.
1D.* i. e. d judicent, abſunt à MSto I. 84. Hebr. ) vide, quæ ſupraà ad verſ. 19. . cap.
* In 'nen e in notis Raſchi hic quædam ad. n. 69. notala ſunt. D 2=ð
ditio habetur & explicatur, cur Commentator 95. Vel: qui te nune comitantur, ſic juxtà He-=

CAbP.XIIyE.

(lols) god⸗
ſcilnt; ed
Aimilet eorun
tum in delertun

ſic in not. pam ov hic habetur, ita, ut idem

u. Ci ſcil. upr

Prà ad verſ. 19. H. cap. Sign. * & n. 7 1. devoceę

83. Vel: ſi te impediverit, aut prohibuerit Deus,

noſter ſigillatim exyoſuerit & numeraverit præa- bræum, confer. tractat. Talmud. Sanhedrin fol.
18. ſicuti ad marginem allegatur in arn np
h. loc. item Gur Arjeh fol. 9 1. col. 2. princ. ac
not. in nr * b. loc.
36 Confer. quæ num. ſequ. 9 8. 6. verſ. 26, notats
unt.

poſitos ſive principes populi Iſraélitici, allegatur

quoque ibidem inmargine tractatus:? Mechil-
ta.
79. Vide, quæ infrâ ad verſ. 26. F. cap. n. à 8. nota-

ta ſunt, confer. & not. in arz tW h. loc. it.

tract. Talm. Sanhedrin, fol. 34. b.

r. UX.
.

tur)pro

uſts iebhen
ſeerunt ignifi⸗
in dicanto illos,
tertu ſgniſcan
mirunm, inp 1o

Prl.1.

RN
hoe iple

cere, utiterünm

—
1,. Id ell: non
ca. 1. Verl.9.
in Don

(haidzas utto
jucicent el us
39, Keuii Aega
Onhkeloſ babet
90. PrOn did re
daica habelur
gl. I elt: nud
imperatiyi con
Velimpertectu
lic explico, &
conler. Cenel,

di ldelt: fami

Vnhd ,
ſunt familia ae
(Cur Arjeh fol
AHucitur text
undeprobatur
Uiſehhronis)

ceni tur) pro O¹ρ ſic quoque: non (ponitur) pro: non N., 87. & Targum.
letl 21, cadu.⸗ hujus (verbi: P D“) eſt ))i. e. judicabant ipfi; illi autem textus ſuperiores 8ö³.
i) (ifter Vi. fuerunt ſignificatione imperativi, idcircò translati ſunt (Chaldaicè.) 11)) i. e. &
iſtnge M judicanto illos, item: )) i. e. referunto 82. item: ) i. e. judicanto; 90. aſt iſti
bten . textus ſignificationem habent facti. 2160 Verſ. 27. Et abiit ſibi in terram ſuam] (Ni-
or eni. mirum, )ut proſelytos faceret filios familiæ ſuæ. 9½⁸⁹. ”

c.

Decuniamin

—

alkn,
ti (veibumiſtnd.) s
H Cfr. XIX.
eu, leri ni e. s H MUMUUd
Teitg oteis colſe TErſ. I. Hoc ipſo * die] In principio menſis I. non opus fuiſſet (hic) ſcribere, niſi
Loc rerl 23. 81 QO — i. e. ilo die, quid (igitur ſibi vult iſtud.) — N —
leptuagintafeni. V hoc ipſo d'e? (nempè, )ut verba legis tibi ſint (ſic) recentia (nova ac præſentia,

lklehichabenn) ac ſi hodiè illa eſſent data. Verſ. 2. Et profectiſunt de Rephidim] Ecquid lex vult di-
Gicetamhil. cere, ut iterùm 2. explicet, unde (Iſraeélitæ) profecti ſint? nonne jam anteà ſcripſic
Dac, (bieponi. (Moſes,) quòd in Rephidim caſtrametati ſint? manifeſtum (igitur) eſt, quòd inde pro-
1er) fecti ſint; ſed (hoc ideò hic repetit Scriptura,) ut eorum profectionem de Rephidim-
— ſaſſimilet corundem adventui in deſertum Sinai, quemadmodùm (igitur) adventus eo-
rum in deſertum Sinai fuit in converſione; 3. ſic & eorundem profectio de Rephidim-

eh. etl 15 habetur
E2S2S

Cutialegaturacd nagi.
d.

1,. 3. Verl. 24.

727. Id eſt: non tranſeas vel diſcedas, ſicuti Ruth.] verint inter Iiraclitas & facti ſint proſelyti confer.
iii, lebe d o, cap. 2. Verſ. 3. habetur, confer. Mechilta, prout & Mechilta ac not. in pon eE h. loc.
de unatt ie ig 8 . in =mon wov h. loc. ad marginem allegatur. * Conkfer. hic tract. Talm. Rolch haſchana, fol. 3.
ie zdleadun. à 53³. Qui ſcil. ſuprà verſu 22. b. cap. habentur, ubi a. & Schabbat, fol. 86. b. HM
heo, tuſe ſ. Chaldæ as utroque in loco tranſtulit: Pen i. e. 1. Fuit ſand is dies initium menſis tertii, nempè:
r Kizi, Kiat iudicent vel judicanto „ per modum imperativi. menſis Sivan, qui Majo noſtro maximam partem
8 nad Tain, zn. 29. Sicuti allegato verſu 22. h. cap. in Targum reſpondet „ ab exitu Iſrae itarum ex Æggypto,
ttatantgn. N. Onkeloſi habetur. (uti fuſius probatur in Gur Arjeh fol. 92. col. 1.
1d 1.. e let . o. Prout dict. verf. 22. . cap. in Paraphraſi Chal- med.) ſed non opus fuit, id hic ſcribere, confer.
Anntkueite, . daica habetur. not. ad libr. Prec. Jud. part. 2. p. 86. a. med.
aln prohnlern Deus, 91. Id eſt: nudum indicant factum nec modum not. in on hov h. loc. ubi etiam Mechilta

oteihon. mperativi continent; ſed per tempus præſens in margine allegatur.
Niad etl dehcdh⸗ vel impertectum exponi debent, ſic Hebr. vwy z. Vel: ut repetat, nam jam anteà Exod. c. 17. v.
.Y piic explico, & opponitur z3, MX i, e imperativo, 1. dictum eſt, quòd Ifraelitæ caſtrametati ſint
ianiur, ſciun kNee. (confer. Geneſ. c. 41. v. 47. n. 65 in Rephidim, ſicuti id etiam hic à Commentato-
Amud. Secheitin . ꝛ. Id eſt: familiates ſuos vel cognatos ſuos, Hebr. re noſtro adducitur.
Hegatur in d e nneen n, quo nomine illi, qui de eadem! 3. Sive: in reſipiſcentia ac pœnitentia, ſie dictio-
lg1n el 1, idc 4 ſunt familia ac cognatione, intelliguntur, confer. nem a hic interpretor, confer. Gur Arjeh
Gur Arjeh fol. 92. col. I. med. ubi ex Mechilta fol. 92. cel. 2. med. ubi locus iſte, ab autore
l ſeth 10, Miai AQAadduacitur textus, qui Judic. c. I. v. 16, habetur, noſtro hic allegatus ex Mechilta adducitur, vid.

unge probatur, quòd filii Kenæi (nempè poſte- num., ſeq. 4.
ti jethronis) π Pna a e i, e. habüa-l

744 rEzxoODI. CLCLagbp. XIX.

fuit in converſione (ſive reſipiſcentia.) Eod. verſ. 2. & caſtrametatus . idem WMas]

(Singularis numerus hic habetur, ut indicetur, quòd populus Iſraêliticus) tanquam
vir unus(ibi eaſtrametatus ſit)uno corde; 4. cœteræ autem manſiones omnes factæ erant
in murmurationibus atque diſeordiis. Eod. verſ. 2. Eregione montis] Ad partem e-
jus orientalem, omnis autem (S. Scripturæ) locus,ubi reperis i. e. èregione-
(ſignificatur) intuitus versùs orientem. 5. Verſ. 3. Et Moſes aſeendit] Die altero (vel
ſecundo) nam omnes illius aſcenſus fuerunt matutino tempore, dicitur enim: & fur-
rexit Moſes manè.6. Eod. verf. 3. Sie dices] (Nempè:) hac linguàâ 7. atque hoc ordi-
ne. Eod. verfſ. 3. Domui Jacobi] Hæ ſunt fœminæ, quibus dices linguâ blandàâ. Eod.
verſ 3 Et annuntiabis filiis Iſzazlis] Ponas (legis) & accuratas(illius) diſcuffiones, ma-
ribus explica res duras, quaſi nervos. 8. Verſ. 4. Vor ipfi vidiſti] Non traditio *† in-
manus veſtras eſt iſta res, 9. facta ſcil. illa, quæ ego in ÆNgypto perpetravi, multorum⸗
ſanè peceatorum mihi rei fuerunt (E5Ægyptii,) antequam illi vobiscum conjungerentur;
ſed eos non punivi, niſi propter vos. 10. Eod. veri.4. Et tulivos] Iſte (fuit) dies, quo
Ifraëlitæ venerunt ad Rahemſes, ** Ifraëlitæ quippe difperſi erant per omnem terram
4. Habetur enim hie verbum numeri ſingulatis NI nrnan nn de eeenn eee ee been .

i. e. & caſtrametatus eſt, confer. num. antec. 3 · e., non per verba (vel per nuntium) ego mitto
& not. ad librum Prec. Jud. part. I. p. 155. b ad vos, non per teftes ego teſtificor vobis; ſed

fin. item Mechilta, uti ad marginem allegatur in vos vidiſtis, quæ feei in «gypto, multerum ſa-

DZN N loc. ubi vide etiam notas. n?è peccatorum (Agyptii) fuerunt rei ante quam
* Hebr. oh 7) hæc & quæ ſequuntur, usque S&e. quæ lectio altera illa planior eſt ac magis per-
ad: y mw) i. e. & Moſes aſcendit, (uti verſi. fſpicua, confer. & Mechilta, ſicuti ibidem in mar-
ſequ. 3. B. cap. habetur,) abſunt à MSto J. ęgine allegatur.

plaga antei ior; Occidens verò vocatur r& i. e. ſoreth. cap. I. col. 2., circà fin. hunc loeum ſie

poſterior pars ſive plaga, vide Gur Arjeh fol. 92 † tranſtulit: non eſt traditio illud in manibus ve-
col. 2. circà fin. ac not in Smom me bp. loc. ſtris, quaſi dicat: vidiſtis oeulis veſtris, quzæx
6. Sicuti infrà Exod. cap. 34. verſ. 4. habetur, con in gyptofecerim; non autem traditum aut nar=

fer. not. in 'pan re h. loc. ut & tract.“ ratum eſt vobis illud a majoribus veſiris, con-
Talm. Succa, fol. 5. a. & Sanhedrin, fol. 2 1. b. fer. tractat. Talmud. Schabbat fol. 86. prout in
7. Confer. quæ ad cap. ſequ. 20. verſ. 2 2. num. 84 † tar rUh. los. allegatur, vid. & c. ſeq. 20. V.
notata ſunt, vide & Da N*ν ſuper Commen 22. n. 8 5-
tar. Raſc hi h. loc. ibique notas.

jeh fol. 2. col. 3. fin. & col. 4. princ. item Me- part.-1. p. 146. a. princ.
chilta, ſicutiad marginem allegatur in dmnn'non *X Hebr. py 7Nαν aâν*,in MSto z. pro his le-
bh. loc. Litur: nyon W., i. e. quo (Ifraelitæ )fuerunt

5

quoò plenè ſcriptum eſt per Jod, ideò utitur hic habebant, ſicutiim Gur Arjeh fol. 92. col. 4. med.
Scriptura dictione Mi. e. nervus, confer. Gur Ar- habetur, confer. & net. ad librum Prec. Jud.

& In TT PDDP locus iſte quibusdam adjectis ſic in Rahemlſes, in MSto I. ſolum habetur- vopyy,

legitur in notis Raſchi: ÜN N n eh (Gctera ibidem ſum omiſſqe
ORR Rede Say Pyn .☚1 d .

1 11 1 11vv ʒK1zi

222

W.

Goſchen a
coorenerunta

eprobclli oe

crala Muiln

ſegoportan e
metuunt afem

(puilum) lst

(cego gvog

Dite eEr

lapigetbalt

luxti farpum
1vos jogun⸗
Princihi⸗ ſunt⸗

vobilcum upe

157 t 35⸗ 10. Atque hoe fuit beneficium, à Deo Iaelitis ex- r
J. Hebr. *;5 reſpicitur hic ad verbum TM . hibitum, brepwnen yO i e, quòd ulhkionem
annunciabis „ quod in textu ſacro habetur & ſumpferit de illis, qui eos (ſcil. Ifraelitas) odio

ſcat) 2

zc. Etkelaun

lentzſie vosen
nec Cicatisz qu
mihiamplius,
omni una⸗

utai ) V

5. Nam Oriens dicitur Hebræis i. e-pars ſive 9. Buxtorfius in Tiberiade ſive Commentario Ma-⸗

gnificat)

11. Fcilicet Dei
ynd coner
9, pige r e⸗
3 Conlet, hic
dn Wo,.
cap. 1edetk,
II. rodtſupnt
1). Vide bxod,
4 librum br
14. Confer. Ex
Chinot, n. 61.
70.
Ie h Turgum
iuten meag

3

ef litn e

1] Adpanen
1) ne etegione
Di
Diealteio Ge
Clturenim: & lür⸗
1 atquehocotdi⸗
guublandt. Pod,
dſenſiones n⸗
Nontraditiokin,
Etrapimultorum,
Neonjungerentur;
Keſfic)cies n
er Omnnem tertam
60⁰⸗
—.—
e r i,
ugtinmn) eg nin
o kelliftcot vobis; ſe
,ptO, mmltorum ſi⸗
) Werunt kei anteam
lanior eſtac napiöpet⸗
, Scutiidicem in mar⸗

Ge Colmmentatio Mar
ci fn, hunc loeum ſie
io illud in manibus ve⸗
lis veulis veltru, uE
kutem traditutn aut nat-
najoribus vellri, con⸗
abbat o,, 96. pront in
tur, fid, A c, leg, 10,,.

nm, àDeo HMaelitiser⸗
wi e, quod uſionen
6(lei, IKaelias) ocdio

onuneshacleetane

ihol. 92.c0l. 4,el.
20 Hbtum et, ul

vin MSro 1.to iile⸗
vo (HNaelie Mnetut
um kabetut: ,

CAP. XIN. EXxODL 545

Goſchen ac brevi tempore, dum illi profecturi & egreſſuri erant (ex Egypto,) omnes

convenerunt ad Rahemſes, Onkelos exponit (iſtud.) —π 0 veluti: PY ONN ü e.
& proficiſci vos feci (Chaldaicè:) )2 « b&, aptavit (ille Onkelos) ſermo-
nem eo modo, (qui conveniens eſt) honori (ſeu gloriæ) excelſi. 11. Eod. verſ. 4. Su⸗
per alas aquilarum] i. e. Tanquam aquila, * quæ portat pullos ſuos ſuper alas ſuas
(ego portavi vos,) nam omnes cœteræ aves pullos ſuos pedibus ſuis portant, quia aliam .
metuunt avem, quæ illas ſupervolat; at aquila iſta non metuit, niſi hominem, ne fort?
is ipſam ſagittâà petat, quoniam nulla avis illam ſupervolat, quocircà imponit illum-
(pullum) alis ſuis, cogitans ſecum, melius eſt, ut ſagitta me petat, quàm pullum meumx;:
ſic ego quoq; (inquit Deus,) feci, (quemadmodum ſcriptum efſt:) & profectus eſt angelus
Dei &c. 12. & venit inter caſtra Egyptiorum &c. 13, Ægyptii autem ſpargebant ſagittas
& lapides balliſtarum; ſed nubes excipiebat illa. 14. Eod. verſ. 4. Et adduxi vos ad me]
Juxtà Targum 15. ejus (faeienda erit explicatio) Verſ. 5. Et nunc] Si nunc receperitis ſu⸗
per vos(jugum 16. Dei,) ſuave iſtud vobis erit ab hoctempore ae deinceps; nam omnia
principia ſunt gravia.*“ Eod. verſ. 5. Eccaſtodiveritis fædus meum] Quod pangam-

vobiſcum ſuper obſervatione legis. * Eod. verſ. 5. Peculium] (Didio — ö ſigni⸗

ficat) 2npI X NN i. e. the ſaurum charum, veluti (accipitur in iſto loco:) — 381
i. e. & theſaurus regum, 17. vaſa ſcil. pretioſa atque gemmæ, quas reges recondere ſo-
lent; ſic vos eritis mihi i. e. theſaurus (ſive peculium) præ cœteris populis

nec dicatis, quòd ego vos ſolos habeam nec præter vos alii fintmihi (populi,) & quid

mihi amplius eſt, quò amor meus ergâ vos cognoſcatur? nimirum: Eod. verſ. 5. Mea
eſt omnis terra;] Iſti autem (populi) in oculis meis & coràm me pro nihilo (ſunt re-
putati. ) Verſ. 6. Er vors eritis mibi regnum ſacerdotum] (Dictio 0 hic ſi=
gnificat:) i. e. principes, ſicuti dicitur: & filii Davidis fuerunt i. e.
Lyy 3 prin-
11. Scilicèt Dei, ſic vertere poſſis iſta: as 16. Vel: jugum præceptorum Divinorum, y
iyn, confer. D. Wagenſeil. Sot. pag, 737, n.) rvn, ſicuti in Gur Arjeh fol. 9 3. col. I. princæ
9. vide & cap. ſequ. 20. v. 3,n. 22. hbabetur, confer. & not. ad ſibrum Prec. Jud.
* Confer. hic Mechilta, prot ad marginem in part. z. p. 96. b. fin. item Mechilta;, fieuti ad
Na 'ne 8. loc. allegatur, vide & Deuteron. marginem allegatur in t'pori rmo Iuper Com-
eap. 32. verſ, 1II. n. 69. ae Numer. c. 15. v. 389. ½ mentar. Raſchi h. loc. ubi vide etiam notas-
De 9328 V *Hebr. tν eri eν., abfunt iſta à MStorg
I2. Prout ſuprà Exod. cap. P4. V. 19. habetur. xEOciiſlius ex licationem vide in not i ro
13. Vide Exod. dict. c. I4. verſ. 2 0. confer. & not. EGlidius explicationem vide in not. d'p .
ad librum Prer. ud. part, rzpe5 a. n, ſ 7. Sicuti Eceleſiaſt. cape 2. verl. 9, habetur-
14. Confer. Exod dict cap. 14. v. 19. ibique Ra- H . „.
ſchi not, n. 62. ut & ad Deuteron, cap. 32. V. 11. ½ Vos autem ſolos præ cœteris populis omnibus e-
legi, ut mihi peculium effetis, hæcC enim ſupplen-
da vel fubintelligenda hic ſunt;,

n. 70.. ⸗
15. In Targum ita habetur; & applicni vos ad ſer-
vtutemmean⸗

546 FzXoOblfJ.

principes. 18. Eod. verſ. 6. Hæc ſunt verba] Nec minus nec plus. 19.
tulit Moſes verbapopuli G&c.] (Videlicèt) poſtridiè, qui fuit (dies) tertius, ?20. nam ecce
manè aſcenderat (Moſes;) ſed an Moſes opus habuit referre (populi verba ad Deum?
non 2 1. ſanè;) ſed venit Scriptura, ut te doceat morem hominum 22. exemplòô Moſis,
qui non dixit. quandoquidem is, qui me miſit, jam novit, ego non opus habeo, ut refe-
ram. Verſ. 9. In denſa nube] i. e. In denſitate nubis, atque hæc eſt, caligo. 23. Eod.
verſ. 9. Atque etiam tibi] Ut & 24. prophetis, qui poſt te venient. Eod. verſ. 9. E
venunciavit Moſes verba &.] (Nempé) poſtridièé, qui fuit (dies) quartus menſis. 25.
Eod. veri. 9. Verbapopuli & .] Reſponſionem ad verbum iſtud audivi ab illis (inquit
Moſes,) quòd ipſi velint audire ex te, 26, is, qui audit ex ore nuntii, non eſt ſimilis ei,

ui audit ex oreregis, volumus (inquiebant Ifraélitæ) videre regem noſtrum. 27. Verſ.

10. Er ſanctifica illos] i. e. Et indica illis, ut ſeſe præparent hodiè atque craſtino die-.
Verſ. I I. Et ſnt parati] i. e. ſeparati (unusquisque) ab uxore * ſua. Eod. verſ. 11. In
diem tertium] Qui fuit ſextus (dies) menſis (Sivan ſive Maji;) quinto autem (die) æ-
dificaverat Moſes altare ſub monte (Sinai) ut & duodecim ſtatuas, 28. rem ſcilicèt o-
mnem (fecerat Moſes,) quæ dicitur in Sectione illa: atque iſta ſunt judicia, 29. nec eſt
prius ac poſterius in lege. Eod. verſ. 1I.
ptura,)quòd nemo inter illos fuerit cœcus, 30. omnes enim ſanati erant. Verſ. 12.
Et po-⸗

CAP. XIX.
Verſ. 8. &t re.

Coràm omni populo] Docet (hic nos Scri-

18. Uti 2. Samuel. cap. 9. v. 13. habetur, confer.
& R. Salom.: ad Hiob. cap. 12, v. 19. & ad Ex-
od. cap. 2. v. 16. n. 58. it, ad Eſai. cap. 61. v.

6. n. 5. confer. & tract. Talm. Schabhat, fol.

96. b. S fol. 87. a. it. Seyachim fol. 19. a.
19. Scilicèt: dicas, id eſt: nec detrahas verbis iſtis
nec addas „ conter, Gur Arjeh fol, 9 3. col. 1.
princ.
20. Nempè: menſis Sivan, qui Majo noſtro maxi=
mam partem reſpondet, confer. quæ paulò poſt ad
Verſ, (eq:. 9, h. cap, n. 2 5, notata ſunt.,
21. Deo quippe omnia ſunt nota, nec ille opus ha-
bet, ut ad ipſum res vel verba deferantur, confer.
Gur Arjeh fol. 9 3. col, 2. princ. ite tract. Talm.
Schabbat, fol. 87. a,
22. Id eſt: quid homines facere ſoleant vel debe-
ant, ſie N& hic interpretor, confer. Gur
Arjeh id. fol. 9 3. col. 2. princ. & Numer. c. 12.
V. 2. n. 18.
2. Hebr, 9y, confer. c. ſequ. 20, V. 21. n. 83.
& Gur Arjeh alleg. fol, 9 3. col. t. med, vide
infrà v. 24. h. C. n. 63. ac not, in e b.
loc. it. tract. Talm. Nedarim fol. 3 8. a. & Kiddu-

ſchin fol. 30. a.

24. Hebr. ), quæ particula eſt incluſiva, vide,
quæ ad c. antec. 18. V. 1 9. n. 69. notata ſunt.
25. Vide, quæ ad verſ. antec. 8. b. c. n. 20. & in-
frà ad Exod. c. 24. V. I. n. 2. notata ſunt, con-
fer, & not. in ham * b. loc, it. tract. Talm.
Schabbat, fol. 87. a.
26. Non verò: ex me, id eſt: te, non me loquen-
tem audire volunt IſraelitzZz.
27. Contfer. etiam hic Gur Arjeh fol. 93. col. 1.
med. ac not. in Snan nov h. loc.
x* Vide hic Mechilta, ſicuti in pon neow ad mar-
ginem h. loe. allegatur, ubi vide etiam notas,
confer. & tract. Talm. Schabbat, fol. 87. a. &
Jevammot, fol. 46. b. & fol. 62, a.
2 %, Confer. inftà Exod. c. 24. v. 4. ubi autor Vul⸗
gatæ dictionem aun vertit: titulum, LXX.
Xler, lapidem, cçonfer. & hic Mechilta, prout in
DW' h, loc. ad marginem allegatur.
29. Hæc Sectio incipit ab Exod. c. 2 1. & ſeqq- ac
continuatur usque ad c. 2 5. eo excluſ.
30. Confer. c. ſequ. 20. V. 18. n. 69. usque ad
n. 72. vide & Mechilta, ſicuti in pan no hice
ad marginem allegatur, ubi vide etiam notas.

z AlX.
N

—
1 oe ittN
dant ad mon
cavete, nealce
ne⸗ kochre
i6) el
(Autecepiun
anabet aup i
P hieſien
jturin Hlole
ſnu) rni
cellis Majeſia
ilickaeli
el —
rietetn, vocantt
Denonte ad ,
ſnt niſidem

1. Nimirum
nus admoneba
derentut ad n
col. 1. med,
1. Neſienut h
poſtro ad verb⸗
n; ſed etiamd
niori in interio⸗
.24. V. 1).
fol. 1739,
33. Conler. M,
3leg. Bantor,.
oot. in Matth
Apoſtol. c.7.
not, ad Leyit.
h 4 . n. 7
Part 1. p. 12
danhedrin fol.
loc. allegatur⸗
3. Vide guep⸗
confer. & Der
Talm. Barz k

3 . Mout ſupra
† Conler. hie TI
Tihanin,fol,2
16. Cöllen not⸗

8
— . N.

. Verl an.
ius,
erba d Deum
Crenpl Molg,
uhadeo, R
aligo 13. dod.
Lod vetl9, 6.
gartus wenſis27,
ibillif inguit
noneſt ſiniligei

oſtrum. 27. Verl.

lnectaſtino die,
BLod verl. 11. iu
o autem (die)e⸗
19. temſciliceto⸗
ndicin, 19, neceſt
et (Hicnos Scti⸗
tant, Verl. 12.
Uepo⸗
2 elt incluſia, ſide,
n. 9, nOtata funt.
g. h. c. h. 10. in⸗
1, notata ſunt, con⸗
l.loc it, tadt, Talm.

te, non me lognen⸗

w h. loe.
DNe 1 mar⸗
di vige etiam notas,
habbet, ſol. 57,4,
3,62, 4,
7, 4 ubl autor Yul⸗
it: titulum, LA.
ie Mechita proutis
nem allegatur.
odt.11. leg se
eo etelaſ0.
9. n. 69. Megde 4
lin onn wob hie
ſigettiam notas,

2, nimn eece

AAP. XIX.
Er pone terminum] Conſtitue illis fines in ſignum, ne à termino iſto & ulterius acce-
dant (ad montem Sinai.) Eod. verſ. 12. Dicendo] Terminus dicit 3 1. illis (Ifraêlitis:)
cavete, ne aſcendatis de hinc & ultrà; tu verò (inquit Deus Moſi,) ea de re illos admo-
ne.
tis.) Verſ. 13. Jaculando jaculis conficiatur] Hinc quoad illos, qui lapidandi erant,
(uſu receptum fuit,) ut dejicerentur 32, infrà de loco lapidationis, qui altitudine æ-
quabat duplicem ſtaturam hominis. 3 3ʒ. Eod. verſ. 13. Jaculis conficiatur] (Verbum

EXODI. 747

Eod. verſ. I 2. Et attingatis ſinem ejus] i. e. Etiam finem ejus (montis ne attinga-

)) hic ſignificat:.) DD DTE i. e. dejiciatur infrà ad terram, 34. veluti (acci-
pitur in illo loco:) )i. e. dejecit in mare. 35. Eod. verſ. 13. Cum protractus † fuerit
(lonus) cornu] i. e. Quando protrahet cornu ſonum longum, 36. hoc ſignum erit diſ-
ceſſus Majeſtatis Divinæ & ceſſationis vocis & cùm diſceſſero“ (inquit Deus,) tunc
illi (Hraëlitæ) facultatem habebunt aſcendendi (ad montem Sinai.) Eod. verſ. 13.
Jobel] (— R5) eſt buccina (ſive cornu) arietis, ſic enim in Arabia Rειi. e. a-
rietem, vocant τερ; fuit autem (iſtud Jobel) cornu arietis Iſaaci. 37. Verſ. 14.
De monte ad poepulum] Docet (hic Scriptura,) quòd Moſes non reſpexerit ad negotia

ſua, * niſi de monte ad populum.* Verſ. I 5. Eftote parati adtres dies] i. e, Ad finem

trium

31. Nimirum rè enn e n& i. e. termi-
nus admonebat illos, ſcil. IHraelitas, ne progre-

derentur ad montem, ſic in Gur Arjeh fol. 93.

col. 1. med.
32. Reſpicitur hac expoſitione à Commentatore
noſtro ad verbum â, quod non fſolùm jacula-
ri 5I ſed etiam dejicere notat, nempè ex loco ſupe-
riori in inferiorem, confer. n. feq. 34. ac Levit.
c. 24. v. 2 3. n. 69. it. Buxtorf. Lexic. Chald.
fol. 15379.
3 3⸗ Confer. Majemon. in Hilch. Sanhecdrin. c. 15.
alleg. Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 153 9. it. Ligt-
foot. in Matth. c. 2 I. v. 44. p. 420. & in Ad.
Apoſtol. c. 7. v. 5§ g. p. 7 8. edit. Lipſ. it. Raſchi
not. ad Levit. c. 24. v. 2 3. ac D. Wagenſeil. Sot.
p. 45 5. n. 7. ut & not. ad librum Prec. Jud.

part. 1. p. I2 8. a. med. vide & Tractat. Talmud.
Sanhedrin fol. 4 5. b. prout in ne h

loc. allegatur ad marginem.
34. Vide, quæ paule antèe n. 32. E. v. notata ſunt,
confer. & Deuter. c. I 3. V. 10. n. 37. it. Tract.
Talm. Bava kama, fol. 54. b. & Sanhedrin, fol.
15. b. & fol. 66. a.
3 5. Prout ſuprà Exod. c. 1 5. v. 4. babetur.
† Confer. hic Tract. Talm. Beza, fol. y. a. & b. ir.
Tahanit, fol. 2 I. b.

36. Confer. not. in m- b, locin Juni)

ac Tremellii verſione ſic habetur“ quuùm tractim
ſonuerit eornu, id eſt: dum audietur ατο+α
ſive continuus unius toni ſonus, quaſi dicat, eris
huic interdicto locus, donec iſtud audiatur, quod
in extremis ferè cantionibg obſervatur& ex com-
muni uſu volnit Deus cognoſci à populo, quan-
do religio iſtius loci eſſet deſitura diſcedente Do⸗=
mino & ſacram hanc actionem terminante per
ejus modi ſigoum, ſic in notis junii ac Tremel-=
lii h. loc.
* Hebr. ponpdv ), ſic in plerisque editionibus,
ut & in MSto I. ſed in MSto z. legitur: n
—i erDa i. c. & poſtquàm diſceſlerit
Mla, eſtas Divina.
37. Nempè: iſtius arietis, quem Abrahamus loco
filii ſui obtulit in holoc auſtum, de quo vide Ge-
neſ. c. 22. V. 1 7. Kabbini tradunt, quòd arieg
iſte creatus ſit un P i. e. crepuſculs ve-=
ſpertino, Sabbathum præcedente, confer. quæ
ſuprà ad Exod. c. 16. V. 15. n. 51. notata lunt,
vigde & not. in nar mDW h. loc.
* Vel: quod non fuerit occupatus, Hebr. bis
Dy HDν prout in MSto z. legitur, confer. Sign.
ſeg. *

Et de populo ad montem, Hebr, 7N dy ,

proùt in MSto I. habetur.

548 rxzondi Qãft ,,-Ar. XIX.

trium dierum, is fuit dies quartus (menſis,) Moſes enim diem unum addiderat ex ſen-
tentia ſua, 38. juxtà verba R. Joſe; ſed ſecundùm verba ejus, qui dicit, quòd ſexto (die)
menſis data fuerint decem verba, 39., non addidit Moſes aliquid, (verba autem iſta:)
——— õ (idem valent,) ac Lie — h i. e. ad diem tertium-.
Eod. verſ. I 5. Non aecedite (quisque) ad uxorem ſuam] Per totum iſtud triduum, idque
ideò ut uxores ſint ablutæ ad diem tertium atque mundæ exiſtant ad legem accipien-
dam, nam ſi coiverint intrà triduum, fortè ejieiet uxor ſemen, poſtquàm illa abluta-
fuit, atque (hôe modé) iteràùm polluetur; ſed ſi illa per triduum tardaverit, jam anteà
ſemen computruit, nec illud (ampliùs) debet ſemine conſpergi; ſed purum eſt, ne pol-
Iuat eam, quæ ſemen ejicit. * Verſ. 16. Cum eſſet manè] Docet (Scriptura,) quòd
Prævenerit (Deus) illos (Iſraêlitas,) id, quod non facere ſolent homines, ut (ſcilicèt)
magiſter præſtoletur diſcipulum, ſic quoque reperimus in Ezechiele: ſurge, egredere in
vallem, & ſurrexi atque exivi ad vallem, & ecce ibi gloria Domini ſtabat. 40. Verſ. 17.
Obviam Deo] Narrat (hic Scriptura,) quòd Majeſtas Divina illis (Iſraélitis) obviam-
iverit tanquàm ſponſus, * qui ſponſæ ſuæ obviam procedit, atque hoceſt, quod dicit-
(Scriptura:) Dominus 3) & i, e. de Sinai venit, 41. nec dicitur: 158 ) i. e. ad Sinai
venit. Eod. verſ. 17. Adimum montis] Juxtà ſenſum ejus literalem eſt: ad radices
g, montis; ſed allegorica ejus expoſitio eſt, quòd avulſus fuerit mons è loco ſuo & in-
curvatus ſit ſuper illos (Iſraelitas) tanquam cupa. 43. Verſ. 18. Famabat totus] Non
eſt " iſtud nomenrei (ſubſtantivum,) nam eccec(litera) Schin punctum habet Patach;
ſed eſt formæ —v, 44, veluti: H⸗ vYDV, DN- quocircà Targum ejus eſt:
15

3⁸. Vel: ſuò arbirio, ſine ſpeciali & expreſſò 41. Prout Deuteron. c. 3 3. V. 2. habetur, ubi vide

mandato Divino, confer. Gur Arjeh fol, 9 3. col.
3. med. & fin. Deus tamen y hD i. e,
conſenſit ei, ſcil. Moſi ac factum ejus approbavit.
uti habetur in not. ad librum Prec. Jud. part. I.
p. 156. b. princ. vide e Tractat. Talmud.
Schabbat fol. 86. a. & fol. 97, a. & b.
39. Id eſt: decem præcepta, srαRα . confer.
hic not. ad librum Prec. Jud. dict, part. 1. p.
156, b. princ,
2* Hebr. Puwee, quo nomine intelligitur men
ſtruata, quæ ſemen elicit vel ejicere ſolet, vide
Buxtorf. Lexic. Chald. fol, 1739⸗ confer, & not.
In pam ne b. loc. it. tract. T alm. Jevammot,
fol. 62. à. S .
40. Sicuti Ezech. c, 3. V. 2 2. & 23. habetur, con-
fer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 6. b.
*W onfer. infrà Exod, Cc. 3 1. V. 18. n. 3 1. & Num.
ap. 7. V. I. h. I. & n, 2. it. not. in pa r
h. loc. “

not. n. 9. confer. & not. ad librum Prec. Ind.
part. I. p. 157. a. med. & part. 2, p. 86. a. princ.
ac b. med. videatur & Mechilta, prout ad margi-
nem allegatur in nam ov bh. loc.
42. Vel: ad pedes montis, ſic juxtà Hebræum, con-
fer. Deuter. dict. e. 3 3. V. 2. n. 9. it. tract. Talm.
Schabbat, fol. 8 8. a. & Avoda Sara, fol. 2. b.
4 3ò. Hebr. , nam mons Iraelitas erat ob⸗
ruturus, niſi illi reciperent legem, ſic Rabbini tra-
dunt, confer. Deuteron. c. 32. v. 10. n, 56. &
not. ad librum Prec, ud. part. I. p. 155. b.
princ. & p. 156. b. med. it. part. 2. p. 89. a. fin.
vide & Raſchi not. ad Cantic. c. 8. V. 5. it. Gur
Arjeh fol. 94. col. I. & col, 2. princ. ac fol. 119.
col, 2. med. item tractat. Talmud Schabbat, fol.
88. a. ſicuti in dan 'nov b, loc. ad marginem
allegatur.
44. Seu: 793, uti in MSto 2. id eſt: verbum eſt, non

nonen

CAr-Y.

(ciorerſſioy⸗

iara Schin qa⸗
Gelicet) calcis⸗
ę (aeigguum) lex
lotum; 4, ſel
A: qvantumn ilis
uum/veluti (im

dedit vires leonl,
tern cognommina

auremapefiene

s ſcutiſonusa
ſe Deus tuan⸗
bsckeatutis, ad 4
eſtkominis, ut, 4
inbrmior; aft hic

ii0 Kuttſonus ba

sssnnrrrrr r
gommen lubſtantin
tatore noltio nic
45. IMelt: eſius lon
zuatur in calcem
h. loc.
66. Zine mellium,
guoniam cot in
4. Ficlti Demteron
in n wod b.

4. Hebr. en

e Nraſis mo
in amigvo exem
Medraſch Lanchu
ſol. ho. coltpr
editionibusomnil
Bäſleeni habetut
Dendum ſiwveatco
ſteriorem lectione
Vbg. præfefend
V Klupta Exod,
61. F. I7.n.:
Minot. vide
49. Mtoit. Hole e,
5dr Vl: kcommg

AN.

enerſe.
drd )
autem iſtu
Ciem tetinm,
uiduun idne

legemaccipien .

ümillr ddlatr.

Werit jamanted

kum ett, ne ol⸗
iptote,) gudd
nes bt ſeilcet)
iegeegtecetein
40. Vetl 17.
delitis)obriam,
l, guod icid
9) le. ad dina
eſt: ad kadices
eloco ſuo & in⸗
Vattotu] Non
m habet atach
laroumejsel:

1, habetur, ubi vide
lbrunn Mec. Jud.
t 1, ,. g6. à prine⸗
ta,prolt ad marpi⸗
he loc.
ta Hebreum con-
1 gekt.llact. Talin.
1gara, fol. 1,b,

Iltaelitas erat ob.

em,ic Rabbinitti⸗
1. . 10. h 50. &
att. 1,p. lſſ b.
Nn g9, Afi.
,c. J. d ſ it Cur
peinc,zc fol. 119.
nud Schabbeh iol⸗
loc. ad manginem.

elt zetbum eſt,non
goment

CA. XX. EXODI. 549

2 qi. e. fumabattotus, nec eſt (ibidem) interpretatio. & i. e. fumus; omnes autem
(dictiones:) UV, quæ in Scriptura Sacra (habentur,) punctum habent Kametz (ſub

=

litera Schin)) quoniam illæ ſunt nomen rei (ſubſtantivum.) Eod. verſ. 18. Fornacis]

Scilicèt:) calcis, 45. forſitàn (aſcendit fumus) tanquàm fornacis iſtius, nec amplius
(quidquàm?) lezx dicit (alio in loco:) ardebat (mons) igne us que ad intlmum 46. cor-
lorum; 47. ſed quidnam ſibi vult dictio: fornacis? (nempè:) ad aperiendum aurem
4 D P 3

48. quantum illa percipere poteſt, dat (enim S. Scriptura) kominibus ſignum, eis no-

tum, veluti (ſimile habetur in illo loco:) tanquàm leo rugiet, 49. enimverò quisnam
dedit vires leoni, niſi ipſe (Deus?) ſed Scriptura comparat illum (Deum) leoni; nos au-
tem cognominare illum (Deum) eumque comparare ſolemus creaturis, nimirùm ad
aurem aperiendam, 0%. quantum illa poteſt percipere, huic ſimile eſt (illud:) & ſonus e-
jus, ſicuti ſonus aquarum multarum, 51. enimverò quisnam dedit ſonum aquis, niſi i-
pſe (Deus?) tu autem cognoſcis ?2. illum (Deum) juxtà comparationem ejus cum ipfſi-
us creaturis, ad aperiendam aurem. Verſ. 19. Pergebat* & invaleſcebat valdò] Mos
eſt hominis, ut, quando ille prolongat inflare (buccinam,) ſonus ejus fiat debilior &
infirmior; aſt hic pergebat (ſonus buccinæ) invaleſcendo valdè; 53. ſed cur ita ab ini-
tio (fuit ſonus buccinæ? nimirùm,) utillorum (Iſraelitarum) aures aperiret, quan-
tum

nomen ſubſtantivum, ob rationem à Commen-
tatore noſtro hic adductam.
45. Id eſt: ejus fornacis, in qua lapides combu-
runtur in calcem; coafer. not. in Pmnn ne
h. loc.
46. Sive medium, in Hebræo eſt: 2 1i. e. eor,
quoniam cor in media pectoris parte ſitum eſt.
47. Sicuti Deuteron. c. 4. V. 11. habetur, vid. not. 32 I. n. I. & p. 730. n. 4. & 5. Vide & c. ſequ.
in RW n v. loc. 2O. V. I I. D. 5 5.
48. Hebr. & rie dawi. elad frangendam aurem, 51. Sicuti Ezech. c. I. V. 24. habetur.
quæ phraſis mox ab autore noſtro explicatur; 52. Vel: cognominas, attributum ſive proprieta-
in antiquo exemplari Conſtantinopolitano & in tem aſſignas, deſctibis, id enim verbum aa
Medraſch Tanchuma fol. 3 1. col. 3. & in alkut hirc ſigninicat.
fol. 80. col. 1. pro: Am (uti hic & in Venetis * Hebr. 7201, iſtud & quæ ſequuntur, usque ad:
editionibus omnibus, ut & in utroque MStoac in N W i, e. Moſes loquebatur (uti eod. h. v.
Baſileenſi habetur,) legitur 27 i e. ad oompo- 19. habetur,) abſunt à MSto I.
nendum ſive accommodandum, atque hanc po- 53. Confer. hie tract. Talm. Berachot, fol. 6. b. it.
ſteriorem lectionem Buxtorfius in Lex. Talm. fol. not. ad librum Prec. Jud. part. I. p. 155. b. fin.

ſi quidem pro: Jav" legendum erit: 127,
ſicuti num. antec. 48. h. v. notatum eſt, ſcriptura
enim loqui ſolet te a W'hn i., e. lingua fili=
orum hominum, nti in Gur Arjeh fol. 74. col-
I. fin. habetur, Græci dicunt zc Asewzer Vel
vbgazxsτπιαοαπancOnfer. not. ad librum Prec. jud.
part. 1. p. 3. b. princ. & D. Wagenſeil. Sot. p.

2389. præferendam putat, confer. n. ſequ. 50. h.
V. & ſuprà ExoOd. c. 1 5. V. S. . 9 1. & infrà Exod.
c. 31. V. 17. n. 24. it. Pſalm. 9 8. Vv. 9. ibique
Raſchi not. vide & Deuter. c. 29. V. 19. n. 53.

49. Prout. Hoſe. c. 1I. V. 10. habetur.
50. Vel: accommodandam ſive componendam,

it. part. 2. p. 86. b. med. ubi ſcribitur, quòd ſo-=
nus buccinæ adeò invaluerit, dn ynwa
1510 3) —)y i. e. ut audiretur ab una extre-
mitate mundi ad aliam usque, vide & not. in
DB h. loc.

222

tum audire poſſent. Eod. verſ. 19. Moſesloquebatur] Et (decem) verba, (ſeu præce-

pta) dabat perci pienda ** Ifraélitis, nam ecce illi non audiebant er ore Divini numi-
nis, niſi: ego, 4. item: non erit tibi, 45. Sanctus ille Benedictus eum (Moſen Jadjuva- Eer.22. M u
gRe. luſe) heinii
Nonoputhidbeb,
Geperttignoian

eill 14 Vll

bat, ut daret ei vires, quò vox ejus invaleſceret & exaudiri poſſet. 56. Eod. verſ. 19. Re-

Pondebat ei voce] Reſpondebat ei ( —2, quod hie idem ſignificat, ac:) —
— p i. e, per vocem, 57. veluti (in illo loco:) qui reſponderit id eſt:

8n — —, per (vel propter) ignem, 58. ut (ſeilicèt) illum ignem) deſcende-
re faciat. Verſ. 20. Et deſeendit Dominus ſuper montem Sinai] Forſitàn deſcendit ip ſe

ſuperillum (montem? lex (alibi) notanter dicit: quia de c lolocutus fum vobiseuin
59. nimirùm inclinaverat (Deus) cœlos ſuperiores & inferiores eosque ſtraverat ſuper
montem, ſicuti ſtratum ο. ſuper lectu miatquethronus gloriæ deſeenderat fuper illos
(cœlos.) Verſ 2 I. Conteſtare populum] i. e. Præmone illos (Ifraélitas,) ne a Eendant
in montem. Eod. verſ. 2 I. Ne fortòè (terminum) perrumpant] i e. Ne perrumpant ter-=
minum, ipſis præſtitutum, quia defiderium illorums eſt ad Dominum, ut cumhvi deant
& (ne) verſus montemappropinquent. Eod. verſ. 2 I. Et eadat ex comaltitadh Qui⸗
cunque ceciderint exiillis (Ifraelitis) etiamſi tantummodò unus fuerit, * is r eputat us eſt
coram me multitudo. Eod verl. 21. Neforiiperraumpant] Omnis i-6. per-

ruptio (ſive deſtructio) eſt: SDi. e. disjunctio (vel ſeparatio) conjunctionis7 il-
TIius, quod ædificatumeſt, eriam illi, qui ſeparant ſe à ſtatione hominum, perrumpunt

ſtationem. Verſ. 22. Sacernotes quoque] i. e. Primogeniti quoque, per quos cultus
(DPivinus) peragitur. 61. EoOd, verſ. 22. Qui ascedunt ad dominum] Ut adferant obla-
r Hebr. nen), hoc & quod ſequitur, usque ad: 58. Sicuti 1I. Reg. c. i §. v. 24. habetur, confer. hic
von er i. e. Sanctus iIle Benedictus euma Mechilta, prout ad marginem allegarur in re
juvabat, deeſt in MSto a:. Cpo ſuper Commentar. Raſchih. loec.
54. Nempè: initinm verborum iſtorum: ego & no
Wum Dominus, Deus tuus, &c. quæ c, ſeq. 20. ad librùm Prer. Tud. part. I. p. I I. a. princ. &
v. z. habentur, confer. n. ſequ. 57. it- tract. p. 15 5. b. princ. it. tract. Talm. Sucea, fol, 5. a.
Talm. Berachot, fol. 45 a. & Sota, fol. 3 3. a. &ö S Schabbat, fol. 89. 2.
fol. 42. a. it. Erachin, fol. 11. 2. 60. Hebr. yena, Germ. als eine Decke / oder
55. Sic incipiunt verba pr æcepti Divini, quæ v. 3. Bett⸗Tuch / confer. dict. c. fequ. 20. V. 22. n.
dic. c. 20. bhabentur. 89. S& c. 2 2. V. 26. al. 27. n. ꝗ9. Vid. & hie Me-
56. Nempè: ab Ifraelitis, qui Moſen ex monte chilta, prout ad marginem in 'pam me b.
Sinai loquentem audiebamt, confer. n. ſequ. 57. loc. allegatun.
b. v. ut & Pfſalm. 29. v. 4. ibique KRaſchi not. * Confer. hie quoque Mechilta', ſicuti in n
17. Vel: propter Ocem, ut ſKil. Moſes loquere. ED ſuper Commentarium Raſchi ad margi=
tur, traditio eſt Judaica, quòd Deus ipſe non ſitꝭ neim . loc. allegatur, ubi vide etiam notas.
Pocutus omnia decem præcepta plenè, nempè: I* Seu: collectionis, Hebr. )9,, in Möto z.
Ab initio ad finem; ſed quod ille ſolum ineepe. hic additum eſt N e i, e, hominam
rit3ʒ Moles autem coetera locutus fit ad popu- aut (ejus, quod ædificatum eſTt). 2

ulum Iſieliticum, viden. aptec. 56.5. v, confer. 61. Gultus enim Divinus uri primogenituræ erar

& dict. Pſalm. 29. V. 4. in not. h. g.

tones,

[59. Vide c. ſequ. 20. v. 22. m. 99. confer. & not.

Nr.

l. en. 22. 3

nenlaftt Opid

Pergendumn)
Unetamn iplitec⸗
dicnunc (enlum

ien eti)pet le⸗⸗
hiis gran Aaror
undamhenlunm,
retl.24. Nim
tephemezzül
ſekeriſolet uto
Em) Mikeph,“
Conteſtatgzeltͤ

AInnexus, ſige Ral

n.106,6 40 ene
61. Vel: acendete

l aetd

er. kic tractat l2
Pfoct Allegatut
bjoe.
VGenurbie Meck
gatut in O.
ſcin b. loc ubi vie
mud Schabbat,

63. De dilionem

ſeptiim, pztieten,
ſeq. 10, 5. 11, .
que not. nn b, n
qvali gela ſiſe ſ
bræ, ¹. nubes de

ſe in monte Zina

20: ,21. n. 93)
funt; Aaron ad
tinm, nempe
18 i,e a0

—O I.

valbe,

Bod ren 9, Re.
en .
e VN g er:
enem geſetle.
an Seſeendit l⸗
nsſim obikum,
gveſtraretat luper
enderat luper ilios
iing) neaicencant
epenr rumpamkter⸗
N (Eum) rideant
nn liudo) (li⸗
it,d igfepuratuteſt
RDie her⸗
rohjunctionis riſ.
mmum pertumpunt
er per guos elius
Madkerantobla⸗
lio⸗
tanrconeſe
em Alegalur in o
Naſehib. oe.
.. Sh. Confef. & not,
.1. p. 1 3 Plint⸗ &
Talmn. Sucea, ſ0l, ſ,.

gls eine Deck / oder
c., ſeq. 20 7, 11.
n,99, Vil,6 hie Ne⸗
n in Oen mo/,

zilr, ſeun in
nmn Raſchiad matgi⸗
ige etiamn notas⸗
PN, in Mo¹
mimogenitus ein
A⸗

ſen lece⸗
e Dafre

Na

EXODI. 551

tiones, etiam iſti non innitantur dignitati (ſive prærogativæ) ſuæ, ut aſcendant. 62.
Eod. verſ. 2 2. Sanctificent ſe] i. e. Sint præparati, ut conſiſtant in ſtatione ſua. Eod.
verſ. 2 2. Ne irrumpat ineos] (Verbum ) ſignificat ½ i. e. rupturam, (ut ſen-

ſus ſit:) ne interficiat illos & faciat in eis rupturam. Verſ. 23. Non poterit populus]

Non opus habeo, ut conteſter illos, nam ecce (jam) præmoniti ſunt illi atque ſtant ho-
diè per triduum nec poſſunt aſcendere, quia illis non eſt data facultas (aſcendendi.)
Verſ. 24. Vade, deſcende] Conteſtare illos iterùm, nam (primò) ſolent monere homi-
nem antè opus, dein eum iterům excitare ſolent eo tempore, † quò opus (ipſum inſtat

peragendum.) Eod. verſ. 24. Et aſeendas tu atque Aaron tecum) Et ſacerdotes forſi-

tàn etiam ipſi tecum (aſcendent? nequaquàm;) lex enim notanter dicit: & aſcendas tu,
dic nunc (ſenſum hujus loci eſſe) tu ſeorlim ÿ. per te ipſum (eris) ** & Aaron ſepara-
tim (erit) per ſe, atque ipſi“ (ſacerdotes erunt, ſeorſim per ſe, * Moſes acceſſit pro-
pis, quàm Aaron & Aaron propius, quàm ſacerdotes; populus autem, (qui eſt) totum
fundamentum, . non perrumpat ſtationem ſuam, ut aſcendat ad Dominum. Eod.
verſ. 24. Ne irrumpat in eos] Quamvis iſtud (verbum ) punctum habeat Cha-
teph Kametz; illud tamen non deſerit conſtructionem (ſive derivationem,) ſuam *
ſic fieri ſolet, ut omnis dictio, quæ punctata eſt pleno ore, 66, quando habet (lineo-
lam) Makeph, * mutet punctum in Chateph Kametz. Verſ. 2 5. Et dixit eis] i e.
Conteſtatus eſt (ſive præmonuit) iſtud. =

fer. Exod. c. 24. V. 2. n. 3. vide & ſuprà v. 9. h.
c. ibique not. n. 2 3. & infrà Exod. c. 26. V. 1. n.
1. & N m er. c. 2 3. V. 2 3. M. 7 8.
64. Confer. hic præ coeteris Gur Arjeh fol. 71.
fer. hic tractat. Talmud. Seyachim, fol. 115. b.] col. 4. princ. & fol. 94. col. 2. med. vide & not.
prout allegatur ad marginem in non nbe in pan ne, b. bocoeeẽ.
b. loc. ”l Hebr. d- & coetera usque ad: Oaa dwh, deſunt
† Videatur hic Meckilta, ſicuti ad marginem alle- in MSto 2. & pro his ſolummodò legitur: on
gatur in pan nee ſuper Commentar. Ra- 1. e. ac li dicat (Scriptura: Moſes acceſſit &c.)

Annexus, vide Ralſchi not. ad Geneſ. c. 2 5. v. 31.
n. 1066. & ad Geneſ. c. 49. V. 3. ne..
62. Vel: aicendere audeant, confiſi dignitate & †

prærogati và ſacerdotali ſeu primogenituræ, con-

ſchi h. loc. ubi vide etiam notas, ut & tract. Tal-
mud. Schabbat, fol. 86. a.

63. Sic dictionem Ner'mm, (quæ alias ſignificat:

ſeptum, parietem,) hie interpretor, confer. cap.
ſeq. 2 0. V. 2 I. n. 81. & Malach. c. 2. vV. 7. ibi-

que not. n. 6. nam, uti Rabbini tradunt, tria

quaſi vela ſive ſepta fuerunt, videlicèt 1, tene-

bræ, 2. nubes, dein 3. caligo, in quibus Deus ſe

ſe in monte Sinai maniteſtavit, (vide dict. c. ſeq.

20. V. 2 1. n. & 3.) ſacerdotes ad primum acceſſe-

runt; Aaron ad ſecundum; aſt Moſes ad ter-

tium, nempè ad ſpiſlam caliginem, Hebr.

** Hebr. pzy nr —, iſta & quæ ſequun-
tur, usque ad: y] i. e. popalus autem, ab-
ſunt à MSto I.
6 5. Id eſt: tota turba, coetera omnis multitudo
lIraélitarum, quæ hic nomine Wy i. e. funda-
memti venitt. M
* Vel: non recedit aut movet ſe à derivatione ſua,
ſic verbum hie interpretor.
66. Hebr. Ni, de quo ſuprà ad Exod. cap.
14. v. 12. n. 47: dictum eſt. H

Hebr. P Nn n, in utroque MSto pro
Nn i. e. vVenit, legitur —n 1. e. cohæret,

y & i, c. ad denſitatem nubis acceſſit, con- 1

Z12 2 CGAP. XX.

EXODI. CAPXX.

CAP. XX.

Erſ. 1. Et locntus eſt Deus] Non ſigniſficat dictio d& niſ WNi e. judicem, 1.
ſunt enimsectiones in lege, quas ſi fecerit aliquis, recipiet mercedem; ſi verò non
(fecerit;) non tamen propter illas (Sectiones non impletas) fuſtinet pœnam, 2-
forſitàn etiam decem verba (ſive præcepta legis)ejusdem ſunt conditionis? lex notanter
(hic) dicit: & locutus eſt H&ε Deus i. e. judex, ut puniat (eum, qui transgreditur.)
Eod. v. I. Omnia verba iſta] Docet (hic Seriptura,) quòd Sanctus ille Benedictus dixerit
decem verba uné verbõô, 3. id, quod homini impoſſibile eſt, ſic loqui, quòd ſi res ita-
ſe habet, ecquid lex dicit ampliùs: ego, item: non erit tibi ?24. (eſpondetur,) quòd(De-
us) iterùm explicuerit 5. unumquodque verbum per ſe ipſum. 6. Eod. verſ. I. Dicen-
do] Docet (hic Scriptura,) quòdreſponderint (Hraelitæ) ad affirmativa præcepta affir-
mativè & ad negativa negativè. 7. Verſ. 2 Qui eduxi te àterra Eeypti] Sufhcit iſta⸗
eductio, ut ſitis mihi ſubjecti; alia expoſitio: quoniam apparuerat (Deus) in mari
(Suph) tanquàm ſtrenu us bellator; 8. hic autem apparuit, tanquam ſenex, plenus mi-
ſeri-
1. Confer. quæ ad Geneſ-c. I. v. 1. n. 36. notata lata fuerunt, ad hanc objeétionem reipondet hie
ſunt, vide & ſuprà Exod. c. 15. v. 3. n. „T. Commentator noſter.
z. Hoc quomodo ſit intelligendum vide notas in y. Conſentit Gur Arjeh fol. 94. col. z. med. ubi
P r90 b. loc. nimirum tempore illo, qu (eribitur, quod Deus explicuerit Ifraclitis 72
ira Dei non efferveſcit, pœna non exigiur; aſt; Mad nn i. e, unumquodque verbum; non-
nr PPn i. e. tempore furoris Divini nulla ? nulli tamen Rabbini id exponunt de Moſe, quod
præcepti violatio eſt ſine pœna, confer. Mena- is poſteà unumquodque præceptum ſeparatim
chor c. 4. quod incipit: innyr, pront in di- eyplicuerit, vide not. in epn e . loc.
Gis notis a TrDE allegatur, exemplum 6. Id eſt: ſigillatim, feparatim, ſic vy in hic
quoad prius in Gur Arjeh fol. 94. col. 2. circà interpretor „conf. Gur Arjeh dict. fol. 94. col. 3.
fin. adducitur ex Levit. c. r. v. 2,. & ſeqq. de med. ut & . , h. loc. ubi in notis Ra-
oblationibus, quas ſi quis Domino obtujerit, ſchianis quædam addita & uncinulis incluſa ha-
mercedem quidem ret ipier; non tamen, ſi illam bentur, quibus locus iſte explicatur, quæ brevita-
omiſerit, proptereà fuſtinebit pœnam, confer. & tis ſtudio hie omiſi. L
Mechilta, prout ad marginem allegatur in d 7. Hebr. „ Nn n vy i. s. ſuper ita (re-
"n 6. loc ut & tract. Talm. Chagiga fol. 3. b. „½ ſponderunt) ita, & ſuper non, non, vide & hic
J. Una voce, Hebr. me Nrria und dicto, Judæi Gur Arjeh alleg. fol. 94. col. 4. med. item
Germanicé vertum: in einem Odem i. e. uno echilta, ficuti ad marginem allegatur in mae
halitu. ſeu, ſpiritu, conter. Numer. Cc. I2. v. 4 =e h. loc. ubi vide etiam notas.

n. 2 3¾ & not. ad librum Prec. Jud- part. 1. p. §. Confer. quæ ſuprà ad Exod. c. 1 5. v. J. n. 56

notata ſunt, vide & Raſchi not. ad Cantic. c. 5.
v. 10. n. 6 §. & V. I I. item Mechilta, prout ad
marginem allegatur in Dan m h. loc, ubi

154. b. fin. & p. 1 56. a. princ, item part. 2. P.
g6. b. med.-& p. 87. a, cireà fin. vide & Gur Ar.
jeh folt 94. col. 2. fin. it. infrà v. 8. H. c. n. 3,5.
. Sicuti v. z. & 3. G. c. habetur, quæ ſanè verba
ſunt diſtincta, ergò non uno verbo ſive dicto pro- 83.

Vide etiam notas, it. tract. Talm. Schabbas „fol.

A. M.

ſei corce, lein
10, foſtcotam!
lberitftientt
bosmetnet mann
i edun te e4
zuciveantlllin
Natuor fenttis

ir,ſed eur din

Aumnelt) ut N⸗
ztcbe hoe elt il
opolumtoum .

verl.2. M n

il Geripturzil

ſeriofumled h⸗

ni tegis Zgyt
Wnert tili 0

non mihi (alins

—
.d. & fol. 10
167, b i. Maee

J. a.
z, Ppronk infrs a0.

10, Nempe: Opus
quod lapige dapi
ſta Exod. didt c,
11. Lkculi Lodedl
de not. n. 19.
11, Duo nummna,
Potenie, duo
lichabetur, ſig
ettot de duobus
Ptæ alis Morva
P. 41, M edlt.
1. Kiye: ſonnnn
Hebr mhd,
Ma . tone
ſebr. Ph a
u Kin Möro
W mn ie,
14. Non verd: De
Mopulilliaeliuicr

ie, ndieen r.
icedem Vetnon.

linet ernann,
onigd er notenter

ni ramegrelilr.)
Beneciizdietit
Gui guddſirezita.
ndetun) ndide.
oc, erl 1. Mer.
inaptecetzanht.

Opri) Suſheit iſta,

1 (Deus) inmari
nlenehlenns mni⸗
ſerl⸗

edtionemn reſgondetkie

l 4. eol 2 mec, ubi
Ppliruerit IKae iis 7
odque petbum; non-
ponum de Mole, uoc
receptum eparetim
Dnn i hlor,

Nim, ſic Nndy hie

n dict, 0l. 94, col, 3

,loc, ubi in notis Ra-
uncimdlis incluſs da⸗
Plicatun gu hrefit

1 ie kuperitn (e⸗
Gon, nOn, Vidt kic
4. (0, 4, meck, iten
nem Alegttnn n na

iam notas⸗

dd, e. 15, ,7,71, ſ0e
inot, 1d Cantic, e. .
n Mechilta, pfont 1d
win Wv , e, ubi
Tilm. Klabbet “

☛æẽ
—,ĩGKP‧B

1o. Nempè: opus lateris vel ſpecies lateris, id,

CAP. XVII. ENXODI. 553

ſericordiæ, dicitur enim: & ſub pedibus ejus erat quaſi opus lapidis Sapphiri, 9. iſtud
10. fait coràm illo tempore ſervitutis; ſed tanquàm cœlum 11. ſerenum (fuit,) ex quo
liberati fuerunt (Ifraëlitæ,) poſtquàm (igitur, inquit Deus,) ego diverſis apparitioni-
bus memet manifeſtavi, ne dicatis, (quòd) duæ ſint poteſtates, 12, ego ſum (idem-,)
qui eduxi te ex Egypto & (qui deduxi te) ad mare (Suph;) alia exphieatio: quoniam-
audiverant (Ifraelitæ) multas voces, dicitur enim: voces, 3., nam voces veniebant de
quatuor ventis ? ac de coelo, ut & de terra, ne dicatis: multæ potentiæ (ſummæ) ſunt
iſtæ, ſed cur dixit (Deus) numero ſingulari: Deus tuus? 14. (videlicèt hoc ideò fa-
Qum eſt,.) ut Moſi anſa dicendi 15. daretur, ut diſceret defenſionem 16. in facto vituli,
atque hoc eſt illud, quod dixit (Moſes:) 17. cur, Domine, furor tuus accendetur contràâ
populum tuum: non illis præcepiſti: non habebis* Deos alienos; ſed mihi ſoli. Eod.
verſ. 2. De domo ſervorum] i. e. De domo Pharaonis, eujus ſervi fuiſtis, vel (forſitàn)
illa (Scriptura iſtud) non dicit, niſi de domo ſervorum, quòd (Iſraelitæ) fuerint ſervi
ſervorum? ſed notanter dicitur: *** & liberavit te è domo ſervorum, de manu Pharao-
nis, tegis 5gypti, 18. dic itaque: ſervi fuerunt regis, non ſervi ſervorum. Verfſ. 3.
Non erit tibi] Cur (hic ita) dicitur? (nimirum) quia dicitur (alibi:) non facies tibi, 19.
non mihi (alius horum verborum fenſus eſſe videtur,) quàm ne ipſe faciat (idolum;)
Z22 3 ſed

9 8. b. & fol. 105, a. it. Sota, fol. 87. a. & Git. ar D , loc.
tin, fol. 537. b. & Sanhedrin, fol. 99. a. & fol. 15. Vel: caufa ſive occaſio loquendi „ Hebr.
1.7. b. it. Maccot, fol, 24, a. & Horajot, fol. Prn i. e, apertio oris, confer. cap. ſéq. 2 15
J. 2. V II. n. 76. & Raſchi not, ad Ezech. c. 29. V.
9. Prout infrà Exod. c. 2 4. V. 10. habetur. 211, vide & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1972.
16. Id eſt, ut patrocinium diſceret, quò popu=
lum Ifraeliticum defenderet quoad factum vitus
li, confer. hic not. in N a mS h. loc. ubi &
11. Cicuti Exod. dict. c. 24. v. 10. habetur, ubi vi- Mechilta ad marginem allegatur ac Gur Arjeh
de not. n. 19. fol. 9 4. col. 4. fin. & not. in pori new h. loc.
72., Duo numina, ſive duo principia, duæ ſummæ *X Juxtà Hebr. non erit tibi, 7 N, in MSto
sotentiæ, duo dii, id enim dictio movd, quz z. pro: ) hic legitur a i, e. vobis, i. e. non
hic habetur, ſignificat, notus eſt Manichæorum dixit: vobis; ſed mihi ſoli.
error de duobus principiis rerum, de quo vide 17. Pront Exod. cap. 32. Verf. 11⸗habetur-
PIæ aliis Mernæ, Ge vech, Relig. Chrift. capP. 2, zxx Hebr. Un, iſtud, ut & ſequentia usque ad: &
P. 4½ 7 0. Lcodif. Hnzcen. 17 n f. e. non erit tibi, abſunt à MSto 1.
13. Sive ſontus, tonitrua „ numero plurali, Sicuti Deuteron 6. v. 8. Habetůr.
Hebr. h, ſicuti cap antec. 19. verſ, 16. 18. u cap. J. V. 8. Babetur.
habetur, confer. not. in e D h. loc. 19. Prodt verſu ſequ. 4. H. cap. habetur „ confer-
ut & in MSto I. ſed in MSto zꝛ. egitur: yaNe We h. loc. it. not. ad Pſalm. 119. Ve=
P ruè i. e. & quatuor angulis terræ. 130. num. 90. ut & tract. Talm. Schabbat, fok
14. Non verò: Deus veſter, nam ad multitudinem 88,b. & Sota, fol. 477 a it. Gittin, fol., 57. b.
yopuli IGaëlitici ſermo fuit, vide & hic notas in

quod lapide Sapphiro indicatum fuit, confer. in-
frà Exod. dict. c. 2 4. V. 10. H. 17. & 15.

54

ENODI.

CAXF. XX.

ſed quod jam anteà ſactum eſt, 20. undeä(probatur, quodetiamillud non conſtituen-

dum Ut? Tdex (hic) dicit: non erit tibi. 21.

Eod. verſ. 3. Dii alieni] C(EM ideò

dicuntur,) quia non ſunt (per ſe) Dii; ſed .N i. e. alii feceruntillos ſibi Deos,
nec convenit explicare: Dii alieni præter me, quia iſtud ignominioſum eſſet (dicere)

reſpectu Majeſtatis Divinæ, 22. vocare illos Deos coràm iplo; 23. alia expoſitio: Dii
Ni. e. alieni (dicuntur ideò,) quia ipſi N&ν 1. e. alieni ſuntillis, qui eos
colunt, (nimirùm) invocant eos (ethnici idololatræ) nec ipſi (factitii Dü) reſpondent
eis, & videtur, ac ſi iſte (Deus) eſſet HNi, e, alius ( alienus aut peregrinus,) qui nun-

quam illum (invocantem ſcil.) cognoverit. 24.
ne fortè dicas: non fuit eis (Iſraelitis) præceptum de cultu

tempore, quò ego exiſto,

idololatrico (vitando) datum, niſi iſti ( ſolummodoò) generationi. 25. Verſ. 4. 5cul-

.

ptile] (*

crum] (Nempè:) rei, * quæ eſt in cœlis. 26.

Eod. verſ. 3. Coràm me] i. e. Omni

1O9 dicitur,) quia — OB i. e. ſculpitur. † Eod. verſ. 4. Omne ſimula-

movetur ad ultionem nec morem ſuum transgreditur, 27. ut condonet 8. quead cul-

20. Nempè: ab allis, conter. hic Gur Arjeh fol.

5. col. 1. med. ubi exponitur „ quod pemè S

— 3 y) NÜ i. e. etiam alii (ſive alienigenæ)
non facient vobis (idola ſive ſeulptitia „) vide Le-
Vit, c. 19. V. 4. n. 12. & num. fequ. 2 I. confer.
& nor. in S'nan re , loc. ubi Mechilta ad
marginem allegatar.:

Vel, quòd non ſubſiſtere vel ſtatuere debeat, nam

& ſic Hebræum: Wαν vertere poſſis.
21, Id eſt: nec ipſe facies idolum, nec alii tibi⸗
Aaciant, nec r wy i. e. id, quod ab in-
titio (vel jam anteà factum eſt, ruque illud for-
tè invenias aut compares, tibi conſtituss idolum,

ſicuti in notis orNew' p. loc. habetur, con-J

fer. num. antec. 20. & Levit. dict. c. 19, Verſ. 4.
n. 12. ubi locus iſte illuſtratur.
22. Hebr. è7 5n, confer. quæ cap. antec. 19.
v. 4. Dn.
23. Scil. Deo ſive numine ſupremo, Hebr. 7**i.
4 ſive juxtà iplum (nempè: Deum) con

e. apu npe:
Sanbedrin, fol. 5 6. b. & fol.

fer. hie tract. Talm.
99. a.
Horajot, fol. 8. a.

24. Confer. Deuter. cap. 11. verſ. 16. n. 59. &

11, notata ſunt, vide & Numer. gap. 2 1.

it. fol. 107: b. & Maccot, fol. 24. a. &

præceptum iſtud de vitanda idololattia datum
eſt; non vero poſteris, confer. not. ad librum
Prec. Jud. part. 2. p. 87, a. princ. ubi verba iſa:
a9 y i. e. coram me „ etiam exponunsur˖
quamdiu ego exiſto, id eſt; my
i, e. in ſeculum & in ſecula ſeculorum, videatur
S& Mechilta, Kicuti ad marginem allegatur in
Dar enDv h, loc. confer. & Deuter. c. §. v. 7.

n. 6. ac not. in pam en b loc.

† Confer. hic traft. Talm. Sanhedrin, fol. 61. a.

it Avoda Sara, fol. 43. b. & fol. 5A. àAD.
Ia notis Raſchianis editionis o D hic le-
gitur: An- 9 nnn i. e, ſimulacrum omnis rei
&c. in MSto I. poſt 'nva i. e. in cœlis, addi-
tur: ynn i. e. deſuper &c. prout ſcil. in
texiu ſacro habetur.

jmaginem eorum, quæ ſunt in cœlis, conſer.
& not. in D-an er . doc.
phralis Hebraica, quæ hic habetur, notat illum,
qui pertinax eſt & affectibus ſuis indulget, qui
ean ITN, i. e. tenetur ſtudio vincendi, uti
infrà in notis Rafchi ad Exd, c. 3 4. V. 14. n.
3 8. habetur, confer. Buxtoff. Lex. Talm. fol.

4, chilia, ſenti ad warginem ig wrnan m, hſ

loc. allegatur, vid. & not. ad Ezech. c. 44. V. 7.

num. 1I1. . . .
2 5. Id eſt: illis, qui eo temporte vixerunt, quoô

117 1. it. Deuter., c. 4. V. 24. n. 20.
28. Sive: parcat, vide Exod. dict. c. 3 4. V. 7. n.
18. & v. 14. n. 37. ubi in notis Raſchi id ex-

pri⸗

cAr. M.

26. Junii ac Tremellii verſio habet pluralem, ita:

272 Sed indulger iræ ſuæ eique frenum laxat, nam

lolenie
i9 tanzilil
1i Laipum ejis
(wwehetenta)
niskettibuit n

utiſoelglet

Ot;al lalbent

llgniſe⸗
Audjotactentd
guol mehifilt

, lerl25.

5rimſtur huct

ittit, eoniel.

1. 14, Deu
ſmiin en
Satur.

. Fielecgo hitt

uo, Prvan eii
111. notis R⸗
tera bionin
dichio: bwrd
tOqe N l
betil,tolrupta
II. he ſe Den
dbi vige ſe ſe⸗
30, Confer ifal
lidrum hite
loor. 2d Mæih.
Fide S ractat.
2llegitur zd me
Abi ſigs etiam
. chot, ſol. 7,2
7 Hebr. S7N
tus lumn, conter.
(. 34. 7) Ag
I. ſuxis Bebrau
(Ueidus) id
tor 500, oht

HD

tnsgbingenee
plieum etkeek bin

(M. .
—
Anon conſituen.
SrnNide;
tilosſbideng;
lumelet (icene)

a expoſito. Di

iſantilie,gtieos
Di) teſpondent
Priniis) Gbinun-
me] i,e. Omgi
Lceptum de cultu
1. Vetl 4. dul.
4. Onge ſingle⸗

Qlinl on.

netrt, guoad cul⸗
tum
Gda ido'olattis daum
cOnker not. 4d lbrum
pine Abi etbz ila:
ktiam expomnmunn;
n d
2 ſeculorum, videztur
harginem A lepaurin
f. § Denter . 5. d.
,. loc,
abedtin, f01, 51, 4.
Stol. 4.4

sANr hie e.

ſimulactum omnisfei
Ua i, e, in crliddi⸗

ger &e, polt ſl in

) habet plurilem ta:
unt in (Eeſis, Lonſe .

.
10c⸗
ue ſenum anat, himm

,pabetul,otzt llum,

us ſujs indulget, qul
,ſtudio Fincendi, uti
rad, 34. N lg,
ort Lek. Ialn fl.
4. n.20.
. Eic c,34., 7, .
1 notis Aaſtliicen⸗
gri.

tum idololatricum, omnis dictio ̈ lIinguàâ vernaculà (ſignificat:) emportement,

ExODI.

5§§

79. (Rotans illum,) qui animum uleiſcendi habet. Eod. verſ. 5. Qui oderunt me] Jux-
tà Targum ejus (verba iſta ſic intelligenda ſunt, nempè:) quando filii ſequuntur facta-
(lſive peccata) parentum ſuorum, 30. Verſ. 6. Et faciens miſericordiam] Quandoali-
quis retribuit mercedem usque ad bis mille generationes, reperitur menſura benigni-

tatis ſupergredi menfuram pœnæ quingenties, 311, nam hæc (pœena ſcil.) eſt in quatu-

or; aſt illa (benignitas) eſt in bis mille 32². Eneraiones Verſ. 7. In Vanum] (Hebr.
i. e. in vanum; * ſed quodnam eſti-

N&νſignificat hic:) ri. e gratis

ſtud juramentum N& i. e, vanum? (nempé dicitur illud de eo,) qui jurat, ut mutet id,

quod manifeſtum eſt, v. g. de eolumna lapidea Gille dicit jurans,) quod ipfa ſit aurea.

33. Verfſ. 2 8. Memento † & olſerva] Hæc duo verba: Af 34. & “) uné

di-

primitur hisce vebis: e i. e., norr re- †

mittit, confer. R. Salom. ad Deuterom. cap. 4.
V. 24. & ad Deuter. c. 29. V. I9. item Mechilta,
ficmi in haft Mov b, loc, ad mai ginem alle-
gatur.

—⸗= 7 2 r r . .. . P
29. Sic reddo hic vapm&, (ita enim legendum
puto, prout etiam infrà Deuteron. dict. c. 4. v. gn⸗ pre ä
2. Sie dictionem bD7&7 hic interpretor, conter.

.
24. in notis KRaſchi habetar? Dan-re, ubi li-

tera loeov in medio dictionis haberur, ) nam

dictio: Dane&, vel: Oere, prout im u-

troque MSto aliisque editionibus hoc loco Ha-
betur, corrupta viderur, confer. Num. c. 2 5. v.
I I. H. 3 5. & Deuter., c. 2 9. :VL9., im not. Rafchi,

ubi vide n. 5,

30. Confer. infra Exod, e. 3. vV. 7. n. 2 I. & not.
ad librum Prec. Ind.part. r.p. 87. princ. ac Light.
fooOt. ad Math. c. 2 8. v. 79. Pag. 506. edit. Lipſ.

vide & tractat. Talm. Sanhedrin fol. 27. b. ſicuti
allegatur ad marginem in a mb loc.

rachot, fol. 7. a. & Maccor, fol. 24. .

7 Ilebr. . &ε , ſic in MSta z. quod hic ſecu-
tus lum, confer., num. 3 I. & 32. & infra Exod.
JI. Juxtà Hebræum: una (vice) pro quingentis?

(Wecibus) her VD TX, Germ. Ein mahl

vor 500, mahl/ ſecundúùm hanc Commenta-
troris odri computationem videtur ille pro;
2&2 ſicuri hic in textu ſacro habetur,) le
giſſe: i e, in bis millenos, nam nu 1

merus quingenteſimus per quaternarium multi-
plicatus efficit bis mille; queòd verò amor noſter

ee

1†

ubi vige etiam notas, confer. & track. Talm. Be- 1

34, Hoc enim verſu 9. dieſtur? N i., e memento;

ſic legerit, probatur ex ejusdem notis ad Exod.
c. 534. V. 7. ubi & explicat &
HTNTI i, e. in bis mille generariones, vide Exod.
dict. c. 3 4. v. 7. n. 16. & n. 22. huic lectioni con-
ſentit & Gemara apud D. Wagenlſeil. in Sot. p.
62 3. num. I.- confer- & Deuter. c. 7. V. 9. n. 26⸗
it. Sign, Præced. *

num, antec. 31,he verſ. & Sota, fol. 11. & fol.
I 4.
notis KRaſchianis editionis Wari mov due
iſts tari? & 72 tadiſtinguuntur juxtà Targum,
ut prius ſignificer i. e. falſum, prout exem-
plum de columna lapidea hic adjectum dee laratz
Poſterius autem notet Chaildaicè i. e. fruſtrà,
nempé, qui jurat ax pade vy , 7,7 1. .
de columna iignea, quod ſit lignea & de lapidea,
quòd ſit lapidea.
. Confer. hic tractaf. Talm. Schevuot, fol. 29.
& Mechilta „ ſicuti ad marginem allegantur in

P n /, loe. vide & not. ibidem, ut & D-

Wagenſeil. Sot. p. 786. confer. & tract. Talm. Be-
rachof, fol. 33. b. it. Schabbat, fol. 99: 2. Se
120. a, & Jomaæ, fol. 96. a. & Chagiga, fol. 14.
a. it. öchevuot, fol. 2 0. b. & fol. 2 I. a. it fol., 39.
2,ft. Nedarim, fol. 17. a. & Temurah, fol. 3: a.
Confer. hic tract. Talm. Berachort, fol, 2 I. b. &
Schabbat, fol. 96: b. G& fol. 99, a. it. Roſch ha-=
ſchana, fol 2 7, a. & folh 117. b. it. Beza, ſol- 1t 5y
„& Schevuot, fol 20. b. it. Peſachim, fol. 106,
3. .

aſt

.

556 EXODI. CAbP. XX.

ct6 fuerunt prolata, 35. ſic (iſta quoque verbaunéô dicté fuerunt prolata, nempè:) qui
illud polluit, morte morietur, 36, item: & in die Sabbathi binos agnos, 37. ſic etiam:
non yeſtieris veſtimento heterogeneo, 3 8. item: inſtitas facies tibi, 39, ſic quoque pu.
denda uxoris fratris tui, 40. item: levir ejus veniet ad illam, 41, & hoc eſt, quod dicitur:
ſemel dixit Deus, bis iſtud audivimus; 42. (eſt autem verbum iſtud:) )) i. e. me-
mento, conjugationis 43, — ug, veluti : — i. e. edendo & bibendo, 44. item:
ini. e, vadens & plorans; 45, expoſitio autem iſtius (verbi )f hæc eſt:) animum
adlvertite, ut ſemper in memoriam revocetis diem Sabbathi, quòd ſi obvenerit tibi pre-
tioſum aliquodò ornamentum, præparatio ejus fiat ad Sabbathum. 46. Verſ. 9. Et facies
omne opus tuum] Cum venerit Sabbathum „perinde tibi videatur ac ſi omne opus tu-
um perfectum ſit: nę in mentem revoces opus. 47, Verſ. 10. Tu & ſilius tuus & filia
tua] Hi ſunt parvuli, 4 ,. vel (forſitàn) non ſunt, niſi magni? 49. dicasſive reſpondeas:)
ecce jam anteà iſti ad moniti ſunt, non itaque (hic Seriptura) venit, niſi, ut admoneat-
provectiores ætate quoad parvulos, 0. & hoc eſt, quod docent (Rabbini:) parvulus,
qui
aſt Deuteron. c. , v, 12. habetur: Mv i. e. ob. 43. Sive: Cormæ aut figuræ, id enim dictio pvy
ſerva, hinc concludunt Rabbini, quèd duo iſta 4 hic notat.
verba uno dicto ſive una locutione fuerint prola- 44. Proùt Eſai. cap. 2 2. verſ. I 2, habetur.

ta, confer, Numer. c. 1 5, Vv, 22, n. 40: & Deute 45⸗ Vide 2. Samuel, cap. 3. verſ. 16., & cap. 13. V.
ron. dict. c. 5. v. 12. n. 9, 19. confer. Num. c, 6, v, 2 3. n. 50.

3 5. Vide, quæ ſuprà ad verſ. I. h. eap. n. 3. notata
ſunt, confer & not. in om b. loc.
36. Sicuti infeà Exod. Cap. 3 1. verſ. 14. habetur-
37⸗ Prout Numer. c. 2 8. verſ. 9. habetur, confer. hic
tract. Talm. Schabbat, fole 11. b. & fol. 153. b.
G fol. 154. b. it. Peſachim, fol, 47. b. & foi. 48,
2

38. Vide Deuteron- cap. 22. yerſ. I1, ibique not. n.
26,
39. Sicuti Deuteron, dict. cap. 22. Verſ. 12. habe-
tur.
40. Proht Levir, cap, 1 9. verſ. 16. habetur, confer.
tract. Talm. Baba kama, fol. 54. b.
41, Vide Deuteron, cap. 25. v. 5, in omnibus iſtis
locis jam adductis, quamvis verba eorum di-
verſimodè fuerint prolata; tamen uno dictò vel
una locutione fuerunt pronunciata, id, quod
homini imposſibile eſt, confer. Raſchi not. ad
Pſalm. 2,.9. V. 7. it. Gur Arjch fol. 9 5ecol. 2. med.
& not. ad librum Prec. Jud, part. I. p. 1 54. b.
Kin. & p. 15 5. a. prin:.
42. Sicuti Pfalm. 62. verſ. 12. habetur, ubi vide
Raſchi not. ut & ad Numer. c. I 5. V. 22. h. 40.

46, Confer. hic Mechilta, ſicuti ad marginem alle-
gatur in pa n h, loc, ubi vide etiam no-
tas.
47. Vel: nullius operis recorderis neque in cogita-
tionem tuam deveniat, videatur & hic Mechilta,
Frout ad marginem allegatur in 'nan newh,
oc.
48. Qui ſcil. ſunt admonendi, prout mox ſequi-
tur; Rabbinis autem dicuntur p, i, e. par-
vi ſeu minores, quando decimum tertium an-
num nondum attigerung, vide Buxtorf. Lex.
Talm, fol. 20 17. quibus & leges Romanæ ferè
conſentiunt, confer, cap. ſeq. 2 I. V. 3 1. n. 210.
49 Vel: majores ætate, ſenſus eſt: forſitàn di=
ces, ſermonem hic eſſe de majoribus ætate, non
de minoribus? per interrogationem, confer. Jal=
Kut Part. I. fol. &2. col. 2, m.
50. Vel; propter parvulos, Hebr. dappon y, in
MSto 1, hic ita legitur: se mrna y i. e.
circà fetiationem, ut ab opere ceſſent parvuli,
nempè, parentes & ætate provectiores inſtruant
parvulos & informent eos de ſervando Dei præ-
cepto

en A

ivenit,ncaiu.

Pachizſ bhiine
ſf.ſetbikeeit 0⸗
A minus, (nenp
c moleſtii, utqa

Benelintei dib

c &lindkificavit

debet. Nerl.

untut diestll
6.continenn Ee
alhrmmatiye. 1
Aetius xote, 9
Pratetelciei G

—.—
ceyto cltci Sabdat
Lefit, chp. 17 1.
7. l. N. 1, 1t, Gllt
ol. 149. c0l. 4,
31. Nenpe: lucen
lus non, ut decet
contet hiettactat
rout Alegztur i
not, bidemn ut
.3li
I1. Vel: non obeer
ei, lcil. paryulo,

S83. Zive: prohibii

quod pfæceplum
nem obſtringih ti
Nulusopus aligu
majot natu ſie
ſit dcſtiple majo⸗
tat, conlet, l ſegl
54. Vel: tuumelt,
Violer Sabdarhum
55. Vel: quamtum
Hebr. Nomn,
V. g. D. 90. c,
conker⸗ & D. V
Bawort, Lex I⸗
(. 6z. . 1I. 8. ,
b. Non enimn quie

nt qui venit, ut extinguat, 1. non auſcultant 12. ei, quia, ut ille ceſſet ab opere die Sab-
. ſe lae bathi, 3. bi endi. . . Verſ. II. zuiavde. die ſèptimo] Quantum fieri poteſt;
el,gnal akr⸗ 55. ſcribi fecit (Deus) de eip quietem, 56. ut ab diſceremus argunientum à majori
jie. ad minne ſnembé. e multo magis convenial) mini cjns opus labore perficitur
iben dkien. ac mc eſtià, urauie Lar in be atho. r . . verſi II. Benedixit & ſanltißcavit eum]
re) ninn Bene ixit eĩ (Sabbatho) per anna, ut duplicaret illum (cibum) die ſexto pane dupli-
breneitide un ci & ſanctificavit eum (diem ſeptimum) Per Manna, quia illud eo (die) non deſcen-
Ta bipr⸗ debat. Verſ. 12. Ut prolongentur dies tui] Si honoraveris (parentes † tuos,) prolon-
etl 9, Ne iuier gabuntur (dies tui;) ſi verò non honoraveris, breves erunt, verba enim legis notaricum
dandr pun. 58. continent & exponuntur generaliter affirmativa præcepta) negativè & negativa-
uÜHι. affirmativè. * Verſ. 14. Non mæchaberis] Non eſt N i. c. adulterium, niſi in-
neteſponce) alterius uxore, 59. dicitur enim: morte moriatur HNN i. e. adulter & adultera, 60.
,u ainone Prætereà dicit (Seriptura,) mulier NP i. e. quæ adulterium committit ſub
— cepto circà Sabbathum, confer. Raſchi not. ad poteſt, vel w . P& i. e, non conve-
il enin dicio don Levit, cap. 17. v. 12. n. 13. G ad Levit. e. 21. nit lingua iſta ſive ſermo iſte (ſcil. Deo,) prout in
V. I. n. I. it. Gur Arjeh fol. 9 5. col. 4. princ. & Gur Arjeh fol. 9 5. col. 4. princ. habetur.
11, Arbetut, fol. 149. col. 4. med. 57. Confer. hic notæ ad librum Prec. Jud. part. 2.
l16,ti g.. S1. Nempè: lucernam, idque ideò, ne fortè parvu- p. 44. b. prinç.
, n, ſ0, lus non, ut decet vel præceptum eſt, exinguat, † Conter. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 99. a. &
Nias nagien ile. conter. hic tractatus Talmud. Schabbat, fol. 114. Cetubhot, fol. 130. a. & Kidduſchin, fol. 30, b.
bi ile iim no⸗ prout allegatur in ma ne h. loc. vide &] it, fol. 31. a. & fol. 32. a. .
not. ibidem. ut & Buxtorf.-Synag. Jud. cap. 16.5 8. Per Notaricum hic intelligitur, argumentum
leiinege inccgit⸗ P. 361. . . à ſenſu contrario, ſicuti hic ab autore noſtro ex-
etn Kbie leclita, 4 52². Vel: non obtemperant ſive non permittunt id ponitur; aliàs Notaricum eſt ſpecies Cabbalæ, qua

ur in om wooè,

1, prolt mos ſegl .
tur Diwp, ie. her⸗
decimunmn tettinum n⸗
Fide Bugtort Ler.
leger Romanz tett
.1 le . 31,0h,210,
un el: ſotſtin i⸗

ei, ſcil. parvulo.

53. Sive: prohibitio de Sabbatho non violando.

quod præceptum etiam parvulum ſeu minoren-
nem obſtringit, tibi incumbit, ita, ut ſi fottè par-
vulus opus aliquod die Sabbathi facere velit, nec!
major natu five parens ejus id prohibeat, idem
ſit, ac ſi ipſe major natu peccatum iſtud commit-
tat, confer. n. ſequ. 54. .-
54. Vel: tuum eſt, prohibere illum parvulum, ne
violet Sabbathum.

certæ vocis literæ ſingulæ totidem alias dictio-
nes denotant, de qua vide Buxtorf. Abhreviat.
* Loci iſtius explicationem vide in notis noß P*
h. loc. ubi etiam Mechilta ad marginem allega-
tur, confer. & Bava mezia, fol. 3 2. a. 5
59. Aliter ſentit Aben Esra b. loc. qui etiam de
ſcortatione hoc verbum ea exponit, vide ipſum
R. Salomonem ad Deuter. c. 22. V. 5§. poſlet di-
ci, verbum iſtud, ſtrictè & Propriè ſumptum,

ſolummodò de adukerio uſurpari, laxis veré
r, . . —. . 3 iùs ver
H 55. Vel: quantum dicere fas eſt, ſi ita loqui licet, etiam de ſcortatione „confer. idem R. Sa omo
tionem, conlel d⸗ Hebr. , de hoc vide ſuprà Exod. c. 15.

lebe n , n

v. 8. U. 9 0. & c. antec. 19. V. 1 8. n. 4 89. & n. 50.
confer. & D. Wagenſeil. Sot. p. 730, n. 5. &

ad Deuter. c. 5. v. 1 8. n. 1 44ac not. in e pa
h. loc.

n b 60. Pront Levit. cap. 20. verſ, 10. habetur fer.
Dö Nd , Buyxtorf. Lex. Talm. fol. 10055, it. not. ad Elai. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 89: a. e Sche.
dere ceſent gurnli, c. 63. V. I. n. 5. Vuot, fol. 47. b. it. Nidda, fol. 13. b.

oyectioresinſttuant

56. Non enim quies ab opere de Deo propriè dici

Aaaa

elemando Deie.
eNNOH

558

EXOPDlI.

CAP. XX.

—

marito ſuo, alienos viros admittens. 61.

62. Scriptura (hic) loquitur; (præceptum verò illud:) non furtum facietis, (loquitur)

de fure divitiarum;

63. vel (forſitàn) non eſt hoc (præceptum,) niſi de fure divitiarum;

aſt illic é4. de fure hominum? dicas (ſive reſpondeas:) res diſcitur ex negotio, de quo a-
gitur, 65. quemadmodum (præceptum: ) non occides, item: non moœchaberis, † loqui-
tur de re, é6. ob quam fiunt rei mortis Synedrii; 67. ita & (hoc præceptum:) non fura-

beris, (hic loquitur) de re, "ob quam aliquis fit reus mortis Synedrii. 68.

Verſ. 18.

Et omnis populus videbant] Docet (hic Scriptura,) quòd nemo inter illos (Iſraëlitas)
fuerit cœcus; 69. ſed unde probatur, quòd inter eos non fuerit mutus? (quia) lex di-
cit: & reſponderunt omnis populus, 70. unde probatur, quòd inter illos non fuerit

ſurdus? (quoniam)lex dicit:
nas] Videbantid, quod audiebatur, 73.

faciemus 71. & audiemus. 72.
quod impoſſibile eſt, videre alio in loco. 74.

Eod. verſ. I 8. Videbant ſo-

Eod. verſ. I 8. Voces] Quæ egrediebantur ex ore potentiæ divinæ.5. Eod. verſ. 18.
Er commoti ſunt] Non (ſignificat verbum ?)9,) niſi d iâ. e motum (ſive motionem-
de loco.) Eod. verſ. 1 8. Et ſteterunt procul] (Iſraélitæ) retrocedebant 76. duodecim

milli⸗

61. Vel: recipiens extraneos ſeil, viros, vide E-
Zech. cap. 16. v. 3 2. ibique Raſchi not.
62. Qui ICtis dicitur plagiatius, vide Digeſt. ad
Legem Fabiam de Plagi. confer. R. Salom. ad
cap. ſequ. 2 1. v. 16. & 20d Levit. c. 19. V. I1. n.
46. vide & not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p.
87. a. fin.
63. Sive: rerum mobilium, quæ in pecunia co-
terisque bonis mobiiidus coaſiſtunt, vide Levit.
dict. c. 19. verſ. 11. n. 46.
64. Nempèé: Levit. alleg. c. 19. V. 1 1. vel intelli-
git autor noſter caput ſequens 21. verſ. 11. con-
fer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 86. a.
65. Id eſt: juxtà materiam ſubjectam res, de qua
agirur, expouenda & declaranda eſt, vide Levit
dict. c. 19. V. 1 I. n. 47.
1 Hebr. Nan &, hæc & ſequentia usque ad: ba
Dys i, e. & omnis poyulus, abſunt à MSto i.
ſolum ibidem poſt: on N i, e. non occides-
ibidem legitur: Dryna i. e. per interfectionem.
66. Sive: de peccato aut crimine, quod nomine
a hic intelligitur, piopter quod aliquis fit reus
mortis.
67. Hebr.
mum irrogat

rpa i. e. domus judicii, quæ ulti-
ſupplicium, confer. Exod. c. ſeq.

2 1. V. 2. H. 19. & c. 22, V. 1 8. n. 59: & Levit. c,
„9. V. 11. H. 49.

„ Nempè de furto hominis, quod morte punitur,
vide cap. ſeq. 2 1. v. 16.
6g. Confer. hic tractat. Talmud. Sanhedrin fol. 10.
a. & Maccot, fof. 2. b. & fol. 4. a. it. Schevuot,
fol. 31. a. & Bava mezia, fol. 5. b.
69. Confer. cap. antec. 19. verſ. 11. num. 30. 8
Mechilta, ſieuti ad marginem allegatur in mae
nan h. loc. ubi vide etiam notas.
70. Vide dict. cap. ant ec. 19. verſ. 8.
71. Sicuti cap. antec. 19. alleg. verſ. g. habetur.
72. Prot verſu ſequ. 19. . cap. habetur, vid. &
hic Mechilta, prout in pan h. loc. ad
marginem allegarur.
73. Confe:. Refeni nor. ad Pfſalm. 29. v. 7. non-
nulli putant, hic eſſe ſynecdochen ac quòd vi-
dere bic ponatur pro: percipere, audire, ob
ſenſuum communicationem, vid. Jonii ac Tre-
mellii obſervat. h. loc. ut & P. Fagii not. ad Para-
phr. Chaldaic. h. loc.
74. Nempè, ut quis videat id, quod audit, vide
tractat. Talmud. Berachot fol. 6. b. uti allegatur
ad marginem in S'nor D“ h. loc.
75. De voce a vide ſuprà Exod. c. 1 8. v. 19.
n. 71. confer. & not. in ot , b. loc. &
not. ad Judic. cap- 5. Vv. 5. n. 11.
76. Hebr. pytru '"., confer. infrà Exod. c. 34. v.
3⁰

Verl. 1 5. Non faraberi- De fure hominum

(4,. M.
—
mlianaron
openketebant
20. 0r 14l
reltrum in gen
— dlgiit
loco) moli
Umn, 1, ſevi,
] Qooniaf
Deutalih
triaillaſepinen
calginen hi
(aeruatenimt

lun) — r

indenitatenu
u id ſtu] E
nam, guodali
Pod vetl.22.

—
z0. 1 91,K b
Tugum ſonan
habetut, con
librum brec ju
genſeil Sot..
711, 0. 9 em
bat, fol. 89. d
in onmn won
ſol 91, co). 1,
77. Siani Pfalm
Ralchinot.
79. Sie yebum!
mentem Comn
lui, 1radie.
tulit; pPlerigue
entaret os, 1
79, Kre: verll

11. habetur.

1o. Pront bſai t⸗
que pa inde no
e. gbia illuc er
zur innotis Dr
Conler. hie tras
Nedanin 1,

Define HOminmn
geleils, (ognitun
efiredhitnm
negotio, de n 1.

Nchaberigff loqni.

eptum.) nonfutg.

ni.68, Yerl 198.

r illor (ltailin)

us! (guia) ler di⸗
et ilosnonfuerit,
18. Vilihen ſe.
etealio in oco, 4,

75, Bod verl. g.

1 (Gye motonemn.
bant6, doderim

Eod. verſ. 22. Quodè ctælo locutus ſim] Atqui ali

6, quod motte unitur,

— —

mud, Sanhedrin tol. 10,
ol. 4.2. 1t Iheſuot,
lol. r.bd.
Ferl. 11. numm, 30, &
inem allegalu in n
lamn n02r8.
9. verl .
eg. verl,§. habetur.
, Cap habenuf, iid,
õ

õ
necdochen ac gbo vi⸗
ereipere, aulie, ob
em, Nid, unii ac Ie-
XL. gii Not,10d Para-

.4. giol nii ile

otfol 6.d, uis legatun
nob h, loc.
Ez00, t. 19. V. 19,
. o h loe. 8

ſ. nll⸗
õ
30

CAP. XxX. EXODI. 2

milliaria promodo longitudinis caſtrorum, aſt angeli miniſtratorii veniebant eisque

opem ferebant, ut illos reducerent, dicitur enim: reges exercituum fugiebant. 77. Verſ.

20. Ut exaltaret 78. vos] Ut magnificaret (ſive extolleret) vos in mundo, ut nomen
veſtrum in gentes exiret, quòd ipſe (Deus) in gloria ſua vobis apparuerit, (verbum-)
Ds ſigniſicat (hic) DMNi. e. exaltationem & magnitudinem, veluti (in illo
loco:) extollite Oò i. e. ſignum, 79, item: extollam ²O i. e. vexillum (ſive ſignum) me-

um, 80. ſicuti vexillum in colle, quod eſt erectum. Eod. verſ. 20. Et ut ſit timor †e-

iu] Quoniam vidiſtis illum (Deum) tremendum atque terribilem, ſciatis, quòd non
ſit (Deus alius) præter illum, eumque timeatis. Verſ. 2 I. Acceſſit ad caliginem] Antè *
tria illa ſepimenta, 81. (videlicèt) i. e. tenebras, ν nubem & — i. e.
caliginem (ſpiſſam,) dicitur enim: * & mons ardebat igne usque ad intimum cœli, 82,
(fuerunt enim tria iſta quaſi ſepta ſive vela, nempè:) tenebræ, nubes & ſpiſſa caligo,
(nam) — eſt denſitas nubis, dixit quippe ei (Moſi Deus:) ecce ego veniam ad te-
in denſitate nubis. 33. Verſ 22. Stc dices] (Nempéèé:) lingnàâ iſtà., 84. Eod. verſ. 22.
Vos vidiſtis] Eſt diſcrimen inter id, quod homo videt, &iinter illud, quod alii ei referunt,
nam, quod alii † ei referunt, interdum animus ejus aliò abripitur, ne illud credat, 85.
a Scriptura dicit: & deſcendit Domi-
Aaaa 2 nus

30. n. 9 2. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2296. ubi
Targum Jonathanis, traditioni iſti, quæ hic
habetur, conſentiens adducitur, vide & not. ad
librum Prec. jud. part. 2. p. 87. a. fin, & D. W a-
genſeil. Sot. p. 32 2, & p. 697. n. 8. Sc n. 9. ac p.
712, n. 9. item Mechilta ac tractat. Talm. Schab-
bat, fol. 98. b. prout allegantur ad marginem
in 'non nev h. loc. confer. & Jalkut parl. I.
fol. 8 3. col. I. fin.
77. Sicuti Pſalm. 68. ver
KRaſchi not.

* Hebr. )199, iſtud & quod ſequitur, usque ad:
w' i. e. tenebras, abeſt à MSto.
g1. Hebr. Mu'po i. e. ſepta, parietes, vela, con-
fer. cap. antec. 19. v. 24, n. 6 3. & Exod. cap.
2 6⁶, v. 3 I. in notis, ubi aufor noſter dictionem
R exponit;: nxn, ac (cribit, vocem illam
linguã Rabbinorum vocari hen i. e. velum,
conopeum, vide & infrà Exod. c, 3 5. v. 12. n. 12.
&& Numer. c. 4. V. 9. D. 11.
ſ. 13. habetur, ubi vide ** Hebr. saw, etiam iſtud, ut & ſequentia, usque
ad: 790), eſt denſitas &c, abſunt à MSto r.

79. Sic verbum hor, quod hic habetur, juxtà
mentem Commentatoris noſtri interpretari vo-
lui, à radic. 9, quod idem eſt cum 2 i. e.
tulit ; plerique tamen interpretes verterunt: ut
tentaret vos, à rad. H i, e. tentavit, probavit,

79. Sive: vexillum, uti Eſai. c. 62, Vverſ. 10. al.
12. habetur.

ue pa inde nomen accepit, n) nwi.
e. quia illud erectum & elevatum eſt, uti habe
tur in notis na b. loc.

82. Sicuti Deuteron, cap. 5. verſ. 2 2, & 23., habe-
tur.

83. Proht eap. antec. 19. verſ. 9. habetur, ubi vide

nor. n. 2 3. & dict. c. 19. v. 24. n. 6 3. Moſes i-
taque antè tria iſta ſepimenta ſive vela progreſſus
eſt & acceſſit ad Deum, confer. not. ad 2. Chro-
nic, c, 6. v. I. num. 1.

W M 84. Confer. cap. antec. 19. verſ. 3. ibique not. n.
80. Proht Eſai. cap 49. V. 22. habetur, dictio ita-

7. vide & nat. in on rnw, h. loc.
† Hebr, de Ae, hæc & ſequentia, usque ad:
TDDi, e, interdum (animus ejus &c.) abſunt
ab utroque MSto.
8 5. Aſt ei tei, quam quis oculis ſuis videt, non po-

1 Confer. hic tract. Talm. Jevammot, tol. 79. a.
&T Nedarim, fol. 20, na. M

teſt

E X 0 D 1. CAb. XX.
nus ſuper montem Sinai, 86. venit Scriptura tertia & inter illas duas intercedit, 87. de
cœlo (ſcilicet) audiendam tibi vocem ſuam dedit (Deus,) & ſuper terram oſtendit tibi
ignem ſuum magnum, gloria ejus (fuit) in cœlo; aſt ignis ejus ac potentia ejus (fuit) in
terra; 88. alia explicatio: inclinavit (Deus) cœlum & cœlos cœlorum eosque ſtravit⸗

560

ſuper montem, 89. & ſicilla (ſcriptura) dicit: & inclinavit cœlos ac deſcendit. 90.

Verſ. 23. Non facietis mecum] Non facietis imagines miniſtrorum meorum, qui mini-
ſtrant coràm me in excelſo. * Eod. verſ. 23. Deos argenteos] Venit (hic Scriptura,)
ut admoneat de Cherubinis, 91. quos tu (ò⅛ Moſe,) facis, ut ſtent mecum, ne ſint argen-
tei, nam ſi mutaveris illos, ut facias eos argenteos, ecce illi coràm me erunt, tanquàm-
Dii (alieni.) Eod. verſ. 2 3· Et Deos aureos] (Venit hic S. Scriptura, )jut admoneat,
' ne plures, quàm duos faciat (Moſes Cherubinos,) nam ſi feceris quatuor, ecce illi
coràm me erunt, tanquam Dii aurei. Eod. verſ. 23. Non facietis voßis] Ne dicas,
ecce ego facere volo Cherubinos in Synagogis 92. & in Scholis, 93. prout ego facio in
dome Sanctuarii, 94. idcireò (hic) dicitur: non facietis — 2) i. e. vobis. Verſ. 24.
Altare terreum] i. e. Quod conjunctum ſit terræ, ne ædificent illud ſuper eminentiam
columnarum aut ſuper altitudinem fornicum; 95. alia expoſitio (verborum iſtorùm:

altare terreum, quibus indicatur,) quòd concavum altaris ænei (Moſes) impleverit ter-
*

raà

tec. 19. V. 4. n. 9.
36. Proht cap. antec. 19. V. 20. 6. cap. habetur, ubi
vide num. 59. & 60. confer. not. ad librumprec.
Jud. part. 1. p. 1 5 5. b. princ.
27. Hebr. na, præponderat, vel pondus addit,
Germ. gibt den Ausſchlag/ indicatur autem
verbo iſto Hebraicoò, quod in Rabbinorum ſcri-
ptis crebio occurrit, ſolutio ſive conciliatio lo-
corum S. Scripturæ, qui ſibi invicem contradice-

re videntur, confer. infrà Exod. c. 25. v. 22. n.

6 5. & c. 40. V. 3 5. . 13. & Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 1098.
28. Lie habetur in Mechilta, prout ad marginem al-
legatur in - rO h., loc.
39. Non ſecùs, ac ſiratum, ſuper lectum, vide cap.
antec. 19. v. 20. n. 59. & n. 60.
90. ProOht Pſalm. 1 8. v. 10. & 2. Samuel. cap. 22.
verſ. 10. habetur.
* Confer. etiam hic Mechilta, prout ad marginem
in pon ne h. loc. allegatur, ut & tract.
Talm. Roſch haſchana, fol. 24. a, b. & Sanhe
drin, fol. 7. b. it. Avoda Sara, fol. 43,a. b. & fol.
2. b.

71. Confer, hic Gur Arjeh fol. 9 5. col. 4. med. u-

eſt non fidem habere ac credere, confer. cap. an-

bi ratio adducitur, cur hic Cherubini ſint intel-
ligendi ac de illis hoc loco ſermo fit, videatur
& Mechikta, ficuti ad marginem allegatur in
p e h. loc. =
* Hebr. τσππ iſtud & quod ſequitur, usque: bem
Wwy i. e. nam ſi feceris, abeſt à MSto I1.
† Hebr. 9)7, etiam iftud & quod ſequitur, usque

ad: Wyr i, e. non facietis, abeſt à MStO

I. ſed malè.
92. Hebr. Tban inan j. e, domus congregationum,
quo nomine Judæis veniunt Synagoge
9 3. Hebr. Heoi n i. e. domus expoſitionum,
ſie Scholæ vocari ſolent à Judæis.
94. Sic interpretor hic y roa i. e. domum

ſeculorum, hoc nomine vocare ſolent Rabbini

templum Hieroſolymitanum, confer. verſ. ſeq. 24.
h. cap. n. 106. .
9 5. Vel: ſuper fornices,

ſic Hebr. —n hic in-

terpretor, in S'nam re h. loc. legitur: D,909

cum Samech in fine dictionis ac vertitur: tignum

vide Habac. c. 2, verſ. 11. ibique R ſchi not. ſer⸗

ſus itaque hujus loci erit: ſuprà tignum fſive tra-

bem, confer. & Mechilta, ſicuti allegatur ad mar-
ginem in pan mewb. loc. it. not. ad librum

Prec.

—
Piec. Ind. par

(40. .

1 96, eo tem

utetmihi 6

nisejus lilur

wyltelgit
Nlim haler
Domini Deit
rauſta tus
24. Urem tua⸗
holocauſtatu.

menuririfuui.

pinigeplicii
ſaciam * ſup
gederitfacult⸗
Deipteſentia
ſacerdotibus

Lbi habetur,
98. Conlet qua
& ad Lxod. c
pot. in Dn
gig2, f0l,26.
numn. 3. dtat⸗
tubhor, fol.1
gy. läeſt: ſiun
tut, iſlud hon
9 0 Kicuti Num
ſer. 5 hic Mee
in On nn
ſol. ſ9. 4, ,
99. Kilicdt: ale
na ae oprin
keet: ſaper

1. Vel: in a

iique Kalchi
101. Nam pati
dum menten
Onmn wod,
101, Koguleris
Mechilta & te
ſol 9, beui

— ꝑN.

intentedt nrd
ttan Olkendit übi
tentia ejus ui n
edegne ſttait

C leſcenii, ho,

eofum gui ninj.
zſtieengtun)
um, neſint argen-
eerunttangnam,
ru)tadnonen,
gbatnor ecce li
uii] Ne diezs,
pront ego facio in
vobis. Verl. 14.
lupereminentiam
etborum iſorum:
ſs)inpleſenttet.
1
—. —
e Cherubini ſiat intel⸗
o ſermo ſit, vigeatut
arginem leetur in

ſeqbitur, nagne: du
deſt M io n,
quod kegbitur, uegut
elelis, abeſt a M1

mus congregstionum,
nt Söynagoge,

domus epolſtionn.

uCeis.
yy m i e, domum
ſoeate ſolent Rabbini
in,conlei etl eg 14,

Hebt. D) hid in⸗
b,lo. legitur: d9-
pis ac eniitur: tignum
Liqne binon le⸗
ſpt iignum ſſete.
lcuti allegslutad mat⸗
loc⸗ in not, ad ibumn
Dree,

Prec. Ind. part. 2. p. 44. a, fin. & p. 211. b. med.]

EXxODI. 561

rà 96. eo tempore, qué illi (IHfraelitæ in deſerto) caſtrametabantur. * Eod. verſ. 24

aciei mihi] (Pronomen 31 i. e. mihi, hic eum habet ſenſum,) utinitium exſtructio-

nis ejus (altaris) fiat nomini meo. 97. Eod. verſ. 24. Et mactabis ſuper illud] (I ſtud:
p hic ſignificat:) ) EN i. e. juxtà illud, veluti (in illo loco:) )v i. e. & juxtà il-

lam (tribum erit) tribus Menaſſis, 98. vel (fortè) non eſt iſtud, niſi Wy i. e. ſuper i-
pſum? 99. lex (alibi) dicite carnem & ſanguinem Ha
Domini, Dei tui; non autem (fiat) mactatio in fummitate altaris. Eod. verſ. 24. Ho-=

— i. e. ſuper altare 100.

locauſta tua & pacifica tua] Quæ 101. ſunt de ove tua & de bove tuo. 102. Eod. verf.
24. Orem tuam 103. & bopem tuum] (Continetur hic) explicatio (verborum iſtorum;)
holocauſta tua & pacifica tua, (quæ hic habentur.) Eod. verſ. 24. In omni loco, ubi

memorari faciam nomen meum] i. e. Ubi dedero tibi facultatem commemorandi no-

minis expliciti, 104, quod mihi eſt, * ibi veniam ad te & benedicam tibi, i. e, quieſcere
faciam ** fſuper te gratioſam meam præſentiam, 10;5. unde tu diſcis, quòd (Deus) non

deſgerit facultatem commemorandi nominis expliciti, niſi in loco, ad quem gratioſa-

Dei præſentia venerit atque is (locus) eſt domus electa, 106. ibi dedit (Deus) facultatem
ſacerdotibus, ut mentionem facerent nominis expliciti per elevationem manuum, 107,
Md AQAaa a 2 8&S&

DW bh. loc.
ubi habetur, unde fam ita dicatur. 103. Vel: de ove tua & de bove tuo, ſic juxtà au-
96. Confer. quæ infeà ad Exod. c. 27, v. 5, n. 6 5. toris noſiri mentem vertendum eflet. .
& ad Exod. c. 30. V. 3. H. 2. notata ſunt, vide & 104. Sive: nominis ſeparati, uti nonnulli e
not. in nan mewh. log. it. tract. Talm. Cha- PD vertunt, cçonfer. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
giga, fol, 26. 2. 2432. 8& not. in a S /, loc, it. trfact. Talm.
& Vide, quæ infrà ad Exod. dicét. cap. 10. verſ. 3. Berachot, fol. 6. a. it. Sukka, fol. 9 3. a. & Sota;
num. 3. notata ſunt, confſer. & trsct. Talm. Ke 323. a. & Pirke Avot, lol. 8. b.
tubhot, fol. I11. a. & Sevachim, fol. 53. a. * Hebr. , iſtud & quod ſequitur, usque ad: Newα
97. Id eſt: ſtatim ab initio, quando altare esſttui =O i. e. per elevationem manuum, abeſt à
tur, iſtud nomini meo ædifigetur. MStO I.
9 8. Sicuti Numer. cap. 2. verſ. 20. babetur, con- ** Vel: commorari ſen manere faciam, Hebr.
fer. & hic Mechilta, ſicuti ad marginem allegatur r& à rad. WWwin Aphel dν, locus iſte, quä
in DR r Drv h. 10c. 1t. ract. Talm. Sevachim, hie legitur, nempé vy mo oEe . e. quie-
fol. 5§ 9. a. & fol. 59. a. it. Chullin, fol. 27. a. ſc ere ſaciam ſuper te gratio fam pra ſent iam meam,
99. Scilicèt: altare, ita, ut Woy accipistur in genni.geelt in Baſil. editione, ut & in MStOoz.
na ac propria ſua ſigniſicatione ‚nempè, urſigni 105. Vel: Majeſtatem meam Divinam, Hebr. on,
Rcet: fuper ipltum. de qua voce alibi à me dicum eſſt, confer. not. ad
100. Vél: in altai, "ide Denteron. cap. 12. vV. 27. librum Prec. Jud. part. I. pag. 107. b. fin. & part.
ibique Ralchi ner. n, 96. SZ 2, p. 26 1. a. princ. it. D. Wagenleil. Sot, p. 670.
10 1. Nam particula: w&X hie ſupplenda eſi, ſecun. 8. ſeqq. & p. 692.
dum mentem autoris noſtti, conſer. not. in 106. Hebr. Aman res, ſic vocatur Judæis tem-
nen D, h. loc. plum Hieroſolymitanum, dicikur etiam ren
102. Singuliris hie pro plurali ponitur, confer. ')y contfer. verſ. antec.2 3. H. cap. n. 94.
Mechilta & tractat. Talmud, Sevachim fol 58. & 107. De hac mannum elevatione vide plura apud
fol. 59. ſcuti ad marginem allegantut in hoo De

562

EXODI.

(dictio:) Nac N), quæ (habetur) in lege (ſignificat) facultatem, 105. exceptis
hiſce tribus: (nempè:) Ni. e. ſi altare lapideum feceris mihi, 109. ecce hæc (dictio)
Nuùſurpatur pro: N i. e. quando (ut ſenſus ſit:) quando facies mihi altare la-
pideum, non ædificabis illos (lapides) cæſos, nam ecce incumbit tibi 110. ut ædifices al-

tare lapideum,

dicitur enim: lapides integros 111. ædificabis, 112. ſic quoque(accipitur

dictio: 8 in iſto loco:) D& i. e. quando argentum mutuo dederis, 113. debi-
tum iſtud eſt, nam dicitur: mutuando mutuato ei, 114. atque hæc quoque (particula:)

— W ponitur pro: N i.e, quand

quando obtuleris munus primitiarum, 115.
biti 117. & vel te invito non ſunt (particulæ
t½, 119. & idem ac N ſignificant. Eo
cat: — i. e. cæſionem, quoniam (homines) ſculpunt (ſeudolant) ac cædunt *
Eod. verſ. 2 5,. Nam ſi gladium tuum ſuper illum Capidem) eleva-
12, ponitur pro: [, ſignificat enim: pPhHi. e.

illos (lapides) ferr0.
veris] Ecce (particula) iſta:
ne fortè eleves gladium tuum ſuper illum
uòd ſi extuleris ſuper i
ut dies hominis prolonget;
eſt, ut elevetur id, quod breviat,

o, ſic etiam (accipitur in illo loco:) i. e.

hæc eſt oblatio manipuli, 116. quæ eſt de-

) iſtæ: &, conditionales; 118. ſed cer-

d. verſ. 25. Cæſos] (Dictio ) ſigni-

(lapidem) eumque profanes, ecce diſcis,

Ilum (la pidem) ferrum, profanaſti (eum,) altare enim ſtruitur,
aſt ferrum creatum eſt, ut breviet dies hominis, nec æquum
ſuperillud, quod prolongat, prætereâ quoniam altare

—

con-

—

P. Woagenleil. in Sor, P. 671, &£ p. 67 2. num.

ANepr. re yN AN hæc ut & ſequentia, usque
ad: N & i, e. ecce hæe (dictio) N ab⸗
ſunt à MSto z. confer. hic tractat. Lalm. Seva-
chi fol. 61 . b.
Te⸗ poteſtatem liberam, Hebr, Mu" libe
rum arbittium, licentiam, permiſſionem, conſer.
intrà Exod. c. 22. v. 25, n. 84. illius oppoſitum⸗
eſt na-n 1
110. & Exod. dict. c. 22: V, 30. . 109. & Exod.
c. 2 3. V. 33. D. 13 3 ac Levit. c. 2, v. 14. n. 49.
109. Sicuti hoc veriu 25. habetur, confer bic Me-
chilta, ſicuti ad marginem allegatur in b-pan
ſuper Commentar. Ralchi h. loc, ..
*Obſtrictus es, obligatio ac neceſſitas tibi im-
oſita eſt, id enim y — aW) hie ſignificat,
conter. Exod. c. 2 2. V. 30. D. 109. & c. 29. V. 40.
n. 118⁸. vid. & num. antec, 108. h. verſ.
111. Id eſt: informes, rudes, non politos, non cx-
ſos ſive figuratos aut affabrè factos, id enim di-
Rio rrrv' hic not, conf. Jun. ac Tremellii not. hl.

110

i. e. debitum, obligatio, vide num., ſeq.

112. Prout Deuteron. c. 27. V. 6. habetur.

113. Vide infrà Exod. c. 22. v. 2 5. ibique not. n.

86.
114. Sicuti Deuteron. cap. 5. v. 1,8 habetur.,
115. Vide Levit. cap. 2. verſ. 14. confer, & lafr.
ExOd. c. 2 3. V. 3 3. n. 132

II6. Dequa vide Levit. c, 2 3. v. 10.

117. Vel: ex debito, id eſt: non in arbitrio poſita:
ſed neceſſaria eſt, confer. num, ſeq. 118. & 119.
118. Vel; ſuſpenſivæ. Hebr. r in arbitrio ho-
minis poſitæ, quæ nullam adferunt neceſſitatem,
conter. num. antec. 117. & num. ſeq. 119. it.
cap. ſeq. 2 1. v. 30. N. 207. S& c: 22. v. 2 5. n. 8 ¼.
119. Abſolutæ, Hebr. P&n i. e. manifeſtæ, quæ
debitum & obligationem ſecum trahunt, cujus
oppoſitum hic eſt: n, uti num. antec. 118.
dictum eſt, confer. Exod. c. 2 2. V. 3 0s n. 109⸗
* Hebr. rnanm), ſic in plerisque edi ionibus 5 ſed
in utroque MSto pro éo legitue: Inrup) i. e, &
aptant illos, eodem verbo etiam R. Salomo u-
ſus eſt in notis ad I. Reg. c. 5. V. 17. vid. ibid.
Sign. **

CAP. XX.,

& ut benedicant populo. Verl. 2 5. Et ſi altare lapideum Rabbi Ismael dicit: omnis

64.. W.

—
conellintpace
nietſupetillu
0ti 1224
pecabdiuntn
esluper illo
banilam arſ⸗
illumpoena!
altare,non fat
Pis117. K ac
necele elt tib⸗

teegalur nudit
Ferba colupar⸗

nullus ineltle

—
110. Coufet.
ie, lalt.
alginemin
eus hie alleg⸗
dico. Erachin
111. Vel: deſ
en le no⸗
atio zdducitn
hune locum;,
tuim ſieti volui
umejus uſum⸗
tut ne elegant
tuln pollei

122. Vel wicen

16, h. C,. ii
11 0, Nempè: m
loper altari ſi
nadunt Rabbi
114. Ve adfert
pono,did. Nu
& Diorerh. e
11 . Siliedt: D
met Deus ein
eteatacondo⸗
ibique not,
N. 17. Vid. 8&
lilem Cur4

. 116. Lenem ac⸗

ſppedeneum

CA. N
delchct: fonni
iag. excepti

cehee ((ichi⸗
6S mihi altarela.
1. t ddiſcezal.
Pognelaccihitu

ogue (partienlr)

1116, gus eſt ge⸗
les 119, ſed (er⸗
0R)lgn.

Ant) accædunt

igen) leya⸗
Roie⸗
ines ecce giſeis,
Are enimnſtruitur,
inis ec egum

1gvoniam⸗ltate

(oll⸗

.V. 19 habetur.
14. Onlel, K iaſt,

,V. 10.

hninarbittio polt:

m,ſeg. 118,8 119,

Nhr inarbinio no.

krunt perelianem,
nun ſeq. 119, lt,

e. manitelle, qut
um trahunt, ehus
inuch. altec, 11
ge edi ionibis; ſed

Ainm R. dalomd u
. VIj. ſic ihic⸗

120. Confer. Levit. cap. 3. verſ. I. ibique not. n. 2.

trum fieri voluit Deus altare, ut poſt remporari-

tur, ne elegantiæ aut teligionis nomine conſerva-
fuper altari ſic ædifitato, pacem mundo adferri

22 §. Scilicet: Divina, ſenſus eſt: multò minus pu-

CAP. XX. EXxODI. 563

conciliat pacem 120. inter ſraêlitas & inter patrem eorum, qui eſt in cœlis, ideò non ve-
niet ſuper illud aliquis, qui cædat & perdat, 121. ecce etiam verba comparationis à mi-
nori 122. ad majus (hic continentur, quemadmodum enim de lapidibus, qui nec vident

l

nec audiunt nec loquuntur, quoniamülli pacem conciliant, 123. lex (hic) dicit: ne ele-
ves ſupe illlos ferrum, multò magis, ſi quis pacem inter maritum & uxorem ejus, inter

familiam ac familiam, inter virum & proximum ejus conciliat, 124. haud veniet ſuper
illum pœna 125. Verſ' 2 6. Neq; aſcendes per gradus] Quando exſtruis clivulum 126. ad
altare, non facies illum gradus, * eſcaliers, * linguâ vernaculà; ſed ſitiſte (clivulus) le-

nis127. & acclivis. Eod. verſ. 26. Mt non detegatur nuditas tua] Nam propter gradus

neceſſe eſt tibi, ut dilates paſſus tuos, & quamvis nuditas ipſa non detegatur, nam ecce-

ſcriptum eſt: & fac eis femoralia linea 12 8. dilatâſti tamen paſſus idque propè eſt, ut de-
tegatur nuditas ac per (paſſus) iſtos contemptum exerces, ecce † etiam (hic habentur)
verba comparationis à minori 129. ad majus, ſicuti enim quoad lapides iſtos, quibus
nullus ineſt ſenfus (ſive intellectus,) ut eorum contemptùs curam habeat 130. lex na⸗

rogr. Matthæo præmiſſ. c. 3 8. p. 75. edit. Lipſ.
confer. 2. Paralip. c. 9. v. 1 8. it. infrà Exod. 27.
V. 5. n. 6 2: It, Levit, 1. v. 16, ibique not. n. 107.
it. D. Wageneil. So:, p. 426
* Bebr. yn Wwyn „, ſic in plerisque edie
tionibus, in MSto 1, pro his legitur y
tyypa i, e, non aſcendes per gradus; in MSto z.
Hvyp iyr .7 1, e. non aſcendes ad illud (per)
gradus. ⸗ D
** Sic exprimo hic ννKe s ite enim legendum
videtur pro: νneα V: ahele, Mrout in Msto
2. habetur.) ÿMV
117, Vel: lavis, Hebr. dyn, quod ſignificat gla-
brum ae læve, confer infrà Exod. dict. c. 27. V. 5.
ibique not. n. 6 2. & ilcirco, ne ped es ſacerdo-
tum, qui aſcendebant ad altare ac deſcendebant,
tridunt Kabbiai, be⸗ entur, elivulus iſte deſuper ſale conſperge-
124. Vel: adfert, im ponit, ita Hebr. —one Hic ex- tl vide nor, ad hibrum Prec, Jud. part. 2, P.
pono, vid. Numer. c. 27, V. 1. ibique not. n. J. ) 2, 2,b. princ, & dict. Paif. 2. p. 22 9. b. med.
& Proverh. c. 10. v. 32. 7 confer. hie tract. Talm. Naſir, fol. 45. 2. & San-
hedrin, fol. 7. B.
129. Uli infra Exod. c. 2 9. v. 42. habetur.
† Hebr. , iſtud ut & ſequentia, us que ad: Pa
i., e. proximus tuus, abſunt à MSto 1.
129 Vide, quæ verſu antec. 25. h. cap. n. 122.
notata ſunt.
130. Vel: attendat, curet, quaſi ad animum revo-
cet, id enim verbum Pp9, quod hic habetur .
notat, vide paulò poſt h. verſ. n, 131.

vigd. & tract. Talm. Middot, cap. 3. prout ad
marginem in noft nev h. loc. allegatur, lo-
cus hic allegatus reperitur in tractatu Taimu-
dico: Erachin fol. 70. col. .—
121. Vel: deſtrust, corrumpat, lædat, id enim
Dany hic notat; alia & quidem convenientior
ratio adducitur in notis Junii acg Tremellii ad
hunc locum, nempé: & terra & lapidibus ineul

um ejus uſum aut laberetur per ſe aut deſtruere-

tum poſſe is offenſioni eſſet.
122. Vel vice verſa: à majori ad minus, vid, verſ.
26. h. Cap. ibique not, n. 129.

123. Nempé: mundo, nam per ſacrificia, quæ funt

niet Deus eiusmodi hominem pacificum; ſed ei
peceata condonabit, eonf. Levit, cap. 5. verſ. 17.
ibique not. & Deuter. c. 30. V. 19. ac not. ibid.
n. 17. vid. & W'agenſeil. Sot. p. 224. & 225.n.
1. item Gur;Arjeh fol. 9 6. col. 2. fin.
126. Lenem aſcenſum, Hebr van, ſcabellum vel
fuppedaneum vertit Lightfoot. in Centur. Cho-

„

dicit (ac ſtatuit,) quoniam in eis (lapidibus) uſus (ſive utilitas) eſt, ne exerceas ergà illos

contemptum, quanto magis proximus tuus, qui ad imaginem creatoris tui (conditus

eſt) quique contemptum ejus ad animum revocat, 131. (non erit contemnendus? 9

CAP. XXI.

nem 1. præcedentium arguit (ſcriptura, & ubi dicitur) HNi. e. & hæc, (ibi
V Scriptura) adjicit præcedentibus; ſicuti (igitur) priora (fuerunt tradita) de Si-
nai; ita & hæc de Sinai (fuerunt tradita;) ſed cur conjungitur Sectio de judiciis Sectioni
de altari? (nempè:) ad indicandum tibi, ut Synedrium ponas juxtâ Sanctuarium. 2.
Eod. verſ. I. Qu« ponas coràm ei] Dixit Sanctus ille Benedictus Moſi: non inducas in
animum tuum, ut dicas: docębo illos * (lſraelitas) textum (Biblicum) & traditionem
duabus aut tribus vicibus, donec ordinata ſit in eorundem ore, 3. tanquàm doctrina,
4. nec ego mihi ipſi laborem imponam, ut illos doceam ſenſus (ſive rationes) rei e-
jusque expolitionem, quocircà (hic) dicitur: quæ pones coràm eis, veluti menſam præ-
paratam & ordinatam ad edendum ** coràm hominęe. 5, Eod. verſ. I. Cordm illis]
Non
3. Id eſt: ut textum illum Biblicum vel traditio=
nem ore ſuo ſolum recitare vel iterate repe e
tere poſſint, Germ. Daß Sie es koͤnnen nach.
ſprechen oder nachſagen; led etiam expone il.
lis (inquit Deus Moli ſenſum & rationem præ
ceptorum, vide num. ſeq. 4.
4. Vele recitatio ſive lectio aliqua, quæ alieui edi-
ſcenda proponitur, ſic interpretor hic dictionem:
ravy, poſſes & vertere naH- juxtà formu-
lam gjus, confer., num. antec. 3. & Gur Arjeh

Attendi ac curat, vid. num antec. 130. h. v.

Deuter. c. 30. V. 19. ibi que not. num.

confer. &

17.
81 verbum: —pe, eum Buxtorfio in Lex. Talm,
fol. 176 . hic vertere volui, quod notat profa⸗
nationem ſive abrogationem, ut præcedentes res
quaſi profanentur & abrogentur, confer. Gur
Arjeh fol. 9 6, col. 1. med, & &mn e, ſicuti
allegaaur ad marginem in hhn r h, loc. vid.

.

& tract. Talm. Eruvin, fol. 54. b. & Gittin, fol.

X.

grſ. 1I. 6t hæcſuntjuditia] Ubicunque dicitur — Ni. e. iſta, ibi imperfectio-

.

98. b. & Kidduſchin, fol. 3 5. a. it. Baba Kawa,
Col. 15. a. & Sanhedrin, fol, 7. a. b.
2, Nam rny eene een en mam
iayn W i. e. altare & judicium (rectum)
bi invicem connexa ſunt ac conſtituunt pacem
in mundo, ſicuti in Gur Arjeh dict. fol. 96. col.
2. circà fin. habetur, confer. & not. in
— an h. Toc. ubi in notis Raſchianis additur,
quòd pro vvnn in alio codice legatur: Na i.
e. altare, & exponitur: —Nyn i. e. (quod Syne-
qrium ponendum ſit) in atrio (templi.)
* pPrælegam illis, quaſi præceptor difcipulis ſuis,

fol, 9 6. col. 3. princ, & fin.
*X Hebr. —N, abeſt iſtud ab utroque MSto & in

My i, e, quæ (ſcil. menſa) ſtat (coràm homi=
ne.)
5. Deus itaque Moſi per verba iſta: pones coràùm

ve repetere eis textum Biblicum ant traditionem;
ſed ad inſtar mentæ præparatæ, cui cibi probè co-
cti impoſiti ſunt, exponeillis ac benè inculea ſen-
ſus & rationes præceptorum atque ſtatutorum

id enim verbum a& hic ſignificat.

eis, id indicare voluit: non ſuſficiat tibi, bis ter-

Divinorum, vide notas in D'nan nsz b. locg.

(4 W..

Non ſetd cor

nalia, qu enin

nen Deihe
Gieitut enimnequ
ces 11 ,6
lædam eofun
Vu, 1ſ⸗ gvi 4
V5 Cananæls
Gicat: ſezannie
ppolſeloleze
liiaeliaegledi

6. Inecitione Hen

diione n
legitut: nd
rNRn n
N Pnn de

l

bn
PrNN W
tertus faciunt,
hie Latinè teddi
fianis Bibliis ilt

i.Chald. ol

Carmin, Lipma
ſuo Manuſeripte
mim vatias qua⸗
guas mox, uis
lic etiam tracla
ad marginemal

Codex Manun
MSto I. pro: 1a i. e. & ordinatam, legitur:

num. antec. 6, 1
i,e, Aramæis ub
alia lectio habet
cultotidus tes e

d. Nempe: Atam.
ce Hebræo; ſed

ie, quö gentes

9. Cocer manuſe

ttumque Mötn
Mire genih

CAN.
Wetctasetgi llo
uutui (conclit
gunnendlg))

hibiimpetkegin.

intttadita) degi.
julicitgeglioni
dancknarinmn.:,
ſ:noninduczgin
)Ktmaditonem,
inquim cockrina,

etationes) teig⸗

lutimenlimere.
I. Crin ili
Non
—.——
iblicum vel raditio⸗
el iterate ſepe⸗
Siees können nach.
led eliam eponeil,
umn talionein pie

igra, gur aleni edl⸗
pretot hie dicionem:
ru uxrta formu⸗

nler, 3. Cut Afeh

1.
2b utroque Mto Kin

2 ordingtam legtia!
1) kar corim homie

tba la: hones corim
lulkcist tibi, dis tel⸗

cucmn aut tladitionem;

ale, eui chirobeeo⸗
isac bend inchlea b⸗
um atque ſatutotum

Dei r bl

CAP. XXI. EXODI. 56 5
Non verò 6. coràm Aramæis, 7. & quamvis ſcias, quòd illi 8. de controverſia, perinde
atque Iſraëlitæ, judicent; non tamen adducas illam (controverſiam) ad eorum tribu-
nalia, qui enim adducit rontroverſias Iſraelitarum coràm Aramæis, 9. is profanat no-
men (Dei) & honorat nomen idolorum, 10. ut illa in aliqua exiſtimatione 11. habeat,
dicitur enim: quia non, ſicuti rupes noſtra, illorum rupes eſt & inimici noſtri ſunt judi-
ces, 12. 1. e. qnando inimici noſtri ſunt judices, id teſtimonium eſt, quaſi divinitas 13.
quædam eorum idolis 14. deferatur. Verſ. 2. Cüum emeris ſerxum Hebræum] Ser-
vum, 15. qui eſt Hebræus, vel (forſitàn) non eſt iſte, niſi ſervus Hebræi: (nempè:) ſer-

vus Cananæus, quem ille (emptor) accepit de Iſraeêlita, ut de hoc illa (Scriptura hic)
dicat: ſex annis ſerviet, ſed quid ego ſtabilio? (nimirùm alibi dicitur) & conſtituetis

vOS poſſeſſores eorum. 16. dum (ſcilicèt) accipitis ab alienigena; * aſt dum accipitis ab

lraélita, egredietur ſex (annis finitis; ſed reſpondetur) lex dicit: ſi vendatur tibi frater-

tuus

6. In editione Hebraica, qua uſus ſum, ut & in e-
ditione "απ “ atque in utroque MSto ita
legitur: e a nen ee ene ne en

rn n be ee ee en aee
dh n e8 nne en e de dn

textus faciunt, hic inſerere ac vertere volui, quæ
hie Latinè reddita; ſed in Venetis atque Buxtor-
fianis Bibliis iſta ſunt omiſſa, confer. Buxt. Le-
Xic. Chald. fol. 1666. & D. Wagenſeil. Confutat.
Carmin. Lipman. p. 323. & ſeq. ubi ex codice
ſuo Manuſcripto Pentateuchi cum tribus Targu
mim varias quasdam hujus loci lectiones adfert,
quas mox, ſuis quasque locis, adducam, confer.
hic etiam tractat. Talm. Gittin, fol. 8 8. b. ſicuti
aa marginem allegatur in b'pam rDe h. loc.
7. Codex manuſeriptus D. Wagenſeilii de quo
num. antec. 6. ut & utrumque MStum pro nns
1.e. Aram æis ubique habent: H i. e, gentibus;
Alia lectio habet: ay i. c. idolorum
cultoribus, res eodem redit.
32. Nempè: Aramæi, Hebr. bew, ſic in noſtro codi.-
ce Hebræo; ſed Wagenſeilianus habet: ραααπα
i. e. quòd gentes, res eodem redit.
9. Codex manuſcriptus Wagenſeilianus, ut & u-
trumque MStum etiam hic pro np habent;
i. e. gentibus. =è ”YUMUWU

rrn eenn ee enn ne eene eee

bin aneen een n ee e een
r& y ry, hæc, quia ad illuſtrationem

10. Hebr. hi :s, ſie in noſtro codice; Wagen-
ſeilianus verò atque utrumque MStum habent:
Ahay i. e. cultus alienus ſive extraneus, cul-
tus idololatricus. Sðð
II. Sive: dignitate, Hebr. baonay, ſic in noſtra
codice; Wagenſeilianus verò habet: dawnei
Heh pro Mem in fine, isque locus à D. Wagen-
ſeilio ſic translatus eſt: illis dignitatem quandam
conciliando, confer. & Gur Arjeh fol. 9 6. coll.
3. med. . .
12. Sicuti Deuteron. c 32. v. 31. habetur.
13. Sive: præſtantia, excgellentia, honor & exiſti-
matio, id enim dictio y, (uti in noſtro codice
legitur; Wagenſeilianus habet: 7, ) ſignifi-
cat, vid. Buxtorf. Lex. Chald. fol. 16 10.
14. Sic verto hic n& i. e. timori eorum, vel:
illorum terriculamentis, prout D. Wagenſeilis
vertit, quo nomine Dii gentium intelſiguntur,
vide, quæ ſuprà ad Exod. c. g. v. 22.n. 34. & c.
I1. V. 5. D. I1. notata ſunt.
15. Confer. Deuteron. cap. 15. v. 12. ibique not.
n. 34. videatur & Mechilta, ſicuti allegatur ad
marginem in n'pam om ſuper Commentar. Ra-
ſchi h. loc.
16. Sicuti Levit, cap. 2 5. v. 46. habetur, ubi vide
ſis noras ”
*Hebr. a in in utroque MSto pro eo legitur?
N Ni, e. à gentili ſeu ethnico. MV

Bbbb

566

EXOD I.

tuus Hebræus, 17. non dixi (inquit lexz) niſi de fratribus tuis. 18. Eod. verſ. 2. Caum,

emeri] (Scilicèt) de manu ſynedrii, 19.

ſicuti dicitur: &, ſi nihil ille habeat, propter furtum, ab eo commiſſum, vendatur 20,

quod vendidit illum propter furtum ejus,

vel non eſt iſtud (forſitàn intelligendum,) niſi de illo, qui ſeipſum vendit propter ne-
ceſſitatem; 21. ita, ut is, quem vendit Synedrium, non egrediatur ſex ſ(annis?) quando

illa (Scriptura,) dicit: ſed ſi inops fuerit frater tuus apud te & venditus fuerit tibi, 22.

ecce vendens ſeipſum propter inopiam ſuam, (ibidem) dicitur, ecquid (igitur) ego

ſtatuo? (nempè verba iſta:) cum emeris, (intelligenda eſſe) de illo, qui venditur à Syne-

drio? 3. Eod. verſ. 2. In libertatem] (Iſtud: W νπο ſignificat) — i. e. in
libertatem. Verſ. 3. Si corpore ſuo venerit] (Nempè:) quòd non fuerit maritatus,
juxtà Targum ejus (hæc erit expoſitio:) ſi ſolus; 24. notat autem (dictio:) O (idem,

ac:) 852i. e. cum ala (ſive veſte) ſua, 25. (nimirùm) qui non venit, niſi veluti ipſe

eſſet i. e. ſolus in veſte ſua, in ala veſtimenti ſui. Eod. verſ. 3. Corpore ſuo e-
grediatur)] Indicat (hic Scriptura,) quòd, ſi non fuerit maritatus ab initio, dominus e-
jus non tradat ei ancillam Chananæam, ut gignat ex ea ſervos. 26. Eod. verſ. 3. Si

verò maritus uxoris* ſuerit] (Uxoris ſcilicèt) Ifraëliticæ. * Eod. verſ. 3. Et uxor ejus

imul cum illo egredietur] Sed quisnam illam introduxit, ut exiret? enimveròô refert
(hic) Scriptura, quòd is, qui ſervum emit, debeat alimenta præſtare uxori ejus atque,

liberis ejus. Verſ. 4. Siherus ejus dederit ei uxorem] Hinc (diſcimus,) quòd facultas

in manu domini ejus (poſita ſit,) ut tradat ei ancillam Chananæam, ex qua gignat-

ſer⸗

17. Vide Deuferon. dict. cap. 15. V. 12. ibique
Ralchi not. 3 5.
18. Ergò his ſe mo eſt de ſervo Hebræo, nempè,
ut is ſexto annô egrediatur; non verò de ſervo
Caranæo, quem quis emit ab Iſraelita, confer.
not. in h'pan moew h loc. it. tract. Talm. Kiddu-
ſchin, fol. 16. a. b. & fol. 17. b. it. Erachin, fol.
1 g. b. & Nidda, fol. 4 8. a.
19. Hebr. ma i. e. domus judicii, confer. cap.
antec. 20. V. 15. n. 67. & infrà h. cap. verl. 6. n.
2.
6. Sicuti Exod. cap. 22. v. 2. habetur, confer. &
Deuteron. c. 1 5. V. 12. n. 37,

21. Propter inopiam, indigentiam ſive pauperta-

tem, id enim Hebr. απhic notat, confer. Lighit-
foot. in Act. Apoſtol. c. 6. verſ. 8. pag. 56. edit.
Lipſ.
22. Sicuti Levit. c. 25. v. 40. habetur, ubi vide n.
129.

.

23. I1s enim ſoluùm in ſex annos, non plures, vendi

aliæ adducuntur differentiæ inter illum, qui ven-

dit, vide Lightfoot. in Act. Apoſtol. dict. c. 6. v.
8. p. 56.
24. Scil. venerit vel intraverit, kuic conſentiunt &
LXX. interpretes, qui verterunt: αινταα⅓
iσααε„υν ſi ipie ſolus ingreſſus ſit, confer. tract.
Talm Kidduſchin, fol. 20. a. & fol. 22. a.
2 5. Vulgata etiam hic habet: eum quali ve ſte in-

traverit, vide not. in hhpnm inow' h. loc,
2 6. Vide verſ. ſeq. 4. h. cap. num. 27. confer. &&
tractat, Talmud. Kidduſchin fol. 20. a. ſieuti ad
marginem allegatur in d'nam mnev ſuper Com-
mentar. Raſchi h. loc. ⸗=
* Hebr.wè& 9y2 DN), hæc & ſequentia, usque ad:
Ne && i. e. vel (forlitàn) non eſt iſtud (intel-
ligendum, niſi de fœmina Iſrael. &c.) abſunt à
MStO I.

Kigdduſchin fol. 22. a prout ad marginem allega-

poteſt, uti habetur in Kidduſchin fol. 14. 2. ubi &

tur in o u , loc. ubi vide etiam notas,

ditur à Synedtio & inter illum, qui ſeipſum ven-

X Confer. hic Mechilta & dic. tractat. Talmud.

ſetn05, 1
Cict: ulor eu⸗
3 Chanan⸗
etiamn ante ſe⸗
Hebrrusautli⸗
Verl. .Urmen
num opig eſte

o. vetl 6.4

in eokles dicit.
jcit: aut a
(ine ttechuuelt
us jls du,e
Gicittauremm,aun
ten ejus ac diri
Gextta (aAunis;)
tenisomnibus .
Vitſaper monte
Autö)petkoretn

r
12, Vige, gue nun
contel, & Gur 4
Talm, Kidduſch
19,. Vel: uxor eju
iinebunt, ita ho⸗
conker, Deuter.
n Pod hlo⸗
122, b, § f01. 1
Kiddulchin, tol
197 Hebt. pd,
gna pubertatis,
Dus ige preal
2. (Onker, ver
i.. D. Wagenlei
. ſ72,,0, 3, 2
lbrum brer i
ter. c. 15. V. 11,

70. Zicuti Deutere

tur, ubi vide n
1 apr he 50e c

Z1e Quam domit
runſl anter, 4,9,

4 o i ttact,

è

od verl. 2. (
ierfunum eſns,
lum, encatutꝛe,
encitpropter Re.
1Canni) Juando
iins fietittbi, 21,
guic ſiginnr) ego
Ayenditurigrne.
Anhle.
nfienit maritatus,
kio.) idem,
nit, niſiyeluti ie
3. Cyrhoreſibt
Initio, dominuse.
Lod verl 3. H
erl.3. Bturorgiu

enimyerè refert .

Ugori ejns atque⸗
us,)quod faeultns
1, e1 qua gignat
ſer⸗

————
Einter ilum, qui en⸗

Hum, qui eipſum ven.

Apoltol, dctc. , d

it, kuie conſentiunt

X
erunt: 20, r6 o

reſſusſt, coniet, tmatt,
,4. 8 fol. 1,4.
1: eum qual eſte in⸗
rob hloe,
P. num. 17, colfet N
in fol. 20. a. ſenti d
n we ſper Com⸗

Aſeqguentiylqueag:
non eſ ilud (inet⸗
natl, &e.) ableum

Gio.tacdkt Talmud,

tad marginem allegr.
ubi fide etiam nolat,

CAP. RXI.

ſervos, 27. Vel (forſitàn) non eſt iſtud (intelligendum,) niſi de (ſœmina) Iſraélitica? lex
dicit: uxor ejus & liberi ejus erunt domini ejus, 23. ecce non loquitur illa (Scriptura,)

2/7, Vide, quæ nuin. antec. 26. h. verſ. notata ſunt,

2 8. Vel: uxor ejus & liberi éjus ad dominum per-

30. Sicuti Deuteron, dict. cap. 15. v. 12. habe.

31. Quam dominus ei dedit uxorem, qua de ie

ENXODI. 567

niſi de Chananæa, nam ecce Hebræa etiam ipſa ſex (annis finitis) egreditur & interdum
etiam antè ſex (annos,) ſi ſcil. adduxerit ſigna, 29. egredietur, nam dicitur: frater tuus
Hebræus aut Hebræa, 30. docens, quòd etiam Hebræa egrediatur ſex (annis completis.)
Verſ. 5. Uxrorem meam] i. e. Ancillam. 31. Verl. 6. Ad Deos] i. e. Ad Synedrium, 32 .—
nam opus eſt, ut ille conſulat eos, qui illum (ſervum) vendiderunt ei (ſcil. domino.)
Eod. verſ. 6. Ad ostium aut adpoſtem] Forſitàn poſtis erit aptus 33. ad perforandum-

in eo? lex dicit: & indas auri ejus atque oſtio, 34. oſtio (ſcilicèt,) non poſti; ſed cur lex
dicit: aut ad poſtem? 35. aſſimilat (nempè Scriptura) oſtium poſti, ſicuti poſtis ſtat

(ſive erectus eſt) ita & oſtium ſtat (vel erectum eſt.) Eod. verſ. 6. Et perforabiit domi-
nus éjus aurem ejus ſubula] Dextram (aurem;) aut (forſitàn) non eſt, niſi ſiniſtra? lex
dicit: aurem, aurem, argumento à pari, 36. dicitur hic: * & perforabit dominus ejus au-
rem ejus, ac dicitur (alibi) de leproſo: imum auris ejus dexteræ; 37. ſicuti (igitur) ibi eſt
dextra (auris;) ita & hic eſt dextra; ſed quid ſibi vult auris, ut illa perforetur præ coœe-
teris omnibus corporis membris? dixit R. ochanan, Ben Zachai: auris iſta, quæ audi-
vit ſuper montemsinai: non furaheris; & tamen abiit ac furtum commilſit, (illa, inquam,
auris) perforetur, & (eo eaſu,) quo aliquis ſe ipſum vendit in ſervum, auris, quæ audi-
ðèð B8Bpbbb 2 vit

fol. 17. b. & fol, 22. a. b.
32. De 'a i. e, domo judicii cap. antec. 20. v.
15. n. 67. G& paulò antè verſ. 2. h. cap. n. 19. di-
ctum eſt, confer. & Mechilta, ſicuti ad marginem
allegatur in Snan ne ſuper Comment.⸗
Raſchi h. loe. ac Deuter. c, 1 5, V. 12, n. 33.
33. Hebr. 1υd i, e, rectus, legitimus, ita, ut etiam
in illo auris ſervi perforetur.
34. Proht Deuteron, cap. 1 5, V. 17. habetur.
35. Sicuti hog verſu 6, dicitur, confer, hic tractat.
Talmud, Kidduſchin fol, 2 1. b. ſicuti ad margi=
nem allegatur in “ ne ihnew , loc.
36. Hebr. Aw T., de quo confer. Buxtorf, Lex;
Talm, fol. 419.
* Hebr. MN, hæc & ſequentia, usque ad: ε
4N j. e, ita & hic, abſunt ab utro que MSto ibi=
que ſeries verborum admodum confula eſt.
37. Prout Levit. cap. 14. V. 14. habetur, confer.
hie tract, Talm. Kidduſchin, fol. 14. b.
& fol. 15, a. & fol. 17. b. it. fol. 2 1. b. & fol.
22, b, it. Jevammot, fol, 104. a.

ne

confer. & Gur Arjeh fol. 97. col, 3. med. it. tract.
Talm. Kidduſchin fol. 15, a.

tinebunt, ita hoc verſu 4, in textu ſacro habetur,
confer. Deuter. cap. 1I 5. v. 19. n. 57. ac not. in
n .h. loc. it. tract. Talm. Jevammot, fol.
272. b. & fol. 23.:2. & fol. 70, a, & fol, 7 8. a. it.
Kidduſchin, fol. 68. b. & Temurah, fol. 2 5. b.
29. Hebr. ui'b, quo nomine hic intelliguntur ſi
gna pubertatis, de his ſignis pubertatis in virgini-
bus vide præ aliis Majmon. in vnt mayn cap.
2. confer. & verl. 7. . cap. n. 48. ac v. 1I. n. 6 8.
it. D. Wagenſeil. Sot. p. 455%. n. 5. & p. 4 3, it.
p. 572. D. 3. ac p. 5 82. n, 2. confer. & not, ad
librum Prec. Jud. part. I. p. 10. b. fin. ac Deu=
ter. c. 1 5. V. 12. N. 39⸗

tur, ubi vide not. n. 34. confer. & infrà verl, 7.
h. cap. n. 50. ac not, in ar r b. log.

verſu antec. 4. h. eap. confer. not, in po me
h. loc, it, tract, Talm. Kidduſchin, fol. 15. a. Sö

568 EXODI. CAP XXI.

vit in monte Sinai: quoniam mihi filii Ifraelis ſunt ſervi; 38. & tamen abiit ac ſibi ipſi
dominum comparavit, perforetur; ** R. Simeon textum iſtum Scripturæ exponebat
per fimilitudinem chomer 39. cur (autem hic) referuntur oſtium ac poſtis præ omni-
bus (aliis) vaſis, (ſive partibus,) quæ in domo ſunt? (nimirùm) dixit Sanctus ille Bene-
di ctus: oſtium & poſtis, quæ fuerunt teſtes in gypto, quando tranfilii ſuperliminare-
& utrumque poſtem, 40. atque dixi: quoniam mihi ſunt filii Ifraelis ſervi, 41. mei (ſci-
licèt) ſunt ſervi; non verè ſervi ſervorum, nihilominus abiit iſte atque ſibi ipſi domi-
num emit, perforetur itaque iſte coràm illis. ** Eod. verſ. 6. Er ſerviet ei in ſecnlum]
(Iſtud: hſignificat) usque ad jubilæum, vel (fortè) non eſt iſtud (intelligen-
dum,) niſi in perpetuum, juxtà ſenſum ejus literalem? lex dicit: & unusquisque ad fa-
miliam ſuam revertetur, 42. indicat (igitur Scriptura,) quòd quinquaginta anni vocen-
tur = e, neque (id dicit Scriptura,) ut fit ſervus ejus totis quinquaginta annis; ſed
ſerviat ei usque ad Jubilæum, ſive iſtud (Jubilæum) propè inſtet, five illud (longo tem-
poris ſpatio) remotum ſit. Verſ. 7. Quòd ſi quis vendiderit filiam ſuam in ancillam] De
parva 43. loquitur Scriptura, an etiam ſi attulit illa (filia)ſigna (pubertatis?) dicas: mul-
10 44. magis (iſta conſtitutio locum habebit,) ſicuti igitur illa, quæ prius vendita fuit,

45³. cum ſignis 46. egreditur, veluti ſcriptum eſt: egredietur gratis ſine pecunia,

4X70

38. Sicuti Levit. cap. 25. v. 5 5. habetur, conkfer.

Ligh ſoot. in epiſtol. prior. ad Corinth. cap. 7. V.

2 3. p. 197. edit. Lipf. it. Gur Arjeh fol. 97. col.
4. fn. & fol. 9 9, col. 1. princ. ac Mechilta, pro-
ut ad marginem allegatur in nen Dſuper
Comment. Raſchi h. loc.

ax Hebr. yxin, in utroque MSto legitur: 37N]

yxpa i. e. puniatur ſubula, in utroque MSto

x . . .
R exponitur: Na& Gallice: aleine, Lati-
nè: ſubula; ſed abeſt iſta expoſitio ab hodiernis

editionibus.

39. Hebr. , hæc dictio in exemplari rpey

na ut & in editione, qua uſus ſum, per ver-

ba, uncinulis ineluſa, exponitur, quod ſit o

t een eee eeen 1. e. faſeicu-
lis colligatus ex aromatibus, quem de collo ſu
ſpendunt ornatus cauſa, ſic fer R. Saomo in
Kidduſchin fol. 22. b. deſcribit, vide Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 790.
40. Vide luprà Exod. cap- 12. V. 7. & v. 27.
41. Proùt I evit. c. 25. V. 55. habetur. .

xXX Hebr. n i. e. antè illa, ſcil. antè oſtium ac

poſtem.
42. Proüt Levit. c. 25. v. 10. habetur, confer. &

Deuter. F. 1 5. V. 17. ibique not. n. 52, item tact.

Talmud. Kiddufchin, fol. 15. a. ſicuti ad margi-
nem allegatur in 'non now ſuper Commen-
ar. Raſchi b. loc. ubi vide etiam notas, confer.
& dict. Tract. Talm. Kidduſchin, fol. 2 1. b.
43, Nempè: filia, quæ nondum duodecim annos
nata eſt nec in naturalibus ſive pudendis ſuis du⸗
os pilos produxit, vid. D. Wagenſeil. Sot. p. 4506.
n. 5. confer. & paulò poſt n. 46. hec verſ. item
Mechilta & tract. Talm. Eruvinfol. 2 9. ſicuti al-
legantur in om mnDW h, loc.
44. Hebr. h 7o, quæ verba argumentum à
minori ad majus ac vice verſa indicant.
45. Senfum hujus loci ſatis obſeuri eſſe puto: ſic-
uti in ila, quæ vendita fuit, antequam puberta-
tis ſigna attulit, lex Moſaica locum habet, ut e-
grediatur eum ſignis, ita multò magis in ea, quæ
pubertatis ſigna habet, lex illa obtinebit, nem-
pè, ut non vendatur, ſi pubertatis ſigna habeat,
in, Gur Arjeh fol. 98. col. I. circà fin. allegatur
tractatus Talmudicus: Erachin & quidem ejus
caput octavum, quod incipit? Wπ enn i. e.
qui vendit agros ſuos, unde loco huic lux quæ-
da.am accedere poterit.
46, Vel: propter ſigna iſta, ſi illa reperiantur 1s
puella vendita, conier. num, antec. 4 3.

.. RI.
, quod 0
non eſt vene
non rendetun
itaegrelietut
loptercente
ſealannis)uut
ſemporis) p
umoculiejus
(boemodo
nisfnitig) &
brea, E
Hebreusegre
(ennisfinitif
(nimirum)no
ſoritin Heb
cit. Hebreus:
non egkedlitul
tur propter e⸗
tuls loniniſ
(inmatrimon
ſbidelponſa⸗
Pecunia ſpon

— —
47. Polt ,, 1
fer, hic tracta⸗
46. b. l. ,ſol,
4,·. Vel: gao⸗
5y, conſet
49, Kilicet: er
ſus ſit, ſic inf
lem eſt in ſi
cillæ oculus
jus, tenelnt!
ſolyere eigue
gue d ubil
Pubertatis,
hetur, conlet
. can d 19
(l. 16. 2. b⸗
Jo, Uii betun

— N.
nenebitacſi
Mürg etponebat

dcpoltis te Owri.
Krqul 4

tgueſibiſpl domi⸗
rute inſelulan
ſtiſtad Ciutellgen⸗

Unsquisqueadz.
pinta anni vocen.

uaginta andizz lec
illud (ongotem.
amin anilam de
tatis))licas: mul.
Ptics rendita fiit,

dit ſne eelnia⸗,

(.

—.,———
Iſ. 2. ſeltizd nangi.

no luper Commen.
e etiam notas, conlket,
Culchin, ol, 21.,
dum duodecim annos
ſye pudendisſuis u⸗

Magenſilt.,4 0,

Kn. 46. hec verl. tem

loc.

Uerda zgnmentan?

elſa indicant,
obleun eſſe ito: ſc⸗
1, Mieguim puberta⸗
ca locumbabet, üt e⸗

pulto magis inea,lr
ey illa obtinebit, nem.

ubettatis igaa laben,
1. citcsn, allegatut.

lachin quigem ejus

Pi: i D it,
de loco huicluxque⸗

, Uz ſeyerintet G4

Mantec⸗4

lig eene.
lithpetliminare,

uyintol.29, ſuutlal⸗

CAP. RxMXK. EFFExODI. 569
47. quod nos interpr- tamur de ſignis pubertatis; multo 48. magis illa, quæ
non eſt vendita, (& tamen pubertatis ſigna habet,) nonne juſtum eſt, ut illa
non vendatur?

ita egredietur,) ſicuti egreſſus (eſſe ſolet) ſervorum Chananæorum, qui egrediuntur-

propter dentem & oculum; 49. aſt illa non exibit propter dentem & oculum; ſed ſervier
fex (annis) aut usque ad Jubilæum aut usque dum adferat ſigna (pubertatis) & quicquid
(temporis) præcedit, antequàm illa in libertatem exeat, atque (dominus) dat ei preti-
um oculi ejus aut pretium dentis ejus, vel (forſitàn non eſt intelligendum) iſtud, niſi
(hoc modo, nempè:) non egredietur illa, ſicuti ſervi egrediuntur, (videlicèt) ſex (an⸗

nis finitis) & in Jjubilæo? lex dicit: ſi venditus fuerit tibi frater tuus Hebræus aut He-

bræa, 5%. & quiparat (Scriptura) Hebræum Hebrææ quoad omnes egreſſus ejus, ſicuti

Hebræus egreditur ſex (annis completis) & in Jubilæo; ita etiam Hebræa egreditur ſeæx

(annis finitis) & in jubilæo; ſed quid hoc eſt: non egredietur, ſicuti egrediuntur ſervi?
(nimirùm) non egredietur propter ſummitates membrorum, 51. ſicutiſervi Chananæi;
forſitan Hebræus egreditur propter ſummitates membrorum (corruptorum?) lex di-
cit: Hebræus aut Hebræa, 52. æquiparat Hebræum Hebrææ, quemadmodum Hebræa-
non egreditur proptercapita membrorum (corrupta vel læſa;) ſic & ipſe non egredi-

tur propter capita membrorum (læſa vel corrupta.) Verſ. 8. Si mala viſa fuerit in o-

culis domini ſui] Ita, ut non invenerit gratiam in oculis ejus, ad accipiendum illam-

(in matrimonium.) Eod. verſ. 8. Ia, ut non deſponſet eam ſibi] Quoniam ipſe illam-

Fo. ti habetur Deuteron. c. 1 5. verſ. 12. confer.

47. Proht V. I11. h. c. habetur, ubi vide notas, con-

49. Vel: quoad figna pubertatis, Hebr. 'b

ſibi deſponſare eamque uxorem ducere debuerat & pretium emptionis ejus (filiæ) erat
Pecunia ſponſalitia, 3. atque hic indicat tibi Scriptura, quòd (illa hic) præceptum det
—; Bbbb 3 de

cap. n. 69.
51. Scilicèt: læſorum aut corruptorum, vel: pro-=
pter membra eminentia, fſcil. læaſa aut corrupta,
Hebr. n'& νν i. e, capita membrorumznu-
merant autem Rabbini viginti quatuer membra
eminentia ſive capita membrorum, de quibus vi=
de infra verl. 26, h. cap. n. 199. & Levit. c., 12.
v. 14. D. 26. O
52. Uti Deuter. g. 1 5. v. 12, haberur, ubi vide Ra-
ſchi not. confer. & infrà verſ. 1I. . cap. n. 697

fer. hic tractat. Talm. Cetubhor, fol. 40. b. & fol.
46. b. it. fol. 47., a. & Sota, fol, 2 3. b.

Ry, confer. ſuprà verſ. 4. b. cap. n. 29.
49. Scilicèêt: excuſſum, ſi dens vel oculus excus-
ſus ſit, vid. infrà verſ. 2 6. & 27. h. cap. ſecus au-
tem eſt in filia Ifraelitica hoc caſu, nam ſi ei an-
cillæ oculus vel dens fuerit excuſſus à domino e-
jus, tenetur ille pretium oculi vel dentis excuſſi
folvere eique ſerviet ancilla ant ſex annis aut us- ac not. in . h. oc.
que ad Jubilæum aut usque dum adferat ſigna 53. Vel: pretium, quò illa (filia) empta fuit, erat
Pubertatis, ſicuti hic in notis autoris noſtri ha- † pecunia ſponſalitia, ita, ut non opus fuerit domi=-
betur, confer, infrà h. verſ. 7. n. 5 I. & verſ. 26. ½ no, aliam pecuniam ſponſalitiam dare iſti filiæ, ſi=
. cap, n. 19 8. vid. & tracét. Talm. Kidduſchin, bi venditæ; ſed emptionis pretium, à ſe ſolu⸗=
fol. 16. a. b. & fol. 20. a. tum, erat loco pecuniæ ſponſalitiæ, ſic exponunt
KRabbini, confez. D. Wagenlſeil. Sot, p. 451, n-
S& ſuprà Verf 4. . cap. n. 30,& infrà Verſ. 1175b, , M zyVi=

Eod. verſ. 7. Non egredietur, ſicuti ſervi egrediuntur] i. e. (Non

So EXODI. CAF. Xxl.

ſponſalibus ac te docet quòd illa (filia em Is Se=
r „ du (filia empta) non opus habeat alii li⸗

dimatu 3 & exeat, nam etiam ipſe dominus) adjuvet *redemptionem ejus (fili
ditæ;) ſed quisnam eſt locus iſte, quem ęi (puellæ venditæ) dare debet eln⸗ 4 iæ ven⸗
rùm) ut detrahat (dominus) de pretio redemptionis ejus (Kliæ Vendt undam nibe
merum annorum, qu illa apud ipſum operata eſt, 517. perinde deſt mercenania
iſſet apud illum, veluti ecce (dominus) emit illam minà, Eerara aeltilta ercknari fu⸗
ta) apud illum bienniòô, dicunt 56. ei (domino:) tu Dtobsdovetss u “ 13 venii⸗
ra eſſet in fine ſex (annorum,) reperitur (igitur,) quòd emeris ſeiritatem ſngmlorumn

A . . .
unneten 2. erti bark mnne; illa autem operata eſt apud te bienniò, ecce tertia pars
minæ, (quæ detrahenda eſt,) accipe (itaque) duas tertias minæ & illa à te egrediatur.
53. Eod. verſ. 8. Populoextraneo non poterit illam vendere] Nam non poteſt eam venn.

dere extranco Nec dominus nec pater. 59. Eod. verſ. 8. Dam pravaricatus eſtij
1. e. 81 venerit (dominus) ut prævaricetur in eam, dum non implevit in ille eſt in eam]
de ſponſalibus, o. ſic quoque pater ezus (puellæ ſcil. venditæ non oterit Hantenira⸗
neo vendere,) poſtquàm in illam prævaricatus eſt eamque huic (A Conm am extra⸗
dit. Verl. 9: & autem lio ſas deſzonſaverit am (Nempè: dominus * ino) cne
iſtam emit.) docet (hic Scriptura,) quòd etiam filius ejus eictl. Datris . „ (aui puellam
ſurgere ipſius (videlicèt patris ſui) loco, ut eam ſibi deſponſet, barreuraclei .

in id conſenſerit,) nec ipſe (filius) opus habet, ut illam deſponſetaliis 61. ſponialibus;

ſed

e dilti nam. ſe 54. b. verſ. 8. confer. etiam 1 ——ᷓ —
Mechilta, ſicuti ad marginem allegatur in 77. .
3 . ein RSare 58. Aliud exemplum dari poſſe . em1
aſen a hin, k⸗ , 1, Raſchi , loc, it. trad. aliquis Puellam Gasicam oen der
12lm. Kidduſchin, fol; iſ. d,. in ſingulos annos ſexennii quatuo: zurstdom bu-
54. dive: nors aut teratis ipon ſalibus, ſed ſuf-tantur,) illa apud dominum biennio operata a
iciat domino, pretium emptionis pro illa ſol-agnatus proximus, qui puellam redimit non da-
viſle, idque prrelute e loco peruniæ ſponſali. bit domino, niſi ſedecim aureos deductis in bi
tiæ, Ge. an ſtatt einer mittgifft / vid, num. ennium octo aureis. 2 in bi⸗
antec. 53. h. verſi 8. & n. 6 I. Verl. leq. 9, Confer. 59 Nempè: puell . — ,
. enter. 22 e&: puellz venditæ, confer. hic
hic tract. Talm. Bechorot, fol. 177a. Talmud. Kidduſchin fol. 1 8. b. ſicuti ſeiracer
X Loci illius explicationem vide in not. Mam nem allegatur in vmam n e loe marct.
h. loc. confer. hic ract. Talm. Kidduſchin, fol. 60. Vel: piæceptum deſponſationis, Hebr. yr
11:n. ee lal. 4 le ie lol 16. , & fol. 19. a, b.) nempe, ut illam flliam emptam vel ſibi vel filio
18. Ber norot, tol. 13.2, ſuo deſponſaret, ſicuti hoc veriu , & Verſu ſe 10
55. Vel: ſervivit ſive ancillata eſt, ancillæ opera 92. præcipitur, confer. hic tract. Tair, Kidd an.
Fuſiorem iſtius loci expoſitionem vide in not. r

er

terpretor.
6. Puta: agnati proximi puellæ venditæ confer. nan h. loc.

Junii ac. Tremell. not. ad verſ. antec. 7. b. cap. 6 I. Sive: novis ſponſalibus, ſufſiciunt enim pri
& ad hunc verl. 8. u. 10. ota ſponſalia, confer, hig notæ in Saart Nerwe
ſuper

n. 9.
57. Loci iſtius ex poſitionem vide in not. d a

C. M.

ſec icat 64,
tertuusprop
limentum,
er illam. 64.
n etrubat,
—RWie
RNai
ttibus ittis no
ſbivelklio!
egreciaturſp
Liilla non he
Plianitiß, le
nam elt ite e
commoretur:
ſeranniante!

—
uper Comt
Pleted 5,0.
bi. Nenpe: ſi
Ian, hie enim
ricat: ſis
63, Fe ſlxta au
conagelahie
DwN n. loc
64. Kilickt u
deſponſaeret,
hie Mechiha
ON e
ſebin, ſol. 9.
6). Confer hi⸗
2. & kol. 4.
OwN n
ſer. ”& Nedan

(6, Curtria iſt

menlatore ne
non verd trid
dum ell, hen
concubitus,
99. col. 3, K
Dywo lbel
ioſe eam ſſbi
de. habetut,
Conmentatot

0
— . N.

i. —
ſa ſt. ſonlll.
Ccum U illa 1e.
nefus (klieyen.
Omhinusnimi⸗

ellecundum nu.

limercenati ſu.

ile (Cliavendi⸗
Auoc lgegreltn.
tem
lngtlonm
deccetertapen⸗
Aate egreciatur,

Ipoteſt eam ven.

icatu; ineen
nille Przceptumn
erit ilam extta⸗
domino) vendi-
Uguipuellam
ementis)pollit⸗

ejusvolnerit (E

861. ſponlalibus;

ſed

——

ſethor modo: enit
4,auteis, (qo cali
Uatuor autel compli-
biennio operataelt,
lam kedimmit, non da-
teos, Geductis in bi⸗

.

(olſker, ic tractet.

8.b. ſeuii ad margi⸗
b.oc,
nionis, Hebt. hn,
piam ſel ibiſeſflio
ſerlu, feilaſegnn
pl. 34. ²¹
nemn ride in not. or

ſutßciurt enimpti⸗
notzæ in h-
ſuper

ChaAbP. XXI.

ſed dicat 62. ei ( puellæ emptæ:) ecce tu deſponſata ſis mihi pecuni4, quam accepit pa-

EXODI. 571

ter tuus pro pretio tuo. Eod. verſ. 9. Jaxià morem fliarum] (Videlicèt, ut præbeat)

alimentum, tegumentum & concubitum. 63. Verſ. 10. Si alteram acceperit ſibi] Su-

per illam. 64. Eod. verſ. 10. Alimentam ejus, operimentum ejus & cohabitationem ejus

non detrabat) (Videlicèt non detrahat) ancillæ, quam anteà ſibi deſponſaverat.,

RDi. e. alimentum, — juxtà ſenſum ejus literalem (i. e. tegumentum-,)
NRN i. e, concubitum. 65. Verfſ. II. Et itria iſta non ſecerit ei] i. e. Si unum ex
tribus iſtis non fecerit ei; quænam verò ſunt tria 66. iſta? (nempè,) ut deſponſet eam·
ſibi vel filio ſuo aut diminuat de pretio redemptionis ejus (ſcil. puellæ venditæ,) tune
egrediatur (puella iſta gratis,) ſi ſcilicèt iſte non deſponſaverit eam nec ſibi nec filio ſuo
& illa non habeat, unde ſeipſam redimat. Eod. verſ. 11. Egrediatur gratis] Am-

pliavit 67. (lex) ei (puellæ venditæ) egreſſum, magis, quàm ampliaverat ſervis; ſed quis-
nam eſt iſte egreſſus? docet te (S. Scriptura,) quòd illa egrediatur eum ſignis, 68. &

commoretur apud illum (dominum ſuum,) donec adferat ſigna* & ſi advenerint-

ſex anni antè ſigna * (iſta,) jam anteà didicimus, quòd egrediatur ( puella iſta empta,)

dici-

ſuper Commentar. Raſchi h. loc. vide & verſ.

præced. 8. n. d4.
62. Nempéê: filius patris, qui puellam illam eme-
rat, hic enim non alia re opus habet, niſi ſolum,
ut dicat: ſis mihi deſponſata &c.

63. Sic juxtà autoris noſtri mentem tria iſta debita

conjugalia hic vertere volui,
DNfi h. loc.
64. Sciliceèt ſi ſuper priorem uxorem, quam ſibi
deſponſaverat, aliara duxerit uxorem, confer.
hic Mechilta, prout ad marginem allegatur in
DDeN HDV h. loc. vid. & tract. Talm. Kiddu-
ſehin, fol. 9. b. & fol. 16. a.

confer. not. in p

65. Confer. hic tract. Talmud. Ketubhot, fol. 47.

a. & fol. 4 8. a. ſicuti ad marginem allegatut in
DDe n h. loc, ubi vide etiam notas, con-
fer. & Nedarim, fol. 15. b. & Gittin, 94. b.
66. Cur tria iſta, quæ hic ſequuntur & à Com-
mentatore noſtro referuntur, intelligenda ſint;
non verò tria antecedentia, de quibus ſuprà di-
ctum eſt, nempè: alimentum, tegumentum &
concubitus, vide rationem in Gur Arjeh fol.
9 8. col. 3, fin. nimirum, quia & yn de
yyv libellus repudii requiritur, poſtquam

ĩpſe eam ſibi deſponſavit, uti in Gur Arjeh dict.

loc. habetur, confer. Michlol Jophi h. loc. ubi
Commentatoris noſiri explicatio approbatur, vi-

ſupraà ad verſ. 4. h. cap. n.

de & not. in pam T h. loc ubi etiam ratio
adducitur, cur verba: tria iſta, non ad alimentum,
tegumentum & concubitum referri poſſint,
67. Hebr. Qad i. e, auxit, multiplicavit, amplio-⸗
rem & pinguiorem egreſſum puellæ venditæ fe-
cit, quam ſervorum, de quibus ſuprà verſ. 2, &
ſeqq. h. cap. in hoc itaque ampliavit lex puellæ
eg eſſum, ut, etiamſi illa non ſerviverit ſex annisz
pubertatis tamen ſigoa adepta ſit, egrediatur gra-
tis, verbi gratia, ſi intià biennium veltriennium,
ex quo vendita eſt à patre,, pubertatis ſigna ſit a-
depta, tunc illa etiam antè ſexennium egreditur,
quod non ita eſt in ſervo, confer. hic tract, Talm.
Ketubbot, fol. 46. b. & Kidduſchin fol. 3. b. Se
Bechorot, fol. 50, b.

6 9. Vel: propter ſigna, ſcil. pubettatis, vide,

quæ
29. Sc ad verſ. 7.
n. 48. notata ſunt, confer. & n. 72. h. verſ.
* Hebr. Snr, y, ſie in plerisque editioni-
bus; in utroque M St0 pro his legitur: Sxp*
50,Oa i. e. donec egrediatur cum ſignis vel pro⸗
pter ſigna ſcil. pubertatis.
*X Hebr. arpd —.,haæc & ſequentia, usque ade

umj i. e. ſed quid hoc eſt, quod hic &c. abſunt à
MStO I. DM

EXOPDlI.

CAbP. XXI.

—=

dicitur enim: Hebræus aut Hebræa, 69. & ſerviat tibi ſex annis; 70. ſed quid hoc eſt,
uod hic dicitur: egrediatur gratis: (nempè,) ſi venerint ſigna (pubertatis) antè ſex an-
nos, 77. cum illis 72. egrediatur (puella,) vel (forſitàn) non dicit iſtud (S. Scriptura,)
ut egrediatur (puella,) niſi de illius pubertate? 73. lex dicit: ſine argento, 74. ut inclu-

S

dat etiam egreſſum puberis (puellæ,) quòd ſi non dicta eſſent duo iſta, 75. poſſem ego
dicere, (verba iſta:) egrediatur gratis (intelligenda eſſe) de pubertate plena, quocircà duo
iſta (hic) dicta ſunt, ne adverſario detur occaſio diſceptandi. 76. Verſ. 12. Qui per-
cutit aliquem ita, ut moriatur] Multi textus Scripturæ dicti ſunt in Sectione de homi-
cidis, & quantum poſſum explicare (rationes,) cur illi adducamtur, exponamomnes.
Eod. verſ. I 2. Percutiens aliquem ita, ut moriatur] Cur dicitur. (ut moriatur? nimirùm)
uoniam dicitur: & ſi aliquis percuſſerit omnem animam hominis, 77. poſſem ego
(juxtà ſenſum literalem) intelligere percuſſionem ſine morte, (ideò hic) lex dicit: qui
percutit aliquem ita, ut moriatur, non eſt (itaque percutiens) iſte reus, niſi mortiferè
percuſſerit, & ſi dictum fuiſſet: qui percutit virum, 73. nec (alibi) dictum eſſet: & ſi a-
liquis percuſſerit „79. poſſem dicere, quòd iſte (percutiens) non ſit reus, donec percuſ-

ſerit B i. e. virum;

qui autem percuſſerit fæminam & parvulum, unde probas,

(quòd etiam iſte ſit homicida ac reus mortis?) lex dicit: ſi percuſſerit omnem animam

hominis, 80, etiam parvulum,

ctiam fœminam, prætereà ſi dictum fuiſſet: —– P

i. e. & percutiens aliquis, 81. poſſem juxtà ſenſum literalem (intelligere) quòd

etiam

59. Preùt Deuteron. cap. 15⸗ verſ. 12. habetur,
confer. & ſuprà verſ. 7. h. cap. n. 50. & n. 52.
70. Sicuti Deuteron. dict. eap. 1 5. v. 12. habetur.
71. Conter, quæ ſuprà ad verl. 4. h. cap num. 29.
notata ſunt.
72. Vel: propter illa ſigna pubertatis, confer. ſu-
prà num. 6 8. h. verſ. .
73. Id eſt: pofiquàm adepta eſt pubertatem, Hebr.
trha, eſt pubertas plena ſive ætas adulta, con-
fer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 258. & D. Wagen-
ſeil. Sot. p. 45 1. n. 5. & n. 6. . .
74. Zic habetur hoc veriu 11I. confer. hice Mechilta
& tract. Talmud. Kidduſchin fol. 4. a. b. ſicuti
ad marginem allegantur in - h. loc.
75. Nempè: Mie. gratis & PR i. e. ſine
argento ſive pecunia, in Gur Atjeh fol. 9 8. 0).4.
ſin exponitur, quòd verba iſta: egrediatur gratis
juxtà mentem Commentatoris noſtri intelligen-
daſint de Hya ) i. e. diebus pueritiæ ſive æ-
tatis impuberis; verba autem illa ſine argento,
accipienda ſint de n i. e. diebus ætatis
adultæ ſive pubertatis plenæ, confer. Buxtorf.

Lex. Talm. fol. 1363. fin, & fol 13 64. princ.
vide & D. Wagenſeil. Sof. p. 45%7% n. J.
76. Vel: anſa controvertendi, ſive occaſio elaben-
di per aliquam exceptionem ſive prætextum,
quem objicere poſſet, ſic verba iſta: — pimne
hic interpretor, confer. quæ ad c. antec. 20. V. 2.
n. 15. notata ſunt.
77. Uti Levit. c. 24. v. 17. habetur, ubi vide n. 51.
confer. & Gur Arjeh fol. 99, col. I. ac Mechilta
& tract. Talmud. Sanhedrin fol. 84. b. ſicuti ad
marginem allegantur in 'nnn ne h. loc.
7 8. Hebr. ν*α Rha, ſicuti hoc verſu 12. habetur,
79. Hebr. —* n H21, ſicuti Levit. dict. c. 24.
ve 17. habetur, differentiam hic facit Commen-
tator noſier inter verba iſta: — & inter
illa verba: — α i LHα ac difcziminis rationem
ſatis acutam hic adducit.
90. Prout Levit. dict. c. 24. v. 17. habetur, ubi
vide not. n. 52.
81. Vel: & ſi pereutit aliquis, ſic juxtà mentem
Commentatotis noſtri verba Hebræa hic vertere
volui.

—
cam ethuln
etba illa) l
jam ge inkanti
PNie, Firu
ſliumlubuſte
Ge indultria f
Ptura) beit
convenit hie,
ui penatis e⸗
(ltemam) Heh

; al iſt
ie & g
habeturinille
elletalicuier
illoloco:)
junta lutuslg

AE EE
81. icuti Leyi.
98;, Prout Lerit
34. Aliquem,
NN quo non
ſeckus, non:
Opponitur ri
ſot in P

Fireyadnt, ſe
imperleo ſel

gb, Kcuti 1, an

”Raſchi not,

37. oln Genel

hie track. Talr
1ot lol. 7. b 5

l

Ae, eudin
le ld edt guan
Daturameu for

‚ſie occaſio eladen.
em ſye pretentum,
eiba illa: ne
ad c: antec. 10. .2

betunubiiden. l.
,col. 1, a Mecebilta
n kol. 4.b, ſelli a
nn o loc,
oe verſa 12. hibeluf,
vti Leyit, dict, c,24.
hic facit Commen-
N n & inter
dilcgiministetionen

7. 17. betur, ubi

, ſe iuntz menten.
329. Id eſt: quando tranſit in verbum lſive induit
4

2 Hebræi hic veriefe

8286, Sicuti I. Samuel. c. 24. V. 1 2. habetur, confer.
[9 7. Uti Geneſ. cap. 27, V. 33. habetur de quo ſupra
37. Proht Geneſ. cap. 27. verſ. 3 3. habetur, conlfer. =ͦè”́Zẽl
tic tract. Talm. Bavakama, fol. 26. b. & Mac-

—m. QCAb. XXI. ExODI. 573
gelte. etiam Parvulus, qui interfecit & qui percuſlit, ſit reus (mortis) lex (itaque) dicit-:
D nin — U) i. e. & vir ſi percuſſerit, 82. non Parvulus, qui percuſſit, Prætereà
õ (verba iſta:) ſi percuſſerit omnem animam 83. hominis, (poſſem hoc intelligere) et-
maline iam de infantibus abortivis, juxt ſenſum literalem, lex (itaque) dicit: qui percutit.
algric 0 N i. e. virum, (ut ſenſus ſin quòd) iſte (percutiens) non ſit reus donec Percuſſe rit
el 1 G O filium ſubſiſtentem, 84. qui dehebat 8 . elle vir. Verlſ. 13. Winukem non eſt inſidia-
mumante de induſtria fecit, (enim) ſignificat 2N, 1 e. inſidiatus eſt, & ſic illa (Scri⸗
innene net ptura) dicit: tu vero i. e. inſidias ſtruis animæ meæ . utillam auferas; 86. nec
Umumirm) convenit (hie) exponere g, quòd ſignificet(idem, atque in iſto loco:) & Aie.
H qui venatus eſt venationem, 87, nam (dictio) X i. e. venatio b eſtiaxrum non recipit
1 e an (literam) Heh, quando tranſit in verb-um — atque iſtius (dictionis) nomen rei
n niſt mortikets (Subſtantivum) eſt ; aſt hu jus (verbi e i) nomenrei (ubſtantivum) eſt dg
kum alet Kla. i. e. induſtria ſive propoſitum,) & quando (iſtuch habet Gormam) — D 88. dicitur
n donecpetell. DPu; aſt iſtius (nempé vocis; forma) — DD habet A; 89. exiſtimo autem
n, unde robe ego, quéd explicatio ejus(eſſe debeat) juxtà Targum ejus, (ubi habetur:) 22 N
Ommnemanimam P i. c. & qui non inſidiatus eſt eiz aſt Menachem conjungit iſtud9 . parti: 91. (quæ
ulle n habetur in illo loco:) ; 92. aſtego eidz:m non adſtipulor. & ſi conjungendum
iutlligere) o ellet alicui ex partibus (verbi:) X, conjungeremus iſtud ei parti, ** (quæ habetur in
— n ilo loco:) 1X« — i. e. juxta latus tollemini, 9 item (alio in loco:) u i. e.
lol 1364. piin. juxt latus ſagittas mittam, 94. item (in iſto loco:) & verba i. e. adversùs excelſum

982. Sicuti Levit. alleg. c. 24. V. 17. habetur.
84. Aliquem, qui vivit atque ſubſiſtit, Hebr.
ND quo nomine intelligitur aliquis vivus, per.
fectus, non abortivus infans, dictio &np hic
Opponitur vi, 79 i. e. partui abortivo, confer
not. in om rnbv h. oe. V
9 5. Hebr. W., i e, qui aptus vel idoneus eſt, ut
vir evadat, vel qui poteſt vir fieri, quod de partu
imperfecto ſeu abortivo non poteſt diei.

& Raſchi not, ad Thren. c. 4. v. 1 9.

cot, ſol. 7. b. & fol. 10. a.
X Hebr. A kæc & ſequenria, usque ad: *

1 r. e. exiſtimo autem ego, abſunt à MSto 1.

99. Nec fecipit literam Heh in fine, ſicuti verbum
A vel , de quo ſuprà-
990, Id eſt: locum iſtum conjungit ei loco; ubi
habetur X u, neinpé ut verbum e, quod
hic habetur, idem ſignihcer atquein iſlo leco al-

D

2 1. Hebr. 1, confer. quæ hac de re ſuprà ad

ExOd, c. 9. v. 3 3. Sign. * notata ſunt, per pni-
Eitur intelligitur locus parallelus inscriptura qua-
àad didionem leu verbum, concordantia, uti di-

ci ſolet, vid. Sign. ſequ. X*

num. 8 7. h. verſ. .
** Id eſt: loco parallelo ſeu concordantiæ, prout
appellari, ſolet, confer. num. præced. 9
193. Vel: ad latus portabimini, ſicuti Eſai. c. 6 5.
v. I 2. habetur. S
94. Prout I. Samuel. c, 20. V. 20, habetur.

naturxam leu formam verbi.

CcCC

⸗⸗

. EX obd.

loquetur; 95. ita & hic (verba iſta:) X UW (hoc ſenſu intelligenda eſſent,
ae ſi diceretu-“) X i. e, non reſpezit ad latus, ut inveniret aliquod i. e. latus
mortis; ſed etiam hac de re poterit cogitari, 96. mihilominus (iſtud verbum 2%) o-

574

ni modo *r ſignificat 2Ri. e. inſidias. Eod. verf. 13. Sed Deus objecit Cillum) ma-
nui ejus] (Verbum ?& notat:) OT i. e. præparavit (ſive obvenire fecit) manui ejus,
ita, ut ſigni ficet (idem, quod in illo loco] non 5 i. e. dabitur oceaſio, ut obve-

niat tibi malum, 97. item (alio in loco:) N& 5j. e., non obveniet juſto ulla ini-
PONNLE i. c. occaſionem quærit contrà me, 99. (ubi

quitas, 98. item (in illo loco:)
verbum & idem ſignificat, ac:) 12 .% 1. e. parat (ſive molitur,) ut inveniat con-
ttà me caufam. Eod. verf. 13. Sed Deus objecit Tilum. manui ej;u] Cur autem egredi-
tur iſtud ab illo (Deo:) nimirum hoc eſt, quod locutus eſt David: ſicuti dicitur prover-
b0* P i. e. antiquô⅛: ab improbis procedit improbitas; 0o. antiquum autem
iſtud proverbium ** eſt lex, quæ eſt parabola *Sancti illius Benedicti, qui eſt PeP
i. e. antiquus mundi; 101. fed binam dixit lex: ab improbis proceditimprobitas? (ni-
miruùm in hoc ipſo textu, ubi dicitur:) & Deus objecit (illum) manui ejus, de quonam-
loquitur Scriptura? (nempè:) de duobus hominibus, quorum alter interfecit per er-
rorem, alter homicidium commifit de indufſtria nec iſtis adfuerunt teſtes, qui teſten-
tur (de urriusque facto, quapropter) i
H ”?YGM

que

Sign. ſequ. X & XX

9 5. Sicuti Daniel. c. 7. v. 2 5. habetur. lee
100. Vide 1. Samuel, c. 24. V. 13. al. 14. ibique

9 6. Vel: res iſta poterit in conſiderationem venire
i. e. poterit dubitari, an ſignificatio iſta hic lo-
cum habeat, Hebr. rrW D e, ſic part. I. pe. 106, b. prine.
ram in Biblis Buxtorf. quaàm in exemplari He- *X Vel: & quod eſt ab antie
bræo, quo uſus ſum, ut & in utroque 1 Sto legi- J

antiquo, id eſt lex, confer.
Sign. præced.* & Sign, ſequ. &7X

tur; aſt in editione bic habetur: Vel: quæ eſt à Sancto illo Benedicto, ſive

y eh n en en; ſed priorem lectionem quæ eſt Sancti illi Benedicti, idque juxta
præferendam puto. . puncta ſic poſita: -E, confer. quæ Sign.,
x Hebr. on 7, in utroque MStO iſtorum præced.*S * notata funt.
loco legitur. i. e. finis ſermonis ſeu rei, 1OI. Sive: qui eſt prior ſive antiquior mundò,
ſenſus eſt, uno verbo ut dicam, Galli dicunt: en hine Deus dicitur: antiquus dierum, Daniel. c. 7.
n, i. e, tandem, res feil. eo redit, verbum v. 9. 1
& ſignificare inſidiss. † Hebr. an aeer n, ſic in plerisque editio-
97. Sicuti Pſalm. 91. v. 10. habetur, ubi vide Ra- mnibus; ſed abſunt hæc ab utroque MSto.
ſIcchi not. D 1
9 8. Sive: moleſtia, prout alii tranſtulerunt, vide
Proverb. c. I 2. V. 2 I.
99. Prout 2. Reg. e. 5§. V. 7. habetur.
* Juxtà Rabbinorum & Commentatoris noſtii
mentem videtur in iſto un puncta ſic ponenda
eſle: 210. D, ut ſenſus ſit: ab antiquo, conlſer.

de induſtria interfecit, qui etiam inter fici debuit 3

de ipſius homicidio voluntario teſtentur, ut is
ultimô ſuppliciò afficiatur, confer- hic Genel, e.
9. V. 5⸗ num. 14. & Sign.“

2

ſte roz, non interfectus eſt (ſententiâà judicis,) at-
Raſchi not. confer. & not. ad librum Pree. Jud- .“

102. MNempè: voluntarius homicida, qui aterum

ſed non interfectus eſt, quia defuerunt teſtes, qui

e Ule 10).
jacnocmk⸗
cadebet ipen
terimebahtel

eumgue pere

per eltoremn
ſetat, interen
gelerto⸗ 1ob.
iſte locus te
pers Maliu,
109. polemj
cit ague eull
Qraginta ſpl
ſtigah ue Gil
“ opera con
19 conttiali

103, Vigelget
Aium, qul
Diyiga conl
* Loci ihius
DL.
104, Zienlile⸗
tel. 103,
joß⸗ Lic weer
gebita Aet
Ptec. Jud
Deuteromec
OD h,
106. Det quea
nullæ erant
tract. Falm.
107, Terna
qui non e
quibus bic
teſtimoniie
Vitarum era
Iem comm
ſol.99, co
et, fol. 1
On
tum caltris

ueligencgeſem

Auod ie, lins
Verbum Ho.
chieti ſlan) s.
kel) manuiein,
1Octaſto, utobre⸗
nietjultoullin.

H

t)utinreniat con-
Cur autem egtecli⸗
euti dicitnrproret.
Antiquum autem
gie e
ltimprobitg:i⸗
ieſns, ge guonam⸗
rintetkeeitper et⸗
tteltes, guitelten⸗

Mentis judieis) d .

ue

——

4. V. 17. al. 14,. Wiqe
tad kbrum Net, ud,
gu0, id ell ler, Onſer.
n.
0 ilo henedilto, iwe:
enedicti, idque juxta
1, conler. gur dign,
ſie amtiquior munco,

us Cierumn, Daniel.7. .

Fein plerugue editio⸗
untoque 1910,
Ronticige, guialtetum
etinminterfti debi;
i deluefunt teſles, gui
Bntario teltentur, ut

1*

n,contet, ie Geneb ,

CAP. XXI.

rxODr. 75
que ille 103. non migravit in exilium ; aſt Sanctus ille Benedictus iſtos convenire fecit
in quodam Pandochæo, (ubi) is, qui per errorem interfecit, aſcendebat * per ſcalam S

cadebat ſuper eum, qui de induſtria homicidium perpetraverat eumque (caſu iſto) in-

terimebat; teſtes autem contrà illum, (qui alterum cadendo interemerat,) teſtatiſjunr

ceumque peregerunt reum, ut migraret in exilium, 104. deprehenditur (itaque) is, qui
per errorem inter fecerat migrans in exilium & alter de induſtria homicidium commi-
ſerat, interemptus eſt. 105,

Eod. verſ. 13. Et ztonftitnam tibi lotum] Etiam in-
deſerto, 106. ut eò confugiat, (qui per errorem homicidium commiſit; ſed quisnam ef

iſte locus refugii? nimirum caſtra Levitarum. 107. Verfſ. 14. S verò aliquis datA -
perâ molitus fuerit] Cur (iſtud hic) dicitur: quia dictum eſt: qui percutit virum &.

108. poſſem juxtà ſenſum literalem intelligere etiam ſervum * & medicum, qui interfe-
cit atque eum, qui miſſus fuit à Synedrio, qui interfecit per Hlagellationem 109. qua-
draginta (plagarum) atque patrem, qui percutit **½ filiumſuum & magiſtrum, qui ca-
ſtigat 110. diſci pulum ſuum, ut & hominem, qui errat, lex ſitaque hic) dicit: ſ verò da-

14 operà conatus ſit, non errans, (dicitur etiam hic:) contrà proximum ſuum; non ve-

106. Per quod Iracëlitæ tunc iter faciebant, ubi

10 conttà alienigenam, 111. (præfereà dicitur hic: jut occidat illum dolo, non (itaque

Cecc 2 intel -

103. Videlict, qui per errorem commiſit homici-
dium, qui in exilium migrare debuit, ſicuti iex
Divina conſtituit, vide Deuteron. c. 4. v. 42.
X Loci iſtius explicationem vide in notis nov
b. loc. .
104. Sicuti lex Divina conſtituit, prout num- an-
tec. 103. dictum eſt.
105. Sic uterque occultò; ſed juſt& Dei judiciò
debita affectus eſt pœna, confer, not. ad liorum
Prec. Iud. part. I. p. 106. a. fin. & b. princ. it.
Deuteron. cap. 19. erl. 19.n. 3 5. ac not, in 27*
Dar be Oc.

109. Prout verſu antec. 12. . c. haberur, confer.
hic tragfk. Talm. Joma, fol. 8 5. P. & Sanhedrin,
fol. 41. a. & fol. 69. a.
X Hebr. day, ſic tàm in Bibliis Buxtorf. quàm in
exemplati Hebræo, quòô uſus ſum, legitur; aſt
in utroque MSto, ut & in editione 'nan ne
habetur: 1 i, c. alienigena, ethnicu”s.
109. De hac vide Buxtorf. Præfat. in Abbreviatur-
& Mich. Dilherr. in Atrio lingu. Sanct. voc-
n, Dag. m. 179. S ſeqqu. =
XX“ Hebr. mna, in utroque MSte proeo legiturz
i. e. qui caſtigat. B
IIo. Hebr. .αααπä, de cujus verbi ſignificatione,

aullæ erant urbes, confer, num. ſequ. 107. item
tract. Talm. Sevachim. fol. 117. 2. JUMUMBÿ
17, Terna quippe caſtra erant, prima Iſralitarum,
qui non erant Levitæ, ſecunda Levitarum, de
quibus hic eſt ſermo; tertia, ubi tabernaculum
teſtimonii erat, ſecunda itaque caſtra, nempè Le-
vitarum erant locus refugii pro eo, qui per erro-
rem commilſerat homicidium, confer. Gur Arjeh!
fol. 99. col. 2. med. atque tract. Talmud. Mac-
cot, fol. 12. b. uti allegatur ad marginzm in

quæ huic loco convenit, vide R. Salom. ad Num.-
c. 12, V. 10. & ad Thren. c. 3. V. I. Cônfer. &
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 22 11.
111. Sive: ethnicum, AHebr. , nam qui alie-
nigenam occidit, ut & a0h i. e. adyvenam
inquilinum, is morte non mulctatur, quoniam
illi non ſunt proximi, nempè: aa a i. e.
filii fſœderis, qui ſunt Ilraelſitæ, confer. Lightfoot.
ad Matth. c. 5. v. 22. p. 253. edit. Lipſ. in MSto
1. etiam ratio iſta hic additur: 1)D ie i, e.

yn-n Rew' h. loc. coeteium de ternis Iſtaelita-
rum caſtris vide etiam Levite c. 13: V. 4 6 e 74.

quia ille non eſt proximus ejus.

intelligitur hic) ille, qui miſſus eſt à Synedrio nec medicus nec ille, qui caſtigat filium
ſuum & (magiſter, qui caſtigat †) diſcipulum ſuum qui etiamſi arroganter agant; non
(tamen id) dolò faciunt. Eod. verſ. I4. Ab altari meo] Si fuerit ſacerdos, (qui dolò

interfecit,) & voluerit operari facris, rapies illum (ab altari) ad mortem. * Verſ.

15. Et quipertutit patrem ſuum & matrem ſuam] Quoniam docet nos (lex) de eo,
qui lædit 1z, proximum ſuum, qui retributionibus; 113. non verò morti (obnoxius
eſt, ideò) neceſſe fuit dicere de læſione patris, quæ morte (punitur;) non eſt autem-
(lædens) ille reus, niſi propter plagam, in qua eſt tumor livens. 114, Eod. verfſ. 15.

Patrem ſuun & matrem ſuam] i. e. Authanc aut illum 11. Eod. vetſ. 1 5. Mortes

myriatur] (Nempè.) ſtrangulatione. 116. Verſ. 16. Qui ſuratus fuerit aliquem e-
umque vendiderit] Cur (iſtud hic) dicitur? (nimirùm,) quia (alibi) dictum eſt: ſi reper-
tus fuerit aliquis, qui furatus ſit animam è fratribusſuis, 117. non ego (poſſem juxtà

fenſum literalem intelligere aliter,) quàm virùm, qui furatus eſt animam; ſfœmina au-

tem vel obturatus 118. vel androgynus, 119. qui furati ſunt, unde probatur, (etiam iſtos
† HBebr. Wππan, ſic in MSto 2. legitur, ex cap, n. 176. & n. 177.
quo hunc locum ſupplere volui. 1II4. Aben Eſra ad Eſai. c. 1. v. 6. ſeribit, quod
*†X Vel: improbée agant, prout in Targum verbum a, (quæ dictio hic habe ur,) ſit plaga, in qua
, qucd hic habetur, per *α Cexponitur, in- congregatur fanies, confer. infrà verſ. 2 5. h. cap.
cludit enim Studium; non autem dolum, con-n. 1 2. & 1, eyit. dict. c. 24. v. 2 1. n. 67, item
fer. Buxtorf. Lexic. Chald. fol. 652. Gur Arjeh fol. 99, col. 3. princ. vide & not. in
XXX Confer. Ric Torath Cohanim & tractat. Tal. par r h. loc.

mud. Jevammot fol. 7, a. Sanhedrin fol. 3 5. b. I15. Nam particula copulativa: Vau, quæ hic in

& fol. 36. a. ſicuti ad marginem allegantur in textu ſacro habetur, interdum ro disjunctiva
S'n e h. loc. ubi vide etiam noisss. ponitur, confer. R. Salom. ad Exod. c. 12. v. 5.
* Hebr. mee 97, in MSto z. hisce præmiſſa num. 27. & tractat. Talmud. Sanhedrin fol. 84.
ſunt iſta: i c. cur (iſtud hic) dicitur? b. ſicuti ad marginem allegatur in na e
confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 84. b. & h. loc. ubi vide etiam notas.

Chullin, fol. 11, b. rI6G. Sive: ſuffocatione, Hebr. ban, de qua vide
312. Hebr. 7al, de hujus verbi ſignificatione vI. Mich. Dilherr. in Atr. lingu. Sanct. verb. 0 p.
de Buxt. Lex. Talm. fol. 69 9. confer. & Levit. 155 3. & ſeq. confer. & infrà n. 123.-verſ. 16. .
c. 24. V. ?2 1. I. 65. vVid. & infrà V. 244. h. c. n. 172. cap. & banhedrin fol. 94. b. .
113. Compenlſationibus, Hebr. P*ν. e ſatis 117. Prout Deureron. c. 24. v. 7. habetur, confer.
factionibus, quæ fiunt vel per pœnam læden. num. ſequ. 12 I. h. verſ. & n. 12 . v. 17. h. cap.

tis corporalem; non tamen mortiferam, vel per vide & not. in D'nof R5. loc. it. tract. Talmm.

mulctam aliove modo, confer. Levit. dict. cap. Sanhedrin, fol. 85. b.
24. v. 2 I. num. 66, nam qui proximum ſuum II3. Sive: occluſus, Hebr. ODunw, quo nomine
. . 1 .— . . . „. — . . . . 2 . ——, . . . 8 =
Ilædit, is renetur ei. ſatisfacere pro quinque rebus, in ſpecie intelligitur is, cujus membrum geni-
pro damno, dolore, neglectione, (rectius: ſa-tale in ventre occluſum & obturatum eſt, ſine in-
natione, Hebr. vid. Lightfoet. ad Matth. e. dicio, an mas vel fœ mina ſit, vide Levit. c. 1. V

5. v. 41. P. 2 84.) ceſſatione & ignominia, uti 3. n. 41. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 964. & D.

Buxtorf. alleg. fol. 699. ex Baba kama cap. 8. Wagen ſeil, Sot. p. 594. n. 3.

Y. 8. vide & vVerſ. 1 9. b. cap. n. 136. & V 2 5. h. - de

adducit, confer. & R. Salom. ad Eceleſiaſt. c. 10. 119. Id eſt: qui utriusque ſexus membra habet,

5776 ExXODI. CAp. xxI. —

iecomplen

Atcitot: gui⸗
ze, itumhz

eudi) len⸗

ſuerunt nece

utatuolt eu
Git, 111, 1
1
(Woles) ten,
maledirerith
B06,) Cafnd
doclor putat
Cur iKudhi

=
ge hoc dide
Wagenlei.

2 Hebr. r)

3d: V)
ſum à Ndi0
guntur: N
pons N
Uum Paritlu
ſem intell
heocdatur rin
V.7.) Neit
bi genetalil
mo intellig
121. Contef.
notata fum
NN Hebr.
MSto 1. le
habetur: v.

n1. Ante ve⸗

fer. hix trad
ut ad marg
Commentar,
777.. Conter. 6
otata ſunt,
A eri, ca

ueragent en
Etdo, (Ouidel S

hortem ,
5*
endt er) leeo
)mor t! ob
1) noneſtaut
6. Lod. verſ

evelli. Mone⸗
tu ſenit aigtene.

licumeltl lepet⸗
90 (poſſemjux

wam; feminaad.

dbatuttiamiſiot
hie
— —

ONie
e,.

1..5. ſciibit, gnld
be n)lt adt in AnA

n intch erl 15,,cih.

14. V. 21 ,h, Sitem
Prine, fice A not in

ia: Vau, guæ hicin
dum oro disenctira

n. d d c 11. ,.
ud. Fendegtin kol, 34,.

egatur n e

flebn vn de gin ile

gu Zanct, Vetb. .

a n. 11 3,gell, IGih,

.V.7. habetut, conten⸗
Xn. 11 e F. 17,),ca.
ohloc, it,track Talm.

DEV, quonomine
cujus meimbrumgenl⸗
Obtutatuch elt iine in⸗

CAbP. XKMI.

hie comprehendi?) lex (hic) dicit: qui furatus eſt hominem eumq; vendidit * & quia hic

Nin b lit ab.

ſetus membr⸗ e⸗

4

EXODI. 7

dtcitur: qui furatus eſt &, non (poſſem ego intelligere,)niſi eum, qui furatus eſt &π

i. e. virum; qui (autem) furatur feminam, unde probatur, (etiam iſtum hic compre-
heudi?) lex dicit: & qui furatur animam, 120. quapropter duo iſti (S. Scripturæ loci)
fuerunt nece ſſarii, 121. ut, quod in alio deeſt, alius declaret ** (& ſuppleat.) Eod-
verſ. 1 6. Et deprebenſus fuerit in manu ejus] Dum (ſcilicèt) videruntillum teſtes, quòd
furatus ſit eum (hominem) illumque vendiderit & deprehenſus ſit antè, quàm vendi-

dit. 122. Eod. verſ. 16. Morte moriatur] (Nempè) per ſtrangulationem 123., omnis
mors, quæ dicitur in lege (Moſis) abſolute, eſt ſtrangulatio; 124, ſeparavit 125. autem
(Moſes) rem & ſcripſit inſuper (verſum iſtum.) qui furatus fuerit aliquem, inter (ver-
ſum illum:) qui percuſſerit patrem ſuum & matrem ſuam & inter (verſum iſtum:) qui

maledigerit patri ſuo &c. ac videtur mihi, 126. eſſe diſſidium (hac inre inrer Rabbi⸗
nos,) dum doctor unus exiſtimat, æquiparari verberationem maledictioni; aſt alius

doctor putat, non æquiparari. Verſ. 17. Qui maledixerit patri ſuo 127. ac matri ſuæ

Cur (iſtud hic) dicitur? (nempè:) quia illa (Scriptura alibi) dicit: ſi UN& UWN i. e. a-

Coeoecc ⸗

liquis

de hoc vide Buxtoff. Lex. Talm. fol. 13 3⸗ & D.

Wagenſeil. Sot. p. 4 5 8. n. I1.

* Hebr. )op V'k, hæc & qua ſequuntur, usque
ad: O A i. e. & qui furatur animam, ab-

ſunt à MStO I, contraà in eodem pro illis hæc le
guntur: Sup aan ypv n e e
wWPNNN NH D ee. ee i. e. forfitän et-
iam parvulus, qui furatus eſt, ſuxta ſenſum litera-
lem (intelligendus eſt 9 lex dicit: ſi depre-
headatur vir, qui furatur animam (Deuter, c. 24,
v. 7.) ut ex oludet parvulum, (quapropter duo f

iſti &e. prout in textu ſequitur.)

IZo. Sicuti Deuteron. cap. 2 4. verſ. 7. habetur, u-.
bi generali nomine: ) i e, animæ omnis ho.

mo intelligitur.

121. Confer. quæ paulo anté num. FI 7. b. verf.
notata ſunt, vide & not. in pen m h. loc.
XK Hebr. 17) i. e. manifeſtet, detegat, pro eo in
MStoO I. legitur: ari i: e. fcripſir; in MSto 2.

habetur: PHi. e, exponit.
I22. Antée venditienem, ſic juxtà Hebræum, con-
fer. hir tra Rat. Talmud. Sanhedrin fol. 98 yro

nit ad marginem allegatur in pan ne ſuper :
Commentar. Raſchi h. loc. ubi vide etiam notas.
1T2 7. Confer. quæ ſupra num. 116. verſ. anter. 1.

notata ſunt, & Sanhedrin fol. 94, b. confer, & not.

124. Sive- ſuffocatio, vide dict, num, 116., & Buxæ
torf. Lex. Talm. fol. 79 7

12 5. Et quaſi interſec uit, ſejunxit, Hebr. obee ie
e. ſeparatidnem fecit; cœterum omnia iſta, quæ
hio ſequuntur usque ad verſ. 17. h. cap. verb: qui
maledixerit patri &cc. abſunt à Bibliis Buxtorfia=⸗
nis Hebraicis, ut & ab utroque MSto; habentugz
autem tam in exemplari Hebraico, quo uſus ſum,
quam in editione Enpan ine, ubi Hebræa ſic
leguntur: Pa E&ν ann . ane een DDe
l
h en eweehn nn ne ern n en i
vνh ν Un) confer. verſ. ſequ. 17. n. 127. a G
not. in π en oY b,loc. ubi etiam tract. Talme-
Sanhedein fol. g5. ad marginem allegatur.
126. In LKX. verſione duo iſta com mata ſive ver-
ſus, nemp& 1 5 & 17. qui de verberatione & ma-
ledictione parentum agunt, etiam immediat&:

conjunguntur, ut & in Vulgata Latina.
127. Hic fit continuatio notarum Raſchianarum
in Bibliis Hebraicis Buxtorf. cœεtera autem, nem-
p& à verbis: ſeparavit autem & c. usque sd: neN
æ qui parari, abſunt à Bibliis Buxt. uti jam num. an=
tec. 12 5. dGictum eſt, confer. hic tract, Palm. Kid-

duſchin, fol. 30, boꝛ:.

578 EX

0DI. CAP. XXI.

— — .

liquis maledixerit patri ſuo, 128, non mihi*

aliter in mentem mihi veni
(aliter in mentem mihi veniret, cogitare,)

niſi Ni. e. virum, qui maledixit patri ſuo; aſt fœmina ſi maledixerit patri ſuo, unde
P⸗ . . . .. .. . ..1. 24 2
robatur, (etiam iſtam includi ac pœnæ legitimæ ſubjici?) lex (hic) dicit: qui maledi-

. . 1 . 1 . — X * 8. —
Xerit patri ſuo & matri ſuæ, ſimpliciter (& abſolutè, )ſive mas ſive fœmina fuerit, quòd

ſi ita eſt, * cur dicitur: 1 R& i. e. vir ſi maledixerit; 129. (nempè hoc ideò dicitur,.) ut

excipiatur parvulus.

Eod. verſ. 17. Morte moriatur] (Videlicèt) per lapidationem,

130. in omni (S. Scripturæ) loco, ubi dicitur: ſanguis ejus ſit ſuper illum, 131, lapi
datio (intelligitur,) ſtructura 132, autem generalis, (quæ aliis communis eſt habetum
in illo loco, nempè:) lapidibus lapidabuntillos, ſanguis corum ſit ſu er illos; 133 ⸗
eo autem, qui maledixit patri ſuo & matri ſuæ dicitur: ſanguis ejus ſir ſ er illum ¹ .
Vetſ. 18. Si rixati fuerint viri] Cur (iſtud hic) dicitur? (nempè, 9 quonian (alibi) di-

Rum eſt: oculus pro oculo,

13 5. non diſcimus (exinde) niſi pretiummembrorum ejus

(ſcil. hominis .) ſed ceſſationem* (ab opere) & ſanationem 136. exinde non diſcimus

idcircò dicitur (hic) Sectio iſta.

Eod. verſ. 1 8. Sed eeciderit in lelctum] Juxtà Largum

ejus (hæc eſt explicatio: & ceciderit in ceſſationem (ab opere, id eſt:) in morbum, qui
ceſſare facit illum, (qui percuſſus eſt,) ab opere ſuo. Verſ. 19. buper baculam ſaum

Super ſcipione ſuo 137. & viribus ſuis. Eod. verſ. 19. Innocens erit, qui percuſit ]

Sed

12 8. Preut Levit. cap. 20. Verſ. 9. habetur, confer.
& Levit. «. 24. V. 21. n. 60. & verſ. antec. 16. n.

117.
„ Hebr. V & hæc & ſequentia , usque ad cunds
FPn i. e. aſt ſœmina, ſi maledixerit &c. ablunt
à MSto ?z
XX Hebr. hoc & quod ſequitur nsque ad nyd en
1. e. morte motiatur abſunt ab utreque AiSte.
129. Sicuti Levit. dict, cap. 20. verl. 9. habetur.
130. Conter. bic præ aliis Mich. Dilherr. in Atr.
lingu. Sanct. verb x p. 1 53. & ſeq.
1 31. Proht habetur Levit alleg. cap. 20. verſ. 9.
cker. cap. ſequ. 22. V. 1 8.⸗ Sign. *
132. ive: conſtructio principalis, Hebr. 2⁸ a,
quo nomiine bic intelligitur locus præcipuds, qui
in S. Scriptura continetur, gX duo alii leci expli-
cationem ac declarationem fuam delumunt,
cCconkter. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 318.
133. Sicuti Levit, cap. 20. V. 27. habetur, confer.
hic Torath Cobanim ac Mechilta, ſicuti ad mar.
inem allegsntur in n-
mentar. Kaſchi b. loc.
4. Proùt Levit. dict. cap. 20. verſ. 9. habetur,

ſuper Com. 4
& not. in bnon DWh. loc. ut & Mechilta, uti
ibidem ad marginem allegatur, confer. & tract.

Talm. Baba kama, fol. 90, b.

* De ceſlatione & ſanatione hic ſolum agitur, aſt

rwa eyv i, e. dolorem & ignominam diſcimus

Scripturæ, ſic in not. m'nan nov h. loc. vid
verſ. 24. h. c. Sign. *

I136. Vel: curationem, ſic dictionem hie inter-
pretor, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2279.

2 .. cah, n. 176. it. Lightfoot. in Matth. cap⸗
5. verſ. 41. p. 284. edit. Lipfſ. confer. & Mechil-
tay ficuti ad marginem allegatur in benn h.,

vide & ſuprà verſ. 15. h. cap. n. 11 3. & infra v.

137. Dictio &na ſignificat ligaum, ſuper quo in-

fol. 100. col. 1I. princ. ubi dicio va, quæ hic

tegritas, confer. R. Salom. ad Plialm. 119. v. 97.

13
Confer. Kiddulchin fol. 30. b. er lapidatio hic
intelligitur.

Talm. Ketubhot, f. 3 3. b. & Sanhedrin, fol. 7 8. a.

Fednumin
ocettekie

13 5. Vide Levit. cap. 24. verl. 20. confer. tracte

Te nDWAPYNi, e. ex aliis iectionibus ſive ocis

loc. ubi vide etiam notas, confer. & Numer. çap-

frmus ſe ſuſtentat, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol.
276, & ſeq. item Gur Arjeh fol. 99. col. 4. fin. &⅞

habetur, exponitur: priſtina ſanitas & virium in-

00. M.

ſeſtutmn ſia,
ipercbliit
21 J.
ereblior.
cellatonen

Altimant 4

Giret cucum
edigzipler
ejus propter.
00, Verl. 19.
ſolretmercee
an De ſern
lit guia pect
uum pollie
ceſit (lem

s, ſed veni

139, Ziezebt
ſgniicaion
foltis: 4)
Pfel 5
nempe: oec
nie videlur-
139. Namn I
terum inter,
Detur, qui
na liberand
pretium ſon⸗
fer. Gur Aſje
Hebr. vy
w ,
.

140. Determin

judices ſie
terpfetor.
141, Id elt:
letepit, ſent
iens ſiye l.
peem abſci⸗

z alil

(4). AI.
ſennteh ogitere)
tartifuo, unde
lclt: gui maledi.
winakberit, Jud
ideo cieitn) .
erlepidgtionen,
Ullum, 131, lai.
bunis el habetur,
perillos 33, de.

ftſüpertillun . 1.

niam (albi) di.
nmembrorumejts
nde non diſcimm,
uriTupum
) in morbum, qui
Peraulum ſun]
Gnin qgui zeriſte
ded

.

Vetl. 20, chnler, trac. .

, b.
ehie ſolumgiur, t
igneminamn dlleimus
is lectionibus ſie oeis
un Vr h lor. zic

lidionem Mie inter⸗
Lex. Talm. fol. 2279.,
,cap. 113,K inlta ,,

ttoot, in Matih, ce⸗

Lipl conlen Mechil⸗

egator indnn wob,

conler & Nummer a,.

tligeum, ſuher guoln⸗
untort, Let. Taln fo.
n lol 99.c0l 4 n AH
dididlio , gue hie
ſnalanitas & vilium in⸗

ad länm, 119, ..37.

c, t Mechilt, i

,atur, contet. & ttalt,

zanhedtin, 70,, P

Sed num in mentem tuam venit, ut interficiatur 138. is, qui non interfecit? 139. ſed

docet te hic (Scriptura,) quòd obligentillius, (qui percuſſus eſt, vulnera,) donec mani-

feſtum fiat, utrum is ſanitatem fit recepturus, atque hic eſt ſenſus literalis: (nempè:
quando ille ſurget & ambulabit ſfuper baculo ſuo, tunc innocens (ſive impunis) erit is,

qui percuſſit; ſed, quamdiu non ſurget iſte percuſſus, non erit innocens (ſive impunis)

percuſſor. Eod. verſ. 19. JZ. untummedö &‿ationem ejus] (Dictio Uνμ hic notat)

ceſlationem operis ejus propter infirmitatem, & ſi abſciderit manum ejus aut pedem,

. * . »* . . » * 4 4 »* 4 4
æſtimant 140. ceſlationem ejus ab opere propter infirmitatem, perinde ac ſi ille cuſto-
diret cucumeres, nam etiam poſt infirmitatem 14 non eſt ille idoneus operi manus ac
pedis; ipſe verò (percutiens) jam anteà dedit ei (percuſſo) pretium manus ejus & pedis

ejus propter illius damnum, dicitur enim: manum pro manu, pedem pro pede. 142. E-

od. verf. I 9. Et medendo ſanari curabit] uxtà Targum ejus (interpretatio eſt iſta:) per-

ſolvet mercedem medico. 143. Verſ. 20. Si pereuſerit ſervum ſaum aut ancillam ſu-

am De ſervo Chananæo loquitur Scriptura, vel (forté) non, niſi de Hebræo? lex di-
õäs ⸗ . . * .—çA· . . 1 - . .
cit: quia pecunia ejus eſt, 144. quemadmodùm (igitur) pecunia ejus ab ipſo in perpe-
tuum poſlidetur, ita etiam ſervus ejus, qui ab illo in perpetuum emptus eſt, 165. & ee-

ce fuit (ſervus iſte percuſſus) ſub regula iſta: qui percuſſerit aliquem ita, ut moriatur;

146, ſed venit (hic) Scriptura & excepit illum à regula, ut (percutiens) judicetur judi-
13 9. Sic verbum M, quod hic habetur, pPasſivà
ſignificatione interpretor, punctis ſcil. hoc modo
poſitis: 4, nam ſi puncta ita ponantur:
" vel activam haberet ſignificationem,
HM nemp?: occidet, id, quod huic loco non conve-

nire videtur. N e e a. † hertum cuſtodit, V
139⸗ Nom ille mortispœna eſt afficiendus, qui a . in , ur ubi vide Ras
Btum iaterfecit Licuti ſupra verl. 12. b. cap. ha- 47: Scit intta r. 24. H. c. habetur, ubi vid .
betur, qui itaque non mrerteln i amatiemi⸗ 1I43. Conker. hie tract. Talm. Berachot, fol. 6e. a.
. dus eſt Nceſlationis & ſanationis SS . . —
na iberandusen, modo eſe ahern con-† & Bava kama fol. 84, a. & 85. a. b. ſicuti ad mar-
FaeGur ounee as, 0 . Rine ALinem allegatur in naI meus b. loc, ubi vide
& ſequentia „ usque ad: ee
* Hebr. yVO —h hæc & fequent » us 4 1I44. Proht verſu ſequ. 2 I. H. c. habetur.
& i, e, aàc ille, abfunt à MSto I, led ma E e .
445. Vel: qui in perpetuum ab ipſo poſſidetur,
K. . 5ä . Ie.
140. Determinant, decidune, pronunciant, (cil. † nen itaque loquitur hic Scriptura de ſerro He-
tert fetor. modòô annis ſervit, uti feprà v. z. h. c, habetur.
141. Id eſt: poſtiquàm ſanatas eſt vei ſanitatem /146. Sicuti ſuprà v. 1r2. h. c. habetur, Regula alu=
termn illa generalis eſt, unde etiam fereus ſub illa

rec epit, ſenſum hujus loci eſſe puto, quod percu em la e tlain ere
tiens ſive lædens hoc calu, dum vfeil. manum vel viderur comprehenſus eſſe; ſed exeipit hoc loco
Scriptura ſervum & ancillam.

iam pretium ceſſationis ab opere propter debili-
tatem, videlicèt pretium cuſtodis cucumerum.
qui, quamvis manu aut pede careat; cueumeres
tamen & hertum cuſtodire poteſt, iſtius modi
igitur hominis læſi pretium determinabunt judi-
ces tantum, quantum eſt ejus, qui cucumeres vel

edem abſcidit, non ſolum pretium manus vel pe
dis abſgiſſi præſtase debeat læſo; ſed præterea et-

590 ExoOPDI
ciòô unius diei aut bidui, 147. quòd ſi non mortuus fuerit ſub manu ejus; ſed tardaverit-
de tempore in tempus, 148½, dimittitur (vel abſolvitur percuſior.) Eod. verſ. 20. Ba-

culs] De qualibet re, quæ idonea eſt ad interficiendum, Scriptura loquitur, vel (forſi-
taàn loquitur Scriptura) de illa quoque re, quæ non eſt idonea (ſive apta & ſufficiens)

2d interſiciendum? lex de Iſiaelita (ſic) loquitur: & ſi lapide manus,* quò morietur,

percuſſerit illum, 149. nonne iſta ſunt verba comparativa
Propter Iſraelitam „utpote qui eſt res gravis ,non reus fit, niſi illum percuſſerit iſta re,
quæ idonea eſt ad interficiendum, ut & propter * membrum (læſum vel abſciflum,)
quod idoneum, (vel ſufficiens) eſt, ut moriatur per iſtam percuſſionem, nonne multo

magis (id locum habebit,) ſi quis ſervum, utpote rem leviorem percuſſerit? 151. Eod. v.

20. Vindicando vindicabitur] ( DP' i. e. vindicabitur, nempè) morte gladii, & ſic illa

(Scriptura) dieit: gladium — PpP i, e. vindicantem ultionem fœderis. 152. Verſ.

2 1. Veruntamen ſi diem unum aut biduuus perſtes fuerit, non vindicabitur] Si propter-
unum diem ipſe (percutiens) dimittitur, propter biduum nonne multo magis? (ita ſa-

nè eſt;) ſed dies (iſte hic intelligitur) qui eſt = P, 153. ſed quisnam ille eſt? (vi-

delicèt) de tempore in tempus. 154. Eod. verſi 2 I. Non vindicabitur, qquia vetunia e-

jus ſt Ecce alius, 155. qui illum (ſerv um )percuſfit, etiamſi ipſe (ſervus) tardaverit (ſi⸗

Ve

ut quoad ſervum percuſſum talis ad hibita fuerit
res vel tale inſtrumentum, quod idoneum ac
ſufficiens eſtad mortem adterendam? confer.
tractat. Talmud. Sanhedrin fol. 79. a. futi in
'ne allegatur b, loc. ad marginem.

147. Id eſt: ut in judicio ventiletur atque cogno-
ſcatur, an ſervus percuſſus unum diem vel bidu
um ſupervigerit, confer, hic not. in pan en
h. loc. it. tra , Talm. Sanhedrin, fol. 52. b. £
Bava kama, fol. 90. a. it. Bava batra, fol. 50: a.
148. Confer. quæ ad verſum ſequ. 2 I. H. c, num.
145. notata ſunt. 3. ⸗
R. Elias Miſrachi hic addit ac legit: n e
Yy 1i. e. aut inſtrumento ligneo manus, ſic in

ſeil. Sot. p. 9 1 5. n. 3. & p. 9 16. item Gur Arjeh
ſol. I00. Ccol. I. med. & Mechilta, fſicuti ad mar=
ginem allegatur in p n h. loc. .

CAbp. XXI.

2150. (videlicèt) ſicuti aliquis

152. Vide Levit c. 26. v. 2 5. confer. & D. Wasgen

notis Raſchianis editionis 'nan mnz hic un-
cinulis incluſum habetur.
149. Prout Numer. c, 35. V. 17, habetur, ubi vi-
de not. n. 22.
15%. Juxtè Hebræum: verba gravis & levis, id eſt:
annon verba iſia continent argumentum à majo-
ri ad minus? S
KX Hebr. Anie 79iſtud & quod ſequitur, ueque ad:
AN/- i. e. per iſtam percuſſionem, ablunt à
MSto 1. & pro illis ſic legitur: Naea ,
„ e a e i. e. (quæ idonea eſt) ad in-
terficiendum per (iſtam) percuſſionem, etiam

in ſervo, qui res levior eſt, nonne (multo) magis

(id obtinebit.) ͦͦJMVe
11. Seniſss eſt: nonne multo magis requiritur,

153:- Ideſt: tanquàm biduum, Rabbini autem

dictionem iſtam u non ſolum de biduo;
. — 1 . . . » . . —
ſed etiam de longiori tempore intelligunt, con-=

fer. R. Salom. ad Geneſ. c. 24. V. 55:& ad Le-

Vit. c. 2 5,. V. 29.

154. Contfer. quæ ad verf. antec. 20. h. c. num.

I4 8. notata ſunt, item Mechilta, ſicuti ad mar-
ginem allegatur in pam nev h. loc.
155. Qui ſcil. non eſt dominus ejus, & cujus pe=
cunia non eſt ſervus. qui percuſſit N& day i, e.

ſervum alienum, ſicuti in Gur Arjeh fol. 100,.

col. 1. fin. & col. 2. prine. habetur, vide &— 10t.
in n- n . loc. confer. & tract, Talm.
Bavakama, fol. 90. 3. & Ba a batra fol. 50,ae b.

elpetlezl
2 Mllmhe
tefe pforim

loco⸗)ne ſot
Alteq ann
1e. ollenſio
vet 22. Mu
. to, nimürün
164, Ut Alli
22, Mallaua
(Ferbum V.
fum centum
(ecunie)e

ebr. not
jb. Rctio de
leryus ille pe
ſenzi domminn
Po.
7. Conlet.
& Dara kam
.loc. Ut & h
Alegaur,
151. Dire: im
locohabetur
(l. 4. 2.
159. Fiemti Dis
160. Prolt erd
161. Fige: alit
RV. 14.

² Wonalten!:
Pam ell: d
Tum (vice lu
tum, ſicin no
MuIn. ſegti
4 Hebr.
) e i.
I61. KAre: en
AIr hie habe
Mn uam d

deledtercerent.

ogbitut rel ſorl.
enns Klaftcien)

InAe,.
ud morietl,
lcet)ſen

lemm, nonnemulto
lerit, ,n, Eod
Ve
e glaci & lcill

kefl. 162, Ferl.

lio magis) (ltaſt.

narnilleelt) (vi⸗
tur, uis eluri⸗ 4.
g) tarigrenitſſ.

—
mtalisad hibita tuetit
, quod idoneucn
derendam? (onfet.
in fl. ,9. a ati in
loc,ad maginen.
conſer. & D. W. gen⸗
916, iem Gur Aljeh
ethilta, ſcuti ad mar⸗
Pov heloe,
um, Rabbini zutem
on lolom de biduo;
ge intelliountcon⸗
14,7. ſſece 2c li⸗

Antec, 20, 4, c, hun. 1.
chikes, ſieuti ad mar⸗

e eloc.
gus ejus, & cjus pe⸗
hereuſſit N d) iͤe,
Gr Atjen ſol. loo,
habetur, vide & not.

gler, & klac, Talm, 1

j, batta cl, 0,ibe

CAp. XXI.

alignis
betculletitiſare,
velabſeiflum. )
ebſeilim.)

XX Hebr. i hæc

Qqux hic habetur, ſignificat, dicitur etiam "ay,

17

rXODI.

ve ſuperſtes fuerit) de tempore in tempus, antequàm moriatur, † reus erit. 156. Verſ.
22 ltcontenderint viri] Alter cum altero & (unus ex illis) ſibi propoſuerit 157. percu⸗
tere proximum ſuum; percuſſit autem mulierem. Eod. verſ. 22. Eipercnſſerint] (Di-
ctio) a non ſignificat aliud, quàm impetum 158. & Percuſſionem, ſicuti (in illo
loco:) ne forte Ri. e. impingas ad lapidem pedem tuum, 159., item (alio in loco:)
antequâm ANi. e. impingant pedes Veſtri, 160. item (in illo loco:) in lapidem E
1. e. offenſionis. 164. Eod. verſ. 2 2. Et non ſit exitium] (Nempè) in muliere“ Eod.
verſ. 2 2. Mulilando maläétabitur] (Videlicèt,) ut perſolvat pretium * foœtus 162, mari-
to, (nimirum judices) æſtimant i63. illam (mulierem) quanti deberet vendi in foro,

164. ut æſlimando augeant pretium ejus propter uteri geſtationem. 165. Eod. verlſ.

22, Malitando militabitur] i. e. Exigent pecuniam ab illo (ſcil. percuſſore, ) ſicuti

lum centum argenteis. 166.

(verbum U, quòd hic habetur. in illo loco accipitur:) & W i, e. mulctentil-
Eod. verſ. 22. Prout impoſuerit ei &.] i. e. Quantum
(bpecuniæ) exegerit ab illo (percuſſore) maritus in loco judicii, ut imponatur ei mul-

cta

T Hebr. nnv irio, abfſunt iſta à MSto 2.

455. Ratio decidendi conſiſtit in eo, quia non eſt

ſervus iſte pecunia ejus, qui percuiiit, nec ipſe
ſervi dominus eſt, «onſer. hie not. in nm ree
b/ loc.
157. Confer. hic tract. Talm. Cetubot, fol. 33. a.
& Bava kama, fol. 42. 2. it. not. in mem
h. loc. ut & Mechilta, ſicuti ibidem ad marginem
allegatur.
15 g. Siye: im ulſionem, Heb. — 5 &, ſicuti hoc
dccOhabetur, confer. hic tract. Talm. Sanhedrin,
fol. 74. 2a. & fol. 79. a. D
159. Sicuti Plalm. 9 1I. v. 12. habefür.,
160. Prout Jerem. C. 1 3. V. 16. habetur. =
16 1. Sivez alliſionis, impulſionis, vide Eſai. cap.
dL: N. 144. ð
* Non autem a i. e, in prole, nam ecce ſeri.

pruam eſt: 792 ) Le Re 1. e. percutiens vi-†

rum (vide ſuprà v. 12. . cap.) non vero abor-
tum, ſic in not. nn eot b. oc. exponitur, vid.
num. ſequ. 162. M
& ſequentia usque ad:
P) i. e. mulctando mulcétabitur, deſunt
in Ast L J.

nam, quam diu infans, utero clauſus nec in lucem

4

editus eſt, dicitur dany, non oaα. ſicuti in Gur
Arjeh fol. 100. col. 2, princ, habetur, confer.
Præced. Sign.* S infrà n. 16 9. . v. 22. ventrem
appellant Jurisconſulti uterum, quem mulier
geſtat, vid. L. 12. æ. de Bonor poſſeſſ.
163. Sic verbum v hic imerpretor, contfer. c.
ſequ. 22. v. 5. n. 1 9. vide & infra v. 34. H. c. n.
227. & V. 3 5. , c. n. 239. & Levit. c. 24. V. 20.
num. 5 3.
164. Conſideratur enim ſœmina iſta hoc in
caſn tanquam aneilla gravida, quæ in foro ve-=
nundater ac quoniam gravida eſt, tantoò pluris
&ſtimatur, confer. V. ſe qu. 2 3. b. c. n. 170. Se
n. 17 1. item Gur Arjeh IOl, 100. col. 2, med. &
tract. Talm. Bava kama, fol. 49. a. it. Cetubor.
fol. 3 3. a. & fol. 34. b.
16 7. Id eſt: quia gravida fuit, ac propterès iliins
Pretium augetur, vide num. antec. 1 64. it. tract.
Talm. Cetubot, fol. 3 5. 2. & fol. 3 6, a, & San-=
hedrin, fol. 74. 2.
166. Scil. ſiclis, i. e. exigant ab illo centum Giclos
argenteos, prout Deuteron. c. 22. v. 19. habe-
tur, confer. num. ſeq. 167. H. V. 2 2.
† Hebr. yarwn, in MSto 1. pro eo legitur:
Den j. e. Prout voluerit (atitus &c.) con-
fer. hic tract. Talm. Erachin, fol. 7. 2. S& Megil-
13, fOl. 1 Bnd 4n⸗ fol. 111, b.

—

prol Eod. verf. 2 2. Et det] Percuſſorpretium foœtus. 168. E-
od. verſ. 22. Per Judices] (Dictio beg notat i., e. judices, ut fenſus

,82

cta 167. propter iſtam rem.

ſit:) juxtà pronuntiationem judicum. Verſ. 23. Si autem exitium fueri] (Nempéè:)
in muliere. Eod. verſ. 23. Tunc dabis animam pro anima] Rabbini noſtri hac in re
diverſimodè ſentiunt, nonnulli dicunt: animam (ſve vitam) ipſam; 169,. alii dicunt:
pecuniam; non verò animan (ſive vitam) L

(interempti,) perindè ac ſi is venderetur in foro. 170. Verſ. 24. Oculum pro oculo]
Qui cœcum reddit oculum proximi ſui, is dat ei pretium oculi ſui, in quantum dimi-

nueretur pretium ejus, ſi is venderetur in foro, 171. & ſic de omnibus (iſtis caſibus ſen-
tiendum eſt,) nec aufertur membrum ipſum (illius, qui alterum percuſſir,) ſicuti expo-

nunt Kabbini noſtri in eapite PH. 172. Veri, 2 §. Mſtionem pro nſtione] (Di-
dio — ſignificat) dN i. e. plagam ignis, & hactenus quidem locuta
eſt (Scriptura) de læſione (corporis,) cui ineſt deminutio pretii; 17 3. nunc autem ( lo⸗=
quitur S. Scriptura de illa læſione,) cui non ineſt deminutio pretii; ſed dolor,* veluti
quando alicui ungues veru aduruntur, (quo caſu judices) conſtituunt (ſive æſtimant tan-
tum,) quantum aliquis fimilis ei, (qui aduſtus eſt,) vellet accipere, ut ejusmodi dolo-

CAPXXI.

hipſam: nam is, qui ſibi propoſuit interficere
iſtum; alium verò interfecit, liberatur à morte & perſolvit hæredibus ejus pretium illius

rem pateretur. Eod. verſ. 2 5. Vulnus] (Dictio an ſignificat) percuſſionem, quæ

ſanguinem producit, quæ XN— i. e. findit (ſive vulnerat) carnem ejus, linguâà vernacu.

167. Sive: pœnaßec uniaria, id enim dictio Payy bot, fol. 30. 2. & fol. 3 3. a. b. & Chagiga, fol. II.
hic ſignihcat; eſt tamen & a² i. e. pœna, . & Baba kama, Iol. 94. a. it. Sanhedrin, fol.
. PR. 1. e. cui non ineſt pecunia, ſicmi 79. a. b. & fol. 87. b.
in Gur Arjeh fol. 10o. col. 2. med. habetur, cu
jus ſignificationis probatio deſumitur ibidem ex
Proverb. c. 17. v. 2 6. Verb: Pre e i. e.
punire juſtum, confer. & not. in = na D h.
loc. it. tract. Talm. Bava kama, fol. 43 ⸗ a. 1
16 §. Sive: embryonis, confer. quæ ſupra n. 162.
h. v. 22. notata ſunt; dabit autem prerium em-
bryonis èe Y N WDN" i, e. præter pre-
tium mulieris, uti in not. .a b, loc. . ..ꝭ
habetur. 1373. Videlicet: quanti quis minoris venderetur
169. Scilicèt: dabit, qui ſic pereutiendo vitam . n foro, de duovide num. antee. 171. .
ademit, confer. tra Ctat. Talmud. Sanhedrin, fol. Hebr. Vx 878 „ abſunt hæc à MSto I. confer.
74. a. & fol. 79. a. ſicuti ad marginem allegaturf quæ ſuprà ad v. 15. . c. D. 11 3. G& ad v. 19., H.
in han rne h. loc.

170. Vel: quanti is vendi
num. ſequ. 17 I. & V. antec.
Levit, ce 24. V. 20. U, 54 . I

Bava kama, fol. 83. a. b.

iſtud caput octavum in Bava kama fol. 94. 2.
ſicuti ad marginem allegatur in bynn wmow h.
loe. confer. & v. ſequ. 2 5. n. 179. ae Levit. e.
24. V. 20. h. 5 3. Vide & ſupra v. 1 5. . c. n. 112.

oſlet in foro „ confer. . cnter. me!
tracd. Talm. Ketu —

cap. Sign. *notata ſunt, vide & v. ſequ. 2 5. h. c.
n. 177. confer. hic Bava kama, fol, 26, b. & fol.

1I71. Id eſt: quanti minoris venderetur in foro,
confer, v. ſequ, 2 5. num. 173. . tractat. T alc.

1I72. Id eſt: lædens ſeu vulnerans; eſt autera

.

(Cib. XIl.
Aauillalleſione
ümtedcitll
(pretium ,pl

a
etiam SZ .

muanus ejivs;
yelobjicete

rumelt ei, pka

eccre vel teipe

ita magnum
fulit dolorem.

ſonem, in qu⸗

ejus; 112. ſign
in illo loco acc

Aun ejus iet

——.—
174,. Fic tedo hi
4 .
nabetur, namil
haltenusimpre
fer not, ad Hio
Verb. c, 13, .

y. ldelt: Pto

eicſſionis,
mtio fciend
legitur Nn;
Pront illzelt,
1)t. Conler, i⸗
II . al el
1)) Seil corpori
litct, hightl
P.2 94 egit. I
inler, Talm. k
idelapri dig,

241 dign
179. el. eſtam
11, Ud etism P
quod etian exe
hie ſpjechim,
19 v. le m ſ
179. De quo V.

ameß ubi

GNI. CApP. Xk.
IA: navreure; 174. omne(autem æſtimandum eſt, ſecundum id, quod eſt 177. (nimirum) ſi
in illalæſione) eſt deminutio pretii, teſtituit(l-ædens) damnum & ſiclæſus) ceciderit in le-
ctùm, reddit (lædens mulctam) pro ceſſatione(ac opere & pretium ſanationis 176. ut &
((pretium ppro deformitate 177.ac dolore; Scriptura autem iſta ampliat, 178. & in (capite)

nſoetue. 11. E.
ogices ufenlls
fieg] Nempe)
ini noſin hac inte †
m; 169. ali dieunt:.

opolvitintetſicete

eusptetintmilins
Okulen ryocul

in quantum dimi⸗
1s lis aſibuslen⸗

Küſſit,) ſicuti eao⸗

,rronſine] (Di-
nus quidem ocuta

3, nuncautemn (10⸗

ſeddolot, veluti

ve aſtimanttal-.

ut ejnemoci 0lo⸗

ercuſtionem ner

1s lingnavernecb.
I.
,5,5 lngign ,o
n it⸗ anheedtin, tol.

s Fenderelur in ſoro⸗

173. i1,tlathzt. Thlen.

vulnetans; ell autelnn

Pava kema (0l. 54r7

zur in dr

ſ. be 179. ze Lelit. .

praf. IſhceII!,
Uis minotis vengeretur
antec 17l

nxc MNo l Conket
n, 113, 40 7 10. 1

õ

— ¹EN 179. explicant illud Rabbini noſtri, quòd reus fiat lædens) ratione doloris

etiam quoad caſum damni, ita, ut, quamvis (lædens) ſolvat ei, (qui læſus eſt) pretium
manus ejus; non tamen illum liberent (judices) à doloris (repatatione.) ſi quis dicere,
(vel objicere) velit: poſteaquâm emit 180. (lædens)manum ejus, (qui læſus eſt,.) libe-
rum eſt ei, præſcindere illam, per quameunque rem ipſe voluerit; * veruùm poſlunt di-
cere (vel reſpondere judices:) potueratille (læſus) præſcindere eam venené, quo dhon,

ita magnum affert dolorem; iſte autem (lædens) Præſcidit illam ferrô eique (læ o) at⸗

tulit dolorem. 18I. Eod. verſ. 2 . Tamicem] (Dictio 1) fignificat percuſ-
ſionem, in qua ſanguis colligitur nec egreditur;

ſed rubedin ein inducit carni reſpectu

ejus; 182. ſigniſicat autem linguâ vernacul 4: taſche, *veluti (dictio ,

in illo loco accipitur:) & pardus DHnnt i. e. liventes maculas ſuas, 183. Tar-
gum ejus (hic habet:) QPρ“ (quæ vox) notat — an i. e. Percuſſionem, 184.
2ð oddd 2

lin-

* — — * . . X . .
174. Sic reddo hic: &aaa, prout in utroque MSte

habetur, nam iſtud 3, ſicuti in editionibus,
hactenus imprefis, legitur, eſt mendoſum, con-
fer. not, ad Hiob. c. 9. v. 17. n. 12. it, ad Pro
Verb. c. 2 3., V. 29. num. 13.

175. Id eſt: pro re ſubjecta, intuitu læſionis ſive
percauſſionis, quæ facta eſt, ſecurdum hanc æſti-
matio facienda eſt, in MSto I. pro dene r ee
legitur enmb n . j. c. pro ratione plagæ,

prodt illa eſt, =UYMUMWUw
176. Confer. hic, quæ ſuprà ad verſ. 1 5. h. c. n.
113. & ad v. I 9. H. c., n. 13 6. notata ſunt.

177. Scil. corporis, ſic dictionem a hic inter-

pretor, Lightfoot, in Matth c. 5. v. 4 1.
p. 2 84 edit. Lipl. vertit: opprobrium, Buxtoif

in Lex. TLalm., fol. 699. tranſtulit: ignominiam,

24. Sign. “

178. Vel; eſt ampliativa, abundans & extenſiva,

ita, ut etiam pretium ratione doloris includat,
quod etiam exemplum, à Commentatore noſtro
hic ſubjectum, oſtendit, confer. ſuprà Exod. c.
1 8. V. I. . 5. & infrà Exod. c. 34. V. 20. n. 50.

179. De quo v. antec. 24. num. 172., etiam di-
ctum eſt, ubi vide ſis.

180. Id eit: poſtiquàm pretium manus ejus, quâ
ælus eſt, periolvit. 21
* Hebr. Aew p yna, abſunt iſta à MSto 2. G
in MS 0O 1. non iſta ſolum deſunt; ſed & lequen-
tia, usque ad: da i. e. venenô.

1 ⅛ 1. Et i deò ex iſta ratione, jam allegata, lædens

tenetut etiam ad doloris reparationem ſive ad
Pretium pro dolore ſolvendum, etiam ſi ille dam-
num i. e manus jacturam jam reſarciverit læio.
182. Scilicèt: carnis vel: carni,, quæ eſt circà il-
lam (percuſſionem, )id eſt: caro ſie pereuſſa non
non amplius retinet nativum ſuum colorem; ſed
rubor ei per tumicem in loco, ubi illa percuſſa
eſt, inducitur, confer. quæ ſuprà ad verſ. 15. h.
c. n. I1I4., notata ſunt, it. tract. Talm. Bava ka-
ma, fol. 94. b. “
Ita hie exprimo: &ναπα, ſic enim literis trans-
poſitis legendum pro ν, uti in M1S4t0 ha-
betur „ in MSto 2. legitur: &, in Baſil.
Sp in Amſtel. N
1983. Sicuti jerem. c. 13. V. 23. habetur, ubi vide
Ralſchi not. ”ꝗMẽ
184. Latina verſio paraphraſi Chaldaicæ tàm

Ar. Montani, quàm P. Fagii hic habet: livorem.

5SSsg EKODI.
lingua vernaculà: batture, † ſic quoque (dictionem:) U i. e. aduſtas (ſpicas)
vento orientali, 18 ˙. (Onkelos vertit:) 5 5ν id eſt — Ws percuſſas vento,
, ſic quoque (accipitur in illo loco:) ſuper PDN i. e. ſuperliminare, 186. (quæ di-
ctio) inde habet nomen, quia janua percutitur 187. ad illud (ſuperliminare.) Verſ.
26. Oculum ſerviſui] (Nempé:) Chananæi; aſt Hebræus non egreditur propter den-
tem & oculum,* ſicuti diximus (in illo loco, ubi habentur iſta verba.) non egredietur,

„ . C „. . . 5 4 — . . . . .
ficuti ſervi ingrediuntur. 188. Eod. verſ. 26. Pro oculo jus Idem * obtinet in viginti

quatuor ſummitatibus 189., membrorum, (uti ſunt) digiti manaum atque pedum, ut &
ambæ aures ac naſus atque membrum virile; 190. (ſi unum ex iſtis fuerit corruptum vel
abſciſſum, ſervus liber erit dimittendus;) ſed cur (hic) dicitur: dens & oculus? nam: ſi
diceretur: oculus, nec diceretur dens, poſſem dicere, quemadmoduùm oculus, ** qui
ereatur cum ipſo (homine;) ſic & omne (membrum) quod ereatur cumillo (hominé⸗
hic intelligendumeſt;; ecce vero dens non creatur cum ipſo; ſi au tem diceretur: dens
nec diceretur: oculus, poſſem dicere, quòd etiam dens infantis; quem tamen ille (in-
fans) mutat, (hic ſit intelligendus,) ideò dicitur: oculus. Veri. 2,8. Si bos cornn † pe-
zieri] Idem ac bos eſt (hic) omne jumentum & animal ac volucris; 197. ſed lo-
quitur (hic) Scriptura de eo, quod exiſtit. 192. Eod. verſ. 2 8. Nec comedetur

cipalis, unde argumentum deſumitur quoad vi-
ginti quatuor ſummitates membrorum, excipi-
tur autem caro, quæ reſtituitur ſive redit ad pri-
ſtinum ſtatum, prout ibidem habetur, confer. hic
tract. Talm. Baba Kama, ful, 26. b. & Kid du-
ſchin, fol. 24 b. ò”
9. Hebr. Pi eN) i. e. caput membri genita-
lis ſi ve glans, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 40 07.

V
† Sic reddo NATTWa vel & Wn „ prout in MSto z.
legitur. .
185. Prout Gen. c. 41. v. 6,: habetur, ubi vide not. n. 7.
2986. Sicuti ſupra Exod. C. 12. v. 7. habetur, ubi
vide Raſchi nor. n. 50. j
7987. Vel: alliditur, vide Geneſ. dict, c. 4. v. 6. n. †
7. confer Raſchi not. ad Zachar. c. 14. v. 19.
n. 40. ac Mechilta, ſicuti ad marginem allegatur

19

CAP. XXI.

in H h. loc. vide & Deuteron. c. 12.

V. 30. n. 0 5

* Hebr. 3 Wa, in MStO z. pro his legitur: ν
. P 8

i, e. propter ſummitates membrorum.

2198. Vide ſupraà v. 7. b. c. ihique not. n. 49. con-
fer. & not. in pan mnew b. loc. it. tract, Talm.

Kidduſchin fal. 24. 2. b.
„x Hebr. ), ſic in utroque MSto hic legitur,
unde fſupplere volui.
299. Sive: extremitatibus membrorum, confer.
quæ ſuprà ad v. 7. G. C. n. 5 I. notata ſunt, vide

& Levi. c. 1 3. V. 14. n. 2 6. & Mechilta, prout
allegstur ad marginem in p-r nov h. loc. ubi
in notis dicitur, quod oculus ut & dens, (de qui-
bus hoc Veriu 26., & ſequ. 27. agitur,) iint
D-n PYY

3 Pan i, e. principalis ſtructura ſiye locus prin-

XXXα Hebr. nb, hæc S ſequentis, usque ad z
n , ere i. e, etigmdens infantis & c. ab-
ſunt à MSto 1. ſed malz P
† Confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 56. b. &
Bava Kama, fol. 2. a. b. & fol, 39. a. & fol. 42.
bi it. Ki dquichin fol. 2 6. b.
19 1. Senſus eſt: quod de bove hic dicitur, ſi ho-=
minem interfecerit, idem ſiatuendum eſſe etiam

de coeteris animalibus, confer. num. ſequ. 192.
HYy. Contel, ce

S&E V. 33: h. c. n. 21 8. & n, 222.

192. Id eſt: quod fit, vel fieri ſolet, quia boves

cornu petere ſolent, unde ſæpè mors hominis ſe-
. —2 . . 1 1 .
quitur, ideo exempli geatia hic de bove loquitur
8. Scriptura ; nec tamen coetera animalia propter-

ſequ. 22. v. 1 9. n. 960, vide & Mechilta, uti in
b, log. allegatur ad marginem.

1

ea excluduntur, vide num, antec. 19 1. & cap.

.

D

122ẽ

—

,

8
4

CN. N.

anrtuun
botelk,u⸗

uid acitlex

ut poltgvin⸗
õ
chete en boe
laminde petel

iiteraliseſt k
ciatum fuit
GeſLomino be
mnluutartiii

tellibas adhibt
tseſtnosVIE
at: A colnu pe

—
5 Hebt. 8 N
e..
19. Vilelerin
7.71.le lli
in On 1

ie. SFe: wili

cyipotel con
1, gn, il, tract,
14. à. b. & K
ma, fol. 41,4.
19 7 De ſonii
Mic à Kabbinis
1gt,
196. Sie: nudiu
hoe ſenlu dicti
tur, conlef. M
Bavakama ſol

gantun in O.

Kabbini, quo⸗
(diegere, ur

col. 3, Prin,
qgio, dum md

legetitur, vide

e, wr!

um.

perelitn Vente,
ure, 196 14

kl
minte.) Nel,

R rin.

non Egrecietur,

obtinet irſigini r

crt Pedumyut

4 al “ 35

mcllis an, .
dumillo komine,

tem diceretur: dens

ein tamen! lle (in.

ligemut 4

D menn

Ur “ 144 Pki.
Nete etur, eon Pfer. hic

fol 20,b. 4 itr⸗

Ennn embri gerüis. .

D Ualmne, 1. 400,

lagten tige usie 1d.

dens inkantis 1b.

Beraehot, f0) 56,b.

fo. 39.4 ſol 41.
D

voyehie dicitur, ho⸗

Aatuendum elle eliam

(ur i⸗

ute. num ſet, 19,

272
ei ſolet, uin boſes
Zpemots hominis ſe⸗
bie gebore loqnitu
etetzanimalia proptet⸗
n. Amtet, 19 1, h).
le& Mechila, utiin

guurad marginem⸗

gquo, dum ma ando finditur venter ejus, fotus

H

r Hiebr, r nr abſont. h3 M540 2conier⸗

CAP. xMJI. FgOD.

.o a] Juxti ſenſum Iiteralem T TiSdieſenf. lapidibus obruetur

ri poteſt, quod iſtud ſit cadaver; prohibitum autem eſt comedere 193. cadaver; enimverò
quid dicit lex: nec comedetur caro ejus: (nimirùm hoc innuit) quòd, etiamſi bos) macte-
tur, poſtquàm judicium ejus peractum eſt; (tamen) prohibitum ſit, comedere (illum:.)

commodum 194. autem quod ſpectat, unde probatur, (Etiam hoc prohibitum eſſe, per-
cipere ex bove lapidato?) lex (hic) dicit: & dominus bovis erit PJ 19 . tanquàâm ho-

mo, qui dicit proximo ſuo: egreſſus aſt iſte N. Pi. e. purus 196, de opibus ſuis nec ul-

lam inde percipit btilitatem, 197. & hæc eſt expoſitio ejus allegorica; aſt ſenſus ejus
literalis eſt (iſte:) juoniam dicitur de illo (bove,) ſuper quo teſtibus adhibitis denun-

ciatum fuit domino: 198. etiam dominus ejus moriatur. 199. idcircò opus fuit dicere,

de (domino bovis) inſonte: & dominus bovis erit innocens. † Verſ. 29. Ab beri &u

nu dius tertius] Ecce (hic habentur): tres cornu petitiones. 200

Eod. verſ. 29. Et te-

Mibus adhibitis admnitus ait dominus ejus] (Verbum ) ſigniſicat præmonitionem,
teſtibus adhibitis factam, veluti (in illo loco.) I YHIi. e. conteſtando conteſta-

tus eit nos vir ille. 201.

Eod. verſ. 29. Et occiderit virum * &c.] Quoniam (hic) dici-

tur: ſ cornu Petierit, non mihi 6 aliter in mentem venit, cogitare,) quàm ſi interfecerit.

Dddd 3 illum

x Hehr. l hæs Verba textus cri blum
MsSto 1.
193. Vide l evit. c. 22. V. 8. conter. & e, . 22.
v. 31. n. 1 I4. ac Bava Lamsa fol. 54. a. b
in S'nan nev hiead marginem adducirur.
194. Sive: utilitatem, quæ ex bove lapidato per
cipi poteſt, confer, hic Gur Arjeh fol, 100. cO.
2. Hn. it. tra . Talm. Peischim, fol. 22, b. & fol.
2 4. a. b. & Kidduſchin, fol. 26. b. it. Bava ka
ma, fol. 4d. a. b. & Temurah, fol. 30. b.

19 5. De ſignificatione iſtius vocis, quo ſen’u illa
hic à Rabbinis ſumatur, vide Paulè poſt num,

196:

2196. Sive: audus, vacaus ac deſtitutus bonis ſuis,

hoc ſeniu diétio o hig ab autore noſtro ſumi-

rur, confer. Mechilta ut & Sanhedrin fol. z. ac

Bava kama fol. 41., a. ſicuti ad marginem alle
gantur in nan r, h. loc.
197. Confer. c. ſequ. 27. v. 3 1. n. 117. ſtatuunt
Kabbini, quod prohibitum fit, etiam o ie
comedere, uti habetur in Gur Arſeh fol. 100.
col. 3 3. .princ., eſt autem op la jumentum, in

reperitur, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 179 1.

.ſicuti

K Confer. tract. Talm. Kidduſi. hin, fol. 34. a. & Ba“

rract. Talm. Bava kama, ſol 13. b. fol
42. b. & fol. 43. a. it. ſol. 4 5, a4.
19 8§. Nempè: quod bos ſit cornupeta, confer. i in⸗
Ir à verſ. 3 5. H. eap. n,. 23 8. & Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 1583. confer. & Levit. c. 2 4. v. 15, n. 47.
199. Zicuti verſi ſequ. 29. h. cap. habeiur.

† Confer. hic tract., Talm. Kiddufſchin, fol. 26. b.

& Bava kama, fol. 42. a. b.
200. Videliceèt, quæ factæ ſunt tribus diebus ſve
temporibus diverfis; ſecus eſt, ſi bos ter ecg dem
die cornu pelierit, nam hoc caſi on habetur ille
pro cornupeta, ſicuti cenſent Rabbini, vide in-
fra verſ. 36. h. cap. D. 247, confet. etiam Me-
chilta ac Bava Kama fol. 2 3. b. ſicutiad margi-
nem allegantur in a n , loe. dominus i-
taque bovis cornupetzæ admonitus non fit reus,
2ð quarta vite bos eornupe-
tierit, ſi ſic in not. α ν hic expanitur, coen-
fer. S Jal kut Part. I. fol. &9. col. 2. m.
101I. Proht Geneſ. cap. 43 V. 3. habetur, conſer.
Levit. c. 20. Veri. 27. n. 5§ 5.: it. tract. Talm. San-
hedrin fol. 19. a.

V kama,fol. 1 7. 9: G ſol. 423 a RKfol. 4 be⸗

—„

202. In Gur

CAb. XXI

illum cornu petitione; (aſt ) occiderit illum morſu, 202. impulſione, calcitratione,
unde probatur, (etiam hos modos interficiendi hic comprehendi?) lex (hic) dicit: &:
occi lerit. 20;3,. Eod. verſ. 29. Etiam dominus tjus moriatur] (Nempè:) per manus

Dei, 204., forſitàn etiam per manus hominis?
(item alibi dicitur:) homicida eſt, * propter

lex dicit: morte moriatur 2½535. percuſſor,
homicidium ejus (itaque) tu interficis il-

lum; non verèò occidis illum propter inferfectionem bovis ejus. 206. Verſ. 20. Kire-

demptionis pretium ei ſuerit impoſitum] (Particula) iſta & non eſt ſuſpenſiva, 2 7.

ecce enimilla (accipitur,) veluti (in iſto loco:) & i. e ſi pecuniam mutuam dede-

ris, 208. (ubi idem, ac) νNπ. öſignificat, (ut ſenſus ſit:) hoc eſt judicium ejus

*ut imponatei Synedrium pretium redemptionis. Eod. verſ. 60. Dabitpretium re-
demptionis animæ ſuæ] (Nempè:) pretium ejus, qui damnum paſſus eſt, prout ſentit R.
Iſmael; ſed R. Akiba dicit, pretium ejus, qui damnum infert. 209. Verſ. 31. Aut ſi f-
lium cornu petierit] Filium, qui eſt parvus. 210. Eod. verſ. 3 I. Aut fliam] Quæ eſt
parva, quoniam dicitur: & occiderit virum aut fœæminam,² 11. forſitàn ille non erit re-

us, niſi propter majores ætate? lex (hic) dicit: vaut filium cornu petierit aut filiam, ut-

reum

iſti modi recenſentur: p'ya,5 ,AHe ,e,n i.
e. cornupetitio, morſus, procubitus, calcitratio;
autor autem noſter dictione 35 πä. e. impulſio-
ne comprehendite mni. e. procubitum, ſicuti in
MSto I. & in notis Dnam new), loc. habetur,
tonfer, Sg infs vert. 3 5. 4. cab. n. 23 . ir. n0.
Talm. Bava kama, ſol. 1 3, b. & fol. 44. b. it. fol.
112. b. & Bava batra, fol. 2 8. b.
203. Mors itaque hic ſpectatur, quocunque mode
ex quatuor iſtis, num. antec. 202. dictis, illa ho-

mini adferatur ab animali, vide not. in dnor nee

b. loc. .Y”MV
204. Sive: morte Diviniths immiſſa, confer. Le-
vit. c. I. V. 4. n. 52⸗
205. Sicuti ſuprà verſ. 12. H. cap. habetur.
XX Vid. Numer. cap. 3 5. V. 16. confer. hic tract.
Talm. Bava kama, fol. 42. b. & fol. 43. a. it. fol.

44. b. & fol. 45. a. it. Sanhedrin, fol. 2. a. G
1110, Confer. quæ ad cap. antec. 20. verſ. 10. num.
4. 8. notata ſunt, it. tract. Talm. Bava kama, ſol.

fol. 15. a. it. fol. 7. a.
206. Id eſt: propterea, quod bos ejus interfecerit a⸗
lium, non occidis, confer. hic tractat. Talmud.
Sanhedrin fol. 15. a. ſicuti ad marginem allega
tur in nan rbw b, loc. dominus itaque boyis
cornupetæ non interfcitur per manum hominis,

ſed morte Divinitus immiſſà.

Arjeh fol, 100. col. 3. med. quatuor

tata ſunt, vide & Gur Arjch fol. 100. col. 3, circà

fin. it. tract. Talm. Ketubot, fol. 37. b. & fol.

42. b. & fol. 43. b. it. Sanhedrin, fol. 1I 5. b. &
Erachim, fol. 6. b. ”Zñ
208. Confer. cap. ſequ. 22. verſ. 2 5. ibique Raſchi
not. n. 84. & n. 85. vide & net. in anm r h.
loc. & not. ad Hiob. c. 42. v. 8. num. 12.

* Id eſt: hæc eſt condemnatio vel poœrna ejus, nem-
pè domini bovis cornhpetæ, (cil, ut ſolvat pretiuum

redemptionis.
209. Ac decilio eſt juxtà R. Akivam, ſic in Gur
Paf Na ) i.e. prævaluit ſententia R. Akivæ præ
ſocii illius (fcil. R. Ilmaéêlis ſententia,) nam is,
qui damnum intulit vel æſit, eſt reus mortis,
proinde ille quoque pretium redemptionis animæ
ſive vitæ ſuæ dare debet, ſicuti in Gur Arjeh loc. al-
leg habetur, confer. & Bava kama fol. 2 6. a. & fol.
2 7: 3. G& fol. 40. b⸗ it. Maccot, fol. 2 b.

S. 3. & fol. 3 J. a. & fol. 43. b. & fol, 44. a.
211. Proùt verſ. antec. 29. h. cap. habetur, con-
fer. hic Mechilta, ſicuti ad marginem allegatur
in Man mnov' h. loc. ubi vide etiam notas.

3DPP i. e.

407. Sive: conditionalis & in arbitrio poſita, con-

fer. quæ ſuprà ad Exod. c. 20. V, 2 5. D. 118. no-

propter parvos, ablunt à MSto z led

Arich fol. 100. wol. 4. med. ubi : 05

—
Tfeun ficiatr

„

X* Hebr. n nyn, hæc & ſequentia, usque ad: 797

(enarios 113.
nlor) ſcliect

Colonlenle.

iutzledille ean
dicitur naml
neiu?ſed hoc

unuem, 216, ,00.
it, abſolvitur;

Lod, vetl. 33.
inomni (S. d0

(i dabbetho⸗

guetnadmoden

—
111. (Onler.
Allegatur in
ubot, ſol. 1
DN Vel: dectetun

hrum, id ell:

1r deerminat,

i. Hebt. M, era

Mlr, v. zſbett
lur P e. Arg
114, Hedr. n,
Talmn fol 59.
16.). ꝛneli
0d e, 25. . 39

D l . Conter, qu

7

H ) verl. 59. 31

rev il hot

lel 49 bit io
à.
1 Corler mch

49. b it l.

16, d eſt: o.
quO alius polk
neec limoert,
Dümn inde eeutt
0l l ptine, Ni
iſetbditur, i

(A4A). XXI
ne, calcittatione,
ler bie) Si NK.
npe) Per mands
ur 10,,percuſſor, †
le) tu interfeisl.
Verl. 30, dt .
ſuſpenlina,:.
im motuam dele.
celt udicinm ejs
Dabitpretiumtet

eſt, proutſentit h.
Verl. 31. At/f⸗

Atfliem Qux t.
tdnille non erit te.
erit aut fliam, dtt.

feumn

htol. 100, 1o, cinei
bot, ol. 37,b, l
nhecrin, ol, 15,1,

etl 27. bigte heſeni
not. ia N Nb/,
V. J. hulmn I11
liovel cena ejußnemn.

2 ſl. Ktlohat gretim

I. Aivam,ſt in Gr
ed, Abi: 0.
rſententis Auiræ ix

is ſententis, )nam is,
zſit, ell els oltih,
mledemptioliseniie
eutiinur⸗ .
kama f0, 25. 4,l0
1
cch101,1, P
tet, 20, el 10,nn⸗
Talmn. Bayd Pamna, ſo
G.b. fol, 44,17
, coy. hebetu lol⸗
eem allegalllt
40 meteſtemel 9
ige etiam 01, t.

gnentigcen

059 zplunta Moto l

Lenbea.

—

ExODI.

5787

CGolonienſe.? rj. Verl. 33. Si Aperuerit

tem, 216. quòd ille ſit reus. Eod. verſ. 33

in omni (S. Scripturæ) loco; ubi dicitur:

reum faciat propter parvos (ſive minores ætate,) perinde, ac pro pter majores natu (oc-
ciſos.) Verſ. 32. Siſervum aut ancillam] (Nempéè:) Chananæos. 212. Eod. verſ.
22. Triginta ſielos dabit] Decernit hoc Scriptura * tàm in eo (ſervo,) qui valet mille-
denarios, 213. quàm in eo, qui nonniſi unum valet denarium, 2 14. pondus autem (ſeu
valor) ſicli eſt quatuor aureorum, qui efficiunt dimidium unciæ, juxtà pondus rectum

aliquis ſoveam]) (Nempè:) quæ tecta e-

tat; ſed ille eam retexit. Eod. verſ. 33. Aut ſifoderit † aliquis foveam] Cur (iſtud hic)
dicitur? nam ſi propter apertionem aliquis fit reus, nonne multò magis propter foſſio-
nem:? ſed (hoc ideò hic Scriptura dicit,) ut includat etiam illum, qui fodit poſt fodien-

Nec ilam operuerit] Ecce ſi illam operue-

rit, abſolvitur; de eo autem, qui fodit autoritate muiltitudinis, 2 17. loquitur Scriptura.
Eod. verſ. 33. Bos aut aſinus] ldem judicium eſt de omnibus (aliis) jumentis, 218. nam

bos aut aſinus, diſcimus illum bovem, 219.

qui Sabbatho quieſcere debet, dicitur enim: ut quieſcat bos tuus atque aſinus tuus, 220.
gquemadmodum (igitur) ibi omne jumentum atque animal (intelligitur nomine) bovis,

nam

2712. Confer. & hic Mechilta, ſicuti ad marginem
allegatur in o O h. loc. it. fract, Talm, Ke-
itubot, fol. 42: b. & Bava kama fol. 4 7. a.

ac determinat, vide not. in nof rD h. loc.
213. Hebr. U7, erat olim quadrans ſicli arg entei, vid.
infr. v. 3 5. H. cap. n. 2 44 n

tur kPI. e. argentesss:

0d. c. 2 5. V. 39: n. 179. l
215. Confer. quæ R. Salomo ad Exod. dict. eap.
25. verſ. 39. annotavir.

xrX Vid. hic tratt. Talm. Bava Kama,fol. 19. b. &

”?YMVMWUv
† Confer. tract. Talm. Baya kama, fol.

4 8. a. &£
fol. 49. b. it. fol. 50. a. & fol. § 1. a. b.

216. Id eſt: loquitur hic lex eriam de illo caſu,
quo alius poſt primum fodientem Ifodit foveam

nec illam operit, quòd ille tunc reus ſit, ſi dam-

num inde lecutum ſit, confer. Gur Ar'eh fol. I0o r.
col. I. princ. vide & nof. in on o h. loc.

X Vel: decretum hoc eſt Scripturæ, ſic juxtà He-
bræum, id eſt: lex pretium iſtud certum ſtatuit
MStO I. pro legi
214. Hebr. , de hac voce vide Buxtorf. Lex.

Talm. fol. 559. & Lightfoot. ad Matth. c. 5. v. f
26. p. 27 I. edit, Lipſ. confer. & R. Salom. ad Ex-

fol. 49. b. it. fol. 50. a. b. & fol. 5 1. 2. & fol. 91.

bitorum & alius ſup erveniens illam ad decem cu-
bitos perfecerit, quod poſterior iſſe reus fiat, ſi
damnum inde ſecuthm ſit; prior autem non tes
neatur, videatur & tractat. Palmud. Bava kama
fol. 5 I. a, ſicuti ad marginem dicti panm rnbe
ibidem allegatar.
21I7.: Sive: lieentia ac poteſtate multorum, excipi-
tur itaque, ſi unius autoritate ac licentia quis
federit vide trackat. Talmud. Bava kama fol. 46.
a. it., fol. 5 5. b. ſicuti ad marginem allegatur in
N M h. loc. ubi vide ſis etiam notas, con-
fer. & Gur Arjeh fol. 101. col. I. princ. item verſ.
ſequ. 34. . 224. ac not. in DO, ubi Bava
kacqa foh. 49. b. allegatur, vid. & Sevachim, fol.
66. z. ð
219. Confer. quæ ſuprâà ad verſ. 2 9. h. cap. num.
19 I. notata ſunt, conſer. & tract. Talim. fol. 2 8.
b. S fol. 5o. Db.
219. Id eſt: illud animal intelligendum eſſe diſ-
cimus, quod Sabbathe debet quieſcere, non itaque
bos aut aſinus ſolum intelligumtur; ſed eriam alia
animalia, quæ Sabbatho quielcere debent.
220. Sicuti Exod. cap. 23. verſ. 12. habetur, con⸗
fer. tract. Talm., Bava kama, fol. 53. a, b. & fol⸗

ubi ſeribitur, ſi quis foderit foyeam noyem cu-

4

nam ecce dicitur alio in loco: & omne jumentum tuum; 221. ita && hic

omne jumentum & animal, tanquam bos (intelligitur,) nec dicitur (hic)
bos & aſinus, nilſi (co ſenſu, ut intelligatur) bos & non homo, aſinus &
non vaſa. 222, Verſ. 34. Dominus * ſovee] i. e. Foſſorterræ, 223. licèt fovea
non ſit ĩpſius, quia fecit illam autoritate multorum; 22a. (tamen) fecit illum Scri-
ptura dominumillius *(foveæ,) ut eum efficeret reum, ſi damnum exinde ortum ſit.
Eod. verſ. 34. Pecuniam reſtituet domino ejus] (Verbum) Q (ideò hic ex abun-

danti uſurpat lex,) ut includat æſtimationem pecuniæ * etiamſi (tantum ſint) furfu-

res. 12 5 Eod. v. 3 4. Qued autem mortuum eſt, ipſias erit (Nempè:) ejus, qui damnòè affe-

Rus eſt, :226. (nimirum judices) æſtimant 227, cadaver atque (is, qui damnum paſſus eſt.)

aufert illud pretiò(à judicibus æſtimatéô)atque rependit ei (damnum palſo)is, qui dam-

num intulit, præterillud, 22 8§. etiam ſatisfactioné damni ejus. 229, Verſ. 3 5. Si ferirerit)

(Vetbum Rhic idem ſignificata, ac:)Pi. e. impulerit(ſive impetum fecerit) tàm
cornibus, quàm corpore ſuo ac pedibus atque etiam motſu, qui fit dentibus ejus, 230.
omnes (iſt modi læſionis) comprehenduntur (ſub voce:) N), quia H nihil
aliud ſigniñcat, quàm i. e. percuſſionem. Eod. verſ. 3 5. Bos viri] (PN
hic idem elt, ac:.) O) — W% i. e. bos alicujus. Eod. verſ. 3 5. Tunc vendant

ð

221. Vide Deuteron. c. 5. V. 20. confer. & cap. an.
tftec. 20. v. 10. ubi in genere dicitur: & jumen-
tum tuum.
212. Ergo bos & aſinus hice ſaltem exempli gratia
adducuntur nec cœtera animantia excluduntur,
confer. ſuprà verſ. 28. b. cap. n. 191. vide &
tractat. Talmud. Bava kama fſol. 52. a. prout al.
legatur ad marginem in ba h. loc. ubi⸗
vide etiam notas.
X Confer. hic tract. Talm. Sevachim, fol. 66. a.
223. Sic mopr Yya hic interpretor, nam von in-
ter alia ſignificat etiam fodere, ſicuti in Aruch
habetur, prout in Dictionario Hebræo-Chaldai-
co Boderiano, quod operi Reg. Hiſpan. Bibl. an-
nexum eſt, habetur.
224. Sive: autoritate publica, confer. hic, quæ ad
verſi antec. 3 3. b. cap. num. 2 17. notata ſunt.
Hebr. oyan, in MSto 2. pro eo legitur: 1*
&νi. e. perinde, ac ſi ipſius eſſet (ſcil. fovea.)
K Vel: id, quod valet pecuniam, ſic Hebr.
bn etiam vertere poſtſiss. .
225. Id eſt: etiam in te minimi pretii æſtimatio

pecuniæ hie facienda eſt, confer. tractat. Talm.
Baba kama, fol.7. a. & fol. 9. a. it. ſol. 19. b. ir.
fol. II. a. & fol. 14. b. & fol. 52. a. it. fol. 54.

a. b. οαραπ quoad dictionem palb vide D. W'a-
genſeil. Sot. p. 3 53. & Buxtorf. Lex. Talm. fol.

1416. & fol. 19 64. vid. cap. ſeq, 2 2. V. F. n. 23

22 6. Confer. quæ infrà ad verſ. 3 6. b. c. num. 24 8.
notata ſunt, vide & not. in Manm mneo b. loc.
227. Hebr. Pmu gonfer. quæ fſapra ad v. 22. h. C.
n. 16 3. & ad V. ſequ. 3 5. H. C. U. 2 3 9. notata ſunt-
228. Vel- ſfuper illud, ſcil, ceadaver, ſic hy hic
explica, ut ſenſus ſit, quod lædens non folùm
læſo ſatisfacere debeat pecunià ob damnum illa-
tumns ſed quod læſo etiam eadaver adiudicetur
certò pretiò, vide Gur Arjeh fol. 10 1.«Ol. 2. princ.
confer. ttact. Talm. Bava kama, fol. 3. 2.
229. Scilicet: læſi, i. e. reſarcire debet læio etiam
damnum, quod ipfſe paſſus eſt, confer. hic Me-
chilta & Bava kama fol. 7. a. it. & fol. 10. b. it. fol.
5§ 1. a. &fol. 5 3. a. b. Gfol. 54. a. vide man ne
ibique notas.
1 Hebr. de,abſunt iſta à MSto I.
230. Nempè: bovis, confer. quæ ſoprà ad verſ.29.
h. cap. R. 202 notata ſunt, vide & Gur Arjeh

fſol. 101. col. 2. citcà Rn. ubi ratio habetur, cur

quartus modus, nempe Aen), i. e. procubitus
hic ab autore noſtto ſit omiſſus, confer. hit tract.
Talm.

. men 4)
mitume.6t)
ale ine ai⸗
vG)viniacdin
md Eptchens
boris interem
Giamdimni
Dntanalesl
mni,nontmin
Ppreüd,dumal
inerdumn dem
)poteritme
inletentis gu⸗
cetur) vel int
cwinsdammni,
ormmne pretiun
grarior 37,
monitiofacta

—
Talm. Baya ka
br it kol. 39.
Conter hic in⸗
Ktol. 34. b
febr. In in

55o

A i c gepe
1Hebt. Whabe

1 1lt ſeintert
Gur Anjeh dig
infrz n. 240.

6fol. 15, 1. & f
= Hebr. Dr-

cujus dos alten
eelt dnie
13;. Vel: teper
Hebr. Dion
verl.
Hebr. dh
ie. vel forüian
134. Continett
poſſtei reſpond

(lel: dom

neantis alteru

211, 1ta & ic
e Cicitn hie
homo, Alinus &
n. ſieet ſoſe
fecit llum Neri.
merindeortam ſt,
(ces hic exibun⸗
Ceantumſin)fufi.
s, ri damnd alk.
amnum allteſ)
n pallois,gui an.
erl 3 .G ferinrig
hpetum ſecerit)im.
tdentibosejns,1,,
quia d mkhk
1iri (N
3f. Tuyt vendaßt

h⸗
tionemn iden We.
Buxtoft, Lex, Talm. ol.

f beovem &c.] De illis (bobus,) qui æquales ſunt (pretié) loquitur Scriptura,

CAP. XxXI. rEzXxODI.

589
mirùm e. gr.) bos valet ducentos (denarios,) qui occidit bovem, qui itidem ducentos
valet, ſive cadaver valeat multum ſive parum (tunc) quando accipit iſte dimidium (bo-

vis) vivi ac dimidium mortui atque ille** (accipit) dimidium vivi ac dimidium mor-

tui, deprehenditur unusquis que jacturam ferre quoad dimidium t damni, quod mors

(bovis interempti) attulit, 231. (hinc) diſcimus, quòd inſons 232. reſtituat? 33., dimi-

dium damni, nam deillis (bobus) qui æquales ſunt (pretiò,) diſcis quoad eos, qui non
ſunt æquales (pretiò, )judicium quippe de innocente eſt, ut is reſarciat dimidium da-

mni, non minus nec plus, vel forſitàn etiam de illis ( bovibus,) qui non ſunt æquales

pretiô, dum ambo vivunt, loquitur Scriptura, ut dividant utrumque? ſi ita dicis, 234.

interdum damnum inferens * multum lucrabitur, dum cadaver (demortui bovis for-

tè) poterit majori pretiò vendi peregrinis, 235. quàm eſt pretium bovis ?*** damnum,
inferentis, quomodo autem fieri poteſt, ut dicat Scriptura, quod damnum inferens lu-

cretur? vel interdum is, qui damnum paſſus eſt, auferet multòô plus, quàm eſt pretium,

totius damni, dum dimidium pretii bovis damnum inferentis multéô plus valet, quàm
omne pretium bovis (hominis) damnô affecti, & ſi tu ita dixeris, ecce 236., innocens

gravior 237. erit, quàm (eo caſu ubi agitur) de bove, ſuper quo teſtibus adhibitis præ-

ca. ſeg, 11, V 5,0 1z.

lerl. 36 c,nutn. 2497

in Men wo o.
e ſapta ad 5. 21, l,

c, ntz9 nogtint.

l, czdaven, ſic i) hie
guod lædens non iolun

ecunia ob damnum a. 1.

um cüdavet adjugicetur
ehtol. 101 col,2, prine⸗
ama, fol 3,,

lusell, conler, bie Me⸗
,ait &fol.10,bit ſo.
54, , ice
ſta à Mötol.
er gue ſoptiad rellth-
Un, Fide & Gur Aieh
a ubi ſatiohabetun cut
em, i epoclbls
milus, conler, hietul,
Talm

.

H 232. Hebr. 1ν, quo nomine hic intelligitur is,
lareie debet eio etun

monitio facta eſt, ?3 8. te (igitur) etiam invito non loquitur (hic) Scriptura', niſi de

(bo-

mo.
235. Sive: alienigenis, nam Judæis cadaver come-
dere prohibitum eſt, uti Levit. c. 22. v. 8. ha-
betur, confer. & cap. ſequ 22. v. 3 I. n. 114. &
n. 115. ac n. 117. in editione Hebraica, qua uſus
ſum, legitur hic: a) i, e. alienigenis, ſic
quoque habetur in "par mnev, aſt in MSto z. ut
S&S& in Bibliis Buxtorf. legitur: m i. e. ethnicis 5
ſed res eodem redit, in MSto 1, dictio iſta peni-
tùs abeſt.
**½ Hebr. "w iſtud, ut & quod ſequitur, usque àad:

Talm. Bava kama, fOl. 2. b. it. fol. 7. a. & fol. 37.
b. it. fol. 3 8. a.
† Confer. hic tract. Talm.
& fol. 34. a. b.
* Hebr. un , iſtud & quod ſequitur, usque ad:
Rxn i. e. deprehenditur, abeſt à MSto z.
† Hebr. u*abeſt iſta dictio hoc loc. à MStO z.
23 1. Et ſic inter utrumq; ſervatur æqualitas, confer.
Gur Arjeh dict, fol. 10 1. col. 2. circa fin. vide &
infrà n. 240. confer. tract. Talm. Bava kama,
fol. 26, a. & fol. 34. a. b.

Bava kama, fol 33. a. b.

cujus bos alteri nullum intulit damnum, & ſic
ille eſt n i. e. innocens, integer & inſons.
3. Vel: reparet, reſarciat ac rependat, id enim
Hebr. . hic ſignificat, confer. n, 240. h.

„ Hebr. dn, hæc & ſequentia, usque ad: nd 18

i. e. vel forſitan &e, abſunt à MSto z.

234. Continetur hic quædam objectio, ad quam

poſteà reſpondetur, vide num. ſequ. 236.

XX Idq eſt: dominus bovis damnum inferentis ſive

neçantis alterum boyem, de hoc enim hic eſt ſer-

ur* i. e, dum dimidium pretii (bovis &c.)
deeſt in MStoz, V
236. Habetur hic reſponſio ad objectionem, de qua
paulo antèn, 234.
237. Plus lucrabitur, ſic intelligo hic Hebr. N,
poſſes iſtud diverſo reſpectu etiam intellige e ée
duriore conditione innocentis, quod is graviori
damno hoc modo afficiatur, quàm is, qui præmo-
nitus fuit, eſt ſanè locus iſte ſatis diflicilis & ob.
ſcuruæ.
238. De quo dicitur verſu ſequ. 3 6. h., cap. confer.
& ſuprà veiſ. 2 8. h. cap. n. 19 %.
Eece

EXODI. CAP. XXI.

1790

(bovibus) æqualibus (pretio) & docette, quod inſons reſtituat dimidium damni; co-⸗

terùm de æqqualibus (pretiô) diſces quoad eos, qui non ſunt æquales (pretiô)) nam ei,
cui dimidium damni ſui reſtitutum fuit, (judices) æſtimant 239., cadaver & quicquid
(judices) diminuerunt quoad pretium ejus (bovis interempti) propter mortem, iſtius
diminuti pretii dimidium aufert (is, qui damnum paſſus eſt) & abit; 240. ſed cur ſic
locuta eſt Scriptura, 241. nec dixit: rependat (ſive reſarciat) dimidium ejus? * (nimi-
rùm) ut doceat, quòèòd inſons non niſi de corpore ſuo 242. reſtituat, ſi autem feriverit
(bos) & is poſteà mortuus ſit, tunc is, qui damnum paſſus eſt, non aufert, niſi cadaver
vr & ſi illud (cadaver) non pertingat ad dimidium damni ſui, ipſe jacturam patietur,
243. vel ſi bos, valens minam, 244, ferivit bovem, qui valet quingentos denarios, 245.
non aufert ille, niſi bovem, quia inſons non tenetur adſtringere domiuum ejus (bovis,
qui damnum intulit,) ut ipſe de præſtantiſſimo ?246. rependat (ſive reſarciat damnum.)
Verſ. 36. Aut *† notum fuit] i. e. Aut non fuit inſons (dominus bovis, qui damnum in-
tulit;) ſed notum (ei) fuit, quòd bos cornupeta fuerit hodiè, heri & nudius tertius, ecce
tres cornupetitiones. 247. Eod. verſ. 36. Rependendo rependet ovem] i. e. Damnum
integrum (reſtituet.) Eod. verſ. 36. Et mortuus bos ipſius erit] (Nempè:) ejus, qui
damné affe ctus eſt, 248. & præter illum (bovem mortuum) rependet is, qui damnum-
intulit, eo usque donec ei, qui damnum paſſus eſt, omne damnum ejus reſarciatur.

n. 176. & c. 30. v. 13. n. 2 .
245⁵. Hebr. IuN, de qua voce vide num. antec,
244. in Bibliis Bnxtorfisnis dictio iſta un, quæ
hic in editione Hebraica, qua uſus ſum, habetur,
omiſſa eſt, in MSto I. pro: Men vn legitur:
y& Nten i. e. bis centies mille (denarios.)
246. Sive: de optimo, ſic dictionem whyerhic in-=
terpretor, quæ cap. ſequ. 22. v. 5. n. 1 8. dicitur
aP, conſer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1610.
vid. & tractat. Talmud. Bava kama fol. 5 6. ſicuti
ad marginem allegatur in 'pon mov b. loc
* Non exponenda eſt hic particula X, ut ſignifi=
cet & i. e. ſi (notum fuit & c.) vide not. in ov
S'nan h. loc.
247. Quæ ſcil. factæ ſunt tribus diverſis diebus ſive
temporidus, confer. ſuprà verſ. 29. b. cap. n.
200.
248. Confer, quæ ſuprà ad verſ. 34. . cap. n, 226.
notata ſunt.

239. Hebr. é, de quo verbo vide ſuprà verſ. 22.
h. cap. n. 16 3. & verſ. præced. 34. n. 227.
240. Et ſic etiam inſons jacturam fert quoad dimi-
dium damni, de quo ſuprà num. 23q1. & n, 233.
confer. & num. 243. h. verſ.
241. Nempèé, ut dividant utrumque tàm pretium
bovis vivi, quam bovis interempti.
X Hebræ. puni in MSto I. hic legitur vn un i. e.
dimidium damni.
242. Hebr. Ü de eo, quod ſuum eſt, confer. hic
Gur Atjeh ſol. 10 1. col. 2. fin.
v½ Hebr. Mwase in utroque MSto huic voci præmit-
titur: X i. e, dimidium (cadaveris ſcil.)
243. Vide, quæ paulô ante num. 240. h. verſ. no-
tata ſunt.
244. Min vulgaris continebat viginti quinque ſi.
clos i. e. centum , ſive denarios; eſt autem
in quarta pars ſicli, confer. ſuprà verſ. 32. b.
cap. n. 213. & 214. vide & Exod, c. 25. V. 39.

CAP. XXII.

—

.1.
nori hea
temptu
ningvebore
nandoqier
ta is ſroperi
(llerepenlit
Bod, vetl. 1.5
dustepataion
tantum. 5
Mvert ſangun
nd mortus,!
oceidagg⸗ilte
contineat dur,

1, Hebr. Nol
ſtius R. ſochen
it, meminit
not. 2d Zacha
uxtorf, Ab
12, Vel: honori
Benel, (,. 3.
3 1 h, 1001 3
Je kact. Taln
de it, fol. 77.
z. ld ett: quif
fur illumnon
Aqguam quiport
um ſe 4 kon
33. d. ll. Kidd
fol. 71,b,
fol. 79, 2. i.
34. a. it. Chul
*½ In MSto 1, hi⸗
lim laborem
4 genſuzet,
10 ſo ſele ex
hominum con
furtum ubtta
Ve autem g

(preti 6)) namei,
cadaver & gbicgni

dptermotten iling
dtz 40. ſell n ſ

ium cjas⸗ 4 (umi.

ai autemn kerirerit

lafert niſſcacinet

jadurampat Patietur,
entor denatios, ef, 1

miuum ejus (oni,
gniuimnn)
is, guicimnnmi In⸗

nudiust leriing ecee
len]) ie. Dammum
(Nempe,) eins gi
etis, gui damnum. †
ejuskeſetcistat.

—

1.

yoee Vide num. znter,

is dickio a n, go

us uſus ſum, hebetut, †
3 2. Vel: honori hominum conſulit Deus, confer.

fo: mn bon legrur:
es mille derznios)

Gicionem debicin.
112. 7. f.d 19, dietur
Ler. Tin u .1610,
Bavakama Lol, 56,ſcuti
S “ 4ſ
ttiella , ut ſgrife
&) videnot in rocN

busciretis diebisſiſe

Pra ſen 29, ,,cehed,
ſenl 34, ,ceh, n116,.

&* In MSto I. hic additur: 12 nn i. e. & eincs il⸗

4. Senſus eſt, quoniam Gir portans ovem hume-

ExODI. 791

CAF. XXII. M

7 Erl. r. Qe⸗ 4oner ge.] Dixitk. Jochanan, flius Zaccai:B parcit Deus ho-
nori hominum, 2. (nam) pro bove, qui pedibus ſuis graditur, 3. nec in eo con-
teumptui ſeſe exponit fur, ut tollat illum ſuper humerum ſuum, (fur) rependit
quinque boves; pro ove autem, quam fur) humerô ſuò portat, * reddit quatuor oves,
quandoquidemi in ea ſeſe contemptui exponit, 4. dixit R. Meir: *† veni ac vide, quan-
ta vis ſit operis, J. (nimirùm) bovem, quem (fur) ab opere ſuo ceſſare fecit, quinquies
(ille rependit;) ovem, quam non ab opere ſuo ceſſare facit (fur.) quater (reſtituit.)
Eod. verſ. I. Pro bove, pro ove] Repetivit iſta hic) Scriptura, ut indicaret, quòd mo-
dus reparationis qui fit in quadruplo & quintuplo, non obtineat, niſi in bove & ove
tantùm. 6. Verſ. 2. & in efoſione] i. e. Dum effodiebat domum. 7. Eod. verſ. 2.
Non erit ſanguinu reus] i. e. Non eſt iſtud homicidium, ecce ipſe (fur eſt veluti omni⸗
nè mortuus, 8. hic docet te lex, ſi venerit (aliquis,) ut te occidat, præveni tu, ut'illum
occidas; 9. iſte autem (fur) venit, ut te interficiat, nam ecce novit ille, quòd nemo ſeſe
contineat dum videt, zpecuniam ſuamſe ereeean ut quieſcere poſſit, 10. quo-
Eeee 2 circà

1. Ted- 1„ Ted ſd sre. cœteruùm i
ſtius R. Jochananis, qui etiam Rabban didtus fu-
it, meminit etiam Commentator noſter in
not. ad Zachar. c. 11. v. 3. ubi vid. n. 7. confer.
& Buxtorf. Abbreviat. pag. m. 174.

propterea ſeſe non exponit rontemptul „quinque
boves rependantur.
* Hebr. Nn p, hæc S& ſequentia, usque ad:
Wwn n i. e. pro bove „ abſunt ab utroque
MSto.
5F. Sive, operæ, quam bos præſtat homini; conti-
netur hic alia ratio, cur bos quinquies reſtitui
debeat; ovis autem quater, nempè: reſpectu
operis, eui bos ab homine adhibetur, quod non
ita eſt in ove.
6. Conter. hic Gur Arjeh fol. 101, col. 3. princ. &
tractat, Talm. Bava kama fol. 67. b. ſicuti alle-
gatur ad marginem in Spam mnov' h. loc. ubi. vi-
de etiam notas.
7. In ipſo actu effoſſi onis, conſer. hic tractat, Tal-
mud. Sanhedrin fol. 72. a. b. fſicuti in np
San hic ad marginem allegatur „ubi vide et-
iam notas.
9. Vide verſ. ſequ. 3. . cap. ibique not. num. 13.
gonſer. hic tract. Talm. Ioma,fol. 35. b.
9. Confer, hic not. ad libtum Prec. Jud. part. 2,
p. 80. b. fin.
10. Id eſt: quòd nemo ſe cominere poſſit, quin
in furem laciat impetum, fur autem vel cum alte-
rii

Genel. c. 3. V. 7. n. 24. & Numer. cap. 22. V.
33. n, 1067: 8⁸ Deuteron. c. 20. v. g. n. 3 1. vid-
hic acét. Talm. Bava kama, fol. 62, b. & fol. 67.
b. it. fol. 77. b.
3. Id eſt: qui furem pedibus ſuis ſequitur, ita, ut
fur illum non portet humeris ſuis, ſicuti ovem,
quam qui portat, is ſeſe contemptui exponit, vid.
num. ſeq. 4 confer. hic tract. Talm. Ketubot, fol.
33. b. it. Kidduſchin, f ol. 13:a & fol. 6 8, a. b.
& fol. 71. a. b. & fol. 72. a. b. it. fol. 7 8. a. b. &ε
fol. 79, a. it. Bayva kama, fol. 71. a. b. & fol
84. a. it. Chullia, fol. 137. a.

lam laborem ſuſcipit.

ro ſuo ſeſe exponit contemptui, ideò Deus honori
hominum conſulens ſtatuit, ut pro una ove, per
furtum ſubtracta, quatnor reſtitnantur, pro bo-
ve auiem „ quem fur humero ſuo non portat ac

ficiat. Verſ. 3. Si ſol ſuper ipſum exortus ſit] Non eſt iſtud, niſi ſpecies ſimilitudinis, (nem-

pè) ſi tibi res eſt manifeſta, quèòd ille (fur) pacatè ſeſe ergà te gerat, non ſecùs, ac Sol
iſte, qui pax eſt mundo, ſi ſic notum tibi ſit, I1. quòd ille (fur) non veniat, ut occidat,

etiamſi dominus pecuniæ ſtet contrà illum, 12. veluti pater, qui effodit, ut furetur pe-
cuniam fllii, in confeſſo eſt, quòd pater miſereatur fili, nec veniat, ut vitæ vim adfe-

rat. Eod. verſ. 3. Sanguinis reus eſi] i. e. Pro vivo 13. iſte (fur) reputabitur & erit ho-

micida, ſi dominus ædium illum (furem) occiderit. Eod. verſ. 3. Reddendo reddet]

(Scilicèt:) fur pecuniam, quam furtò abſtulit, nec mortis reus eſt; Onkelos autem „

qui interpretatus eſt: & ſi oculus teſtium ceciderit ſuper eum, aliam ſecutus eſt viam-,
*ac ſi diceret: quòd ſi invenerintillum teſtes, antequàm veniat Dominus ædium &
: quòd ſi invenerintillum teſtes, antequàm veniat Dominus ædium &,

dum dominus ædium conrrà illum (farem) venit, monuerintillum (teſtes,) ne eum
(furem) occidat, (tunc) ſanguis ei eſt, i. e. reus erit propter illun (farem,) ſi eum domi-
nus ædium) interfecerit, nam, poſteaquàm adſunt, qui illum (furem) viderunt, non-

venit fur iſte, ut (domini ædium) vitæ vim adhibeat nec is dominum pecuniæ interfi-

ciet. Verſ. 4. Si deprebendendo deprehenſum fuerit] In poteſtate ejus (furis ſcilicèt.)

dum ille non mactavit nec vendidit. Eod. verſ. 4. A bove usque ad aſinum] Omnis
res comprehenditur ſub regula reſtitutionis dupli, 14. tàm illa, in qua eſt vita, quàm-
quæ vitàâ caret, nam ecce * dicit eadem Scriptura de ove, de veſte & de omni re, quæ a-
miſſa eſt: reſtituet duplum proximo ſuo. 15. Eod. verſ. 4. Daplum vivum reſtituet]

Nec ei reſtituet mortuum; ſed vivum (utrumque) aut pretium (utriusque) vivi. Verſ. .

5. Si depaveritjumentum & depaſtatur] (Verba iſta) vn, On, & , o-
SI S S mnia

—

riusnece ſeſe detendat, ideò iſie fur impunè oc-dDulcbin, fol. 1 9. a. it. Maccot, fol, 2. b. —

cidi poterit, confer. præ aliis H. Grot. de jure Bel- * Vel: abripuit illum linea alia (textus ſacti,) nam
li & Pac. l. 2. c. I. n. 12. & ſic vertere poſſis iſta: mè mpv pro-
1I1. Hebr. 7 wνν , abſunt iſta ab utroque ut hic in Commentario habetur, nimitum in-
MSto, confer. hic Mechilta, ſicuti allegatur ad nuitur verſus ſequens textus ſacri ‚ubi de furis de-

marginem in an Dh. loc. ubi vide etiam] prehenſione agitur.

notas, ut & Ssnhedrin cap. 8. quod incipit: 12 14. Confer. hic Mechilta &tra at. Talmud. Bave

Hn P, uti allegatur ibidem, vid. Sanhedrin,, kama fal. 62. b. & fol. 64. a. ſicuti allegantur ad
fol. 72. a, bvb.

12. Hebr. 32, ſic enim juxtà Biblia Buxtorf. ali drin, fol. 72. a. b. ſicuti ibidem habetur, con-
asque editiones legendum eſt, non Taa uti in fer. & Gittin, fol. 77. a. it. Bava kama, fol. 75. a.
exemplari Hebræo, quô uſus ſum, corruptè legi- & Bava mezia, fol. 10. b. & fol. 56. b.
tur. “ x Hebr rw, iſtud & quod ſequitur, usque ad:

habetur, ubi vide num. g. confer. hic Sanhedrin, Msto z.

fol. 72. b. prout in ynar "newh. loc. ad mar- 15. Sicuti verſu 9. ,. cap. habetur, confer. D. Wa-

ginem habetur. Aenleil. Sot. p. 457: num. 9. & not, in
1† Conter. hig tract, Talm. Sota, fol. 23. b. & Kid-] . loc. . —

N

circà eum in finem venit (fur,) ut, ſi dominus pecuniæ contrà ſteterit, ipſe illum inter-

marginem in nan nev h.loc. item:
rginem in 'n-n 5 h. loc. item: Sanhe-: tradt. Talm.

cAr. NI.

nia dicunt
16. Bod e
Fineamprozl

fſyeper imm

inehie
unen

/ ANend

mer] (lucie
ſituatei, (gun
optimno 2grot
palens Felahe
(adices eil
Preltmnüllin

16. Doüt Num
got, ad librum

Hebr. 2D

Vto, qhie
edlinonibus,
Vineam, con
12. b, ” fol.2
tol f⸗
VIt Coofer, hie
b, ſol 3. a.

1. ureconſul

Vocand paupe
quadfupes p.
pauperies gef
lia kacientis
edl. 1, med.
13,2 fol.
tasin Pan
ID. Hebr. An
n. 1466, dict

19. Hebr no⸗
1 nl 15 , 0
notatſan,

13. Non pro mortuo, ſicuti verſu antec. 2. H. cap. DSD en i. e. feſtituet duplum, deeſt in 2. Iiwan)

bilibus, gue
Lex. Talcn-

1 Hohn on

betur n .

teiglellnmingt.
miltucdins (nen.

bnonſeciigc Sl1

neniat dtoctictt,

dcit utfuretut e.

. tritk imadle.

taditur Keritho.
Relddend redden
Onkelotauten,
leumehnin⸗
ominus eiims,
teltes,) neeuml.
em) ſieum domi.

m) viderunt, non--

im peclnixintetſ.
s(forss ſllie)

Adaſmn) Omnis
qua eſtvita, guim

ce omni re, vet.

lem vinum nfi er]
insgve)rizi. Ver.
e & PPN,o⸗

mnia

— — 1

accCt, 10l, 2. b.
alia (tenus laett, vam
d gio⸗

habetut, nimmum in.
tus ſacti,whide kunis de.

trzclat. Talmud, Dara D D
64. 2. ſieuli ellegantutad

o hloc, item: Sinhe⸗
ibicem habetut,con⸗
1. Dava kima, fol.77,4.
kol. 56. b.
104 Kün Uique1d:

tuet daplum, Ceellin

abetur, eoer⸗D. Wa

. K inn S

CAn. NI.

CAbp. XXII.

EXODI. 593

dis dicuntur Er jumento, ſeut Gn i⸗ loco:) nor & i. e. jumenta noſtra-.

Eogq. verſ. 5. S depaverit] i. e. Si (quis) immiſerit jumenta ſua in argum vel **

vineam proximi ſui⸗ *** & damnum ei intulerit per unam rem exiſtis duabus (nempè:)

ſive per immiſſionem jumenti ſive per depaſtionem; interpretantur autem Rabbini no-
ſtri M'm i. e. immiſſionem, quòd illa ſit damnum, 17. conculcatione pedis (factum;)
autem ſit damnum, quòd fit dente comedente & depaſcente. Eod. verſ. 5. Ig
agro alieno] i. e. In agro alterius cujusdam. Eod. verſ. 6. Optimum 18. agri ſui reſti-
tuet] (Judices) ſtimant 19. damnum & ſi venerit (ille, qui damnum intulit,) utre-

ſtituat ei, (qui damnum paſſus eſt, terram) ſive ſolum 20u. pretium damni reſtituet ei de

optimo agrorum fuorum, ſi (verbi gratia) damnum ejus fuerit Selah, 21. dabit ei æqui-

valens Selah de præſtantiſſimo, 22. quod ipſe habet, (hinc) docet te Scriptura, quòd

(judices) exiſtiment, **illis, qui damnum paſſi ſunt, iſtud (reſtituendum eſſe) in re
Praſtantill ima.3. Weil. 6. 5i Agreſi Rir ignis] Etiam per ſeiplom. *4. Eod. verſ. 6‧*

2

FEeecc 3 Et

16. Prout Numer. cap. 20. V. 4. habetur, confer. 1

not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 35: b. fin.

X Hebr. —) d, ſic in textu ſacro, ut & in utroque

MsSto, & quidem rectius, quàm in recentioribus

editionibus, ubi copulativa habetur: ) i. e. Se
vineam, confer. tract. Talm- Bava kama, fol. 14.

a. b. & fol. 2 1. b. ir. fol. 23. a. & fol. 25. b. it.
fol. 5
XXX Conſer. hic trsct. Talm. Bava kama, fol. 2, a.
b. & fol. 3. a. it. Gittin, fol. 49. 3.

17. Jureconſulti damnum, A quadrupede illatum,

vocant pauperiem, de qua vide Digeſt. Tit. Si
quadrupes pauperiem teciſl. dic. ubi I. 1. J. 3.

pauperies definitur, quod ſit damnurn ſine inju-

tia facientis datum, confer. Gur Arjeh fol, 102.
col. 1. med. & traclat. Talmud. Bava kama fol.
23. 9. 8 ſol. 5 8. b. & fol. 59. b. vide etiam no-
tasin pan nov h. oc.
I8. Hebr. Ayn, confer. quæ cap. antec. 2 I1. V. 35.
n. 2466. dicta ſunt, vide & num. 22, b. verſ. ĩ it.
tract. Talm. Bava katna, fol. 26. 2.
19. Hebr. Pô, confer quæ ad cap. antec. 2 1. verſ.
221. n. 163. de verbo nv, quod & hic habetur,
notata ſunt, confer. & paulò poſt Sign. = ½
20. Id vox ypp hic notat & opponitur ebus mo-
pilibus, quæ Swin dicuntur, vide Buxtorf.
Lexz. Talm. fol. 2 1 5 1. confer. & not. in eno,
2„, h. oc-
* Hebr. Pll 1, ſi ein editione Amſiel. in Baſil. ha-

que MSto legfarwn Ma i. e. Pretio damnie-
jus.
21. Eſt Selah monetæ genus, quatuor valens bxN
i. e. denarios, confer. K. Salom. ad Exod. c. 2 5. V.
39. n. 179. Selahautem communiter exponitur
Siclus, vide & Exod. c. 38. V. 24. n. 21.
22. Sic Hebr. Wy hic interpretor, in Gur Arjeh
fol. 102. col. I. fin. explicatur dhnn AD i e.
omnium optimum in MSto 2. pro RPyEN legi-
tur: HMWGi. e. de agris, in MSto I. vox iſta pe-
nitus omiſſa eſt, conter. not. ad librum Prec:- Jud.
Ppart. 2, P. 49. 2. princ. ut & num. ſeq. 23,
XX Vel: æſtiment, ſtatuant, Hebr. Pn,, in MSto
I. pro eo legitur: PWi, e æquant, quivalens
ponunt (in re præſtantiſſi ima.)

23. Sive: optima, confer. hic tract. Talm. Gittin.
fol. 4 5. b. &̈ fol. 49. a. b. it. ea, quæ num. an-
tec. 22. dicta ſunt, vide & tractat. Talmn. Bava
kama fol. 6. a. & fol 7. a. b. & fol. § 9. b. idem,
quod in rebus immobilibus „obtinet etiam in
mobilibus, nam ννn7οoûoûaâαâH&⅜e, in rebus mobilibus
reſtituere quis debet Pa)d 19) 2N i. e. etiam furfu-
res, uti in not. Dorm n h. loc. habetur, id eſt:
omnimoda reſtitutio facienda eſt, etiam quoad
rem minimam, confer. Exod. cab. antec. 2 1. V.
34. num. 22 5.

24. Nempè: citra propeſit itum ſhcteaeni, cnz
Kr. num. lequ,2 2 6, H. verl.

betur n i, e. pretium damni ejus, in utro⸗

EXOD I.

24 CAP. XXII.

Et invenerit ſina] (Dictio ) ſignificat) chardons, *linguâ vernaculà. Eod.
verſ. 6. Et abſumatur meta frumemti] (Videlicèt,) dum lingit 25. ſpinas, donec per-
veniat ad metam frumenti aut ad ſegetem, quæ ſolo cohæret. Eod. verſ 6. Aut a-
grum] Dum (ignis) lingit novale ejus, ita, ut opus ſit, novellare illum ſagrum) ſecun-
da vice. Eod. verſ.6, Reſtituendo reſtituet is, qui ſuccendit] Etiamſi (ille ignem) in ſuo
(agro) ſuccenderit; iſte verò (ignis) egreſſus ſit per ſe 26, mediantibus ſpinis, quas in-
venit, debet iſte reſtituere (damnum) quia non cuſtodivit prunas ſuas, ne evagarentur
& damnum inferrent. Verſ. 7. Er furtöé ablatum ſit * domo viri] Sicuti ipſe dicit.
Eod. verſ. 7. Si invenietur fur, rependet] (Scilicêt) fur duplum dominis. 27. Verſ. 8.
Si non inventus fuerit fur] Tunc veniat iſte cuſtos (rei traditæ,) qui eſt dominus ædi-
um. Eod. verſ. 8. Et adducatur] Ad judices, † ut cum iſto (qui rem depoſuit) in ju-
dicium veniat eique juret, quod non extenderit manum ſuam in rem ejus (nempè pro-
ximi ſui; qui illam tradidit.) Verſ. 9. De omni * negotio tranigreſioni] Si inventus
fuerit mendax in juramento ſuo, dum teſtes deponunt, quòd is ipſe rem furatus ſit.,
& ſi condemnaverint illum Dii (i. e. judices ſeu magiſtratus) juxtà verba teſtium, (tunc)
Eod. verſ. 9. Rependet duplumproximo ſuo] Docet te (hic) Scriptura, quòd is, qui diſ-
ceptat de depoſito, ?2 8, dicens, quòd illa ſibi (per alium) ſubtracta ſit; ſed (poſteà) de-
rehendatur, quòd ipſe eam furatus ſit, rependere debeat reſtitutionem dupli; ſed
quando? (videlicèt) eo tempore, quò ille juravit, 29. & poſteâ veniunt teſtes, ſic ex-
plicant Rabbini noſtri. * Verſ. 8. Et adducatur dominus ædium ad Deos] (Hebr. 2pà
i. e, adducatur) hæc H i. e, adductio eſt juramentum, tu dicis ad juramentum-
addu-

— .

. Sic exprimo va in MSto 1I. pro eo legitur:
v , ujus vocis eadem eſt pronunciatio in
lIingua Gallica. =ð
25. Sive: abſumit vel comburit, ſcil. ignĩs, ſie ver
pum Qr hic expono, confer. tract. Talm. Ba-
Sa kama, fol. 25: b.
26. Vide, quæ num, antec. 24. h. verſ. 6. notata
ſunt. it. tract. Talm. Bava kama, fol. 22. b. & fol.
560. a. b. & fol: 6 1. b.
XX Confer. hic tract. Talm. Bava Kama, fol. 70. a,
& fol. 76. a. it. Bechorot, fol. 1 1, a. .
27. Conter. hice tractat. Talmud. Kidduſchin, fol.
I1. b. & Bava kama, fol, 63. a. & fol. 9 3. a. &
fol,. 106. b. it. Bava mezia, fol. 57. 2. b. & Schevu-
Oot, fol. 39. a. b. & fol. 42. a. & fol. 43. a. it. Be-

chorot, foi. 50. b.
† Coafer. tract. Talm. Bava kama, fol. 63. b. &

AQdulchin, fol. 42. b.

* CGonfer. hic Bava kama, fol. 54, b. & fol. 62, b.
& fol. 6 3. a. it. fol. 106. b. & Bava mezia, fol. 5.

4 2, b.
28. Qui argumentatur & objicit quoad depoſitum,
qui nempè ſuſpectus eſt cireà rem depoſitam, quod
ipſe illam furtò ſubtraxerit; ſed ipſe excipit, rem
ab alio ſibi ſubtractam eſſe, ſic mpon yn hic
interpretor & expono, ſi ſcriptum elet Pyp-
ea verti poſſet: cui depoſitum concreditum
eſt, de verbo yo confer. & cap, ſequ. 23. V. 1.,
Sign. * .
29. Vel: ad juramentum adactus eſt, Hebr. ynva
confer. quæ infrà ad h. verſ. 9: num., 3 3. notata
ſunt.
X Hebr.rian W Ja, in MSto I. pro his legi-
tur: y e i. e, quoniam ita viderunt

fol. 107. 2. b. item Bava mezia, fol. 41. b. & San.
hedrtin, fol. 2. b. & fol. 3. b. it. fol. 56. b. & Kid-

teſtes; ſed in MSto 2. iſia penitus omiiſa ſunt.

a. & fol. 44. a. b. & fol. 57. b. it. Schevuot, fol.

3z. Vel ſaper

—

MCucetut
coi tezeuſto
dicens, quo
venetint1
„PWE
manus, (obi⸗
immiletit me
juramentunm.
interpretatio
zpucd teell,
il deptehen
Kituat uplun
daces, (uunc)
ir expoluer
demnent ile
cens: lic l
10. Sakdkrit
de llo, quigt
ſentiſetiptun
tunc adducat
ipſumperjur⸗

——

(uc hadte

nem ſiße qua
perſequentia
ſequ. 30.
30. Continetun
ſye ob ectio⸗
dign. autet.
ſol. 64. b. ”
& lol. 4.b,

. Ficutiint
711, Nonnulli h

ſit, teſerunt
3c Tremelli
nOt. ad Dara

Dempè: in iu
Aum foit 3
34. Vel in dep
Reumeege

eelſi, Ul
hung, coner der.
.erl 6. t.
tnegrun ſecun⸗

Uleignem )inlo.

lpinis, gaain,
bne eVagarentut

Lient ble gicit.

n. 1e. Ver.

ieſt dominns dl,.
hdepoſuit) inju⸗
Gis (neme to.
eyi, c:;
ns] Kinents
tem kutatnſt,
bateſium tune,

guod is gli el. “
led (poltei) e.

ionemapli; ſed

funtteltes,icck. .

eu (Hebra

Sadjutamentum
Adda .

eb lol Lub.

& Bara mezin fol ſ. .
eb. it Scheruct ,iol.

tet uoꝛd depelium,

2tem depoſſtan ud
ſed igle eihit, tem

ſern e
Keuiptuin elle n
voltun Concfetituan
ca leqn 13, .

laus el, Hebr.)
1,9: Dun, 33, nOials

MSto 1, 0 hitlez⸗
uoniamn it igeruot

etinuomilunt

CAbP. XXII.
(adducetur,) vel (forſitàn) non eſt (iſta adductio,) niſi ad judicium, ut, ſi venerit (is,
cui res cuſtodienda eſt tradita,) ad judicium & negaverit, (ſe rem depoſitam habere,)

EXODI. 595

dicens, quòd illa furtéô ſublata ſit, (ut, inquam, ipſe) ſtatim condemnetur ad duplum,
ſi venerint teſtes, (qui dicant,) quòd illa res ſit in manu ejus? ** dicitur 3⁰. hic:
„— DrDO i. e immiſſio manus, & dicitur infra: — rDOi. e. immiſſio
manus, (ubi verba ſic habent:) juramentum Domini erit inter utrosque, quoòd non-

immiſerit manum ſuam, 31. quemadmodum (igitur) ibi eſt juramentum; ita & hic eit
juramentum. Verſ. 9. Si dicet, quòd illud ipſum ſit] Juxtà ſenſum literalem (hæc eſt

interpretatio:)ſi dicet teſtis: 32, enimverò illud ipſum, ſuper quo tu juraſti. 33. ecce iſtud
apud te eſt, veniat utriusque cauſa ad judices & inquirant (iſti) in teſtimona 34. &ſi
illa deprehenſa ſint vera, ipſique condemnaverint illum depoſitarium (tunc)ipſe re-

ſtituat duplum: ſi verò illi (judices) condemnaverint teſtes, quòd deprehenſi ſint men-

daces, (tunc) ipſi reſtituent duplum depoſitario; Rabbini 35, autem noſtri piæ memo-
riæ expoſuerunt, (verba iſta:) quod illud ipſum ſit, docere, quòd (judices) non con-

demnent illum, ut juramentum præſtet, niſi is confeſſus ſit partem aliquam, (debiti)

dicens: ſic & ſic tibi obligatus ſum; reliquum autem mihi furtô ſubtractum eſt. 36. Verſ.
10. Si dederit aliquis proximo ſuo afinum aut bovem] Prior textus Biblicus 37. dicitur
de illo, qui gratis 38. cuſtodiam (alicujus rei) ſuſcipit, ideò abſolvit illum à furto, 39.
ſicuti ſcriptum eſt: & furtò ablatum ſit è dmo alicujus. 40. item: ſi non inventus ſit fur,

tunc adducatur dominus ædium, 4. (nempéè,) ut juret, (hinc) diſcis, quòd liberet ſe-

32. Nonnulli hæc verba. ſi dicet, quòd illud ipſum

Reum peregelint, improbum pronunciaverint,

ipſum per juramenti iſtius (præſtationem;) aſt hic textus dicit de illo, qui cuſtodiam

=

(alicu-

DN Quæ hactenus dicta ſunt, continent objectio-
nem ſive quæſtionem, ad quam hic reſpondetur

per ſequentia. nempè: dicitur hic &c. vide num.
ſequ. 30.
30. Continetur hic reſponſio ad interrogstionem
ſive objectionem, quæ paulò antè habetur, vide
Sign. antec. **confer. hic tract. TLalm. Bava kama
fol. 64. b. & fol. 75. a. it. Sanhedrin, fol. 3. b.
3 1. Sicutiinfrà verſ. 1I1. h. cap. habetur.

ſit, reſerunt ad dominum rei depoſitæ, vide Junii

not. ad Paraphr. Chald. h. l. conf. infrà n. 3 6. b. v.
33. Vel-ſuper quo tu ad juramentum adactus fuiſti,
nempè: in judicio, quando juramentum tibi de-
latum fuit à judicibus, vide ſuprà num. 29. h. v. 9.
34. Vel: in depoſitiones teſtium, in verba teſtium.

ac Tremellii verſionem Latinam, ut & P. Fagii

Hebr. ναναο, in utroque MSto pro eo legitur:
nd i. e. & teſtimonium dixerint (contraà il-
lum depoſitarium) D
3 5. Vide tractat. Talmud. Bava kama. fol. 107. a.
b. prout ad marginem allegatur in dom rmer
h. oc H
36, Confer. hic Gur Arjeh fol. 102. col. 2. circâ
fin. ac not. in Pam PDD h. loc. it. ſuprà n. 32. . v.
37. Nempè: qui habetur verfu antec. 7. & ſeqꝗq.
usque ad hunc verſum 10. confer. hic tract. Talm.
Naſir fol. 3 5. a. & Schevuoth, fol. 43. a.
3 8. Vide trackat. Talmud. Bava metz'a 101,94. a. b.
ſicuti ad marginem allegatur in hnor mo h. l.
39. Nempe, ſi probatum ſir, rem ex illius domo ab
alio per furtuin eſſe ſubtractam, tunc ille non te-
netur rem illam vel ejus pretium reſtituere domi-
nog rei ſen deponenti.
40. Proùt ſuprà verſ. 7. h. cap. habetur.

41, Sicuti ſuprà verſ. 8. h. cap. habetur.

EEOPDI

CAb. XXII.

(alicujus rei) ſufcipit merc

6

e, 42. quapropter ille non abſolvitur, ſi resilla furtéò abla-
ta ſit, veluti ſcriptum eſt: ſi furtò ablatum ſit ei, reſtituet; 43, ſed quoad animal, quod

vim paſlum eſt, veluti (ſiiſtud) mortuum ſit per ſe 44. aut fractum aut per vim à latroni-
bus abductum ſit, (his caſibus juramento locus eſt. *) Eod. verſ 10. Nec quiquam vi-
deri] Qui de te illa teſtetur. Verſ. 11. Juramentum Domini erit] i. e. Jurabit (is,
qui cuſtodiam mercede ſuſcepit,) quòd res ſic ſe habeat, prout ipſe dicit, & quòd ipſe

non extenderit manum ſuam ad illam rem,

ut ipſe illà uteretur in commodum ſuum,

45. nam ſiipſe extenderit 46, manum ſuam ad remiillam ac poſteà ipſa vim paſſa ſit, te-

netur ille ob violentiam (rei ab alio illatam.
Eod. verf. I 1I. Et non reſtituet] Ei (domino rei) ille, qui (rem) cuſtodi-
Verſ. 13. & diſcerpendo diſcerptum eſt] Per feram be-

Juramentum.
endam accepit, quidquam. 47.
ſtiam.

Eod. verſ. 13. Adducat ille 48. teſtem] i. e.

) Eod. verſ. II. Ert aceipiet dominus ejus]

Adducat teſtes, (qui teſtentur,)

uòd diſcerptum ſit (animal) per vim & (tunc ille) abſolvitur. Eod. verſ. 13. Diſcer-
um illud non rependet] Non dicit illa (Scriptura hic:) O i. e. diſcerptum 49. non⸗
reſtituet; ſed R DPi. e. diſcerptum iſtud, eſt enim diſcerptum, quod ille rependere-
debet & eſt diſcerptum, quod ille non reſtituet, diſcerptum à fele & vulpe atque mar-
e, 5.. reſtituere debet; quod autem diſcerptum eſt à lupo, leone, urſo atque ſerpente,
tdille non rependit; ſed quisnam inſuſurravit 51. tibi, ut ſic judicares? quia ecce ſcri-

.₰

ptum

7
42. Sive: ex conducto, ſi locatio & condudio inter-
venerit, ſicuti etiam in Junii ac Tremellii verſio
ne Latina hic ſuppletur, ubi in eorundem notis
ſcribitur, quòd evidentiæ cauſa id additum ſit,
cum diverſam eſſe hanc legem à præcedente, pœ-
na id oſtendat & factum Jacobi Genel. 3 1. v. 39.
atque Hebræorum autoritas ita accipiendam eſſe
confirmet.
4A3. Prout verſu 12. h. cap. habetur.
44. Nempè: ſine facto vel culpa ejus, qui cuſtodiam
mercede ſuſcepit.
X Prout verſu ſequ. 11. in textu ſacro habetur, ubi
vide notas, confer- hic tract. Talm. Bava kama,
fol. 55. b. & Bava mezia, fol- 8 3. a. b. it. Sche-
vuoth. fol. 3 5. b. & fol. 39. b. ac fol. 47. a. b. &
Temurah, fol. 3. b.
45. Hebr. yvy i. e. ſibi, utilitatis ſuæ cauſa, con-
fer. hic notæ in - n h. loc. it. tract.
Talm. Bava mezia, fol. 43. b. & fol. 44. 3. b.
46. In exemplari Hebraico, quo uſus ſum, bic ha-
t, i. e. non, hoc ſenſu: ſi ipie

betur negativa
non estenderit manum ſuam; ſed eſt error iſte

ac delenda eſt negativa, ſicuti et-

typographicus, ac d. egarwa, ſicuri
iamn tlla nec in Biblüs Buxtorf, Rec in edition

nm nec in utroque MSto habetur.
47. Id eſt: nihil omnino iſto caſu reſtituet domino
rei, eſt enim iſte zan i. e. liber ab omni
re, nec quidquam reſtituet, ſicuti in notis e
nan h. loc. habetur, confer. Bava kama, fol.
106. a. b. & Schevuoth, fol. 45, a. it. Bava me-
zia fol. 94. b.
4 8⁸. Nempè: qui animal cuſtodiendum ſuſcepit,
ſic ex mente Raſchi noſtri hic πad vertere vo⸗
lui; in Junii ac Tremellii verſione ita habetur:
afferto illius aliquid in teſtimonium, confer. Ba-
va Kama, fol. 10. b.
49. Nempè: ſimpliciter & in genere, omne di-
ſcerptum, ſed in ſpecie: 9 i. e. diſcerptum
iſtud, quòd à fera beſtia, cui ſine periculo vitæ re-
ſiſti non potuit, diſcerptum fuit, confer. Levit.
C. 17. v. 1 5. n. 22.
50. Sic pa, quæ dictio hic habetur, communiter
vVertitur „ German. Marder / confer. Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 1348.
51. Sic verbum vh, quod hic habetur, verto, idque
uſurpatum puto juxta prilcum Judæorum mo-
rem, quo is, qui in Synagogs prælegebat aunks-
ribus,

CA. 1.

. 1
von potuitlid

14 Qli,

jam Win tebin
erren e.
Uers dominu,
tetlnusopel
nim) opos
gmertedeen.
mercede ſoain
Necotmnnisitil
lumei condu.
bore pelpette
2ntanquamcr
Su) idcir i
1t, R. Meirdie
adicit tang

zibus, non cl
in aurem cujus
ton populo enn
(.4. F. 23. Pa
m babyl ol.
ſa ibidemn ſic
inſaſarrabarei
noras ad libiur
ubi vn expo
ſigniltecet: qu
res in MSt0 1
ſuſpicetur ſic

. loilt fupra
383. Kllicet: ab

endum ahepit
ille iberae,
damnum, (0n

(oniam om

petentem iher
num. 56. a t
b. & Bava me

i Rebr D,

resillafun bla.

Dadanimsl,nod

hetnim larom.
Ner ti gnan i.

le. undit (,

livimpallaſt te.
hiet mitul eju
quiſtem) cuſtoc
0) derkerambe.

(Citelkentu)

. verl, 13. Diſer.
kerptumeg. non,

dilletependete ⸗

Vulpe itque mat⸗
oaqte ſetpente,
es! guia ecce ſetl⸗
ptum

ge MSto habetur,
bcalu teſtituet domino
woie, liber abomdi
t,ſicuti in notis
ufer. Bara kama, fol,
ſol.45, it Paya we⸗

ſiociendum ſuſcepit,
bic Nen gentere 0⸗

rerſtone ita habetor: I.

imonium, contet, ba-

in genere, omne gl⸗
wni e. Cllcerptum

iſinepeniclio riiete.

mn buir, conſet. Lerit.

hibetur, tommiinitet
der / conter, Bunlott.

chabetur, ventoidqle

Kcum JucæOfum ind:

no⸗
oa prelegebat 10
tibus,

ptum eſt: aut mortuum ſit aut fractum aut vi abductum, ?2. ſicuti (igitur) mors, à qua
non potuit liberare; ita etiam fractura & captivitas, à qua non potuit liberare. 53. Verſ.

CApP. XXII. EXODI. 597

14. Quda ſi quis petiverit] Venit (hic Scriptura,) ut doceat de petente, qui reus fit et-

iam iis in rebus, quæ vim ab alio patiuntur. * Eod. verſ. 14. Si dominus ejus non ad-
fuerit ei] i. e. Si dominus bovis non adfuerit ei, qui petiit, in opere ejus. Verſ. 1 5. Si

verò dominus ejus alfuerit ei] Sive is (dominus) in eodem fuerit opere, ſive is in alio
(verſatus) opere * adfuerit ei, (qui petiit eo (ſcilicèt) tempore, quò ille petiit, nec (e-

nim) opus eſt, ut ei adſit tempore fractionis 54. aut mortis. 55. Eod. verſ, I 5.

Si mercede condulctum eſt] Si bos non ſit rogatus; ſed is mercede conductus veniat pro

mercede ſua in manum iſtius conductoris; non verò per petitionem (ſive rogationem)

nec omnis utilitas ſit illius, 56. nam ecce pro mercede ſua ipſe illo (bove) utitur, ac nul-
lum ei (conducenti) ſit judicium rogantis, 57. nempè, ut is reus fiat ob vim (ab alio in-
bove perpetratam;) cumque non explicet (hic Scriptura,) quodnam ſitillius judicium,
an tanquam cuſtodiens gratis; an verò ſicuti cuſtodiens pro mercede (conſiderandus

ſit,) idcircò in eo diſſentiunt ſapientes Iſraelis, quomodo conductor rependere debe-

at. R. Meir dicit: (quòd is conſiderandus ſit,) tanquam cuſtodiens gratis; ſed R. Jehu-
da dicit: tanquam cuſtodiens pro mercede. Verſ. 16. Qudòdſi quis pellexerit virginem

ribus, non clara voce eſtabatur; ſed leni ſuſurrô

in abrem cujusdam muſſitabat atque iſte ſonorè?

toti populo enuntiabat, vide Lightifoof. ad Matth.

c. 4. V. 2 3. pag. 25 3. & ſeq, edit. Lipſ. ubi ex Jo-

ma Babyl. fol. 20. 2. adducit locum, quem Glos-

i ibidem ſic expoſuit: & doctor 7 i. e.

inſuſurrabat ei & c. poſſes etiam vertere ſecundum
notas ad librum Prec. Jud. part. 2. P. 47. b. princç.
ubi vr exponitur: VYyvna i. e. conſultavit, ut

ſignificet: quisnam tibi conſuluit, ut ſic judica-

res? in MSto I. legitur: ut ſenſus ſit: quis
ſuſpicetur, ſic judicandum eſſe?
52. Proùt ſupra verſ. 10. h. cap. habetur.

3. Scilicèt: abſolvunt eum, qui animal cuſtodi-
eendum accepit, ergo à ſenſu contrario, ſi potuit

ille liberare, tenetur iple reſtituere ac rependere
damnum, confer. not. in nom rNe, h. loc.

* Quoniam omnis rei petitæ utilitas pervenit ad
petentem ſive rogantem, confer. verſ. ſequ. 1 5.
num. 56. ac tractat. Talm. Bava kKama, fol. 107.
b. & Bava mezia fol. 94. a. b. & fol. 9 5. a. b. &

fol. 96, a.,

" Hebr, Ode axyha, in MSto2, poſt verba iſta

ſic legitur: WdS=*ν nya ndnn n e n
i. e. poſtquàm fuit cum ipio in opere, eotem-
pore, quò ille petiit &c. KRWM
54. Confer. hie præ aliis Gur Arjeh fol. 102. col. 3,3
circà fin.
55. Vide & hic tractat. Talmud. Bava mezia fol.
94. b. ſicuti ad marginem allegatur in rne
be b. oc. =
56. Scilicét; conducentis ſive petentis, id eſt,
ſi omnis utilitas ac commodum rei petitæ non
ad ſolum conducentem ſive petentem perveniat;
ſed etiam locator aliquam inde utilitatem ac
commodum percipiat, confer. verſ. antee. 14.
Sign. * ac not. in anm Mmo h. loc.
57. Id eſt: ſi judicium ſeu jus, quod aliàs obtinet
in caſu petitionis, (quando ſcil. bos ſine merce-
de rogatus eſt à domino ejus,) hic non habet lo-
cum, nempè, ut petens ſive conducens vim bovi
ab alio illatam præſtet, ſicuti ab autore noſtro
paulò poſt exponitur, confer. L ightfoot. ad Matth.
cap. 5. v. 41. p. 2 85. edit, Lipfſ. vide & not. in

DS . h. loc.

598 EXxODI. CAP. XXII.

Blandis verbis illam alloquens, * donec ipſa ei obtemperaverit, ſic quoque Targum-
ejus eſt: ſi quis W1i. e. perſuaſerit (ſive induxerit,.) ) linguàâ Syriaca idem eſt
ac NNB i. e. ſeductus (ſeu pellectus) linguâ Hebræâ. Eod. verſ. 16. Dotando dota-
bit ezm i. e. Conſtituat (ſive definiat) ei dotem, * ſicuti facere ſolet vir uxori ſuæ, qui

ſcribit ei inſtrumentum dotale eamque matrimoniéô ſibi jungit. Verſ. 17. Sicuti eſt

dos virginum] Quæ definita eſt quinquaginta (ſiclis) argenteis quoad illum, qui appre-

hendit virginem & cum ea dormit vi adhibitâ, dicitur enim: & det vir, qui dormit

cum ea, patri puellæ quinquaginta argenteos. 58. Verfſ. 18. Præſtigiatricem non ſi-
nito vivere] Sed moriatur illa in domo judicii, 59. Idem (ſentiendum) eſt tàm quoad
mares, quàm quoad foeminas; ſed (foœminini ſexus ideò hic fit mentio,) quia loquitur S.
ſcriptura de præſenti, 6o. quoniam mulieres (frequentiùs) reperiuntu præſtigiatri-
ces. * Verſ. 20. Diis] (S'1˖. e.) idolis, ſi haberet punctum Dyrx 2, * (tunc) o-
pus fuiſſet explicare &α ſcribere: (S'NNX ) PPSi. e. diis alienis; nunc autem,
uoniam dixit ’N, non necefſe eſt, exponere (& reddere:) H)HNi. e. alienis,
quia omnis (litera) Lamed & Beth atquęg Heh, † quæ ſeruit ab initio dictionis, ſi pun-
tum habet Chateph, *** veluti: P Pzi. e. regi 22P7 i. e, deſerto, )Y;ρ urbi, Opy
habet, ut explicetur: cuinam regi, cuinam deſerto, cuinam urbi, ſic quoque: depe
& 8' 29, (quæ punctum habent) Chirek, opus habent, ut explicentur, cuinam (ad-
jungantur,) ſi enim non explicet (ſcriptura) omnes reges (intelligerentur) juxtà ſen-
ſum

ſum letalel

X Hebr. dav 7y asn, in MSto I. ſoluùm legitur:
Nn i. e. loquens, in MSto z. pro eo habetur:
Rrnen i. e. pelliciens, confer. hic tract. Talm. Ce-
tubbot, fol. 29. a. b. & fol. 3 9. a.
XX Loci iſtius explicationem vide in not. *
pan h. loc. confer. dict. tract. Talm. Cetu-
bot, fol. 40. a. & Kidduſchin, fol. 46. a.
58. Proht Deuteron. cap. 22. Verf. 29. habetur,
confer. & hic Cetubot, fol. 10. a. & fol. b. 29. a.
b. & fol. 39. b. & fol. 44. b. & Kidduſchin, fol.
46. a. .
39. Id eſt: per ſententiam à Synedrio latam, vide,
quæ ad cap. antec. 20. v. 15. n. 67. de W-
notata ſunt, confer. & Gur Arjeh fol. 102. col.
4. circà fin. ag tradat. Talmud. Sanhedrin fol.
60. a. & fol. 67. a. b. ſicuti allegatur in nov
HT h. loc. ubi vide etiam notas, it. Jalkut
Part. 1. fol. 94. col. 2. m. confer. & tract. Talm.
Berachot ,fol. 2 1. b. & Jevammot, fol. 4. a.
6Go. Hebr. Mhea, i. e. de eo, quod exiſtit, quod
fiequenter fit aut fieri ſolet, confer- quæ cap.
præced. 2 I. V. 2 8. D. 19 2,&infraà h. c.v. 2 2, n. 79 ac

V. 3 I. n. 110. notata ſunt, vid. & Deuteron. c.
13. V. 7. n. 2 4½.
xX poſit verbum iſtud: movon i. e. præſtigiatrices,
in notis Raſchianis editionis aπ heo hæc ſunt
uncinulis incluſa atque addita, nempè: asw 97
De myae ya eden ee en een
— P i. e. Verſ. 1 8. Quisquis cubat cum
jumento, is morie moriatur]) (Nempè) lapida-
tione, de mare ac fœmina, qui quæve cum ju-
mento cubant, ſcriptum eſt: ſanguis eorum eſt
in (vel ſuper) illis, (prout Levit. c. 20. v. 16.
habetur,) confer. cap. antec. 21. Verſ. 17. n. 1 30.
& 134.
XX Vel: Sy'bN nempè xa n i, e. Lamed

cum TLzere, prout in MSto z. ut & in notis Ra-
ſchianis editionis am aw hic punctatur.
† Hebr. &n&), abeſt iſtud ab utroque MSto,
*rx Sic vocatur à Commentatore noſtro Schevz,

58. it. n, 03. . Verſ. 20.

vide ejusdem notas ad Deuteron. c. 4. V. 41. n.

A. W.

—

6

ſenlum liter⸗
Patach 21
de quonan t⸗
nam utbe et
lioin loco,
05, 6. quo.
um atich
lic ignifcat
lio in loco
cas virumn itt
ob gemnan⸗
mortis poen
(icens:)qu
6Ee, exhibetul
includo ilun
guvoniam ſti

rrrrrrrrn
ſoi
bl. ltoigiture
& Chitek lit
explicetur, c
icungarut
uatur.
1Nfr Pitzch C
ſumpſtt, 1e
Una es, Pto
in Valora ee
gitur: 1
Anum, 63.)

1 Hebr.

d:.

Urbe Ec, abla

1 Hebr.NN .

ut puto, gu⸗
hadenus ext
62. Utibulm.
Talm. Gitti
b ol. 53.
63, lnexempf.
386, V. §. hal
tach pro Kan
Progehera,

— .

Auogur atgam,
rtigczigen t.
6. Dotardh dotdA.
eNr xoniſir,gni

er 17. enli ,

let vit, gdidormit. .

hienign non /.
um)eſt tm quoed
D)arialoquitur,

untor Praſtigiatti⸗

39, 4. 7
1
Dis; nunc Autem,

Wie, aliemg, †

d dicionisſt Pun.
o, Maurbi,

cquoque: 90,0

entun crinam ßd.
rentur) juxti ſen.

ſum

n

t, Vid, 8 Deuteron, (.

i e. praſtigialtices,
is nn Mohec funt
Bia, nempe: Ab 13
n N en ,
6. Qbisguis cubat cuin
u1) (Nempe hopide⸗

na, qui qveye cum d . .

ei: lingniteorum ſ
int Leyit, C.20. 7. 15.
et.21. Ferl.17..130.

.
We ie. Limtd

0n. ut 8 in notis a⸗

hie punttetu.
Ntroq ue Mot,

1rote holto ehe
õ

Cgdb. XXII.

ſum literalem, 61. ſic quoque
ſenſum literalem, etiam ſanctum (ac verum Deum;) aſt quando illa (dictio) habet
Ppatach **** (ab initio,) veluti 2 regi, 2 deſerto, 'V2, urbi, jam notum eſt, †
de quonam rege ſermo ſit, ſic quoque (quando ſcriptum eſt:) Vy, notum eſt, de qua-
nam urbe ſermo ſit, ita etiam 2 j. c. illis (Diis,) de quibus facta eſt dehortatio
alio in loco,exempli gratia (in iſto loco :) non eſt, ſicuti tu, E'N i. e, inter De-

tune)o⸗

67. IRoigitur calſa, nempè, ſi puncta illa Chateph

KNX Patach Commentator noſter hic pro Kamez † Flebr. arppa WTay in, in MSto z. loeus iſte ſie

ExODI. 599

Vel D'N5 omnes Deos (ſignificat) juxtâà

os, ⁶2. quoniam (Scriptura) non explicat (inter quosnam Deos, ideò) opus fuinpun-

Qum batach (63.) ſubjicere. Eod. verſ. 20. e anathema pereat] (lſtud: D
hic ſignificat) N D)d i. e. moriatur; cur autem (hic) dicitur H, nonne jam anteàâ
alio in loco de illo (idololatra) pronunciata eſt mors? (nempè in illo loco:) & edu-
cas virum iſtum aut fominam iſtam &c. 64. ſed quoniam non expoſuit (Scriptura,)
Z ob quemnam cultum ille reus ſit mortis, ne (fortè) dicas, omni cultui (idololatrico)

mortis pœnam eſſe indictam, †(ideo) venit (hic Scriptura) & explicat tibi hoc loco,

(dicens:) qui ſacrificat diis, quemadmodum ſacrificium & cultus, 65. qui coràm Deo
666. exhibetur, (prohibitus eſt ſub pœna mortis, ſi is diis alienis exhibeatur.,) etiam ego
includo illum, qui (idolis) fumigat ac libat (nempè, ut iſte mortis poœrnàâ afficiatur.)
quoniam iſti (quoque) ſunt cultus, qui coràm exhibentur (Deo,) propter quos rei ſunt

Ffff 2 (mor-

de rre notata ſunt, conter. & Maſora in Bibliis
Buxtorf. ac not. ad Nachum c. I. v. I. num. I.
explicetur, cuinam dictioni illa vox ſie punctata it. ad Hiob. cap. 2 1. v. 34. num. 3 4. & ad Eſai.
adjungatur vel de quanam re ſeu perſona illa lo. c. 40. verſ 24. n. 40. 4
DW 64. Sicuti Deuteron. c. 17. v. 5. habetur.

& Chirek literis iſtis ſubjecta ſint, opus eſt, ut

ſumpſit, ac ſi duæ iſtæ vocales ſint d py i. e
una tes, prout in not. Smamt dn hic habetur,

in Waſora edit. Balil. hoc le ad marginem le-

gitur: o nn
S num, 6 3. h. ver.

confer. Sign. ***

†*

. † Hebr. 70 Na y hæc & ſequentia. usque

ad: Dy Nn „ene i. e. notum eſt, de quanam
urbe &c, abſunt à MSto2 Sð

„ Hebr. HN& Na, ſic in utroque MSto, rectihs,
ut puto, quàm & â:, prout in ediionibus

hactenus excuſis legitur.

62. Uti Pfalm. 86. v. 8, habetur, confer: hic tract.

Talm. Gittin, fol. 57, b. & Sanhedrin, fol. 60.
b. & fol. 63, a. vid. & Succa, fol. 45., v.

56. v. g9. habetur Kamez atque autor noſter Pa-

tach pro Kamez accepit, ſicuti ſuprà Chateph
proscheva, vide, quæ paulò antè Sign. hac

63. In exemplaribus haftenus vulgatis, dict. Pfalm.

legitur: Sren aen ay 9 y i. e. propter o-
mnem culum (idololatricum) mortis reus eſt.
65. Hebr. Hay, ſic cum copula in editionibus,
hactenùs excuſis, habetur, rectius ex mente com-
mentatoris noſtri, fine copula juxtà utrumque
Mstum legendum erit nempè: Mπϑay, hoc ſenſu,
quemadmodum ſacrificium eſt cultus, qui eoràm
Deo exhibetur &c.
66. Vel: qui in conſpectu Dei ſive ſoli Deo vero
exhibetur cultu interiori, ita hic =y Dane
expono, autor noſter ad Deuteron. c. 12. v. 30.
iſta ſic ex plicat: my e n i. e. res
(ſive ritus) qui exhibentur excelſo (Deo,) isque
cultus præcipuè conſiſtit in ſacrificando, eui au-
tor noſter hie addit etiam cultum, qui fit fumi-
gando ac libando, idem ad Deuteron dict. c. 12.
v. 30. in notis adjicit quoque rw i, e. a-

dorationem, quæ fit prono & extenſo toto cor-
pore,

EKODI. CAb. XXII.

(mortis) quoad omnem cultum idololatricum 67. ſive iſte hoc modo é6S. peragi ſo-
leat, ſive alio modo; 69. alli verò ritus, veluti qui (idolum) honorat, qui (coram illo)
procumbit, 70. qui (illud) amplexatur 71. & oſculatur, non (ſunt prohibiti ſub poe-
na) mortis. 72. Verſ. 21. Peregrinum non opprimes] (Verbum 0 Rſignificat hic)
AN Ni. e. vexationem verborum, contrelier, 73. linguâ vernaculà, veluti (accipi-
tur in iſto loco:) & comedere faciam: †)D D i. e. eos, qui vexant te, carnem
ſuam. 74. Eod. verſ. 2 I. Neque afliges eum] Per ablationem bonorum. 75. Eod.
verſ 21. Quia peregrini fuiſtis] Si tu vexaveris illum (peregrinum) etiam ipſe pote-
rit te vexare ac tibi dicere: tu quoque de peregrinis veniſti,* (quocircà) maculam,
quæ tibi adhæret, ne exprobres proximo tuo; 76. omnis (autem) dictio notat ho-

600

miI⸗

pore, quicunque igitur ritus iſios, de quibus jam
dictum, quique ſoli Deo exhibendi funt, præſtat
idolis, is martis reus eſt; ſecuùs ſe res habet in
cœteris ritibus ſisc colendi modis, de quibus pau-
I poſt autor noſter, qui quidem idolis ſieri pro
hibentur; non tan en in illis, ſi idolis fint exhi=
biti, mortis pœna conſtituta eſt, confer. Deu-
ter. alleg. c. 1I 2. v. 30. n. 108.
?7. Si ſcil. ritus iſti, qui in ſacrificando, fumigan-
do ac' libando conſiſtunt, adbibeantur in quovis
cultu idololatrico,
S 8. Videlicèt: ſacrificando, fumigando atque li
bando, confer. 1 evit, cap. 20. verſ. 5. num. 10.
6g. Nimirum ye )9 i. e. denudando vel di-
ſtendendo podicem coràm (idolo) Pehor aut
enn ade e i, c. ſpargendo ſeu projici-
endo lapidem ad Marcolis, prout infrà Deuter.
dict. c. 12. V. 3 0. in notis Raſchi habetur. ubi vi-
de ſis, ſive igitur hoc ſive alio modo cultus ido-
lolatricus peragi ſoleat, ſi idolo ſacri ficetur vel
adoleatur, aut libetur, mortis pœnaeſt conſtituta,
ſecus, ſi idolum honoretur, procumbendo, am-
plexando vel oſculando, qui quidem ritus ſunt
prohibiti; non tamen ſub poœna mortis, ſicuti
jam dictum eſl, confer. Selden. de Synedr. I. 3. c.
5. n. 5. p. m. 42. Id, de jur. Nat. & Gentiuml.
2. C. I. & not. in wpon h. loc-
70. Hebr. Vann, uti hic habetur, quo nomine ge-
nuflexionem hic intelligi puto, nam adoratio,
quæ fit prono atque extenſo toto corpore, Hebr.
RTTW ad ritus, qui ſoli Deo exhibendi ſunt,
refertur ab autore noſtro in notis ad Deuter. al-
leg. c. 12.V, 30, Vide & Levit- c: 20, V. 5: ibiqu
ROte I

71. Hebr. 2, vid. Buzxt. Lex. Lalm. fol. 467.
ubi locus iſte ex Sanhedr. fol. 60. adducitur.
72. In editione eI . ut & in exemplari He-
braico, quo uſus lum, hie additur: H⁄2 N7&
i. e. ſed ſub dehortatione ſeu increpatione, ut ſen-
ſus ſit: dehortatur quidem lex, ne titus iſti exhi-
beantur idolis; non tamen mortis pœnam infi-
git ita colemtibus; abſunt autem iſta: RSn N& à
Baſil. editione, ut & ab utroque 4Sto.
73. Vel: contre-louer, ita hie reddere poſſis:
N ſRicuti etiam in MSto I. legitur; ſed
vocabulum iſtud corruptum puto, autor noſier in
notis ad Eſai. c. 49. v. 2 6. al. 27. JN exponit
Dn e eenn i. e. qui vexant te op-
probriis, in editione bpam ev hic legitur:

NAP, ſed dictio corrupta eſt, uti dixi.
74. Uti Eſai. dict. c. 49. v. 26. al. 27. habetur;
autor Vulgatæ verbum Aa hic tranſtulit: con-
triſtabis, ac videtur illud deduxiſſe à rad. & quod
notat: moeſtum eſſe, confer. P. Fag. in not. ad
Paraphr. Chald. . loe, ubi plura de iſto verbo,
confer. & Levit. c. 2 5. V. 14. n. 4 8.
75. Sive: per rapinam, vid. Id. Fagius loc. alleg.
ubi agit de diſerimine verborum & , quæ
hic habentur, confer. & Levit. c. 19. v. 33. n.
158.
* Hebr. Naà nhbhnh irN 1]&, in MSto 2. pro his le-
gitur: s R De NR i. e, etiam vos fu-
ſtis peregrini. =W .
76. De Proverbio iſto vid. & Levit. c. 19. v. 34.
ibique not. u. 159, ag Deuter. 6. 10. V. 19. in not.
n. 41,

4,. M1.

minenn, gu 1
U in loco illo

Kciumek
iui loq uitur

znbeclli ſu
1), Dcſte
euplicet illin
guapropter 0
(euptura)

minationenn,

Ovia ſicame

Eeniulietali

zores veltre y
Afuturume
Klurilunttel
ibebuntut,
um haod per
Synecri)ign
Vetl 25.

N& Sy

—
j. Sife: urbe
tut, utkumqqu
Bava mezis,
78. Id ell: ide
de quoris hor
conier, ie B.
79, Vel: dee
cuepter ſerit
codler. upte
ca. bique n
3 Hebr. N
O ſv.
eſtz MSto 1,
90. E. agins
heloc. teticen
11t, fubaudi
91. Vide Gene
ſer. 8& Genel
b. lo.
D Vel: iglerr
& ſe ſetbai

— WI. LCApP. XKklllJl. — —
minem, qui non natus eſt in eadem provincia; 77. ſed qui venit de alia provincia,
nint in loco illo commoretur. Verſ. 22. Omnem viduam & pupillum non aftiges) Idem
judicium eſt circà omnem hominem; 78. ſed (viduæ ac pupilli ideò hic fit mentio,)

do derzi ſ.
tanqniſcoten lo)
tprohibin ſub u.
Nonlerigati,
drli,reſut greiz.
verantte, Grnemn
torum. . Po,
b)eiam inſe le.
oeitchh maculam,

dio notat ho.

l⸗

—.f—
Ler. Jaln ,ol 467.
fol.6o. adducinan,
Du & in elempfarilfe.
ca6ditur: Ir n i
en increpatione, ut en.
n ex, netitur iſti erni.
en montis Cnann inll⸗
autemm iſta. Nn NR
loque tO.
ta bie leddete polls:

d MStO 1, legitut; ſecd

m pino,Altor hoferin
41,27. Pn exponit
ie. gui erint te0)⸗
Dn Wo lin legilur:

rrupta ell, utichi,
7. 16. a1 77. Mbelar;

n hictranſtulit: con. .

eduriſleitad dRuod

Onler. F. Eg. innol ad

bi plung de iſo ſebo,
14 n. 4.

id. Id. Fepius loe lleg.
borum ne,i e
Leit c. 19, 33,m. 1
S.. P. Fagins quoque in notis ad Paraphr. Chald.

77. Sive: urbe, nam dictio Aavn, quæ hic babe

»„ Hebr. W , iſtud & quod ſequitur, usque ad .

in MSto 2.t0 lisle⸗
õ

& Lerit, 19 1 34.
gteret⸗ 10. 1. 19. In not.

ſic verba iſta: N (prout in Bafil. editio-

quia loquitur Scriptura de eo, quod præſens eſt, 79. quoniam iſti (pupilli ac viduæ)

imbecilles ſunt viribus ac facilè occaſio reperiri poteſt ad illos afligendes. Verſ.
13. Si aftigendo aßfixeris eum,] Ecce hic textus brevitate utitur, comminatur, nec

explicat illius (comminationis) pornam, o. veluti (brevis locutio in illo loco habetur: )
quapropter omnis, qui occiderit Cainum &1. comminatio (ibi habetur) nec explicat
(Scriptura) poœrnam ejus; ita & hic (verba iſta:) ſi affigendo afflixeris, notant com-
minationem, ac ſi diceret (Deus:) tandem etiam auferetur id, quod tuum eſt, cur?

7

quia ſi clamando clamaverit ad me &c. Verſ 24. Er erunt auxores veſtræ viduæz] Ex

ſenſu literali (verborum,) dum dicitur: & occidam vos, non ego intelligo,* quéd u-
vores veſtræ viduæ & filii veſtri pupilli erunt; ſed ecce iſta † eſt maledictio alia, (nem-
pè) futurum eflſe, ut uxores (eorum) includantur tanquam viduæ vivæ, 82. dum nulli
futuri ſunt teſtes, qui doceant, quòd illarum mariti ſint mortui ac (proptereàâ) illæ pro-

hibebuntur, ne matrimonium (aliud) contrahant & filii erunt pupilli, dum Synedri-

um haud permittet illis, ut bonorum paternorum compotes flant, 83. quia (judices
Synedrii) ignorant, utrùm (eorum patres) mortui, an in captivitatem abducti fint.

Verſ. 25. St pecuniam mutuo dederis pepulo meo] R. Ismaél dicit: omnis (particula;)
DN & D&N), quæ habetur in lege, eſt permiſſiva, 84. exceptis tribus, 85. atque iſta-
sl Ffff 3 (parti⸗

ne legitur;) ve ti poſſunt, in Amſtel edit. habe-
tur y 1& i. e. nonne notum eſi: in utroque
Bava mezia, fol. 5 8. b. & fol. 59. a, bd. MSto ſta legitur : N 9Ri. e. novi ego, quod
7 8. Id eſt: idem ſentiendum vel ſtateendum eſt uxores c.
de quovis homine, ne ſcil. is ab aliquo affiigatur, † Quæ ſcil. hoe loco habetut maledictio ſeu com-
confer. hic Bava mezia, fol. 3 9. b. minatio.
79. Vel: de caſu præſenti ſive de eo, quod fre-[82. Hebr. — 'i, abeſt iſta dictio ab utroque
quenter fieri ſolet, Hebr. a, uti hic habetur, MStoO, confer. Malach. cap. 2: V. 13. ibique not-
confer. uprà verſ. 18. . cap. D. 60. & v. 31. h. n. 13. ß”äs
cap. ibique not. n. 110. 83. Vel- ut bonorum paternerum poſſeſſionem
hantiſeantur ae domini rerum paternarum fiant,
id enim verbum Tn, quod hic habetur, figni-
ficat. MDM
94. Vel: eſt liberi arbitrii ac facultatis, confer. quæ
ſuptà ad Exod. c. 20. V. 2 §. n. 1I17. S D. 118.
notata funt, vide & v. 30. hH. c. n. 109. item Me-
chilta, ſicuti in non mov b, loc, admarginem

tur, utrumque ſigniſicat, confer. hic tract. Talm.

"i. e, notant comminationem &c. ab-
eft à MSto I1.
b. loc. reticentiam, ut ipſe loquimtur, hic eſſe pu-
tat, ſubaudiendum enim: poſteà & fe affligam.
„ 1. Vide Geneſ. c. 4. V. 15. . 2 8 S n. 29. c0-
fer. & Genel e. 1I. V. I. n. 27. a06 not. in 71 ,
h. loc.
XXK Vel: interrogativè: nonne ego intelligo? nam

allegatur.
85. Vide, quæ ad c. antec. 2 I. V. 3 G. m. 207. & n.
20§. notata funt, confer. & Bava mezia foh. 7 1.
à. prolt in E e ad marginem allegatur,

—

EXODI. CAP. XXII.
(particula, quæ hic habetur, )eſt unas 6. ex illis Eod. verl 2 5: Pogalo meg (Si adſit) popu-
lus meus & peregrinus, 87. populus meus præcedit, 38. pauper & dives(ſi adſint,) pauper
præcedit,? (ſi ſint)pauperes urbis tuæ & pauperes urbis alienæ, pauperes urbis tuæ præ-

602

cedunt; 89. eſt vero ſenſus ejus literalis iſte: ſi pecuniam mutuo dabis, populo meo illam

dabis, non peregrino; ſed cuinam ex populo meo? *auperi, & cuinam pauperi? ei, qui
eſt tecum. Eod. verſ. 2 5. Non eris ci zanquàm fænerator] i. e. Non exiges ab illo per-
vim (vel cum rigore,) ſi noveris, quòd ipſe non habeat, (unde ſolvat,) non te ergà il-
lum geras, ac ſi ei mutuo dederis; ſed quaſi nullam ei pecuniam dederis mutuam, †
ac ſi diceret (Scriptura:) ne illum (pauperem) pudefacias. 90. Eod. verſ. 2 5. 11-
ſuram] (Dictio hic ſignificat) i. e. uſuram; (dicitur autem O0,) quia il-
la (uſura) eſt tanquam ) 1 i. e, morſus ſerpentis, qui mordet plagà exiguâ alicu-
jus pedem nec ipſe (ſtatim) ſentit; ſed (poſteà) repentè **intumeſcit & inflatur us-
que ad verticem ſuum: ſic uſura (ab initio) non ſentitur nec cognoſcitur, donec uſu-

ra excreſcat eumque pecunià multà privet. 91. Verſ. 26. Si pignori acceperis O-

mnis dictio: non ſignificat ejusmodi pignus, quod accipitur tempore mutua-
tionis; ſed tale, quod pignori aceipitur ab illo, qui mutuo accepit pecuniam, quan-
do tempus (ſolutionis) advenit, nec ille ſolvit. 92, Eod. verſ. 26. Donec 923. oä.
bat Sol] Per totum diem reſtituas ei (veſtem pignori datam) donec occidat Sol &
quando

† Hebr. rs & en e&abfunt iſta à MStOI.
90. Hebr. van i. e, ignominâ afficias, pudore
ſuffundas, paupertatem ejus exprobrando & pe-
cuniam rigidè exigendo, confer. hic P. Fagii not.
ad Paraphr. Chald, h. oc.
* Hebr. v*„unh, in utroque MSto hic additur:
D&) nec ilſe (morſus) cognolſeitur.
X Hebr. . & , hoc ut & ſequentia, usque ad:
Ppa- y i. e, donec uſura &c. abſunt à MSto

96. Nempé: ex tribus illis particulis, quæ non
ſunt permiſſivæ ſeu facultatis liberæ; ſed obli-
gationem ſive debitum continent, vide Gur Ar-
jeh fol. 10 5. col. I, med, & Exod. c, 20.: V. 2 5.
n, 113. V
97. Sive: alienigena, Hebr. )), ſic legitur in
exemplari Hebrro, quo uſus ſum & in nov
Snon; in Bibhis Buxtorf. & in utroque MSto
habetur: a) i. e. & gentilis; ſed res eodem

redite z. ſolum ibidem in margine addita ſunt iſta:
88˖. Id eſt: populus meus præferendus eſt alieni.. nn n 5) 972 72). i. e., us-
genzz-. que dum infletur totum corpus ejus ad verticem

usque, ſic uſura &. 3
9 1. Confer. hic præ aliis D. Wagenſeil, Confutat.
Carmin. Lipman. p, 53 8. med. =
92. Vide hic tractat, Talmud, Bava metzia fol. 3 1.

*½ Hebr. y, in utroque MSto poſteà addi-
tur: P Jdy Py dan Py i. e. (Ii adlint)
pauperes tui & pauperes urbis tuæ, pauperes tui
præſeruntur. . .
89. Conſer. hic tractat. Talm. Bava metzia fol. 7 1.
a. ſicuti ad marginem allegatur in nan r,
h. loc. M
Hebr. Myn, in MSto 1. locus iſte ſie legitur:
Pwav r , den i. e., & cuinam pauperi:
ei (ſcil.) qui eſt in urbe tua, confer. & hic tract.
Talm. Bava mezia, fol. 59. b. & fol. 75. a. be it.
Ketubot, fol. 46. a. & fol. 75. a. b.

Smnon inbw h. loc, habetur quoque ibidem ad-
i Qqitio in notis Raichianis, quam vide sis,
93. Vel; usque ad occaſum Solis, Vulgata ha-
bet: antè Solis occçaſum, Junii ac remellii ver-
ſio: dum inclinat Sol, variæ ſunt hujus loci ex-
poſuiones, quas vide apud P, Fagium in nor, ad
“

b. S& fol. 11 3. b. it. fol. I14. b. confer, & not. in

FII.
CAl.

—
ando dol 00
calini iei
diu, 9l nee
co) d nie

a H
Vox 3 0

nua Heee
ldic leceh

no,ne ldicin

car, gno)deb
gus elt d mat
1Gℳ] (Vox 1
guilpg
ſepatallonls

—
Daraphr. Chal
Dmra mezia, f0
34. Nempe: 1b
cohker, Deutere
5 Pebr. h
O iͤ e, d
9). Vel: quo :1
habet,
96. Vide hie Me
metzin dict. to
oc. ad marg
.Aliiaenunt
Ober⸗Kleid /
V. 15,Coeterün
2Pud Boxtorf.

9l. Gerw. Ein!

R. Salom. ad
mbel, c. 10. V
21 a not.
99, Hebt, en,
19, V. 10, h 60
um ce vellime
(Le guidus am
Geſtiato etti,
ctiam iſtad ren

Acepit
100. Ife: gehe

den Ee Yned⸗
edit. Aunſeloc
fol. 0.2. &

n
AAladlnt) Palpet
eres Urbistag Dtk.
PPopplomeo lam
nam pauperiej goi
leriges abillo
Vanſhonteengt l.
dederis mutnam, †
Bod verl. 2. I.
enumnen
Plagi exigui alien.

ſeit & inllat tur m.
oleitor, donec ull.

nori Alteptfit 0.
tur tenhore mnutna.
itecuniamn, guan⸗
Donet 93, t.

onec occidat dol &

Juando

7X, ablantiſta 3 dol.
nominzeſheiag ucate

uanhnnnn he.
ton ſer hieb. ſgian

(.
ne Z li ültr: 1

us) cognol ſcitun⸗

Eegtentin uige⸗ 4: e.
lurz Ge. abſunt ANo n.
Ngige idits iünt iia:

D i e 1s.

corpits ejus ad. fetem

. Vagenſel. Caninr,

g,wegN,
ud, Barametzi ſol n

114.b, coer athin

l
quam ! fice di,
im Hlis ,Vulgat, hae
,uniiar rmne lüfe.
ie ſunt kis lociex⸗
, fagium nmen 140

S

EXxODI.

603

diu, 95. nec illo opus eſt noctu.

quid ? ſignificet. 103. Eod. verſ. 29.

uando dol occumbit, iterum auferes ab illo, 94. donec veniat matutinum tempus
craſtini * diei; loquitur autem (hic) Scriptura de operimento, cujus uſus eſt inter-
96. Verſ. 27. Quia iſtud eſt illius tegumentum) (Di-
ctio 920 hic notat) R i e, pallium. 97. Eod. verſ 27. Veſtimentum jus]
(Vox pD hic ſignificat) PNi. e. induſium. 98. Eod. verſ. 27. In quonam dor-
miet?] (Tecdicitocripturas) ut includat etiam ſtratum. 99. Verſ. 2 8. Diis ne ma-
ledicas] Ecce hæc eſt præmonitio, 190. ne Deus blasphemetur, prætere eſt dehorta-
tio, ne judici maledicatur. Verſ. 29. Plenitudinem tuam] (Dictio NN hic indi-
cat, quoòd) debitum iſtud tibi impoſitum ſit, quando proventus tuus Nopmni. e. ple-
nus eſt ad maturitatem, atque hæ ſunt primitiæ.
tuas] (Vox ?DD hic notat:) ONi. e. oblationem;

101. .Eod. verſ. 29. BEe lachrymas
102. ego vero haud ſcio,
Non tardabis] i e. Non mutabis ordinem

x ſepatstionie il illarum rbtiuitiarum hita, ut t poſterius offeras id, duod prius offeren-

dum

Bava mezia, fol. 1 14. b.

confer. Deuteron. c, 24. V. I3. ibique not. n. 26.
* Hebr. nn ", in MSto 1. pro eo legitur:
Dy i' i. e. diei.

habet.
96. Vide hie Mechilta ac! traſtat. Talmud. Bava

h. loc. a marginem allegatur.
7. Alii ertunt: veſtem villoſam, alii German.

V. 2 5. coeterum de Judæorum Talles vide plura
apud Buxtorf in Synag. Iudc. 9. p. 16 1. & leqq.

R. Salom. ad Genel. c. 37. V. 2 3. & ad 2. 82-
muel. c. 10. V. 4. vide & infrà Exod. c. 28. V.: 4
n. 22. ac not. in Na P b, oee.
99: Hebr. yxn, de qua voce vide ſuprà Exod. c.

luùm de veſtimento hominis ſuperiori & inferiori,
(Qde duibue⸗ jam dictum eſt,) loquatur, ſed etiam

accepit,
100. Siye: chortatio aut t prohibitio, confer. Sel.
den. de Synedr. lib. 2. c. I. num. 2. pag. Mm. 12.

. Chald. . loc. Toſet. & tract. Talm.
94. Nempè: ab eo, qui mutuo accepit pecuniam,
9 5. Vel: quo aliquis interdiu utitur eoque opus
metzia dict. fol. 114. b. prout in Snar nSE
Ober⸗Kleid / conker. R. Salom, ad Geneſ. e, 2 5.

8Se I. K J. 1 Av& & (raex) i. e. torcularis

98. Germ. Ein Unter⸗Kleid oder Hembd / confer.

19. v. 20. n. 60. ſenſus eſt, quod lex hic non ſo-

de ſtrato lecti, quod hie includitur, nempè, ut
etiam iſtud reſtituatur ab eo, qui illud pignori

edit. Amſtelod. confer. hic Mechilta & Sanhedrin
tol. z. a. & fol. 66. a. b. it. Jevammot, fol. 22.

5. & Bava ma. fol. 94. . Bava mezia, fol.
48˖. b. & fol. 62., a. it. Bava batra, fol. 4. a. &
Sanhedrino fol. 8 5. 3. & Maccot ſol. 9. b.
101. Zic etiam IX X. verterunt: ærezενα & On-
kelos: †a i. e, primitias tuas, Junii quoque
ac Tremellii verſio hic habet: frugum tuarum
maturarum primitias ,contfer. P. Fagii not. ad
Paraphr. Chald. h. loc. ut & not in ar n
h. loc. it. Bechotor:, fol. 26. b. & Temurah, fol-
4: 2. & fol. 5§. b.
102. Dictionem yn- plerique interpretes expo-
nunt de vini atque olei primitiis, hinc & Junius
ac Tremellius verterunt: liquoris tui primitias

tui (primitias) confer. P. Fag. loc. alleg. coeterum
quomodo hodiè judæi oblationes ſuas ſolvant,
vide apud Buxtorf. in Synag. Jud. e. 10. p m.
203. confer. & Mechilta, ſicuti allegatur ad mar=
ginem in nNt RD h. loc.
1oz. In Michlol Jophih. loc, exponitur, quèd di.
ctio yne forſitàn ¹ ideo de vino & oleo ufurpetur,
quia iſta é torculari guttatim, non ſecus ac la-
chrymæ, decidunt, in Gur Arjeh fol. 103. col, I.
fin. & eol. 2. princ. notatur, quod R. Elias Mis-
achi dictionem illam yne ex Targum O nkeloſi
rIIXplicet i. e, ſemen; ſed Ga iſia igaiſte-
tio huic loco non conveniat. 1
x Loc iſtius expoſitionem vide in notis pi o
H. l00. .

ExODI. CAbP. KXI

dum eſt & ut priùs offeras, qued poſterius eſt offerendum, (nimirum) ne oblatio antè
primitias fiat & ne decimæ antè oblationem (offerantur.) Eod. verſ. 29. Primogeni-
tum ſiliorum tuorum dabis mibi] Ut redimas illum quinque ſiclis à ſacerdote; ſed non-
ne jam anteà alio in loco † præceptum de illo eſt datum? (ita quidem eſt;) ſed (Scri-
ptura hic ejus mentionem ideò fecit,)ut conjungeret ei (verſum ſequentem, ubi ha-
betur:) ita facies bovi tuo; * quemadmodùm (igitur) primogenitus hominis poſt
triginta dies redimitur, dicitur enim: & redimendos illorum à filio menſis redimes;
104. ita etiam primogenito jumenti I05. addit * (is: qui offert,) triginta dies & poſteà
iHlud dat ſacerdoti. Verſ30. Sptem diebus erit tum matre ſua Hæc dehortatioc(data eit)
ſacerdoti, ut ſi venerit (aliquis) ad feſtinandum oblationem ſuam, non acceleret antè
(diem) octavum, quoniam illud (pecus primogenitum) deficit tempore. 166. Eod.
verſ. 20. Die oftavo dabis mibi] Fortè erit debitum, ut eodem illo die (octavo offe-
rat?) dicitut hic: octavo (die;) ſed dicitur alibi: & à die octavo 107. & ultrà erit
acceptum (ſeil. pecus, quod offertur,) quemadmodùm (igitur dies) octavus, qui il-
lic 108. dicitur, (intelligendus eſt,) ut aliquis rectè offerat à die octavo & ulteriùs;
ita & octavus (dies,) qui hic dicitur, (intelligendus eſt, nempè,) ut aliquis rectè offerat
ab octavo (die) & ultrà, ſenſus itaque literalis hujus loci iſte eſt: & die octavo facultas
109, tibi conceſſa eſt, ut des mihi * illud (pecus primogenitum.) Verſ. 3 1. Viri ſan-

604

* Achungit, aſſociat, tanquàm acceſſorium adjicin.
ſic iſtud 79um hic interpretor, confer. quoad

† Vid. ſuprà Exod. c. 13. v. 13. ibique not. n. 33.
91.
hanc ſignificationem locum ex Avoda Sara fol.

& n. 34. 0ufer. & Bechorot fol. 2 6. a. b. & fo

b.
NKX Bebt. P, ſic in omnibus hactenùs vulgatis
exemplaribus 3 ſed Na i. e. R. Jaacob in libro:
2Py) riia putat hic errorem eſſe & pro †α
ſoluùm legi debere Rr) 3, e. Ovibus tuis, ratio-
nem vide in not. Nan r“ h. loc. confer. &
p. ſequ. 105. h. verſr.
104. Vel: à nato uno menfe redimi jubeto, ſic Ju⸗
nius ac Tremellius verterunt, quod Numer.«. 18.
v. 16. habetur.
105. In exemplari Hebræo, que uſus ſum, ut & in
ditione pam mnev peſt vocem: WMin i. e
jumenti, additur: pn i. e. tenuis, quo circà
oves ſoluùm hic intelligendas eſſe putat R. Jaa-
cob, vide, quaæ ſign. præced. XK notata lunt, in
utroque MSto pro legitur 8) i. e. craſſi
(ſcil. pecoris ſeu jumenti) juxtà hanc itaque lecti-
onem ruit fundamentum opinionis R. Jacobi,
quæ etiam adverſatur verſui ſequenti 30. h. c. ubi
expreſſè bovis fit mentio, ſicuii etiam in Targuum
Onkeloſi, ut & in LXX. interpr. verſione habetur,

2 5. b. adductum à D. Wagenleil. in Sota p. 83 1,
106., Id eſt: deſtituitur tempore, à lege præſcripto,
non habet ætatem legitimam; poterit tamen
aliquis pecus illud ſanctificare, quamvis iſtud
non ſit, niſi unius diei, ſic in not. as h.
loc, ubi vide ſis Hebræa.
107. Sicuti Levit. c. 22. V. 27. habetur, confer.
hic tract. Talm. Nidda, fol. 40. a. & fol. 41. a.
10§. Nempè: Levit. dict. c. 22, v. 27.
109. Licentia, poteſtas, permiſſio tibi data eſt
Hebr. Nειπ i, e., potes, in arbitrio tuo ſitum eſt,
ut des illud primogenitum die octavo, &
Ma & n i. e. in arbitrio poſitum; non
vero debitum eſt, ut ſcil. præcise illo die offeras
ſive des, ſicuti in notis Sna r h. loc. habe-
tur, ubi & Mechilta ad marginem allegatur, con-
fer. Exod, c. 2 0. Vv. 2 5. D. 10 8. & n. 119. & 119.
it. ſuprà v. 2 5. H. c. n. 8 4%
* Hebr. und, in MSto I. pro eo legitur: are

i, e, ut offeras illud. L

4

c(Ar. xxll
—

Giwitis mi.
ſerptorumn
Verl. 31. E
Geilliſentie
co ubi umen
tat:) guiain
nocturno accl
(hoe ided i⸗
Chaldaica hu
elf per cla
umento, 4l
iplelalieniget
ſenlumejus i
nagis id obt
. umm, 117. ſi
Hismajoniinh
—
7* Quomlamn
eunemin:
iſta expolttio,
ttact. Talm.
ol. 77. b
Bechorot tol
110. De ed,
cuod plerum

fupri adv. 15
tata ſünt, ich

III. Drout Der

11 Ficlti Deu
113. Vel: det
(110, b. it.
” derachim,
,4c Chullin
71. Kkol.;

Hebr. vono

üe. à
nem upi &c.
114. Hebr. d
medl poteſt,
mx, quæ non
min den,
loque carnet
licet comeden

135Kiche

n) ne Oblet ndt
119, Fyintgeni.
Kercote, lecnon.
enelt) ſe geni⸗.
egentem, vbi ha.

itus komini ot

menlſs redimet;
ntadies Polte
chormtogdateh
non acceleret antt

Pore, ies. H0d.

b die Rtwo offe.
10/. N ultri erit
8) odtavue, gui l.
caro & ulteriis;
liquisteche ofkerat
lie oltavo facultas

Verl, 31. Vriſn.

———
maccellorlum acici,
Metor, cooler, duOn d
mn er Apoda Sara fol.
genleil in hota, el,
pore, dlegelalengto,
mam; holerit tamen.
care, guamrin Mud
cinnct. PN Nbh.

17. hibetbt, obſel,

.40,4,5 fol 41 4.

— 4 „

CAb. XXII.

6o

ſcerptorum corporum, *† ecce vos eritis

éti eritis mihi] Si vos ſancti eritis ac ſeparati à rebus abominandis cadaverum ac di-

mei; ſi verò non, haud eritis mei. Eod.

vVerſ. 31. Et arnem in agro diſterptam] Etiam in domo (ſi dilacerata ſit caro) idem-

(de illa ſentiendum eſt;) loquitur autem Scriptura de præſenti, 110. videlicèt de lo-
co, ubi jumenta ſolent dilacerari, ſic quoque (ſentiendum eſt de illo loco, ubi habe-
tur:) quia in agro invenit eam, 111. ſic etiam (in illo loco: Nqui non erit mundus ex

nocturno accidenti, 112, idem (enim) judicium eſt (etiam) de accidenti diurno; ſed

(hoc ideò hic dicitur,) quia loquitur Scriptura de (caſu) præſenti, 113. (baraphraſis

Chaldaica hic habet:) & carnem dilaceratam à beſtia viva, i. e. carnem, quæ diſcerpta

.

eſt † per dilacerationem lupi vel leonis, aut (quæ diſcerpta eſt) à fera recta, 114, vel
à jumento, quod rectum eſt, ſicuti fera. Eod. verſ. 3 1. Gani projicietis illam] Etiam
Ppie (alienigena *) tanquam canis eſt, 115. vel (forſitàn) non eſt, nili canis ipſe juxtà

enſum ejus literalem? lex dicit de cadavere ** aut vende alienigenæ, 116, multo

1

magis (id obtinet) in animali diſcerpto, quod permiſſum eſt quoad omne commo-
dum, 117. ſi ita eſt, cur lex dicit: cani (projicietis?) ut (ſcilicèt) doceat te, quòd ca-
nis majori in honore ſit, 118. quâm ille ** (alienigena,) prætereàâ docet te Scripturas

quòd

**1 Quoniam mox ſequitur in eodem hoc verſu:
& carnem in agro diſcerptam &. hinc nata eſt
iſta expoſitio, vid. not. in han me h. loc. it.
tact. Talm. Peſachim, fol. 24. b. it. Kidduſchin,
fol. 57. b. & Chullin, fol. 1I15. b. & fol. 116. 2. &
Bechorot, fol. 10. a.
110. De eo, quod exiſtit, Hebr. Ma, de eo,
Qquod plerumque fit aut fieri ſolet, confer. quæ

tata ſunt: vide & paulò poſt n. 113. h. v. 3 1.
1II. Proùt Deuteron. c. 22. v. 27. habetur.
1I12. Sicuti Deuteron. c. 2 3. v. 10. al. I I. habetur.
113. Vel: de eo, quod fieri ſolet, confer. n. antec.
110. h. v. it. tract. Talm. Maccot, fol. 18. a.

. 12, V. 70

ermilo kibi data ell
abitlio tuo ſtud elt
um die ocheo, N

jbitio politum; non

rrrise o dieoles

,n h hlot⸗ habe⸗

koinemm Aegatunn con⸗
õ

osgtgin: N

& Sevachim, fol. 72. b. it. Menachot, fol. 101.
b,. ac Chullin, fol. 42. a. & fol. 6 8. a. & fol.

77. b. Se fol. 7 3. b. ac fol. 102. a. b.

eenn in i. e. à beſtia fera, (cil. per dilaceratio-
nem lupi &c.) SJ .
114. Hebr. ca i. e. licita ſeu legitima, quæ co-

medi poteſt, & opponitur feræ illicitæ, illegiti-
dari in cervo, qui ovem dilaceravit, atque hanc

licet comedere, confer. c. antec. 21. V.

23 5. & dict. c, 2 I. v. 2 8. n. 193.

ſuprà ad v. 1I 8. h. c, n. 60. & ad v. 22. n. 79. no.

† Hebr. vona“, in MSto 2. poſt illud additur:

mæ, quæ non comedi poteſt, exemplum poſſet

quoque çarnem à cervo dilaceratam judæo haud

* Sive: gentilis, ethnicus, Hebr. aa, ſic in utro-
„

que Msto hic legitur; ſed dictio iſta ſtudio eſt
omiſſa, ut Chriſtianorum odium ſeu indignatio
evitaretur.
II5. Confer hic Mechilta, ſicuti ad
legatur in a n b. loc.
*X Hebr. ada, abeſt iſtud ab utroque MSto.
1II6. Vide Deuteron. c. 14. v. 2 1. confer, & dik.
c. antec. 21. V. 3 5. n. 23 5. ac not. iu ar rD
h. loc. confer. hic Peſachim, fol. 22. 2. & fol. 24.
b. it. fol. 118. a. & Kidduſchin, fol. 5 8. a, &
Maccot. fol. 23. a. SðM
117, Id eſt: quicquid commodi & uitilitatis ex
iſto animali Gilacerato haberi aut pereipi poteſt;
illud conceſſum eſt à lege, ſive id per venditio-
nem ſive alio modo fiat; excepto eſu, id, quod
ſecùs eſt in cadavere, quod non ſolum quoad e-
ſum; ſed & quoad omne commodum, quod in-
de percipi poteſt, prohibitum eſt, vid. ſuprä
Exod. C. 2 I. V. 2 9. n. 19 5. & n. 197.
1IS8. Vides hic, lector Chriſtiane, quo in pretio
Alienigenæ habeantur apud iſtos recutitos, con-
fer. Gur Arjeh fol. 10 3. col. 2. circa fin. ubi ad-
ducitur ratio cur canis aO Arn i, e. melior ſit
alienigena.
* Hebr. unn, in utroque MSto pro eo legitur:

marginem al-

6Sggg

606 ExODI. CAP. XXIII.

quòd Sanctus ille Benedictus non auferat 119, mercedem cujusvis creaturæ, dicitur
enim: & 'omnibus filiis Iſraelis non movebit canis linguam ſuam, 120. dixitcitaque)
Sanctus ille Benedictus: 121, date ei (cani) mercedem ſuam.

CAP. XXIII.

Erſ 1. Non ſuſcipies famam mendacem] Juxtà Targum ejus (erit hæc explica-
tio: non ſuſcipies rumorem falſum, I. dehortatio (hic datur) ei, qui ad-
mittit linguam maledicam, ut & judici, ne audiat verbum (unius) litigantis,
donec adveniat etiam (alter) litigans, ſocius ejus. 2. Eod. verſ. I. Non pones manum
zuam cum improbo] i. e. (Non habebis ſocietatem) cum illo, qui arguit * proximum-
ſuum falſa petitione, 3. dum ipſe iſti (improbo) ſpem facit, 4. ſe ei falſum teſtem-
adfuturum eſſe. Verſ. 2. Non ſequéris multos ad malefaciendum] Sunt hujus textus
expoſitiones ſapientum Iſraêlis; 5. ſed ſermo Scripturæ eis non convenit juxtà mo-
dos ſuos, hinc exponunt, quòd non inclinare debeant (ad multos,) ut reum faciant,
ſi jJndex unus prævaleat; 6. finem autem hujus verſus (nempè: quoad verba iſta:)
poſt multos ad inclinandum, exponunt (Rabbini,) quòd, ſi duo (judices) inter illos,

qu1

n i. e. quàm alienigena, In utroque MStof tur my i. e. argumentô ſeu diſeptatione (falſa)
in ſuper hæc ſunt addita: ON h hnee8 ſenſus eſt, qui aliquid à proximo ſuo falso petit
ni i, e. nam cadaver alienigenæ (vendi po tanquàm debitum, quò tamen ille non tenetur,
teſt;) diſcerptum autem cani (projicitur.) & proptereà improbé diſceptat falſosque teltes
119. Vel: non privet mercede ullam creaturam, ſubornat, qui eum reum ae debitorem eſſe aſſe-
confer. D. Wagenſeil- Sot. pag. 184. num. rant „confer. & hic P. Fagii not. ad Paraphr.
10. & Hoorn beek de convinc. Jud. lib. 8. c. 4.) Chald. h. loc. S
p. 552. 4. Vel: qui ei (aliquid) promittit, ut ille ſit ſibi
120. Sicuti Exod. c. 1I1. V. 7. habetur, confer. falſus teſtis, confer. hic jevammot, fol. 2 5, a. &
Hoornbeek de convinc. Jud. dict. lib. 8. c. 4. Bava kama, fol. 72. b. it. Sanhedrin, fol. 9. b. &
p. 553. fol. 2 5. a. it. fol. 27. a. b. prohibitio autem hic
121. Hebr. Sp't te, in MSto 1. pro iſtis ſic habetur, ne quis cauſam improbi fallo teſtimonio
legitur: — 59 i. e. idcircò dixit lex. ſuo adjuvet, vide not. in man N h, loc.
1. Confer. præ aliis P. Fagii not. ad Paraphr. 5. Confer. hic tractat. Talmud. Sanhedrin, fol. 2. a.
Chald. h. loc. ubi de duplici hujus loci ſenſu fu- ſicuti allegatur ad marginem in a r,
ſius agit, confer. & tract. Talm. Peſachim, 118.1 . loc. 2
2. & Sanhedrin, fol. 7. b. & Maceot, fol. 23. a. 6. Vel: præponderet, Hebr. my)osa confer. in-
& Schevuot, fol 3 I. 2a. frà n. 16. H. v. 2. vide & P. Fagii not. ad Pa-
2. Eſt axioma Juridicum: audiatur & altera pars. raphr. Chald. h. loc. ubi notat, Rabbinorum
* Hebr. ywn, de hoc verbo vid. c. anteg. 22. V. hane eſſe hujus loei expoſitionem: ne quis in ju.
9. n. 2 8. dicio inclinet in ſententiam eorum, qui inno-
Sive: exactione, ſcil. debiti, Hebr. nynnn vel centem condemnatum volunt, etiamſi viderit il-
1. habetur, nempè v pro lorum plures eſſe; ſed potius in eorum inclinet
“ ſen⸗

y prout in Moto I. r.
n per commutationem, in MSto 2. pro eo legi-

cocdenmet
utzillotum
tam (hominls
neque eſpond⸗
„ t.
tilimo, 1. g.
bus incipere 10
znt/ut lenten
ram hec eiit
naletaciendum
10 puresfan

liper ollore,
(lera) od,
4d Letlinani

—
ſenteatiam, quin
umm cupiunt,
Nonnullis Rab
71. lunt jucices
ſolont, hoe cal
demnatoria eql
Datoriaunus ue
7. Conter gue in
notata ſont.

4. Nempe: junt

orum, quicor
dices numero 6
leg, ſeletibit:
non innocens
qoi eum eone
Votteliquos i
pauciotibus,
tamed, ſ in duc
bushie oquitun
i ucices abſo⸗
demnantiumn ſ
demnatium ſen
, verl.

1) Hebræiyorant
uud, quiduz

Cia pecunarig,
ſeupubſien iuc
(Onfer. R. Sdalo
n 131.

CA. XMI.

cleatutæ, dicituar

10. Cinit age)

(erithecerplic⸗
latur) ei, gui ad⸗
Cnnis) litigantis

ei fillam teftem.
unt hujus textus
nvenit jumti mo⸗
ut teum ficiant,
Oad etba ilia:)
ices)inter ilioz

gon

—.— .
en Eiſeptatione (al
ovimo ſuofaloett
men ile non teneti,
eptat falſosgue eltes
debitoten elle ale⸗
gii not⸗ 1d karphr.

witit, b ileſt ſbi
Ammbt, fl. 2)13,
ohedtin,tol 9 b. 5
Obibilio utem e
notifllorlinoni⸗
n ve ,lo⸗

Sanhectin, fol 1,4.
gem in D

NN conker. in⸗

/ pot, ad Yi⸗
P. Fagii hot,
notat, Rabbinorum
nemm: neq
otem negni n u⸗
9 eorum, llt ino
nl, eliamſi D
5: inelinen
in eorumm in
1s in .

iin u.

CAP. XXIII. EXODI. 607

qui condemnant, plures ſint, quàm illi, qui abſolvunt, 7. inclinandum ſit judicium
juxtà illorum 8. verba ad condemnandum; loquitur autem Scriptura de judiciis, vi-
tam (hominis) concernentibus; 9, medium veròô hujus verſus, (cujus verba ſunt:)
neque reſpondebis 2)) — i. e. ſuper lite, exponunt (Rabbini: non reſpondebis *)
2 — . e. ſuper doctore (legis,) quoniam non ſolent diſſentire à (viro) excellen-
tiſſimo, 10. qui eſt in Synedrio, quocircà in judiciis, vitam (hominis) concernenti-

bus, incipere ſolentà minoribus, 11. qui inter illos (udices) ſunt, eosque primum ro-

gant, ut ſententiam ſuam depromant, 12., juxtà verba itaque Rabbinorum noſtro-
rùm hæc erit explicatio (hujus) verfus: non ſequeris multos 13. i. e. ad

malefaciendum, (nempè,) ut (aliquem) reum facias mortis propter judicem unum,
NMon poner mani

it proximum.

quò plures fiant condemnantes, quàm abſolventes, neque reſpondebis d — pi. e.
ſuper doctore, 14. ut declines à verbis ejus, & quoniam illa (dictio *) deſtituitur
(literà) Jod, I5. ideò illam (vocem) ſic interpretati ſunt. * Eod. verſ. 2. Peſt mul-
tos ad declinandlum Sunt enim multi, poſt quos tu declinare debes; ſed quando?
Gggg 2 (nem-

ſententiam, qui innocentem liberatum & ſalva:. * Hebr. a &ſic in MSto z. hic additum repe-
tum cupiunt, quamvis illi ſint pauciores, quod à ritur, contrà in MSto 1. verba: a y, omiſſa ſunt.
nonnullis Rabbinis iſto declaratur exemplo: 1o. Vel: à judice ſummo, qui cœteros ſuperat au-
71. ſunt judices, 36, condemnant reum, 3 5: ab- toritate & exiſtimatione ob doctrinam atque re-
ſolvunt, hoc caſu abſolutoris potins, quàm con- rum ulum, ic dictionem &vnh, hic interpre-
demnatoria ſequenda eſt, etiamſi in hac condem-tor, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1730. vi-
natoria unus judex præponderet. de & n. ſequ. 14.
7. Conter. quæ infrà num. 17. ad hunc verſum ?: 1I. Nempè: à minoribus ætate, dignitate & exi-
notata ſunt. ſtimatione, confer. not. ad I. Samuel. c. 2 5. v.
3. Nempè: juxtà verba ſive ſententiam duorum 13. Sign. **
illorum, qui condemnàrunt quique coeteros ju- 12. Idque ideo, ne, ſi ab illis, qui inagnæ ſunt au=
dices numero duali vicerunt. P. Fagius loc. al- toritatis, inciperent rogare ſententiam, cœteri
leg. ſic ſeribit;: quid facias, ſi accuſatus nocens, illos ſequerentur& pedibus irent in eorum ſenten-
non innocens ſit? ibi reſpondent Hebræi: ſi illi, tiam.
qui reum condemnatum volunt, uno tantum 13. Junii ac Tremellii verſio Latina ſic habete
votòôreliquos ſuperent, qui liberatum cupiunt, ne inſiſtito veſtigiis potentiorum ad mala, con-
paucioribus, non pluribus te adjungas; ſecus fer. eorundem not. ibid. vide & Selden. de Syn-
tamen, ſi in duobus illi vicerint, & de his duo. edr. I. 2. c. 5. n. 2. p. 145. ac tractat. Talmud.
bus hic loquitur autor noſter, nempèe, ſi coete-. Sanhedrin fol. z. a. ſicuti in man , h. loc.
ri judices abſolventes duobus votis judicum con- ad marginem allegatur.
demnantium ſuperati ſint, tunc iſtorum con. I4. Nempè: illo, qui elt magnæ autoritatis &
demnatium ſententia ſequenda eſt, confer, n. 17. exiſtimationis, de quo num. antec. 10. b. verſ.
b, verl. 15. Nam in textu ſacro legitur: an, quæ dictio
9, Hebræi vocant wD e i. e, judicia anima pro diverſitate punctorum legi poteſt: 2* i. e.

rum, quibus opponuntur Oe n i, e, judi. lis, (ſicuti hodierni codices Maſorethiei habent,)
cia pecunaria, illa in füre dicuntur: capitalia & 2 i. e, doctor.

ſeu publiea judicia; hæc verò: Privata, civilia, .
1s . 1 „ * — . . .
conker. R. Salom. ad Deuteron. cap, 1. verl. 18. Nempè, quòd ſignificet ie. doctorem; non
vyero 2 ſeu ad i, e, litem.

n. 131.

608 EXODI. CAp. XXIII.

(nempé:) illo tempore, quò duo (ſunt judices,) qui præponderant 16. inter illos,

qui condemnant, præ illis, qui abſolvunt; 17. juxtà ſenſum igitur literalem, quando
dicitur: non ſequéris multos ad malefaciendum, poſſum ego intelligere (ac conclu-
dere à ſenſu contrario:) enim verò eſto cum illis ad bonum, 18. hinc dicunt, quòd
judicia, vitam (hominis) concernentia, inclinent ad verba teſtis * unius, ut abſo lvant
& ad verba duorum, ut condemnent; 19. Onkelos autem (verba iſta: nec reſponde-
bis ſuper lite ad inclinandum.) interpretatus eſt (hoc modo:) neque intermittas do-
cere, quod tibi videtur **in judicio, zo. linguâà Hebræ juxtà Targum ejus hæc eſt
cxplicatio: non reſpondebis ſuper lite, ut declines, 21. i. e. ſi interrogent te aliquid
quod ad judicium ſpectat, non reſpondebis, ut declines ad aliquod latus 22. & ſe⸗
pares te à lite; ſed judica illam juxtà veritatem ejus; 23. ego autem exiſtimo, 24,
ad textum convenienter juxtà ſenſum literalem collocandum, hanc illius eſſe inter-
pretationem: non ſequéris multos ad malefaciendum, i. e. ſi videris improbos, qui
pervertunt judicium, ne dicas, quandoquidem multi ſunt iſti, ecce ego poſt illos incli-
nabo, 25. nec reſpondebis ſuper lite ad declinandum &c. i. e. & ſi interrogaverit ten⸗
is, qui judicatur, de illo judiciò, ne reſpondeas ei de lite aliquid, quod ad iſtos multos
incli⸗

16. Contfer. quæ fuprà num. 6. h. v. 2, de verbo: 20. Sie P. Fagii translationem Latinam ſecutus hie
aA, quod & hic habetur, notata ſunt, vide & vertere volui Chaldaiea Vvide ejusdem notas ibi=
infrà Exod c. 2 5. v. 22. n. 6 5. Adem.
17. Id eſt, quando non unus; ſed duo judices 21. Id eſt: renuas, intermittas, detrectes reſpon-
plures ſunt condemnantes, quàm abſolventes, dere, lic juxtà Targum verbum: mway Riod
vide ſuptà n. 7 & n. 8. F. V. z. confer, hic tract. 4 in textu ſacro habetur »vertendum ge e ohen
Talm. Sanhedrin, fol. z. a. & fol. 3. a. it. fol. dum eſt, vide num. ſegq. 22. E a ð
18. b. fol. 36, a. jt. Bava mezia, fol. 59. b. 12. Id eſi: ut temet ſubduess vel detrectes reſpon-
G& Chullin, fol. II. a, dere, neque enim tacendum vel connivendam
: jden: ad abſolvendum, vide n. ſequ. 19. † eſt, ecſi te tuàâ ſentemia nihil obtenturuma Iſc ias, ſi-
. ve f. cuti quidam faciunt, qui, c ident ihil
XX Hebr. )y, ſie tàm in Baſil. quàm Amſtel. editi- olſsobtinere, ſaeis ie tulands ſ inil
one; ſed abeſt dictio iſta ab utroque MSto, & tant, ſi ſileant, imò liberè, quod rectè ſentis 1.
vectè, ut puto, non enim hic de teſtibus; ſed de cendum & proferendum eſt, verba ſunt P F ii
judicibus ſermno eff. in not. ad Paraphr. Chald. h. loc. r
79. Nain, juxtà regulam juris, eges proniores ſunt 2 3. Nempéè: prout convenit ac decet „ſieuti jus ac
ad abſolvendum, quam ade ondemnandum, vel, juſtitia eauſæ requirit, id enim Hebr rpPS hic
mii hic à Commentatore noſtro dicitur apb, ſignificat, vide ſuprà Exod. c. 19 v. 13. n. 61
quam am, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. confer. & pn. 27. H. V. ac v. 8. H. c. n. 46.
Chal d. h. loc. 24. Hactenùs Commentator noſter veterum Rab-

NN* Chald. Jnyar:a, in utroque MSto pro ilis binorum, ut & Onk eloſi expoſitiones adduxit,

ſic legit ur: 77 yarne m i. e. quod à te qu æſi- jam ſuam ipſe depromit explicationem.

unius ac Tremellius expoſuerunt

tum fuit, de quo te interrogaverunt (in judicio,) 25. Sic ferè etiam
i. e. ſententiam ſuam, ſi in judicio interrogatus hic in notis ſuis.
fuerit, depromat,

nrcliner,utji
nti el, 11.
norati te⸗
crilte eih

Se] bor

nincationibt
liintidebis⸗
zundnaunili
U, ſi quoch
tiam ſaloi
min, . im,
tulinimun,
Entesille,
ſenlaslit:),
ca autein en

—
26. Id eſt: u
ien
17. Vempe,u
Aum elh e
lec⸗ 1 0.
49, Idek: ſe
ra ullamter
19, 5en: vine
ce vide Buut
& R. Salom
10,V. 3,5
30, Ml iſtud
PoceNaTN HE
cohfer. Ma⸗
Ubivige inte
. loe, ub
lae, guocht
judieia eur⸗
üllinedunt.
TI. Conet.
de Lerite t
² Hebr. unn
Kac. Talr
31. Vige pan
6.7. V. 17.

int 14

literelen, i

ligere Ge concn.

ine Gicunt,
nius ut abl
¹ neeteſponge.
ne igtetmittas g0.

uod

9

um ejis hee l .
enagenttealignig,

d latug 21, Kl.
gtem euiſtimo, 14,
ne ilins ell inter.

etis 1 prob , g

Eo pokillosineli⸗

nerrogarenit

odadiſios nhos

n latmnamz ſecltig hie
tide easten ndtasidi⸗

tas detreckes ſeſpon⸗
tbum: d), god
tengum & ezponen⸗
Srel etreltes reſpon⸗
Sum pel connivendum
iobtemufum lciesi⸗
cumn fident, ſe milil

imter illos

ant,

inclinet, ut judicium declines 26. ab eo, quod rectum eſt; 27.

uti eſt, 28. & ſit ſuſpenſum collare 29. de collo multorum. 30. Verf. 3. Non ho-

norabis] i. e. Non tribues ei honorem, ut abſolvas illum in judicio, 31. dicens: pau-

er iſte eſt, abſolvam illum* & honorabo eum. Verf. y. Si videris aſinum oſoris tui

&c.] Ecce (particula:) . ſignificat *â . e. forſitàn, quæ una eſt ex quatuor ſi⸗
gniſicationibus, quas habet (particula illa:) . 32. atque hæc eſt ejus expoſitio: for=

ſitàn videbis aſinum ejus (oſoris tui,) cubantem ſub onere ſuo. Eod. verſ. 5. Num

cehabis auxiliari ei?] (Sic vertendum eſt hic) interrogativè. 33. Eod. verſ. 5§. Auxi-

liando auxiliaberiz cum eo] (Dictio) hec ſignificat (hic) i. e, auxili-
um, ſic quoque (accipitur in illo loco:) concluſum 2 ] i. e. & firmatum, 34. fic

tiam (alio in loco ſumutur:) 11¹. e. & firmàrunt 35. Jeruſalem usque ad mu-
rum, i. e. impleverunt illum *(murum) pulvere, ut adjuvarent & opem ferrent firmi-

ulatos kbentos dl.

guoc lell ſentig ci⸗
5 verba lunt P, Fogii
5. o,
ac decet, ſteuti as ac
dnimn Hebr, bsyhie
od,c. 19, ,l7,mbl⸗
l. hc. n. 46.

poller vetelum Rab-

ohtiones 16lat,),

Plietionen .

ſameliaseiſaen.

29. Seu: vinculum eolli, Hebr. p, de qua vo-

tudini muri, huic 36. fimile eſt (illud:) —.i. e. forfitàn dices in corde tuo, plures ſunt
gentes illæ, quàm nos &c. 37. (ubi particula: idem fſigniſficat, ac) π , (uC—
fſenſus ſit:) fortaſſis dices ita? interrogativè, (ac ſi diceret:) ne metue itlas; allegori-

ca autem explicatio eſt, quam exponunt Rabbini noftri (quoad verba iſta:) forté vi-
ca antem EeEl er Ee Sggg 3 —e⸗-

alii vero aliter tranſtulerunt, confer. n. ſequ. 34.

26. Id eſt: ut pervertas, detorqueas, ſic verbum nt, cor
nL-" hic expono. (cœterum iſtud: Pria i. e. interrogativè vVel
27. Nempè, ut àa vero & ab eo, quod juſtum ac re- per interrogationem, abeſt à MSto 2, malè.
Aum eſt, declines, Hebr. NrrpNO, vide n. an- 34, Vel: ſervatum, ſic juxtà mentem Commen-
tec. 2 3. ?YVMUD tatoris noſtri hic vertere poſſis, confer. Deuteron.
28. Id eſt: fieuti juſtitia ejus ac Véitas recuirit, ci- cap. 27. V. 4. . . & Deuteron. c. 32. V. 36. n⸗
trà ullam tergiverſationem aut prævaricationem. 191. & n. 192. confer. & tract. Talm. Bava me-
Zia, fol. 3 7z. a-. b. & fol, 33. a. H. & Peſachim,
35. Sic ex mente autoris noſtri vertere volui ver-
bum iſtud, quod Nehem. c. 3. v. 9. habetur,
ubi nonnullitran ſtulerunt: ædificarunt, reſtau-
rarunt, Aben Efra: pavimentarunt, unde anyp
i. e. pavimentum apud Talmudicos, prent Bux-
torf. in Dictionar. Hebr. . verb. nofavit, hanc
KRaſchi noſtri explicationem confirmat, Deuter-
c, 22. V. 4. confer. ejusd. Raſchi not. ad Pialm.
10. V. 74

cCe vide Buxtorf. Lex. Talm. fol, 2052. confer.
X. R. Salom. ad Eſai. C 19. V. I 8. & ad Ejusd. c.
210. v. 3J. & ad Eccleſiaſt. c. 10. V. 7. 2
30. Eiit iſtud proverbium Hebraicum, indicans,
confer. Matth. c. 1 9. v. 6. verb. M sNSορ
ubi vide interpretes, confer. &not. in D-e
y. loc. ubi ſic exponitur: 190 n& W j. e,
ſfac, quod tui eſt officii, nec mulktorum pervei ſa-
zudicia cura, ipſi enim proptereaà graves peenas
JI. Confer. etiam hic not. in orr mD loc, NX ) i, e. huic ſimile eſt &. abeſt à MSto 1.
Ŕ Levit. c. 19. V. T5. n. 69. 36. Nempè: particulæ , de cujus gnificatione
2² Hebr. Hnite, abeſt iſtud à MSto I. confer. hic paulo antè autor nofter dixit, vid, n. 32. h. Verſ=
rtract. Talrs. Chullin, fol. 134. 73.
32. Vide paulè poſt n. 36. . verſ. 5. & Deuteren. 37. Sicuti Deuteron. c.
c. 7. V. 17. n. 3 5. ac Deuteron. c. 32. v. 3. H. 1 5. f

7. Vv. 17, habetur, ubi vide
noti, num. 36. JèLJ
3 7. Ita quidem sxiſtimar Gommentater nefſterz;

–☛

ad dic udicium, ſic-

Hebr. MN'n iſtud & quod ſequitur, usque ad:

EXODI.
quogmodo, (nempè:) eſt (aliquis) ſenex, nec iſtud (ſcilicèt, ut opem ferat,) honori ejus
convenit, (iſto caſu lex hic dicit: )ceſſabis, vel jumentum eſt allenigenæ; **anö‚us ve-
r10 eſt Hraeélitæ, (etiam hoc caſu) ceſſabis † (à juvando.) Eod. verſ. 5. Auxiliando au-

riliaberis cum eo] Ita, ut ſolvas (ſeu liberes) onus, (Targum Onkeloſi habet:)
D P-) 39. i. e. (ne te ſubducas,) — i. e. quò minus auferas o-
nus ejus ab illo. Verſ. 6. Pauperis tui] (Dictio: fi-
cat: —) R i. e. volentem (ſive deſiderantem,) quia ipſe attenuatus *(ſive demi-

nutus) eſt ac 2R& Ni. e, deſiderat omne bonum., 40. Verſ. 7. Innocentem & jaſtum
non octides] Unde probatur quoad illum, qui egreditur *& judicio reus (ſve conde-.

mnatus;) unus autem dixerit: habeo ego, quod de iſtius (condemnati ) innocentia-

docere poſſim, (unde, inquam, probatur,) quòd ille iterum (in judicium) ſit ducen-

dus? 41, lex (hic) dicit: innocentem non occides & quamvis ille non ſit P i. e. ju-
ſtificatus, 4, quòd (ſcilicèt) non ſit abſolutus in Synedrio; nihilominus Pyi. e. in-

CaAp. XXIII.

ſons iſte eſt quoad pœnam mortis, nam ecce habes, unde illum abſolvas; ſed unde,
probas, quoad illum, qui egreditur è judicio abſolutus; unus autem dicat; habeo

ego,

3 §. Proht (cilicèt circumſtantiæ loci ac perſonæ re-

quirent, interdum juvabis, interdum ceſſabis,
non eſt enim auxilium iſtud, juxtà Rabbinorum

ſententiam, omninò neceſſarium, confer. Me-
chilta;, ſicuti in bnan mneh. loc. allegatur ad

marginem.

IE Hebr. , in utroque MSto, ut & in Baſil. e.

dit, pro eo legitur: ), res eodem redit.

† Hebr, rinfn, poſt verbum iſtud in M Sto I1. addi-
ta ſunt ex Targum Onkeloſi iſta: he

unn een nen i e. Targum ſic habet :
en i. e. ne auferas onus ejus ab illo (ju

mento,) in MSto 2. ſic additum eſt ex Targum:

h vvnin i. e. ne feras ſeu portes ei vel: ab

eo, ſed in hodiernis codicibus ſive editionibus

Targum Onkeloſi, proht jam ante dictum eſt,
ſie legitur: 5 pamnbn ne derelinquas eum,
ſicuti P. Fagius ibidem tranſtulit, Ar. Montanus
locçum iſtum ſic vertit: & deſieris adjuvare eum,
confer. num, ſequ. 39

39. Sic legitur in plerisque hodiernis editionibus

Paraphraſeos Chaldaicæ; ſed in notis autoris

noſtri tàm in exemplari Hebræo, quo uſus ſunſ,
quam in Bibliis Buxtorf. ut & in nnn ne, hic
legitur: voin quod Commentator noſter

leves, confer. hic Mechilta, ac Bava mezia, fol. 32.
b. ſicuti in no nDb, loc. sllegantur ad

marginem, vid. & Sign. præc. —
118P i. e. valdè.
40. Eadem ſignificatio à Commentatore noſtro ad=
ducitur in notis ad Deuteron, cap. 15. Vv. 4, ubi
vide n. 6, confer. & tractat, Talmud. Bava mezia
fol. 111. b. proùt inorm e h. loc, allegatur,
it. Cetubot, fol,. 107. a. & Sanhedrin, fol. 36.

XX Hebr. dx di, ,iſtud & quæ ſequuntur, usque ad⸗
i. e, quòd ille iterum &c. abſunt à MSto
41. Vel: quod illum iterum reducant, nempè, ut
de illius innocentia judices cognoſcant & proba-
tiones audiant, confer, hic tract. Talm, Sanhe-

drin, fol. 3 3, a. b. & fol. 43. a.

42. Sic dictionem * hig vertere volui, facit Com-

mentator noſter hic diſcrimen inter vv i. e. ju-
ſtum, & i. e. innocentem, juſtum vocat e-
um, qui à Synedrio juſtus pronuntistus ſiye ju-
ſtificatus eſt; innocentem autem appellat eum,
qui. licèt in judicio condemnatus ſit; reverà ta-
men inſons eſt à pœsa mortis, quamyvis forſitͤan

exponit: pn i. e, quo minus auferas vel ſub

Alicujus culpæ vel noxæ ſit reus.

* Hebr. vN, in utroque MSto hic additum eſt:

iHebr, w deiſ

CA. MI.

eo SD
ſterüm ſfenn
lgciſalifcat
Von tuum ehhl
udicio med, 4

mul i, quos mm
ruijiin
cium petkerta,
Vettas judicium
ſacceperitnun
) dicici,elu
bum )ſon
Pod, verl. S. Ve
cobe labet
In multislocis

—
. Feht. Nai, i
r 6 e, Vt il
Hebt. rid p
3d: n GH W
ſunt à Möto 1. 1
Mmunu ſunt addit
4. Idgue proptet!
us ſacit, modd
dicatum ſit, hoe
eſt nulla, Lonle
febell. X, Il
julit. 8 jur ibi
Paulè poſt Com
Pe lcdt imptobe
tus, non tamen
conker, num. ſel

44, Nempe: ao
verareuseſt, con
tec. 43,
45. denlus elt: gun
Ablolutus; nont

mno, eOner un-

4 6, Hebr nhdi e
ompe, quod in
Pri ver. 2, 9, e.
Ppræmittitur dictt
juſtum.)

— d W.

“
1)
ue; Konns e.
Aiad 4r.
Meloſt haet
Minns auferig9.
habetun) ſie ſgniſ.
aing llre dani
ente 6 julam
teuſhe cnle.

li ſt “
ultpr Lie. ſ.
inus Phi e in.
Alv; ſed ndc,

temm leas habeo

690,
e – 10.31

oc 11 lgmn
re. 1

AKohie⸗ Altunet:

mmentatore noltto dldd .
Talmud. Baya meziz
doo hel loe, alegtur,
Senheli, fol. 6.

–

m ⸗ n, NINo

Klra hemhe,l

ognoſcnt rohc. .
ted, Taln, Sene

4,

m, juſtutm poret e⸗

Ffonuntiztus iſel. .

utemn zPppellne eum,

natusſit; leei tl..

5, guunſis forltan
ello⸗

JJ CAP. XXIII.

eere
honctie, n J

H † Hebr. m PsO iſta & quæ ſequuntur, usque

dicatum ſit, hoc enim caſu ſententia judicum

44. Nempè: abſolutum in jugicio⸗ qui tamen re-

ne ſoliͤkrion⸗ 1
en ialergrp ie, .

45. Hebr. np i. e. veritas, quo nomine hie veni

EXODI. ?YUVMVW HW er

ego, quô doccte of m, WKam eſere reum, * ** unde, i inquam, rolad,, uodiſte non ſit
iterùm ſiſtendus judicio? lex (hic) dicit: & juſtam non occides, atqui juſtus ille-
eſt, qui juſtificatus eſt in Synedrio. 4 3. Eod. verſ. 7. Quiz non juſtißicabo improbum]

Non tuum eſt, ut illum 44. denuèò (in judicium) ducas, quia eum non juſtificabo in-

judicio meo, 45. quòd ſi ille egteſſus eſt & manu tua abſolutus; ſunt (tamen) mihi
multi, quos mittere poſſum, qui illum occidant ea morte, cujus ipſe reus eſt. Verſ.

B8. Nec accipies munus] Etiam ut id, quod verum 46. eſt, judices, multò minus, ut judi-

cium pervertas, nam ecce quoad perverſitatem judicii jam anteà dictum eſt: non per-
vertas judicium. 47. Eod. verſ. 8. Excœcabit oculatos] Etiamſi ſit ſapiens in lege,

ſi acceperit munus, tandem animus ejus abripietur, ut oblivioni tradat id, quod (ex le-

ge) didicit, & lumen oculorum ejus caligabit. 48. Eod. verſ. 8. Et pervertet] Ver-
bum a) juxtà Targum ejus (ſgniſicat) — phppi. e. corrumpit (ſive pervertit.)

Eod. verſ. 8. Verba juſtorum] i. e. Verba, quæ Pakiſcant judicia vera (ſive recta,) ſic
quoque habet Targum ejus: cauſas rectas. 49. Verl. 9. E- beregrinum non afliges]

In multis loeis admonee lex de peregrino (non affgendo,) duefiam ſtatus ejus 50.
malus

. i. e, nam Trc Ke. abuntabu utro gue MSto.
47. Uti verſu antec. 6. h. cap. habetur, confer.
Mechilta & Bava mezia fol. 111. b. ſicuti ad mar-=
ginem allegantur in on nbvh. loc. ecum ita-
que jam anteà de perverſitate judicii vitanda di-

. in utroque e MSt Roae⸗ dafan:
rrpp- j. e. ut illum interficiant.

ad: n & ) i, e. nec accipies munus, ab-
ſunt à MSto I. ſed in ejusdem margine alterius
manu ſunt addita. Gum ſit, non ſine ratione locus iſte eo, quo ex-
43: Idque propter rei judicatæ autoritatem „quæ politum eſt, modò intelligendus eſt.
jus facit, modo non contrà manifeſtas leges ] ju. 48. Confer. etiam hic Mechilta, proutad marginem

eſt nulla, confer. I. 6 5. H. 2. Digeſt. ad SCtum ah, ſol. 11. b. & Cetubot, fol. 105. a. b.

Trebell. & J. I 1. verb. Prætor quoque Digelſt. de 49. Sic verba iſta Chaldaica nn nane cum au⸗

juſtit. & jur. ibique not. Gothofr. aliam rationem
paulò poſt Commentator noſter adducit, nem-
pe, licêt improbus in judicio humano ſit abſolu-
tus, non tamen ille judicium Divinum effugiet,
conter. num. ſeq. 45.

tore noſiro, (qui ænn hic vertit i. e. re-
ctas ſcil. cauſas) & cum b. Pagio potius inter-
pretari volui, quàm: verba juſtorum, uti in Bi-
bliis Ar. Montani habetur, confer. Ejusd. P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chaldaic. h. loc. item not. ad
librum Prec. Jud. part. 2. p. 249. b. princ. inz-
verà reus eſt, confer, n num. ſequ. 45. & num. an- telligitur autem per cauſam rectam e i. e.
tec. 43 judicium legis, ſic in not. an rW h, loe. ex-
4 5. genſus eſt: quamvis iſte in udicio humano ſit ponitur.
abſolutus; non tamen eum juſtificabo in judicio Fe: Conditio, ſors „vitxæ 2 genus i c dictionem
meo, conſer. num. antec. 43 hic expono, quo nomine inrerdum mos ac con-
ſyetudo intelligitur, Gloſſa exponit: Mian i. e.
con verſatio ejus vide Buxtoff. Lex. Talmud fol.
1452. cOnfer. & Mechilta, & Bava mezia, fol.
59. b. ſicuti allegantur ad marginem in 'npu-

omne, quod juſtum & æquum eſt, confer. ſu-
Praà verſ. 2, hH. cap. n. 23. in MSto 2. voci H&
præmittitur dictio mi i. e. judicium verum ſeu
juſtum.)
¼ Hebr. de a iſlud & quod Euiur, usque ad: — is

*

allegatur in nr PDV h. loc. it. tract. Talm. Pe-

M h. loc. vide etiam not. ibid, ubi de didid.

EXxXODI. CAP. XKXIII.

612

malus eſt. Eod. verſ. 9. Animum peregrini] (Nempè,) quàm durum ei ſit, quando i-

pſum affligunt. Verſ. 10. Er congregabis proventum ejus] (Verbum & hic) ſignifi-
cat DONi. e. collectionem (ſive introductionem) in domum, veluti (in illo loco:)
DEN i. e. & introduces illum intrà domum tuam. 5I. Verſ. II. Intermittes il-
lam] (Videlicèt) à cultu ejus. 52. Eod. verſ. II. Et relinques eam] (Id eſt: inter-
mittes) eſum ejus, 53. poſt tempus remotionis; 54. alia expoſitio (verbi) Novpi/E
i. e. intermittes illam, (nempè:) à cultu ejus completo, 55. ſicuti eſt aratio *ac ſa-
tio, (verbi autem:) NEDPAi. e. & relinques eam (explicatio eſt:) ne illas ſterco-
res & ſarrias. 56. Eod. verſ. II. & quicquid eorum reliquum fuerit, comedat beſtia
agri] (Hæc ideò dicit lex,) ut eſum pauperis æquiparet eſui beſtiæ, quemadmodum-
igitur beſtia comedit ſine decimarum (præſtatione;) ſic etiam egeni comedunt ſine
decimarum (præſtatione,) hine dicunt (Rabbini:) non (præſtantur) decimæ (anno)
ſeptimo. 57. Eod, verſ. II. Sic facies vinez tuæ] Incipit priùs Scriptura ab agro
albo, 58. ſicuti dictum eſt ſuprà: 59. ſeminabis terram tuam. Verſ. 12. Die autem

ſeptimo ceſſabis] Etiam in ſeptimo anno non movetur Sabbathum primævum 66. à

loco ſuo, ne dicas,* quoniam totus annus (ſeptimus) vocatur Sabbathum, (ideò) non-
obſervatur in illo Sabbathum primævum. Eod, veri, 12. Ur quieſiat bos tuns & a-

ſinus

nis iſtius ſignificatione variæ expoſitiones
adducuntur.
I1. Sicuti Deuteron. cap. 22, verſ. 2, habetur,
confer. Exod, c. 9. v. 19.
52. Senſus eſt: ne terram illam colas, confer. P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc, ac not. in
„ P h. loc.
3. Id eſt: non comedes fructum ejus voluntari-
um & ſativum, confer., hic tract. Talm. Suc-
ca, fol. 4 4. b. & Moëd katon, fol, 3. a, it. Bava me-
Zia, fol. 39. 2.
4. Hebr. yn, quid per iſtam remotionem in-
telligatur, vide apud Buxtorf. in Lex. Talm. fol

6.
5 3Sive: perfecto, Hebr. , ejusmodi eultus
terræ perfectus ſeu completus ex mente Rabbi-
binorum eſt: aratio ac ſatio, quæ ipſis verbis le-
Zis ſunt prohibita in anno ſeptimo; coœteri verd
cultus agrorum, uti ſunt ſarritio, ſtercoratio,
runcatio & MMäö;ä i, e, comminutio glebarum non
ſunt N&rNN i. e. ex ipla lege (Divina;) ſed
a i. e., ex Rabbinorum ſententia, ſicuti ha-
etur in Gur Arjeh fol. 103q. col. 3. fin. confer. &
not. in Nτ N h. loc.
* Hebr. mo, poſt vocem iſtam in MStos. ad-
ditur: Ahæpi, e. & demeſſio.

56. Sic verbum νρνρρο5ë hic interpretor, nam ſarritio
ſive ſarculatio in anno ſeptimo eſt prohibita, con-
fer. Buxtorſ. Lex. Talm. fol. 216 1. & ſeq. item
not. in 'o Dh. loc. ubi verbi iſtius vpvo
ſignificatio ex Raſchi obſervationibus in Tal-
mud. adducitur, confer. & Mechilta, ſicuti ad
marginem in par rne , loc. allegatur.
57. Iſraelitæ enim in anno ſeptimo, quò terram co-
lere prohibentur à lege, comparantur pauperibus
& egenis, confer. Mechilta, prout ad marginem
allegatur in a NO*h. loc, ubi vide & notas.
58. Vel: ſativo, Hebr. ay, quo nomine intelli-
gitur ager, in quo nullæ ſunt arbores, quæ a-
tram umbram faciant, cujus oppoſitum eſt:
&& i. e, ager arborum, vide Buxtorf. Lex.
Talm. f. 1118. item not. in e RD bh. loc.
59. Nimnm verſu præcedente 10. . cap. confer.
hic tract. Talm. Jevammot, fol. 48, b.
60, Sive: primitivum, quod ſcil. in creatione mun-
di à Deo inſtitutum eſt, dum die ſeptimo quie-
Vit, Geneſ. c. 2. v. 2. id enim mibpia mav hic
ſignificat, confer. Levit. cap, 2 3. V. I1. n. 24.
ut & Mechilta b. loc. prout in an r ad
marginem allegatur.

* Hebr. WNN N7 abſunt iſta à MSto I. ſed malè,

4. —
— HDDe⸗
Gu ,H

Corltan non et

a ics; 1

circumciſo lo
gui eſt inguilin
ciatis, Olunla
ie
cepti begatiſi.
me 68. jurta!
lcatio (vetbo
Deorum alien-
tum) ge cultu
tetepte)obſe

—
61. Sire: lemill
bie ſetmo eſt,
61. Seu: afflicio
betur, etiatn il
Pront allegatur
loe.
6G3. Confer, eian
d marginemin
jeh lol, 103,e.
On h. ſoe,
64. Vel: prolehz
Gilliggnituris
Vvige Gur Anje
tork, Lex. Tal-
dot. P. 507. l.
h, loc.
6). De Lictionem
pretor, enſus hi
matiya tacite o
uh. ſeg. 66.
1. it.tnact, Ta

66. Id et: ubicn

Serigtura teperi
gbisillud relile
legatur in wr
notis ibidem ha
den
i, 1

n. AWII.

meiſi, guand

dtiſert.

Autiinillo loco.

II. Htermim,

, (lc el inter.

oerbi) dn
ti elt aratio 1a la.

l:)milluteton.

It, comedet lhi .

e, Iuemadmodum,
eni comegunt ine
ur) gecime (annc)
Sctiptura ad 1gr
etl. 12. Die en

nprimerum bo, 3.1
athutm ides)non.

isſet Lot tuu G.
Interpretor, nam ſartitio
Mlimo eſt prohibite,con⸗
fol 1161, & leg item
ve ubifetbi lliuspv
blervationibus in Tal⸗
t.& Mechilta, ſeuti ad
h, loe, alleggrur.
eptimo, qub lettim co⸗
Olinpiramturpaupetibus
ta, gtont 20 marginem
P. loc, ubi ice nolat.

9, guo vonite inel.

e luet Abotes, gur
us 0, ollum el:

Enus tnus] Da ci quietem ac permitte, ut ſit ſolutus & comedat gramina de ſolo, ant.
forlſitàn non eſt iſtud, niſi ut alliget illum in domo? dicas (ſive reſpondeas:) non eſt

præcepta) obſervet. Eod. verſ. 13. Non audietur] (Nempe:) ex alienigena. é

65. Sic dictionem &, quæ hic habetur, inter-

(de Buxtotk. Ler.
in enn rod ,
enle 10. ,, c3, (Olfef.
ot, fol.4 ,b.

ſell in testione nin.

õ
enim npx Nad ie

c, 13, . l. 1, 4.

tout in Nn d

u Mgo nbdre

66. Id eſt: ubicunque dictio iſta: Appv in S.

Allegatur in nan rmh. loc. ubi etiam iſta in

iſta quies; 61, ſed adſtrictio. 6⁶2. Eod. verſ. 12. Eilius ancillæ tuæx] De ſervo in-
circumciſo loquitur (hic) Scriptura. 63. Eod. verſ. 12. Peregrinu] i. e. Advena,

qui eſt inquilinus. 64. Verf. 13. Et omnia, quæ dixi vobis, cuſtodietis] Ut 6 illa) fa-
ciatis, omnia præcepta affirmativa (fiunt) per dehortationem, 6. nam omnis

DP i. e. cuſtodia (ſive obſervatio,) quæ in lege (habetur,) eſt dehortatio loco Ppræ-
cepti negativi. é6. Eod. verſ. 13. Ne memineritis] Ne dicat ei: 67. præltolare,
me 68. juxtà idolum iſtud vel ſtabis ?* mecum in die hujus vel illius idoli; alia ex-
plicatio (verborum iſtorum:) & omnia, quæ dixi vobis, cuſtodietis atque nominis
Deorum alienorum ne memineritis, (nempe,) ut doceat te (Scriptura,) quod (præce-

ptum) de cultu idolorum (vitando) æquiparetur omnibus præceptis **ſimu! junctis &

quod ille, qui admonitus iſtud obſervat (præceptum,) perinde ſit, ac ſi omnia (reliqua

7°

WM FPeog.

6 1. Sive: remiſſio, ſolutio, Hebr. 'à, de qua que præceptum affirmativum pellit negativum,
hic ſermo eſt, confer. not. in am nev h. loc. nam in omni Præcepto affirmativo eſt eriam)
62. Seu: afflictio, nam dictio: yæ, quæ hic ha- negativum, cum itaque in affirmativo duo con-
betur, etiam iſtud ſignificat, confer, Mechilta, ti eantur, nempe & affirmativum & negativum
proùᷣt allegatur ad marginem in 'pam nev h. præceptum, ideò iftud pellit &en wyn der
loe. D i. e præceptum, quod tantum negativum eſt, ſic-
63. Confer. etiam hic Mechilta, ſicuti allegatur uti ibidem in notis habetur „confer. & Deute-
ad marginem in 'pan meh. loc. & Gur Ar- ron. c. I1. v. 2 1. B. 76. WZ
jeh fol. 103. col. 4. princ. atque not. in now 67. Rabbini hoc ita exponunt: ne quis Judæus
Dwa h. loc. per alienigenam ſive gentilem faciat dicere alterie
64. Vel: proſelytus inquilinus, Hebr. av)D d, expecta me juxtà idolum iſtud &c. confer. not.
diſtinguitur is àa ol? )i. e. à proſelyto juſtiti?, in’non nbwh. loc.
vide Gur Arj eh fol. 103. col. 4, med. & Bux- 69. Vel: expecta me, Hebr. ö nv, confer. Gur
torf. Lex. Talm. fol. 40 8. ac D. Wagenſeil. Arjeh fol. 103. col. 4. cireà fin. & Mechilta, Hic=
Sot. p. 507. n. 8. confer. & not. in -n , uti in NN h. loc. ad marginem allega-
h. loc. Ml tur. ’

pretor, ſenfus hujus loci eſt, quòd præcepta affir-
mativa tacitè contineant etiam negativa, vide
num. ſeq. 66. cohfer. & Numer. c. 5. V. 19. n.
8 1. it. tract, Talm. Schabbat, fol. I 98. a.

Hebr. pyn e hæc & ſequentia, usque ad: te-
i, e alia explicatio, abſunt ab utrogque MSto.
IK Hebr. vn- hæc & ſequentia, sque
20: è e i. e. & quod ille, qui admoni-
tus &c. abſunt à MSto I. & in MSto 2. pfo: 7320G
tup on legitur Mpye 92 i e. oinni-
bus transgreſſionibus æqquiparatur. Z
69. Sive: gentili, Hebr. de, quo nomine vo.
catur à Judæis omnis, qui non eſt de gente ſeu

Scriptura reperitur, ibi habetur dehortatio, ne
quis illud vel illud faciat, confer. Mechilta, ſicuti

noris ibidem habentur: Dn ba nte ſiirpe Ii aclitica, in M Sto2. bro arn in legi⸗
* dWoy ae, , n d me enn wn tur: ) ön i. e. ex ore ethnicc.
WwyN 87 i. e. quocirca dicunt (Rabbini, ) ubi .

614 EX ODI. CAP XXIII.

Eod. verſ. 13. Super 70. os tuum] Ne facias ſocietatem cum alienigena isque tibi ju-
ret per idolum ſuum, (nam, ſi ita feceris,) deprehendéris, quòd anſam ei ſuppe dites,
ut (idoli ſui) mentionem faciat propter te. 71. Verſ. 14. Vicibus] (Dictio DPa

hic idem ſignificat, ac) N D i. e. vicibus, ſic (accipitur in illo loco:) quia percuſſi-

ſti me hiſce tribus — i. e. vicibus. 72. Verſ. 15. Menſis Alib] (2)00 ideò

dicitur,) quia proventus (terræ) in iſto (menſe) impletur &*i. e. in virore ſuo,

& ſignificat 2 & i.
fructus matureſcere incipiunt.
i. e. Quando
holocauſta.
16. Primitiarum operum tuorum] Nam

e. virorem (nempè:) primitias 73. ac primum (menſem.) quô
74. Eod. verſ. 15. Nec appareant coram me vacui]
Venietis, ut videatis faciem meam in feſtis ſtatutis, 75. adferte mihi 76.
Verſ. 16. Et feſtum meſſs] Hoc eſt feſtum ſeptimanarum 77. Eod. verſ.

illud eſt tempus oblationis primitivo-

rum, † etenim duo panes, 78. qui veniebant in die feſto, 79. permittebant-

90. no⸗

——

70. Vel: ex ore tuo, ſive: in ore tuo; autor ta-
men noſier †2 7) hic exponit, quod idem ſi-
gnificet, ac i. e. per vel propter te, tua
cauſa, vide num. ſeq. 71.
1. Vel: per te, te mediante, vide, quæ num. an-
tec. 70. b. vetſ. 13. notata ſunt, confer. hic
tract. Talm., Sanhedrin, fol. 6 3. a. b. & fol. 109.
a. & Bechorot, fol. 2. b.
2. brout Numer. cap. 22. verſ. 29 habetur, con-
fer. hic tractat. Talm. Chagiga, fol. 2. a. & fol. 3.

7

a.
X In utroque MSto poſt iſtud additur: (MsSt.
2. P) M i. e. alia explicatio, confer. tract.
Talm. Chagiga, fol. 1 8. a.
73. Sive: primas fruges, cave enim putes, (in-
quit D. Huetius in Demonſtr. Evangel. Propoſ.
4. de libro oſuæ p. 3 14, n. 2. edit. Lipi.) men
ſem a iic dictum eſſe proprio nomine, no-
men id fuit appellativum, quod ſpicam viren-
tem ſonat, quaſi dixiſſes: menſem ſpicarum vi-
rentium, rectè LXX. uiræ rνν⅜ν menſem no-
vorum. . .
74. Confer. quæ infrà ad Exod. c. 34. V. 1 S. n. 42.
notata ſunt, vide & not. ad librum Prec. Jud.
part. 2. p. 5 8. a. prine. .
75. Sic dictionem ada, quæ hic habetur, in-
terpretor, nam tria illa feſta ſolennia: Paſchatis,
tabernaculorum & ſeptimanarum ſive penteco
ſtis communiter à Judæis νανν vocan-
tur, ideò, quia a i. e, pedibus teneban-
tur aſcendere ad iſta feſta omnes Iſraelitæ maſcu-

li, confer. Buxtorf. Synag. Jud. c. 17. p. 3 84. &
Mich. Dilherr. Atri. Lingv. Sanct. p. 207.
76. Confer. hic tractat. Lslmud. Chagiga fol. 7.
a. proùt in dba h. loc. ad ma ginem alle-
gatur.
77. Quod etiam Pentecoſtes dicitur, vid. n. antec.
& Numer. c. 2 8. v. 26. ibique not. confer. &
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. . loc. it. D.
Wagenſeil. Sot. p. 66 1, ut & Exod. c. 34. V. 22.
n. 67.
† Confer. hic tract. Talm. Challa, fol. 7 8. b. &
Biccurim, fol. 83. b. & Chagiga, fol. 18. a. it.
Menachot, fol. 84. b.
78. Hi duo panes agitationis dicebantur, & ve-
niebant de tritico, uti in not. on now h. loc.
habetur, vide Levit. C. 2 3. v. 17. n. 37. & D.

Wagenſeil. dict. tractat. Sot. p. 42 8. ac not. ad

librum Prec. Jud. part. I. p. 9. b. princ. it. Light=
foot Centur. Chorogr. cap. 1. pag. 7. conſer. &
Exod. cap. 2 5. v. 12- ibique not. n. 39. & Exod.
c. 34. V. 22. in not. n. 6 3. irf. liber tertius partis
ſen Sectionis quintæ operis Talmudici ſcil. Me=
nachot cap. 11. quòd incipit: rn r i. e.
duo panes, unde lumen aliquod huic loco ac-
cedet, vide & Levit. c. 2. V. 12, n. 42.
79. Nempè: in fine ſive clauſula ſeptem ſeptima-
narum, qui dies ſolennis My dicebatur, quò
tyaw: a i. e. feſtum ſeptimanarum celebra-
batur, confer. Levit. c. 2. v. 12. n. 43. ac Nu=⸗

mer., c. 29. V. 3 5: ibique not. n, 2 1. It. Buxtorf.

Synag.

Eynag. Jud c.10,

Zo norunm gcn
Kin dieptimin
naculorumn.
bus eltati pore

lorumcogkepen

Uoniamn textus
nin) non nanpp.
atuu] (Nen
ento 3 No

nec espultgayer

Extrialtare.
Nibitur adee)
85. Eod,Verl18
maneappetid di
6e9. elexatide
zum anno ſeptim

mitias terræ tua

—

Dom woo hlo

1o. la el,: coocel

Vum, ita ut ob'⸗
Primiuns licnte fe
V. 17. . 39.
gI. Vid, Numer, c.
1. 57. Oblatio zut⸗
to cie menſis Nil
in not. n N
codkek d. 78.
91. Conler. hic no
P. 57. becirea fin
19, à. & Bolch h
chot, tol. g4. b.

. 1z. Idelt: triailla

uli loquuntur, e⸗
Vani edent, non e
lemiſlionis, de

Eer, not. in hy

4beit Cgiga

(ol. 1, prine. k, h
ſ. a. fin, & li
1n . 401. § 0)

Liphent.

cbmn.

—
bena igte ibi n.

llamn ei lüppeclte,
4] Dickio d 3
:) auin peteull⸗
Aii] ogigeh
ie in iteſio
um menſen,) 6
t torin ne nauui
adkente nili e,
tum 7. Pod. vert.

lationis Primitiro.

79. Permittebant.
80. R⸗

—

—
. Jud. e. 1.. 394, &

gr. Aanct, P. 207.

mud Chigiga fol 7.
loc A ma ginem alle.

es dicitur, vid, n antee⸗

, ibine not. conket &. 1

1n. Chald.,, loc. 1t. d.

n brod 3 F. 22, †

n. Challa, ſol.8-b,ö S.

Chagiga, l. 13, nit,

nnot, N Nloc⸗
13. V. I, M 77, D,

gebe prilc. 1. Lignt⸗
cap. l. ig./ onlet.
Auenot, 39, & Hiod.

63. 1. bertettinsan
ens Talmudici fell Me⸗

ncipit: Prn Wie,
aliquod huie loeo n⸗
7.11,. 4
lanlulaſeptem ſeplini⸗
s h) ebatuh an0
ſpiimanarunm celcla⸗
1. V. 12. 0, 43,4Nu⸗

nor,1, 11 1 Ator
SISn

.

ier trler ꝗR

CAP. XXIII.

EXODI.

Eis

S0. novum quoad oblationes & ut adferrentur primitiva ad Sanctuarium, nam dicitur:

& in die primitivorum &c. 81. Eod. v. 16.
naculorum.

Et feſtum collettionis] Hoc eſt feſtum taber-

82. Eod. v. 16. Cùm congregaveri opera tug) Omnibus quippe die-

bus æſtatis proventus (terræ) areſcit in agris; aſt in feſto (collectionis ſive tabernacu-

lorum) cogregant illum in domum propter pluviam.

Verſ. 17. Tribus vicibus &c.]

Quoniam textus loquitur de ſeptimo (anno,) opus fuit, docere, quòd feſta (illa ſolen-

nia) non transponantur (vel removeantur) de locis ſuis.

83. Pod. verſ 17. Omnis

mas tuus] (Nempè:) mares, qui apud te ſunt. Verfſ. 18. Non ſacrificabis ſuper fer-
mento &.] Non mactabis agnum paſchalem decimo quarto (die menſis) Niſan, do-
nec expurgaveris fermentum. * Eod. verſ. I 8. Nec pernoctabit adeps ſeſti mei &c.]
Extrà altare. * Eod. verſ. I 8. Msque manè] Forſitan etiam ſuper ſtrue 84. profa-
nabitur (adeps,) dum pernoctat? lex dicit: in aduſtionem ſuper altari tota nocte:
95⁵. Eod. verſ. I 8. Nec pernoctabit] Non eſt — i. e. pernoctatio, niſi quando
mane appetit, dicitur enim (hic) usque mane, per totam itaque noctem poterit ille (a-
deps) elevari de pavimento ad altare. Verſ. 19. Initium primitiarum terræ tuæ] Et-
iam anno ſeptimo † debent (offerri) primitiæ, 86,. quocircà dicitur etiam hic: pri-
mitias terræ tuæ (offeres;) quomodo (autem iſtud fit? nimirùm) ingreditur aliquis

Hhhh 2

agrum

Synag. Jud. c. 20. p. m. 438. vide & not. in
an NOW h. loc.
80. Id eſt.: conceſſum ac licitum faciebant no-
vum, ita ut oblationes de novis ſeu fructibus
primitivis licitè fieri poſſent, confer. Levit. c. 23.
v. 17. n. 39.

M 31. Vid. Numer. c. 2 g. V. 26. ibique Raſchi not.

n. 57. oblatio autem manipuli, quæ decimo ſex-
to die menſis Niſan fiebat, erat hordeacea, ſic
in not. am ro, h. loc. ubi vide sis Hebræa,
confer. n. 7 8. h. verſ.

22. Contfer. hic notæ ad librum Prec. Jud, part. 2.

p. 57. b. circà fin. it. tract. Talm. Chagiga, fol.
198. a. & Roſch haſchana, fol. 13. a. & Mena-
chot, fol. 84. b.

33. Id eſt: tria illa feſta ſolennia ſunt immobilia,

uti loquuntur, eaque ſtatutis temporibus obſer-
vari debent, non obſtante anno ſeptimo, qui eſt
remiſſionis, de quo ſuprà verſ. 11. . cap. con-

fer. not. in Don mw h. loc. & Sanhedrin, fol.

A. b. it. Chagiga, fol. 7. a. & Gur Arjeh fol. 104.
col. 1I. princ. it, not. ad libr. Prec. Jud. part. 1.
p. §. a. fin. & Lightfoot. ad Matth. c. 19. v.
2 1. p. 40 2. & ad Marc. c. 1I 5.V. 2 5. p. 66 2, edit.
Lipſienſ.

*W Confer. hic Mechilta, ut & tractat. Talmud. Pe-

ſachim fol. 6 3. b. ſicuti ad marginem allegar=
tur in hpar Me h. loc. ubi vide etiam notas.

*X Si enim adeps permaneat extrà altare usque ad

autoram aa bpp i. e. fit illegitimus propter
pernoctationem, ſic in not. an rav hic expo-
nitur, ubi etiam Megilla fol. 20. al'egatur.

84. Ordinatione, diſpoſitione, Hebr. mnynz,

quo nomine intelligitur ſtrues ligaorum, cui ſa-
crificium ſuper alkare imponitur, confer. hic Pe-
ſachim, fol. 59. b. & fol. 64. a. it. fol. 7 1. a. &
Chagiga, fol. 10. b.

8 5. Uti Levit. c. 6. v. 2. habetur, ubi vide ſis Ra-

ſchi notas, adeps itaque non profanabitur, et-
iamſi tota nocte ſuper ſtrue lignorum fuerit in
altari, nam ſi ſacrificium ſive adeps ſaerificii vel
uno momentô fuerit ſuper altari, priusquam
veniat aurora, poterit illud legitimè offerri px
ni E & i, e. etiam poſtquam affulſit au-
rora, ſic in not. an nom h. loc.

† Hebr. y'av rN, iſta & quæ ſequantur: usque

ad: Dand —R. i. e. ingreditur aliquis &c. ab-
ſunt à MSto 2.
86. In Gur Arjeh fol. 104. col. I. fin, & col. 2.
princ.

quàm ipſum fœtum (ſive partum] tenerum, in multis quippe locis legis reperis, quôd

tui. 97. EoOd. vetſ. 20. Quem prapamvi] Quem paravi, ut darem vobis, & hæc eſt

Qe iſtis ptimitiis tertæ, quæ anno ſeptimo na-

de lidi mihi (prout Deuter. c. 2 6. V. 10. habe-

6r6 —FzODLI QCA. XYII.
agrum ſuum, conſpicit ficum, quæ primum fructum fert, ipſe folium ejus involvit 87.
junco, in ſignum, atque hunc (primum fructum ficus) ipſe ſanctificat; non ſunt au-
tem primitiæ, niſi de ſeptem ſpeciebus, qui dicuntur in Scriptura, (nempe:) terra triti-
ci & hordei &c. 89. Eod. verſ. 19. Non coques bædum] Etiam vitulus & agnus
comprehenditur ſub generali nomine i. e. hœdi, quia nihil aliud ſignificat,

ſcriptum ſit * &£ opus eſt explicationis gratia addere: Q i. e. caprarum, 89.
veluti (in illo loco:) ego mittam Dy 93 i. e. hodum caprarum, 90. item (alio in
loco:) HVNH — Ni. e. hœdum caprarum, 91. item (alibi:) duos DV 1
i e. hodos caprarum, 92. ut doceat te (Scriptura,) quòd, ubicunque dicitur ] ab-
ſolutè, etiam vitulus & agnus juxtà ſenſum ejus literalem (poſſit intelligi,) in tribus
autem locis 93. ſoriptum eſt in lege (de hœdo,) uno (in loco;) ut prohibeatur eſus

ejus, 94. & alio (in loco,) ut prohibeatur commodum ejus, 97. & tandem, ut pro.

hibeatur coctio ejus. 96. Verſ. 20. Eecé ego mitto angelum] Hic indicatur * (Iſrae-
litis,) fore, ut ipſi peccarent & Divina majeſtas illis diceret: non aſcendam in medio

expo-

princ. pntat illins auter, hie eſte 29)0 ry i. e.
errotermn ieribectis, rationem vide ibidem, in no-
tis am DV hæc adducitür ratio, quoniam

cationis gratia addere aliam dictionem, quæ il-
lius ſignifieationem ſpecificè indiçet, vide not.
in am D h. loc. ðèð
90. Sicuti Geneſ. cap. 3 9. verſ. 17. habetur, con-
fer, Kidduſchin, fol. 57. b. & Sanhedrin, fol.
4. b. it. Chullin, fol. 113. a. b. & fol. 115. b.
9 1. Prout habetur Genel. dict, cap. 3 8. verſ. 20.
omnibus communis, confer. hic tract. Talm. 92. Uti Geneſ. cap. 27. v. 9. habetur, confer. hic
Biccu: itmn, tol, 9 3. b. & fol. 94. a. it. Peſachim, Sanhedrin, fol. 4. a. & Chullin, fol. 114. a. b.
fol. 7 u. a. & Bavà batra;, fol. 9Q1. a2. 93. Contfer. Deuteron. cap. 14. verſ. 2 I. n. 49. &
87: Hebr. 7D., Uti hic habetur, in libro, quem al- Gur Arjeh fol. 104. col. 2, princ. & med. item
legavit D. W. genſeil. in Sof. p. 659. legitur: tractat. Talmud, Chullin, fol. I15. b. ſicuti al-
i. e. oreumiligat (in, co.) Judai Germa-
nicè ertunt: Er bind ein Baͤndlein herumb, fer, & Jalkut Part. 1. fol. 97. col. 4. med.
confer. Deuteron. c, 26. v. 2. num. 8. ubi in no- 94. Vide infra ExOd. cap. 34. verſ. 26. n. 8 I. & n.
tis Raſchi eadem ferè, quæ hic, adducta ſutnt. 82. . ð
8 8. Vide Deuteron. c. S. v. 8. confer. & infrà Ex- 95. Confer. Deuteron. alleg. cap. 14. verſ. 21.
Od. c. 34. v. 26. num. 78. ſunt autem iſtæ ſe- num. 49. ä
ptem fructuum (pecies, nempe: triticum, hor-96. Prout hoc verſ. 19, habetur, confer. Exod. dict.
deum; uvæ, ficus, malogranatum, oleæ & pal- cap. 34. v. 26. . 80. & D. 81. JMJM
mæ, uti à D. Wagentſeil. alleg. p. 659. recenſen- “ Hebr. wan 1 hæc & ſequentia, usque ad:
tur, confer. & nof. ad librum Prec. Jud. part. 2.
262. 2. fin.
929. Vide infrà Exod. dict. c. 34. v. 26. num. 82.
vox itaque iſta, juxtà mentem autoris noſtri, ge-
neralis eſt ac neceſſe eſt, diſtinctionis & expli- I

ſcuntur. non poterit Gici: quam (ſcil. terram!

tur;) ipta ehim elt (illo anno) 729 9 i. e.

97: Sicuti infrà Exod. cap. 3 3. verſ. 3. habetur,
confer. tamen notæ in nan n h. loc. ubi
. dici⸗

legaturad marginem in na r h. loc. con-

Pa i. e. paravi, (ut darem &c.) abſunt à ẽ

let atque ilt
Debrlenab Alßr⸗
Dicio
Tant utillosad⸗

—
citur, qude I
ore olue, co
38 Hepf. Wo
Hebt. D obel
96. Hocquomod
3Commentator
Aneh kol. 104½
Oym h, l00.
4 Bebr. P
Cium legibr.
99. Id eſt: qui
bis tlis licuti)
hujusyverbi exp
31,2e guam Vi
2, 5 7. ). 602.
tuum , in utro
i,e. & eracerb⸗

wo. Vl: noh i⸗

”M
tio eius à Commn
ſed aliam eime
tionem hujus
Chriſtianos, y
daic, Lot, 4

—.XII
—
neſus involrit 17,
at; non unt d.
berſanii
VItulas &
hil alind ee
linc ſoniftze
ledis tepetis, nod
e (aprarum, 69.
5 F. item alio in
duor d N
lne Cicitur dd.
tellig,) in tribus
1t prohubeatur elus
& uundem u pro.
indicaturt (ltie.
Acendam in mediO
n vobit, & hec elt
eipo.

mn Gickioten, ua l.
ifice incitet, ide not.

Ferſ. 17. habetut, col.
, b. § Sanhedtin, kol⸗
1. 4. b, & tol. 11 ſ.db.
Cict, cap. 39, Vel 20.
9, habetur, conler, hic
Chullin, fol 11 ,ab,
b. 14. Vell 11,1 4). K,
1 1, pfiec, & mec item f.
in, ſol 11 ,b. ſerlial
õ
bl. g7,ol. 4,wel.
34. etl. 16,1, 9l An.

eg n. el

XD. l.

leguentia, uegle d
it Cuemat,) dlu

P. 33

hic eſt unus ex (locis) Scripturæ,
ſit & regione inferioris (domus Sanctuarii. *½Y: Verſ. 21.

bum hic) ignificat &PTi. e. amaritudinem (ſive acerbitatem, veluti in illo

verl 3. kMhetlt,

Dyun vo/ ubi

7

CAP. XXIII.

ExXODI.

617

expoſitio literalis; "*aſt myſtica explicatio (verborum iſtorum:) ad loeum, quem
præparavi, (hæc eſt:) jam anteà locus meus cognitus eſt † & regione ejus, 98⁸. atque

qui dicunt, quòd domus ſanctuarii ſuperioris directa

Ne exacerbes illum] (er-

loco:) quicunque êPi. e. exacerbaverit os tuum. 99. Eod. v. 2 I. Quia non igneſcet

p catis veſt: .] 1. e.
E k.

eſt 102, cum illo,

nomen ** idem eſt cum
(efficit nomen)) W.

dicunt Rabbini noſtri: is eſt (angelus) Metatron, 103, cujus
nomine Domini ſui (Dei,) νâb (enim) per Gematriam-
104. Verſ. 22. Et inimicus ero] (Verbum N hic idem-

(Quia ipſe) non ſic didicit, 100. eſt enim ille & caterva (ſive cœtu)
Ec rum, qui non peccant, prætereâ ipſe eſt legatus nec facit, niſi id, ad quod ille miſſus
zc t. 1el. Eod. verſ. 2 I. Quia nomen meum eſt in illo] Redit *(hic Scriptura) ad ini-
tiu n hujus verſus (ubi habetur:) cave tibi coràm eo, quia nomen meum commune

valet atque illud, quod habetur in) Targum ejus: & P Nwa⅓e. affligam. Verſ. 24.

Deſiruendo deſtrues illos] (Nempe:) illos ipſos Deos. Eos
Pi quos illæ (gentes) Di. e. conſtitue-

(Dictio hic ſignificat) lapides,

Dant, ut illos adorarent. Verl. 26. Non erit

Eod. verſ. 2 4. Statuas eorum]

abortivum faciens] Si feceris volunta-
Hhhh z kkem

dicitur, quod Divina illa wajeſtas redierit tem-
ore oſuæ, conſer. & Bava kama, fol. 93. a.
XX Hebr. *O , ablunt & iſia à MSte I.
† Hebr. )23, abeſt verꝛbum iſtud ab utroque MSto.
9 8. Hocquomodo ſit intelligendum, paulo poſt

Commentatore noſtro exponitur, confer. Gur

Arjeh fol. 104. col. 2. cir cà fin. ac not in ne
pon b, loc.
X Hebr. n n,
ditum legiuurr. SJ
99: Id eſt: qui inobediens vel rebellis fuerit ver-

ſic in utroque MSIO hic ad

Bis tuis, ſicuti Joſu, c. §I. V. ult. habetur; alia
hu jus verbi expoſitio reperitur in Sanhedrin fol.
29, 2. quam Vide apud Lightfoot. ad Marci cap.

2. v. 7. p. 602. edit. Lipf. poſt : nds i. e. Os
tuum, in utroque ASto additum eſt: 2) P

„ e & exacerbarunt me, Ezech. c. 20. V. 8.
bennconfe kAad. i. e. & exe r me,

100. Vel: non ita edoctus eſt ſcil. angelus iſte me

us, nempè, ut peccet vel ut remittat peccata; fa-
tio ejus à Cemmmentatore noſtro hic adducitur;

tionem hulus loci reperies apud interpretes
Chriſtiancs, vide præ allis D. Majli Theol. Ju-
daic. Loc, 4.: Sect. 1. p. 71: & ſequ. confer. &

ſed aliam eamque reétiorem veriorem expoſi

not. id Pfalm. 130. V. 4. n. 1.
101. Conſfer. Raſchi not. ad Geneſ. c. 16. V. 9. &
ad Geneſ. c. 19. v. 2. & ad Genelſ, c. 19. v. 2 7.
jam vero miſſus eſt ille, ut vos deducat; non ut
peccatis ignoſcat, ſic juxta mentem autoris
* Hebr. imn, ſic legitur in utroque MSto & in
Bibliis Buxtorf. aſi in editione as re ee e
in exemplari Hebr. quo uſus ſum, habetur: Aa)
i. e, conjungitur, res eodem redit.
102. Vel: communicatum vel ſociatum eſt cum
illo, ſic Arrvn, quod hic habetur, vertere poſſis.
103. Hebf. wD, de quo vide Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 1192. confer. & H. Grot. de Verit.
Rel. Chriſt. I. 5§. n. 22. in not. pag. m. 124. ac
Lightfoot, ad Marci cap. 2. v. 7. P. 60 2. edit.
Lipſ. item D. Maji Theol. ud. Loc. 4. Sect. 1. 6.
4. p. 73. & Lactant. l. 4. c. 11. P. m. 33 1. &

382.
X Hebr. * iſtud & quod ſequitur;, usque ad:
NNLOHNANi. e, per Gematriam, abeſt à MSto I.
104. Senſus eſt: ſicuti nomen: V“ per Gemarri-
am efficit numerum 3 14. ita & DneͥDndem

exprimit numerum.

618 EXODI. CAP. XXIII.

tem meam. * Eod. v. 26. Abortum faciens] Hla, quæ abortivum fetum facit vel
quæ ſepelit liberos ſuos dicitur NDD. Verſ. 27. Et profigabo] (Verbum NRD
hic idem valet,) ac OON i. e. & profligabo, Targum ejus eſt: VA ) 105. 1. e.
& conturbabo, ſic (ſe habet) omne verbum, cujus — (ſive activum) duplicem-
habet literam ſequentem, quando illud mutatur, ur loquatur in ſignificatione
Nn; ſunt etiam loci, ubi litera duplex abjicitur ac litera (ſuperſtes) dageſſatur,
106. eaque punckatur pleno ore, 107. ſicuti (hoc loco: )NDN,* (quod verbum
venit) ab illa derivatione, (quæ habetur in eo loco:) Pi. e. & contrivit rotam-
currus ejus, 108. (ſic etiam verbum iſtud:) àρOi. e. & averti me, 109. à deriva-
tione (illa venit, quæ habetur in eo loco:) Oa i. e. & obibat Bethel. 110. ſic quo-
que in illo loco „) NWi. e. attenuatus ſum, 11I. eſt à derivatione: 177 i. e. at=
tenuantur & exſiccantur, 112. (ſic etiam) in manibus (mei⸗ pn i. e. ſculpſi te,
113. eſt à derivatione: Ppri. e. ſtatuta cordis, 114, ita quoque: quemnam-
„QHu i. e. concuſſerim; 115. à derivatione, (quæ habetur in illo loco:) VX i. e.
confregit, dereliquit tenues; 1 16. qui verò (iſtud) ρ interpretari velit ita, (ut
ſignificet Chaldaicè:) —pNi. e. & occidam, 117. is erraret, nam ſi eſſet à ra-
dice — D i. e. mors, non haberet (litera) Heh punctum Patach nec (litera) Mem-
eſſet dageſſata nec punctata eſſet pleno ore; 118. ſed'D haberet punctum Tzere
veluti (in illo loco ) —☚ali. e. & occideris populum 119, iſtum ac (litera) Tau
eſſet dageſſata, quia eſt loco duplicis Tau, (nempè, ut) una ſit radicalis, quia non eſt
(dictio) Nſine Tau⸗ altera verò ſervilis, veluti (in iſtis verbis:) Mν Nd,
HNONEI

& profligabo.
10g. Prout Eſai. c. 2 8. v. 2 8. habetur.
109. Ficuti habetur Eccleſiaſt. c. 2. v. 20. al. 21.
110, Vide 1. Samuel. c. 7. v. 15. al. 16.
111. Prout Pſalm, 116. V. 6, habetur.
112. Sicuti Eſai, c. 19. V. 6. habetur.
113. Veluti Eſai. c. 49. V. 16. habetur.
114. Vide Judic. c. 5§. v. 16, ubi in Complutenii
& Buxtorfiana editione pro pon legitur: on
unde interpretes verterunt: ſcrutationes cordis.
II5. Prout 1I. Samuel. c. 12. v. 3. habetur.
116. Sicuti Hiob. c. 20. V. 19. habetur.
117. Sic autor Vulgatæ vertit, cujus verſionem R.

&Loci iſtius explicationem vide in not. Pan nov
p. loc, ſenſus ejus eſt, quòd cultui Divino, ſi ille
ritè & ut decet, peragatur, annexa ſit omnigena
penedictio, confer. Berachot, fol. 47. b- & Eru-
vin, fol. 65. a. & Bava kama, fol, 92. b. it. Bava
mezia, fol. 107. b. & Roſch haſchana, fol. 11.
a. it. Jevammot, fol. 49. b. & Sota, fol, 13. b.
it. Kidduſchin, fol. 3 8,. 2.
105. Vel: „hννnsä, ſic quoque in utroque Msto,
ut & in Bibliis Buxtorf. legitur; aſt in editione
Complutenſi, ut & in exemplari Chaldaico, quò
uſus ſum, item in editione 'pan r, in Tar-
gum Onkeloſi habetur: 02d vel dar& i

N 1ce
ſcis auop
1 ſälce))tua
minus, 111, ne
,. Cmuen) 0

Verl. 29. Oute

c. & conteram, confer. hic Sota, fol. 3 6. a.
106. Vide infrà v. 31. h. c. ibique not. n. 129.
107. Hebr. N, ſic Grammatici Hebræi vo
cant Cholem, conter, quæ ſuprà ad Exod. c, 14.
V. 12. n. 47. notata ſunt, vide & n. 118. b. verſ.
a poſt iſtud: rupen additum eſt in MSto z.
rnR W i, e, ac ſi (dictum eſſet:) , i. e.

Salomo hic ſugillare videtur, LXX. verterunt
hic: za zesαν & amentes faciam, ac videntur
illi nn- deduxifſe à ine vel , quod no-
tat: turbare. .
1 16. Confer quæ ſuprà num 107. h. verſ. notata
unt.

119. Prout Numer. 6. 14. V. 1 5 habetus.

culiebat oculos
Pokiebantut;
1baun Cbanat
dislptenpot
rs e popalus
ſechet Sota: in l
29. eſolate i
ilam (tetram.
pro: eWMi⸗
Po hicidem
ve ſetum) icuti

izman] (Fen
Aagellna elt,
Lalteta (liteta
Phratem. Boc⸗
SANie⸗

no. Sicuti verbum

122. Mbetur.
121. Mont oſæ

111. Vide Eccleſia

113. Vide, qulx 20
notaa unt, cont
114. Conter., trac
ſcuti ad marpin
c. vide & D. d
Ubiocusiſte Ta
1 Hebr. d N
tut, usque 2d,
Ulroque Vto.

in. Quiſeiln

que Deuteron. c,
6. Nempe: Ch
Irans ſordanem
ntsnans ſordane

(Ab. AulI
——
en ſotum lreit vel

(Verbam R
Nuoi, .
dinum) coplicem
in ſgnifteztione,
perlesſcagelamn,
1(guod Verbum
Kcontripit rotam,
me, 109, zdekina.

thel, 1io, ſie gn.

ne: hn i e. at⸗
ie. ſculpl te

Oque: quemnam.

lo loco) Ene.

pretani relitita, (t

ehnam ſ ellet tr⸗
1nec ſliteta) Mem-
ret punctum Iere,
uun ac (liteta) Ian
lcaliszquia non elt
)Woy,R.,
odn

— —

8. habetut.
alt,c.2, V. 20, 3. 11,
V. I . , 16,
6, habetur.
.habelut.
16, habetut⸗
6, ubi in Complutenii
Dro Pon kegiut: En
nt: Kerutationes ootdis⸗
1,1,3, hebeiur.
19, haberur.
rit, cujus verſonem ,
jetur, LXN. vertenuut

tes tciam ac Videltaer
el D, qdod no.

m 107. F. er Mtan

1)bahelnt,

SS

13. Vide, quæ ad Deuteron. c. 7. v. 20, n. 43.

124. Confer. tractat. Talmud. Sota, fol. 36. a.

17 5. Qui ſeilicèt internecione delendi erant, qui

CAP. XXIII. EXxODI. 619

2NON, ſic etiam (in iſto verbo:) ) 120., litera Tau eſt dageſſata, quia venit loco

duplicis Tau, opus enim faiſſet, (ut verbum iſtude haberet) tres (literas) Tau, du-

as (ſcilicèt) fundamentales, ſicuti (habentur in illo loco:) in die Ni. e. quo deditDo-
minus, 121. item: M i. e. donum Dei eſt, 122. & tertiam ſervilem. Eod. verſ.
27. Cerricem] (Nempè,) ut fugiant coràm te & obvertant tibi cervicem ſuam-

Verſ. 28. Crabronem] (Ry X] erat ſpecies reptilis (vel inſecti) volatilis, quod per-

cutiebat oculos eorum (populorum) & immittebat in illos venenum, 123. quò ipſi
moriebantur; crabro autem non tranſiit jordanem. 124. Eod. verſ. 2 8. Et Chi-
thaæum & Chananæum *] Iſti (incolebant) terram Sichonis & Oggi, quocircà ex omni-
bus ſeptem populis 125. non recenſet(hiccriptura,)niſi iſtos ut & Chivæum, quam-
vis iſte (populus) trans jordanem & ultràâ (habitaverit,) docent Rabbini noſtri in Maſ-
ſechet Sota: in litore Jordanis ſtetit(crabro) & ſparſit in illos 126. venenum. 127. Verſ.
29. Deſolata] i. e. Deſerta à filiis hominum, quia vos pauci eſtis nec poteſtis implere
illam (terram.) Eod. v. 29. Et multiplicetur centràte] (Iſtud: ◻☚ hic exponitur-
pro:) N i. e. & augeatur contrà te. Verſ. 30. Donec augeari] (Verbum-
hic idem valet, ac:) è2 i. e. multipliceris & ſignificat i. e. fructum (ſi-
ve fœtum,) ſicuti (in illo loco:) i. e. creſcite ac multiplicamini. 128. Verf. 3I.
Et ponam] (Verbum N hic) ſignificat ν 1i. e. conſtitutionem ac (litera) Tau
dageſſata eſt, quia eſt loco duplicis Tau, 129. nam (dictio) â non eſt ſine Tau
& altera (litera Tau) eſt ſervilis. Eod. verſ. 3 I. Meque ad fluvium] (Nempè:) Eu-

phratem. Eod. verſ. 3 I. Et expelles eos] (Iſtud: 3 poſitum eſt pro:)

130. Verſ. 33. Quando coluers &c.] Ecce iſtæ
(Par-

prout Rabbini in Gemara loco allegato docent,
R. Papa verò tradit, duos fuiſſe crabrones, unum
Moſis; alterum Joſuæ, Moſis crabrones non
tranſiiſſe Jordanem; Joſuæ verò tranſiiſſe, ſic in
Gemara apud D. Wyagenſeil. Sot. dict, p. 757.
confer. Deuter. c. 7. v. 20. n. 43.
127. Apud D. Wagenſeil. in Sot. alleg. p. 757.
ſcribitur, quod crabro ſupernè excœcaverit illo-
rum (populorum exitio adjudicatorum) oculos
& infernè eos caſtraverit, quam in rem à Rabbi-
nis loeus, qui habetur Amos c. 2. V. 9. adduci-
tur, ubi vide Raſchi-not, confer. & Deuteron.
dict. c. 7. v. 2 0. 0. 44.
12 8. Prout Geneſ. c1. V. 2 8. habetur.
129. Confer. quæ ſupraà ad v. 27. h. c. n. 106.
notata ſunt.
130. Confer. hic præ aliis D. Wagenſeil. Sot. p.
508.

— Ri. e. & expelles illos.

120. Sicuti verbum iſtud apud Ezechiel. c. 17. V.
227: habetur.
121. Prout Joſuæ c. 10. V. 12. habetur.
1212. Vide Eccleſiaſt. c. 3. V. 13.

notata ſunt, confer. & n. 126. b. v. 2 %.

ſicuti ad marginem allegatur in nanm hno h.
loc. vide & D. Wagenleil. Sot. p. 757. & ſequ.
ubi locus iſte Talmudicus habetur & exponitur.
W Hebr. ya , iſta & quæ in notis ſequn-
tur, usque ad: i. e, deſolata, abſunt ab
utroque Msto.

que Deuteron. c. 7. v. 1. recenſentur.
126. Nempè: Chivæos, nam in iſtos, quamvis
trans Jordanem habitantes, virus ſuum erabro
nes trans Jordanem miraculo Divino ſpargebant,

620

EXODI.

CAbP. XXV.

(parcdiculæ:) I31. poſicæ ſunt loco N, e. quando, & ſic multis in locis (acci-
piuntur;) hæc autem ſignificat & *(quæ particula notat: N i. e.) ſi, & eſt una.
ſignificatio ex quatuor illis, * quas (particula:) denotat, reperimus quoque multis
in locis (particulam:) & poni pro )UNi. e. quando, veluti (in illo loco:]) – &ι

i. e. quando adferes munus primitivorum,

CAP.

132, quia hoc eſt debitum. 13

Erſ. I . Maſi autem Kixit.] Sectio iſta Biblica dicta eſt antè decem præcepta“, .
1. quarto (enim die menſis) Sivan z. dictum fuit ei (Moſi:) aſcende. Verſ.

2. Et accedat Moſes ſolus] Ad caliginem. 3. Verlſ. 3. Et venit Moſes atque

narravit populo] Eodem illo die. Eod. verſ. 3. Omnia verba Domini] (Nempe:)

præcepta ſeparationis 4. & termini (conſtituendi.) Eod. verſ. 3. Artque omnia ju-
dicia] (Nempe:) ſeptem præcepta, quæ filiis Noæ datæ fuerunt f. ut & Sabbathum
ac honor patris & matris, item de vacca rufa, denique judicia, quæ eis“ (lſraelitis) da-

ta fuerunt in Mara. 6. Verſ. 4. Et ſeripſit Moſes] (Nimirùm ſcripfit incipiens) à

rimo libro legis usque ad dationem legis, ſcripſit etiam præcepta, quæ data fuerunt-
in Mara. 7. Eod. veri. 4. Et ſurrexit manè] (Nempe:) quinto (die menſis) Sivan-

g. Verſ.

509. n. §. ac not. in pam ne . loc. it. tract.
Talm. Gittin, fol. 45. a.

131. Paticula iſta "n in hoc verſu 3 3. bis poſita eſt,

de cujus ſignificatione hic à Commentatore no-
ſtro agitur.
X Sic enim legendum R, prout in utroque MSto,
ut & in Baſil. editione habetur, in Amſtel. men-
doſè legitur:; S . .
* Quatuor illæ ſignifieationes habentur in notis
N RDOW b. loç. nempe , Rr „83, diN, vi-
de plura ibidem.
132. Prout Levit. C. 2. v. 14. habetur, confer.
ſuprà ExOd, c. 20. V. 2 5: n. 11 5.

–—

133. Non verò ſuſpenſivum & ſub conditione at-
ue in arbitrio offerentis poſitum, vide, quæ
ſuprà ad Exod. dict. c. 20. V. 2 5. n. 10 8, & n.
117. & n. 119. notata ſunt.
1. Vide Exod. e. 20. V. I. & ſequ. confer. & infraà
v. 16. h. c. n. 39. ac Gur Arjeh fol. 104. col, 3
princ. ut & not. in a D, h. loc.
2. Hic menſis Majo noſtro maximam partem re-
ſpondet, confer. ſupra Exod. c. 19. V. 9. n. 2 5.
& infrà V. 4. h. c. n. S. & Vv. 16. n. 3 8.

36. Hebr. 723) 7S, vide, quæ fupra ad Exod.
dict. c. 19. V. 9. n. 2 3. & ad Exod. c. 20. v. 2 I.
n. 83, notata ſunt, confer. hic Sanhedrin, fol.
38. b.

1. Nempe, utIiraelitæ ſemet ab uxoribus ſuis ad cer-

tum tempus ſeparent, vel poteris iſtud etiam ex-
ponere, ut populus Iiraeliticus ſemet à radicibus
montis Sinai ſeparent, vide Exod. dict. c. 19. v.

I2. & v. 15. confer. & Gur Arjeh fol, 104. col.

3. princ. ac not. in on D . loc.

5. De hiſce ſeptem præceptis vide Mechilta, ſicuti

ad marginem in man mneo), loc. allegatur,

confer, etiam oh. Hoornbeeck de Convinc. Jud.

1. 7. c. d. p. 447. & ſeq. & I. 8. c. 4. P. ?52 ‧
* Hebr. —, in uttoque MSto pro eo legitur:
i. e, ei, ſcil. Mof. G
6. Confer. quæ ſuprà ad Exod. c. 1 5. V. 2 5. n. 172.
& n. 173. notata ſunt, vide & paulò poſt. n. 7.
v. ſequ,. K.
7. De quibus verſu præced. 3. dictum eſt, ubi vide
n. antec. 6. conler. & infra v. 7. h. C. n. 12. & D.
Maji Theolog. Jud. Loc. I. O. 5. p. 14. ac not.
in a h. loc. 2ODB—

em ſenguinis ho

4
llſil,/4

4,. WIV.
Verl. , Me
ſun erten /⸗
crum (echpten
iguenine
ckeumciſionem,

ia nullaſftale⸗
eui nchi)
cepta, que daa!

Nie. ſpꝛtſo
Ferl. 10. 6 ric

ſropteteh)adi

— —
1. Conket Upa
104 601 % eil.

g. In Taanith Hiert

quodam Kempl⸗
in hodiemis coci

tum. PWN N,

24 Matth. c ſ. .
Gur Arjeh ſol.
bitar, godah nind
poris nondum I
minus cultum Dir
umr illi dohn N
(adorando;) te

wocls W ieel
(odlef. & not. in

ol 512. b. Me
6,be it. Fepachinn,
* Hebe wn n
Od i,e. in .
MKo.

19. ſide tractat,

alleg. ſalkin Dar
Vathim, fol, 97.
Ceritgt fol. 9, a.
3t Hebr. Mn, ſr
Wn wo uam

I De hiſte ndus

dus Dei ingreſſi
lngn. Sarch ſoe⸗

)ii & elt Un.
ns quodue multe
0loeo:.) N
tum. 133.

lecemn Precepta⸗,
1:) aſcende. Verl,
2 rnit Moſer atgle

mini (Nempe:)

Aque ommui /.
ut & dabbathunm
eie lltaelitu) t.
gilt incipien)
gue data fuetunt
lie menſi) SNen..
d Verl.

que ſupti ad 6.
4d Exod,c,10, 5 1l.

er hic Zanhectin tol.

3b uvoribus ſuis d cer⸗
poterisiſtuc etiam e⸗
ticus lemet à taeiclbls

le Lxod, Cict,0, 19, N. †

1r Arjeh fol, Ioc,col..
nv / loc.
ige Meckilta, ſeuti
npo, loc. alegaur,
beeck deCominc Jud.
l ciſe
1s1o po eo legilun:

.c, 15,N 1 .ln 171.

e& paulo holt 1
umek iide

.7. C. N. 11, D.

1.ſ ſ,e 14 le not, D

EXODI.

621

3. Verſ. 5, Juvenes] (Videlicèt) primogenitos. 9. Verlſ. 6. Et accepit Moſes * dimi-
diam partem ſanguinis,] Quisnam diviſitillum (ſfanguinem?) angelus venit eumque di⸗=
viſit. 10. Eod. verl. 6. Is cnateribus] Duo fuerunt crateres, unus ad dimidiam par-
tem ſanguinis holocauſti (recipiendam;) alter ad dimidiam partem ſanguinis pacifi-
corum (recipiendam,) ut (Moſes) illos (ſanguines) ſpargeret ſuper populum (Iſraèliti-
eum,) atque hinc docent Rabbini noſtri, quòd ingreſſi ſint patres noſtri in fœdus per
circumciſionem, * baptismum (ſeu intinctionem) & aſperſionem ſanguinum, II.
quia nulla fit aſperſio ſine baptismo (ſive intinctione.) Verſ. 7. Librum ſaderi] (Nem-
ps, qui incipit) à principio (legis Moſaicæ)usque ad dationem legis & (usque ad) præ-
cepta, quæ data ſunt in Mara. 12. Verſ. 8. Et Sarſit] (Verbum P1) ſfignificat
HNNi. e. ſparſionem, Targum ejus eſt: & ſparſit ſuper altare* pro expistione populi.
Verl. 10. &t viderunt Deum Iſrazlis] Contemplati & curioſius intuiti ſunt 13. ac
(proptereà) facti ſunt rei mortis; ſed quoniam Deus noluit miſcere (ſeu turbare) gau-

dium
1

38. Conkfer. ſuprà v. I1. h. c. n. 2. & Gur Arſjeh fol.

9. In Taanith Hieroſ. fol. 6 8. 1. traditur, quòd in
quuodam exemplari legis pro: ya N& ((cuti
in hodiernis codicibus legitur,) inyenerint ſcrip-

& Gur Arjeh fſol. 104. col. 3. circa fin. ubi ſcri-
poris nondum 7 2 i. e. profani facti ſint, quo

dum illi aya S i. e. peccarunt in vitulo
(adorando;) certerùm quoad ſignificationem
vocis Py vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 6 82.
confer. & not. in "paf r h. loc. it. Joma,
fol. 52. b. & Megilla, fol. 9. a. & Chagiga, fol.

* Hebr. Wn Ho“uρ⅓ m iſta, ut & ſequentia, usque ad:
Hndn i. e. in cratetlibus, ablunt ab utroque
MStO.

vachim, fol. 97. b. & Menachot, fol. 82. b. &
Ceritut, fol, 9. 2.
x Hebr. h'na, ſic in MSto I. ut & in editione
pan et quam hic ſecutus ſum lectionem.

104.6ol. 3. med. ut & not. in π r * h. loc.

tftuam: mWy HN, i. e. magnates, vide Lightfoot.
ad Matth. c. §. Vv. 1 9. p. 261. edit. Lipf. confer.

bitur, quòd primogeniti Iſraëlitarum tunc tem-

minus cultum Divinum peragere poſſent, usque

6. b. it. Sevachim, fol. 11 5. b. & Ceritut fol. 9. a.

10. Vide tra ctat. Talmud. Jevammot fol. 46. b.
alleg. Jalkin Part. I. fol. 9 8. col. 3. med. it. Se-

11. De hilce tribus rebus, per quas Iſraélitæ in fœæ.
dus Dei ingreſli ſunt, vide Mich. Dilherr. Atr.
lingu. Sanct. voc. p. m. 143: item D. Maj

BP- nov

Theol. Jud. Loc. 18. §. 1. p. 26 5. & ſeq. ut &

not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 2 5 5. b⸗
prine. & D. Wagenſeil, Refut. Carm. Lipman.

12. Nonnulli hic addunt: & usque ad ſeptem præ-

cepta, quæ data funt filiis Noæ, confer. quæ ſu-

Pra ad v. 3. h. c. n. 5. & ad v. 4. h. c. n. 7. nota-
ta ſunt.

Loci iſtius explicationem vide in not. or ,*
h. loc. confer. & not. ad Zachar. c. 9. v. 1I. n.
27. in MSto utroque ex Targum Onkeloſi bæc
ſolùm adducta ſunt: ny y σ i. e. & ſparſit

ſuper populum, conf. hic jevammot, fol. 46. b.
13. Fic verbum eve, quod hic habetur, vertere

volni à rad. æ, de cujus ſignificatione vide
Buxtorf. Lex. Lalmud. fol. 189 8. confer. & v.
ſeq. II. n. 20. item Numer. c. I 1. v. 16. n. 61.
ac Lightfoot. I. ad Corinth. c. 14. V. 2. p. 23 .
edit. Lipſ. ubi notavit, quod R. Chananeel dixe-
rit: qui verba iſta ſic reddiderit: & viderunt

Deum Ifraéëlis, is mendax eſt, nam nemo Deum

videbit ac vivet, (melius,) ſi quis reddiderit: &
viderunt gloriam Dei Iſraelis, ſicuti Onkelos

(tranſtulit,) hinc & LXX. verterunt: z12 α*

2 *¾ — . .
7οNπ⁰οαν &ειεαι Osας 7* l'sενπ i, e. viderunt

locum, ubi ſtabat Deus Iraclis, confer. Ejusd.

Lightfoot. Appendic. c. 9. p. 279. ut & not. in
h., loc. it. tract. Talm. Challin,
Iiii

N

—

622 rEXODI.

quoad ſeniores (autem diſtulit Deus pœnam) usque ad (illud tempus, de quo ſcriptum
eſt:) & factus eſt populus, ſicuti quiritantes & accenſus eſt in eis ignis Domini & de-
voravit (eos, qui erant) in extremitate caſtrorum, 15. uP (ibidem ſignificat:)
Do P i. e. in principibus, 16, qui erant in caſtris. * Eod. verſ. 10. Quaſßi opus
lateris Saphirini] Hæc (lateris ſpecies) fuit coràm illo (Deo,) tempore ſervitutis, ut re-
cordaretur anguſtiarum populi IHraêlitici, 17. qui ſervitute preſſi erant in opere la-

terum. 18. Eod. verſ. 10. & quaſt ipfam cmxlum, cum ſerenum eſt) Ex quo liberati

ſunt (Iſraelitæ,) fuit lux ** & lætitia coràm illo (Deo,) juxtaà Targum ejus ſi-
gnificat: aſpectum, 19. π1 notat: purum & ſerenum. Verſ. 11, Et adſelettos]

Iſti fuerunt Nadab & Abihu ac ſeniores (Ifraeélis.) Eod. vefſ. II. Won mißit mantum
tuamvis fuerint digni, ut (Deus) in illos mitteret manum (ſluam.) Eod. verſ.

ſuam

II. Et conſpexerunt Deum] Contemplati erant illum curiosè z20. etiam inter eden-
dum ac bibendum, ſic interpretatio Tanchumæ (habet;) ſed Onkelos non ita inter-
pretatus eſt. 21. Eod. verſ. I I. Seleltos] (Dictio dN&) ſigniſicat D i. e.
magnos (ſeu magnates,) veluti (in illo loco:) bDPi. e. & ex magnatibus ejus
22. vocavi te, item (alio in loco:]) — & i, e. & ſegregavit de Spiritu, 23, item-
(iſto in loco:) ſex cubiti NN i. e. usque ad alam. 24. Verf. I 2. Et diæit Domi-
nus Moſi] Poſtquàm lex erat data. Eod. verſ. 12. Aſéende ad me in montem & eſfto

iti] Quadraginta diebus. 25. Eod. verſ. 12. Tabulas lapideas & legem &mandatum,

quod-

CAb. XXIV.
dium legis (promulgatæ ſimùl cum morte iſtorum hominum, ideò) diſtulit (ponam-
mortis & quidem) quoad Nadab & Abihu usque ad diem initiationis tabernaculi; 14.

14. De quo vide Levit. c. 10. v. I. & ſeqq-
15. Sic Junii ac Tremellii verſio in Numer. c. I1.

v. I. habet, quam hic ſecutus ſum, eonfer. P. Fa-

gii not. ad Paraphr. Chald. dict. loc. vide & Nu-
mer. alleg. c. I1. V. 16. n. 6 1.
16. Confer.
n. I1. & v. 16. n. 67.
XX Hebr. mamay, in MSto I. pro eo legitur:

=a i. e. qui inter illos erant. łÿä
I7. Eadem feré, quæ hic, habentur etiam in notis

P. Fagii ad Paraphr. Chald. h. loc. confer. & not.
ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 102. a. med. ac

D. Wagenlſeil. Sot. p. 390. vide & not. ad

Exod. c. 20. V. 2. n. 9 & 10.
13. Hebr. 'an, qua voce hic reſpicitur ad di-
dionem rany, quæ in textu ſacro hic habetur.
xXX Hebr. &, in MSto z. pro eo legitur: orne
i. e. gaudium, res eo dem redit, confer, hic Sota,
tol. 17. a, & Menachot, fol. 46, b,.

Num eror. dict. c. I1. v. I. ibique not.

19. Seu: viſionem, ſic fere && LXX. dσασαsαι
i. e. veluti ſpecies ſive forma, confer. Exod. cap.
20. V. 2. n. 10. & 1 I. it. tract. Talm. Joma, foſ.
15. b. & fol. §9. a. it. Sevachim, fol. 3 9. b.
20, Hebr. Dx aoa i. e, animo elato, vide, quæ ad
v. antec. IO. b. c. n. 1 3. notata ſunt, confer. &
tract. Talm. Berachot, fel. 17: a.
21. In Paraphraſi Chaldaica locus iſte à P. Fagio ſic
translatus eſt: viderunt gloriam Domini & gayviſi

22. Alii: à ſelectis ejus, vid. Eſai. c, 41. v. 9. ibi=
que Raſchi not. confer. & Numer. c. 11. v. 17.
in not. h. 72. it. ad Zachar, c. 14. V. 5. n. 3. S&4.
2 3, Prout Numer. dict. c. I 1. v. 2 5. habetur.
14. Vel: ad altitudinem ſive ad pteromata, pouùt
alii tranſtulerunt, quod Ezech. cap. 41. Verſ. 8-
habetur. èͤ

5

25. Sicuti dicitur verſu ultimo é, cap.

ſunt in ſacrificiis ſuis, quæ accepta fuerunt cum
beneplacito, perinde ac ſi comediſſent ac bibiſſent.

r. XIIV.
—.—
al ſrphe
can prrceptorun
i e,4a0thOnition
zit cetet⸗) prece

nir MöbrAl,e,

zlimo autem, .
usque 1dlocum t
tocedelet en ite
lolnauten füii
Aragints diebunt
Vtſolisclamotel
etitcummillis.
gregiebatul.
Cum crteto popr
cauſam ſuam, .
bum, liom ſephun,

8 Perithun, 34.1

Li abuerit 34

—
26. De his 513, ,ræ.
Fmg, ſud c ze,
mMeio Preæceſiotun
galioruim zon
Aitium Lingn dan
D. Maji Theol ſu
P. 11, Conler a
8 bol. 49. b.
12. Summa aulem
ſtt, ſide in Matthe
K.Salom, adle
Atjehtol. 104,c0
11. De hujus R. 5a.
bumor, Bibl
364.5 4460,
19. I eſt: kundam
Pu, unde ccetela
tantur.
30. Comitätusehin
Geq uo rideplur,
ſeil inot p. 10
31. Nenbe: in loe
Montis

idem ſgniktat:)

lernituttgut le⸗
erant
rn ohetela⸗
Ergno libetati

Targum ejns ſ.
I, Ralſit)

Don miſt nanun

Ham.) Eod,vell.

etiam inter egen⸗
Klos non Ita Intet⸗

ſcat dhe ie,
A magnatibug ejus

Ppititn, 13, ſtem.
12. M diui, Demi.
in nentem o

Ngem & manditn,

gloll⸗
& XNoer,
mna, confer. Hxod, ca).

tnact, Talm. jema,fol. 1

achim, ſol 30,,
noelato, ſide, gux ad
notata unt, conler, &
IT .
lens ille 1 D. agioſte

oliamDomini 6 gniſt
acceyta fuerun cum †
omnecillent ac bibilent.

8,Elai e4l. ſ. gabi⸗
Numer. cr 1I. l. I7

, (. 14). ſeh⸗ dt⸗ D

1,F.2 5,habetlt.

ead pteromata, Cit

Zech, Ca). 41, fell h⸗

no ,ceh.

guod ſeripft, ut Aoceas ilos] Omnia

–

CAbP. XXIV. ExODI.. 62 3
ſexcenta & tredecim præcepta 26, fub regula de-
cem præceptorum 27. ſunt (comprehenſa;) R. Saadia 28. expoſuit (iſta) in N &

i. e. admonitionibus, quas ille compoſuit, 29. (nempe) unicuique præcepto (adſun-
cit coœtera) præcepta, (quæ ex iſtis decem præceptis) dependent. Verſ. 13. Er ſur-
rexit Moſes alque Joſuz miniſter ejus] Haud ſcio, cui bono hie joſuæ (fiatmentio;) ex-

iſtimo autem, quòd (Joſua) diſcipulus doctorem ſuum (Moſen) comitatus ſit 30.
usque ad locum termini confinii montis, quoniam non permiſſum erat, ut ille Joſua)
procederet ex iſto loco & ulteriùs; aſt Moſes ſolus exinde aſcendit ad montem Dei;
Joſua autem fixit ibidem 31. tentorium ſuum atque in illo loco moratus eſt totis qua-
draginta diebus, nam ſic reperimus, quando deſcendit Moſes (ſcriptum eſte: ) & audi-

vit Joſua clamorem populi vociferantis, 32. diſcimus (igitur exinde,) quòd oſua non

fuerit cum illis. 33. Verſ. 14. Senioribus autem dixit] Dum ille (Moſes) & caſtris e-
grediebatur. * Eod. verſ. 1I4. Sedentes (eapeltate) nos bic] Et commoramini hic

cum coœtero populo in caſtris, quò parati ſitis, ut judicetis * nnicuique (ex populo)

cauſam ſuam. Eod. verſ. 14. Et Chur] Is fuit filius Mirjam ac patrem habuit Cale-

bum, filium jephunnæ, dicitur enim: & accepit ſibi Caleb ipſam Ephrat, quæ ei Pe-
perit Chur, 34. Ephrat hæc eſt Mirjam, ficuti habetur in Sota. 35.
Quii habuerit aliquid dicendum] i. e. Qui habuerit litem. 36. Verlſ. 16. & aperuit

Eod. verſ. 14.

Iiii 2 oeum

26. De his 6 13. præceptis vide inter alios Buxtorf.

Synag. Jud. c. 3. pag. m. 39. & ſequ. ubi de nu-
mero præceptorum täam affirmativorum, quàm
negativorum agitur, confer. & Mich. Dilherr.

Aitirium Lingu. Sanct. voc. en p. m. 197. aG
D. Maji Theol. Jud. Loc. I. §. 6. p. 19. & 9§. 7.
p. 2 1. Confer. & tract. Talm. Berachot, fol. 5. a.

ſit, vide in Matthæ. c. 22. V. 3703 S. 39. confer.
SSπ.R. Salom. ad Levit. c. 9. V. I ,n. 96. it. Gur
Arjch fol. 104. col. 4. princ.

2%. De hujus R. Saadiæ Scriptis vid. av

ac Buxtorf, Bibliotb. Rabbin-p. m. 304. 3 14.
354. SR 4 4l .

29. Id eſt: fundamenti loco poſuit decem præce-

pta, unde cœtera præcepta dependent, ac decla-
rantur. S

30. Comitatus enim præſtandus eſt magiſtro ſuo,

de quo vide plura in Gemara apud D. Wagen-
ſeil. in Sot. p. 1020. & 1023. n. I. it. p. 1030.

21. Nempé: in loco termini præfixi, ad radices

montis.

Loci iflius explicationem vide in
27. Summa autem decem præceptorum quænam

32. Proùt infrà Exod. c. 3 2. V. 1 8. habetur.
33. Nempè: cum Iſtaelitis, nec ipſe etiam apud
Moſen fuit, quoniam Moſes ſolus ad montem
Sinai adſcendit, ergò Joſua, juxtà Rabbinorum
ſententiam, tentorium ſuum ad radices montis fi-
Xit ibique quadraginta diebus Moſen præſtola-
tus eſit.
not. m
h, loc.
XX Hebr. Dy, in utroq ue MSto poſteà additurz
„y R i. e. populum,
34 Sicuti I. Paralipom. c. 2. v. 19. lhabetur, ubi
vide interpretes.
3 5. Locus iſte Gemaræ, ad quem bic Commentz-
tor noſter reſpicit, habetur apud D. Wagenſeil
S 1 „₰½
in Sot. p. 2 50. & ſeq.
36. Vel: controvetſiam, hanc qui habet, is dici-
tur hic San vya, alibi vocatur: p byn
ſicuti in Raſchi notis ad c. antec. 23. V. I. hahe-
tur ; in notis Junii ac Tremelli verba iſta: vyn
a latiùs acelpiuntur, dum ad illum referun-
tur, qui vel conſilio vel litis diremptione opus
habet, confer. hic Bava kama, fol, 46. b.

2

624 ExOD I. CAP. XXV.
eum nubes] Doctores noſtri diſſentiunt hac in re, 37. ex illis dicunt: hi fuerunt ſeæ
dies, qui incipiunt ab initio menſis. 38. Eod. verſ. 16. Operuit illum nubes) (Nem-
pè:) montem. * Eod. verſ. 16. Et vocapit Moſen die ſeptimo] Ut diceret * decem
præcepta; 39. Moſes autem atque omnes Iſtaelitæ ſtabant; ſed (Moſis ideò hic no-
minatim fit mentio,) quia Scriptura honorem tribuit Moſi; alii autem (aliter expli-
cantes) dicunt: 40. & operuit nubes illum (nempè) Moſen, ſex diebus (videlitet)
poſt decem præcepta, qui (ſex dies) fuerunt ab initio quadraginte dierum uando a
cendit Moſes, ut acciperet tabulas & docette (Scriptura,) quòd, quicunque in redi
volebat caſtra præſentiæ Divinæ, 41. is opus habebat ſeparatione per ſex dien 32

Verſ. 18. I' medium nubis] Nubes iſta habebat ſpeciem fumi, 43.
ille Benedictus ei (Moſi) ſemitam in medio illius (nubis.)

CAP.

& fecerat Sanctus

XXV.

Erſ. 2. Et accipientes (oferant) mihi] Mihi, i. e. nomini meo. Eod. verl. 2

Oblationem] i. e. Separationem, (nempè) ſeparabunt mihi ſpontaneam obla-

tio⸗=

37. Recenſetur hic prima Rabbinorum opinio;
de altera vide num. 40. h. v. confer. & tractat.
Talmud. Joma, fol. 3. b. & fol. 4. b. prout ad
marginem allegatur in mon h. loc.
3 8. Nempè: menſis Sivan, qui Maio no ſtro ferè
eſpondet, Nide v. I. h. c. n. 2. in Raſchianis edi.
tionis om poſt: ab initio mendfis, hæc
ſunt uncinulis incluſa & addits, nempe: 3)
„) W n ier n —y i. e. usque ad fe-
Rum diem dationis legis (ſic ſeriptum reperitur
in) veteri exemylari Raſchiano, in MSto 2. eti-
am poſt verba: ab initio menſis, addita ſunt iſta:
II 11) i. e usque ad dationem legis.
X Non autem Moſem, rationem dide in not. nov
„pah h. loc. confer. n. 40. b. verſ.
»* Hebr. , in MSto i. pro eo legitur: 7de
. e. ut aceiperet (decem præcepta,) confer. hic
tract. Talm. Taanit, fol. 2 8. b.
39. De quibus agitur fuprà Exod. c. 20. v. 1. &
ſequ. confer. & hic v. I. n. 1. h. c. & Joma, dict.

fol. 4. b. prout in opar e b. loc. ad margi-

nem allegatur, vid. & not. in n-am h.
loc.
40. Sequitur hic altera Rabbinorum opinio, vide
ſuprà n. 37. & Sign.* H. v. coœterum in MSto

—
I. deſunt verba iſta: dn i. e. alii autem (aliter
explicantes) dicunt &c. usque ad: ſex diebus.
41. Trina quippe fuerunt caſtra, nempè prima fu-
erunt præſentiæ Divinæ, ubi tabernactuieren erat
& arca fœderis, ſecunda: Levitarum, ac tandem
tertia populi IGraelitici, confer. R. Salom. ad
Levit. c. 4. V. 12. n. 32. & ad Levit. c. 14. V.
3. n. 1. vide & Lightfoot. ad Matth. c. 27. v.
31. p. 49 0. edit. Lipf.
42. In notis man ne , loc. ita exponitur.
Sy en d eeenn ee
DaEY 7 eeh ee dne ee rennen
— e i. e. Sicuti ſummus ſacerdos, qui
opus habebat ſeparatione ſeptem dierũ antè diem
expiationis, ut adytum ſive Sanctum Sanctorum
intrà velum ingredi poſſet; (vide quæ ad Levit.
c. 16. v. 23q; n. 52. notata ſunt,) multò magis
(tanto temporis ſpatio opus habebat) is, qui ca⸗
ſtra præſentiæ Divinæ ingredi volebat, confer.
Levit. c. 8: V. 34. n. 2 5. .
43. Confer. & hic tractat. Talmud. Taanit, fol. 2 9.
b. & Joma fol. 4. b. ſicuti ad marginem alle-
gantur in an e „. loc.

2

Tonem de bon
lum W ni)
1 Ungvi ele
noltri: tres oblat
ſagul capita un
iſta numetata;
aadarcas ütin
bernaculo, unaq
te) tedecimtes
0 Utebetnaculi
um auentum.
unnsdisgue pro⸗
cigneimpollu
ze tabernaculi u
algentum numen
guum vetöatgen
miailterulacri c⸗

——
*Coofet, not, in
beturezplicatihi
da data,tol 53..

1 dic teddo hit: d

totf, ut 8 in eeni
exemplari Hedrze
bnn per behh
tis Ralchi ad Gen
gue etiam bieh⸗
ſement, Wanp
Puto, confer. Ler
aulkem Cictio iſta
2. Hebr. a, de
16, ibique not. n⸗
c. at hot. idi, h.
3. Heæc ſectio intipit
nuatur usqne a fi
3 Conter. qua a0l.
0.39. hotata fum
h. lor.
74 Bebr. darir
guo ulas ſum;
MStO ſegitur 1
Buxtott, in

n
— .
t: enn

ennuhenſ Nen.
lrchceret t ecen

Moßs ided gie 10

hien lalter erpli.
diebieg idelic)
erumm, qland⸗
Jurungue ingfeg
eher ler ies a,
leetatganchi,

den Lod, verl2,
Upontaneam obla.

be, ali aten (zliet
gue ad: ſer giebus,
alkra, neme pnimatu.
Ubi iabetattliacn etgt
Lervitarum, ac tanden,
conter. R. Salom, ad
,& ad Leyit,e, 14, ,
1,4 Math, c, 1 , 7,

, loc. it etponitur,
wnn re ee
n
ſummus ſacefcos, gui,
leytem diei anre liem
e Sanctum Sanctorum
(vide que 10d Leri,
ta ſumt,) multd magis

s habebzt) gui c⸗ .

gledi folebat, collet.

lmud,Taanit, fol,1

/

CAb. XxV. . EXODI.

tionem de bonis ſuis. * Eod. verſ. 2. Cujus animus ſpontò moverit illum] (Ver-

625

bum )3 hic) ſignificat , id, quod notat ½ ) i. e. beneplacitum, paiſant,

1. linguâ vernaculà. Eod. verſ. 2. Accipietis oblationem meam] Dixerunt doctores
noſtri: tres oblationescommemorantur hic: una oblatio eſt dimidium ſicli z. in-
ſingula capita, unde factæ ſunt baſes, ſicuti explicatur (in Sectione illa, quæ incipit:)
iſta numerata; 3. altera fuit oblatio altaris, (nempè) dimidium ſicli in ſingula capi-
ta ad arcas, ut inde emerentur oblationes totius cotus, ac tertia oblatio (fuit) pro ta-
bernaculo, unaquæque extitit ſpontanea oblatio, quam ſponte obtulerunt * (Ifraeèli-
tæ,) tredecim res, quæ in textu (ſlacro] narrantur, 4. omnes fuerunt neceſſariæ vel ad
opus tabernaculi vel ad veſtes ſacerdotii, ſi illas accuratè inveſtigaveris. Verſ. 3. Au-
rum & argentum atque æs &c.] Omnia iſta venerunt in ſpontanea oblatione, ſicuti
unusquisque pro lubitu ſuo offerre volebat, exceptô argentô, quod æqqualiter uni-
cuique impoſitum fuit, (nempe) dimidium ſicli à. nec deprehendimus in omni ope-

. * . . . „. „ . . . . „*
re tabernaculi, quòd major argenti ſumma ibidem fuerit neceſſaria, nam dicitur: " &

argentum numeratorum & cœtu &c. 6, dimidium ſicli in ſingula capita &c. 7. reli-
quum verò argentum, quod ibi ſpontè obtulerunt (Iſraëlitæ) uſurpatum fuit 8. ad vaſa
miniſterii (ſacri conficienda.) Verſ. 4. Hyactinthumi. e. Lanam tinctam ſanguine cn al-
liii 3 on

ti 20 marginenn Ale⸗

quidem loco. .
4 Nempè: verſu 3. 4. 5. 6. S& 7. h. c. confer. not.
in or noi, ubi res iſtæ explicantur, poſt ver-
ba iſta: peyn en i, e. quæ in textu ſacro
narrantur, in utroque MSto hæc ſunt addita:
ehn eeeen n eenen nn denen i. e., aurum
& argentum atque æs &c. quæ enumerantur in
textu (ſacro, omnes fuerunt neceſſariæ &c.)

* Confer. not. in 'pam n“, ubi loci iſtius ha
betur’explicatio, it. Sanhedtin, fol. 39. a. & AvVO
da Sara, fol. 6 3. b.

. V
1I. Sic reddo hic: Pa"o, prout in Bibliis Bux-
torf. ut & in editione pan inewv habetur, in
exemplari Hebræo, quòô uſus ſum, legitur:
n per Beth ab initio; ſed mendoſè, in no.
tis Raſchi 2 Geneſ. c. 33. v. 10. dictio ſu, 5. Hebr. ya, De quo vid. ſuprà v. 1. h. c. ibique
quæ etiam hic habetur, Gallice vertitur: appai-) not. n. 2.
ſement, a'&, ſic quoque hic legenduw * Hebr. dSν, in MSto z, huic præmittitur:
puto, conſer. Levit. c. 19. v. 5. num. 2 1. abeſt npn i. e. quàam illa (lumma ſcil. de qua dicitur:
aut em, dictio iſta Gallica ab utroque MSto. S& afgentumn 6)
2. Hebr. ypa, de quo vid. infrà Exod. c. 3 9. v.] 6. Uti infrà Exod. c. 3 8. v. 2 5. habetur.
26, ibique not. n. 2 5. & n. 27. confer. & v. 3. h. 7. Vide dict. cap. 3 , V. 26. confer. not. in ne
c. ac not. ibid. n. 5. . P- h. lo0o. DR
3. Hæc ſectio incipit à dict. c. 3 . v. 21. & conti- 8. Vel: adhibitum fuit, nimirum ex reliquo ar-
nuatur usque ad finem libri Exodi. DWRUM gentô, ſpontè ibidem oblatoô, facta ſunt vaſa mi-
* Confer. quæ ad Levit. c. 1. V. 2. n. 37. D. 38. niſterii ſacri.
n. 39. notata ſunt, vide & not, in 'p-a D e h. Hebr. In7, nonnulli vermiculum interpretan-
h. oc. tur; alii piſcem, cujus ſanguine ſit color hyacin-
xx Hebr. acanaw, ſicut in exemplari Hebræo, thinus, vide R. Salom. ad Numer. c. 15. v. 39⸗
quô uſus ſum; vel: naane, uti in utroque & ad Deuter. c. 33. V. 19. conſer. etiam P. Fagii
MSto legiztur; abeſt autem iflud tam à Bibliis nor. ad Paraphr. Chald. é. loc. & Buxt. Lex.
Buxtolf. quäàm ab editione — e nbe hoc! Talm, fol. 7539.

EXxOPDI.

tincta ſpecie coloris *cajus nomen eſt 23 11. Eod. verſ. 4. Et byſam] (Oib

eſt) linum. 12. Eod. verſ. 4. Et (anam) cæprarunm (Nam dictio:]) e)0 j. *“. “
Ecerlotes laß

lana (hic ſubintelligenda vel ſupplenda eſt,) quocircà Onkelos (hic) interpretatus
eſt: D i. e. & id, quod venit de capris, 13, non verò capras ipſas, nam Chaldai-

ca translatio (vocis:) ☚ eſt ν Nν². Verſ. 5. Rubefaltas] Tincæ fuerunt (pel-
ĩes) rubro colore, poſtquàm elaboratæ erant. ½ Eod. verſ. 5. Ibaſorum] 14. (Pri)
fuit ſpecies beſtiæ, quæ non extitit, niſi illa tempeſtate, 15. ae multos habebat colo-
Tes, 16, ideò Chaldaieè transfertur: RSS, quia OOi. e., gaudet & ſuperbit-

ſon & color ejus eſt viridis. 10. Eod. verſ. 4. Etpurpuram] (JD N eſt) (lana

a

1 R1)5 i. e. coloribus, quos habet. Eod. verſ. 5. Et ligna 17. Schittim] Sed unde-
fuerunt illis (Iſraêlitis) in deſerto (ligna iſta?) R. Tanchuma exponit (ita:) Jaco-
bus, pater noſter, viderat in Spiritu ſancto, quòd Iſtaèlitæ ædificaturi eſſent taberna-
culum in deſerto, ideò adduxit cedros in Egyptum easque (ibidem) plantavit ac præ-
cepit filiis ſuis, ut illas ſecùm auferrent, quando egreſſuri eſſent ex Æggypto. 18. Verſ.
6. Oleum adlumivare] Oleum olivæ purum, ut accenderetur lumen perpetuum.
Eod. verſ. 6. Aromata adoleum unctioni] Quod factum eſt ad ungenda vaſa taberna-

*

10. Nempè: ab initio, quando eſt in vermiculo
ſeu piſce; aſt quando lana inficitur, evadit co-
lor hyacinthinus, vide Gur Arjeh fol, 105. col.
2. mecd.
Hebr. Ax Pnn
M.ISto z.
II. Græc. ee ρας, concha excellentiſſima, quæ
ſuccum, quo veſtes tinguntur, in mediis habet

,ex certo colore, abſunt iſta à

faucibus & cum vita emittitur. 4
12. Nempè: Xylinum ſive ſpecies lini præſtanti

ſimi & ſubtiliſſimi, Ægyptiaci, quod candidiſſi.
mum eſt nec unquam coloratum, confer. Buxgtorf.
Lex. Hebr. hac voc.
13. Confer. quæ ad c. ſequ. 26. V. 7, n. 29. nOta.
ta ſunt, vide & not. in pam n bh. loc.
&G Nam ab initio quoad naturam ſuam non fuerunt
tales, nempè: rubræ; alioqui hice Moles ſeripſiſ-
ſet: nA, jam Vero hic legitur n i. e,
rubefactæ, ſic in not. tpam h. loc.
14. Vel: melium, uti junii ac Tremelii verſio
habet: in vulgata eſt: hyacinthinas, al. hyanthinas

(pelles,) conter. cap. ſequ. 2 6. Verſ. 14. n. 5§5 1. &

tractat. Talmud. Schabbat, fol. 2 8. a. ſicuti in
DS-R MDW b. loc. ad marginem allegatur.
25. Vel: pro tempore ſive ad tempus fuit, ſic

juxtà Hebræum, cohfer hic præ aliis Gur Arjch

fol. 105. col. 2. med. & not. in ham U, hel.
16. Hebr. α, alii vertunt: maculas, confer.
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. ut &
Schabbat dict. fol. 2 8. 2.
17. Junii ac Tremelii verſio habet: cedros lectiſſi-
mas; alii: piceas, nonnulli buxos hoc nomine

. . e0
19. Vide inftn Dod

intelligunt, LXX, verterunt éαα Adoαα
ligna imputribilia, de his alibi à me dictum eſt,
confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
u bi aliam & probabiliorem, quàm quæ hic apud
Commentatorem noſtrum habetur, rationem ex
Aben Eſra adducit, undenam Iſraelitis in deſerto
ligna iſta venerint, nimirum ſcribit, id genus ligni
circà montem Sinai creviſſe & huice ſententiæ ad-
ſtipulari etiam autorem Hizkuni, qui ſcribat, in
delerto ſylvas fuiſſe, in quibus hoc lignum cre-
verit, confer. autor tractatus Gallici, qui inſcri-
bitur: Hiſtoir. du culte Levit. part. 2. c, I. pag.
229. edit. Amſtel. “
In MSto z. hic additur: )& i. e. cedri.
18. Eadem traditio ſive fabula repetitur cap. ſequ.
26. v. 15. ubi vide Raſchi not. n. 54. confer. &
Gur Arjeh fol. 105. Col. 2. circà fin. ac not, ſin
hp ne h. loc. ðè
* Vel: lucerna jugis, confer. not. in D'na ee
he loc.

A Nr..

ngend
ern celeum nece
cum tller,

ne, aur neſßil
ſaporis conum
Recelltiibigenn
ne incpit:)tur
ſgemtmis) eciunt

PNNNie un

lui.1 gelſcrl
Gorale; Ephodar
rrcipies Kc. 1.

„

Verl. g. E fuiant

Vetl.9. Jutdon
tus autem iſte cor
l Sandtuatium,6
à. Alſtein fuitr

—

iis gerl. 23. at ſel
le lor.
10. Jellio illaincipit
tinuatur ueque ide

Hnot in NN N

71, Vide infra Lxod

uIN ln agirur.

5 Hebr. MN abeli
21. De qua num. an

xod, dict. c. 2.

13. In unii :c Ien

des inſſtiyt, cone

f.etſ. 12.
3 Heör. D abel
14, Pünda annult,
Kaſten/ conlet.
4. h 15, & n 19.

1. Vige Lrodi aleg

20. In notis ad ibfun

Drine, riditur, dil

(ſdae

(ic) intetptetatne

llas,Nam Chaldei.

nchr ſlernntpel
inm , i, (Ern

ltos habebzt colo.

uudet ſpetdit⸗

Hitin] Sed unde.

Ahonit ta) ico⸗
tuti ellent taberm.
O)plantwit apre.
Teypto. 11. Verl.

nen perpetuum., †

genda rala tabetna.
cli

——

not in nn woh,
tunt: maculas, conler,
br. Chald. , loceut

o habet: celtos eiſt⸗ R

nulli buxos hoc nomine
tterunt S0 unm a,
i alibi à me gictum elt,
Parapht. Chal. ,, lo.
fem qlun gur bicspud
Im habetur, tationemn ex

enam Itsdliti in deeto
Ummſctibit id genus lini

Ge & buicſenlentiz ad⸗
Hzuni, guiſctibet,in

Uibus hoe lignum cle⸗

tuus Caliti, qui inſei⸗
Leyit, Patti 1,c, l hu⸗

: DW i e, ecl.

bi not,n 54, elere
12, cicd fil 1c n00, fin

r, notin e n

R enan
Mm (
cio N ie. .

CAP. XXVW.

EXxODI.

627

culi & (ad ungendum) tabernaculum ipſum ad illius ſanctificationem; ad illud au-
tem (oleum) neceſſaria erant aromata, ficuti explicatur in (Sectione, quæ incipit:)
cùm tuleris &c. 19. Eod. verſ. 6. Et ad ſuſftum aromata] Nam ſuffitum faciebant

(ſacerdotes) ſingulis veſpertinis & matutinis temporibus, ſicuti exponitur in (Sectio-
ne, quæ incipit:) tu verò præcipies &c. 20. ſignificat autem Dp elevationem

Nn

vaporis & columnam fumi. Verſ. 7. Lapides enycebinos] Duo (lapides onychini)
neceſſarüi ibidem fuerunt 21, ad opus Ephodi, de quo dicitur *"in (eadem Sectione-,
quæ incipit:) tu verò præcipies &c. 22. Eod. verſ. 7. IEpletionem] Quoniam illis
(gemmis) faciunt in auro ſedem tanquam foveolam ibique inſerunt gemmam-
NRN) i. e, ut impleat foveolam, (ideò) vocantur lapides ='Se 1. e. impletio-
num; 23. loeus autem ſedis vocatur * N& Di. e. pala. 24. Eod. verſ. 7. Ad E-
PVbod & ad peltorale] (Nempè:) Sardonyx ad Ephod & lapides impletionum ad pe-
Corale; Ephod autem & pectorale exponuntur in Sectione illa, quæ incipit:) tu verò
præcipies &c. 25. funt autem illa (ſcilicèt Ephod ac pectorale) ſpecies ornatus.
Verſ. 8. Et faciant mihi Saniétuarium] Et faciant nomini meo domum ſanctam. 26.
Verſ. 9. Juxtà omnia, quæ ego oſtendo tibi] Hic* (nimiram) formam tabernaculi, tex-
tus autem iſte conjungitur textui, qui ſuprà habetur (in verbis iſtis:) & faciant 27. mi-
hi Sanctuarium, (ſequitur itaque hic:) juxtaà omnia, quæ ego oſtendo tibi. Eod. v.
9. Atque ita facietis] Per generafiones veſtras, ſi (fortè) unum ex vaſis iſtis fuerit per-

ditum

not. in P-a h. loc.

rum uſu agitur.
*Hebr. R, abeſt iſtud ab utroque MSto.

ExOd. dict. c. 2 9. V. 9.
23. In unii ac Tremellii

5. vVerſ. I2.
xX Hebr. W) abeſt iſtud à MSto'z.
4. D. 2 §. & f. 2 8. & ad Thren. c. 3. Verſ. 16.

c. 2 9. v. 6, ac eqgq
26. In notis ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 65. b.

20. Sectio illa incipit Exod. c. 27. V. 20. & con-
tinuatur usque ad c. 30. Vv. 12. eO excluſo, vide

21, Vide infrà Exod. cap. 28. v. 9. ubi de illo.

verſione habetur: lapi-
des inſitivi, confer. Raſchinot. ad Cantic. gap.

24. Funda annuli, Gall. chatton ſeu teſte, Germ.

Plla tepetilut c4), egle Kaſten/ confer. R. Salom. ad Exod. c. 2 9. v.

. 275. Vide Exodi alleg. cap. 27.: verſ. 20. & Exod.’

19. Vide infra Exod. c. 30. v. 12. & Ejusd. capi-
tis verſ. 2 3. ac ſeqq. conter. not. in naτα eH

X

tur, ideò efle dageſfſatam, quia iſtud Sanctuari-
um (nempè tabernaculum) non abſtulerint gen-
tes; ſed reconditum fuerit; aſt non, quæ di-
ctio ſuprà Exod. c. 1 5. v. 17, reperitur, eſſe ſine
Dageſch, ad indicandum, quèd gentes illud
Sanckuarium (videlicèthempium Hleroſolymi-

tanum)profanârint ac deſiruxerint; ubinam au-

tem tabernaculum & arca ſœderis cum contentis

reconditæ fuerint, hac de re vide præ aliis Iiaac.
22. De qua num. antec. 20. verſ. prœced. 6. vide

Abarbenel. Commmentar. in Prophet. priores [ol.
194c0l. 3. & fol. 196. cOl. 4. fin. ac ſol. 22 6.
col. I. fin. & fol. 277. col. 2. fin. item fol. 302.
col. 3. edit. Lipſ. confer. & R. Salom. ad Levir.
c. 16. V. 32. ac D. Wagenſeil. Sot. p. 15 1. ut
& not. in a o h. loc. it., tract. Talm. E-
ruvin, fol. 2. b. & Cetubot, fol. 62. b. it. Sche-
vudt, fol. 16. b.
Nempè: in monte Sinai, Deus enim in monte

Sinar locutus eſt iſta cum Mole, Hebr. 1 i. e.
hic 3 abeſt autem iſta dictio à MStoz.
27. Sicuti verlu antec, 8. ut & hoc verſ. 9. habe-
princ, ſeribitur, dictionem vipp, quæ hic habe- J

dur

2

62 8 EXODI.

labra & baſes, quæ (vaſa) fecit Salomo, (tune) juxtà iſtam formam facietis illa; 29.
ſi verò non * conjungeretur textus iſte cum ſuperioti, non ſcribendum fuiſſet: 12
i. e. & ita 30. facietis; ſed: [ i. e. ita facietis; loquebatur autem (Deus) de fabrica-
tione tabernaculi teſtimonii & vaſorum ejus. Verſ. 10. Et faciant arcam] Ad inſtar
arcarum, quas faciunt ſine pedibus, quæ fabricantur, ſicuti capſa, quam vocant
(linguâ Gallica:) eſcrin, 31. quæ ſedet ſuper tæniis ſuis. 32. Verſ. I I. Iwtrinſeca
& extrinſecàùs obäduces eam] Tres arcas fecit Bezaleel, duas aureas & unam ligneam,
quatuor latera atque tæniæ erant unicuique, & quidem apertæ erant deſaper (arcæ,)
ligneam (arcam) indidit aureæ & auream ligneæ, ejus que labium ſuperius obduxit
auròô, ſic reperta fuit (arca) obducta (aurô) intrinſecùs & extrinſecùs. 33. Eod. verſ.
1I. Coronam 34. auream] Tanquam corona circumdata fuit *† ei (arcæ) deſuper in

labio ejus, fecerat enim (Bazaleel) arcam exteriorem altiorem interiore, donec illa
aſcenderet versùs denſitatem (ſive craſſitiem) operculi (arcæ) & paululum 35. ſupra

illud (operculum,) & quando operculum recubabat ſuper denſitate laterum, * coro-
na (aurea) eminebat ſuper omnes denſitates operculi, aliquantulum; fuit autem iſtud
ſignum coronæ legis. 36. Verſ. 12. Et fundes] (Verbum PX) ſignificat 2 âi. e.
fuſionem, ſicuti Targum (quoque habet.)
. ſigni⸗

29. h. cap. D. 80. it. tract Talm. Joma, fol. 3.
b. & fol. 72. b. it. Succa, fol. 5, a. & Sanhedrin,
fol. 29, a.
33. Confer. hic Schemot rabba, ut & tractat. Tal-
mud. Joma fol. 72. a. b. & Tanchuma, proat
ad marginem allegantur in pom mnow h. loc.
vide & Gur Arjeh fol. 10 5. col. 4. med. atque

tur, confer. hic tractat. Talmud. Menachot fol.
29. a. ſicuti in S'nem Pe . loc. ad margi.
nem allegatur.
28. Hebr. τα ma, ſic vocant Judæi templum
Hieroſolymitanum, quando illud à tabernaculo
Moſis diſſinguitur, confer. Exod. c. 27. v. §. n.
56. & c. 34. V. 24. num. 73. vide & Exod. c.
29. v. 40. num. 127. item tractat. Talmud.
Sanhedrin fol. 16. b. & Schevuoth fol. 14. b.
ſicuti allegantur ad marginem in nan nh.
loc. conſer. & Levit. c. 4. v. 5. n. 13.
29. Vide Toſephot Schabbat fol. 9 8. prout in pv
—peft h. loc. allegatur ad marginem.
XX Hebr. &ι —), hæc & ſequentia, usque ad:
nen i. e. loquebatur autem &c. abſunt à
MStO zZ. 8
o. Litera enim VYau, quæ hic habetur, eſt copu-
lativa & alia etiam ejusmodi vaſa includit juxtaà
Rabbinorum ſententiam.
3 1. Sic reddo hic pvyx, Latinè: ſerinium, con-
fer. hic autor tractatus Gallici, qui inſcribitur:
Hiſtoĩir. du Culte Levit. part. 2. c. 1.
32. Sive: fuper oris aut extremitatibus ſuis, Hebr.
w 7) i. e, ſuper fimbiiis ſuis, confer. infrà v.

poſitionis Raſchianæ adducitur.
34. Sive: limbum aureum, uti junii ac Tremel-
lii habet verſio, alii: loricam auream.
* Hebr. h., ſic in exemplari Hebræo, quo uſus
ſum, in Baſil. editione, ut & in edit. dpom ne
legitur; Mom, in utroque M Sto habetur: pon
i. e. ambivit, res eodem redit.

Lexic. Chald. fol. 1265.

te arcæ aliquantulum, (corona aurea &c.)

c. 39. v. 3. num. 4. ſecundum Rabbinos tres
. lllluüuft

CAbF. XXV.

ditum aut quando facietis mihi vaſa templi, 28. videlicèt menſas & candelabra atque P

Auor AN

Fod. verſ. 12. Angulos ejus] (PRppyZ

not. in 'pan ne b. loc. ubi ratio iſtius ex.

35. Vel: aliquatenus, aliqua ex parte ſuprà o-
perculum, ſic imvn hic expono, confer. Buxtort.
“ la ell: duo pane,
** Hebr. ornan iny "y in MsSto 2. pro his legi-
tur: . al den nd y i. e. ſuper denſita-

36. Confer. infrà verſ. 24. . cap. n. 72. & Exod.

n N.

homines qu ponteb

Menachot 398. in
in ueri

retius 7t (nenti⸗ ſ
1;) Van autenn (in
Aebet, 1cli eriptut

cxehocnOdo: &

e Verl. 13. Ve⸗

zecelunt ab li In
hic ponitun)petin

finmnun ie Lege

rim vobis mandata
— ). notat) .
4petty idqve opert
um cubitorum G4

——
ſunt coron, und legis
jegni cotond tamen
Perat, uti hebelur in!
Wegeoſeil. 0t. . 92

rum Pyec, ud, pan.

* Diſtinguebet,interſal
Vide not. in
4.2 . 2
37. Nempe: jugld lon
propitigtorij, de g
10, inkta yert, 17.5

e Hebr bn h,

e w ablunt 2 u
39. Hebr, Ann, elis
opetis Talmudici age
tinis,

Gichi libri tenti pantis
h, (onter. Exod. c,

r Hebr. nn minn
“V 34
6t. Nempe, inecopul⸗

n, utiCottmentat

cAb. xXXNMNX.. EFrrxopl. — S29

anddledeer.
Keietis illa; 29,
umn fuiſlet: 3)
Ders)ceſebric,.
nian] Ad inſta
Jbam eant.
III. lrinſn
unam lignean,
taeſiper alce))
periusobduxt.
3. Locd retl.
6rcer) eliperin
lore, donec ila
lblum 3, ſüpri
laterum, 0r.
fuit autemiſtud †
jiu (NNpA
ſyi.
—
Talm ſoms, iol 3.
l,a & Ankegtin,

4, ut & tralkat Tal.

N Tanchuma, rtt :

Ondn o ,, ſoe,
col 4, med, ue
c ubi tatio illinset⸗
tunur.
ii aniiae Ttenel-
m auteam.
iHebræo, quo uſis
in edit d ne
Mo habetut: n
1 er parte ſup..
no, Cnfer Bunat.

Sto 2 plo niſſeg⸗.
ie Uper denlta⸗
Naaures dt.
c2p. n. 711. A kzO.
Cum Rabbinos es

.

ſignificat) juxtà Targum ejus äi. e. angulos ejus & in iſtis angulis ſuperioribus
propè operculum dabantur duo (annuli) hinc & duo illinc, juxtâà latitudinem arcæ ae
vectes inducebantur in iſtos (annulos;) longitudo autem arcæ ſeparationem faciebat

tinter vectes duobus cubitis ac dimidio 37. inter unumquemque vectem, ita, ut duo
homines, qui portabant arcam, inter illos (vectes) ire poſſent, & ſic exponitur *in,

Menachot, 38. in capite, (quod incipit:) =ee rW. 39. Eod. verſ. 12. Et
duos annulos in latere uno] Hi ſunt iidem quatuor annuli, quorum ab initio hujus
verſus * (mentio facta eſt,.) & explicat tibi (hic Scriptura,) ubinam illi fuerint (infi-
xi;) Vau autem (in dictione Hο1 i. e. duos) ſuperflua eſt ejusque explicatio (eſſe-
debet,) ac ſi (ſcriptum eſſet:) υρ1i. e. duos annulos, 40. & poteris commodè expli-
care hoc modo: & duos ex iſtis annulis (pones) in latere uno, ' i. e. (in) latere,
ejus. Verſ. 13. Veltes] (a ſunt) —◻☚4 i. e. palangæ. 41. Verſ. I5. Non
recedunt ab illis] In perpetuum. 42. Verſ. 16. Et repones in arca] (R —
hic ponitur,) perinde ac ſi (ſcriptum eſſet:) 1)N i. e. in arca. Eod. verſ. 16. Te-

ſtimonium] i. e. Legem, quæ eſt in teſtimonium 43. inter me & vos, quòd præcepe-

rim vobis * mandata, quæ in illa (lege) ſcripta ſunt. Verſ. 17. Opercalum] (Dictio
— D notat) )) i. e. tegumentum 44. ſuper arcam (fœderis,) quæ deſuper erat
aperta, idque (operculum) impoſuerunt ei tanquam tabulam. Eod. verſ. 17. Duo-

rum cubitorum & dimidii ſit longitudo e,u] (Nempè,) juxtà longitudinem arcæ, lati-

tudo

ſunt coronæ, una legis? altera ſacerdotii; tertia Levit, c. 7. v. 16. n. 60, item infraà verſ. 22. H.
regni, corona tamen bonæ famæ has omnes ſu- cap. n. 69.
perat, uti habetur in Pirke Avot. c. 4. alleg. D. 41. Vel: ſudes teretes, baculi, conti, perticæ, id
Wagenſeil. Sot. p. 966. confer. & not. ad li- enim dictio non ſignifiat.
brum Prec. Jud. part. 2, p. 59. b. in. ([42. Confer. tractat. Talmud. Joma, fol. 72. a. b.

»„*½ Diſtinguebat, intervallum faciebat, Hebr. vpop, prout ad marginem allegatur in oman n h.

vide not. in an no b. loc. llor., ubi vide & notas, confer. & tract, Talm.
37. Nempè: juxtà longitudinem arcæ ſœderis, Maccot, fol. 22. a. V
& propitiatorii, de qua longitudine ſuprà veiſ.4 3³. Confer, quæ infrà ad Exod. cap. 40. v. 20.

10. & infra verſ. I 7. h. cap. dicitur. n. 3. notata ſunt, vi de & verſ. 2 I. h. cap. n. 60.
* Hebr. uροπn, hæc & ſequentia, usque ad: ac not. in Par nv h. loc. it. Exod. e. 3 1. v. 76
tuin rW abſunt ab utroque MSto. n. 5. ä H
3 8. Hebr. hinan, eſtis liber tertius partis quintæ * Hebt. Dapa) i. e. & inter vos, ſic in exemplari
operis Talmudici, agens de oblationibus veſper- Hebræo, quo uſus ſum, hic additum reperitur -
tinis. ſed abeſt iſtud à Baſil. editione, ut & ab utroque

39. Id eſt: duo panes, eſt hoc caput undecimum Msto &S& ab editione 'nnn PSvY & videtur per
dicti libri tertii partis quintæ operis Talmudi- errorem ſive incuriam typothetarum irrepfiſſe.

ci, contfer. Exod. c. 2 3. v. 16. n. 7 8. 44. Confer. hic præ aliis b. Fagii not. ad Paraphr.
XXX Hebr. n Ryfinav, abſunt iſta à MSto I. Chaldaic. h. loc. ut & Junii ac Tremellii annotf.
40. Nempè, ſine copula Vau, quæ litera hic redun- h. log. vide & Exod. c. 2 9. V. 42:r n. 134. it. au= V
dat, juxta Commentatoris noſtti ſententiam, vid. K kkk tor

630

EXODI.

2

—

tudo quoque ejus erat perinde ac latitudo arcæ atque recubabat (iſtud operculum ſa⸗

per denſitate quatuor parietum (arcæ feœderis,) & quamvis non expoſuerit (Seriptura)

: „ TT, — 111 . . Sõ 1
quantitatem denſitatis (ſeu ſpiſſitudinis) illius (operculi;) Rabbini tamen noſtti p. m.

esplicant, 45, quòd denlſitas ejus fuerit palmus. Verſ. 18. Cherubim Similitudo (ſeu
46. infantis 47. fuit illis, Eod. verſ. 18. Ductili (ex auro) facies )

ſigura) faciei

Non facies (illos Cherubinos) ſeparatim 4⁸. eosque conjunges extremitatibus oper-
culi, poſteaquam illos fabricâſti, ſicuti opus eſt aurifabrorum, quod vocant (linguàâ
vernaculâ:) ſouldures; 49. ſed accipe multum auri ab initio fabricationis opereuli
5o, & percute (primùm) malleòô magnéô atque (deinde) parvò 51. medium (iſtius

maſſæ aureæ;) capita autem (ſive extremitates ejus) eminebant deſuper ac finge Che-

rubinos in parteę prominente extremitatum cjus (auri ductilis,) — pD 52. linguà
vernaculâ (ſignificat: )battus, 3. veluti (in illo loco ſumitur:) inter ſeſe [„ i. e. per-
cuſſa (vel colliſa) ſunt. 54. Eod. v. 18. Extremitatibus operculi prepitiatorii] (Dictio

nxH

—

tor tractatus Gallici, qui inſcrihitur: Hiſtoir.
du Culte Levit. Part. 2, cap. 1. pag, 229: & ſeq.
edit. Amſtelod.
45. Vide tractat. Talmud. Sukka, fol. 5, a. ſic uti
24d marginem allegatur in ma h. loc.
ubi confer. etiam notæ⸗

X Hebr. riô, abeſt dictio iſta à MSto 3. confer.

hic tract, Talm. Chagiga, fol. 1 3, b.
46. Vel: formæ, effigiei, Hebr. à Græco
zrττν Konfer. R. Salom, ad Geneſ. c. 1. v.

27. & ad Geneſ. g. 2. v. 21I. it. ad Exod. c. 26.

V. 3 1. n. 122. vid. & autor tractatus Gallici, qui

inictibitur? Hiſtoir., du Culte Levit. Part. 2. c.

1. p. 229. & ſequ.

47. Nonnulli enim dictionem illam .α ann com- 4 .
152. Id vertunt; ductile, ſolidum, continuum o-

poſitam eſſe putant à 2 ſimilitudinis & ai.
e. pueri, ut ſint tanquam pueri „vid. Gur Arjeh
fol. 106, col, 2. princ. it. notæ ad librum Prec.
Jud. part. 2. p. 59:a. med, ac not. in ars
ubi eadem, quæ in Gur Arjeh,habetur explicatio.

4 8. Hebr. nvy 3n i. e. per le, ſeparatos vel per

partes; ſed opere W i. e, du ctili ſen continuòô,

proùt hic habetur, id alibi dicitur: Dnn,
vid. infrà verſ. 3 1. h. cap, ibique not. n. 13 3. &
Exod. c. 27. V. 2. in not. Raſchi, vonfer. & verſ.

ſeq. 19. ibique not. n. 56. it. Succa, fol. 5. b.
S Bava batra, fol. 99. a.
49. Dicitur & Galliè&: ſoudures, Hiſpan. ſaldadu-

r,

N . .
ras. Ital. ſaldature, †πταä, ſic in notis auto-
ris noſtri, in MSto I. legitur: , & i-
dem rectius, abeſt autem iſtud à MStO 2. cone
fer. infra verſ. 3 1. H. cap. ibique not. n. 110. &
R. Salom, ad I. Reg. c. 6. V. 9: n. 33. 6 c. 7. V.

50. Id eſt: antequam fabricationem operculi in-
cipias, accipe multum auri & percute malleoò
magno &,
51. Sic DO, quæ dictio hie habetur, exponunt,
nempmalleum parvum, quô merallum diduci-
tur, confer. R. Sal. ad verſ. 31. h. cap. n. 112.
& ad Numer. c. 8. V. 4. ac c. 10. V. 2. M. 14, vid.
S& Michlol Jophi ad Eſai. c. 41., v. 9: & V. 10.

24. n. 79. & ad Eſai. cap. 41. veri. 7. num. 12.

pus, prout in Junii ac Tremellii verſione, vid.

Nutner. c. 8. v. 4. ibique not. n. 11.
53. Sic exp-
troque M 810
leg itur: n ſignificat autem percuſſum, mal-
leò diduétum, Germ. Geſchlagen oder getrie⸗
ben/ vid. infr. verſ. 3 1. . cap. ibique not. n.
114. & R. Salom., nof, ad Numer. c. 8. V. 4. n.
11. & c., 10. V. 2. num. 3.
54. Prout Daniel. c. 5. v. 6. habetur, confer. in-
fra verſ. 3 1. H. cap. ibique not. h. 115.

legitur, in Baſil. editione mendosée

7

— . „ . . .ò
imo hie - vel a, ſicuti in u.

2

VVYV
CA. —
pli lgnfte⸗
Cemb ammd
meaitan bicte
() ab extremnitate
ztque hac eſtexpolit

telabtices illos liz

Andlentes Aas N
expanſis ſursum e

. ia.)
ſyaiointethhetio

el in daka .

Hie)tepetatun nan

aepotel ici, u0
lalacper leel ſne
4c hokei iwponatel
10 dicatut: &rel
perculum Propitito
tuero certutn tempel

Aitutumn,ut llic et

llſiner ylhitiuthrin.

(cud e0 e tabelnacul

——
owodo iſtud iotell
AI WMh. oe. pe⸗
Ginisoperculihie imel
temitates latitudinis.
. Nt Cherubinus aln

Dercbli propitintoti,

Plenda vel ſubinnte ig
66, Non ſeyaratin er
Unde operculum fich
Cherubinos onere e
upauld ante intertu

Mer. 19. ,ci, ibie
5. Nempe ge ſadiices

lice dicitur: ſonldure
Gickam eit, tale opll
non eſt achibengum.
1. Dieunt Rabbini,
neat Od dw,
Atjehtol. 106, col.

4 llal: Alæ Cherubi

(A. Xxx.,
doperellumſſ⸗
Cltertleigtuna)
tamen nolte
öimiituddillal
ler we) ſaeies
ttemitatibug oper⸗

od vocant (ingua

icationis Operculi
. meciumm jillin
Per a unge Che.

dn. lngni
leſ ie per⸗

giicgri) Diclio

NS
————õ
b, ſie in notis auto⸗
tur: vws i⸗
iſluc à MSto 2, con⸗
digue not, n 110, &
.H. 33. & C, ,,

41. Verl. . numm, 12,

Nionenn opekculzin⸗
Auni & petcute malled⸗

ichibetur, enponunt,
Löetallumn diduci⸗
31. . ca). Me 11
c. 10. F. 1, h 14, lid,
41, 7. 9, & e l⸗
idum, continnum o
emnelit vettione, Tich
ot. . 11.

el wn ſeni in.

6l, editionemendose
1
tem perchſlum mal⸗

ſfegereder etti⸗

ca.. Hbige not n

Nucner, . , 7 4 l.

Paberur,colk in⸗

. 11 1

p..

— uP hic ſignificat) i. e. capita (ſive extremitates) operculi. * Verſ. 19. é=
fae Cherub unum ab extremitate] Ne (fortè) dicas, quòd duo Cherubini unicuique ex-
tremitati (fabricari debeant,) ideo neceſſe fuit explicare (ac dicere:) Cherubinus unus
(Iit) ab extremitate iſta, 55. (nimirùm) de operculo ipſo 56. facietis Cherubinos,
atque hæc eſt expoſitio (verborum iſtorum:) ex ductili (auro) facies illos, (ac ſi diceret )
ne fabrices illos ſeparatim cosque (poſteâ) operculo conjungas. 57. Verſ. 20. Ex-
pandentes ala,] Ne facias alas eorum (Cherubinorum) jacentes (ſeu demiſſas;) ſed
expanſas & ſursm elatas verss capita ſua, ut ſint decem palmi 558. in concavo (ſive
ſpatio intermedio,) quod eſt inter alas & operculum propitiatorium, *ſicuti(ſcriptum)
eſt in Sukka. 59. Verſ. 2 I. Et in arca repones teſtimonium] Haud ſcio, cur (iſtud
hic) repetatur, nam ecce jam anteà dictum eſt: & repones in arca teſtimonium, éo.
ac poteſt dici, quòd veniat (hic Scriptura,) ut doceat, quòd in arca, dum illa adhuùc ſo⸗
la (ac per ſe) eſt ſine operculo, (Moſes) debeat reponere ſtatim ab initio teſtimonium
ac poſteà imponat ei operculum, ſic reperimus, quando erexit (Moſes) tabernaculum,
quod dicatur: & repoſuit teſtimonium in arca, 61. & poſteà (dicitur:) ac poſuit o⸗
perculum propitiatorium ſuper arcam. 62, Verſ. 22. Et conveniam] Cùm conſti-
tuero certum tempus tibi, ut loquar tecum, illum ipſum locum præfigam ad tempus

631

ſtatutum, ut illuc veniam ad loquendum tecum. 6 3. Eod. Verſ. 22. &t loquar tecum

deſuper propitiatorio] Aſt alio in loco dicit illa (Scriptura:) & locutus eſt Dominus
cum eo & tabernaculo conventus, dicens &c. 64. fuit autem iſtud tabernaculum foris
”MV Kkkk 2 extrà

* Qromodo iliud intelligendurmm ſit, vide notas in
Dh. lor. nempè extremitates longitu-
dinis operculi hic intelligi debere 5 non vero ex-
tremitates latitudinis.
„5. Et Cherubinus alter ab altera extremitate o-
perculi propitiatorii, hæc enim verba hic ſup-
4

plenda vel ſubintelligenda ſunt.

556. Non ſeparatim ex alia maſſa; ſed ex eadem,

usocde operculum factum eſt, maſſa facietis duos
Cherubinos opere continuo vel continente, pro-
ut paulò antè in textu ſacro dictum eſt, vide verſ.
Auntec. 1 9. h. cap. ibique not. n. 4.
57. Nempè ne fabrices illos, opere iſto, quod Gal
lice dicitur: ſouldure, de quo verſu antex. 18.

dictum eit, tale opus in Cherubinis effieiendis

non eſt adhibendum.
8. Dicunt Rabbini, quod omnis eubitus conti-

decem palmis, vide not. in Dnan m,h. loc.
ubi ratio iſtius proportionis adducitur.
59. Et quidem ejusdem fol. 5. ſicuti allegatur in
D h. loc, eſt autem liber ſextus
partis ſecundæ operis Talmudici, agens de feſto
tabernaculorum, confer. hic not. ad 2. Chron.
c. 3, V. I3. n, 27.
60. Prout ſuprà verſ. 16. h. cap. habetur, ubi vide
num. 43.
61. Prout infrà Exod. cap. 40. verſ. 20. habetur.
62. Sicuti Exod. dict. cap 40. verſ. 20. habetur.
6 3. Fuit iſtud yaviee Wa i. e, verbum ſive oracu-
lum (Divinum) abſconditum, uti vocatur in
notis ad librum Prec. Jud. part. I. p. 13 1. b. cir-
ca fin. confer. inftà Exod. e. 29. V. 42. Sign. *
it. tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 3 1. a. &
Sanhedrin, fol. 7. a. ir, Horaiot, fol. 12. a.

neat 5 “νi1. e. ſex palmos-fieuti in Gur 64. Proùt Levit. c. I. V. I. habetur; ubi vide nor.

Artjeh fol. 106. col. 2. fin. habetur.

* Id eſt: alæ Cherubinorum diſtent ab operculo

EXODI.

632

alibi:) & dum veniebat Moſes ad tabernaculum conventus, audiebat vocem loquentis
ad ipſum deſuper propitiatorio &c. 66, nimirùm Moſes ingrediebatur in tabernacu-
lum & quando veniebat ad januam, †oX 7. deſcendebat de cœlo inter Cherubinos
atque inde egrediebatur & audiebatur à Moſe in tabernaculo conventus. Eod. verſ.
22. Et omnia, quæ præcepero tibi ad filios Izelis] Ecce Vau iſtud (in dictione &π)
ſuperfluum eſt 6 8. & acceſſorium atque hujusmodi multa (reperiuntur) in S. Scriptu-
ra; *69. ſic autem interpretaberis (literam din dictione N,)) & quod locutus fu-

ero tecum ibidem, omne, quod dixero tibi, iſtud * filiis Iſraelis (dicas.) Verſ. 23.

Altitudo ejus] i. e, Altitudo pedum ejus ſimùl cum craſſitudine 70. menſæ. Verſ. 24.
Coronam 71. auream] Signum (iſtud fuit) coronæ regiæ, 72. nam menſa nomen eſt
divitiarum & magnificentiæ, ſicuti dicere ſolent: menſa regum. Verſ. 2 5. Clauſu-
ram] (Dictio H %)juxtà Targum ejus (notat:) & ); 73. diſſentiunt autem hac
in re ſapientes Iſraelis, nonnulli dicunt, (quòd illa clauſura) fuerit ſuprà in circuitu
men-

xX Hebr. D2 7, ſic in Amſtel. & Baſil. edit. ut & Maſoram, in exemplari itaque, quo uſus eſt R.
in edit- an s ſed in utroque MSto pro eo Salomo, lectio illa cum Vau reperiebatur.
legitut: ‚i. e, propitiatorium. 69. Confer. quæ ſuprà ad Exod. cap. 1 5. verſ. 2.
65. bive: conciliat ilos, Hebr. ?A, quaſi pon- n, 4%. notata ſunt, vide & Levit. c. 7. v,. 16, n.
dus addit, eſt verbum iſtud Rabbinis frequens, 60, .
Juende locum Scripturæ tettium adferunt, qui * Heor. Jay, in utroque MSto pro eo legitur:
uos Scripturæ locos, ſibi invicem in ſpeciem
contradicentes, conciliat & quaſi præponderat,
Germ. gibt den Ausſchlag/ confer. ſuprà Ex
od. c. 20. v. 22. n. 97. & verf. 34:h. cap. n. 141,) Ri. e. ſcriptum eſi ſine Vau.
item Numer. . 7, V. 89: n. 76. Vvide & Exod. c.] 70. Sive: cum denſitate vel ſpiſſitudine, German.
2 3. V. 2. n. 1 6.
66. Sicuti Numer. dict. cap, 7. verſ. 89. habetur,
ubi vide not. n. 79. B L

habetur.

confer. tiactat. Talmud. Peſachim, fol. 109. b.
ſicuti in 'no D h. loc. ad marginem alle-

extrâ velum, * (unde) deprehenduntur duo iſti loci Scripturæ ſibi invicem contradi-
cere, venit (itaque) tertiùs Scripturæ locus & inter illos intercedit, 6. (dicitur enim

& i, e, præcepero, ſic etiam in textu ſacro

**† Hebr. &, in MSto?, poſteà additur: Sa alnz

Mit der Dicke/ id euim dictio yy hie ſignificat,

XX Vel: intrà januam, in medio ofſtii, ſic Hebr.
mhne-e nn etiam vertere poſſis.
67. De 7 ra multi multa ſcripſerunt, confer.
inter alios Buxtotf, Lex. Talm. fol, 320e vide &
infrà Exod. c. 29. V. 42.: D. 135. & Levit. c. 1I.
V. I. . 16. & n. 1 9. item Mumer. c. 7. v. 89. H.
80. . .

exeuia ſunt, non legitur nè& cum copula Vau;
ſed ſimpliciter? hæ, in notis ad nem ne
loc. ſcribitur, quòd a l
DA 7) i. e. in libro legis R. Salomonis
ſcripta fuerit (dictio iſta n&) cum Vau juxtà!

gatur, vid. & autor tractatus Gallici, qui inſeri=
bitur: Tliſtoire du Culte Levit. Part. 2. c. 3.
71. Confer. paulò poſt num. 75, ſequentis verſus
2 5. h. cap.

72,. Vide, quæ fuprà ad verſ. 11. . c. n. 36. nO=

tata funt, confer. & Exod. c. 30. v. 3. n. 4.

. . .— . .173. Nonnulli verterunt: elauſuram, uti P. Fagius,
6 % Atqui in hodiernis exemplarihus, quæ typis,

alii: coronam interranlem, prout in Complu-
tenſi editione, ut & in Vulgata Latina habetur;
Junii ac Tremellii verſio habet hic: tæniam,
confer Buxtorf. Lex. Lalm. fol. 392. it. tract.

Talm, Succa, fol. 5. a.

,N.
meole,Velut ſenen

ſeptincipum; aln⸗
clemin guetnor il

rel 2 . M fuittis
7. elpolütut zutel

egilnt llunſun ſit⸗
Poc. vetl. 27. /˙

ecles ingreciantun,

Gomunchlarum ſen
ejus dt ell: loco vee

ſome — N.leu

Efudttſiutula .

trit untigutempe
taqe parte hetftas
nem, que (hanicht
ropteteialten dici

74. Hebt. Pn. in Au
ſa igem igoikitetae
in Taigom Hienoſolj
Put :) hebetur, ſein
guod Bibliis Regiis
Iitur; ccktetum dͤ ſi
Vide inftö etl. 29,
7j. Nempt vetfu pfat
demumn 71.
76, Hebr. ie in
annoli iſiirecipiendis
00,c, 0. V. 4 40. 5,

Iud, 8 ſequentiihn

porteturin eiszblun
8 Hebr. ummd, hoc à
d i,e pontett
que Misto,

Rebr. Myo hx, ſe

1 Kin text ſacro, in d

als nd à ſoſun Eegi

teclins, lelindum teool

77. Se ſuniusse Iien

ielunt,uos hie ſecutie
hul 1e Phialis, LX

4

rie Piirzus, calinse

finmimerhtes ibicen,

Inyicem Contradi.
1. (Cieitienimm
ocein loclentis
datur in tabetnac.
Oluter Cheribinos
Eatug, Dod, ſerl.
didiote n
intun)ind, detiptn.
tquod locutus ſi⸗
(Cics) Verl13.

menle, Verl⸗ 14.

lmenſa nomen eſt
Ver. 15. Cauſt.

entiunt zutem hic

it ſopri incitentn
mell⸗
taque, quo uſus eſtR.
Vaueperiebatur.
Eod cap. 1 , Vell 1

Alsto pro ed legiur:

celiam in extu lcio

u,
Hiſſitudine, Cemman.

dtio d), hieſoniſtat,

beſachim, fol. 109,b
oe, zd matginen ale⸗
us Callici, goiinleni⸗
erit. Palt. 2, C 3.
h.71. ſquentisfellun

ll.11.,,c.n 36,n0⸗
c, 30.V. zl 44
Alaram, uti ,. laglis,
m, pfout in Complu⸗
lena laina lubetb-
habet hic: teniam,
n tol 3910 l ral,

menſæ, veluti (ejusmodi clauſuræ ineſſe ſolent) ſcutellis, 74. quæ ſunt in labiis men-

74. Hebr. Prala. in Aruch reperitur, quòd dictio

adliu: nan 75. Nempè: verſu præcedenti 24. h. cap. ubi vi-

D
N

17

EXxODI. 633

ſæ principum; alii autem dicunt, quòd (clauſura iſta) fuerit infrà, infixa de pede ad
pedem in quatuor lateribus menſæ; tabula autem recubabat ſuper iſta clauſura. Eod.
verſ. 2 5. Et facies coronam auream] Hæc eſt illa ipſa corona, de qua dictum eſt ſupra;

75. exponitur autem hic, quòd ſuprà clauſuram fuerit (corona iſta.) Verſ. 27. E

regione elauſuræ ſint annuli] Pedibus (menſæ) infixi, & regione extremitatum clauſuræ.
Eod. verſ. 27. Ia ſedes 75. vectibus] i. e. Annulli iſti ſint domus (ſive ſedes) in quas
vectes ingrediantur, DN)*(hic ſignificat:) D D Ni. e in uſum (ſive opus)
domuncularum (ſeu ſedium) D) i. e. vectibus (ſive pro vectibus,) juxtà Targum
ejus * eſt: loco vectium. Verſ. 28. &t portetur in eis] (Verbum 2 7 hic) eſt
formæ v (ſeu paſſivæ ſignificationis,) i. e. portetur in illis menſa. † Verſ. 29.
Et ſacies ſeutulas 77. ejus & acerras ejus] ( yP,) hæc fuit forma, quæ fabricata-
erat juxtà figuram panis; panis autem factus erat * veluti forma arcæ, 7⁸. quæ ab u-
traque parte perfracta eſt; 79. erant autem oræ 0. ei à81. versus partem inferio-
tem, isque (panis) utrinque incurvatus erat 8&2, ſursum versus inſtar parietum 83.
proptereà autem dicitur panis facierum, quia ſunt ei facies, quæ hinc & illinc vident
H Rkkk 3 intrin-

—

** Hebr. PD, in MSto z. poſteà additur
i. e. in illis, ut ſenſus ſit: in iſtis ſeil. ſcutulis
ſeu formis fiebat panis, eſt autem ordo verborum,
in iſto MSto 2. valdè confuſus, hog quidem loco.-
78. Sive: capſæ, ſic vocem a'n, quæ hic habe-
tur, verto, confer. infi à Exod. c. 3 5. v. 13. num.
1I 5. & tractat. Talmudic. Menachot, fol. 97. a. &
Berachot, c. 11. fol. 94. b. quoad hanc vocem
vig. Buxt. Lcx. Chal. fol. 2553.

iſta idem iigniſi et, ac rryp i. e. ſcutulas, prout
in Targum Hietoſolymitano ad Exodi hoc ca-
put 2 5. habetur, ſic in Dictionario Boderiano,
quod Bibliis Regiis Hiſpan. annexum eſt, repe-
ritur; cœterùm de ſignificatione vocis yp
vide infrà verſ. 2 9. h. cap. n. 77. & n. 9 8.

de num. 71.

xX Iſtud, ut & ſequentia, usque ad: a d i. e.

XX Hebr. o, hoc & quæ ſequuntur, usque ad
D ] i, e. & portetur in eis, abſunt ab utro.

† Hebr. tα &, ſic in

77. Sic Junius ac Tremellius vocem yp ver-

76. Hebr. Hayi, e, in domos, nimirùm apti ſint
annuli iſti recipiendis vectibus, confer. infra Ex-

S. portetur in eis abſunt à MSto I.

ue MStO. H
plerisque editio nibus,
ut & in textu ſacro, in MSto I. omiſſa eſt parti
cula n & ſolum legitur: mν, & quidem
rectius, ſecundum regulam Grammaticæ.

terunt, quos hic ſecutus ſum, vulgata habet: ace-
tabula ac phialas, LXX. za =s νiι νH a
7d6 viνιι catinos ejus & mortariola, ſic La-

79. Vel: fiſſa aut rupta eſt, Hebr. Aeb, Judæi
Germanicè transferunt: Eine offene Kiſt / i. e.
ciſta patens ſeu patula, vid. Exod. dict. c. 3 5. v.
13.n. 15.
80. Sive: extremitates, Hebr. i. e fimbriæ,
quæ propriè ſunt veſtimenti, vide ſuprà v. 10.
h. c. n. 32.
§ 1. Zcil. pani, poſſes etiam ad formam referre, de
qua paulò antè dictum eſt, quæ perinde ae forma
panis facta erat.
§82. Vel: ab utraque parte ſursum verſùs convo-
lutus erat, nam & ſic verbum nv, quod hic ha-
betur, vertere poſſis, confer. c. ſequ. 26. v. 9. n.
3 5. & c. 2 8. V. 6. n. 46, .
83. Vide hic not. in nof now h, loc. ſenlus
eſt, quòd panis ſeſe incutvaverit ac ſursum versus

tinus int erpres ibidem,

factus

-õũ

dini menſæ & parietes illius &5. erecti erant versus labia menſæ; fabrefacta autem
erat ei (pani) forma aurea & forma ferrea, Win ferrea * coquebatur ill le(panis) & poſt-
quùm illum (ſacerdos) extraxerat ex fornace, imponebat eum formæ aureæ usque ad
craſtinum diem Sabbathi, 86. quéô ordinabat illum 87. ſuper menſa caque forma-⸗

vocabatur —yp; (aſt) H12 fuerunt acerræ, 88. in quibus (ſacerdos) pPonebat

thus; erant autem duæ pro duobus pugillis thuris, quod imponebatur duobus ordi-
nibus, 89. dicitur enim: & dabis fuper ordinem thus puriffimum. 90. Eod. verſ.
29. Er ſiutellas 97. ejus] (QN p) hæ fuerunt tanquam dimidiati calami cavi, dif-
fiſſi in longitudinem, eorum ſimilitudinem faciebat (Moſes) ex auro atque diſponebat
ordine tres ſuper capita (ſive ſummitates) uniuscujusque panis, ita, ut panis unus recu-

baret ſuper iſtis calamis atque illi panem à pane ſepararent, quò aer tranſire poſtet,

ne mucidi fierent iſti (panes,) in lingua Arabica quicquid vacuum eſt, vocatur-

CAb. XXV.

jntrinſecis ab utraque parte; 84. TTon ent autem longicado ejus Crany latitu-

ap.

92. Eod. d. werſ 29. E JaLord1. jus] TarSam Aus nabe Drrnor

ſactus ſit anguſtior non tamen pe itus ſeſe ⸗

ſerit, Iudæi Germanicé vertunt: Kugelich i. e.

aliquatenus rotundus.

94. Ad latera domus hinc & illinc, ſic juxrà Hebræ-
um, conſer. quæ infraà num. 105. verſus ſequen-
tis 30. h. c, notata ſunt, vide & notas in e

W h. loc. ubi latera domus exponuntur latera
tabernaculi, quæ panes iſti reſpicebant.
8 5. Sive latera eius, Hebr. PT7aαπ Germ. Seine
Seiten oder Waͤnde.
X* Quoniam

Dan D b. loc. ubi idem de aliis etiam in-
ſtrumentis, in quibus pluralis uſurpatur, ſemien-
dum eſte leribitur.
xXX Hebr. ym a omiſſa ſunt iſta in MSto I.

386. Vel: in Sabbatho, Hebr. Dama nempè, quan-
do matutinum tempus Sabbathi advenit, nam

panis facierum ſeu propoſitionis Qa an
DN i. e. veſpere Sabbathi coquebatur, dum

ad hùc panis calebat, menſæ imponebatur, vide

Ila. Abarbenel ad 1. Samuel. c. 2 1. V. 4. & ſeqq.
fol. m. 12 1. col. 4. edit. Lipfſ.
27. In ordinem redigebat, duodecim enim panes
faci erum coquebantur, quorum ſeni ſuper men-

ſam ore Gine to orabantur, de quibus vide Levit.

c. 24. V. 6. & ſequ.
2 8. Sive arculæ, Hebr. a, q uod nonnulli
vertunt: phialas alii: cochlearis ſic & Judæ;

in texta ſaero habetur pluralis:
TrrP, hinc nata eſt iſta expoſitio, vide nor. in

(Germani man vertunt: Loͤffel/ quidam:
mortariola, ſic & L½XXK. verterunt: &ννονvoιDh) ud
Latinus quoque interpres tranftulit : mortariola,
vid. ſapra v. 2 5. H. c. n. 7 4. & n. 77. b. v.
29. confer. Buztorf. l. ex. Talm. fol. l. 2 81. & Iſa.

Abarbenel. ad I. Samnel. .dict. c. 2 l. V. 6, irem

V. 3 7. H. C. fl. 16 5. & Exod. c. 35. V. 14. n. 17,
ac Levit. c. 24
4. v. zZ. n. 2.

9. Hebr. MayE1. e, diſpoſi tionibus, ſeilicet:

panum propoſitionis.
90. Prout Levit. dict. Cc. 2 4. V. 7. habetur.
9 1. Sic Junii ac Tremellii habet verſio, ubi vide eo-

rumdem notas, in Vulgata eſt: thuribula, LXxXxX.
tranſtulerunt: za 1A. ρν α (àl. &αοu) i. =.

& libatoria, alii: & medies calamos ejus, Bux-
torfius in Dictionario Hebræo voc. — teſta-
tur, Judæos Germanicos exponere: Halbe Roͤh⸗
ren/ ſicuti & Commentator noſter hic exponit,
confer. num. 99. & n. 100. h. vV. 29. & tract.
Talm. Menachot c. I1. fol. 96. a.

92. Sic in exemplari Hebraico, quê uſus ſum, ha-

betur, in Bibliis Buxtorf. mendoſè legitur:
Naxd, in utroque MSto habetur d, in editi-

one nar neeſt: , confer. Buxtorf.

Lex. Talm. voc. op fol. 2076.

93. Sic autor vulgatæ didionem hppay vertit,
LXX.

F. V. 7. D. 19. It. not., ad Zachar. C.

W. —

—

1,. hr ſunt niil

unſ leteminebet

temn ekant Lindis
mnofum, 9. ud
n Cpetiorun pt
Eirbale
us heuti ein llole

ſaioj Pomodoe lc

bus Iltael i, gui
lenmn ilum (x

Don eos Aunn gui
RP. imfnl

ge Npeu zutemm1. *.

lejfuerunt ſuper il

—

AAEaH18, 102 859
Tulerum: ſcopulas;
etponit.
94. Nonnuli idenponn
(pat hos ejus, cnfer, in
gſ. ie um DPunorfio
dictionem .o, 4
volui, conker. berit, e
& Michlol ſophi h.10
ſtonem inter Nabdino
Vocit mwn, ubkite
num. 99. . ſ ih n
num. 16.
ol. Vel: e tegione ali
Altitudine ſua eguabar
ſitionis, eOnfe,, infta n
Hebt. dond, ſo in dib
bus 8e R. Elias Miſtacb
Raſchimnis editionis“
inuroquekgto,ut
6tqbein evemplari He
ubetut oue. ſer.
) Hibr. r n hee
Wo w ie, he (on
MNo.

ui.
krefecha ten
ile Panie) pok.
aurer Eegle ad
li eagbe fona,
Acercos) vonthat

atur duobug orci.

1 70., Lod verl.
calami cari dit.
atguechlſpontbat
ltpanis unvsrech.
Et teanlite pollet,
um eſt, vocatuk,
bet) d d
KhæE

—.——
etult: Zuler, uodl

ð 4
tanſtulkt: monarol,

74. & d. 77. h. v.

Talm. kol. 1 91, & lin,
Gict, c.2 1, V. 6 kem
. 1 . h. 14, h. 17,
,1t. n0t, a0 Zichat, c.

Oltionibus, Kilicet:

7.7. hebetur,
vei vellio, ubi ice eo⸗

ell: thoribu,, LAN.
eia (1, rade lE.

9s Calamos ejus, Bux⸗
1c20 voc. wotelta⸗
„56
onele: Halbe oh⸗

ornolter ic etpontt,

0. b. F.19, & tlact.

96,3,
, gub ulis ſum, ha⸗

mencoſe legitur: .

* . .
hetut Indp, in ellti⸗
, corler. Bntt⸗
20760. .
gem irhen ferti,
1AS

*

4

CAP. XXV. EXOD. Sr

321. hæ ſunt furculæ 95. inſtar paxillorum aureorum, quæ ſtabant in terra & mul-
tum ſupereminebant menſam usque ad altitudinem 96, ordinis panum; diffiſiæ au-

tem erant quinque * fiſſuris, quarum una altior * erat altera atque extremitates cala-
morum, 97. qui inter ſingulos panes erant, iisdem fiffuris innitebantur, ne onus pa-

num ſuperiorum premeret (panes) inferiores ipſique frangerentur; ſignificat autem

(dictio Chaldaica) RP (idem, ag:) N i. e. ſuſtentacula (ſeu fulera) e-
jus, ſicuti (in illo loco:) defeſſus ſum — i. e. ſuſtinendo; 9⁸. ſed ego haud
ſcio, quomodo dictio Ap conveniat furculis, 99. & ſunt nonnulli ex ſapienti-
bus Ifraélis, qui dicunt, * 100. eſſe furculas, quia âbi. e. roborant & ſu-
ſtentant illum (panem) ne frangatur; QNpD autem eſle calamos, Ior.

quia i. e. purum (ſive mundum) conſervant illum (panem.) ne mucidus fiat;

Onkelos autem, qui interpretatus eſt: Aee Vertit * juxtà verba dicentis, quòd
RPPH ſint furculæ?. Eod. verſ. 2 9. In quibus operietur] In quibus tegetur; 102.
de AHàναπ autem i. e. de ſcutellis dicit (hic Scriptura:) in quibus tegetur, quia (ſcutel-

læ), fuerunt ſuper illo (pane * ſacro) inſtar tegminis & opercuii, ſic alio in loco illa-

2

(Scri-

L,XX z AA τι Nοu ααT ac Tremellius trans
tulerunt: ſcopulas ; ſed autor noſter aliter hie
exponit. SðUMUD
94. Nonnulli id exponunt: menſuras ejus, ideſt:
cyathos ejus, confer. infrà Exod. c. 37. v. 16.
95, Sic cum Buxtorfio in Lex. Talm. fol. 1517.
dictionem — abD, quæ hic habetur, vertere
volni, confer. Levit. c. 2 4. V. 6. n. 16. ac n. 17.

& Michlol ophi h. loc. ubi feribitur, eſſe diſſen-

ſionem inter Rabbinos quoad ſignificationen
vocis Mpoan, ubivVide sis, confer. & paulo poſt
num. 9 9. h. V. it. not. ad Jerem. c. 52. V. 19.
num. 16.

b. Vel: & regione altitudinis, i. e. furculæ illæz

alritudine ſua æquabant ordinem panum propo-
ſitionis, éonfer. infrà v. 75. H. c. n. 15 33.
* IHebr. dWn, ſic in Bibliis Buxtorf. legitur, qui

bus Ge R. Elias Miſfracbi conſentit, prout in notis?
Raſchianis editionis r habetur aſt

in utroque MSto, ut & in dicta editione an r

atque in exemplari Hebræo „ quòô uſus ſum,

habet ur ew i. e. ſex.

XK Hebr. Wyn hæc & ſequentia, usque ad:

97. De quibus paulô anté h. v. 29. dictum eſt, ubi
vide n. 9 I. & tract. Talm. Menachot. cap. 11.
fol. 9 6.
9 §. Sicuti Jerem. c. 6. V. II. habetur,
Raſchi notas.
99: IIIis ſcilieèt, de quibus paulò antè dictum eſt h.
v. 2 9. ubivide not. n. 9 1.
100. Id eſt: ſcutellas, quarum fuprà n. 9 1. & n.
95. B. V. 29. facta eſt mentio, vide Menachot, fol.
97. & 9 9. ſicuti in me k. loc. ad mar-
ginem allegatur. 2*
IOI. De quibus ſuprà h. v. 29. h. 91.
* Interpretatus eſt, docuit, ſie verbum aw, quod
hic in notis Raſchi habetur, explico.
102:.: Nam 1bl idem hic ligniſicat, ac m, jux-
tà ſententiam autoris noſtri, cui & Junii ac Tre-
melhlii verſio adſtipulatur, quæ habet: quibus te-
getur, quod illi in notis ſig exponunt: quibus in-
ſternetur menſa, nam verbum 7bi non folum
libare ſeu perfundere; ſed interdum etiam obte-
gere ſignificat, in quo cum 7an convenit, vide
paulò poſt n. 104. h. verſ.
** Nam dictio: panis, hic ſubintelligenda eſt,

ubi vide

i. e., ne (onus panum &c,) abſunt à
MMStO Z.

prout etiam in notis aτν n h. loc. expo-
nitur. “

FErrkobl.
(Scripture) dicit: & ſcutellas ONi. e. operculi, 103. & tàm 8n, quàm Oa ſigni-
ficat i. e. tegere, 104. ac ¹Oi. e. tegmen. Verſ. 30. Panem facierum] (Qui
inde nomen habet,) quoniam ſunt ei facies, ſicuti expoſui; 105. numerus autem pa-
num & ordo diſpoſitionis eorum explicantur in (Sectione, quæ incipit:) dic ſacerdo-

636 Sð

tibus. 106. Verfſ. 3 1. (Ductile fiet candelabrum] (Præcipit Deus,) ne faciat illud
(Moſes) concavum nec fabricet calamos ejus & lucernas ejus 107. membra 1og.
ſingula (ac ſeparata) & poſteà illa conjungat, ſicuti mos eſt eorum, qui conflant, 109.
quæ (opera) vocare ſolent (linguâ, vernaculà:) ſouldures; 110. ſed totum (candela-
brum) veniat de fruſto uno, 11II. quod (aurifaber) percutit malleolòé, 112. & inci-
dit inſtrumentis artificioſis, calamosque hinc atque illinc ſeparat, —PD= inter-
pretatus eſt (Onkelos:) , quod ſignificat ν i. e, ductile, quia (aurifaber)
diducit membra (ſive partes) de lamina 113. hinc atque illinc Npi. e. percuſſi-
one malleoli; (notat) autem dictio WpP percuſſionem (ſcilicèt) malleoli, linguàâ

vernaculàâ: battus, 114. veluti accipitur (in illo loco:) ad invicem [Po i. e. per-

cuſſa (ſive colliſa) ſunt. 11 j. Eod. verſ. 31. Fiet candelabrum] Per ſeipſum, 1r6!
quan-

103. Proht Numer. c. 4. v. 7. habetur, ubi vide
Raſchi notas.
104. Vide, quæ paulo antè num. 102, h. v. no-
tata luunt.
105. Nemgè: verſu antec. 29. h. c. ubi vide n.
84. confer. tract. Talm. Menachet fol. 77. b.
S& fol. 96. a. & fol. 99. b. it. Schabbat,
tol. 13 3. b. & Megilla, fol. 21. a. it. Chagiga,
fol. 2 5. b.
106. Hæe ſectio incipit à Levit. c. 2 1. & continu-
atur usque ad c. 2 5. eò excluſôò; indicatur au-
tem hic Levit. c. 24. V. 5. & ſeqq.
107. Confer. infrà Exod. c. 3 9. v. 37.
108. Membratim, per ſingula membra, ſive: par
tes ſeparatas, quæ poſtea conjungantur, non ſic
fabricandum curabit Moſes candelabrum; ſed
zotum fiat de uno fruſto ſeu maſſa ſolida, uti
paulôò peſt ſequitur apud Commentarorem no-
ſirum, confer. hic Succa, fol. 50. a. & Menachot,
fol. 2 8. b. & fol. 8 8. b.
109. Uti ſunt aurifabri & qui alia fundunt ac con-

confer. autor tractatus Gallici, qui inicribitur:,
Hiſtoir. du Culte Levit. Part. 2. c. 3.
112. Vide, quæ ſuprà ad dict. v, 1 9. h. c. n. 51.
npotata ſunt.
* Iſtiud, ut & ſequentia, usque ad: aps dwyn
i. e. fiat candelabr um, abſunt ab utroque MSto,
hoc quidem loco; ſed addita ſunt poſt verba:
DPe )] i. e, ac (poſteà) eadem comungat, vid.
infrà n. 13 3. h. verſ.
113. Sive: de maſſa, Hebr. yn in, vide num.
antec. 111. H. v. & infrà v. 31. h. c. n. 13 1. con-
fer. & Numer. c. 8. v. 4 n. 13. & Buxterf. Lex.
Talmud, fol. 1683. ac not, in e D.
h. loc.
114. Confer. quæ ſuprà ad v. 1 8. h. c. n. 5 3. & ad
Numer. c. g. v. 4. n 11. notata ſunt.
11 5. Prout Daniel. c. 5. v. 6. habetur, confer. ſu⸗
prà alleg. V. 1 8. h. c. D. 54, ac Num er. c. S. V. 4.
n. 12,it, not. ad Eſai. c. 3. verſ. 24. n. 7272. –

116, Nempè: factum eſt ſine opera & labere ul-

flant metalla. . lius hominis; ſed miraculò Divinòô, confer. Nu-
10. Vide, quæ ſuprà ad v. 19. H. c. n. 49. notata mer. dict. c. 8. v. 4. n. 2 6. & Tanchuma, ut &
ſunr. tractat. Talmud. Menachot, fol. 29. a. ſicuti al-

111. Sive de maſſa unã, Hebr. obrn, id paulè
poſt vocatur ryn, vide num. 113. h. v. item
V. 3 I. b. g. n. 130. Galli vocant: d’ une malle

legatur in 'pan ew h. loc. vide & Gur Ar-

CAP. XXV.

vel: d' une piece, Germ. von einem Stuͤck,/

(M. M.

ſactes; (led
orygui ficlus etat 4
in pattem inferioten
medius, guiegrelie
iplam erat lucerna
iur ur flum fire
Hi euntgcal clic
wweant lingu⸗ Vern
zgne eggeciebanun
Ceyobi i)erant in
114. c,u] Ad inſtar

mutm medium ſcuti

usgue Phernls) 1.
Ptuseſtin Sectione,

——
117. I ett: diſfeulter
candelabtum ellet bri
tardos nec comprehene
Ixltamcandelabli peſſi
c,n. 19 1. in Gur Ar-
er Mechilta adducitt,
ter omptehendete po
diDeus digit, nempe:
umn ae leptilia, con et⸗
b. loe. ac ſalkut ban.
119. Keilicet: auni, de h
39 cap.
119, Hebr. d ie, ſen
haſile ejus, conker, in
Numer, c, le V. 4, 0,15
120. Aye⸗ capſe 1nt
ll Numer, dict, c. ,.

Cmſeil capſim, Hebt.

I,alüi rrdo exponun
de N ie us, ſice

1 ; 1conhſer. Rinttz

nphteliChalceicz,dbi
⸗ aica, ubie

guim Dalen.
nſuinn di
humernsaten d.
pit:)die ſacerdo.
8) ne fiein lud
1o7, menbez 109
un conſtant, ,,
4 wotum (canctla.
0l, IIn. Kinci.
vod intet⸗
6, gnia Eunitͤber)
)Miee pereuli.
) malleoli, lngnz
en Wd e, het.
Pet ſepſum, und,
Juan.
—.iv.‚.2s—
r. von einem Etich/
Alici, gui inleliditut:,
I, 1. 03,

ſic 7, 19. c,n. ſi

gve ad: bd wwn
ſunt ab unoqte idto,
lin ſunt poſt velba:
eicem cothungat, zig.

Dbyn d, Figenum.

zI. ),, n 13 1 on.

h. 13. & Bextert Lex.

Dot, in W

.1ghecn 3, Sad
notatz unt.
6. habetut, conlet il⸗
ae Numer ce hſ 4
Vetl. 24, 0,72,
ine ohetae libane l
Dirino, conter. Nu⸗
16.8 Tanchume, ud

ot lol 19, nſalti 41. J.

loe. fide Gn Ar.
iem ſen40,), 0 ℳ.

tardus, nec comprehendere poterat f[ormamac fi-

CAPD. XxXyV. EXOPI. H 639
quandoquidem Moſes difficilem ſeſe præbebat 117, circà illud (candelabrum fabri-
candum, ideò) dicebat ei Sanctus ille Benedictus: projice talentum 118. in ignem
atque illud (candelabrum) per ſe fiet, quocircà non eſt (hic) ſcriptum: . e.
facies; (ſed „i. e. fiet.) Eod. verſ. 3 I. Scapus 119. ejus] Is fuit pes inferi-
Or, qui factus erat ad inſtar arcæ, 120., ac tres pedes egrediebantur ex illo (ſcapo,) &
in partem inferiorem. Eod. v. 3 I. &t calamus ejus 1s fuit calamus ejus (candelabri)
medius, qui egrediebatur in medio femore (ſive ſcapo) erectus ſursùm versus & ſuprâ

ipfum erat lucerna media, quæ facta erat veluti ſcutella, ut oleum in illam infundere-

tur & ut filum (ſive funiculus lucernæ) immitteretur. * Fod. verſ. 3 I. Scpphi ejus]
Hi erant quaſi calices, 121. quos faciunt ex vitro oblongos & anguſtos, 12. eosque

vocant (linguâ vernaculàâ:) medirns; 123, aſt iſti facti erant ex auro & prominebant

atque egrediebantur & quolibet calamo juxtà numerum, quem dedit eis Scriptura nec
(ſcyphi iſti) erant in eo (candelabro,) niſi decoris causé. Eod. verſ. 3 I. Spherule
124. ejus] Ad inſtar pomorum fuerunt, rotundæ undique, prominentes circà cala-
mum medium, ſicuti facere ſolent candelabris, (quæ ponuntur) coràm principibus e-
asque (ſphærulas) vocant: pommeils, 125. & numerus earum (ſphærularum) ſcri-=
ptus eſt in Sectione, 126. quot ſcilicèt ſphærulæ prominuerint exillo (candelabro) &
quan-

*Hebr. 'nee Dr, abſunt'iſta à MSto z.
12 1. Sive: crateres, confer. R. Salomo ad Geneſ-
C. 44. V. 2.
122. Seu: arctos, German, Enge / ſie dictionem
Dvu hic inter pretor, aliàs ſignificat: breves.
123. Vel: madirns, ſic reddo: ναανπ, ſed dici-
onem iſtam vel corruptam eſſe vel ab uſu Gallo-
rum hodierno receſſiſſe puto, in notis Raſchi ad

Geneſ. c. 44. V. 2. dieitur: „vid. not.
ibid. n. 2. abeſt autem dictio iſta Galliea à MSto
2, hoe quidem loco, .
124. Hebr. nen i. e, poma ejus, Junii ac Tre-
mellii verſio habet: mala oblonga ejus.
. . . . . .
12 5. Die reddo: h, prout in Bibliis Buxtorf.
dictio Gallica habetur, in evemplali Hebræo
5 9

„ . .
quô uſus ſum, legitur: vwome; ſed priorem le-

1II7. Id eſt: difficulter percipiebat, quomodo
candelabrum eſſet fabricandum, indocilis erat ae

uram candelabri perficiendi, confer, infrà v. 40.
,Cc. n. 19 1. in Gur Arjeh fol. 77. col. 3. princ.
ex Mechilta adducitar, quôd Moſes tria difficul-
ter comprehendere potuerit, donec oſtenderet
ei Deus digitò, nempè: candelabrum, noviluni-
um ace reptilia, confer. & not, in 'nan nbe
v. loc, ac Jalkut Part. I. fol. 101. col. 2. med.
II9. Seilicèt: auri, de hoc auri talento vide verſ.
39. h. cap- .
119. Hebr. —2 ) i. e. femur ejus, Vulgata habet:
haſtile ejus, confer. infrà v. 35. h. c. n. 145. &
Numer. c. 9. V. 4. D. 1 8⸗
120. Sive capſæ aut fiſcellæ, hinc & R. Salomo
ad Numer. dict. c. 8. V. 4. vocat i. e. ar-

cam ſen capſam, Hebr. an, vide not. ibid. n.

17. alii — exponunt, quod idem ſignificet,

Aac à 1. e. latus, vide Bu xtorf. Lex. Talm. fol.
2 33 1. confer. & infrà Exod. c. 37. v. 17. in Pa-
raphraſi Chaldaica, ubi eadem, quæ hic, habetur
dietio.

ctionem præferendam puto, confer. not. ad Ze-
phan. c. 2. v. I4. n. 31. & ad 1. Reg. c. 7. v. 16.
n. 36. abeſt autem hæc dictio Gallica à MStoz.
126. ZScilicèt: legis, vide Exod. c. 37. V. 1 8. & ſeq⸗
confer. & v. 3 5. h. c. n. 150,

LIIE

CAb. XXV.
quantum ſpacium 127. fuerit inter unamquamque ſphærulam. 128. Eod. verſ. 3 I.
Et ſlores 129. jus] Figuræ fabrefactæ erant in eo (candelabro) tanquam flores. Eod.

640 EXxODI.

verſ. 3 1. Ex ipſo ſint] Omne ductile egrediebatur ex fruſto 130. maſſæ, 131. nec

(aurifaber) faciat illa 132. ſeparata ac (poſteàâ) eadem conjungat. 133. Verſ,. 32.
Egrediantur lateribus ejus] Hinc atque illinc obliquè 134. protendebantur (calami
iſti ſive rami) & aſcendebant, donec (venirent) è regione altitudinis candelabri 135.
nempè, calami medii; 136, egrediebantur autem (calami iſti) è calamo medio alter
(calamus) ſuper alterum, inferior erat longior; 137. qui autem ſupra illum, is brevi-

or erat illo ac ſupremus iſto erat brevior, quoniam altitudo capitum (ſive extremita-

tum) iſtorum (calamorum) æqualis fuit altitudini calami medi ſeptimi, * ex quo (cœ-
teri) ſex (calami) progrediebatur. Ver. 33. Ampgdale ſpeciem referentes] (Dictio
=pD) juxtà Targum ejus (ſignificat) α2 bi. e figurati erant, ſicuti (au-
rifabri) facere ſolent vaſis argenteis & aureis, quod vocant ?** (linguâ vernaculà:) niel-
ler. 13 8. Eod. verſ. 33. Tresſeyphi] Prominebant ex unoquoque calamo. Eod.
verſ. 33. Tpbarula & ſios] Fuit unicuique calamo. Verſ 34. Er in candelabro ſint
quatuor ſeyphi] (Dictio D i. e. in candelabro, hic ſignificat:) in corpore-

139. candelabri fuerunt quatuor ſcyphi, unus prominebat infrà calamos atque tres ſu-

prà (illam ſcapi partem,) ex qua egrediebantur calami, qui & lateribus ejusdem (ſcapi)
prodibant. Eod. verſ. 34. Amygdala yeciem referentes ſyarulæ tjas & ſtorei ejus] Hic

127. Vel: quantum ſit læve ſive glabrum, quod
non eſt vup ſeu. 6guratum, id enim dictio pynm
bic notat, confer. infrà v. 3 5. h. c. n. 148. temm five allitudinem candelabri.
12 8. Confer. quæ infrà ad v. 3 5. B. c. n. 147. no- 13 5. Id eſt: donec calami ſive rami alhitudine ſua
tata ſunt. æquales eſſent ſummitati candelabri.
129. Autor vulgatæ tranſtulit: ac lilia, ſecutus] 136. Confer. v. ſequ. 34. h. c. ubi candelabrum di-
LXX. interpretes, qui verterunt: zaατα—☛a zehe, citur calamus medius ſive haſtile, quod autor
Junii ae Tremellii verſio habet: & caliculi e- .
JyuS. not. ad dict. v. 34. H. c. n. 139.
13ꝙ0, Hebr. —, confer. quæ ſuprà n. 111. h.] 137. Sive: produ tior, i e. infimus calamus lon-
v. 3 1. notata ſunt. gior erat intermedio, intermedius longior ſum-
13 1. Sive: laminæ, Hebr. nwya, de qua dictio- mo, ſummus erat omnium breviſſimus,
ne ſuprà n. 113. h. v. 3 1. aliquid notatum eſt. * Hebr. y'ave, deeſt vox iſta in MSto z.

oder gekruͤmmet geweſen / ueque ad lummita-

132. Nempè: membra ſive partes eandelabri, uti x Hebr. pow in MtO 1. hic additur: y

ſunt: calami, ſcyphi &c, confer. Numer. c. 8. v.
4. n. 16.
133. Vide, quæ ſuprà ad v. 1 8. h. c. n. 4 §. & ad S . .
Exod. c. 27. v. 2. n. 8. notata ſunt; cœterum inj n, prout hic in omnibus codicibus, quos
utroque MSto hic addita ſunt ea, quæ ſuprà poſt quidem inſpexi, ut & in utroque MSto haberur-
vocem â habentur, vid. ibidern Sign. * 139. Id eſt: in ſcapo ſive haſtili candelabri, ſic
134. Hebr. Ponen, ſenſus eſt, quòd ca lami iſti ſfi-
ve rami non recti, German. gleich ausgeſtreckt;

i. e. iſtam formationem ſive effictionem.

V. an-

ſed obliquati fuerint, Germ. ſeynd eingebogen

noſter ibidem exponit: corpus candelabri, vide

13 8. Sive: neiller vel nailler;, ſic reddereę poſſis .

. nn hic explico & intelligo, conter.

Tonuserguine
poteſb unüm
atge foes⸗

bagtutcelahi 1
diſcimus in fabeice

Amorum 61
gictur, (u0 z⸗

Ahoren ejos, 4

no (erat) lepphus
en)ſphernlise
amgcale ſpeciem
intincalamo (un
um mecio protent
131, ac Cuofum p⸗

bat) ſphetule 634

——
y. Autec. 31.0 C,l.
1. Kr. z.n 1⸗
ſ1b. Menachot,
Behr. rpn, bel
140, Kilicet: locns:
conciliationem locce
tradicentium, kiin
40 ſeyphos, guann a
Annbigaitnem vel
fertipotelt.
141. Vel: guiconeil
de, qu fupfdad v.
conter. ” Lxod e,4
141. Confer, queinn
aotata funt,
143. Conker, bie tra⸗
19, PrOnt allegztut
capite tettio trallarn
n, taditar, gud
lipis, in quo tietl
ſacerdos, lucernas
tudo candelabri in
Crouthie Comme
nerele fit, ur perg
Nüfigaptanda, cone

Dalt 10,, 236,b

ALNV.

. Lodelz.
nam fores kod.
malle, Izl n

bebantutſcalini
cangelabni nz.
emo melid Alter
illum ubieri⸗
nllye euttemitz.
nni der gvo co⸗
renm, (diclio
letant, ſenti (au⸗

Vernaculd:) nil.

e calamo, Bocdh.
in andelabry ſur
t:) in corpore⸗

mosatque ttesſu.

5ejuscem (capi)
urir u] Hie

——
ſohnd eingebogen
u:que ad uminits-
hrl⸗
vetami alitu ine ſaa
ndelabtn.
Ubi cancelabium l⸗
baſtlle, guod autor

Pus candelabti,ile

39,
ahimus calamus ion⸗
necius ſongior iun⸗
breriſlimut,
in Mo.

additut: Nr ie

etbcionem.
1, ſe tetgene poſſs

us codiclbus, goos
hgue M8t habeiut⸗
aſtili candelabti, ſie

intelligo, codter.
F an⸗

1, nec

eſſt

ExXODl.

CAP. XXV. 641
eſt unus ex quinque † Scripturæ (locis,) quibus nullus 140. intercedit, 141. nec ſci-
ri poteſt, utrùm ſcyphi ejus amygdalæ ſpeciem referre debeant; an verò ſphærulæ
atque flores. Verſ. 3 5. Et ſoharula ſub duobus calamis] Emedio ſphærulæ extende-
bantur calami 142. ex duobus lateribus ejus (ſcil. ſcapi ſive haſtilis,) hinc & illinc, ſic
diſeimus in fabricatione (ſeu facturàâ) tabernaculi, altitudo candelabri erat octodec im
palmorum, 143. nam pedes ac flos trium erant palmorum, 144. hic eſt flos, de quo
dicitur, (quògd is ſit) in femore, 145. dicitur enim: usque ad femur ejus, usque,
ad florem ejus, 146. & duorum 147. palmorum erat ſpatium, 148. ac palmus (unus, )in
quo (erat) ſcyphus unus ex quatuor ſcyphis, ut & ſphærbula atque flos; de duabus (au-

tem) ſphærulis ac de duobus floribus, quæ dicuntur de candelabro ipſo, nam dicitur:

amygdalæ ſpeciem referentes ſphærulæ ejus & flores ejus, 149. diſcimus, quòd fue-
rint in calamo (uno) duæ ſphærulæ 5Sο. ac duo flores, præter tres ſphærulas, qua-
xum medio protendebantur calami, dicitur enim: & ſphærula ſub duobus calamis &c.

151. ac duorum palmorum erat ſpatium, 152. dein palmi (unius ſpatium occupa-

bat) ſphærula, ex qua duo calami hinc atque illinc egrediebantur, qui protendeban-
. LIII z. G tut

cus Talmudicus, jam dictus, adducitur, vide &
Numer. c. 8. V. 2. n. 2.
14 4. Exponitur hic & in ſequentibus ſpeciatim,
quomodo altitudo candelabri fuerit octodecim
Palmorum, vide n. 1 54. h. v. 35.
145. Vel: in ſcapo, Hebr. a, confer. quæ ſuprà
ad v. 3 I. H. C. n. 119. & infiâ ad hunc v. 3 5. R.
157. notata ſunt.
146. Sicuti Numer. c. g. v. 4. habetur, in MSto I.
hic adqitur: & ο i. e. ductile erat, ſicuti
Numer. dict. c. 8. v. 4. haberur.
147. Confer. quæ ſupta ad v. 3 I. H. c. n. 12 §. no-
tata ſunt.
148. Scilicèt: læve ſive glebrum, quod non erat
figuratum, Germ. das glatt war/ conſer. ſupraâ
V. 3 1. H. c. n. I27. S& tutta n. 15 2. h. Vv. 3 5.
149. Proòt verſu antec. 3 4. h. c., habetur, confer.
& n. 156. h. v. 3 5.
150. Confer. quæ lupra ad v. 31. H. c. n. I26. no-

V. antec. 32. h. C. n. 136. & infraà v. 3 5. h. c. n.
15 5. S& v. 37. n. 169. it. tract. Talm. Joma;, fol.
52. b. & Menachot, fol. 2 §. a. b.
† Hebr. ovnnn, abelſt iſtud à MSto 1. .
140. Scilicèt: locus aliquis tertius Scripturæ, qui
conciliationem locorum; in ſpeciem ſibi con
tradicentium, faciat, nam dictio npi tam
ad ſcyphos, quàm ad ſphærulas & flores propter
ambiguitatem vel obſcuritatem textus ſacri re-
ferri poteſt. .
141. Vel: qui conciliat, Hebr. yne, de quo vi
de, quæ ſuprà ad v. 22. h. c. n. 65. notata ſunt,
confer. & Exod. c. 40. v. 3 5. n. 13.
142. Confer. quæ infrà ad hunc v. 3 5.. c. n. 15 1.
otata ſunt.
1433. Confer. bic tradat. Talmud. Menachot fol,
29. prout allegatur in n- neu, . loc. in
capite tertio tractatus Talmudici, qui inſeribitur
PD, traditur, quòd antèe candelsbrum extiterit

lapis, in quo tres fuerint gradus, eique inſtiterittata ſunt.
4 . . . . 1 . .
ſacerdos, lucernas aptaturus, & quoniam alti- 151. Uti ſuprâ h. verſ. 3 5. habetur, ubi vide num.
tudo candelabri fuit octodecim palmorum, 142.

(prout hic à Commentatore noſtro refertur, )idèo
neceſſe fuit, ut per gradus fieret aſcenſus ad lumi.
naria aptanda, confer. not. ad librum Prec. Jud.
part. 2. p. 23 6. b. fin, & p. 237. a. princ. ubi lo

152. Sive: glabrum, vel pars non figurata, con-
fer. ſuprà v. 3 1. . cap. n. 127. & n. 148. .
Verl. 3 5.

–

642 EXxODI. CAbp. XXV.

tur * & aſcendebant è regione altitudinis 153. candelabri, dein palmi (unius erat.

Ppatinm) læve & palmi (unius ſpatium occupabat) ſphærula, ex qua duo calami egre-
diebantur, ** dein palmi (unius ſpatium erat) læve ac palmi (ſpatium occupabat)

ſphærula, ex qua duo calami procedebant, qui protendebanturac ſeſe erigebant è re-

gione altitudinis candelabri, dein duorum palmorum (ſpatium erat) læve, ſupererant
(igitur) ibidem tres palmi, in quibus tres erant ſcyphi, ut & ſphærula atque flos, 154.
reperiebantur (itaque) ſeyphi viginti duo, (nempè:) octodecim pro ſex calamis, (vide-
licèt) tres unicuique calamo & quatuor † in corpore 155. candelabri, ecce viginti
duo; undecim autem erant ſphærulæ, (nempè:) ſex in ſex calamis atque tres in cor-
pore candelabri, ex quibus calami egrediebantur atque duæ inſuper dicuntur (fuiſſe)
in candelabro, dicitur enim: amygdalæ ſpeciem referentes ſphærulæ ejus; 156, ad
minimum autem fuerunt duæ ſphærulæ, una in parte inferiore juxtàâ femur 157. atque
altera in tribus palmis ſupremis cum tribus ſeyphis; novem autem fuerunt ei (cande-
labro) flores, (nimirùm) ſex fuerunt ſex calamis, dicitur enim: in calamo uno ſphæru-
la & flos, 158. atque tres in candelabro, nam dieitur: amygdalæ ſpeciem referentes
*ſphærulæ ejus & flores ejus; 159. ad minimum autem duo fuerunt flores 160, (præ-
tereà]) etiam (flos) unus, de quo dicitur in Sectione, * (quæ incipit:) quando 161.
accendes &c. (ubi habetur:) usque ad femur ejus, usque ad florem ejus, 162. & ſi
accuratiùs ac ſigillatim inquiſiveris in doctrinam illam 163. quæ ſcripta eſt ſupraà,

* Hebr. ?., hoc & quæ ſequuntur, usque ad: ] mum comprehendit duas ſphærulas, ſtcuti hic
TWT i. e. ſuperergnt (igitur &c.) abſunt 4 MSto apud Commentatorem noſirum habetur, vide n.
2. 160. h. v. 3 5.
153. Vel: usque ad altitudinem candelabri, id eſt: 157. Confer. quæ ſuprà ad v. 3 1. . c. n. 119. &
æquabant altitudine candelabrum, confer. quæ hoc v. 3 5. n. 14 5. notatà ſunt.
ſuprâ ad v. 29. h. c. n. 9 6. notata ſunt. 15 §. Uti ſuprà v. 3 3. h. c. habe ur.
X In MSto I. hic additur: 77 77 2 i. e. hinc * Hebr. wnhνα.ρ hoc & quod ſequitur, usque ad?
& illinc. . my'n i, e ad minimum autem, abeſi à MStO I.
154. Ex hactenùs dictis & ſpeciatim recen ſitis pal- 159. Sicuti verſu antec. 34. . c. habetur.
mis reſultat numerus octodecim palmorum, de 160. Vide, quæ paulò antè ad hunc v. 3 5. n. 156.
quo ſùpr n. 143. & n. 144. hoc v. 3 5. dictum] notata ſunt. ꝗMU S
eſt, ficuti cuivis, ſigillatim computami, id pa- *X Hebr. —0a abeſt iſtud à MSto 1.
I61. Hæc Sectio incipit à Numer. c. 8. v. 2, S&

tebit.
Hebr. Yade), iſtud, ut & quæ ſequuntur, usque continuatur usque ad ejusdem caput 13. eò ex-
clusô.

ad: ) i. e. undecim autem &c. abſunt ab utro .
que MSto. 162. Proùt Num. dict. c. §. v. 4. habetur.

55. Sive: in ſcapo aut haſtili, vide, quæ ſupr ad 1 63. Vel: in Miſchnanam & ſic dictionem
v. 34. h. C. n. 139. notata ſunt.
756. Sicuti verſu antec. 3 4. habetur, confer. ſuprà
n. 149. . V. 3 5. pluralis itaque numerus, qui in
dicto yerſu antec. 34. . c, habetur, ad mini-

aw, quæ hic habetur, vertere poſſis, confer.
ſuprà n. 14 3. H. v. ſignificat aliàs etiam Deutero-
nomium Molſaicum, confer. Buxtorf. Lex, Tal=-
mud. fol. 2474. & ſeq.

Ut ſes 0

tur earum

cNWV.
e tehence
ena
lucetnarh
in (ndelabthegn

(tun
Verl. 37.
oleumn

uandoaccenc
u Iuz ad la
Vetl. 38. . mund
Ptchengent Alyehr
cernarumn & quoni⸗
Pr5 (Chl

elos goſgnifce

ie apieban cetd

Ie)uigebat ucennas
antur nant))

—

164. Videlictt: ſeyphe

(ggbibusſopid bickume

16, ve: Phialaum,

hat voce ſugta 2d v.

(nlef. & v, ſegll. 3)

Menachot, fol.)d. b.
166. Zie Volgatam ecut
Ttewmelliierſio habet.
Ferba Hebræa: ad tra
habentur in texntn ſacte

(cablut, quddd ſgriben

peiterunt: zr es 96
ſaeis ejus,
167, Kcilicete calamum
Vetlo ſeapi, contet, nn
n h loe, ut
K g. .

3 Hebr. Doynon, ſe

queedit. dhoa
. . .
Pywn ie, quando⸗

169. Aye. ſcapi, ſie n.
ciem ſell figuramn cand

nus dichum fuit, Cal
gen ineofundem fine⸗
illm eo melins Aimi⸗
Puimerent,

4
alniſanin crad
1 calam .
atjum noeeledat
le erigebaneke.
lke, ihetgkant
datac los, ize.
calami is, W
bri, ecce Uiginti
tque nes in cor.

an ful .

E ejns; 156, ad
ſemut 157. atqe
erunt ei cande⸗
mo un Phern.
eciem reterentes
llores ibe, gre⸗
) Juando 161,
ejus, 1602, E ſl

Grita eltpe,

(tune)

——

herulas, ſeuti hie
um habetur, viden,

t.
r.
egniut egread:
m Deſ Moto
habetur,

hunc v 35, 16

1Sto l
wer e, g. V. 7, &
n capat 17. e0 e⸗

habekut,
ſe didionem
tere poſt 6, coltel.
jasetiam Deuteto⸗

ott, Lex, IAdA .

CN

7 –

643

ekeA- illa, 164, juæxtà numerum ſuum, unumquodque i in Toco ſuo.

Verſ. 37. Lucernas eju] (N) ) fuerunt) ad iſtar ſcutellarum 165. quibus indebant
oleum & ellychnia. Eod. verſ 37. Et laceant ex 166. adrerſo] Fecit (aurifaber,.)
ut ſex ora lucernarum, quæ in ſummitatibus calamorum erant quæque ex lateribus e-
jus (candel abri) egrediebantur, ſeſe converterent contrà medium, 167, ita, ut lucer-

næ, quando accendebantur, * Iucerent ex adverſo faciei ejus, (nimirum) converteba-

tur earum lux ad latus faciei calami 168, medii, qui corpus erat candelabri. 169.

Verl. 38. Et emuntloria ejns] Hi ſunt forcipes, eum i in finem fabrefacti, ut per illos

prehendant ellychnia Xe medio olei, quò illa collocent atque trahant in ore lu-

cernarum & quoniam per illos SiPrPi I. c. prehendebant, (ideò) vocabantur

nPPP, (Chaldæa Paraphraſis habet:) n, prouti interpretatus eſt On-

kelos, quod ſignificet Hi. e. forcipem, tenaille, 170. linguâ vernaculâà, Eod. verſ.

38. Et reelpincula 171. cjus (Rnr) erant veluti phialæ 172, parvæ, per quas ARR
1. e. capiebat (ſacerdos) cinerem, qui erat in lucerna unoquoque mane, quando ille

repurgabat lucernas à cinere ellychnmiorumm, quæ accendebantur noctu & extingue-
bantur (mam „REL autem ſi ignificat linguâ vernaculà: pouſſedrie, 173, ſimile

LIII 3 (huic
1 64. Videlienht: ſcyphos, ſphærulas ac flores, de 169. Vide, quæ ſuprà ad v. . 34. . C. ne 13 9. nota-
quibus ſuprà dictum eſt. ta ſunt.

155. Sive: phialarum, Hebr. Pa, vide, quæ de

hac voce ſuprà ad v. 29. h. c. n. 9 8. notata ſunt,
confer. & v. ſequ. 3 8. n. 172. it. tract. Talm.
Menachot, fol. 9 8. b.
166. Sic Vulgatam ſecutus vertere Volui 5 Junii ac
Tremellii verſio habet: ab omni parte ejus „ ubi
Verba Hebræa: ad tranſitum faciei ejus, quæ hie

habentur in textu ſacro, in notis ibidem expli
cantur, quòd ſigni ificent: : ulira citraqueſe, LXX.

verterunt: s 78 sy z 6ρααα õ
facie ejus,
167. Scilicèt. calamum ſive contra ſcapum, ex ad
verſo ſcapi, confer., num. ſequ. 16 8. & not in
MaR PD h, loc. ut & Numer. c. 8. V. 2. I. 4.
§. Re 8. .
K Hebr. Sprw/, ſic in Amſtel. nt S. Baſil. at-
que edit. o rpv, aſt i in utroque MSto legitur.
Poee i, e, quando accendebant (eas.)

169. Sive: ſcapi, vide n. antec. 167. Judæi ſpe-

ciem ſeu figuram candelabri aurei, de quo hacte-
nus dictum fuit, Calendariis ſuis parvis & qui-
Jem in eorundem fine adjiccre ſolent, ut ſpeciem
illam eo melius animis & oculis hominum im-
Primerent-

KX Hebr. Qbere, ſic enim numero pluralt juxt
utrumque Mstum legendum eſt, non nRππαπ
numero ſingulari, ut hactenuùs mendoſè in vul-
gatis editionibus.
1790. Galliea dictio: tenaille nomen ſuum habet à
tenendo, dum aliquid eo tenemus, omiſta eſt
Aautem iſta vox Gallica in MSt0 2.
171. LXX. interpretes;: zca z&α 7sSsE*τρα Aν*
776S, && ſuppoſitiones ejus, Junii ac Tremellii
verſio habet: & trullas ejus, ubi in ecrundem
notis exponitur, eſſe inſirumenta ad purgandum
lucernas à decidentibus ſordibus, cui expoſitioni
etiam autor noſter quodammodo aceedit, confer.
Exod. cap. 27. V. 3. N. 29. & Buxrorf. Diction.
Hebr. voc. atque Ejusd. Lex. Talm., tol.
845.
172. Hebr. P-a, de qua voce ſuprà verſ. 29. 1
cap. n. 99. & verſ. 37. h. cap. n. 165. aliquid
dictum eſt, confer. Numer. c. 4. v. 9. n. 9: it.
not. ad 1. Keg. c. 7. V. 50. D. 124.

173. Vel: pouſlerire, ſie reddere poſſis we

vel, uti in edit. -ari ne hahbetur:
in

S

(huic ſignificationi habetur in illo loco: ) NrrWi. e. ad capiendum ignem è foco.
174. Verſ. 3 9. Lalentuve auri puri] Non ſit pondus ejus (candelabri) unà *cum o⸗:⸗
mnibus inſtrumentis ſuis, niſi talentum, 175. non minus, nec plus, talentum autem-
rofanum (ſive commune) continebat ſexaginta minas; 176. aſt ſacrum (talentum) Eil 1.:
erat dupli ponderis, (videlicèt) centum ac viginti minarum; mina verò eſt litra, 17 7 in tech
quà ponderant argentum juxtà pondus Colonienſe; * ſunt autem ** centum aurei, gebant
17 8. (qui efficiunt) viginti quinque ſiclos; 179. ſiclus autem quatuor aureos (conti- örerenm69
nebat.) Verſ. 40. Vide igitur ac fac] Vide hic in monte exemplar, quod ego tibi o- 1 nel.
ſtendo; 186. refert (autem id hic Scriptura ideò,) quia indocilis 181. erat Moſes lbet wi
circà fabricationem candelabri, donec ei oſtenderet Sanctus ille Benedictus candela- nai a
qua

brum igneum. * Eod. verſ. 40. Quod tibi monſtmtum eſt] Juxtà Targum ejus: - & Chemtin
quæ tibi oſtenſa ſunt in monte, ſi (verbum:) H&αNρ haberet punctum Patach, inter- 4) Ninnpt
u; led tenf

pretatio ejus eſſet: (quæ) tu monſtrares aliis; nunc autem, quoniam punctum habet

net centum aureos coronatos, ſumftna itaque!

In

Chateph Kametz, interpretatio ejus eſt: quæ tibi monſtrata ſunt, (nempè:) quæ alii ti· Unole ſ
bi monſtrarunt. 182. =ðèð . mtcogn
in MSto 1. legitur: &rreναRhe in MSt. z. Sndelabr & inſinunertoeur eins ra Podus EPpakatimn ac g
V . . I 0α0. natoru rOout in n 4
NN“, quod exprimere poſſis, pouſſtoire, Gal- Junii ac Tremellii h. loc habenm. EPENel
li pulverem vocant: pouſſiere, hodiè Gallis e . Scil, aureos, ſi 3d Hõ Syvd ide
unctoria dicuntur: mouchettes. 79. Scile aufeos, lic teddo vocein „vide,.“
munctoria dicuntur: ſodt 7 1 V ——
3 1 hab onf. quæ ſuprà ad Exod. c. 2 t. verſ. 3 2. n. 21 3. no- . .
174. Praut Eſai. cap. 30. V. 14. habetur, confer.. tata ſunt, confer. & R. Salom. ad Exod. c. 3 9. v. . in Möo ,. ad
& infrà Exod. cap. 27. Verl. 3. n. 29. S n. 32. 24, n. 22. & 3d Deuteron. cap. 24. v. 19. n. 5 2. r n
it. not., ad Jerem. cap. 52. V. 19. n. 1 5. „v1 §. eEeEeemlat candela
„ Hebr.do n y zindisio:: legiute ventn vy ſag & Ar. Mostani Lhubal cain fol. 12. “ zibmt, dn
i. e. ad n Vala . in geo d- ¹180. Conter. ſuprà verſ. 3 1. h. cap. n. 116. && n. 2nülla tepenit
e. (pꝓon “ noe ſiti Uigendim, wide inG 117. item D. Wagenſeil. confut. Carmin. Lip. Pbiieltonki
175. Quomodo hot ſit intelligendum, vide in Gur an. pag. 545. ac not. in Senar ' h. oc. io, ginh ⸗
Arjeh fol. 107. col. I. med. confer. & infra Ex- it Menschot, ol. 29. 3. Lerit vel eftotm
QCcd. cap. 3 0. V. 1 5½ num. z33 1 1. Hebr. mwν. e. durus ac tardus erat Moſes; hole
. . . . E 1. .1 174 .„C. G 5 N E55 H .
17 5: ie Untae, er. Aio⸗ konſer. hie Wichlo ifficulter capicbat ſiructuræ candelabri mo- 1 Hebr, Mu)
Jophi ae unii & Preme n ort u &. num ſe. dum, eonfer. ſuprà dict. verſ. 3I. h. cap. n. 117 luhri a0 Lxod,
. Sres nergra. . 1r. 33 d. Lai: Numer. c. 9. V. 4. n. 10. item Gur Arjeh fol. z1 1 ca, n,
Menachot, tol. 2 6. a. Gc ti01. 5 8, a. b. 107. col. I. circa fin. ac not. in an nS bH. tokogeb.
177. Græcè&: Mroæ, Latiné: libra, confer. Ar. DWM . * Niionem iſi
Montani Thubal-cain ſive de menſur. Sacr. fol. „ „ * . . fo S
4 . 1. . ol. 2 “ n. o
16. col. 2. & fol. 17, col. I. vide & ſuprà Exod. Caler. hic tracta almud. Menachot 9. “Dl na
c. 71. V. 15. . dü... † Hebr. mena iſtud & quæ ſequuntur, usque ad: tu: in i⸗
XX Hebr. πα☚αανπι, abeſt iſtud à MSto I. confer. Ex- ANÜ i. e. aliis, abſunt à MSto I. ſed male, dioaherz fet
Od. d. c. 2 1. V. 3 5. H. 244. . ISZ. In utroque MSto, ut & in notis Raſchianis e- Cerm. Ein ſe
* Hebr. n, in utroque MStolegitur: &ν.. ditionis 'nam nev hæc incinulis hic incluſa wantig Fach
e. & illa ſcil. litra ſeu mina, confer. num. ſeq. & addita ſunt, nempè- mwy pa n eeee . nde
179. . — Wy i. e. nam punctatio diſcrimen facit inter iem Cur Alen
178. Id eſt: litra, aut mina ſive libra auri conti- eum, qui facit, & inter illud, quod fit, prætere,s Tilmud ſoma

loe a0 margi

d. Elen e fotd,
8 talentunm 1tent. ð
leum (alentunn
Veteſtlitta, ,,

4

ðèèM
n Centum aurei,

4

tuoraures conli.

anqvoc ego ibi,.
18 191, erat Moſe
enedichus candehe.
ti argomm s:
(lum latach, intet.

am pundtum habe
nempe:) uraliit.

——.—G—

Orümn us uxta OnS
natorumm, prollt in not

0 vcem hice,

1. pell. 32. n. 213, n0 .

lom. 2d Ex0d, c,39. .
n. c1,. 24. 7. 1I92 h 1

hubal cain fol, 11. &

1. ,eap. 1 IIS. An.

confut. Carwin. lip-
in Oen wo hloe.

s ac tatcus erat Moleg
Guræ candehbri mo⸗
rell: 51. ca. h. 111,
0. itemn Gut Afſeh fo

not, in kNa rd .

zud. Menachot tol 197

2 legllntun 1ule id
Moto 1. ſed nele,
in notis Ralchianize⸗
e incinulis bie incluſa

, d n ee
1o Cictimen cit itet
lu, quodfi freind
1

CAp. XXVI.

Erſ. 1. Tabernaculum verò facies decem auleerum] Ut ſint ei (ſcil. tabernaculo)
in tectum & parietem 1. ab exteriori parte aſſerum, nam aulæa ſuſpen-
debantur à tergis illorum (aſſerum,) ut illos obtegerent. Eod. verſ. I. Ex

byſſo retortz & hyacintho at purpura atque cocco bis tintto] Ecce quatuor ſpecies in quo-

libet filo,“ nempéè una linea atque tres laneæ; uniuscujusque autem fili * ſextu-
plum extitit filum, ecce quatuor (iſtæ) ſpecies, quando ſimul intortæ erant, viginti
quatuor dupla z. filo (cuilibet efficiebant.) Eod. verſ. I. Cherubim opere PTartiſi-
cis] Cherubini fuerunt figurati in illis (aulæis) opere textili, non acu picto, quod fit⸗
acu; ſed textorio (opere) ab utraque parte, 3. facies una* (ſit) hinc & facies altera-
illinc, leonis (facies) ab iſta parte & aquilæ ab altera parte, 4. quemadmoduùm te-
xunt cingula ſerica, quæ linguâ vernaculà faiſiſes 5. vocant. Verſ. 3. Sint conjun-

da] Conſuebat (Moſes) iſta acu, unum (aulæum) ad latus alterius, quinque (aulæa)

ſeparatim ac quinque ſeparatim. Eod. verſ. 3. Uinum alteri] (Hebr. — 8& QREN

rS) ſic loqui ſolet Scriptura in re, quæ eſt generis fominini; aſt in re, quæ eſt

ma-=

Sn* He er e& i. e. & ecce tibi ex-
emplar candelabri, ſicuti illud formatum eſt in
pagina, quæ infrà habetur, ſed in dicto MSto
2. nulla reperitur forma ſeu figura iſtius cande-
labri, vel fortè illa deperdita eſt; non autem du-
bito, quin R. Salomo figuram candelabri depin-

Xerit vel efformarit, ut eo melius comprehendi

Poſler.

1. Hebr. M'mmy i. e. ſepimenti loco, confer. quæ
fuprà ad Exod. cap. 19. V. 24⸗ n. 6 3. & ad-verſ.

3 1. h. cap. n. I16, notata ſunt', ir. Schabbat,

* Rationem iſtius expoſitionis vide in notis in

or h. oc =ð
X Hebr. PD't in utroque MSto pro eo legi
tur: Ph 1h i. e. ſpeciei ac ſpeciei, quæ le-

dio alterà ferè melior.

2.. Germ. Ein jeglicher Faden war vier und

zwantzig Fach / contfer. infræ verſ. 31. h. cap.
n. 11 8. vide & Exod. c. 2 8. V. 6. n. 5§57. & n. 5 §.

item Gur Arjeh fol. 107. cOl. 2. fin. ac tractat.
Talmud. Joma fol. 71, b. ſicuti in n-

h. loc. ad marginem allegatur.

in MSto 2. addita funt iſta: nee Ha er

† Confer. hic tract. Talm. joma, fol. 72. b.
Schabbat, fol. 98. b. it. Sanhedrin, fol. 29. a.
3, Vel: in utroque latere, juxta Hebræum:; in duo-
bus parietibus, nam textile opus duas habebat
facies ſive form as ab utraque parte, ſicuti Com-
mentator noſter ex dicto tractatu Talmudico
Joma c. 7. fol, 72. b. ſtatuit, confer. Buxtorf.
Diction. Hebr. voc. du, confer. & infra veril.
3 1. H. cap. n. 119. & n. 120. ac verſ. 36. n. 137
vide & infiaâ Exod. c. 2 8. Vv. 6. n. 61. & n. 62.
& c. J I. v. 4, n. I. H

X Hebr. N e, in MSto 2. pro his legitur.

15 ſe 9 i. e. duæ fäcies (Icil, eonis facies abiſta
parte &c.)
4. Confer. iafra dict. verſ- 3 I. h. cap. n. 12 I. S&
dict. c. 2 8. v. 6. P. 62 vide & not. in N D
h. loc.
5. Vel: paiſiie, ſic reddere poſſis &νννRνRι, prout
hic habetur; ſed dictionem iſtam vel corruptam
vel non amplius apud Gallos uſu receptam pu⸗
to, in MSto I. legitur: vwo, quod exprimi

posſit: files ſeu feles, vel peſes, in MSto z. ha-
ðð betur:

*

CAF. xXVI. ℳ —
al ſaininun 4

tis abernuchli

EXODI.

malculini generis, dicit (Scriptura:) & —,&ει αι, quemadmedum de Cherubi-

646

nis dicit: & vultus ejus RNE E PaWi. e. unius zl alterum. Verſ. 4. Laqueo- RKũfl
los] Linguàâ vernaculà: lacauls, 6. & ſic interpretatus eſt Onkelos P, quod ſi-ie ſumm e
nificat: 112 i, e. ligaturam. 7. Eod. verſ. 4. Ab extremimte in commiſara] an chi, e ̃
In illo ipſo aulæo, quod eſt in fine (ſive extremitate) conjunctionis, commiſſura- ugebem an
quinque aulæorum vocatur H TMi. e. junctara. Eod. verſ. 4. Atque ita facies in tanne
ora aulæi extremi in commiſſura ſecunda] i. e. In eodem aulæo; quod eſt extremum (ita elat guacla⸗ int
facies,) dictio quſ- (hic idem valet ac ſi diceretur; Dii e. in fine juncturæ. Verſ. erant uni conj
5. Conjunktiſint laqueoli alter alteri] Obſerva (inquit Deus,) ut facias * eâdem men- iemot kioa
furâà oppoſitos (laqueolos æqualiter) ſeparatos ab invicem. & quemadmodùm menſu- ro aalliieſiel
ra eorum eſt in iſto aulæo, ſic etiam ſit in altero, ita, ut, quando expandes unum (au- te E lbitus unus
læum) juxtà alterum, laqueoli iſtius aulæi directè ſint oppoſiti illis (laqueolis, *² qui ene all in otſen
ſunt in altero, & hæc eſt ſignificatio (vocis:) RWPn i. e. directi ſint 8. alter è re- Cum ertterpahlun
gione alterius, nam (dictio Hebraica:) 1a i. e. &regione, Chaldaicè vertitur: „159. veliſipekranti
aulæorum (ſingulorum) longitudo fuit viginti octo (cubitorum,) aclatitudo 9. qua- te nbernaell,
tuor (cubitorum) & quando quinque aulæa ſimùl juncta fuerunt, latitudo eorum re- hoc inyeni in d
Perta fuit viginti (cubitorum,) eodem modo etiam junctura ſecunda; longitudo au-
tem tabernaculi fuit triginta cubitorum ab oriente ad occidentem, dicitur enim: vi- T. e
ginti aſſeres verſus plagam auſtralem, 10. ſic ctiam verſus aquilonem; unusquisque ulongtudofut

ſuptz petl 2,,c,

Dtem alſer in latiiudine habebat) ceübitum sc dimidiüin cubiti, 17. cccotriginta de erl
13. dife: atii vreui

biti) ab oriente ad occidentem; latitudo veròô tabernaculi ab aquilone ad auſtrum

3
(Fait) decem cubitorum, dicitur enim: & lateribus tabernaculi occidentem versus Wieheie
&c. 12. & duo aſſeres angulis, ecce decem; *in locis autem ſuis exponam eos juxta † Vel: nmn emumſ
Scripturas iſtas, (Molſes) longitudinem aulæorum dabat ad latitudinem taberna- änanun,ſ
— ,. an n
perur . e „ quod reddi porerit orpreis vel reſpicientes, ut alter laqqueolus alteri aptè conjun- Cbii debannutel
nculi ac duos er i

gi poſſit, confer. not. in an nb. loc.

1frais, ſed vocem iſtam, uti jam dixi, corru-
0 8 „ uti » tudo ſumnmitatum

ptam puto. .
6. Ita hic exprimo : vyey, in MSto I. legitur:
. ⸗ . . 2 1.*
1i. e, lacils, in MSto z. vαι, lacuis, hodiè
Galli appellant: lacets, quod Latini: ligulas,
loramenta, laqueolos.

7. Sive: connexionem, conjunctionem, confer.

Buxtorf, Lex. Talm. fol. 1629.

x* Hebr. meyru, poſt verbum iſtud in utroque

MSto additum eſt: te i. e. laqueolos, ſenſu
magis perſpicuo.
X Pebr. &ν, ſic etiam hoc loco additum repe-
ritur in utroque MSto.

3. Juxtà Hebtæum: ſeſe recipientes, i, e, mutud!

9. Sicuti ſuprà verſu 2. h. éap. habetur.
ſupererant igitut
cubiti, prout hie
If. Sive: nudi, non

I0. Proht infrà Exod. cap. 36. verſ. 2 3. habetun.
11I. Quemadmodum habetur infrà verſ. 16. h.

12. Facies lex aſſeres, ſieuti infra verſ. 22. & 23. ohnbedeckt / ſein
h cap. habetur, ſex aſſeres autem quoad latitu- i, e. getezitze
dinem efficiebant novem cubitos, vid. infr. verſ. 10. Dux qippe ene
16. F. cap. & num. præced. 1I1. & Sign. ſequ. “ ott habetut fupt
* Si enim novem cubitis, de quibus num. antec. inſte retl 31. 6, 0
12. Jictum eſt, addideris unum aſſerem ex duo- 1). Vice, gue aul

n que die had

bus, qui angulis deſtinati erant, ecce decem cu- A, man
ehr. diſtu
7

D

biti efficientur. .V

le in comnm,

Ague its ſaie i⸗

l estremum

ejundture, ſet

cias eidem men. 1.

admodam wenle⸗

andes unum (.

ſegneolis i
lut , alter en.
. 1
Eyerüitut:

1

clatitudo 9. Cn.

atitudo eorumte.

;longitudon.
Kieitut enim: . 1.

em; Unusqbisge
eccettiginta u.
ilone ad auſtrum

ccidentein vel

ponamn e0s judi
udinem tabemna

Chli, †

—
us dleri apte cont⸗ll .
,. loe.
babetur.
etſ. 13, hebetlt.
ut infi ſerl. 16,.

lahea verl 21. 23,
ltemn qload iatin.
bitos, ic inſt der,

tn Sgn led

Ilibus nunn atet.

num ſerem eO .

znt, eee getelnel⸗

Rre
1s, omſnilia,

16. Duæ quippe erant conjunctiones aulæorum, I

CAP. XxVI.

ExODI.

647

tegebant altitudinem aſſerum, qui decem

i. ceuli, (nimiruüm) decem cubitorum medietatem ** (dabat) tecto cavitatis 13. latitudi-
ais tabernaculi & cubitum hinc atque cubitum illinc (dabat) craſſitudini capitum (ſi-
ve ſummitatum) aſſerum, quorum ſpiſſitudo erat cubitus, † ſupererant (igitur) ſede-
cim cubiti, 14. octo (ſcilicèt) ad ſeptentrionem & octo ad meridiem eaque (aulæa)

cubitos altitudine ſua æquabant, reperie-

bantur (itaque) duo cubiti (aſſerum) inferiores aperti; 15. latitudo verò aulæorum,
erat quadraginta cubitorum, quando illa ſimuùl juncta erant, (nimirùm) viginti cubiti
erant uni conjunctioni (ac totidem alteri 16, conjunctioni,) ex his triginta (cubiti)
fuerunt tecto concavitatis 17. tabernaculi in longitudinem ejus & cubitus unus *

pro craſſitie (ſeu denſitate) capitum (ſive ſummitatum) aſſerum, qui erant in occiden-

te & cubitus unus, qui contegat 18. craſſitudinem columnarum, quæ erant in ori-

ente, nam in oriente non fuerunt alſſeres;

ſed quatuor ** columnæ, quia tegumen-

tum erat expanſum atque ſuſpenſum ab uncis, qui in illis (columnis) erant, ad inſter
veli, ſupererant igitur octo (aulæorum) cubiti, 19, qui ſuſpenſi erant à poſteriori par-
te tabernaculi, **ð quæ eſt in occidente; duo autem cubiti inferiores erant aperti, 20.

hoc inveni in q&ε R z1, tractatus Talmudici, † (cujus inſcriptio eſt:)

Mid-

dot;

*X Vel: decem cubitos medios, ſcil. in aulæo, cu-
jus longitudo fuit viginti octo cubitorum, uti
ſuprà verſ. 2. h. cap. habetur.
13. Sive: ſpatii vacui & aperti, lic 77 hic interpre-
tor, confer. paulò poſt n. 17. h. verſ. & infra verſ.
23 -h. cap. n. 30
½ Vel: nam eorum ſpiſſitudo (ſeu craſſities) effi-
ciebat cubaum, ſic juxtà Hebræum.
14. Nempéèé: de aulæis, nam longitudo unius au-
læi erat viginti octo cubitorum, ex his decem
cubiti dabantur tecto concavo latitudinis taber-
naculi ac duos ex illis cubitos occupabat erasſi-
tudo ſummitatum ſive extremitatum aſlerum,
ſupererant igitur ex hiſce 2 9. cubitis ſedecem
cubiti, prout hic dicitur.
15. Sive: nudi, non contecti, German Bloß/
ohnbedeckt / ſic interpretor hic man à radice
7 i. e. det exit, confer. infra n. 20. b. verſ. 5.

prout habetur ſupra verſu 3. h. cap. confer. &
infra verſ. 3 I. H. cap. n. 12 9. & n. 131.
17. Vide, quæ paulò ante n. 13. h. verſ. 5. de voce
hn, quæ & hic habetur, notata ſunt.

&) i. e. & cubitus unus,
&c. abſunt à MSto I.
18. Confer. quæ infra num. 24. . verſ. 5. notata
ſunt. .V
*X Hebr. yaz, ſic in utroque MSto, ut & in ex-
emplaribus hactenus vulgatis; aſt in vetuſto co-
dice quodam Raſchiano legitur: whn i. e.
quinque proùt in notis Ralchianis editionis
na habetur.
19. Vide, quæ infrâ n. 25. & n. 27. . verſ. 5. no-
tata ſunt. V ððGUW
„„ Hebr. nwpe, in utroque MSto pro eo legitur:
w“Hτ i. e., aſſerum.
20. Vel: nudi, haud contecti, vide, quæ pau'
antè n. 15. h. verſ. 5: notata ſunt, confer. & verf.
8. h. cap. n. 3 I.
2 I. Id eſt: in doctrina ſive traditione Talmudi-
ca, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 349. vide
& infta Exod. c. 2 g. V. 4. n. 6. & c. 34. V. 20.
† Hebr. Dopp" in utroque MSto pro eo legitur
Dyandden i. e. quadraginta ac novem

qui contegat

Hebr. ès) iſtud, ut & ſequentia, usque ad:

(Middot ſen menſurarum 2) confer. cap. ſequ,
27. V. 5H. U. 75.

Mmmm

ENxODI.

648

gant 24. columnas orientis & (quòd) novem (aulæorum) cubiti 25. fuerint ſuſpen-
ſi à poſteriori parte tabernaculi, cui Scriptura in hac Sectione adſtipulatur, (ſic enim

legitur: *) & dabis velum ſubter anſulas; 26. aſt juxtà verba iſtius . i. e.
doctrinæ (ſive traditionis) Talmudicæ deprehenditur, quòd velum detractum fuerit

tàm de anſulis, quàm versùs occidentem cubitéê (unéô.) 27. Verſ. 6. Anſulas aureas]

(Dictio ſignificat) linguà vernaculàâ: firmeils, 28. harum (anſularum) caput/

unum immittebant in laqueolos, qui erant in iſta junctura; alterum vero earum ca-
pus † (immittebant) in laqueolos, qui erant in altera junctura atque ita per illas con-
jungebant iſta (aulæa.) Verſ. 7. Aulæa (à lana) caprarum] (Nam dictio hic
idem ſignificat, ac:) i ν Q)bi. c. & lana caprarum. 29. Eod. verſ. 7.
In tegument um ſuper mbernaculum] i. e. Ut illa expandantur ſuper aulæa inferiora“.

Verſ. 8. Triginta cubitos] (Hæc menſura ideò adhibita fuit,) ut, dum (Moſes) longi-

tudinem eorum (aulæorum ſuperiorum) imponebat latitudini tabernaculi, ſicuti pri-
ora (aulæa) imponebat, deprehenderentur iſta (aulæa ſuperiora ſive caprina) longiora
30. cubitò hinc & cubitô illinc, ut contegerent unum ex duobus cubitis, qui ſuper-
erant nudi de aſſeribus; 31. infimus autem cubitus aſleris, quem non * contege bat
uuuuuuunnle.

22. Eſt is liber derimus partis ſive Sectionis quin-

. .
. au § qui ut hic habetur, in MSto I. legitur: hepn fer⸗
tæ Operis Talmudici, tractans de menſuris tem-

meil, in MSto 2. vyn, fermels.

CAbP. XXVI.
dot; 22. aſt in tractatu Talmudico: Schabbath, 23. (docetur, quòd) aulæa non te-

pli & c.
2 3. Eft is liber primus partis ſecundæ operis Tal-
mudici, agens de Sabbathi juribus, vide Ejusd.
tractat. ſol. 9 8. b. Hcuti in 'nap m* b. loc.
haberur.

24. Conter. quæ ſuyrà num. 18. h. verſ. 5. nota-

ta ſunt.
25. Suprà num. 19. b. verſ. octo cubiti memoran-
tur, confer. num. 27. b. verſ. & cap. ſeq. 27. v.
13. num. 100.
*X Hebr. M νa, abfunt iſta ab utroque MSto.
X Vel: ſic enim ſcriptum eſt, Hebr. armv, prout
in utroque MSto hic ſuppletum atque additum
eſt.
26. Prout infrà verſ. 3 3. h. cap. habetur.
27. Nam juxtà priorem illam doctrinam & expo-
fitionem octo cubiti aulæorum erant ſuſpenſi
(vide num. 19. h. verſ. 5.) aſt juxta poſteriorem
iraditionem Talmudicam, quæ in tractatu de
Sabbatho habetur, novem cubiti erant ſuſpenſi
à parte poſteriori, vide num. antec. 2 5. b. Verf.
Confer. not. in an D h. ocC.

† Hebr. & Xν iſta, ut & ſequentia, us que ade

Parn i. e, atque conjungebant (per illas au-

læa) abſunt à MSto 1. in MSto 2. fic legitur-

m na ee e&.&d i. e. & alterum ea-
rum caput, quod erat in junctura akera & Con-
jungebant & . ”
19. Confer, quæ ad cap. antec. 2 5. vVerſ. 4. n. 13.

2 3⅞. Vel; fermeils, ſig reddere poſſis vo p,pro-

notara ſunt.

30. Id eſt: excedebant ac ſuperabant ab utraque

parte cubiti ſpatio, confer. verſ. ſeq. 9. h., cap.
n. 3 3. & v. 12. n. 39. in MSto z. poſt: 9
i. e, longiora, additur: τ ") i. e. fuper illa,
ut ſenſus ſit, quòd fuperiora iſta aulæa caprina
longiora fuerint, quàm priora aulæa, & quidem
ab utraque parte cubiti ſpatiöo.
* Hebr. NDN &, abſunt ifta à MSto I.
3 1. Id eſt: qui non contecti erant, Confer. verfſ.
antec. 5. H. cap. n. 20, item verſ. 12. h. Cap. n.
44. in utroque MSto pro νννρπσâaâúπ legitur b
i. e. in aſſeribus vel inter aſſeres.
XX½ Hebr. &ν ſic in vulgatis editionibus, ut & in
MSto 1. ſed abeſt iſtud à MSto 2,

„0 WrI.
W.

leum, is (inqus

tudo balium . 14
ſupetiotbus lilis
nigihne fuit⸗ 5
ſrengebatlt r
tam (abemnacult

Verl 12. Mherfi

bhetnaculi, Aulei 3
arum, que (hie
ie,in tegalnentun
ur de lis luperi
Noi
aaulxa) abundeb.
gidium auleiund⸗
tentotii,upererant

. luper latiulin
Iyleritra Klerhatn

Aletibus. Verll

emn. *, Lod vert

m—
Hebr. nn abeltil
31. Vel infixus fuit b⸗
tur, id enim un
333. IHdeſt: quoc ongi
Exi, conler. vetl ann
11,, ca,. , 39.
34. Volgata habet :in
wellü verſtone elt:
iplius temori,
3). Vel: convolyebatt
n. 4 1. Vide 8 c2).
de verbo „90 Alqui

er. (,9, . I . N

num. 13, ac not. in

t. die Eictionem d

iis pollti mentetn
37. Monn ſuptaverl, 7
39. Conſer, qur inft
notata ſunt.
39. Vel: longiot, eran
coner. lupra rer. ſ*
,Netl 12.

dc)aulen nonte⸗
1. ferintit Pen.
Pulktun lcenin
hie,
detradum Teritt
17 Atſulat dtrecg
allhmum)eag⸗
n ver eatun cz.
itaper illi con.
didio le
. Lod, Fel,
Allez infeniofa,,
n (Moſes) lang,
tmachli dcutipti,
caprina) longiora
bits,guiſihet.
non conltegebat
ulrx.

—
legitur: hn do kir⸗
ermes,
leuentig, nsgez⸗
gebant (per ilisau.
MI 80 1. fl legſtut.
ie & letum ea⸗
Unctuta alteta & CO-

ec. 15, erl4. 11 1.

Upenabantad uttague
ell leg. 9. ,,tae
1810 1. poll: d)
i, e. ſaper ila,
ailla aules eaptina

ora aulæs,& guicem “

tid
hii Möto.
trant, Cohker, ert.

nvenl 12. 0,Ceh⸗d.

mpplegiu wwn

Ate. .
ecitionibus, u A n

8102,

— ENTI.

† Hebr. apaa, abeſt iſtud à MSto z.

IlIæa, confer. verſ. antec.

34. Vaulgata habet: in fronte tecti, in unii ac Tre-

CAbP. XXVI. EXODI. 649

aulæum, is (inquam,) cubitus abſconditus fuit in foramine † baſis, 32. nam alti-

tudo baſium fuit (unius) cubiti. Verſ, 9. Ee Auplicabis auleum ſextum] Quod in-

ſuperioribus (iſtis aulæis) abundabat 33. ſuper inferiora (aulæa.) Eod. verſ. 9. E
regione ſaciei 34. mbernaculi] (Nimirùm) dimidium latitudinis ejus (aulæi ſexti) ſu-
ſpendebatur & duplicabatur 35. ſuper tegumento, quod erat in oriente contrà por-
tam (tabernaculi,) res ſimilis eſt ſponſæ verecundæ, quæ pepléò faciem ſuam obvelat.

Verſ. 12. Superfluum autem, quod abunsdat in aulzis tabernaculi] Scil. ſuper aulæa ta-

bernaculi, aulæa autem tegumenti ,36. erant ſuperiora (illa aulæa, facta ex lana) ca-
prarum, quæ (hic) vocantur — R. e. operimentum, ſicuti de illis dicitur: — N
i. e. in tegumentum ſuper tabernaculum, 37. & omnis (dictio) — , quæ uſurpa-
tur de illis (ſuperioribus aulæis,) nihil aliud ſignificat, quàm tegmen, 3⁸. quoniam
illa — teH i. e. operiebant & contegebant inferiora (aulæa, Jatque illa (ſuperio-
ra aulæa) abundabant 39. ſuper inferiora dimidiò aulæi versus occidentem, nam di-

midium aulæi undecimi, quod abundabat, 40. duplicatum fuit 41. & regione faciei

tentorii, ſupererant (igitur) duo cubiti latitudinis dimidii (aulæi,) quod abundabat
42., ſuper latitudinem inferiorum (aulæorum.) Eod. verſ. 12. Redundet 43. ſuper

Poſteriora inbernaculi] (Nempè,) ut operiat duos cubitos, qui nudi 44. erant in-

aſſeribus. Verſ. 13. Er cabitus hinc atque cubitus illine] Ad aquilonem & ad meridi-

em. **. Eod. verſ. 13. In ſuperfluo] i. e. In longitudine aulæorum operimenti;

= Mmmm 2 quia

40. Videlicèt : ſuper aulæa inferiora, quæ eraat
numero decem (uti ſupra verſ. 1. h. cap. habe-=
tur;) aſt ſuperiora aulæa, ex lana Caprarum fa-=
cta, undecim erant, uti verſ. 9. . cap. habetur⸗
de undecimo itaque iſto, quod abundabat ſive
plus erat, hic eſt ſermo, cœterùm verba iſta:
r wy i. e, decimi, quod abundabat, de-
melli verſione eſt: & regione anterioris partis) ſunt in MSto z.
ipfius tentorii. [4½1. Confer. quæ paulò ante n, 35. verſ. 9. notata
35. Vel: Cconvolvebatur, confer. verſ. 12. b. cap. ſunt.

32. Vel: infixus fuit baſi, ita, ut non conſpicere-
tur, id enim main, quod hic habetur, ſignificat.
33. Id eſt: quod ſongius erat, quàm inferiora au-
8. h. cap. n. 30. & verſ.
12. h. cap. n. 39. ”M

n. 41. Vide & Cap. antec. 2 5. v. 29. n. 92. ubi

de verbo 795 aliquid dictum eſt, confer. & Nu-

mer. c. 9. v. I 8. n. 30 & Num. Cap. 2 5. V. 4.
num. 13, ac not. in h. loc. V
3 b. Sic dictionem 7 ſecundum Commentato-
ris noſtri mentem hic vertere volui.
37. Prout ſuprà verſ. 7. . cap. habetur.
3 g. Conſer. quæ infrâ ad verſ. 14. . Cap. n. 50.
notata ſunt.
39. Vel: longiora erant, quâm inferiora aulæa,

3.

confer. ſuprà verſ. S8. Z. cap. n. 30. G& infrà n. 42.

42. Vel: quod longius erat latitudine aulæorum
inferiorum, vide num. 3 9. . verſ, & paulò oſt
n. 4 F. Verſ. 13. b. Cap.
Vulgata hic habet: operies poſteriara taber-
naculi, P. Fagius in Paraphr. Chald. ſic vertit:
extendas ſuper poſteriora tabernaculi, confer.
Verſ. ſeq. 1 3. B. 47.
* Hebr. nn& 'rw, in MSto z. poſteà additur: af-
j, e. latjtudinis.
4 4. Sive: qui non contecti erant, vide verſ. as-
tec. 8. h. cap. n. 31.
** Conkfer. paulò poſt n. 4 9. b. verſ. 13.

FXODI. QLA-. XXVI.
quia illa redundabant 45. ſuper longitudinem aulæorum tabernaculi duobus cubitis.
46. Eod. verſ. 13. Erit redundans 47. ſuper latenz tabernaculi] Ad aquilonem & ad
meridiem, ficuti expoſui ſuprà; 48. docet (autem) lex conſuetudinem vulgareme,
qua quis parcit 49. pulchritudini (alicujus rei.) Verſ. 12. Poſteriora tabernaculi)
Hoc eſt latus occidentale, quia oſtium erat in oriente, hoc erat facies ejus; ſeptentrio
autem atque meridies vocantur latera ad dextram & ad ſiniſtram. Verſ. 14. Operi-
wentum telto] Eidem tegmini 50. aulæorum (ex lana) caprarum (confecto) aliud in-
ſuper operimentum ex pellibus arietum rubefactis fecit (Mofes) & amplius ſuprà iſtud
(operimentum fecit) tegmen ex peilibus thafſorum; 51. tegumenta autem iſta non-
operiebant, niſi tectum, longitudo eorum erat triginta (cubitorum, *) & latitudo eo-
rum decem (cubitorum,) hæc verba ſunt R. Nehemiæ; aſt juxtà verba R jehudæ fuit
iſtud (ſolàùm) tegumentum unum, 52*. cujus dimidia pars (conſtabat) ex pellibus a-
rietum rubefactis * & altera ejusdem pars dimidia ex pellibus thaſſorum. Verſ. 15.
Et facies aſſeres illos] (Hebr. ☚ τοP Räi. e. illos aſſeres;) dicendum ei erat: ** &
facies ) i. e. aſſeres (omiſsâà particulà: Q&) ſicuti dicitur in omnibus verbis,
quid igitur (ſibi vult) iſtud: αι%Pe N i. e. iſtos aſſeres? 53: ex iſtis (ſcilicèt
aſſeribus,) qui ſtabant & unicè ad id præparati erant, (facienda erat fabricatio, nam-)
Jacobus pater noſter, plantaverat cedros in .gypto &, dum ipſe morti vicinus erat, †
præ-

670

4 5. Ve: longiora erant, quàm aulæa tentorii in-
feriora, vide nuin. 42. verſ. antec. 12. h. cap.

46. Omnis iſta deſcriptio tàm tabernaculi, quàam

vaiorum eius melius percipi poteſt ex oculsri de-

monſttatione, de qua vide Ar. Montani tracta-†

tum de ſacris fabricis, qui operi Regio Hiſpan.
adjectus eſt & tomo octavo continetur.
47. P. Fagii verſio in Paraphraſi Chaldaica hic ita
habet: extendatur ſuper latera tabernaculi, con
fer. verſ. antec. 12. n. 4 3.
4 8. Vide paulò antè num. 4 5. 5. verſ. Cœterum i-
ſtud &yn? i. e. ſuprà, abeſt à MSto z.
49. Id eſt: rem puichram probè cuſtodit, ne illa

deterior fiat ac corrumpatur, eundem in finem †

Deus præcepit, ut ſuperiora aulæa contegerent
inferiora, ne illa fierent deteriora aut deforma-
rentur.
50. Hebr. M, ſic Commentator noſter vocat:

confer. quæ ad verf. 12. h. cap. num. 3 8. notata

ſunt,
51. Sive: melium, uti Junii ac Tremellii habet
verſio, vide, quæ cap. antec. 2 5. verſ. 5. n. 14.
notata ſunt, confer. & not, in τ eh. loc.

*Hebt. &, ſic in MSto 1. hic additum reperitur.
52. Aft juxtà R. Nehemiam duo erant tegumenta,
unum ex pellibus arietum 5 alterum ex pellibus
thaſſorum, quibus inferiora aulæa contegeban-
tur.
* Hebr. p, deeſt hic vox iſta in utroque
MSto.
XX Hebr. 9 iſtud „ ut & ſequentia, usque ad:
IrNn i. e. ex iſtis (Icil. aſſeribus &c.) abſunt à
MSto I.

53. Videlicèt: aſſetes ſpeceiatim ad hoc præpara-

tos, particula igitur &, juxtà Commentatoris
noſtri aliorumque Rabbinorum mentem, hic
5α ατÜQοας & s,ατ.α, poſita eſt, prout mox

declaratur, confer. hic tract. Talm. Joma, fol.

72. a. & Succa, fol. 8 5. b.
† Hebr. — npwm, ſie in vulgatis editionibus, ut &
in MSto z. ſed in MSto I. pro his legitur:
rDDD nRyWwa) i. e. tempore diſceſſus (live obitus)
ſui, Hebræo úâ, (prout hic haberur) reſpon-
det iſtud: &αονοι quod Luc. c. 2. v. 26. ha-
betur, ubi mors æτιο zXνσ appellatur.

(Nr. XVI

.
—

— atſlit,

.
leelut eisge
cerent labernacult
0t ſint Nrpantel
Pabflonicns 15,
NieWo
Ctarum lunt cec
unperillorumme
Verl. 15.
inert einecuſy
fetibustabernacl
6os,)it,utlatitu
lerem. 60. Ve
tudinem tabernacet
Gnichi ubiniſt)
genialetep gui

1‧
64. Badem tiaduioe
ducta elt, ubi viden

ebr. C y N) ab⸗

6. Potta ile ciein
W w, ſiten⸗
it, not. ad Dialm,
11. V.2. M 4. a0
Lex, Chald, ſol.10

36. Fie Hebr. du nie

Vit,eil. vox ſen fan
fol. 43. b. titulo:
erponitur: „N
P) mr
Pphantandum (Ire
conventus in honor
pti&r lecresienn
da) maodata ſiecl
not. ad librum brec.
17. Imelligunur bie
Eedificandum taben
notc in Dnn
7I. Vid. Camtic, c,
Autem iſtud ſye vo⸗
lium Judrortum,
ſdo e Ww), pr
Or ,, loe

(RNII
lidicberelhigg
luobun ending,
d aguilonem K
inem Vulgaren,
in, talemnau,
ſeseſusz ſeptenttio
Verl 14. .

(onkecoliolin.

ampliuslüptliſtuc
ta altem iſta non,
4* 3
*²) Elatitndo eo.
etba ſehucr ſüit
erſer pellib a.
lomum. VerlIf.
ndumeietat. &
n ommmibus vetbis,
3. er iſis (ſellcet
rlabricanio, nam.)
Orti vicinis erat,
Prx.
——
hicaudium tepentur,
1uo eiant tegumentn,
1; alterum er he lbus
a aules contegeban⸗

hie vor iſe in urogue

ſequegtig, Uege 1d
lenidut ec.) dblunt à

im a0 hoc prapale-
untd Commentitoris
inorum mentem, hie.
polisell, hront mar

ract. Laln- Jomm fol.

.
atiseditionibus, ut de.
9 1. pro his egiiun:
ediſeelſus eobitui)
bic habetur) tepon⸗
lLuc c, 1. F. 10. 0.
appelkitun.

CaAp. XXVI.

ginti aſſeres, qui fuerunt in Septentrione & in meridie, ab oriente ad occidentem (fuiſ-

2*½ Hebr. HA&, abeſt iſtud hic ab utroque MSsto.

556. Sic Hebr. du hic verto, à rad. U' i. e, vola

EXODI.

præ ceperat filiis ſuis, ut educerent illas (cedros) ſecum, 54. quando ex PBgypto eſſent
egreſſuri, eisque dixerat, *fore, ut Sanctus ille Benedictus iisdem præciperet, quò fa-
cerent tabernaculum in deſerto ex lignis Schittim, videte (igitur, inquiebat acobus,)
ut ſint præparata (ligna iſta) in manibus veſtris, & hoc eſt, quod compoſuit (poëta)
Babylonicus 55. in poëmate ſuo, (dicens:) N HHee ee ee ee.
2R i. e. volavit 56. plantatio eorum, qui parati erant, 57. trabes ædium no-
ſtrarum ſunt cedrinæ, 58. (ad indicandum,) quòd inſtructi eſſe debeant (Ifraêlitæ,)
ut per illorum manus antè præparatæ eſſent (cedri ſive aſſeres iſti) ad hanc rem. Eod.
verſ. 15. Ex lignis Sehittim ſtantes] Verbum . H ſignificat:) eſtendus, 19.
linguâ vernaculâ, (nempè ſic fabricabis,) ut longitudo aſſerum erecta ſit ſupernè in pa-
rietibus tabernaculi nec facies latera per aſſeres recumbentes; (ſed per aſſeres ere-
ctos,) ita, ut latitudo aſſerum (aptata) ſit altitudini parietum (ſive laterum,) aſſer ſuper
aſſerem. ⁶. Verſ. 16. Decem cubitorum P longitudo ſit aſſeris] (Hinc) diſcimus, alti-
tudinem tabernaculi (fuiſſe) decem cubitorum. Eod. verſ. 16. Et cubiti laniud) atque
dimidii eubiti (ſit) latitudo] (Hinc) diſcimus, longitudinem tabernaculi ſecundum vi-

651

ſe)

v. 2 F. n. 62.
59. Sic eddo hie ammi &, videétur legendum:
WahN „ſic ferè in MSto z. haberur, ubi:
va Nap i. e. eſtendus, Latinè extenſi, erecti

54. Eadem traditio etiam capite antec, 25. V. 5. ad-
ducta eſt, ubi vide n. 1%.

55. Poëta iſte dicitur fuiſſe "ρν, de quo vide
P ,, liter, Mem p. 4 1. col. I. n. 130. † (ſeil. alſe es.

it., not. ad Pfalm. 12 1. V. I. n. I. it, ad 2. Reg. †6ÿu. Vel: aſſer juxtz aſſerem, nam particula vy, quæ
11. v. 2. . 4. c ad Zach. c. 5. v. 11. it. Buxtorf. hic habetur, interdum fignificat: juxtà, confer.
Lex. Chald. fol. 2052. hic tractat. Talmud, Joma fol. 72, a. & Sukka
fol. 5. b. ſicuti ad marginem allegantur in rb*
'pon . loc, in MSto 2, poſt: α½ vy we
i. e., aſſer ſuper (vel juxtà) aſſerem, hæc ſunt ad-
dita: uy 127 o en , ee eenn
DwV i. e, eſt expoſitio allegorica, quòd conſti=
tuta fuerint atque jam anteà eum in Hüemm vene-
rint ligna Schittim, in eodem MSto 2, ad margi-
nem etiam iſta ſunt additaz nwyn wy ⸗
7 9 n ee ee en n enen e,
SrE i. e. Schittim (—☚ Dv ideò dicitur hic
quia) fecerunt (Iraëlitæ) opus aνο i. e. ſtul-
titiæ & irritarunt me (inquit Deus) per vitu-
lum, veniant (itaque) ligna Schi tim & expient
eorum ſtultitiam, prætereà ibidem additum eſt

vit, ſcil. vox ſeu fama, locus iſte in a Part. 2.
fol. 43. b. titulo: non vv ναο.hνh w ſie
exponitur: 7 raai ayn e yv re
oen uenn ne ee i, e, vox volavit ad
plantandum (ſive exſtruendum) tabernaculum
conventüs in honorem Ifraëlitarum, qui prom-
pti (& alacres) fuerunt ad (perficienda & implen.
da) mandata Jacobi (patriarchæ) &c. confer.
not. ad librum brec. Jud. part. 2. pag. 47. a. med.
57. Intelliguntur hic Iſraeélitæ, qui parati erant ad
æificandum tabernaculum in deſerto, confer.
notæ in Dmor PD h, loc. I
589. Vid. Cantic. c. I. v. 17. Sign. ** Carmen
autem iſtud ſive poëma reperitur in libro ritua
lium Judæorum, ſub dicto titulo:
rD WXααο , prot ad marginem allegatur in
DI H * , loc, confer. not. ad Ezech. c, 4 1.

N i, e, alia explicatio eaque brevis, quæ quia
oblit erata eſt, legi nequit. H

† Conter. hic Nedarim, f. 3 8. a. & Bechorot f. 44.3.

ExXODI. CAb. XXVI.

—

ſe) triginta cubitorum. Verl. 17. Duo cardines 61. ſint afſri uni] Exſcindebat (fa-
ber lignarius) aſſerem infr in medio ejus, cubiti (ſpatio) in altitudine & r elinquebat
quartam partem 62. latitudinis ejús hinc & quartam partem latitudinis ejus illinc,

atque hi ipſi 63. ſunt cardines; exſeindebat autem (faber lignarius) dimidium la-
titudinis aſſeris in medio atque cardines illos immittebat baſibus, quæ erant cavæ;
altitudo verò baſium erat cubiti (unius) ac collocatæ erant (baſes iſtæ) continuæ 64.
quadraginta, * altera juxtà alteram; cardines 6;, autem aſſeris, qui immittebantur

in concavum baſium, conciſi erant circà tria latera ſua; 6 6. latitudo (unius) conciſionis

6⁶7. erat ejusdem denſitatis, (vel ſpiſſitudinis) cujus etiam labium baſis, ita, ut aſſer obte-
geret? omne caput baſis, 68. nam, ſi ita non eſſet, deprehenderetur ſpatium (ſive vacu-
um) inter aſſerem juxtà denſitatem labii duarum baſium, quæ inter illos (aſſeres) face-
rent ſeparationem, ⁵ 9. atq; hoc eſt, quod dicitur: & ſint conj] uncti (ſcilicèt aſſeres) infer-
nè 70. concidere enim debet (faber lignarius) latera cardinum, put aſſeres ſibi invicem
conjungantur. 71. Eod.v. I7. Scalari forma . dißoſiti] Pacti erant (cardines) iſti ad in-
ſtar graduum ſcalæ atque ab invicem ſeparati erant eorumq; capitaerant lævigata, 73.

61. Hebr. —N i. e. duæ manus, in Vulgata
eſt: duæ incaſtratuæ, LXX. verterunt: 30.° 3
äννναgανει᷑ duos cubitulos, prout vetus inter-
pres Latinus tranſtulit, confer. n 6 5. . verl.
62. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh fol. 107. col.

gniſicat aperturam, quæ fit exſeindendo, notat
etiam foſſam, vide Buxiorſ. Lex. Talm. ſol. 933.
X Hebr. wαUbo, iſta ut & ſequentia, usque
ad: aNen i. e. duarum baſium (quæ inter
4. med. ubi ad R. Moſis, Ben Nachmanis, obje- illos & c.) abſunt à MStο ..
cGtionem reſpondetur, vide & additionem in no- 68. Vide infrà dict. v. 2 4. h. c. n. 86.
tis Raſchi, quæ habetur in editione Span nee 69. Sive: intervallum, tsnze, inane ſpatium
p. loc., ubi deelaratio verborum expoſitionis. Ra- efſficerent, ita hié verbum: P2) intelligo S&
ſchianæ habetur ac tractatus Talmud. Schabbat 5„
fol. 9 8. b. ad marginem allegatur.
63. Nempè: duo iſti quadrantes ſive duæ partes b. c. n. 82.
quartæ, de quibus paulò antè dictum fuit. † Hebr. n e, abſunt hæc à MStoz.
* Vel: exciſio autem fuit quoad dimidium latitu- 71. Nec ass aααο ſive intervallum aut inane ſpati-
dinis alletis ec. ſic juxtà Hebræum, confer. in-unm ſit inter aſſeres; ſed ſibi invicem arctè cohæ-
fra v. 2 5. h. c. Sign. 4 tfreant, vide not, in nan ne h. loc.
54. Id eſt: continua ſerie cohærentes ac conjuncæ, 72. Id eſt: æqualiter diſtantes, ſicuti ſcalarum
id enim dictio ioe, quæ hic-hahetur, ſigni-
ficat.

70. Vel: ab inferioti parte, vide infra dict. v. 24.

diſtant, prout in Junii ac Tremellii notis hic ex-
X Hebr. 'ya N, abeſt dictio iſta à MSto z. ponitur, cui explicationi etiam autor noſter ad-
85. Hebr. iyn i. e. manus, vide ſuprà num. 61. b.] ſiipulatur, -XX. verterunt: τπτs οπ
verſ. 17. currentes, vide infrà v. 2 5. H. c. n. 93.
66. Confer. infrà v. 24. h. C. n. 85⸗ ac not. in † Hebr. ", abeſt iſtud à MStO.
m r eDw b. loc. ubi ttia illa latera exponun. 73. Expolita, abraſa, ſic 2, quod hic habe-
tur, imerpretor à rad. Aow, conter. infra diét.
Ve 2 5

tur.
67. Vel: exciſionis, de qua paulò antè dictum,

rell, 17, Mu

vid. Sign. ", verl. Hebr. Prin, quæ dictio ſ--

expono, confer. infrà v. 24. h. c. n. 33. & n. 97.

Prnbw i. e. gradus æqualibus ſpatiis inter ſe

Ca ANNL.
rigrediolen

l
zeutinciſone

pusiſteduceretur

biti; intetpeteti.
Ccniles ſunt ⸗

Vetl.19. Veni

ze, angulum; e
lagann Fentis me
liogaippe )
erponitun ) W

nente, i0ë) voc

ie, poleriotalin
9). Eod, ,22. HB

Vetl. 13. Et duot
Phegam Occidenta

oclo alletes in e0d
Herunt in conearo

cubitiabillolalere

torum )cbbitosan
Aerum labetnac

„1. he, h ge
191I, ill Moro 1.

Geclivia, deprelſa e
74. Hebt. NI D
Altetius, confer, pot

. lua hic verto

ſenſus ell: gud e⸗
ieryalloſeparatz ell
caro poſſint immit
iflud immmittatun;
lecd ut apte tam caid
caya ballum ſibzian

Heb, n, in M

Mencolt,
76, ldeſt: Ohgacceel,
Puæ: Ofientalis, oe

eenkionalis, conſch

71 oſer⸗ Ralelinon

0

—W. ChaAbp. XXVI.

Drleindeh (ſa.

ne & elienedat
meinigejis ne,

tig dimidiun lu

Jue erant caje;

lle)eontinne e,
gulimmitebannt

(ain)eonciloni

Grlta,t aleerobte⸗

Datiamglyerict.

illolaleres)bee.

lcktallres)inſet.
lleres ſhi inviceg

Ardines)illiagin.

erant leyigate,
Pn, gue didioſ.

t exſeindendo, notee
Ler. Talm. ſol.g33.
ut & ſegentias, eſle
n baſiun (gur ink

.

c.n. b.

1ga, inane ſpetiim
1: Pe intelligo A

hc,n. 6z. en g7.

ideialra dick. . :14

zc MSton.
lum aut inane ſpgti⸗
invicem ercte cohe⸗
nib h.ſoe⸗
htes, Acuti Icalzrum

ibus ſogtüiß intet ſe
emelliinotis hic et⸗

iam autor Doletad-⸗
drir NAa,yCOI
e. 9,93.
1Möt .

1n, guo bie labe⸗
conter inle did.

EXxODI. 653

ut ingredi poſſent in cavum baſis, ſicuti gradus in foramen columnarum ſcalæ. Eod.
verſ. 17. Ilnus ardo) ad alterum] Directi erant (cardines) alter versus alterum, 74.
ita, ut inciſiones eſſent æquali menſurâà ſibi invicem oppoſitæ, ne ex duobus cardini-
bus iſte duceretur intrà; 75. ille verò extrà, in denſitate aſſeris, quæ erat (unius) cu-
Diti; interpretatio autem Chaldaica (vocis:) H Mi. e. cardines, eſt P, quia illi
Aſmiles ſunt) )9 . e. cardinibus januæ, qui immittuntur in foramina liminis. *
Verſ. 18. Versds plagam außralem] Non ſignificat H Nn (hoc loco) idem, ac uPD
i. e. angulum; ſed omnis H)) 76, dicitur H en, juxtà Targum ejus: H) i. e. ad
plagam versûùs meridiem. Verſ. 22. &r lateribus] (Id eſt: angulis ſeu finibus, di-
ctio quippe hic) ſignifieat O i. e. finem, 77, ſic juxtà Targum ejus (hoc loco
exponitur?) ) 8)) i. e. & fimbus, 78, ac quoniam oſtium (tabernaculi) fuit in o-
riente, (ideò) vocatur oriens D) i. e, facies (ſeu anterior pars) & occidens DNE&
i. e. poſteriora (ſive poſterior pars) atque hæc eſt ])O i. e. finis, nam en eſt ca put.
79. Eod. v. 22. Facies ſex aſſeres] En novem cubitorum latitudinem (tabernaculi!)
Verſ. 23. Et duos aſſeres facies angulis] Unum (aſſerem) angulo ſeptentrionali versùs
plagam occidentalem & unum (angulo) occidentali versùs meridiem, omnes quidem
octo aſſeres in eodem ordine fuerunt; verùmchoc ideò hic dicitur,) quia duo iſti non
fuerunt in coneavo &o. tabernaculi; ſed dimidium cubiti ab iſto (a ſſere) & dimidium
Lubiti ab illo (aſſere) videbantur in concavo, ut complerents 1, latitudin emdecem (cubi-
torumʒ) cubitus autem hinc atq; cubitus illinc veniebant èregione cubiti craſſitudinis
alſlerum tabernaculi (à parte) ſeptentrionali & meridionali, quò angulus à parte exte-
SJð riori

„, 2 F. H. c. n. 94. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 79. Id eſi: poſteriori parti tabernaeuli, versus
249 1. in MSto 2. pro eo legitur Pyon i, e. occidentem, nam totum latus occidentale hic
Qeclivia, depreſſa (Icil. cardinum capita.) fſynechdochicé nomine , venit, confer. n.
74. Hebr. an i. e. iſte & regione iſtius ſive ſequ. 79. “”
alterius, confer. not, in no h. loc. 79. Sive: initium, pars anterior, mi jam dictunr
75. Ita hic verto h i. e. versùs faciem, elſt, confer. c. ſeq. 27. v. 13. n. 96. vide & num-
ſenlſus eſt: quòd cardinum inciſiones æquali in-- antec. 78. confer, hie tract. Talm. Schabbat
tervallò ſeparatæ eſſe debeant, ita, ut baſium con-fol. 98. d. arz
cavo poſſint immitti, ne alter intra conc avum

=

iflud immittatur; alter vero extra promineat;
cava baſium ſibi invicem reſpondeant.

maendoſè.

6. Id eſt: plaga cœ li, uti ſunt quatuor illæ præci-
puuæ: orientalis, occidentalis, meridionalis, ſe-1
P 6115,

ptentrionalis, conſer. c. ſequ. 27. v. 9, n. 94.

G4*

ſed ut aptè tam cardinum inciſiones, quaâm con-

Hebr. SP, in MSte 2., pro eo legitur: ,

S0. Id eſt: in area ſive ſpatio vacuo & aperto, vide,
quæ ſuprà ad verſ. 5. S. c. n. 13. notata ſunt.
8I. Perficerent, abſolverent, i. e. plenam S per-
fectam redderent latirudinem, id enim ſignificat
verbum vα, quod hic habetur, latitudo
itaque tabernaculi fuit decem cubitorum, nemp?
quantum efficiebat tertia pars longitudinis ta-

bernaculi, quæ erat triginta cubitozum, ſicuti id

77. Confer. Raſchi not. ad Geneſ. c. 49. V. 13. D.

not, Nar orie ,. loc. habetur,

64 ChAbp. XXVI.

EXODI.

riori eſſet æqualis. *7 Verſ. 24. Ert ſint] Omnes aſleres OD PD NNN) i. e. geminati

(ſive conjuncti) alter alteri infrà, &2. ne ſeparationem faciat 83. denſitas labii du-
atum ** baſium inter illos (afſeres,) ita ut eos ab inviccm ſejungat, atque hoc eſt 4
cxpoſui, 84. ut (ſcilicèt) latera cardinum ſint conciſa quoad En ulos ſuos 85 1.
latitudo aſſeris promineat ſecundùm latera ſua forinſecùs extra cardines aſſeris 1
contegendum labium baſis, 86. atque ſic (fiat) aſſer, qui juxtà illum eſt, hoc modo
deprehendentur (aſſeres) N i, e. geminati (ſive conjuncti) alter alteri; aſſer
autem angalaris, qui eſt in ordine plagæ occidentalis, erit conciſus quoad latitudincm
ſuam in denſitate ſua & regione conciſionis lateris aſſeris, qui reſpicit versus plag am
ſeptentrionalem & meridionalem, idque eum in finem, ne baſes ab invicem ie
rentur, 87. Eod. verſ. 24. &t ſimulſint geminati] (Dictio hie idem ſi aſſ.
cat,) ac .) NNâä‚i. e. geminati (ſive conjuncti.) Eod. verſ. 24. Aannmulknnaum
Unusquisque aſſer fuit exciſus ſupernè in latitudine ſua duabus exciſionibus in du
bus lateribus ſuis pro modo denſitatis annuli & immiſſus fuit in annulum unum
(atque hoc modo) ille reperiebatur combinatus*** aſſeri, qui juxtaà ipſum erat; ſed
haud ſcio, utrum annuli iſti fuerint infixi; an verò vagi; 8. in aſſere autem ui crae
in angulo, fuit annulus (nempè) in denſitate aſſeris meridionalis ac Eptentriomalis:
& caput (ſive ſummitas) aſſeris angularis, qui erat in ordine occidentali, ingredieba
tur in illum (annulum, ) reperiebantur (itaque hoc modo) duo atera confuncta.
Eod. verſ. 24. Sic erit duobus illi] (Nempè,) aſſeribus duobus, qui erant iman ulo,
(videlicèt:) aſſeri, qui erat in fine (partis) ſeptentionalis & aſſeri occidentali SS
ſic (ſiet) duobus angulis. Verſ. 2 5. Er erunt olto aſeres] (Iſti ſunt,) de quibus 4 rà
dictum eſt: facies ſex aſſeres, 89. & duos aſſeres (facies) angulis, Do, Ecperiunenr

1

ita que

X Ne ſeil. aliquid ex iſto angulo promineret, atque
exinde inæqualis evaderet 5. ſed undique com-
pleretur & æqualis eſſet.

82. Sive: ab inferiori parte, Conſer. ſuptAv. 17. b.

c. n. 70. it. tract, Talm. Schabbat, fol. 9 8. b.
Hiet, intervallum & inane ſpatium relinquat,
ſie pꝰ' hic explico, conter. ſuptà dict. v. 17. .
c. n. 69. =
Hebr. u ſic in Baſil. edit. ut & in MSto z.
quos codices hic ſequi volui; abeſt autem dictio
iſta à MSto I. & ab Amſtel. editione.
34. Nimirüm in principio dicti verſus 17. h. cap.
num. 66.
9 5. Juxtà Hebræum: naen i. e. à lateribus ſuis
videlicèt à tribus lateribus ſuis, ſicuti ſuprà dict.
V. 17. h. c. n. 66. notatum eſt.
86. Confer. dict. v. 17. h. c. ibique not. n. 6 8.

87. Diſtent, disjungantur, id enim verbum ,
quod hic habetur, ſig ni ficat, confer. ſuptà v. 17
. 5. c. n. 69. ac not. in rd z. loc. —
7 l vertere voui Hebr. —'ne, prout in Ba-
ſil. & Amſiel. edit. atque in MSto 1. legitur; fed
MStum 2. habet: nanD, ectiais, u put .
88. Erfatiei, volubiles, Hebr. hG anibu
latorii, confer., not. in 'nd R . loe ubi
. tract. Talmud. Schabbat, fol. 9 8. b. allegatur. .
Hoc quomodo intelligendum ſit, vide explicati-
onem „quæ in noris Rafchianis editionis mow
an uncinulis incluſa atque addita eſt, confer
be naia ibidem, ubi fuſior iſtius loci expoſitio
99. Vti ſuprà v. 22., b. c. habetur.

90. Proùt verſu antec. 23. h. c, habetur:

1 7

AN NNX.

dico ſabticetiolis
ſacebatlkbet ie

le laclebat eid⸗
jegendum li: ſy
catdines ſrcieba)⸗
cunum bals Felut
,

immmittebatin duas

ſeremn ſuperne ai⸗
unum aureum, ne
re conſunchhin
tionenn nattayi 5
dr ſonincat
Pod. ..26. Qingt

—
† Hebr. .., ſein

qud ſusſumn ſegfti
tur on, in ech
b i, e in Mil
hv. 2 6
91. Hebr. who, ſci⸗

Moto l led adell
11, h ch. 109.

14 Hebr. Pon, in!
DWN e. aſetunm
Er Vel: excilio eius
(alleris) in medio,
c not. in N

exppolitio habetur.

91. Qur pollis verte
tus ſwe circumtetent

1, l. V. 4

1* Hebr. W, ſi: in Ht

sto ln ſed abeſt di⸗
93, Hebt. Didv, ſn
ocenn Mn hig er

„ 0,71, Germanick

94 Eipoſtos adralo⸗
ceige, gur luptac
ulunt,

CYN.

Mie Leminati

denſtaslͤi du.
tque hor elvodh
los SS 16
atdines Alleti, ad
lumn elt, hoe modo
Daler alten; Aler
uosdlatiudinem
elt vensigs glagm,
a inticem ſehz.
lie iken ſint.

Alannullnunn

Kilionibos in dng.
Annulun unum,
i iplum eret; ſoc
Ereabten qli erat
r ſeptenttionalist
entali ingreciebe⸗
Htera conjundtn,,
i erant in angulo,
cicdentali atqoe⸗
1) de uibus lupr
5 ho, feperiuntor

itigue

—,,.i —
id enim fetbum
21 Oner, iupta. 17.
n ero, loc,
Dmh, Pfont in 4⸗
n M ö0 1 legituz ſec
D, eckins ut pito⸗
r, Hippn, ambu⸗

ran Po /, o, bi

f0l.9. b, allepauut.
Bum ſi, vide exglicati
chianis editionis
ique cita e, cone.
dt ilius loci enpoltio

etut,

,c, habetur⸗

(itaque hoc modo) octo aſſeres in ordine occidentali, ſic docetur in tractatu † Talmu-
dico fabricationis 9¹. ordinis aſſerum, (nimirùm) in conſtructione tabernaculi **
faciebat (faber lignarius) baſes cavas, & exſcindebat aſſerem infernè, (nempè) quar-
tam ejus partem hinc & quartam illinc, & exſcindebat dimidium ejus "** in medio
atque faciebat ei duos cardines, PpN n; 92. mihi autem videtur, quòd
legendum ſit: P5N A i. e. tanquam duos † gradus 93. ſcalæ, (eosque-
cardines faciebat) ab invicem ſeparatos ac lævigatos, 94. ita, ut ingredi poſſent in-
cavum baſis, veluti gradus, qui immittitur in foramen columnæ ſcalæ & hoc ſignifi-
cat —nieèWD, 95. (nimirùm cardines iſti) facti erant tanquam gradus eosque,
immittebat in duas baſes, diciturenim: duæ baſes, duæ baſes, 96. & exſcindebat aſ-
ſerem * ſupernè digiti (ſpatiò) hinc, & digiti (ſpatiò) illinc, & immittebat in annulum
unum aureum, ne à ſe invicem ſepararentur (aſſeres,) dicitur enim: & ſint geminati
(ſive conjuncti) infernè, 97. atque hinc eſt textus Talmudicns, ** ejusque expolſi-
tionem nartavi 9⅛. ſuprà in ordine verſuum Scripturæ. Verſ. 26. Vectes] (Dictio
Dr ſignificat) juxtà Targum ejus: 13, 99. linguâ vernaculàâ: aſpris. 100,
Eod. v. 26. Quinque Tro) Aeribus lateris abernaculi] Hi quinque (vectes ſolummodò)

fue-

4

† Hebr. ha, ſic in exemplari Amſtel. Hebræo,
quò uſus ſum, legitur; in Bibliis Buxtorf. habe-
tur mawha, in editione "por noev legitur:
aHa i, e. in Miſchna, confer. infra Sign. **

95. De qua voce iuprà dict. v. 17. hH. c. n. 72. di-
dum eſtt.
96. Sicuti infrà Exod. c. 3 6. v. 30. habetur.
*Hebr. 5aα &ε P† hæc & ſequentia, usque ad:
h. v. 2 „ AR i. e. atque hic eſt textus &c. abſunt 2
91. Hebr. ), ſic in Amſtel. & Baſil. edit. ut * MStO I.
in MSto I. ſed abeſt 4 MSto 2. confer. infrà verſ. 07. Vide verſ. antec. 24. H. cap.
17. h. c. D. 109. Sðèð * Sive Miſchna, —νÜπα&α&, ſicuti hic legitur, con-
Hebr. P, in MSto I, pro eo legitur: fer. ſuprà Sign. †b. v. in MSto I. legitur: nz?
DWHA i e. aſſerum. HM i. e. in Miſchna, ut juxtà illud ſit ſenſus: ſic ha-
KXKX Vel: excilio ejus erat quoad dimidium illius betur in Miſchna; in MSto z. locus hic ſic habe-
(aſſeris) in medio, vide ſupra verſ. 17. h. c. Sign. tur wννe, e 75 j. e, ſic docet Miichna,
res eadem eſt.

ac not. in Mori new b. loc. ubi loci iſtius
erxpoſitio habetur. D 98. Præmiſi, quaſi fundamenti loco ſubſtravi, ſic
92. Quæ poſſis vertefe: tanquam duos ambi⸗ enim ver buùm nyz“, quod hic habetur, explico,
tus ſive circumferentias, confer. Cantic. c. 7. v. confer Buxtorf. Lex. Talm. fol. 972. in MSto
11,, pro: Nyzvi legitur: r i. e. narrav.

4 Hebr. , ſi: in Baſil. & Amſtel. edit. atque in 99. Ild eſt: obices, peſſuſi Tepagula; Junius an
. Tremellius verterunt: tranſtilla, confer. hic
tract, Talm. Schabbat, fol. 98 b.

MsSto I. ſed abeſt dictio iſta à MSto 2.
93. Hebt. a, ſic autor noſtet Chaldaicam
. * .
100. Vel: eſpris, ſic reddere poſſis: vpvd&, in
MSto I. habetut: vaote, aſpers, in MSto z.

vocem ppopn hie exponit, confer. ſuprà v. 1 7. h.
c, n. 72. Germanicè: Leiter Sproſſen.
94: Expolitos, abraſos, Hebr. PH, de qua xvoo d
cæ vide, quæ ſuptaà dict. v. 17. b. c. n. 7 3. nota- v & aſpors ſeu aſpurs, ſed dictionem iſtam
Nnna

ta ſunt.

.=

EXODI. CAb. XXVI.

656

fuerunt tres; ſed quoniam vectis ſuperior & inferior facti erant ex duobus fruſtis
101. quorum iſte tranſibat usque ad dimidium parietis atque ille tranſibat usque ad

dimidium parietis; iſte ingrediebatur annulum ah hac parte atque ille ingrediebatur

annulum ab altera parte, donec attingeret alter alterum, (hinc) reperitur (ſive depre-
henditur,) quòd duo iſti (vectes, nempè:) ſuperior & inferior, ſint quatuor; 102. aſt

mecdhi (vectis) longitudo totum parietem tranſibat & percurrebat ab una extremitate
patietis usque ad alteram, dicitur enim: & vectis medius &c. tranſibat à fine usque
ad finem, 103. nam ſuperioribus & inferioribus (vectibus) fuerunt annuli in aſſeri-
bus, ut illi eos (annulos) ingrederentur, duo annuli erant cuivis aſſeri; (erant autem-

vectes) triplicati 104. in medio decem cubitorum altitudinis aſſeris pars una ab an-
nulo ſuperiore ac ſursùm versùs & pars altera ab (annulo) inferiore & deorsum ver-
sùs; unaquæque autem pars occupabat quadrantem longitudinis aſſeris ac duæ par-

tes erant inter unumquemque annulum, ita, ut omnes annuli directi eſſent alter con-

trà alterum: aſt vecti medio non erant annuli; ſed aſſeres erant perforati in denſita-

tibus ſuis 105. atque ille (medius) immittebatur in iſtos (aſſeres) per foramina, quo-
niam hæc (foramina) directa erant alterum è regione alterius, atque hoc eſt, quod di-

citur: in medio aſſerum; 106, vectium (autem) tàm ſuperiorum, quàm inferiorum,

qui erant in Septentrione atque meridie, uniuscujusque longitudo erat quindecim.

cubitorum; intermedii verò * (vectis) longitudo erat triginta cubitorum, 107, atque

hoc eſt, (quod dicitur:) à fine usque ad finem, 1o5. i. e. ab oriente usque ad occi-

dentem; quinque autem vectium, qui erant in occidente, tàm ſuperiorum, quâm in-
feriorum longitudo erat ſex cubitorum; intermedii verò (vectis) longitudo erat duo-
decim cubitorum pro latitudine octo aſſerum, ſic (doctrina) iſta exponitur in exſtru-

ctione tabernaculi. 109. Verſ. 29. 1le ſint ſedes velctibus] Annuli, quos facies in illis

(aſſe-

101. Sive: ſciſſionibus, ſegmentis, ſic Hebi.
ta'P verto, German. aus zweyen Stuͤcken.
102. Quoniam ambo vectes ex duobus fruſtis
conſtabant, uti paulò antè dictum eſt.
103. Sicuti verſu ſequ. 27. h. c. babetur, confer.
not, in 'pan no h. loc.
104. Sic verto hice ρνρ, in Gur Arjeh fol.
108. col. I. exponitur, quod vectes per ſe fue-
rint triplicati „ Mo en n eee e
„ G i. e. ut primus eſſet, ſicuti ſecundus,
ac ſecundus, ſicuti tertius, ννne, ,
i. e. donec tres illi eſſent æquales (longitudine,
ſed expoſitio iſta non videtur convenire menti
Commentatoris noſtri; vide n. 107. b. v. 26.

confer. & Eccleſiaſt. cap. 4, Verſ. 12. ac not. in-

non no b. loc.

105. Hæc tamen ſententia diſplicet Junio ac Tre-
mellio, qui locum iſtum Scripturæ aliter inter-

pretantur, vide eorundem notas h. loc. n. 2 1.
106. Sicuti infrà v. 2 3. h. c. habetur.

* Hebr. ren iſtud, ut & ea, quæ ſequuntur,

usque ad: Pe i. e. intermedii verò (vectis
longitudo erat duodecim & c.) abſunt 4 MSto I.
107. Medius itaque vectis altero tanto longior
fuit unò ex cœteris vectibus, vide, quæ n. 104.
h. v. 2 6. notata ſunt.
108. Sicuti habetur infrq v. 2 9. h. c.
109. Nempè in tractatu Talmudico ſive Miſch
cujus etiam ſuprà v. 2 5. h. c. Sign. † & n. 91.
facta eſt mentio, vide tractat. Talmud, Schabbat,
fol. 9 8. b. ſicuti in pe ev b. loc. ad mat-
ginem allegatur.

4
4

7

ſecdaeſennt
uuni] Non oe

Ulosk⸗

ulla ſuper losn,
“ d inſtat Guant

autes) infixa junt
bet latiwdinem
Pygrebiebatut in

leptehengebaniu
eedtes autetn iki

tur in medli 114
Verl. 30, 6 erge
el. 30. Mmnffa
ugte nonkttaboi
4o en
cu) 1 .
bem.) Pod. Ne
lo tun Cuplicetal
119, gud heeſtt

—

1o. Sic eno bie dic

Bumort Lex. Talm.
II11. Zeu diyiſe,iete
une ſigniſſcationen
1.V. 10. n Moto ¹,
tavæ (cil arundinis,
fitionem wide in no.
II. Nilicet: aunum
quopauld ante dicni
II. Vel: quando i
nimn verbum payn
ſent
I4. Id ell: inpanein
ſiciebanun, quoni⸗
Ora zurer oinſecs
naculiextitetunt,

uu. Cerm. glatt/2

ete „quOad Pallen

ubergret, guo oa

Confer. Numet, ..

ſn nnd loeu

ter uobus

tranſibat ue
elldat ugte
dille npreclebatr

Peritur are de te⸗
uatvor; 101, aſt

buna eNtremitate,
Anlbatine Usqe
ht annoli in aleri

eni; Erant autem.
ris pars una ab an-

te & leotsum ver.

alleris ac duæ pat.

iellent alter con.
erforat in denſtr.
der oramina, v.
lehoe elt, quod di⸗
qvimminferiorum,
0erat quindecim.
orum 107, ztque
te nsge ac occi⸗
eiorum, quimn in⸗
ngitudo erat duo⸗
Pponitur in exſttu⸗
quos laciesin illit

(le.

iſplien Junio ac Te⸗

Scripturz ite intel⸗

Dotas , l0t. h. ?1.
habetur.
ea, quæ ſegluntu,,
termecti verd ellis
Ke.) lunt? Mr0 1.
Altao tamto longior
6,Nide, quæ h 104,

19, ,6
nucicd iye Miſchni,
,c,ign. 1 n gl⸗
. Talmud, schabbah,
pov h,loc, admn⸗

hanc ſignificationem R Salom. not. ad Hoſe. c.

(aſſeribus,) erunt ſedes, in quas immittantur vectes. Eod. verſ. 29. Et obduces vectes
auré] Non (hoc intelligendum eſt,) quòd aurum ipſis inhæſerit vectibus, quoniam-
nulla ſuper illos fuit obductio; ſed (aurum) infixum fuit aſſeri, tanquàm duo ora au-
rea ad inſtar duarum fiſſurarum 110., arundinis ſciſſæ; 111, crant autem (ora iſta-
aurea) infixa juxtà annulos hinc atque illinc, longitudo eorum explebat (vel æqua-
bat) latitudinem aſſeris, ab annulo hinc & ab eodem (annulo) illinc, atque iſte vectis
ingrediebatur in illud 112. & ab iſto in annulum & ab annulo ad os ſecundum, (ſic)
deptehendebantur vectes obducti aurô, quando illi recondebantur in aſſeribus; 113.
vectes autem iſti forinſecùs fuerunt, prominentes annuli atque ora non con ſpicieban-
tur in medio 114. tabernaculi; ſed totus ejus paries erat lævis 115. intrinſecàs.
Verſ. 30. &t eriges tabernaculum] Poſtquàm fuerit perfectum, erige illud. * Eod.
verſ. 30. Monſtratum tibi fuit in monte] Antè quàâm iſtud fiat, * nam ego docebo te-
atque monſtrabo tibi ordinem erectionis ejus (tabernaculi.) Verſ. 31. Velum] (Di-
ctio — 2) ſignificat ſeptum 116. & in lingua ſapientum (Rabbinorum ſignifi-
cat) )D, 117. rem ſcil. quæ ſeparationem facit inter regem ac populum (ſive ple-
bem.) Eod. verſ. 3 I. Ex hyscintho &) purpura] Unaquæque ſpecies in quolibet fi-
lo fuit duplicata ſex filis. 118. Eod. verſ. 3 I. Opere artißcis] Jam anteàâà expoſui,

119. quòd hæc ſit textura utriusque lateris, 120. & quòd figuræ, quæ in duobus erant

Nnnn 2 pa-⸗

** Id eſt: hnos antequàm iſtud (taber-
naculum) erigatur, monſtrabo tibi ordinem eri-
gendi, ſic in not. pam inov hic exponitur.
116. Sive: parietem, ſeparationem, Hebr. dvy,
de qua voce ſuprà Exod. c, 19. v. 24. n. 6 3. &
h. c. 2 6. V. I. n. I. aliquid dictum eſt, contfer.
inftà Exod. c. 3 5. V. 12. n. 12. & Exod. c. 40. Vv.
3. n. 2. i . tract. Talm. Joma, fol. 51. b. & Me-
nachot, Hol. 27. b.
117. Id eſt: conopeum, velum, Gall. courtine ſeu
cortine, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1797. &
D. W'agenlſeil. Sot. p. 10 80. n. 9. it. not. ad 2z.
Samuel. c. 17. v. 19. num. 11.
118. Vide, quæ ſupra ad v. 1. h. c. n. 2. notata
ſunt.
I19. Nempè: ſuprà, dict. v. I. h. c. n. 3
120. Vel: duorum parietum, ita juxtà Hebræum,
ubi .αεG§ν ràν (ſic enim ſecundum Biblia Bux-
torf. ut & utrumque Mstum legendum eſt) nam
dictio 'o, quæ in codice Hebræo, quò uſus
ſum, habetur, mendola eſt, confer. ſuprà v. 1: .
c. n. 3.
4

II10. Sic verto hic dictionem , de qua confer.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1441.
III. Seu: diviſæ, ſic verto hic o'n, confer. quoad

I. V. I0. in Moto 2, pro oyn legitur: 7 i. e.
cavæ (ſcil. arundinis,) coœterum loci iſtius expo-
fitionem vide in not. n ir h. loc.
112. Scilicet: aurum ſive in os illud aureum, de
quo paulò antè dictum eſff.
113. Vel: quando illi aſſeribus infiguntur, id e-
nim verbum paln, quod hic habetur, ſigni-
ficat. .
114. Id eſt: in parte interiori tabernaculi non con-
ſpiciebantur, quoniam vectes, ut & annuli atque
ora aurea forinſecus i. e. in parte exteriore taber-
naculi extiterunt.
115. Germ. glatt/ æqualis, ita, ut nihil in illo pa
riete, quoad pattem interiorem promineret vel
extuberaret, quod parietem redderet inæqualem.
* Confer. Numer. c. 7. v. I. n. 8. & 9. it. not. in
pan ine . loc, ut & tract, Talm. Menachot,
ſol. 29. a.

658

EXODI.

ChAb. XXVI.

pParietibus (Gve lateribus) altera alteri non fuerint ſimiles. 121. Eod. verfſ. 31. Che-
rubim] i. e. Figuras creaturarum 122. faciet (artifex) in illo (velo.) Verſ. 32. Qua-

tuor columnas] Hæ quatuor columnæ qua

mnis) infixi erant unci, ſursùm versus incurvati, ad collocandam fuper illos perti-
cam, 123., nam caput veli in illa (pertica) convolutum erat; —Op- autem
funt [ 124, longitudo verò veli decem cubitorum (erat directa) ad latitudi-

nem tabetnaculi, ac latitudo ejusdem (veli
aſſerum, * atque expanfum erat (velum)

1:5. ita, ut efſet ab illo (velo) & introrsùm (ſpatium) decem cubitorum; ab eodem
verò (velo) & extrorsuùm viginti cubitorum, (ſic) reperiebatur Sanctum Sanctorum de-
cem (cubitos habere) ſuper decem, 26. dicitur enim: & dabis velum ſubter anſulas, 127.
quæ connectunt duas conjunctiones 12 8i aulæorum tabernaculi, latitudo (autem) con-
junctionisꝰ(unius) fuit viginti cubitorum, & quando illa expanſa fuit ſuper tectum ta-
bernaculi ab oftio versùs occidentem, deficiebat illa?9. in duabus tertiis 30, taberna-

culi (partibus; )altera autem conjunctio 13

quod reliquum erat 132, ſuſpendebatur retrorsùm, ut contegeret aſſeres. Verf. 35.
Etpones menſam] Men ſa (poſita) in aquilonari parte (ſive plaga) erat remota

tuor baſibus immiſſæ fuerunt iisque (colu-

erat) decem cubitorum, juxtà altitudinem
in tertia parte (longitudinis) tabernaculi,

1, tegebat tertiam partem tabernaculi & id,

à latere
ſepten-

121. Verbi gratia, ſi ab iſto latere ſive patiete erat
facies leonis, ab altero latere ſive pariete erat fa-
cies aquilæ, confer. fupra dict. v. I. H. c. n. 4.
122. Vide fupra dict. V. I. , c. & c. antec. 2 5. V.
18. n. 46. & n. 47.
123. Sic Hebr. Dama hic verto, autor noſter dicti
onem iſtam alibi tranſtulit Gallicè: perche, ſic &

R. David Kimchi ad I. Reg. c. 7. v. 4. Dahe feri-

bit, eſſe vectem oblongum inſtar haſiæ vel lan
ceæ, conter. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 104⁹.

124. Ideſt: formam ſive ſpeciem habent lireræ: †
7, quæ unci figuram habet, confer. c. ſeq. 27. v.

10. n. 98.

* Hebr. vnρhνα pmn- in MSto r. pro his legitur:

mendosè, ut puto.
12 5. Longitudo enim

vit,) tertia itaque pars longitudinis taberna-

euli erat decem cubitorum, confer. infrà n. 130.

he,. verſ.
126. Scil. eubitos, id eſt: ſongitudo ejus habeb at
decem cubitos ac totidem cubitos habebat lati-

tabernaculi erat triginta cu-
bitorum, (uti autor noſter ad v. 16. . c. nota-

torum fſint æqualia, ſic intelligenda ſunt verba
iſta: Wwy vy Wy, confer.v. 36. h. c. n. 139
127. Sigmni v. 3 3. H. c, haberur. B
I2 8. Sive: juncturas, gom binationes, vide ſupraâ
* Hebr. ae fic in Bafil. editione, ut & in
utroque MSte ſine copula 7 legitur & quidem
rectius, quàm in exemplari Hebræo, quo uſus
ſum, ubi habetur: mnaA, mendofe.
129. Id eſt. deſinebat vel abſo ebatur longitudo
unius juncturæ aulæorum, quia illa tanummo-

.

Ktum eſt.

longitudinem eius, efficiebant viginti cubi-
tos, tota enim tabernaculi longitudo erat trigin-
ta cubitorum, uti jam fupr n. 125. h. verſ. di-
kum eſt. òòMU
131I. Vel: junétura, quæ etiam fuit viginti eubi-
torum, proùt ſupra v. 5. h. c. n. 16. notatumjeſt,
132. Vel: quod reſiduum erat, Hebr. Arp i. e.
quod fupererat, Germ. Was noch daruͤber

dqudo, ita, ut latera ejus quoad quantitatem cubi-

wDar. reliquum autem iſtud iive reſiduum erat
decem cubitorum. D

*

teln; 0

do viginti eubitos habebat, uti paulò anté di-

130. Nam duæ tertiæ tabernaculi partes, quoacd
ν—iaAb i. e. & altitudo tabernaculi,

(A, WIl

ſe Nentriohali uob

Ktom) ſepatatumm .
Zureum hoſium er⸗

tem
shebatut alnen

mnia verd
petnaculi K inuzons

Hinti cubitotuln,

aretzioccigent
ſtio versi 0cciden

nt) elam lindeil
urin ilo loco:)

roteckioneln⸗ be
eitebant elanto
ctiam fpona alteti
polned altifeis;
1enpictoris, 131e n
ti eadem erat, que
NNe.

— .
77 ( ſeilickt duo 1
i.e, alter uxta alterun

pum fatierum, ſie e

IIr in not. On
ſoj, 33. 20 Chagig⸗
ſol. gg. b.

7, Hebt. M gue

& lHpatium ſhe ſacun

herer Pas oder Ra

30,V. 6. ſi 9.
154. Nempe: tam men
altare, de guidus zul
1 Nam decem cubniet
tabernaruli, cujus e
Felum fuit pigimi cb
labetur,

1). dive: roterili,

136. Siye: Pperies ſa
Voce vide Buntort le
, M ad: unumqe

(A. Ty..

Verl z1. 4.

lunt N

NN utem.
edk d kiitodi.
loxti alitucinem

ini) ubemnaelli,

dtum; ad eodlem
en dancorum e⸗

bteranllts u,,

tudofautem)eon.
tluperteckumtz.
ertligtzo tabernz⸗

tabernacult Kic,

leres. Vellzf.
nemot: ltere

Eten.

—

elligenc ſunn veide

1. 36. ,,c,n. 139.

ur,
inationes, ileſipts

1. editione, ut & in
legiiat de guidem
i Hebræo, quo uins
g, mendole,
lohebatur ongitudo
quia ila tamummo-
uni auld zNle di⸗

haclli paltes, gloec
jebant viginti aubi⸗
ongitudo eret igin⸗
1 .
n. H,hcheſi,i⸗

n kit vtini eubi⸗
c.n. 16,notnumeh,
1t, Hebr. In ie
Pas noch darüͤber
4 Hye telcuum etat

ſeptentrionali duobus cubitis ac dimidiô, ** & candelabrum ih meridionali parte (po-
ftum) ſeparatum erat à latere meridionali duobus cubitis ac dimidié ; altare verò
aureum poſitum erat versùs ſpatium, 133, quod erat inter menſam & candelabrum,

773. Hebr. &, quæ dictio non ſolum akrem; ſed

136. Sive: ſpecies, facies, Hebr.
voce vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1936.
r37 M eſt: utrumque latus iſtius tegumemi e

EXODI.

„

659

—

trahebatur autem (five declinabat ſcil. altare iſtud aureum) paululùm versus orien-

tem; omnia verò 134. poſita erant (eo

in loco, qui incipiebar) à dimidia parte ta-

bernaculi & introrsùm, videlicèt longitudo tabernaculi ab oſtio usque ad velum (fuit)

viginti cubitorum; altare (igitur) ac menfa, ut & candelabrum remota fuerunt ab o-
ſtio versus occidentem decem cubitis.
rat) velum, (inde dictum,) quia januam O contexit (ſive protexit.) veluti ( accipi-

Verſ. 36. Et acies tegumentum (dD e-

tur in illo loco: ) i. e. ſepem feciſti 135. circà illum ac ſignificat: i. e.
proteéctionem. Eod. verſ. 36. Opere acupiétoris] Figuræ, quæ in illo (tegumento)
exiſtebant, erant opus aeupictum, (nempè:) ſicuti ſigura 136. iſtius lateris erat; ita

ctiam figura alterius lateris erat. 137. Eod. verſ. 36. Acupikctoris] (— P))) eſt
nomen artificis; * non vero nomen artificii ejusque Targum efſt: opere X i. e.
acupi coris; 138, non opere & i. e. acupicto, menſura (autem iſtius) tegumen-
ti eadem erat, quæ menſura veli, (nempè:) decem cubitorum ſuper decem cubitos.

** Quo ſcilicèt duo ſacerdotes poſſent vvN N
i. e. alter juxta alterum offerre duos ordines pa-

num facierum, ſic ex oma adducitur & exponi-
Pma,

tur in not. gn r h, loc. confer.
foſ. 3 3. a. & Chagiga, fol. 25. b. it. Menachot,
fol. 9 9. b.

& ſpatium Give vacuum ſignificat, Germ. Ein

keerer Platz oder Raum / confer. infrà Exod. c.

30. v. 6. n. 8.

TIZ34. Nempè: tam menſa, quàm candelabrum & 1

altare, de quibus paulò antè dictum fuit.

1 Nam decem cubiti efficiebant dimidiam partem
taber naculi, cujus longitudo ab oſtio usque ad

velum fuit vi
habetur.
735. Sive: protexiſti, vide Hiob, eap. I. v. 10.

ginti cubitorum, prout hic in notis

asgdem habebat figuras, quod ſecùs erat in aulæis
tabernaculi, quæ opere artificis textorio erant
confecta, in quorum lateribus diveriæ erant fi-
guræ, juxtà Commentatoris ſententiam-, vide
fuprà verſ. I. H. Cap., n. 2. & ſeq.
* Confer. quæ infrà ad Exod. c. 30. v. 2 5. n. 97
nOOtata ſunt, it. tract. Talm. Joma, fol. 72. b.
138. Vel: polymitarii, Vulgata habet: pluma-
rii, LEX. eεα1. e, variegantis, confer. Pſalm.
4 5⁵. V. 14, ubi R. Salomo: ſor" Gallicè exponit:
.
abrodẽ (ſic reddere posſis Vha&, proht in edi-
tione, qua uſus ſum, legitur;) in Bibliis Buæx-
torf. habetur: Pn& per Refehin ſyllaba ſin
li, hodiè Galli dicunt: brodè, broderie.
139. Id eſt: decem eubitos habebat täm in lon-
gitudine, quàm in latitudine, Germ Zehen El⸗
le ins Gebirdte / vid. verſ. 3 1. h. cap. n. 126.

it. cap. ſeq. 2 7. v. 8. n. 79. & v. 1 8. dict. c. 27.

Innn z CAFP. XXVII.

n. 102. confer. & Numer. c. 10. V. 327n. 5 4

.

660

ENXODI.

CAP. XXVII.

Erſ. 1. Et facies alure & . & trium culitorum (erit) aleitudo ejus] Verba R. mra 3 (lud:
Jehudæ ſunt, ſicuti illa ſcripta ſunt; 1. aſt R. Joſe z. dicit: refertur hic,

(quòd altare debeat eſſe) quadratum & dicitur de interiori (altari, 3. quòd

debeat eſſe) quadratum, ſicuti (igitur) ibi altitudo eſt dupla, 4. reſpectu longi-
tudinis ejus, ita & hic altitudo erit dupla ratione longitudinis ejus, ecquid

VerO

P*

ego ſtabilio 5. per (verba iſta:)

trium cubitorum (ſit) altitudo? (nem-
) à labio circuitus 6. & ſursùm versùs. Verſ. 2. Ex ipſo 7. erunt

vor-

1, 14 eſt: R. Jehuda intelligit & exponit verbe
iſta Sctipturæ, prout jacent, ſecundum verba
textus, uti illa ſonant, nempè, quòd altare ha-
bueeit tres cubitos in altitudine, cui ſententiæ vi-
dentur accedere etiam Junii ac Tremellii notæ
b. loc. quas vide ſis., confer. & infrà verſ. 5. h.
cap. n. 70. ac n. 72. & D. Wagealeil. Sot. p.
107 1. vide & tractat. Talmud. Zevachim. fol.
59. b. ſicuti allegatur ad marginem in nov
WDoTI h. loc. confer. & autor tractatus Galli-
ci, qui inſcribitur: Hiſtoire du Culte L evit. Part.
2. cap. 4: Pag. 244. & ſeq. edit. Amſtel. .
2. Confer. infrà verſ. 5. h. cap. n. 70. & n. 72. vi-
de & not. in ar Peh. loc. ac Jalkut Part. 1.
fol. 102. Col. 2. med. it. Sevachim, fol. 60. a.
& fol. 62. a.
3. Quod fuit altare aureum ſive altare ſuffitus, de
quo infrà Exod. cap. 30. v. 1. & ſeqq. & c. 37.
v. 25. dicitur autem hic 'ae i, e. interius (al-
Gorum, de quo vide Exod. dict. c. 30. v. 6. con
fer, & infrà verſ. 3. . Cap. n. 3 1.

4. Id eſt: duplo major; eſt autem hic ν re

i. e. argumentum 4 comparatis (vide not. in
Wm TW'h. loc. ac not. ad librum Prec. Jud.
part. 1. p. 9. a princ.) ut ſenſus ſit: ſicuti deal-
tari tbymiamatis dicitur, quod debeat habere cu-
bitum longitudinis & cubitum latitudinis i. e.
quadrangulum, ac duos cubitos in altitudinem,
(prout infrà Exod. c. 3 0. v. 2. habetut, )atq;ita alti-
tudo ſuperat duplo longiudinem; ita & altare

iſtud æneum, quod etiam debet eſſe quadratum

quod quinq; cubitos habet in longitudine ac to-

tare,) quia ponebatur ante velum Sancti San-

tidem in latitudine, debet quoad altitudinem ſu-

perare duplò longitudinem, quocirca altitudo e-

jus, j-uxtà mentem R. ſoſæ erit decem cubitorum,
ſicuti infrà v. 5. , c. habetur, ubi vide not. n. 71.

dicitur enim hic in textu ſacro, quòd altare d⸗o-

beat eſſe quadratum,
5. Id eſt: quidnam aſſerere ac ſtabilire volo ?

quænam mea eſt ſententia ? confer. infra verſ. 5.

h. cap. n. 43. & Lightfoot in Luc. c. 12. v. 49.
Pp. 82 3. edit. Lipſienſ. verba autem iſta loquitur
Commentator noſter ex mente R. Joſæ, vide
infrà dict. verſ. 5. h. cap. n. 42.
6. Sive ambitus altaris, Hebr. aamnb, de quo pau-
I0 poſt ad verſ. 5. h. cap. plura, tota igitur alti-
tudo huſus altaris exterioris ſive ænei juxtâ men-
tem R. Joſe fuit decem cubitorum, (ſicuti & in-
fra dict. v. 5. , cap. n. 7 I. dicitur,) atque huic
R. Joſe ſententiæ, quam & autor noſter hic ap-
probare videtur, quodam modo acce dit P. Fa-

gius in not. ad Paraphr. Chald. . loc. confer.

& infra alleg. v. 5. n. 70. & n. 7 1. it. n. 72. vi-
de & not. ad librum Prec. Jud. part. I. p. 9. a.

princ. ubi prolixior habetur expoſitio ſententiæz
R. Joſe, confer. not. ad Ezech. c. 43.v. 13.num.

2 2.

7. Nempè: altari, fiant cornua ejus, idque opere
continenti ſive cohærenti ſine ulla divulſione aut

ſeparatione eaque cornua cohæreant altari, ſur-

ſùm verſus ineurvata, ut animalia ſacriicanda
dàad illa ligari poſſent, vide Pſalm. I18 v. 27. con-
fer. & ſunii ac Tremellii not. h. loc. & luprà
5 V. 3 1. 1 „

Exod. c. 2 5. v. 1 8. n. 49. & eod. c. 2

. fonis oehullle⸗

d. en I.
CAb. XXVII. CA

4] fhri

vojciumur) in eo⸗
— vo⸗ .
ionesin lingia l

I Uamn ſtabiliar &es

e Kkecilti ut tacica
ie. tadices agentem
co:) Eomnem pro
ſtud: — Dd⸗
ilo oca:)
gueiſte poſtetiot
gvelinillo loco:)
tein ejus habetur in
ger ic etam in lo
lum; 11, its Hie qu⸗

us, lingui fetnat

— —
8. Led opere coharenti

it. Moin klii cr
. Qenadmocinn lis

cornua iſtz, Prout nun
9, Ficuti Elai,ca). 45 1.
10, Ideſt: pelyium iy⸗
ſicge Puxtott. Lex Tal
II. Kire: tollat & auter⸗
ingiir ſigniſienionen
tor, nam verbum "nd
kfiam nolat: jepuone
11. Veluti Pfalm, 50, ⸗
dign
13. Moht Hiob cin d
14, Hebr. i, e, n
ſie etdi, nempe in l
am.
15. Fieuti Hiob, e, 1.)
Haln. 12, .7. ibigue
amvel cap, 17, . 39.

7
0. 17. V

(4b yy
—A

CAP. XXVII. EXODI. 661

cornua ejus] (Nempe) non faciat (cornua) illa (artifex) ſeparata eaque conjungat al-
tari. 38. Eod. verſ. 2. Et operies illudære] (Hoc factum eſt) ad expiandam duritiem
frontis (populi Iſralitici.) nam dicitur: & frons tua eſt ænea. 9. Verſ. 3. Lebetes
gu) ebe . cjus] (QN) fabricabantur) ad inſtar N ). 10. Eod. verſ. 3. Ad excipiendor ci-
elt: rekenur ni, neres ejus] (Iſtud: ſignificat) ad removendos cineres ejus (ſcil. altaris, ut illi
(altari, 3, dd ! Projiciantur) in eos (lebetes,) & hoc eſt, quod (hic) interpretatus eſt Onkelos:
telpectt long. pbp BOPi. e. ad colligendum cinerem ejus in illos (lebetes,) ſunt enim di-
ni eus, eegic ctiones in lingua Hebraica, (ubi) vox una ſignificationem ſuam mutat, ita, ut rem a-
Altitudo! (nen⸗ liquam ſtabiliat & eandem removeat, 11. veluti (habetur in illo loco:) Ri.
Er ih . e E. & feciſti, ut radicaret radices ſuas, 12, item (alio in loco:) ſtultum (vidi) D
dv. i. c. radices agentem; 13. contrarium 14. verò ejus (ſignificationis habetur in illo lo-
K co:) & omnem Proventum meum νN1. e. eradicabit, 15. ſimile huic eſt & i-
artſtut. ſtud: — DVNi. e. in ramis ejus fructiferæ; 16. aſt contrarium ejus (habetur in
itcaenthionm, illo loco:) — âä i. e. diſcerpturus ramos ejus, 17. item (in illo loco:)
tubinikenon n. atque iſte poſterior * Dx, exoſſavit illum, 18. i. e. confregit oſſa ejus, 19. ſic quo-
o, d ede (que (in illo loco:) οσ. e. & lapidarunt eum lapidibus; zo0. contrarium au-
tem ejus (habetur in illo loco:) pd elapidate à lapidibus, 21. i. e. amovete la i-
des, ſic etiam (in illo loco:) & firmavit illam (vineam) NRipdvi. e. &ũ elapidavit il-
lam; 2¹2, ita hic quoque (accipitur verbum:) i. e. ad removendum cinerem
ejus, linguâ vernaculâ: à deſcendrer. * Eod. verſ.- 3. Et palas ejus] (Dictio

1 ſtabiire 0n
conlet inkia reil. 3.
1n Luc, c, 12 1,49.
altemiſts logitr
ente . ſole, ile

41. 8 *²)
br, and 1e anod. . .
Uura, tota igitut li⸗ 2. Sed opere cohærenti ex maſſa ſolida deducat ubi vide Raſchi noſtri notas, num. 34. conter. &
ſregneiiutsmen. cornua iſta, prout num. antec. 7. dicdtum eſt. not. ad Zachar. c. 11. V. 13. n. 39.
torum, (ſcltin. 9. Sicuti Eſai. cap. 48. v. 4, habetur. * Hebr. N. 1, iſta, ut & ſequentia, usque ad?

Gicitur,) atque inlie
Autor nolter hica.
modo acce it b. aN.
hald.h, loc: contel.
1n. 7hit. n, 71. i.
ud, pat, 1. 0,9,4,
enpoſtio ſemenie
chc,43,7. I; n,
Uaejus, idque opete
E Ala diuſſone t
heteant sltari, ſür-
cimalia lactibcand 4
lm.. 119 V, 7 0l .
not ,. lor, 8 ln.

1o. Id eſt: pelvium ſive ahenorum, de qua vocte Wmi. e. ſic quoque ρπbabſunt 4 MStoz.
vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 994. 18. Uti Jerem. c. 50. v. 17. habetur, ubi vide Ra-
1II. Sive: tollat & auferat atque contrariam ejus ſchi not.
induat ſignifieationem, ita hic vrib interpre- 19. Contraria illius verbi Svy ſigniſicatio, (aem-
tor, nam verbum "nb jnter alias ſignificationes pè, quod ſignificet: roborari, invaleſcere, ) ha-
etiam notat: repugnare, contrariari. betur in Pſalm. 10 5. v. 24. quod exemplum vi-
12. Veluti Pſalm. 80. verſ. 10. habetur, ubi vid. detur Per errorem deſcribentium vel typotheta-
Sign. * rum hic omiſſum eſſe.
13. Proùt Hiob. cap. 5. “ 3. habetur. 20. Proht 1. Reg. c. 2 1. v. 13. habetur, confer. &
14. Hebr. 97 i, e. mutatio ejus ,ſcil. dictionis Eſai. c. 5. v. 2. ibique Raſchi not.
ſive verbi, nempè in ſignificationem contrari ʒ21. Quemadmodum Eſai. c. 62. v. 10. habetur.

am. 22. Id eſt: lapides ex illa amovit, ſicuti Elai. c, F.
15. Sicuti Hiob. c. 3I. V. 12. habetur, confer. 6. v. 2. hahetur, ubi vide not. n. 5.

Pſalm. 52. v. 7. ibique Raſchi not. it. not. ad 1. Sie exprimo hice: wwsgw Re, in MSto. r. legi
Samuel. cap. 17. v. 39. num. 29. è 5 2
1c 6,zl. 1X6. Prout Eſai. cap. 17. v. 6, habetur. rür: PHWa&, in MSto 2. omiſſa eſt dictio iſta
e00. 01 , Zl ⸗ 1 hab Gallica.
l. 17. Quemadmodum Elai. c, 10, v. 3 3. habetur,

662 EKODI.

tur cinis; facta autem erant ad inſtar operculi ollæ ex ære fuſili tenui, eni manubri

um fuit, linguâ vernacolâ: vodil. 24. Eod. verſ. 3. Cmteras 25. cius] Ut accipia-

tur in illis ſanguis victimarum. Eod. verſ. 3. Et fuſeinulas ejus] AP erant *
factæ,) tanquam unci recurvi, qui carni im pingebantur eique infigebantur † & per il⸗

Ias vertebantur 26, carbones ſtruis (ligneæ,) ut eò citius arderent, linguà vernacu-

14: croſins 27. & linguàâ ſapientum (Kabbinorum dicuntur ) Heg. 28. Eod
verl. 3. Et receptacula 29. ejus]) (Nam) receptaculum 30. illis erat gu6 carb nes
auferebantur ab altari (exteriori,) ut illi ponerentur ſuprà altare laterlu⸗ 31 dadd⸗
lendum & propter R Ni. e. acceptionem (ſive apprehenſionem) eorum vocala-

ſunt Hi. e. receptacula, veluti (eadem ſignificatio habetur in illo loco:) Ninm

23. Sic in verſione Latina, quæ in opere Regio ex
editione Plantiniana;, cura Ar. Montani prodiit,
habetur, ſed autor Vulgatæ tranſtulit: forcipes,
confer. Numer. c. 4. V. 14. H. 25. & Num. e.
2 1. V. 1 2. D. G7.
24. Sive: bodil, Germanic? Wedel / ſic reddere
posſis: h, ſicuti in exemplari Hebræo, quô
ulus ſum, legitur: in editione rr PD' ut &
n Bibliis Buxtorf. hic habetur: byy,led dictio
ia ibidem corrupta eſt, rectiùs in iisdem Bi-
pliis Numer. c. 4. V. 14. legitur: hd, Italis di-
citur: il badile & paletta da fuoco, Hiſpanis:
badil de fuego;, hodiernis Gallis: pelle 4 feu,
nonnalli pro: palas, Lefſterunt: ſeopas, uti P.
Fagius ad Paraphr. Chald. b. loc, notavit, con-
fer. Numer. dict. cap. 4. V. I. H. 26. &– D Num. †
c. 21. V. 12. n. 67. ut & not. ad I. Reg. c. 7. v.
45. num. 119. in MSto 2, omilſſa eſ dictio iſta⸗
Gallica, ſeu potins Germanics
25. Sic juxte mentem autoris noſtri cum Junio ac
Tremellio alii sque vertere volni Hebræam vo-
cem: Pryn LXX. tranſulerunt: a, Gi
gorg, phiales ejus, in Vulgata vet ſione Latina

dictio iſia eſt omiſſa-

vel ab hodierno Gallorum uſu loquendi remo.
tam eſſe puto, abeſt autem vox iſta 4 MSto :
29. Id eſt: uncini, tridentes, ſic & Largum On
keloſi hic habet nrne, quam vocem p. Fagi-
us aliique interpretes vertetunt: fuſcinulas ejus
confer. Numer: C. 4. v. 14. h. 24. & Buxteif.
Lex. Talm. fol. 19 30. .
29. Hebr. rhprm, quam dictionem no nn ulli ve
terunt: churibula, ſic ferè LEX. rgsior .
75, (uti hic babet Romana editio, es thu
ribulum (vel acerram) ejus; Complutenlſis ha-
bet: zà ritier Auzg; alii tranitulerunt: forci-

5*

bet: conter. Exod. c. 2 5. v. 3 8. ibique
171. & n. 174. it. S. Tei dan, 1 . karel.
57. al. 77, fol. m. 387. editionis Græcæ Baſil.
1544. ubi voces Hebræx „quæ hoc verl. 3 ha-
ventur, adquctæ ſunt, ſedg mendoſa, at ut .
earundem etiam explicatio ibidem habettin.

, receptionis, concavitatem, qua aliquid capitur
K Hebr. 1. e. ſtæ: (ſcil. fuſceinulæ ſie dictio iſta I ont eonfer. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
iIn MSto 1. præmiſſa eſt voci: i-e. tanquàm. il 3 in Karaphr. Chald. h. loc. vide-
Hebr. parin dudomiſſum eſt in MSto? 1 lud tranſtulifſe: Vas patens, confer. & in-
b. fin. exponitur nn, quòd fuętit inſtrumen
tum, què membra victimatum vertebantur.

22— — DS CAP. XXVII.
) juxtà Targum ejus (ſignificat:) . i. e. batilla, 23, quibus amove-

dquod hie in vulgatis editionibus, ut & in M St 0
1 habetur; ſed dictionem iſtam vel corruptam
pes eus, prout Junii ac Tremellii verſio hic ha-

30, SiK verta hie 7lao Dn i. e, domum ſive locum

31. Id eit: altate ſuffius, de quo vide ſuped verl.

Il.
—
r— .
i, e,40 cpiendum
colic le guogbel
inſinu ſuo 1.

ſunt,) pto: 70
39) lgniſcatſ
zutetniſtuc)fickun
te; iltius autenm ter
Liciez ei clalichlanm
P lgliſcet:)
tnr 39 —.,Kcti⸗
pormd, 30 (nbi
guicgnic tetendum.
temittud üinilimoee
Kinſellis 40, ligne
1e us luts)adch

————
31. Nide Eſai c,30. .
3 . m. 171.
33. Sieniirorerb ez,.
34. Conlet. Exod c. 14
,h, (ſcutiin hodien
hetut,) ſigentur lepi
ea raz i.e. & 0mm
. cap. n. 107, no
1. Chrdeus gnogte
i, e clidrum, conlet.
ſetlig, b. (a. d 63. 5
zic erplimere olls
lepitur, Vulgatz editi
em ell.
36, Nam in texiu ſacioh
noſ do cdm, juxt⸗
noſtri, ordo vetborun
n) abyb orn d
pele retis,
37. Siver cifchitum, ton
chim, ſol. 3. 2, ke
Vid 8& qur inſts ad e
polataſunt; abell zute
1.hoc quidem oco.
30. HMekt: omnis (ani⸗

4n. Wn.

guibus zmore⸗
lulchi manubr;,
u] Uarcni

M ernt
antur Eeril.

lingeis vemnacn⸗
rat,gub catbonez
Kilg 31, ad ado⸗

eorum VOCat

0 loco.) Rden

4
ddete pollsyvf,
nibith in Mto

illam Velconuptam

uln logtencileno.
hpor iſtt4 MSion.
8,lc & Latgum 0n.
Nuam votem b. agi
iunt: fulclgnes eus

.h. 14. Bunolt.

4
konem tonnulirer.
IXN i titrus⸗
eilio,) i, e, ihu.
6; Complutenſizha.
tranſtalerunt: korci⸗

eweiſi etſiohicla.

V 39r ibigne not n
piphan, lb. 3. Hatel.
itionis Grecz haſil.

qux hoc ver 3, M .

Tmencoſa, uputo,
ibicem habetat,

„domum ſine locum

, ga aliquicd aittt
Kott. Cex. Toln fol.
Chald. /. lor dice.
Patens, tOn en in.

eguo itefuſti et.

25. Chaldæus quoque interpres hic vertit: Ab

nnn n cüů/m, juxta mentem Commentatoris

38. Id eſt: omnia (animalia) mactant; eſt au⸗

—

—

i. c. ad capiendum ignem è foco, 32., (ubi —) ſignificat acceptionem ignis è lo-

co ſuo, ſic quoque (ſumitur in illo loco:) NrP i. e. num accipiet aliquis ignem-

in ſinu ſuo? 33. Eod. verſ. 3. Omnis vaſa jus] (Verba: 2 —
ſunt,) pro: G) — i. e. omnia vaſa ejus. 34.

2P) ſignificat 1) i. e. cribrum, 35.

O' hic poſita
Verſ. 4. Craticulam] (Dictio
quod vocant (linguâù Gallicâà:) crible; *erat

(autem iſtud) factum altari tanquam veſtimentum, habens foramina multa, ſicuti re-
te; iſtius autem textus (ordo) eſt inverſus 36. atque hæc ejus eſt interpretatio: &
facies ei craticulam æneam opere retis. Verſ. 5. (Sub) amlitu alraris (Dictio
29) ſignificat:) 2 Wi. e. ambitum, 37. omnis res, quæ circumcircà ambit, dici-

tur 20 , ſicuti docent (magiſtri noſtri in capite Talmudico, quod incipit .) — 5

PDrNE, 38. (ubi ſic habetur:) iſtæ ſunt maſſæ 39. vaſorum ligneorum, (nempè:
quicquid terendum 22 ) i. e. & circumeundum (ſive perforandum,) eſt; fit au-
tem iſtud ſimili modo, quo faciunt exciſiones rotundas in aſſeribus laterum arcarum
& in ſellis 40. ligneis, ſic etiam altari fecit (artifex) exciſionem circumcircà *in late-

=

re ejus (altaris) ad decorem, idque (fecit artifex eo in loco,) ubi tres cubiti 41. altitu-

dinis

.

„*

3 8. n. 171.
33: Dicuti Proverh. cap. 6. V. 27. habetur.
34. Confer. Exod. c. 14. Vv. 2 . n. 9 5. L. XX. pro:

52. Vide Eſai. c. 30. Vv. 14. confer. Exod. c. 25. v.

2h, (ſicuti in hodierno eodice Maſorethico ha-

betur,) videntur legiſſe: 72), unde verterunt,
. . — M .
xæl a*τ†h i. e. & omnia, confer. in fra verſ. 19.
p. cap. n. 107. & not, in mos rw h. loc.

1. e. cribrum, conſer. verſ. ſeq. 5§. n. 5 1. & inft⸗
verl. 9. h. cap. n. 8 3. & EXOd. c. 3 I. v. I0. n. 9.
. „%
* Sic ex primere poſſis havp, uti in utroque MSto

.
legitur, Vulgatæ editioneshabent vnvwp res ea
dem eſt.

36. Nam in textu ſacro hic ita legitur: awypad

noſtri, ordo verborum iſte eſſe debeat, nempè:
ro WPeyD HW nd i. e. craticulam æneam
Opere retis. . .
37. Sive: circuitum, confer. hic tract. Talm. Seva-
chim, fol. 53. 2. S& fol. 62. a. b. it. fol. 119. b.
vid. & quæ infra ad Exod. c, 29. v. 16. n. 34.

notata ſunt; abeſt autem dicio iſta amnb à MStoD

I. hoc quidem loco. .

tem iſtud caput primum tractat. Talmud. Chul-
lin.
39. Sive: rudes & informes materiæ, quæ non-
dum elaboratæ ſunt, Hebr. à, vide Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 441. & ſeq. S=ð
40. Sive: ſcabellis, Hebr. op vide Ejusd. Bux-
torf, Lex. Talm, fol. 1 529.
*In notis Raſchianis editionis nnm mnpw hic ad-
ditur: èe dn enn i. e. & fuit latitude ejus
cubitus, confer. infra Sign. ** . verſ, abeſt autem
dictio iſta ab i: e. circumcirca, à Msto I.
4I. Hinc P. Fagius in notis ad ParaphraſinChald.
h. loc. ſcribit, ab ambitu iſto eminuiſſe altare ad.
huc tribus cubitis, & quando Scriptura dicit, al-
tare in altitudinem habuiſle tres cubitos, id jux-
12 Hebræos intelligendum eſſe ab ambitu y alio-
quin ad ambitum ipſum ſacerdotes aſcendebant,
licèt non per gradus, unde colligitur, inquit Pa-
gius, altare ma jorem habuiſie altitudinem, quàm
trium eubitorum, in notis Raſchianis editionis
a r hic ſcribitur, quòd pro: v i, e,
tres (cubiti) in quodam codice legatur: VV.i.
e. ſex (cubiti,) ſic etiam in utroque MSto habe-
tur V⅜̈j, e, ſex.

.

OoOO

2

664

LA. XXVII.

dinis ipſius (altaris) deſinebant, (& hoc) juxtà verba ejus, qui dicit: 42. en quid ego

Kabilio 43. (per verba iſta:) trium cubitorum (ſit) altitudo (altaris iſtius, nimirum)

à labio circuitus & ſursùm versus; ambitus autem iſte ad inceſſum (ſeu ambulatio-

nem) ſacerdotum, non fuit altari æneo, niſi ſuper capite (ſive extremitate) ejus intrà
cornua ejus, atque ita diſcimus (in tractatu Talmudico, qui agit de) Sacrificiis, 44. (i-

bi ſic habetur:) ubinam iſte eſt 4. ambitus? (nempeè:) inter cornu & cornu** (alta-
ris) intrà illa (cornua) fuit eubitus, ad inceſfum (ſeu ambulationem) pedum ſacerdo-
tum, duo iſti cubiti, 46. dicti ſunt 22 i. e, ambitus, 47. & accuratè ibidem 4⁸.
id conſideravimus, textus etiam, (ubi dicitur:) ſub ambitu ejus (altaris) & infernè 49.
docet nos, quòd ambitus S. fuerit in latere ejus (altaris) & quod veſtimentum (ſeu
ambitus) cribri 51. ſub illo (extiterit;) ſolutio autem reſpondentis ad objectionem
(eſt iſta, nempè:) duo fuerunt ()22 i. e, ambitus,) unus ad decorem & alter pro

ſacerdotibus, ne illi ſeſe implicarent, 52.

is, qui in latere extitit, fuit ad decorem &
infra

42. Is, qui hæc dixit, fuit R. Joſe, de quo ſuprè
verſ. 16 h. cap. n. 2. & dict. verſ. 1. h. cap. n. 5.
in notis Raſchianis editionis pon n polt:
en i. e ejus, qui dicit, iſta funt addita:

en ee en. j. e. altitudo ejus (fuit)

dupla (vel duplicata) ratione longitudinis ejus,
en quid ego &c. quæ lectio altera illa planior eſt.
4¾. Wide ſuprà dict. verſ. 1. h. cape n. 5.
44. Eſt is liber primus Sectionis ſive partis quin-
t& operis Talmudici, agens de ſaçrificiis, quæ,
qualia, quo tempore &c.illa offerti debeant, con-
fer. infra h., verſ. 5. n. 77. .
45. Confer., hie Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1092.
aX jd eſt: inter unumquodque cornu, in notis Ra-
ſchianis editionis aon noe hie additur: 5*6α
DN aH i. e. & fuit latitudo (ejus) cubitus,
vide ſupra Sign. * b. verſ. & num. ſeq. 46.
46. Nempè de quibus paulò antè dictum eſt, in

—D-enm h, loc.
47. In notis ad librum Precum Jud, part. 2. p.
229. a. prine. ex Bartenora adducitur, quod
aamb fuerit Damn yepen i, e. pars me-

dia altaris à fundamento ad partem ſuperiorem; †

dici autem aald, quoniam in fundamento alta-
gis defuerit cornu unum (nempè: quartum,)
tria enim cornua (altaris) fuiſſe in portione
(hæreditaria) Benjaminis; unum autem in por-
aione judæ, & quòd propterea non fecerint fun-

tientem ſpectante; ſed vacuum fuerit (iſtud
fundamentum) ad indicandum, quòd illud in
portione Judæ eſſet ſirum 5h non vero in portione
Benjamitica & quod proptereà dicatur pars illa

AnP i. e. G cingeret omnia cornua (alraris)
nec quidquam ei defuerit, ſecus ac in fundamen-
to altaris, (ubi cornu unum defuit, ſicuti jam
ſuprà dictum eſt,) Hebiæa vide sis ibidem, con-
fer. & Gur Arjeh fol. 122. col. 2. princ. & Light-

ſienſ. confer. & Levit. cap. 1. v. 5. n. 67. & n.
71.

crifitiis, de quo num. antec. 44.
mi ſeptimi.

gendum eſt; non verò aa, proùht in exempla-
ri Hebræo, quo uſus ſum, vitiosè habetur.

poſt n. 53.
52. Vel: impedirent, ſcilicèt inter eundum & mini-
ſtrandum, ſic Heb æum nv, quando pun-
ctum in cornu ſiniſtro literæ Schin poſitum eſt,
Raſchi not. in utroque MSto pro: Mu legi-

tum, ſic etiam in Sevachim f. 62. I. a. reperitur,

damentum inillo cornu meridionali, versus o-

alleg. Buxtorf. in Lex. Chald. fol. 25322

4 8. Nempè: in dicto tractatu Talmudico de ſa- ,note
i. kormam, ſimiliud

49. Sic legitur in hoc verſu 5. iſtius capitis vigeſi-

hic verto, confet. Thren. cap. 4. Vv. 14. ibique

tur: rWe i. e. lapfarent ſcil, pedes ſacerdo-

media altaris aa'b, quoniam illa circumdaret

foot. Centur. Chorogr. cap. 2 1. p. 43. edit. Lip.

50. Hebr. ane,, ſic enim juxta Biblia Buxtorf, le-
textu ut & in notis Sign.* confer. not. in mpV

51. Confer. verſ. antec. 4. h. cap. n. 35. & pauld a Puin
((Lentur. Chorogripb

. WI.

uge al Gimmidium
men ſcetetiuter li
loco lecetunt Atar
clivulusauteln, 59.
epleennt; (achen
tefteumn fäcies wuiht
nempe) in clirule
guod fuerit ei altr
6, elthocipſumal

liclſtaelite alri
earatusab altariplet

tingebant que ad⸗

—

. 1. Vel: zmbitit iluc

.antec. 51, hNe
un ante
64. Corfer, infia hMod.
LDerit, (,17. V 32
que Aimidiumn 1

(iamis eitioni

WN en le.
qvoc etibtun fieit 1
drihtitudo fuert cubi
5f. Vide Leiit, th. 1.
3t. lch. ri) ,
Hierololymitanum,
. 215, 9 n. 29, not

co: kelyge) in btto

iut Nnn i e, cingul

88. Hebt. Nn v,

dS n. 67. Malm, 1.
(Conler & not a0 libn

. a. Pkinc. 5 P. 139

enl.& ſalkun ban. 1.

Sh. De hoc clirulovige!

n.126, 8 inft Exod,
lerit.e. 1. venl. 16. n,

. lri tuprd xod, c,1
61. Vige Lxod, dichc,2
lewit, 06. . 3. h, 1
br. da), in Möt

—Ammn CAP. XXII. EExXxODI 66
ienſlle infraà illud laltare) fuit indumentum cribri; 53. latitudo autem ejus ſeſe extendebat
umiim usque ad dimidium altaris, 54. idque fuit ſignum dimidii altitudinis ejus, ut diſcri-
ſe undelid. 1 men faceret inter ſanguinem ſuperiorem & ſanguinem inferiorem; 55. illius autem
Cenatſeſuinni loco fecerunt altari templi 56. ſiguram 57. fili rubri 58. in medio ejus (altaris:)
deiſtcid ii clivulus autem, 59. per quem aſcendebant (ſacerdotes,) etiamſi is in hoc textu non-
1 cornntn lt. explicetur; (tamen) jam anteà audivimus in Sectione illa, (cujus verba ſunt:) altare
Dpedumſaceh. terreum facies mihi, 6o. non aſcendes per gradus, 61. i. e. non facies ei gradus.
rntd icen 4 (nempè) in clivulo ejus; ſed clivulus * ſit lævis, 62. diſcimus (itaque exinde,)
tie) Kinkernd 49 quòd fuerit ei (altari) clivulus, ſic diſcimus in Mechilta; 63. altare autem terreum
eſtinentum len 61. eſt hoc ipſum altare æneum, cujus concavum implebant terràâ 65. in loco, ubi il.-
d Cbjegionem li (Iſraelitæ) caſtra collocaverant; é66. clivulus verò erat in meridie altaris, 67. ſe-
Dren alter o. paratus ab altari plenâ (latitudine) fili capillorum, 68. & pedes ejusdem (clivuli) Per-
ditad ecotenn & tingebant usque ad cubitum (unum) propè tapetes ocellatos 69. atrii, quod erat in⸗
ind OWW Oooo 2 me-
—

—
vacnum fueri iſtcd
Ndum, qudd ild in
non veſdin por ione
tetei dicatus pars illa
iam ila icumdaret

nia cornu (ARans)

echs 1c in tundswen⸗
Im Cefuit, ſeuti am

vige dis bicdem, con.
l.1. prine, lignt.

11. P. 43, ebit. i.

e le n 67,n

iu Talmudico de ſi⸗

44,

aZibli, Dugort le⸗ .n. 67. & Pſalm. 3 7. V. I 5F. ibique Raſchi no:.
prottinerenl l & not. ad librum Prec. Jud. part. 1. p.
tione habetut. è” a. princ. & p. 139. a. med., it. Lighifoot.
cepen 35,8 n H Centur. Chorograph. cap. 34. n. 67. e lit. Lipſi
. enl. & alkut Part. I. fol. 102, col. 2. fin.
eundum i · De hoc clivulo vide ſuprà Exod. c. 20. v. 26.
vn, quandog. Sen 126. & infta Exod. cap. 29. v. 16. n. 3 2. G
2 dclin holtum l, Eevit. C. I. verſ. 16. n. 107.
1, 4,. 14 bigte 60. Uti fuprà Exod. c. 20. v. 24. habetur. .
1o ro: legi⸗ 81. Vide Exod. dict. c. 20. v. 2 6. n. 12 6. conſer.
ſil dele tel. . Levit. c. 6. v. 3. n. 15. ”ÿM
6n, La teſe , „Hebr. wan, in MSto 2. legitur: ann j. e, in
Kl.ſzun.

illius capititigeſſt.

⸗ 3 Vel: ambivit illud (altare ſcil,) cribrum vide
num. antec. 5 1. H. verſ. .
54. Confer. infra Exod. cap. 29. verſ. 15. n. 31.

SE Levit. c. 27. V. 32. n. 90. poſt verba iſta:

usque ad dimidium altaris, additur in notis Ra-

ſchianis editionis San n,, nempè,: NunN
n ar aene i. e. deprehenditur (itaque)

quod eribrurn fuerit latum cubito, vel, quod cri-
pri latitudo fuerit cubitus, confer. n, 6 2. H. verſ.
55. Vide l. evit. cap. I. verſ. 5. ibi que not. n. 67.
56. Hebr. niy tMn, ſic vocant judæi templum
8. notata ſunt
c. 2 5, V. 9. n. 2 §. Hotata ſunt.
57. Förznam ſimilitudinem, Hebr. Hma à Græ-
co: Nelvue, in utroque MSto pro rmo legi-
tur HreRi. e, cingulum ſeu cinctura.
58. Hebr. Nooe Pi, de quo vide Levit. c. I. V.

ierololymitanum, vide, quæ ſuprà ad ExOd.

clivulo, ut ſenſus ſit juxta hanc lectionem: ſed
in clivulo ſcil. aſcendes.
62. Hebr. pn, quæ dictio hic opponitur inciſo,
quodque habet gradus, vid. Exod. c. 20. v. 26.
n. 127. confer. & z. Paralipom. c. 9. v. 19. &
infràâ Exod. c. 29. v. 16. n. 3 2. poſſes eliam pyI
vertere tanquam verbum, ut ſigniſicet. diviſit,
nempè clivulus iſte diviſit ſeu mediam partem
altaris fecit, confer. quæ num. 47. & n. 54. h.
verſ. notata ſunt.
Eſt is Commentarius in Exodum antiquus,
magnæ apud Judæos celebritatis & autoritatis,
de quo vide me ne S Buxtorf. Biblioth.
KRabbin.
64. De quo ſuprà Exod. cap. 20. V. 24.
65. Vide Exod. dict. c. 20. v. 24. n. 96. ubi ea⸗
dem, quæ hic, habetur explicatio, confer. &
not. in e b b. 1o.
66. Vel: ubi commorabantur ac

63

quaſi hoſpita-
bamur, nam de loco ad locum proficiisebantup
caſraque metabantur nec fixam hbebantſedem.

67. Contfer. hic not. ad librum Prec. Jud. part. I.

pag. 9. 2, princ.
bS&, Hebr. Ayv ue1 NbHi. e. quanta eſt latitu-
do fili, quòô capilli nectuntur, German. Ein gan⸗
tes Haar⸗Band breit / conker. intr. H. v. 5. n.
265. II. Levit. c. 20. v. 25. R. 50. vide & Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 71.

69. De quibus inftà verſ. 9. . cap.

666

—

EXODI.

X

ſum ejus literalem, (nempè, quòd fuerit) altitudo ejus trium cubitorum, 73. non ex-

titit longitudo clivuli, niſi decem cubitorum, 74. ſic inveni in Miſchna, (ubi agitur-
de) quadraginta novem menſuris; 75. iſtud verò, quòd (ſcilicèt clivulus) ille ſepara-
tus fuerit ab altari plena (latitudine) fili capillorum, 76. de quo in tractatu TLalmu-
dico, (qui agit) de ſacrificiis, 77. diſcimus ex textu ſacro. Verf. 7. In annulos (Nem-

pe:) in quatuor annulos, qui facti erant in craticula. 78. Verſ. 8. Cærum ex mabulis

(Hebræa: N Q translata ſunt) juxtà Targum ejus: n b i. e. con-

cavum tabulatum, (nimirùm) tabulæ ex lignis Schittim (ſint) ab omni latere; conca-
vum autem (ſit) in medio nec ſit totum (altare) ex uno ligno, cujus craſſitudo ſit
quinque cubitorum ſuper quinque cubitos, 79. veluti incus. 80. Verſ. 9. TZapgetes
ocellator] Hi facti erant," tanquàm funes nautici, &1. pleni foraminibus, opere con-
tortô, 82, non opere textili, ac Targum ejus eſt: 0, ſicuti juxtà Targum (di-
ctio:) 32 exponitur Chaldaicè: πDi. e. cribrum, 83. quoniam illi (tapetes
ocellati) erant pleni foraminibus, ad inſtar cribri. Eod. verſ. 9. Aa latus unum] O-

mnis plaga 84. dicitur (in Scriptura:) i. e, latus (ſive angulus.) Verl. 10.

Et columnæz ejus viginti] (Videlicèt) quinque cubitorum (ſpatium) erat inter unam-

quam-

70. ls fuit R. Joſe, de quo ſuprà verſ. I. H. cap. n.

2. .
71. Qonfer. ſupra dict. verſ. 1. H. cap. n. 1. & n.

72, Is fuit R. Jehuda, de quo ſupraà dict. vert. 1.

73. Prout habetur alleg. verſ. I. H. cap.
74. Confer. quæ ad Levit. c. 2. vVerſ. 2. n. 14. nO.
tata ſunt. ’J . .
75. Hebr. rn, eſt is liber decimus partis quintæ
operis Talmudici, tractans de menſuris ac di-
menlionibus, confer. cap. præced. 26. V. 5:
76. De quo ſuprà h. verſ. 5. n. 6 8. dictum eſt.
77. Confer. quæ de hoc tractatu (ſuprà n. 44. h.
verſ. 5. notata ſunt, vide & infra Exod. cap. 29.
Vv. 16. n. 33.
78. De qua ſuprà verſ. 4. h. cap. conſer. hic tract.
Talm. Joma, fol. 72. b. & Bava batra, fol. 12.b.
79. Id eſt: cujus ſpiſſitudo ſit, quinque cubito-=
rum in longitudine ae totidem in latitudiue, vi-
de, quæ eap. antec. 2 6. V. 3I. n. 12 6. G dict,
cap. V. 36. n. 13 9. notata ſunt, cConfer. & infrà v.

—

19. h. cap. n. 102.
80. Hebr. o, confer. R. Kimchi ad Eſai. cap. 41.
Verl. 7. all are itaque non ſit ex uno ligno confe-
ctum, tanquam incus; ſed ſit cavum, ex tabulis
compoſitum. =D
* Hebr. PWwy, in MSto I. hic additur: yvndea i. e.
in medio.
1. Qui contorti ſunt, confer. Michæ cap. . v. z.

h. loc. vide & cap. ſeq. 2 8. V. 14. n. 92.
82. Hebr. yp Wyn, cui hic opponitur: Myn

14. n. 92. confer. & infrà Exod. c. 3 I. Vv. 10. n.
9. & he 1I. confer. not. ad Michæ. c. 7. V, 3. n.

IXX Deeſt vox iſta Chaldaica in MSto 2. ſed malè.

notata ſunt.
84. Slc dictionem ôâ interpreter, perinde ac P.

conkfer. cap, antec. 2 6. V. 1 6. n. 76.

CAXXVII.
meridie, (idque) juxtà verba ejus, 70. qui dicit, quòd decem cubitorum 71. altitu-
do ejus (altaris fuerit;) aſt ſecundùm verba ejus, 72. qui explicat textum juxtà ſen-

ibique Raſchi not. it. P. Fag. ad Paraphr. Chald.

X i. e. opus textile, vid. dict. c. ſequ. 2 8. verſi.

83. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 4. h. cap. n. 3 5.

Fagius in Faraphraſi Chald. &r vertit: plagam;

Cäxl.
CLNNI..
Chamque columnen
zneatulp baſezlenl

ſiebat llasſarüier
illtnm etet erpel⸗
aneuzel Ahereti
mbus labium tapetn
Cca vegisannulum
N. caputeſus (anun
columnz,Velutiilli
emmacula:) onds;
luc etat alttudo 9.
RunpheNi
Gate fuetunt columt
Apetten) Lenintin
in ilarum medio en
ie, cinctaram, nadn
norum A O
Gorum (Gwe ſratort
orientis ell) anteti

Nautem ſigniii

—
1 . Venmpe: incluſe⸗
Zquabat cvubitum, ui
utconfer, qur iult
tala ſunt.
86. Lalos, contot, Hebt,
Buxtorf, Lex. Talm.
gy. Dicteddo hie
ſtrucn naberun allp
õ
Vel: per annulom ein
yad hie venterepoſis

6., Litera ) Vau habet
qodque uncum, con

114,& anl voll h

. dic didionen Call

onifſcsr uem: gond
iuretimm Ca lit: din
Ahei, 1n Utroque N
), nüis uu

torum 71, Alirn.

Rtertumn rt ſen⸗
kumn, 73, Minex.
Eehni,ſcbiagtur,

linllu)ileletta.

1n trackatu lalnn.
lyannylo

Cenun er alci

Mie cn.
Nni kiere; cong. .

lns craſſtudo ſi..

etl 9. Luner
inibig operetr.
ilvrz
Juxti largumſ.

Oniam illi tpees
A lan Mum 0.
ulas.) Perl d,

)etat intet unam⸗

(um⸗
—.—

imehiad ldi,c 4l.

ir er uno ligno conſe⸗
ſit eayum er abalis

ieadeitur: onkn ie.

er. Niche (a,.7V. 3.
9. 20 Daaphr, Chald,

.,Ve 14 1,92.
bic Opporitür:

Cict, c, ſequ 29, 4ell.

Exod, c, 31. . l0, n.

in MSto. led male. 4

„ 1
tptetor, petlücese 1.

S.kKnn rettitplagem,

18,n76,

quamque columnam. 385.

(Nen. f.

zExODI.

4

667

hæc erat altitudo 90. parietis 921. atrii.
ſunt HDPSN i. e. unci. 92².

Eod. verſ. 10. Er baſes earum] (Nempè:) columnarum
ænearum, baſes (enim) collocatæ erant ſuper terra atque columnæ illis
faci ebat illas (artifex) quaſi perticas, 86. quas vocant palos, 97.
illarum erat ſex palmorum & latitudo earum trium
æneus ei (baſt) erat inixus in medio ejus & circa ill
nibus labium tapetis ocellati & regione uniuscujusque columnæ &
tica veftüs annulum ejus *uncô, qui erat in columna quique fabricatus erat veluti,
89. caput ejus (anum) erectum fuit ſursùm versùs; alterum verò caput infixum fuit.
columnæ, veluti illi (ſunt unci,) quos faciunt, ut januas ſtatuant, qui
vernaculà:) gonds; 89.- latitudo autem tapetis ocellati ſuſpenſa fuit infernè atquen

infigebantur,
longitudo (baſium)
(erat palmorum;) annulus autem
um (annulum) convolvebatur fu-

ſuſpendebatur per-

dicuntur (linguâ

Eod. verſ. 10. Ilnci columnarum] (2))

Eod. verſ. 10. Et cintxturæ 93. earum] Circum-
datæ fuerunt columnæ fllis argenteis circumcircà; non tamen ſcio, utrùm illa (fila-
argentea) fuerint in 94. integris (ſeu totis columnis,) an verò in capitibus earum vel
in illarum medio extiterint; iſtud verò ſcio, quòd (dictio:) PE
i. e, cin turam, nam ita reperimus (fſcriptum) de pellice in Gibea:
norum — WOPl. ²⁹5. quod Paraphraſtes Chaldæus vertit:
ctorum (ſive ſtratorum.) Verſ. 13. Ad plagam anteriorem verin, Orientem] Plaga-
orientis (eſt) anterior, ſignificans: 0 i. e. faciem (ſive anteriorem partemꝗ
Nautem ſignificat poſteriorem partem, quocircà Oriens

ſignificet AE
& cum illo par aſi-
— PpEH i. e., cin=

dicitur p, quæ eſt

Ooοο fa⸗

95. Nempé: incluſa latäiudine columnæ, quæ

æquabat cubitum, uti in not. a m habe
tur, confer. quæ infrà ad verſ. 15. b. c, . 10 1.
notata ſun. .
86. Palos, contos, Hebr. Pon de qua voce vide
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2064.
27. dic reddo hic vNin, prout apud autorem no-
ſtrum habetur, Gall. paux, in utroque MSto le-
gitur. vp res eadem eef.
* Vel: per annulum ejus, nam & ſie Hebr. †
ryab hic vertere poſſis. .
98. Litera Vau habet figuram unei & ſignificat
quoque uncum, confer. c. antec. 26. V. 3 1. n.
124. & paulo poſt h. v. 10. n. 9 .
39. Zic dicdionem Gallicam wM hic reddo;
ſignificat autem: gond, Latin cardinem, dici=

DA, Teclis, ut puto,

„*

tur etiam Gallicè: pivot, Ital. eardine gan-
LAhero, in utroque MSto pro: “an legitur
= N

90. Altitudo iſta erat quinque cubitorum, ficuti in⸗
frà v. 1 8. h. c. dicitur, ubi vide not. n. 105.
91. Sive: ſepti, Hebr. umn, de qua voce ſupra
à4d Exod. c. 19. vV. 24. n. 6 3. dictum eſt. L
92. Vide, quæ pauloò ante h. verſ. 10. n. 8. nota-
ta ſunt, confer. hig tract, Talm. Sanhedrin, fol.
2 2. 2.
93: Ab aliis vertitur: cælaturæ earum, quibus eti-
am Vulgata conſentit y Junius ac Tremellius
tranſtulerunt: faſcias, & in notis exponunt: or-
bes ac veluti cingula, quibus quaſi redimitæ eranè
columnæ atrii iisque tapetes alligabantur. LXX.
Verterunt: za Wa Atéισ 1¹. e. & forcipes, ſicutã
Latinus interpres tranſtulit, WPæaXIs Vitruvio
dicuntur frontati lapideee.
94. Vel: & regione,à fronte omnium columnarum,
nam & ſic 9 7y vertere poſſis, ſenſus eſt: haud
ſcio, an integras ſeu totas columnas contexerint
fila illa an verò e⸗rum partem.

95: Sicuti Judic. C. 19. y. 10. habetur,

—–

668 „ Ex ODIl.

facies (ſive anterior pars) & occidens vocatur i. e. tergum, 96. ſicuti mare-

1R dicitur Chaldaicè: —α V —D i. e., mare occidentale. 97. Eod.

verſ. 13. Quinqu ginta cubiti] Iſti quinquaginta cubiti non omnes erant tecti 9⁸. à
tapetibus ocellatis, quia ibidem erat oſtium; ſed quindecim cubiti tapetum ocellato-

rum (erant) lateri oſtii hinc* & totidem (cubiti erant) lateri ** alteri; fuperfuit au-

tem latitudo vacui oſtii inter utrumque (latus) viginti cubitorum, 99. atque hoc
eſt, quod dicitur: † & oſtio atrii (facies) operimentum viginti cubitorum, 00,. vVe-

lum ſcil. tegumenti?&* pro oſtio, viginti cubitorum (erit) longitudo (ejus) juxtàâ lati-

tudinem oſtii. Verſ. 15. Columnæ eorum tres] Quinque cubiti erant inter unam-

quamque 101, columnam, (nempè,) inter columnam, quæ erat in principio versùs

meridiem, quæ ſtabat in latere meridionali versus orientem, usque ad columnam, t
quæ erat ex tribus illis, quæ in oriente erant, quinque erant cubiti & ab illa usque ad

ſecundam quinque erant cubiti, & à ſecunda usque ad tertiam quinque erant cubiti,

eodem modo in latere ſecundo; quatuor autem columnæ erant (factæ pro) operi-
mento, ecce decem columnæ ad orientem è& regione decem (columnarum) ad occi-
dentem. Verſ. 17. Omners columnæ atrii circumcirca Gc.] Quoniam non expoſuit
(Scriptura) uncos atque cincturas & baſes æneas, niſi (illas, quæ erant) ad Septentrio-
nem * & ad meridiem; de orientali verò & occidentali (parte) non dicitur, (quòd il-
lis fuerint) unci ac cincturæ & baſes æneæ, idcircò venit (S. Scriptura, Jatque docet
hic longitudinem atrii versùs aquilonem atque meridiem (nempeè,) quòd ab oriente
ad occidentem centum fuerint cubiti. Verfſ. 18. ét latitudo (fuit) quinquaginta n.
zitorum in 102. quinquaginta] Atrium, quod in oriente erat, fuit quadratum, (nem-
MM pe )

frà Exod. dict. c. 3 5. v. 17. n. 2 2. & n. 2 3.
† Hebr. N“ N iſta, ut & ſequentia, usque
ad: arn Pde i. e. longitudo (ejus) juxtà lati-
tudinem, vel: ſieuti latitudo, abſunt ½ MSto I.
100. Proht habetur verſu 16. h. c. confer. & c an⸗-
tec. 26. V. 5. n. 100. c infrà Exod. alleg. c. 3 5.
vV. 17. D. 2 2. .
"XX Vel: ut ſit tegumentum é regione oſtii, ut

96. Sive: poſterior pars, vide quæ ad Cap. antec.
2 6. V. 2,2. D. 79. Motata ſunt, HS
97,. Vide Deuter. c. 11. V. 24. & Targum Jonatha-
nis in Josl. c. 2. v. 20. & in Zachar. c. 14. V. 8.
confer. tract. Talm. Eruvin, fol. 2. b.
9 §. Vel: clauſi ſive: occultati, ſic Db hie in
terpretor, confer. infrà Exod. c. 3 5. v. 17, n. 2 3.
Vel: ab iſta parte, Hebr. &an, iſtud ut & ſe-

quentia us que ad: road i. e. alteri (live ſecundo) contegat oſtium.
jateri,) abſunt 4 MSto I. ſed malè. 101. Confer. quæ ſupra
. . . . à ad v. 10. h. c. n .
XX Hebr. Ra, in MSto 2. hic additum eſt: nnpa ts ſunt. 4 Z . 85. nota

¼ Hebr. py y, abſunt iſta 4MSto 1.
* Hebr. Pex 7** iſta, ut & ſequentia, usque ade
RNn h i. e. idcireò venit, abſunt 4 MSto z. .
102. LXX. verterunt: èä
Ta, quinquaginta ad quinquaginta; lunii ac
Tremellii verſio habet: quinquaginta ex omni

j. e. oſtii.
99. Nam latitudo atrii atque tapetum ocellatorum
erat quinquaginta cubitorum, ex his quindecim
cubiti erant uni lateri ofii ac totidem alteri, qui
ſimol efficiunt triginta cubitos, ſuperant igitur
viginti cubiti, nimirum tantum ſpatium, quan-
tum occupabat oſtium atrii vacuum, conſer. in

CAP. XXVII.

VI.
. VV
8 Ninqweginna
gofuit Uiginnl e
Kente oliumneſuin
Ginisettiteperitun

piis)inenioribis 10
mure ipethuile .

cellatos, gui in ccci⸗
ctant; laliudo aun
Auoeirei) geprehet
saquilonem Eme
8us occigentem; ql
Ocenpabat)atkium
uubirun] (Nimir.
lacorum. BoG, Vert
utincludantut hale⸗
Cicantut baſes ane⸗
luinnarumn) tegumen

müm earum (baſium
plernatuli] Qvefu

naculum,) utiſunt:
Gl) (Ad ſoenn

napetibusoctlatiz

Parte, V. Pagids inn
oc, ita exponit: Iuin
li inutroque latere,
uadratum, ided dici
laginta, coner, gu⸗
79,notta unt, vide⸗
1o), Id dl: guinguegi
tur in longitudine 2c
Ju h. antec. 102, h,
& n lequ. 104, no
u Talm. Eiufin,
0.,51, 1 Sennchin,

omodo hot ſitin

por loe

104. Vide, guc znle

unn onler, Uni⸗

NVI.

Acuti mare,

dekant tecti 93, 8

tapetumocellat.
teni; ſuperfaltan.
mi 99. Atque hoc
Mtrum, 1o0, e.
ſoſeu)ianilri.
etant inter UnaE.

n prineipio venis

e ad columnamt
Lab illa Usge d
gue etant enbii
(de Pro)opeti.
nnatum) adoce.
iam non expoſiit
nt) ad Septentno⸗
1dicitur, goodil.
1,ſatque docet.
gud ab oriene⸗
guingldhinte ⸗
adnamm (nen.

——.,.́ẽ
n 21,& 1. 2 2
& ſeqnentig, egee
udo (ejus) fantz lati⸗
do, ablunt, MSto 1.

bh. c,conler. & c an⸗

1 Exod. leg, e. 3ſ.
e regione olli, ut
10,9, 00, ), nti⸗

4Msto l.

ſequentiz, uigue:.

4blunt 4 MSto2.
erra 6r riyrtesl⸗
nquaginta; ubiiae
ingusgina er omui
r.

— . —

CAP. XXVII.

EXxODI.

669

pè:) quinquaginta (cubitorum) ſuper quinquaginta, 103, nam tabernaculi longitu-

do fuit triginta (cubitorum) & latitudo decem (cubitorum,) conſtituit (Moſes) in o-
riente oſtium ejus in ora (ſive labio) quinquaginta (cubitorum) exteriorum lo ngitu-
dinis atrii, reperitur totum iſtud (tabernaculum collocatum eſſe] in quinquaginta (cu-
bitis) interioribus ac deſiit longitudo ejus in fine triginta (cubitorum,) deprehendi-

tur ei (ſuperfuiſſe) ſpatium viginti cubitorum in poſteriore ejus parte inter tapetes o-

cellatos, qui in occidente erant, * & inter aulæa, quæ in poſteriori tabernaculi parte-

erant; latitudo autem tabernaculi erat decem cubitorum in medio latitudinis atrii,

(quocircà) deprehenditur ei (ſcil. tabernaculo fuiſſe) viginti cubitorum ſpatium ver-
sus aquilonem & meridiem à tapetibus ocellatis atrii ad aulæa tabernaculi, & ſic ver-
sus occidentem; quinquaginta autem (cubitos) ſuper 104. quinquaginta (cubitos,
occupabat) atrium anteè illud (tahernaculum.) Eod. verſ. 18. Er altitudo quinque s
cubitorum] (Nimirum) altitudo parietis 105. atrii & hæc fuit latitudo tapetum ocel-
latorum. Eod. verſ. 1 8. Et baſes earum (columnarum) æneæ] (Hæc dicit Scriptura,
ut includantur baſes (columnarum) tegumenti, 106. ne fortè exiſtimes, quòd non-
dicantur baſes æneæ (fuiſſe,) niſi columnis tapetum ocellatorum; baſes verò (co-
lumnarum) tegumenti (fuiſſe) de alia ſpecie, ſic videtur mihi, quòd proptereâ hic ite-
rùm earum (baſium) mentionem faciat (Scriptura.) Verſ. 19. Omnia 107. vaſaa
mbernaculi] Quæ fuerunt neceſſaria ad erigendum & ad deponendum illud (taber-
naculum,) uti ſunt: malleoli ad infigendum, paxilli atque columnæ. Eod. verſ. I 9. Pa-
xilli] (QN fuerunt) tanquàm clavi 103. ænei, facti pro aulæis tabernaculi & pro
tapetibus ocellatis atrii; ligati autem erant funibus circumcircà in extremitatibus 109.

eorum,

parte, P. Fagius in notis ad Paraphraſ. Chald. h.
loc. ita exponit: latitudo erit per omnia æqua
lis in utroque latere, erat atrium versùs orientem
quadratum, ideo dicit: quinquaginta in quin-
dquaginta, confer. quæ ad c. antec. 2 6. v. 31. n.
79. not ata ſunt, vide & v. . h. c. n. 79.
103. Id eſt: quinquaginta eubitos complecteba-
tur in longitudi ne ac totidem in latitudine, vide,
quæ n. antec. 102. hac de re ſunt notata, confe

tract. Talm. Fruvin, fol. 2. b. & fol. 2 3. b. &
fol. 5 8. a. it. Sevachim, fol. 59. b.
à Quomodo hoc ſit intelligendum, vide in not.
a D . loc.
104. Vide, quæ n. antec. 102. & n. 10 3. notata
ſunt, confer. & Eruyvin, fol. 2 3. ſicuti allegatur

S& n. ſequ. 104. ac not, in hon now h, loc. it.

ad marginem in man rew h. loc. .
105. Confer, ſuprà v. 10. h. c. ibique not. n. 90.
& n. 9 1I.
106. Confer. hæc præ aliis Gur Arjeh fol. 109.
col. 3. med.
107. Hebr. 727 i, e, omnibus, ſcil. vaſis, LXX.
pro 72 videntur legifſſe-⸗ 72), unde verterunt-
zaj zaga &c. confer. ſuprà v. 3. h. c. . 34.
108. Hebr. aa, vectes, peſſuli, vide Buxtorf-.
Lex, Talm. fol. 130I. in not. — r DW ex-
ponitur, quòd vn facti ſint 'ra pna i. e.
ad inſtar repagulorum ſive vectium.
109. Sive: in fimbriis eorum, ſic nνο⅓πο hic in-
terpretor, confer. paulo poſt n. 11 1. b. vVe vide
& Bumorf, Lex. Talm. fol, 2497.

Sv79799 8

ENODI.

.

ð Srren

eorum,

ſcio, utrùm (claviiilli ſive paxilli) fuerint terræ infixi; an verò alligati atque-

ſuſpenſi, ut eorum pondus degravaret extremitates 111. aulæorum, ne ſeſe ad ventum
*† quòd nomen eorum (paxillorum) arguat atque oſten-

moverent, & exiſtimo ego;

dat, quòd fuerint terræ infixi & proptereà dicti ſint ), textus quoque iſte Scri-

turæ adſtipulatur mihi, (dum dicitur: )tabernaculum, quod non diſſipabitur, cujus
axillorum nullus recedet in perpetuum. 112. Verlſ. 20. Zu verò præcipe &c. purnm]

(Dictio i. e. purum hic ſignificat:) ſine fæcibus, ſicuti diſcimus (ex tractatu Talmu-

dico, qui agit) de oblationibus veſpertinis, i13. (ubi ſic habetur:) grana colli-
Eod. verſ. 20. Contuſum] Contundebat (ali-
)olivas in mortario nec molebat illas in molis, ne eſſent in eis fæces & poſtquim

gunt in ſummitate olivæ & c. 114.
quis

eduxerat primam guttam, tunc deferebatillas ad molas & molebat iſtas; oleum au-

tem ſecundum 115, erat illegitimum ad lucernam; aſt rectè adhibebatur in oblati-

onibus, dicitur enim: contuſum ad lucernam; 116, non verò contuſum ad obla-

tiones.
nec flamma per ſeipſam

.

Eod. verſ. 20. Ut ardeat lucerna ſemper] Accendebat (ſacerdos lucernam,) do-
117. aſcenderet (& arderet.) Eod. verſ. 20. Semper] i. e.
Singulis noéibus, (id enim hic) vocatur ) i,e. ſemper, 118, veluti tu di-

1710. Nempè aulæorum &. tapetum ocellatorum,
Conter. infra Exod. c. 3 5. V. 1 8. . 2 .
1I1I. Vide, quæ paulò antè num, 109. de voce
P, quæ etiam hie habetur, dicta ſunt.
* Hebr. RE We, in MSto 1. hie additur
pynv A i. e. Joſephus, filius R. Simeonis, iſtius
äit mentio etiam ſuprà Exod. c. 15. v. 26., Sign.
xXK it,infrà Exod. c. 30. V. 13. Sign. XX S
1I12. Prout habetur Eſai. c. 33. Ve 2,0. ubi vide
Ralſchi not.
113. Hebr. —.a, Menachot, eſt is liber tertius
partis ſive Sectionis quintæ operis Talmudici,
Levit. c. 2. V. 4. n. 29. vide & nor. in
Berachot,

1

confer. v.
na rL h. loc. it. tract. Talm.

fol. 57 a. . 2òðWUD .
114. Reperitur locus iſte in Menachot fol. 86. 2.
ſicuti in Buxtorf. Lex. Lalm, fol. 48 5. habetur,
confer. & not. in by. loc. ubi idem
tractatus allegatur ad marginem, confer, & Me
gilla, fol. 29⸗ b. & fol. 30. a.
115. Nempè, quod ad molas delatum ibique con-
1t .
urſum erat, iſtud ad lucernam in tabernaculo non

c. 2. V. 4. n. 2 8. è .
116. Sicuti hoc verſu 20. babetur, confer. & infrà
Exod. c. 29. V. 40. e 120. ac not. in e D

uſurpabatur; ſed primum illud puriſſimum,
quod in mortario erat contuſum, gonfer. Levit.

h. loc. —
II7. Vide R. Salom. ad Numer. c. 8. v. 2, num.
I. & Gur Arjeh fol. 16 9. col. 2. princ. confer. &
tractat. Talmud. Schabbat, fol, 20. b. & fol. 2 1.

a. prout in 'rnf Now-bp. loc. ad marginem

allegatur, ubi vide etiam notas, vid, & Mena-
chot, fol. 9 b. b. & fol. 9 9. a. b.
119. Sive: jugiter, confer. c. ſeq. 2 8. v. 3 9. n.

184. & c, 29. V. 42: D. 133. it em Levit. c. 2 4.

v. 2. D. 5. & n. 6. 2c Gur Arjeh fol. 109. col, I.
circà fin. ubi ſcribitur, quod aoype e i. e.

lucerna occidentalis, (quæ fuit media in cande-

fabro lacio,) ectius vocari poſſit. lucerna vpn

i. e. jugis, quia illa per totum diem ardebat &à

ab ipſa coœteræ lucernæ accendebantur, de hac
lucgerna occidentali, quæ nodiu & interdiu ar-
debat, tradunt Rabbini, quod illa quadraginta

annis antè vaſtatum temphum extincta fuerit, uti
in Joma Hieroſolym. fol. 43- 2e habetur, alleg.

Ligtfoote ad Matth. c. 26. v. 3. p. 455: edit.
Lipſ. confer. & Levit, C. 2 4. V. 2. D. 5. & R. 6.
5

CApP. XXVII. cA. MI

Io. ne veatus illa (aulæa ſcil. ac tapetes ocellatos) ievaret; non autem

2id mane;

Il.
—

tun,c guole

umnen olletdal

,vdanten, gro
Verl.21. Ae,
170, Jl.
Giniciumbog 1
noctibus, 1 it

Ptl. 1. 14
naculi.
Cübcsilk

muihi; dictio autel

Verl. 4 Echanl

rel Hyhodr

—
19, Hebr. nn .

giun huruſifeod
a vide Leyit. cap
W Vi ,. .
110. Hinc conſtat, qo
pelolum arlerint,
de qua a. antet. I
Leyit, c,24. V..
l, loc it. Peſachin
1f. 4.
IIl. Hibt. , qu
ſentanium, vide l.
menfuna iquidotum

Dit Kimcht in ihbr⸗

4parat Bibl. de d
111. Behr. in

ſt: Hon i, e, e

beth.)
11 . Hebr. Hab, izr
vimam pattem eſn
fol. 109, c0l :1, mee

* Loei idins ewlie⸗

O hlde, don

(Axxyr.
Ae; non zuten

.

Suat atgue Oſten.
grove iſte deri

lpebinmnaiis

Ttractatn Talmu-
tur:) gana colli⸗

Cntundebet (i.
geces oltgim
iſas; oleum u.
bebaturin oblatt. 1.

nnſunn ad obla.
dslucetnam,) 60
20. er ie,

IIg. veluti tu di-⸗
ci :

——

betur, conler, & inſti
ac hot, in N ee.

er, c. §, V 2, nufm.
l.1. pfinc, tonket, 8
ſol, 10.b, & fol 21,

oc, ad mirginemn

noias, ic, & Men⸗
Ab.
c. leq. 2,. 3) h

zeitem beyit c,14.

jehrfol. 109. c0l,1
Gd en ie

poſſit lucerna Tn-
T

gtumm diem ardebat oe

cendebantut, de hae
goclu intefdin ar⸗
1od̃ la quadreginti

Im exücta verit, itl
3,2, habelut, leg.

V. 1eh ) Klb,

Aligati tene, cis: holocauſtum PDNi. e. jage; nec tamen illud, niſi ſingulis diebus (offereba-
neſſele eHtur )ſic quoque de munere (ſive oblatione) ſartaginum, 119. dicitur 7ρ; nec
nelelead ventum 11 lart

.

EXODI. 671

tamen (offerebatur,) niſi dimidium ejus manè & alterum dimidium ejus velſpere;
nautem, quod dicitur de panibus facierum, ſingulis (tantùm) Sabbathis (fiebat.)
Verſ. 2 I. Aveſzera ad mane] Da ei (lucernæ) menſuram ſuam ita, ut ardeat à veſpera

admane; 120. quantitas autem (iſtius menſuræ) à ſapientibus (KRabbinis definita eſt)

dimidium Logi 121. noctibus 122, longis (menſis) Thebeth, 123. & ſic omnibus

foit medid in cdndt

noctibus, ac ſi (fortè aliquid olei) ſupererat, id nihil referebat.

naculi.

CAT. XXVIII.

Erſ. 1. Tu verò jube, ut accedat adte] Poſtquàm abſolutum fuerit opus ? taber-
Verſ. 3. Ad conſecmandum eum, ut ſacerdotio fungatur mibi] Ut ſan-
ctifices illum, quò eum introducas in ſacerdotium per veſtes, ut miniſtret-

mihi; dictio autem ſignificat N) , 1. linguâ vernaculà: Seigneurie, 2.
Verſ. 4. Pectomle] ([Vrieſt) ornatus 3. & regione cordis (ſive pectoris.) Eod.

verſ. 4. Ephod 4.] Non audivi 5. nec inveni in doctrina Talmudica expoſitionem

6, for-

119. Hebr. Prvan —ran, quo nomine intelligi-
gitur munus ſive oblatio in ſartaginibus cocta, de
ua vide Levit. cap. 6. Vv. 13. confer. & not. in
Nan ne h. oc.
120. Hinc conſtat, quòd lucernæ veſpera ad ma-
ne ſolùm arlſerint, exceptâà lucerna occidentali,
de qua n. antec. I1 9. confer. Exod. c. 30. v. 9,
& Levit. c. 24. V. 3. vide & Junii ac Tremeliii not.
b. loc. it. Peſachim, fol. 59. a. & Joma, fol.
15. a. B
121. Hebr. 2, quod communiter exponunt:
ſextatium, vide Levit. c. 1I4. V. 12. fuit auteo

mDenſura liquidorum, ſex ova continens, uti ſcri-
bit Kimchi in libro radic. confer. Ar. Montani

Apparat. Bibl. de Menſuris, ubi hac deré plura.

122. Hebr. in utroque MSto hic additum

eſt: — eN i. e. circumactionis (menſis The-
beth.) .
12 3. Hebr. Qan, is menſis Decembri noſtro ma-
Ximam partem reſpondet, eonfer. hic Gur Arjeh
fol. 109. col. 2. med, ac not. in a h. l.

&W Loci iflius explicationem vide in not. r

n b. loc. Confer. hic Megilla fol. 12. a.

I. Id eſt: principatum ſen principale officium aut
miniſterium, confer. Geneſ. c. 41. v. 45. ibique
Raſchi not. & Exod. c. z. v. 16. ubi Commen-
tator noſter dictionem e exponit an i. e. do-
minum ſeu principem, vide & infrà Exod. c. 31.
v. 10. ibique not. ſign. * & D. Huetii Demonſt.
Evangel. Propoſ. 4. c. 14. p. 47 1. edit. Lipf. &
Buxtorf. Lex. Valm. fol. 2 5 34. vide & Geneſ. e.
11. v. 2 9. Sign. * MU
2. Sic νaν hic reddo, legendum autem puto.
NADY: vide Raſchi not. ad Pſalm. 2. V. 2. in
MSto I. bhic legitur: ua quod expiimere
poſſis: ſergeant.
3. Joſephus Antiq. lib. 3. c. 9. Wn vocat Eſſin,
ſi quidem lectio ibidem non eſt corrupta.
4. Hanc dictionem alii vertunt: amiculum, Val-
gata habet: ſuperhumerale, idque juxtà LXX.
interpretes, qui tranſtulerunt: rnnnααι.
5. Nempè: n &aa quòd illud fueri: veſtimen-
tum, ſic additum eſt in notis Raſchianis i
Sp h. loc.

—

PppP

CAbP. XXVIII.
6. formæ iſtius (Ephodi;) exiſtimo autem, quòd illud fuerit cinctura 7. ei (ſlummo
ſcil. ſacerdoti) à parte illius poſteriori (ſive à tergo,) cujus latitudo fuerit juxtà latitu-
dinem tergi alicujus viri, ad inſtar ſuccinctorii, 8. quod vocant: pourcaint, 9. quòô
cinguntur principes fœminæ, dum equitant, ſic factura ejus 10. fuit versùs inferio-
rem partem, 11. dicitur enim: & David cinctus fuit Ephodo lineo 12. di-

ExODI.

672

ſcimus (inde) quòd Ephod fuerit cinctura; non poterit autem dici, quòd
in eo non niſi cinctura ſolùm fuerit, nam ecce dicitur: & impoſuit ei
Ephod, ac poſteàâ (dicitur:) & cinxit illum cingulé Ephodi, 13. (ubi verba
iſta: DN 2—) Onkelos interpretatus eſt: απ ⁸ι Di. e. baltheo (ſi-
ve cingulò) Ephodi, (unde) diſcimus, quòd π fuerit cingulum & D ſolum-
fuerit nomen ornatũs, nec dici poterit, quòd propter duo humeralia, 14. quæ in illo
(Ephodo) fuerunt, iſtud vocetur Ephod, nam ecce dicitur: duo humeralia Ephodi,

15. unde diſcimus, quòd Ephod (habuerit) nomen ſeparatum & quòd humeralia (ha-

buerint) nomen ſeparatum & quòd a Ni. e. cingulum (habuerit) nomen ſepara-
tum, quapropter exiſtimo, quòd propter ſuccinctorium 16. inferius nominetur-
N, quoniam NRä‚i. e. ſeſe accingebant atque ornabant illéò (ſacerdotes,) prout
dicitur (in illo loco:) DN) i. e. & accinxit eum iſté; 17. autem fuit cin-

gulum ſuper illud (Ephod,) & humeralia 18. eidem affſixa erant, prætereàâ quoque exx-

iſtimo, argumentum eſſe, quòd illud (Ephod) veſtimenti ſpecies fuerit, quia jonathan
(verba iſta:) & David cinctus fuit )N& 19. lineéò interpretatus eſt Oi. e.
pal-

6. Sive: ein traditione Talmudica, Hebr. &rpn,
de qua voce vide ſuprà Exod. c. 26. v. 5. n. 21.
& infrà Exod. c. 34. v. 20. n. 49.
7. Confer. Joſeph. Antiqu. dict. libr. 3. c. 8. &
Ar. Montani Apparat. Bibl. ſub titulo: Aaron
ſive de veſtiment. Sacr. item Braunii Tractat. de
Veſtit. Sacr. ubi figuræ veſtium ſacrarum, ære
ex cuſæ, exhibentur.

lumbis deorsum, prout in Schabbat fol. 13. b.
in Gloſſa ex ponitur, alleg. Buxtorf. in Lex. Talm.
fol. 1519. confer. & v. 6. b. c. n. 41. ac not. in
= h. loc, in MSto 2. etiam additum
hic eſt: vanyn i. e. 2Q lumbis ejus,
12. Vid. 2. Samuel. c. 6. verſ. 14. confer. & n. 19.
h. verſ.
13. Pr oùt Levit. c. 8. v. 7. habetur.

—
10, Atque hæc aut

9. Sic dictionem hic verto, confer. n. 6. h.

verſ. 4. & n. 40. v. 6, h. cap. item Buxtorf. Lex.

Talm. fol. 1 5 1 8. vide & infrà ea, quæ in fine ca-

pitis ultimi Exodi à Commentatore noſtro de

Ephod notata ſunt.

9. Sic reddo hic ax Latinè procinctus ſive
ſuccinctorium, confer. not. ad 2. Samuel. c. 6.
v. 14. n. 19. & ad Jerem. c. 13. v. I. n. I. & ad
Ezech. c. 16. V. 10. n. 38.
10. Vel: factio, fabriça, Hebr. Wwyn, Græcis di-
citur: æισ onter. infrà v. 6. b. c. n. 37. *
Exod. c. 40. v. ult. n. 18.
11, Vel: deorſum, nempè: qur ur i, e, 4

14: Id eſt: propter duas alas ſur eriores, de quibus
verſu 7. H. c. agitur, ubi vide Junii ac Tremellii
ut & Commentatoris noſtri notas, confer. & n.
18. h. v. & infrà V. 6. b. Cap. n. 43. & v. 7. n.
63. & n. 6 5, item v. 11, h. c. n. 8g9.
1 5. Proùt dict. v. 7 h. c. habetur, ubi vide not. n-
6 5. in MSto z. v. 12. h. c. allegatur, ubi habetur
nn y i. e. ſuper hum eralia Ephodi.
16. Hebr. "d, de qua voce pauléô antè n. 8. H.
v. di ctum eſt.
17. Zicuti Levit. c. 8. v. 7. habetur,

18. De quibus ſuprà n. 14. h. v. 4. dictum eſt.

19. Proùt z. Samuel. c. 6. v. 14. habetur, vide
ſuprà n. 12. h. v, 4.

CN. MWNI.

Allis (ſre amu

hubentut elba:
Eod verl. 4. .

00d 13 n

temn vocatut 9)

1. gelin al

cellationesz auten
dem fiuionis genn

cumdata! u.

lun (cickionem!

crat veluti curyat
lio in loco illas

—

tur etiam verſion
gamuel, dict, cet
aer, üt, ſtol⸗
interptez ibidem te
11. Vide 1. Sampel
Ohyn vertit:

IXX. ibidem trand

nicas; clktetum
Buxtorf. Lex Tale
vocißz itius Chalda
R:
11. Id eſt: induſiun
confer. ſupta Exos
nel.t. 37. V. 23. 1
Maſchi noſteribich
viihg i. . tunie
fer. & R. Salom,
13, IHelt: nica,

fri mentemn etiam

ſye amiculi,

1. Vel: tunicatell

lius venerum, H
lineam ſtricam i

uicam ſttickam,

tranſtulit conter
or, vbipura.

t1). Sie: ömdi, H
iin/conket. R, .
a4 od af.

AMn.

Uetit jurt laüitu.
utczint, 46˙
lt vertis inkerio.
0 lineo in, di.
ltem diei guod
impoluit ei
, (dbi verbz
Püe deltheo (.
n & DNolin,
6, 14, gur in ilo
umenlis Pphodi,
dhomenlalt-
4) nomen ſeparn.
ins nomninetur,
ſcerkotes)ſtot
ffantem fuit cin⸗

Etere guoge er.

i, Iuis ſonathan
ie,
pal.

———————r
. Khabbat tol, 17b.
Buwotk inlev Talm,

hyc. 9, 4l, 1e not. in

1o 1. etiam additum
iejus,
l14. conkel. K h 19.

betur,
ſuſ erioles deqgibus
te ani ac Ieneli
ti notas, conlet n
Ca,. n. 43, & V 7,
.c. h. 9.
detut, ubi ice not.0.
Allegatup ubihabelt
Umelalia phodi,
e pal alle n he

obetut
,7,4, Eckume

. 14, hibetut, ſide

CAP. XXVIII. EXODI. 673

palliò́ (ſive amiculôê) byſſi, 20, ſic idem (Jonathan) interpretatus eſt (dictionem)
Np i. e. pPallia [ο in hiſtoria Thamaris, quæ Abſolonis fuit ſoror, (ubi
habentur verba:) nam ſic indutæ erant filiæ regis virgines D Di. e. amiculis. 21.
Eod. verſ. 4. Pallium] (Hebr. — pyp) eſt veluti Pon, 22. ſic etiam (fuit)
H0 O 23. niſi, quòd H adhæreat carni (ſive nudo corpori;) — vyp au-
tem vocatur pW i. e. induſium (ſive amiculum) ſuperius. Eod. verſ. A. Tunica s
²4. ocelam] Factæ erant NQX i. e. ocellationes (ſive teſſellæ) ad decorem; o-
cellationes autem iſtæ erant veluti foveolæ, 25. quæ fiunt in ornamentis aureis in ſe-
dem fixionis gemmarum & margaritarum, 26, ſicuti dicitur de gemmis Ephodi: cir-
cumdatæ unâ. e. fundis (ſive palis) aureis, 27. linguàâ vernaculâ vocant il-
lam (dictionem N ua:) chattons. 298., Eod. verſ. 4. Cidaris 29.] (RSo)
erat veluti curvatura galeæ, quam (linguâ vernaculà) vocant: coiffe, 30. nam ecce,
alio in loco illas (N aq 8. Scriptura) vocat N Di. e. tiaras, 31, quas Chal-

Pppp 2 dæus
20. Atque hæc autoris noſtri ſententia confirma-] n. 97. & Ralſchi not. ad Jerem. Thren. cay. 3.
tur etiam verſione LXX. interpretum, qui 2. verf. 16.

Samuel. dict. c. 6. v. 14. tranſtulerunt: SeXa,, 26. Id eſt: ut
gο, is. ſtolam admirabilem, uti Latinus ſent.
interpres ibidem vertis. „„—
21. vige 2. Samyel. c. I2. v. 19. ubi Jonathan²7: Rrodt infrax. 1 1. 5. habetur.
yyn vertit: po i. e., amicula, pallia, 28. Sic exprimo hic: wa, Latinis dicuntur:
LXX. ibidem tranſtulerunt: 6ιςε 1,. e. tu- palæ, confer. Exod. c 2 5. V. 7. n. 24. & Pſalm.
nicas; cœterùm de ſignificatione on vide 45 1V. 14. ibique Raſchi hot. in MSto 1. legitur
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1085. mira punctatio ammv in MStoz. awwmendoſè, ut puto.
vocis iſtius Chaldaicæ habetur in MSto 2. nem- 29. Sic & LXX. verterunt: zdeν, eosdem &
pèe: 0 autor Vulgatæ ſecutus tranſtulit: cidarim, in P.
22. Id eſt: induſium Gre inferius veſtimentum, Fagii verſione Paraphraſeos Chaldaicæ habetur:
confer. ſuprà Exod. C. 22, v. 2 7. n. 9 8. item Ge- galerus, S. Hieronymus in Epiſtol. ad Fabiolam
neſ. c. 37. v. 2 3. ubi LXX. nann, (quam vocem de veſtitu Sacerdotum Tom. 3. folem. 59. edit.
Raſchi noſter ibidem explicat pnm, ) verterunt, Baſile. 1553. appellat totundum pileolum,
irαα i. e. tunicam, vide not. ibid. n. 5o. con- Græci ziages, nonnulli galerum vocant, ſic
fer. & R. Salom, not. ad 2. Samuel. c. 10. v. 4. ille. Confer. Ar. Montani Apparat. Bibl. Titulo:
23. Id eſt: tunica, quæ juxtà Commentatoris no Aäaron, ut & Braunii Traétat. de Veſtit. Sacr.
ſtri mentem etiam ſpecies fuit on i. e. induſii 30. Sic reddo hic 89, proht in utroque MSte
ſive amiculi. .. habetur & quidem rectius, quàm Ne, pron
24. Vel: tunica teſſellata, uti junius ac Tremel- in Bibliis Bumtort,6 etemplatf Hebræo gacunz
lius verterunt, Hebr. Yavn, Vulgata habet: 3 legitur; allud
lineam ſtrictam, i?-XX, i†⅜—αω+α οασNαανTτn‿06e 1, e. um, egitur; alu exemplar habet:
tunicam ſtrictam, ſicuti Latinus interpres ibidem I aliud: ; ſed mendoſæ ſunt illæ dictio-
nes, confer. not. in =pan nv h. loc. it. Bux-

tranſtulit, confer F. Fagii not. ad Paraphr. Chald. D
b. loc. ubi plura. 8 tort. Lexic. Chald. fol. 1075. fin. & 1076.
princ.

2 5. Sive: fundi, Hebr. cind, German. Gruͤb⸗
lein/ confer. R. Salom. ad Geneſ. C. 41. v. 14. 131. Vide c. ſeq. 29. v. 9. ubi autor Vulgatæ yan
vVer-

& ad Exod. c. 2 5. V. 7. B. 24. item V. 11. h. G.

gemmæ ac margaritæ ibi infigi poſ-

674 ERX O

PI.

citur:) & induit illum Nq )i. e. tunicàâ, ac cinxit eum ODq N. e. baltheo atque

veſtivit — Pi. e. pallié & impoſuit ei Ephod. 34. Eod. verſ. 4. Veſtes ſacras]

De oblatione, 35, quæ nomini meo ſanctificata eſt, faciant illas (veſtes.) Verſ. F.
Et iſßi accipiant] (Videlicèt) iſti ſapientes corde, 36. qui conficient veſtes, accipient
ab illis, qui ſpontè offerent, aurum & hyacinthum &c. ut faciant ex illis veſtes.

Verſ. 6. Et faciant Ephod *] Si ego explicarem facturam 37. juxtà ſeriem verſuum-

Biblicorum, ecce ezplicatio illorum (veſtimentorum) divelleretur, ac lector errare poſ-
ſet circà eorundem conjunctionem, 3⁸. quaproprer ego illarum (veſtium) facturas

ſcribere (volui,) quomodo illæ (factæ fuerint,) ut eas lector uno intuitu cernere ae
percurrere poſſet, 39. & poſteà exponam (illas veſtes,) juxtà ſeriem verſuum-

Biblicorum, Ephod (itaque) factum erat ad inſtar ſuccinctorii 40. foœminarum, quæ

equis vehuntur; cingebat autem ſeſe illò (ſacerdos ſummus) à tergo ſuo è regione-

„

COor-

vertit: mitras; Junius ac Tremellius: tiaras,
ubi in notis oblervant, filiis Aaronis tiaras, Hebr.
Hyany fuiſſe; patrem verò loco tiaræ habuiſſe
cidarim, Hebr. —aen, vid., dict, c. ſeq. 29. v.
6. & v. 40. h. c. LXX. tamen eod. c. 29. V. 9.
verterunt: αaα degess, iidem dict. c. 29. v. 6.
tranſtulerunt: z22 kirege,, ut appareat, illos
dictionibus iſtis promiſcuè uſos eſſe, confer. &
not. in nor mo . loc. ut & tractat. Talmud.

Joma fol. 2 5. 2..& fol. 71. b. ſicuti ibidem ad

marginem allegatur.

32. Sive: caſſides aut galeros, ſic voce pyadd

Chaldæus uſus eſt verſu 40. H. c. & c. ſequ. 29.
V. 9. confer. Gur Arjeh fol. 109. Col. 2. fin, &

col. 3. prine. ac not. in an rnow h. loc. confer.
not. ad 2. Samuel. c. 2 I. v. 16. n. 23. it. not. ad

1. Reg. C. 7. V. 17. n. 44.
33. Id eſt: in ordine illo, juxtà quem ſacerdotes
veſtibus induebantur, qui ordo deſcribitur Le-
Vir. C. 8. v. 7.
34. Proùt Levit. dict. C. g. v. 7. habetur.
35. Hebr. mDn, quæ dictio notat eam oblatio-
nem, quæ ſpontè fiebat, cui in lege nec menſura

nec æſtimatio poſita erat, prout Buxtorfius in
Dictionario Hebræo hac voc. obſervavit, con-
fer. not. in am ev h. loc. veſtes itaque ſacræ

36. Sive: ſolertes & ingenioſi artifices, de qui-

3. b.

* Hebr. 98 ie Wy, hæc & ſequentia omnia, us⸗

que ad: har an i. e. ex auréô, hyacintho
& c. (prout infrà in textu hujus v. 6. habetur) ab-
ſunt ab utroque MSto, vid. infra Sign. **
37. Sive factionem, Hebr. y, Germ die Ver⸗
fertigung/ confer. quæ fuprà ad v. 4. h. c. n. 10.
notata ſunt.
3 8. Id eſt: lector facilè errare poſſet circà mo-
dum ac rationem, qua veſtes iſtæ conjungendæ
eſſent, ſi illæ ſeparatim juxt verſus Biblicos / non
verò una ſerie atque ordine continuò exponeren-
tur, confer. inftà Exod. cap. 40. verſ. ult. cui an-
neyxa eſt eadem ferè, quæ hic habetur, deſcriptio
quoad Ephodum & pectorale ſacrum, vid. not.
ibid. num. 19. .
39. Sie verbum ?,

quod hic habetur, paul fuſius

ult. num. 20.
40. Hebr, 8 de qua Voce fuprà verſ. 4. h. cap.
n. 9. dictum eſt, confer., vers. ſeq. 7. h. cap. n.
64. ut & dicta deſeriptio, quæ in fine Exodi cap.

dicuntur reſpectu oblationis.

40. Verſͦ ult. n. 2 I. habetur, confer. & autor tra-

QCgh.xxvVIII. C. WI
dæus interpres vertit: V i. e. galeas. 32. Eod. verſ. 4. Et baltheus] (D N)
eſt cingulum ſuper D i. e. tunicam; Ephod autem cinctum fuit ſuper yyR
i. e, pallium, ſicuti reperimus in ordine veſtium 33, eorundem (ſacerdotum, dum di-

amehefeli

bus verſu antec. 3. h. C. dictum eſt, vide & hic
not. in Dan eo b. loc. ut & Bava batra fol.

explanare volui, vid. infrà Exod. Cap. 40. verſ.

cKatus

—

latitudinis Sorahr

cetdotis;) inpgult

latitudinis eius,
11 geillinc,utun

tein (Ephoci con
ra, telgo ſacerd

ſoccinckorii A
Aucsiplins umer
materla, 4) gui!
(ſmmmi ſacetcti⸗
1e 6. ſplam lae
zegemllatetibus)
ſro; aſt pele im
humeros pliusſli
nblis gaiin peco

(annulus erat)ade
tunt palis d Gext
guxin humero ſin

ſuper cor lius in
Juoqueannuli eti
—.☚—

Aatus Gallici, guin
ie Levit. Pant 3,t,/

41. Conlet, que iupt

aA reil. Eequ. 7

inſiz Exod, e, 49

41. Hebr, awn, ſie

Ecdiione nn
ribusram bic,

30 figem Exodi c
ſebabet keclio, udi
44. , V, 5 n50. ,

Hebteo, quo ulun
corrupte,

4. Vel: humetaliz,
manice ertunt: D

ſupra ſerſ. 4 5.
c,40 Fefl, ukt,

44, Dire: in baltheo,

ler. 4,. C, abutot
yn hei 6,y,

—AII.
ulben

Nant ex illig pege.
fünter illigrelte⸗,
ſeriem Verluum.
eledoremteol.
Celium ſaduras
Iutuitu cernete ge
leriem. Verſuum.
Taminarumn, ge
go ſd d kegione⸗
(ol⸗
nioli artiftes, de gli.

bidum et, vile d hie

à Bara batin ol.

lequentig omnie, i⸗

e er and, hyacintho

wjus v,6. nabetur)eb.
l infta Sigd. S
hn, Gemm die Ver⸗
Draadr,4ehet,h 10,

Mrare volſet tire) no⸗
ſtes ille coniungenee
Avertus Bib icos; non

ecominueiponefenl.

P. 40. eth ult, eui n⸗
dic habeut, eſafiptio⸗
laleſactum, ſic not⸗

chabetun panlo fulus

1r0l,0, 40 Fel

uprdel. 4,h eae
ſerl. ſe y cahe .
guæ inhine Moi ca)

6,Conlel, Ntor t⸗

Gatus

CAP. XXVII.
Mul (d) —6
iſie dang

EXODI. 675
cordis (ſive pectoris) ſui ſubter axillas ſuas, 41. latitudo ejus erat juxtà menſuram-
latitudinis dorſi humani & amplius, ac pertingebat usque ad talos ejus (ſummi ſcil. ſa-

cerdotis;) cingulum 42. autem conjungebatur ſummitati illius (Ephodi) regione
latitudinis ejus, & (factum erat iſtud Ephod) opere textoriò extendebatque ſeſe hinc

atque illinc, ut (ſummus ſacerdos) ſe illò circumdare ac cingere poſſet; latera 43. au-

tem (Ephodi) conjungebanturin cingulo, 44. unum (latus) à dextrâ & alterum à ſini-=
ſtra, à tergo ſacerdotis, (conjungebantur, inquàm) duabus extremitatibus latitudinis
ſuccinctorii, & quando (ſummus ſacerdos) erigebat illa (latera) tunc ſtabant ei ſuprà

duos ipſius humeros; erant autem illa (latera) veluti duæ corrigiæ, factæ ex cadem-
materia, 45. quàâ Ephod, tantâ longitudine, ut illa erigi poſſent juxtà collum ejus
(ſummi ſacerdotis) hinc atque illinc, & incurvata 46. erant (latera iſta) an-
tè 47. ipſum (ſacerdotem) paululùm infrâ humeros ejus; lapides autem onychini
iisdem (lateribus) infixi erant, unus ſuper humero dextro & alter ſuper humero ſini-

ſtro; aſt palæ imponebantur capitibus (ſive extremitatibus) illorum (laterum) anté?
humeros ipſius (ſacerdotis) ac duæ catenæ tortiles 48⁸. aureæ infixæ erant duobus an-

nulis, qui in pectorali erant, in duabus extremitatibus latitudinis ejus ſuperioris, unus

(annulus erat) ad dextram & alter ad ſiniſtram, atque duo capita catenæ 49. infixa

erant palis ad dextram, eodem modo & duo capita catenæ ſiniſtræ infixa erant palis,

quæ in humero ſiniſtro erant, (ſic) reperiebatur pectorale fuſpenſum à palis Ephodi
fuper cor illius (ſummi ſacerdotis) ab anteriori ipſius parte (corporis,) prætereà duo

quoque annuli erant in duabus extremitatihus pectoralis in parte inferiore & è regio-
Pppp 3 1

Qatus Gallici, qui inicribitur: Hiſtoire du Cul †
te Levit. Part. 3. c. 4. pag. 272. edit, Amſtelod.

41. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 4. h. cap. n. 11.
& ad vei ſ. ſequ. 7. H. cap. n. 70. notata ſunt, vide

dS infcà Exod. c. 40. verf. alt. n. 22.

42. Hebr. aunn, ſic in Bibliis Buxtorfii, ut & in
editionc mn “ afiisque correctis exem-

plaribus tàm hic, quàm in deſcriptione illa, quæ
ad finem Exodi c. 40. v. ult. adjecta reperitur,

ſe habet lectio, ubi vide n. 2 3. confer. & n. ſequ.
44. h. V, & n. 50. H. v. 6. aſt in exemplari Amſtel.

Hebræo, quo uſus ſum, hic legitur: ne, ſed

corruptè.

43. Vel: humeralia, Hebr. 59, Judæi Ger-
manicè vertunt: Die Achſel⸗Baͤnder/ confer.!
ſuprà vVerſ. 4. h. cap. n. 14. & lufra in fin. Ex . .
d c. 49. Nempé: quæ erat ad dextram partem, uti id

od c. 40. verſ. ult. D. 24.

44. Sive: in baltheo, Hebr. Ana de quo v. an-
tec. 4. h. C. ab autore noſtro dictum, conter. &

, 42. H, V. 6, & V. g: , c. ubi de illius cinguli

conficiendi ratione sc materia agitur; vide & in-
frà n. 50. H. v. 6.
4 5. Sive ſpecie materiæ, Hebr. , conſer.
infrà deſeriptio, quæ Exodi cap- 40. in fine an-
nexa eſt, ubi vide num. 26.
46. Vel: duplicata ſeu convoluta, Hebr. ryaer
Germ. Umbgewunden / confer. quæ ſuprà ad
Exod. c. 2 5. v. 29. H. 92. notata ſunt, vide &
verſ. ſequ. 7. H. cap. n. 66.6& ExOd. c. 40. verſ.
ult. n. 27. .
47. Vel: à parte anteriori corporis ſummi facçer=
dotis, confer. num, 67. verſ. ſeq. 7. h. cap.

48. Hebr. hay, confer. infrà verſ. 24. H. cap.
ibiquenot. n. 123. item Exod. cap. 40. verſ. ult.
num. 28. vide & not. in Dan mWh. loc-

paulò poſt declaratur, confer. infrà verſ. 2 5. .,
cap. n. I3 1. & Exod. cap, 40. Verſ. ult. n. 2 9.

696 ExODI.

e

los) colligabat (ſummus ſacerdos)vittà hyacinthinà, 52. quæ infixa erat annulis Ephodi
& pectoralis ita, ut inferior pars pectoralis cohæreret baltheo 3. nec ſeſe moveret ac ſe-
araretur eundo& redeundo. 54. Eod. v. 6. Ex auro, hyacintho?** purpura atque coccolis
tinécto & byſſo retorta] ginc⸗ iſtæ ſpecies . contorquebantur in unoquoque filo; di-
ducebant (autem malleô) aurum ad inſtar bractearum 56. tenuiſlimarum, ex quibus
ſecabant fila intorquebantque filum aureum (unum) ſex filis hyacinthinis & filum au-
reum (unum) ſex filis purpureis, idem faciebant in cocco bis tincto & in byſſo, nam
omnium (iſtarum) ſpecierum filum ſextuplex erat & filum aureum (unum) unicuique
(ex iſtis ſpeciebus adjungebat artifex) ac poſteà contorquebat omnia tanquàm unum
(filum,) deprehendebatur (itaque) filum eorum viginti & octo ( filis) duplicatum,
57. ſic explicatur in tractatu Talmudico: Joma, 58. didicit autem (iſtud) ex textu
illo ſacro, (ubi legitur:) & diduxerunt bracteas auri & ſcidit fila, ut faceret filamen-

ta auri inter hyacinthum & inter purpuram &c. 59. diſcimus (itaque exinde,) quòd

CAP. XXVIII.
n⸗ illorum erant duo annuli in duobus lateribus Ephodi deorsutmn in capite (ſive extre-
mitate) ejus infetiori, quod conjungebatur in baltheo; 70. annuli autem pectoralis
regione annulorum Ephodi collocati erant alter juxtà 1. alterum atq; illos (annu-

filum aureum contortum fuerit cum unaquaque ſpecie. 60.

Eod. verſ. 6. Opere⸗
ZéXI⸗

50. Vel: per baltheum ſive cingulum, Hebr. awna,
ſic tàm in Bibliis Buxtorf. quàm in exemplari
Hebræo, quo uſus ſum, ut & in editione novꝙ
Dyan hic legitur; ſed infrà in deſcriptione E-
phodi & pectoralis ſacti, quæ Exodi cap. 40.
verſ. ult. annexa eſt, in omnibus exemplari-
bus, quæ quidem evolvi, pro avria legitur na
i, e. in pectorali, ſed prior lectio huic poſteriori
præferenda eſt, confer. paulò poſt num. 53. .
verſ. & ſuprà n. 44.: h. verſ. 6. confer. & infrà in
ſine Exodi cap. 40. verſ. ult. n. 3 f.

5I. Sic particulam 77, quæ alias ſigniſicat: ſuper,
hic vertere volui, vide infrà Exodi dict. cap. 40.

verſ. ult. num. 32. & not. in am h. loc.

72. Confer. infrà verſ. 2 8. h. cap. & cap. 3 9. verſ.

21.
53. Sive: cingulo, Hebr. awfr, vide, quæ paulò
antè n. 50. b. verſ. 6. notata ſunt.
54. Id eſt: hine inde ſeſe movendo ; ſed ut Ephod
arctè cohæreret pectorali, nec illa à ſeinvicem ſe-
ararentur, confer. verſ. ſeq. 7. He cap. n. 69.
vide & infra in fine Ejusd. cap. 40, verſ. ult. n.

33* .

** Vide, quæ ſuprà h. verſ. 6. Sign. * notata ſ unt.

55. Confer. verſ. 8. h. cap. n. 77. & v. 15. h. cap.
n. 104.

56. Sic verto hic 'vv, confer. R. Salom. not, ad

verſ, 36. , cap. n. 16 3. & ad Exod. c. 39. V. 3.
n. 3⸗ 3

57. Sive: convolutum, aut contortum, conſer.

duæ upr ad Exod. cap. 26. verſ. I. n. 2. notata
unt.

58. Nempè: fol. 71. eſt autem is liber quintus

agens de die expiationis, confer. & ſuprà Exod.

Ḧ i. e. in capite: venit ſacerdos
&c. eſt iſtud caput 7. in Joma. fdos ſummus,
59. Vel: inter hyacinthina & purpurea (fila,) ſie
Junii ac Tremellii habet verſio, vide Exod. cap.
39. Verſ. 3. SS
o. Nemp? . cun hracintho ac purpura & cocco
is tincto atque byſio retorta, c „omaſo
2 5. 3. & tol. 71. 1. conler Jormaial.

Pattis ſive Sectionis ſecundæ operis Talmudici,

dict. cap. 26. verſ. I. n. 2. in MSto 2, poſt: xN
i. e. loma, addita ſunt iſla: N n n e

CNN. WVII.

Trtrii] lin ant

cud ſigore vorn

unuml/ Sucei
nera eil ſaccincto

dorloſacetoti
nigiel

1e unum
Cuoſegnente ſir
66. anteiplum
annulis Pellorals

inc ne procigeren
erecla Aibanter⸗

Gemn etant infili,
ntitueu (Nen
ſietegione torl⸗
Patemqurel)
71, namn dicitur:
ſadoris non ſupt

——.6.! ii4k—
61. Sire: amborun
uln, confer. que:
tata ſont.

61. Nmſ, verbi,

litete ſiſe paliete,
vide Lxod. dic,t.

63. Vide, que fupt⸗

Ma ſunt.

64. Hebr. dde, de

1. 9. verl. b..
67. Confer gue in
8 inkta 20 verl.
3 Hebrnih, in N
i, e, gur tenceb⸗
3t Vel: elerata ſe
iſtaſegmenta)
leginur.
66, Vel: conyoßye
beh Cap. d. 46,
bebetur, notatz
. ap. h 107.
67. HM k: àhrior

ſicerdotis Parte,

47, Knun, ſe⸗

adite ſeenete.
Laltem pegor i
gzillos (annu.
natannuli Dphodi
ſeſe noyetet aeſe.

urd atgtecgetplir

oquoqne flo; gi.
Imarum, ex gbibus
nthinis Nflanan.
in blatan
(onum) Unicnigue
la tanqumunum
¹) duplicum,
em (iſtuc) er ten
ut laretet flamen.
gne exinde,) ud
l,verl. 6, ee⸗
erto.
—

Sign. noter iun,
17. I . c,,

lker, A. Salom not,14
Aad Exod, c 39. 3.

lr comtortum, conler.
6, etl. 1.n. 2 hotatz

tem is lier guintus
de operis Lalmucdici,
conter. & ſopra brod,
in MSto 1, polt:
e N n e n
enit ſacerdos ſummus,
oma,
E purpure (Kl,)ſie
eſo, vide Exod cab⸗

0 a. Puplra ct.
tta, conſer⸗ omeſol.

GRMI

textorio] Jam anteà expoſui, quòd hoc (opus fuerit) textura utriusque lateris 6 : 666
quòd figuræ duorum laterum ſibi invicem non fuerint ſimiles. *2.. Verſ. 7. Duo 63,
bumenlia Succinctorium 64. erat infrà & cingulum Ephodi fuit cinctura eaque an-
nexa ei (ſuccinctorio) à parte ſuperiori; non ſecùs ac ſuccinctorium mulierum, 4
dorſo ſacerdotis fuerunt conjuncta per baltheum duo ſegmenta, 65. veluti duæ cor-
rigiæ latæ * unum regione uniuscujusque humeri & elevabat er (ſacerdos) illa-
(duo ſegmenta ſive corrigias illas) ſuper duos humeros ſuos, donec conduplicarentur
66. anté ipſum 67. regione pectoris & quoniam (ſegmenta iſta) conj uncta fuerunt
annulis Pectoralis, (ideò) firmiter conſtricta erant antè ipſum 68. & regione cordis e-
jus, ne prociderent, ſicuti in re ipſa 69. expoſitum eſt; erant autem (ſegmenta iſta)
erecta & ibant è regione humerorum ejus (ſacerdotis) atque duo lapides onychini eis⸗
dem erant infixi, unus in unoquoque (ſegmento.) Eod. verfſ. 7. In duabus extrem
miibus eju (Nempè:) laritudinis † Ephodi, nam latitudo ejus (Ephodi) non erat, ni-
ſi è regione dorſi * ſacerdotis & altitudo ejus (pertingebat usque ad (eam corporis
partem, quæ eſt) &regione axillarum, 70. quas (linguâ vernaculà) vocant: coudes,
71. nam dicitur: non cingant ſeſe in ſudore, † non cingebant itaque ſeſe in loco
ſudoris, non ſuprà axillas ſuas nec infrà lumbos ſuos; ſed è regione axillarum a⸗

61. Sive: amborum parietum, ſic juxtà Hebræ- 68. Id eſt: in anteriori iplius ſacerdotis parte cot-
7 * —ℳ —pv * . . . . tec. 7.
confer. quæ ad Exod. c. 26. v. I. n. 3. no-. poris, vide num. an
tatn ſan 6 9. Id eſt: in textu ſacro vel in illius factura, quæ
6. Nam ſi, verbi gratia, leonis facies in iſto erat ſuprà deſcripta fuit, de qua vide verſ. antec. 6.
latere ſive pariete, aquilæ facies erat in altero, b. cap. n. 54.

vide Exod. dict. c. 2 6. verſ. 1. n. 3. † Hebr. ar) 7&, in utroque Asto locus iſte ſie
63. Vigde, quæ ſuprà ad verſ. 4. S. cap. n. 14. no- legitur: 9. mer e X i. e. in
WK ſunt ́YJMUD . duabus extremitatibus latitudinis E phodi, magis

64. Hebr. 'b, de quo vide ſuprà verſ. 4. h. cap. perſpicuè, ut puto.

n. 9. & Verſ. 6. n. 40. ac veri. ſeq. 8. n. 76. * Hebr. )2), in MSto I. pro eo legitur: dayji. e.
65. Confer, quæ ſuprà ad verſ. 4. . cap. n. 14. cordis ſeu pectoris.
&&& infrà ad verf. 11. h. cap, n. 99. notata ſunt. 70. Confer. quæ ad verſ. antec, 6. h. cap. n. 41.
X Hebr rham, in MSto z. pro eo legitur: n' notata ſunt. .
i . . .
XX cten ehan uceni Glerunt ( ſeĩl, duo 7¼ di Eundogen, Lerin Me 2. habeturvnv.
erm, „cubitos.
1 n ſicuti in MSto z. 8
zita egmenta ) Hebr. * ſicuti in AS à Prodit Excch. c. 44. w. 16. habctur , ubi Tal-
egrenr. er . . 3 udici Vn exponunt: PT een e. in
. . ſuprà v. mu exponunt? Ryn SHn j. e.
ze⸗ en . ecneeientu2 hee n anad A hie loco, ubi ſudant, videlicèt in jumbis, ubi caro
. bernt nokata ſunt conſer. & infra verſ. 16. duplicatur ficilius ſudat; ſie & Commenta-
1 etur, no , tor noſter h. loc. aſt idem dict. e. 44. y expo.
. leh. aDriori jori e 15. init: in veſie lanea, quæ ſudorem excitat, vide
67. Id eſt: à priori five anteriori corporis ſummi Kont Dicionar. b, ren
Tacgtdotis parte, confer. verl. antec, 6. . cap. n. Buxtorf. Dietionar. Hebr, hac voc.
47. & num, ſeq. 6 9. h. verſ.

CAbP. XXVIII.

EXxODI.

rum. Eod. verſ. 7. Et conjungatur] (Nempè:) Ephod cum iſtis duobus humerali-
bus Ephodi; conjungat autem (artifex) illa (humeralia) acu infrà in baltheo nee te-
xXat ea ſimùl cum illo; ſed ſeparatim 72, illa texat & poſteà conjungat ea. Verſ. 8.
Baltheus autem Ephodi 73. cjus] i. e. Et cingulum, 74. quod ſuper ipſum (fcil. E-
phod erat, cinge bat eum (ſummum ſacerdotem) & adaptabat iſtud* (Ephod) ſacer-
doti illumque ornabat. 75. Eod. verſ. 8. Qui ſuper ipſum erat] (Nempè:) deſuper

678

in ora ſuccinctorii, 76. hæc erat cingula. Eod. verſ. 8. Sicuti opus ejus] i. e. Sicuti
textura ſuccinctorii opus textile eſt & ex quinque (conſtat) ſpeciebus; 77. ita etiam
textura * cingulæ ſit opus textile & ex quinque ſpeciebus (conſtet.) Eod. verſ. 8.

Ex ipſo erit] Simùl cum ipſo (Ephodo cingulum iſtud) texatur nec ſeparatim

illud texant 78⁸. & (poſteàâ eidem Ephodo) illud conjungant. 79. Verſ. 10. Se-

sundlm nativittes illorum] i. e. Juxtà ordinem, quo nati ſunt, 8o. (nempè:) Ruben,
Simeon, Levi & Jjuda, Dan atque Naphthali in uno & in altero (lapide:) Gad & A-
ſcher, Iſſaſchar ac Zebulon, Joſeph & Benjamin, plenè, 81. ſicuti (nomen) iſtud ſcri-

ptum eſt in loco, quo (unusquisque) natus eſt, viginti quinque * literæ in unoquo-
que lapide. 382. Verſ. 11I. Opere ſculptoru lapidarii] Opere artificis lapidarii, (di-

ctio)

72. Secus iſe tes habebat in baltheo ſeu cingulo,
quod timul cum ipſo Ephodo texendum erat,
uti verſu ſequ. 8. H. cap. n. 79. habetur-
73. Sive: amictus ejus, nonnulli per avni: e. bal-

n. 7. P. Fagius in notis ad Paraphraſin Chaldai-

erit.

cam h. loc. verba iſta: ex ipſo erit, ſic exponit,
nempè: ex eodem panno & ex eadem materia

theum intelligunt inferiores alas Ephodi ſive
amictus, ita, ut hæc cingula 4 baltheo diſtincta
ſint, erat enim baltheus ſeparatus; iſta verò a-
miculo cohærebant, ſic in Junii ac Tremellii not,
h. joc. confer. & num. 7 8. h. verſ. 8.
74. Hebr. ſic enim juxtà Baſil. edit. ut & u-
trumque MStum atque ſecundùm editionem
N hic legendum eſt, nam Man, prohiin
exemplari Amſilel. Hebræo, quò uſus ſum, habe-
tur, vitium eſt typographicum.
X Hebr. Mri), abeit iſtud à MSto I.
75. Conlter. cap. ſequ. 29 verl, 5. ibique nof, num.

13. .
76. Hebr. A'b-, de quo ſuprà verſ. 4. h. cap. n. .
confer. & verſ. 2 6. h. cap. n, 1338.
77. De quibus verſu antec. 6. h. cap. ubi vide not.
n. 55. confer. & infrà verſ. 15. h. cap. num. 104.
X Hebr. Mte 79 hæc & ſequentia, usque ad:
i. e. ex ipſo erit, abſunt ab utroque MSto.
78. Vide, quæ num. 73. H. verſ. 8. notata ſunt,
confer. & Exod. cap. 2 5. v. 18. n. 48. & verſ.
3 1. ejusd. cap. n. 13 3. item Exod. g. 27. Verl. 2.

79. Secs erat in humeralibus, quæ ſeparatim fa-
cienda & poſteàa Ephodo jungenda erant, vide
verſ. antec. 7. h. cap. n. 72.

80. Sic ferè etiam autor Vulgatæ tranſtulit: juxtà

ordinem nativitatis eorum, confer. D. Wa-

genſeil. Sot. pag. 7 59. & ſeq. ubi hac de re plura,

vide etiam not. in "ponm Mnew b. loc. in MSto z.
proaaν legitur Naa i. e, quo creati funt,
confer. hic tract. Talm. Sota, fol. 3 6. a. & fol.
4 9. b.
8 1. Nempè ita, ut illorum nomina per ſeulpturam
plenè exprimantur.

*XX Hebr. idem numerus etiam in MSto I. ex-

preſfſus eſt ; ſed in MSto 2. legitur: Srvéy

RyanN&& i. e. vigimi quatuor.
82. Nam ſex nomina patriarcharum Hebraica, in

uno lapide Onychino ſculpta, efficiunt viginti

quinque literas, ac totidem literas efſiciebant ſex
nomina in altero lapide ſculpta, confer. D. Wa-
genſeil. Sote dict, pag. 77 9.

(A. WVII.
ſae, ie gvoqoe
berlgurim eun

natiusalciat. 44.

Pod, ret 11. A

ſaulptuts epptell⸗
uoc)inſaulpen .

(ala aunvlofum,

linclt. Pocd. vetl
c ie
bum wo
lisauteisg narn (al
menſutam flap
la citeumcludere.
Ephodi Verl. 1
tribuum 19, ſctil
ℳ] Adminimum
goatendzilli opu
ho. Verl. 14. Ce

i. e, (atenas, E

83. Keuti blgi, ca
in Nn el.ſ0

44. Hoht Elai dict.
Hledr. n ddelt

6f. Hanc Sculptura
mir tactam ellettas
vige apud D. Wag
Plura Ceiſto verm
not. 4d 1. Chron e

1 kebt, ), in Ms

ledionem & hic in
66. Fic etiam .XI.
Verterunt: cum ne
guibusdgmpati
nitus omiſſa ell ,i

Atum elt, notninid

oe,

Hebr. en, a

io,
1). kkebr. N n

obis hünpetal,

inballheo neete.

ngat ea. Vetſ g.
eriplum (il .
1 (Cphod) ſacet.

enpe.) elider

ueu] ie, Fienti

e; iti etiam
*) Lod jenl 9,

ur dee ſeparatim

N. PVetl. 10. ⸗

nempe:) uben,
Pide.) Gad &A.
nomen)iſtud ſeti⸗

itere in unoquo⸗
lis lepidarii (.

dio)

Panaplralin Chaldsi⸗

ihoerit, ſ eonit,
er eademmatetia

Gi, gur ſepalatim k.
ingenda elant, Nide

4

ate tranſtulit: fux

n, confer. D., Wa-⸗

g ubihac geſeplung,
b. loc in MSt 2,.
i e. quo gleati fun
la, tol, 36,2 kel.

õ

etiamin MSt0 1, er⸗

9 ¾. legitur: OWy

harum Hebraica, in
ta, efſiclant viginni.
lteras ekfcieban ſel

ra, conter⸗ D. Wa-

1

CAb. XXVIII. . EXxODA. 679
ctio) iſta V conjungitur voci ſequenti ac proptereà illa punctum habet Patach in-
fine, ſic quoque (in illo loco:) 'æy Oπ½, (ac ſi diceretur:) D XV Wi. e. fa-
ber lignarius extendit lineam, 83. ſic etiam (in illo loco:) Aα2 % e. faber fer-
rarius aſciat. 84. omnes iſtæ (dictiones) cohærent (voci ſequenti) & habent Patach.
Eod. verſ. 1I. Sulpturis ſigilli] Secundùm Targum ejus † (erit expoſitio, nempè:)
ſculpturà expreſſâ, 85. ſicuti eſt ſculptura, quæ fit in annulis (ſignatoriis, ſenſus eſt,
quòd) inſculpenæ ſint literæ in illis (lapidibus,) eodem modo, quo ſolent ſcuilpi ſigna-
cula annulorum, quibus obſignantur epiſtolæ, (videlicèt) ſculpturà *perſpicuâ & di-
ſtinctàâà. Eod. verſ. II. Super nominibus] (Verba iſta: ND idem ſignificant,)
ac DO i. e., in nominibus. 86. Eod. verſ. I1. Circumcluſos fundis] (Ver-
bum ? hic ſignificat) P D i. e. circumdatos (ſcilicèt) lapides ** pa-
lis aureis, nam (aurifaber) faciebat ſedem lapidis in auro tanquàm foveolam 87. jux-
tà menſuram † lapidis & includebat illum (lapidem) palæ, (ſie) deprehendebatur pa-
la circumcludere lapidem circumcircà & conjungebat palas (illas) humeralibus 88.
Ephodi. Verſ. 12. In monimentum] Ut videat Sanctus ille Benedictus (principes)
tribuum 89. ſcriptos coràm ſe & recordetur juſtitiæx eorum. Verſ. 13. Et ſacies pa-
las] Ad minimum palas duas, nec explicat tibi (illas Scriptura) nunc in hoc verſu, niſa
quatenus illis opus eſt; aſt in expoſitione pectoralis ſacri plenè tibi easdem exponit.
20. Verſ. 14. Catenas aureas] (Dictio WBWidem ſignificat, ac) — OO
i. e. catenas. Eod, verſ. 14. Conterminas. 91. ] Ad finem extremitatis pectoralis
ſacri

383. Ficuti Eſai. cap 44. v. 13. habetur, confer., not.
in Das nov h. o.
94. ProOùt Eſai. dict. cap. 44. Verſ. 12. habetur.
† Hebr. Minn, abeſt iſtud hic ab utroque MSto.

Prà ExOd, c. 2 5. verſ. 7. n. 24. & h. cap. 2 9. V.
4. n. 25. vide & R. Salom. ad Cantic. e. 5. verſ.
12. ac not, in Rν n h. oeec.
† Hebr. nen, confer. infrà verſ. 20. b. cap. Sign. *

25. Hanc Sculgpturam mediante vermiculo Scha-

mir factam eſſe tradunt Rabbini in Gemara, quam
vide apud D. Wagenſeil. in Sot. pag. 1072. ubi

plura deiſto vermiculo Schamir, Confer. &

ndgt. ad 2. Chron. c. 2. v. 7. n. 9.

x Hebr. ann, in MSto z. legitur: anpn, quam

lectionem & hic in verſione ſecutus ſum.
96. Sic etiam LXX. & e?s eroeεααι nonhnulIi
verterunt: cum nominibus, alii: per nomina,
4 quibusdam particula illa: 9, in vertendo pe
nitus omiſſa eſt, ſicuti ab autore Vulgatæ trans-
b. lor.
XX Hebr. aden, abeſt iſta dictio hic ab utroque
MSto.

atum eſt: nominibus, vide not. in =nan mDH

37. Hlebr. Sn') P i. e. inftar foſſæ „ confer. ſu.

ubi dictio: y ufſurpatur.
88. Hebr. enoa, abeſt iſtud ab utroque MSto⸗
terùm de humeralibus iſtis vide ſuprà verſ.
4. h. cap. n. 14., & verſ. 7. h. cap. n. 6 3
89:. Id eſt: nomina principum tribuum IIraeéliti-
carum, ſic vocem Wavn hic expono, confer.
quæ ad Genel. cap. 3 5. V. 17. n. 29. notata ſunt,
vide & not. in on ins h loc.
J0. Nempè: verſu 1I5. h. cap. & ſeqq-. imptimie
verſ. 25. confer. & R. Salom. ad verfſ. 2 2. h.
cap. ibique not. n. 12 1. & verl. 2 5. h. cap. n.
128. vide & not. in am nevh. loc. ut & tract.
Talm. Joma, fol. 71. b.

91. Hebr. Mai, P. Fagius in Paraphraſeos

Chaldaicæ verſione traaſtulite definitæ ms gni-

M tudi-
Q

680

EX 0DI.

ſacri facies illas. Eod. verſ. 14. Opere tortili] Opere intricationis 92. filorum, non
opere foraminoſo (ſive annulato) ac duplicato, ſicuti ſunt illæ (catenæ,) quas faciunt

puteis; 93. ſed (tortili opere,) prout illæ (ſunt catenæ,) quas faciunt thuribulis, 94.
quæ vocant (linguâà vernacula:) encenſoirs. 95˙. Eod. verſ. 14. Et dabis catenas]
(Nempè:) tortiles, 96. quæ factæ erant opere complicato (inſeres) palis 97. illis;
non eſt autem locus iſte præcepti, ut conficiantur?* catenæ, nec jubetur (hic,) ut illæ
infigantur (pectorali ſacro,) nec ρνν. e. facies, quod (verbum) hic habetur, ſigni-

ficat imperativum nec (verbum:) *di. e. dabis, de quo hic dicitur, notat impe-
rativum; ſed habet ſignificationem futuri (temporis,) nam in textu ſacro, (ubi agitur
de) pectorali, 98. repetit (Scriptura,) atque præcipit, ut (illæ catenæ) conficiantur &
infigantur nec earum (catenarum) hic fit mentio, niſi, ut indicetur aliqua ex parte ne-

ceſſitas palarum, quas (Deus) fieri præcepit unà cum † Ephodo & narravit tibi (Scri-

tudinis, Junii ac Tremellius: æquabiles, autor
Vulgatæ: ſibi invicem cohærentes, LXX. za-
èõ ραονι1 e, commixtas floribus,
conſer. infrà n. 99. h. verſ. & verſ. 22. h. cap. n.
117. & verſ. 24. n. 123.
92 Vel: implexionis, contorſionis, Hebr. ry ho,
de qua voce cap. antec, 27. verſ. 9. n. 8 1. & n.
322. aliquid notatum eſt, idem P. Fagius in notis
ad Paraphraſin Chald. vertit? opere tortili ſeu

com plicato inſtar funium, Germ. Geflochten /
wie die Stricke oder Weiber⸗Zoͤpffe / conter.

intra vert. z2. h. cap. D. 119. vide & Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 2048.
93. Sive: ciſernis, unde aqua per iſtiusmodi ca-
tenas annulatas ſive foraminoſas extrahitur,
Germ. Ketten von Ringen oder Gliedern.

94. Sive: acerris, Hebr. M ρρνNνααορ, ſic enim ie-

gendum, literà Reſch antè Daleth, prout inu-
troque MSto habetur pro: NDDy), uti täm
in Bibliis Buxtorf. quàm iu exemplari Hebraico
uo uſus ſum, mendos? legitur, in editione v
Nan hic habetur moνρρνâúââ7qâ & dictio iſta ibi-
dem in notis exponitur, quòd ſignificet- p*
zu harin .ν„νo†w⁄ĩ ie. ſaccos, quos parvo fune
ligant, ſed expoſitio iſta R. Salomonis menti
& explieationi non convenire videtur, confer.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1662.

. . „ X
95. Sic reddo hie Hτνααπι vel aNa., prout

in MSto I. habetur (nam ita legendum puto

D

pro: ννυνâaνπHRð ſicuti in editionibus, hactenas

vulgatis, corruptè habetur,) Buxtorfius in Lex.

Talm. dict. fol, 1662. Iocum ex tractatu Tal-

mudico: Beza fol. 2 2. b. adducit, ubi R. Sa-
lomo dictionem †ρoρν Gallicé expoſuit :
.

A .
PePYYAHN& i., e, encenſoirs, Latinè : incenſoria
„. . . . VU „ „W
i. e. acerræ, thuribula, eſt autem aaaaεπdem,

N .
ac Heo.ee vel .hE&εν ratione pronun-

punctum habens in cornu ſiniſiro, yronunciare
ſolent, ſed abeſt vox Gallica à MSro 2. fuerunt
autem inceaſoria ſeu thuribula iſta cava & per-
forata, prout R. Salomo ibidem expoſuit.
96. Hebr. rnay, German. Geflochtene Ketten/
confer. ſuprà num. 92, h. verſ. & infra veri.
24. h. cap. D. 124. & n. 12 5. Sè
97. Confer. quæ infrà ad verſ. 2 5. h. cap. num. 12 .
notata ſunt.

* Hebr. nwwy iſtud, ut & ſequentia, usque ad:

nyn i. e, ut illæ infigantur, abſunt à MSto 1I.
*x Iſtud atque ea, quæ fequuntur, usque ad: &

Pv i. e. ſed habet ſignificationem, abſunt ab

utroque Môto.

98. De quo verſ, ſequ. 15. & ſeqg. h. cap. inpri- .

mis verl. 2 4. & 2 5. Cap. ſenſus itaque eſt, quod
ibi habeatur piæœceptum; non autem hoc loco.

† Hebr. S, ſic in plerisque exemplaribus, ut & in
AAMMMMsto

CAP. XXVIII.

ciationis Gallieæz , nam Galli x tanquam ,

OAl. W.
tura femillam e
guando ſaciescat
Verl IG. Hm
8.) iudici, (iin
ſammi ſicerdoti⸗

ielgnitcar) ͤ

onillcationes, (ven

103. 4 PCenann ſt
Aten (dicio: V⸗

cerdos) Mponit

idelicet:) opu
Hulana ſetlngit
& pottatum 1o.
Gicitur enim: &

(min humeralib

—.—
MSto 1, ſed in 5
ſupet (phod.)
9. eſceriin
Pra n. Nl. h jerl
100, Vel: coffuptie

Alc Ciclionem 1

lomo infra ſerl.
herſetſitates ick
(ckterum depeltor
Fipinmin not 4

Iuniiac Tfemelli

tus Gallici, qui i

Leeyit. Dart 3. c,4.

8 In notis Od N
N NwNV

1
npn NrN

mirN un

Cry e
W DN iͤe. ln0
m üla kaclenda el
jucicii in quo om
Cpolebet (Ulud
Gelealigua,) qus

Minebalt ehti

ionem, inqaltt

— QNy
18 92, Klorim non
tenn) uis heinne.
Vut thutidulis 94.
* Er dabi⸗ umna]
res) pals 9, Ulu;
beiur hie)it le
irhabeub ſeni⸗
eitlr notatin t.
u ſeero (bi Aglur
næ) confciantur g
Aligba et atte e.
natafit abi den.
Ptura⸗
—
neditionidus nacenis
tnt) Bunoffiugin Ler,
locumer tractaiu Tal-
b, acducit, ubi ,.
1) Ealice erpolnit:
Tt, Latind: incenſcti?
zutem vNNN ten,
WN flone ronun.

mm Callig tungnum 7,

ſiniſto, ronuncinte
lica à MSro 2 fuerunt
Nnibuls iſta cavn pet⸗
idicem expoſti.
Geflochtee Ketten/
h. Fefl. & inkte ſell.
12ſ.

l1 heca, numn 11.

lequemtiz, negue ad:
Nur, abſunt à Mro .
untut, ueque 10:
fcztionem, abiunt ab

CAP. XXVIII. EXODI. 61

ptura rem illam eum in finem, )ut diceret tibi: palæ iſtæ erunt tibi neceſlari?, ur,

quando facies catenas conterminas 99. ſuper pectorali, immittas illas in palas iſtas.
Verſ. I 5. Pectomle jadicii] Ut expiet contemptum 100. judicii; alia explicatio (vo-

cis:) judicii, (nimirùm ideò pectorale judicii dicitur,) quia illud declarat verba ejus

(ſummi ſacerdotis) eumque confidere facit de veritate; * (cœterùm dictio Dan
hic ſignificat:) driſnement, Ior. linguâ vernaculâ, nam (dictio) O tres habet ſi-

gnificationes, (nempè notat:) argumenta 1oz. judicum & complementum judicii

103, ac pœnam judicii, ſive porna (illa fuerit) mortis ſive plagarum ſive pecuniæ; hæc
autem (dictio: O νâ hic) ſignificat declarationem verborum, quando (ſummus ſa-
cerdos) exponit atque declarat verba ſua. Eod. verſ. 1 5. Sicuti opus eſt Ephodi]
(Videlicèt:) opus textile & quod ex quinque 104. ſpeciebus (conſtat.) Verlſ. 16.

Spyithama ſit longitudo ejus & ſpithama latitudo ejus] Duplicatum (fuit iſtud pectorale)

& portatum 105. antè ipſum (ſlummum ſacerdotem, nempè) & regione cordis ejus,

dicitur enim: & erunt ſuper cor Aaronis 1oé6. (pectorale autem iſtud erat) ſuſpen-

ſum in humeralibus Ephodi, quæ veniebant à tergo ejus ſuper ipſius humeros, erant-
ciendæ eſſent nee ne, contfer. infrà verſ. 3 o. .cap.
Sign. *

101. Vel: dresnement, ſic reddere poſſis Hane,

MMStO I1. ſed in MSto z. pro Cy legitur: 7 i. e,
ſuper (Ephoqdqddd),.
99. De voce iaan, quæ etiam hic habetur,
praà n. 9 I. h. verſ 14 aliquid dictum eſt.

ſenſusitague el o
non auten hoe 00,

eLemplanbus, i
en Msto⸗

100. Vel: corfuptionem ſive perverſitatem, nam!

& ſic dictionem νvertere poſſis, ſicuti R. Sa-
lomo infra verſ. 30. . cap. expoſuit yn i. e.
perver ſitates, vide not. ibidem n. 154. & n. 155.
cœterùm de pectorali judicii vide plura apud P.

Faginm in not. ad Paraphr. Chald. 6. loc, ut &

Junii ac Tremellii not. . loc. it. autor tracta

tus Gallici, qui inſeribitur: Hilſtoire du Culte

Levit. Part. 3. c. 4. pag. 27 3. edit. Amſtel.
*½ In notis 'no No locus iſte ſic exponitur:
h e ienn ee n eeen ee nn
eN m e n nn n ee n

2ðð
l

eh i, e. In omni re, de qua quis dubitabat,
an illa facienda eſſet nee pe, ibat ad Pectorale

zudicii, in quo omnes literæ Alphabheti erant, &t
volebat (illud Pectorale) dicere ei (dubitanti
de re aliqua,) quod illa facienda eſſet , literæ c:
minebant & efficiebant (vel exprimebant) di-
QKionem, in qua ſctiptum erat, an (tTes illæ) fa-

in MSto I. habeturppſed dictionem iſtam
vel corruptam vel non amplius uſu apud Gallos
receptam puto, fortè legendum: dreſſement,
quò nomine proceſſus judiciarius fortè intelligi-
tur. confer. not. ad Eſai. cap. 16. v. 3. n. 4. & ad
Elſai. c. 66. v. 16. n. 36. abeſt autem dictio iſta
Gallica 4 MSto ꝛ2. H
102. Vel: diſceptationes, probationes & reſpon-
ſiones, rationes utrimque adductas, id enim
vox Myv, quæ hic habetur, netat, in utroque
MStopro: 3 rieyegitur: wya en
i. e. verba litigantium, Gallicè: plaiderie.
10 3. Hebr. Pa na, quo nomine ſententiam de-
finitivam 4 Commentatore noſtro hie innui pu-
to, confer. not. ad Elſai. c. 32. v. 7. n. 15.
104. De quibus ſuprà verſ. 8. b. cap. n. 77. di-
tum eſt.
105. Vel: geſtatum, ſic hic interpretor ₰
rad. 70, ut ſenſus ſit, quòd ſummus ſacerdos il-
lud pectorale antè ſe vel antè pectus ſuum por-
taverit. ò
106. Prout infra verſ. 30. h. cap. habetur.

EzzY OCODI.

682

autem in iſtis (humeralibus) ſuſpenſum erat catenis atque annulis, veluti in textu ipſo
expoſitum eſt. Verſ. 17. Et implebis in e] Quoniam gemmæ implebant foſſulas pa-
larum, quæ illis (gemmis) præparatæ erant, (ideò Scriptura) illas vocat impletiones.
Verſ. 20. Inpatcli auro] Erunt ordines (gemmarum) in impletionibus ſuis circumda-
ti palis aureis in profunditate, quæ eam habebat quantitatem, * ut denſitas gemmæ il-
lam (profunditatem) implere poſſet atque hoc ſignificat: ☚ HNPi. e. in im-

pletionibus ſuis, (nempè,) quantum implere poteſt * denſitas gemmarum, tantum ſit

profundum palarum, non minus nee plus. † Verſ. 21. Ilnusquisque cum nomine:

ſuo] Juxtà ordinem nativitatis eorum (fuit) ordo gemmarum, (nimirùm) rubinus

105. Kubeni, topaſius 109. Simeoni & ſic omnes. Verſ. 22. Saper pectorale] (Par-
ticula — v hic ponitur pro:) ha i. e. propter pectorale, 110. videlicèt (eum-
in finem,) ut immittantur (catenæ) in annulos ejus (pectoralis,) veluti explicatur in-
frà in textu. Eod. v. 2 2. Catenas] (Dictio Hν ) notat W i. e. radices arbo-
ris, (ſicuti enim illæ) connexæ ſunt arbori, ut ipſa firmetur & infigatur terræ; ſic et-

iam iſtæ (catenæ) comprehendent peétorale, ut per illas iſtud ſuſpendatur in Ephodo;

*ſunt autem iſtæ duæ illæ catenæ, de quibus dictum eſt ſuprà in textu, (qui egit de)
palis, 111. quin etiam Menachem, filius Seruc 112, dictionem NW interpre-

107. Vel: convoluta, Hebr. ppa, de quo vide] alii: ſmaragdum, confer. Ejusd. P. Fagii not. ad
ſuprà verſ. 7. h. cap. num. 66. & infra verſ. 26. Paraphr. Chald, , loc. & Ar. Montani loc. al-
H. cap. n. 139. . MM leg.
X Sive: menſuram ſeu æſtimationem, id enim 110. Quod hic autor noſter vy exponit npn i4
rvox Vy ſignificat, confer, ſuprà verſ. 11. h.] idem autor verſu ſequ. 23. explicat: †x7 i. e.
cap. Sign. † ubi vocatur rm i e. menſura. ad opus ſive neeeſſitatem, vide dict. verſ. 2 3. n.
XX Juxtà quantitatem impletionis, ſic juxtà Hebr. 120. confer. & Raſchi not. ad Geneſ. c. 2 %. v.
N Pyva, abſunt autem iſta, us que ad: y de
ru i. e. unusquisque cum nomine ſuo, 4 MSto
1. confer. W agenl. Sota, pag. 1072.
† Hebr. N)) & d, ablunt etiam iſta 2
MSto 2 ,
108. Hebr. &ε, in Vulgata eſt: Sardius, ſie &
LXX. aαρπſ, alüs eſt: pyropus, prout ju-
nius ac Tremellius verterunt, confer. Ar. Monta-

ſuper pectorale; ſed propter illud, nempè, ut
ad illud pectorale aptarentur catenæ, ſicuti &
Junius ac Tremellius hic verterunt; cœterum de

29. Verſ. 3 6. n. 89. ac Levit. c. 2 3. V. 1 9. n. 42.
& Numer. c. 6. v. 17. num. 3 5, ac Numer. c. 34.
v. 17. Sign. *

ni Aaron ſive de veſt. ſacr. & P. Fagii not. ad Pa- x* Hebr. hNâ, ſic in editionibus, hactenus evulg

raphr. Chald. h. loe. ut & D. Wagenſeil. Sot.
.767. n. 20. ubi plura de ordine gemmarum
ac nominum, quæ illis inſculpta erant, vide &
not. in Nami rn h. loc.
109. Hebr. ννο‧ä, quam vocem LXX, quoque ver-
terunt: venaiε à Vulgatæ autor: topazium,

gatis ut & in MSto I. ſed MStum 2. habet ſine

ut per illas ſuſpendatur Ephod.
III. Vide ſuprà v. 1 3. & V. 14. b. cap.

112. De hoc vide etiam Geneſ, c. 30. V. 8. pz I0.

CaAbp.XXVIII.
que duplicata 107. & antè ipſum (ſacerdotem) paululùm deſcendebant; pectorale

(iec) —

15. n. 4 %. catenæ enim illæ non erant ſaciendæoa

ſignificatione particulæ 7) confer. & cap. ſeqv.

2 ab initio, nempè πι, Ephod, ut ſenſus ſit:

CAL.MVII.

nann go ien⸗

gionen w

Mem, vod eln
e habeej ſel

j, e, (atena, linge

idemm ſgnifca

inmittendomm!

teil. 115, Poo
Ieltiul Ee⸗
ſnenpe)hit tiit
beant uo iſti an
tuta)ac dicit: 8

tnli) ſebienin

Os annulos aure
Pod.verl. 23.

bus, 122, gue

metalia Ephodi,
ſuntcatene,e⸗

inbgiceberentke

— —

113. Senſus el, gn

ſed elim Oe
emn, quoad deriß
Od, ſicutime
114, Vide Cenel,,,
4ſ.,.
115. De qua ſide
Lxod, c. 3, , 21.

16. Zife: lingui

Lex. Talmn. fol.2
h. loe,

11. Nidelicktr 4.

ter &,. ſegn. 14
111. Fi reöerepol
e,guss quidem
mmoie Asto leri
Mencolamrel non
ceptam puto, hodli

— ARNNI..

weluti hedore tatur, quòd ſignificet D i. e. radices, 113., ac dicit, quod (litera) Reſch (in di-
Intext ioſo 2˖ D
6 wthultlahe⸗ M.em, quod eſt in (dictione:) P, 1IIS. ego autem non video, verba ejus (rectè

R kion. . ſeſe habere; ſed dictio) in lingua Hebraica (idem ſignificat) ac NeCD

hl 1sliisciteuns.

enlitzs germmme I. .

NWodbe,inin.

nmarum tantum ſt

ugue lun nonize
(eimirim) tubinus
Perheihera,,) (dat.
2, Vigelicet ſeun,
eluti Erplicatur in.
Vie nadices abo.
Satut terre; ſic d.

ndatntin k)hoto;

ertin (gui egit te)

H interpe.

latur,

————ʒ

Ujusd . giinot, 1 .

Ar. Montani loe, l⸗

erponit vorn il
explient: w ie.
rige cict pell.13,.
Ct. 40 Genel c. 19, 1,
ænon erant ſciende
Pterillud, nempe, ut.
tur catene, ſicntid
reterunt; cEterund de
) conler K ca er
it, ,23. V. I, n 42.
h,3 ,se Numer c,34,

nibus,hattenuis eyl⸗
Motum 2. hebet ſſe
, EHppoc itſenlusſt
14. cap.

CAF. XXVII. ExODI. 683

ctione HW O) ſit ſuperflua, veluti Mem, quod eſt in (dictione) ν 114. &

i. e. catena, linguâ Miſchnæ. 116. Eod. verſ. 22. Conterminas] (Dictio Ne hic
idem ſignificat, ac:) ND i. e. terminatas, de quibus dictum eſt ſupràâ, 117. ad
immittendum illas in annulos, ut ſint )) 23i. e. in fine pectoralis; omnis autem
(dictio) —3 ſignificat u i. e. finem (ſive terminum,) linguâ vernaculà: aſſom-
meil. 118., Eod. verſ. 22. Opere tortili] i. e. Opere intricato. 119. Verſ. 23. Su-
per pectonale] (Particula p hic ponitur pro n i. e. ad uſum 120. pectoralis,
(nempè, ) ut ei infigantur (catenæ, )nec convenit dicere, quòd ſtatim ab initio fieri de-
beant (duo iſti annuli) ſuper illo (pectorali;) nam ſi hoc ita eſſet, cur repetit (hic Scri

ptura) ac dicit: & pones duos annulos? nonne jam anteà Poſiti erant in illo (pecto-
rali?) ſcribi enim debuiſſet ab initio textus: & facies in extremitatibus pectoralis du-
os annulos aureos, codem modo etiam (textum) de catenis 121. explicare debes.
Eod. verſ. 23. Ie duabus extremitatibus pectoralis] (Videlicèt) in duabus ſummitati-
bus, 122. quæ ſunt regione colli ad dextram & ad ſiniſtram, quæ veniunt versus hu-

meralia Ephodi. Verſ. 24. Et dabis duas catenas tortiles 123. aureas] Hæ ipſæ
ſunt catenæ, de quibus ſcriptum eſt ſuprà, 124. nec expoſuit (Scriptura) locum, ubi

infigi deberent (catenæ) in pectorali; nunc autem explicat tibi, ut infigat (aurifaber)

WW., ſicuti mox declaratur.
114. Vide Geneſ. c. 3 1. V. 2. ut & I Samuel, cap.
115. De qua vide Geneſ. dict, c. 31. v. 42. atque
Exod. C. 3., Vv. 2 I.
116. Sive: linguà Talmudicãâ, confer. Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 2474. & not. in e n
b. oo. O Ud
117. Videlicèt v. 14. . c, ubi vide not. n. 9 1, con-
fer. & v. ſequ. 24, n. 124.
118. Sic reddere poſſis: N prout in omni-
bus, quas quidem inſpexi, editionibus, ut & in
utroque MSto legitur; ſed dictionem iſtam vel
mendoſam vel non ampliùs apud Gallos uſu re-
ceptam puto, hodiè Galli finem ac terminum ali-
cujus rei Vvocant: ſommet, nempé: la ſin & le

ðèð Qꝗqꝗqq GʒG; as
11. Senſus eſt, qud non ſolum diio ; bout de quelquechoſe.
ſed etiam απσιν, ſecunduùm Menachemi men- 119. Vide, quæ ſuprà ad dict. v. 14. . c. n. 92.
tem, quoad derivationem referatur ad vocem notata ſunt.

120. Sive: ad opus vel neceſſitatem, prout ſcilicèt
requirit pectorale, confer. v. antec. 22. h. c. n.
110. & infrà v. 2 5. h. c. n. 130.
1I2I. Vide, quæ ad verſum antec. 22. h. c. n. 110.
notata ſunt, confer, & v. 2 5. h. c. n, 12 9. ac not.
in o r h. loc. =
12 2. Sive: extremitatibus vel angulis, id enim
dictio ds, quæ hic habetur, ſignificat, con-
fer. v. 2 6. h. c. n. 136.
123. Vide, quæ ſuprà ad v. 14. h. c. n. 92. & n.
96. notata ſunt, confer. & v. 6. b. c. n. 2 ũñ0v.
* Nempè: conterminæ, Hebr. nz ſice in notis
Raſchianis editionis art mnoe hic additum re-
peritur, ut & in utroque MSto.
124. Nimirùm dict. v. 14. . c. ubi vide not. n,
72. & n. 96, (Onfer. & V. præg, 22. n, 1177

684 EXxODI.

ſint ipſæ primæ, 125. nam ecce in Sectione, (quæ incipit:) hæc ſunt inſtrumenta,
1½. nonrepetuntur. 127. Verſ. 2 §. Et duas extremimtes] (Scilicèt) duarum ca-
tenarum tortilium, (nempè:) duo capita (ſive extremitates) uniuscujusque (catenæ.)
Eod. verſ. 2 5. Inſeres duabus palu] Hæ ſunt illæ ipſæ (palæ,) quæ ſcriptæ ſunt ſupra,
12 8, inter textum, (qui agit de) pectorali & inter textum, (qui agit de) Ephod, 129.
nec expoſuit (ibidem S. Scriptura) neceſſitatem 130. illarum (palarum) atque earun-
dem locum; nunc autem explicat (Scriptura, ut illis (aurifaber) inſerere debeat ca-
pita catenarum tortilium, quæ infixæ erant annulis pectoralis ſacri versus dextram &

ſiniſtram juxtà collum, (nimirùm) duo capita catenæ dextræ 131. infigebat palæ dex-

træ, eodem modo palæ ſiniſtræ (inſerebat) duo capita catenæ ſiniſtræ. Eod, verſ.
25. Et impones] Palas humeralibus Ephodi, unam * in iſto (humerali) & alteram in
altero, ſic reperiebantur humeralia Ephodi firmiter tenere pectorale, ne illud caderet

& ab eis (humeralibus) pendebat iſtud (pectorale;) ſed tamen adhuc inferior ora pe-

ctoralis hinc inde movebatur & ſuper ventre 132, ipfſius (ſacerdotis) agitabatur nec

illa (inferior ora) eidem (ſacerdoti) benè cohærebat, quocircà duo inſuper annuli e-

rant neceſſarii pro inferiori ejusdem (pectoralis) parte, ſicuti ulterius (S. Scriptura

hic) exponit. Eod. verſ. 25. Versas anteriorem ejus partem] (Nempè:) Ephodi

133. ne det* (aurifaber) palas in parte 134, interiori humeralium, quæ erant ver-

„*

Hebr. 77 Vrn iſta ut & ſequentia, usque ad:
ep r PE&) i, e. & duas extremitates, abſunt
ab utroque MSto.
125: Id eſt: priores illæ, de quibus ſuprà alleg.
v. 14. h. c. dictum eſt, .
126. Vel: iſta ſunt numerata, preùt alii vertunt

cui rei palæ illæ debeant adhiberi, confer. ſupra
V. 2 2. h. ec, D. 120.

ta ſunt,

PeTA i. e, firmiter tenere, abſunt à MSto r.

tata ſunt.
133. Junius tamen ac Tremellius verba iſta:

ea, quæ Exod. c. 3 8. v. 21. habentur, Hebr. 132. Conter. quæ ad v. ſeq. 3 6. b. c. n. 143. no-

TPDP H7&, P. Fagius juxtà Paraphralin Chal-
daicam tranſtulit: hæc eſt ſumma, LXX. ita:
xXα. AvS&&αà vνvPIvZvα, i. e. & hæc eſt conſtructio,
ego Vulgatam hic in vertendo ſecutus ſum.
127. Vel; non iterantur aut bis dicuntur in al
legata Sectione & quidem Exod. c. 39. v. 1 5. ſed
ſemel tantum catenarum ibi fit mentio, unde
patet, juxtà mentem Commentatoris noſtri, eas-

non ad Ephod referunt; ſed ad ſummum ſacer⸗
dotem, hoc ſenſu: versus anteriorem partem
ejus, Icil. ſacerdotis; ſed res eodem redit, con-
ker⸗ v. ſequ. 2 6. n. 13 8. & not, in n o
1oc

dem fuiſſs catenas, licèt earum hoc capite 2 8. v.) *X Hebr. n dhw iſta & quæ ſequuntur, usque
14. S& verſ. 24. bis fiat mentio, confer, not. in N .
Wben re b. loc. .
12 8. Vide ſuprè, V. 13. h. c. ibique not, n. 90.
v. 14. Uu. 9 7. & v. 2 3. U. 12 1.
129. Textus iſti ſunt verius 1 3. & verſus 14. h. c.
130. Siye: illatum uſum, Hebr. , nempeè,

ad: day rN i. e. nam ea pars S&c. abſunt 2
MSto z.

ay, quod hic habetur, iigaifitat, confer. v. ſequ-

26. H. C. n. 137.

—

CAp. XKXVII.

illas annulis; exinde autem cognoſces, * quòd illæ, (de quibus hic dicitur, catenæ)

13 1. Confer. quæ ſuprà ad v. 6. h. c. n. 49. nota-

* Hebr. && iſtud, ut & ſequentia, usque ad:

en in i. e, versus anteriorem partem ejus,

134. Germ. das invendige Theil / id eim Hebr.

l
C. NNVNI.

8s alnictuln; i
an iee legid

iciut H u e.

ſnes 136, eis
enl 16. H

u (aunkiben) inn

ſenioris que elt e
ne hocheccet

inponebatu lun

Cgnum: (nempe
ls, gu⸗ ettinlecet

inttinlecsatque

dabat ſacerdoten
cerdotisſuper lun
AApatten ilam,
tecumbebant ſup
nam Pale Limpor

ſper humeros e

antur extretnita!
los autemprecep

elat Choe elt, qu

tubi conjungun
erat eregione cin

criguntuthumeta

—.—

ijſ. Si,e: peſsiß i

hie yn n
bec. n. 144. & n0

Hebrt. ) N 1

ſequuntur, usie
bus Gdeniatis
bentur,) in MSto
Oe Ne
liorſcil.) non vide

ſe ſapetiof an)
136. Kye znguli,

(onfer, le ſüpf⸗
ſunr,

Anlen 134. an

133 le Hebr. do

dicitu, H
Enr inſkrunentn
licei)
usne ſeatene,
enpre funt ſipr

e)bphoc, 119,

tum)etgieen.
nletere debest ea.

Fetads dextram &

nſgzebet Palx dex.
niffre, Boch, Verl.
rali) A alteranin

e,ne ilud cageret
he interior orape.
is)agitabatur nee
inlüper annulie.
zins (S.detiptuta⸗
N, quer erant get.
is

——— -ℳ– ——

achibericonter iupt
.6,bic.,49. noln.

egnentiz, Ueqle 1d:

„ablunt Möto 1.

36, 4 .n. 43,n.

lemellius ſeiba il:
tiorem partem ejus,
ed aaſummumn ſtt⸗
antefiotem artemm

tne)

duarum (a.

CAb. XXVIII.

tes eoem kedit (0.
not, in Dr

ue ſequuntut, uegue

nei ans bſilt

Thelh ilgin i.
tehtollet ſel

J h. c. n. 144. & not. in a n h. loe.

13 , Hebr. 'o, qua de voce vide, quæ ſupt ad

EXODI. 685
sus amictum; 135. ſed in parte ſuperiori, quæ erat extrinſecus & hoc vocatur: 7)
9 i. e. & regione faciei ejus (ſcilicèt) Ephodi, nam ea pars, † quæ non videtur, non
dicitur H) i. e. facies. Verſ. 26. Duabus extremitatibus pectoralis] Hæ ſunt duæ
fines 136. ejus (pectoralis) inferiores versùs dextram & versùs ſiniſtram. Eod.
verſ. 26. In ora ejus, quæ eſt ad partem &phodi interierem] Ecce tibi duo ſigna, unum,
ut (aurifaber) inſerat illos (annulos) in duas extremitates partis illius (pectoralis) in-
ferioris, quæ eſt è regione Ephodi, nam Esperior ejus (pectoralis) pars non eſt è regio-
ne Ephodi, ecce enim (ſuperior illa pars) proximé adheæret collo; Ephodum autem-

imponebatur lumbis ejus (ſummi ſacerdotis,) prætereà etiam aliud dedit (Scriptura)

ſignum: (nempè:) ne (aurifaber) infigat illos (annulos) in parte 137. illa pectora-
lis, quæ extrinſecus verſa eſt; ſed in parte interiori, dicitur enim (hic:) — i. e.
intrinſecùs atque illa ipſa pars erat regione Ephodi, nam cingulum Ephodi circum-
dabat ſacerdotem ac ſuccinctorium 138. duplicabatur 139. in anteriori parte ſa-
cerdotis ſuper lumbis ejus & ſuper aliqua parte ventris ejus hinc atque illinc, usque
ad partem illam, quæ eſt & regione extremitatum pectoralis; extremitates verô ejus
recumbebant ſuper illo (pectorali) in duobus humeralibus Ephodi à parte inferiori,
nam palæ *imponebantur capitibus humeralium Ephodi fuperioribus, quæ veniebant
ſuper humeros ejus (ſacerdotis) versus illius guttur & duplicabantur (vel convolve-
bantur extremitates illæ) ac deſcendebant in anteriori parte ejus (ſacerdotis;) annu-
los autem præcepit, ut imponeret ſecundo illorum capiti, quod Ephodo conjunctum
erat, & hoc eſt, quod dicitur: èregione commiſſuræ 140, ejus, propè locum illum,
v ubi conjunguntur Ephodo ſurſum versũs, paululum à cinctura, nam commiſſura
erat & regione cincturæ; illi autem (annuli) dabantur paululum in tergo, 141. ubi
eriguntur humeralia, & hoc eſt, quod dicitur: à ſuperiori parte cinguli Ephodi, 142.
v. 4. h. c. n. 8. notata ſunt, éonfer. & v. antec.
25. n. 133.⸗
139. Vel: convolvebatur, Hebr. "poa vide, quæ
ad v. 16. H. c. D. 107. notata ſunt.
* Hebr. vnvnam, abeſt iſtud à MSto r.
140. Sive: juncturæ, Hebr. nrm, prout verſu

ſequ. 2 7. h. c. in textu ſacro habetur, confer, not,
in "pon rS b. loc. HM
** Hebr. dop- Tb iſta, ut & ſequentia, usque
a H AE i, e. (&regione) cincturæ, abſunt 4
141. Sive: in altitudine, Hebr. DPaua, nempè eo
in loco, ubi elevabantur vel attollebantur hu-
meralia.

142. Sicuti dict, v. ſequ.

135. Sive versus indumentum vel pallium, ita
R——ð 1 . —
hic n EX interpretor, confer. v. ſeq. 26.

† Hebr. Ay r& à iſtorum loco & eorum, quæ
ſequuntur, usque ad: y i. e. dua-
bus ext emitatibus &c. (quæ verſu ſequ. 26. ha-
bentur,) in MSto 2. ita legitur: Aay rrN
TD NON e 1P& i. e. ham illa pars (inte-
rior ſcil.) non videtur; ſed facies (i. e. ex erior
ſeu ſuperior pars.)
136. Sive anguli, Hebr. a&, Germ. Ecken/
confer. quæ ſupra ad v. 2 3. b. C. n. 122. notata
ſunt.
137. Sive: in parte exteriore, vide, quæ paulo
antè n. 134. v. antec. 2 5. h. c. notata ſunt.

2 7. b. C. habetur.

„

686 EXODI. CAbpP. XXVIII.

iſti itaque (annuli) erant ê regione extremitatis pectoralis & (ſacerdos) in-

ſerebat vittam hyacinthinam in annulos iſtos, † ut & in annulos pectoralis
eosque eàâdem vitta conjungebat ad dextram & ad ſiniſtram, ne inferior pars

* pectoralis moveretur introrsum ac vertereturr extrorsum & ſuper ventre-
143, ejus (ſacerdotis) agitaretur; ſed ut reperiretur probè collocata ſuper a-
miculo. 144. Verſ. 27. Veriàs anteriorem ejus partem] (Videlicèt) in latere

(ſive parte) exteriore. Verſ. 28. Et alligent] (Verbum 02 ), quod hic habetur,)

ſignificat 2i. e. conjunctionem, 145. ſic quoque (accipitur in illo loco:
82◻2; i. e. à conſociationibus viri 146. (videlicèt:) à conjunctionibus 1 (&) conſor-
tis improborum, ſic etiam (in illo loco:) D' OONi, e. & conjunctiones in conval-

lem, 147, i. e. montes, qui ſibi invicem conjuncti ſunt, in quorum convallem, quæ

eſt inter illos (montes,) non poteſt deſcendi, niſi cum maxima difficultate, dum pro-

pter illorum conjunctionem vallis atta eſt atque profunda, (iſti montes, inquit ibi-

dem propheta,) erunt in convallem planam & tranſitu facilem. Eod. verſ. 2 8. Ilr
ſit in cingulo pbodi] i. e. Ut ſit pectorale conjunctum eingulo Ephodi. Eod. verſ. 28.
Et non ſeparetur] (Verbum “) fignificat P)'o i. e. divulſionem (vel ſeparatio-
nem) & eſt vox Arabica, ſicuti dicit Duneſch, 148. Ben Lebarath. Verſ. 30. 1hrim

1

& Tummim] Flæc fuit Scriptura nominis expoſiti 149. quam dederat (Moſes) in.

duplicatura pectoralis; (dicuntur autem DN& D )),) quia per illud (nomen

explicitum) ipſe (Summus Sacerdos) NRâi. c. illuſtrabat (ſive declarabat) verba ſua

† Hebr. yan irNn, hæc & ſequentia, usque ad:
rD a i. e. eâdem vittä, abſunt 4 MStoz.
& in eodem iſta ſolum leguntur: on
eneen rnden 1. e. (inſerebat) vit

tam hbyacinthinam in iſtas vittas ad dextram &c.

X Hebr. ronfi in eed. MSto 2. poſte ſie legitur:
n eie ya i. e. ſne inferior pars) an
nulli pectoralis quoad majorem ejus partem
moveretur &. Z
143. Confer. quæ v. præced. 2 5. H. c. D. 132. no-
tata ſun. G
144. Sive: pallio, de quo vide v. 31. h. c. ibique
not. n. 156 conter. & v, antec. 2 5. h. c. n. 13 5§.
145. Contfer. infra Exod. c. 39. v. 2 1. ubi ibi dem
reperitur verbum, vide & Michlol Jophi h. loc.
ubi ba exponitur: APna) i. e. attollant, ſic

quoque Junii ac Tremellii habet verſio: attel.

lunto.

146. Sive: 4 conſortiis, ſic ex mente Commen.

tatoris noſtri vertere volui, quod Plialm. 3 1. v.
2 1. habetur, alii tranſtulerunt: à perverſitati-
» 2 X „ .
bus, LXX. «πωο rαειανονςο à conturbatione, ſic
1

7

10. ac Lud. Capelli not. Critic. ad hunc v. 2 89.
† Hebr. an iſtud & quod ſequitur usque ad: 147
i e. ſic etiam, abeſt 2« MSto 2.
volui, quæ Eſai. c. 40. V. 4. habentur,
*Hebr. mn, in utroque MSto pro eo legitur-
Ie i. e., erectionem ſeu altitudinem eorum.

lerunt, de hoc vide etiam Numer. c. 2 §. v. 2 9.
it, Pſalm. 37. v. 7, ibique Raſchi nor. it. ad Elai.
c. 56. V. 10. n. 8. & ad Hoſe. c. 5. v. 5.
149. Sive, ut alii: nominis ſeparati, Hebr. =*
vNn, de quo mukti multa, confer. Præ alüs P.,
Fagius ad Paraphraſ. Chaldaic. ut & Junii ac
Fremellit notæ b. loc. vide & Levit. c. g. v. 9.
n. d. ac D. Wagenſeil. Sot. p. 940. && p. 106 .

ſunt, confer. & autor tra ctatus Gallici, qui inſceri

ubi fusè de Hein & ) humm im agitur.

147. Sic quoque ex mente autoris noſtri vertere

14 %. Vel: Doneſch, ſeu Dunes ſicuti alii tranſtu-

ac p. 1069. n. 3. ubi plura de tem pore, quande
orachlum iſtud peckora'e ceſflave it, adduca

& Vulgata, confer. Raſchi not. ad Plaim. 10. V.

vitur: Hiſtoire du Culte Levit. &c. Part. 2. c 5.

ciK.
cNe het
Herihaud potuih,
ilud non bit in
didum küitſadicl
Pod vetl 30. 7
nod ipbllinii
ig kecete debet
tale epiat penſet
judicli. 15. V
allium,)ut ele
ilad (valium)lit

Verl 31. fr⸗r
apennl, it

) ui ar

cati aulein ejus

Diſcinus nino)

—
49 Conlen que lupt.
uſunt.
1)0. um eidad ſel
Qorale, quocifd i
templo lecundo co
P. 1059. & 1869,1
Joma, fol. 71,.
Alegatur.
1)1. Vel: juditi ſi
iiſeln c. ibiquend

1 1. Kcnti Numet,

yel: contipieban
1,ptoeo legitur:
tun, cortipiebantu

1 z. Hebr. N

etiam inelligere in
dum, confet. Ger

1, N. 4,. D. 139.

15½ Hedr. nyn,
t ocatur: 7
138, vide notatad
155, Meſt: Propter
(/Nmittuntut, con

——. wn.

Hunnlos Decdoralig
de inkerior Pars
lper pentte.
olloczt luipet a.
elieke) in latete.
god hie habelln)
uur in illo loe⸗ 1.
gbist conſor.
diones in conyal⸗
nconyallem, goæ
kcultate, dam pto.
montes ingnit bi.
koc. retl 19, 1
di. Lod,. Uetl 19.
tem (vel ſeparatio.

cert Mols) in
per ilud (nomen
carabat) etba ia

10

—.ũ⁵ — D
i not, ad Plaim, 10,7.

Cälic, ad huncv. 2),
ſequiturusquezd: in
101, .
e autoris noſtti rertere
4, lubemur,
lSto pro eo leoſtur⸗
1 Atitucinem eorum,

unes ſtouti ali trandlu. 8

Numer. c. 19,V. 1.
Raſchi not, it, ad bigi,
le,. J. J. ſ.
s ſepatati, Hebr. d
lta, conlel, Pre⸗lis,
alGaic, Ut & junii ac
ide & Leylt 7, 9. d. ge
N, p. 940. K p. 1066,
2Cetem pole, auand
e cellare it, adducla
tetus Galich qulinſani.
Levit, Ac. att t. ſi
nmin. 2gitc.

ac HDNDi. e, perficiebat verba ſua, X* in templo etiam ſecundo fuit pe

aa ſunt.

* Vel: corripiebantur,; Hebr. a in MSto

QGum, confer. Geneſ. c. I. V. 4. D. 49. & c. ſeq

154. Hebr. Mnyn, ſic hoc loco; ſuprà v. 15. h.

ExXxObDI. 6987
B ctorale, nam
fieri haud potuit, ut ſummus Sacerdos veſtibus (ſacris) deſtitueretur; 150. ſed nomen

illud non fuit in iſto (pectorali) & propter illam ipſam ſcripturam iſtud (pectorale.)
dictum fuit judicium, 151, nam dicitur: & conſulat illum in judicio Urim. 152.
Eod. verſ. 30. Judicium ſiliorum Iſmli] (Vox: OSDhic ſignificat) verbum, per
quod ipſi (Ifraelitzæ) DDW i. e. judicabantur & per illud erudiebantur, *an ali-
quid facere deberent nec ne; juxtà expoſitionem autem myſticam, 153. quia pecto⸗

rale expiat perverſitates 154. judicii, (ideò) vocatur judicium, propter expiationem
judicii. 155. Verlſ. 3 I. Pallium Ephodi] Nam Ephodum datum fuit ſuper illud
(pallium,) ut eſſet cinguli loco. 156. Eod. verſ. 3 1. Zotum yacinthinum] Totum
illud (pallium) ſit hyacinthinum, ita, ut nulla alia ſpecies (coloris) ei ſit immixta,.
Verſ. 32. Et ſit om ſummintis ejus] i. e. Ora pallii, quæ eſt in ſummitate ejus, * hæc
eſt apertura, quàâ collum ingredi poſſit. 157. Eod. verſ. 3 2. In medio ejus] (Iſtud

1 )) Juxtà Targum ejus: (ſignificat) a 9)) i. e. duplicatum intrinſecs,

(nempè) duplicatum in medio ejus, ut (duplicatio iſta) ei ſit loco labit; 158. dupli-

catio autem ejus fuit** opus textile, non acupictum. Eod. verſ. 32. Veluti os lorica
buerint

Diſcim
M dupli-

—

X Confer. qu

us (hinc,) quòd loricæ, quæ illis (viris tunc temporis) fuerunt, oram ha

æ ſuprà ad v. 15. h. c, Sdign. * nots· n. 100.
M 1I156. Confer. quæ ſuprà ad v. 26. h. e. n. 144. no⸗
tata ſunt, vide & not. in . a ew h, loc it.
autor tractatus Gallici, qui inſcribitur: Hiſtoire
du Culte Levit. Part. 3. c. 4. p. 27 1. edit. Am-
ſtelod,
Hebr. Ma)av, ſic in MSto 2. habetur, quod
hic in verſione ſecutus ſum, in MSto 1I. pro eo
legitur: UXa⅛ν i., e. quæ eſt in capite ſen ſum-
mitate ejus, res eodem redifr.
517. Hebr. N*e mhan nrpne i., e. aperrura lecz
colli, confer. hic præ aliis junii ac Tremellii not.
h. loc. in MSto 2. vox r'a antèe dictionem dtem
omiſſa eſt, juxtà quam lectionem hæc eſi ve ſio
apertura golli. S
15 §. Vel: oræ, Hebr. ew, qued vocabulum
nonnulli hic vertunt: limbum, uti Junius ac
Tremellius, alii: fimbriam, prout b. Fagius in
Paraphraſi Chald. b. loc.
** Hebr. n n, ſic in utroque MSto legi-
tur, & quidem rectius, ut puto, quàm iroee
e, prot in Baſil, & Amſtel. edit. quamvis 6e
hæc lectio commodum recipere poſſit ſenſum.
Rrrr.

150. Jam verò ad veſtes ſacras pertinebat etiam pe-
Korale, quocirca iſtud neceſſariò etiam fuit in
templo ſecundo, confer. D. Wagenſeil. Sot. dict.
p. 106 g. & 1069. n. 3. vide & tractat. Talmud.
Joma, fol. 72, a. ſicuti in 'n h. loc,
allegatur. S
151. Vel: judicii ſcil. pectorale, confer. ſupræ v.
15. h. c. ibique not. n. 100. & Sign. * ibid.
152. Sichti Numer. c. 27. v. 2 I. habetur.

1, pro eo legiture EaN
tPur, cortipiebantur. .
153. Hebr. H=ε urEêHνςb, quo nomine hic poſſis

etiam intelligere in ſpecie Commentarium, lic di-

i. e, redargueban-

29. V. 4 3. n. 139.⸗

c. vocatur: 707 i. e. corruptio ſive perverſi-
tas, vide notas sd dict. v. 15. n. 100.
155⸗ Id eſt: propter perverſitates, quæ in judiciis
committuntur, confer. ſupra dict. v. 1 5. . cap,

688

EKODI.

lii illius,) is transgreditur præceptum negativum, nam iſtud (præceptum unum eſt) ex
numero illorum, quæ ſunt negativa in lege, ſic quoque (habetur præceptum negati-
vum in illo loco 2) non moveatur pectorale; 159. ſie etiam (in illo loco:) non re-
cedent ab illa, 160. ubi ſermo eſt de vectibus arcæ. Verſ. 33. Malgrenai] Ro⸗

que facta, ſicuti ova gallinarum. Eod. verſ. 3 3. Et tintinnabula aukea] i. e. Nolas (ſi-
ve campanulas) cum piſtillis, quæ erant in medio earum. * Eod. verl. 33. Iater
Gircumcircà] Inter illa circumcircà, (nempè:) inter duo malogranata tintinnabulum
unum annexum & ſuſpenſum erat in fimbriis pallii. Verſ. 34. Zintinnabulun, aure-
reum & malogranatum] (Nempè:) tintinnabulum aureum & malogranatum erat jux-
tà illud. Verſ. 3 5. Etnon morittur] Ex regula præceptorum negativorum 161. in-
telligis affirmativa, ſi (itaque) adſint ei (ſummo ſcil. ſacerdoti omnia iſta veſtimenta-
ſacra,) non erit reus mortis; ſi verò ingreſſus fuerit (in Sanctuarium) deſtitutus unò
ex veſtimentis illis, reus erit mortis, divinitus immittendæ. 162. Verſ. 36. Lami-
nam] (V X) ad inſtar laminæ (ſive bractex) aureæ fuit, 163. latitudine duorum di-
gitorum ac cingebat frontem ab una aure ad aliam. 164. Verſ 3 7. Super vittam,
yacinthinam] Aſt alio in loco illa (lex) dicit: & dent ſuper eam (leil. laminam au-
ream) vittam hyacinthinam, 165. prætereà hic etiam ſcribitur: & erit ſuper cida-
rim; infrâà autem illa (Scriptura) dicit: & erit ſuper frontem Aaronis, 166. & in-
(tractatu Talmudico, qui agit de) mactatione ſanctorum 167. diſcimus, quòd capil-

Numer. c. I. v. 5 1. n. 16, notata ſunt, vide &
Lighfoot. ad Matth. C. 5. v. 22, p. 26 6 kes⸗
edit. Lipſ. it. Gur Arjeh fol. 109. col. 4. circa
fin. & fol. 110. col. I. princ. it. not, in now
Pnn b. loc. S
16 3. Confer. quæ ſuprà ad v. 6. . c. n. 56. nota-
ta ſunt, confer. & tractat., Talmud. Sukka fol. 5.
a. ſicuti in Smon ov b. loc. ad marginem
allegatur. =
164. Ampliorem hujus laminæ ſive bracteæ aureæz
veſeribtionen vide apud D. Wagenlſeil. in Sot.
16 5. Uti infrà Exod. c. 39. v. 3 1. habetur, ubi
vide not. n. g. & n. 9. ac n. 1I4. confer, & Levit.
c. 9. V. 9. n. 9.
166. Sic habetur verſu ſequ. 3 9. . cap.

159. Sic verſu antec. 2 8. . c. habetur, confer. hic
tractat. Talm. Joma, fol. 72. a. prout in mov
n b. loc. allegatur ad marginem.
150. Videlicèt: ab arca, prout ſuprà Exod: c. 2 5.
v. 1 5. habetur.
X Loci iſtius explicationem vide in not. an ne
h. loc.
161. Fadem habentur inftà in notis Raſchi ad
ExOd. c. 30. V. 20. D. 79.
162. Sic interpretor hic verba iſta: ind n
i. e. per manus ccli ſive Dei, judæi mortem
ꝓpræmaturam per i. e. exterminium ſive ex-
ciſionem intelligunt ac R. Aben Egra notavit, ſe
in tote 5. Scriptura viginti tres locos inveniſſe,
in quibus Deus i. e. excidium comminetur
his, qui præcepta negativa (cujusmodi eſt illud,
quod hic habetur,) transgrediuntur. confer. in-
frà v. 43. H. c. n. 19 9. & quæ ad Levit. c. 8. v.
35. n. 27. & ad Levit. c. 22. V, 9. n. 36, it. ad

mud.

— Ap. XXVIII. .
duaplicem. Eod. verſ 32. Neimnmbpétan] Ne laceretor, qoi igitur dilaceraros palr ede n
tate cohitis;
u d konten

lus

167. Hebr. Swo nu'w, confer. infrà Exod.
alleg. c, 39. V. 31, num. 4. vide & tractat. Tal-

N. V.

non

mina Ciductrate

tunda & concava fuerunt inſtar malogranatorum (ſive malorum punicorum) erant- do ius Ergue

172, und etat fot

ſacetdlos) etten

hendebantur it⸗
us laminz) cine
temitate ſui lig

apitigeliper

(Seriptuta) liedt

dos) laminam c
ter tenebatne .
terxtusiſti 176,

minam & lamine

mud. Zefachimn

h. loc, allegatut,
1. b. 3,
16 3. Vel: bdicoll.a
Ptecagtur fudei
v ie epi
Dus, vide plu 9
9. P. n. 170, l
c, 39, V. 31. M ſ.
Ubi prolixe de P
169. Fiye: ſi,
notis Ralchianis
39. V. 3l. M 11.
170, Nim unaquæ
rafnen laminæ tr.
quaſi duo fil eſß
inferiorem a ſ
filcei duplicatx,
lis herfigutamh
gbim per verba
dod (ſieuti in 5

810 1. leoitut,)

leis ille bidem

1 e. K in medio
chaet Fittamlen

PR

ehuum unnm e)er

ilo loco:)non ſe⸗

algunan Ro.

Pumcorum etant.

ea be. Nolg

etl. 33. Mre, ilu

hatatintinnabulum
ltingahle lre-
Pranatumn erat jux⸗
tlrorum I61, in.

iilk veſliment,

um) celtttutus un

Vertl. 36, Lani:

tudine duorum di.

37. Mper titn
(ſell laminam au-
4 erit ſuper cida.

Aronis, 106, in.

eimus, ud cagil.

us

——
16, notatz ſunt, dige

V.21, ,. 166.8 ſeg.
ſol, 109, c0.4 Cir
Dkine, it, not, in vo

V. 6.h,c. l 560. nota.
Talmud. Sokka ol. 5.
h. loc, ad marginem

ine ſye bfacteæ Autes
D. Wagenleil in ot⸗

9 , 31. Pabet bi
. 14, coller, Leyn

he⸗

, confer inni Lvol.
cjige nalet 1.
r,

—AL NII CAp. XXVIII.

4

170. Nam unaquæque vitta ſeu fa cia, dum per fo-

loeus ille ibidem ſic legitur: muny irpyz
i. e. & in medio ejus (Icil. laminæ aureæ) fa-
ciebat (vittam ſeu faſciam,) quæ lectio difficul-(

168. Vel: ibi collocari Tphillin, fcil. quando
precantur Judæi; coterum de pben tam illis

EXODI.

6989

lus ejus (ſummi ſcil. ſacerdotis)

dotis) viſus fuerit inter laminam ac cidarim, ibi enim ſedem
elſſe Tephillin, 168. diſcimus (itaque exinde,) quòd cidaris fuerit ſupernè in ſummi-
tate capitis; non tamen adeò profunda erat (cidaris,) ut illâ totum caput operiretur
usque ad frontem; lamina verò erat infra (illam cidarim) ac vittæ 69. erant per fora-

mina diductæ atque ſuſpenſæ ab illa (lamina) in duabus extremitatibus ejus & in me-

dio ejus (afque ita) ſex 170. (erant fila,) in tribus 171, iſtis locis, vitta ſuperior

172. una erat forinſecàùs & altera intrinſecuùs è regione illius; ligabat autem (ſummus

ſacerdos) extremitates trium iſtarum vittarum à parte poſteriore cervicis, 173. J epre-

hendebantur itaque (vittæ illæ) inter longitudinem laminæ & fila extremitatum iſti-
us (laminæ) circumdare verticem (ſummi ſacerdotis;) vitta autem media, quæ in ex-
tremitate ſua ligata erat cum ſummitatibus duarum (vittarum) ibat per latitudinem

capitis deſuper & reperiebatur facta inſtar galeæx; 174. de vitta autem media * illa.

(Scriptura) hic dicit: & erit ſuper cidarim, 175. imponebat (igitur ſummus ſacer-

dos) laminam capiti ſuo veluti galeam ſuper cidarim; media autem vitta illam firmi-
ter tenebat, ne caderet, ac lamina erat ſuipenſa è& regione frontis ejus (ſacerdotis,) ſic
textus iſti 176, omnes firmitatem ſuam obtinent, 177. (qui dicunt:) vitta ſuper la-
minam & lamina ſuper vittam & vitta ſuper cidarim deſuper. Verſ. 38. Ert portabit

Krrr 2 Aaron]

mud. Sevachim fol. 98. b. prout in mam m
h. loc. allegatur, confer. Deuteron. cap. 17, v.
I. u. 3*

VN i. e. capitis, quàm illis: vv' i. e. ma-

nus, vide plura apud Buxtorf. in Synag. Jud. c.

9. p. m. 170. & ſeq. confer. & infrà Exod. dict.
c. 39. Vv. 3 I. n. 5. ac D, W'agenſeil. Sot. p, 405.
ubi prolixè de phylacteriis agitur.
169. Sive: fila, Hebr. on9D, prout hie in
notis Raſchianis habetur, confer. infrà Exod. c.
39. V. 3 L. n. I11.

ramen laminæ traducebatur, duplex fiebat ac
quaſi duo fila efficiebat, quoad partem ſcil. ejus
inferiorem ac ſuperiorem, tres itaque vittæ ein

falciæ duplicatæ, ſex fila efficiebant; ſed hæc faci-

liüs per figuram & ocularem demonſtrationem,
quàm per verba percipiuntur; in MSto 2. pro
eE* (ſicuti in plerisque exemplaribus, ut & in
MSto I. legitur,) habetur: Aw)y i. e. faciebat,

tatem & obſcuritatem, quæ ex voce ν oritur,
tollit, confer. infrà Exod. dict. c. 39. v. 3 I. n. 9.
& n. 172. h. verſ. ððDMUw
171. Confer. n. ſequ. 172. h. verſ.
172. Nam " apan n ennn ateee de
N i. e. quando infigebant fila (ſive vittas)
pet foramen, unumquodque filum fuit duplica-
tum, uti habetur in Snn rev ſuper Com-
mentarium Raſchi h. loe. ſic itaque tria iſta fila
hoc modo duplicata efficiebant ſex fila five par-
tes virtarum, confer. quæ num. 170. h. veri. no-
tata ſunt. WZ
173.: Sic etiam infrà Exod. dict. c. 39. v. 3I. n.
1 5§. habetur. HM MD
174. Confer. hic c. ſequ. 2 9. v. 6. n. 16.
* Hebr. nèen e 77), hæc ut & ſequentia, usque
ad: paune y i. e., ſuper cidarim, abſunt 4
175. Vide, quæ ad dict. c.
tata ſunt.
176. De quibus ſuprà h. v. 37. n. 16 5. & n. 166.
dictum eſt.
177. Id eſt: inter ſeſe conveniunt & conciliantur
nec alter alteri contradicit, ſic verbum: vpna,

ſeq. 29. v. 6. n. 16. na-

H“

quod hic habetur, explico.

EXODI.

698
Aaron] (Verbum & hic) ſignificat q rν.11. e.
& hoc quoque modo 17⁸. illud (verbum N&) non rec

CAbP. XXVIII.

condonationem (ſive expiationem)

(nempè:) Aaron &ιu% i. e. portabat onus iniquitatis, (ſi
movere) iniquitatem * à rebus ſacris. Eod. verſ. 3 8. Iniquitztem rerum ſacurum]
(Nempè,) ut propitium reddat (Deum) propter ſanguinem * & adipem,
lerant in immunditie, 179. veluti diſcimus: (ex tractatu Menachot
iniquitatem portabat (Aaron?) num iniquitatem carnis fotidæ? 180
teâà dictum eſt: non gratum 181. erit (ſacrificium;) an verò iniquitatem reſidui?
182. ecce dicitur: non imputabitur, 193. nec poteſt dici,
ſacerdotis, qui res illas immundas obtulit, nam ecce iniquitas rerum ſacrarum (hic)
dicitur; non iniquitas eorum, qui offerunt, ecee (itaque ſacerdos) ille non propitium
facit (ſive placat Deum,) niſi, ut rectam (ſeu legitimam) efficiat oblationem. Eod.
verſ. 3 8. Et erit in ſyonte ejus ſemper] Non poteſt dici, quòd (lamina aurea) eſſe de-
beat in fronte ejus (ſummi ſacerdotis) jugiter (ſivè continuè,) nam ecce illa non fuit

2) quamnam-

in eo illò tempore, quò is ſacris operabatur; ſed (illud ρ1.. jugiter 184, ita intelli-
gendum eſt,) ut placatum reddat (Deum ſummus ſaeerdos) illis (Hraélitis) etiam eo

tempore, quò illa (lamina aurea) non eſt in fronte ejus, (nempè,) quando ſummus ſa-
cerdos iſto tempore non peragit officium ſacrum; juxtà verba autem ejus, qui dicit,
quòd (ſummus ſacerdos,) dum adhuc illa (lamina) eſt in fronte ejus, propitium &
placatum reddat (Deum;) quando verò illa (lamina) non eſt (amplius i
. quod

17 8. Id eſt: juxtà hunc ſenſum, ſi ſcil. ita verbum
iſtud in hac ſignificatione accipiatur.
* Vel: (ſic) reperiebatur remota iniquitas (ſen
peccatum) 2 tebus ſactis, ita quoque juxtà

execfabilem,vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 169 3ꝙ⸗
& Ejusd. Dictionar., Hebr., hac voc. confer. &
Levit. C. 7, V. 1 9. vide etiam c. ſequ. 29. Vv. 3 3
n. 85. & v. 37. n. 112. òM

5

Hlebræum vertere poſſis.
XX Confer. tractat. Talmud. Menachot fol. 24.
ſicuti ad marginem in 'nar h. loc, al-
legatur.
179. Sic exempli gratia Paſcha celebrandum erat
ſtatuto tempore, etiamſi totus cœtus IIraeliticus
eſſet in immunditie, uti R. Salomo ad Numer. c.
9. v. 2. notavit, vide ibidem Gur Arjeh fol. 170.
col. I princ. & ſol. 110. col. I. circà fin. hanc
igitur rerum ſacratum iniquitatem portabat ſum.
maus ſaeerdos, dico: ſi totus cœtus Iſtaëliticus
fuerit immundas, lſecùs eſt, ſi ſaltem nonnulli
fueint immundi, nam hiad menſem ſecundum
rejiciebantur, uti Numer. dict. cap. 9. verſ, 10.
habetur.
130. Hebr. 79, quæ dictio propriè notat car-
nem, quæ vetufſtate fit deterior vel odore vel

ſequemia, us que ad: pi 4 nec potelt dici,
abſunt ab utroque MSto.

in diem tertium temanſit ex ſactificio, ſpontè vel
per votum oblato, id enim reſiduum comedere
fuit prohib

citificium legitime oblatum ac Deo gratum, vide
Levit. dict. Cap. 7. v.
Trem elli not.
14. Confer. &. antec, 277V. 20. n, 119.

.

quòd expietur iniquitas

n fronte ejus,)

ſsecie, in genere ſigniGcat rem immundam &

edit à ſenſu ſuo literali,
c) reperiebatur auferre(vel re.
quem obtu-
delicet:
„ecce jam an-

181. Sive: non acceptum erit ſacrificium, uti LEe-
vit. dict. c. 7, v. 1 8. al. g. habetur; cœteruan—
iſta: 2) ee N i, e, non gratum erit, ut &

1982, Reſidui nomine hic intelligi puto id, quod

Chibitum, vide Levit. dict. c. 7. v. 7. al.
17. S v. 8. 21. 18. confer. & c. ſequ. 29. V. 3 7
193. Vel; non reputabitur, ſcilicèt! tanquàm ſa⸗

19. al. 8. ibique J nii are

opiti
od nonpont
ctoenol Nuer
inftonte eius,

Aujona itiM
Mtunicin

197.

Okalia
gue liſ
olatgpehil
l2, 189. glalte
in gnete.
vrſaiſte ſu
Aoseſtb krn
600 manutn ug⸗
ten quampiam,
Ingri Uetnaeul
mMecam, fen col
conhirinat ie
(ueftper clin

—
185. Zilice:: lim
ter in wente a
(erGos ejiasque e
. Id el: cide
ſeph, Antiqun,
1167. Hec ſemot⸗
mentofum, de
jnfi . 41 K e
III. Nempe: di
Gur Arjeh ſo.
RN /, loc.
Bebt. 90, i
1N. Hæſantoct
8. ſequ r
190. Nimirhin 4
h.

3 Hebr, ded,

191. Mell: qu
ilasinduant:
torum ſpecies,
len 197,

2*
—

—I. CAbP. XXVIII.

iyeerienonen

e enſ .
Knttcd, cies] i. e. Fac illam ocellationibus plenam eamque totam byſſinam. Verſ. 40. Er filiis

10t:) quaenn R

1o, ecct imn z.
Autatem reſdi
hietut inigni
n lctunnmni
nonn propitium

latiohem., koll
12 autea) elle ge

ecce illa non fuit

er ieita intelli.

naeliik)etiam eg

ando fummus ſa⸗ 1

mn ejis, gui cieit,
1, Propitium &
sin fonte ei)
Ju- l
tem immundamn Nee
er. Ialm, ol. 693,

D

22

ue voc cOnfen. e

10,ſegn. 19, . J. D

kſaenifcium, ilLe.
habetur; Cceteram
gratum erit, ut
een nec porel dii,

liolputoid, gund

Cenikcio, ponte ſeel

eliduum comneg le
Gick c, 7, 7 7 .
c,ſegn,19 Fe .

liicttanoimae
c Deo gralumn, ide

kibigne ] nii a

,N. IINH.

EXODI. 691
quòd non propitium reddat (Deum) exponuntur (verba iſta:) in fronte ejus jugiter,
(hoe modo:) nempè, ut, qui in illa (lamina) ſacrum officium peragit, dum ea adhue
eſt in fronte ejus, non amoveatur mens ejus ab illa. 185. Verſ. 39. Et ocellamm fa-

Aaronis facies tunicas] Quatuor iſtas veſtimentorumcſpeciesconficies, )non plures,; (vi-
delicèt: )tunicam & baltheum atque tiaram, (Hebr. NVD,) hæc eſt HSX.; 186.

femoralia 187. autem ſcribuntur infrà in textu. 18 8. Verſ. 41. Er indues illis A-

aronem] Illis (nempè veſtibus,) quæ dicuntur de Aarone, (uti ſunt: )pectorale & E-
phod atque pallium“& tunica tellellata, cidaris ac baltheus & lamina atque femora-
lia, 189. quæ (femoralia) ſcripta ſunt infrà 190. de omnibu= illis (** ſacerdotibus
in genere.) Eod. verſ. 41. Et flios ejus cum illo] (Nempé: indues veſtibus) illis,
quæ ſcriptæ ſunt de eis. 191. Eod. verſ. 41. Et unges eos] (Nempè:) Aaronem &
Klios ejus, oleô unctionis. Eod. verſ. 41. &r implebis manus eorum] Omnis imple-
rem quampiam, ut in illa ipſe Rabifiatur ( vel confirmetur) ab illo die ac deinceps 5
lingua vernaculà, quando aliquem præficiunt cuidam officio, dat ei dominus chiro-

thecam, † ex corio factam, quam vocant: guanto, 192. & per illam (chirothecam)
confirmat ipfe (dominus) illum in officio, 193. vocant autem traditionem illam,
(quæ fit per chirothecam:) reveſtir, 194, atque hæc eſt impletio manuum. Verſ-
Krrr. 3

42

Snnr rDE heloc. .
† Hebr. Ha iſtud, ut & ſequentia, usque ad
ri. e. voc ant autem, abſunt 4 MSto z.
192, Sic feddo hic wader prout Itali vocant chi-
H rothecam, Galli: gant, ſic etiam vox Gallica
i habetur in MSto I. exinde judicari poterit;
Commentarium Raſchianum 4 Judæo quodam
Italo interpolatum vel gert emendatum efſe,
cum R. Salomo Jarchi fuerit Gallus natione;
& in explicatione textus ſacri dictionibus Galli=
cis uſus ſliii.
193q. Huic ferè ſimilis fuit acquiſitio ſive poſſes-
ſio per ſudar, Hebr. è Pa, dé qua vide Bux-=

15. Silicèt: lamina, id eſt: laminam illam jugi-
ter In mente animoque ſuo habeat ſummus ia-
terdos ejusque ſemper recordetur.“
6. Id elt: cidaris ſive mitra, que de re vide Jo-
teph, Antiquil, 3. c. 8. & Aben Ezra ad verſ.
37. b. cap. ü
197. Hæc femoralia fuerunt quarta ſpecies veſti-
mentorum, de quibus hic eſt ſeemo, confer.
infrà v. 42: . c. n. 19 6. H R”
18 8. Nempè : dicto verſu 42. . cap. confer. &
GBaeoanr Arjch fol. 110. col. I. fin. aé not- in rm
nsr. a loc. ́UMUy
X Hebr. 9y, iſtud hic 4 MSto I abeſt. .
192. Vane un d erige de quibus vide torß Lex, Talmm. l. 1445. comiet. Colri Park
190. Himirum dict, verſ. 42 k. 6. confer. not. in . z. Re) ze pag. 230. ssl
Pe PD h. 00. 9994, Sie ex ptimo “HH,ſie enim legendum, pro:
X Hiebr. 8dan, abelt iſlud ab utroque MSto. 5 , hodiè vocant: inveſtir, hince: inveſti⸗
òꝗ ruuuure, Latin. inveſtitura, vocabulum apud Feudi=
19 1 . du eis per legeen ſunt ordirnla u ſitas fatis notum, Commentator noſer ad judie.
illas induant: funt amem iſiæz quatnor veſltimen
torum ſpecies, de quibus vide infia alleg. v. 42 jahjo, qal ern d rnrgegin g orot
S.e c. n, 197. & v, 43. n, 199. COnter, & not.in O, Au teggſete poſis; re eie in bm

692 EXODI.

42. Et fec illis] (Nempé:) Aaroni & filiis ej us. Eod. v. 42. Temoralia linez Ecce octorgs.
veſtimenta ſummo Sacerdoti & quatuor 196. ſacerdoti vulgari 197. Verſ. 43. Et erunt

QCAAb. XXIN.

Iuper Aaronem] (Nempè:) omnes iſtæ veſtes (erunt) ſuper Aaronem, quæ ei conve-
niunt. Eod. verſ. 43. Et ſuper filios eju] (Erunt veſtes iſtæ,) quæ dictæ ſunt de
illis. 19 8⁸. Eod. verſ. 43. Quando ingrediuntur bernaculum teſtimonii] i. e. In tem-
plum, idem eſt quoad tabernaculum. Eod. verſ. 43. ét moriantur] Ecce diſcis (in-
de,) quòd is, qui ſacrum peragit officium deſtitutus veſtimentis (iſtis) Fmortis 199.
ſit reus. Eod. verſ. 43. Statutum ſempiternum ei] Omnis locus, ubi dicitur: ſtatu-

tum ſempiternum, 200. (continet) decretum præſens, 201, cui poſteri immorari

debent.

CAP. XXIX.

Etl. 1. Arcipe] (Verbum lp hic) idem ſigniſtcat, ac Io atque dux itæ de.

rivationes ſunt, una (quidem ſignificans) Hp; altera vero „rpn; eſt
. autem illis una interpretatio. I. Eod. verſ. I. Juventum unum] Ad expi-
andum opus vituli, 2. qui fuit juvencus. Verſ. 2. &t panes azymos ut & placentas

ac lagana azyma] Ecce illæ tres ſpecies, (nempè:) 2 i. e. frixum 3. & Noni. e.

2ð

P*Eh deeſt autem in MSto I. vide not. ibid.

conter. & not. in 'hofi mew'h. loc. it. not. ad

Iudic. dict. cap. 17. V. 5. n. 6. & n. 7.
195. De his dictum eſt verſu antec. 41. F. cap. n.
189

196. De quibus ſupr verl. 40. h. cap. n. 186.

& n. 187.

197. Hebr. Vn, à Græc. idia—τα idiota, priva-

tus, ſcil. qui non eſt ſummus ſacerdos, confer.
Levit. c. I. v. 7. n. 74.

19⅝. Confer. quæ ſuptâ ad verſ. 41. . cap. n.
1987. notata ſunt. õä
X Nara à tabernaculo teſtimonii deducitur argu-

canan h. loc, exponitur.

„

.

½ Hebr. Sa WPH, in MSto 1. pro iſtis legitar:

mn Wa i, e. (indutus) veſtibus ſacerdotis
(Eil. ſummi, mortis reus ſit.)
199. Nempè; divinitus immittendæ, conler.
quæ ſuprà ad verſ. 3 5. H. cap. n. 162. notata

ſunt, vide & infra Exod. c. 30. V. 2 I. n. 80. †

& Exod, c. 3 1. V. 14. n. 20. & Exod. c. 32. v.
35. n. 10¾. it. Deuteron. c. 24, V, 16, uum.

raentum 4 minori ad majus, ſic in not. P

pla-

42. confer. & not. in ham mewh, loc.

200. Hebr. .) iſtud, ut & ea, quæ ſequuntur, “
usque ad: any) i. e, immorari, abſunt ab utro-

que MSto, juxtà quam lectionem ſenſus eſt: u-
bicunque dicitut: Don i. e. ſtatutum (ſempi-
ternum) ibi intelligitur, quòd Iſcaëlitæ ei debe-

ant) immorari (nonipſi ſolum; ſed & eorum

poſteri.)

201. Vel: decretum, quòd fit ilico, Hebr. ;

ſicuti hie habetur.
I1. Id eſt: una ſignificatio, nam utraque dictio ſi-
gnificat acceptionem, vide not, in on
h. loc.

z. Nempé: Conflatilis aurei, de quo paulò poſt
& not. in an e

Exod. cap. 32. V. 4. Vide
h. loe.
3. Dictio na ſignificat pnureda mwrn j. e. fri⸗
Xum ſive elixum in ferventibus aquis, prout R.

Salomo ad Levit. cap. 6. v. 14. al. 2 I. interpre-

tatus eſt dictionem noah, quæ Levit. dict. c. 6.
v. 14. al. 21. habetur, ubi vide not. n. 6 1, con-
fer. & v. 2 3. h. cap. n. 5 8. & Levit. c. 6. v. 14.

n

n. 50,

olaceutz
Danis oleoli ſ. 4
olbehinple⸗

centæ.
Fulumfoit oleomi

cocta erant agane

inſtat Nun, quo 1

ie) Adartiumte
utione totins cor
lum ac ſoccinctor

lmina anteg)

—
D. 60. 4. Lefll. c7.
ehtol. 110, 00. 4

Dn b. lot, ubi

IIN Ni e.pan
zum de quo nit eſ
ciebus.
4. II el: panis ,.
uus verſus 2, Viden
hzc in vetendo om
5. Hebt. o
13, , c2). nbi it
6, I. er oleum immin
antec. 3, b. Vell, 2.
Lerx. Talcn. fol. ¹1
3 Kie velto hic iſud
legionelcll. ſheinte
7. Vel: de unaquadt

hant, Hebr. Non

cO, quo uſusſum
torl. r0 dn leginn
eckio prelelendh
conſentit, conet
9g, Conter inttacick.
it. Levit. c. 1, .4.
n 39. & Numer, e.
jeh tol. 110, c0l 4.
Menachot, fol.;
OD d h l0
Hebr. wuſe
t in Msto l, ſe
Prn ie, Winſ
9. Nonnulliſicveten
inllar Chi Glati,

2 Sece odog.

ſ.
Nerl 43 xuxrt
EMb Iur ei conre.

le diceſ Uunt de,

noni le. Intem⸗
4 Lece Cilegſin.
lti) fmort tis 199,

bi dicitur: ſtitn.
Polteri immorati

tne due ſte k.

Verd ppe eſt
nunn] Ad tnpi.

or ut glatentas

in .N gie.

.

—.ᷣ—
Moh loe,
Len, gue ſeguuntr,
volati, abſuntabutto⸗
Niogem ſen us elt; u⸗
e, ſtatutum (lempi⸗

guo lliaelie ei ebe⸗
lolum; ſel eofum

Aftilicd, Hebl. d,

ham utaque gickioſi⸗

de not, in Ma

1, be uo onſd doſt
not in n e

rn win ie ki⸗
bus aguis, pon 1.
, 14.1. 11. mtelpte⸗
qur Leyit, eb.
1nigenot, 61,0n⸗
Leſit, e Ne 14,

1n bo,

Cn. I

centæ.

CAb. XXIN.

EXODI.

693

placentæ ac [P Pi. e. . NaD DN) 4. vocatur infrà in textu: piacenta-

anis oleoſi, 5. quoniam ( ſacerdos) dabat oleum in frixo 6. contrà, quâm, (fie-
ri olebagi in placentis & laganis; uniuscujusque autem ſpeciei 7. decem erant pla-

Eod. verſ. 2. nmſtas oleo] Dum illæ (placentæ adhüc erant) farina, in-
faſum iroleumnil laque (inter ſeſe) miſcebant. Eod. verſ. 2. Unéta oles] Poſtquàâm

cocta erant (lagana) linebant (illa oleô,) veluti * (litera) O Græcàâ, 9. quæ figurata eſt

inſtar Nun, quod nos (Hebræi) habemus, veluti iſtud 2. 10.

Verſ. 3. & 4dmoveli

iſta] Ad atrium tabernaculi, quo die illud fuerit eredétum. Verſ. 4. Et lapvabis] Abe

lutione totius corporis. 11.

„

Verl. . Er conſiringe] Orna & apta ei (Aaroni) Eingu-
lum ac ſuccinctorium 12. circà ipſum. 13. Verf. 6. Coronaw ſanttam] Hæc fuit
lamina Qaurea.) Eod. verl. 6. Seper cida,im] 8 Sicuti expoſni 14. ſohm, 15. per

Vit⸗

n. 69 a Levit. C. 7. V. I 2. D. 56. que Eur Ar-

ſeh fol. 110. Col. 4. circa fin. ut & not. in npO
Smnan h. lot. ubi exponitur ‚quòd mmun r
n n i. e. panis azymus ſit 1n i. e. fri⸗
xum, de quo hic eſt ſermo, & ſie de ceœteris ſpe.
ciebus.
4. Id eſt: panis azymus, de quoin principio hu.

e us vVerſus 2. videntur autem LXX. interptetes
. 1o. Hebr. 2 n; lic in editione Hebraica, que u⸗
5. Hebr. inw O m, ſic nominatur infrà verſ.

hæci in vertendo omiliſſe.

2 3. h. cap. ubi vide notas n. 5 8. & n. 59.

6. I. e. oleum immiſcebat frixo,confer. quæ num.

Aantec. 3. h. vert. 2. not ata ſunt, Vide & Buxtorf
Lex. Talm. fol. 2190.

. Sic verto hic iſtud an, poſſes etiam vertere: è

regione ſcil. ſive intuitu placentarum &c.
7. Vel: de unaquaque ſpecie decem placentæ ſe
bant, Hebr. ap , ſic in exemplari Hebrai=
co, quo uſus ſum, habeiur; ; aſt in Bibliis Bux-
tort. pro 7) legitur: 1) i. e. & ſic; ſed. prior

flectio præferenda, cui & utrumque MStum

conſentit. confer. not. in n h. loc.
2. Confer. infrà dict. v. 2 3. B. c. ibique not. n. 59.
it. Levit. c. 2. V. 4. D. 3 I. ac Levit. c. 7. V. 12.
n. 3 8. & Numer. c. 6. V. 1 5: n. 34. it. Gur Ar-
jeh fol. 1 10. col. 4. fin. vide & tradat. Talmud.
Menachot, fol. 75. a. & fol. 76. ſieuti in
DTDT THD h. loc. allegatur ad marginem.

„ Hebr. Pn ſic in Amſtel. ac Baſil. editione,

dt & in MStO I, ſed in MSto 2. ſolum legirur:
PN i. e. ad inſtar 2 (Græci,)
. Nonnulli ſic vertendum putant: forma g: i. e.

inſiar Chi Græci, vide Gur Arjeh. tol. 128. col.

med. 6 Nerihat fol 5 . d. ut & helm.
Schikhardi jus tegium, adeg. Buxtorf. in Lex.
Talt. fol- 1208. confer. & D. Huetii Demonſt.
Evang. Propoſit. 9. cap. 127. n. 4. p. 992. e-
dit. ipſieni. ac Buatorf. Lex. Talm. fol, 1930.
vide & verſ. 7: . cap. n. 17. & Numer. c. 13. Vv.
22. D. 2 1. it. Menachot fol. 75. a. uti in *
yns ad marginem allegatu.

ſus ſum, habetur, in nonnullis exemphribus iſta
non leguntur: in Biblis Buxtorf, ſolum habe-

tur: MIa nec àadjegka eſt ibi litera: 2, confer.

not. ad 1. Reg. c. I. v. 34. n. 1 9. & autor tra-
Katus Gallici, qui inſcribitur: Hiſtoire du Cul-
te Levit. Part. 3. cap. 7. pag. 2 85. edit. Amfſte-
lod. in MSto I. habetur à 1 i, e ſicuti iſtud
ſed à MStoz. abeſt iſtud.
1. Quantum autem aquæ ad ablutionem corpo-
ris peragendam determinaverint Rabbini vide a-
pud Gur Arjeh fol. III⸗-col. 1. princ. & Light-
foot. ad Matth. cap. 3. v. 6, p. 223. Lcir. 1 Lipl.
ac not. in S'pat me b. loc.
I2. Hebr. 2, de quo vide cap. antec. 28. v. 4.
n. 8.
I13, Vide dict. cap. antec. 2 §. v. 8. num. 75.
14. Hebr. mR , ſic in utroque MSto, ut & in Bi-
bliis Buxtorf. quæ hic in vertendo ſecutus fum,
in exemplari Hebraico, quò uſus ſum, legitur?:
37 H, j, e. uti expoſuit Ralchi, quas hæc al=
terius Rabbini ſint verba.

15. Videlicèt: alleg. cap. amtec. 28. V. 36. Ub, l.

de not. D. 16 .

694 ExODI.

wittam (ſcilicèt) mediam & duas vittas, quæ erant in capite ejus, quæ tres (vitæ) à po-

ſteriori cervicis parte ligabantur, ipſe (Moſes) dabat (laminam auream) ſuper cida-

rim, tanquam galeam. 16., Verſ. 7. Et unges illum] Etiam unctio iſta (fiebat) ad
inſtar (literæ ) 2, 17. dabat (enim Moſes) oleum ſuper caput Dline taetemteeiſe
ter ſupercilia oculorum ejus & conjungebat illa digitòô ſué. 18. Verſ. 9. Er erit il-

lis] Iſta manuum impletio in ſacerdotium perpetuum. Eod. verſ. 9. Et implebie]

Per res iſtas. 19. Eod. verſ. 9. Manum Aaronis & manum fßliorum ejus] Per impleti=
onem (manuum) & officium 20, ſacerdotii. Verſ. II. Ad Aſtiene ade,wacul, ron-
ventus] i. e. In atrio tabernaculi, quod eſt antè oſtium. 21. Verſ. 12. Saper cor-
nua] i. e. Supernè in cornibus ipſis. * Eod. verſ. 12. Et omnem ſaungzæinem] i. e Re-
liquias ſanguinis. 22. Eod. verſ. 12. ersue fundamentum almaris] Facta crat eĩ

quaſi prominentia quædam loci receptionis 23. circumcircà, poſtquàm ille (ſacerdos)

aſcenderat, quæ eubiti ſpatio à terra (erat elevata.) Verſ. 13. Adipem, qui operit in-

seſtina] Hoc eſt operimentum, 14. quod eſt ſuper ventrem, quod vocatur: tela. 25.

Eod.

16. Confer. dict. cap. antec. 2 8. V. 37, n. 174. 8 2. ut & not. in an mhevw b loc.

CAbpP. XXIE.

17. Vel, uti nonnulli exponunt: inſtar g:, in Mro
2. habetur: 3 Pha i. e. inſtar à vide, quæ ſupraà

ad verſ. 2. h. Cap. n. 9. notata ſunt, confer, &

Verl. 3 6. h. cap. n. 95. ac Levit. c. 2. v. . n. 26.
& tractat. Talmud. Kerituth fol. 7 8. a. aliàs fol.

F. a. uti in 'n ne hic allegatur ad margi-

nen.
18. Confer. hic W'ilhelm. Schikardi jus Regium,
de quo Buxtorf. in Lex. Talm. fol. I26 8. vide &
not. in ar ne h, loc. ubi exponitur, quoòd
decderit Moſes ν i. e, guttam oiei ſiper
caput illius Aaronis & guttam inter ſupercilia o-
culorum easque digito ſuo conjunxerit.
19. De quibus ſeil. paulo antè in textu ſacro di-
Gum eſt, ut & de quibus mox verſu 10. h. c. di-
citur, ſic in not. om m hie exponitur.
2 §. Sic dictionem S, quæ hic habetur, inter-
oretari volui, confer., not ad Numer, c. 1.v. 5o.
Sign. * it. Plalm. 109. v. 8. ubi LXX. interpre
tes vocem iſtam Hebræam verterunt: 39 r. :0.
near iy, epiſcopatum, quam dictionem etiam S.
Lucas in Act. Apoſtol. c. 1. v. 20. retinuit, pro
Ha i. e. per impletionem & offcium, in
utroque MSto legitur ſolum: apa i. e. per
ræfecturam.

*Conlfer. hic tractat. Taimud. Sevachim fol. 24.
b. ſicuti in naf new' h. loc. ad marginem al-
les rur, ubi vide etiam notas, it. Sevachim, fol.
22. Sic etiam LXX. verterunt: 26 awτw0 = 8* d⸗

quum autem ſanguinem, confer. not, in rno
pa b. loc. & Chullin, fol. 49. a.
23. Seu: receptaculi, Hebr. 7ap rwa, confer. quæ
ſupra ad Exod, c. 27. V. 3. n. 30, notata ſunt,
vige & Gur Arfeh fol. 1II. col. I. fin. & not.
in S'nom novw' h. loc, ubi fuſius exponitur, quid

infrà verſ. 16. b, cap, Sign. * & verſ. 40. h. cap.
n. 126. item tract. Talmud. Middot; cap- 3.
fol. 69. a. mtiin bnon npwbh. loc, allegatur ad
matginem.

Caph loco Kuph.
25, Sic reddo bic: N', Germ. Ein Gewebe /
textura, confer. Buxtort. Lex. Talm. fol. 2144.

2 1. Conter. inftà Verſ- 32. h. cap, ibique not, n.

e ; reiiquum autem ſanguinem omnem, qui-
bus & Vulgata ferè conſentit, quæ habet: reli,

ſit "be i. e. fandamentum altaris, confer. ettam

24. Sic dictionem Prâ, quæ hic habetur, vertere

Ab i. e. tegere, in MSt0 I. legitur: cim

(e W.
A
Lod. erl. 13.

lengkes ¹. 10

mul cum llo ten
woeccat exte

latrumentfluͤt

“ lum)versis cort

temn non necelli
unm pto heccai;
nem linguinis v.
igit, guoniam
inktl necillellar
bat, Eod,renl.
mactatione dand
uas dationeiſ
incornuangali

——————
26. lua bic yelto:
Phragma intefhte
4. M. 10, A Buto
1. Sie leddo vn
glari febraico, ge
6s: lenerum (ni
tenuis, Utiin Ra
ubetur,)æ eonler,

li Bmmo

in Buxtort. Ler
Leiit. c, z. N 4.
det vvin M
i puto, in Mt0

R 1. Nam pariicol,

betur interdunm l

EA 17. , ca,. h

20. 4d Levit, e. 3.
lam Torat Cohan
in Dndn woo
19. ENernum hic⸗
Auis on fuit il
ius, ide erit. e,
1.14,§ 15. :,
60l. 1, fn,

e, Conhler,ie a

7

1

7

Am 69 5

tres Gine) R

CAb. XXIX. Ezobr.

Eod. verſ. 13. E. reiiculum] (NN) eſt reticulum jecoris, 26.

rean) ſuere, MWMon reticulum ] quod vocant:
koiſti ac. tendres. 27. Eod. verſ. 13. Super jecore] Etiam (aliquid) de jecore :3. aufer ſ-
ul ſe cad mul cum illo (reticulò.) Verſ. 14. Combures igne] Non invenimus ſacrificium-
Wtg an pro peccato externum 29. fuiſſe combuſtum, niſi iſtud. 30., Verſ. 16. Er Garge
l. he Er exit il⸗

Inſtrumentò (nimirùm) prehendebat (ſacerdos ſanguinem) cratere & ſpargebat (il-
lum) versùs cornu (altaris,) ut iſte (ſanguis) conſpiceretur hinc & illinc, oblatio au⸗
tem non neceſſariò fieri debebat datione (ſanguinis, quæ fit) digitô, præter ſacrifici-
um pro peccato; coœtera autem ſacrificia non neceſſariò debebant fieri (Per ſparſio-
nem ſanguinis versùs) cornu (altaris) nec (in illis opus erat, ut datio ſanguinis fieret)
digitò, quoniam datio (ſive ſparſio) ſanguinis illorum (fiebat in) medio altaris 31. &
infrà, nec ille (ſacerdos) aſcendebat per clivulum; 32. ſed ſtabat in terra * & ſparge-
bat. Eod. verſ. 16. Circumcirca] Sic exponitur in (tractatu Talmudico, qui agit de)
mactatione Sanctorum, 33. quòd non ſit 2àa i. e. circumcircà, 34. niſi (quoad)

ellg. Kringllu
u] ber im lti⸗
5 nlernuul lh.
erl 12. Phyer hr.
grigem ie Re.
u)] Paca etat e
Uimile cerdo⸗)
Dem, gui hhent in.

ocatur: tela. :. duas dationes (ſanguinis,) quæ (evadunt) quatuor, 35. una (datio ſanguinis fiebat) =
lod in cornu anguli hujus & altera & regione illius per obliquum atque omnis datio (ſan-
H guinis)
vèh loe. 2 6. Ita hic Verto: A l nonnulli dia- & n. 13. notata ſunt, vide & not. in n'pnr rnevs
ud. Senehim fol 14 phragma interpretantur, confer. Levit. c. 3. v. h. loc. JVM .
be, a matginenl. 4. n. 10. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 9 2 1. † Vid. tract. Talm. Sevachim, fol. 53. b. uti in

tas, it, Sgerachim, tol,

27. Sic reddo vNha, quod hic habetur in exem. Sn-n Me h. loc. allegatur ad marginem, in

181 4 „ S
Ntro eMeir,) T1N

guinem omnem, gi⸗
ntit, gur habet: teli⸗
confer. not in i
hko, 49,2.
n d, confer gu⸗
1,n, 30, nolata ſult,
11, cOl. 1, hn & not⸗
uliäs exponitun grid

Aliaris, confer, etlam

verl. 40. 9, ae
ud. Micdot, cape 3.
h. lot, Alegarut 44

2 bic habetut, verteſe

eraligſgnifcaeliemn
legitur: dn in

Gan Ein Hetele⸗

ex Talin, tol, 2 l44,

. .. õs
Bibliis Buxtorf. hic legitur: emaaw, ſicuti etiam

pei va nw in MSto I. egitur: vU mendosè,

2 8. Nam particula: 77, quæ hic in textu ſacro ha-

lam Torat Cohanim ad Sectionem: ,
in 'non Mmnew b. loc. allegatur ad marginem.
29. Externum hic dicitur ſacrificium, cujus ſan-

1e. Confer. hic, quæ ad Levit. c. 9. V. 11. n. 12.

plari Hebraico, quò uſus ſum, idque vertere pos-

,;AM .
ſis: tenerum, (niſi fortè legendum: vami. e.
tenuis, uti in Raſchi notis ad Genei. c. 41. v. 3.

habetur,) confer, verſ. 20. h. Cap. num. 40. in

in Buxtorf. Lex. Talm. fol. 9 2 I. habetur, vide
Levit. c, 3. V. 4. n. 9. editio non nev ha-

ut puto, in MSto 2. deeſt iſta vox Gallica.

betur, interduùm ſignifieat y & h, confer. verſ.
Ieq. 17. . cap. n. 36. & Exod. c. 3 5. v. 22. n.
2 6. ac Levit. c. 3: V. 4. n. 1I1. & n. 12. vide et-
t CO ſicuti

uis non fuit illatus in tabernaculum conven-
tus, vide Levit. c. 5. v. 2 3. n. 9 3. 8& Levit. c. 16.
v. 14. & 1 5. & 27, confer. & Gur Arjeh fol. 111.

col. 2. fin,

* Scil. pau!

MSto z. pro: Jane in jegitur: nae n i. e,
locum jecoris (auferet.) MV

31. Confer. quæ ſuprà ad Exod. c, 27. V. 5. n. 54.

& n. 55: notata ſunt.

32, Hebr. wan, de quo vide, quæ ſuprà ad Exod.

c. 20.v. 2 6, n. 1I2 6. G c. 27. V. 5. D. 59. 6 n. 62

notata ſunt, in libro Precum Jud. part. 1. P. 9.

col. I. wan exponitur ân i, e. gradus, confer-
Middot cap. 3. fol. 70. a.
lulum prominente, vid. quæ ſuprà ad
verſ. I2. h. Cap. n. 2 3. notata ſunt.

33. Hebr. w rO, de quo tractatu vide

ſuprà Exod. c. 27. V. 5F. n. 44. & n. 77. conſet.

tract. Talmud. Sevachim fol. 53 b. uti in nbzs

D-n h. loc. allegatur ad margineim.

34. Confer. quæ ſuprà ad ExOd. dict, c. 27. V. 5.

n. 37. notata ſunt.

rib us altalis, ſicuti mox ιοοπnatore noſlro
hicexponitur, confer. Gur Arjeh ſol. 111. col. 3.
Princ. vide & Levit. c. 1. v. F. n. 71.6 Leyit-
C. 3. V. 8. . 20.
8555

3*. Id eſt: quæ fiunt in quatuor angulis ſive late=

4

rXODI.

696

CAP U

guinis) conſpiciebatur in duobus lateribus cornu (altarie) Ee & Minc. (ſic) reperie-

batur ſanguis datus in quatuor plagis (ſive lateribus altaris) eircumcircà, ideò (hic) vo-
catur D. Verſ. 17. Wper fruſta eius] (Particula: —, hic ſignificat: — vi. e.
cum 36. fruſtis (ſive partibus diſlectis) ejus ſimùl * cum coœteris fruſtis (ſeu partibus
diſſecis.) Verſ. 18. Oder ſuavis] (H) dicitur, quèd ſit) QR i. e. quies animi
coràm me, 37. quia dixi & factum eſt, quod volui. Eod. verſ. 18. Enitio] (Di-

Rio —US hic) notat N i. e. ignem, 38. & hic eſt ſuffitus *membrorum (arietis,)

quæ ſuper ignem (erant poſita.) Verſ. 20. Tenerum (12) eſt cartilago 39. me-

dia, quæ in aure exiſtit, id, quod vocant: tenerum. 40.

Eod. verſ. 20. Pollicem ma-

nus eorum] (][) enim hic ſignificat) 2 i. e. pollicem & (quidem) in junctura

41. media (ilius pollicis dabis ſanguinem.) Verl. 22. Adipem] Hic eſt adeps inte-

ſtinorum gracilium 42, aut ventriculi. 43. Eod. verſ. 22. Er caudam A reni-

bus & infrà (incipit cauda) veluti exponitur in Levitico, ubi dicitur:

regione ſpinæ

dorſi auferet eam, 44. (nempè e) loco, ubi renes dlauduntur; 45. aſt in partibus ſa-

36. Vide, quæ verl. præced. 16. h. cap. n. 28.
notata ſunt.

* Sie Hebf. i. e. additum hic interpretor,de 4

quo vide not. in innn rneh. loc. juxtaà He-
brara verba hæc eſt verſio: additur hoc ſuper
C&Eοαtτο fruſta five partes diſſectas.
37. Nempè: coràam Deo omnipotente, quæ ob⸗
latio gulele ere facit iram Dei, eumque pacatum

reddit hosminibus, confer. hic P. Fagii nor. ad

Paraphr. Chald. h. loc. vide & infrà verſ. 25. h.

Lcap. n. 6 9. Se Levit. C. I. V. 9. num. d1. it.

not. in π P b. loc.

Conter. not. ad Eccleſ. cap. 5. Vv. 10. n. 29. 6e

infra v. 2 5. h. cap.

38. Id eſt: ſacrificium igne abſumehdum, ſic &
Junii ac Tremellii Verlio habet & LXX. verte-

runt: guoleose, (juxta Complatenſem edi-
tionem) i. e. ſacrificium ſen victima, quibus &
Vulgata conſentit: Romana autem editio hie
habet: oau1laατιαπ α e. ſuffitus ſive fuffimentum
cui verſioni & autor noſter hic accedit, Confer.

intra verſ. 2 5. b. cap. ibique not. n. 69. vide &
not. in non neo b, loc. ut & tract. Talm.

Sevachim, fol. 12. b.

X Hebr. vp" d iſta, ut & ſequentia, usque ad:

Pan i. e, tenerum, abfunt à MSto 2.

in not. ad Paraphr. Chald. h. loe. vVertit: ma-
ceriem, quæ in aurè eſt, LXX. ον„½D, i. e. ex-

39. Dictionem . on, quæ hic habetur, P. E. Fagius

quibus & autor Vulgatæ adſtipulatur, vid. Le-
vit. c. 14. V. 14. n. 2 9. confer. & Torat Coha-
nim ad Sectionem: u⸗ ſieuti i in nan mne h.
loc. allegatur ad marginem; incipit autem hæc
40. Ita hie reddo: Oab, i. e. tenerum, a & R.
David Kimchi in radicibus e ponit 79,
ejus Vernacula mol, Latinè: molle, vid. P. Fa-

. 27. W Levit. c. 14. V. 14. D. 29. in MStO 2.
legitur DPLO Gallice: tendre.
4 1. Sive: nodo vel articulo, ita hie verto P,
Germ. Gelenck.
42. Ita bic o interpretor, confer. not. in
nN MHPŸh. loc. & ſuprà veri 13. 5. cayr ut e
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 569.
43. Sive: ingluviei, Hebr. ame, vid. Buzxtorf.
Lex. Hebr. voc. ap, ut & tract. Talch. Chullin
fol. 49. a. uti in NaN e hic allegatur.
44. Vide Levit. c. 3. V. 9

phygium, ubi vide eorundem notas, LXX.
verterunt: ρ rααιι ονροαιπάaα. Weta s) i. e, cum

455 Hebr. eyn⸗ poſſes & vertere: conſultant

„
14

tremum, uti vetus interpres Tati aus tranitulit .

S ectio Levit. c. 6. J. 2

lingua

gin loe. alleg. conter. & ſuprà vVerſ. 13. h. cap. n.

ubi ryn Ppyh Jona-
than vertit: Sroo- i. e. & regione inteſtini
gracilis „ luti Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 56 %.
unius ac Tremellius verterunt: ad ortho-

ilibus, proùt interpres Latinus ibidem tranſtuiit.

cr, n
crilci ſ⸗
norel e es
abebnt ofet
us ſufſimentun
1 tterabin ifi
to notat
umel 1e ſeeti
ones lnt d
ckis hekttnit ut
Deus)ills opis

hnem; g,isali

Oð

m kenes cohlul
crifi-

ſe. etit, 3. V
claudele & conn
4b. Ia bic n in
Tajm. ſol. 124.)
niſ..
. Kad Lerine. 3*)
fud lrat lhgb

biin nOlis ehonl

ſ die arrlutnſe
4. De quo ſupna ve
41. Confer Hie uni
dick. . 3. V. h.d.
tepds illuſtratut.
49. Vid. amor nol
lux quedam hii

ſo. Hebr. DN

46. verl. 21, n
nim, ad Sedliot
b. oe, Alieggtur
fkuuit autem illud
conſitutiotempe
h. loc. ubetut,
on
1. Imiia Treme
tionum, Chals. d
huc locu Gmita ren
enim conſe

V. 12, lh 13. N n

31. Uekt: euchnil

nam r Leſitc. zf,

Ulnelc eden

lle teene.
Letchicehbie 10.

gniſat)
futi Een parib

1

let. glies znimi

EIg. Hyino] i⸗

Venbtotumn ⸗aiets) I. O₰ notat iie) Q. O 7 —
inntſinei Rum eſt ** ſacrificium iſtud,) indicat (autem) Scriptura, quod D NNPi. e, imple-

Cartillego 39, e⸗

El. 20. Policenng.
lnidem)in ind †

Hie eltageſeinte.
Ur: Ttegione ſpine
al in dartiblg ig⸗
clkt.

——

—
rPpres Lainus taoiiult,

a0fipnatur, did le-
tonfet. & Torat Coh-
ſcutiin enn w ,,
dem; incipit autem hee

i,e lenennm, ſie A R.
õ

Atine: ol e, vis, b, Fa-

Ppra fetl 13, ,,cih. d.

14. h. 19. 1n MSto :,
tenare,
lo, ita hie veno dio,

etor, (Onler, nt, in
Pri vetl 13, ,cahilti

.nn, vig. Buxor.

& track. Talm. Chulin
hic alegatun.

itinzn ßt Imn.
ie d8 regioneintehini

n Ler Talm. 0, 769,
Verterunt: 20 onho⸗
rundem notis, 1XX.

”
Uaus ibidetn tranlt i.
K feltele: (onlultant

NeN

præterquâm iſtud ſolùm. * Eod. verſ. 22. Quia aries impletionum 51. eſt (Vox

FNODI, 697

crificii 46. juvenci 47. nihil dicitur de cauda, 48. quia cauda non auferebatur, ni-
ſi in ove (ſive agno) & agna atque ariete; aſt quoad bovem & capram non neceſſe

habebant (offerre) caudam. 49. Eod. verſ. 22. Et armum dextrum] Non reperi-

mus ſuffimentum quoad armum dextrum (eſſe factum) cum partibus ſacrificii, 0.

R Dnotat hic) DD', 52. ſignificatione MD, quia undiquaque perfe-

tiones ſint H) D', quia adferunt † Do i. e. pacem, tàm altari, quàm ei, qui ſa-
cris operatur, ut & illis, qui (ſacrificia iſta) offerunt, 73. quamobrem ego (inquit
Deus) iſt opus habeo pectuſculô, **ut illud ſit ei, qui ſacrum officium peragit, in-

ubi in notis exponitur, quid ſiat eè & unde

So. Hebr. . nN y, vide, quæ paulò antè n.

te. eſt ehim conſecratio hæc, confer. Levit. c. §.

IMt, Levit. C. 3. V: Ia h. I. & Levit. c. §. V. 22. n.

partem; 54. is autem fuit Moſes, qui (in ſacrificio iſto) impletionum miniſtravit; 55.

88§§ 2 reli-

—

nam renes conlultant: cor verò cogitat, con-

fer. Levit. c. 3. V. 9. n. 24. ₰ verbo ey, quod

claudere & connivere ſi gnificat.
46. Ita hic "p interpretor, confer. Buxt. Lex.
Talm. fol. 124. vid. & Raſchi not. ad Exod. c.

24. v. 2 §. D. 77. & ad Levit. c. 2. V. 1 3. n. 49.

&&π. 24 Levit. c. 3. V. 7. i. I 6. it. not. ad libr. Prec.
Jud. part. I. p. 9-b. fin. 6t part, 2. p. 224. a. med.

ſic dicantur, confer. & infrà h. verſ. 2 2. n. 50.
47. De quo ſuprà verſ. 1. & ſeqq. h. cap.
4§. Confer. hic unit ac Premeilli notæ ad Levit.

tenus illuſtraur.

49. Vid. autor noſter ad Levit. c. 3. v. 7. unde

lax quæ dam huic loco accedet.

46. h. vetſ. 22, notata ſunt confer. & Torat Co-
hanim, ad Sectionem; u, prout in bparn ne
h. oc. allegatur.

Fuit autem iſtud oyv Dtenh i. e. doctrina ſveYn

conſtitutio tem poraria, prout in not. o pa e,
b. loc. habetur, confer. Veri. ſequ. 23. h. cap.
5I. Junii ac Tremellii verſio habet: conſecra-
tionum, Chald. Paraphraſis: oblationum, LXX.
hunc locum ita verterun: ? e, ts)slaαισaντ

v. 2 2. . 1 5 . de nor. (id.

z51. Id eſt: euchariflica ſen pakifica ſacrificia, con-

dict. c. 3. v. 9. n. 2 3. qinbus locus iſte aliqua-

165. abeſt hie Vox iſta nv ab utroque MSto ad
Ezech. c, 4 3. V. 2 I. n. 46.
Bebr. v, in utroque MSto habetur z
DSYLVV, quod reddere poſſis: pacem adferens,
juxtà mentem Commentatoris noſtri.
† Hebr. — n H abeſt iſtud hic ab utroque MSto.
53. Hebr. 7) i. e. qui viti ſive domini ſunt a-
nimalis, quod in ſacrificiis offertur, confer. infrâ
h. verſ. n., 56. it. Levit. c. 3. v. I. n. 3. ac nota
in an mov h. loc. ubi R. Elias Miſrachi quo-
ad expolitionem ujus loci allegatur. SD
Hebr. , fic in Amſtel. & Baſil edit. aſt im
utroque MSto hic pro eo legitur: ppor oi.
e. armum dexterum, ſicuti hoc veri 22, habe-
tur, quæ verba in utroque MSto hic repetuntur
& poſteà ſequitur explicatio, quæ in notis Ra-
ſchianis habetur, nempè: ut illud ſit ei, qui ſa-
crum officium &c. nec ulla in hoc verſu? 2. pe-
ctuſeuli fit mentio; ſed demum in verſu 26. &
27, h. cap. de illo agitur, armus itaque dexter
hie intelligitur, qui lit ei, qui ſacrum peragit
oHicium. 2l
54. Sicuti verſu 2 6. h, cap. habetur, confer. quæ
Sign. aatec. XXX . verſ. notata unt.
55:. Nam Moſes, dum Aaronem eſusque filios con-=
ſecrabat, ſummi ſacerdotis munus obibat, vid.
Levit. c. S. v. 2 8. n. 19. & Junii ac Tremellii
not. ad verſ 26. . cap. eonfer. & Pfſalm. 99. v.
6, ibique not. in ad itionibus incerti cujusdam
autoris, vid. & Exod. cap. 40. V. 29. n. 7.

698 ENXODI.

reliquum autem comederunt Aaron ejusque filii, quia ipſi offerentes 56. erant,

ſicuti exponitur in textu (ſacro.) Verſ. 23. Et tortam 57. yani) De placentis. H
Eod. verſ. 23. Et placentam panis oleoſ] De ſpecie frixi. 18. Eod. verl. 23. Et la
ganum] De laganis, unum ex decem, 59. quæ in unaquaque erant ſpecie, non (au-
tem) reperimus, quòd oblatio 6ο. panis, quæ ſimùl cum ſacrificio veniebat, per ſuf- .

fitum abſumpta fuerit 6⁶71. niſi iſta ſolum, * nam oblatio panum ſacrificii euchariſtici
*. & arietis Naziræi 63. data fuit ſacerdotibus unà cum pectuſculo & armo; aſt de
iſta (oblatione) non ceſſit Moſi in partem, niſi pectuſculum ſolum. Verſ. 2 4. Super

manus Aaronis & agitabis] Duo iſti occupati erant in agitatione, (nempè:) offerentes

64. & ſacerdos, nam ecce ſacerdos ſupponebat manum ſuam manui offerentium &
agitabat; in hac autem (oblatione) Aaron ejusque filii fuerunt offerentes ac Moſes
(extitit) ſacerdos. 65. Eod. v. 2 4. Agitatione (Nimirùm ſacerdos)hinc inde movebatéé6,

bebat poœnas ſpiritusque malos; elevabat autem & demittebat ei, qui cœli ac terræ eſt

dominus, eaque (agitatio) umbras terrificas 67, abigebat. Verſ. 25. Super holocau-

Kem

56 Habetur & hic dictio iyn, de qua paulo an-
tè n. 53. h. verſ. confer. & verſ. 24, h. cap. n.
64. S& verſ. 2 7. H. cap. n. 727.
57. Vel: tractam, ſic Junii ac Tremellii verſio,
ubi vide eorundem notas, confer. & ſuptà verſ.
2 h. cap.
58. Hebr. a), vide not. in an e h. loc.
item quæ ſuprâ ad dict. verſ. 2. H. cap. num. 3.

& gratiarum actionem notat.
63. Vel: pro Naziræo, Hebr. a, de quo vid. Nu-
mer. c. 6. v. 19. confer. & Levit. c. 5. V. 19. n.
64. Devoce wya, quæ hic habetur, dictum efſt
fupra verſ. 22. b. Cap. n. 5 3. & n. 56, confer. &
not. in e b. loc. Sè
65. Vel: ſacerdotis manere functus eſt, confer.
& n. 4, notata ſunt, confer. & tract. Talm. Me- quæ ad verſum antec. 22. h. cap. n. 55. & n. 56.
nachot fol. 59. a, ſieuti in απ m b. loc al. notata ſun.
legatur ad marginen. 666. Id eſt: non ſolum ad dextram & ad ſiniſtram
59. De quibus ſuprà verſ. 2. H. Cap. n. 9. dicum ac contrà; ſed etiam antrorsum & retrorsum,
eſt, vide dict. tract. Menachot, fol. 75. & fol. 76.] versus quatuor plagas mundi, prour hic apud
alti in ν ME hic habetur. autorem noſtrum habetur atque hæc erat: n,
60. Hebr. u, quæ dickio notat oblationem, ab hac differebat, ex Judæorum mente, altera .
gquæ Deo, ſacerdotibus ac Levitis ſpontè daba- gitatio „quæ eme vocatur eaque ſiedat fur-
tur, cui in lege Moſis nec menſura erat nec æſti-

sum ac deorsum, c . L. Fagii not .
matio determinata, confer. infra verſ, 2 8. Z. cap. phr Ghal veri⸗ E erler 4. eb.
n. 76. n. 73. vid. & not. in nr ne h. loc, ac cap.
6⁶1. Confer. Levit. c. 24. V. 7. ibique not. n. 20. ſeq. 30. V. I3. n. 30. atque Levit. c. 7. V. 34. n
in MSto = Dn en n enn i. e, qux 100. & Numer, c. 5. V. 2 5. n. 108, confer &
ſimul cum Hfacrificio veniebat, per ſuffitum ab. tract. Talm. Menachot fol. 63. a. uti ia m
an h. loc. allegatur ad marginem.
* Hebr. u iftud, ut & ſequentia, usque ad?
vyn i, e. elevabat, abſunt 4 MSto z.
67. Sive: ſpectta, tenebriones nocturnos, ſta

ſumpta fuerit, legitur: pNτy Na i. e. quæ
veniebat cum ſuffitu.
* Eaque fuit conſtitutio temporaria, confer. quæ
ad verſ. præced. 22. Sign. * notata ſunt.
62. Hebr. †, quæ dictio confeſſionem, laudem

Mi 1e Saet

Hebr.

Eudirengytun
zini 61, S
lgni dibitue
ſabi ehtſenn
r luſetſentut⸗

ciſciotum at

fliis. 71 e
re euchanilie⸗)
cerdoti⸗ Verl.

euum b N) 1s
ei, qui Dominus eſt quatuor mundi plagarum, atq; agitatio iſta remorabatur & cohi-

(Nelice) D
Utestollamtur i
Principatun ſe

in Principatunn,

—
Hebr. Owhit

13, V. l1eh 21
tote noftronotat
50t. P.4 1, h. 7
ir: Loresmul
(ic. c. 1 3 1
61, 4.
7 Loci idtins er,
Dum h. lor.
6 7 Conſer, que
&Signe † nota
t, ). V. 10, l.
69, Vige ſupt 0
70. Hec enimn in
0 cerdotes ..
ſcerdotum ine
Verl. 14. Mbenr
h. loc.
) Hebr. Dnonn
Cprohn i,e,
1. Moont ferſu
Dot. in
ucca, ſol 31.
1. Nempe iil

ledat,per ſall. Ficabis pelétuſeulum agitationis & armum elationis &c.] Sanctifica illa in poſteros, 70.

ut uſu ſerventur eorum elationes, & agita illa, † perinde ac pectuſculum & armum ſa-
crificiorum pacificorum, ſed non ad adolendum, verùm ſintin cibum Aaroni ejusque
filiis. 71. Verſ. 28. Tatutum perpetuum à filiis Iazlu] (Nimirûm) ut pacifica (ſi⸗

Niokſeenn yve euchari ſtica) ſacrificia ſint offerentibus; 72, pectuſculum verò & armum dent ſa-
El Okierentium &

kerentes Moles

feijenchanlic

dKarmo; le

Nell at, i
enpe)ofkeremtz

inde moyebattt,

ice arteer el
. Wher hohe.
— — in principatum, 77. item (alio in loco:) ne tangite .. e, princip
lerit, e. . . 1g l “

tat.

habetu, didhumel
3. K n. 56, contet, N

funcus ell, eone, .
cap. h. ), h, 560.

extram 2 ſnilan
torstn &r reioſsunl,
ndi, prout hie ld
Mque hec eat Pin,
mum mente, Atetd.
tur ezque fiedat ill.
I, Ffagiinot ad Dat
X Ferl 17,5, ah.
w h loc 2c ca,

eL eſit c, 7,, 34 n.
ane 109, conker. N
1. 63, 2 ui ia n

aginem,

egtennu, ugbe,1

MSt 7. .
nes nONtIOI, 1

=

699

Rum I.e. Super arietem primum, ** quem obtaliſti in holocauſtum. Eod. verſ. 2 5.
lodorem gratum] (Iſtud: HrD 5 ſignificat:) H N i. e. in quietem a-
nimi 68. ejus, qui dixit & factum eſt, quod ipſe voluit, Eod. verſ. 25. Ynitio] i. e.

Igni dabitur. 69. Eod. verſ. 2 5. Domino] i. e. Nomini Dei. Verſ. 27. Et ſancti⸗

cerdoti. Verſ. 27. In agitationem] (Dict

inge fit, 73. linguàâ vernaculà: venteler.
. bum D ) H]) ſignificat elevare & demittere. 75. Verſ. 28.
tadatur cohi. (Videlicèt) pectuſculum iſtud atque armus. Verſ. 29. Filiis eins poſt illum] (Nem-
pè:) ei, qui illi fuceedet in ſummo ſacerdotio. * Eod. verſ. 29. Ile ungantur] i. e.,

io è 0 ſignificat motionem, quæ hinc
74. Eod. verſ. 27, Elevatum eſt] (Ver-
ia oblatio 76. eſt]

ilt extollantur in eis, *nam (HDi. e. unctio interdum) ſignificat MWi. e.
principatum (ſeu magnitudinem) veluti (in illo loco:) tibi dedi illas roPi. e.

eS mesS.

885858 3 7⁸. Eod.

Hebr. hie interpretor, confer. Levit. c.
13. V. I1. n. 2 I. ubi ferè eadem, quæ hic, ab au-.
tore noſtro notata ſunt, vid, & D. Wagenſeil.

Sot. p. 42 I. n. 7. alii hn interpretan- †
P. 4 5

tur: rores malos, Boſen Thau/ vige Levit.
diect. c. 23. V.
62. 2.

2 Loci iſtius explicationem vide in not. nor

SD-TI Y. l00o.
6⁹%, Conſfer. quæ ſupr
&S Sign. † notata ſunt, vid, &
c., 5. V. 1 Oe n. 28.
7o. Hæc enim inftitutio & ſanctificatio pertinebat
ad ſacerdotes, Aaronis poſteros, agit enim de

not. ad Eccleſiaſt.

verſ. I4. habetur, vid. Jupii ac Tremellii not,
J Hebr. =Re in utroque MSto p
HN i, e. & ag tationis eorum.

71. Pront verſu ſequ. 2 . . c. habetur, confer.
not. in n h. loc. ut & traét. Talm.

Succa, ſol, 3 1. b. & Menachat, fol. 61. a.

II. h, 21. & Menachot dict. fol,

ad verſ. 19. 5. cap. n. 37. †

fſacerdofum jure, uti Levit. c. 7. V. 1 §. & c. 10. †

ro eo legitur: (

fupra v. 22. h. c. n. 53. & n. 56. it. tract. Talm.
Servachim, fol. 1 8./ 4.
73. De qua ſuprà vVerſ. 24. H. cap
dictum.
74. Sic reddo (nam ita hie legendum pu-
to, pro n), ſicuti in editionibus hactenus
vulgatis habetur,) Latinis: ventilare, hodiè Gal-
lidicunt: vanner, in MSto r. legitur 5 ov,
abeſt autem 4 MSto z.
75. Confer. quæ ſuptà ad verſ. 2 4. H. c. n. 66. no⸗
tata ſunt. ððð
76. Seu; elevatio, elatio, Hebr. apbpn, de qua
ſuprà v. 2 3. . c. n. 60. dictum efl.
Confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 5. a. & fol-
Sivé: per illa

3

4

.n. 66. aliquid

5, (cil. veſtes facras.
77. Ita hie ex mente Commentatoris noſtri vertere
volui id, quod Numer. c. 1 §. v. 8, habetur, ju-
pius ac Tremellius ibidem verterunt: propter
unctionem, ubi vide eorundem notas, confer. &
bſalm 45. v. 8. ibique Raſchi not. & c. ſequ. 30.,
V. 2 9 , . I I2

i. Nempè: illis, qui ſponté oflerunt, oonfer.

700 EXODI.
7 ½. Eod. verſ. 29. IUle impleatur in illis manas eerum] Per veſtimenta ipfe (ſu

mus Sacerdos) inveſtitur (ſeu conſecratur) in ſummo ſacerdotio. Verf. 30. S
ptem dilbus] Continuis. 79. Eod. verſ. 30. Indaet illas (veſtes) ſacerdos] Quicun-

que ex filiis ejus ipſi ſucceſſerit in ſummo ſacerdotio, quando præficient illum, ut ſit
ſummus Sacerdos. Eod. verſ. 30. Oui ingredietur abernaculum teſtimonii] (Nimi-

ràùm) is ipfe ſacerdos, qui conſtitutus eſt, ut ingrediatur coràm me in interiora 80. in
die explationis, atque is eſt ipſe ſummus ſacerdos, quoniam nullus cultus (Divinus) le-
idmus eſt in die expiationis, niſi qui per illum (ſummum ſacerdotem peragitur.)

Eod. verſ. 30. Pro illo ex filis ejus] Videlicèt, ut, ſi ſummo Sacerdoti fuerit filius, qui

locum ejus impleat, hunc illius loco conſtituant ſummum Sacerdotem. Eod. verſ.

30. Ur ſit ſacerdos pro illo ex ſiliis ejus] Hinc probatio *“(deſumitur,) quòd omnis di-
Rtio ſit ipſum verbum tranſitivum ac proptereà accentus Thevir &1. trahitur an-

te i dicti . 3 I. In loco ſunéto &c.] i. e. In atrio tabernaculi teſti- obeer ui
t& illam (dictionem.) Verſ. 31. In loco ſané j Tenelt guiltne
Eithoc testmac
giaforüränali

monii, nam pacifica (ſeu euchariſtica) illa fuerunt ſancta ſanctorum. * Verl. 32.
Ln oſtio abernacitli

ila] Aaron atque filii ejus, quoniam illi ſunt offerentes 83. iſta (ſacrificia.) Eod.

teſtimonii] Totum atrium dicitur ita. 82. Verſ. 3 3. Et comedant

Verſ. 33. In quibus expiatam eſt] (Nempè) omne id, quod in illis † extraneum eſt 4

94. & abominabile. . . 16 & P
bus iſtis. Eod. v. 3 3. Ilt illi ſanétificentur] Quia per impletiones (ſeu confecration es) iſtas

lIa

7⁸. Sic hic quoque juxtà autoris. noſtri meater r 1 Hius expl
vertere voiui, quod Pſalm. I05. v. 1 5. habetur,. —n h. loe, .
alii tranſtulerunt: unctos meos, confer. not, in 92. Nempè: nne i. e, oſtium, quod nomen ha-
ne ' h. loc. L
79. Non imtermiſſis, Hebr. POe), ita hic apud
autorem noſtrum, confer. not. in — man
y. loc. it. tract. Talm. Joma, fol, 72: b. & fol. 7 3.
a. it. Tamid. fol. 31. b.
90. Id eſt: in Sanétum ſanctorum, Hebr. „9,
DSehn, confer. Geneſ. c. 1 5. v. 9. ibique not. n.
30 it, Ralchi nor. ad Levit. C. 16. v. 4. & v. 15.
it. V. 2 3. ac v. 27. COnfer. & not. in - n
b. loc .
* Hebr. N n, hæc & ſequentia, usque ad v.
31. verb. a i. e. in loco &c. abſunt ab
utroque MSto. =èG
2 1. Hebr. Par , de quo accentu vige Gram-
maticôs, confer. hic tractat. Talmud oma, fol.
2. b. & fol. 7 3. a. uti in Dat h. loc.
ad marginem allegatur, ubi vide etiam notas.

& not. in an n, b. oc.

ad v. 22. h. c. n. 53. & n. 56. de dictione y
notata ſunt, confer. & Peſachim, fo! 59. b. &
Joma, fol. 6 9. b. it. evammot, fol. 40. a.

fol. 3 b. .
† Nempé: in Aarone & filiis ejus, ſic in not.
N D hic exponitur.
94. Hebr. —) i. e. peregtinitas, qua de re in fine
hujus verſus 3 3. sgitur. S

** 1,oci iſtius explieationem vide in not, mne

fol. 90. a. & Maccot, fol. 1 9. b. it. Sevachim,
fol. 48. a. & Menachot, fol. 7 3. 3. it, Erachin,

à. Eod. v.3 3. IUlt impleatur manus eorum (Videlicêt)ariete & pani-

8 3. Sive: domini, qui offerunt, vide, quæ ſupra

—

bet 2b aperiendo, confer. ſupra v. 1 1. . c. n. 21.

.

§ 5. Cuſusmodi eſt eare, quæ remanet in diem ter.
tium, quæ dicitur 7) i. e. abominatio ſen res
abominanda, de qua vide Levit. c. 7. V. S. al. 1 9

nraneo, gui cocn

“ Docet elif

ſ connibt
dotes & gudd
5, Nnchide
zum erin (
iuihil (be
49. Lod, Tell 3.
Abothinandin?
ron gini dliuc
doptet lattes

Lod. verl. 36.
ſingoiniz, e

rvetl 36. 6 upe

implentur manus eorum & conſecrantur ad ſacerdotium. Eod. v. 33. Qais rei ſan.

(conket, & d. leqn
(. antec, 29, V. 3

nijillis fuerit ador

tur, ſeuti hicin
3n Generalis iague
hahetur, ne exifn
lia Aaronis, con.
dot, Ona
ta. Talm. be
& Maccot, fol. 1
1, b. & Sulca,
d.it, Ceritut, iol
86. a veibum .
Genel. c. F. .
Leilo verbo not
387. Seu: prohibe⸗

uſſtenum ſacrum

Lexit. c.4. F.6.
19. Hcbr. ndei
(nadüm leges
drm , aei
4

io. en. 30. K.

ſirtn Cienn.

kient lam, ur ſit

tͤſinnij] (imi.
nrinteriotn do, in⸗

dlen Dirinmg)le.

dotem penngenn)
hifient flin, wi
lotem. Pod, Ferſ.
) uod omni d.
it 8l, tralitutan.
tabemnaenli telli.

um. 1E Verl 32.

—

en itt in no, Ny
lium, gnol nomen d.
Cptiſetnhan 11.

e.
kerunt, vide, glck

ſ6. de diclione

Neahin, ol t
me 40. 12,&
.. g. d, kt, Lerarhimn,

ſol 73. deit, t,nan

ſi ens, I i 10,

Unitss, glade le in hne
diem tel⸗
ennl ine 25 ⅛. Hebr. n, illegitimum ; i iHlicitum, nen ſe

5 o les
iei vonins cundum leges factum, confer. nor, in rer

n ed a.

70 1¼½
Faſani 4 lempè: Bneorumn,aidne SNIne diſeimus dehortationem pro ex-
traneo, qui comedit ſanctum Sanctorum, dedit enim (hic) Scriptura rationem (iſtius)
rei, (videlicèt) quia illa ſunt res Oſancta. * Verſ. 3 5. Er facies ita Aaroni atque fliu
ejus] Docet Scriptura 86. ac repetit, ut impediat 87. (innuens,) quòd, ſi una res de-
ſit ex omnibus, quæ dicta ſunt in textu, non impleantur manus eorum, ut ſint ſacer-
dotes, & quod eorum miniſterium profanum ſi ſit. 88. Pod. verf- 3 §. Tibi] (Iſtud:
2ARhic) idem eſt, ac NS i. e. tibi. Eod. Verl. 35. Septem diebus implelis ma-
num eorum (Nimirùm) hac re atque oblationibus iſtis quotidiè. Verl. 36. Proex-
piationibus (Particula — hic exponitur) pro „Li. e. propter expiationes.
99. Eod. verſ. 36. Aderpiandun allare] Ab omni re peregrina (ſive extranea) atque

abominanda, 90. ac quoniam dicitur: ſeptem diebus implebis manum eorum 91.

non mihi (aliud cogitandum ſubit,) quàm (hic intelligendum eſſe) illud, quod venit
propter illas res, uti ſunt arietes & panes; ſed id, quod venit propter altare, veluti ju-

vencus, qui (mactatur) ad expiandum altare, non intelligimus, 2. duapropfer opus
1.33. Baumin
(Ccrifcia.) od.
is † eytanebm elt
itetpetiere A oni.
nlecrztiones iſtes

133. Qui⸗ er r

fuit hoc textu, ac Medraſch legis Sacerdotum 93. dicit: expiatione altaris opus fuit,
quia forſitàn aliquis ſpontè obtulit rem furtivam in opere tabernaculi atque altaris.
Eod. verſ. 36. Er eapiabis] (Onkelos habet: “ 94. quod ſi ſignificat dationem
ſanguinis, † quæ fit digitéò eaque vocatur ¹Di. e. mundatio (ſeu expiatio.) Eod.
veri 36. Et ugei Alud] Oleéô unctionis; 3 omnes autem undliones fiebant (ad inſtar)
₰.

confer. & v. ſequ. 3 4. ut & v. 36. h. c. n. 90, it.

c. antec. 2 §. v. 3 9. M. 90. & n. 92 ſi quid igitur

in illis fuerit abominabile, id hoc modo enpia

tur, ſicuti hic in textu facro habetur.

Generalis itaque ſive univerſalis dehor tatio bic
hahetur, ne extraneus, ſcil. qui non eſt de fami-
lia Aaronis, comedat ſancta ſancorum, ſic in
not. .2 er h., loc. exponitur, éonfer. hic

tracdt. Talm. Peſachim, fol. 2 1. a. & fol. 24. a.

“ Maecot, fol. 18. a. it. Meila, fol. I1. b. & fol.

17. b. & Succa, fol. 49. b. & Sevachim, ſol.29.
M b. ir. Ceritut, fol. 5 q4q.
z6. Ita verbum
Geneſ. c. 5. V. 22. n. 6. & ad Levit. C. 5. V. 1.
de iſto verbo notata ſunt.
97. Seu: prohibeat, arceat, nempè: ne quis mi
niſterium ſacrum peragat, ſi quid ex dictis rebus
Jgelſit, ita hic aayh interpretor, confer. quæ ad
Levit. c. 4. V. 6. n. 1I 5§. notata ſunt.

DNa h. loe. it tract. Talm.- Joma, tol. 5. a.

W hic explico, . confer. quæ ad

989. Conter. c. antec. 2 8. v. 2 2. n. 1I10. Lexvit. c.
22. Ve 1 . . 42
90. Confer. quæ ſuprà ad v. 337 b. c. n. 84.&n.
. notata ſunt.
91. Prht habetur Yerſa antec. 35. b, cap.
92. Sive: ex ſenfu illo literali ver borum genera-
lium non percipimus, id enim verbum ayn hic
notat, hinc Rabbinis yny dicitur: ſenſus li=
teralis, non itaque percipimus ex ſenſu iſto lite-
rali, an etiam juveneus hic comprehendatur.

4

„7. Id eſft: expo ſitio allegerica in librum tertium
Moſis ſive in Leviticum, eſt is Commentarius
anmtiquus ſuper dictum librum tertium Moſis,
confer, not. in an r h loc.
* Hebr. OPN, in utroque MSto poſtea additur?:
"PH j. e. ex ITIraelitis. SS
94. Id eſt: & mundabis, ſie S& I,N X. , abagi-
S, quibus etiam autor Vulgstæ conlentit.

† Confer. quæ 2 C. ſequ. 30. V. 10. Sign. ** nO-=
tata ſunt.

702²

un

EXODI.

(nempè:) omnis, qui tetigerit 96. altare, ſanctificabitur, etiam oblationem 1 haud

legitime factam, quæ ſuper illud (altare) aſcen dit, ſanctitas altaris facit rectam (ſeu le-
gitimam,) ne illa deſcendat, 97. dicitur enim (hic:) quicquid tetigerit altare, illud

ſanctificabitur, 98. juxtà ſenſum (itaque) literalem ego (ex verbis iſtis) intelligo 99.

tàm id (animal) quod eſt conveniens, 100.

quàm quod non eſt conveniens, cujusmo-

di eſt iſtud, cujus profanitas non facta eſt in loco ſancto, 101, nimirum id (animal,)

quod coivit (cum homine) & quod concubitum paſſum eſt, 10:

item id, quod ſe-

aratum atque cultum eſt, 1o;. item, quod diſcerptum eſt 104, atque his ſimilia;

lex dicit: oj, & hoc eſt, quod facies,

¹06,. quod fſcil. proximè ſequitur, 107.
quem-

95. Sic in isto 1. && in Amſtel. edit. aſt in Baſil.
habetur . 2, alii: literà Græcâ Ti; confer.
ſuprà v. 2. hH. c. n. 9, & v. 7. n. 17. vid. & c. feq.

30. V. 26, n. 9 8. ac Levit. c. 2. Vv. 4. n. 26. in

. .
notis bnan mnov b. loc. exponitur en
en ennn i. e. Caph Græçum, quod

habet figuram Nun, à (vel potius 2) juxtà no.

ſtrum Alphabetum vel ſecundùm literas noſiras,

in MSto z. etiam legitur: à pnn i., e. ad in.

ſtar J.
96. Huic interpretationi conſentiunt & LXX. in.
terpretes & Targum Onkeloſi atque verſio Vul-
gata: alii non tàm ad perſonam, quàm ad rem
Verba iſta referunt, inter quos etiam eſt Jjunius ac

Tremellius, qui verterunt: quicquid tetigerit

altare, illud ſanctum eſto, ubi in notis ſuis ita ex-
plicant: adeò ſanctum eſto (altare,) ut quidvis
contactu ejus ſanctific etur, huc reſpicere videtur
Chriſtus Matth. c. 2 3. v. 1 9. quorum explicati-
oni etiam autor noſi er accedit, P. Fagius in no-
tis ad Paraphr, Chald. b. loc. verbum: ſanctifi-
cabitur, exponit: non debet ex immundis eſſe,
confer. paulo poſt n. 9 3. & c. ſeq. 3 0. v. 29.
n. 99. ac Levit. c. 6. V. II. n. 5 I, ac n. 54. & v.
20. n. 70. it. tract. Talm. Sanhedrin, fol. 3 4. b.
& Sevachim, fol. 8 3. a. b. & fol. 87. 2.
½¼ Hebr. , è&, hæc & quæ ſequuntur, usque
à4d: N& yNWW i. e. ego (ex verbis iſtis) intelligo,
abſunt ½ MSto I,
9. Id eſt: non auferenda eſt ab altari, quoniam
illa oblatio ſanctiſicata eſt ab altari, confer. Le-

vVit. C. 6. V. 2. u. 3, & n. 9. & Levit. c. 7. v. 19.
n. 6 8. & u. 81. .

25. Ita juxtà mentem auoris noſtri ut & ſecun-
duùm Junii ac Tremellii verſionem, (de qua pau-
antè n. 96. dictum eſt,) hic interptetari volui,
confer. infrà Levit. dict. cap. 6. V. 11. n. 51. &
num. 53.
99. Habetur hic quædam objectio, cui poſtei n.
Io5. h. v. reſpondeer.
100. Hebr. N i. e, qued idoneum aptumque eſt
ac legitimè offerri poteſt, vid. n. LO 9. h. v. 37.
confer. & c. ſeq. 30. v. 29. n. 100. it. Levit. c.
6. v. 2. n. 2
101. Sive: in Sanctuario, id enim diftio ao

hic notat; ſed quod profanum fuit, antequàm

veniret in atrium, ſieuti paulò poſt in notis auto-

102. Nempè: ab homine, confer. Levit. c. I. V.
2. n. 3 I. it. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2194.
103. Id eſt: pecus, quod cultui idololatrico ſe-

patatum, ac deſtinatum eſt, vide etiam hice Bux-

torf. Lex, Talm. fol. 2 100. it. Levit. c. I. v. 2.
n. 3 2. G& H. 3 3. Hebræa iſta: dayn uoin) i. e-

qued ſeparatum atque cultum eſt, abſunt ab

utroque MSto.
104. Vide Levit. dict. c. I. v. 2. n. 34. hæc itaque
animalia illegitima ſunt, prius quàm in atrium
venliant, uti in not. of mew hie exponitur.
I105. Habetur hic reſponſio ad objectionem, de
qua paulò antè n. 99. h. verſ.
106. Ita verſu ſequ. 3 g. h. c. habetur, vide & e.
ſeq. 30. V. 29. H. 99. & n. 109.
107. Nimihm dict, verſu ſequ, 3 g. b. Cap.

—— — XXIX.
„2 95. Verſ. 37. Er erit altare ſantctaum] Quxnam veroô eſt iſta ſanctitas ejus?

ris noſtri habetur, ubi vide n. 109 confer. &

Ci.. WI.

Gemelmoduuls
uod jamn aute⸗ gui
oltei) protanum
etnockit 110, q
uod mMactatur in
aque hi⸗ ſmin.
115. guacraginta
nß) Non citer
Celegtae)achi

66. Vel: legitimum

dantè n. 100, nta
hanimn, al Sectioden
legatukin
Hebr. ) Wi, in
i e. gnod
neum elt,) gue e
109, ConferIuptun⸗
6. F, 2. . . ut a
n. 110.
110. Ia noti a0d Iibrin
b, med,ita habetur:
Tal ) Dr ie e
per ſas minihtatorin
tut,) fi glofana,
ſengnineaninalis,
necſanguis eusillo⸗
Mnicmalis carne par
elt, ſieuti in notis dr
iid quod ad ilnſnnt
fſcuri, facit, conet,
29,n. 10 1. & n 10
.76. it. Lefit. c, ,
III. SBermo hic eſt de
vel caro aut partes a
un 6 tapetes octl
Bo ,. oc. ͤ be
Lerit. (. 10. V. 14.
in Deuſer c. 1.
V 19, h 104.
112. Conſer cict, c. e

1I3. Nmium, ſis, .

(Fotaneumn obiult,

CMXIX.
lte lncktn jus
Rationem hancd
deltteckam lle.

etelate, lud
ſtu) intelien ,

enienge, enſteno⸗
firen id aniu,
ltemn ig, gao le⸗
Atgue his limila;
de ſec litut, w,,

—

4
noltti ut & ſerun⸗
logen, Gdegmpan.
nleinterteteti volui,
lbeh 1l, n l &

bjedtio, cui poſte 4.
oneun:Ntunglg elk
id n 10, 4. 37.

he 100, lt. Leyit, e,

id enim dictio n
num fvit, anteguim

1o poſt in notisut.

e n, 109 (0nie de

onker, Leyit c. le v,
lm. fol, 2194,

ltui idololatrico ſt.

Vide etiam hie Nux⸗
it. Leyit, C.l. ſ. 2
. n oh ie.
tum eit, ablunt ab

. n. 34 hec laque
tius quam in anium
S hic enponiiun
d objeltionen, de
.
. babetun, zile e⸗
09.
1,3ge b i⸗

113. Nimirum, ſi is, qui ſacrificium votivum vel

CAb. XXIXY.

EXxODI.

703

quemadmodum (igitur) holocauſtum conveniens eſt; 108. ita omne conveniens eſt,
quod jam anteà quidem conveniens (ſeu idoneum vel legitimum)ei viſum; *ſed quod
(poſteà) profanum factum eſt, ex quo illud venit in atrium, 109. veluti id, quod,
pernoctat 110. quodque egreditur 1II, ac quod immundum eſt, 112. item id
quod mactatur in cogitatione extrà tempus ſuum 113. & extrà locum 114, ſuum

atque his ſimilia. 115. Verſ. 40. Decimam partem ſimile] i. e. Decimam Ephæ,

116. quadraginta tria ova. 117. & quintam ovi partem. Eod. verſ. 40. Oles con-
tuſs] Non dicitur (hic) contuſum, ut (adhiberi) debeat; 118. ſed quòd iſtud rectè

(ac legitimè) adhiberi poſſit, u119. nam dum dicitur: contuſum (ſcil. oleum accipia-

tur)

108. Vel: legitimum, aptum eſt, vide, quæ pau-
Iô antè n. 100. notataſunt, confer. & Torat Co
hanim, ad Sectionem x, ſicuti ad marginem al-
legatur in hon h. loc.
* Hebr. ANen, in MSto z. pro his legitur:
9 MNW 1i. e. quod fſcil. ei conveniens (ſive ido-
neum eſt,) quæ lectio alteri præferenda videtur.
109. Confer. ſuprà n. 10 1. hoc v. 37. & Levit. c.
6. v. 2. n. 8. ut & c. ſequ. 30. V. 29. n. 102. G
n. 110.
110. In notis ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 212.
b. med. ita habetur: Wna ee, en ie
7921 7 d i. e, omnis res, quæ ſanctiſicatur
per vas miniſtratorium (quo cultus ſacer peragi-
tur,) fit profana, ſi illa pernoctaverit, idem de
ſanguine animalis, quod interdiu mactatum eſt
nec ſanguis ejus illo die ſparſus eſt, vel de ejusdem
animalis carne & partibus ſacrificii, ſentiendum
eſt, ſicuti in notis mpon ne b. loc. exponitur,
id quod ad illuſtrationem hujus loci, ſatis ob.
ſcuri, facit, confer. Raſchi not. ad c. ſequ. 3 0. v.
29. n. 10 I. & n. 10 5. & ad Exod. c. 34. V. 2 5.
n. 76. it. Levit. c. 6. v. 2 1. n. 77.
III. Sermo hic eſt de illo animali, cujus ſanguis
vel caro aut partes faczificii egreſſa ſunt extrà atri-
um & tapetes ocellatos, confer, not. in o
DD, h. loc. & Levit. c. 7. v. I 3. num. 4 5. it.
Levit. c. IO. V. I4. n. 3 5. & V. I7. n. 52. & n.

ut die tertio de illo comederet, quod eſt prohibi-
tum, vid. Levit. C. 7. V. I S. n. 64. unde lumen huic
loco ſatis obſcuro accedet, confer. & c. antec. 2
v., 3 L. n. 1 82. it. Levit. c. 19. v. 5. n. 17. & v.
7. in noris Raſchi n. 20. & n. 30. vide & not. in
SMN ND bh. loc,
114. Id eſt: exttà tapetes ocellatos, vid. Lev. C.
19. V. 7. n. 30. Z
115. Concluſio itaque Commentatoris noſtri eſt,
quòd iſta, quæ paulò ant hic adducta ſunt, at-
que his ſimilia, ſanctificentur, ſi altare tetigerint;
ſecùs verò ſit in illis, de quibus ſuprà dictum eſt,
quæ non ſunt convenientia animalia, videlicèe
id, quod coivit cum homine, item, quod cultu
idololatrico deſtinatum eſt &c. confer. tractat.
Talmud. Sevachim, fol. 56. uti in em
h. loc. allegatur ad marginem.
116. In notis Junii ac Tremellii explicatur, quòd
decima illa fuerit Homer, de quo ſuprà Exod. c.
16. v. 37. fuit autem iſtud præceptum tempo-
rarium, quod poſteà repetitum ac perpetuum
factum eſt, vid. Numer. c. 29,. v. 4. D. 19.
117. Id eſt: quantum capiunt quadraginta trium
ovorum teſtæ, vide not, in mon ne h. loc.
II9. Vel: ut neceſſe ſit 2G oblationes, Hebf.
a i, e per modum debiti ſive oblhigationis,
de quo vide, quæ ſuprà ad Exod. c. 20. v. 2 §. n.

53. it. Deuter. c. 15. V. 23. 1. Q2. & c. ſeq. 30.
V. 29. n. 104.
112. Conkfer. dict, c. ſequ. 30. verſ. 29, n. 104. G
n. 105. .

10 9. G& n. 110. it. ad Exod. c. 22. v. 30. n. 109.
notata ſunt, confer. & num. ſequ. 119.
119. Nempéè, ut ſimila cum illò oleo contuſo com-
miſceatur, in arbitrio offerentis poſitum eſt, nam
etiam molitum aut torculari expreſſum oleum
poterit adhiberi, confer. n. antec. 1I1 8. b. verſ.

ſpontaneum obtulit, illud eo animò mactayerit,

Tttt

„ 04 EXODI.

tur) ad lucernam, 120., juxtà ſenſum literalem intelligi poſſet (illud ſolummodò ac.-
cipiendum eſſe) ad lucernam; non verò ad oblationes, ita, ut forſitàn * iſtud (oleum
contuſum) profanum (ſeu illegitimum) ſit ad oblationes, lex (itaque) hic dicit: con-
tuſum; non dicitur autem contuſum ad lucernam, niſi ut excipiantur 121. oblatio-
nes, in quibus non neceſſariò requiritur (oleum) contuſum; ſed etiam molitum in-
molis legirimum erit in illis (oblationibus.) Eod. verſ. A0. uartmm partem Hin]
i. e. Tres ſextarios. 122. Eod. verſ. 40. Er libameén] Pro phialis, 123. ſicuti diſci-
mus in tractatu Talmudico, (qui inſcribitur:) Sukka, 124. duæ phialæ argenteæ e⸗
rant in ſummitate altaris eæque perforatæ ad inſtar binarum narium 125. minuta-
rum, vinum dabat (ſacerdos) in illam (phialam) idque emanabat & effluebat per nares
illas atque cadebat ſuper tectum ** altaris, exinde deſcendebat †ad fundamenta 126.
altaris templi; 127. in altari verò æneo 128. deſcendebat (vinum) ab altari in terram.
Verſ. 41. In odorem gratum] De oblatione 129. hic eſt ſermo, quia oblatio libaminum
tota igne conſumebatur; 130, ordo autem oblationis (hie fuit, nempè:) ab initio
membra (hoſtiæ offerebantur) ac poſteà munus, 131. dicitur enim (primò) holo-
cauſtum ac (deinde) oblatio. 132. Verſ. 42. Juge] i. e. Singulis diebus, nullus dies
intermittatur. 133. Eod. verſ 42. Mbi conveniam vobiſeum] Quando conſtituam
. = cer-

† Hebr. 1, in MSto

120. Uti ſuprà Exod. c. 27. v. 20. habetur, vid.
U egrediebatur.

Atl 2. Ppro eo legitur: & i. e.
not⸗ ibid. n. 116.

tetininat

x* Hebr. 21, iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
1n i. e. lex (itaque) hic dicit, abſunt 4 MStoz.
121. Excludantur, removeantur, Hebr. vyn, de
qua ſignificatione vide & R. Salom. not. ad Nu.
c. 7. v. urr. .
122. Hebr. Py; eſt autem A menſura liquido

rum minima, continens ſex ova, confer. Junii acd

Tremellii obſervat. b. loc. ut & P. Fag. ad Pa-
raphr. Chald. item tractat. Talmud. Menachot,
fol. 5 1. a. prout in nan rnu h. loc. allega-
tur ad marginem.
123. Hebr. , uti hic habetur, quod non-
nulli vertunt: pelves vel ſimpula, vide Buxt. Lex.

Talm. fol. 1 526. in not. .„ R exponi-
tur dictio =sd quaod ſignificet: n i. e.

crateres.

124. Hebr. —–h, i. e. tabernaculum, eſt is liber

ſextus partis ſecundæ operis Talmudici, tractans
de tabernaculorum ſeu ſcenarum feſto.

12 5. Ita Hebr. Pmt, hic interpretor, conſer.

Bux. Lex. Talm. fol. 740.
7 Hebr. M 7) 722n, ablunt iſta à MStaz.

126. Hebr. rw, quæ dictio hic habetur, nam in
fundamento altaris erat cavitas rotunda, in quam
deſcendebant affuſa libamina, vid. Buxtorf-
Lex. Talm. fol. 2384. & ſeq. confer. & ſuprà V.
12. h. c. n. 2 3. ac not. in a PD b, loc.
127. Ita hic interpretor eiy ryn vide quzæz
ſuptà ad Exod. c. 2 5. v. 9. n. 2 9. notsta ſlant.
12 §. Quod ſcil. ⅛ Moſe in delerto facum erat
quodque hic altari templi opponitur. OðOð
129. Sive: munere, Hebr. inan, de qua voce Vi⸗
de plura apud Buxt. in Lex. Hebr. hac voc.
130. Ita hic yin vertere volui, quæ dictio notat
holocauſtum, i. e. ſacrificium totum igne abſu-
mendum, confer. not. in panm mow b. loc.
1 3q1. Vide, quæ paulò antè de voce niun, quæ &
hic habetur, notata ſunt, n. 129. it. c. ſeq. 30.

132. Sive: munus, ita habetur c. ſequ. 3 o. v. 9.
cCconkfer. hic Menachot, fol. 29. a. & fol. 96. b. &

Sanhedrin, fol. 34. b. it. Sevachim, fol. 93. b. G
Peſachim, fol. 5. a, it. Tamid, fol, 3 1. b.
133, Quô minus ſacrificium iſtud juge offeratur,

confer.

CN. WI..

nulle Rabbinisn

Penedickus cum

4 d Deus locut
delaper gopiting

habentur, non r

ftmentio. Vell⸗
ocum ee

ifetm (det

ſa 138. in eofege

legas: 140, .7
c. in honotatis met

onis in lie, uo
c(, quod lo
Namautend üäluch

ſocutus

——
conket⸗ bevit. 6.
Exod. c. 27 V. 10
Hebreum: pon ce
8 Hebt. a), in uno⸗
i e. toldin, conler.
ut upra xod, e.
134. Hebr. N.

„ 17. 1,44, dictun
Bebr. DN M

N ie Kqudal⸗

I.
13 . Ptonn haberit ,
Abi vide not. n. 0
jehfol, 11 col 4,.
116. Confer. c,ſegn.
oe
II5. b.
137. Autor Vugatr.
fert ad altare, dum
1nte, uninsse Ite
in ſupplent: ſan
que; LXX. pentet
/adhiena,
Onßelolihaber, ub

: lentoriu i

Prrſentiam gloriol.
erplicit icen ditit

in dige
e)bie die
tur I11. obl

m garten, hin
13. ſeuli dici⸗
ſale atgeller e⸗
Imn I1 . inutz.
kuebethen lares
fundament nt,
altatlin tertam.
blatio libaminum
empe:) ab inito
in (primo) kolo.
diebas nulluscies
laüdo conſtinam

(el⸗
——
eolegitur: Nen ie,

ohie habetun mmin
ſitusrotuncs, inglam
hina, vid. Dauorf.
õ
D Vo el.
wp da vige, guæ
0.1 9. otata unt,

Gelerto tactumn erat

pponltur.

ih, Ge qua eſi.

Hebt. hat vot,
lui, quæ dictionotat

ium totum igneiſdl.

S wt. loe.
levoce tub, gr &

etur c. leqt 30,7,9
9,2, lol. gb. 8
vachim, fol. 9),b. de
id, fo), 31,b.
ilud jageoffanetn

Cin e.
0lummoddas.
(Aleum
R con⸗

to.

2

EXODI.

CAbP. XXIX.

70⁰⁵

certum tempus, quo tecum loquar, ibi præfigam illud, ut eò venias, *ſunt autem non-

nulli ex Rabbinis noſtris, qui ex iſto loco docent, quòd ſuper altari æneo Sanctus ille-
Benedictus cum Moſe locutus ſit, ex quo erectum fuit tabernaculum, alii verò dicunt,
(quòd Deus locutus ſit) ſuper propitiatorio, 134. veluti dicitur: * & loquar tecum
deſuper propitiatorio 1355. & quèd (verba iſta:) ubi conveniam vobiscum, quæ hic
habentur, non dicantur de altari; ſed de tabernaculo teſtimonii, cujus in Scriptura

ſit mentio. Verl. 43. Et conveniam ibi] Colloquar (ibi) cum illis, ſicuti rex, qui de-

terminat locum certum, 136. utibi cum ſervis ſuis loquatur. Eod. verl. 43. Et ſan-
Stificabitur] (Nempè) tabernaculum 137. in gloria mea, quia præſentia mea glorio-
ſa 138. in eo requieſcet, eſt etiam (hujus loci) expoſitio 139. myſtica, (nempè:) ne,
legas: 140. 222 †i. e. in gloria mea; ſed'22 (ac ſi diceret:) pni.
e. in honoratis meis; 141., indicavit (autem Deus) hic ei (Moſi) mortem filiorum Aa-
ronis in die, quo erectum fuit (tabernaculum,) atque hoc eſt, quod dixit Moſes: iſtud
eſt, quod locutus eſt Dominus, dicens: ſanctificabor in propinquis meis; 142. ubi-

nam autem (illud) locutus eſt ( Dominus? nempè:) & ſanctificabor'2292, 143.

Verſ.

Ttrt 2 46.

confer. Levit. G. 24. v. 2. n. 6. vid. & ſuprà

Exod. c. 27. v. 20. ibique not. n. 11 9. juxtà

Hebræum: non ceſſet dies intermediè.
* Hebt. ag, in utroque MSto pro eo legitur ay
i. e. ſolàm, confer. not. in Snon new h. loc.
ut & fſuprà Exod. c. 2 5§. V. 22. n. 63.
134. Hebr. , de quo ſuprà Exod. c. 25.
v. 17. n. 44. dictum.
Hebr. Mea n hæc & ſequentia, usque ad:

ANR) i. e. & quòd (vVerba iſta &c.) abſunt 4 MSto

1.
135. Prout habetur ſuprà Exod. dict. c. 2 5. v. 22.
ubi vide not. n. 66. & n. 67. confer, & Gur Ar-
jeh fol. 1I1 1. col. 4, fin. & fol. I12, col. 1I. princ.
136. Confer. c. ſequ. 3 0. v. 3 6. n. 149. & not. in
a r h. loc. it. tract. Talm. Sevachim, fol.
115. b.

127. Autor Vulgatæ verbum: ſanctificabitur, re-

fert ad altare, dum vertit: & ſanctiſicabitur al-
tare, Junius ac Tremellius in notis hunc locum
ita ſupplent: & ſanctificabitur Iſraclitarum quis-
que; LXX. verterunt in prima perſona: 22
αäες d.‿ρον & ſanctificabor, ſic & Targum
Onkeloli haber, ubi P. Fagius in notis ita expo-
nit: tentorium illud ſanctificabitur ob meam
præſentiam glorioſam, ſicuti & autor noſter hic

explicat, idem dicitar in not. Na& r* h. loc.

138. Hebr. ow, P. conf. Fagii not. ad Paraphr.
Chaldaic. capitis antec. 2 8. v. 30. & ad v. 3 5. H.
c. ubi plura apu d ipſum reperiuntur.
139. Sive: Commentatio ſeu enarratio myſtica,
Hebr. —& ν% confer. quæ c. antec. 2% v.
30. n. 15 3. notata funt.
140. Verba iſta: on 7&ε i. e. ne legas, nom
geoοραττατπιραα accipienda eſſe; ſed hunc ſenſum
gignere: ſi ita tantiſper legatur, occaſio ſele offe-
ret allegoriæ alicujus elegantem vægse as vel
meditationem ſuppeditantis, ſeriò monet Maimo-
nides, prout ſcribit D. Wagenſeil. in Sot. pag.
6 %. n. 7. quod ſemel monuiſſe ſuffieiat.
† In utroque MSto legitur: Waaa cum duplici
Jod in fine, ut diſtinguatut 4 nana, prout hic
in textu ſacro habetur.

14 1. Sic ferè etiam in notis Raſchi ad Levit. C. 10.

V. 3. habetur, ubi vi de n. 6. confer. not. ad Eſai.
C. 4 5. v. 24. Sign. †
1 42. Ita habetur Levit. did. C. 10. v. 3. confer.
hic tract. Talm. Sevachim fol. 115. b. ſicuti in
e ne .. loc, ad marginem allegatur.
143. Id eſt: in honoratis meis, ita juxtà myſlicarmm
illam Rabbinorum expoſitionem dictio iſta pun-
ctanda atque legen da erit, ſieuti illa habetur Le-
vit. dict. c. 10. . 3. confer. not. ad Ezech. c. 9.
V. 6; U. 7.

706

—

CAP. XxN.

46. Ue habiwrem inter illos i6. Eum in finem (illos Sduxi ex Egypto) ut commora-

rer 144. inter illos.

CAP.

Er I. Thymiatherium ſaßfrds] P) i, e. thymiaterium ſufſimen-
ti, (ideò dicitur,) ut offeratur in iſto (altari) i. e. fuffimentum fumi aro-
matum. * Verlſ. 3. Tectum ejus] Huic (altari thymiamatis) fuit tectum;

1. altari verô holocauſti non fuit teéctum; ſed illius vacuum implebataur terrà 2. in
omnibus ipſorum (Iſraelitarum) manfſionibus. 3. Eod. verſ. 3. Coronam auream
(Hoc fuit) ſignum coronæ ſacerdotalis. 4. Verſ. 4. Latens ejus] (Dictio NpD)
hic ſignificat ) i. e. angulos, ſicuti etiam Targum ejus habet, dicitur enim: ad
duo latera 5. ejus, (quocircà hic intelliguntur) duo anguli ejus, qui fuerunt in duo-

bus lateribus ejus. Eod. verſ. 4. Et erit]

(Nempè ) fabricatio annulorum iſtorum.

Eod. verſ. 4. In ſedes veltibus] i. e. Sedes 6. erit annulus vecti. Verſ. 6. Antè velum
Fortè dices, quòd tractum fuerit ** (altare iſtud thymiamatis) ab ea parte, quæ eſt è re-
gione arcæ (foœderis) versùs aquilonem ad meridiem; (fed) lex dicit: ante propitia-
torium, 7. directum fuit (ſcilicèt altare iſtud) êregione arcæ (fœderis) forinſecùs. 9.

2

Verſ.

144. Confer. hic Gur Arjeh fol. I12. coOl. I. princ.

ubi hac de re plura.

2* Nam verborum iſtorum: Sid „5 W ſen-

ſus eſt, quòd ſignificent S'nd w .

i. e., ſuffimentum fumi aromatum, ſic in not.
„pf hic exponitur, confer. hic Megilla,

fol. 30. a. & Sevachim, fol. 59. b.

1. Id eſt: area ſive ſumma ejus pars, prout hic in
Junii ac Tremellii notis exponitur, confer. not.

ad Ezech. c. 43. v. 13. n. 25.

2. Conſer. ſupraà Exod.c. 20. V. 24, ibique not. n.

7.

96. vid. hic autor tractatus Gallici, qui inſeribi-

tur: Hiſtoir. du Culte Levit. part. 2. c. 3.
3. Sive: caſtrametationibus, ſic Hebr. ran hic

vertere poſſis, confer. ſuprà Exod, dict. c. 20. v.

24. Sign. *

4. Confer. quæ ſupra ad Exod, c. 25. V. II,num. D ę
8. Id eſt: antè velum iſtud, quod areæ fœderis pr⸗o-.

36. & dict. cap. 2 5. verſ. 2 4. num. 72. notata
ſunt.

5. Uti habetur in proximè ſequentibus hujus verſi-

culi, confer, not. in nan Nv h. loc.

6. Vel: locus, ſeu receptaculum Hebr. a i. e.
domus, confer. ſuꝑtà Exod- c. 252 V. 27 . ibique

not. n. 76. & not. in han h. loc.
Hebr. n in utroque MSto locus iſte poſt
Tnaliter & quidem ſic legitur: TnH
PH n e nn nnne e n enen
n nn i. e. (quod) tractum fuerit (altare
iſtud) multum deforaàs (vel forinſecus;) ex hic)

deeſt iſta vox in MSto z.) velum 4 tertia ſcil.
parte domus (ſeu tabernaculi, Hebr. 'nq, abeſtk

adornaverit.
7. Sic mox ſequitur hic in iſto verſu ſexto, confer.
not. in nat ne h. loc. in utroque MSto
pro: H 199 i. e, antè propitiatorium, le-
gitur: Qe-. 9) i. e. antè velum.

tenſum erat, ſicuti in antecedentibus hujus verſus
habetur, confer. & infrà Exod. c. 40. V. 22. &G
v. 2 6. & Levit. c. 16. v. 1 8§. verb. &X* it. not. ad

librum Ptec. Jud. part. I. p. 8. b. med. & Ligt-

dicit: antè velum, i. e. propè ante (Hebr. 59,

& hæc dictio 4 MSto z.) & intrinſecùs, ſequi-
tur mox in utroque MSto id, quod verſu ſequ, 7.
6. cap. habetur, nempè: o'la i. e. quando gecdl

⸗ &
nen Meut
lehant Eler
cion len
Gione⸗ W.
raloſe
o Aenavern
mas. S
Ximidiums,
1Pod. 79, 5
Omnia ſia lun
nen] ne. N

foot, ad Loc.
Lil. hehiuin
tryctatu de ſe
altare, Cich
zeftumante⸗
(.16, V. 31. .
, Conlereinft
16, habeuur h
vvh in st
10, Ilelt: ad
Gerw. Das
ſupra Hxoce
Vl. 3.
II. Nam N
accenſionem
hic trackat.
2, b. it, beſt
11,2 b.,
kior
ce: i.
Gusoingu⸗
Momanusin
Cpi.
N
(Gre drach
50. Genarit
uns veſper
WMi a

triumlüſßmen.

entumfumiaro.
e) tuit tecum;
datut terti:, in
Noham Aure, “
Dicdio de,
teitue enim: a0
ifnenuntin auo⸗
hlorum iklotum,
.6. Aut relum
Ate, gue eſt ere⸗
ante Propitia⸗
e)torinſecig, 4.
Verl.

————

1 M hloc,

do locus iſte volt

egi: n don
n n nn
nadhumm fueri (Aare
Coriaſechs,) er bic).
Rant (Hebr. .),
)velum teitiaſcil.

li Mebr. , belt

imtigletik, ſeqni⸗

,gnod rerl ſegtn
i e., qando⸗

verſaſento, colſef.

e, in utroque Aöto
eropiinotiun, e
epelum.

7

odates feederit l

4

Kemtibushufus ſeln
o, e. 40. 7,11,
eib. N) it not0

Verſ. 7. Quand Wornaverir (Verbum A O'hic) ſignificat P i. e. mundatio-
nem (ſive purgationem) phialarum candelabri à cinere ellychniorum, quæ noctu ar-
debant & repurgabat illa (ſlacerdos) quolibet mane. Eod. verſ. 7. Lucernas] (Di-

. =

Rio ) ſignificat) linguàâ vernaculâ: luces 9. & ſic (intelligendæ ſunt) omnes (di-
Gtiones) H) , quæ dicuntur de candelabro, exceptô illò locò, ubi (de illis) uſurpa-
tur dictio Sev, hæc enim notat 55* Ni. e. accenſionem. ro. Verſ. 8. & quar=

do elevaverit] i. e. Quando accenderit 11. eas (lucernas,) ut elevaret illarum flam-

mas. Eod. verſ. 8. Adolebit illud] Unoquoque die dimidium I2. adolebat manè

& dimidium veſpere. † Verſ. 9. Non offeretis ſuper ee] (Nempè:) fuper altari iſto-

2*ͤEOd. v. 9. Suſßimentum extraneum] i. e. Aliud quodlibet ſuſffimentum ſpontaneum,
omnia iſſa ſunt extranea præter iſtud. 13. Eod. verſ. 9. Et holocauſßtum & oblatio-
nem] i. e. Nec 14. holocauſtum (offeres) nec oblationem, 15. holocauſtum eſt ju-

. foot. ad Luc. c. I. v. 9. p. 71 5,& ſequ. edition.
Lipfſ. hallucinatus itaque eſt Ar. Montanus in

vide & e r ſuper Commentarium Ra-

tractatu de Fabric. Sacr. fol. 9. ubi ſeribit, quod
altare, dictum thymiamatis ſive incenſi, intra
adytum antè arcam ipſam collocatum fuerit, vi-.
de inftà v. 36. F. c. n. 48⁸. conſer, & ſupraà Exod.

*

9. Confer. infrà Exod. c. 35. v. 14. ibique not. n.

16. habetur hic vox Gallica PH in MSto I.

va in MSto 2. v& res eadem eſt.

10. Id eſt: actum ipſum quò luçerna accenditur,
Germ. Das Anzunden/ conſer. n. ſequ. II. & x

ſuprà Exod. cap. 25. Verſ. 37. 320 Numer. cap. 8.

11. Nam fidya hic idem notat, ac i. e.

accenſionem, uti n. antec. 10. dictum eſt, confer.

hic tractat. Talmud, Joma, fol. 15. a. & fol. 33.
2. b. it, Peſachim, fol. 59. a. & Sevachim, fol.

12. a. be .
12. Sic dictionem hic interpretor, ut fignifi-

cet: un i. e. dimidiam, ſcil, minæ, id eſt: pon-
dus quinquaginta drachma:um, uti notavit Ar.

Montanus in Thubal Cain fol. 17. nam iy

ſchi h. loc. it. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1827. &
ſequ. in genere vox D notat partem, vide R=-

Salom. ad Deuter. c. 10. v. 9 ſS ad Jerem. cap.

ult. veris ult. confer. & Lightfoot, in johann. c-
6. verſ. 4. pag. 101 5. & in Act. Apoſt. Cape I.
verſ. 4. pag. 7. edit. L.ipſ. it. Levit. cap. 14. verſ.
4 6. v. 86. .
In MSto z. iſla ſolammodo hie leguntur:
pady D9 O i. e. dimidium manè, dimidi-
um veſpere, confer. not. ad Deuter, c. 10. V. 9.
Aſt a‚n an Hete W , i. e. ſuper altari
autem æneo offerre poteris, ſic in not. new
—MT b. loc. òUMWG
3. Nimiràùm: quodcunque ſuffimentum aliun-
de fuerit prolatum aut quovis modo diverſum
ab eo, quod ½ Deo imperaum eſt, (dequo in-
fra verſ. 34. & ſequ. hcap.) vel: ſi ſuffimen-
tum fuerit alterius compolſitionis (ſicuti in Vul-
gata Latina hic habetur,) illud pro extraneo ſeu
peregrino habetur, adeoque illieitum ſeu prohi-
bitum eſt, confer. Menachot, fol. 5o. a. b.

ariz i. e. menfura unius dici fuit voi 14. Nam parcdicula copulata 1 Vau, hic pro ne
Pinn dn i,e. pondus eentum denariorum,
(ſive drachmarum,) cujus dimidia pars i. e.
Seo. denariorum ſeu drachmarum manè; altera

gativa uſurpatur, quia ad negativam &, quæ
in principie hujus verfirs habetur, reſertur, ſic
etiam in not. an M b. loc. exponitur.

õ 15§. Sive: munus, Hebr. WTnn, de qua voce vide
pars veſperè adolebatur, vide Maimon. Hal. Ta- 4

mid. C. 3. idem tradit. R. Miſrachi, allegatus in

notis ad librum Prec. Jud, part. 2.P. 2 19. a. med,.

cap. antec. 2 9. v. 41. n. 13 1. & not. P. Fagis
ad Paraphr. Chald. . loc.

70⁰8

EKODI.

menti ac volucris; oblatio verò eſt de ſpecie panis. Verſ. 10. & expiationem ſacist
Aaron] (Nempè:) datione * ſanguinis (ſuper cornua altaris.) Eod. verſ. 10. Semel
in anno] (Videlicèt) in die expiationis & hoc eſt, quod dicitur (in Sectione legis, quæ
incipit à verbis iſtis:) poſt mortem, 16. & exibit ad altare, quod eſt coràm Domino
& expiationem faciat ſuper eo. 17. Eod. verſ. 10. Sacrificii pro peccato expiatorii]
Hæc (ſacrificia) ſunt juvencus & hircus diei expiationis, quæ expiant impuritates San-
Quarii & rerum illius ſacrarum. ** Eod. verſ. 10. Santctum ſanctorum] Altare (i-
ſtud) ſanctificatum ſit ſolummodò rebus iſtis; non verò alii cultui (ſive miniſterio.)
OQuando capies] (VYerbum ε hic) ſignificat doap i. e. acceptionem, juxtà Tar-
gum ejus, (ut ſenſus ſit:) cùm volueris capere ſummam numeri corum, ut ſcias, †
quotnam ſint, ne numeres illos per capita; ſed unusquisque det dimidium ſicli & nu-
merabis ſiclos atque (hoc modo) ſcies numerum eorum. *
in eis plaga] Nam in numeratione oculus malignus 18. dominatur & peſtis venit ad
illos, ſicuti reperimus in diebus Davidis. 19. Verſ. 13. Hoc dabunt] Oſtendit ci
(Moſi Deus) monetam igneam, 20. cujus pondus (æquavit) dimidium ſicli
ac dixit ei: iſtiusmodi dabunt * (Iſraelitæz.) Eod. verſ. 13.

Eod. verſ. I2. Et non erit

Dui tranſit

in

X Conter. quæ cap. præced, 29. verſ. 3 6. n. 94.
& Sign. † notata ſunt.
16. Sectio iſta legis incipit 4 Levit. cap⸗ 16. &
continnaturusque ad cap. 19.
17. Uti Levit. cap. 16. v. 18. habetur, confer. hic
tract. Talm. Joma, fol. 5 §. a. & fol. 6 1. a. it.
Schevuot, fol. 8. a. b. & fol. 10. a. b.
XXX Quomodo iſta ſint intelligenda, vide not. in
DD n b. Doc.
† Hebr. ny, in MSto z2. pro hoc legitur: nn
1. e. ut numeres, confer. hic tract. Talm. Bera-

a. it. Bava batra, fol. 10. b.
bh. loc. confer. & Iſaac. Abarbenel. ad 2. Samu-

I. Samuel. c. 11. v. 8. n. 4.
18. Sive: invidus, Hebr. y Py, de quo vide, quæ
ad Geneſ. cap. 48. v. 16. n. 40. notata ſunt, con-
fer. & D. Wagenſeil. Sot. p. 744. & 76 I. ac
ſequ.
19. Vide z. Samuel. cap. 24. v. 1 5. confer. & verſ.
ſequ. 1 5. . cap. n. 31. ac not. in pa Po,h.
loc. .
20. Confer. hic Gur Arjeh fol. 1I12. col. 2. med.
In eodem Gur Arjeh fol, 77. col. 3. prine tres ad

chot, fol. 62, b. & Megilla, fol. 29. b. & fol. 39.
X Loci ĩſtius expoſitionem vide in not. „pepn nev

el. c. 24. fol. 1 93. & 1 84. edit. Lipſ. it. not. ad

ducuntur res, quas Moſes intelligere non potuit,
antequàm ei Deus illas oſtenderet, vide etiam
nof. in pan nev b. loc. ubi ſcribitur, quòd
expoſitio iſta inde nata ſit, quia in textu ſacro hic
habetur particula demonfſtrativa i. e. hoc,
confer. Menachot fol. 29. a.

* Hebr. urd on, in MSto 1. poſt verba iſta hæc

ſunt addita: 7de e pynv 1 o ne
rE eee enee een n eenn en e
vD n en e ee nnn en nde enn
r& ia) n e ne ee anen e
mayna y awyn de ie ee enee wn
H Nn & i. e. Ego autem Joſeph, filius Si-
meonis, ſic exiſtimo eam eſſe conſuetudinem
linguæ Sacræ Sctipturæ, ut de re, quæ non (ſta-
tim) exponitur, dicatur: Mσ i. e, hæc eſt res,
quam ego præcipie poſtea vetò illam exponit
(Scriptura:) exempli gratia (ſit ille locus, ubi
dicitur:) a i. e. hæc eſt res, quam præcepit Do⸗
minus: colligire de illo, (vid. ſupra Exod.
cap. 16, v. 16.) ſic quoque (in illo loco:) dn
i. e. atque hæc (eſt forma,) qu facies illam, tre-
centorum &c. (Geneſ. cap. 6. v. 15) item (in
illo loco:?) i. e. & hoc eſt, quod facies ſuper
iſto altati (uti Exod. cap. antec. 29. v. 3. ha-

betur.)

7 in numer. 11]

Ahum poltalu

guoqhe (ail⸗
Pimidun ſel
bi, in eo pon⸗
1gtce)eline
, bie ſllu
ſgnifcet o
ſer otetillum
Viiniohunl,
temn abinitiol,
erunt ilum
ſeli Pariem, u

14. Aengui

—
beiur,) ſic hoee
dabunt. Cete
cliamn upt⸗ me
1. V. 16, l.
1 il iafia rod
7. . Sigd. † c0
14 . 7. Sign.
4 Hebr. Inye in
Hn der
ie. Quicungue
het eli dano-
ſequuntur er,
nemſe: quin
21. Kicuti Leyi,
12. Vide ſerem,
6.11. V. 4, hl
3 Hebr. wo, i
e. anctuarii.
13. Dund bie fel
iam iiber guin
operis Talmu-
de æellimatione
ſer not, in
14, Vice Lerit
10:. Conler,
b. loe ubi plu
15. Die icione
uer exponunn

.

pialionen ſair

ctione keggle

orüm Domino
eecat erigt ni
Limporitgtesan.

fnn alareſ.

ſlee miniſteno)
1onem, jarti Tar.

eOrumn t ſciz

niciumſeli Enn.
1l.12. Nrnor ertt
K eltis penit al

unt] Ofendit 4

) dimidium ſdli

13. LBimaſe

in
inellioere nonpotui,
lendetet, dide etiamn
ubiſcniditur, gad
quiinlextu ſactohic
Craeifa dd be, hor,
1.

Dõ
P ſn
N N ve,

e en

N v a drjn
tem ſoſeph, flinshi⸗
n elle conſuetudigem
Ce re, gur non (ſa⸗
ni. e. bac el les,

e4 ved ülam enponit

ia ſrile oens bi
quam peleit 00.

(nid ſupre 10d.

e milio loro:)an
)guü laies lamte⸗
,6.7. 15 ) ilem (in
el, uoc aies iupet
nle⸗19. 1 31, nl.

l polltebaililer

CAFP. XXX. FXODI. 709
† in numeratos] Conſuetudo eſt eorum, qui numerant, ut tranſire faciant numerandos,
alium poſt alium, ſic (dicitur in illo loco:) quicquid tranſiverit ſub virgam, 21. ſic
quoque (in illo loco:) tranſibunt greges 22., per manus numerantis. Eod. verſ. 13.

Dimidium ſicli juxtà ſiclum Sanctuarii Sicuti eſt pondus ſicli, * quod determinavi ti-
bi, ut in eo ponderes ſiclos Sanctuarii, nempè: ſiclos, qui dicuntur in Seclione, (quæ

agit de) æſtimationibus 23. & de agri poſſefſione. 24. Eod. verſ. 13. Eiginti obolos
25. hic ſiclus valet] Nunc exponit tibi (Scriptura,) quantum valeat ille (ſiclus.)

ſignificat i. e. obolum 26. & ſic in Samuele (ſcriptum legitur:) veniet, ut ſup-

plex oret illum pro N N i. e. obolo 27, argenteo & fruſto panis. Eod. verſ. 13.
Viginti obolos (valet) ſiclus] Siclus enim valebat quatuor denarios; 28. denarius au-

tem ab initio (valebat) quinque obolos; 29. ſed poſteà addiderunt ei ſextam partem &

auxerunt illum usque ad (valorem) ſex obolorum argenteorum atque hanc dimidiam
ſicli partem, quam dixi tibi, dabunt (Ifraêlitæ) in oblationem 30. Domino. Verſ.
I4. Ab eo, qui viginti annos & plures natus eſt] Docet te hic (Scriptura,) quòd ille, qui

„

LXX. quoque conſentiunt, vide P. Fag. loc. al-
leg. atque Ar. Montani tractat. Thubal. Cain ſi⸗
etiam ſupra mentio facta eſt, nempè: Exod. c. ve de Menſuris Sacr. fol. m. 1 2. & ſeqq. it. Le-
15. v. 26. & Exod. c. 27. v. 19. ubi vid. Sign. vit. c. 27. v. 2 5. n. §o. ac not. in aπ Mννυο5.
* it. infr? Exod. c. 32. v. I. Sign. ** & d, c. 32. lo. l
v. 5. Sign. † confer. de eodem not. ad Geneſ. c. 26. Sic dictionem illam VD, quam Chaldæus
24. v. 7. Sign. † & v. 60. Sign. Paraphraſtes hic habet, plerique interpretantur,
½T Hebr. Amny in MSto 1I. huic præmiſſa ſunt iſta: vide P. Fag., & Ar. Montan. loc. alleg. fol. m,
ern Re an en erneeen de een n 16. confer. ée num. 29. h. verſ. 13. it. tract.
i. e. Quicunque tranſfit in nuumerum] Quænam Talm. Bechorot, fol. 50. a. b.

betur,) ſic hoc quoque loco (dicitur:) i. e. hoc
dabunt. Coœteruùm iſtius Joſephi, Simeonis filii,

hæc elt datio? dimidium ſicli, deinde ibidem 27. Sic ex mente Raſchi dictionem illam mnè,
ſequuntur ea, quæ hic in textu ſacro habentur, quæ I. Samuel. c. 2. v. 36. habetur, interpre-
nempè: qui tranſit &c. tari volui; alii vertunte nummum, ſicuti au-=
2 1. Sicuti Levit. cap. 27. V. 32: habetur. tor Vulgatæ & Junius ac Tremellius diminuti-
22. Vide Jerem. cap. 3 3. v. 13. it. not. ad 2. Reg. vum ufurpantes tranſtulernnt: nummulum,
c. 12. v. 4. num. §. conter. not. in an nW h. loc.
X Hebr. owH., in MSto I. pro eo legitur &Nπi. 28. Hebr. n, vide, quæ ſupra ad Exod. c. 2 I.
e. Sanctuarii. V. 32. D. 2I 3. notata ſunt, confer. & At. Monta⸗
23. Puto hic reſpici ad Levit. c. 27. v. 25. eſt et- ni alleg. Tractat. fol. m. 16. ac Buxtorf. Lex.
iam liber quintus partis ſive Sectionis quintz Talm. fol. 559 ut & not. in 'na n h.
operis Talmud. qui infcribitur: y, tractans loc.
de æſtimatione rerum, Deo promiſſarum, eon- 29. Hebr. Diyn, de qua voce vide num. antec. 26.
ſfeer. not. in . a D h. loc. h. verſ. & Buxtorf. alleg. fol. 559. & fol. 1236.
24, Vide L evit. dict. cap. 27. V. 25. ibique Raſchij deſunt autem verba iſta hyn p i. e, quinque
obelos, in MSto I.

not. Confer. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
30. Hebr. m de quo vocabulo cap. antec. 29.

h. loc, ubi plura de ſiclo Sanctuarii.
25. Sic dictionem , quæ hic babeur, commu- verſ. 2 3. n. 60. aliquid dictum eſt, confer. &

niter exponunt, prout etiam autor Vulgatæ, cui vetſ. ſeq. 15. n. 3 2, ac not. in b, 106.

710

EXxODI.

nondum annum vigeſimum attigit, haud egrediatur ad exercitum nec numeretur in-
ter viros. Verſ. I 5. Ad expiandum animas veſtras] Ne plagâ afficiamini propter nu-
merationem; 31. alia explicatio (verborum iſtorum:) ad expiandum animas ve-
ſtras, nimirùm indicat hic illis (Hraêlitis Scriptura) tres oblationes, ſcribitur enim hic
oblatio 32. Domini tribus vicibus, una fuit oblatio baſium, numeravit quippe illos

(Iſtaelitas Moſes,) quando cœperunt offerre ſpontanea munera ad (exſtruendum) ta-

bernaculum, dum unusquisque corum dedit dimidium ſicli, quæ (ſumma) aſcendit
ad centum talenta, 33. dicitur enim: & argentum numeratorum cœtus (lſraelita-
rum) centum 34. talenta (efficiebat,) ac de his factæ ſunt baſes, nam dicitur: & fue-
runt centum talenta argenti & c. 35. ſecunda blatio) etiamfacta eſt per numeratio-
nem, dum numeravit illos (Iſtaelitas Moſes,) ex quo erectum fuit tabernaculum, hæc
fuit numeratio, quæ dicitur abinitio quintanæ 36. recenſionum die primo menſis ſe-
cundi anno ſecundo 37. dedit unusquisque dimidium ſicli & per hosce (ſiclos) com-
parabanturoblationes congregationis 38. unoquoque anno & quoad iſtos (ſiclos) æ-
quales erant pauperes ac divites & de hac ipſa oblatione dicitur (hic:) ad expiandum
animas veſtras, quia oblationes (iſtæ) ad expiationem adhibentur; tertia autem fuit-
oblatio tabernaculi, 39., veluti dicitur: omnis, qui offert oblationem argenti & æ-
ris, 40. in iſta äutem (oblatione) non erat æqualis omnium datio; ſed unus quisque
(offerebat) id, ad quod ſpontè movebatur animus ejus. Verſ. 16. E& dabis illud ad wi-
nifterium tabernaculi conventàn] Diſcis (hinc) quòd juſſus fuerit(Moſes,) ut numera-
= ret

— *
—–

3 1. Conter. quæ ad verſ. antec. 12. h. cap. n. 19.
notata ſunt, vide & not. in pan ne h. loc.
32. Hebr. n'hn, quæ digtio ter h. cap. habetur,
nempè verſu 13. 14. & 1 5. de hisce tribus obla.
tionibus fuſius agit hice Commemator noſter,
33 Hebr. , confer. quæ ſuprà ad Exod. c. 2 5.
v. 39. n. 175. notata ſunt; cœteruùm de hoc ta-
lenti pondere vide præ aliis Ar. Montani Tra: 173
ctat. Thubal cain ſive de Meniuris Sacgr. ſol. m. 37. Sicuti Numer. cap. 1. v. I. habetur, ubi in no-
13. tis Commentatoris noſtri referuntur numera-
34. Sicuti Exod, cap. 3 8. v. 2 5. al. 26. habetur. tiones.

tuir quintana recenſionum, quo nomine venit
liber Numerorum, confer. Lightfoot. ad Luc. 6.
edit. Lipſ. ac D. Wagenſeil, Sot. p. 759. eo-

dem modo dictio iſta accipitur etiam verſu ſequ.
16. n. 4 5. & n. 5§5 5§5. it. I. evit. c. 2 3. v. 19. ubi

35. Proùt Exod: dict. cap. 3 J. Verſ. 26. al, 27. ha- 3 8. Scil. Iſiaelitarum, Hebr. nx rhaa), quo no-

betur. . 8.
36. Hebr-PpR i. e. quintanæ, ſcilicèt: partis le- I
gies, quæ continèt numerationes ſive recenſiones
populi IIraelitiei eſtque is liber quartus Moſis,

mine intelliguntur oblationes publicæ, conter.
ſunt.
raeliti is, 39. Hebr. Ipn emn, quo nomineintelligan-
nam quinque ſunt τπ i. e. quintanæ legis, tur illæ oblationes ſpontaneæx, quæ ad exſtru-
quintana prima eſt Geneſis, ſecunda quintana endum tabernaculum fiebant.
Exodus, & ſic de cœteris; hig autem memora-] 40. Si cuti infta Exod, c. 3 5. v. 24. habetur.

CAbP. XKX.

4. V. 1 72.-P. 763: G& ad Johann. c. I. V. 4. P. 9,6 1.

vide not, n. 46. confer. & Geneſ. c. 1. vV. 31. H.

quæ ad Levit. g. I. V. 2. n. 3 7⸗ & n. 39. notata

1. N.

—

tet ilosl lſtae

Ullcontatili
opolun, 4.

simmiliifi
neas, ut ſeiss

1ntio ilta 44
dem) Cicitur:

(QGie) primo

ges e⸗ :
meretione c0

Qum &. 4.
principio obl⸗

Ptind; alter
lum, 62. (
tationibus)
cunia numere

icitorita: 6

(ſte numera
Prime aligui⸗
meratione)ar

——

41. II ell: pol

Ous, gueml
ſunt, conket.
Jalm. Perach
41. Pout infti
4. Conker, hi⸗

ſhi not, h.
. .
44. Nempe:

in hoc veriu
6. De qux verl
eſhconfer. p
46, Ficuti Num
Ut . 32 & n
47. Videinkta
I1. v. le h 3.

c). 10. 8.11

1. Coner qu
tata lugt.

CA. Nx.

ec nümeretar il⸗

atnini Propternu.

ndum animnas ve-
ſiblur enim nie
garit gbippe illos
erſtmendum)ta.
(umma)aſtencit
n cetns (lraelig.
n dicitur: & ue.
el Pernumerato.

bethacnlum ze

e timo menſoͤſe⸗
hosetliclos) com.

dadiſtosſlclos)e.

:)ad expiandumn

tertia autemn flit⸗
nein atgenti 2.
ſedunnegnise
Atdabu igdad ni.
ſoles) ut oumeta.
tet

h, quo nomine fenit
Lighiftoot. ad Luc, 6,
hann e, 1, 7,4,,9b1.
neil, SHot. p. 759. ed⸗
ihituretiam veriuſegn.
lexit. c, 23. . 19,bi
Genel.c. len z1 li

1. habetun ubi in no⸗
i Ietetuntur nunmefe

Dt Nar Nqoto⸗ .
ones pbblick, ohter.
N. 37,5 0. 39, notad

uonomineinteligun⸗
1¹
tanee, Jur ad eilttu⸗

da, .
4
V. 14, habetut.

ret illos (Iſraêlitas) in principio ſpontaneæ oblationis tabernaculi poſt opus 41. vi-

EXODI.

7I I

.

tuli (conflatilis,) quoniam plaga illos invaſerat, veluti dicitur: & Dominus percuſſit.
populum, 42. ſimilis eſtres iſta gregi ovium, quem dominus ejus diligit, 43, cui pe-
ſtis immiſſa fuit ac poſtquàm illa ceſſavit, dixit ipſe paſtori ſuo: numera quæsò oves

meas, ut ſcias, quotnam exillis ſuperſint, (idque ideò factum eſt,) ut ei (paſtori domi-

nus gregis) indicaret, ſe gregem illum diligere; dici autem non poteſt, quod nume-
ratio iſta 44, fuerit illa, quæ refertur in quintana recenſionum, 45. nam ecce (ibi⸗
dem) dicitur: die primo menſisſecundi; 46, atqui tabernaculum erectum fuit⸗

(die) primo menſis primi dicitur enim:

die primo menſis primi 47. eri-

ges &c. & ab hac numeratione factæ ſunt baſes 48. ex ſielis in illa (nu-
meratione collectis,) nam dicitur: & erunt centum talenta argenti ad funden-

dum &c. 49. ecce diſcis (hinc, quòd) duæ fuerint (numerationes,) una in-⸗

principio oblationis ſpontaneæ (populi Ifraelitici,) poſt diem expiationis o. anno
primé; altera annô ſecundo, menſe Aprili, 51. poſtquàm erectum fuit tabernacu-
lum, 52. quòd ſi fortè dixeris: 53. quomodo poſſibile eſt, ut in duabus (iſtis nume-
rationibus) Iſraelitarum numerus fuerit æqualis, nempè: 6035 50 nam ecce de pe-
cunia numeratorum ccœtus dicitur ita, 54. & in quintana recenſionum 55. etiam

dicitur ita: & erant omnes numerati 603 5 50. 55. nonne in duobus annis fuerunt

(iſtæ numerationes?) & quomodo fieri potuit, ut non fuerint tempore numerationis
primæ aliqui novendecim annos nati, qui non fuerunt numerati atque in ſecunda (nu-
meratione) annum vigeſimum attigerunt? reſponſio 57. ad objectionem (hæc eſt:)

quoad

4 1. Id eſt: poſtquàm vitulus Conflatilis erat fa:
ctus, quem Iiraelitæ cultu idololatrico ven erati
ſunt, confer. not. in . an Dh. loc, it. tract.
Talm. Berachot, fol. 562. b.
42. Proht infrà Exod. c. 32. v. 3 5. habetur.
43. Confer, hic Numer, cap. I. V. I. ibique Ra-
ſfſchi not. n. 1I.
Nempè: illa, de qua hie ſermo eſt & de qua
in hoc verſu 16. agitur. B

45. De qua verſu antec. 15. h. cap. n. 36. dictum

eſt, confer. paulò poſt n. 5 5, bh. verſ.
46. Sicuti Numer. cap. I. v. 1. habei ur, ubi vide
not. n. 3e & n,. 4. M
47. Vide infta Exod. cap: 40. V. 2. & Numer. cap-
1 vV. I. N. 3. confer. & Lighifoot. in Johann-
cCcCap. 10. vV. 2 2. Pag. 1065. edit. Lipſi.

498. Contfer. quæ infrâ ad h. verſ, 16. n. 64. no-

tata ſunt.

49. Proùt Exod. cap. 3 8. v. 2 6. al. 27. habetur.
50. Vide cap. ſequ. 3 I. V. I 8. ibique not. n. 2 g-
& n. 29
51. Hebr. , vide infra h. verſ, 16. n. 6 3. it. Nu-
mer. C. I. V. I. n. 4.
52. Quæ eredtlio facta eſt die primo menſis Marti?,
ſicuti infra dicitur ab autore noſiro in notis ad
cap. ſequ. 3 I. V. 1 . n. 30. —
F3: Habetur hic ob jectio, cui poſteà reſpon detur⸗
vide num, ſequ. 5 7. h. verſ. 16.
54. Nempè: quod fuerint 603550, uti Ex od. c-
3 9. V. 2 5. àal. 2 6. habetur.
55: Sive: in libro Numerorum, vide paulò an te 6.
verſ. 16. n. 4 5.
56. Sicuti Numer. cap. I. v. 46. habetur, conſer.
infra Exod. C. 3 8. v. 2 6. n. 26.

57. Hic habetur reſponſio ad objectionem ,„de

qua ſuprà he veri. 16. n. 53.
eUnnuu

EXODI.

quoad annos virorum *uno in anno 58. fuerunt numerati (viri Iſraelitæ;) ſed
quoad numerationem egreſſus ex Egypto fuerunt duo anni, nam egreſſum ex Æägy-
pto quod attinet, numerabant à menſe Martio, ſicuti diſcimus in tractatu Talmudico,

712

1

(cujus inſcriptio eſt:) principium anni; 59. ædificatum autem fuit tabernaculum
(anno) primo; ſed erectum fuit (anno) ſecundo & renovatus fuit annus primo (die)

Martii; aſt anni virorum (lſraelitarum) numerati fuerunt juxtà numerationem an-
norum mundi, éo. qui incipiunt à menſe Septembri, 61. reperiuntur (itaque hoc
modo) duæ numerationes (factæ) in anno uno, 6⁶2. prima numeratio fuit in Septem-
bri poſt diem expiationis, quando placatus fuit Deus Iſraelitis, ut illis (peccatum vituli
conflatilis) condonàret eisque præceptum fuit datum deſexſtruendo) tabernaculo; ſe-
cunda verò (numeratio facta eſt) primo die menſis Aprilis. 63. Eod. verſ. 16. Ad
miniſterium tabernaculi conventus] Hæ ſunt baſes, ég. quæ ex illo (argento) factæ
ſunt. Verſ. 18. Labrum] ()à factum fuit) inſtar 1T1i. e. aheni 65. magni, cui
fuerunt epiſtomia, 66. quæ ore ſuo aquam emittebant. Eod. verl. 18. Et baſin e-
jus] Sic etiam (habet) ejusdem Targum: 14 O l. e. baſin ejus, (nempè) ſedem la-

bro paratam. Eod. verſ. 1 8. Ad lavandum] Refert (hoc Sctiptura) ad labrum. 67.
n)] (Nempe:
nio. Ve⸗

Eod. verſ. 1 8. & inter almre] (Nempè inter) altare holocauſti, de quo ſcriptum

CAbP. XXX.

X Hebr. Sdes, in MSöSto I. pro eo legitur:
SPNX i. e, primi; ſed hoc mendum eſſe puto.
5 9. Non verò in duobus annis, ſicuti in objectione
habetur, confer. num. 62., bh. verſ. 16.
59. Roſch haſchana, reperitur iſte tractatus in
parté ſecunda operis Taimudici & quidem li-
ber eſt octavus dictæ partis ſecundæ, agens de
novi anni initio ejusque juribus & ſolennitati-
bus. =
S. Innuitur hic duplex computatio anni apud

Judæos, una, quæ incipit menſe wn, qui Se-

ptembri noſtro maximam partem reſpondet,
uo menſe mundum creatum eſſe nonnulli ex
fudæorum magiſtris aſſerunt, qui verba iſta:
n repW i. e., in principio creavit, per Ge-
matriam exponunt: &and een en i. e. in
principio anni (naturalis, qui incipit 4 Septem
dri,) ereatus eſt ſcil. mundus; altera Compu-
tatio incipit à menſe , qui ferè Martio noſtro
reſpondet isque primus fuit ab egreſſu Iſraclita-
rum ex Egypto, vide Genelſ. c. 8. v. 5. ibique
not. n. 29. & n. 30. & v. 13. n. 46. ac Gur Ar-
jch fol. I13. col. I. med. & col. 2.
61. Hebr. n, qui menſis, uii jam num. antec,

1

60. dictum eſt, maxima ex parte Septembri no-⸗ —
868. Couſer in,
69. Abltfactum,
(duſti yel: 20

ſtro reſpondet, vide not. in am rov' h. loc.
62. Vide, quæ ſuprà num. 5§5 8. b. verſ. notata ſunt.
63. Hebr. *ι, qui menſis Aprili noſtro maxi-
mam Partem reſpondet, vide ſuprà n. 5 1. H. verf.
64. Vide, quæ ſuprà num. 4 8. b. verſ. 16. notata
ſunt.
65. Vel: lebetis aut pelvis, LXX. hic verterunt:
Sτταα, lavacrum; Latinus interpres ibidem
tranſtulit: pelvim, Vuigata habet: labium, alii
verterunt: concham, confer. hie auter tracta-
tus Gallici, qui inſeribitur: Hifioir. du Cul-
te Levit. part. 2. cap. 5.

66. Hebr. vT, quæ ſunt epiſtomia labri vel alte

rius vaſis, quæ inſtar mammarum muliebrium

facta erant, confer. hic tract. Talm. Megilla,

fol. 30. a. & Sevachim, fol. 22. a.
67. Vel: redit (hie Scriptura) ad lavacrum, nem-
pè&, ut in illo labro, quod inſtar aheni magni
factum erat, lavarentur ſacerdotes, vide not. in
h. l06.

C.N.

llhettradun
on tatnen ol

ſuitadokium
conventus

tu labt um)

Ialenudico,
uni 730 lanc

mudico, gui
nuutm atquep
dextrumac m.

ificabat. 76.
nmund ac relpe
itcotunn cult
etint ſele,me

Preceptorum

Pon dic inte
71.5, verl. 19
vo. Vide Lzod.

jl. Vide, que

tata ſunt.

71, Feſachimel

quinte operi⸗
qux, qualia,
ferti Cebeant,
73. Nonpluri
ac vice una
dr& dn, cor
ſin. gui locus
lec, ud. pa

I d: ah

ferl. 19, ac n
7. De quo nus
inact. Talm.S
ſol. 119,b
Hiebr

—
egrellum XAor.
htn Talmuge .o;
i lemualin
nnne rimodie
utmeradonem an.
Untur laque hoc
tio fuit inden em.

s Peccatum vitai .

Nntenuut,le
Pod verl 16. ℳ4
(atpento) acte
i t5. magni,el
1 18. E aſn t.
nempe) ſedemm ⸗

2) ad hibrum, ,.

ee guo ſerigtun
el,

—.———
eN pante deptemnbti no⸗
NN ed h. ſde,

Reb. verl, notata ut.
5 Aptili noßto nad.

igelupta n. 51, ,, el

41. P erl 16. noria

3, LXNX. bic veterunt:

tinos intetptes dicen
ta habet: abium,u
dnker, die autor tradhi⸗
tur: Hidtoir, du Ol)⸗

epi Komialabri relale
Anmwun muliebnium
Uact. Talm Megile,
1,114,
ma)adhwectumpen
vodinſtar 2benimgri
eregies, ſice or in

58. Coafer. inſia ExOd. cap. 40. V. 6.

70. Vide Exod. dict. cap. 40. V. 29.

74. Id eſt: abluebat, confer. num. ſequ. 76.

* Hebr. 7 ◻☚1 , abſunt iſta hic ab utroque

CAP. XxXX. EXxODI. 713

eſt, quòd illud meri antè GAium n tabernaculi convents; S. fuit autem labrum pau-
liſper tractum 69. & ſtabat & regione ſpatii, quod erat inter alrare ac tabernaculum;
non tamen omninèò diſtiguebat inter duo illa, dicitur enim: & altare holocauſti po-
ſuit ad oſtium tabernaculi conventus, 70. ac ſi diceret: altare ſit antè tabernaculum

conventús; non verò labrum antè tabernaculum conventũs, ecce quomodo, (nimi-
rùm labrum) fuit tradtum paululùm versùs meridiem, 71. ſic docetur in (tractatu
Talmudico, qui agit de) Sacrificiis. 72.
und 73. ſanctificabat 74. manus ſuas ac pedes ſuos & ſic diſcimus in (tractatu Tal-
mudico, qui agit de) Sacrificiis, 75. quomodo (fiebat) ſanctificatio (ſive ablutio) ma-
nuum atque pedum? *(nimirùm) ponebat manum ſuam dextram ſuper pedem ſuum

Verſ. 19. Manus ſuas & bedes ſuos] Vice

dextrum ac manum ſuam ſiniſtram ſuper pedem ſuum ſiniſtrum & (hoc modo) ſan-
ctificabat. 76. Verſ. 20. Qgando veniunt ad mbernaculum eonventùr] Ut adoleant

manè ac veſpere ſuffimentum * vel ut ſacerdos unctus ſpargat de ſanguine juvenci &

hircorum cultus idololatrici. 77. Eod. verſ. 20. Ult non moriantur] Ecce ſi non la-
verint ſeſe, morientur, nam in lege (Moſis) dicuntur regulæ (generales) ac de regula
Præceptorum negativorum 7⁸. intelligis affirmativa. 79. Eod. verſ. 20. Ad alm-

te] (Nempè:) exterius, nam non eſt hic adventus ad tabernaculum conventus, niſi in

atrio. ** Verf. 21. Ne noriantar) (Hoc dicitur) ut reus fiat mortis ille,
Uuuu z.

MSto.
69. Abſtractum, remotum, nempè ab altari holo- 76. Id eſt: ebluchat, nam quod verſu præced. 1.
cauſti vel: ab oſtio tabernaculi, ſic verbum h. cap. dicitur: ad Tavandum, id Chaldæusin-
Tn hic interpretor confer. Paulò poſt n. terpres vertit: ad ſanclificandum, confer. P,
7 1. h. Vverſ. 18. Fagii not. ad dict. verl. 18. h. cap. vide & num.
antec. 74.
71. Vide, quæ paulò antè n. 69. b. verfſ. 19. no-* Loci iſtius erpoſtionem wide innot. nn
tata ſunt. h. loc.

72. Sevachim, eſtis liber primus pattis ſi ſive Sectionis 77. Nempè: ad expiandum cultum idololatri=

quintæ operis Taimudici, tractans de ſacrificiis,
quæ, qualia, quo tempore mactari, parari && of⸗
ferti debeant, vide num. ſeq. 75. verſ. 19.
73. Non pluribus ſive iteratis vicibus; ſed ſeme!
ac vice una, Germ. auff ein mahl / Hebr.
rN Qan, confer. hie Gur Arjeh fol. 113. col. z.
ſn. qui locus ex ipſo etiam in notis ad librum
Prec. Jud. part. 2. p. 229. b. med. adducitur.

cum, quem in finem mactabantur hirci, vide
Numer. cap. 1 5. v. 24. ibique net. .n. 43. confer.
& Raſchi not. ad Levit. c. 4. V. S. n. 1 9. & not.
ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 8. item Torat
Coharim, ad Sectionem: ar'nv ſicuti in new
San . lor. allegatur; incipit autem Sectie
illa: aν Levit. c. 9. V. I.
78. Hebr. e 9a, canter. not. in 'nan mnew
h. loc. ubi & tract. Talm. Sevachim fol. 19: b. ad
marginem allegatur.
79. Confer. quæ Tupra ad Exod. cap. 28. v. 3 5.
n. I6 I. notata ſunt.
X Vide hic not. in a erW, ubi loei iſtias e-
plicatio habetur.

verſ. 19. ac not, in hnmt re b, loc.
7 5. De quo numer. antec. 72. dictum eſt, vid.
tract. Talm. Sevachim, fol. 19. b. & fol. 21. 2.
& fol. 119. b. it. Sanhedrin, fol. 8 3. b.

80, qui

7714

80. qui miniſtravit altari ?ynec tamen lavit manus ac pedes (ſuos,) nam mortem primam
31. non intelligimus, niſi de eo, qui ingreditur templum. * Verſ. 2 3. Aromata præci-

yua] (Verba iſta N = P hic ſignificant) aromata præſtantia. 82. Eod.

verſ. 23. Et einamomum aromaticum Quoniam Dopi. e, cinamomum eſt cortez
11 n 20
Hv., illas in 20

lod odorem

arboris, & aliud bonum eſt odorisque ac ſaporis boni; aliud vero non eſt, niſi arboris

ſpecies, ideò neceſſe fuit, dicere: cinamomum aromaticum, i. e. ſpecies † bona (cina-
momi.) Eod. verſ. 23. Dimidium ejus; ducentos duingquaginta] Dimidium acce-

ingenuæ, S84. ſi ita eſt, cur dicitur de eo: dimidinum: (nimirum) decretum eſt iſtud
S. Scripturæ, ut iſtud (aroma) adducatur per partes dimidias, ad includendum duas

ponderationes * in iſto (aromate,) quoniam non ponderant ad oculum, 85. ſic doce-

zur in (tractatu Talmudico, qui agit de) excidio. 386. Eod. verf. 23. Et salamam Arg-
maticum] Calamus aromaticus (hic inteiligitur) quia ſunt calami non aromatici, Cid-
2) opus fuit dicere: aromaticus. Eod. verſ. 2 3. Ducenti &guinquaginta] Summa
(fuit iſta) totius ponderis * illius (calami aromatici.) Verſ. 2 4. Et caſia] (— —)
. . S =Z

—

0. Scilicet: divinitus immittendæ, Hebr. a,
=np uti hic habetur in Gur Arjeh fol. 113.
col. 4. princ. confer. & ſuprà Exod. c. 2 9. V. 3 5.
n. 162.
* Hebr. npa in MSto I. hic additum eſt: xvnm
i. e. extexiore; ſed abeſt utrumque à MSto z.
1. Id eſl: eam, de qua verſu præc. 20. h. cap. di
citur.
** Non verdò de illo, qui illotis manibus ac pedi-
bus miniſtrat; per vocem 72 hic intelligitur
tabernaculum. .
32. Sive: excellentia, fic etiam P. Fagius in no-
tis ad Paraphraſin Chald. hic exponit, cenfer.
& Junii ac Tremellii not. b. loc. it. tract. Talm.
Megilla, fol. 10. b. & Chullin, fol. 139. b.
it. Cerithut, fol. 5. a. .
† Vel: de bone (ſcil. accipies,) nam iſtad: u-
trum que & ſpeciem & particulam: de, fignificat,
confer. Nedarim, fol. 10. b. & Ceritut, fol- 5. a.
„ Vel: Oblaionis ſive adduckionis ejus, id enim
Hn, quod hic kaberur: ſignificat. SDAI!
23. Scilicet: ſiclorum, ſic nonnulli ſupplendum eſt autem is liber octavus Partis quintæ operis
putabi, ſicuti etiam Vulgata habet ſiclos & LXX. Talmudici, tractans de exciſione animarum.
RXαE Junius verò ac Tremellius ſupplent: * MNe fortè dicas, quod ducentoyrum & quinqua-
pondo, confer. not. in Sma nh. loc. Zinla
34. Hebr. Wi, e. liberæ, nempè, quæ non eſt a- 1

duherina 3 ſed præſtantiffima, ficuti Paraphra-
ſtes Chaldæus verrit, ubi vide P. Fagiinot.
* Vel: præponderationes, ponderis additiones.,
German. Ubergewicht / Ausſchlag/id enim kebt.
y hie ſighificat.
8 5. Id eſt: accurate & exzctiſſimè, ſic int erpre=
tor hic Pya pPy i, e. oculus ad oculum, ad i-
ſtius loci illuſirationem facit, quod dieum: Rab-
bini Pyeee enn enen dee i, e. non ad o-
culum (i. e aceuratiſſimè) vendunt in oco, ubi
Piæ ponderant vel ponderi aliquid addunt, vi-
de Buxtorf. Lex. Chald. fol, 1602%⁄. explicatic'i=
taque hujus loci juxta noras in mo ne hze
eſt: ynne en en een en P i. e-
qnòd non poſſit ponderari æqualiter, German-

Gewicht vor Gewicht / ſine præponderatione,

Lex. Chald. fol. 10908.
86, Hebr. † πſ..Mà , locus, ad quem hic reſpic itur, re-

peritur in dicto tractatu fol. 79. b. al. fol. 5. b.

Germ ohne einen Ausſchlag / vid, Buxt. dict.

bti in —„ on nb hic ad marginem allegatur 3

(ronente
od. etl 24.

0 ſcientesl

ehuda: auni

tionis iſtius* (cinamomi aromatici) erit ducentorum & quinquaginta, 83. reperitur
totum illud (compoſitum) quingentorum (eſte ſicloram,) ſicuti quantitas eſt myrrhæ

giamillelupr⸗

Enniin do
ie expangen
ies guc mie

uredd.
eſtartitflciose

ie)eltnomer

bamt) ögara d

—
ginta Peloru
mi aromatict
Ponitut.

9,. ldel: cal

kelos 5 loe.
0. nonnulli
Ingber / ve
eliath in
P. 157. 1 li
Vellio 4 non
fejicitut 1c
Pam Am
89. Hebr.
Aliis Ar. Mo⸗

dIect. fol. te.

N, I1 9. 8
8 tractat. T.
Ceritut ſol.
Batur ad ni

, ſicutt

verbum —
ſet Bunt
geram d,
Veldam Iſtoc
QOron nem

Detationen

Umortem nimam

Rechonmna raci
ltig, d1. Pod.
omutn elt cortex
dn nillatbore⸗
11s ſdone ein.

imidinm cce.
ma, 83, reperitut
ntitas eſt myrhe

dectetumm Kilua

neludendum las

um 11. ſedoce.†
. Modlanun a,l.
On Tromatici, ig.

cgiume] Summ

—.0§0 e q—
ſina ſeuti dareghi⸗
i vige d. Pagiinot,
ponderis adcitiones,

sſchlaged eninkickt.

Giſſimnd, ſie intele⸗
hlus ad oculum, ad i.
cit, guod dieunn Aaib.

Wi,e. non 0d o⸗

)vendunt in eo , udi
ei Aiquii 2Gdunt, 1„
4

1,1601, Opicili ⸗

1 in L D ee

n Pab ie,
i aqua iter, Geimape
ſine præponcdetalione,

lag/ zic, gunt dlt .

guem hie teſpichut e⸗
lol. 79,b. al, ol. , b,
arpinem leganur ;
8 pariis Ouinte oelis
cilone animmarunn.
nigiuc Auingna⸗
Unn⸗

CAP. NXX.

EXODI.

eſt nomen radicis plantæ, quæ linguàâ ſapientum (Rabbinorum) vocatur H. 87.
Eod. verl. 24. Hin] (*Ncontinebat) duodecim Logim;
eo ſapientes Iſraelis; K. Meir dicit de iſta re, quòd accipiant radices; 89. dixit ei R.
Jehuda: annon ad imbuendas oleô radices haud ſufficit illud (Hin?) ſed humectant

88. diſſentiunt autem in-

90. illas in aqua, ne abſorbeant oleum & poſteâ funditur ſuper illas oleum, donec il-

lud odorem recipiat, 91. tunc auferunt * oleum à radicibus. Verſ. 2 5. 1lnguentum

rigmenti] (Dictio Hp hic) eſt nomen rei (lubſtantivum) & aceentus id probat, quo-

niam ille ſuprà eſt, 2 ½. & ccce illud (o) eſt* veluti P ** & ", 93. non vero
ſicuti (in illo loco:) ?2 i. e. disrumpens mare, 94. nec eſt veluti (in illo loco:) 20

i. e, expandens terram, 95. quia (in illis verbis) accentus eſt infrà; 96. omnis autem
res, quæ miſcetur cum altera, usq; dum illa auferat ab altera odorem vel ſaporem, dici-
tur RpPD. Eod. verſ. 25. Unguentum - pigwmenti] i. e. Unguentum, quod factum
eſt artificiosè & per commixtionem. Eod. verſ. 2 . Opere pigmentarii) (Iſtud 5
hic) eſt nomen artificis in re. 97. Verſ. 2 6. Et ungues ilo] Omnes unctiones (ſie-

bant) figurà 22, 98. exceptis unctionibus regum, quæ fiebant ad inſtar coronæ. Verſ.

—

Uuuu 3 29.

ginta ſielorum pondus ſit dimidium iſtins cala
mi aromatici, ſic in not. Ppan no h, loç. ex-
ponitur.
97. Id eſt: caſia, ſic etiam interpretatus eſt On.
kelos b. log. confer. R. Salom, ad Plalm. 4 5. v.
o. neonnulli dictionem 3gy'e exponunt Germ.

Ingber / udd Latinis eſt Zingiber vel gingiber,

IiK eliatn in notis ad ibrum Prec. Jud. part. 1.
p. 1 5 7. 2. princ. explicatur 3 ſed Germanioca iſta
verſio 4 nonnullis Rabbinis tanquàm errones
rejicitur ac v7 Ingber vertendum ac legendum
putant Amber/ Gall. am bre, Ital. am bra.
28. Hebr. 17, vide quoad hane menſuram præ
Aliis Ar. Montani Thubal Cain ſive de Menſuris
Sacr. fol. 10. & ſeq. confer. Se verſ. 3 1. H. cap.

n.ß11 9. ac Buxtorf, Diction. Hebr. hac voc, vide

& tractat. Talmud. Menachot, fol. 99, a. it
Geritut fol. 5. b. ſicuti in nori mnew hic alle-
Zatur ad margiuem.
89. Vel; ſtirpes, ſcil aromatum iſtorum; Hebr.
Py., ſicuti hic habetur.

90. Sive: macerant, reſolvunt illas, id enim!

verbum = S,, quod hic habetur, notat, con-
fer. Buxforf. Lex. Talm. fol, 2526. ſic etiam
verbum iſtud NX, exponitur in not. npv
ne nempè: quod ſignificet mwj, e. hu-

meétationem, macerationem,

91. Vel: contrahat, colligat, id quippe ſignificat
verbum yo, quod hic habetur.
* Nimirum ine en ee i. c. effundunt S&
abſtergunt oleum à ſiirpibus, ſic in not. mov
o hic exponitur.
97. Id eſt: accentus eſt in ſyllaba penultima, id
dicitur Grammatitis , vide paulo poſt n.
9 6. h. verſ. 2 5. it. Geneſ. c. 1 . v. 20. n. 94.
* Nempéè ſimile eſt quoad dyp ſive formam Gram-
maticam ratione punctorum vel aceentus, con-
fer. inft verlſ. 3 2. h. cap. n. 120.
KX Slcuti Cantic. cap. 8. v. 2, habetur.
93. Sicuti Hiob, cap. 7. verſ. 5. habetur.
94. Vide Eſai. cap. 5 I. Vv. 15, & Jerem. c. 31, V.
3 5. Confer. & Hiob. c, 2 6. v. I2.
95. Prout Eſai. cap. 42. V. 5. habetur.
96. Nempé: in ultima (yllaba vocis, id quod
Grammaticis vocatur yn, à Commentatore
noſtro hic dicitur ynnꝰ, vide paulò antè n. 92.
h. verſ. 2 5. & Buxtorf. Lex. Talmr, fol. 16 12.
† Hebr. o) iſtud, ut & ſequentia, usque ad: — P
ReTI i. e. nomen artificis, ablunt ab utroques
MSto.
97. Confer. quæ ſuprà ad, Exod. cap. 2 6. V. 36
ZSign. notata ſunt.
ss. Vel, uti nonnulli: literd Græcâ: Zei, vide ea p.

716

EXODI.

29. Er ſanbétificabis illa] Unctio iſta ſanctificat illas res, ut ſint Sanctum ſanctorum
quænam autem eſt illarum ſanctitas? (nempè:) quicquid 99. tetigerit Ac. i. c. Oomne;
quod conveniens eſt 100, inſtrumentis miniſterii, 101. poſtquàm ingreſſum eft il-
lud, 102. fit ſanctum ſanctitate corporis, 103, ita, ut profanum evadat egreſſu 104.
& pernoctatione 1o;. ac lotione diurna 106. nec illud redimitur, ut egrediatur
ad res profanas; * aſt rem, quæ non convenit illis, 1o7. non ſanctificant iſta (vaſa-
miniſtratoria;) adducka autem fuit doctrina illa Talmudica integra juxtà (textum, qui
agit de) altari. 108, quoniam (ibidem) dicitur: quicquid tetigerit altare, ſanctum.-
eiſto, 199, ego (quoad ſenſum literalem) intelligere poſſem tàm id, quod conveniens
(Kve idoneum) eſt, quàm quod non conveniens eſt, lex (igitur) dicit: agni, 11o.

quemadmodum (itaque) agni convenientes (ſve idonei) ſunt; ita (etiam hic intelli-

genda eſt) omnis res conveniens, (ſive idonea,) omnis unctio tabernaculi & ſacerdo-
tum atque regum vertitur Chaldaicè voce ), 111. quia non neceſſaria eſt illorum
unctio, niſi ad magnificentiam, 112. ſic enim conſtituit reæ (nempè Deus,) quoniam

iſta (unctio) eſt initiatio magnitudinis eorum; in cœteris autem unctionibus, veluti
. . laga-

antec. 29. v, 36. n. 9 5§. & not. in Han m
h. loc. it. not. ad 1. Reg. cap. I. verſ. 34. num.
18. in MSto z. pro legitur. 2, confer. dict.
cap. piæced. 29. v. 36. H. 9 5.
99. Sicuti paulò poſt eodem hoc verſu ſequitur,
conlfer. cap, antec. 29. v. 37. ibique not. n. 96.
& n. 106. Vide S& not. in -I S hH. loc.
100. Vel: qued aptum ſive idoneum eſt, vide, quæ
ad dict. cap. antec, 29. V. 37. n. 100. & n. 163.
notata ſunt, confer. & infraà n. 107. . verſ.
I01I,. Scilicèt: ſacri, quò ſacrum miniſterium pera-
gitur, vide dict, cap. antec. 29. Ve 37: n. 100.
& 110.
102. Videlicèt: in atrium ſive tabernaculum,
quod oleò ſacrô unctum eſt, confer. alleg. cap-
29. V⸗ . U. 109.
103. Nenpe: ſtcurt ipſum ſactificium Sanctum
eſt; ita & inſirumentum iſtud fit Sancum, con-
fer. Levit. e. 7. V. 1 3. n. 44:
184. Nimirum: extrà atrium & tapetes ocella-
tos, vide dict. c. antec- 29. V. 37. H. I1II.
105. Confer. alleg. cap. antec. 29. V. 37. n. 110.
106. Id eſt: ed immunditie, quæ opus habet lIo⸗=⸗
tione diurnà, Hebr. ) va, hæc lotio ſiebat
die adhuc lucente & peragebatur ab illo, qui
immunditiam contraxerat, eodem die abluen-
dam, vide Lighufoot. Centur. Chorogr. c. 29

.

p. 6 I. fiebat autem lotio iſta immerſione totius

7. v. 4. p. 6 19. edit. Lipfſ. it, not. ad librum
Prec. Jud. part. 2. p. 211. b. med. & Buxtorf-
Lex. Talm. fol. &S 50. vide & Levit. C. 6. v. 19. n.
6%.
* Id eſt: ut fiat res profana, confer. nor. in nee
p-n b. oo. S
107. Nempè: vaſis miniſtratoriis, de quibus pau-
18 anté dictum, vid. n. 101. h. verſ.

ſum 37. ubi vide Raſchi not.

109. Uti allegat. cap. præced, 29. V. 37. habetur,
confer. hic tract. Talm. Sevachim, fol. 87. a. it.

Ceritut, fol. y. b.
110. Sic dicti capitis antec. 29. verſus 3 8. habet,

29. V. 37.

S& alibi.
112. Vel: magnitudinem ſive principatum, idque
didione illa Chaldaica an innuitur, confer.
cap. antec. 29. v. 29. n. 77. & n. 78.

corporis, confer. idem Lighifoot. ad Marc. C.

108. Nimirùm in notis ad dicti Ccapitis 29. ver-

Horajot, fol. 11. a. b. & Menachot, fol. 89. a. itt.

vide notas B. 10 §. & n. 109. ad dict. c, præced.

111. Hoc ſenſu uſurpatur dictio iſta in TCargum
Onkeloſi tàm hic, quàm verſu præced, 26. b, c.

2

G.
CAN.

ſnorun
Ungont ſe
(4, 110
ladlleun
er Genatn
erl.32. 5
„Die. H
gelicei) en
lal ieel
i ancadß
Aarommatib
imdetiam 4
(blei)nons
uman .
uiiinilo
iſta in illo
t. 114.
jer lienui

—
113. Hebe.
. 1. Ubi (
ſed eädem.
tut, uſus e
114. Moit
tiactat. 1
in Oon
11 . Et ean
ſeq 116.
IIb. Nimir
Cictionem
Vit, quam
No, ſig
117. Videli
Pie lis
3.P l.
ſol. .be
In. De hi
not. in

ng. Nam

darocha
wea men

. .

din lenchorun

ngreſlum ell .

4 .
atepreſſe 10 4.

bt egrediant
lent la ra.
8 (ertun gui
Arate, ſancium.
nod Cohyenien

elt agti, 1I.
klam hic intelli.

Kuli Kſicer.

Grizektilloru

Deus)quoniam
Gionibus veluti

lagi.

— 6

immnerſione totiue
atkoot, ad Mare, c.
. it, not, 20 lbtum
b. med. & Duxtotkt.
Lefit, 0.. V. 19, d.

Conket, ot, in ö

oriis gequibuspau⸗
1.) verl.
li Capitis 19. vet⸗
119. 5. 37, Mbetun
achim, f0. 97. Ail.
nachot, fol. 99. ait,

19. Feiſis 8, habetn
a0d ick, e, pleced⸗

to iſa in Targum
lupreced, 10,1, I.

eMincihetum, e

innuitut, colet,
,Kn71.

CALNI NI CAb. XXX.

„ 1

EXODHHDH..

717

laganorum unctorum,

ungunt ſe, 114. in hisce (unctionibus) dictio Syriaca eadem eſt,
Verſ. 3 1. In generationei veſtras] Hinc docent Rabbini noſtri, quòd totum

ca. 116,

illud (oleum) permanſurum ſit in tempus futurum. 117.

113. item (in illo loco, ubi dicitur:) primitiis unguentorum

1I5. quæ Hebrai-

Eod. verſ. 3 I. Hoc] ()

per Gematriam ſignificat duodecim (nam duodecim) Logim 118. fuerunt. 119.
Verſ. 32. Non illinatut (Verbum O) habet) duo Jod & ejusdem eſt formæ, 120.

cujus eſt (verbum) 7) 121, veluti (cadem forma etiam in illo habetur loco:) ut

—Pdi. e. benéè ſit tibi. 122. Eod. verl- 32. Saper earnem hominis non illinatur] (Vi⸗
delicèt) de iſto ipſo oleo. Eod. verſ. 32. & ſecundum menſuram ejus non facietis ſimi-
le ei] i. e. Juxtà ſummam aromatum ejus non facietis aliud (oleum,) quod ſimile ſit

ei, quoad pondus aromatum iſtorum, juxtaà

menſuram Hin olei; aft ſi minus aut plus

ex aromatibus (iſtis ſumptum fuerit) juxtä menſuram * Hin olei, illud permiſſum eſt,

imò etiam quoad illud (oleum,) quod factum eſt juxtà menſuram (five ſummam) iſtius

(olei,) non eſt reus is, qui ſeſe ex illo ungit;

ſed qui illud conficit. ** Eod. verſ. 32.

Summam ejus] (Dictio 552P) ſignifſicat T i. e. numerum (ſeu ſummam) vel-
uti (in illo loco ) HeNDi. e. ſummam laterum, 123. ſic quoque (accipitur dictio
iſta in illo loco, ubi habetur:;) Q2 1. E.
ti. 124. Verſ. 33. Et qui delterit de illo.]
per alienum] (Nempè eum,

) qui non opus habet Sacerdotio † & regno.

ſumma (ſive quantitas ſuffimen-
De illo Moſis (oleo.) Eod. verl. 33. Su-

113. Hebr. nwH, ſicuti habetur cap. antecç. 29.
vV. 2. ubi Chaldæus non voce a* , uti hic;
ſed eädem, quæ etiam in lingua Hiebræa reperi-
tur, uſus eſt. 1èͤ
114. Prout Amos c, 6. V. 6, habetur, confer. hic
tractat. Talmud. Horajot fol. 1I1. b. prout in
in Dari Ne hic allegatur ad marginem.
115. Et eandem habet ſignificationem, vide num,
ſequ. 116. b. verl.
116. Nimirum utroque in loco allegato Chaldæus
dictionem illam in eadem ſignificatione uſurpa-

vit, quamm etiam Hebræa liagua habet, nempè ut

mn, ſignificet: ungere, oleo illinere.
117. Videlicèt: in diebus Meſſiæ, qua de re vide

Logim, uti autor noſter ibidem exponit, confer.
Keritut fol. 5. b. al. fol. 7 8. b-
120. Sive: figuræ, 4 Grammaticis diei ſolet 579,
id quod Commentator noſter hic vocat ,
contfer. Michlol Jophi h. loc. & ſuprà v. 2 5. h. c.
Sign. * “ .
12 1. Confer- quæ num. antec. 120. hac dere no-
tata lunt.
122. Sicuti Deuter. C. 5§. v. 16. habetur, confer.
hic Ceritut, fol. 6. a. b. & fol. 7. a. b.
„ Hebr. , huic voci in utroque MSto præmilſ-
ſa eſt didio Pavn i. e. ſumma, ut ſenſus ſit:
juxtà ſummam ſeu quantitatem menſuræ Hin, &c.
confer. hic tract. Talm. Ceritut, fol. 5. a. & fol.
73. b.

præ aliis D. Maji Theol. Jud. Loc. 2 3. §. 2, &£

p. 22 1. & ſequ. confer. tract. Talm. Keritut,

fol. 5. b. uti in M rW h. loc. Habetur.
118. De his confer. ſuprà v. 24. , c. n. 8 8. vide &
not. in . h. locd.

119. Nam ſuprà dict. v. 24.: h. cap. dicitur, quòd

d aromata iſla ſumendum fit tantum olei, quan-

tum menfura Hin gontinet, nempè duodecim

Loci iſtius explicationem vide in not. m
pnn bh. loe.
123. Sicuti ſuprà Exod. c. 5. v. 8. habetur.
124. Vide infrà v. 37. H. c. ibique not. n. 150.
† Nempè: magno, Hebr. —, ſic additum re-
peritur in MStO 2. & quidem recte, confer. hie

tra KN.

718

EXODI.

1 Verſ. 3 4. Satten (Nρ1ιπ α

2 1i. e. ſtillat ex arboribuas!

radix aromatis lævis ac lucens, tanquam

mWniam illud non eſt, niſi gummi, 127. quod

reſinæ, 12%. ideo vocatur Do, linguâ vernacula: gum-
mi; 19, vocant autem 2& theriaque. *

Eod. verſ. 34. Onyebem] (Niyri eſt)

unguis ac linguâ Miſchnæ vocatur [DXi. s.

unguis, 130. atque hoc eſt, quod interpretatur Onkelos : RO i. e, onyx (ſeu un-

*) Eod. verſ. 34. Galbanam] (55eb eſt) aroma, cujus odor malus eſt ac vo-
cant illud Galbana; 131, retulit autem illud Scriptura inter aromata ſuſfitus, ut do-

ceat nos, quòd non vile (ſeu leve) reputari debeat in cculis noſtris, conjungere nobis-
cum in conſortium 132. jejuniorum noſtrorum atque precum noſtrarum peccatores

Iſraelitas, ut illi numerentur nobiscum. Eod. verlſ.

34. Aromata] Aha. 133. Eod.

verſ. 34. Thus Purum] Hinc docuerunt † Rabbini noſtri quòd undecim (ſpecies) aro-

matum

tract. Talm. Ceritut, fol. 6. a. b. & Meilla,
fol. 19. a. SW
12 5. Imòô etiam rex & ſummus acerdos; poſtiquàm
uncti ſunt, non poterunt illò oleò amplius uti,
ſic in nor. papi H habetur, autor igitur no-

ſter dictionem i, e. alienus, ſen peregriniis, †

bic ad perſonam refert, nonnulli illam non ad
perſonam ſoluùm; ſed etiam ad rem referunt, ſic
Junij ac Tremellii verſio hie habet: rei exteræ;
alii ad illum referunt, qui non eſt de familia Aa-
ronis, quam ſententism & Aben Efra hic appro-
bat, vide P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. Z. loc.
it. Gur Arieh fol. I14. Col. I. med. confer. &
tract. Talm. Keritut fol, 7 8, b. al. fol. 5. b.
12 6. Id eſt: reſina ſive ſtacte, confer. hic ejusd. P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ubi plura
de hac voce.
127. Hebr. i. e. combuſtibile, confer. Ge-
nef. c. 37. V. 2 5. n. 5 8. & 5 9. it. not. ad librum
Prec. Jud. part. I. P. 74.: 2. fin. & Part. 2., P, 219.
a. princ.
12 §. Vel: ex arbozibus balſami, prout nonnulli
vertunt, , ſic in notis ad librum Pfer. Jud.
part. 2. pag: 219. a. princ. habetur: &&
mP'Nn i. e. Cetaph eſt ballamum, canfer. R.
David Kimchi in libr. Radic, alleg. P. Fag. in
not. ad Paraphr. Chald. b. loc. vid. & Buxt. Lex.
Talm. fol. 202 1,
129. Confer. quæ ad Genef. dict. c. 37. v. 25. n.
5S59. notata ſunt. G V

h i. e triacle, ſic etiamnum hodiè vulgò
vocant Galli theriacam, confer. hic tract. Talm.
Joma, fol. 3, b. & Keritnut, fol. 6. b.
130. Vide & hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chalgd.
h. loc. Tunius ac Tremellius in notis h. loc. ſcri-
bunt, onychem vulgè blatiam Byzantiam dici.
13 1. Ita hic reddo is , prout in plerisque edi-

Ann ,„ Latinè galbanum, confer. & hic P. FPagii
not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ubi D. Kimchi lo-

132. Coœtum, communionem ſive eceleliam, Hebr.
H 5& i. e. faſciculum, alluditur autem hac voce
ad faiciculum,, quem Judæi communiter vocant
Lulaf, ad quem non ſolum ſpatula palmæ &
ramus citreus atque rami myrti adhibentur; ſed
etiam ſalices, quæ ſunt viles, quibus improbi
comparantur, confer. Buxtorf, Synag. Jud. c. 21.
p. mihi455. & ſequ. it. c. 2,6. P. 5 30. & Gar
Arjeh fol. 114. col. I. fin. ubi ſcribitur: b
P N N de e Peer r ayn i. e.
omnée ſejunium, ubi non uat peccatores liraéli-
tæ, pro jejunio non eſt habendum, vide & nat.
in 'pam npw b. loc.
13 3â. Nempè&: præter illa, quæ ſuprà dicta ſunt,
confer. hic Junii sc Tremellii notæ, ubi dictio-
nem b i, e, aromata, tiibus modis exponi
ſeribunt, quos vide ibid.

4 . H . . —
* Sic exprimo —5ρν, in utroque MSto legitur:

—

† Hebr. ny, in MStO 2, pro e0 legitur:
i. e. dixerunt.

tionibus habetur; in utroque MSto legitur:

cus adducitur, qui dictionem illam explicar.

ma

–

mat 134.

ſade Konſ⸗

uc:) aromnat
eece deceln
ony galban
natci 37.

(cordex 0dt

cim (aromatt
mentum; 1

Eod verl 34

mentio, etun

Uebe. Wn
rn ie.
ſuſfitv.
134, Nenim,
tut, 23 mini
(iebus Moſi
mud. Kenitu
VW we
13. Nemen
ciunt quinqn
ſol. 102 , u
136. Felt quu
htur, nimin
uus gicion
Tatur, hic in
niel. Weym
habita jenæ
b, loe.

17. kebr. P

ſed hiſce una
139g. Sive: cot
ue hic habe
ſi Dillen. oe
o. 102 3. 8
1)9, Hebe. dr
dexodoratas
dne lutitus l
leg, Dukott.

(A. yp.

. . —
Sumniu, n .

.
ean rie .

drmains eſtze. 1

Ptn uſkine t gn D’MD
ſonjungere nobi. .
latuim peccatetg

Ala, 133, Bodk

dein (heries) 1.

amnumn hocid rule,
Onlen hic tech, Teſn,
t,fol. 6.b.
Nt,ad barapſn, Chal
us In notlsh loe ſi,
fam byzantismcic.
Ptontinplenisgueel⸗
oque Ndto legill.

”

locObi, Kimctikd. 1

nemillam en licgt.

n ſiſeecgeliam kleh. 8

iitut autenn nie ſodt
EZi commuditet vocadt
Clan oatllapalneA
nyntiadhibentur; ſel
iles, gibus imilti.
ll. Synng. ud,c,11.
e, 26. P. 30. Cl
n. obi letibitat:
b Wo rnie.
at peccetores iltzel⸗

bendum, vide N nlt. 4

gur ſaprd dica ſant,
lü norz, ubi didtio⸗
,tnibus wodis expOni

M

CAP. XXX.

7

719

matum dictæ fuerint (à Deo) Moſi in (monte) Sinai,*(nimirùm dictione iſta:) aro.
mata 134. ad minimùm duæ (comprehenduntur aromatum ſpecies, dein dicitur:)
ſtacte & onyx atque galbanum, (iſta) tria, 135, ecce quinque, (poſteà iterùm dicitur
hic:) aromata, ut comprehendantur tot ſpecies (aliæ aromatum,) quot ſunt iſtæ, 136.
ecce decem atque thus, en undecim (aromatum ſpecies;) ſunt autem iſtæ: ſtacte &
onyx, galbanum ac thus, myrrha & caſia, ſpica nardi & crocus, ecce octo, nam ſpica
nardi 137. eſt una (aromatis ſpecies) quia nardus ſimilis eſt ipicæ, item: coſtus, 138.
cordex odoratus 139, atque calamus aromaticus 140. & cinamomum, ecce unde-
cim (aromatum ſpecies;) ſmegma autem Carſinenſe 141. non fauit incenſum in ſuſſi-
mentum; fſed illô fricabant 142. onychem aromaticam, ut ea alba fieret ac pulchra.
Eod. verſ. 34., Solum cum ſolo erit] Iiſtæ quatuor (aromatum ſpecies) quarum hic fit

fnatun —

mentio, erunt æquales pondere, 143. ſicuti pondus eſt unius, ita erit & pondus

alte-
rius,

„ Hebr. nn, in utroque MSto legitur bn i. e.
de(monte) Sinai, poſleà in uiroque additum eſt:
aà i. e. in ſuſfitum vel circà fuffitum, de
134. Etenim, dum in plurali dicitur hic: accipe

ttibi nb i. s. aromata;, Rabbini interpretan-

tur, ad minimum hic de duabus aromatum ſpe-
ciebus Moſi ſermonem eſſe, confer. tractat. Tal-
mud. Kcritut. fol. 78. b. al. fol. 5. b. ſicuti in
DR HD b. loc allegatur ad marginem.

13 5. Nempè ſi duobus prioribus jungantur, effi⸗

ciunt quinque, confer. hic Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 202 3. ubi plura.
136. Vel: quot priori membre indicavit S. Scri-
ptura, nimirùm quinque aliæ aromatum ſpecies
quas dictione inn, quæ in hoc verſu 34. ite-
ratur, hic intelligi volunt Rabbini, confer. Da-
niel. Weymari Diſſertat. de ſuffitu Aromatico,
habita Jenæ 1679. vide & not. in n
hb. loc.
137. Hebr. , duæ quidem ſunt voces;
ſed hiſce una notatur aromatis ſpecies.
138. Sive: coſtum, ſic communiter dictio vepn,
quæ hic habetur, verti ſolet, vid. Dan. Weyma
ri Diſſert. loc. alleg. n. 102. & Buxt. Lex. Talm.
fol. 202 3. & fol. 2159.
139. Hebr. —7., eſt genus aromatis ſive cor-
dex odoratas, cujus uſus etiam fuit in confecti-

one ſuffitus ſacri, de quo Kerithut fol. 6. I. al.- J.

leg. Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 202 3. 6 fol.

2050.
140. Hebr. Qaon], in mixtura ſeu confectura aro-
matica, Hebræis —☚bς hdn, dicta, quæ
in tractatu Talmudico irwon habetur (cujus
num. antec, 139. ut & in libro Precum Jud.
part. 1I. p. 74. a. fin. & b. princ. fit mentio) non
refertur pn inter undecim ſpecies aromaticas,
ſicuti nec in utroque MSto hic habetur, ac vide-
tur delenda iſta dictio, alioquin non undecim, ſed
duodecim eſſent ſpecies aromatum, Buztorſfius
tamen in Lex. Talm. fol. 202 3. Ja i. e. cala-
mum odoratum, tanquàm ſeparatam aromatis
ſpeciem poſuit & tàm in editione Hebraica, quãâ
uſus ſum, quàm in Bibliis Buxtorf. hic legitur
cum eopula Vau, hoc modo: ae i. e. & cala-
mus aromaticus.
141. Ita hie verto: ν—ha idque in notis
ad librum Prec. Jud. part. I. p. 74. b. princ. ex-
ponitur: quod nomen habeat 4 loco &enmen
dicto, confer, Raſchi not. ad Jerem. C. 2. v. 22.
& ad Malach. C. 3. v. 2. it. Buxt. Lex. Chald.
fol. 209 . .
142. Poliebant, purificabant, macerabant, Hebt.
Dry, vide Buxt. Lex. Talm. fol. 249 1.
143. Sic fere & Vulgata haber: æqualis ponderis
erunt, cui & LXX. conſentiunt, qui verterunt:
Tos ic& s, 5alii aliter exponunt, conſer. P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald. ut & Junii ac Tre-

mell. not., ac Gur Arjeh fol, 114. col. 2. m. it.
Ceritut, fol. 5. 2.
XXXXY

EKODI.

720

uniuscujusque ſeptuaginta librarum; 144. dictio autem videtur mihi, X quòd ſi-
gnificet ρ⅓11. e. ſolum (ſeu unicum) à π unum in uno, i. e. ſieuti unum,
ita & alterum. Verſ. 3 5. Salitum] (Iſtud: mD) juxtà Targum ejus (ſignificat)
mixtum, 14. (nempè) ut commiſceat (ſacerdos aromata iſta)comminuta inter ſeſe pro-
bè admodùm, ac videtur mihi, quòd (MνQρ5¾â) ſimile ſit (quoad ſignificationem)ei (vo-
ci, quæ habetur in illo loco:) & timuerunt D i. e. nautæ, 146.item: (inillo loco:)

PrDi. e. nautæ tui 147. & gubernatroes tui, ( ρideèò dicti,) qui vertuntà uam

remis, dum gubernant navem, † ſicuti aliquis, qui ſpathâà vertit ova, hinc inde rapta **

& percuſſa, ut illa aquæ commiſceat ac quodcunque aliquis vult probè commiſcere, iid
ipſe verſat digitô aut ſcutulà. Eod. verſ. 3 ⅝. Mixtum, purum, ſanäétum] i. e. Mixtum
erit & purum erit & ſanctum erit. * Verſ. 36. & dabis ex eo & .] Hoc eſt illud ſuf.

fimentum, quod (fit) quotidiè ſuper altari interiori, 148. quod eſt in tabernaculo te-
ſtimonii. Eod. verſ. 36. UMbi conveniam tetum] Omnia colloquia, * quæ conſtitu-

am tibi, ego in eo ipſo loco præfigo. 149. Verſ. 37. Juxtà menſunam ejus] i. e. juxta

ſummam (ſeu numerum) aromatum ejus. 156. Eod. verſ. 37. Sanäctum erit tibi Do-
mino] Ne facias illud (thymiama,) niſi nomini meo. Verſ. 3 8. Uer odore ejus peifru-
atur]

CAP. XxX.
rius, atque ſic diſcimus, ſtactes & onychis atque galbani ut & thuris pondus (fuiſſe)

144. Hebr. —0, mina, pondo, vid. Ar. Montani
Thubal Cain ſive de Menſuris Sacr. fol. m. 16.
ut & P. Fagii not. ad Paraphy. Chald. h. loc. it.
notæ ad librum Prec. ud part. 1. p. 74. b. med.
* Hebr. yn N5, in MSto 2. poſteà hic addi-
tur: α an j. e. doctoris noſtri Salomonis.
145. Ita & LXX. eeαιιν, quibus etiam Vul-
gata conſentit, ubi: miſtum diligenter, confer.
S& Gur Arjeh fol. 114. col. 2, med. cujus verba
etiam in notis ad librum Prec. Jud. part. 2. p.
2 19. a. med. allegantur; nonnuſli ex Rabbinis
rinn ideò hic dici putant, quia in mixtura iſta
aromatum fuit etiam p ri/in i. e. Sal So-
domiticum, uti in notis ad librum Prec. Jud.
dict. p. 219. a. med. habetur, idem & in Tracta-
tu Talmudico: kiren, cujus in libro Prec.
Jud. part. I. p. 74. b. med. fit mentio, habetur,
confer. & Ligtfoot. Centur. Chorogr. c. 5. pag.
15. edit. Lipf. ubi ipſe o tin rectius verti
putat: bitumen Sodomiticum, quod cum cœte-
ris aromatibus, thymiama conficientibus, com-
mixtum fuerit, confer. & Michlol Jophi . loc.
ac Keritut, fol. 5e b.

146. Uti Jonæ c. 1, v. 5. habetur.
147. Ita apud Ezech. c. 27. v. 26, legitur.

X Hebr. 2: , ſic enim juxta Baſil, edit. ut

& utrumque MStum eſt legendum; non veròô
RDeD, uti mendoſè in Amſtel. edit habetur.
† Hebr. 2o, in utroque MSto poſteà additur:
Paum dan i. e. dum illi ſedent.
XX Hebr. —◻° N abeſt iſtud ab utroque MSto.
* Explicationis iſtius ratiogem vide in not.
nnr Pewh. loc. confer. bic tract. Talm. Jo-
ma, fol. 45. a. & Keritut, fol. 6, b.

148. De quo ſuprà in principio hujus capitis 30.

vide v. 6. h. c. n. 8. & v. 7. in iplio textu ſacto ac
V. 8. n. 12.

*X Secundam Hebræum itae omnia ſtatuta ſeu
condicta tempora ſermonis, quem ſcil. teeum

habebo,
149. Vel: ad illum ipſum locum determino,
confer. hic cap. antec, 29, v. 43. ibique not.
n. 136.
150. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 32. h. cap. n. 12 47

notata ſunt, confer, & tract, Talm, Ceritut, fool,. X
2 AMabbini oa

5‧3. =ð

A. M.

tu/ erum
rendele ilusa

El2.
jen
el
mo ſuo e
gui implem
Pu W 1,
uddie.
kelos ictio⸗
tur bic abin
berlignarius
Pretiolomit
lapidis prei
Preterei co
zmn, hi facian
Oput 4 tib

—
1n Hebr.
bonisat kacl
n egitr
el, ut lenlu
nem ſit!: e
enim inutre
exeo, quod
bus uis.
I51. Vel: u
(Hiracliico,) i
Animatua ?
Conſer. hie
Zanheckrin,
Pel: per le
ſie n hi⸗
i e, ſehient
Alis, utipan
Ie noſtto.

dus teztot

CA N.

mihi F no ſ
le ſeni unum,
eſus (griſer)
ta nter eſe bto.
ationem)eil,.

m: nilloloco) 3.

Tertuntstagam
ne inde tapta is
Lcommitereic
] ie. Mium
loc eſtilluc ſat.
Uabernachlote⸗
rqur conſtitd.
n gu ie ugt
un eyit tihi Dy.
Cone iu zejßt.
n/

.
16, egitur,

unta Ball edit, ut
endum; non verd

lel, edit habetur,

eto pollei additt :.

gent.

Habutroque Ato.

nem dide in not.

bie tack, Talmn Jo⸗

1 6, b.

0 hujus erpilis 30

higlo tertu ſacto a

Omnis ſatunn ſen
, quem ſall lerum

locum determino,
,V 43, iique not⸗

l z1. cap. h 114,
Tln Ceiut 0o,

ChAbp. XXXI.

—

ExOD I.

aiur] Verùm poteris facere iſtud (thymiama) juxtà ſummam ex rebus tuis, 151. ac
vendere illud 152. cœtui (Ifraelitico.) ðèððð

CAT. XXXI.

Erſ. 2. Vocavi † nominatim] Ut faciat opus meum, Bezaleelem. Verſ 3. Sa-
pientiâ] (RDondicitur) id, quod aliquis audivit ab aliis ac didicit. Eod.
V verſ. 3. Intelligentia] (N) dicitur, quando quis) intelligit aliquid in ani-
mo ſuo ? ex rebus, quas ipſe didicit. Eod. verſ. 3. Notitiâ] (— dicitur de illo,
qui impletur) Spiritu ſancto. Verſ. 4. Ad cogizandum cogitationes] Textura (eſt) o-
pus 2τι i. e. cogitantis. 1. Verſ. 5. Et in artiſicioe] (Iſtud: A ) ſignificat.
RDNRi. e. artificium, veluti (in illo loco:) DON MNi. e. artifex ſapiens; 2. On-
kelos (dictionem) illam 3. diverſimodè interpretatus eſt, nam artifeæ lapidum voca-
tur (hic ab illo:) D); artifex verò lignarius appellatur (hic ab eodem) ) i. e. fa-
ber lignarius. Eod. verſ. 5. Ad implendum] i. e. Ad collocandum illum (lapidem-

pretioſum) in pala ſua, ut ea impleatur, ut faciat collocationem ** pro menſura ſedis

lapidis (pretioſi) ejusque denſitatis. Verſ. 6. Et in corde omnis ſapientis t animo & .]
Prætereà cœteri ſapientes corde, qui ſunt inter vos atque omnis, cui indidi ſapienti-
am, hi faciant cuncta, quæ præcepi tibi. Verſ. 7. Et arcam ad teſtimonium] i. e. Ad
opus 4. tabularum teſtimonii. 5. Verſ. 8. Purum] (Purum dicitur candelabrum)
XXxXXx 2 pro-

151. Hebr. T7' i. e. ex eo, quod tuum eſt, ex
bonis ac facultatibus tuis, in utroque MSoto pro:
v legitnr: Wn i. e, ex eo, quod ipfius
eſt, ut ſenſus hujus loci ſecundùm illam lectio-
nem ſit: ſed poterit facere Ar& i. e. illud (lic
enim in utroque MSto pro n& i, e. tu legitur,)
ex eo, quod ipſius eſt, i, e. ex bonis ac facultati
bus ſuis.

pictoris, Confer. ſupra Exod. c. 26. v. 1. n. 3.
vide & Junii ac Tremellii verſionem Latinam
eorumque notas ibidem.
2. Uti Eſaiæ c. 40. v. 20. habetur.
3. Nempè: —“π, quæ dictio bis in hoc com-
mate reperitur.
* Quaſi ſtratum aut cubile, Hebr. aavne, inm
utroque MSto pro eo legitur: eau i. e. pa=

152. Vel: ut vendas illud eccleſiæ ſeu coœtui

(Iſraelitico,) idque permiſſum eſt, nec exſeindetur

anima tua populo tuo.
† Conſfer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 55. a. &
Sanhedrin, fol. 69. b. W
* Vel: per ſeipſum aut 4 ſeipſo, non verò ab aliis,
ſic ayn hic interpretor, ut opponatur =7 m-

i., e. ſapientiæ, quæ percipitut ren i. e. ab
aliis, uti paulò antè dictum eſt 4 Commentato-

re noſtro.
1. Rabbini communiter avs nwyn dicunt eſſe

opus textoris, aſt =o Wyn eſſe opus, acu-

lam, res ea dem eſt, nam pala eſt ſedes & quaſi le-
ctùs gemmæ.

† Confer. hic track. Talm. Berachot, fol. 5 F. 2. it.

Erachin, fol. 15. b.
4. Sive ad uſum vel neceſſitatem tabularum, prout
illæ id requirunt, ita † v hic cxplico, confer.
infrà Exod. C. 40. v. 20. n. 3.
5. Id eſt: ad librum legis, quæ eſt teſtimonium
ſœderis, vobiſcum initi, in arca illa regonendum,
confer. infrà verſ. ult. H. eap. & ſuprà Exod. c, 25.

V. 16.9, 43

7222 Exo bDD. CQCAXXXI.
propter aurum *purum. Verfſ. 10. Et veſtes miniſterii] Exiſtimo ego * juxtà ſenſum
literalem Scripturæ, quòd non poſſit dici, ſermonem hic eſſe de veſtibus ſacerdotii,

quoniam ſtatim (hoc verſu) ſequitur: & veſtes ſanctas Aaroni ſacerdoti atque veſtes

Kliorum ejus, ad miniſtrandum ſacerdotio; ſed- veſtes iſtæ fuerunt veſtimenta illa-
hyacinthina & purpurea atque coccinea dibapha, de quibus dictum eſt † in textu ſa-
cro, (ubi agitur) de profectionibus, 6. & dederunt deſuper veſtem coccineam & de-

derunt deſuper veſtem hyacinthinam & dederunt defuper veſtem purpuream & dede-
runt ſuper illa veſtem coccineam dibapham; 7. probari autem poſiſunt verba mea-

ex eo, quod dicitur: & de hyacintho ac purpura atque cocco bis tincto fecerunt ve-
ſtes miniſterii ad miniſirandum in Sanctuario . nec facta eſt (ibi) ſimul cum illis
mentio byſſi; jam verò quando (S. Scriptura) loquitur de veſtibus facerdotii, non-
reperimus, quòd in una ex iſtis (veſtibus) purpura auf coccum bis tinctum (memore-
tur) ſine byſlo. † Eod. verſ. 10. Veſtes miniſterii] (Dictionem .) nonnulli ex-
ponunt, quòd ſignificet 11 i. e. culrtum & τπ i. e, miniſterium, *ſicuti &
Targum ejus (habet:) veſtes & Oà i. e. miniſterii, nee ei ſimilis (dictio reperitur)
in Scriptura; ego autem exiſtimo, quòd illa dictio ( O) ſit Syriaca, ſicuti (illa ha-
betur in) verſione Chaldaica (vocis Hebrææ) D' 9. & in verſione Chaldaica (vo⸗-
cis Hebraicæ:) 2 2D, 10. quia fuerunt (veſtimenta illa miniſterii) texta, acu * pi⸗
cta, plena foraminibus, 11. linguâ vernaculâ: lacets, 12, Verl. I1. & thymiama

———

—

* Confer. hic tractaf. Talmud. Menachot, fol. 29, † Sed byſſus ſemper conjungitur pur uræ ac coceo

2. Iicuti in m-af Ne h. loc, ad marginem al- bis tindto, quando ſermo eſt de veſtibus ſacerdo-
legatur, ubi vide etiam notas. talibus.

miſſa ſunt iſta: a rriν i. e., ad miniſtran- tata fant.

dum in Sanctuario, vid. infrà Exod. c. 39. V. 41. 1 9. Quæ habetur ſuprà Exod. c. 2 7. V. 9- ubi ryd

5 Hebr. C& iſtud, ut & ſequentia, usque ad: † Chaldæus vertit: , vid. not. ibidem n. 83.
n W ee, fecerunt veſtes, &c. abſunt 4 10. Quæ reperitur Exod. dict. c, 27. v. 4. ubi
MSto I. . ann Chaldæus vertit; No, vid. Dot, ibid,
6. Vide Numer. c. 4. v, 6. & ſeq. confer. & P. Fa- n. 3 5. confer. & not. in am D h. 10c.
gii not. ad Paraphr. Chald. ut & Junii ac Tte. *X Hebr, urma, fortè legendum negat’&: &
mellii obſervat. h. loc. ubi perinde, ac Com- Prina i. e. non verò acupicka ; (ſed texta,) nem
mentator noſter, exiſtimant, per veſtes miniſteri textum opponitur acupicto, prout inter alia mul⸗
hic intelligi ſtragulas, hoc eſt, aulæa & vela, ta- ta 5. Scripturæ loca apparet ex deſcriptione fæ-
bernaculum veſtientia, de quibe ſuprà?xod. c. 2 6 Guræ Ephodi & pectoralis, de quibus vide ſuprà
S infrà Exod. c. 3 6. ut & involucra, quibus tege. Exod. c, 2 9. v. 6. Gc in fine capitis 40.

batur menſa, arca & altare ac reliqua Vaſa, quum F'II. Ad inſtar 'yyp i, e. tapetum ocellatorum,

Ala deportanda erant, vid. infrà Exod. c, 3 ½. v. de quibus ſuprà Exod. dict. c. 27. V. 9: ubi vide

19. Zign.“ & c. 39. V. 1. ibique not, n. ĩ .. notas num. 827& n. 93. «conler. 8& Michlol Jophi
7. Confer. Numer. dict. c, 4, v. 6. & ſeqq. it. Buxt, b. loc. .⸗ =
Diction. Hebr. voc. . 12., ſta hic reddo ppxy (ſie enim pro Pyg' vel:
. Confer, infrà Exod, dict. c. 39. v. I. ny Y. Pnh,

** Hebr. NX ie, in utroque MSto hiſce præ-“ Confer. quæ ſuprà ad Exod, c. 2 §. V. I. n. 1. no⸗

C1 MI
tarumatunn
.ſtſanckum.
te, ut iojung
hum btillu
daum ſeni
euli;) tamen
N,
16, Pod, Ter
tetnosg
eneo)tiel
ſim Dominn
19, & Pren
nonkacta en
ſignificat ill
ejus, 21,

7, uül
ltali: Lace
ablunt aut
MSto 1.
4 Conlerebie
ac Tremelli
Chald. /, lo⸗
Vit. c. I. .
col. 3. wech.
conlervatio
fer, & got.
omma, fol.
die febr.

euuur:

i Hedr. O
. Quxr bar
1,. Diye: ex⸗
ſhinot, 24
v. 1. . 1
160, Videlicet
10, mi ſun
Not in
r Hedr.
te. in Ocul

n M.

—
ejuniſenſin

renchti,
otiatgne vele
elinenn ilk,

eltin texta ſae.
occineamn & ge.

Puream Adede.
unt neiba mez,
o feeetunt ve
)fmil cum ilis
Acerdotii non.
lcum (memote⸗
„ nonnulkiex-

ibn, ſienti E

ſiio reperitur)
lienti (illaha⸗

eChalcaica 0⸗.

texta acu d Pi⸗
1. 6 tymine
1ayhe

—W.i—
ur pur urx ac coce
Es vellidus ſacero⸗

27, . 9,Lbi O)
õ

g. c, 17. N 4. ubt

, wid. not, idic,
„ ev . 10⸗
Lum negatke: W
1; es tenta, nem

Ptout intet lirmpl⸗

ter gelenigtione be⸗
he guidee ſide ſuptt
capitis40,
un Ocelatorum,
,1 7eg g lbi ice
er & Mrb.ol oybi

1
õ
o n,

CA. XXXI.

4

EXODDOD. 13

₰△

tfaromatum roSandtaario] . i. e. XAA uſum ſuſſimenti templi (ſeu tabernaculi) quod

eſt ſanctum. Verſ. 13. Tꝝ verò dic filiis Irasl] i. e. Tu verò, quamvis conſtituerim

te, ut injungeres illis (lſraelitis) fabricationem tabernaculi, non leve reputes Sabba-

thum, ut illud repellas 13. propter iſtud opus. Eod. verſ. 13. Veruntamen Sabba⸗

tha mea ſervate] i. e. Quamvis ſitis ſeduli * & alacres in conficiendo opere (taberna-
eculi;) tamen Sabbathum ** propter illud (opus) non repellatur, omnes (dictiones)

14. &†ρα funt excluſivæ, 15. ut ſeil. excipiatur Sabbathum ab opere tabernaculi.
16. Eod. verſ. 13. OQuia illud ſinum eſt inter me & vos] Magnum illud ſignum eſt in⸗
ter nos*** quòd elegerim vos, dum poſſidendum vobis tradidi diem quietis meæ, ut
(in eo) quieſcatis. Eod. verſ. I 3. 1le cognoeſcant] Populi ex illo (Sabbatho,) quòd ego
ſim Dominus, qui vos ſanctificat. 17. Verſ. 14. Morte moriatur] Si adſunt teſtes
18. & præmonitio 19. facta eſt. Eod. verſ. 14. Exſiindetur] (Nempè) quando
non facta eſt præmonitio. 2 % Eod. verf. 14. Qui profanat illad (Iſtud eenm

Conkfer. hic tract. Talm. Menachot. fol, 50. b .
13. Vel: poſtponas, contemnas, confer. hic Tunii

s* Hebr. a, iſtud uf & ea, quæ ſequuntur, us-

I6, Videlicèt: née opus tabernaculi fiat in Sabba

ſignificat illum,) qui exercet in illo (Sabbatho)
ejus. 21,

—

WTMi. e. rem profanam in ſanctitate

Verlſ. 15. Ssabbatbum requies tſt) Requies ex propoſito, 22. non verò

XXXX 3

e, uti in MSto I. habetur, legendum puto) †
Itali: Lacetti, Latinè: laqueoli, tranſennæ;
abſunt autem iſta yya e e ee
MsSto z.

ac Tremellii not- ut & P. Fagius ad Paraphr. †
Chald. h. log. vide S& infrà c: 35. V. z. n, 2ac Le-
vit. c. T9. v. 3 0O. R. 14.§. it. Gur Arjeh fol. 114.
col. 3. med. ubi ſcribitur, quòôd wo ee i. e.
conſervatio vitæ ſolum repellat Sabbathum, con-
fer. & not. in e H h. locait,tract. Talm.
om, fol. 9 5. b.
* Sic Hebr. 2, hic verto in MSt/ 2. pro eo le-
gitur: i. e. acuti, prompti.

que ad: & e i, e. quia illud Signum eſt,
abſunt 4 MStoꝛ.
14. Quæ particula etiam in hoc verſu 1. habctur.
157. Sive: exceptivæ, Hebr, myn, confer. Ra-
ſchi not. ad Numer. c. 7. verl. ult. & ad Levit. c.
F. V. 1. I. 13.

to, uti ſuprà n. 13,, veri. dictum eſt, confer.
not, in aN ND h. loc.
XX Hecbr. Aa, in MSto 2, pro eo legitur: wyn .
i. e, in oculis meis.
„ Hebr- rPRO in MStO 2, pro his ſe legi. .

tur HWa i. e. quod en in zgenerationibus
veſtris.

17. Confer. hic notæ 2 librum Prec. Jud. part. 2.

p. 2 6 ¾. a. fin. it. tract. Talm. Schabbat, fol, 10.
. b. it. Beza, fol. 16. a. & Chagiga, fol. II. b.
1I8, Nempè: illi, qui teſtentur, Sabbathum fuiſſe
profanatum.

19. Vel: broteſtatio, dehortatio, Hebr. NETI

Germ. Warnung / vide R. Salom. ad Exod. cap.
2 I. V, 29. & ad Numer., c,. 5. v. I 4. item ad Joël.
c. 2. V. 1 §. confer. & not. in a PW h. loc,
ubi ſcribitur, quòd nemo mortis ſupplicio affici⸗
atur ab homine, niſi Sene —rn i. e. per te-
ſtes & facta præmonitione.
20. Tunc exſeindetur anima, nempe morte, nonju-
dicio humanô, ſed divinitus infligenda;, vide,
quæ ſupraà ad Exod gap. 2 S. v. 3 5.: B. 162. no⸗
tata ſunt, confer, hic 'oma, fol. 8 5. b. & Cetub-
bot, fol. 34. a. it. Bava batra, fol. I19. a,& San-
hedein, fol. 3 , /b. & fol. 7 8. v. it. Schabbat. fol-.
z1. b. S fol. 70. a. it. fol. 1 1 5. b.
. Id eſt: dum illud Sabbarum lanctðᷣ col lendumz
en, Eonfer. hig Bava kama, fol. 77. a. & Chub-
lin, fol. 113.a. it. Schabbat, foj 3 3¾. 2. & foh.
70. a. & fol. 132. a. it. Jevammot, fol. 6. b.-S&
fol. 7. a.

122. Sic dictionem Nin hie Vertere volui, quæ

Alias

1

5

7²⁴

EXODI.

CAbP. XxXXI.

requies fortuita. Eod. verſ. I5. Sanétum Domino] i. e. Obſervatio ſanctificata no-

mini meo & per mandatum meum. Verſ. I7. & recreavit ſe] (Iſtud: U )) juxta
Targum cjus eſt: Da) *i. e. & quievit, omne verbum ſignificat ) i. e. ani-
mam, quoniam (homo) recreat animam & ſpiritum ſuum, dum quieſcit à labore ope-
ris; is autem, de quo ſcriptum eſt: non defetiſcitur nec defatigatur, 23. & cujus o-
mnis actio (conſiſtit) in verbo (ſolùm,) de ſeipſo ſcribendam curavit quietem, ut fran-
gat aurem, 24. quantum illa percipere poteſt. 25. Verſ. 18. Et dedit Moſi &c.]
Non eſt prius & poſterius in lege, * opus vituli (conflatilis factum eſt) multis die-
bus antè mandatum fabricationis † tabernaculi, nam ecce decimo ſeptimo (die men-

ſis) junii 26. confractæ ſunt tabulæ 27. & in die expiationis 28. placatus fuit Do-
minus lſraêlitis ac poſtero die 29. coœperunt (offerre) ſpontanea munera ad taberna-

culum (exſtruendum,) quod erectum fuit die primo Martii. 30. Eod. verſ. 18. Cuàm
finiſſet] (Iſtud: 29) ſeriptum eſt defectivè, 31. quia tradita fuit ei (Moſi)lex do-
no tanquam i. e. ſponſa ſponſo, non enim poterat (Moſes ) totam illam (le-

gem)

alias etiem quietem ſignificat, uti R. Salomo ad
Jerem. c. 6. V. 16. notavit; vertere autem volui:
ex propoſito, ut opponeretur dictioni ρ), quæ
hic apud autorem noſtrum habetur; cœteran
de voce ya, quæ Efai. c. 2 8. Vv. 12, habetur,
vide etiam Michlol Jophi ibidem, in not. αα
Syan ſuper Commentarium Raſchi p. loc. ex
exponitur ', quòd ſignificet nan i. e. co.
itatam ſive mente conceptam (quietem.)
* Abeſt iſtud e ma) hoc loco ab utroque MSto, con
fer. hic tract. Talm. Betza, fol. 16. a, & Taanit,
fol. 2 7. b. .
2 3. Proùt Eſai. c. 40. v. 2 8. habetur, confer. hic
Buxt. Synag. Jud. c. 16. p. 346. ubi contorta
quædam Rabbinorum de iſto: O9an habetur
expoſitio, vid. & t. ad librum Prec. Jud. part.
2. p. 25 §. b. med.
24. Confer. quæ ſuprà ad Exod. cap. 19. V. 18.
n. 48. notata ſunt de hac phraſi. .
25. Senlus eſt: Scriptura de Deo zαα αεονςα
Asia, & humano more interdum loquitur,
Pyn en PEH i. e. ſecundum linguam,
quam auris aucte, uti in notis R. Salomonis ad
Pſalm 9 8. v. 9. habetur, confer. Deuteron. c. 29.
v. 19. n. 53. & not. in nan movh. loc.
xXX Hebr. — a, abeſt iſftud hie à4 MSto 2. confer
bic tract. Talm,. Nedarim, fol. 3 8. a, ir. Eruvin,

† Hebr. — ;9 x" abſunt hæc à MSto 2. ſed in
MSt I. deeſt vox e" i. e. fabricationis.

26. Hebr. ön, qui menſis junio noſtro ferè re-

ſpondet, confer. ſuprà Exod. cap. 1 9. v. 13.

n. 46. vide & Exod. cap. ſequ. 3 2. verſ. I. n. 6.

& c. 3 3. vV. I I. n. 2 8.
27. Confer. Exod, dict. cap. 19. verſ. 13. n. 47.
& not. in am noew h. loc.

28. Nempè, poſtquàm Moſes octoginta diebus

in monte Sinai moratus eſt, vide ſuprà Exod.
alleg. cap. 1 8. v. 13. n. 4 8̊. it. Exod. cap. 30. vV.
16. n. 50. =
29. Nempè: poſt diem expiationis, vide cap. an-
tec. 3 0. verſ. I16. n. 50.
30. Confer. dict. cap. præced. 30. v. 16. n. 52.
vide & infrà cap. 3 3. V. 11. n. 37. ac Levit. c.

9⁹

verſ. 2. num. 1. & Numer. cap. I. v. 1. num. 3

vide & not. in an nev b. loc, ubi quoad

loci iſtius expoſitionem ſatis multa in notis
Raſchianis uncinulis incluſa & addita ſunt, quz
hic brevitatis ſtudio, omiſi; locus autem iſie Ra.

ſchianus ibidem ſub cenſuram vocatur.

31. Nam plen? ſcribitur: rhnn interjectà ijn

medio literà Vau, confer. Numer, c 7. V. I. n.
. . T⸗ ., 1I.
I. & n. 2. it. ſuprà Exod. c. 19, v. 17.

* In MSto 2. hic addita eſt vox —. πι1. e. hom O.

I

Sign. *

gem) Aſcete

ſonlaſcſ

cileipulus

rerl.19. e

eipit:) Eile
Giebat 37,
Aube tabu⸗

Erl. 1
ſicat
i eege
iplellisü⸗
illi autem e⸗

—

1, ldeo opus
ſeniptam tat
nacu temp
wd⸗
3, Vige Llai

34. Hebr. .
in exemplar
expnO, qu.
lophus,ſapi
3). ldeſ: in
ſamenti, gu
ent.
156. Uicuti hab
ilha incipit5
ſimum que
Pn rdr
37. Nempè:
6a dectio
h, loe,
139. Hebr. ddr
inteligun .
teaus adita

Cuar Aeh

— NN. CAP.XXXII.

0 lanckiſcat⸗ o.

e ſponſa ſeſe ornat viginti quatuor ornamentis, quæ dicuntur in libro Eſaiæ; 33. ita-

tend ie .
leiti labore 0de.
in,
4 gbietem, Ur fran
Et deti⸗ MiG.
n el) mulit gie⸗
Eeptimo diemen.

Placatus fiitho.

luneraad tabernz.
Loc Ferl 19. Cie
itei Moh)lexdo.
)totam llam e.

En)

——
mnthec MStO nledin
l e kabricationis,

s unio nollro feſe ter

Lxod. ,. 19, 7. 13.
ſequ. zu Fetl l. n6

loe,
loles odtogint giebus
ell, vige ſuprd od.
tlrit kod, ca). 3z0,.

hiationis, ſide capein⸗

led, j0. k. 16, (, ſ1

II. n, 17 3t Leyit. (.9.
t.ca. 1. . 1. Dufn. 3

1 /, loc, ubi guoad
1ſatis multa in hotis
Aul 8& addita ſunt, gue
iſizlocusautem iſte Ra.
Huram pOcatut.
1: Mn) interſelti in
er. Numer, c,7, V. leſ-
o c. 19, 7. 17, Dign.

Pvor 2Ni, e Dol

illi autem exiſtimaärunt, quòd ille dies, quò aſcendit (Moſes,) eſſet de numero;

N. I9. Verl 1I3. n 47,

Aamenti, quæ à Judæis yan& —ο„„yvov́qvvocari ſo-

39. Hebr. d, quo nomine Rabbini imprimis

gem) diſcere tàm brevi tempore; 32. alia expoſitio: quemadmodum ——9 i. e.

& diſcipulus ſapientis 34. debet eſſe exercitatus in viginti quatuor libris. 3⁵. Eod.
verſ. 1 8. Loqui cum illo] De ſtatutis & judiciis, quæ (continentur in Sectione, quæ in-
eipit:) & iſta ſunt judicia. 36. Eod. verſ. 18. Loqui cum illo] Nimirùm Moſes au-

diebat 37. ex ore Majeſtatis Divinæ; repetebant autem & iterabant lectionem 38.

ambo ſimùl. 39. Eod. verſ. 18. Tabulas] (— 1)9) ſcriptum eſt, 40. quoniam
ambæ (tabulæ) fuerunt æquales. 41.

CAP. XXXII.

Erſ. I. Quòdmoram ſaceret Moſes] (Verbum ν¾⁄) juxtà Targum ejus ſigni-
/ficat )Hďr i. e., retardationem (ſive moram) ſic etiam (ſumitur in illo loco:)
NOUOOi. e. tardat currus ejus, 1. item (in illo loco:) & expectârunt à 2
i. e. usque ad tarditatem, 2. nam, quando aſcendit Moſes in montem (Sinai,) dixit
ipſe illis (Iſraelitis:) ſub finem quadraginta dierum ego revertar intrà *ſex horas; 3.

4. aſt
quòd ep y d n en en en i. ee.
Sanctus ille Benedictus per ſeipſum repetebat
lectionem (ſive traditionem legis) cum Moſe.
40. Videlicèt: defective; plenè autem ſeribitur
ryrmy, ratio, cur defectivè ſcriptum ſit, 4 Com-
mentatore noſtro hic adducitur, confer. num.
ſeq. 41. it. tract. Talmud. Eruvin, fol. 54. a.
41. Ac ſi una eſſet tabula, hine Ni, perinde, quaſi
ſingularis eſſer numerus, ſcriptum eſt, ac ſi di-
ceretur, quòd illæ ambæ non fuerint ε i.
e. niſi una (tabula) ſic in not. pam re'hic ex-
ponitur.
1. Proùt Judic. cap. 5. v. 2 8. habetur, confer.
hic tract. Talm. Schabbat, fol. 89. a.
2. Id eſt: diu vel dudum, uti Junius ac Tremelli=

32. Ideo opus fuit, ut Deus Moli traderet legem
ſcriptam tanquam ſponſam ſponſo, quò illam
tractu remporis addiſcere poſſet, vide not. in
PD NRD h. loe.

34. Hebr. hn, ſic abbreviaturam n, quæ
in exemplari Hebræo, quo uſus ſum, habetur,
expono, quà notatur ſapientiæ ſtudioſus, philo-
ſophus, ſapiens, conf. Buxt. Lex. Talm. f. 1146.
35. Id eſit: in S. Scriprura ſive Bibliis veteris te

lent.
36. Zicuti habetur Exod. cap. 2 I. V. I. ubi Sectio
iſta incipit & continuatur usque ad caput vige-
ſimum quartum, eò inclusò, confer. not. in
h h. loc. . . us in Judic. Cap. 3. v. 2 5. tranſtulerunt.
37. Nempè: illa ſtatuta & judicia, de quibus di. * Hebr. TPha, in utroque MSto pro eo legitur:
Aa Sectio Biblica agit, vide not. in aom neH n i. e. in fine (horæ ſextæ.)
b. loe. 3. Vel: intrà ſextam horam, id eſt: versùs meri-
diem, confer. hic dict. tractat. Talm. Schabbat
fol. 89. a. uti in 'ha DWh. loc. allegatur ad
marginem, confer. num. 7. h. verſ. 1. & Jalkut
Part. 1. fol. 108. col. I.

intelligunt expoſitionem legis, quæ Moſi ore-
tenus tradita fuit.
39. Nempè: Deus ac Moſes, ſic explicatur in
Gur Arjeh fol. 114. col. 4. med. ubi ſcribitur,

illo (die;) dies verò aſcenſionis ejus ſin montem) non ſimùl comprehendebat noctem
ejus, ſeptimo (quippe) die Maji z5. aſcenderat (in montem) reperitur (itaque) dies

quadrageſimus in decimo ſeptimo die menſis Junii, é. die decimo ſexto (iſtius junii)

venit Satanas & turbavit mundum atque oſtendit ſimilitudinem tenebrarum & ca-

liginis atque confuſionem, ut dicerent (Iſracélitæ:) certè mortuus eſt Moſes, ideò †
confaſio iſta evenit mundo, dixit illis (Iſraêlitis Satanas:) mortuus eſt Moſes, quia-
jam anteà venerunt ſex * horæ nec ille reverſus eſt &c. ſicuti reperitur in tractatu Tal-
mudico, (qui agit de) Sabbatho; 7. impoſſibile autem eſt dicere, quòd (Iſraclitæ)
non erraverint, niſi in die nubiloſo g. inter tempus, quod eſt antè † dimidium (diei,)
& inter id, quod eſt poſt dimidium (ejus) nam ecce non deſcendit Moſes usque ad di-
em craſtinum, 9. dicitur enim: & ſurrexerunt manè atque obtulerunt holocauſta.

10. Eod. verſ. 1. Qui præcedant nos] Deos multos deſideraverunt ſibi (Iraelitæ.)

Eod. verſ. I. Nam buic Moſi viro] Figuram ſimilitudinis 11. Moſis * oſtenderat il-
lis (Iſfralitis) Satan, nam portabant illum (Moſen in feretro)per aerem firmamenti cce-
li. Eod. v. I. Qui eduxit nos è terra ρvpti] Et docuit nos viam, per quam aſcendere-
mus (in terrampromiſſam;) nunc, (quoniam neſcimus, quid acciderit huic Moſi,) o-
pus habemus Diis, qui nos præcedant. * Verſ. 2. In auribus uxorum veſtrarum

Cogi-
4. Id eſt: quod ille incluſus ſeu comprehenius rir. lib. 11. cap. 13. circà fin.
eſſet ſub iſtis quadraginta diebus. † Hebr. um en end Pn ſic in utroque
5§. Hebr. ꝓpn, qui fere? Majo noſtro reſpondet. MSto habetur, quam lectionem hic in verten-

6. Hebr. Dnn, de quo vide cap. antec, 3 I. v. 18. do ſecutus ſum, per xvm autem i. e, dimidium
n. 2 5. . (digi) intelligitur meridies.
* Id eſt: induxit tempeſtatem maximam in aére, 9. Nempè: donec dies craſtinus veniret, i. e. non,
proòt 4 Raym. Martini in Pug. Fid. Part. 3. Diſt. niſi die craſtino deſc endit Molſes.
3. cap. II. n. 23, exponitur. io. Pront habetur verſu 6. h. cap.

Hebr. 2), iſtud, ut & ſequentia, usque ad : 11. Quærunt enim Rabbini, quid ſibi velint

Nen nn i. e. quia jam anteà venerunt &G, ab- pleonaſtiea iſta verba: quoniam iſti viro, Moſi?
ſunt ½ MSto . . nam ſimpliciter dicendum erat: neſcimus,
XXW Hebr. ν ea, alluditur hisce verbis ad verbum quid Molſi factum ſit, non enim fuerat ibi alius,
wn i. e. moram faciebat „Ati in textu facro quàm Moles unicus, nimiram hinc elici dicunt,
habetur, vige not. in n h. loc, ut & quòôd Satanas oſtenderit lſtaélitis phantasma
Raym. Martini loc. alleg. humanun, quod Molis habebat ſimilitudinem,
7. Et quidem fol. 89. a. confer, num. 3. h. verſ. 1. ita apud D. W'agenſeil. in Tel. ign. Nizzach.
tracta tus autem iſte Talmudicus continetur libro p. 3 8. & ſeq. vid Ja kut Part. 1. fol 1 O8. col. I.
primo partis ſecundæ Operis Talmudici. * Hebr. n, in utroque MSto pro eo legitur wn
8. Nempè: in die, qui Satanæ præſtigiis erat tur- ] i. e. lecti ſeu feretri (ſimilitudinem,) confer.
batus, de quo paulo anté, ita hic verto an dAic Schabbat, fol, §9. a. & Menachet, fol. 53.
DHE confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1634. b. .
Ubi tractatus Talmudicus: Joma, fol. 2 8. 2, al-X Loci iſtius expoſitionem vide in not. Du
egatur, confer, Galatin, de Arcaa. Cathol. Ve

7 — — KODI. CAr. xXXI. A
4. alt ipſe dixerat eis quadraginta dies integros (ſeu plenos) & noctem ejus ſimul eum dga
morell 40
ſed wumpene
ie benelic

cud i
Parroli 1b
3b inautibu

—
NN b. lot
1 DV
ila: n
bnN
W)
m
wI
NNden
O on

ſocutio plun

qguume

tedimant

13.) ubidl
Merielt hat
ie, Dii lene
iam paltitn
i e, iple, he

ſic quoque

uti (in lo
numnero)
koc etiam!
e, Deos, qu
dicitur enit
23, % .
Salomo) ſu
gui preced
tur,) ünd

¹ ſenlum!

(Qdictionem
lis (numer

Pbi, flii Si
(4). 1 . der

13. Fign *
11. Coaler.

⸗

(A. Wn.
meſus ſnil en.
frur (tagte)tie⸗
erto (kiusni)
lenebranm 8. (1.
8 eſt Moles ided
l Moles, guiz.
turin tractatu Ta.
g (ltarlitr
fainiciun (iei))
loſes Uuque 2l di⸗
erunt holocaultz,
n ſdi aelie.)
iis 10ſtenderztil⸗
emfirmatenti cc⸗
r quam aſtendete⸗
erit huic lol,) .

xorum lſrarin

Cogi⸗

ſ ſe in uoge

ctiogem hic in venten⸗
raltemi,e, diniidium
les.
linns venitet,i e, don,
Moles.
h. (a.
ini, guid ſibi relint
oniam iſli viro, Moſi!
in erat: helcimus,
Nenim fwetat idi Aius,
irüm bincelicdi dicunt,
Haclitis phabtasina
zbebat finmhitudinen,
in Tel ign. Nizzich
it, 1.fol. 103, c0l.1
Sto o eo egitalilun
pilitucdinem,) confen⸗
& Menachot, tol 53.

ſide in no

CAP. XXXII.

ExODLI

717

Cogitaverat ſecum Aaron: 12. fœminæ ac pueruli parcunt ornamentis ſuis, forſitan

moram adteret res (iſta) & intereâ veniet Moſes; aſt illi (Iſraelitæ) non diſtulerunt;

ſed rumpendo detraxerunt ſibi † (inaures.) Eod. verſ. 2. Rumpite] (Verbum P)

eſt modi imperativi à radice P ſingularis numeri, veluti (eſt iſtud verbum:)
i. e. benedicite, à radice . Verſ. 3. Et abruperunt] (Verbum 5 ) fignifi-

cat P) i. e, abruptionem (ſeu evacuationem) oneris, dum abſtulerunt (mulieres ac

parvuli) ab auribus ſuis illas (inaures) reperiebantur ipſi DP5Di. e. abrupti 13.

ab inauribus ſuis, (5P5 ſignificat) linguâ vernaculà: deſchirer. 14. Eod. verſ. 3.

9

Inalt-

DSn Wn i. e. omnis (dictio) ma eſi
locutio pluralis, ſicuti (habetur in illo loco:)
ad quam (gentem) iverint & i. e. Dii, ut

qui præcedant nos (prout verl. 1I. . cap. habe.
(dictionem) Mπ1ꝶ enunciare locutione plura-

cap. 15. Verſ. 26. Sign. **& ad Exod. c. 30. V.
13. §Sign. ** it. ad veri. 5. G. cap. Sign. †.

I2. Confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. 6.]

Dpr h. loc. cœterum in MSto I. poſt:
„297 1 i. e. qui nos præcedant, addita ſunt
iſta⸗ Wee ie. een
N n e e eeee en e ene eee
& n enn en weee e dee een
DN d ee eenee n en en e e
p s Neà ne ie deee
e en e ee e wen e
LN b enn deee n eeen iade

redimant fibi in populum (2. Samuel. c. 7. v.
23.) ubi dictio 77 i. e. ſibi (quæ ſingularis nu-
meri eſt, habetur, ſic alio in loco:) quia m&
i. e. Dii ſancti ipſe eſt (Joſ. c. 24, v. 19. ubi et-
iam particula ſingularis numeri, nempè: &

i. e, ipſe, habetur, vid. not. ibid. n. 3. & n. 5.)

ſic quoque (vox:) Ma& eſt locutio pluralis,
uti (in illo loco:) & i. e. domini (plurali
numero) Joſeph (vid. Genel. c. 39. v. 20.) ita
koc etiam loco (dicitur:) fac nobis m& i.
e. Deos, qui eant, nec reperis (hic,) niſi unum,
dicitur enim: & exiit vitulus iſte (infrà verf.
2. h. cap.) quod autem dodor noſter (cil. R.
Salomo) ſupra expoſuit (quoad verba iſta:)

tur,) iſtud eſt expoſiiio ejus allegorica; ſed jux⸗
tà ſenſum literalem ſolent ſacræ literæ omnem

lis (numeri,) videtur hæc eſſe additio R. Joſe-
phi, filii Sirneonis, de quo vid. not. ad Exod.

ie he

loc. ubi multas adducit Rabbinorum exculatio-
nes, quibus peccatum iſtud vituli conflatilis ab
Aarone atque populo Iſtaëlitico amoliti alla-
borant; ſed fruſtrà, ſicuti ibidem fuſiùs adduci-
tur. D
† Hebr. mxy yN MH i. e. ruperunt de corpori-
bus ſuis, vel de ſeipſis; non autem de mulierum
ſuarum auribus, in utroque MStolegitur: nè&
mxy i. e, ſuas ipſorum (inaures,) in MSto 2.
poſteà additur: hn Se e een en ee
Iney 7 DN 1) In en hn e ne
i. e. alia explicatio: iverunt (Iaelitæ) ad fo-
minas, ſicuti dixerat Aaron; ſed illæ noluerunt
dare (illas inaures,) quocircà ruperunt ipſi
ſuas (inaures,) dicitur enim (verlu lequ. 3. h.
cap.) rumpentes detraxerunt ſibi totus ille po-
pulus inaures aureas, quæ erant enen i, e. in
auribus ſuis pv' ISa DNen & i. e. nec di-
citur (ibi: quæ erant) in auribus mulierum ſua-
rum, ſic in eod. MSto 2, habetur.
I3., Sive-: vacui aut deſtituti, vid. Gur Arjeh fol.
II5. col. 1. princ. hæc expolſitio inde profluxit,
quia verbum tb, quod eſt formæ 779, hie
in textu ſacro habetur, vid. num. 1 5. h. verſ. 3.

Aaac not. in Snat nev h. occ

.
14, Ita hic reddo: Wνινπ (ſic enim legendum
puto pro: WMovτ) nam in libtis Rabbinorum
dictiones peregrini idiomatis plerumque ſunt
corruptisſimæ, qua de re alibi 4 me dictum eſt,
lectionem meam confirmat Motum 1. ubi habe-
. . „ - 2 „
tur: WO" i. e. deſchirer, Latinè; lacerare

diſrumpeeer.

XyyY

7²⁸

ExODI.

CAPXXXII.

Inaures] (OI N hicidem valet, ac i. e. de (vel ab) inauribus, 15. veluti
(in illo loco:) cuùm egreſſus fuero ν&π⅛ id eſt: 5pv de urbe. 16. Verfſ.
4. Et formavit ipſum Rylo. (Hebr. ONN NN 2) hoc poſſumus interpretari
duobus modis, uné, (ut illud) Au fſignificet ligationem (quæ fit) Oi. e. linteo,
ut iſtud: O)ânotet velamen, 17. veluti (in illo locò:) ventralia & [Hi. e.
velamina, 18. item (in illo loco: ie. & ligavit duo talenta duobus HO

i. e. velaminibus; 19. alterôê (modô poſſumus interpretari illud:) ,

HXi. e, formationem 20.

ut ſignificet

quæ fit OPi. e. ſtylô (nempè:) inſtrumenté artificio-

80conflatorum (ſeu aurifabrorum,) qui exſcindunt & exſculpunt per illud (inſtrumen-
tum) formas in auro, ad inſtar ſtyli ſcribæ, qui exarat literas in tabulis & pugillari-=

bus, 21. prout (accipitur in illo loco:) & ſcribe in eo OP i. e. ſtylo hominis, 22.
atque hoc eſt, quod (hic) Onkelos interpretatus eſt: I]) i. e. & formavit ipfum⸗

2

No, quod notat Mridque eſt inſtrumentum artificioſum, per quod exarant * in
auro literas & ſigna, 23. quod vocant lingnâvernaculâ: niel, 24. & per illudiſcul-

punt

M5. Nam, quia in textu ſacro verbum ν55h ha-]
betur, i deò particula h hic poſita eſt loeo o,
videlicèt quia vyoh ne H r den, i. e.

non convenit (ponere) particulam ni poſt (ver⸗

bum, quod eſt formæ) vypn, uti in: Gur Arjeh

dict. fol. 115. col. I. princ., habetur.

16. PfoOùt ſuprà Exod. c. 9. v. 29. habetur, ubi

vide not, n. 2,9,.

I. Vel: linteum, ſudarium, Hebr. 'nb; de quo
vide- Buxt: Lex. Talm. fol. 1442. & D. Wa-
Zenteil. Sot. P. 13 1. n. 8. ut ſenſus hujus loci ſit,
quòd Aaron aurum ligaverit ſeu conſtrinxerit

linteò idque in ignem conjec erit, confer. Jalkut
Part: I. fol. 10 8. col. Ie. .

I8. lia ex mente autoris noſtri vertere volui dictio
nem illam, quæ habetur apud Eſai. c.. 3. v. 2 2.
alii aliter interpretatiſunt, confer: Michlol Jophi

ibid:

19. Seu: linteis, Vid. 2. Reg. c. 5.. v. 2 3 ibique

Michlol Jpphi, ut & Raſchi not. ibid.

206 Mens autoris noſtti eſt, verbum , quod hie
habetur; dupliciter explieari poſſe vel ut ſignifi-
cet: ligare, radice æ ſeun yvel utinotet
formare, fingere, Aradicèâ , conler. P. Fagi

not. ad Paraphr. Chald; h. loc.

It. Hebr. Pdae'„de qua voce vide- Buxt. Lex.

Talm. folt 176 3:.

22. UtiiEſaie cap. 8, V, 12,-habetur; confer, hic au-

.
6

tor tractatus Gallici: Hiſtoire des dog"m es &
des cultes. &c. Part. 3. Traité du Veau d? Or,,
cap: 4. pag: 5 1I4. edit. Amſtel.
Hebr. prrρic in MStz. legitur pro: NW,

MSti z. lectionem hic in verſione Latina ſes
cutus ſum
2ꝛ3. Sive: puncta, ita hic interpretor TLW„„
ſecutus autoritatem Raſchi noſtri, qai 17,
quod Thren. c. I. v. 1 4: haberur; exponit:
i. e, punctatum D i. e. & ſignatum.
24. Ita reddo 7a, quod hie habetur, ſi quidem di⸗-
QRiio non eſt corrupta, nam nielle Gallis ſigni-
ficat idem; quod Italis: nmelume, Germ. Meel⸗
thais/ Latin. rubigo, quæ non ſecùs ae puncta
minuta ex nubibus in terram decidit, hinc per
metaphoram dictio iſta: niel, ad aurifabros
translata eſt, quando puncta in vaſis argenteis
vel aureis exarant ac quaſi punctan’, hinc R. Sa-
lomo ad Thren, dict. c. 1. v. 14. Pa-linguâ:
Gallicaà vertit: poinctures i. e. punctationes &
apro: W,O) per Samech accipit, quod ipſe
ibidem interpretatus eſt n i. e. variegatum,
punctis reſperſum, nam pd ſignificat: punge-
re, punctare; abeſt autem à MStO z2: diclioita:
Gallica..

nt aututn.

proutiin aliis editionibus habetur atque hanc-

CAMN. N
—

Punt 15,

„

16, qui m
len)prelti,
ſetie 19.
manu ejus .

ge bosy 379

—
25. Cbal du
habeit form
hichabetun,

gebr. Dn

jegitut: W
lepttut:

15 de gu

nuth. 37,.

. Namehli⸗

tulum illu
Atjeh fol.1
res ium fen
PN NN
2d Aaronen
vide tamen
loe.
11. De quo]
fambri (g
adletibitunk.
tum 8 5. be
mentionem,
29, Fic ichn 0
terpretani vo
tur Qo
ſtructure
5ſ:. & A.
& tracan.
v n
30, Ke: in
Pront in An
in Daſil ed
dit, Nn
betur: r
gus vid. Ban
Ad ülucraie
Gur Ajehte
het jekent

.
Adhobus Ris

Nlo hominis, ui

E ormavit iln.

Dbodekarant g
Eerilaaſel.

liſtoire ges cogres S
õ
us habetur atque lene.
in pelllone Lainzſer

Cintee n,
chi nollri, gai n,
hebetur erponit: dl
e. & ſiodatnn.
e habetun, li gidemdi-
nam nielle Callis ſeni.
elume, Cerm. Me⸗⸗
Uz Monleids 40 puntti
ertaln gecicit, bine Ner
: niel, al autifabios
pPuncta inrals engentei
puncam, hine 1 d.

1. V. 4, Pr Ingda

es i e punclationes
ech acclpit, guod ie
T i, e. Maiegalm,
ſſb ſignifnt: gunge⸗
à Möton gictiglta⸗

RN utſigniſteet .
fumedtarifeio. .
Krilluc inſkenmen. “
kduli dr uelln.

faite⸗ n Veau dOg, 1

CA. XXXII.

EXODI.

.

punt 257. ſigilla. Eod. werl 4.

manu ejus fueritnomen 31. ac lamina,

Vitulum confatilem] Poſtquam (Iſraeêlitæ) projece-
rant (aurum) in ignem in catino, * venerunt præſtigiatores turbæ illius miſcellaneæ
26. qui ſimùl cum illis aſcenderant ex Egypto & fecerunt illum (vitulum conflati-
lem) præſtigiis ſuis, 27. nonnulli dicunt, quòd Micha 28. fuerit ibi,
ſerie 29. ſtructuræ ædificii, in quo ipſe compreſſus 30.

qui exierat ex
erat in égypto & quòd in.

rvin qua ſcripſerat Moſes (verba iſta:) aſcen-
de bos, 32., aſcende bos, ut extraheret arcam (ſeu feretrum) Joſephi ex Nilo

habuit, formam induunt, id verbum
hic habetur, ſignificat. D
Hebr. aa dh, in utroque Msto pro his ſolum
legitur: Mavi. e. in atinuum.
26. De qua ſuprà Exod. c. 12. v. 3 S. vid. &
num. 3 7. H. verl, it. Exod. c. 34. V. I. n. 6.
27. Nam abſit quam longisſimè, ut Aaron fecerit
vitulum illum conflatilem, prout habetur in Gur

res illum fecerant mediante Aarone, ideon

ad Aaronem, ut in Gur Arjeh ibid. habetur;
vide tamen P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b.
Iloc. ðð

28. De quo udic.

aldlcribitur fabricatio vituli, vi d. Buxt. Lex. Talm.
fol. 947. ubi plura de janne & Jambre, quo-
rum & S. Paulus 2. ad Timoth. c. 3. V. 8. facit
maentionem.

terpretari volui 'Ph, quæ dictio ibidem exponi-
tur nnde n e i, e. linea ſeu ſeries

5 52⸗ & R. Salom. ad Amos. c. 7. v. 7. confer.
Sρ tractat. Talm. Sanhedrin fol. 101. b. uti in
n hic allegatur ad marginem.

prout in Amſtel. editione, qua uſus ſum, legitur,
in Baſil. edit. ut & in utroque MSto, atque in e-
dit. an NR & in Sanhedrin fol. 101. b. ha-
betur: Janr i. e., depreſſus erat, à rad. JD, de
qua vid. Baxterf. Lex. GChald. fol. 1203. princ.
ad illuſtrationem hujus loci faciunt ea . quæ in
Gur Arjeh fol. 1 5. col. I. med. reperiumur, ubi
hec refertur fabula: nempèe quod gyptii in

25. Quaſi adulterant ac fallant, rei aliam, quam

ſtructuræ lapideæ, vid. Buxt. Lex, Talm. fol.

om, quocd

Arjeh fol. II5. a. princ. ſed quia præſtigisto-

PNa alre i. e. tetulit Scriptura (factum iſtud)

c. 17. in libro Zohar Janni &
Jambri (qui duo Bileami filii fuifſſe dicuntur)

30. Sive: impactus vel infixus erat, Hebr. yDmn,

ædifigiis, regi Pharaoni exſtruendis, acceperint

2

parvos Ifraelitarum liberos eosque lapidum in-
ſtar muris impegerint ſeu impreſſerint, quò vis
Moles dixerit Deo: an æquumeſt, ut iſtòù modG
filii Abrahami, Iaaci & Jacobi tractentur ab
Pigyptiis? Deus autem ei reſponderit: omnes
iſiti liberi, ſi manſiſſent ſuperſtites in mundo eva-
ſiſſent apoſtatæ (ſive rebelles idololatræ Hebr.
DyHi. c. retrocedentes) ſi tu dictis meis ſi-
dem non habes, accipe unum ex illis ac videbis,
quidnam ipſe facturus ſit, tunc Moſes accepit
Micham, is iple fecit vitulum conflatilem ac
ſculptile de quo Judic. c. 17. v. 3. & 4.) ae
propte es ipfe appellatus fuit a, quoniam
Tynna i. e. impreflus fuit ſeriei ſtructuræ ædiki-
cii, quod Æ gyptii faciebant, Hebræa brevita-
tis ſtudio huc trans ſcribere nolui, eadem ferè in
not. SWh. loc. habentur. D
31. Per b hic intelligitur venn nv i. e. nomen
Dei explicitum ſive ſeparatum, de quo plura
Buxtorf. in Lex. Chald. fol. 243 2. & ſeq.

W 1** Hebr. 8), lic in Baſil. & Amſtel. atque in ali-
29. Sic juxrà Gur Arjeh fol. 1I15. col. 1. med. in-

is editionibus; ſed in utroque MSto iſtad dpoli.
e. ac lamina, abeſt. ’
32. Reſpicitur hig ad verba: y, quæ Genel-
c. 49. V. 22. habentur, quorum interpretatio-
nem vide apud interpretes; Rabbini autem ex
iſtis confinxerunt * i. e. aſeende bos, quo
nomine Joſephus intelligitur 4 Judæorum ma-
giſtris, prout S& in libello de vita Moſis, quem
Gaulmynius edidit & interpretatus eſt, habetur.
vid. D. Wagenſeil. Sot. p. 30 8. n. 6. in Gemara
tamen apud eundem W'agenſ. in Sot. p. 29 7.
factum iſtud de Sarcophago ſeu fererro Joſephi
paulò aliter retertur, nempe, quòd Moſes abiens
conſtiterit juxià ripam Nili & inclamaverit: Jo-
ſephe, Joſephe, adeſt tempus, in quo liberaturum
ſeie jutavit Deus Iraelitas, prope eſt ſimiliter
tem⸗

EXxODI.

3 3³. & quòd projecerit (Micha) illam laminam, cui nomen Dei inſeriptum erat, )in me-

730

gnificat O Di. e. fuſionem (ſeu conflationem;) alia expoſitio: centum ac viginti
quinque centenarii 35. aurei fuerunt in illo (vitulo conflatili, isque numerus effici-
tur) per Gematriam (vocis) 32D. 36.
iſti ſunt Dii noſtri, hinc (diſcimus,) quòd multitudo illa miſcellanea, 37. quæ aſcen-
derat ex Ægypto, ſeſe congregaverit adversùs Aaronem & quod turba illa fuerit, quæ
fecit illum (vitulum,) quæque poſteà ſecùm unà in errorem traxit populum Iraeliti-
cum. Verſ. 5. Et vidit Aaron] Quòd fuerit in illo (vitulo) ſpiritus vitæ, 38. nam

dicitur: in figuram bovis, qui comedit gramen, 39. vidit itaque (Aaron,) quòd opus

Satanæ proſperè ceſſiſſet † quocircà nec ipſe (Aaron) auſus eſt repellere illos 40. o-
nninô. Eod. verſ. 5. Et æzdificavit altare] (Nimirùm hoc ideò fecit Aaron,) ut re-
pelleret illos?* (Iſraëlitas.) Eod. verſ. §. Et proclamavit: Feſtum erit Domino cras]
Non verò: hodiè (cogitaverat enim ſecum Aaron,) forſitàn veniet Moſes, antequam
colant (Iſraelitæ) illum (vitulum) atque hic eſt ſenſus ejus (Scripturæ) literalis; ex-
poſi-

tempus implendi jusjurandum, cujus religione
Judæos obſtrinxiſti, ſi ipſe te conſpiciendum
præ bes, benè eſt, ſi minus, ecce ſoluti ſumus ju:
rejurandò, confeſtim ſupernatavit ſarcophagus
Joſephi, credat Judæus apella!
33. Confer. hic D. Wagenleil. Sot, dict. p. 308.
n. 6.
34. Vide not. in an rbh. loc. ubi Sanhedrin

Sanhedrin, fo l. 6 3. a.
3 §. Sic etiam in Nizzachon p. 39. apud D. W/a-⸗
genſeil. in Tel. ign. Satan. habetur, nimirum
quia videbant Iſraelitæ vitulum conflatilem ſua
ſponte euntem & in ulva paſcentem, prout (cri-
tum eſt Pſalm. 106. v. 2 e. cogitabant in animo

CAb. XXXII.

fer. & tract. Talm. Avoda Sara, fol. 53. b. &

ſuo, non eſt res magis nitida & pura in osbe u⸗-

fol, 10 1. b. ad marginem allegatur, cur autem
Iſraelitæ vituli ſive bovis potius, quàm alerius
animalis figuram ſibi elegerint, Rabbini hanc ad-
feruntrationem, nempè, quòd Iſraelitæ contem-
plati ſint νρhbúhν i. e. currum quadrtijugem
ſeu thronum Dei in monte Sinai, in quo figura
bovis fuit: (de quo vid. Ezech. c. I. v. 10.)

niverio, quam aurum, fortaſſe anima numinis
ſive Dei in eo viret atque ipſi ineſt ſpiritus ſan-
ctus, hinc & Iſraelitæ in errorem tracti fuerupt,
copfer. hic autor Tractatus Gallici: Hiſtoire
des dogmes & des cultes & quidem Part, 3. Tra-
ité du Veau d' or. cap. I. & ſeqq. p. 502. & ſeqq.
edit. Amſtel. ubi hac de re plura.

atque hanc ſibi formam præ aliis elegerint, vid.
Gur Arjeh fol. II0. col. 3. m. & fol. 115. col.
I1. m. confer. & Buxt. Lex. Lalm. fol. 870.

35. Ita hic verto †aνâ=â: Germ. Centner/ vide Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 206.

36. Nam literæ inbh numerum ſ efficiunt, id
eſt: 12 5. confer. Gur Arjeh fol. 115, col. I,
med.
37. De qua ſuprà Exod. c. 12. v. 3 J. confer, num.
26, h. Verſ. 4. & infrà Verſe 7. 6, cap. n. 53. con-

39. Proht dict. Pſalm. 106. v. 2 0. habetur.
† Hebr. rpyxn, in MSto 2. pro eo legitur: mrw
n i. e. quòd fuerit in illo (vitulo.)
40. Nempè: multitudinem illam miſcellaneam &
populum Iſraeliticum, qui poſteà turbam iſtam
ſecutus eſt, proùt antea dictum, vide not. in
-R RD h. loc. confer, & tract. Talm, San-
hedrin, fol. 7, a.
*7 Hebr. rr, in MSto 1. pro eo legitur:
Nt i, e. in generationes, mendolè, ut puto.

dium catini, unde egreſſus ſit vitulus. 34. Eod. v. 4. Conflatilem] (Dictio H2OD) ſi- (ekuber,)t

Eod. verſ. 4. Mi ſunt Dii tui] Nec dicitur:

c. W

olttio auten
guiilloll ſ
nuuntvetba
lexitab eo,
tit ſatiosel
Iat Aaronñ t
ſeiculum,
ſolotum; 1
temporis ve
fonis keltum
ſet Moles &
nas enim)

—
41. Hebt. 71
qui Lexitig
ſuer hune
Comumentan
41. Conian
tur N I.
ſuper Leritx
Aarn.

Hern,

omilum en
† Hebr. ,
ie
MS10 1. 00
4 & lofrs 6,
4 ². labal
Verba ilta:
manm: Mh
numerus::
iſtud n
ſio altari
loſta war
ſum, kectir
Nand que
totk. Uut
conkfen, Lig
1i lip
Gutitu, gu
do Benedi
Len;5.
R nadn.

funerſtm
MWD eei qui illos (Iſraeêlitas) redarguerat, ab ipſis interfectus eſſet, 43, atque hoc eſt, (quod in-
umnerns eſli-nuunt verba iſta: DO HL [)) (ac ſi diceretur:) Pn mhe ' j. e. & intel-

itui Nee dieitnt:

, 1j. le Alcen⸗
tba laftetie gur
tpopolumlitelii⸗
ltus vlte, 39, Mam

Garton, uddon
pellere ilos ,e, .

KeitAron) i fe.
n erit Domin cre,
eiloſet antegtan
Pture)literalis; er.
Pol⸗

ee

ſde dann, fo. 53., &

ol P, 19. apud D. Wo⸗
nen, haberun, ninnium
Vitulum confiatilem ilia
a palcentem, Prohtiti⸗
10, gitabant in nino

nitida &pan⸗ in otbel

, ortalle znima numinis
gde ihl ineltſpirimlnn⸗
n errorem tracti ſueiun,
Aaius Gallid: Hifoie
e Kqbidem batd z.ln⸗

1. legg. P,01,eg.

le te plura.
6. 1.210, Mkbetul.

õ

lol wiulo.)
millam miſcellanean 5
i polles tubamiſum

eg didtum, Fide no in
ſer, & tralt Taldh den“

o 1. pto eo legtut:
nts, mendole, u huh⸗

CAb. XXXII.

EXODI.

731

poſitio autem ejus allegorica eſtin Commentario magno ſuper Leviticum, 41. (quæx

ſic habet:) res multas viderat 42. Aaron, * viderat, quòd Chur, filius † ſororis ſuæ,

lexit ab eo, qui mactatus fuit 44. coràm ipſo, prætereàâ viderat (Aaron) ac cogitave-
rat, ſatius eſt, ut mihi imputetur peccatum (iſtud,) quàm illis (Iſraelitis,) ampliùs vide-
rat Aaron atque cogitaverat, ſi ipſi (Iſraelitæ) ædificabunt illud altare, hic adferet fa-

ſciculum, 45. iſte lapidem, atque (ita) reperietur opus eorum momenté temporis ab-

ſolutum; aſt dum ego ædificabo illud & moram necto in illius ædificatione, intereàâ

temporis veniet* Moſes. Eod. verſ. 5. Feſtum erit Domino] In corde illius ** (Aa-

ronis feſtum iſtud) erat Deo (dicatum, nam) certò ſibi perſuaſerat, quòd venturus eſ-
ſet Moſes & (Iſraêlitæ) culturi eſſent Deum. † Verſ. 6. &t ſurrexerunt manè] Sata-
nas (enim) inſtruxerat (vel incitaverat) illos, ut peccarent. Eod. verſ. 6. Ad luden-

41. Hebr. —a d“, nam liber tertius Moſis,
qui Leviticus dicitur, 4 verbo: & v incipit,
ſuper hunc tertium iibrum Moſis ſcriptus eſt
Comnmentarius iſte: Vajikra rabba dictus.
42. Quoniam ab initio hujus verſus quinti habe-
tur &α i. e. & vidit, ideò ex Commentario iſto
ſuper Leviticum exponitur hic, quidnam viderit
Aaron.

zsr Hebr. PeN, nomen iſtud in utroque MSto hic

omiſſum eſt.

†¼ Hebr. 12, iſtud, ut & ſequentia, usque ad

a i. e. ab ipſis interfectus &c. abſunt 4
NMStO 2. confer. ſuprà Exod. c. 17. V. 10. Sign.
* & infrà C. 35. V. 30. H. 37. S
43. In Baal Hatturim notaturad hune locum, quòd
verba iſta: a mam per Gematriam expri-
mant: M i. e. iſte(eſt) Chur, ex utroq; enim

numerus? 26. reſultat, Rabbini itaque allegoric?

iſtud namn exponunt, nempè, quòôd Chur coràm
iſto altari Mialn i, e., macétatus ſit, (ſic enim in
gloſſa marginali editionis Hebraicæ, qua uſus
ſum, reétius cum Vau in medio legitur, videlieèt
a, quàm ſine Vau iain prout in Bibliis Bux-
torf. ut & in Baal Hatturim ibidem habetur,)
confer. Ligfoot. in Johann. c. 10. V. 1 5. p. 106 1:
edit. Lipſ. ubi ex Vajikra Rabb. fol. 162: I. ad-
ducitur, quod Chur dederit vitam ſuam pro San-
Ge Benedicto’ vid. & verſ. ſeq. 6. n. 49. & V. 9.
h. c. n. 55. confer. & not. in mari Do h. loc.

ae tractat. Talm. Sanhedrin fol. 7. a. it. Jalkut

Part. I. fol. 108. col. I. med.
44. Nempè: 2 Chim, ita hic ex mente Commen-
tatoeris ſuper Leviticum, qui ab autore noſtro ad-
duétus eſt, vertere volui, vide quæ num. antec.
4A3. de verbo Mam dicta ſunt; verba iſta repeti=
ta, quæ expoſitionem continent, nempe:
b Mam abfunt 4 Baſil. editione; ſed haben-
tur in MSto I. & in Amſtel. edit. =
4 5. Hebr. T, lapillum, fabulum, confer. Buxt.
Lex. Talm. fol. 1946, & Jalkut Part. I. fol.
108. col. I. med. “
* Hebr. Sad, ſie verbum futuri temporis habetur
in MSto 2. quod hic ſecutus ſum.
* Hebr. aba, ſic in editionibus hactenus evul-
gatis; ſed in urroque MSto pro eo legitur: 1a7
I, e. cor ejus, lit juxia hanc lectionem iſte ſit hu-⸗
jus loci ſenſus: cor ejus ad coœlum (i. e. ad Deum
erat directum &c)
† Poſt verba iſta in MSto I. hæc ſunt addita:
Ha W iy Dny aee e ene een e
en n eenn i. een en ee eeene
ee Dee e enenn eee e
iy an e eee ee en e ne
e y aeeen enn ngn enn ee enne
i. e, alia expligatio (verborum iſtorum:) & vidis
Aaron, (nempè:) vidit, quod jam antè trans-
greſſi erant (Iſraelitæ) duo præcepta prima, (vi⸗
delicèt:) ego (ſum Deus tuus &. Exod. G. 20.

73² CAbP. XXXIIL. 4, XN
Tam] Poterit juxtà ſenſum literalem hujus (verbi PrX) intelligi täm ſcortatio, 46. 1
veluti (accipitur in illo loco:) Prixi. e. ad illudendum mihi, 47. qun effulio ſan- orein
guinis, veluti dicitur (in illo loco:) ſurgant pueri 3PFMR) i. e. & ludant 48. corâm- irchem
nobis; ita etiam hic interfectus fuit Chur. 49. Verl.7. Et dixit] (Iſtud A) ſi- ſe ſe
gniſficat (hic) durè loqui, veluti cin illo loco:) Mi. e. & locutus eſt cum illis dura. Pigeli
50. Eod. verſ. 7. Vade, deſeende] De magnitudine tua, non (enim) dedi tibi magni- Pinen
tudinem, niſi propter illos (Iſraelitas,) eadem horà ** remotus (vel: excommunicatus) i .
fuit * Moſes ex ore domus judicii, quæ eſt ſuprà. 51. Eod. verſ. 7. Corrupir Ge) po- mini
pulus tuus] Corrupit (ſe) populus, non dicitur; . ſed corrupit (ſe) populus tuus, alan
(nimirùm) promiſcua illa multitudo, 53. quam tecum 54. eduxiſti (ex .gypto,) r ufi
eosque feciſti proſelytos † nec me conſuluiſti ac dixiſti, bonum eſt, ut proſelyti adhæ- . an
reant Majeſtati Divinæ, hi & ſemet & ſimùl alios corruperunt. Verſ. 9. Durus cer- d
vice] Obvertunt duri cervices ſuas contrà eum, qui illos redarguit, 55. atque renu- Pahan
“ kahatnl,

unt

v. 2) & : non erit tibi (Deus alius &c. Exod. d.

C. 2° v. 3.) ipſi autem attribuerunt magnitudi-
nem & dominationem illam (quæ ſoli Deo con-
venit.) figuræ bovis ac dixerunt: iſti ſunt Dii tui
(v. 4. h. cap.) & fecerunt ſibi ſimulacrum ð
conflatile, quogircà timuit (Aaron,) ne etiem
transgrederentur (iſtud præceptum:) ne incur-
ves te coràm illis nec colas illa (Exod. C. 20. v.
5.) quæſivit (itaque Aaron occaſionem,) ut dif-
ferret (rem] usque ad craſtinum diem, hanc ad.
ditionem puto eſſe R. Joſephi, Simeonis Kilii, de
quo ſuprà Exod, Cap. 30. verſ. 13, Sigr. ** &
h. cap. 3 2. Verlſ. 1. Sign. ** & Exod. G. 34. v. 9.
Sign. † it. Levit. Cap. I 6. verf. 16. Sign. †
eadem verba, paucis muratis, etiam in MSto z.
reperiuntur in margine addita, confer. c. ſequ.
3 3⸗V. 1. n. 2: S
46. Confer. hic P. Fagii not, ad Paraphr. Chald.
h. loc. vide & Geneſ. c. 2 I. V. 9. n. 22. & n. 2 3.

47, Id eſt: ut mecum concumbat, vid. Geneſ. c.
39: V. 17⸗ . .
4 ⅝. Id eſt: & ſanguinem fundant, ita ex mente
Raſchi exponenduu, quod z. Samuel. c. 2. v
14. habetur, confer. & Geneſ. c. 2 I. V. 9. n, 21.
& n. 24.
49. De quo dictum eſt verſu antec. 5. b. c, n. 43.
50. Uti Geneſ. c. 42. v. 7. habetur.
XX. Hebr. Ry amren iſta, ut & ſequentia, usque
ad HMν /is e. corrupit (populus,) abſunt ab

utroque MSto, conſer. tract. Talm. Berachor.
fol. 32. a.
* Vide tract. Talm. Berachot, fol. 32. a. vti in
pa HS h. loc. allegatur, annotant hicRab-
bini, quòd Moſes fuerit = a i. e, excommuni-
catus decretò domus judicii Divini, donee Iſraé-
litæ iterum in gratiam 4 Deo fuerunt recepti;
vide c. ſeq. 3 3. v. 7. n. 11.
5 I. In ſupernis, in clo, id enim dictione myyny
hic intelligitur; cœterum de roa fſive ſyne-
drio confer. Raſchi not. ad Geneſ. c. 1. v. 2 6, n.
132. & Dilherr. Attium lingu. Sanct. voc.
pag, m. 150–. vid. & Levit. c. I. v. 4. ibique not.
num. §I.
52. Conter. c. ſeq. 33. v. I. ibique not. n. 2. it.
not. ad Deuter. c. 32. v. 5. n. 2 3.
53. Confer. ſuprà v. 4. h. c. n. 2 6. & n. 37. it. tract.
Talm. Sanhedrin, tol. 56, b. & fol. 63. a.
54: Vel: quam tua ſponte & proprid autoritate,
me inconſulto eduxiſti, nam & ſic vyn vertere
poſſis.
† Hebr. rrwn, abeſt iſtud ₰ MSto r.
55: Eandem duritiem non ſolùm in veteriteſtamen-
to Judæis objecit Deus ſæpiſſimè; ſed & in no-
vo Teſtamento S. Stephanus in Act. Apoſtol. e.
7. V. 5 1: illam iisdem exprobravit, confer, Light-
foot in Act. Apoſt. dict. c. 7. v. 5 1. p. 76. ubi
ex Schemot Rabba fol, 156, 2. adducit, quòd,
cum

6z, ſi ad o

—

cm populun
(onflaret De
Chur eisque
ceiyice (en
quænamn mi
Phinlurrere
confet, ſupt⸗

. Didum

R. Elealar,
ge Dee) tal
Wagedleil
it.9. 730.
P. diye: anſa
Pulo Iraelt
6 P N 4.i
l. Conker hi
autoris noltt
ſide & Sehen
Aegalut a
Prfurerdol
Pientianerp
lationem co
l. 1.fin a⸗
Vel: ſiat eis
in unroe!
d lee
Kn legiur,

n)cdedi ibin⸗

uifi a Aorot
( ayhtd
butſroſehgt 1

1 rl 9. Demutt.

ile Atgle ten.

IEe

act. Talm. Pead,

Achot, ol, 31, 3, lig

atr, zunctant hichd.

Cieii Divim, Konec ſet.
.

2 Deo fuetun ecg

1 1
id enim dictione ny,

um de do ſe e.
134d Genel. e. 1, , 16,

m ling. Sanck. vot
fit,ee e ibiqnen

1 bique not, d nit
.5, n. 1
c.09,10.8 . 37 it bit
b, b, 8 ſol. o3.4.
te & Pkoptid autorille,
i mmi ſie ahn ſenie

ſud4 ASto ,

ſolnmin feteſiteſtinn .

ſeniſime; el inm.
unds in 4A0h. Apol e⸗
probtari, conler, hnl⸗
k. 7, 1.P. 7 1di
1 6, 1,adauci, godd,
Gu

—cAF. xXXII.

””ZMZU
7 (omupt )N.
ll)populis un

unt obtemperare. Verſ. 10. Dimitte me] Hucusque non audivimus, quòd Moſes

oraverit pro illis (Iſraelitis) & tamen ipſe (Deus hic) dicit: dimitte

pendeat, (nempè, quòd) ſi oraverit (Moſes) pro illis, (Deus) illos non ſit perditurus.
58. Verſ. rI. Cur, Domine, iraſeetur furor tuns] Nequaquàâm commovetur ad æmu-
lationem, niſi ſapiens contrà ſa pientem, potens contrà porentem. 59. Verſ. 12. Et
pæniteat te] i e. Aliam ſuſeipias * cogitationem, 60. ut illis (IHraelitis) benefacias.
Eod. verſ. I2. Mali] Quod cogitàſti * contrà illos (Iſraelitas.) Verſ. I 3. Recorda-

re Abrabami Si transgreſſi ſunt? (Iſraelitæ) decem præcepta, pater ipſorum (Abraham)

tentatus fuit decem temtationibus &1.. & tunc non accepit ille mercedem ſuam, da ei

iſtam & egredientur decem pro decem. 62. Eod. veri. 13. Abmhami, Iſaaci & HWua-

Ai] Si ad combuſtionem *"rillicIfraélitæ àte fortè condemnandi ſi unt,)memento A-

brahami, qui tradidit ſeipſum, ut combureretur propter te in fornace Chaldæorum,

63:. ſi ad occiſionem, recordare Iſaaci, qui protendit collum ſuum, ut ligaretur,
SðUðð . H 64 ſi ad
cuùm populus abſente Moſe urgeret Aaronem, ut
conffaret Deos, qui eos ducerent, illis reſtierir
Chur eisque dixerit: &Dde yv i. e. conc iſi
cervice ( Xροννιανοι nonne meminiſtis,
quænam miranda pro vobis fecit Deus? extem-
P6 inſurrexerunt in eum atque interemerunt, in ar r h. loe.
confer. ſuprà v. 5. h. c. n. 4 72. . Hebr. Dau O&, in MtSo z, pro eo legitur4
56. Dictum hoc eſt zaé r,bονταρρααιονt yrO i. e, quod facturus es.
R. Eleaſar, niſi verba hæc ſcripta eſſent, nemini † In MSto z. bic additur? Tror "y i. e, fœdus
(de Dec) tale quid licuiſſe proferre &c,vid. D. ruum. Vä
Wagenfeil. Sot. pag: 32 1. num. 1. & pag. 329. 6 r. De decem tentationibus aliquid dictum eſt ad
it. p. 77000. Senel. c. 22. V. I. n. I. confet. & Gur Arjeh dict.
pulo. Ifraelitico dedit ei Deus, confer. Deuter. nor e hie allegatur ad marginerm.
c. 3. V. 2 4. ibique not. n. 4 4. 2 2. Nimirùm regula eſt Arithmetica: decem vrO
5 S.: Confer: hic Junii ac Tremellii not. h. loc- ubi vel de decem fit nuflum, Germ. Zehen von Ze⸗
autoris noſtri ſententia & ε—Tlicatio confirmatur;, hen gehet auf/ confer, not. in — N LDH
vide & Schemot rabba, uti in na hic b. loc. iſta: wya Wy )ſ i. e: & egredientur
Alegatur ad marginem it. Berachot, fol. 32. a. decein pro decem, abfunt 4 MStO I.
59 Tu veròzo Deus; ne minein habes parem nec ſa. TTX Hebr. —d hæc & ſe quentia, usque
pientla, net prudentia, cuf itaq; ad iram vel æmu-
lationem commoveris? conf. hice Gur Arj. fel I5S.
c0l. 1. fin. ac not, in or PD b. loc.
"“ Vel: fiat (eis)alia ſcil. cogitatio, Hebr. mwyne,
in utroque MSto poſt verbum iſtud additur;
"7, ſic etiam in Gur Arjeh fol. 11 5, col. 1.
fin. legitur, ut juxtà hant lectionem ſenſus ſit
õ

ðñ

H) i. e. efficiatur eis; ut (aliter) agant, mutentur
(Iſraeélitæ) ₰ cogitatione mala ad cogitationem
bonam, ſie in na P h. loc. exponitur.
60. Confer. hic Geheſ.c. 6. V. 6, n. 3 1. vid. & Gur
Arjeh fol. 11 5.col. I. fin⸗ & col. 2, princ. ac not.

7

que MSto; ſolummodò in MSto z: poſt:
N h i. e. & IIfraelis, hæc ſequntur: y
Pa ie i. e. hucusque non receperunt mer-
cedem ſuam; contfer. hic tract. Talm. Berac hoty:
fol. 10. b. & fol. 32. a. it. Schabbat, fol. 30. a.
6 7.“ Vide, quæ ad Geneſ. C.’11, V. 2 8. n. 3 1. S& ad
Gensk,⸗

7

ud d. Ccèt aperuit hic (Deus) ei (Moſi) januam 57. ipſique notum fecit, quòd res ab eo de-
Beſtcumilis . .

ad 1a& X 1â e. qnod ſi iſti &c. abſunt ab utro-

.

734 EPXODI.

rum meritis ⁶6, non ſervantur, cur tu dicis mihi: & faciam te in gentem magnam,
⁶7. quòd ſi ſolium trium pedum non ſtat coràm te tempore iræ tuæ, † multò minus
ſolium unius pedis. Eod. verſ. 13. Quibus juraſti per temetipſum] i. e. Non juraſti
illis per rem, quæ deſinit (vel finitur,) non per cœlum, non per terram, non permon-
tes, non per colles; “ ſed per te, qui permanes & juramentum tuum manet in æter-
num, nam dicitur: per me juravi, inquit Dominus, é8. & Iſaaco dicitur: ac ſiabi⸗

liam *** juramentum, quod juravi Abrahamo, patri tuo, 69. Jacobo quoque dici.

tur: ego ſum Deus omnipotens, creſce ac multiplicare, 70, juravit (itaque) ei per-

Deum omnipotentem.
id quod miraculum fuit. 72. Verſ. 16. QOpus Dei fuerunt] Juxtà ſenſum ejus (Scri-

pturæ) literalem ipſe (Deus) gloris ſuâà 73. fecerat illas (tabulas;) alia ex-

licatio;: veluti aliquis dicit ſuo ſocio: totum ſtudium iſtins N. in ope-
re illo N. (poſitum eſt;) ita omnis deliciæ Sancti illius Benedicti erant in lege
Eod. verſ. 16. Inſeulpz] MN& duo iſta ejusdem ſunt ſignificationis ac no-

CAp. XXXII.

64. ſiad exilium, memento Jacobi, qui migravit in Haran, . quòd li iſti (Hraelitæ) illo-

Verſ. 15. Ab utmque 71. parte ſua] Poterant literæ legi,

tant P)P'i. e. inſculptionem, linguâvernaculâ; entailler. * Verſ. 17. Dum vo-

Genetl. c. 14. V. 10. n. 23. notata ſunt, confer.
& Lighifoot. ad Luc. c. 20. v. 37. p. 87 6. edit.
Lipſ. ubi locus ex Schemot Rabba fol. 159.
I. adduciiur, vide & not. in "an dr b. loc.
ubi etiamSchemot rabba ad marginem allegatur.

64. Vide Geneſ. c. 22. V. 9. confer. & hic Gur Ar-

jeh fol. 115. col. 2. med,

65. De quo Geneſ. c. 2 8. v. 10. vid. not. in 9

pan b, loc. .

△

66. Vel: juſtitis illorum, fcil. trium patriarcha-

rum, Hebr. m, ſicuti hic habetur, confer. cap.
ſequ. 33. verſ. 19. n. 64.
67. Sicuti ſuprà verſ. 10. . cap. habetur, confer.
hic quoque Gur Arjeh alleg. fol. 115. col. 2.
med. ut & tractat. Talmud. Berachot fol. 32.
a. ac Schemot Rabba, proùt allegantur in mop
Syan h. loc. ad marginem.
† Hebr. Joyn nya, abſunt iſta ab utroque MSto.
* Hebr. N7 in MSto z. hic additur: des
tp i. e. quæ non permanent:
xX Hebr. yad N PYi N, abſunt iſta ab utro-
que MSto.
6 8. Uti Geneſ. c. 22. v. 16. habetur.
xxX Hebr. N': iſtud, ut & ſequentia, usque ad:

R i. e. ego ſum Deus &c. abſunt à Möto 1.

69. Vide Geneß, cap. 26. v, 3

cife-
70. Sic habetur Geneſ. cap. 3 5. v. 11.
71 Hebr. baay P, à binis paginis ſuis, ita
unius ac Tremellius, P. Fagius: in duabus fu-
erficiebus ſuis, confer. ejusd. not. ad Paraphr.
Chald. p. loc. it tractat. T almud. Megilla, fol. 1 .a.

in Sna nW h. loc, allegatur, confer. & hic
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. ubi duæ quæ-
ſtiones tractantur, una: an decem præcepta in
una tantùm parte tabularum, an in utraque exa-
rata fuerint; altera, quot præcepta in unaqua-
que tabula deſcripta fuerint? vide & not, in
nDo H h. loc. it. not, ad Cantic, cap. 4. V.
73. Opus Dei fuiſſe tabulas ideò hic dici puto,
quia digitô Dei ſeriptæ fuerunt, ſicuti c, ntec,
3 1. v. ult. habetur, id, quod etiam hoc verſu 16.

repetitur, dum dicitur: ſeriptura Dei, confer.

Junii ac Tremellii not. h. loc, it. t
1 * H., 10 06% t. ract. Talm,
Avot, fol. 12. b. ct. Talm.
X0 . . 8
Sic exprimo hie νυο, vel: vade prout
in MSto’I. habetur; deeſt autem hoc verbum
Gallicum in MSto 2. & ſignificat Latinè: in-

ſculpere, incidere, confer. hic tract. Talm. Eru-

CN W

Srdan
batut, dam

eſinif

clamant i
Pod vetl.
fücm Kcontt
Uando iſti
Mloles)ſin
nis flius
autem lia⸗
omte]l Ad
i. epatlon
culam ejus
eutenditun)
(eiiſftume
utprobaret
mortis gene

—
Hedr.

tue Dp
t Hr. W
) Wlt
4 Conler.
Chald b. l
77, bierei
Ttemeltii,l
cann ttanſin
(Nionem
num ſequ.
(ol 19. b.
76. Antol u
jus petlushe

ſigniſen:
y. denſushl
(chate, uO
iit lex,u

ſi dandum
birin iegen
ſo, ne il
omnes ſunt
Ler, Talmn,

O. KI.
llnneil
Benlem magdint
ne, multz minng
ie Non erili
m dnonpernon.
lm manet in ztet.
dleiun: zc Kahbi.
Cobo gnoqge gici.
htſtagneei per⸗
dienm litere legi,
ſenſum ein Set..
tabulag;) lia er.
llins N. in ope
dieumt inlege,
niſtcationis 3c no-⸗

Ver. 17. DunpN.

—.P z———

Ne zſ. de ll.
4dinis paginislni,, in
Fagins: Induabus u⸗

eusc, not, 1 Dira he.

Awud Megill tol.!e,

bbat, ſol, 104,2 i
legztur conket, de hie

„Chald, ubi ur que.

n gerem Precepta in

tum, an in ullaque eya⸗
0t precepta in naqus⸗
Leriot? Fide & hot in
n0t, 2d Camic, c20, 4, 1.

las iged hie giei puto,
fuetunt, cuti e, atec,
uod etiam hoc veiſi 16.

ſoniptus Dei conſe .
lot, it alt, Taln

1
N, ſel: MrpN pront
eeli auten hoe zebbum
gnifa atine: In.

er biealt, Tim M :

CAb. XXXII.

FEzxEODI. 73 5
iſerabatur] (Htud: ponitur pro:) z. e. dum ille (populus) vocifera-

patur, clamabant cnim (lſraelitæ) & lætabantur ac ludebant. * Verſ. 18. Non en&

vociferatio fortitudinis] i. e. Non videtur vox iſta eſſe ſonus clamoris fortium, qui
clamant victoriam, 74. nec vox imbecillium, qui clamant: væ! aut: fugiamus.
Eod. verſ. 18. Sonum 75. cantantium] (Dictio: Hy notat hic) vocem probro-
rum & contumeliarum, HNi. e. quæ affligunt 76., animum ejus, qui illa audit,
uando iſta ei ingeruntur. Verſ. 19. Et progecit de manu ſua &c.] Dixerat (enim
Moſes:) ſanè de paſchate, 77. quod unum eſt ex præceptis (Divinis,) dicit lex: o-
mnis filius alienigenæ non comedet de illo 78. hic verò 79. univerſa eſt lex; omnes
autem Hraëlitæ ſunt apoſtatæ, egone illam (legem) ipſis dabo? Eod. verſ. 19. Sub
monte] Ad pedes 80, montis. Verſ. 20. Et ſparfit] (Verbum ) fignificat .-

i. e. ſparſionem, ſic quoque (accipitur in illo loco:) 1. e. ſpargetur ſuper habita-

culum ejus ſulphur, 81. ſic etiam (in illo loco:) quia fruſtrà D i. e. ſpargitur (ſeu
extenditur) rete, 8S2. (idque verbum ibidem ideo uſurpatur,) quia ſpargunt in illo
(reti) frumentum ac legumina. Eod. verſ. 20. Ert potavit] Propoſuerat ſibi (Moſes,)
ut probaret illos (Iſraélitas,) non ſecus atque uxores declinantes, 383. tribus (enim)
moxtis generibus judicati ſunt (Iſraelitæ) ibidem, (nimirùm) dum adfuerunt teſtes ac

115. col. 2. fin. & col. 3. princ. ubi iſtud

—

1

zx Hebr. oY), in utroque MSto pro eo legi

tur Soye i. e. & vociferabantar.

† Hebr. èe iſta, ut ſequentia, usque ad:
y U i. e. vox cantantium, abſunt 2₰ Msto 2.
4. Confer. hic præ aliis P. Fagii not. ad Paraphr.

, Ita hie vertere volui, ſecutus verſionem Junii ac
iemelhi, b. Fagius uunt Paraphialin Chaldai-
cam tranſtulit: vocem ludentium; aliam expli-
cationem autor noſter hic adducit, de qua vide
num. ſequ. 76. confer. hic tract. Talm. Taanit,
„b. Antor noſter verbum , quod in fine hu-
jus verſus habetur, deducit 4rad. 1y, quod
ſignificat: afflixit.
„„ Senlſus hujus loci eſt: quemadmodùm de pa
ſchate, quod tamen unum ſaltem præceptum eſt,
dicit lex, quod illud peregrino vel alienigenæ non
ſit dandum z ita multò magis hoc locum habe-
bit in lege univerſa, quam hic manibus meis ge=

ſto, ne illa Iſraelitis tradatur, quoniam illi

omhes ſunt . ννυ i. e, apoſtatæ, vid. Buxt.

Leex, Lalm, fol. 2441. &. ſequ. it. Gur Arjeh fol.

d i e, com paratio iſta ſub examen vo-
ca&tur, confer. & Exod. c. 12. v. 43. ibique not.
n. 19 1. ac alkut Part. 1. fol. 109. col. 2.
78. Utiſuprà Exod. dict. C. 12. V. 43. habetur, ub
vigde not. n. 19 1. YUMWUGD
79. Nempé: in hisce duabus tabulis, quas mani-
bus meis geſto, confer. quæ ad Deuter. c. II.

O

v. 2 §. n. 90. notata ſunt.

10. Sic fere autor Vulgatæ: ad radicem montis,

LXXN. juxtà Hebræum: v.ο ro S„α, ſub
monmte.
9 1. Sicuti Hiob. c. 1 8. v. 1 5. habetur.
92. Prout teperitur in Proverb. c. 1. v. 17, confer.
hic ttact. Talm. Avoda Sara, fol. 44. a2.
33. Hebr. o, de quibus vide Numer. c. F. V.
12. & ſeqq. eſt & peculiaris tractatus Talmudi-
cus, qui ioſcribitur, nuo, qui habetur in parte
tertia Operis Talmudici, Iibro ſeptimo, quem
Latinè vertit ac doctiſſimis notis illuſtravit D.
Wa genſeilius, conſer. Jalkut Part. I. fol. 109.
M a0

2222

CAP. XXXII.

præmonitio (facta eſt) gladiô⅛ (puniti S4. ſunt,) veluti puniri ſolent viri urbis ſedu-
tæ, 85. quia illi multi ſunt, 86. (quando verò adfuerunt) teſtes ſine præmonitio-
ne, * (iſto caſu Iſraelitæ puniti ſunt) plagâ, 87. dicitur enim: & Dominus affecit pla-
gàâ populum; 88. (quando autem) nec teſtes adfaerunt nec præmonitio (facta eſt.)
hydrope 89. (puniti fſunt,) nam exploravit illos aqua eorumque ventres intumue-
runt. Verfſ 21. Ecquid fecit tibi populus iſte] Quotnam caſtigationes pertuliſti, qui⸗-
bus caſtigatus 920. fuiſti, antequàm * induceres ſuper illos peccatum iſtul? Verſ.
22. Quòd in malo ſit] In mala via illi (IHraélitæ) ſemper ambulant & in tentati

oni-
bus

col. 2. & tractat. Talmud. oma, fol. 66. b. uri f.
in pof re h. loc. ad warginem allegatur,
ratio autem, cur Moles illos probaverit tanquàam
uxofem declinantem, eſt iſta, quoniam is, qui-
cultum idololatricum ſectatur, non ſecus facit,
ac uxor quæ ſub matito ſuo adalterium eommit-
tit, uti in Cantic. c. 4. v. 5. in Raſchi notis habe-
tur, n. 52. vide & not. in = a n h. loc.
14. Sicuti inftà v. 27. & 2 8. . cap. habetur, quam-
vis enim æquate videatur fuiſſe IHfraelitarun de- †
lidum; tamen diverſos diverſa mors manſit, †

nonnulli enim gladiò perierunt;, uti dict. v. 2 7.

& ²⁹ 8. b. cap. habetur, nempe juxtà autorem no-

ſtrum illi, quibus præmonitio, teſtibus adhibitis,

facta eſt, aliqui cladem 4sττ%— xperti ſunt,
prout probatur ex hujus capitis verſu ultimo,

(vid. num. ſequ. 8 8.) aliis hydtops exitium attu-

lit, nam aquæ, quibus Moſes pertuſi vituli pul-

verem inſperſit & quas hic ipfe Judæos bibere

coëgit, eundem prorsus cum Sotæ potione ha-
buerunt effectum, uti in Avoda Sara diſcimus &
Commentator noſter etiam hic annotavit, vid.

D. Wagenſeil. Sot. pag. 434. Dn. 6. nam, niſi a-

quæ iſtæ, à Jud æis potæ, ſignum aliquod in ido-
lolatrarum vultu prodaxiffent, quomodo Levi-
tæ idololatras agnoſcere atque eos ocæidere po-
tuiſſent ?à vid. Aben Ezra hb. loc. & idem Wagen-
ſeil. in dict. tract. Sota p. 1128. in not. ad pag.

655.

g5. Quæ apoſtaſiæ rea eſt, Hebr. hai e. depul-
ſæ, Icil. à recta via vel à vero Dei culcu, vide Deu-
ter. c. 1 3. v. 12. & ſeqq. ibique Raſchi not. n.

43. confer. & Selden de Synedr. I. 3. c. 4. n. 3.

p. m. 36. edit. Amſtelod. & c. 5. n. I. & ſeq. u-

bi plura de urbe apoſtaſiæ rea.

vocis ſignificationem R. Salom. not. ad Denter.
c. 1 4. V. 4. & 5. & dict. c. 1 4. V. 1 3. polſis hic
interpretari dictionem apn, quod ſigniteet:
univerſitates, prout illa repetitur veria à Sel leno
dict. libro 3. de Synedr. c. 5. n. 1. p. 39. euit.
Amſtel, hinc Iſtaelitæ, quoniam univerſras ſeeu —
multi fuerunt, gladio puniti ſunt, non lapida-
tione nye "n i. e. ſicuti unus, qui iiolola-
triam committit, puniri ſolet, ſic in not. nH
"n hic exponitur, confer. Deuter. cap. 1 3. v.
10.
* Hebr. & & iſtud, ur & ſequentia, isque ad ⸗:
WoDHiai, e., hydrope, abſunt à MSto iemale.
87. Nempe, morte divinitus immiſfa, de qua vide
autorem noſtrum ad verſum ult. h. cap. n. 10 8.
& n. 109.
9 8%. Ita habetur dict.

vei ſu ult. E. cap. vide num.
untec. 84. DU
99. Vel: viſcerum tumore, Hebr oαa nnας quod e.
lii vertunt: icterum, idem, quod w, de quo
vide Buxt. Lex. Talm. fol. 60 1. & D. Wagenſ.
Confur. Carm. Lipman. p. 40 I. ”
90. Vel: quibus afflictus fuiſti, nempèpopulo
IIraelitico, ut ſenfus ſit: neceſſe ſanè fuit, ut
multas pertuleris afflictiones ab Iiraelitis, quibus
adactus permiſiſli, ut tantum committerent pPec-·
catum, nam Moſes cogiraverat, quod Iraelitæ
Aaroni intulerint Oy hn) i, e. magnas ca-

reà ipſe yn b-e )̈) i, e. fecerit eis vitulum,
proùr in Gur Arjeh fol. 115. col. 3. m. habetur,
confer. & not, in Sas n h. e.e.
X Hebr. Nyw y, de hujus ſignificatione confer.·
infrà Exod. c. 34. v. 30. n. 90. it. tract. Talmw,

6. Sic Panm hic intergretor, confer. quoad iſtius

Mezilla, fole 25. b.

Mdaa

ſtigationes ſive afflictiones & ærumnas, ut propte-

. M
—

bus colall
1Kwmpe
Nec Putar
ac turpitn
ze Een
riminin

ſorgent ((

me. Foe
1e02. ,
illoloco:

Tol. vetl.

Inphten⸗
ſacerdotes

ſro] Pon.

—
91. Nempe
iram ptO
h. oc.
† Loeiidiu
h. loc,

Arjen fa
h. loc. 4
93. Vige
confer,
³ Conter.
tlac. T
94. lateg

co keme
Raſehi
Plalm.1
que not
D 4. lle
1236.2.
8. n. 2.
Taln.
legatur
Hede,
Wie

9 ,Acachr

—

CA NNI.
—WI.

Fiti ibs ſec⸗
me premnonitio.
min s afkeeit la.
Onitio kce el)
Ventres intumee.
nespertulikiori.
m iſiud Verl.
E in tentationi⸗
D

—
. —
alomn. g01. 28 De e⸗
gud ſgrißteet .
Peilnut fert 39el e
. ſ. d l. P. z0. eoſt,
huoniam unireirzsſenn
eniii ſant, non lagiig.
uti undk, gui ii0lolz⸗
1 4
loe, ſc in vot. wor
fer, Deuter tap. 1, V,

lequennin, leque zd⸗
unt 4 Moto 1 nale,
tus immills, Geba vite
lin blt ,,Ca,, n,109.

1 ult, 6. ca vihe num,

e, Hebr oh ih dvodn.
em, quod ſyd, de guo
dl. 601. & D. Wagent.
,P. 401

uiſti, nempe,popdiO

1: vecelſe ſant tuit, ut

Ones ab taeliis, gulbus
Mß
gieretat gud ielie
D ie, Magnes⸗

CAP. XXXII.

bus coràm Deo. 91. Verl. 24. &t dixi illa] Unum verbum; illi vero feſtinârunt

† & rumpentes detraxerunt ſibi inaures.) Eod. verſ. 24. Et projeci illud in ignem]

Nec putavi, Auadegrelarus edeevihluriſtes qui tamen egreſſus eſt; 92. Verſ. 2 5.

Nadatus] (I1 kud hic notat) 9) Di. e. detectus, nudata enim fuit ignominia-

ac turpitudo ejus (populi Iſraelitici) veluti (verbum iſtud accipitur in illo loco:) ? O

j. e. & denudabit caput mulieris. 93. Eod. verſ. 2 5. Ad eum ignominiæ exponendum

coram inimicis ſuis] Ut eſſet illis (Iſraélitis) ea res turpitudini * in ore omnium, qui in-

2ððð Quomodo hoc ſit intelligendum, vide Gur

”M

Pi e,tecetireis fuulin,
115, 0. n hebenu

Mo /. 00.

us ſgrihezionee Corlen.
o,. g0i,alt Jan,

iram provocant, vide etiam not. in mr n

ſurgunt contrà ilios. Verſ. 26. Quisquts eſt Domini, ad me] (Id eſt: is) veniat ad

me. Eod. verſ. 26. Omnes filii Lemi] Hinc (diſcimus,) quòd tota tribus (Levi fuerit)

recta. 94. Verſ. 27. Sic dixit * Dominus & ..] Sed ubinam (iſtud) dixit? (nempè in
illo loco:) qui ſacrificat Diis, is penitùs deleatur, 95. ita docetur in Mechilta. 26.
Eod. veri. 27. Futrem ſuum] (Nempé) uterinum, 97. isque eſt Ifraelita. Verſ. 29.
Implete manum veſtram] Vos, qui interfeciſtis illos, per rem iſtam eritis initiati, ut ſitis
ſacerdotes Deo.*“ Eod. veri. 29. Nam unuiquisque] Ex vobis implebit manum ſu-
am in filio ſuo atque fratre ſuo. 989. Verſ. 30. Expiationem faciam pro peccato ve-
ſtro] Ponam expiationem 99. abſterſionem atque obſtructionem 100, contrà pec-
= 727 22 2 cata

ita habetur ſupra Exod. c. 22. v. 19. al. 20.
96. Hebr. &n on, eſt is Commentarius in legem
Molis, de quo vi je , voc. &en
ac Buxtorf. Biblioth. Rabbin. confer. & infraà
Exod. c. 34. v. 6., D. 14. (Gter'àa verba iſta:
rrinbn d abſunt 4 MStO z.
97. Hebr. WSn 1i. e: qui eſt 4 matre ejus, 2 linea
materna, cOnfer. Deuter. c. 3 , v. 9. ibique not.
nom. 63.
* Confer. hic tractat. Talmud Sevachim, fol.
115. b. ſicuti in 'nor now, b, loc. ad margi-
nem allegatur, ab initio enim primogeniti liraeli-
tarum erait ſacerdotes Dei; ſed, poltquam ilk
in vitalo confſatili peccaverant, ine rundem la-
cum intrarunt Levitæ, ſic in not. pan

91. Nempé: quibus Deum tentant eumque ad

† Loci iſtius explicationem vide in not. nam ine
y. loc.

Arjeh fol. II5. col. 3. fin. ac not. in an .
p. loc. confer. & tract. Talm. Megilla, fol. 2 5. b.
93. Vide Numer. c. 5. V. 13. ibique Raſchi not.
conter. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc.
*W' Confer. hic not. ad Hiob. c. 26.,v. 14. n. 2 2. 1t.
tract. Talm. Schabbat, fol, 119, bDĩ9T.
94. Integea, incontaminata, &2 cultu idololatri
co remota, id enim dictio hic notat, confer.
Raſchi not. ad Deuter. C. 33. v. 9. n. 65. S 2d.

Plalm. 11 8. V. 4. D. I. it. Nurner. c. 1. V. 49. ihi
que not. n. 13. & not ad Malach, cap. 2. V. 5.
n. 4. item notæ ad libruts Prec. Jud. part. 2. P-
23 9. a. princ. vid. & Selden. de Synedr. !. 2. c.
8. n. 2. p. m. 239. Eedit. Amfieled. & tractat.
Talm. oma, fol. 66. b. uti in a eYhic al
legatur ad marginem
z Hebr. MN , ila, üt & ſequentia, usquc ad:
S& i. e. frat rem (ſuum, ablunt 4 MSto I.

E. loc. exponitur.
ia or De g. o..
99. Vel: deletionem, nam hoc ſegſu dictionem
5) accipi ſcribit autor noſter in notis ad Ge⸗
neſ, c. 3 2. V. 2 O. N. § J. & n. 79
100. Quaſi obicem ac ſegimentum ponam inter
vos atque peccara veſtra, ita m'nn hic expone,

9 5. A dathema ſit, Hebr. r, anathemateperdatur,

confer. net. in an H, loc.

.

9 8. Confer. hic Junii ac Tremellii not. ut & not.

EXxODI.

CAr. XXXII. (N.WI

* Confer. hic tractat. Talmud. Berachot, fol. 32.
a. ſicuti in 'nan mpv . loc. ad marginem al-
legatur, ubi vide etiam notas.

cata veſtra, 101, ut ſeparationem faciam * inter vos & inter peccatum. Verſ. 3 1. cumn ceteni
Deos aureos] Tu, (6 Deus) occaſionem illis (Judæis) præbuiſti, 102, qui abundè in Eeilianet⸗
. A: 5 . . 4 „ . . . . 4 1 1
illos contuliſti aurum & omne, quod deſiderärunt, eequid faciant (igitur,) quò minus znila
peccent? res ſimilis eſt * regi, qui cibum ac potum præbuit filio ſuo eumque orna-—
vit atque inſuper crumenam (auro plenam) à collo ejus ſuſpendit illumque in oſtio ?**
domus meretriciæ conſtituit, ecquid faciat filius, † quò minus peccet? Verſ. 32. E
nunc, ſi remiſeris peccata illorum] Ecce benéè eſt, 103, non ego dico tibi: dele me. El.1
Eod. verſ. 32. Ji verò non, dele me] Eſt hic textus Scripturæ brevis (ſeu elliptieus) cu- ii
jusmodi multi funt. 104. Eod. verſ. 32. De libro tuo] i. e. De univerſa lege, *ne de V e⸗
me dicant *? (Iiraelitæ,) quòd non fuerim dignus, qui pro illis peterem miſericordi: . i. a
am. Verſ. 34 Ad locum, quem dixi tibi] Conjungitur hic (pronomen) (verbo) unt⸗
(ac ponitur ) pro Px, ſic quoque (accipitur in illo loco 7) e . e tule d
ut dicat 105, ei de Adonia. Eod. verſ. 34.] Angelus meus Non verò ego. *** Eod. —
verſ. 34. Et in die viſimtionis meæ &c.] (Ac ſi diceret Deus:) nunc morem tibi geſſi, ne vi. Nie in
illos (Iſraelitas:) ſimùl 106, ac perpetuò delerem; ſemper autem, quando viſitabo e
fuper illos ini quitates eorum, puniam quoque in illis aliquid de iniquitate iſta 10b7. , .
cum m. guſe
. . . J — — łR ot, item 60
101. Hinc an i. e. dies expiationis ‚dici- X Hebr. y eN dNi, abſunt verba iſta ab u- won 9
tur: Pn 7τNνανρ abſterſio onnium delicto. troque MSto, Coœterur confer. hic tract. Talm. ¹ ebr.
rum , uti habet Zohar in Exod. Sect. erd alleg. Roſch haſchana, fol. 16. b. & Sota, fol. 14. a⸗
Bux t. in Lexic. Talm. fol. 2067. Io5. Vide 1. Reg.- c. 2. v. ?9. ubi 7pro & po- 8o.
* Vel: ut diſerimen faciat, ſcil. expiatio iſta, nam nitur, confer. & Raſchi not. ibidem & ad Geneſ. „ Conker, De
& ſic iſtud Aart vertere boſis. c. 24. V. 77 D. 1 5. ac not. in a h. oee Camtie —
102. Nempè, ut Deos aureos ſive virulum con- *XX Nempè: AWi,e. Præſentla Divina, quæ ab èl
flatilem facerent, ſic improbi Jud æi anſam ſive initio fuit cum Iſraælitis, ſic in not. = porm m* 1 Flni ee⸗
oecaſionem iſtius peccati Deo adicribunt, vide hic exponitur. alhi nor
hic tractat. Talm. Berachot, fol. 32. & Joma, 106. Vel: penitùs, Hebr. N una vice tanquäm * Meit äi
fol. 87. a. ſicuti in mor n . loc. ad mar- ½ virum unum, mi habetur Numer, c. 14. Vv. 15. e 1.
ginem allegantur. ubi vide notas, num. 19, abeſt autem vox iſia PoGr
X Hebr. "7, abeſt iſftud ab utroque MSto. cete- „ nhoc loco ab utroque MSt0. dd won
ruᷣconfer. hic traét. Talm. Erachin, fol. 15. b. 107. Nempë: de peccato vituli, vide Junii ac Tre- dany r
NX Hebr. a, in utroque MSto pro eo legitur: melhi not. nt & P. Fag. ad Paraphr. Chal. verſ- Dyn
i e. & regione. . 2. h. cap. ubi Moſes Gerundenſis allegatur, quĩ N 5
¼ Hebr. Nore b a mwr e, abfunt iſta ab fſcribit: && n N rN, ee i e Fn
utroq ue MStooO, DD Py i. c. non accidit tibi, & Ifrael, pœzna a;
103. Conkfer. hic D. Wagenleil. Sot. p. 344. u. liqua, in qua non ſir uncia de iniquitate vituli⸗ v N
bi Eſai-cap. 5 3. Vv. 12. de Moſe exponitur à Rab. vid. Numer. e. 14. v. 3 3.n. 52. & D. Wagen MWdrd
biniiss ſeil. Nizzach. p. 40. confer. & tract. Talm. San- duofte⸗
104. Nimitum: in S. Scriptura, confer. Genel. QAeqdrin, fol. 102. a. b. it. Lightfoot. in Act. A- rh e

dn
PV dnr

ſeq. 33. v. 5. ibique not. num. 8, it. Num. c.
1 9. V. 9. n. 65. & not., ad Jexem. cap. 2. V⸗ 22
n. 31, n, 34. en. . .

CA A
.
Iui abundi in

ligtend winne

eümcne orna.

nque in oſtie dee

et! Verl. 31. k

5

idi: dele ne,

eipriene) (u.
ellilete, ne ge
ten mileficordi.
men) Pebo) “
ie
19 e8. Pod,
gancto Uiſiabo.
ignitate illa 10,

lunt vetba ilg idu.
nſer hietrack. Taln. —

Sotn l. 14. 4.

udi to o.
nibigem d Genel.
lla Dirim, gir d

in not, Sn e

6rlne cetanguim
Numer, c. 14,r. Iſ.
2beſt autemn vos illa
Sio.

ll, Fige luniie Iie⸗

Paraphr, Chils, veſſ.
Ndenii allegatut, gu⸗

mt e
ibi,eeh en
ge inigbige tind
n. 51.8D. Vigen

,& alk, Talm. An⸗
ignrtoot, in Act. A.
li Lipl i &tahe
nuum 5,it. Num.

lgen, lape t 1

CAbP. XXXIII.

— EXODI.

739

S

cum ccteris peccatis nec pœ

dixit ei: vade, aſcende.
tuus. 2. V

na (ulla) venit contrà Iſraelitas, in qua non fuit aliquid
Qe wultione peccati vituli. Verſ. 3 5. E yercuſit Dominus populum] Morte divinituùs
immmilla, 108. (dum adfuerunt) teſtes ſine præmonitione. 10

CAP. XXXIIIL.

Tè—õ

YErſ. 1. Vade, aſtende * de loco iſto] Terra Iſraêlitica altior ?* eſt omnibus ter-
ris, ideò (hic) dicitur: aſcende; alia expoſitio: quemadmodùm (Deus) di-
xerat ei (Moſi) tempore iræ: vade, deſcende; I. ſic tempore benevolentiæ
Eod. verſ. I. I2 & populus] Hic non dicitur: & populus
erſ. 2. Et expellam Cananaum &c.] Sex populi ſunt iſti; Girgeſæus

2 222 3 3. al⸗

1098. Vide ſupra verſ. 20. H. cap. ibique not. n.
27. & Lightfoot. in Matth. c. 5, V. 22. P. 2 66.

edit. Lipi, confer. & ſuprà Exod. c. 2 8. v. 3 5: n.

199. Conkfer. diét. verſ. 20. h. cap. ibique Raſchi

not. item Gur Arjeh fohl. 115. c0l. 4. ac not, in

e RS b. loc.

* Hebr. dy 7, hæc & quæ ſequuntur, uscque ad

y I i, e, tu & populus,abſunt ab utroque
MSto.

x Confer. Deuter. c. I. v. 25: Sign. it, not, ad
Cantic. C. 6. V. 1 0. Sign.*

Raſchi. not.

2. Pront dicitur capitis antec. 3 2. verſu 7. ubi vi⸗

de not. n. 52. in MSto I. poſt.: TPy i. e. &

populus tuus, addita ſunt iſia: & re. n
1êèðů

eD- 327 WyDa TDDNA NSLT CN n
2 nn n e een e e een
y eee ie ee e ie e ee
BN O r e re e i een e en

Pyun V yrn TX AiN

ri, vrbiy en een n ereen n

eN eey rr e dr e
pPeey y in dee

X P ee e dee ee, deen

.l
P Sy res e dne eeen
Peyn 7 1) en — & h n en

SD.
San 'be e n e eee en 79

1. Sicuti cap. antec. 32. Verſ. 7. habetur, ubi vide

bpi& n ieeen enn een een eeee

9 e e een ee ree ee d N

N / .
aW Wr ape een in ee ee eeen

3D eenn een ee mree n
y i nh en ee en en de
prN ne e e een deenn eee e
ee n e een enn
i. e. ac videtur, quòd hucusque (Deus)

non placatus fuerit ei (populo Iiraelitico; )ſed us

ſta dicam (Deus fuit,) ſicquti homo, qui paulu-
lum quievit ab ira ſua, non enim (hie) dicitur:
tu & populus meus, (ſi enim Deus id dixiſſet.)
oflem intelligere, quòd penitus in gratiam cum
illis (Iſraelitis) redierit ac penitus placatus fue-
rit; jam verò, quoniam (hic) dicitur“ tu & po-=
pulus, non eſt hie omnimoda placatio; ſed ſal-

tem dimidia placatio, atque ita ſe res omnis ha-
bet in duobus peceatis, quætàm verbis, quâmfa-

Ctis illi coràm Deo petpetràrunt, & de duobus

iſtis conquerſtur ipie (Deus) coram Moſe con-

IrA Ifraélitas, ut ita dicam (exempli gratia) de
filio, qui moleſtiam exhibuit patri ſuo, & pater
ejus de illo conqueritur apud ejus pædagogum
(dicens:) vide quid faciat mihi filius, quem tu
educaſti, iſti (Ifraelitæ) dixer unt de vitulo: hi
ſunt Dii tui, & Ifrael! qui te eduxerunt exterra
gypti: ( cap. præced. 32. V. 4.) attribuerunt
magnitudinem (quæ Deo ſoli competit,) idolo
(confer. cap. antec- 32. v. §. Sign. †) prætere«
Deus conqueritur de illis (Ilraëlitis) apud Me=

740 FXxODI. CAbP. XXXIII.

—

„

3. autem ſurrexerat & ſemet ſponté abillis averterat. 4. Verl. 3. In terram, fuentenm
lable & melle Ego dico tibi, ut tu illos (in eam terram) aſcendere facias. Eod. verſ. 3.

Quia non aſcendam in medio tui] Quocircà ego dico tibi: & mittam antè te angelum.
5. Eod. verſ. 3. Quia populus duræ cervicis es] Et quando præſentia mea Divina in-
medio veſtrùm eſt ac vos contrà me rebelles eſtis, ego iram meam adversus vos augeo.
* Eod. verſ. 3. Conſumamte] (VYerbum & hic) notat 1) i. e. conſumptionem
(ſeu perditionem.) Verſ. 4. Verbum malum] Quòd (ſcilicèt) præſentia Divina non
(inter illos) habitare & cum eis ire (velit.) Eod. verſ. 4. Unusquisque ornatum ſuum
(Quem quisque ſecum aſportaverat) de monte Choreb, * (nimirùm) coronas, 6. quæ
illis datæ erant in Choreb, quando dixerunt: faciemus & auſcultabimus. Verlſ. 5.
Momentö unb aſcendam in medio tui & delebo te] Si aſcendero in medio tui, & vos mihi
rebellaveritis dura cervice veſtrà, iraſcor vobis unò 1. e. momentéô, id, quod eſt
menſura iræ ejus, nam dicitur; abſconde te paululùm momenti, donec tranſie-

„

hic interpretor, confer. cap. ſequ. 34. V. 11. n.
36. ubi eadem, quæ hic, adduçuntur.
5. Sicuti habeur verlu 2. G. cap. confer. not. in
n b, loc.

fen, dicens: ſurge, abi, deſcende, quia corru-
pit populus tuus, quem eduxiſti, (nempè:) po-
pulum tuum, ex terra Æ gypti (cgap. antec. 32.
v. 7.) ac ſi diceret (Deus:) per (vel propter) J b e ee
me ego eduxi eos; (ſe 4) per te rereſſerunt citò 4 Conter. hic oi. in ppafi mör, ubi loci iſtius
de via, quam eis præcepi, (ſtatim) a primo præ- erxplicatio habetur.
cepto, dum eis dini: ego ſum Dominus, Deus XX„ Hebr. a n, abſunt hic verba iſta ab utro-
tuus, qui eduxi te e terra Egy pti ; (led i) a- que MSto. SS d d
tribueruutmagnitudinem (mihi loli debitaen) 6. Conſentit huic ex poſitioni autor Paraph raſeos
idolo, Deos, quos non noverant ( adoraverunt, Hieroſolymitanæ, qui Icribit: & vidit Moſes
Peuter. Cap. 29, V. 25.) Prccpetameis: nenj populum, quòd denudatus eſſet, denudati enim
facies tibi ſimulscrum nec ullam imaginem, (aſt erant coronà aureà, quæ fuerat in Capitibus
illi) fecerunt ſibi fimulacrum conflatile, Deus

eorum, in qua & nemen Hamphorafſch in-

dicit Moli: quia corrupit populus tuus, quem
eduxiſti ex Ægypto; (cap- anteC. 32. v. 7.) ſed

Moſes reſpondit ei: cur iraſcatur furer tuus conttà
populum tuum, Domine:? ( d. c. 3 2, V. 11.)
tuus eſt populus, populus tuus eſt, non meus,
quem tu eduxiſti ex Fgypto, non ego, tu enim
equxiſti illos robore magno ac manu valida
non eit autem in manu mea robur magnum, vi=
detut hæc eſſe adòi io R. Joſephi, Sim gonis filii,
dequo cap. antec. 32. v. 5.: Sign. † ia MSto .
nonniſi iſta habentur deora & ye,
A b-n Niide cCtera, quæ hic habentur, i
bidem abſunt. 6
3. De quo vide Deuteron. C. 7. v. 1. ubi ſeptem
populi, ab Iſracëlitis expellendi, numeramur.

4. Sive: removerat, ſeparaverat, ſie verbum 1e

ſceulꝑpt um fuerat in monte Horeb, hæc ille, grout
allegat P. Pagius in not. ad Paraphr. Chald. h.

loc. confer. & verſ. 6. h. cap. n. 9. ac Levit. c.

9. v. I. num. S. tradunt autem Rabbini, quod
quilibet INAraelita duas acceperit coronas ab an-
gelis, qui deſcenderant de monte Choreb vel Si-
nai, unam pro eo, quod dixerunt: faciemus,
alteram pro eo, quod dixerunt: auſeultabimus,

hasce cotonas omnes cum IIraelitz maudat?

Dei depoſuiſſent, Moſes meruit, ut illas accipe-
ret, Ercut habetur in notis ad librum Prec. Jud.
part. 1. P. 6 8. a. fin. confer, & D. Maii Theol.
Jud. Loc 4. Sest. 2. J. 3. pPag. mih. & 1. ite:m
tra ctat. Talm. Sc bhabbat, fol. 8 8. a. uti in me
Pnn loc. allegatur ad marginem.

iitita,
vetl. .
Fod. Fetl
z,e,Ornatunm
bunkſee
um ſuum i
CcotNunica
enimreloſp
i. 11,
Rpi⸗ e.
Comnum )
nſalbate
inde ſihalͤ
natulun con
11,olnio
—.—
Fagii nore

1 eige, gu⸗

nta luottt
8. Conler. ti
1. ol, 89.
Rokata fun
Halt le p.
Chald.b.
z.l. 3..
dath ac
o. Vel: i⸗
N
Tur in noti
h Verl, &
II. Hehr.
deplurz
confer. 8
11. bca
vit t, le
lor, it il
bat, .g
5 Ver eitei
dilrum
I. Al ha

,
Man, u

Naneteangelim
u meririnin
Adrersls Algeo.
e conſumptionen
Lientla Diyina on
uegrnatun ſinn
nſeonad t, e
kabimis. Verlf.
ediot, Krosihi
mentdic,guod eſ
enti, donecttanle.
tit
—.K2u
en lge, 4,V. Il. .
adducuntur.
.5. ca. coflet nlt in

N er, udilectiſius
t bic perba ila ab tie.

vonl amor Mrapinſeos
Cibit: N piit Moles
tus ellet, denudati enim
ur fGerat in Cipininns
wen Hlimphoradch in⸗

e Horeb, hec ille, Ptout 1

t. ad Parapht, (hald,
B,(3,, 1,9, Leyit c,
t zutem Rabbini, auod
zccepetit lONns 0 an
de mome Choeb el di⸗

5d Civerunt: aciene

itetunt: Zuſcultabimus,

cumm Iudelitæ Mand0 †

metuit, Ut illas acpe⸗
ofis 40 libkumn bjer, ug
conlet, 8 D. Maii Theol.
63. ſo. ib. l itein
, dol. 90. à u in

urz matpinenn.

WII CAbP. XXXIII.
ean, ulnen . 3

enimveròô ſpa

ODI.

rit ira, 7. & conſumam vos, quapropter melius vobis eſt, ut mittam angelum. Eod.
verſ. 3. Et nunc] Poœnâ iſtà ſtatim plectemini, ut deponatis ornatum veſtrum à vobis.
Eod. verſ. 5. Ilt ſciam, quid faciam tibi] Quando viſitavero cœtera peccata, 8. ego
ſeio, quid mecum cogitem, ut faciam tibi. Verſ. 6. Ornatum ſuum à monte Choreb]
:. e. Ornatum, qui fuit in manu eorum (Iſraelitarum) à monte Choreb. 9. Verſ. 7.

Et Moſes] Ab iſto tempore ac deinceps. E
bum Ho)) ſignificat

communicatus eſt diſcipulo. * Eod. v. 7.

furd. 12, Eock. verſ. 7. E vocavit illud]

od. verſ. 2. Accepit abernaculun] (Ver-

tempus præſens, 10. i pſe (ſcilicèt Moſes) accipiebat tabernacu-
lum ſuum idque tendebat extraâ caſtra, dicens: excommunicatus II. magiſtro ex-

Procul] Bis mille cubitis, veluti dicitur:

tium erit inter vos & inter illam (arcam) quali bis mille cubitorum men-

(Verbum —— ponitur hic pro: — ND

— )Pi. e. vocabat 13. illud: tabernaculum Di. e. conventüis, 14. nempè:
domum i. e. cœtus 15. illis, qui quærebant legem. Eod. verſi 7. Omnis, qui
conſulibat ** Dominum] Hinc (docent Rabbini, quòd) is, qui conſulit ſenem, 16, per-

inge ſit, ac ſi recipiat majeſtatem Divinam.
naculum conpentus] (erbum N) idem valet,) ac Na)) i. e. ergrediebatur
expoſitio (verborum iſtorum:) & erat omnis, qui conſulebat Dominum,

17. Eod. veri. 7. Egrediebatur ad tber-
19. alia
(videlicèt)

etiam

7. Sicuti Eſai. cap. 2 6. V. er
Fagii noi- ad Faraphr. Chald. 5. loc.

g. Vide, quæ cap. præced. 32. v. 34. D. 107. nO-.

tata ſunt, confer. & Numer. cap. 19. v. 9. h. 2 5.

t. fol. 89. b. ut & ea, quæ verſ. antec. 4. n. 6.

notata ſunt, vide &s not. ad librum Prec. Jud.
med, ac P. Fag. ad Paraphr.
32. c. 3. n. 9. ubi locus ex tractatu Talm- Schab-

part. I. P. 156: a. med,
Chald. h. loc. it. Martini Pug. Fid. Part.

bath adquétus ef.

10. Vel: imperfectum, nempè i hic ſignificat
N i. e, ipſe accipiebat, prout hic habe-

tur in notis Commentatoris noſtri, confer. n. 13.
h. verſ., & verſ. ſeq. 8ibique not. n. 21.

1I. Hebr. An, de hac excommunicatione vi-
de plura apud Buztorſ. in Lex. Talm. fol. 1303.
7. Sign. ac verſ.

confer. & cap. anteC. 32„ V.
1I1. h. cap. ibique Raſchi not. n. 3 6. vide & Le-

Vit. c. I. V. I. Sign. * acs not. in NrDVh.
Iloc. it. tract. Talm. Berachot, fol. 6 3. b. & Schab- †

Pat, fol. 8 8. a. it, Sanhedrin, fol. 110, a.
* Per diicipulum hic intelligitur Moſes, per
iſirum ipſe Deus.

20. habetur, confer. P. †

Conkfer. tract. LTalm. Ahabbat, fol. 88. a. b.

ma

mer. cap. 3 5⸗V. 5eac Gur Arjeh fol- I 16, 0l. 1.
princ. ut & not. in Smar nP§, loc. ubi ratio
ſſſtius expoſuionis adducitur.
I3. Vide num. præced. 10. . verſ. 7. & num. 18.
b, verſ-
14. Autor Vulgatæ hic vertit? tabernaculum fœ-
deris, alibi tranſtulit: tabernaculum teſtimo-
nii, ſic & LXX. αα αααννετ, confer. hic P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. ut & Junii ac Tre-
mellii not. . loc.
15. Sive: congregationis, quo nomine intelligi-
tur Schola, Synagoga, Eecleſia, ſic etiam in Fa-
raphraſi Chaldaica hic vocatur, domus doctri-
næ, ubi vide P. Fagii not. confer. & Buxtorf.
Lex. Talm. fol 966,.
*x Hebr. varn 92, hæc & quæ ſequuntur, usque
ad: i,e. & erat, uti verſu 8. . cap. habe-
tur, abſunt ab utroque MSsto.
16. Hebt. o wn i, e. qui quærit faciem
ſenis ſive doctoris, dictio quippe io hic ſignifi-
cat am Pnhr i-e. ſapientiæ ſtudioſum, confer.
Bruuzxtorf. Lex Talm. fol 1146.
17. Vide, quæ ſuprà ad Exod. c. 18. v. 1
notata ſunt. V

1

2. n. 4 3*

12. Sic habetur Jolſu. cap. 3. V,4. GOnfer. & Nu

18. Conler. ſupra num. 13. h. Vver ſ. JZ.
P 72

gtiam angeli min ſtratorii, 19. dum interrogabant de loco præſentiæ Divinæ, ze.
eorum ſocii reſpondebant illis: ecce ipſe eſt in tabernaculo Moſis. Verſ. 8. Et e-
ra!] (VYerbum hic) ſigniſicat Ni, e. præſens, 21, Eod. verſ. 8. Dum
egrediebatur Meſes] Ex caſtris, ut iret ad tabernaculum. Eod. verſ. 8. Surgebat omnis
populus] Stabant (IHſraelitæ) conſpectu ejus (Moſis,) nec ſedebant, donec ille ab ipſis
abſconderetur. * Eod. verſ. 8. Er intuebantur tergum Moſis] Ut laudarent * (eum,
dicentes:) felix ille natus muliere, qui tàm fidus repertus eſt, 22. ut Divina majeſtas
ingrediatur poſt illum ad oſtium tabernaculi ejus. Verſ. 9. Et loquebatur cum Moſe]
(Iſtud: A hic idem ſignificat) ac O2Pi, e, loquebatur cum Moſe, (ſic etiam ha-
bet) Targum ejus: bN i. e. & loquebatur cum Moſe; quoniam hæc eſt gloria
Divinæ majeſtatis, 23, veluti (habetur in illo loco:) & audivit (Moſes) vocem-
EN P j. e. à loquente ſecum, 24. nec uſurpat † (hic Scriptura:)
loquentem ſecum, (nam) quando illa (Scriptura) uſurpat: 2 , 25, interpretatio
ejus hæc eſt: vox ſermocinabatur * ſecum ipſa, & idiota (ſive plebejus) audiebat ab
illa; aſt quando illa (Scriptura) dicit: 722, ſenſus literalis, quòd rex loqua-
tur cum plebejo. 26, Verſ. 19. Er incurvärunt ſeſe] Ergà præſentiam Divi-
. nam-

19. Hebr. naw , Asτιεονhn̈ον ναιιwαι 1ι ta ſit ſecum, vide Num er. dict. cap. 7. v. 89
niſtratorii ſpiritus, dicuntur in Epiſtol. ad Hebr. confer. & not. in .α α bà h. loc.
5

222 id eſt:

Cap. 1. V. 14. . .
20. Nempè: ubinam eſſet Majeſtas Divina vel
ubinam illa reperiretur.

21. Vel: præteritum imperfectum, conſer. qua
verſ. antec. 7. h. cap. n. 10. & infra verſ. 11. n-

3 8. notata iunt. .
X Hebr. bbm, in MSto I. pro eo legitur: — Ka-
i. e. introibat ſcil. in tabernacnlum, in eodem

MSto 1. poſteà additur à a Nn i. e.

hoc eſt, quod (hic) dicitur: & intuebantur &c.

confer. tract. Talm. Kidduſchin, ſol. 3 3. a. b.
Hebr. Namh, in MSto I. huic præmiſſa ſunt
iſta: PpeN WL i. e. eſt & epolitio allegori-
ca ſapientum (i. e. Doctorum) noſtrorum.
22. Sic inter pretor hic wa, i. e. is, cui quis fi-
dit & in eo fiduciam ponit, Gall. confdent, con
fer. Numer. c. 12. Vv. 7. & Epiſt. ad Hebr. cap.
3. V. 2. poſſes & vertere; cui vertum eſt, qui cer-
tam ſpem habetr.
13. Contfer. quæ ad Numer, cap. 7. verſ. 89. n.
8 2. notata ſunt. .
24. Vel: quæ loquebatur fecum, ſic etiam in Gur
Arjeh fol. 120. col. 3. me i. exponitur, nempé:

† Hebr. ν &, hac & ſequentia, usque ad:
Rà i. e. quando illa & c. abſunt à MSto z.
[25“ Uti Numer. dict. c. 7. v. &9. habetur, confer.

da mmodo illuſtratur.

i, e. frequenter loquebatur, colloquebatur.
26. Sive: homine privato & idiota, videlicèt nae
'ne Ne ene ee i. e intuitus eſt illum fa-
cie ad faciem, uti lequitur R, Salomo ad E-
Zech. diæct. c. 2. v. 2. it autem locus iſte eò melins
intelligatur, lubet hic adi«ribere, quæ P. Fagius

tavit, nempè, quosdam eſſe, qui verba iſta: lo-
quentis ſecum vel à loquente ſecum, quæ dift.
verſ. 89. habentur, ita exponant, ut i i. e. ſe-
cum ſit reciprocum, ita, ut ad Deum, non ad
Moſem referantur, hoc ſenſu: quaſi Deus locu-
tus ſit ad ſeipſum eò, quòd inferior & indignior
ſit homo, quàm ut cum ipſo loquatur Deus æ-⸗
ternus, & hoc Colloquium, quod Deus ſecum
habuit, Moſem audiviſſe, qui ftabat in taberna-

WMxy y Aa n N e, i. e. quod vox locu!

cuG

& Ezech. c. 2. v. 2. & Ezech. c. 4 3. v. 6. ibique
R. Salom. not., ubi locus, qui hic habetur, quo-

*† Hebr. Ansn, in utroque MSto pro eo legitur.

ad Numer, cap. 7. V. 89. in Paraphf. Chald. no-

(AN. WII

„.

Gnr Erciliert
cinatio cuinl

le bidiceta

Kummfuit tab⸗

de ſunt tabt

(onkiͤleen
gimn: Afid⸗
Atagintacie

no Ac, 31.

mand ad mol
ginte Giesn
qlemnedmnod
fiores fuertun
(Dei)decin
Iltaelitis cunn
diditüllitabr
lKraclitico)
6s) Martü;
ad illum (M.

vyrtebatur 4.

culo teſtimo
pitigtorium.
inqdit 1. ke
eg. ca0. 7.
um poſt ilt
in MSto:
dwn d
Omdis pop
ellet ſuper 5
5 Coner hie 1
explicanio hi

vel: collot

erpolilio)
lachot fol.
27, beregit t
vetbume.
fet, notin
berachot, ſo
11e Vide, gue

ANII.

dlie Digine .

deil 9, n

8 rgebatonni⸗
donee ilead e⸗

Wwdarent enn,

tDiyinz majelts

lebatuy cum Me⸗

ſe ſſe lam la.
um hac et glora

(Moles) vocem,

Nnni ſt.

ſ. interptetati
ejus)audiebat ab

11.
wod ter loga.
rrlentiam Dini.
an .

—.—
õ
9. N.

genia, nsdge h:

,. 4
e. ablant 4 Mto 1,

149, habetur, (Olſet.

ch e.43. F,6 ibigle
guihickibetun guo⸗

o pro eo eegiunt.

atur, GOloq uebatin.

Liciota, kidelicet 1
igtuitus elt lum ſa⸗
ur R, Salomo ad E⸗

n locssiſte ed meins
fibete, cur . egins

baraphr. Chald, mo⸗
e, gul feiba ill: 00⸗

nte ſerum, due di.

Dnant, ut NN i ee⸗
ut 2d Deum, Donid
ſu: goal Deus locu⸗

lo loquatut Dens 4
, guod Ders ſecum
ll ubein aend
clis

CAb. XXXIII.

nam. * Verſ. 4I. Ert loquebatur Dominus cum Moſe ſacie ad faciem] i. e. Et ſermocinaba-

Klior & intig io

EXODI.

tur (familiariter) cum Moſe. * Eod. v. I I. Et revertebatur ad caſtra] Poſtquàm ſermo-

cinatio cum illo p eracta fuit, fevertebatur Moſes ad caſtra & docebat ſeniores id, quod

ipſe didicerat (à Deo) & rem iſtam exercuit ?27. Moſes à die expiationis usque dum ere-

Ktum fuit tabernaculum & non amplius, nam ecce die decimo ſeptimo Junii 28. fra-
Ctæ ſunt tabulæ & decimo octavo (die ejusdem menſis) combuſſit (Moſes) vitulum-
(conflatilem) & judicavit peccatores, 29.
nim: & factum eſt manè ac dixit Moſes populo &c. 30. tranſegit autem ibidem qua-

ac decimo nono (die) aſcendit, dicitur e-

draginta dies & petiit miſericordiam (à Deo,)) nam dicitur: & procidi coràm Domi-

no &c. 31. die autem primo menſis Auguſti 32. dictum fuit ei (Moſi:) & aſcendas

manè ad montem Sinai, 33. ut accipias tabulas poſteriores & peregit ibidem quadra-
inta dies, nam de illis dicitur: & ego ſteti in monte, ſicuti diebus prioribus &c. 34.
quemadmodùm (autem) priores dies fuerunt in benevolentia (Dei;) fic etiam poſte-
riores fuerunt in benevolentia, dic (itaque) nunc, quod dies intermedii fuerint in ira-

(Dei,) decimo (enim) die menſis Septembris 35. placatus fuit Sanctus ille Benedictus

Iſraelitis cum gaudio & corde integro, ac dixit ei (Moſi:)remiſi peccatum, 36, ac tra-

didit illi tabulas poſteriores, deſcendit igitur (Moſes) ac coœpit præcipere ei (populo
Ifraelitico) de opere tabernaculi, quod etiam fecerunt usque ad primum (diem men-

ſis) Martii; 37. at poſtquâm erectum fuit tabernaculum, non amplius verbum (Dei)
ad illum (Moſen) factum eſt, niſi de tabernaculo teſtimonii. Eod. verſ. II. Et re-

vertebatur ad caſira] (Sic etiam) Targum ejus:

Ni. e. & revertebatur ad caſtra,
quia

culo teſtimonii extra velum, quòd tegebat pro-
pitiatorium ; ſed hæc nonnihil argutula ſunt.
inquit P. Fagius ibidem, confer. Numer. al

leg. cap. 7. V. 99. num. 82, & num. 83: eεter
um poſt iſtud: ee Dy i, e. cum plebejo.,

in MSto z. addita ſunt iſta: ) be N

z rL ee, 1. e. (Verſ. 10.) Et vi dit
omnis populus] Quòôd Majeſtas Divina retecta

eſſet ſuper Moſem.

*X Confer. hic not. in oml me“, ubi loci iſlius

explicàtio habetur.

zX Vel: colloquebatur cum Mole. abeſt autem iſta

expoſitio 4 MSto I. confer, hic tract. Talm. Be-
rachot, fol. 63. a.
27. Peregit, frequentavit, facere conſvevit, id enim
verbum A, quod hic habetur, ſignificat, con-
fer. not in nn rW bH. loe. it. dict. tract. Talm.
Berachot, fol. 63. b. “ðM
28. Vide, quæ ſuprà ad Exod. cap. 3 I. verſ. 19. n

2 6. notata ſunt.
29. Proht cap. antee. 32. V. 27. habetur, confer.
hic tractat. Talmud. Taanit, fol. 29. a. ſicuti in
Srne P Y"'Z. loc. ad marginem allegatur.
30. Vide dicét,. cap. 32. Verſ., 30. confer., not. in
e h. loc. .
31 Zicuti Deuteron. C. 9. V. I 9: & v. 2 5. habetur.
31. Hebr. 7)7se, qui menſis Auguſto noſtro maxi-
mam pattem reſpondet.
33: Proht caps ſequ. 34. V. 2. habetur.
34. Vide Deuteron. c. 10. v. 10. .
1. „, „. .
35. Hebr. νρν qui ferè Septembri noſtro re-
ſpondet.
36. Zicuti Numer. C. I4. V. 2. habetur, confer. Be-
raghot fol, 32. a. & not. ad c. Præced. 32, v. 7.
sign. ½ 8
. .R 7 .
37. Hebr. ( /, qui maxima ex parte Martio no-

ſtro reſpondet, confer. ſupra Exod. c. 3 1. V. I9.
num. 30.

Aaa aa

41. Vide dict. v. 8. h. cap.

EXODI. CAP. XXXIII.
quia illud (verbum 2 Chald. ) ſignificat tempus praſens, 38. ſic quoque (ac-
cipiuntur verba in) toto contextu, (nempè:) NWτεN i. e. & videbat 39. omnis popu-
lus, (ubi Chaldæus Hebræum επβ$ vertit: i Mi e. & videbat, item ) (Chaldæ-
us tranſtulit:) PPd i. e. & ſtabant, 49, item 10 (Chaldæus tranſtulit:
eEe i. e. & contemplabantur, 41. item N1(Chaldaicè ) . fi. e.
& adorabant; eſt autem allegorica expoſitio hujus (loci, ubi habetur: ) locutus eſt

744

Dominus cum Moſe, ut reverteretur ad caſtra. 42, nempèê: dixit ei (Moſi Deus!)

ego iraſcor, tu quo que iraſceris, ſi ita eſt, quisnam illos (Iſraélitas) adducet? 43. Verſ.
12. Vide, tu ditis mibi] Vide, oculos animumque tuum adverte ad verba tua, tu di-
cis mihi &c. nec tu *mihi notum feciſti &c. & quòd dixiſti mihi: ecce ego mittam
angelum, non eſt iſta notiſicatio, quia illam non habeo gratam. 44. Eod. verſ. 12.
Tu verò dixiſti novi te] Cognoſco te præ cœteris filiis hominum nomine exiſtimatio-
nis, 45, nam ecce dixiſti mihi: en ego veniam adte in denſa nube &c. ac tibi cre-
dent in perpetuum. 46. Verſ. 13. Nunc imque] Si verum eſt, † quòd invenerim
gratiamn coràm te, indica quæsò mihi vias tuas, (videlicèt) quamnam mercedem *' tu
des illis, qui inveniunt gratiam corâm te. ** Eod. verſ. 13. Ert agneſeam te, ut inve-
niam gratiam coràm te] i. e. Et agnoſcam hac in re t menſuram retributionis tuæ, 47.
quænam ſit illa inventio gratiæ, quam inveni coràm te; eſt autem interpretatio (ver-
borum iſtorum:) ut inveniam gratiam, (nempè,) ut cognoſcam, quantam mercedem

1 * ha-

3 8§. Vel: prætetitum inpertectum, confer. quæ inter vos erit?) =
ſuprà ad verſ. 8. H. c. n. 2 1. & c. ſeq. 34. vV. 31. Hebr. N arEe iſta ut & ſequentia, usque ad:
n. 9 3. notata ſunt. DDN i. e. ecce ego &c, abſunt ab utroque
39. Uti verſu præced. 10. H. cap. habetur. MStGO.
40. Sic veriu &. h. cap. habetur; confer. hic tract. 44. Confer. quæ infrà ad v. 15. . c. n. 5 3, notata
Talm. Berachot,fol. 6 3. b. it. Peſachim, fol. 119. † ſunt, vide & not. in p- mov h. loc.
b. & Menachot, fol. 9 9. b. it. Temurah, fol. 16.a. 45. Id eſt: in exiſtimatione te habeo vel temet
præ cœœteris heminibus æſtimo.
46. Prout ſuprà Exod. c. 19. v.
not. in pat Mnew h. loc.
† Hebr. &nV E —, in urroque pro his legi-
tur nS*D 8) — i. e. ſi quæ0ô invenerim &c.
*X Hebr. A An, ſic in plerisque editionibus; ſed
in MStoz. legitur : i e. & hanc merce⸗-
dem (ſcil. tu das illis & c.) confer, hic tract, Talm.
Berachot, fol. 7. a. —
X Loci iſtius explicationem vide in not. .α
ppoI h. loc.

† boſt iſtud: Pat) in utroque MSto addita ſunt
iGda Non 50 Hhννο NW i. e. hic eſt ſenſus lite-
ralis S. Scripturæ.
42, Sicuti hoc verſu 11. habetur.
43. Nempè, ut ego illis propitius fiam, opus eſt
mediatore, qui placationem impetret, delicti ve-
niam dabo, tu intercede apud me pro Ifraélitis
eos que redue mecum in gratiam, revertere itaque
ad Caſtra, hunc pnto allegoricæ iſtius expoſitio-
nis eſe lenfum, ſic Chriſtus cειτιας i. e. media-
tor intér Deum patrem& genushumanum factus †
eſt, vid. 1. Timoth. c. 2. v. 5§. cœterùm in MSto
1, prO legitur aan i. e. quis

9. haberur, vide

vim ſeu robur (menſuræ retributionis &c.)
472

E Hebr. a, in MSto 2. pro eo legitur: ns i,e.

7

(AN.XXNI
,thabeat il⸗
Gde, gobl
ſpem pono⸗
tionemn autell
Kud alegon
ni,ut ſcliptun
gunr: ui
Angelumeg
rdrre le
En tenan

intre)agnoſc⸗

cum: eſt&
tua Divinaſ
lutuu Iſt
6e, hacinte⸗
ie & ilctin
nm iſan (

—
47. Id eſt: g.
temibution
gain⸗ conte
* Hebr.
Mto, juuta
(ognolcam i
41. Ficuti cap.
49. Vel: con
falcio, ſie H
ſo. Hebr.
& gratiatun
eiſt autetn lib
mudicizrepe⸗
Talmud. Be
locallee:

èSe ebr. 3

11. Id eh: u
Alinam ten
conter que⸗
ſunt,
31. KAfe: in
rollt. Jan
ſi, winle i

. NxI.
3. omnis 0 le
NöChalle.
us tranſtolit:

Ciſfrndſfie.

6tur:)locutus eſt

eiſMalens:)
acet gg, ſetl,

Aretba tua, tu di
eece epo mittam
.. Locdl verl.12.

mine exiſtimatio⸗

e E a tii cte⸗

P guöcd inrenttim

in mercedem dtn

hſiantt, ut in.

bationis iut, 4,
interpretatio ver⸗
nantam merceden

z.

Eequentia, Neqnead:

dc sblun zb birne

1 . ht. 5 5,n0tats
ne te habeo pel temet
eflimo⸗
19 1. 9, hibelun iide

n Utfocfle 10 Ri egl⸗
quæl0 iMrenerimn ae⸗
7 . „7“7
iegue eltlionibid ,lel

Mmi e. & hane melce⸗

Konler, kicttact, Tam.

nem vide in not,

oeo kegtut: in ie⸗

etibotionii t

4

—
ſe uoqneſar. .

1

habeat (iſta) inventio grativ. Eod, verſ. 12. Ac vide, quòd populus tuus ſit gens
iita] Ne dicas: & faciam te in gentem magnam, 48. nec iſtos (Iſraêlitas) deſeras,
vide, quòd populus tuus ſint iſti jam inde ab antiquo; ſi verò illos ſpernis, non ege
ſpem pono 49. in illis, qui ex lumbis meis egrediuntur, ut ſint permanſuri; retribu-
tionem autem mercedis meæ in populo iſto notam mihi fac, Rabbini noſtri exponunt
iſtud allegoricè in tractatu Talmudico, (qui inſcribitur:) Berachot; 50. ſed ego ve-
ni, ut ſcripturas juxtà modos ſuos*atque ordinem ſuum exponam. 51. Verſ. 14.
&t dixit: facies meæ ibunt] Juxtà Targum ejus (erit explicatio:) non mittam amplius
angelum, ego ipſe ibo, veluti (dicitur:) & facies tuæ ibunt in bello. 52. Verſ. 1 5.
Et dixit ei] Id ego volo, 53. ne ſcil. per manus angeli 54. nos hinc aſcendere faciae
(in terram Chananæam.) Verſ. 16. Et quanam in re jam cognoſeetur] i. e. (Quanam
in re) agnoſcam inventionem gratiæ, nonne (in illa, nempè:) quande tu ibis nobis-
cum:? eſt & alia expoſitio, (videlicèt:) ego peto à te, ne requieſcat amplius majeſtas
tua Divina ſuper populis hujus ſeculi 55. Eod. verſ. 16. & ſéèpambimur ego & popu-
lustuus] (Iſtud: 1 hic ſigniſicat:) Dn D D) i. e. & erimus ſeparati
56. hac in re ab omnibus populis, veluti (verbum iſtud accipitur in illo loco:) ene
i. e. & diſcrimen fecit Dominus inter pecus Ægyptiorum &c. 57. Verſ. 17. Etiam
rem iſtam] (Nempè:) ne Divina Majeſtas mea amplius requieſcat ſuper cultores i40.
Aaa s a 2 o⸗

1

47. Id eſt: quanam in re conliſtat iſta mercedis dem, confer. & tract. Talm. Berachot, dict. fol.
rerributio, quam præſtas illis, qui apud te ſunt in 7. a. b.
gratia, confer. not. in an ,h. lo:. 53. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 12. . cap. n. 44.
* Hebr. , abſunt hæc verba ab utroque notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 116. col. 3.
MSto, juxta quam lectionem hic eſt ſenſus: u med. .

cognoſcam inventionem gratiz. 54. Vel: per angelum; ſed per faciem tuam, i. e.
48. Sicuti cap. antec. 32. v. 10. habetur. per temetipſum, confer. P. Fagii not. ad Paraphr-
49. Vel: confido, fiducias habeo, innitor, memet Chald. 6. loc. & D. Maji Theol. Jud. Loc. 4.
fulcio, ſic Hebr. 'b hic explico. Sect. 1. §. 3. p. wihi 71. & ſequ. ac not. in men

50. Hebr. —n, qui tractatus agit de precibus 'mar 6, loc. it. tractat. Talmud. Sanhedein,
S& gratiarum actionibus pro terræ frucdtibus &c. fol. 3 9, b.
eſt autem liber primus partis primæ Operis Tal. 55. Sive: mundi, ſic vocantur 4a Judæis ceœteræ
mudicizreperitur locus allegatus in diéto træctaru gentes, quæ non ſunt de populo Iiraelitico, vide
Talmud. Berachot, fol. 7. a. uti in Mα Ree ver. ſequ. 17, n. 5 8. & cap. ſequ. 3 4. v. I0. .
h. loc allegatur ad marginem. 35. ac not. in Dart V h. log. it. tract. Talm.
xx Hebr. ’a y, abſunt iſia à Msto?ꝛ. Bava batra, fol. 15. a.
51. Id eſt: ut lenſum literalem Scripturæ ac ge- 56. Confer. Cap. ſequ. 34. v. 9, n. 29 & b. 30. it.
nuinam textus Sacti ſignificationem exponam, dict. c. 34. v. 10. n. 32. & n. 33. ac 34. ut &
confer. quæ ad Geneſ. cap. 3. v. 3. n. 26. notats not. ad Elai. c. 26. v. 19. n. 35., M
ſunt l H BU
52. Sive: in bellica expeditione, in conflictu, 57. ent ſuprd Koc o⸗ l hahe ur, ubi vide
prout 2. Samuel. c. 17 v. 1I, habetur, ut ſenius 1 naet Tanfen e en lalm 17. v. 7. n,
it, tu iple ibis in bellum, vide Raſchi nor. ibi- 2.e tract. Berachot, fol. 7. 2.

—

46 EIXODI. CAP XXXIII.

lorum, 18%. faciam, nec verba Bileami (facta ſunt) per olanationem majeſtatis Di-
vinæ 59. ſed (ipſe) cadebat & retectus fuit oculis, 6o. veluti (in illo loco habetur:)
& apud me erat verbum furtivum, ⁶1. audiebant (ſcilicèt) per nuntium. 62. Verſ.
18. Et dixit: oſtende mihbi quæzsd 3gloriam tuam] Viderat Moles, quòd eſſet tempus
benevolentiæ (Divinæ) & quòd verba ſua locum invenirent (apud Deum,) ideo am-
pliùs petiit (à Deo,) ut oſtenderet ei viſionem gloriæ ſuæ. Verfſ. 19. Et dixit: ego
tranſire faciam & c.] Adveniet tempus, quò videbis gloriam meam, quando ejus vi-

dendæ facultatem tibi concedam, quoniam ego volo * atque etiam opus eſt, ut doce-

am te ordinem precationis, 6z. nam, quando neceſſe habuiſti, petere miſericordiam

pro Populo Iſraelitico, in memoriam mihi revocaſti merita é64. patrum, exiſtimans,
In mobte, in

*† quòd, ſi juſtitia patrum defcian nulla amplius ſpes ?* ſuperſit; ego tranſire faciam
omnem mehläran bonitatis meæ coràm te ſuper petram; ⁶s. tu verò abſconditus †
eris in ſpelunca. 66. Eod. verſ. 19. Et vocabo in nomine Domini coràm te] Ut doce-

am te ordinem implorationis 6⁶7. miſericordiæ, etiamſi deficiat juſtitia patrum, &

ſicuti tu me vides velatum 6S. & vocantem tredecim Proprictates: 69. ita &ũ tu doce

Irae-
„ . . ęP
78. Sic abbreviaturam Ny, prout in Amſtel. edi- 1 —oDE D h. loc.
tione habetur, expono, nempè, quod ſignificet: Hebr. abn, iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
ie Way i. e. idolorum cultores, hi pauld e pe i. e. nulla amplius ſpes, abſunt

amiè v. 16. vocantur 4Commentatore noſtto po- ., 1. ſed malè.
yuli hujus ſeculi, vide num. 55, verſ. antec. 16. Hebr. ), ſit in plerisque editionibus; ſed

2
—4—4— —8—Rð
—

“

3

.

ſic etiàm tam in Baſil. edit. quùm i in utroque MSto in M Sto 2. proco legitur — apr j. e, reparatio, 7
vocantur. = yr H& i. e. populi hujus ſeculi. † reſtauratio, Gall. reſtablidement. :
79. Aliud tamen probare niritur autor tractatus 6 5. Prout verſu ſequ. 2 1. h. c. habetur.
Theologico-Politici c. 3. t Hebr. æ, ſic in Am ſtel. editione, in aliis
6o. Sie Numer. c. 24. V. 4. habetur, ubi vide P. bPlerisque, ut & in utroque MSto kabetur:
Fagii ad baraphr, Chald. ac Raſchi not. ibid. 11 i. e. daberis vel datus eris.
61. Elandefſtinum, abſconditum, vide Hiob. c, 4 66: Sicuti verſu 2 2, h. cap. habetur.
V. 11. al. 12. ibique interpretes. 6e. Confer. ſuprà h. verſ. 19. n. 6 3. vide & tract.

62. Sive: per legatum Dei, Hebr. ù v iy, is fFalmud. KRoſch Halſchana fol. 17. mi in E
legatus ſive nuncius Gemariſtis dicitur oaανh h. loc. allegatur ad marginem.
vide Gur Arjeh fol. z16. col. 3. med. confer. 69. Tectum, opertum ita hic verto yD, confer.
etiam Buxtorf. Lex. Talm. fol. 190 5. & R. Sa- Buxtorf. Synag. g. ud. c. 9. pag. m. 16 g. ubi ſeri-
lom. ad Numer. c. 2 5. v. 7. n. 25. . bitut, Judæos af
* Hebr. P) me), abſunt iſta 4 MSto z. & pro. 16 alb opertum Moſi apparuiſſe, confer. S verſ-
i ibidem jegitur 1, ut juxta illius le- ult. F. cap. num. 986. & n. 27. it, not. ad librum
Rionem iſte ſit ſenſus: quoniam ego docebo te, Prec. Jud. part z. p. 2 5. a. fin. ubi ſcribitur. quòd
in MSto 1. habetur quidem Pæ i. e. opus eſt vel Deus in monte Sinai velatus fuerit Max rob
opus habeo; ſed verbum qv' i. e. volo, ibidẽ abeſt. i. e. ſicuti miniſter (. ſeu nunc ius) eccleſiæ:,
63. Quomodo (cil. precari debeas, vide paulò poſt vid. & Lightfoot. ad 1. ad Corinth. c, 1 1. v. 4.
h. v. 19, num. 67. p. 2 1o. edit. Lipſ. ac D. Wagenlſeil, Sot. 4 ⁷7.
64. Vel: juſtitiam, Hebr. — , confer. c. antec. & ſequ.

erere, Deum bn ſeu amieu-

35 “
4

32. V. 1 3. ibique Raſchi not, n, 66, vide & not, 1 diaibute, modos, Hebr. n, de hiſge tied

2

T ſn
mienm
u henignu
voluero⸗
non promil
non el ſe exs

diriten ei Mol

rec )pon

cuanddes 690
(e 60 tlbi ini

ſcondatn, ne
nlisexpoli
Fina elog
neccicit
W undi; nd
nea] i,. 6

—
cim ploptie
34, R,
11 (cterim
bus aut etk
huunt quas
iines, ſide
Jud. 1. e,
Theolog.
bus i
Mundume
can. Catho
Sdiephan,
libti ſezital
70. Qus vert
ſer, n aniee
71. ſuns Hel
tempora
Deum ibid
Ou,
71. Hebr. r
40 ad fem
ſuo ſaiizlect
noſfo, qnd
tei Molſiſo
Maltionis,

Kr

1;

en huejeſlateDi.
oloeo heetnt
etl.,
lnochellet tenn S

Itum. 62

.
Deum) ided m.

19, C dhrit

quando ejns ui.

opo hut (oce.
tre milericorclam
trumm exriſtimans,

bottanſire faciam
verd abſeongitisf
am e] Ur doce⸗

uſtitia Patrum, &E
6n. ila Etn doce
lKrat.

leqnentia, Ugueade

amplis ſger, adſint

tüque etiionibis;ſed
1 n ie, lepanatio,

,c, habetur.

el edliioſe, in alis
oque Möto babetur:

5 eris.
habetur,

19. ne 65. ridec at,

ins ſol, 17. t in ei

e ael.
d waginem.

die erto conſet.
pag. n 169. ubiſell⸗
nau à Hebræum: tempora, quibus exaudiam &
Paruibe, colles d elſ. 71˖ Juxtà Hebræum: tempora, xau
. Fy. i,, not. dlbtum
n vbiſetibiun rod
ltus fuett e .
n nuncins) etclele,

34 Cotinth. cr! l. . 4

Wagen il dot 47
,Rb, elilge e⸗

CANIII.

Iraelitas, ut ſic faciant & propter me, ut coràm me commemorent (verba iſta:) D

„

64 6

EXODI.

CAb. XXXIII.

NorINi.e. miſericors & clemens, 70. quia miſericordiæ meæ non deficiunt. Eod. v. 19.

Ei benignus ero, in quem benignus fuero] (Nempè) illis vicibus, quibus benignus eſſe-⸗

voluero. Eod. verſ. I 9. Et miſericors ero] Cujus miſereri voluero, hactenus (Deus)

non promiſerat ei (Moſi,) niſi tempora, quibus (Deus) exauditurus eſſet & quibus
non eſſet exauditurus; 71. aſt eo tempore, quo (Deus) adipſum factum venit, 72.

dizit ei (Moſi:) ecce ego ferio fœdus 73. (qué factéô) ſpem ei (Moſi) fecit, quoòd illæz
(preces) non redituræ ſint inanes. Verſ. 20. Et dixit non poteris Oc.] Etiam, *

quando ego tranſire faciam omnem bonitatem meam antè faciem tuam, non ** con-

cedo tibi facultatem, 74. ut videas faciem meam. Verſ. 2 1. Ecce locus eſt apud me]
In monte, in quo ego ſemper loquor tecum, eſt locus mihi paratus pro te, ubi te ab-
ſcondam, ne damno afficiaris 75. atque exinde videbis ea, quæ videbis, hæc eſt lite-
ralis expoſitio hujus (loci;) ſed my ſtica illius explicatio eſt: de loco, ubi Majeſtas Di-
vina eſt, loquitur (Deus) ac dicit: N& O PDOEi. e. locus eſt mecum (vel: apud me)

nec dicit: O PpDA Ri, e. ego (ſum) in loco, quia Sanctus ille Benedictus eſt locus

.*

mundi; non verò mundus ejus eſt locus ejus. 76. Verſ. 22. Quum tranſibit gloria

mea] i. e. Quando tranſibo antè te.

Aaaaaz3.

Eod. verf. 22. In ſoramine petræ] (Dictio

— p

cim proprietatibus Dei loquitur caput ſequens
34. V. 6. & 7, ubi vide notas n. 9. & v. 9, Sign.

† cœterum de decem .πι*o i. e. emanationi-
hpus aut perfectionibus, quas Kabbaliſiæ Deo tri-

buunt quasque appellant 'Dpe i. e. numera-
tiones, vide inter albos Hoornbeek de Convinc.
Jud. 1. 4. e. I, pag- m. 301. & ſeq. ac D. Maji de
Theolog. Iud. in genere p. 6, §. 7. item de tri-
bus — in ſeumodis, per quos Rabbini dicunt

mundum eſſe creatum, vid. Petr. Galatin. de Ar-

can. Cathol. Verit. I. 2. c. 8. fol. m. 47. confer & †

Stephan, Ritangelii not., ad ſemitam primam
libri eziram. SèðM
70. Quæ verba habentur dict. c. ſeq. 34, v. 6. con-
fer, n. antec. 69. it. tract. Talm. Berachot, fol. 7. a.

tempora quibus non exaudiã, ſie verba ad ipſum

Deum ibidem referuntur, gontfer. not-in m2

— Ner h, loc.

72. Hebr. —yn )va i. e. in hora operis, quan-
do ad rem ventum eſt, dum ſcil. Deus promiſſo

ſuo ſatisfecit, dicitur enim paulo antè ab autore

noſiro, quòd Deus, antequam denuò fœdus ini-†
ret, Moſi ſoluùm promiſſerit vel ei ſpem fecerit ex-

auditionis; aſt quòd forders iterum inito (de

*

quo cap, ſequ. 34. v. I0O.) promiſerit Moli, ſe
Ifraelitarum preces cert exauditurum, vid. num.
ſeq. 7 3. it. Levir. c. 8. V. 2. n. 5. vid. & Num.
c. 9. V. 4. D. I I. it. not. ad z. Chron. c. 2, V. 17.
num. 27.
73, lta habetur dict. c. ſequ. 34. vV. 10. ubi vide R.
Salom. not. confer, & num. antec. 72. item
tract. Talm. Roſch Haſchana fol. 17, b. prout in
S'nsR PH hic ad marginem allegatur.
* Hebr. R, in MSto z. pro eo legitur: N i. e.
tunc=
*X Hebr. &ε, fic in plerisque edaionibus; ſed in
MSto 2. pro eo legitur, N& i. e. ego quoque
(concedo tibi &c.)
74. Confer. hic D. Wagenſeil. Nizzach. p. 45. 8&
46, ut & D. Maji Theol. Jud. Loc. 24. &4. p.
327. it. tract. Talm. Megilla, fol. 19. b. & Je-
vammot, fol. 49. b.
75. Nempè à dæmonibus ſive angelis vaſtatoribus,
de quibus, vide, quæ paulo poſt ad v, 22 h. cap.
n. 80. notata ſunt.
76. Vide.; quæ ad Mornæi librum de Verit. Kelig.
Chriſt. c, 4. n. 27. edit. IInacenſ. à me notata

p. 63. b. fin. ut & not. ad 1. Reg c. 8. v. 27. n. 15.

ſunt, confer. & not, ad librum Prec. Jud. part. 2

₰△

—po hic candem habet ſignificationem) atque (in illo loco:) num oculos
virorum iſtorum P-Ni. e. perforabis 77. item (in illo loco:) HP i. e effodient
(velpefforabun) ilum corvi torrentis, 78. item (in iſto loco:) ego 1 i. e. effodi
ac bibi aquam, 79. eadem derivatio (ſeu radix) eſt illis (verbis.) Eod. verſ. 2 2. Fo-
mmen petræ] (Vox Py ſignificat) M)) i. e. effoſſionem (ſive ſciſſionem) petræ.
Eod. verſ. 22. Et obtegam te manu mea] Hine (tradunt Rabbini,) quòd data fuerit po-
teſtas 86. angelis vaſtatoribus, &1, ut vaſtarent, Targum ejus * eſt: & protegam
PPPi. e. verbô meô; eſt iſtud attributum 82. pro modo gloriæ Divinæ, 83.
quæ non opus habet, obtegere illum manu ipſa 84. ſic (verſu ſequenti 23. h. cap.
in Targum dicitur:) & auferam verbum gloriæ meæ, * quando recedet præſentia

85. gloriæ meæ à facie tua, ut abeat ex iſto loco & ultrà, Verſ. 23. Et videbis poſteri

oramea] Oſtendit ei (Moſi Deus) ligaturam 86., phylacteriorum. 57.

77. Vel: effodies, vid. Numer, cap. 16. v. 14. bò meò.
7⁹. Uni Proverb. c. 30. V, 17. habetur.
79. Vide 2. Reg. c. 19. V. 24. .
80. Nam ex quo peccaverant Iſraëlitæ, vitulum
conflatilem facientes, poteſtatem nacti erant
am Nih i. e. angeli corruptores lædendi &
Moſem & Ifraelitas, prout tradunt Rabbini, quo-
circà opus fuit, ur contrà dæmonum impetum
Deus protegeret Moſem manu ſua, ſicuti hic ha-
betur, confer. not. ad librum Prec. Jud. part. 1.
p. 156. a. med. & D. Maſi Theol. Jud. Loc. 4.
Sect. 2. . 3. pag. 8 1. vid. & verſ. 21. h. cap. n.
75. confer. & Torat Cohanim, ad Sectionem
N“, uti in ’e De h. loc. ad marginem
allegatur, incipit autem Sectio iſta Levit. cap. 1.
81. Ita hic Svar interpretor, dicuntur &
an Nin, de quibus num, antec. 80. vide &
Paraphr. Chald. ad Cantic. Canticor, c, 2. v. 9. it.
Exod. c. 12. V. 22. n. 128.0
X Scilieèt: textus ſive verborum iſtorum: & ob-
tegam te manu mea, ſic & in not. Spam n
„b. lor. exponitur.
82. Nempè quod dicitur: ma i e, verbô meòô,
ſicuti in Paraphraſi Chald. habetur. S
83. Id eſt: ſicuti convenit excellentiæ Majeſtatis
Divinæ, ideò Paraphraſtes Chaldæus pro: manu
mea, (ſicuti in textu ſacro habetur,) poſuit: ver- I

not. n. 8 8. & n. 99.
*XW Sic Paraphraſtes Chaldæustranſtulit verba iſta:

habetur. =
8 5. Sie dictionem HMene, quæ aliäs notat: actum,
aſſv elactionem &c. hic vertere volui; eſt
autem hæc expoſitio Raſchiana Paraphiaſess
Chaldaieæ.

ligentur phn, de quibus vide num. ſeq. 87.
confer. hie tract. Talm. Berachot, fol. 7. a. &
Menachot, fol. 3 5. bd. =
87. Hebr. Phâ; ſunt autem phylacteria iſta du-
plicia, nempè: capitis & manuum, de quibus
plura Buxtorf. in Synag. Jud. c. 9. pag. m. 170.
& ſeq. tradunt enim Rabbini, Deum Moſi mo-
dum ligandi vel figuram ligaturæ pon ſeu

re noſtro dicitur, fabulanzur etiam Rabbini,
quòd Deus Moli ſeu amiculôò albô oper-
tus apparuerit inſtar miniſtri Synagogæ ejusque
formam ipſi oſtenderit, confer. ſuprà v. 19. . c.
n. 6 8. & D. Wagenſeil. Sot. p. 397. n. 10. & ſeq.
ubi plura de Thephillin.

Cbb. XXXIII.

94. Sed verbo ſuo, vide tamen c. lequ. 34. V. 2 99

& amovebo manum meam, quæ in textu ſacro

86⸗ Hebr. wν, vinenlum ſeu nodum, quomodo

pbylacteriorum oſtendiſſe, ſicuti & hic ab auto-

CAP. xXXIV.

—

Y T.
dio

bolas) cul⸗
maritimarm
, ancillarn
2c lacerayit
terſtciatut, d
Geprehendit
catus fuit il
(auptiale)
compata uib⸗
Sanckus ille
Moles & ſo⸗
cltur: ſculp
Paratus. 1
Aoniamill

—
1 la n
a2damas, n0
fet. But. l
Salom, ad .
1, Hebr, non
damante
demleu ſar
fruſta ſire
abehen;
Verbum 10.
Let. Talmn.
h. loc.
Dicunt Rab
ie, hon teſ
te, ſic in n
mnnact. Talmn
1opter e
ſeortationen
conlet, de
ndt l. 10,

M. II.

) mum ocblot
Phe egog
hte odient
ie ekkoct

od en12, k.

ellonem) pere.

4
Acnaßtertho. .

l: Prolegim
orig Diſinz, ,,
luent 23, h cap,

lecedet prrſenni
Etvideli 1Meri.

1j.
—

entſegn. 34. 19,

6tranſtulit verba iſ;

n, que in textu ſacfo

1E aliis hotit adum,
ventete volui; elt

Chiana Paraphraſes

en nodum, quomon

ß nide pomn, ſe. g7.
Berachot, 10l 772,

m phyladetiaiſta du⸗
manuum, de quibus

udc g.eg,m. 170,
ini, Deum Moſt mo⸗

n lierur pon ſer

ſcutide nic a anio.

mut eiaen Rabbigi,
amniculo alb oper⸗
hii Synagogr ejuse

Pfet, upti h.19,,t

t. P. 3977 10. leg

ChAbP. XXXIV.

EXODI.

—

CAPL. XXXIV.
Erſ. I. S&ulpe tibi] Oſtendit ei (Moſi Deus) lapicidinam adamantis 1. in me-
dio tabernaculi eus eique dixit: quod rejectitium eſt, 2. erit tuum, unde-
Moſes valdè dives * evaſit. Eod. verſ. I. culpe tibi] Tu fregiſti priores (ta-
bulas,) ſculpe (itaque) tibi alias, res ſimilis eſt regi, qui profectus eſt in provinciam-
maritimam & reliquit deſponſatam ſibi unà cum ancillis; ſed propter perverſitatem
3. ancillarum exortus eſt de illa (deſponſata) rumor ſiniſter, ſletit pronubus ejus 4.
ac laceravit inſtrumentum illius (nuptiale,) ſecum cogitans, ſi dixerit rex, ut illa in-
terficiatur, dicam ei: non amplius eſt illa uxor tua, (poſteà autem) inquiſivit rex &
deprehendit, quòd perverſitas illa 5. non niſi ex ancillis orta ſit, (quocircà rex) pla-
catus fuit illi (uxori ſuæ, dein) dixit ei paranymphus: ſcribe ipſi aliud inſtrumentum
(nuptiale,) nam prius dilaceratum eſt, reſpondit ei rex: tu illud dilaceràſti, tu (itaque)
compara tibi * chartam aliam & ego ſceribam ipfſi ſcripturà manus meæx; ſic rex eſt
Sanctus ille Benedictus, ancillæ ſunt promiſcua illa turba; 6. pronubus autem eſt
Moſes & ſponſa Sancti illius Benedicti * eſt populus Iſraéliticus, quapropter (hic) di-
citur: ſculpe tibi. Verſ. 2. Et ſitpamtus*] (Iſtud: †) hic ſignificat) [OD i. e.

paratus. ** Verſ. 3. Nec quiszquam aſiendat tecum] In prioribus (tabulis legis)

quoniam illæ fuerant (datæ) per fragores & tonitrua atque in congregationibus, do-

1. Ita ned communiter vertitur, nempe:
adamas, nonnulli ſaphirum interpretantur, con-
fer. Buxt. Iex. Talm. fol. 15 04. vide & ſuprà R.
Salom, ad Exod. e. 17. V. 6. f. 2. 5.
2. Hebr. Holde, nempè, quod abſcedit ab illo a-
damante & rejicirur nec adhibetur ad confectio-

not. ad Cantic, c. 1. v. 15. num. 57. .
4. Vel: ſodalis, paranymphus, ſocius ejus, Hebt.
Pa. .
Vide, quæ paulò antè n. 3., de vôce 7, quæ
& hic habetur, notata ſunt.
*Hebr. 77, ſic juxtà utrumque MStum potius hic

XXXIV.

nem ſeu fabricam duarum tabularum, videli &
fruſta ſive ſegmina, German. die Splitter / ſo
abgehen; reipicitur autem hac voce M 7109 ad

verbum 709, quod hie habetur;, confer. Buxt.

Lex. Talm. fol. 1769. ac nor. in mon n*
h. loc.
* Dicunt Rabbini, wy y U e een e
i. e. non reſidet præſentia Divina, niſi ſuper divi-
te, ſic in not n- HD h, loc. confer. hic
tract. Talm. Medarim, fol. 3 98. a 7:
3. Propter levitatem morum ſeu laſciviam &
fſcortationem, id enim dictio voh hic notat,
confer, de hae voce Levit. cap. 3. v. 3. ibique
not. n. 10. & Numer. c. 27. V. 14. n, 4 8. it,

7

4

veriere volui, quàm 17 i. e. ei, prout in aliis edi-
tionibus hsbetur, confer. hic tract. Talm. Neda-
rim, fol. 3 . a. & Schabbat, fol. 87. a. it. Jevam-
mot, fol. 62. a.
6. Dequa Exod. c. 12. V. 3 9. confer. & ſuprà Ex-
Od. c. 3 2. v. 4. n. 26. & n. 37. confer. hic tract.
Talm. Bava batra, fol. 14. b.
* Hebr. ρα da LDN abſunt iſta à
MSto I*
*Hebr. iſtud && ſequentia, usque ad verſ. 3. . cap.
abſunt 4 MSto 2.
** Veluti es accipiur in illo loco: mittite par-
tem ei, cui nihil eſt aa i, e, paratum, vide Ne-
D hem.

750 S ExXODfI. ChAb. xXXIV.

minatus eſt oculus malignus, (quocircà jam) nil pulchrius tibi eſt, quàm verecundia

7. Verſ. 5. Et vocavit in nomine 8. Zbovæ] (Itud: & p' hic ponitur pro &αα2 be

ſic habet & Chaldæa Paraphraſis: N&) i. e. & vocavit in nomine Ichovæ. Verſ.

6. Jehova, Jehova] Hæc eſt proprietas 9. miſericordiæ io. nempè: una, 11, an-

tequàm peccat (homo;) altera, poſtquàm is peccavit & revertitur. 12. Eod. verſ. 6.
DPius] (VYox — 2) etiam hæc (notat) proprietatem miſericordiæ, atque ſic illa (Seri-
ptura eam accipit, dum) dicit: N& N*R, i. e. Deus meus, Deus meus, 13, cur me-
dereliquiſti? non (enim) convenit dicere proprietati judicii (ſeu juſtitiæ) cur dereli-
quiſti me? ſic reperi in Mechilta. 14. Eod. veri. 6. Longanimis] (Iſta: SN *
ſigniſicant) ; & i. e., (Deum,) qui prolongat iram ſuam nec feſtinat ad puni⸗
endum, forſitàn faciet (homo) pœnitentiam. 15. Eod. verſ. 6. Et multus benigni-
tate] Ergà eos, qui opus habent benignitate, quibus nulla omninò adſunt merita-. *
Eod. verſ. 6. Et veritate] Ut retribuat mercedem bonam illis, qui faciunt voluntatem
ejus.

ſic i 15 .„RD * . 2, 7
henn. cap. 8. e I. iis r bar e S b. loc. hoc verlu ſexto & lequenti tredecim miin ſeu
con er. hic et⸗ t. Ta m. Sche at, 10 . 86. . proprietates quarum autor noſter cap. antec.
7. Sive: modeſtia aut oceultatio, ut ſcilicèt ſolus 33. v. 19. mentionem fecit; vid. not. ibid. n.

3₰ 1 3 r. . — .
aſcendas nec ieen Le veria genlus ma 69. Confer, & P. Fagii not. ad Parsphr. Chald.
lignus aerne “ i: Moli,- W ““ e- y. 1oc. ubi plura de illis proprietatibus, vid. S
ferendæ rerle1 Eit Ta veo le r 4. Aben Esra in not. ad hunc locum, ut & notæ
Talm. Berzn, 0 ir rds lir habet: incl ad librum Prec. Jud. part. I. p. 22. b. princ. &
, uhit ac remelhi verli Inclama- . . „
3 J. ominatim: Jehova;s aliialiter tranſt Part. 2. P. 25. a. princ. & p. 3. b. pfinc. it. D.
Vitque nominatim . z3 * ranftu- Wagenleil. Sot. p. 407. &£ leq. it. D. Maji The-
* lerunt. ſes, ſi ba iſt & it & c ol. Jud, Loc. I. p. 2 8.
Nempé: 0 “D tai . Pige ant 13. Ita Pſalm. 22. v. I. habetur, confer. not. in
23 Molen re it: 2 en 4 te D uirachi wnn r . loc. ubi ſcribitur, quòd milſeri=
& cum ipſo alii: nonnulli autem ad Deum1 cordiæ ſint Mad a i. e. gradus multi.
pſum verba iſta referunt, vide not. in nae nDe 14. Efſt is Commentarius Rabbinicus in legem
— Oe. ,de quo vide ſupra Exod. c. 32. V. 27. .
9. Seu: attributum, de tredecim ' i, e. pro- 96. 4 up⸗ Ce 3 74
. 1 7 i tis i ali i i t 5*
prietatibus ſive attributis Dei diduid gam eſ 15. Hebr. anu'n “9 zenvwe, hæc verba abſunt ab
librum Prec. Ju part. 2. p. 26:3. e. 23. & not. ad librum Prec. Jud. part. 2. pag-
10. Nam Rabbini nomen πσt unt eſſe pro 26. 3. circa fin. item tractat. Talmud. Eruvin,
prietatem miſericordiæ; nomen vVero Gen es fol. 22. 3. & Bava batra, fol. 50. b. it. Sanhe
ſe judicii ſeu ulitiee contae “ e WMD drin, fol. 111, a, ſicuti in bam ne h. loc, al-
c. 1. v. 1. . 36. notata ſunt, vide & trad nr. 1al lggantur ad margigem, ubi tide etiam notas ut
mud. Roſch Haſchana; fol. 17, b. uti in ee S&jalkut Part. 1. fol. 110. col. 2. beine⸗

„ hic allegatur ad marginem.
II. Quoniam nomen hoc verſu iteratur, hine * Confer. tractat. Talmud. Roſch Haſchana, fol.
nata eſt iſta expoſio Rabbinica, de qua hic au 17, b. prout in San rpv' hic ad marginem
tor noſter. allegatur, ubi vide etiam notas.
12, Seu: poenitentiam agit; recenſentur autem

2222

A. AN
—
eus. Vetl⸗
etl. Mi
uotpetcnc
(dientie, qun
Gewer In
taten penitu
nunt: d.d
gunt; ſed

MUßiurt inihi

es, cominlt
meodio Nab
lic notat)
12, multipli

rmenlſatabon

3. ffn

—
Ir Hehr, )7,
ie voluntat
ib. Videturt a
quo legedan
codicibus
müllibus, e⸗
intra h
17. ka hie in
tur
tiam coman
fol. 36. 2 b
18, Conket.
it, inſta yer
Mb. loc
3 Hebr. vyo d
19. Hebr. n
e. punit, &
(keil iniqu
notæ 20 Da
Oblervation
geaſeil Hot
10, dife; po
V. IF. l ¹10
dy. glout

hitur pto Ny
eſehore. Velſ.

e: ung, I1. z.
. Bod. venl,6,
gueſie lllu den.

——

ti trececiin diin ſe
tor noſiet 15. antet.
fecit, did. not, bdit,n.
dt, ad Laraphr. Chald.
1Oietatibus, pid, N
c locum, ut & vole
1.P. 21.b. pine,
f. ZIb, plint, 1. D.
eleg it D. Ma The.

etüt, (Olke, not, in
fiditut, qud mien⸗
i e. glacus muͤli,
Rabbinicus in legemn

100,,0r32. V. ,.

brc felba ablolt 20
umer, C. 14, V. 17, l
er. ud, alt. 2, eg.
An. Talmud, Etuyid,
lol. ſ0. b, it⸗ Sanher
e Nh loc, al⸗
bi ide etiam notahui
b, e0l, 2,int.
Rolch Hacham, ,l.
wpv hic ad malgine
ntaz.

CAp. XXXIV.

ejus. Verſ. 7. Servans benigniztem] Quam homo facit coràm illo* (Deo.) Eod.

16. Videtur autor noſter uéis eſſe exemplari, in

EXODI. „5

verſ. 7. Millibus] In bis mille 16. generationes. Eod. verſ. 7. Iiquitatem] (Q )
ſunt peccata, ſtudiò commiſſa. 17. Eod. verſ. 7. Defectionem] (d) funt inob-
edientiæ, quibus homo ad iram provocat (Deum.) Eod. verſ. 7. &r abſolvendo non

abſolvet] Iuxtà literam ejus hic eſt ſenſus: quòd non remittat 18. ille (Deus) iniqui-

.1 tatem penituùs; ſed paululum ex illa puniat. 19. Rabbini autem noſtri (ita) expo-
S, 13, (ur me Ex

Kitie) cur berel.
lſta: Dad
feſlinatad poni⸗
Er naliu anigi.
adlunt merita, ?
ciund woluntaten

nunt: NP'Di. e. inſontes pronunciat (ſeu abſolvit Deus) eos, qui pœnitentiam a-
gunt; ſed 1p Nui i. e. non abſolvet eos, qui non revertuntur. 20. Eod. verſ. 7.
Viſitans iniquitatem patrum ſuper Plios] Quando (ſcil. fili) endem, quæ ipforum pa-
tres, committunt peccata, nam jam anteà expoſitum eſt in alio Scripturæ textu: qui
me odio habent. 21. Eod. verſ. 7. Super quarmm genemtionem] (Iſtud: Dipya
hic notat) ν* .%⁄¹1i. e. generationem quartam, reperitur (itaque) menſura bona-
22, multiplicata ſuper menſuram poœrnæ 23. una vice pro quingentis, * etenim in-
menſura bonitatis ipſe (Deus) dicit: cuſtodiens benignitatem in bis mille. 24. Verſ.
8. Et feſtinavit Moſes] Poſteaquàm viderat Moſes Majeſtatem Divinam 25. tranſe-
untem

—

KX Hebr. ae, in MSto I. pro eo legitur: uw
i. e. voluntatem ejus.

marginem, ubi vide etiam notas.
21. Ita habetur fupraà Exod. c. 20. v. 5. & Deu-
ter. c. 5§. v. 9. ergo, concludit hinc autor noſter,
illi hic intelliguntur; qui veſtigiis parentum in
peccando inſiſtunt, confer. Exod. dict. c. 2 0.
v. 5, num. 30.

quo legebatur: — 2 9, in hodiernis verò
codicibus Maſorethicis habetur ' X 1. e.

Wmillibus, confer. ſuprà Exod. c. 20. V. 6, . 3 1,

infra h. verſ. 7. n. 24. 22. Id eſt: menſura clementiæ & miſericordiæ

17. Ita hic interpretor aα, quibus opponun-
tur mhON i. e. peccata per errorem vel ignoran-
tiam commiſſa, confer. hic tractat. Talm. Joma,
fol. 36. a. b.
18. Confer. tract. Talm. Schevuot, fol. 39. a. b.
it. infrà verſ. 14. h. Cap. n. 37. & not. in à
opan b. loc.
* Hebr. vyn vyn paulatim, ſenſim. .
19. Hebr. unn yn, in MStO 2. legitur: i.
e. punit, & omittitur ibidem: un i, e. ex illa
(ſeil. iniquitate,) Confer. hic præ aliis P. Fagii
notæ ad Paraphr. Chald. & Juaii ac Tremellii
obſervationes ad bunc locum, vid. & D. Wa-
genſeil. Sot. p. 6597. n. r.

20. Sive; pornitentiam agunt, vid. Numer. c. 14.

v. 1 §. n. 2 6. ur & tractat. Talmud. Joma, fol,

Divinæ, quæ quingenties ſuperat menſuram
pœnæ, vide Exod. dict. c. 2 0. v. 6. ibique not.
n. 3 I. JJMUD
23. Vel: ſuperare menſuram peœnæ, confer. hic
Gur Arjeh fol. 117. col. I. princ.

* Id eſt: quingenties ſuperare, ſic Nn, r
hic interpretor, nam numerus quingenteſimus
per quaternarium multiplicatus efficit bis mille,
confer. ſuprà Exod. c. 20. v. 6. f. 3 1.
2²4. Scil. generationes, ita paulò antè h. verſ. 7. n.
16. juxtà autoris noſtri ſectionem habetur, con-
fer. not. in man endv h. loc.
2 5. Vel: præſentiam Divinam, Hebr. Raν „de
qua voce alibi à me didum eſt, confer. tract.
Talm. Sanhedrin, fol. 111. b.

Bbbbb

752

ExODI.

untem † & audiverat vocem precationis, * ſtatim ille adoravit. Verſ. 9. Eat quæss
Dominus inter nos] Sicuti promiſiſti, quoniam * tu remittis iniquitatem, 26. &, ſi
populus iſte durus cervice eſt, atque ergà te rebellis erit, quo caſu (anteàâ) dixiſti: ne
fortè conſumam te in via 27. tu condonabis iniquitatem noſtram &c. interdum-

(particula) ponitur loco DNi. e. ſi. 2.

Eod. verſ. 9. Et compares nos in haæredim-

tem] i. e. Et des nos tibi in hæreditatem unicam, 29. hæc eſt petitio † (mea,) ut ſe-

paremur (à cœteris gentibus) ego atque populus tuus, 30. ne requieſcat Majeſtas (ſeu

præ-

† Hebr. May, in MSto z. pro eo legitur: iR
„59 i. e. ſtantem coràm illo.
Nimirum illius, quæ verſ. præced. 6. & 7. H. cap.
habetur, ſic dictionem νιτ hic interpretor,
quæ alias ſiguificat: vocationem, cantum; Ju-
dæi enim ex verbis iſtis: jehova, Jehova, Deus

2

miſericors & C. faciunt precationem, ſicuti ex

vVerbis iſtis: audi Ifracl (quæ Deuter. c. 6. v.
4. habentur,) fecerunt: yp HR&ν i, e. preca-
tionem: audi Iſtael &e.
**½ Vel: poſtquàm, Hebr. &a, iſtud, ut & ſe-

quentia, usque ad: t& i. e. & ſi populus &c.

abſunt ab utsoque MsSto.

26. Confer. quæ cap. antec. 3 3. V. 19. n. 7 1., &

n. 72. notata funt.

27. Sic habetur dict. eap. antec. 33. v. 3. ubi vide

Raſchi not. conter. & D. Wagenſeil. Nizzach. p.

28. Vide ſupra Exocd. c. 2 I. v. 14. v. 26. v. .

2 8. confer. & not. in Nπ * h. loc, quoni-
am hoc verſu 9. habetur particula in verbis i-
flis⸗ y n, ideo Comm entator noſter hic
exponit, particulam illam ſignificare de i. e.
ſi (populo &c.)
29. Peculiarem, propriam, tibi uui dicatam, ita

Hebr. ' hic interpretor, vid. not. in O
bar . loc. ubi fcribitur, quòd in alio codice
legatur: 1 tri ern n rr i. e. ut des

nobis hæreditatem peculiarem &c.
† Hebr. vpa N&M ", in MSto r. poſtea hæc ſunt

addita: p&ν e ne n en eene een

Ww e n en ee n
nyT e e eere en Hen ennn
rNEYN N & A en e enn e

e

1

erP ESH i en nen nn den
5oäsoͤ
* Wwy nn iie e hae 3 Nr
S 9 wnee e e mer Pen e
”
bn ne n een en i. e. Ego aurem,

exiſtimo, quòd hæc non ſit petitio; ſed, quoni-
am noverat Moſes, quòd tredecim iſtæ proprie-
tates, (de quibus cap. præced. 3 . v. 19. ubi
vid. num. 69.) reperiantur in Deo, (ideò) fe-
flinavit & incurvavit ſeſe coràm illo (dicens:)
poſteaquàm nobis notum fecifti, quòd tu con-
dones iniquitatem & defectionem atque pecca-

oculis tuis, eat quæsò Dominus in medio no ſiri
(uti h. verſ. 9. habetur, Inon vero legatus, quo-
niam populus durus cervice eſt (eod. 6. vert. 9. )
& peceatum commiſſuri ſunt, & quando ipſi pec-
cabunt, tu propitius eris iniquitatibus noſtris
atque peccatis, nam vocaris condonator iniqui-
tatis & defectionis atque pec cati & (d. verſ..
b. cap.) ſi verò legatus eat nobiscum, proprietas
judicii non permittet, ut (Iraelitæ) ingredian-
tur terram ullo unquam tempore, quandoqui-
dem ipſi (legato) iſtius rei facultas non eſt data
(ut ſcil. peccatum condonet;) ſed legatione ſuã

praà Exod. c. 3 2. V. I. Sign. **& Levit, c. I1. V.
30. Ita habetur eap. antec. 3 3. V. 16.

bi vide Raſchi not. n. 36.

*

qui (hæc) ſcribo, Joſephus, filius R. Simeonis,

tum (verſ. 7. cap.) ſi jam inveni gratiam in
„*

( ſolum) fungitur ſicuti dicitur: non condo-
nabit peccata veſtra, quoniam nomen meum ian
ipſo eſt (vid. ſuprà Exod. e. 2 3. v. 2 1.) Cœte-
rum de hoc Joſepho, R. Sifneonis filio, vid. ſu-

& v: 17. P

CAp. XXXIV. ℳ W

Teletia)t.
teiltt 34
ſgnifcation
ſedos panga
ta ſen Ma⸗
Et Mstru
14. Vltel
Puniendum
cateum, gul
1. Etcoue.
ilollactific.
taru) cul
rum) fliabe

P —
31. Conket. i
17, n Rdi
12 p. 16, 3.
32. Md elt: ſ
ſentia ſen
popalis mu
elit oci huj
n, cone
num 3.5,
ſol. 17. d,
3). ka vecen
toris noln
mirabilia,
ANtee. 33.
34. Prodt hal
fie not, nl
37. Conſet,2
9, 5§. 8 n
36. Fife: ſen
notis Ralch
* Coner, hic
44. ſeni i
Alleoztut,
37. KAre. ie
thabetut
1. 19, conlte
tem iſtz:

N CaAbP. XXXIV.
gles

Ver-
ſell,. Bat
cntei) iäli: ne
m Ee, interdum.
Gel i orecig.

nof(nea) it ſe⸗
teler Maſtli ſen

re
—

W v
d e en
N N) N Dẽ
l
) N Mho)
e. Ugo anen,
hus, flin ineeni,
rſt peiitio; ſed, goni⸗

dd neerin ile orne.

Preced 33, ,, 19, bbi
urig Deo, (ied e
ſeccrim ilo diceng)
keili, quod tuton⸗
etectionem Aqne perca⸗
1 jam inpeni Sratiam in
Dominusin mectonolti
Mon eid legatns guo⸗
lice ell (eoc. rei.9)
ifunt & gian igl het⸗

giiginigiztibus noliis

NaiscONdOMNatr inigui⸗
e petcai ec (d, erl,.
eN nObisCN, Opligtes
1 (HMaeliæ) ingredian.
niempore, quandoggi⸗

reiſacultas non elt a

Lonet; )ſed legztioneſui
Gti dicitut: non conco-
noniam nomen melmn is
o0. e, 13, V 11.) Cete⸗
R. tneonis flio, Fic u⸗
ign. 1 Lerit,c, Ihih,

er⸗ 3, 16, K t

4

præſentia) tua Divina ſuper populis idololatris. 3 1.
re iſta. 32. Eod. verſ. 10. Faciam diſtrimina 33.] (Iſtud Q) N. hic ejusdem eſt)

753

Verſ. 10. Ferio fadus] Super

ſignificationis (quæ habetur in illo Iloco :) )S 1i. e. & ſeparabimur 34. (nimiràm

fœdus pangam,) ut ſitis ſeparati hac in re ab omnibus populis idololatricis, ne præſen-

tia (ſeu Majeſtas) mea requieſcat ſuper illis. 35. Verſ. I1I. Amorrbeum &c.] Sex

populi ſunt hic, nam Gergezæus ſurrexerat & ſemet ab illis averterat. 36. Verſ. 13.

Et lucos eorum] (UνN) eſt arbor (ſeu quercus,] quam * colebant (idololatræ.) Verſ.
I4. Zelotes nomen ejus] (Iſtud Nop̈ hic idem eſt, ac) &epDi. e. qui Zelotypus eſt ad
puniendum nec remittit 37. (penitùs peccatum,])omnis quippe dictio ?Np ſignifi-
cat eum, qui tenetur æmulatione 38. & punit eos, qui ipſum relinquunt. 39. Verfſ.

1I5. Et comedas de ſacrificio edu.] Quaſi exiſtimare velis, quòd non puniatur is, qui ex

illo (ſacrificio alienigenæ) comedit; ego verò te perinde habeo, ac ſi eorum (idolola-
trarum) cultum approbes, 40, nam intereà tu venis 41. & de illorum (idololatra-

17. n. 5 89. vide & not. ad librum Prec. Jud. part.

rum) filiabus accipis filiis tuis uxores.)

Verſ. 18. Menſis Abib] i. e. Menſis primi-

tivi

Bbbbb 2

31. Confer. dict. cap. antec. 3 3, V. 16, n. 56. & v.

2. p. 26. 2. fin.
32. Id eſt: ſuper petitione iſta tua, ne ſeil. præ-
ſentia ſeu Majeſtas mea recumbat ſuper cœteris
populis mundi; ſed ſolùm ſuper lfraelitis, hæc
erit loci hujus explicatio, ex menre autoris no
ſtri, confer. & not. in —. e b h. loc. &
num. 3 5. . verl. it. tract. Talm, Rolſch haſchana,
fol. 17. b.⸗
3 3. Ita vecem r&D, juxtà ſenſum Commenta-
toris noſtri hic vertere volui, alii tranſtulerunt:
mirabilia, Vulgata habet: ſigna, confer. cap.
antec. 33. V. 16. n. § 6.
34. Proùt habetur eod. cap. antec, 33. v. 16, ubi
vide not. n. 5 6.
3 5. Contfer. alleg. cap. antec. 33. V. 17. n. 5 5. &
n. 5 g. & n. 32. h. verſ.
36. Sive: ſeparaverat, ea lem habentur & ſuprà in
notis Raſchi ad Exod c. 3 3. v. 2. n. 3. & N. 4.
* Confer. hic tractat. Talmud. Avoda Sara, fol.
44. ſiciti in Sam ov' h. loc. ad marginem

allegatur, ut & jJalkut Part. I. fol. I IO. col. 2.

37. Sive: ignoſeit aut condonat, Hebr. rn, i-

ta habetur & ſupra verſ. 7. h. cap. ubi vide not.
n. 19. confer. & Exod. c. 20. v. §. n. 2 8. abſunt

utroque MSto, contrà in ambobus additum hic
eſt Gallicum iſtuti: Drpan, de qua voce
vide, quæ ad Deuter. c. 4. v. 24. n. 20, Sc ad
Cantic. c. g. v. 6. n. 13. it. 3d Eſa. c. 59. v. 17.
n. 27. notata ſunt, confer, hic trat. Talm. San-
hedrin, fol. 60. b. & Gittin, fol. 577. b. it. Ho-
rajot, fol. 4. a. & Chullin, fol. 62. b.
3 8. Hebr. enn i& i. e. qui tenetur ſtudiò
vincendi, qui Oοννν eſt & victoriæ cupi-
dus, confer. Exod. dict. c. 20. v. 5. num. 27.
39. Ab ipſo deficiunt, tanquam rebelles & refra-
ctarii.
40. Vel: in eorum cultum conſentias, nam, qui
ſciens νπ ννο comedit, perinde, ut idolo-
latra punitur, prout hie habetur, confer. not. in
RW h. loc. it. Peſachim, fol. 11 8. a. &
Maccot, fol. 23. a. .
41. Id eſt: ſenſim ac paulatim eò devenis, ut cum
ethnicis nimis familiariter vivendo eorundem
filias marrimonio jungas filiis tuis & viam ad
cultum idololatricum ſternas, proùt habetur
verſu ſequ. 16 h. cap. confer. not, in am n
b. loc. & not. ad libr. Prec. Jud. part. 2. P. 2 44.
à., med. ut tractat. Talm. Avoda Sara, fol. :
2. uti in αα ne . loc. ad marginem allega-

autem iſta: N N E&) i. e. & non ignoſcit, ab

tur.

. 75⁵4 EXODI.

lo loco:) O i. e. qui aperit (vel laxat) aquam, caput eſt jurgii, 43. Tau in (ver-
bo0) ſignificationis fœminæ refertur ad(pecudem) quæ parit. Verſ. 20. Et primo-
genitum aſini] Non veròô alterius animalis immundi. * Eod. v. 2 0. Redimes agné] Tra-

dendo agnumſacerdoti isque (agnus) fit res profana 44. in manu ſacerdotis; primo-

genitum autem aſini permiſſum eſt 45. dominis fuis, (ut eo utantur) in opere (ſive

cultura aut miniſterio.) Eod. verſ. 20. Decollabis illum] Decolla illum ſecuri,

(quandoquidem) ille (dominus aſini) damnum intulit rebus ſacerdotis, ideò & ipſe⸗

(dominus afini) damnum in rebus ſuis ſentiet * (per decollationem aſini.) Eod.

verſ. 2 0. Omnem primogenitum ſiliorum tuorum redimes]) Quin que ſiclorum 46. re-
demptio ejus determinata eſt, nam dicituz: & redimendos ejus à filio unius menſis re-
dimes. 47. Eod. verf. 20. Nec pvidebunt faciem meam vacui] Juxtà ſenſum litera-
lem textus dictum hoc eſt per ſe nec refertur ad primogenitum, 43. nam in præce=-
ptis primogenitorum non (a gitur de) viſione faciei; ſed alia admonitio eſt iſta: (nem-
pè:) quando aſcendetis ad feſtum ſolenne, ut videatis (faciem meam) non videbitis
faciem meam vacui, præcipit (enim) vobis, ut adferatis holocauſtum viſionis faciei;

juxtà expoſitionem autem allegoricam doctrinæ Talmudicæ 49, textus iſte ampliaz
50. &

4A2. Is menſis Martio noſtro ferè reſpondet, quo ** Eadem quoque adducta ſunt ſuprà in Ratchi
ariſta virens producitur, «onfer. fuprà Exod. c. † not. ad Exod. dict. c. 13. v. 13. n. 3 F.
23. V. 1 5. n. 74. it. tra ct. Talm. Peſachim, fol. [46. Hebr. , quam dictionem communiter
1I. a. & Maccot, fol. 23. a. interpretantur: ſiclos, confer. R. Salom. ad Ex-
43. Sicuti Proverb. cap. 17. v. 14. habetur, con- od. cap. 13. V. T3. Hl. 3 3. & ad c. 2 5. V. 3 9. vi=
fer. net. in er rν b. loc. it. track. Talm. †
Bechorot, fol. 3. a. & fol. 6. a. Menſuris ſacris, fol. mih. 1 5. & 16.
* Confer. not. in — Do H. loc. & ſuprâ Ekx (47. Nempè: quinque ficlis, vid. Numer. c. 3. V.
od. cap. 1 7. V. 13-n. 2 8-& p. 2 9. it. tract. Talm. † 47. & c. 19. v. 16. conier. & infra h. verſ. 20.,
Bechorot, fol. 5. b. & fol. 6. a. n. 5 I. & n. 53. ut & n. 54. it. trad. Talm. Kid=

4 4. Sive: communis, nam dictio pirr, quæ hie duſchin, fol-. 2 97 a. & fol. 72. a. it. Bechorot,

habetur, ſignificat: communia, profana, con.. fol. 5§I. a. b. j
fer. Buxt. Lex. Talm. fol. 764. 4 8. De quo ſcilicèt in præcedentibus hujus com-
g . Idque ſpeciale eſt in primogenito aſini, ccœte-
ra enim animalia ſacra, quæ redimuntur, prohi-
bita ſunt Nhay a i, e. quoad tonſuram & rot, fol. 51I. a. b.
opus (peragendum) uti hic in Gur Arjeh fol. 49. Hebr. &nn, quo nomine intelligitur tradi-
117. col. I. med. habetur, confer. & Raſchi- tio Talmudica conſtans & indiſputabilis, 4 do-

not. ad Levit. c. 27. V. 3 3. vide & ſuprà Exod. ctoribus Tanaim, qui primi fuerunt interpretes
4. 13, V. 132n, 30. 76S †⅞⅞

ChAbp. XXXIV.
tivi fructus, quando proventus primum incipit matureſcere. 42. Verſ. 19. Omne,
quod aperit pulvann, meunm eſt]) De homine (id intelligendum eſt.) Eod. verſ. 19. Er
ommne pecus tuum maſculinum] i. e. Et omne pecus tuum, quod maſculum aperiendoq
parit bovem aut agnum, cujus vulvam aperit fœtus maſculus. Eod. verſ. 19. Quod
aperit] (Verbum ) ſignificat HPDi. e. apertionem, ſic quoque (accipitur in il -

de tamen Ar. Montani Thubal-Cain ſive de

matis fuit ſermo, confer. hic dict. tract. Talm.
Kiddufſchin, fol. 17. a. & fol. 29. b. & Becho-

7

cr. WS

30, nelhic
nſenum
zebemption⸗

Jalmnudico,
di) Car
liguotde a⸗
melle anal ſe
Cant zligutd

ci:)ſen debe

Ubipermith⸗
cete de arallio
„ . 1
non lemuna⸗

1l. 4hecon
8c. 19 V. 4.
10. Vel: adci
iterpfeto,
pre krod
25. n 17,
31. kahie inter
en tredecimn
Aabbint, con
& Leyit. l
,. n. ().
En. argumen
clt, itaemlie
geniti fuſtein
ciemn meam:
cnut: nker
Deuter, c.
demptio flli
& munerum
qus Denter.
rum, il de
Ker hie not⸗

R 1 .
2 pari conl

E1. Ac enplico
in notis ad
57. Conter. n
10n. dis. D
64. Dequo hi
bIb fid

C
. .
Vtl

holrel )

culem aPeriendo
Nerl 19, o
ſaccipitr in l.
63. Tau inſter⸗
l. 20. kr ng.
cine Auo) Ita.
Ctöoti; prind.
ir)in opereſre
Ia illum ſecuti,
is, ided & ile⸗
em a0ni.) Bod,
Kclotum 46. ke⸗
Obnius menhsfe⸗
gti ſenlum liteta⸗
. nam in Prece⸗
io elk iſla: (nem⸗
m) non videbitis
mn Wilonis ſaciei;

eKtus iſte Annpliat

)o, K

——
ſunt fupra in Ralhi
.13, De k.
dionem communitet
er. N. Salom, a0 Ex-
S a0d c.25. 39. i⸗
Fhubal. Cain ſye de
1ſ. 16,
, id. Numer. c. ,l,
1 Kink h. verl 10,
.i. trad. Talm. Kid⸗-
l 1. Li bechonoh,

ehengtibus huſas con⸗

gic Cict, tact. Talm.

ol, 19,b, Becho⸗

e inteligiunr tel⸗
indiuredili, do⸗
Gi Kuetuntinterhiet

CAP. XXXIV.

2. Oare,

EXODI.

50. & reſpicitur ad argumentum à pari, 51. ut doceat de munerum collatione 52.
in ſervum Hebræum, quæ eſt quinque ſiclorum 53. de ſingulis ſpeciebus, ſicuti eſt
redemptionis pretium quoad primogenitum, 54. (ſic docent Rabbini) in tractatu

Talmudico, (qui inſcribitur:) Kidduſchin. 55. Verſ. 2I. In amtione † & meſſe teſ-

labis] Cur (hic) mentio fit arationis & meſfis? nonnulli ex Rabbinis noſtris id intel-

ligunt de aratione veſpertina anni? ſeptimi, quæ ingreditur annum ſeptimum, & de-

melle anni ſeptimi, quæ egreditur ad exitum anni ſeptimi, ut doceant te, quòd ad-

dant (aliquid) ex profano ad rem ſacram; 56. eſt autem iſte ſenſus literalis hujus (lo-
ci:) ſex diebus operaberis; aſt die ſeptimo tu ceſſabis, eritque opus ſex dierum, quos
tibi permiſi, eſt (enim) annus, quò aratio atque meſſis prohibita eſt, 77. nec opus fuit di-

cere de aratione & meſſe (anni) ſeptimi, nam ecce jam anteà dictum fuit: agrum tuum

non ſeminabis &c. 58. nonnulli vero (ex Rabbinis) dicunt, quòd non loquatur (hic

Bbbbb 3 Scri-

S Mifchnajoth tradita, vid. Buxt. Lex. Lalm.
fol. 348, confer. & ſuprà Exod, c. 2 6. Vv. J. . 2 1.
c. 2 g. V. 4. . 6.

So. Vel: addit, abundat, ſeſe extendit, ita hic AD

interpretor, cujus oppoſitum eſt vyn, confer.

ſupra Exod. c. 19. v. 1, n. F. & Exod. c. 2 1. V. †

2 5. n. 17 8⸗
51. Eta hic interpretor * T atque is unus eſt

ex tredecim modis explicandi legem, de quibus
Rabbini, confer. Buxt. Lex. Talm. fol, 419. vid.
& Levit. c. 7. V. 19. n. 77. & Deuter. c. 15. v.

14. n. 47. in Gur Arjeh fol. 117. col. I. circà
Kn. argumentum iſtud pari, de quo hic ſermo
eſt, ita explicatur, nimirum redemptioni primo-

geniti fujiciuntur Hic verba iſta: nec videbunt fa-

eiem meam vacui, ſic etiam de ſervo Hebræo di-

citur: nec dimittas illum vacuum (uti habetur
Deuter. c. I 5, v. 13.) quemadmodum igitur re-
demptio filii (primogeniti) fir quinque ficlis; ita

& munerum collatio in ſervum Hebræum (de
qbua Deuter. dict, c. 15. V. 13.) eſt quinque ſic lo-

rum, ſcil. de unaquaque ſpecie, prout & autor no-

ſfter hic notavit, atque hoc eſt argumentum illud
4 pari, confer. & not, in e T h. loc.,

52. Sic explieo hic 6a&π ex mente autoris noſtri

in notis ad Deuter. c. 1 5. V. 14.

53. Confer. ſuprà v. 20, h. cap: I. 46. 6& Deute-

ron. dict. c. 15. v. 14. n. 4 8.
754. De quo hic in textu ſacro, confer. Numer. 4,18.
V. F6. Vid. & iuprà , yert,20, n. 4..

55. Hebr. w*απ, eſt is liber tertius partis tertiæ
Ohperis Talmudici, tractans de ſponſalibus &c,
confer, & Deuter. dict. C. 1 5. v. I4 ibique R.
Salom. not. n. 46. k. Kidduſchin fol. 29. b.
† Conter. hic ttact. Talm. Schabbat, fol. 70. a. &
Roſch Haſchana, fol. 9. a. it. Moëd katon, fol-
3, b. & Maccot, fol. 8. b. it. Horajot, fol. 4. b.
* Sic dictionem a hic imerpretor, eſt pecu=
laris tractatus Talmudicus, qui inſcribitur
Ppaw, tractans de juribus anni ſeptimi, quo

partis primæ libro ſecundo operis Talmudici,
confer. not. in nar O b. loc.
Quòd ſcil. illa aratio & meſſis ſit & i. e. pro=
hibita, ſic in MSto z. additum eſt, ubi locus iſte
fic legitur: haανα bann n n
bN Py ee ie e.n i. e. quod aratio
veſpertina anni ſeptimi, quæ ingreditur annum
ſeptimum ac meſſis exitus anni ſeptimi fit prohi-
bita, quæ lectio alterà illà ferè planior eſt.
56. Quomodo hoc ſit intelligendum, vide in Gur
Arjeh fol. 117. col. I. fin. confer. etiam tractar.
Talmud, Roſch Haſchana, fol. 9. a ſicuti in

—

& Raſchi not. ad Eccleſiaſt. C. 12. v. I I.
57. Is eſt annus ſeptimus, qui — e' chcitur, de

c. 2 F. V. 4.
58. Vide Levit. c. 25. V,4, confer. & Roſch Haſcha-

na fol. 9. 4,

Sabbathum debebat eſſe terræ isque reperitur in

DTI PDW H. loc. ad marginem allegatur, vide

quo confer. ſuprà Exod. c. 23. v. II. & Levit.

755

2„

EXOPI.

7
5

CAbP.-XXIV.

Scriptura,) niſi de Sabbatho, atque, meſle †

F de qua hic fit mentio, ut tibi indicet:
ſicuti aratio permiſſiva r eſt, ita etiam meſſis permilliva eſt; 59. excipitur autem
meſſis manipuli, éo. quoniam illa præcepta eſt 61. & pellit Sabbatum. 62. Verſ.

22. Primitias meſſis tritice«] Eo tempore, quô offers in ea duos panes 63. de tritico.
Eod, verſ. 22, Primitias) (ââ dicuntur ideò,) quia hæc prima eſt oblatio, quæ
venit de novo 64. tritico in Sanctuarium, nam oblatio manipuli, quæ fiebat in feſto
Paſchatis, erat de hordeo. 6. Eod. verſ. 22. Er feſtam collectionis] Eo tempore, quò
tu colligis fructus tuos de agro in domum, (vox) d* ſignificat RDON i. e. intro=
ductionem (ſeu receptionem) in domum, veluti (habetur in illo loco:) N) i. e.

& introduces (vel recipies) illum in domum tuam 66.

anni] Quæ fit, dum redit annus, in principio anni venientis, 67. Rap ſignificat
NRaDI. e. revolutionem & circumactionem. Verlſ. 23. Omne maſeulinum tuum]

i. e. Omnes maſculi, qui apud te ſunt, 6, multa præcepta legis dicuntur atque ite-

ran⸗

† ln MSto 1. locus iſte ita legitur: & Qann) &

) 7 ene ne nee e en n
i, e. non (loquitur hic Scriptura,) niſi de aratio-
ne ac meſſe Sabbathi (prohibita;) ſed cur ejus in
illa (ſcriptura hic) fit mentio? (nempè,) ut tibi
indicet &c.

*£ Hebr. ha dne, in MSto z, pro eo legitur:

Na i. e, quæ in ea (Scripturs) adducta ſi-
vyve addita eſt.
XKE Sive: in arbitrio poſita nec à Deo præcepta ſi⸗

ve injuncta eſt, ſic dictionem ο hic interpre-

tor, confer. n. ſeq o 9. vide & not, in nar ne,

ubi loci iſtius-ſmis obſcuri, explicatio habetur.

59. Sive: in arbitzio poſita nec à Deo injuncta

eſt, in anno autem ſeptimo, ſicuti & P i. e

„ — ⸗1 . 1 3 . .
meſſis prohibita eſt, &2 Aνυdß ., i. e. ita d
aratio præcepto negativo continetur, prout in

Gur Arjeh fol, I17, col. 2. circà fin. habetur, ubi

hac de re pluribus agitur.
6o. Demeſius enim fuit etiam die Sabbathi mani-
pulus primitialis & valle cineracea torrentis Ke
dron, vide Ligtfoot. Centur, chorogr. Matth.
præmiſſ. c. 3 8. P. 7 5e 8 76. arque in Johanr. c.
. 19. v. 3 1. p. 1136. eddit. Lipſ. ubi plura.
61. Nempè:; mandato Divino, ideò eiam Sabba⸗
. thô metebatur menipulus, uti in Menachot fol.
63 b. habetur, alleg, Lightfoot. ad Johann. cap.
19. V. 31. P. 1 137. Sdir. Lipſienn.
62. Confer. hic P. Fagii not, ad Paraphr. Chald. b.

& ſeqq. ubi fuſiùs agitur de operibus, quæ die
ſeptimo fieri vel omitti debent ex Rabbinorum
ſententia, confer, & Lightfoot. loc, alleg. & in
Luc. c. 6. v, I. p. 77 1. edit. Lipſienn.
63. Confer. tract. Talm. Menachot. fol. &4, b. it.
ſuprà Exod. c, 23, v. 1 6, n. 7 8. & Numer. c. 2 8.
v. 2 6. ibique Raſchi not. n. 5 5, vide & Levit. c.
2. V. 12, n. 42, & n. 43, .
64. Sic interpretor aν in, uti hic habetur, con-
fer. Levit. c, 2 3., v. 14. & v. 16. ubi vide Ralchi
not, it. Numer. c. 2 g. V. 2 6, n. 57. in MSto I.
pro: 'on ia legitur o e n
i. e, de tritico novo, .
65. Non de tritico, hordeum enim præeox eſt & ci-=
tius maturęſcit, quàm triticum, confer. D. Wa-
geaſeil. Sot. p. 427. & Levit. C. 2. v. 14, n. 5 1.
it. Levit. cap. 2 3. V. IO. n, 1 8. ac not. in 5α
e hb. loc.
* Iſtud, ut & ſequentia, usque ad: eDN i. e.
veluti (habetur & c.) abiunt 2 MSto I.

loc. ut & Buxt, Synag. Iud. g. 16, p. m. 36 5.

66. Uti Deuteron, c. 22. v, 2 habetur, confer. hic
tract, Talm, Sanhedrin, fol. 13, a, & b,
67. Id eſi: ſequentis, Gcil. anni novi, qui Judæis
incipit Q menſe vn, qui Septembri noſtro ma-
ximam partem reſpondet; dicitur autem iſtud
feſtum ſeptimanarum, de quo vide ſuprà Exod.
c. 2 3. V. 16. D. 77. è
6 §. Id eſt: qui ſunt de populo tuo, excipiuntur
itaque alienigenæ, vide Gur Afjeh fol. 117. Col.
2. fin.

Eod. veri. 2 2. In revolutione

V - A. W

rantur & non

just nummert
tinutnerumn
Untut. Ver
le. giciam,

(rccigiturin

ſonem,
Sa 73. nec

. .
dumtermen

lem)autpto
jj. Bod,ver
do aligvidol

git. FPod. r.

ſeis gvih ſi

—
1. fn. a no
ga ol. 4, .
1 Hebt.
69, Notaelt di
firmatira, .

ſicuti hie

qux porantn
Pæcepta el
je loquenti
gue penas i
putoochme
ſer, Leyit d⸗
70, lta hie er

(uod Deuten

pofide.
71, Vide Num
Talm. Peſac

72. NMamhne

ſieat ac vy
die. c. 11,
Numer, c.

templamkli
binis vocztu
1ſe. 9. n.
Hebr. on
74. Nenge:u
Alegeno, (0

Wrx.

— .
Nut iii ncſc.

Atuch, 62. Ven.
4
es 6g, dettitco,
eſt oblati,
Uæ ſiebat in Klo

lo tempore,u

Da lee, intto.
o:NdNie.
12. hy renglutigne
pgnihcat.

ulmn nun
untut ague ite⸗

Ian-

—.—
ge Ohetibus, qus eie

edent er Rabbinotun.

10or loe, aleg in
t Ligſiegt.
nachot fol, g ,be tt.

71.& Nuwer. c, 19.
1ſ bige & Lexit. (.

utl hichabetur, (0on.

V. 16, vdi gige Rachi

16, 5, 67, in MSt .
iur nn

enim prætox elt cl⸗
icum, conkef. D. Wa.
Fit, C. 2. , 14,h, ſl.

E

rantur & nonnulla ex illis ter quaterque repetuntur, ut (lex) condemnet & puniat.
juxtà numerum præceptorum negativorum, quæ in illis (repetitionibus) ſunt, & jux-

dum fermentum adhũc adeſt, (eſt hæc) admonitio pro eo, qui mactat (agnum paſcha-

n, 1 , aenot, in

õäl
Nta M t0 l.

1 babe ur, (ohlel nic

N. 13, 4, K b,.
uni nori, qui judeis
eptembri noliom
Ciciur autem ilud

guo fige hti ENOd.

ulo tuo, exeipiuntt

r Aſeh tol. 117, C.

120 hn.

gquod Deuter. c. 2. V. 3 I. habetur, alii vertunt:

73. Hebt- A 'n, quo nomine intelligitur

74. Nempè: ut coräm me appareas in loco, quem.

EXODI. 757

tà numerum * præceptorum affirmativorum, 69. quæ in illis (iterationibus) reperi-

untur. Verſ. 24. Expellam] (Verbum ſignificat) juxtà Targum ejus: N&

i. e. ejiciam, ſic quoque (accipitur in illo loco:) incipe i. e. ejice, 70. ita etiam-

(accipitur in illo loco:) E i. e. & ejecit Amorrhæum, 71. ſignificat (enim) expul-

ſionem. 72. Eod. verſ 24. Et dilambo fines tuos] Tu veròô procul eris à domo ele-
cta 73. nec poteris ſemper videre faciem meam, ideò conſtituo tibi tria iſta feſta *
Verſ. 25. Non immolabis O&c.] Non mactabis agnum paſchalem,

lem) aut pro eo, qui ſpargit (ſanguinem,) aut pro uno ex illis, qui ſunt de ſodalitio.
75. Eod. verſ. 2 5, Et non pernoctabit] Juxtà Targum ejus non eſt pernoctatio, quan-

do aliquid oblatum eſt ſuper altarc, 76. nec pernoctatio eſt, niſi quando aurora ſur-

git. Eod. verſ. 25. Victima feſti Paſehatis] i. e. Partes ſacrificii ejus, 77. hinc tu di-
ſcis, (quid faciendum ſit) omni ei, qui adolet de adipibus & membris. * Verlſ. 26.

2. fin. ac not. in 'a no h. loc. it. Chagi- 175. Græcis εντις,, quod Hebræis Wna, vide
ga, fol. 4. a. b. & Kidduſchin, fol. 34. b., Ligtfoot. ad Marci cap. 15. V. 2 5. p. 66 3. edit.
* Hebr. San m 'an vy)abfunt iſla 4 MSto I. Lipl. confer. & ſuprà Exod. c. 12. V. 46. ibique
69. Nota eſt diſtinctio præceptorum legis, inter alt: not. n. 19 8, vide & tractat. Talmud. Peſachim,
firmativa, quæ Hebræis dieuntur νν —aen, fol. 5. a. & fol. 63. b. ac fol. 64, a. uti in nou
ſieuti & hic habetur, & inter præcepta negativa. . Ma h. loc. ad marginem allegatur.
quæ vocantur N& Qae, quotcunque igitur 76. Sed illud dieitur pernoctare, quod extrà altare
Præcepta vel affirmativa vel negativa, de eadem manet usque ad auroram, vide hie Paraphraſin
re loquentia, reperiuntur in lege, totidem quo- Chaldaicam, confer. hic tract. Talm. Peſachim,
que ponas incurrit is, qui illa transgreditur, hane fol. 29, b. & fol, 70. 3, vid. & ſuprà Exod. c. 29.
putoCommentatoris noſtri hie eſſe mentem, con v. 37. ibique not. n. I10., it. not. in 'pa D*
fer. Levit. C. I 1. V. 3. n- 19. h. loc, ubi dic itur, quòd ſi membra ſacrificii ſu-
70. Ita hic ex mente autoris noſtri vertere volui, per altare ant auroram oblata fint, illa non fi=
ant illegitima, etiamſi non comburantur antè
auroratm.
77. Hebr. NWι, quo nomine intelliguntur ſacri=
ficia vel potius partes ſacrificiorum, quæ ſuper
altari eomburuntur, confer, Iuprà Exod. e, 29.
v. 22. ne 46. & I. evit. c, 2. V. 1 3., . 4 9. it. Le-
vit. c. 3. V. 7. . 16. & Levit. c. 1 6. v. 2 3. n. 47.
de partibus itaque ſacrificii Paſchalis hic ſermo
eſt; non verò de reliquiis carnis agni Paſchalis,
quæ comeditur, vide nor. in "ar rad Deu-
teron. c. 16. Vv. 4.
* Vel: quoad omnem ſuſfitum adipum & mem-
brorum, nempè: Trν eh e een e,
i. e. ne quis (adipem & membra) offerat, poſt-
quare

poſſide. .
71. Vide Numer. c. 32. V. 39. confer hic tractat.
Talm. Pefachim, fol. g, b.
72. Nam “ non uno in locoscripturæ idem figni-
ficat ac ), nempè jod pro Gimel, confer, Ju-
dic. c. I1I. V. 24. item Numer. c. 14. V. 12. &
Numer. c. 2 1. V. 32. al. 33⸗

templum Hieroſolymitanum, quod etiam 4 Rab-
binis vocatur epy mhs, vide ſuprà Exod. c.
2 5. V. 9. n. 2 9.
Hebr. αννοQoa .ν„abſunt iſta 2MStO I. ſed malè

—

elegero, confer. not. in ππιπι e, h. loc,

CA. XXXIVv. e

membris, legitur α i, e. partibus ſacrificii.
7 . Vide Deuteron. c. 8. v. g. ubi ſeptem illæ ſpe
cies bonitatis frugum terræ Iſracliticæ deprædi-
cantur, confer. & fuprà Exod. c. 23. v. 19. n. 8 9.
it. Deuter, c. 2 6. u. 2. n. 4. .
79. Nam pPpn W enenen wen i. e. mel a-
pum non eſt ex ſeptem illis ſpeciebus, rationem
vide in Gur Arjeh fol. 1I17. col., 3. med. confer.
& Levit. cap. 2. Verſ. 11. n. 41. ac not. in o
nn b. loc. it. Spenceri de Legib. Hehræor.
ritual. lib. 2. C. 9.
xX Hebr. "a", ſic enim hic legendum puto pro:
ma, prout in exemplaribus hactenus excuſis
habetur, quamvis & poſterior hæc lectio com-
modam interpretationem retipere poſſit, confer.
not, in , loc. it. Spenceri de legibns
Hebræor. ritual. l. 2. C. 8. =
90. Tres illi loci ſunt: I. Exod, c. 2 3. v. 19. 2
hoc verſu 2 5. & 3. Deuter. C. 14. v. 2 1. confer.
tractat, Talmud. Cholin, fol. 115. b. uti in
„pe rD b, loc. ad marginem allegatur.
I. Videli et, ne comedatur, vide Raſchi not. ad
Exod. dict. c. 23. v. 19. n. 94. Confer, & Gun
Arjeh. fol. 117. col. 3. med.
† Hebr. n iſtud, ut &α ſequentia, usque ad:
ynva i. c. juxtà ſenſum literalem, abſunt

2D

n. 89. notata ſunt, confer. & not. in nom me
h. loc.
83. Confer. Raſchi not. ad Deuteron. c. 14,. v. 2 I.

erer aaitun aanen Deleptem ſpeciebus, quæ dicuntur in prædicatione terræ tanm
tuæ, (offeres, dicitur enim:) terra tritici & kordei & vitis &c. 7. & mellis, id eſt: Mala
dulcedinis palmarum. 79. Eod. verſ. 26. Non coaues bædum] Dehortatio (hic ha- gedictngpolt
betur,) ue coquas *t in lacte, ter ſcriptum eſt (iſtud) in lege, 80. una vice quoad eſum le nan hes
81, & alterâ, quoad utilitatem as tertià, quoad prohibitionern coctionis. Eod. v. mub ſitn
26. Maædum] Omnis fœtus tener juxtà ſenfum literalem ejus (dictionis 1 compre- tamgteſio
henſus intelligitur)etiam vitulus & agnus, (nam) ex eo, quod debet explicari multis in veluti ignis .
locis V3 i. e. hodus caprarum, diſcis, quòd (dictio) . abſolutè (poſita- lmebant
comprehendat) omnes fœtus lactentes juxtà ſenſum literalem. 82. Eod. verſ. 26. In 2 lplendore
lacte matris ſuæ] Excipitur avis, 83. quia illa nullum habet lac nec prohibitio ejus aelintul
(ne ſcil. in lacte coquatur,) habetur ex lege; 84. ſed ex verbis ſcribarum. 85. Verſ. (Nmmum
27. Verba *¹iſta] Tibi verò non data eſt poteſtas, ut ſcribas legem oralem. 86. Verſ. nemkobette
29. Et fabtum eſt, cum deſiénderet Moſes] Cùm adferret tabulas poſteriores in die ex- dqum docuen
piationis. ** Eod. verſ. 29. QuòAad Elenduit] (Verbum [P) gnificat Spi. Plicum autt
e. cor- Pettionen
quam aurora advenit, ſic in not. an ov b. MsSto z. — inefolel
loc. exponitur, in MSto I. pro: n'& i. e. 82. Vide, quæ ſuprâ ad Exod. dict. c. 23. V. 19. (vod ſel 4

87. dive; ucen

n. 52. ubi alia quoque animalia excipiuntur, vide wenlaoe n
& Gur Arjch fol. 117. col. 3. med. . Not, 1d fin
84. Rabbini id vocant mwwpen, vide not. ad li- zꝛkireph
brum Prec. Jud. part. I. p. 5. a. circà fin. Græc. niis 3).5
vτα rα 6ατοτ⅓dDw ‧[ρα exprefis verbis legis. 41. Nide, gu⸗
8 5⁵. Id eſt: Rabbinorum ſive Doctorum legis, vo- enlatore nn
catur iſtud Doctorum ſcitum: adan, vide not. ln Zeidl
ad librum Prec. Jud. loc. alleg. prohibetur itaque ). Nige alleg
ex Doctorum ſententia, ne avis coquaz ur in late. Gun Ane
* Conter, hic tract. Talm. Nedaritn, fol. 32, a. & Aurlionem
fol. 3 8. a. & Gittin, fol. 6o. b. & Temurah, fol. An pobeti
14. b. cum priores:
96. Hebr. 33 ya; Sn, de hac lege orali vide Dofler addue
plura apud Buxtorſ. in Synag. Jud. c. 3. pag. m. Pelfociem N
62. & ſeqq. confer, & D. Wagenſ. Contur. erat, hanurn
Carm. Lipmann. p. 249. & p. 591. ac 554. ſdum, ch
item D. Maji Theol. Jud. ELoc. 1, H. 4. p. 14. & ſicetiam in n
ſeqq, poſteà tamen lex oralis nec eſſitate ſic ur- eebr en
gente in ſcripturam redacta eſt, qua de re vi. que Mdo
de præ aliis ejusd. D. Maji Theol. ud. loc. alleg. do. Ieſtt ar
ac Gur Arjeh fol. 117. col 4. fin. Huli conſ⸗
*W Loci iſtius explicationem vide in not. mBI EH4ee 11 Hign. *
W b, loc. confer. & Sota, fol. 13. b. Alic habetn

O. WI.
Taheatlone terræ

melligid eſt. 1

thottatio e h,
atio (hic ha.
Nes ude lum
Gionis. Bodn
. . E
Dnis ongee.

nt 1 4
erplicari moltiin

abloluts (polt.

Lod gerl 16. ln

Datum. 6), Verl.
Ntalem. 96, Verl.

keriores in Gie erx.

nihcat S

e. cor⸗

l. Cict c, 13, , 19.

1. ot in Nn d

Deutefon c. 14, 2 1.
nalia exeihiuntut rice
1.3, med
N, vige not. 1d li⸗
P: ſ,4. cirei fin. Crxe.

Lpreilis eibig en.

ee Doctorum legis ſo⸗
tum: rT, videnot.
Alleg probideturitagee

e aniscoqusturin lacle,

Nedarim, fOl. 32,2. &

10,b, & Temüran, tol.

le hac lege olal vide
Frag. Jud, . 3, pag. mn.
. V dgenl. Conſut.
1 f. le 1e t.

(toe vn ) 4*
otalis necellitate ſic ut⸗
cha elt, quae ſe ſi⸗.
i Theol.ud loc alleg.

ol 4 fo.
em Vide in not. o
501, tl. 13,b,

CAb. XXXIV.

c. cornua, 87. quoniam lux ſplendet & prominet inſtar cornu; ſed unde meruit

rzxODI. .“

759

Moſes cornua iſta gloriæ? Kabbini noſtri dicunt: &ſpecu, 88. nam Sanctus ille Be-
nedictus poſuerat manum ſuam ſuper faciem illius (Moſis.) dicitur enim: & obtegem
te manu mea. 89. Verſ. 30. Et timuerunt accedere ad eum] Veni ac vide, * quàm
magna ſit vis transgreſſionis, nam priusquâm (Iſtaeélitæ) manus ſuas extenderant ad
transgreſſionem 90. ecquid illa (Scriptura) dicit: & aſpectus gloriæ Domini erat

veluti ignis conſumens in cacumine montis coràm omnibus Ifraelitis, 91. nec illi
timebant aut contremiſcebant; at poſtquàm vitulum fecerant (conflatilem,) etiam

ad ſplendorem gloriæ Moſis retrocedebant 92½. & contremiſcebant. Verſ. 3 1. Prin-

cipes in cætu] i. e. Principes congregationis. Eod. v. 3 I. Et loquebatur Moſes cum illis]

(Nimirùm exponcbat eis) legationem Dei; totus autem contextus iſte ſignificatio-

nem habet temporis præſentis. 93. Verſ 32. &t poſteâ accedebant] (Nempè,) poſt-
quàm docuerat (Moſes) ſeniores, 924. ipſe iterabat ac docebat Iſraelitas textum Bi-
plicum aut traditionem oralem, 95. docent Rabbini, quò modòô & ordine Moſes re-

petitionem legis 96. peregerit, (nimirùm) didicerat ille priùs ex ore majeſtatis Di-
vinæ, poſteâ ingrediebatur Aaron, quem Moſes per repetitionem docebat caput ejus,
(quod ſcil. Aaron diſcere debebat, dein) recedebat Aaron** & ſedebat ad ſiniſtram-
Moſis,

87. Sive; lucem aut ſplendorem, prout Commen-
mentator noſter dictionem ☚ %2 expenite in
not. ad Habac. c. 3.: V. 4. n. I I. vide & P. Fag.
ad Paraphr. Chald. . loc. ubi plura; confer. &
infrà v. 33. h. C. n. 106.
88. Vide, quæ ad cap. antec. 33. V. 22. 4¾ Com-
mentatote noſtro notata ſunt, confer. & tract.
Talm. Schabbat, fol. 10. b.
£9. Vide alleg. Cap. antec. 3 3. v. 22. n. 94. confer
& Gur Arjeh dict. fol. 1I17. col. 4. fin. ubi ad
quæſtionem iſlam: cur ſplenduerit facies Moſis .
cum poſteriores accepiſſet tabulas 3 non vero
cuùm priores accepiſſet, ratio illa, quam hic autor
noſter adducit, allegatur, nempè, quià Deus ſu

per faciem Moſis, quando ille in cavitate rupis

erat, manum ſuam poſuerat, id, quod non erat

fadum, cum Moſes priotes accepiſſet tabulas,
ſic etiam in not. on mne h. loc. exponitur.
2²½ Hebr. *α Na, abſunt iſta hoc loco ab utro-
e MSto. . . .
o. Id eſt: antequàm peccrant per adorationem
vituli conflatilis, confer. ſupra Exod. c. 32. V.
2 1. Sign. * ubi de ſignificatione y, prout
& hic habetur, agitur.

–

9 I. Sicuti ſuprà Exod. c. 24. v. 17. habetur.
92. Hebr. ', confer., quæ ſupra ad Exod.
c. 20. v. 1 8. n. 76. notata ſunt, it. tract. Talmm.
Berachot, fol. 7. a.
93. Vel: præteriti imperfecti, vide cap. antec. 3 3.
V. I I. . 3 8. Confer. & not. in an neow h, loc.
94. Confer. quæ ad Numer. cap. 30. V. 2. n. 4. no-
tata ſunt.
9 5. Sic interpretor hic è273, ad differentiam ve=
cis — ab, quæ Sectionem vel verlum Bibli-
rum denotat.
96. Hebr. s, Græci Aοιννσαιvοοat, quam
vocem in Novella Juſtiniani 146. vetus interpres
Latinus vertit: ſecundam editionem, vide
Gothofredi not. ibid. confer, & Hoornbeck de
Convinc. Jud. lib. I. c. 3. J. I. & ſeqq. p. m. 99.
& Seiden. de Synedr. I. 2. C. 2. . 4. p. 49. edit.
Amſtelod. —
X Hebr. Ad nnn, bæc & ſequentia, us-
que ad: 1a vy i. e. recedebant illi &c.
abſunt 4 MSto I. poſt verba iſta 1 imDa ad⸗
dita ſunt in MSto 2. π nu i,e. ſedebant ad
latera.

CccCG

760

7

6666 EFxzopl. AQAp. XXXIV.
Moſis, (poſteà) ingrediebantur filii ejus (Aaronis,) quos Moſes per repetitionem do-

cebat caput eorum, 97. recedebant illi & ſedebat Eleazarus ad dextram Moſis & Itha -

mar ad ſiniſtram Aaronis, (dein) intrabant ſeniores (Hfraélis,) quos Moſes per repeti-
tionem docebat caput eorum, (poſteà) recedebant ſeniores & ad latera ſedebant,
(tandem) ingrediebatur omnis populus, quos Moſes docebat caput eorum, 9⁸. (ſic)
reperiebatur † (repetitio illa legis) in manu totius populi ſemel, in manu ſeniorum-
(Iſraelis) bis, in manu filiorum Aaronis ter, * in manu Aaronis quater &c. 99. ſicuti
habetur in Erubin. 100. Verſ. 33. Er poſuit ſuper faciem ſuam velamen] (Vox H)O)
juxtà Targum ejus (dicitur:) &ε QNin; 101. eſt autem (HO) dictio Syriaca, in-
Gemara (legitur:) Nn' ¹) 102: & prætereà (habetur) in Ketubboth: 103. Np Rn
DN HOD, 104. ſignifieat (autem ibi Op) i.e. intuitum, (ut ſenſus ſit:)
contemplabatuneam 105. ſic hic quoque H eſt veſtimentum, quod faciei imponi-
tur & velamen oculorum; in honorem autem ſplendoris Tos, gloriæ, ne omnes ex
illis (Iſraelitis) ſplendorem illum penitùs inſ picerent, 107. dabat (Moſes) velamen-

97. Nempè, quod eis exponendum vel diſeendum in libro ſe undo partis ſecundæ operis Talmu-
erat, videlicèt id ipſum caput, quod Moſes antes dici, agens de Commixtionibus, vid. ibidem
Aaroni expoſuerat, uti habet Glofſla Talmudica fol. 54.
ad Gemaram Babylon. titul. Erubin c. 5. fol. 54. 1οω1. Id eſt: domus faciei, ſie vocatur Chaldaicè
2. (unde Commentator noſter hune locum de velamen, nam dictio roa uſurpatur pro quo li-
ſumpfit,) vide Selden. de Synedr. dict. I. 2, c. 2. bet inſirumento, vaſe & receptaculo, in quo ali-
n. 4. p. 49. confer. & not. af D , loc. quid retinetur, reconditur & conſervatur, prout
ubi etiam dicét. tract. Talm. Eruvin, fol. 54.] habet P. Fagius in not. ad Paraphr. Chald, b. loc-
allegatur. . velamen faciei Gallis: masque, quæ dictio ejus-
9 . Vel: id, quod illis exponendum erat, ſicuti
Seldenus loc. alleg. vocem = tranſtulit, ê hic in textu ſacro habetur.
atque iſte ordo docendi obſervatus fuit e & 102. Id eſt: exultavit cor ejus, ſicuti vertit Buxt.
oD P i, e. etiam poſtquàm erectum in Lex. Talm. fol. 1449.
tuit tabernaculum, uti in not. par r hic 103. Vel: Keſubbos, utt hodierni judæi pronun-⸗
habetur. . Lciare ſolent; eſt autem is liber lecundus partis
† Hebr. &upa iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
& i. e. & ctera ſicuti habetur, abſunt 4

—

bus matiimonialibus & e.

MSto z. 104. Hæc verba paulò poſt abautore noſtro ex li.
. . . 1 . I= 4
xW Hebr. N& n Wi, abſunt iſta 4 MSto I. † cantur, vide num. ſequ. 10 5. i
ſed malé.

SS 1o5. Sive: faciem ejus, hæc eſt interpretatio ver-
29. Cctera illa in Gemara Babyl. ſic habent: re. borum, quæ paulò ante ex tractatu Talmudico
ceſſit Moſes & expolſuit eis (Ifraelitis) Aaron, adducta ſunt.

quod erat eis exponendum; recedente Aarone 106. Sic verto hic i. e. cornua, vide quæ
ſuprà ad v. 29. . c. n. 87. notata ſunt, it. not.

expoſuerunt filii ejus, quod ſic exponendum

erat, recedentibus filiis ejus expoſuere illis pa. agd Hiob. c., 16. v. 1 §. n. 17.

riter ſeniores, unde ita populo univerſo quater 107. Vel: ne oculos ſuos contemplatione paſce⸗
rent, ſic hic interpretor, confer, Buxtoif.

itidem expoſita eſt (lex,) ſic apud Seldenum loc.
alleg. ubi etiam Hebræa habentur.
30 Hebr. Pary habetur is tractatus Talmudicus

. —

Lex. Talm. fol; 657. princ,

dem ferè ſoni eſt, cujus Hebraica vox io, quæ

tertiæ operis Talmudici, tractans de contracti-=

CN. WX.

cradrerlo ilo

batur colt Ii
ilelMoled e
Autu umhul
ile Moles e
num alntt n

loqueretun cun

derat
Mon
bum ejus, latt⸗
debu Premi
tum fabticatie
pellat aebbatk
Gicunt, 3. gun

—
109. Vel: femon
Uis noſtri bic in
yerl. 35. cap
babetur; alii
mente apolio
caP. 1, V. 7. Ut
mellu verlion
em.
* Hebt. d) d
quoc di o
loquebatu;
„7 O) ie
mino, fes eode
109. Conleneq
I. Fire: conver
Verbum vN
noltri,guam
Chaldaicæ hal
in Bibſiis Bur
Chalgaice, 4
congregayiti
Shloe.

. WrIr.

eitcn Co.
n Mols Klthz
dles per nepeti
later, ſede ebant,
Cfum, 91 98. .Io)
manu ſenionm,
erKc. 99. leuti
(Vox ndo)
ctio Dyriaegz in.
th: 103, N
lut ſenllslt)
faciei inponi⸗
ia, de omnes eS
Moles) velimen-
e

—¶
undæ Opetis Taln-
Otidus, vig, dicenn

ſe Oratur (laleics
üfurpatur pro quo i⸗
Leptaculo, in uo ali⸗

§ tole uu holl
araphr.Chal, h. oc,

gue, ur dichi eigs⸗
õ

us, ſeuti verti Bust,

Aiemi udrigronin⸗

lder ſecundus panis
actansde conttadi⸗

bautorenoltto expli⸗

.
ceſliataptegiofer

attch Haimtdid

, Cotnia, ie gieE

7. notatsſint, it nol⸗

.
Ontemphtione eſt.

tor, coulel, Buwal

4 CAp. XXXV.

EXxODI.

761

ex adverſo illorum (1 Kcſitaum. & auferebat 103. Uudec eo tempore, quò Ioque-

batur cum Iſraeëlitis, ut & magenpore, quòô Dominus loquebatur cum i plor d donec
ille (Moſes) egrederetur & dum egrediebatur, exibat ſine velamine. Verſ. 34. Et lo⸗

cutus eſt cum ſiliis Imölis] Et viderunt illi ſplendorem gloriæ in facie ejus & quando
ille (Moſes) recedebat ab eis. Verſ. 3 5. Tunc reducebat velamen ſuper faciem 109.
ſuam, donec veniret (Moſer,) ut loqueretur cum eo] i. e. Et quando veniebat (Moſes,) ut

loqueretur cum eo (ſcil. Deo,) removebat illud (velamen) à facie ſua.

CAP. XXXV.

Erſ. I. &t congregavit Mabe Poſtero mane diei expiationis, quando deſcen-
derat de monte; eſt autem illud (verbum ) formæ 9), ipſe quippe
(Moſes) non congregabat viros manibus; ipſi congregati ſunt per ver-
bum ejus, Targum quoque ejus eſt: VONi. e. & congregavit. I.
diebus] Præmilit eis (Ifraeêlitis) admonitionem de (colendo) Sabbatho antè præce-

Verſ. 2. Sex

ptum fabricationis tabernaculi, ad indicandum, quò d illa (fabricatio tabernaculi) non
pellat Sabbathum. 2. Verſ. 3. Non ſuccendetis ignem] Sunt ex Rabbinis noſtris, qui
dicunt, 3. quòôd accenſio egrediatur 4. ad præceptum negativum; 5. nonnulli

CccCC 2 vero'

108. Vel: remorebat, ſic ex mente Commentato-
ris noſtri hic interpretor b)a, confer. paulò poſt
verſ. 3 5. h. cap. n. 109. ubi lo ci iſtius expoſitio
habetur; alii tamen eum aliter exponunt ex
mente apoſtoli Pauli in epiſtola z. ad Corinth.
cap. 3. V. 7. ut & Aben-Esræ, vide Junii ac Tre-
melli verſionem Latinam corumque notas ibi⸗
dem.
* Hebr. py add , ſio & MStum I. niſi,
quod ibi pro aan jegitur: n i. e. col=
loquebatur; in MSt 2, legitur: 2 e
onA y i, e. quo ipſe colloquebatur cum Do-
mino, res eodem redit.
109. Conkfer. quæ num. præc. 109, notata ſunt.

I. Sive: convenire feeit, nam juxta formam 7 DN

verbum “&πι, (quod hic tam in notis autoris
noſtri, quam in Complutenſi editione verſionis

Chaldaicæ habetur,) ſic exponendum erit ; aſt

in Bibliis Buxtorf. ut & in exemplari verſionis

Chaldaicæ, quo uſus ſum, legitur: Wan i. e.

congregavit, in forma Kal, confer. not. in mo*

Sn h. loc. ubi etiam iſtius variæ lectionis fit

mentio & prior, nempé ννενß, præfertur poſle-
riori, ubi wan habetur, confer. hic Schabbat, fol.
v. 2. & Megilla, fol. 30. a.
. Confer, quæ ſuprà ad Exod. c. 3 I. verſ. 1 3. n.
13. notata ſunt, vid. & not. in wa n b.
loc. it. tract. Talm. Schabbat, fol. 97. b.
3. Nimirum: in tractatu Talmudico: Peſachim,
fol. 5. b. proùt allegatur in an n ſuper
Commentar, Raich. ,. loc. confer. & Schabbat,
fol. 14. b.
4. Id eſt: vim & effectum habeat præcepti nega-
tivi atque ei adnumeretur, nam accenſio eſt boe
ApiL y i. e. (comprehenditur) ſub
regula Ppræcepti negativi de opere non faciendo;
uti habetur in not. * man n loc. alleg. con-
fer. & Glofl. R. Salom. ad Jevammot, fol. 6, b.
ir. Schabbat, fſol. 20. a. & fol. 70, a. b. it. Jevam-
mot, fol. 7. a. & Sanhedrin, fol. 3 5. b.
5. Sie h hie: interpretor, accenſionis antem hie
in ſpecie ideò fit mentio, quia illa plerunque
non Hit per ſe; ſed alterius rei cauſa, incenſio

quip-

762

—
verò dicunt, 6. quòd in partem 7. egrediatur. Verſ. 4. Hæc eſt res, quam præte- “
pit Dominus] Mihi, ut (illam) dicerem vobis. Verſ. Qui voluntarius eft corde ſuo ]) emecn i
Quia cor ejus ?** i. e. illum ſpontè movet, (ideò) dicitur 3 % i. e. volunta- S
rius corde; jam anteà (autem) expoſita eſt ſpontanea oblatio ad tabernaculum & fa- vükces d
bricatio ejus in loco, ubi præceptum illis (Iſraélitis) datum eſt. g. Verſ. II. Taber-⸗ dcoduͤin
naculum] Aulæaà interiora, 9. quæ in eo (tabernaculo) conſpiciebantur, vocantur- “ unt ſebdond
(hic) tabernaculum. Eod. verſ. II. Et tentorium eus] Hoc eſt tentorium aulæorum nmmurt
ex lana caprarum, quod factum erat in tectum. 10. Eod. verſ. 11. Et operimemum Verl. r
eius] i. e. Tegmen ejus de pellibus arietam * & taxorum. 11. Verſ. 12. Et velum miſehlind
segumenti] i. e. Velum ſepti, 12, omnis res, quæ tegit tàm ſuprà, quàm è regione, vo- Centet⸗)
catur ODi. e. tegumentum (vel ſepimentum) ac (notat) i. e. obtegere, ſie (acci- Crienten
pitur in illo loco:) i. e. & tegas pro eo, 13. item (in illo loco:) ecce ego guingnegint
1. e. obtegam 14. viam tuam. Verſ. 13. Et panem facierum] Jam anteà explicavi, alilonem a
(panem facierum ſic dictum eſſe,) quia ei ab utraque parte erant facies, nam iſte (pa- cabicrumi
nis) factus erat inſtar arcæ apertæ. 15. Verſ. 14. Et vaſa éjus] (Videlicèt:) forci- Sgerentur 8

pes Ferentar. *
e.
Acippe non eſt mon y aie aen ne 9. Seu: inferiora, Hebr. Oapn de his vide Ex- ut erei e⸗
R den ee oin i. e. pater (five od. cap. 26. vVerſ. 1, & ſeqqe confer. & not. im morebantur
principale) operis, ut aliquis proptereà fiat reus pnan nov h. loc. Siit l
excidii & lapidationis 3 ſed eſt vulgare (five 10. Nempèz ad contegenda aulæa interiora, de
nudum) præceptum negativum, ſicuti habe- de quibus anteà dictum eſt, vide ſuprà Exod.
tur in not. nam r dict. loc. vide Gur Arjeh dict. c. 26, v. 7. & ſeqq. ac not. in - ,
fol. 118. col. 3. med. & col. 4. uabi plura, & b. loc. Sc epn
num. ſequ. 7. * Hebr. 'NX, in MSto 2. additur: Nen i⸗ ehi eel
6. Nempè in tractatu Talmudico: Jevammot e, rubefactis. 16. Conſen
fol. 6. b. ut in Dari re dict. Toc. allegatur. 11. Alii: thaſorum, nonnulli: melium, uti in Ju- 9. noteti
7. Hebr. purti, i. e. in partem, ſeu ſpeciem ſeil. ope-† nii ac Tremellii verſione, vide Exod. alleg. cap- 1, Fire: er
ris, nempè quòd accenſio ſit pars operis, confer. 26. V. 14. öe ſeqq. lri kwod⸗
Salomonis Glofſ. ad Jevammot dict. fol: 6. b. 12. Quo obtegebatur ingreſſus in Sanctuarium, de 1. Hebr. n
ubi loci iſlius ſatis obſcuri explicatio habetur, vocerw'rm, quæ hic habetur, dictum eſt ſupra oertis Tald
vid. & num antec. 5. cœterum Rabbini prin. Exod, c. 19. V. 24. D. 6 3. 6& c. 20. V. 2 1. n. 9 1. ſerlinis; 1
cipalia ſeu patres operum, (ut ipſi vocanr,) nu- it. c. 26, V. 31. n. I 16. confer. & infra verf. 15. in Menach
merant quadraginta minus unò, quæ Sabbat? h. cap. n. 19. it, not. ad 2. Samuel. c. 22. v. 13 llgoe. adn
facere ſunt prohibita, vid. Buxtorf. Lex. Talm. n. 26. * Siie:
fol. 10. circâ fin. & fol. I1. princ. confer. & E 13. Uti Biob. cap. J. Verſ. 2 2. habefur. . itabernac
jusd. Buxtorf. Synag- Jud. cap. 16,pag. m, 361. 14. Vel: obſepiam, vide Hoſe. c. 2. verſ. 6. confer. 11 41, cap.
iem not. in m P 1 , , loc. & infra Exod. c. 40. v. 3. ibique not. n. 2. 10. Diciiu
4 Bebt r n nes ge nn Asto 2. 15. Vel: fiſſæ, vide, quæ ſupes a Ezod cap. 2 §⸗ lerne l
S jga, fol. 10. . yv. 29. n. 7 9. & n. 79. notata ſunt, Rabbini no- Leſk, ge
ae hie Chagige, ſol: 10. a, & Schevuot, ſol. (ates Germanis? jerunt: gls eif offene Kiſt. temt
3, De hoc vide ſuptꝭ Exode c, 25. & ſeqq. notata

Cn. ,
quan yat.
iu adei
Müe. volumn.
Ernachlum & h. .
Ferl,II. Uller
Utur, vocantut,

ofiüm aulzotum
Er operineun

. 12. un
meregione, 0.
btegets lelatl⸗
1o:)ecceego D
auiei eiplicadi ,
es, nan iſe gi⸗
idelicet:) otci.
— —
nyrn Ge his gide
Gg conker, & not, in

zulæz inteniota, Ge
t, vide ſupra krod.

. —
not. in N e

Idditur: riNn
li:melium uniin .
Vide Exod. ep, (a

ſus in Sanckuatium, de
etur, Ciclum elt ſatd
Kc. 10. V. 21l. M le
nler, intte ſetk,15

Smdek,c,11,f. 13

1. habetut,
le c.n cell be touſet
biqenol,n:
pria 110, ch 25,
ztalunt, Rabbidi no.

agfſtefieneſi⸗

CAb. XXXV.

EXODI. 763

pes (ſive emunctoria) & thuribula. Eod. verſ. 14. Lucernas ejus] Lucines, *linguâ
vernaculà, 16. ſunt acerræ, 17. quibus oleum & ellychnia indunt (ſacerdotes.)
Eod. verſ. 14. &t oleum all illaminandum] Etiam iſtud (oleum) requirebat prudentes
artifices, quia illud diverſum erat à cœteris oleis, ſicuti exponitur in (tractatu Talmu-
dico, qui inſcribitur:) Menachot, 18. colligebant (autem) ſingulas olivas in ſummi-

tate (arboris) olivæ idque (oleum) erat contufum ac purum. Verſ. 15. Et tegumen-

tum portæ] i. e. Velum, quod eſt antè orientem, 19. ubi nulli erant aſſeres & aulæa.
Verſ. 17. Columnas ejus & baſes ejus] Ecce (dictio) X hic pronunciatur genere
maſculinò & fœmininé z0. atque hujuscemodi dictiones (habentur) multæ (in §.
Scriptura.) Eod. verſ. 17. Et tegumentum portæ atrii] i. e. Velum expanſum versùs
orientem, 21. viginti cubitorum 22. erat, in medietate † latitudinis atrii, quod fuit

quinquaginta (cubitorum) in latitudine, in quo (atrio) contecti fuerunt 23. versùs

aquilonem quindecim cubiti ac totidem versùs meridiem, nam dicitur: quindecim
cubitorum tapetes ocellati (ſint) lateri &c. 24. Verfſ. 18. Paxillos] Ut per illos in-
ſigerentur & alligarentur fines (ſive extremitates) aulæorum in terra, ne ventòô mo-
verentur. 25. Eod. verſ. 18. Atque funes eorum] (Dictio He ſignificat)
Eei. e, funes ad alligandum. Verfſ. 19. Veſtes miniſterii] Ut (illis) tegere-
tut arca (fœderis) ac menſa, ut & candelabrum atque altaria "eo tempore, quê caſtra
movebantur. Verſ. 22. Cum mulieribus**] (Particula iſta: y hic ſignificat:)
i. e. cum 26, mulieribus & ſimùl cum illis. Eod. veri. 22. Armilla] (Dictio
Cccc 3 P1

—

infrà Exod. c. 3 8. v. 1 L. n, 11.
”U † Vel: medietas, Hebr. byune, medium ſeu in⸗
r— termedium.
ad Exod. cap. 30. V. 7. u. 2 3. Vel: abſconditi, occultati fuerunt, ſie pnino
hic interpretor, confer. ſuprà Exod. dict, cap. 27
„e, 13. unde lux quædam huie loco accedet; Gc-
cultati autem fuerunt eubiti iſti à tapetibus ocel-
latis, vide dict. cap. 27. v. 14. & 1 5. Confec
& not, ad verf, 13. ejusdem capitis 27. n. 98⸗
24. Confer. Exod. dict. cap. 27. V. 14. & v. 1 5
25. Vide, quæ fupra ad Exod. alleg, cap. 27. V.
19. n. I10. & n. I II. notata ſunt.
* Hebr. Mampe, in MSto z. haberur fingalaris:
ran i. es altare, confer. quæ fupra ad Exod-
cap. 3 1. V. IO. n., 6. nOtata ſunt. ðU
KX Hebt, y iſta, ut & ſequentia, usque
ade I i. e. armillas, abſunt ab utroque MSto.
26. Confer. ſuprà Exod. e, 29: verſ. 1 3. n. 29. 8&
infrà Exod. cap. 40. verſ. 3. num. 1. vide & Le-
vit. cap. 23. V. 1I 9. D. 42. ac not. in pae e,

B
X SicC exprimo hic “hMνρνσ,
ui9) i. e, luces.
16. Confer. quæ ſuprâ
9. notata ſunt.
17. Sive: ſcutellæ, Hebr. pSa, de quibus vide
fuprà ExOd. c. 25. Verſ. 29. n. 8ͦ.
198. Hebr. Hian, eſt is liber tertius partis qurintæ
operis Talcmudici, tractans de oblationibus ve-
ſpertinis reperitur autem locus hié adductus
in Menachot, fol. 86. za. pront in pa n,
y. loc. ad marginem allegatur. H
. Sive: plagam orientalem, quò velò ingreſſus
in tabernaculum obtegebatur, confer. ſuprà verſ.
11, he cap. n. 12. & infr verſ. 17. H. c. n. 2 I.
240. Dicitur enim hie N“hh?, i. e. columnæ éjus,
genere maſculino && paulò poſt: &i. e. ba-
fes ejus, genere ſœminino, confer. not. in DE*
Synaori b. oco.
21. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 15. hH. cap. n. 19.
notata ſun.
22. Vide ſuprà Exod. cap. 27. Ve 137 . 190, &

in MSto I. legitur

1

4

754

ſignificat) ornamentum aureum, rotundum, brachio impoſitum atque iſtud eſt
2 Subligaculam] (Iſtud: 10)) fuit inſtru-
mentum aureum, quod dabatur & regione loci muliebris 2S8. atque Rabbini noſtri ex-
ponunt nomen 102 (quaſi dicatur:) D NPD [&i. e. hic eſt locus libidinis. 29.
Verſ. 23. Et omnis vir, apud quem reperiebatur] Hyacinthus aut 30. purpura aut coc-

Dauni. e. armilla. 27. Eod. verſ. 22.

cum bis tin cum * aut pelles arietum aut thaſlorum, omnia (iſta) obtulerunt.
26. Nebant (lanas) -aprarum] Hoc fuit artificium excellens, quòd de tergis capra-
Verſ. 27. Et principes obtulerunt] Dixit R. Nathan:

rum illas (lanas) neverint. **

Verſ.

ecquid viderunt principes, ut ſpontè offerrent (munera) in dedicatione altaris † ab

initio; & (tamen) in fabricatione tabernaculi non ſpontè obtulerunt ab initio? enim-

verò ſic dixerunt principes: offerant ſpontè Iſraëlitæ 31. plebeji id, ad quod animus

illos movet; nos verò id, quod illis deerit, ſupplebimus; cùm autem illi plebeji o⸗
mnia compleviſſent, dicitur enim: & opus 32. erat abundéè ſufficiens, 33. dixerunt
principes: quid nobis (jam) faciendum eſt? obtulerunt (itaque) lapides onychinos
&c. 34. quapropter (principes illi) ſpontè obtulerunt in dedicatione altaris ab ini:

tio,

27. Græcis dicitur: ſpinter ſive ſpin-
ther à nonnullis vertitur, Galli armillam vo-
cant: brsçelet, Junius ac Tremellius in tranſtu-
lerunt: nbulas, confer. Geneſ. cap. 24. v. 22.
& Numer, cap, 3 1. V. 50. & not. in a
h. loc.
28. Id eſt: pudendorum muliebrium, ſic interpre-
tor hic ⁄ n, autor noſter ad Numer. c.
3 1. V. 50.fl., 12 5. exponit: rn 9/0
i. e. typum (ſive figuram) uteri muliebris, Ju-
nius ac Fremellius vocem 1m'' tranſtulerunt:
cingula pendula: alii aliter, gonfer. D. Wa-
enſeil. Sot, p. 13 8. n. 12. & p. I101I. ac Gur
Arjehfol. 119. col. I. med. it, not. ad Eſai., c.
3. v. 22. n. 62,
29. Seu: pravæ concupiſcentiæ, Hebr. m, con-
fer, Numer. c. 31. verſ. 50. ibique Raſchi not.
expoſitio autem iſta Rabbinica vocis: WMx fit
er Notaricon i. e. ſpeciem Cabbalæ, qu litera
pro dictione ponitur, ſic hoc loco litera 2 in di-
Gta voce ex Rabbinorum mente notat: [&,
i. e, hic; n notat ni. e. locum
a, confer. not. in an Dew b. oEe.
30. Autor noſter particulas copulativas, quæ in
hoc verſu 2 3. habentur, disjunctivè tranſtulit,
qouo ſenſu non rarò in S. Scriptura ſumi & uſur
pari ſolent, vide uot. in ma h. l0c.

„

ſignificat:

* Hebt. w Hy &X, abfunt iſta hoc loco ab u-
troque MSto.
Joma, fol. 96. b. & Schabbat, fol. 64. b. &
fol. 99. a. ſicuti in 'nom m h. loc. ad mar-
ginem allegatur.
† Hebr. Nam Halarn, in MSto 1. locus iſte ſic le-
gitur: a6 iene enen deenen wwnin
) J) ha i, e. (ut ſpontè offerrent mu-
neta) in miniſterio rabernaculi poſtremo loco,

enim legendum pro aπ, uti mendosè in dicto
MSto I. habetur,) primo loco; enimverò &c.
31. Sic dicttonem Mav, quæ hic habetur & aliàs
cœtum ſeu congregationem norat, vertere volui
numero plurali, ut verbo ejusdem numeri re-

volui, ut diſtinguerentur à principibus, confer.
Numer. c. 7. V. 3. n. 22. it. tract. Talm. Joma,
fol. 75., a.
32. Id eſt: res, ad opus perficiendum oblatæ, con-
fer. cap. ſeq. 3 6. V. 7. n. 2. & Numer. dict. c. 7.
V. J. n. 2 3.
3 3. Uti alleg. cap. ſequ, 36. v. 7. habetur, ubi vi-
de not, n. 2.
34. Proùt hoc verſu 27. habetur.

** Nempèé: mulieres, confer. hic tractat. Talmud.

in dedicatione autem altaris (Hebr. Hamm ſic

ſpondeat; dictionem antem: plebeji, addere

icas)

. TNVI.
-
io, uonen

lorumm, mm

am. 31. V

eranthut
.1

gatibusttibun
Giyes) hte ten

Pt. ſ.
E
bitu
7. Nid, und
lut luſficiebat
carent Ulad 8

uagern form

MAie⸗

—

3). Nempe zi
fabricali ce,
isbenaculi,
Cicum ell.
36, Nam Pler
ſelta lieri .
Numer. 6. 7.
37. Conker, h
fin. ubi ratie
moletut, kid
not, 2d Exod

die ickion

je volui, ce
m 1. notata
ſol.g91.
Hebr. Aw⸗
hoe quigem
ſui 3z0. 9 cea
it i lanh

iqoeiſtocek
Aittintn

ini poſttier.
libidin

Eldls. 19.
Ppura autcoc.
etunt. Ver..
tergis cahe.
dtk. Nathan:.

ne Altarisf b

initiotenim.
Juod animmg

li lebef .
3. direrunt
es omfchin:
altatis ab ini.

ſia hoe or abl.

ackat, Talmud.
1, fol. 64, b. &

h, oc. ad nat.

1, locus iſle iicle⸗

Pr NN
onte offertent mu⸗
Uipolltemoloco,
(Hebr. ſrnſie

ichendose in dico
co; enlmhyef c.

ichabetut & liss
notet, ſertefe volui
usdem nutneri te.

nncipibus, conte.
2. Tan. Jon, .

Ddumoblalæ, con-.

Numer dict c /

7.bibelun ubi i

ſ.

CAbP. XXXVI.

—

carent illud & ut ſupereſſet.

NDNAi. e. & percutere Moabum. 4.

FEXODI. 76 5

tio, & quoniam illi in principio 35. pigri fuerant, (ideò) deficit litera in nomine il-
9 1

iorum, nam ſcriptum (hic) eſt: DN 36. Verſ. 30. Chury] Is fuit filius Mir-

jam. 37. Verfſ. 34. Aboliab] (Is fuit) de tribu Dan ex illis, qui inter tribus (Iiraèli-
ticas) erant humilis & abjectæ conditionis, 38. de filiis (ſcilicèt) ancillarum, æquipa-

ravit autem illum Deus circà fabricationem tabernaculi Bezaleeli, qui fuit unus ex ma-

gnatibus tribuum, * ut confirmaretur id, quod dicitur: nec agnoſcitur nobilis (ſive-⸗
dives) præ tenui. 39.

CAP. XXXVI.

Erſ. 5. Plur, qudm ſußzcit adminiſinationi] (Iſtud: hic ſignificat:)
2D i. e. plus, quàm ſatis eſt ad neceſſitatem operis. 1. Verſ 6. Et cohi-
bitus ſuit] (Verbum ) notat — P Pi. e. cohibitionem. * Verſ.
7. Et id, quodoblatum ent, 2. ſußciebut univerſo operi] i. e. Et opus, quod offereba-
tur, ſufficiebat illis, qui faciebant tabernaculum, ad omne opus tabernaculi, ut fabri-
Eod. verſ. 7. Et ſuperabandabat] (Iſtud d) hic eſt
ejusdem formæ,) eujus eſt (illud:) 2211 i. e, & aggravavit cor ſuum, z, item (illud:)

35,. Nempé: illo tempore, quò tabernaculum
fabricari cœptum eſt, vel ab initio fabrirationis ne . chys. .⸗
tabernaculi, ſicuti paulò antè ab autore noſtro 1. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh fol. 119. col. 2.
dictum eſft. 2 princ. ac not. in Ne MDW H. loc. it. tractat,
36. Nam plenè ſic legendum eſt: = Sαn, ad.] Talm. Joma, fol. 75. a. & Schabbat, fol. 96, b.
jectà literà Jod in Rine dictionis, prout legitur it. Sanhedrin, fol. 69. b.
Numer. 6. 7. v. 3. & alibi. WM Confer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 96. b. &
37. Confer. hic Gur Arjeh fol. I19. col. I. circa Rofch Haſchana, fol. 34. a. & Sota, fol. 3. a2.
ſin. ubi ratio adducitur, cur hic Chur comme. 2, Sic dictionem axr, quæ alias ſignificat⸗
moretur, vide & not. in pa Me h. loc. & opus, hic interpretor, confer. unii ac Tremellii
not. ad Exod. c. 32. V. 5⸗ Sign. vyeiſionem eorumque not. b. loc. ut & cap. antec-
3 §. Sic dictionem ατανev, que hic habetur, verte-. 35. v. 27. D. 3 2. confer. hic tract. Lalm. Schab-
re volui, confer, quæ ad Genef. cap. 38. v. 1. bat, fol. 49. b. & fol. 9 6. b.
n. 1. notata ſunt, vide & Buxtorf, Lex. Chald. [3. Vide, quæ ſuprà ad Exod, c. 8. V. I1. n. 12.
fol. 9 &1. OòB notata ſunt.
* Hebr. amm Waae en abſunt iſta in MSto 1. 4. Prodt 2. Reg. c, 3. v. 24. habetur, iſtud igitur
hoe quidem loco; ſed in eodem addita ſunt ver. r poſitum eſt pro rha, ita, ut litera La-=
fui 30. h. cap. poſt verba: π H 79 amed ei deſit, ſic in not. a , b. loc. expo-
5 e, is fuit filius Mirſam. 1nitur,.

39. Sive; paupere, vide Hiob. c. 34.7V. 1 9. Deus

quippe non eſt ægοοντιπανιι.

X

EXODIT.

CAP. XXXVII.

V Efſ. I. Ee fecit Bezaleel] Quoniam ille animum ſaum applicuerat ad opus
† præ cœteris ſapientibus (artificibus,) ideò de nomine ejus illud (opus) vo-
catum fuit.

GAP. XXXIIX.

Erſ.7. Cavum àer bulu] (Dictio 23 ſi ignificat: )— ni. e. cavum, ſic
quoque (accipitur in illo loco:) & denſitas ejus quatuor t. digitorum 212

tim (Erant) unicuique lateri & cavum erat in medio. ** Verſ. 8. E ſeculis mulie-

yum, turmatim convenientium] Filiæ Ifraélis manibus ſuis tenebant ſpecula, quæ illeæ

inſpiciebant, quando ſe ornabant, ſed iſta quoque non cunctabantur offerre in ſpon-
taneam oblationem tabernaculi; aſt Moſes illa aſpernahatur, quoniam (ſpecula iſta)

erat,, ut

1. e. cava erat. Eod. verſ. 7. Cavum ex tmbulis] Tabulæ ex arboribus Sit-

ad pravam concupiſcentiam erant facta; ; * ſed Sanctus ille Benedi dus dixzit ei: acci-
e (iſta,) quia mihi præ omnibus chara ſunt, per illa quippe produxerunt mulieres
exercitus *. multos in Egypto, nam, dum earum mariti gravi labore defatigaban-
tur, * liæ ibant atque eis (maritis ſuis) adferebant cibum ac potum eosque cibabant
ſankil ſpecula apportabant & unaquægus. ſeipſam cum marxito ſuo contemplabatur

in

Nempè: arcæ õ , confer. not. in n,
SpaN h. loc.
² Hebr. Aas iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
Ann i. e. cavum, prout mox ſequitur, abſunt ½
MSto 1.. conter. hic tract. Talm. Sevachim, fol.
62. EE

4. Hebr. yan, ſic enim legendum, prout Jerem.

c. 52. V. 21. habetur, nam dictie h, quæ in-
MStO z2. ut & in Bibliis Buxterf. atque in exem-
lari Hebraico, quo uſus ſum, hahbetur, corrupta
eſt, in editione 'p-as rectius legitar

ya)NX, ſicuti etiam Jetem. dict. cap. 52. v. 21.

habetur.
gx Idque cavum in medio lapidibus impolitis im⸗
plebatur, vid. Spenceri de Legibus Hebræor ri-
tual. lib. 2. cap. 6. Sect, I. & 2. in Plicnis Pag.
4 18. edit. Lipſ.

* Confer. hie not. in
explicatio habetur.
2. Vel: copias, ſic dictionem *, quæ kie
habetur, interpretor, quo nomine intelligitur in-
gens liberorum multitudo, quæ mediantibus ſpe-
culis, uti hic dicitur, producta fuit eaque poſt-

modum in exercitus diviſaeſt, reſpicitur autem

hac voce renv ad dictionem — aden, que
hoc loco in textu ſacro-habetur, quam alii. aliter
interpretati ſunt, confer. num, ſeg. 4. h. verſ. ac
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. 6. loc. & Light-
foot. ad Luc. c. 2. v. 37. P. 7 8. edlit. Lipſ. Vids

& Numer c. 5. v. 1 7. num. 64. ac not. in nnN

bpar b. loc.
X„ In MSsto 1. hic additur: πνa i. e, in agro.
1 In MStO 3. hic additur: Prwi, e. contiaué.

aR npv ubi loci ſtius

CAPXXXVI. 1. W1

ulo euln

in ſpet
uuni⸗

eteh

lanr

lml lietum e
pacenn
illo (ebro ene⸗
atutel mnche⸗
ecce li in tut:

erc eyatt von 1
dann
itar rhete bt
hne inb
Eod, Verl, 5:
n. Vell, I

—
N Vel el: ler no
l b, quod
tis O 5
ſcet: No he
gbe fi *R
4. Seui Cantic.
(nfer. qux
Potata funt,

4. Ui ex mente

qur hie hader
Anlec, 1,0. Ve
† Retpicitur hie
vide Numer,
not., in N
i. e, eumgoe
Msto.
F. Prout inſta
6. Vide infra r
1 Hebr., dorn-
i.e, eliquo,
erit de cEtert
7. Dequo eme
ca).
3. De ilo ite
Leſit, cap. 1

9

CANI

lenetk 4d0 1
llud opus) wo.

nie eanmn, ſe
Ctgttorum ,

er ardoribus Fit.

ßeeuliy mile.

Ppecule, gur ille

tolkerre in ſon⸗

iam heclla iſe)

us Cixitei: acci⸗

MNerunt mulietes

re defatigeban.
leosque cibabaßt

ontemplabenn

in

wbypbi loci iine

n Dad, gur ie

onigeimeſfigtur in⸗
quæ mecantidurſpe⸗
Zuda fit eaque poll⸗

elt, leſhicktar auten

mem TNNN, que
Hetut, guamn ali Aiter

Un, ſeq 4 5 Lel. A4

hald. h loe. & Lignt⸗

,710.echt. Lipl tie
„64. 40 nor in

Pa i. in agro

e cCRIe

CAP. XXXIIX.

4. dic ex mente autoris noſtri dictionem hNRae,

in ſpeculo eumque ſermone diſtinebat, *v* dicens: ego pulchrior ſum, quâàm tu, in-

tereà, (dum ſic confabulabanturillæ maritos ſuos ad libidinem incitabant & cum il-

lis carnaliter commiſcebantur, unde (poſteâ) gravidæ factæ ſunt ibique pepererunt,
dicitur enim: ſub arbore malo excitavi te, 3. & hoc eſt, quod (hic) dicitur: è ſpecu-
lis mulierum exercituum, 4. ex hisce factum eſt labrum (æneum, quod fabricatum
erat,) ut pacem poneret inter maritum &. uxorem ejus, ad potandam ex aqua, quæ in
illo (labro æneo) erat, eam (mulierem,) adversùs quam maritus Zelotypid commove-
batur eumque res latebat; cognoſces autem, quòd illa ipſa fuerint ſpecula, nam.
ecce dicitur: & æs elevationis ſeptuaginta talenta &c. 5. & fecit ex eo &c. 6. nec

mentio ſit ibidem labri (enei) & ſcapi ejus, (unde) diſcis, quòd æs labri non fuerit de

zre * elevationis, 7. ſic exponit R. Tanchuma 3. atque ita **interpretatur Onkelos:
N QReIHDAi. e. ex ſpeculis mulierum, & ſic ½ Chaldaicè (dictio ſeil. NrO) ver-
titur (vox Hebræa) N) & , quæ linguà vernaculà (appellatur: ) miroirs, 9. ſic etiam
reperimus in Eſaia (dictionem) D Chaldaiceé translatam eſſe NTTD. 10.
Eod. verl. 8. Quz turmatim conveniebant] Ut afferrent ſpontaneam oblationem ſu-
am. Verl, I8. & regione tapetium ocellatsrum atri] (Nempè:) juxtà menſuram iI.
ðU tape-

XXX Vel : ſermone alliciebat, ſic enim illud:
rH, quod hic in textu ſacro habetur, in no-
tis nan D exponitur, nempeè quod ſigni
fcet: rs i. e. perſvaſionem ſive allectationem,
quæ fit vetbis bplandis. W
3. Sicuti Cantic. C. 8. v. 5. habetur, ubi vid, n. 5.
confer. quæ ad Numer. dict c. 5. v. 17. n. 6 5.
notata ſun.

** Hebr. iſtud ut & ſequentia;, usque ad: Wze
Gax i. e. quæ turmatim conveniebant, abſunt à
MSto I.
† Hebr. 1, in MSto z. pro eo legitur: &N1 i. e.
atque hæc (eſt interpretatio Chaldaica vocis
Hiebtææz HN &c.) V
9. In exemplari Hebraico, quo uſus ſum, legitur:
HHN, in Bibliis Buxtorf. habetur: „r i 4
MSto z. habetur: vArpn; ſed legendum puto“
D vel PNe i. e, Wiroirs, juxtà hodier-
nam linguam (Gallicam,) vide num. ſequ. 1o.
10. Id eſt: ſpecula, vide Eſai. c, 3. verſ. 2 3. ihi⸗
que Targum Jonsthanis, ut & Raſchi noſtri
not. ubi D & ipſe vertit: nNmm i. e. ſpe⸗
cula, eſt autem & Italicè: (pecchia, ſicuti
etiam in notis R aſchi ad Efai. dict. cap. 3. v. 2 3.
habetur, confer. not. in em D h., Gc.
I1I. Sic & autor Vulgatæ Latinæ tranſtulit, cui et-
iam LXX. interpretes ferè conſentinnt, qui ver-
terunt: egtιν Tesρ 1slolg guAß; I. e.
daquatum aulæis atrii fcil. juxtà longitudinem
& latiudinem auæorum, confer. ſuprà Exod.
cap. 3 5. Verſ. 17. n. 22. & not. in or t h.
10c.

Ddddd

quæ hic haberur, interpretari volui, confer. num.
amec. 2. h. verſ. & D. Wagenſeil, Sot. p. 238.
† Relpicitur hic ad mulierem declinantem, de qua
vide Numer. cap. 5§. verſ. 12. & ſeqq. confer. &
not. in am rw h. loc. (Gterùm iſtud: dene)
i. e. eumque res latebat, abeſt hic ab utroque
MIStO.
5. Prout iuftà verſ. 29. H. cap. habetur.
6. Vide infrà verſ. 30. h. cap.
* Hebr. nirun in utroque MSto hic additur: RE
1. e. reliquo, ut ſenſus ſit: quòd &s labri non fu
erit de cœtero ære elevationis-
7. De quo ſermo eſt in dicto verſu 29. & vVerſ. 3 0. .

3. De iſto vide cap. ſequ. 39. Verſ. 33. D. 2 4:. &τ
Levit. cap. I I. V. 2. n. 5.

763

EXODI.

CAb. XXXIIX.

tapetium ocellatorum atrii.
merantur omnia pondera ſpontaneæ obla
rum atque æs, numerantur quoque omnia

dum, * quòd Sanctuarium oppignorabitur

Verſ. 2 1. IWſta (ſunt) numerata] In textu iſto 12, nu-

tionis tabernaculi quoad argentum & au-

vaſa ejus juxtà omne illius miniſterium.
Eod. verſ. 2 I. Tabernaculi, tabernaculi] Bis (hic dicitur: tabernaculi,) ad indican-
13. duabus vaſtationibus propter iniqui-

tates populi Iſraêlitici. Eod. verſ. 2I. Tabernaculi teſtimonii] (Quod fuit) in teſti-

monium Ifraélitis, quòd condonaverit 14.

illis Sanctus ille Benedictus factum vituli

(conflatilis,) nam ecce quievit inter illos gratioſa ejus præſentia. 15. Eod. verſ. 2I.
Miniſterium Levitarum] Res, quæ numeratæ erant ad tabernaculum, ut & vaſa ejus,
iſtud erat miniſterium, quod Levitis traditum fuit in deſerto, ut (illa) collocarent, de-
ponerent & erigerent, unusquisque pro onere ſuo, quod ei injunctum erat, ſiouti dici-
tur in Sectione . . 16. Eod. verſ. 2 I. Per manum lIthamaris] Hic (enim) illis

erat præfectus, ut traderet unicuique * domui patris 17. miniſterium, quod ei conve-

niebat. Verſ. 22. Et Bezaleel, filius Ilri, fecit omnia, quæ præceperat Dominus Moſi)
Non ſcribitur hic: quæ præceperat, ** ſed: omnia, quæ præceperat Dominus Moſi,

etiam quoad res illas, quas non dixerat ei dominus ejus (Moſes,) conformis fuit

18.

12. Sive: in Sectione iſta, id enim Hebr. ewDe
ſignificat, confer. etiam not. in a n, h.

loc it. tra . Talm. Eruvin, fol. 2. b. & Seva-
chim, fol. 5 9. b. it. Bechorot, fol. 5. a.

X2 Fleb. M iſtud, ut & ſequentia, usque ad: „y

rey i. e. propter iniquitates &c. abſunt 4
MSO 1. ſedmalé.

13. Hebr. nte, quaſi pignus occupabitur ab

hoſtibus, petitum hoc eſt ex Medraſch Tanchu-
m2, alleg. Buxtorfe in Lex-Talm. fol. 2 400.

conſer. & Numer, cap. 24. v. F. n. 3 3. alludi-

rur autem verbô iſtô: ane ad diftionem
P, quæ kic in textu ſacro habetur, vide not.
in a rbue b. loc. ut & not. ad 2. Chron.
cap. 22, Veyſ. 11. num. 4 3â.

14. Benignus, propitius, placatus fuerit, id enim †
rV, quod hic habetus, ſignificat, confer. de hoc

verbo K. Salonm. ad Amos. cay. 4. V. 4. vide &

Gur Arjeh fol. 119. col. 3. med. ac not. in nρ

T h. loc.

1 5. Sive: Majeſtas ejus Divina „Hebr. p, de
qua voce alibi dictum eſt, gratioia quippe præ-
ſentia Divina Iiraelitis ſignum fuit, quod Deus
illis fuerit propitius, i 7. e e i.

dit, ſicuti in Gur Arjeh dict. fol. 119. col. 2, fin.

16. Fectio iſta ſeu m incipit 4 verſu 2 I. capitis
4. Numer. & continuatur usque ad Numer. cap.
g. eo excluſo, vide not, in non mnov b. loc.,

—en i e. ut numeraret omnem domum
17. Sive: familiæ paternæ, id enim a& , mi
hic habetur, ſignificat.
Hebr. de, abfunt iſta ab utroque MStG.
Ig. Sive: conſenſit, Hebr. Aninber, vide D. Wa-
genſeil. confutat. libri Toldos Jeichu p. 37. &

F a. hæc adducit: ait R. ehuda nomine Rat, cal-=
lebat Bezaleel combinare eas literas, quibus coœ-
lum & terra creata fuerunt, nam de eo ſcriptum
eſt (Exod. c. 3 5. v. 3I.) & implevit eum Spiri-
tu Dei, ſapientià, intelligentià & notitiâ; at (Pro-
verb. c. 3. v. 19.) legas: Dominus ſapientia

fer. quæ ad Geneſ. cap. I. V. I. n. 37. notata
ſunt. .

e. quia nemo habitat penès eum, quem ipſe o

illi-

habetur, confer. & not. in 'nos ne b. loc. —

X Hebr. van , in MS:oO I. pro eo legitur:

ſeq. ubi ex tractatu Talm. Berachot, fol. =5.

fundavit terram, ſtatuit cœlos intelligentià, con-

cSr. XIS
Beuulelhut .
mote polltum
il ralnſc an
brabei ⁰.
ſeclt Beeleel
altetuln talltun
Viginti winis
ctud effeieb
oinnes ſiclose
ſcendebant w⸗
onderis,(nen
(enim) Cberun
fuit tabethach
Hontane obl
dlorum 17.
lentum)valet

i e, alent
gue Möto.
19. Conkerhict
Atis molta iun
Vitalis ſudioſ
od i. e. 2
Berachot, qa
(. prolnt ii
10, Hibr. )N
nomen NN
3 Hebr. Miſtus
i. e. talentum
121. Confer, gun
ſ. n. 21.
7. notayit,
fe de Nenſu
Ow b. ſoe
41 Hanc dictie
ſielos, vigel
17 . n. 1
l. 15,6 19

CNI.
Atn n
lapentun Kau.
us miniſtefum,
le)ad indican.
ispropter iniqni⸗
Goc fuit in eſti.
Gns kackum fitali
.. Lod, vetl21.
t & ralz ejut,
)colloerent, be.
merat, ſicuti dici.
H Hecenim)illi
m, Joodei conye⸗
it Doninu M)

CAP. XXXIIX.

at Dominus Moßt,
onkonmis fuit il.
illi.
. ſol. 1 19, (0l. 2, in.
D d . oc.
Pit erſn 11. aitis
usgle ad Numer cap.

. „

.

10 1. pio ed legirur:
aret ommnem 6omum

ſia ab uroqne Me.
odn ſie D. Vr
oldos ſeichu g. 17, &
w. Berachot, ſol. ſ.
Pucd nomine Raßcal
eas lteras, geibisce⸗

1, namn de eo ſetihtun

Kimplerit eum Spitl.
entid & notitia, aro⸗
6: Dominus zhetti
rlos ilellipentis, ol
l, . 1, M 17, 10id

—NN—

†¼ Hebr. M2 iſta, ut & ſequentia, usque ad:

ExOPI. 769

illius animnus ei, quod dictum fuit Moſi in (monte) Sinai, præceperat enim † (Molſes)

Bezaleeli, ut faceret primùm vaſa ac poſteà tabernaculum, 19. dixit ei Bezaleel: in

more poſitum eſt apud homines, ut fabricent primò domum ac poſteàâ reponant in⸗
illa vaſa, ſic audivi, inquit, ex ore Sancti illius Benedicti, reſpondit ei Moſes, ſub um-
Pbra Dei 20. fuiſti, nam profectoò ita præcepit mihi Sanctus ille Bened ctus, ſic igitur
fecit (Bezaleel) tabernaculum primò & poſteàâ fabricavit inſtrumenta. Verſ. 24. YZa-
lenn *] (i. c. talentum valebat) ſexaginta minas; 21. mina autem Sanctuarii
alterum tantum valebat, ecce 2 (i. e. talentum ſcil. ſacrum efficiebat) centum ac

viginti minas; aſt mina (valebat) viginti quinque DO, 22, ecce talentum (ſa-

crum efſiciebat) tria millia ſiclorum, ideò numeravit (hic S. Scriptura) ſigillatim 23.
omnes ſiclos, qui numeròô ſuo non plenè efficiebant tria millia, 24. quique non a-

ſcendebant usque ad talentum. Verſ. 26. Dimidium ſicli] (Dictio PP) eſt nomen

ponderis, (nempè:) dimidium ſicli. 2 5⁵. Eod. verſ. 26. In ſexcenta millia &c.] Tot

(enim) fuerunt lſraelitæ & eòô usque aſcendit * numerus corum, poſtquàm erectum-

fuit tabernaculum, (ſicuti ſcriptum eſt) in libro: A )) 26. atque etiam nunc in-
ſpontanea oblatione tabernaculi totidem fuerunt (Iſraelitæ;) numerus autem ſemiſi-
clorum 27. ſexcentorum millium aſcendit ad centum talenta, ubi unumquodque (ta-
lentum) valet ter mille ſiclos, videlicèt ſexcenta millia ſemiſiclorum efficiunt trecenta
Ddddd 2 mil-

23. Vel: ſpeciatim, particulariter, Hebr. ra,
vide Buxtorf, Lex. Talm. fol. 1814. & R. Sa-
lom. ad Amos. cap. 6. v. 5. confer. hic tract.
Talm. Bechorot, fol. 5. a.
24. Vel: qui pauciores erant, quam ter mille ſi-

22, 1. e, talenta (V. 24. h. cap.) abſunt ab utro
que MSto. H
19. Confer. bic Dman nov, ubi in notis Raſchi
ſatis multa ſunt addita, quæ huc tranſcribere bre-

vitatis ſtudio ſuperſedeo, allegatur etiam ibidem

neDD i. e. additio ad caput 9. tractat. Talm.

Berachot, quod incipit: N π & quidem ad fol.
5§9. proht ibi in margine habetur. RMZ
20. Hebr. 7 xa; alluditur autem hisce verbis ad
nomen &2ú i. e. Bezaleelis, confer. Pſalm. 9 1.

v. 1.
X Hebr. iſtud, ut & ſequentia, usque ad: A
i. e. talentum (ſacrum &c.) abſunt 4 MSto 2.
2 1. Confer. quæ R. Salomo ad Exod c. 22. verſ.
5. n. 2 I. & ad Exod. c. 2 5. V. 39: D. 17 6. S& h.
177. notavit, vide & Ar. Montani Thubal Cain
ſive de Menſur. Sacr. fol. m. 18. ac not. in 1 *
CHDTI h. loc.

22. Hanc dictionem communiter interpretantur:

ſiclos, vide ſuprà Exod. dict. cap. 2 5. v. 39 .n.

178. & n. 179. item Ar. Montan. alleg. tractat.

fol. 15., & 16.

cli, confer. not. in mon noev h. loc.
2 5. Didrachma;, fic nonnulli ypa vertunt, confer.
Genel. c. 24. V. 2 2. n. 57. vide & Ar. Montani
Thubal Cain alleg. fol. 15. & 16. confer. &
num. ſeq. 27. ac not. in Aporm Pbw h. loc.
* Hebr. y 1), hæc & ſequentia, usque ad:
mND Ni) i, e. aſcendit ad centum & c. sbſunt
4½ MSto 2. confer. hic tract. Talm. Bechoror,
dict. foſ. 5. 2. S
26. Sic in Hebræo incipit liber quartus Molis,
alias communiter 4 udæis vocatur: dacha, vi⸗
de Numer. eap. 1. v. 46. ubi idem, qui hic, re-
fertur numerus, confer. & ſupra Exod. cap. 30.
v. 16. n. 56. & Numer. c. 1I. v. 1. n. 3. & n. 4.
vide & not. in non mW h. loc.
27. Sive: didtachmarum, vide, quæ num antec.
25. h. verl. notata ſunt, confer. & ſuprà Exod, c.
2 5. Verſ. 2, n. 2.

Targum ejus: i. e. ad fündendum. * Eocd. verſ. 27. Baſes Santtuarii]
(Nempè, quæ pertinebant) ad aſſeres tabernaculi, qui fuerunt quadraginta octo, 29.
uibus extiterunt baſes nonaginta ſex, prætereà quatuor erant baſes veli, ecce cen-
tum (baſes;) de cœteris autem omnibus baſibus ſcriptum eſt, quòd ille fuerint æneæ.
30. Verſ. 28. Et obduxit capita arum] (Nempè:) columnarum de iſtis (1775. ſi-

clis,) nam de omnibus (columnis) ſeriptum eſt: & obduxit capita carum atque cin-

Kuras earum argentô. 31.

CAP. XXXIX.

Erf. T. Et de byacintho at purpura &e.] Byſſus (ſive Xylinum) non commemo-⸗-
ratur hic, unde exiſtimo, quòd veſtes iſtæ miniſterii non fuerint veſtes ſacer-
dotales; I, nam in veſtibus ſacerdotalibus fuit byſſus; ſed (veſtes) iſtæ fuerunt
illa veſtimenta, quibus obtecta fuerunt vaſa Sanctuarii eo tempore, quê caſtra move-
bantur, nam in iſtisveſtimentis) non fuit byſſus. Verſ. 3. Et didaverunt] (Verbum

⸗70,,.⸗ Eäxob. L,QfßWUaadů. XXXIX.
millia integrorum (ſiclorum,) ecce centum talenta; aſt ter mille ac quingenti &A
quinquaginta ſemiſicli efficiunt mille ac ſeptingentos & ſeptuaginta quinque 29. ſi-
clos (integros.) Verſ. 27. Ad conftandum] (Verbum: Pæ idem ſignificat) a c

P eandem hic ſignificationem habet,) veluti (habetur in illo loco:) vWi. S.
qui extendit terram, ². juxtà Targum ejus (hic habetur:) *αHhCdLi. e. & extende-

runt, laminas (quippe) rI. e. diducebant ex auro, (verbum PH†notat .„
eſtendre, † linguâ vernaculâ, bractezæ autem tenues (factæ fuerunt,) hinc docet te (Scri-

ptura,) quomodo neverint aurum cum filis, (nimirum) diducebant tenues brackeas &

de illis abſcindebant fila juxtà longitudinem * bracteæ, ut facerent exillis kla com-

Miz-⸗

—

2 8. Idem numerus refertur etiam in verſu 2 5§. a c P. Fagius ad Paraphralin Chaldaicam h. loc. no-
2 6. H. cap. ttavit, cui expoſitioni etiam autor noſter hic ac=⸗
* Seu: conflandum, confer, hie not. ad Pſalm. 45 1 cedit, confer. ſupra Exod. c. 3 1. verſ, 10. n. 6.
verſ. 3. num. 7. it. tract. Talm. Bechorot, fol. Ge n. 9. S Exod. c. 75. Ve 19. Sign. *
§. 3. Rz. Proùt habetur Pſalm. 136. v. 6
29. Sicuti ſuprà Exod. cap, 26. verſ. 18. & ſeq- ha- † Ita hic exprimo: NN" in MSto' I. legitur:
J0. Aſt iſlæ baſes, de quibus in textu faero hic eſt
ſermo, fuetunt argenteæ, proùt hoc verſu 27. f.
J1, Loci iſtius expoſitionem vide in not- rDPH
Qnon b. loc.

juxtà primam lectionem videtur id cortigendum
. E . . . .
ac egendum efle: Nahnt Latinè: extendere,
diducere.

4d: maoyt i. e. commixta, ablunt 4 N
. —r t int ₰ MSto I
I. Sed ejusmodi veſtes, quibus involvebamtur va conter. hie tract. Talm Joma, fol 71 a. 6 w.
* 9 * „ 5ie ι

tabernaculi, cum illud kansfettetur, ic etim 72. a. & Seyachim, to). 5, b,
2 0909* F

1

W — . 7 5
WDNX& in MSto z. habetur: ouνuIE ſecd

Hephr. 80 N, hæc, ut & ſequentia, us ue

(A. MII

bus dicitut an
Prarinthinis

ſpeciei flum
cie Hlorumn ce.
1. Mdaeni

(liminz aun

fuiſleſſuperch
Uloslummt
Ceselt Thephi
laminainfr,
tered aliud dik
ponant ei ſi
(ius tei hab
Vittam) hya
Pla, 10, gui
adavrem pet

4
1

Hebe ſvfuiſt
Rwie,
3. Conlef, dus
notata lunt,
Loci iftins
O. be

1„, hn
d97
DL 4
1 kE. dan

darimn ſupern

gue (oflocar,

rent flum hy
mediamtibus
r Febr. dr
don ,
exchlis haber
1 e. & collo⸗

G NNIN

1c gingenti g.
dünge 11. ſ.
emligniftn)e
Snchuri
esn ocle, 29,
dles veli eccecer
ereli ectrten⸗
te Uerint enex,
eilis 777 ſ.
Setum Aque cn.⸗

h)non commemo-
berint reltes ater⸗
veſtes hilke ſuetunt
,Aeo caltra more⸗
nnenni (Verbum
loco:) Prd. e,
Pite, & exlenge⸗
tdum p'notst:)
hinc docet te Seti.
tenues bractend &α
at exillis glacom⸗
am autor noltet hic at⸗
le,z1. Verl, 10. l 0
,19. digne
6. v,b
N in MSro 1, leguut:
abetur: Erb ſel
detur id cditigenaumm

6 .
pN Laint: AMentere,

—

2r Loci iſtius explicationem vide in not. ov

non Ha, prout in exemplaribus hactenu;

ut ſequentin lene
a, ablunt4 19101,
ſomn tol /h 6,

bbe

CAp. xXII.

rkODI.

)

mixta cum unaquaque ſpecie (cœterorum filorum) in pectorali & Ephodo, de qui-
bus dicitur aurum (ſimul conjungi debere, nempé) filum unum aureum cum ſex filis
hyatcinthinis (commixtum fuit,) & ſic cum unaquaque ſpecie, 3. nam uniuscujusque
fpeciei filum ſextuplex fuit; aureum verò filum fuit ſeptimum cum unaquaque (ſpe-
cie filorum commixtum.) Verſ. 2 8. Et ornamentum tiararum] (Dictio Rhic

idem ſigni ficat, ac) HNDNN i. e. ornamentum tiararum (i. e.) tiaras ornatas. ** Verſ.
3I. Ili darent ſuper cidarim ſupernè] Mediantibus filis (ſeu vittis) fuit ſedes ejus **

(laminæ aurex) ſuper cidarim inſtar coronæ: ſed dici non poteſt, laminam (auream
fuiſle) ſuper cidarim, nam ecce in UP NLPTTP 24. docent (Rabbini, quòd) ca-

pillus (ſummi ſacerdotis) fuerit viſus inter laminam (auream] ac cidarim, nam ibi ſe-

des eſt Thephillin; y. lamina autem impoſita fuit fronti, ecce cidaris deſuper fuit &

lamina infràâ, quid igitur iſtud * eſt, (quod hic dicitur:) fuper cidarim ſupernè? præ-

tereà aliud difficile e. objeci circà iſtam (lIaminam,) dicit hic illa (Scriptura:) & im-

ponant ei filum (ſeu vittam) hyacinthinam; 7. aſt in textu facro, ubi præceptum

vittam) hyacinthinam; 8. exiſtimo ego,

(iſtius rei habetur) eadem (Scriptura) dicit: & des illam (laminam) ſuper filum (ſeu

*† quôd vitta iſta hyacinthina 9. fuerint

fla, 10. quibus illa (lamina) alligabatur cidari, quoniam lamina non niſi de aure

ad aurem (pertingebat,) quanam igitur re alligabatur illa (lamina) fronti ejus (ſummi

ſcil.

½ Hebr. Iwna iſtud atque es, quæ ſequuntur, usq; ad:
e i. e, filum unum &c. abſunt à MSto I.

3. Conkfer. quæ ſuprà ad Exod. c. 2 9: V 6. n. 56.

notata lunt.

TS h. 1Oc.

Hebr. me ) by in MSto I. hisce præmiſla
òèòè

n N y ySE PDL HM D NR
i. e. ut darent filum hyacinthinum ſuper ci

darim ſupernè, per fila (fuit) illa (lamina) eam

que collcatunt ſuper cidarim ac ſupernè, ut da:
rent flum hyacinthinum fuper cidarim deſuper,
mediantibus vittis (leu filis & c,) .
eXx Hebr. , ſic enim legendum, (prout eti-
Am infrà hoc verſu habetur, ubi vide Sign. *X

excuſis habetur; in MSto I. & hic legitur: Aa&²⁵⅛
1. e. & collotàärunt, eonfer. Sign, antec- †
4. Id eſt: mackatio ſanctorum ſive ſacrificiorum,

ſunt iſta: oynyn neaxD-i 7) ne ine nn
y ate een. eeen nd 7.

de qus agit tractztus Talmudicus Sevachim, qui

tæ operis FTalmudici, confer. ſuprà Exod. c. 2 8⸗
vi. 37. D. 167. atque Deuter. c. 33. v. 12. num.
8 I. & hoc primum eſt dubium, quod hic move-
tur, de cujus ſolutione vide infrà n. 16, h. verſ.
5. Vide, quæ ſuprà ad Exod. dict. c. 2 8. v. 37. U.
16 g. notata funt. S
Hebr. Wm iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
N & i. e. (dicit) hic illa Scriptura &c.) ab-
ſunt ab utroque MSto.
6. Id eſt: alia qu æſtio mihi orta eſt, aliud movetur
mihi dubium, iic α hic interpretor & ex-
pono; confer. n. 14. hH. v. 31.
7. Sic in princ ipio hujus verſus 3 1. habetur.
§. Pront habetur ſupra Exod. c. 2 9. v. 37. ubi vide
not. num. 165. confer. & n. 14. h. verſ. 3 I.
* Sequitur hic ſententia & reſponſio Commenta-
toris noſtr.. V
9. Vel: filum hyacinthinum, Hebr. —5nr e,
gequo hic, ut & ſuprà Exod, dict. c. 2 8. v. 37
agitur, ubi vide not, n. 170.
10. Nempè: ſex illa fla ſive partes vittæ, de quibus

Sontinetur libeo primo partis fivesectiohis quin-

h. verſe- =

fuprà Exod, a lleg. c. 2 8. v. 37. confer. & h Ia,.

77² — —

OοDI.

ſcil. ſacerdotis? nimirùm) innectebant 1I. ei (laminæ) fila hyacinthina in duabus
ejus extremitatibus ut & in illius medio, nam per illa (fila) alligabat (ſummus ſacer-

dos) atque appendebat illam (laminam) cidari, quando ipſe iſtam capiti ſuo impone-

bat † duo autem fila fuerunt in qualibet extremitate, ½¼ unum ſupernè & alterum in-
fernè versùs frontem ejus (ſummi ſacerdotis) & ſic in ejusdem (laminæ) medio, 13.
nam hoc modo illa (lamina) facilé poterat alligari, non enim ligatura paucioribus,
uàm duobus filis, fieri ſolet, ideò dicitur: ſuper vittam hyacinthinam, 14. & (hoc
verſu dicitur:) ſuper illam (laminam dabunt) vittam hyacinthinam; ligabat autem

(ſummus ſa
parte ſua po
16. nec mireris, qu

cerdos) duas iſtas extremitates omnium (filorum) ſimùl (unà ligaturâ)à
ſteriore & regione cervicis ſuæ 15. atque ſedes illius vxr fuit ſuper cidari,
èd (hic) non dicatur: vittæ hyacinthinæ; 17. cum tamen illæz

lures fuerint, nam ecce reperimus de pectorali ſacro atque Ephodo (ſcriptum:) & al⸗

liganto 1¹3. pectorale &c.
fuerunt (vittæ,) quàm duæ,

(vittà hyacinthinâ;) jam verò vel te invito non pauciores
19, nam ecce in duabus extremitatibus Pectoralis ſacri

fuerunt duo annuli pectoralis & in duobus humeralibus Ephodi fuerunt duo annuli

Ephodi, qui & regione illorum erant & juxtà morem ligandi quatuor fuerunt fila-,

certè pauciora, quàm duo, non potuerunt fuiſſe (fila.) Verſ. 32. Et fecerunt filii I-

mlis] Opus juxtà omnia,

mbernaculum] Quia non poterant illud erigere,

quæ præceperat Dominus &c. Verſ. 33. Et attulerunt
20., ac quoniam Moſes non fecerat

ullum opus in tabernaculo, (ideò) reliquit (ſeu permiſit) ei Sanctus ille Benedictus
erectionem ejus, quia nemo illud erigere poterat propter gravitatem aſſerum nec cui-

quam erant vires, ut illos attolleret;

aſt Moſes erexit illud (tabernaculum,) dixerat-

11. Imm ittebaut, infigebant, Hebr. Pyln ,
quod ſuprà Exod. c. 2 S. v. 37: in notis autoris
noſͤiri dicitut: Jarnn j. e. traducebant, Germ.
Sie zogen durch/ nempè per foramina laminæ
aureæ, quæ in duabus ejus extremitatibus 8S in
ejusdem medio facta erant, confer. Exod. dict.
c. 2 8. v. 37. U. 169. .
† vel: alligabat, Hebr. Pw)p, ſic in MSto 2.⸗-h.
loc. ad ditur ; deeſt autem iſtud verbum in aliis
editionibus evulgatis,

12. Sive: fine, Hebr. * „confer. quæ ſuprà ad

Exod. alleg. c. 2 8. V. 37. n. 170. & num. 172.
notata ſunt. . “
13. Nempè: fuit unum flum ſupernè & alrerum
infern?è, atque ita ſex erant fila, ſive partes vittæ,
vide ſupra Exod, dict. «, 2 8. v. 37. n. 172.
14. Hoc modo unum ſolvitur dubium, de quo ſu-
prà n. 6. & n. 8. h. verſ. 3 1. Confer. Exod. alleg.

c. 2 8. V. 3 7. n. 16 5.
15, Vide, quæ ſuprà ad Exod. dict. c. 2 8. v. 37. n.
17 3. not ata ſunt.
XXX Hebr. , ita hic legitur, confer. quæ
ſuprà hoc vers. Sign. * notata ſunt.
16. Hoc modo alterum ſolvitur dubium, de quo
ſuprà H. v. n. 4.

17. Nempè:; numero plurali; dicitur enim in ſin-

gulari: vitta hyacinthina.

18. Sic habetur ſuprà Exod. dict. Cap. 2 8. v. 28. &

hoc c. 39. v. 2 I.
19. Afrque ita ſub numero ſingulari interdum plu-
ralis comprehenditur, in MSto 2. hic poſt " &
i. e. non fuerunt, additum cſt 1à i. e. in eo ſcil.
pectorali.
20. Ideò dicitur hic: & attulerunt tabernaculum,
confer. Gur Arjeh fol. 119. col. 4. princ. & not.
in or r h. loc.,

nu⸗

Moles coram

Dens) ehon⸗
gelet (gud hal
tor:

.
1

ver leiplim (

henedirtt M
anuotn veltt
(ulmnusnin⸗

En.3.
tecio
ordine.
E Apmmdit 1/
moniun] i,e.
dimidiapante
(bicſignifcat⸗

——
) Hebr. 3
D) w
do e.)
11. Tenta, Man
Py, guod hi
hunc locum
unßt mit dein
moeſopel
11, Nempe: d
jem ſie M
n0t. 20 LPfilm
13, Fic ea). be

144. De koc ſic

& Numer, e,
1. Drout Pial
WM Nd,

19. De hisce il

dick. ſalm. 9
D ,loe⸗

17. die habel in

uoꝛdinſeri

N. Devis, Kin

lothina m u
t mmigſcet⸗
ebin ſio imſcne.
etne Aalterum in.
nine) mecdio, 1,
Atürs pancioibus,
unarn, 4. & hoc
mm; ligebet autem
(uni ligatuni)4
fun opercient,

7. Clm tamen ile?

(lenptum:) Kal⸗
vito non pauciotes
dus Peotalis ſicti
fnerunt duo annbli
dtuor fuerunt fl,
r falerunt flil⸗

331 Bi Attulerunt

n Molesnon fecelat †

Qus ille Benedidus
emn allerum necci⸗
naculotmn,) digetat-
Mo⸗

— —

0 dg. e. 29. 37,te. †

iclegitur, confer gue
1 notata ſunt.

olnitur ubium, deqio

l; Cicitu enim intin⸗
12,

4, icd Cih 11.. 4,6*

,ſygblariimctdumplu⸗
5 . 5
a MRo?:. hie hoſt 8
um cl 1 i,e in eolcil.

Kulerunt tebernarllum,
19, 4, Mtine. A,

CAbP. XL.

bus Moſes coràm Deo: * quomodo poteſt fieri erectio ejus per manus hominis? (ſed
4 P 10 ejus p

21, Nempé?: ci rà ullius hominis operam ac labo-

24. De hoc vide cap. antec. 39. V. J. H. 9. confer.

EXQODI. 723

Deus) reſpondit ei: operam nava 2I. tu manu tua ac ſpeciem præbe, ac ſi iſtud eri-
Jens) feipondit e operam nada „ tu mm ac Peciem e
geres, (quê facté) illud fuit fublatum ac ſtetit per ſeipſum, 22. & hoc eſt, quod dici-

tur: = PMi. e. erectum eſt tabernaculum, 23., nempè — P) Mi. e. erectum fuit

per ſeipſum (atque hæc eſt) allegorica expoſitio R. Tanchumæ. 24. Verſ. 42. Et
benedixit eis Moſes] Dixit illis: faxit Deus, ut præſentia Nauminis quieſcat in opere-
manuum veſtrarum, ſit amœnitas Domini, Dei noſtri, ſuper nos! &c. 2. & hic
(?ſalmus unus eſt) ex undecim Pſalmis, 26, qui ſunt in oratione Moſis. 27.

CAP. XL.

Erſ. 3. &t obtendes juxtà 1. arcam] (Verbum NQ) ſignificat i. e. pro-
tectionem (ſive obtectionem,) nam ecce velum fuit ſeptum. 2. Verſ 4. Et
ordinabis ordinem ejus] (Nempè:) duos ordines panum facierum. Verf. 19.
Et expandit †tentorium] Hæc ſunt aulæa (facta ex pilis) caprarum. Verſ. 20. Tefi-⸗

maonium] i. e. Tabulas. 3. Verſ. 22. In latere abernaculi, aquilonem verilts] i. e. In

dimidia parte Septentrionali latitudinis domùs (tabernaculi,) Rjuxtà Targum ejus
(hic ſignificat:) ε¹.½ 6. latus, ſicuti )i. e. femur, quod eſt i. e. in latere ho-
MMW minis.

D. Huetii Demonſtrat. Evangel- Propof- 4. c. 14*
Pp. 386. & ſequ edit. Lipſſ.
I. Sic ex mente Rabbinorum ſecundum Gemaram
hic interpretari volui particulam 7, ut idem
fignificet, ac mda i. e. propè ſive juxtæ, vide
D. Wagenſeil. Sot. p. 79 6. confer. & ſuprà Ra-
ſchi not. ad Exod. c. 3 5. Vv. I 2. & v. 22. D. 2 6.
z. Vel: paries, Hebr. —, ſepimentum, quò
ſanctum ſanctorum cœtera tabernaculi parte
ſeparabatur, de qua voce vide ſuprà Exod. C. 19.
V. 24. H. 6 3. & c. 2 6. V. 31. n. 1I 16. confer. hic
tract. Talm. Sevachim, fol. § g. b. & fol. 97, a.
& fol. 119. a. it. Succa, fol. 7. b. & Sota, fol. 37.
S& Numer. c. 33. V. I. I. 9. 2. it. Menachot. fol. 6 2. a. & fol. 9 8. a,.
2 9. Prout Pfalm. 90. V. 17. h ,vide not. in Confer. hic tract. Talm. Schabbar, fol. 29. b. &
27. Prour Pſalm. 90. V. 17. habetur, vide not. in fol. 87. b. S fol. 9 2. a. & Roſch haſchana, fol. 3.

„ PDD h. loc. R 10 .
26. De hisce undecim Pfalmis vide R. Salom. ad; b. it. Tahanit, fol, 29. a. & Menachot, fol. 99. a.
. it. Succa, fol. 2 I. a. & Nedarim, fol. 39, a. it.

dict. P ſalm. 90. verſ, I. confer. & not. in OOPY
Ha he loc. Z . Bechorot, fol, 44. 3.
27. Sit haber inſctiptio dicti Pfalmi 90. cœterum 3. Scilicèt: legis, Confer. KRaſchi not. ad Exod.
quoad inſcriptionem Pialmorum vide præ aliis c 2 5. V. 1 6. N. 4 3. & ad Exod, k. 31. V. 7. n. 40
R. David, Kimchi Præfetionem in Pſalmos, ut & αn, 5.

* Hebr. ur , in MSto z. hic additum eſt: †
y ν n i, e. Domine mundi! (quomo-
do & c.)
21. Tenta, manum admove, aggredete opus, ſic
bPy, quod hic Habetur, vertere poſtſis, ludæi
hunc locum Germanicè vertunt: Gehe dran
um mit deiner Hand/ I. e. manum tuam ad
move (Operi ſcil. erectionis tabernaculi.)
rem, ſie ynyn hie interpretor & expono, confer-
not. ad Pſalm. 110. v. 3. Sign. *
27. Sic eap. ſeque 40. V. I7 habetur-

„

EXKODI. ChAb. XL.
minis. 4. Verſ. 27. Et adolepit ſuper eo thymiama] (Videlicèt:) matutinum &
veſpertinum, ſicuti dicitur: quolibet mane cùm aptaverit lucernas &c. 5.

774

29. Et obtulit ſuper e αραο Etiam die odavo impletionum, 6, qui fuit dies erectio-⸗

nis tabernaculi miniſtravit Moſes 7. & obtulit munera cœtus (Hraëlitici) Pieter i-

quæ injuncta fuerunt (Aaroni) eodem illo die, dicitur enim: accede ad altare &c. 8.
Eod. verlſ. 2 9. Holotauſßium] (Nempè:) holocauſtum juge, * Fod. verſ. 29. Et ob-
Iationem] (Videlicèt) oblationem libaminum jugis (ſactificii,) veluti dicitur: & de-
cimam partem ſimilæ commixtam oles 9., & , Verſ, 31. Et laverunt ex eo Moſes
& Aaron atque filii eu] Die octavo impletionum, 10. omnes facti ſunt æ quales
quoad ſacerdotium, Targum ejus † OxH )) eſt: [ P†PHi. e. & ſanctificabant ex
co, (nam) eodem illo die Pi. e. ſanctificavit (ſeſe) Moſes unà cum illis. 11. Verſ.-
32. Et dum accedent] (Iſtud: DNP hic poſitum eſt) pro:
uando accedent. Verſ. 3 5. Et non poterat Moſes ingredi tabernaculum teſtimenii]
(Sic hoc loco) ſcriptum eſt; ſed alibi ſcriptum reperitur: & dum ingrediebatur Mo-
ſes tabernaculum teſtimonii, 12. intercedit * Scriptura tertia & conciliat 13. duo
iſta (Scripturæ loca, dicitur enim hic:) quia incubuit ei nubes, 14. die igitur: quam-

diu ei (tabernaculo) incubuit nubes, non poterat (Moſes) ingredi; aſt quando rece-·

10-

debat nubes, ingrediebatur (Moſes) & loquebatur cum eo. Verſ. 38. In oculis
tins

4. Confer:quæ ad Levit. cap. I. v. 11. n 86. nota- ad marginem allegatur; incipit autem Sectio iſta
ta ſunt. Levit. c. .
5. Sicuti ſuprà Exod. G. 30. v. 7. habetur. † Hebr. mum iſtnd, ut & ſequentia, usque ad:
6. Id eſt: conſecrationum, quando Aaron ejusque Nn] i. e, & dum accedent, abſunt ab utso-
ſfilii conſecrati fuerunt ad miniſterium Divinum, que MSto.
id enim dictio '&&z hic notat, confer. v. 3 1. I 1. Id eſt: lavit ſe Moſes unà cutm illis, nempè cum
b. c. n. 10. Aarone ejusque filiis, nam hoc ſeaſu ac ſignifica-
7. Vide R. Salom. not. ad Exod. cap. 2 8. v. 41. & tione verbum . in Targum non uno in ſoco
ad Exod. c. 2 9. V. 7. & V. 22 n. 5 5. confer. & sccipitur, confer. hic Sevachim, fol. 19. b. &
Gur Arieh tol. 119. col, 4. med. ubi objectioni fol. 21, b. & fol. 22. a.
R. Moſtis, Ben Nachmanis, teſpondetur, vide & IZz. Sicuti Numer. c. 7, v. 89. habetur.
not. in ρανω h. loc. XK Tahr Wb e. 1. .
g. Uti Levit. c. 9. v. 7. habetur, confer. Torat Co- Hebe S m. Be e nre ab utro-
panim ad Section. prout in 'ner h. ſaceopuis Pro: Mα1bidem leitur: ywon
loc. ad marginem allegatur. D W
*Confer. not. in NT eS ubi loci iſtius ex. 3: Hiebr, , conler. quæ ſuprꝗ ad Exod. cap.
R 20. v. 22, . 67. & g. 2 5. v. 22. n. 6 5. S& v. 34.
plicatio habetur. n. 141, notata ſunt 3 .
9. Prout ſupr Exod. c. 29, Vv. 40. habetur, confer. Sõ .
not. in am bh. loc. . P
10. Hebr. 77 nνα n, abfunt iſta 4 MoSto I.
vige, quæ paulò anté n. 6. v. 2 9. de voce ten
notata ſunt, «onfer. hic etiam Torat Cohanim
ad Sectionem: &do:ti in a Nn n , loce

14. Sic habetur hoc verſu 3 5. ubi continetur fatio,
quâà duo iſti loei, qui ſibi invicem contradicere
videntur; concilasi poſſint, confer. hic tract.
Taime Jom, fol. 4. b. .

4

atqoeilliac,utl
jundka etantin⸗

CA.5

ulmiiliuil
taelite caltran
an) ocus udi
Kinit N.
e. manliones
jded rocantur

fſuum ttffaltutet

erlngulosyer
combinatione
l6) copjunctim

Qori 21, fem

goluoe legione
tudo dorſhomni

(aglum 13,

cns nec kiltut

celn pto moco
tant) duabus .

Aor)larenteiſ
Aurz cortigiz,fa

——
. b. log enponit:
tat hunt ellege
Hebt. , i
PSX i, t. nu
MSto 1.
Aalchi not.
17. dicati Num.e,

Hebr. bN:

guntun ls ueat
ablunt 3 utroe
dalomone ſei
addita eſſe,
19. Hebr. wd,
1n 10, nltatn

— CAP. XL.
gkece (nam) locus, ubi illi caſtra locabant, etiam vocatur ? OD, & ſic * (accipitur in illo lo-
1alarr. 1.
erl 29. Kos.
dicitar. A do. .
nt er e Me
ſünt zqtales
nckiſcabant em †
Vpaſie. &

lam toſimonit

eiliat 13, duo

◻
1
Guando rece.

tiut

kaltem Sethoills G .
Aduuxæ cortigiæ, facta ex cadem ſpecie, 26. qua etiam Ephod, & quidem tantæ lo

12. Deans 4,1 2
Hentla, Ueque d:

t, abluptab ugo.

lealu acſignüficg⸗
nnonuno in oee

lobetur.
nt be
1. 3
dem?
lopd ad biod, dap.

bi contigetur katio,
vicem conttacceſe
nlet hic act.

c 15 EtrhN.
Giut: N

EXODI.

raélitæ) caſtra movebant, 15. incubabat

co:) & ivit OD') i. e. per manſiones ſua

—

cingulum 23, autem conjungebatur ſum

cem pro modo diſtantiæ 25. humerorum

dos,) ſtarent ei ſuper duos humeros ejus; er

tius domis Iſiazlis per omnes profelctiones ſuas] In omnibus profectionibus, quando (Iſ-

nubes ei loco, ubi caſtra locaturi erant,

§s, 16, item (in illo loco:) iſtæ ſunt ve

i. e. manſiones, 17. quia (enim) de loco, ubi caſtra metati erant, iterùm profecti ſunt,
ideò vocantur omnes H(i. e. & manſiones & profectiones;) Nunc autem expo-
nam *** facturam 18. Ephodi, quandoquidem Ephodum & pectorale ſacrum expoſui
per ſingulos verſus juxtà explicationes textus ſacri & in illorum (ſingulorum verſuu m)
combinatione 19. poterit errari, ego (hic) facturas illorum (ſcil. Ephodi & Pectora-
lis) conjunctim 20. deſcribere (volui,) Ephodum (itaque factum fuit inſtar ſuccin-
Gtorii 21. fœminarum, quæ equis inſident; cingebat autem ſeſe illo (ſacerdos) à ter-
go ſuo è& regione cordis ſui infrà axillas ſuas, 22, latitudo ejus erat eadem, quæ lati-

licdecht tudo dorſi hominis & amplius, ac deſcendebat usque ad talos ejus (ſummi ſacerdotis,)
ediedatnr Mo .

mitati ejus (Ephodi) & regione latitudinis

ejus, nec (factum erat cingulum) opere acupicto ſed textoriéô, ac ſeſe extendebat hinc
gltut: ta. atque illinc, ut (ſacerdos) illò ſeſe circumdare ac cingere poſſet; latera 24. verò con-
“ juncta erant in cingulo, unum ad dextram & alterum ad ſiniſtram, ſeparata ab invi-

à tergo ſacerdotis, (conjuncta, inquam, e-

rant) duabus extremitatibus latitudinis ſuccinctorii, ut, ſi quando erigeret illa (ſacer-

ant autem illa (latera ſive humeralia) veluti
ngitu-
dinis,

155. Sig etiam P. Fagius in notis ad Paraphr. Chald.
b. loc. exponit: quoties proficiſcebantur, ac pu-
tat, hune eſſe genuinum hujus loci ſenlum.
X† Hebr. 1, iſtud ut & ſequentia usque ad Iny)
AD& i, eg., nunc autem exponam, abſunt 4
MStO I.
16. broht Geneſ, c. 13. V. 3. habetur, ubi vide
Raſchi not.
17. Sicuti Num. c. 3 3. V. I. habetur, confer. not.

19. Sive . conjunctione „ Hebr. rva, confer,
ſuprà Exod. dict., c. 2 8. v. 6. n. 3 83.

120. Id eſt: ſimùl, una ſerie atque ordine, ſic d

hic expono, confer, ſuprà Exod. dict. «. 2 g. verſ. 6,
num. 39
21. Hebr. , de quo vide Exod. dict. c. 2 8. v.
6. n. 40., ubi eadem ferè, quæ hic, habetur de-
ſcriptio Ephodi ac pe ctoralis ſaeri.
22. Vide Exocd. alleg. c. 2 8. V. 6. D. 4I.

in —ert DW h, loc. ubi cribitur, quod ver-
ba iſta: nyon aa hic idem valeant, ac 722
ni, e. in omnibus manſionibus ſuis.
XXX Hebr. “D Aniſta, ut & omnia, quæ ſe-

abſunt ab utroque MSto ac videntur non 4 R.
Salomone; ſed ab alio quodam Judæo docto
addita eſſe.
19. Hebr. Wwy, Confen

quntur, us que ad finem bujus libri ſecundi Molis f

23. Hebr. 2 71, de quo vide ſuprà Exod
2 8. V. 6.. 42.
2 4. Vel: humeralia, co
2 8. v. 6. n. 23 B
2 5. Sive: ſeparationis aut ſejundionis, id enim di-
Ktio oe ſignificat, conſer. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 2 6 1.
25. Sive mæateria, confer. quæ ſu
c. 2 g. V. 6. N. 4 5. notata ſunt.

,dict. c.

nfer. ſuprà Exod. alleg. c.

prà ad Exed. dict.

4, n. 10. notata ſunt.

. quæ ad Exod, c. 2 g. V.

Eesee

776 EXODI. QCab. XI..

dinis, ut illa erigere poſſet (ſacerdos) juxtà collum ſuum hinc atque illine, erantque,
duplicata 27. antè ipſum (ſacerdotem) paululum infrà humeros ejus; lapides verô
onychini iisdem (humeralibus ſive lateribus) erant infixi, unus ſuper humero dextro
& alter ſuper humero finiſtro; palæ autem collocatæ erant in eorum (humeralium)
extremitatibus antè humeros ſacerdotis atque capita duarum catenarum tortilium
28. aurearum infixa erant duobus annufis pectoralis ſacri in duabus extremitatibus
latitudinis ejus ſuperioris, unus (annulus erat) ad dextram & alter ad finiſtram; du- Re
autem capita catenæ 29. infixa erant palis ad dextram, eodem modo etiam (duo) ca- W
pita catenæ ſiniſtræ infixa erant palis, quæ in finiſtro erant humero, (ſic) reperiebatur
pectorale ſacrum ſuſpenſum à palis Ephodi ſuper cor ejus (facerdotis) antè illum, 30.
prætereâà duo quoque annuli erant in duabus extremitatibus pectoralis in inferiori
ipſius parte & &regione illorum duo erant annuli in duobus lateribus Ephodi infrà,

NeN
cnim: QN

1e
in capite ejus inferiori, quod conjungebatur in cingulo; 31. annuli autem pectora- t
lies & regione annulorum Ephodi ceollocati erant alter ſuper 32. alterum, quos (ſacer- Minra)en
dos) colligabat vittà hyacinthinâ, quæ immittebatur in annulos Ephodi & pectora- 6 , audieb
lis, ut inferior pectoralis pars arctè cohæreret baltheo Ephodi nec moveretur aut ſepa- non l
raretur eundo & redeundo. 33. quoadinterm
HN QRHSO nge⸗

que Qin,
bentur dec ila:

27. Vel: incurvata, confer. quæ ſupra Exod. diét. dam eft pro: wna, prout hie tàm in BibHis Hiini polleun
c. 2 8. V. 6, n. 46. notata ſunt. Buzxtorf. quàm in exemplari Hebræo, quo uſus 1. Vel: camaio,
28. Hebr. uay, de qua voce vide ſuprà Exod. fum, ut & in editione ne —ν habetur,fech l: i & e
eod. c. 2 8. v. 6. n. 48. corruptè, ut puto, vide ſuprà Exod. dict., c. 2 8· bemur, ibi Nr
29. Scilicèt: dextræ, confer. quæ ſuprà ad Exod.] v. 6. n. 50. chimmtid cone
dict. c. 2 8. v. 6. n. 49. notata ſunt. 32. Vel: ahker juxtà alterum confer. ſuprà Exod. Sin wod
30. Vel: ab anteriore corporis ſacerdotis parte, dict. c. 28. v. 6. n. 51. H n
vide ſuprà Exod. dict. c. 2 8. v. 6. 33. Vide, quæ ſupra ad Exodialleg. e. 2 8. v. 6, , P .
31. Sive- baltheo, Hebr. wia ſic enim legen- 54. notata ſunt. etnd
ocayerit eum

V. 4 ibigue Ra
ego, K polles
Ee. ſikuſol.
omna, tol. 4,d.
3. Prodt Blai .
Talm. oma,f
On hoc,

L E ro. 1. de
mu) brjus wu

eſl Atruque

6 UWelk: eo ſen

line, —

ui khite erO

n humerd entro⸗
(humenlum

narum tonilum

1s extremintbus
nilkran; uo
etiamn (duo)ea.
e)repericbanr

Rante lHlun o,.

relizin iufeihi
dus Pphocti inne,
aten Pechot.
iumn, quos ſcet⸗

phodi & Pecoa⸗

oyererur autſehn⸗

LEVITICI.

E n

LEVITICUS
CAP. I.

AAatque omni (verbo:) AX 1. præmittitur è1N&*ρi. e. vocatio, 2. quæ in-
adicat dilectionem, & eſt lingua, quàâ angeli miniſtratorii utuntur, dicitur
enim: ẽPi. e. & clamavit alter ad alterum; 3. aſt prophetis populorum idolola-
trarum † manifeſtavit ſeſe (Deus) linguâ accidentali 4. & impuràâ, 5. dicitur enim:
P)) i. e. & obviam factus eſt Deus Bileamo. 6. Eod. verſ. I. Et vocavit Moſen]
(Nimirùm) vox ibat * & perveniebat ad aures ejus (Moſis;) omnes autem Iraeèlitæ
non 7. audiebant (illam vocem,) forſitàn clamatio (ſive vocatio iſta etiam) facta eſt,

quoad intermiſſiones? S8. lex (hic) dicit:

& locutus eſt, ad loquendum (igitur) facta

—

t hie täm in bibſis

ri Hebræo, quo uſus
wev habetutetd
dn Lxod, didt c. 1 .
conker. ſupta Nrod⸗

iallen en

I. Ita hic vertere volui iſta: ad & —◻αa at-

que .ε, quæ apud autorem nofſtrum ha-

bentur nec illa aptius, quàm ſicuti tranſtuli, ex-
primi poſſe puto.
2. Vel: clamatio, ſenſus eſt: ubicunque verba il-
bentur, ibi præceſſir ε i. e. vocatio ſeu
clamatio, confer, num. ſeq. 4. h. cap. & not. in
=Dam ne h., loc. ubi ſcribitur: *d
den e en ee eee eenn e a
y a e n ee ee i. e. quoôd (Deus)
non locutus ſit cum illo (Moſe) repentèe; ſed
vocaverit eum: Moſe, Moſe, (vid. Exod. e. 3.
v. 4, ibique Raſchi not.) qui ei reſpondit: ecce
ego, & poſteà locutus eſt cum illo (Deus) con-
fer. Jalkut fol. I1I4. col. 3. med. it. tract. Talm.
Joma, fol. 4. b. S Sanhedrin, fol. 101. a.
3. Proùt Efai, c. 6. v. 3. habetur; confer. tractat.
Talm. Joma, fol. 4. & &ad h uti in nev
San h. loc. ad marginem allegatur.
† Hebr. 2) de quo vid. Buxtorf. Abbfev. in
MsSto. I. pro eo legitur: yn i. e. (populo-
rum) hujus mundi ſeu ſeeuli; aſt in MSto z. de-
eſt utrumque

la: a & e, atque * in S. Scriptura ha-]†

4. Id eſt: eo ſermone ſive lingua, quæ notat: Nα

Eccee 2 eſt
i. e. accidens, caſus fortuitus, confer. n. antec.
2. h. cap.

5. Seu: immundà, Hebr. m&S9, reſpicitur autem
hac voce ad a i. e, caſum nocturnum,
quòô quis polluitur, de quo vid. Deuter. c. 2 3. V.
10. hinc Talmudicis dicitur: fluxus noctur-
nus, vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2126. & ſeq.
confer. Numer. c. 23. verſ. 4. n. 5. ac not. in
epar h. loe.
6. Sicuti Num, cap 2 3. v. 4. habetur, ubi vide ſis
Raſchi notas, n. 4. in utroque MSto poſt:
SyUn j. e Bileamo, addita ſunt iſta: anw
xpOA y eNen i. e. nam ei videbatur,
ac ſi cum impuro ſeu immundo loqueretur.
* Conler. hic Torat Cohanim & tractat. Talm.
Joma, fol. 4. b. ſicuti in an inovw' h. loc, ad
marginem allegantur, ubi videetiam notas.
7. Confer. quæ infrà ad v. 1. h. cap. n. 15. notata
ſunt, in MSto 1. hic omiſſa eſt particula negativa
&&7 i. e. non; ſed ma?.
8. Vel: quoad ceſſationes ſive intervalla aut pau-
ſas, Hebr. pO, quo nomine veniunt & ver-
ſus ſive textus Biblici, qui ut eò facilius memo-
riæ inprimantur, pauſà quadaan & interwifliare
opus

eſt vocatio; non verò ad intermiſſiones; 9. cuinam autem rei inſerviebant intermiſ-
ſiones? (nimirùm, )ut daretur Moſi reſpiratio, quò intellectu ſuo diſcernere poſſet⸗
ſectionem 10. à ſectione & rem à re, id quod multò magis opus eſt circà idiotam, 11,
qui diſcit ab idiota. Eod. verſ. I. Bi] (Videlicèt Moſi,) ut excludatur 12, Aaron,
R. jehnda † dicit: tredecim locutiones ſunt dictæ in lege Moſi (ſimul) & Aaroni;
& isdem oppoſitæ reperiuntur tredecim reſtrictiones, 13. ut diſcas, quòd (locutiones
illæ) non dictæ fuerint Aaroni; ſed Moſi, ut (illas) diceret Aaroni, atque hæ trede-
cim reſtrictiones ſunt iſtæ: N& i. e. loqui cum eo, item: JN — Wi. e.
loquentis cum illo, * item: 8 Si. e. & locutus eſt cum eo, ** item:
H )2 i, e. & notum me tibi faciam, **omnes (iſtæ reſtrictiones reperiuntur)

.

in lege Sacerdotum, 14. for

fitàn audiverunt (Ifraelitæ) ſonitum vocationis (iſtius
Divinæ, quæ Moſi facta fuit?) lex dicit: „ 9 i. e. vox ei (ſcil. Moſi faca eſt

opus habent, Confer. num. ſequ. 9. & infra v.

10. hH. c. n. 83. it. Num. c. 10. v. 3 J. n. 6 3. in.
notis nan m h. loc, vVerba iſta: forſitän

clamatio (ſive voeatio iſta etiam) facta eſt quoad
intermiſſiones? ſic exponuntur, nempè:
—nD PeD νσ i. e. eo in loco, ubi ſun

intervalla, (ceſſationes ſive pauſæ) Sectionis ſive
textus Biblici, in quibus non uſurpantur verba

illa: An e ie ü , veluti ſunt rpope
i. e. intervalla (ſive ceſſationes ac pauſæ iſtæ:)
& ſi de grege ſit oblatio ejus (uti v. 10. ., cap.

habetur,) & ſi de volucri holocanſtum fit ejus
oblatio (pront v. 14. h. cap. habetur,) atque

hisce Gmilia, hactenus dictæ notæ.
de dictione bναν&â, quæ & hic habetur, nota-
ta ſunt, confer. & Gur Arjeh fol. 120. col. 2. fin.
ac not. in Sar 'ne h. loc. opponitur autem
voci dobgn dictio: —an i, e. conjunctio,
connexio.
10. Sive: verſum Biblicum aut comma, Hebr.
wn, de qua voce alibi dictum, confer. infia
V. 10. h. cap. n. 87.

„

I1. Sive: quoad privatum, nimirum, ut detur ei

à doctore legis aliqua intermiſſio ſive reſpiratio,

uò lectionem eò melius memoriæ imprimere &

fectionem 4 ectione diſcernere poſſit, prout hic
dicitur, nam ſi Moſi, qui tamen NN
i. e. ab ore Divini numinis ha i. e. facilè
didicit, opus fuit aliqua reſpiratione & intermiſ.

Seu: diſtinctiones, vide, quæ num. antec, 8.

e. in idiota ſeu privato doctore ac difcipulo ſicuti
in Gur Arjeh dict. fol. 120. col. z. fin, habetur„
vide & not. in mon rW h. loc. .
IZ. Removeatur, excipiatur, id enim verum
Pynuv hic notat, confer. quoad hanc ſignificati-
onem num. ſeq: 1I 37. & Levit. C. 6. V. 2., n. 6. ite
Levit. c. 19. Vv. 9. I. 3 J. atque Numer. c. 7. Ve
89. . 8g4. & Num. c. 30. v. 2, n, 13.
† Hebr. „.απr in urroque MSto hic additur;
Pira 12 i. e. filius Betiræ-
13. Exceptiones, ſecluſiones, Hebr. 'ubi di=
tio z& i. e. ei, uſurpatur ad ſecludendum Aa-⸗
ronem 4 colloquio, quod Deus cum Moſe ha-
bnit, confer. Levit. C. II. V. I. H. I. & infrà V-
1o. h. cap. n. S4. it. Exod. c. 3 1, V. 13:H. 1 5e
vid. & not. in Doms m b. occ.
*W Vide Exod. c. 3 I. V. 1 §.
X ti Numer. c. 7. v. 99. habetur.
tXX Vide Numer- dict. c. 7. v. 89. abeſt iſtud:
& n in MStO I.
AX Sichti Exod. cap. 2 5. V. 22. habetur.
14. Hebr. .2αα , quo nomine hic venit li-
ber antiquus & celebris in Levitici declaratio-
nem inſtitutus, de quo vide uv N & Bux-
torf. Biblioth. Rabbin. appellatur etiam iſto no=
mine liber tertius Moſis ſive Leviticus, confer.
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.

as Miſrachi legit: NMavq i. e. oraculi Divini,

ſone, multò magis id locum habebit a⅛.

vide not, Raſch, in ar rh, loe.

*

CAbP. I.

lienon audi
nod

E

* Hebr. NX“, ſic in plerisque codicibus, R. Eli.

.

confeingens ce
e gocet Seri

detut,) onr

An ided, gui⸗
dumloqvitun
Auando (Onu
Aula efinanu
ſoperptopitie
Chetubinorunn
blanda: 14,
pertolos ligi

. .

15. Vige, gue
ta ſunt, conker.
ptine, aenoti
hic adjelta ſon
160. Conler, gve
I. otata fum
Ptot in .
tur, udi idee
34½ Seuti Nume
† Hebr. Domn
Mgto pr0 eo
17. Proit Plala
ſer. Numer. d
g.
1e Deitcenit, de
à in eo al
etré ilud exi
wi, e, ſem
Wie, ne

in n Aſeh
ker. upra n. 1
Ne1l
19: dienti Ezech,

Ratli not,in

4
— ie

CAN
—

. .

Qidiotem i,
n n, Aaren,.
) E Aaron;
odlocutiones H
gne he telt. 1
N Wdie.
85 reperiumtur)

ztionis igins D
lol fiche el.)

a Ciſeipulo ſieni
31,2. An, hibetm,
e,
id enim vebum
1 hanc ſonifeati⸗
6, b. F. hrll 0 I.
Numet. c,e ſe
ne I.
3to hic Aditt :

br. bn ubich⸗
ſerludendum Aa⸗
us cumn Molſe k⸗
1. D. 1. E intia v
31, V. Ijel lje
1. loc.

tul⸗

1, bel ilid:

1, Habetur-.
mine hic ſenitli⸗
eritiei Ceclaratio⸗
tun etiam iſtlonh⸗
Leriticens, conitl.
cocebi, K li⸗
e oraculi Difin ,;
geloer .

29: Sicuti Ezech. cap. 10,V. 5. habetur, ubi vide

—⸗—

CAP. 1. LLEVITIIIMI. „29

e. pi. e. vox ad illum (Mofen facta eſt,) Moſes ſcil. audivit; omnes vero Iraé-

litæ non audiverunt. 15. Eod. verſ. I. De abernaculo teſtimonii] Docet (hic Seri-
ptura,) quòd vox ceſſaverit 15, nec egreſſa ſit extrà tabernaculum, forſitàn ideò, quia
voz fubmifla fuit? lezx dicit: N. N i. e. vocem, * quænam iſta eſt vox? hæc eſt

vox, quæ exponitur in Plalmo: † — P i. e. vox Domini in gloria, vox Domini,
confringens cedros, 17. ſi ita eſt, cur (hic) dicitur: de tabernaculo teſtimonii? nem-

pe docet (Scriptura,) quòd vox ceſlaverit, 18. huic fimile eſt, (quod in illo loco ha-
betur:) & ſonus alarum Cherubinorum audiebatur usque ad atrium exterius, 19. for-

sàn ideô, quia ſonus fuit ſubmiſius? notanter dicitur: quaſi ſonus Dei omnipotemtis,
dum loquitur, 20, ſi ita † (eſt,) cur dicitur: usque ad atrium exterius? (videlicèt)

quando (ſonus) eò perveniebat, (tunc ille) ceſlabat. 21, Eod. verſ. I. De mberna-

culo teftimonii dicens] Forſitàn de tota domo? (vel de toto tabernaculo?) lex dicit de-
fuper propitiatorio, 12., forté deſuper propitiatorio toto? lex dicit & medio duorum
Cherubinorum. 23. Eod. verſ. I. Dicent] Egredere & dic illis (Ifraélitis) verba-
blanda: 24, propter vos ipſe (Deus) mecum collocutus eſt, nam ita reperimus, quòd

per totos triginta & octo annos, quibus Iſralitæ erant in deſerto, ipſi quaſi excommu-⸗
Eceee 3 nicati
HW „ — .

15. Vide, quæ ſuprâà ad verl. I. h, cap. n. 7. nota-i. e. atrium exterius, addita ſunt iſta: punv n
ta ſunt, confer, & Gur Arjeh fol, 120, col. 3. 5Dr e — i. e. poſiquaàm eò venit, ceſſavit
princ. ac not. in bari inbew h. loc. ubi quædam (vox.)
hic adjecta ſunt, quæ brevitatis ſludiò omiſi. 20. Prout Ezech, dict. eap. 10, v. 5. habetur.
16. Conſfer. quæ paule poſt n. 19. ad hunc verſ. † Hebr. 1 hæc & ſequentia, usque ad: 7N
I. notata ſunt „ vide & Torat Cohanim b. loc. i. e detabernaculo teſtimonii, ablunt ab u-
Proht in nn rad marginem hic allega, troque MSto. L
tur, ubi vide etiam notas. 21. Deficiebat, deſinebat, eonfer. num. antee. 1.

* Sieuti Numere cap 7. V. 99. haberur. h. cap. eadem , quæ hic habentur, adducta ſunt
† Hebr. 'ra in libro Pſalmorum, in utroque ab autore noſiro in notis ad Ezechiel. alleg. cap.

MSto pro eo legitur Patina i. e. in Scripturis. 16. V. 5. confer. & Numer. cap. 7: v. 89. ibique

17. Prout Plalm. 29. V 4. & v. 5. habetur, con- not. n. 99.
fer. Numer. dict. c,. 7. V. 99 ibique not. num. 22. Licuti Exod. c. 2 5. V. 22. & Numer. c. 7. V-
35 309. habekur.
18. Defecerit, deſierit, nempè intrà tabernaculum 23. Ita Exod. dict, cap. 25. v. 22. habetur, ubi
& in eo quaſi concluſa & terminata fuerit nec vide not. n. 64. confer. & Numer. alleg. cap-
extràa illud exierit, Deus enim fecerat quaſi vaw 7. v. 89.
„ i. e. ſemitam voci, Na yPVA SO,24. Plaeida, benigna, quaſi ſubacta vel condita, i-

D9) i. e, ne illa hinc & inde audiretur, ſicuti I ta hic Hebr. a- interpretor, 4rad. an i, e.

in Gur Arjeh fol. 120. col. 3. fin. habetur, con- ſubegit, ſenſus eſt: ea loquere verba, quæ alli-
fer. ſuprà n. 1 5. h. verſ. vide & paulò poſt h. v. ciunt & ſubigunt audientium animos, ceontfer.
ne 2 1. Abarb. ad 2. Samuel. c. 20, V. 17. fol. 170. 60l⸗
3‧ ſin. edit. Lipſ.

.

Kaſchi not. in MSto utroque poſt: xV VE

LEVITICI.
nicati fuerint, ab illo (quippe) tempore, (quéò miſſi erant) exploratores & ulterius,
non ſeſe univerat 25, Divinum oraculum 26,
eſt, cùũm abſumpti eſſent mortę omnes viri pugnatoxres, tunc locutus eſt Dominus me-
cum, dicens, 27. (nimirùm) mihi oraculum Divinum 28. factum cſt; alia explica-

tio (verbi: dicens, nempè:) egredere ac dic illis (Iſraelitis) verba mea atque reſpon-

ſionem mihi refer, (ut ſciam,) an recepturi ſint iſta (verba mea,) veluti dicitur (in illo
loco:) & retulit Moſes verba populi & c. 29. Verl. 2. Homo quando offeret ex po-
büu] (Verba iſta: b hic ponuntur pro:) 2P.ν i. e. quando offeret; lo-
quitur (autem hic) textus deę munexribus ſpontaneis. * Eod. veri. 2. Homo] (D1)
cur (hic) dicitur? (nimirum) quemadmodum ☛ &primus non obtulit (Deo) de-
re furtiva, ** nam ille tunc omnia poſſidebat; ita & vos non ofleretis (Deo) de re-
furtiva. *** Eogd. verſ. 2, De jumentis] Forſitàn etiam fera beſtia ſub regula (iſta-
comprehenditur?) lex (hic) dicit: (ex) bobus & ovibus. 30. Eod. verſ. 2. De ju-
mento] Non itaque omne (umentum offertur) exci pitur itaque id, quod (cum homi-
ney)

gitur: i. e. ſtatim, confer. hic tract. Talm.
Eruvin, fol. 96. b. & Roſch haſchana, fol. 37.
a. it. Chagiga, fol. 16. D. & Kidduſchin, fol.
36. a. & Menachot, fol, 9 3. a.
29⸗ Proht Exod. cap. 19. v. 9. habetur, confer.

„ Sic verbum .„ απ hic inter retor,4 rad. è13
i. e, ſegregate, confer. Geneſ. c. 44. v. 32. num.
3 1. & Exod. c. 3 3. V. 7. N. 11. & Num. c. 12.
v. 9. n. 44. it. Deuter. c. 2. vetſ. 1 8, n. 40. ubi
Hraëlitæ dicuntur: pa i. e. eulpabiles, vide
not. in aπ νοπω log. & not. ad Cantic. c. 3.
V. 1. n. 1,
25. Specialiter aſſociaverat & quaſi ſemet addi-
Xerat, id enim Hebr. yn, quod hic habetur,
ſignificat, dum Deus cum Moſe locutus eſt ler- † Lonker .
mone blando & amoris pleno nan Puha, ſicuti Chullin, fol. 5. a. & fol. 13. b. it. Nedarim, fol.
R. Salomo ad Deuteron. c, 2. Vv. 18. notavit, 10. b.
Rabbini quippe obſervärunt, quòd non legatur
in S. Seriptura, Deum per octo & triginta annos
Verbis iſtis uſum eſſe: aqn i. e. & locutus eſt;†
ſed nte) i. e. & dixit, vide R. Salom. ad Deuter.
dict. c. 2. v. 1 8. & num. ſeq: 2 6. h, verl. 1, con-
fer. etiam Torat Cohanim & Mechilta h. loc.
utiin nn ene hic ad marginem allegan-
tur.
26. Ita hic verto manm, kconfer num. ſeq. 2 8. h.
verſ. I. & num. antec. 2 5.
27. Sic Deuteron. dict. cap. 2. v. 16. habetur.
28. Hebr. a , de quo vide num. antec. 26,5. Verl.
2. cœteram verba iſla;: Mad nn i. e.
mihi factum eſt oraculum Divinum, abſunt ab
atroque MSto, & in MSto 2. pro illis ſolàm le-A

dici p& i, e. ut doceat (S. Scriptu-
ra) communem hominum morem, quo ſcil. le-
atus refert verba eorum, ad quos ipſe miſſus eſt

h. loc. confer. & Succa, fol. 30. a. & Menachot,
fol. 104. b.
*X Conter, hic Torat Cohanim, prouùt in nev
S'n b. loc. ad marginem allegatur, ubi vide
etiam notas.
XXX. Nam ſeriptum eſt: odi rapinam in holocau-
ſto, uti Eſai. c. 6 1, v. 9. habetur, ſic in not.
DN M h, loc. allegatur.

hic feræ beſtiæ, confer. Gur Arjeh fol. 121. col.
1. circa fin, it. &an & ρRας ſicutiin aα na h.

tas.

CAP. I. CA...

cum Mole, nam dicitur: & factum- mr ſpeenhculn

not. in νauαν R b. loc. ub ſcribitur, hæc ita

Confer. hic tract. Talm. Eruvin, fol. 69. b. c&

* Loci iſtius explicationem vide in not. nom nN8

130. Non verò: ex feris beſtiis, excipiuntuf itaque

loc. ad marginem allegatur, ubi vide etiam no-

2

3. loc, retk
vocintetemnitl

1e.)de bore an

exciplatpeels —
duo 3 e ſociela

funenveſfn D

Atantem hæc

31. FKill 2 homn
ibille not, I0
e7,ligettiam
FTorat CChanim,
llegnlurad mat
31. A el: quod
fit, cnlel. Eo
Buxtorf. Lex. 1
dnn No /,le
tab allegatur.
33. Videlcet: gue
idenim o!
nura eah. 5, all
lol.1100. confer
1e Gur Arſeh to
AM Wo b loc
AOGa de 10
Onos allegan
Vell.15.nume
2. & ayva ama,

34, b. & Mena

fol. 91.a.

(Conler, Hie ttee

in Ony wo⸗
N Bebe, dr,
Sion. * Kintra
3t. Nam Keribi.
litio ejus dn
tegrum offeſet,
Drn ie, d
iet, iged per pe
n hi Elcsptn
züimum goicen
Dofſtei vitiolumt
leenerit,

— CAP. I.

es Ulteriͤs,
Kit: Kficam
ARtDominns me.
l; Aliaethlie.
ka atne uon.
Cicturknillo
9 3 eſenter yo
andoolttet lo.
. HMnn (did)
tultdeo .
ttis Deo) de te,
ſib regnle iltr,
Aetl2, De .
dol (cum homi⸗
ne)

——
ler hie tmad. Talm,
ſch halchana iol. 3 ,
Kidduſchig, ol.

314,

ẽMMZB

,Ab kcribitut, hec ta
t docert (5,entu .
1morem, quo Kil le⸗

d quos igle wilit ell.

urin, fol. 59, d. &
3.bit. Nederin l.

ide innot. NH
1.30,2. lenachot,

znim, pkentt in ne
n alleganur, Ubiide

hebett, ſein not.
tur.

in, etcipiuntut aae

ur Atſehtol. 111, 1.
cutiin nn
1, ubi fige tllin no⸗

LEV

ne) coivit & quod initum eſt. 37. Eod. verſ. 2. De bope] (Id dicitur hic, )ut excipia-

tur (pecus) cultum. 32. Eod. verſ. 2. De ove] Ut excipiatur (animal) ſeparatum.

3 ¾. Eod. verf. 2. Et de ove] (Id hic dicitur,) ut excipiatur (peeus) cornu petens, *

quod interemit (hominem,) quando illa (S

criptura) hac de re dicit infrà (verſu ſequen-

te:) de bove, an nihil* (de eo jam dictum eſt? ita ſanè; ſed hoc ideò hic) lex dicit, ut
excipiat pecus diſcerptum. 34. Eod. verſ. 2. Ofereti.) Docet (hic Scriptura,) quod

duo 35. ſocietate inter ſe initâ ſpontè offe

wnem veſtram] Docet (hic Scriptura,) quòd
eſt autem hæc oblatio ad æſti vandum 3⁸.

rre poſſint munus. Eod. verſ. 2. Oblatio⸗
iſta ſit 36. oblatio fpontanea cœtus; 37.
altare, quæ venit de reſiduis. 39. Verſ.
3. Ma-

3 1. Scil. ab homine, confer. Exod. c. 29. V. 37.
ibique not. n. 102. & infrà Levit. cap. 6. v. 2.
n. 7. vide etiam Buxt. Lex, Talm. fol. 2194 ac
Torat Cohanim, ſieuti in o W h. loc.
allegatur ad marginem, ubi vide etiam notas.
32. Id eſt: quod cultui idololatrico adhibitum
fuit, confer. Exod. dict. e. 29. v. 37. n. F03. &

Buxtorf. Lex. Talm. fol, 2100. ut & not. in

RSW h, loc, ubi etiam caput 6, ex Temu-
rahb allegatur.

fol. 2 100. confer; & Exod. g. 2 95V. 37. D. 103.

ac Gur Arjeh fol. 12 I. col. 2. med, ac not. in
nper TD h. loc. ubi ex tractatu Talmudico: †

Avoda Sara ,; Caput tertium, quod ineipit? 72

Dnbv:i allegatur, confer, & not. ad Judic. c, 6.

verſ. 2 5. num. 1 §. it. tract. IT alm. Nalſir, fol, 35.
a. & Bava kama, fol. 40. b. it, Sevachim, fol.

fol. 9 I. a2.
X Confer. hic tra

Sign. *& infrà Levit. c. 4. v. 12. Sign. *
34. Nam feribi poterat: ſi bolocauſtum erit ob-

latio ejus, b'p. a i. e. bovem marem in-
tegrum offeret; ſed quia ſeriptum eſt: wad n
gLN i. e, de bobus marem integrum offe-
ret, ideò per particulam in indicatur exceptio,
ut ſcil. diſeerptum excipiatur, nempè, quòd le.
gitimum quidem fuit tempeore oblationis; ſed

poſteà vitioſum factum eſt, ſic in not. pam r*

33. Videlicèt: quod idololatriæ deſtinatum eſt,
id enim mvpn ſignificat, prout habetur in Te-
mura cap. 6. alleg, Buxtorf, in Lex: Talm. dict.

kt. Talm. Temurah cap. 6. uti
in Spai h. loc. allegatur ad marginem.
iv Hebr. &*, de hoc vid. verſ. ſeq. 3. b, cap.
myinamin hojoczu - 1

col. 2. circa fin. confer. etiæm Exod. c. 29. v. 37.
n. 104. & infrà v. 10. b. cap. De 94.: it. Levit. c.
15. V. 26 l. I. 20 Levit. c. 22. Vv. Je n. 2 8-
35. Vel: plures, vide not. in os nw h. loc.
ratiO hic ab autore noſiro adducitur, cur S. Scri=
ptura numero plurali utatur; cùm tamen nomen
ſingularis numeri præcedat in verbis: homo
quando offeret & c, vide & hic Gur Arjeh dict.
fol. 12 1, col. 3, med. confer. & num. ſeqꝗ 36.
36, Vek: intelligenda ſit aut veniat, Hebr. AMN&a;
nam, cum & hic pluralis numerus habeatur &
jam antea de duobus ſoeiis, oblationem facien-
tibus dictum ſit, ideò conc ludunt Rabbini, quòd
oblatio ſpontanea cœtus hic intelligenda ſit;
confer. not, in dnm h. loc. it. tract, Talm,
Menachot, fol, 94. a. =Zðð
37. Five: congregationis, eccleſiæ, communita-
tis, id enim dictio- max hic notat, confer. Gux
Arjch fol. I21I. col. 3. med. & Exod. c. 30. V. 1 54
n. 3 8. ac not. in an rDW5, loc. it. Bava ka-
ma. fol. 66. b. & fol. 67. b.
3 §. Ita hic interpretor †, quod apud autorem
noſtrum habetur, confer. Buxtorf. Lex. Talm.
fol, 202 8. vid, & inftâà Levit. c. 7. V. 5§. n. 10. imn
notis ai me exponitur "" quèd ſit 72
namne i. e, (ibus altaris-
39: Hebr. . rDA , Buxtorfius alleg. fol.
202 §. dictionem irh exponit reſiduum, quod
remanet in menſuris decimationis & offertur
ultrà debita ſacriſicia, quaſi ex opere ſupereroga-
tionis, vide Levit. dict. C. 7. V. 5. n. 10. confer.
& Gur Arjeh fol. 12 1I. col. 3. med. aſt ſpecialiter
in notis e HR exponitur, quòôd Aryn hice
ſignificet id, quod remanet ex dimidiis ſielis an-

. loc, exponitur, vide & Gur Arjch dict, fol, I12 1,

ni

7

LEVITICI.

CAP. I.

— . mNHan D .
3. Maſeulum] Non animal fœmineum, quando illa (Scriptura) infrà 40. dicit: ma-

ſculum, nonne* (jam anteà hic fmininum animal eſt excluſum? ita ſanè; ſed) lex (i-
bidem) dicit maſculum, (nempè) non obturatum 41, nec androgynum. 42½. Eod.
verſ. 3. Integram] i. e. Sine macula. 43. Verſ. 3. Ad oſftium mbernaculi teſtimonii]
Aſſociare 44. aliquis poteſt (pecus pecori,) dum illud adducit, usque ad atrium, quid

veròô illa (Scriptura) dicit: 2 Pli. e. adducet? (nimirùm) etiamſi permixtum ſit.

holocauſtum Rubenis cum holocauſto Simeonis, offeret unusquisque (pecus illud) in
nomine ejus, cujus eſt illud (holocauſtum,) ſic quoque † (ſeſe habet) holocauſtum,
(quod fic) in animalibus profanis, (videlicèt) vendent animalia profana, ut illa im-
pendant holocauſtis, & ecce iſta omnia ſunt holocauſta, atq; offeratur unumquodque
(holocauſtum) in nomine ejus, cujus illud eſt, num etiamſi permixtum ſit illud cum-
animalibus profanis *aut cum illo animali, quod non eſt ejusdem ſpeciej 2 45. lex

(hic)

—
ni præteriti.
oen ine een ee en whe
ma e deie iwn neen , ſrne
nae Ni in n maeen e ee n e,
rSa- i. e. de iſtis reſiduis dimidiis ſiclis com-
parabant oves ad holocauſta easque offerebant
ſuper altare eo tempore, quo non aderant obla-
tiones hominum ſingulorum, quæ offerti pote-
rant idque eum in finem, ne altare eſſet otio-
ſum (ſive vacuum) ſine oblatione ſacrificiorum,
proùt in iisdem notis inas nd h. loc. expo-
nitur, confer. Miſchna Schekalim cap. 4. F. 4. &
Exod. cap. 25, V. 2. Sign.* it. Exod. c. 30. v.
15. n. 3 8. atque Levit. cap. 7. v. 5. n. 10.
40. Videlicèt: verſu 10. h. cap, confer. hic tract.,
Talm. Bechorot, fol. 41. a. & fol. 42. a.
* Hebr. P&, de hoc vid. verſ. antec. 2, ibique not.
Sign. **
41. Hebr. Swpw,, eſt animal, cujus genitalia
in ventre ſunt inclulſa: ſine indicio, mas ſit, an
fœmina, vide Exod. c. 2 1. v. 16. n. 11 8. it. Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 864. confer. & tract. Talm.,
Temurah, c. 6. uti in N-n rS b. loc. ad
marginem allegatur.
42. Hebr. hNiN 4 Græco A, esνuν⅝ρυ du
eſt animal ambigui ſexus, hermaphroditum vul-
2 dieunt, videatur Id. Buxtorf, in Lex. Talm.
fol. 133. it. tract. Talm. Bechorot, fol, 41. b. uti
in narn ew h. loc. allegatur ad marginem,
ſenſus itaque eſt, quòd per dictionem i. e.

Nam Nn nri ren

maſculum, hic ſolum animal tomininum exclu-
datur; aſt quòd infrà v. 10. h. Cap. excludantur
ea animalia, quorum ſexus eſt ambiguus.
43q. Sic & autor vulgatæ hic vertit : immaculatum.
ſecutus LXX. interpretes, qui tranſtulerunt:
cαοιιοιον i. e. ſine macula aut labe, confer. not.
in pon ne h. joc.
44. Vel; aggregare ac permiſcere aliquis poteſt
pecora, ita hic hopn interpretor, quam ſignifica-
tionem & ſequentia evincuut, confer. & Torat
Cohanim h. loc. prout in n-e neav hic alle-
gatur ad marginem.

† Hebr. hy R, iſta ut & ſequentia, usque ad:

eSN 71) i. e., num etiam (offerri poterit &c.)
abſunt 4 MSto 2. confer. hie tract. Talm. Roſch
haſchana, fol. 6. a. & Jevammot, fol. 106. a. it.
Kidduſchin, fol. 50. a. & Bava batra, fol. 48. a.
it. Erachin, fol. 2 I. a. & keritut, fol. 7. a.

* Veluti eſt: animal, quod cum homine coivit
aut quod concubitum paſſum eſt ab homine, ſic
in not. am in hic exponitur.

45. Ita vocem p, quæ hic habetur, verto, eon-
fer. ve5. h. cap. n. 62. & not. in o me h.
loc. ubi iſtud explicatur, etiamſi, verbi gratia,
animalia, quæ ſunt primogenita; quæque Ppro
peecato aut teatu offeruntur item agnus Paſcha-
lis petmixta ſint z tamen poterunt offerti, unum-
quodque in nomine ejus, cujus eſt illa oblatio.

tuta) qo
Cum volumad
cat: ſolo ebo
dick iedeißi
48. Kutinelue
ieDene)i
imponendn 41

—
Bebr, ⸗
Wbe ſerun
3 MS10 1. co
i ual ld. 3.
leſicrihcion
46. faic autoit
P. Fogius in h
ge⸗ nfe cum do
Gebete ligtigit
tet iaterptetatt
ſibi Dominum
braico wagiͤt⸗
hunim . loc,
ginem allegatu
47. Nam coads
ns elt, conlenk
eol 4 pi
OwN Wob
3 Conler, bie 1
(cachim fol 1
ginem allegant
) lielt: in a
Fentus eleut
nam verba ilt⸗
bentur, indica
w W aN.
nacblo comzer
Prelegtis Diyi
exponitur, vi

† Hebt. n N

l N Ndb i n

0120Ee,

4 MR 1.

A

—
6
ſezſechlerki.
tumn, 1, Po
acu/ ehinoni
6d atriom glic

Dermirtum it.

(pecuilluc)in
)polocauttun,

ne utillaim.

Vnumquodqe
mſit ilud cum,

ptciei! 46. lan

(bie)
—.—
tomininom exclu⸗
1. cap, eicluchntut
K anbigult,
ttit; immaculatum,
qui tranſtuletunt:
ut labe, conlet, not.

lere aliguis potelt
tton, qvam lonifca⸗
gt, confer, & Torat
nn w hitale⸗

glentia, Usgnead:
(okkern poterit Se)
tnnd. Talm. Nolch
nmot, f0, 106, 4 it,
Wa batra, fol. 49,4.
ſtat, kol./4,
cum homine coiyit
nel ab homine, ſie
mitur,

habetur, verto, e0 -
Dt. in N Ner h.
tiamſi, verbigratin,
genita, qurgue hlo
item ognus Paſchi.
terunt ollerthunum.
juselt Ulobluio,

CAP. I.

LEVITICI.

783

40. dicit na.

(hic) dicit: E i. e. offeretillud. Eod. verſ. 3. Offeret † illua] Docet (hic Scri-
ptura,) quèòd adigant illum (qui offerre vult,) an etiam invitum? lex dicit: ſecun-
dùm voluntatem ſuam, 46, ecce, quomodo: (nimirùm) adigunt illum, donec di-

cat: volo ego 47.
i. e. impoſitio manus? in excelſo.

Eod. verſè 3. & verſ. 4. Coràm Domino & imponat] Non fit

** Verſ. 4. Super caput holocauſti] (Id

dicit hic Scriptura,) ut includat holocauſtum † debiti, * ut ei manus imponatur,
4 ⁸. & ut includat holocauſtum ovis. Eod. verſ. 4. Holocauſti] Exceptòô holocauſtô
avis. 49. Eod. veri. 4. Et acceptum erit pro eo] Super quanam re ei placabilis erit

ipſe (Deus?) ſi dixeris: ſuper exciſionibus

5o. aut ſuppliciis mortis, à ynedrio 51.

imponendis aut ſuper morte, divinitùs immittenda, 52. aut ſuper flagellatione,

53. cc⸗

†Hebr. ) iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
2, j. e. ſecundum voluntatem fjuam, abſunt
MStOG 1. confer. hic Spenceri de Legib. Hebr.
rieual. lib. 3. Diſſertat. 2. C. I. ubi plura de ori
gine ſacrificiorum. .. .
46⁶. Huic autoris noſtri expoſitioni accedit etiam
P. Fagius in notis ad Paraphr. Chaldaic. h. loc.
nempè& cum bona voluntate offerentis adduci
debere ſactiſicium, I⸗XX. & Vulgatæ autor ali-
ter iaterpretati ſunt, hoc modo: ad placandum
ſibi Dominum; ſed prior explicatio textui He-
braico magis conveniie videtur, vid. Torat Co-
hanim h. loc, prout in na hic ad mar-
ginem allegatur. .
47. Nam coacta voluntas interdum etiam volun-
tas eſt, confer. hic Gur Arjeh fol. 121. col. 3. fin.
& col. 4. princ ac med. vide etiam not. in
- RD h. loc.
x* Contfer. hic Torat Cohanim & tract. Talm. Se-
nvachim, fol. 119. b. prout in aπ ad mar-
ginem allegantur.
I eſt: in altari, quod exttà tabernaeulum con-
ventus vel extrà remplum Domini exſtructum eſt;
nam verba iſta: coram Domino, quæ hic ha
bentur, indicant, quòd oblatio fieri debeat Nn
r ee een eeeh m ie, in taben-
naculo conventus, ubi eſt arca (foderis) &ι ubi
præſentia Divina degii, ſic in not. a hie
exponitur, vide infra v. 11. h. Cap. n. 87.
½ Hebr. 17y Nne hæc ⁵ ſequentia usque ad;
yi Vi i. e. exceptô holocauſtô (avis) abſunt

4 MSto z.

*X Quod ſcil. ex debito offertur, puta, ſi illud vo-
verit, nam, quoniam, uti ſuprà in Raſchi notis
ad v. 2. h. eap. dictum eſt, ſermo in textu facro
eſt de oblationibus ſpontaneis, porerat dubium
oriri, an etiam oblatio ſeu holocauſtum, quod ex
debito offertur, opus habeat impoſitione manuss
quod hic affirmatur, confer. verſ. ſequ. 5. ibique
not. Sign. £ it. tract. Talm. Eruvin, fol, 96. b.
& Joma, fol. 5. 3. it. Megilla, fol. 2 0. b. & Cha-
giga, fol. 16. b. it. Kidduſchio, fol. 3 6. a. & Se-
vachim, fol. 6. a. & fol. 3 2. a. b. & fol. 3 3. 2. &
fol. 119. b. it. Chullin, fol. 2. b. & Menachot,
fol. 19. a. & fol. 93. b.
4 %. Nempè, quod opus habeat impoſitione manus,
ita rptd hic interpretor, confer. not. in
parm r h. loc.
49. Cui nulla fit a' i. e. manus impoſitio, ſic-
uti in bove mactando, confer. & hic Gur Arjeh
did. fol. 12 1. Col. 4. med.
50. Sive: exterminiis, Hebr. Hrw), cçonfer.
quæ infrà ad Levit. c. 4. v. 2. n. 3. notata ſunt,
vide & Buxtorſ. Lex. Talm. fol. 1101. & Light=
foot. ad Matth. cap. 14. verſ. 4. pag. 3 60. edit.
Lipſienſ. .
51. Hebr. WO— i, e. domus judicii, concilium,
Senatus, confer. quæ ad Exod. c. 3 2. v. 7. notata
ſunt, ubi vide num. 5 1.
52. Vide, quæ hac de re ad Exod. c. 16. v. 2 1. 6&
ad Exod. c. 2 I. v. 29. n, 2 04. notata ſunt, con-
fer, & Lightfoot. ad Matth. c. 5. v. 22. p. 266.
edit. Lipſ. it. Levit. c. 8. v. 3 5. n. 27. ut & tract.

1 .
Fffit en

2

„84 LEVITICI. CAbP. I.

53. ecce illæ ſunt poœnæ, dic: en ille (Deus) non erit placabilis, niſi ſuper (transgreſſi-
one) præcepti (alicujus) affirmativi & negativi, 54. quod conjunctum eſt affirmativo.
55. Verſ. 5. Et immolabit a. & offerent ſaterdotes] Ex quo accepta eſt (oblatio) ac
deinceps, (tunc locum habent) præcepta ſacerdotii, 56. docet (itaque hic Scriptura)
de mactatione, quòd illa rectè fieri poſſit ab extraneo. 57. Eod. verſ. 5. Coram Do-
mino] (Nempè:) in atrio. * Eod. verſ. 5. Et offerent] Hæc eſt acceptio (ſanguinis
ſacrificii oblati,) quod eſt primum præceptum; 58⁸. ex ſenſu autem literali, qui notat
itionem, 59. diſcimus utrumuqe. 6o. Eod. v. 5. Eilii b. Aaronis] Forſitàn X profa-

ni? lex dicit: ſacerdotes. 61.

Eod. verſ. 5. Sanguinem & ſpargant ſanguinem] Cur

lex (hic) dicit: ſanguinem, ſanguinem, duabus vicibus? † (nimirùm) ut includat-

(ſan-

Talm. Peſachim, fol. 6 2. a. & Joma, fol. 5. a. &
Sevachim, fol. 4. b.
3. Hebr. o", quo nomine ſpecialis quædam
Hagellatio venit, de qua vide Præfat. Buxtorf. in
Abbreviatur. confer hic tract. Talm. Sevachim,
fol. 6. a. & Chullin, tol. 20. b. it. Menachot, fol.
93. b. .
54. Hebr. & 7 νh 7„, de quibus præceptis
vigde, quæ ad Exod. cap. 34. v. 2 3. notata ſunt,
confer. & Torat Cohanim, ut & tract. Talm. Se-
vachim, fol. 3 2. a. prout ad marginem in nov
bD bh. loc. allegantur. .
5 5. Vel: quod tranſit in præceptum affirmati-
vum, tale ſcilicèt negativum, in quo actus aliquis
ſive affirmativum quid continetur, exempla vi-
de adducta in not. ppan nev vid. & Seldenus

de Synedr. l. 2. c. 13. n. 7. p. m. 3 5. & n. 8.

p. 33 8. edit. Amſtelod. & Gur Arjeh fol. 12 1.

col. 4. circà fin. it. Deuter. c. 14. V. 20. . 44. &H

Deuter. c. 2 5. V. 1: N. 4.
a. Confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 27. a. b.
& Megilla, fol. 8. a. & fol. 20., b. it. Sevachim,
fol. 3 2. a. & fol. 3 3. a. it. fol. 47. a & Menachot,
fol. 19. a. it. Chullin, fol. 1 3. a. & fol. 17. a. &
fol. 27. b. & fol. 30. b. 3
36. Nempeè, quid ſacerdotes facere debeant, quan-
do illis hoſtia ſive victima tradita eſt ab eo, qui
eſt extraneus 4 ſacerdotio, confer. n. ſequ. 57.
S& n. 59.
7. Id eſt: ab illo, qui non eſt ſacerdos, nam di-
dio i. e. peregrinus, ſive extraneus, opponi-
tur hic voci 1 i. e. ſacerdoti, vid. n. antec. 56.
& n. ſeq. 5 8.Confer. & not. in 'na r h. loc.
t & not. ad I. Samuel. C. I. V. 2 5. Sign. *

* Loci iſtius expoſitionem vide not. in raon r
h. loc.

5 8. Vel primus actus ſacerdotis poſt mactationem

confer. quæ num. antee. 56. h. verſ. notata ſunt,
vide & dict. tract. Talm. Sevachim, fol. 4, b.
prout in 'non mpv H. loc. ad marginem alle-
gatur, ubi vide etiam notas, confer. c. ſequ. 2.
v. 2. n. 13. 3

59. Sive: acceſſionem, nempè: ad altare, id

enim hic ſignificat a, confer. num. ſeq.
60. . 6
60. Nempè: tàm acceſſionem ad altare, quàm
acceptionem, ſeil. ſanguinis ſacrificii, hæc enim
acceptio a Wt* * i. e. non fieri

poteſt ſine itione ſive acceſſione ſcil. ad altare,

ita habetur in Gut Arjeh fol. 122. col. 1. med.

confer, an e h. loc, ubi in notis Raſchi-
anis hæc habetur additio uncinulis ineluſa, nem-

pè; quòd pro: ſeprw liber alius habeat:
DN an r. 1. e. quod ambo iſta in filiis
Aaronis (locum habeant)

Joma, fol. 27. a. it. Chagiga, fol. 1I1. a. & Kid-

duſchin, fol. 3 6. a. it. Sevachim, fol. 4. a. & fol.

13. b. & fol. 32. a. &

it. Menachot, fol. 10. a. & fol. 19. a.
Id eſt: qui aliquo vitio corporali laborant, con-

tas, confer. & num. ſequ. 61.

61. Scilicèt qui ſunt n NNaà i. e. ſine labe ſive
vitio corporali, ſic in not. a hic ex.

ponitur.

t Hebr. pye u, abſunt iſta ab utroque MSto,

fol. 3 5 a. & fol. 8 1. a.

ſaguinenn)

nn
etlecn ſpect

iimne fichlu
eccato extelid

eaubat aeri⸗

retsusangulos
Uis in quatud
(altate, lo!
ſpaſonelſan⸗
nn Plone
Gabat dlas d

—
61, Confet 507,
V. 3. ,, Ca. hi
cap. g.tol g.
Oum be loe
kegitur: n
0 (Cnguine,
cum eo, qui ne

tz. Deiliett: li-

tum ſagguine.

48. Srerincin

tiut, quofum
interius lup
D conket.
1. S4, it. evit
V. 4. h. b. l.

N Nemve
e Nempe quor

tare exterius,
tut.

l L Mempe: obla
. Confer. hic tract. Talm. Berachot ‚fol. 32. a. & guis, nam de
—5 ⁰)

coner. gur ſei
tata lunt it. tt⸗
ſol. 56, b. fe
chot, fol 19.

. 10 e (. Nempe:
fer. hic Torat Cohanim, prout in on neo . ilcri
loc, ad marginem allegatur, ubi vide etiam no.

apud autorem
hot, In dn
60. Vide infri be
ter. GCr 4A
Pilnc aenot in

meſt
eſt (obliio)

el. ſ. Corim Do.
cetio (ſangtinir

terali, goi note

Forüitn - Ptola.

um) uincludet.
(ſan.

. . —
e not, in Onen oe

iispoſt mactnionem
, be verl. noialalint,
n depachind ol, 4, d.
loc, a0 mitginem le
eonlet, d, ſen. 1. 8

nhe: I ie, n
7, cOnler, Nun, ſe.

en 2d altare, guum
dis ſactihcii, hæc enim
&Wi. e non feni
llone ſiſ ad aliae,
lol 112. col. 1, ned.
NX. Vbi in notis Nachi-
Encigulisinclula, nemn⸗
liber Aius habeat:
ud ambo iſtn in lis

erachot, fol. 31. 4. &

, Hl. 11.2 àit⸗

ſachimn tol. 4,2,lol,
l. 35, 2 & f0l l .

Xfol. 19.¹.
orpotaliloborant, con⸗
1out in n no h,

ur, vbi ride etinm n.

a ie, ſine hbe ſe
Do Wo lice

kilaab Uuoque Mote

CAb. I.
—
üper (tamgrell.
afiimatigo.

De hi.
ne D Rerptuta)

LEVITICII.

(ſanguinem,) qui miſcetur cum ejusdem ſpeciei (ſanguine) aut cum illo, qui non eſt
ejusdem ſpeciei ;62. forſitàn (hoc etiam intelligendum eſt) de illis, 63. quæ haud le-
gitiméè facta ſunt aut de ſacrificiis pro peccato interioribus 64. aut de ſacrificiis pro
peccato exterioribus, ** quia illorum (ſparſiones ſanguinis fiebant) ſupràâ, hujus ve-
tr infrà? 65, lex dicit alio in loco: ſangninis ejus. 66. Eod. verſ. 5. &t ſpargant]

Stabat (ſacerdos) infrà * & ſpargebat ex vaſe ad latus altaris infrà filum rubrum 67.
verss angulos (altaris,) idcircò dicitur (hic:) circumquaque, (nempè,) ut detur ſan-
guis in quatuor lateribus 68. altaris, aut forſitàn (ſacerdos) circumdabit 69, illud
(altare) filo? 70. lex dicit: & ſpargant; impoſſibile autem eſt circumdare (altare)
ſparſione (ſanguinis;) quomodo (igitur iſtud intelligendum eſt:) & ſpargant? forſi-
tàn ſparſione una? lex dicit: circumquaque, ecce quo modo, (nimirùm ſacerdos)

dabat duas dationes (ſeu ſparſiones ſanguinis,) quæ evadebant quatuor. 71.

Eod.
verſ.

Fffff 2

62. Confer, not, in a DD h, loc. item fupra
v. 3. h. cap. n. 45. vide & tract. Talm. Sevachim,
cap. 8. fol. Q2. a: prout ad marginem in ov
TWpan b. loc. allegatur; in utroque MSto hic
legitur: ha eee a dn n t. e. tam cum
eo (ſanguine,) qui eit ejusdem ſpeciei, quàm
cum eo, qui non eſt ejusdem ſpeciei.
863. Seilicet: ſacrificiis vel de iſtorum ſaerificio-
ruym ſanguine.
64. Sacrificia pro peccato interiora hic intelligun-
tur, quorum ſanguis ſpargebatur versus velum
interius & ſuper altare interius, ſic in not.
PW, confer. & infrà Levit. c. 6. v. 2 3. n. 93. &
n. 84. it. Levit. C. 9. V. 11. n. I2. ac Levit. c. 16.
vV. 4. n. 6. it. Sevachim fol. 982. a2,.
AX Nempe, quorum ſanguis ſpargebatur ſuper al-

tur. .
Nempè: oblationis ſeu ſacrificii ſpontanei ſan-
guis, nam de illo hic in textu ſacro eſt ſermo,
confer. quæ veriu præced. 4. h. cap. Sign. * no-
tata ſunt, it. tract. Talm. Sevachim, ol. 53. b. it.
fol. 56. b. & fol. 62â. b. it. fol. 119. b. & Mena-
chot, fol. 19. a.

apud autorem noſtrum, confer. Exod. c. 27. v.
5. n. 5 8. & infrà Levir. c. 16. V. 16, n. 36, &£
not. in bnan r H, loc.
666. Vide infrà Levit. dict. c. 16. v. 16. n. 3 6. con-
fer. & Gur Arjeh fol. 122. col. 1. fin. & col.
princ. ac not. in pinar “ h, loc.

tare exterius, ſic in not. aπ nνονE hic exponi-

65. Nempè: infrà filum rubrum, de quo mox

X Nempe: in terra; non vero in Clivulo, ſic in
not. ber ne exponitur,
67. Vide, quæ ad Exod. c. 27. V. 5. n. 47. & n.
5 8. notara ſunt, confer. & num. ſeq. 70. h. ver i.
& infrà Levit. c. 14. V. 13. . 26.
68. Hebr. —πσ i. e. ventis, plagis mundi, quam
ſignificationem aliàs habet, confer. & hic Gur
Arjeh dict. fol. 122. col., I. fin. & col. 2. princ.
vide & tract. Talm. Sevachim, cap. 5. fol. 49. b.
ac Torat Cohanim, prout in narn in h.
loc. ad marginem allegantur.
69. Quoniam hbic in textu ſacro dicitur: ad i, e.
circum circaà, poſſet aliquis hoc intelligere, quòd
ſacerdos illud altare circumdare debeat filò rubrò
ſanguinis ; ſed autor noſter hanc ſententiam re-
jicit, quoniam illam non admittit ſparſio ſangui-
nis, de qua hic ſermo eſt, confer. Gur Arjeh fol.
111. cOl. 3, princ. MM
70. Hebr. Pinn, in utroque MSto legitur: Pi
i. e. tanquam filo, ut fcil. ſacerdos filum rubrum
ducat manu in altari; ſedhoc negstur.
71. Nempè, una ſparſio duo latera altaris attinge-
bat, nimirum in quaruor angalis ſive lateribus
altaris, de quibus paulo antè dictum eſt, ſanguis
per duas dationes ſpargebatur ibique conſpicie-
batur; ſed ut hæc rectiùs percipiantur, lubet hic
adſeribere ea, quæ in notis ad librum Prec. Jud.
part. 2. p. 241. b. princ. habentur, ubi caput
quartum tractatus Talmudici, qui inſcribitur

2.

nn, explicatur, verba hæc ſunt: ſacerdos ſpar-
gens

86 = IESVITIIMIl. N)KAb.I.

verſ 5. Qued eſt ad portam nabernaculi teſtimonii] Non verò (fiet ſparſio ſanguinis) eo
tempore, quê iſtud (tabernaculum) d ſſolutum eſt.“ Verſ. 6. Et detnahet vellen] Cur
lex (hic) dicit: holocauſtum? (nempè:) ad includendum * omnia holocauſta, ut
illa nudentur pelle & dividantur in membra. Eod. verſ. 6. lud in membra] Non

verò membra 72. ejus (holocauſti iterum) in fruſta (dividenda ſunt.) Verlſ. 7. REt

imponent inem] Quamvis ignis de cœ lo deſcenderit; 73. præceperat (tamen Deus,)
ut adferrent (ſacerdotes) de vulgari (igne.) Eod. verſ. 7. FEilii Aaronis, ſaterdotis]
(Nempè,) dum ille (Aaron) ſacerdotiô ſuò fungitur, ecce (enim,) ſi † ille (Aaron) mi-
„

niſteriô ſuò fungatur indutus veſtibus ſacerdotis idiotæ, 74. miniſterium ejus fit

pro-
. 5 .
gens Lageinem aeX urn nenen arn zrnn German. Da es iſt zerleget oder von einander
1. e. dat primam ſparſionem ab oriente versus genommen worden.

ſepten tionem aayn i 1 pPR SE) ** Loci iſtius explicationem vide in not. e
Ppp — e wr i. e. & inde circumi. Pn h. oc. confer. & Chullin, fol. 27. a.
en (altare) ad cornu (ejus) occidentale versus6 72. Vel partes, uti ſunt: caput, adeps, inteſtina
meidiem dat ſpasſionem ſecuadam, iye & crura, de quibus v. g. & 9. H. cap. iſ æ veroò

He Desn n n e ween e, een partes ſeu membra non in alia fruſta ite: um di=
nan nn vaeen nn e ee n i. e. videnda ſunt, ſicuti hic ab autore noſtro notatum
i. e. nam hi loczuftum requiri duas dationes eſt, confer. hie not, in o Re, ubi caput
(ſen ſparſiones ſanguinis,) qu& evadunt quaru 2. in Joma allegatur, vid. & not., ad librum Prec.
or; altera eregiane alie jus per obliquum, ita; Jud, part. 2. p. 242. a. med. it, tract. Talm. Se-

ut ſanguis ſit in quatuor lateribus altaris, eadem vachim, fol. 103. b. fuerunt autem membra ſive
ſere, quæ hic, habeniut in Gar Arjeh fol. 122. partes, (Hebr. nea) holecauſti decem, quæ

col. 2. princ. (Onfer. & notz ad dict. librum recenſentur in Gur Arjeh fol, 12 2. col. 2. princ.

Prec. Jud. part. 1. p. 9. a. ſin. Pparſio utem iſta vid. hic Sevschim, fol. à 5: a. & Lorat Cohanim; at-
ideo ad d'ktaum modum fuit peracta PAen que tract, Lalm. Chullin, fol. I1. a. prout in
r n en en en re B H h., loc. allegantur ad marginem.
b i. e. quia opus fuit, ut ſacerdos datet 73. Non quod ignis ſemper deſcenderit de cœ lo;

ſanguinem verius fundamentum (altaris) cornpu nam illud tempore Moſis factum eſt ibique fouis

autem metidionale (altatis) vertus orientem per omne illud tempus, quò duravit tabernacu-
nen habebat fandamentum, ita habetur in Gur lum, donec æ digßcatum fu it tem pluin „& ignis.
Arſeh digt. ſot. 1 3. col. 2. princ. ut & in notis qui Palomonis ætate de o. deſcenderat, ibi-
ad librum Piec. Jud. alleg. part. 1. p. 9. a. fn. dem fuit, quamdiu templum primum duravit;
& part. 2. p. 24 1. b. princ. confer & infraà Levit. adferebant autem Scerdotes quotidie ignem
c. 3. v. Q n. 20. & quæ ad Exod. c. 27. V. 5. n. r i. e. vulgarem, ut flammam augerent in
47. & ad Exod. c. 29. V. 16. n. 3 5. notata ſunt; ſtrue lignorum, ſicuti habetur in Gur Arjeh fol.

vide & not. in . e b. loc. cur autem 122. col. 2. med. ubi vid sis Hebræa, confer. &
diclum latus altaris non habuerit fundamentum, bic Torat Cohanim, prout in Snan now ,
vid. apud Lighifoot. in centur. Chorogr. C. 2 1. loc allegatur ad marginem, ubi in noris etiam ca-
p. 43. ed dt. Lipſ. . Pput primum tractatus Talmudici: Joma, alie-

* Scil. eo tempore, quo illud non amplius con- gatur, vid. oma, fol. 21. b. & fol. 2 3. b. & fol.
junctum eſt, confer. hic Torat Cohanim, prout 2 6. b. it. fol. 4 59a. & Sevachim,fol. 19. a.
õ 6 loc. ad marginem allegatur, † Hebr. & iſta ac ſequentia, usque ade &N
ubi vide etiam nolas qudad verbur pon, õ i. e, ecce ſi ſacerdos &c. abſunt 4 MSto I.
hic habetur, Numer. c. 7. v. 1. in not. Kafchi, =

7

eEeenhoiil

60.) Lod.
„a †
nomine
gui rernacn
1.6, guies
74. Rwe: pt
Matth. c.
Gichionem
r ie.
N
eb. can. .
13. ift
10. V. 19,
t, 19. V.
197. a ne
tuyia, ko
75 Len:
NRn
4 ſacerdo
Lighitoot
76. reni⸗
cetdoti c0
ſ pel ponin
ſot. O
inciſioner
de verl. 1
77, Nelſt:
b. & Chal
Ut in r

tur, ubrfi

.

ſoltgrn
t elem (
iaholocinfe
meybre Non

nſtamen Deig “ß

vouig ſaterlti
flle Aaronmi.
kteriumn ens
. to.
ober boneinander

1 .
Fide in not, neen
üllin, bol, 17,,
Put, adeps intelin
alia fruſta

tore noltro notatim

n Wor, bi de

6, 1, ttac, Tm. de.
t

Atem membra ſtihe

gümum durzit;
Fammam augefent lin

beturin Gut Afjeh fol.
is Hebtæa, onlet. R

dutin Sn h
mubiia notigetiunn (k
b,5 o, 23-b tl
Achimngol. 19.2
entie, usgde 20. O

1 4
c, bunt Möt .

Z

CAb. I.

IEVTTICI.

4*

rofanum (five illegitimum.
lacerdotiò ſuéô funguntur, ecc
76. veſtium (ſpeciebus ſit indutus,) m
Membra & caput] Quoniam caput no
nam illud jam anteà abſciſſum
numerare. Eod. verſ. 8. Et adipenm,
delicèt, ut te doceat (Scriptura,) quòd il
atque illo contegat locum mact
Qui eſt ſuper. altare] Ne partes
gnorum.)
dos.) Eod. verſ9.
nomine † ORi. e. ignis;
gu vernaculâ: feu. 580.

lenitum] Dum ill
omnis autem (

J. C. quies ani

v*erat in mactatione;
Cur dicitur (hic ſeparatim:
lum (adipem ſacerdos) offerat unà
ationis idque fiebat in honorem Dei. 78.
(lignorum) diſſectæ promineant extrà Kruem (li-
Verſ. 9. Holocauſtum] Sub nomine
ud immola
di ctio) π fignificat VN i. e. ignem, lin-
Eod. verſ. 9. Gwtum] (
mi coràm me, (inquit Deus) quoniam

) Verſ. 8. Euii Asronis ſacerdotes] (Videlicèt) dum illi
ce ſi ſacerdos idiota, 75. qui miniſteri fungitur, octo
iniſterium ejus fit profanum. Eod. verſ. S.
n comprehendebatur ſub detractione peilis,

ideò opus fuit, illud per ſe 77.
& adipem? ) vi⸗
cum capite
Eod. v. 8.

holocauſti 79. adolebit illud (ſacer-
bit (ſacerdos,) fiet ejus mactatio ſub

Rſtud m ſignificat) RE
dixi & factum eſt, quod volui.
Fffff 3 V 81. Verſ.

ita hic cum Lightfoot. in
04. edit. Lipfſ. interpretor
ic opponitur ſacerdoti

74. Sive: Privati,
Matth. c. 2. V. 4. P. W. 2
dicdtionem vorim, quæ h
eri, e. magno five ſummo, qui octo veſtium
ſpeciebus indutus erat, de quo pauloò poſt verſu
8. . cap. n. 76. Confer. & cap. ſequ. 2. v. 3, h.
2 3. Sc infrà Levit. c. 6. v. 1 3⸗H. 57. it. Levit. c.
10. V. 19. N. 64. S C. 2 1. V. 12. n. 46. It. Num.
c. 1 g. v. 6. D. 14. Vvide & Exod. c. 2 8. V. 4 3. n.
197. ac not. in na r. b. loc, confer. &
Eruvin, fol. 6 3. 2a. it. Joma, fol. 53. a.
5. Sen: ptivatus, vide, quæ n. antec. 74. de voce
De notata lunt; quomodo autem HH /
4 ſacerdote PS y i, e. plebelo differat, vide
Lightfoot, in Matth. c. 2. V. 4. P. 204. edit.
Lipl.
6. Hæ enim octo veſtium ſpecies ſoli ſummo ſa⸗
cerdoti competebant, de quo vide num. antec.
* Vel potius: inciſum erat, ham verbum rA in
ot. n 1 Ric exponitur, quod ſignificei
inciſionem pan'de i. e. ſignorum, de quibus vi
de verl. 1 5. H. cap. n. 9 5.
Id eſt: ſepataticn, in ſpecie, id enim dictio
nzvy" hic notat, confer. hic Joma, fol. 27. a.
b. & Challin, fol. 27 3. it. I orat Cohanim, pro-
üt in 'man rD h. loc. ad marginem allegan-

† Vel: propter ignem, con

78. Sive; ſupremi Numinis, Hebr. yn, confer-
hic Menachot, fol. 22. a. & fol 26. b. item P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald.- h. loe, ut & tract⸗
Talm. Joma, fol. 6 8. a. & Sevachim, fol, 6 2.
b. prout in nar e hic allegatur ad margi-
nem, vid. & Tamid, fol. 29. b.
x Sic enim dictio pomn in not. pon He hie
exponitur, nempè quòd ſint 'xy MaEN1 i. e.
ſegmenta lignorum, pofſes etiam intelligere de
partibus ſacrificii.
79. Speciali quippe nominis expreſſione Opus fu⸗
it, nempè ut tanquam holocauſtum adoleetur;
confer. Gur Arjeh fol. 122. col. 3. med. vid. &
intrà Levit. c. 4. v. 10. n. 2 3. it. tract. Lalw. Se=⸗
vachim, cap. 4. ſicuti in e , b. 1oc. ad
marginem allegatur.
fer. R. Sal. ad Pfal.
108. v. 5§. & D. W geni. Sota, p. 544. num. 7.
it. ſoma, fol. 6 9. a. & Schevuot, fol. 5. 2. X.
Menachot, fol. I10. a. b.
△D
90. Ita hie interpretor o, quam tamen di-
Gionem corruptam puto, ei penè elgondet,
German. Feuer/ lie in MSto ubi 145 habe-
tur, confcr. infra Lewit. c. 4. V. 3 §. n. 6 3. vide
S not. in — re b. loc. in MSto 2. legi-

–

„
teur: R; ſed mendost.

tur, ubi vide etlain notas.

4 = 4 . 8 =

81. Verſ. 10. Er ſi de grege] Vau (in voce E= &&) addit rei 82. ſuperiori; ſed cur “

illa interrupta (ſeu disjuncta vel interciſa) fuit? (nimirùm) ut daretur reſpiratio Mo-
ſi, quo is animadverteret intelligentià inter ſectionem atque ſectionem. 83. Eod.
verſ. 10. De grege, de ovibus & de capris] Ecce illæ ſunt exceptiones, 84, excipitur (e-
nim) pecus ſenex, ægrum & fotidum. 85. Verſ. II. Ad latus altaris] (Iſtud: — „
hic idem ſignificat, ac) 7½ * i. e. ad latus altaris. 86. Eod. verſ. II. Septen-

* 5

trionem versur *** cordm Domino] Non eſt autem Septentrio in excelſo. 87. Verſ.
14. Ee ſi de ave] Non itaque omnis avis, 88. (dum enim) dicitur: perfectum, ma-
ſculum de juvenco atque ovibus, 89. perfectio & ſexus maſculinus (requiritur) in-
ecore, non eſt autem perfectio & ſexus maſculinus in avibus, num etiam membréô

aliquòô deſtituta (avis erit idonea oblationi?) lex dicit: de ave. 90. Eod. verſ.

7

21. Coafer. Exod. c. 29. V. 18. ibique not. n. 37.
& Levit. C. 2. V. 2. N. 2 1. it. Numex. c. 2 8. v. 8.
n. 2 6. & not. ad librum Prec. [ud. part. 2. p.
23 1. b. med. vid. & Torat Cohanim ac tractat.
Talm. Sevachim, cap. 5. prout ad marginem in
an MhD'he loc. allegantur.
82. Sive: textui ſuperiori, qui habetur verſu 2.
h. cap. nam etiam holocauſtum ovis opus ha
bebat impolitione manus ae diviſione partium
ſive membrorum aliisque om nibus rebus, quæ
ſuprà de holocauſto bovis dictæ lunt, ita in Gar
Arjek fol. 122., col. 3. med. ubi videri poſſunt
Hebræa, confer. & not. in 'n nou h. loc.
23. Vel: inter verſum atque verſum, confer. quæ ſu-
praà ad verſ. 1. h. cap. n, . S& v. 9, notata ſunt,
It. tract. Talm. Naſir, fol. 3 5. a. & Sevachim, fol.
47: b. & Bechorot, fol. 41. a. & fol. 42. a.

84.

nes, dum enim hic dicitur: de ovibus, de ca-

Rabbini, quòd †'y'n i. e. exceptiones ſeu re-
Kricliones hic habeantur, confer. quæ fuprà de
voce ymn ad verſ. 1. h. cap. n. 13. & ad verſ. 2.
n. 34: notata ſunt, vide & cap. ſeq. 2. v. 1. n. 9.
& Gur Arjeh fol. I22. col. 3. circa fin. it. verſ.
14. h. cap. n. 8. & Numer. c. 27. V. 20. N. 76.
vide & Deuter. . 3. V. 2. . 14.
25. Sordidum, hircoſum, Hebr. n, vid. Bux
torf. Lex. Talm. fol. 647. conf, hic Torat Coha-
nim ac tract. Talm. Bechorot cap. 7. pProut in
m-R RDW h. loc. allegantur.

36. Confer. ExOd. c. 40. V. 22.ibique not. n. 4. vide & 4

Sive: reſttictiones, exceptiones & limitatio-

ris; non verò: oves, capras, hinc concludunt

not. ad librum Prec- Jud. part, 1. p. 8. a. med.
it. Levit. c. 14. Ve 13. H. 1 8. ac not. in MR
h loc.
*X. Confer. hic tract. Talm. Sevachim, fol. 47. b.
& fol. 49. b. it. fol. 59. a. & fol. 62. b. it. fol.
119. b. & Menachot, fol. 56. a.

templum Hieroſolymitanum) Hebr. ainaa, con-
fer. ſuprà v. 3. F. cap. Sign. † & not. ad Elai. c. 14.

V. 13. n. 16, item Baal Hatturim b. loc. & not,

ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 223. a. med. ut
& tract. Talm. Sevachim, fol. 119. proùt ad
marginem in Pnar h. loc. allegatur.
83, Scil. hic inmtelligitur, quaſi omnis avis ſit ido-

CAP. I.

14.

87. Sive: in altari, (nempè illè, quod eſt exträ

nea Ohlationi, etiam illa, quæ membro aliquo

deſtituta eſt, non ita res ſeſe habet, lex enim hic

exceptiva, vid. ſuprà verſ. 10. h. cap. n. 94. &
infrà n. 90. b. vVerſ. vid. & Levit. c. 22. Vv. 7. n.
89. Uti ſuprà verſ. 3. . cap. habetur.
90. Dum enim lex hic utitur particulà exceptivà
ſeu teſtri ctivà, ideò non omnis avis, (cil. etiam il-
la, quæ membro aliquo deſtituitur, idonea erit

fol. 122. col. 3. fin. & col. 4. princ. vide & in-
frà Levit. c. 2 2. V. 19. n. 6 I. ac Tract. Talm.
Kidduſchin, fol. 24. b. uti in —„haos h.
loc. ad marginem allegatur, ubi vide etiam no-
tas.

utitur particulâ h, i, e. de, quæ eſt reſtrictiva ſeu

oblationi, confer. num. antec. 98, & Gur Arjehn

eumuni
(celchh
olund

niam Uloten

eurum & i

(olumbx?7
mue.
abt ille u
cis,
euyyinalij
reperitutn.
net oi

——
4½ Poci lius
hloc.
31 Conlethi
& Chullin
mMginem
91, Vel: ſi
Hebr. n
7 pus, guoß
confer Bux
inot, int
nin Sihe: n
oppontur:
2c leiim
fol. rub.
lol. 189
93, Vel: iu
Chald. tol
ſiunus ſolt
niam bic d
calione wi
Ies vel dn
infra Levi
2. lol,t
Princ, 3
lin, lol,
Dem alleo
94, Zic etiat
dumdyn,
iun conlel
in

ce Kinkke

r

„ erelpitr e⸗

etl 1II. Cpeer.

Verl. P Pi. e. ruptio inſttumenté (aliquò;) ſed ipſo corpore ſacerdotis, (nimirùm) ſe-

cabat ille ungue ſuo 94. &regione cervicis & ſcindebat juncturam vertebrarum cer-

Perfeum, ma⸗

ſteqbinitut) in.

1ctiam membté
odl retl 14.
De

—

ſb. d

dild, guod el ern

n) Hebr nm con-
not. ad blii c,l4.

tturim h. 00. & not,
12,,. 11 ,2 Me. t
tol. 1I9, ront sd

h.loe. Alegarur,

M

que membro aliquo

ſe habet, erenimmki .

qu elteſtiickifaſein
10,. ,, aen 94, 8
Lerit,221 ſd

habetur.
gartienla exteptiti
znis awis,cil, etism il⸗
Aſlituitur, idonez eiit

nec, 9,60 Cul Anen .

1.4. Prine, ile Kir⸗
.61, ac Tadt. Taln.
ti in nn wo h
r, Ubi vige tlam no⸗

—
att le b S,,edl.
A notin N nn

reperitur in illo loco:) V)D i. e

CAb. I.

LEVITICI.

„799

(Videlicèt) de parvis, non de magnis. **

De turturibus] (Nempè:) magnis, non parvis. * Eod. verſ. 14. De pullis columbæ]

Eod. verſ. 14. De turturibus aut de pullis

columbæ] Excepté (illo tempore,) qué incipit fulgere? ¹. iſte (pullus columbæ,) quo=-

mniam illo tempore profanus eſt, 92. nam ille magnus eſt reſpectu pullorum colum-

barum & parvus reſpectu turturum. Verſ. I 5. Et offeret ilam] Etiam unus pullus
columbæ 93. offerri poteſt. Eod. verſ. 15. Sacerdos & rumpet] Non fiebat

vicis, *** donec attingeret ſigna 95. atque amputabat illa. † Eod. verſ. 1 5. Er

erprimatur ſanguis éius] (Verbum èXDy hic) habet eandem ſignificationem, (quæ
preſſura narium 96. item (alio in loco:) quia deſi-
net DN i. e. qui premat; 97. ſternebat (vel: fubigebat autem ſacerdos) locum-

Ina⸗

h. loc.

„ Loci iſtius explicationem vide in not Pa r
Lerachim, ſol 47, b. ð

bol d1, b lt fol. xX Confer. hic tract. Talm. Sevachim, fol. 6 5. a.

& Chullin, fol. 22. b. prout in ρπ ν‚d
marginem b. loc, allegantur.
9 1, Vel: flaveſcere, ſplendere inſtar auri, ſic
Hebr.a) : poſſet verti, excipitur itaque hic tem.

pus, quo pulli columbarum incipiunt fulgere,

confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 646: & fol. 19892.
ac not. in monm ne h. oc.
92. Sive: minus rectus aut legitimus, nam de
opponitur 72 Wa1 i. e. ei, quod rectum, licitum
ac legitimum eſt; vide tract. Talm. Chullin,
fol. 22. b. prout 4 Buxt. in Lex. Talm. fol. 646.
& fol. 189 2: allegatur. Oò—G
9 3. Vel: turtur, Hebr. , vide Buxtorf. Lex.
Chald. fol. 1 01. ut ſenſus ſit, quòd ſufficiat,
ſi unus ſolum ex dictis ſpeciebus offeratur, quo-
niam hic de uno loquitur lex, ſecus eſt in purifi-
catione mulierum, ubi duo ad minimum turtu-
res vel duo pulli columbæ requiruntur, vide
infià Levit. c. 12. v. 9. confer. Sevachim, fol. 65.
2. Gr fol. 66. a, it. Gur Arjeh fol. 12 3. col. 1.
princ. ac tract. Talm. Ceritut, fol. 9. a. & Chul-
lin, fol. 65. uti in ai ne . 100. ad margi-
neunm allegantur.
94., Sic etiam in Junii ac Tremellii verſione ver-
dum pyn, quod hic habetur, translatum reperi-
tur, conler. tract. Talm. Chullin, fol. 2 1. b. uti
in "nan hoew h. loc. ad marginem allegatur, vi⸗
de S infr Levit. c. 5. V. 8. n. 14. ac verſ. 17. .

4

cap. n. 109. it. cap, b. in Sevachim, uti in not-
De HDV allegatur. “
WNYE Apud R. Aharonem Ben Eliahu, Karræum,
in nhun d9o Hilc, n'n (quem codicem
MsStum in Bibliotheca ſua Dn. Danzius, LL. O-
rientalium Profeſlor Publ. Jenenſis celeberri-
mus, poſſidet,) ſic habetur: quòd ſacerdos ſe⸗
cuerit Nyn p nen ee nn nen
PeD „ aee an i. e unguibus ſuis in cer-
vice extremitatem ſpinæ doriinec multum car-
nis abruperit usque ad ſigna, de quibus vide num.
ſequ. 9 5. confer. & not. in por h. loc.
95. Hebr. i, de his etiam ſupra verſ. 8. h. cape
aliquid dictum eſt, hæc ſigna juxt? Rabbaniſtas
ſunt duo, ſcil. a i. e. aſpera arteria ac O i. e-
gula, confer. Levit. c. 5§. v. 8. n. 1 5, & Levit. c.
11. V. 47. n. 141. it. Maimon. Hilc. v'rw c. 1.
v. 7, & ſeq. aſt Katræi adjiciunt; i. e.
venulas, nempè duas, in collo, ut ſecundum il-
los quatuor ſint ſigna, vide R. Aaron. Ben Elia-
hu, de quo antec. Sign. * *½
† Hebr. vx in utroque MSto legitur: yub) i, e.
& a mputat.
96, Vel: irarum, vide Proverb. cap, 3 0. V. 3 3. I⸗
bique Raſchi not. confer. hic tract. Talm. Kid-
dulchin, fol. 36. 2. & Sevachim, fol. 65, a. b.
it. Chullin, fol. 2 1. b. & fol. 22. a.
97. Prout Eſai. cap. 16. v. 4. habetur, confer. infrà
Levit. c. 5, V. 9. D, 17. & tract. Talm. Seyachim,
fol. 6 ⁸. de

79'

LEVITICGI.

CAbP. I.

mactationis juxtà par
verl. I 5. Et rumpat †
uàm ipſe (ſacerdos) adolevit,

ietem altaris, ubi ſanguis exprimebatur & deſcendebat. 98. Eocd.
& adoleat alqut exprimatur] Num poteſt ita dici, 99, poſt-
ut exprimat ſanguinem? (non certè;) ſed (hoc ita in-

telligendum eſt ;) quemadmodùm crematio 100. capitis ſeorſim fiebat, ut & corpo-

ris (incenſio) ſeorsum (peragebatur) &c. ita etiam abruptio;

**eſt autem (ordo) ſen-

ſus literalis Scripturæ inverſus (ſeu transpoſitus in verbis illis:) & rumpat atque ado-

leat, quia

antè cremationem ſanguis ejus exprimendus eſt.

Verſ. 16. Veſiculam gut-

turis ejus] (A eſt) locus N i. e. ſordium, *"is eſt ingluvies. 10⁰.. Eod. verſ.

16. Cum plumis ejus] i. &.
ſordidam (leu vilem,) veluti (ac
103 etiam vagantur,
mo) eju
aufert (lacerdos) veſicam gutturis
memoriæ
10 °. eamque au
jumenti, quod no⸗
lavabit aquàâ 106,

dicunt: præſcindit (Sacerdos) circumcircà ingluviem cultrò
fert ſimùl cum plumis, quæ in cute ſunt; (cœteràùm)
n niſi ad præſepe domini ſui comeſt, dicitur: &
Gadolebit; aſt de ave, quæ alitur ex rapto, dicitur (hic:) & pro-

Cum viſceribus ejus; 102. ſignificat autem ·x rem-
cipitur in illo loco:) quia 12½)0 i. e. ſordidi facti ſunt
atque id eſt, quod interpretatus eſt Onkelos: cum cibo (ſine fi-
us, eadem eſt expoſitio ejus, (quam habet) Abba Joſe, Ben Chanan, *? qui dixit:
104. ſimul cum illa (ingluvie;) Rabbini noſtri piæ

6 inſtar ſpecus
in holocauſto
inteſtina atque crura

jici-

—

98⁸. Nempe: juxta parietem altaris, onter. Le-
vit. dict. cap. ?⸗ .: Jc ekis mn tractat.
Talm. Sevachim
ad marginem h. lot. allegatur.
Hebr. pon ſtud, ut S ſequentia, usque ad:
„D i. e. verſiculam gutintis⸗ abſunt ab utro-
que NMSIe, hoc quidem loco: habentur autem
vVerſu 1 6. h. cap. poſt verba : quia comederum
ex rapto. .
. Senſus eſt: juxta ſeriem & ordinem verborum,
uæ hic in textu ſacto habentur, non poteſt fie-
11 interpretatio . quoniam ordo Scripturæ juxtà
Commentatoris noſiri mentem hic mutatus eſt,
Hebr. νο i. e,
ter. not. in ne ro h.

Vv. 9- n. 8

1 00. . .
crematio venit, con

loc.
*X Hebr.
Msto.
* In notis
HD1 Puh⸗ 1. e.
binorum:) per A
chum c. 3. v. 6. n. 9.
101. Hebr. P, de qua
Talm. fol, 684. confer.

„ Rſcribitur,
lingua ſapientum ( i. e., Rab
jin, confer. not. ad Na-

voce vide Buxtorf. Lex.
& tracét. Talm. Seva-

ſol. 65. a. prout in a ne

ſuſſitus, quo nomine hic.

win ee, abſun iſta ab ueroque

quèd &Nα dicatur

chim, fol. 65, a. & Mechila, tol. 12. a.
152. cum ſordibus ejus, in ingluvie ac vi-
beridus lantentie⸗ ſic etiam Junii ac Trem ellii
ſio habei: cum ſordibus eus, ubi vide ſis
eorundem notas, confer. & P. Figius ad Paraphr.
Chald. h. loc. ac Buxtorf. Lex. Hebr. hac voc.
ut & Gur Arjeh fol. 12 3. col. I. fin, ac Torat
Cohanim, prout in an n h. loc. ad mar-
ginem allegatur.
103. Ita bic ſuxtà mentem Commentatoris noſtri
vertere volui, quod habetur Thren. c. 4. v. 1 5.
alii aliter interpietati ſunt, „confer. R. Salomo
a4 Thren. dict, c. 4. Vv. 15. ubi zodem, quò hic,
exponit modoô, .
17 . .
*X Hebr. mm ia, in MSto z, legitur: da W n i. e
lius] ochananis ieu lohan nis.
104: Hebr. pp , quam dictionern Rabbi⸗
nicam exponunt: na iem, vid.
ien ranunt⸗ ſtomachum, ingluviem, vid.
uxt. Lex. alm. fol. 2 144.
105. Sive: feneſttæ, cataractæ, Hebr. Napt Pyn,

alii legunt: Mae pnn, ſicuti habet Buxtorf.

in Lex. Talm. fol. 19 75. circa fin.

106, Prout ſupra verſ. 1 34 . cap. habetur.

CA.l.
jiciet arerd
veriltorient
wid einerlse
ſorbebantur
niſi manu 1
bat llum, i
18,20 hie
cetcos)arell
umi;
Iu·I non an
rum) ut Altar
Eod vetl. 17.

—
† ViGe bie, gu⸗
notata funt.
107. Sil Altar
tane, ge hooc
1295. 1. 116.
61, nOtati fun
not, in O
cliyuli iſlus!
longitudo au
llegatun di⸗
mudici: Tar
Hebt vn
4. 5, 14, h, ¹0
Chald, fol. 2
10 ½. Tradunt
Cineres altart
oyra )n
Eectierant, Fic
Kſeg ac Gut
mio hebetu,
ſet ya dan
inattio, iden
Plamis, qun
portebat, co
Wagenlell d
fractis, ge g
conker. & tral
Oumn wor
D. Vapenl. P

(A.1.
ndebat. 9 No.
1a dici, 99, dol.
)ſelchocit in
ebat ut & cothd.
altenn otdo)len⸗
umpat atcne ado.
16. Veſculum At
1o,, Bod vert,
ntem e en.
rdidi ſadt ſont

cum cibo (ſne ſ.

Anan, 1 qgui ginit:

Mabbini noltei ie

dulnd inſta hecis
Um) in holocauſto
nteſtina atquectuta
keitur (bic:)Apro⸗
j.

—
hila, fol. 11,4u.

eus, in ingfuſie 1c vI .

liam ſuniisc Teneli

ibote ds, Ubi iteſis

& P, igiusad binptn

hk, Lex, Hebf, had voc.

13, l 1, f 1. T0rat
m W .hoc. ad mal-

m Commentatofisnolſhi

betur Thren c, 4, V 1
unt,,colet, 8. dalond
1),Udi ocen, gud hie,

CAbP. I.

LIEVITICI.

791

jiciet (ſacerdos) viſcera, quia comederunt ex rapto. † Eod. verſ. 16. Juxtà alzre
rvrershs orientem] i. e. In plaga orientali clivuli. 107. Eod. verſ. 16. Ad locum cine-
ri] i. e. Ad locum, ubi quolibet mane projiciebant oblationem cineris, * & quic-
quid cineris erat in altari interiori & in candelabro; omnia autem (iſta) ibidem ab-
ſorbebantur in locis ſuis. 108. Verſ. 17. Et findat] Non (fiebat) ?) D Wi. e. fiſſio,
niſi manu 109. atque ita illa (Scriptura) dicit de SZimſone: NOL) i. e. & diffinde-
bat illum, ſicuti diffinderet hedum. 110. Eod. verſ. 17. Cum alis ſuis] (Iſtud:
152◻ hic ponitur pro:) 2 =— V i. e. cum alis ſuis, 111. non opus eſt, ut (ſa⸗
cerdos) avellat alas plumarum ejus. Eod. verſ. 17. Cum alis ſuis] i. e. Cum ipſis
plumis; † ſed num ullus eſt idiota, 112, qui, dum ſentit odorem alarum combuſta-
rum., non animéô illum averſetur? cur (igitur hic) dicit Scriptura: offeret? (nimi-
rùm) ut altare ſit ſatur * (ſive plenum) atque honoratum oblatione pauperis. 1133¾.
Eod. verſ. 17. Non ſeparabit] Non dividet illam (alam) penitùs in duas partes; 114.

ſed

† Vide hic, quæ verſu præced. 15. h. cap. Sign. †
notata ſunt. .
107. Scil. altaris, per quem clivulum ibatur ad al-
tare, de hoc clivulo vide, quæ ad Exod, c. 20. V.
26. n. 126. & ad Exod. c. 27. V. 5. D. 59. & n.
62. notata ſunt, confer. & Torat Cohanim, ut
& not. in nar rmw, h. loc. ubi ſcribitur, quod
clivuli iſtius latitudo fuerit ſedecim cubitorum;
longitudo autem triginta duorum cubitorum &
allegatur ibidem caput primum tractatus Tal-
mudici: Tamid.
Hebr. 1α rnn, confer. quæ ad Numer. cap
4. v, 14, D. 20. notata ſunt, it. Buxtorf. Lexic.
Chald. fol. 2051.
108. Tradunt Rabbini, quòd miraculéô Divinòô

mDa Pyà i. e. abſorpti in locis ſuis, ubi pro-
jecti erant, vid. D. Wagenſeil. Sot. n. 3. p. 427.
& ſeq. ac Gur Arjeh fol. 12 3. col. 2. med. ubi &

leglur: n ie,

barnis⸗

um clcionem Rabbi⸗

nachum, inglufienn, did.

144% „
alle, Hebt dn
7. ſeuti habet Duiolt.
1, euti habet

1. (ica n.
, (a. habetur
1 ca,.lud

ratio habetur, nam, niſi hoc ita contigiſſet, fuis-
ſet rnya dadn ene& i, e multum ſtercoris
in atrio, idem miraculum etiam in ingluvie ac
plumis, quas ex holoeauſtis avium ſecernereo-
portebat, contigiſſe tradunt Rabbini, vide D.
Wagenſeil. dict. p. 427, & p. 429. ut & in teſtis
fractis, de quibus vide Levit. c. 6. v. 2 I. n. 77.
confer. & tract. Talm. Mehila, fol. 12. uti in
S'Ho rD b. loe- ad marginem allegatur, 2

cineres altaris interioris & candelabri fuerint ,

I. vid. & Sevachim fol. 96. 2. poſt verba iſta:
a i. e. in locis ſuis, addita ſunt hæc in MSto
2. Pr Pen en nn re enn i. e, 6e
quod reliquum fuit de illo, id foràs efferebant.
109. Confer. quæ ad verſum 1 5. , cap. n. 94. uO-
tata ſunt.
I10. Prout habetur Judic. cap. 14. v. 6.
III, Etenim α n eene y rengen
Hana i. e, efſa ſimul cum plumis vocantur
D9 i. e. alæ, ita in Gur Arjeh fol. 12 3. ecol.
2. fin. confer. hic & tractat. Talm. Schabbat, fol.
108. a. prout in es e . loc. allegatʒr.
ad marginem.
† Vel: plumas ipſas, Hebr. vnn avn, abſunt ver-
ba iſta ab utro que MSto, eonfer, hic tract. Talm.
Sevachim, fol. 6 5. a. b. & fol. 66. a.
112. Plebejus, vulgaris homo, qui non eſt ſacer-
dos, vide, quæ ſuprâ ad verſ. 7. h. cap. n. 74.
notata ſunt, confer. & cap. ſeq. 2. v. 3. n. 23.
** Hebr. yav, in MSto I. pro eo legitur: mav i.
e. laus, fort mendosé.
113. Quæ oblatio æquè grata eſt Deo atque obla-
tio divitis, ſicuti paulò poſt h. verſ. 17. habetur,
ubi vide num, 117,. confer. & cap. ſeq. 2. v. 1
n. 2. 5
114. Id eſt:; non ſeparabit omninò alam 4 reli-
quo trunco corporis, ita etiam Junius ac Tremel-
lius in notis ſuis h. loc, exponunt.

D. Wagenſ. p. 42 6. allegatur Tamid cap, 3. J.

6geseẽ

IEVIIICI. QQCp.Il.

2²

ſed findet illam à dorſo ejus; II5. dicitur (autem hic) de ave: gratus odor, dicitur
quoque de pecore: odor gratus, 116. ut tibi indicetur, quòd is, qui multum offert,
eodem loco ſit atque is, qui parum, modò hic cor ſuum directum habeat ad cœlum.

CAP. II.

YErI I. Anima càùm † obtulerit] Non dicitur &D i. e. anima, in omnibus (a-
his) oblationibus ſpontaneis, niſi (folum) in munere, i. quicunque ſpontè
offerre * ſolet munus pauperis, ego, inquit Sanctus ille Benedictus, eum per-
inde reputo, ac ſi ipſe obtuliſſet animam ſuam. 2. Eod. verſ. I. Simila erit oblatio

ejus] Qui dicit abſoluté: 3. ecce incumbit mihi 4. munus, is offert munus ſimilæ,

quia illud primum eſt inter munera & in pugillum colligitur, quando illud eſt ſimila,
ſicuti exponirur in ipſo textu, quoniam hic recenſentur quinque ſpecies munerum, 5:
queæ omnes offeruntur coctæ antè collectionem in pugillum, exceptô iſto (munere,)
ideò vocatur (hic) mincha (ſive munus) ſimilæ. Eod. verſ. I. Simila] Non eſt Ae
1. e. ſimila, niſi de tritico, dicitur enim: ſimila tritici, 6. nec mincha eſt minor deci-
wa parte, nam dicitur: & decima pars ſimilæ in munus, 7. decima pars cuivis mu-
. 1 neri

2

115. Seil. avis, vel: findet illam alam ab ipſa ave; * Hebr. adnne, in utroque MSto pro eo legſtur:
non tamen penitùs illam avellet. A2) i. e. offerre.

116. Sicuti ſuprà verſ. 9. h. cap. habetur ; cœte- 2. Id eſt: ſeipſum, ſive: eorpus ſuum, confer. quæ

ruùm verba iſta: dicitur quoque de pecore: odor ad cap. antec. i. V. 17. n. 113, & n. 117. netata
Zratus, abſunt ½ MSto 1. confer. hic tract. Talm. ſant. *.
Schevuot, fol. 15. a. & Menachot, fol. 110. a. 3. Vel: ſimpliciter, indefinitè, ſine aliqus adiectio-

b.
117. Id eſt: ad Deum, animum enim ille reſpicit, nns hew h. loc.

non ſacrifieium, confer. num. 113. h. verf. 17. 4. Hebr. vy i. e. ecce ſuper me eſt; eſt hæc
it. infrà Levit. c. 5. v. 13. n. 31. vVide & 1. Sa- formula lolennis eorum, qui ſemet votò obſtrina-

muel. c. 1 5. V. 22. ac cap. ſeq. 2. V. I. H. 2. ſunt xerunt, vide infrà Levit. c. 2 2. V. 1 9. n. 57. it.

autem verba iſta, quæ bic autor noſter adduxit, infrà verſ. 4. h. cap. n. 2 4. confer. hic trac. Tal-
deſumpta ex tractatu Talmudico: Menachot, & mud. Menachot, fol. 104. b. uti in n
quidem ejusdem capite 13. quod etiam in libro . loc. allegatur ad marginem, it. Menachot, fol.
5 2. & fol. 20. b. it. fol. 106. b. & fol. 107. aA.

Precum Jud. part. 2. p. 23 1. b. med. allegatur,

vid. Menachot fol. 110. a. circâà fin. 5. De his confer. infrà Levit. cap. 6. v. 8. n. 4 1.
† Confer. hic Spenceri de Legib. Hebræor, ritual. vid. & Torat Cohanim, ſicuti in nam me hic
lſib. 3. Diſſert. 2. c. 2. Scct. 2. ad marginem allegatur, confer. & tract. Talm.

Sive: in dono, Hebr. uan, de quo vide Bux- Sevachim, fol. 9 1. a. b.
torf. Lex. Hebr. h. loc. & tractatum Talmudi- 6. Uti habetur Exod. cap. 29. verſ. 2.

Operis Talmudiçi, vid. num. ſequent. 5.b,v. I. 1 nitur, quòd ſit decima pars Ephæ.

*

ne, id Hebr. eb ſignificat, confer. not. in.

4)
(confer. 8 G
y 1

CAr.D.
neri (Cande
milam.) o

en quia non

lia eplieati
veluticicitur
tem (datun))
colligitunna⸗
Ugillam co
Brfundur
reche ſant pe
collectione in

Eitallkpglen

Utoceatteſ
in undecimme

Conler hiefl

Sota, ſol, 14.
1 br it, Tor
biinn qud o
4P

Lont

—
=—
E
E* —
—
=
—

9. Sire: ampl
hic habetur,
interpretatio
reponaut.
9. Liye: 30
gur 24d e
Bebr. dpy d
collignur.
10, Dic verſa

in Oum

t Hebr ando

cnker, dic t
ota,fol. 1
Dachot, tol, e

cum: Hhran, qui eſt liber tertius partis quintæ 7. Vide Exod. dict. c. 29. v. 40. ubi in notis expo icn

Sots nec hu
Wagen Se

— (.k.

etns odor, icitar .

ul m
Neatad calam,

miy, inommiben (.
uicungue ſponte
eneclicus, eum per⸗
Sinila erit obiario
fen monus ſimile,
ndo Mudel üimila,
ecies munerum,
depti iſo munete,
mla] Non eſt ed
cha eſt minor dtci⸗
ima Parscuipig mu⸗
neri

—.—

le Moto gro eo legtut:

opus ſuum AOnlt,?
1. 113, n, I17 lotats

Conſer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 36. a. 8&

bpitur, quod omnis dictie Reyy, quæ eſt in S. Scri-

initd dne Aiqus agſettio⸗
igniftent, conlet not.in

e ſapermeel; el her
h gui ſenet 7010 Oblti⸗
it, c. 21. V. 10, 5. k⸗
2. (oalek hietrick. 14.

o b. utiin DeN
ginenn,i Menachoh ſol.

Leſit, ci. 6.) dl 41
ſicutiin don mtie
k, conſer. Ktract, Tdlin,

b,
1.2 ferl. 7.
,7.40. ubiin lintei

Pans be

9. Pive: ad reſtringendum, limitandum, vide,

coypfer. & Gur Afjeh fol. 130 col. 4. Princ.

II. Ita dict., verſ. 2, bh. Cap habetur, in oblatione

Ab. II. LEVHIICI. 793
neri (danda eſt.) Eod. verſ. T. Er ſundat ſuper eam elium] Super totam * illam (ſi-
milam.) Eod. v. I. Et imponet ei thin] Super aliquam ejus partem, (nimirum) repo-
nit pugillum thuris in uno latere; ſed quidnam vidit (S§. Scriptura ſeu lex,) ut ita dice-
ret? quia non eſt multiplicatio, poſt multiplicationem in lege, niſi ad excipiendum; 9.
alia explicatio: oleum ſuper totam (ſimilam funditur,) quia illud miſcetur cum ea, *

veluti dicitur: ex ſimila ejus & ex oleo ejus; 10. thus autem ** ſuper aliquam ejus par-
tem (datur,) quia illud non miſcerur cum ea (ſimila,) nec ſimùl cum illa in pugillum

colligitur, nam dicitur: cum univerſo thure ejus 1I. quoniam (ſacerdos) poſtquàm in

pugillum collegit, accipit totum thus deſuper illa (ſimila) idq; adolet. Eod. v. I. & v. 2.

Be fündat & ponat & aferat] Docet (hic Scriptura,) quoòd fuſio (olei) & commixtio

recté fiant per extraneum. 12. 4 Verſ. 2. Sacerdotes & accipiat plenum pugillum] De

collectione in pugillum & ulteriùs (incipiunt) Præcepta ſacerdotii. 13. Eod. verſ. 7.
Et tellat plenum pugillum inde] (Nempè) de loco, † ubi pedes hominis extranei ſtant,
ut doceat te (Scriptura;) quòd colleclio in pugillum rectèe fiat in omni loco atrii etiam
in undecim cubitis 14., loci calcationis pedum Ifraeëlitarum. Eod. verſ. 2. Plenum:
Egess 2 D
I2. Contfer. not. in hom h. loc. eœterum di-
Ctio: i. e. extranens, opponiter bic voci zg
i. e. ſacerdoti nec denotat alienigenam, qui
non eſt de gente judaica, confer, Gur Arjeh foſ.
123. col. 3. Princ. & tract. Talm. Menachor,
fol. 18. b. uti in onar rDV h. loc. allegatur
ad marginem.

Sota,: fol. 14. b. it. Menachot, fol. 9, a. & (ol.
18 b. it. Torat Cohaaim, ſienti in nan ne
h. lec. ad marginem allegaßtur, bi in notis ſe ri-

ptura, ſignificet a) i. e. multitudinem, vide
num. ſequ. 38.

4

2. Sive: amplificatio, extenſio, Hebr, Na, proht I3. Nam corteri actus usque ad collectionem in

hic habetar, ex iſta igitur regula profluxit hie
interpretatio, quod pugillus thuris non ſuper:
totam illam ſimilam; ſed in uno illius latere
reponatur.

pugillum etiam abextraneo „qui non eſt ſacer-
dos, fieri poflunt 5 aſt actus poſt eolletionem
in pugillum ſolios ſunt ſacerdotis, cui bic PræcI-=
pitur, quid ei fit faciendum, confer. cap. antec.
I1. verſ. §. n. 5 8. vide Torat Cohanim, h. loc-
mi in Sne WMe hic allegatur.
† Hebr, Shpnn, iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
Tb i. e, ut doc eat te, abſunt à MSto z. confer,
hic tract. Talm. Sevachim, fol. 6 3. a. & Mena-
chot, fol. 7. b. & fal. 8. a2. b. M
14. Confer. hic tract. Talm. Menachot, fſol. 9. d.
& fol. 19. b. uti in aon in hic allegatur, ut
autem loca iſte melius intelligatur, fſciendum
eſt, quod ab Ollio atrii erat calcatio pedum Ilrac-
litarum (ad ſpatium) undecim cubitorum; cal-
catio quoque pedum ſacerdotum (erat ſpatium)
undecim cubitorum usque ad altare, ita in Gur
Arjeh., fol. 123. col. 3., med. ubi vide sis He-
braa, confer. & Exod. c. 27. V. 5. n. 74.

Aquc ad cap. antec. 1, V. 10. n. 94. notata ſunt,

X Hebr. 3py byag,in utroque MSto poſteg additur:
DDy YPD i. e. & ſimul cum ea in pugillum
colligitur. H
10. Sic verſu ſequ. 2. H cap. habetur, confer. not.
in pam meow h. loc.
E Hebr. Arepn by qama), abſunt iſta à4 MSto I.
confer. hic tiact. Talm Peſachim, fol. 36. a. &
Sota, fol. I4. b. ir. Kidduſehin, ſol. 3 6. a. & Me-
nachot, fol. 9. s. & fol. 1 9. b.

Sotzg nee hus nec oleum fuit additum, vid. D.
Wagenl. Sota pag. 348. & 3 51. n. 9,

„4 LEVITICI. Cab. I

——

pugillum ſuum] Forſitàn (ſacerdos) accumulat * (ſimilam ac) diſſipat, ita, ut illa undi-
quaque egrediatur? lex dicit alio in loco: & tollat ex ea (oblatione) pugillô ſuô, 15.
non erit (itaq;) rectum (ſeu legitimum,) niſi illud, quod eſt in pugillo, quomodoſ(intel-
ligendum eſtiſtud:) pugillò ſuò? forſitàn aliquid deerit? lex dicit: plenum (pugil-
Ium,) ecce quomodo (id fiebat, nimirùm ſacerdos) tegebat tribus digitis ſuis volam-

(ſive palmam) manus ſuæ ** atque hoc eſt ?D)Pi. e. pugillus, juxtà ſenſum litera-

lem linguæ Hebraicæ. Eod. verſ. 2. Cum toto thure cius] i. e. Præter 16. omne thus
ſit pugillus plenus (ſimilà.) Eod. verſ. 2. Thure ejus adolebit] Etiam thus eſt in ſuf-
fitum. **½ Eod. verſ. 2. Plenum pugillum ſuum de ſimila, † & oleo ejus] Ecce ſi
(ſacerdos) pugillò ſuò comprehendat granum ſalis aut fruſtulum thuris, profanum id
erit. 17. Eod. verſ. 2. Memoriale ejus] Pugillus, qui offertur Deo, 18. eſt memo-
riale muneris, 19. per quod recordatio fit domini ejus 20, in bonam partem & ad
quietem animi. 21. Verſ. 3. Aaroni & filis eim] Sacerdos ſummus tollit pattem-
primò, quæ in diviſionem non venit; 22, aſt ſacerdos vulgaris 23. (eam aufert par-
tem,) quæ in diviſionem venit. Eod. verſ. 3. Santtum Sanctorum] Hoc erit illis.
Eod. verſ. 3. De ſacrificiis Domini, igne abſumendis] Non eſt illis (ſacerdotibus) pars
in

* Sic Hebr. 'an hic interpretor, vid. Buxtotf. vigde etiam uotas.
Lexic. Chald. fol. 36 3. in notis aN He hic 18. Ita hic interpretor aa? i. e. excelſo, nempè
PYMan exponitur, quòd ſignificet Paxaꝝ i. e. diſ- Deo, vide Num. c. 5. v. 26. ibique not. n. 112.
ſipat, in MSto 2. adjectà copulà ſic legitur: 19. Confer. quæ infrà ad v. 9. . cap. n. 40. nora-
ayp) an i. e. acgumulat, (vel diſſipat) ac] ta ſunt, vide & Numer. dict. c. 5. v. 2 6. n. 112.

confundit. it. Spenceri de Legib. Hebræor. ritual. lib. 2. c.
15. Prout habetur infrà Levit. eap. 6. v. 7. vid. &ö 5. p. 411. & ſequ. edit. Lipſ.
verſ. 9. h. ap. ubique not. n. 40. 20. Id eſt: illius viri, qui munus iſtud offert, con-

*X Loci iſtius expoſitionem vide in not. a bræ fer. infrà v. 8. 5. cap. n. 38.
h. Ioc. confer. & tract. Talm. Joma, fol. 47. a. 2 1. Id eſt: ad benevolentiam ac beneplacitum, ut
& Menachot. fol. 11. a. & fol. 19. b. & fol. 27. a. ] oflferenti Deus ſit propitius, ita hie interpretor
16. Particula —y ex mente autoris noſtri hic no- r n, reſpicitur autem ad verba illa: -
tat ai i. e. præter, confer. cap. ſeq. 3. V. 4. n. 1 3. , quæ hic in textu noſtro habentur, con-

xXX Conter, hic Torat Cohanim, prout in hoy fer. cap. antec. 1I. v. 9. ibique net. n. 8 1. it. trat.

ban h. loc. ad maginem allegatur, ubi vide Talm. Schevuot, fol. 15. a.
etiam notas. 22, Id eſt: quam cum nullo alio dividit; ſed par-
Confer. hic tract. Talm. Sota fol. 14. b. & Me- tem illam habet præeipuam, vid. Torat Coha-
nachot foſ. 27. a. b. & Mehila, fol. 9. a. it. Be. nim, prout in na m H. loc, allegatur
chorot fol. 41., b. & Temurah, fot. 28. a. b. & ad marginem, ubi vide etiam notas: confer. &
fol. 29. a. it. Nidda, fol. 41. a. tract. Talm. Meillah, fol. 8. b. & fol. 9. a.
17. Id eſt: munus ſve oblatio,, de qua hic ſermo 23. Hebr. v', quæ dictio hic opponitur ſacer-
eſt, minùs recta erit aut legitima, vide Gur Arjeh doti ſummo, aliàs notat & hominem plebejum,
fol. 12 3. col. 3. circà fin, ac tractat. Talmud.] qui non eſt in ſacerdotali vel alia dignitate con-
Menachot, fol. 10. b. & fol. 11. a. ſicuti in ſtitutus, vide c. antec. I. v. 7. n. 74, & v. 17 num.
En-n nE . lOc. allegatur ad marginem, uhi 1I12, C0 nfer, & tract. Talm. Joma, fol. 61. a.

.
Ee (oblai⸗

uun alttl

lacente ui
cunt: unper

em voder

ſextario Olei
autern Oleut
ole, duab ⸗
condum t
Piinem ni

madtatu Talt

gubutuhan
gillum colli
Unt gecen
cem vVeniun
Gicat: ecce

4 Nempe
Coleyefunt
Orn hc
mMa, ſol. 14
Rur, ite
24, Coner, g
ad v. 5.h
Cohanir,
3 Differentia2
ue ſir oen
re lituram
dumadhür
cuiimm Oled n
bleifit poſ
wr
ſer & Men⸗
1. Hebr.
ova contine
conſer, int

12 u, die etiam!

tur: „ cot

n ge . 7,

dotats lunt,

ita,ut illa d..
Mpugllsli, n,

quomodocintel. coquendum in clibano, docet autem Scriptura, ut is afferat aut placentas aut lagana,

ignisſtis len.
Iii ſenfum lien.
er ie. omnetls
lun museltinſll.
olo u] bete
uris,profanumid
0, 18, ell memo⸗
nam pattem & ad
uus thllit pattem.
leam allen pat.
n] Hoc ent illis
laretdotbis)pets

I
—

glenum gzl

Hie heello enge
16. idignenotn I11.
9,A cap, M40. n0te.

c, F.. 26. M. 111.

rxot. fitusl. lib. 2 t,
ipl.

mus ud offen, (n.

.
m ac benep aitum ut
us, ia hie intefpletot
em ad verba ila:
nollro habentur, con⸗

lbe ne⸗ 1. 51eit, talt.

4.
halio Eigidit; lelpat
m, ſid. Toln Coln-

nov , loc, allegtuat

tiam notas: Conlel,
1.b, 8 f0l.9,,
ohicopponitun ſeen⸗
ehowinem plebejum,
Vel alii dignitate con.
j. . 4 &n mnun.

ſone, ſol. 4I1:4.

CNI cCAP. lJI.
in ea (oblatione.,) niſi poſtquàm datæ ſunt oblationes, igne abſumendæ. † Verſ. 4

24. Confer. quæ ſuprà ad V. I. H. eap. . 4. & infra

LEVITICI. 795

Si vers obtaleris &c.] (Nimiruùm) ſi dicat (aliquis:) ecce incumbit mihi 24. munus,

placentæ mixtæ ſint (oleéò) lagana verò ſint oleò lita; * diverſæ autem ſunt Rabbino-
rum ſententiæ quoad iſtorum (munerum ſive laganorum) unctionem, nonnulli di-

cunt: ungebat illa (ſacerdos) & unctionem eam tamdiu repetebat, donec omne ole-
Aum, quod erat in ſextario, 2²5. eſſet ablumptum, nam omnia munera opus habebant

ſextario olei; alii verò dicunt: ungebat illa (ſacerdos) figurà à; 26, reliquum-
autem oleum ſeorſim comedebatur à ſacerdotibus; cur autem lex (hic) dicit: oleé,
oleò, duabus vicibus? (nimirùm) ut declaret, rectum (ſeu legitimum) eſſe oleum ſe-
cundum & tertium, 27. quod ex olivis egreditur, nec neceſlariò requiritur oleum
rimum, niſi pro candelabro, nam de illo dicitur: purum, 23. ac docent (Rabbini irt
tractatu Talmudico, qui agit) de oblationibus 29. de omnibus muneribus, quæ co-
quuntur, antequâàm illa in pugillum colligantur, ut & de illis (muneribus,)—quæ in pu=
gillum colliguntur per fractionem, 30. de omnibus (inquam muneribus iſtis) veni-

unt decem, deeem 31. placentæ, etiam de illo (munere,) de quo dicitur: lagana, de-

cem veniunt lagana. Verſ. 5. Si verò ſit munus ſuper ſartagine] (Nempè) ſi aliquis

dicat: ecce inecumbit mihi 32. munus, in fartagine coquendum; erat autem
Sgggg 3 (NRn)
† Nempé vnpn , ree i. e. poſtquàm a- 18. confer. & tract. Talm. Menachot, fol. 63, a.
doleverunt plenum pugillum, fic in not. 9 SDι fol. 74. b. & fol. 75. a⸗ b. ,
p b. loc. exponitur,confer. tract. Talm. Jo- 27. Id eſt: oleum, quod ſecundà, & tertià vice ex=
ma, fol. 14. prout in r h. loc, alle- primitur ex olivis, ſicuti paulò poſt ab autore
gatur,it. Sota, fol. I 5. a⸗ & Menachot, fol. 9 noſtro hic exponitur, confer, Torat Cohanim h.
a. DbD. loc. uti in or ad marginem hic alle-
gatur, ubi vide etiam notas.
ad v. 5. . cap. n. 32: notata ſunt, vid. & Torat 2⁹. Uti habetur Exod, c. 27. V. 20. ubi vide nor.
Cohanim, prout in pan nSw hic allegatur. n I 15. . ”MM
X Diflerentia autem inter 7ae i. e. mixtionem, 129. Vel: muneribus, Hebr. rian, vide ſuprà vVe.
quæ fit oleò & inter —rn5i,e, undionem 1, h. Cap. n. I. confer- & Exod, diét. c. 27. V.
ſive lituram olei conſiſtit in eo, ut mixtio fiat, z0. n, 113.
dum adhüc eſt ſimila, nempè, ut ſimila ſimal 30. Sive: divifionem, aut comminutionem, quæ
cum olee milſcçeatur; unctio autem ſive litura fit in fruſta, qua de re vide verſ. ſequ. 6. b, cape-
in Raſchi not, ubi vid. Sign. *

31. Id eſt: de ſingulis decem, vel: uniuscujus-

olei fit, poſtquàm cocta ſunt lagana, ſie in not.
imari H hic exponitur, ubi vide Hebræa, con-
que ſpeciei decem eſſe debent placentæ, vide
Exod. G., 29. V. 2. M 8⸗ & Levit. C. 7. V. 129

fer. & Menachot, fol. 6 3. A.
2 5. Hebr. M, quæ eſt menſura liquidorum, ſex . m. 5
ova continens, vide Buxt. Lex, Hebr. hac voc-] n. 3 9. confer. S& tract. Talm, Menachot, fol.6 3.a-
uti in bepnfi mneb b, loc. allegatur ad, mar-=-
ginem, ubi vide etiam notas.

confer. & infrà Levit. E, S. V. 2,6. n. 17. .
26. Sic etiam legitur in MSto I. in MSto 2. habe-
tur: 2, confer. hic, quæ ad Exod. c. 29. V. 2. . 32. Confer. quæ ſuprà ad v. I. H. cap. n. 4. & ad vy
n. 9. & V. 7, n. 17. it. eod. cap. verſ. 36, n. 9 5.] 4. n. 24. notata ſunt, vid. & tractat Talm. Me-
notata ſunt, 10ʃ. ad I.- Reg. C. ILe V. 34* UA: We

LEVITICI. CAP. II.

—

(RarP) vas, quod extitit in Sanctuatio, in quo coquebant oblationem ſuper igne cum
oleo, 33. atque vas iſtud non erat profundum; ſed planum, & quæ in eo præpara-⸗

bantur oblationes, duræ (ſive torridæ) erant, nam, dum (vas) iſtud planum erat, i-
gnis comburebat oleum; 34. omnes autem Cſtæ oblationes) opus habebant tribus
dationibus olei, 3. (nimirùm) affuſione & commixtione atque datione olei in iſtud

vas, antequàm præpararentur illæ (oblationes.) Eod. verſ. 5§. Simila mixta oleo)
Docet (hic Scriptura,) quòd illa miſceat (ſacerdos,) dum adhuc ſunt ſimila. Verſ. 66

Fanges illan in fruſta] (Hoc ideò dicit hic Scriptura,) ut comprehendantur omnes ob-
lationes, quæ coquuntur, (nimiruùm) collectio in pugillum præcedit comminutionem
ib fruſta. * Eod. verſ. 6. Et fundas ſuper eam oleum, Bac eſt oblatio] (Id ideo hic di-
citur,) ut comprehendantur omnes oblationes, (nimirùm) ut fundatur (ſuper illas o-
leum,) forlitàn etiam oblatio cocta in furno (hic comprehenditur?) lex (hic) dicit:
ſuper eam, ** excipit (itaque lex) placentas, annon etiam excipit lagana? lex dicit:
bæc *Hv eſt oblatio.) Verſ.. De cacabo] (QRPrDO) erat vas, quod in Sanctuario
extitit, idque profundum & ob profunditatem ejus oleum congregabatur nec ignis il-
lud comburebat, 36. ac proptereà præparationes oblationis iſtius, quæ in illo (cacabo)
Kiebant, per ebullitionem perficiebantur, 37. omnis res mollis (ſive tenera) per lique-
factionem (ſeu fuſionem) videtur quaſi ebulliens ac ſeſe agitans. Verſ. 8. Qoa erit
conſectum ex ilis] (Nempè,) ex una iſtarum ſpecierum (oblationum.) Eod. verſ. 8.
Et adauçat cam] (Videlicèt) dominus ejus 38. ad ſacerdotem.

nachot, fol. 74. b. uti in 'a Mh. loc.
allegatur ad marginem.
33. Vide hic præ aliis P. Fag. not, ad Paraphr.
Chald. h. loc.
* Hebr. Pw in MSto 2. huic voci præmittitur:
1i. e. omnesillæ (ſcil. oblationes ſive Minchæ
duræ erant.) „
34. Quod ſec ᷣs erat in ren, ſeu cacabo, in
quo oleum continebatur, de quo vide verſ. ſequ.
7. h. cap. n. 36. confer. & not. in an
b. loc. . .
3 ½. Id eſt: opus erat, ut oleum rribus vicibus ad
hibereturſicuti mox exponitur ab autore noſtro,
confer. hic tra . Talm. Menachot, fol. 74. b.
prout in nnm new b. loc. ad marginem al-
legatur, ubi vide etiam notas; confer. S Mena-
chot, fol. §S3. a. b. cœterum verba iſta:
õ j. e. tribus dationibus olei, abſunt
ab utroque MSto,
* Loci iffius explicationem vide in not. no

75. 2. b. .
X Excipitir itaque oblatio cocta in furno; ratio

non fundi debeat oleum, exponitur in Mena-
chot capite 7. quod incipit: rmin Wre, ſic in
not. nar e hic allegatur.
*EX Quæ particula pynn i. e. excipit, ſive reſtrin-
Sgit ac limitat, ſie in not. 'pa m hic ex-
ponitur, confer. infrà Levit, C. 5. v. 19. Sign. *

leum ab igne comhurebatur, uti verſu 5. h. cap.
habetur, ubi vid. n. 34. confer. Menachot, fol.
6 3. a. Se fol. 74. b.
37. Vel: ebulliebant, confer. hic præ aliis P. Fagi-
us in not. ad Paraphr. Chald h. loc. habetur
in Hebr. Pv i. e. ebulliebant, & reſpicitur hac

ſacro habetur.
1

1

Eod. verſ. 8. Et ad-

mo-

num, 62. it. tractat. Talmud. Menachot, fel.

autem, cur ſuper oblationem coctam in furn

expoſitione ad vocem meren, quæ hic in textu Z

38. Id eſt: is, qui munus illud offert, vide ſuprà v. 4
T h. ioc. Confer. & infrà Levit, c. 6. v. 14. 2.”

1
Eene fe
Ofketas de le

A ſa gti nal

maru.
cteationis,
ſale 46.

conter. A k.

loe, a not,
39. Vel: 34
temn ſpecka
36. 1t, not,
Vit. c. 16.
h. loc. it. tl
chot, fol. 3
40,. Vide, qu
ſuct, conten
b. & kol.
41. Conlet.
teln. .
(Ol. 1. fin.
tract. Tala
it fol. 57.
ſochic, ſol
Vammot 10

4

. -— . . . “ 22, 3.
36. Sicuti fiebat in Dat, ſive ſartagine, in qua o- l. 13,2

ſol. 75, dei
tol. 7,d,
4, Kicuti he
Exod, c.2
Mum. 63,
4 ,7 Ia hie ve
nis ſipe el⸗
Eennis erat
ſice, quæ
tata lunt,

wlüperignecn
R in en Prapate.
Planum erat,l.
lebclan i ttibus
loneei in iſu
mila mir, alo
ſimila. Verl &
lantur oinnes ob.
cof minu tonen

11

he (bie) lit:

e in danctuario

Lin illo cacebo)

ð’ . Vel- ad cornu altaris, meridiem & occiden.
39

et Perligue

Verl 8. Quierit
n) Poc retl3 8

od. Terl g. Mad.
i

——

Imud. Menachot, 4

cocti in funno; talo
onem Ccam infuuno
3, eyonitur in Meta.
t: iedn Io, ſr in

i ur.
e, ertihit ſye rellti⸗

wob hi .

Uit, C. ſ. 19. Bign.

ſce lerigneinqo⸗
un ui eli, ,cag.

conler. i Menian .

en bi epre alisk.l ligi.

,. oe.hibeiui hie

zal

lukofken, itelirti
1

Cab. II.

(Hdid iged hie di.
tur liper la:.

lebant eieitu hae
bn, Jur hitig ien

—

LEVITICI.

„797

movebit E ad altare, (nimirum) adducit illam ad cornu (altaris) meridio-

nale, quod ſpectat versus latus altaris occidentale. 39.
Verſ. II. Et omne mel] Omnis fructus dulcis dici-
Verſ. 12. Manas primitiarum offreti] Quidnam habes, ur

eſt collectio in pugillum. 40.
tur P i. e. mel. 41.

Verſ. 9. Memoriale ejus] Hæc

offeras de fermento ac de mellerin munus primitiarum? (nempè „) duos panes 42.
feſti ſeptimanarum, 43. qui venicban nt de fermento, dicitur enim: de fermento

coquantur, 44. a primitias de mell
marum.

ſale 46. & fuſio aquarum in feſto. 47,

e (offeras,.) nempè primitias ficuum 45. & pal-
Verſ. 13. Salſæder: „] Nam fœdus Percufſſlum fuit ſalt jam inde à ſex diebus
creationis, promiſlio quippe ſecta fuit aquis inferiori bus, ut adhiberentur in altari in
Eod. verſ. 13. Saper omnem oblationem tu-

am.] Superoblationem pecoris & avis atque in omnibus omnino ſacrificiis. 48. V erſ,

14⸗

1. . tap. n. 20. G infrs I evit. c. 7. V. 5. n. 9
confer. & P. Pag. in not. ad Paraphr. C haldaic. .
loc. ac not. in Rne n'h, loc. it. tract. Talm.
Mienachot, fol. 60. a. & b.

tem ſpectans, confer. infra Levit. c. 6. V. 7. n.
36. it, not, ad librum Prec. Jud. Part. I. p. 9. ac
Gur Arjeh fol. 19 2. col. I. circà fin. vide & Le-
vit. c. 16. V. 1 9. u. 41. ac not. in . R
h. loc. it. tract. Talm. Sota, fol. 14. a. & Mena-
chot, fol. . b. & fol. 60. b.
40. Vide, quæ ſuprà ad v. 2. h. cap. n. .15. notata
ſunt, conter. & tract. Talm. Menachor, fol. 9.
b. & fol. 6 1. a. it. not, in no T Dd h. loc.
41. Conſfer. Exod. cap. 34. Verſ. 26. n. 79. & Deu-
teron. c., 2 6. V. 2. n. 7. it. Gur Arjeh fol. 124.
col. I. fin. vide & verſ. ſeq. 12. n. 45. confer. &
tract. Talm. Menachot, fol. 5 5. a. & fol. 5 6. b.
it. fol. 57. a. b. & Schabbat, fol. 11 I. a. it. Pe-
ſachim, fol. 43. b. & Joma, fol. 47. b. it. Je-
vammot, fol. 100. a. & Naſir, fol. 3 6. a. it. Sota,
fol. 23. 3. S Sc hevuot, fol. 12. b. & Sevachim,
fol. 76. b. it. Menachot, fol. 106. b. & Temurah,
fol. 7. b.
42. Sicuti habetur Levit. c. 22. v. 17. confer. &
Exod. c. 2 3. v. 16. n. . & EXo. c. 34. V. 22.

num. 63.

43. Ita hie verto mey „quo nomine veniebat fi⸗
nis ſive lauſula iep tem ſe ptimanarum, quæ ſo-
lennis erat ac feſtum ſeptimanarum dicebatur,
vide, quæ ad Exod. dict. c. 2 3. v. 16. n. 79. no.
tata ſunt, confer. & iract, Talm. Sevachim, fol.

77. a. & Menachot, fol. 27. b. & fol. 5 8. a. &
fol. 94. b.
44. Sic infrà Levit. C. 23. v. 17. habetur, confer-
hice tract. Talm. Joma, fol. 47. b. & Sevachim,
fol. 76, b. & Menachot, fol. 106. b.
45. Confer. ExOd. c. 34. v. 2.6. ibique not. n. 79.
& v. præced: II. n. 4. I. it. not. in — aR
bh. loc.
46. Sive: per ſal, quod fit ex aquis, confer. num.
ſeq. 47. & Gur Arjch fol. 124. col I. fin. &
col. 2, princ. it., tract. Talm. Sota, ol. 15.2.
Menechot, Jol. 20. a. S& ſol. 2 I: a. it. Berachot,
fol. 5. b.
47. Nempè: in feſto tabernaculorum. P. Fagius
in notis ad Paraphr. Chald. hunc locum fuiins
exponit, nimirùm aquas terreſtres in principio
creationis ægr&tuliſſe, quòda ſupracæœlleſtibus ſe-
pararentur interpoſit itò firmamentô, ut ergo Deus
illas placaret, pollicitus eft, ſe effecturum, ut
aquarum ſacer uſus eſſet in ſefto tabernaculorum
& ut ſal, quod ex aquis fit, ſacrificiis perpetuo ad-
hiberetur, confer, & Numer. c. 2 9. V. I 8. n. 19.
ac not. in a R ., ubi etiam res iſta fuſius
exponitur.
4 8. Vel: partibus facrificiorum, quæ ſuper altari
comburuntur, Hebr. X, uti hic habetur 3
dquænam verô dicantur emz vel, ut aliiz
'X, vide in Buxtorf. Lex. Talm. fol. 124.
ronler not. ad librum Preç. Jud part-2. Pag.
2. b. Med. it. Exod. c. 29. v. 22. n. 46. & Le-
ri. . 4. v. 10. n. 21, ac Levit. G. 7, V, 3. n. 30
& v, 3 1. n. 95.

798

LEVITICI.

=

ptura (hic) loquitur, quæ eſt ex debito,
loco:) i. e.

& quando (vel: ſi) erit annus Jubilæus &c. 50.

Eod. verſ. 14.

Munus primitiarum] De oblatione manipuli loquitur Scriptura, quæ venit & i. e.

ariſta virens tempore maturitatis fructuum ? & quidem de hordeo 51.

venit illa (ob⸗

latio,) dicitur (enim) hic N & dicitur ibi: nam hordeo erat Q)Nä‚i. e. ariſta vi-

rens. 52. Eod. verſ. I4.

53. toſtarum ſpicarum, nam, niſi ita fieret, non poſſet illa
humida eſt. Eod. verſ. 14. Comminutam ſpicam virentem] i. e. Practam, dum illa

Toſtam igne] Siccant enim illam ſuper igne in ſartagine-

(ſpica) confringi molà, quia

adhuc virens 54. eſt, V) ſignificat α—☚ i. e. fractionem & molitionem (nimi-
rùm ſpica) frangebatur per molas fabarum freſſarum, 55. ſic (verbum ει accipi-

tur in illo loco:) i, e. & comminuit in ſcrupis,
cipitur:) — i. e. frangitur (ſeu comminuitur) anima mea, 57.
ſpica virens (dicitur.) dum adhuc 92 i. se. arvum

56. ſic quoque (alio in loco ac-
— p id eſt,
58. ☛£ 1. i. e. plenum eſt,
59. (Nem-

49. Vel: arbitrarium, Hebr. i. e. facultas,

licentia, cuĩ opponitur aMi. e. debitum, ob-
ligatio, eonfer. Exod. c. 2 o. v. 25. ibique not.
n. 108. it. Deuter. E. 16. v. 8. n. 3 5. & n. 3 6. ac
not. in a r b. loc. .
50. Uni Numer. cap, 36. V. 4. habetur, vid. not. in
spam MWh. loc.
x Id eſt: xpa riymima i. e. in princiĩ pio meſſis, ſic
in not. pan ov h. loe. exponitur, confer. Ex-
od. c. 9. v. 3 1, num. 40, & infrà Levit. c. 2 3. v.
14. num. 2 6. & 27. –
51. Conkfer. hic tract., Talm. Menachot, fol. 6 8. 2.
S& fol. 72. a. b- it, Exod. c, 34. V. 22. n. 65. it.
infrà Levit, c. 2 3. v. 10. ibique not. n. 1 8. vide
& Torat Cohanim, prout in απααπ n, ad
marginem h. loc, allegatur.
52. Sicuti Exod. c. 9. V. 3 I. habetur, quemadmo
dum igirur αν£ν ee e ene 227 i. e.
jbi eſt hotdeum; ita & hic eſt hordeum, uti in
Gur Arjeh fol. 124. col. 3. med. legitur, conſer.
& not. in 'nan neh., loc.
53. Ita hic interpretor a)aa, (ſic enim juxtà Bib.
lia Buxtorf, legendum; non: aden, prout in
exemplari Hebraico, quo uſus ſum, ut & in edi-
tione nnart ne? atque in utroque MSto cor-
ruptè legitur,) confer. Buxt. Lex. Talin. Fol. 4.
vid. & infrà Levit. c, 23. V. 10. & ſeqq: ac not.

in — o n b. loc, ubi anag exponitur:
Hinn e i. e. vas eorum, qui ven-
dunt toſta, idque juxtà ſententiam & explicatio-
nem Raſchi ad tractat. Talm. Menachot, prouùt
in iisdem notis habetur.

54. Sive: recens ac humida eſt, Hebr. , con-

ſer. Raſchi not. ad Thren. c. 3. V. 16. it. tract.
Talm. Menachot, fol. 66. a. & b. it. ol. 6 8. b. &
Fol. 7 1. 8. & fol. 84. a.
55. Ita hic mo interpretor; in mola autem fa-
barum freſſarum leviter tantàm frangebantur fa-
bæ, vide Buxt. Lex, Talm. fol. 480.
56. Uti habetur Thren. dict. cap. 3. v. 15.
57. Prout Pſalm. 119. v. 20. habetur.

58.: Ita hic dictionem s ex mente Commentato-
tis noſtri interpretor, Confer. idem ad Eſai. cap.
30. vV. 2 3: aliàs dictio illa "n varias admittit ſi-
gni ficationes, de quibus vide R. Salom. ad Ge-
neſ. C, 46. v. 6. & ad Geneſ. c. 50. v. 5. item ad
ExoOd. c. I5. v. 8. & ad 2 Reg. c. II. v. 4. ad
Hagg. c. 2. v. 16, confer. & Buxrorf. Lex. Hebr.
hac voc. vide & num. ſeq. 60. it. tract. Talm.
Schabbat, fol. 10 5. a. & Menachot, fol. 64. b.
& fol. 66. b. it. fol. 83 b. & fol. 84. a, b. & S0-

„

ta, fol, 15. à.

CAbP. II.

14. 6 ſ obtuleris] Ecce ( particula:) & (hic) ſigniſicat i. e. quando (vel: ſ,)
nam ecce non eſt iſtud in arbitrio poſitum, 49. de oblatione quippe manipuli Scri-
ſic quoque (particula & accipitur in illo

— à

Aolll
D Ireme
1luis ac hroß

.
„

eien⸗ 1

Eil. 1
dn
qvi⸗

Verl 3. ten

clperven
dici,) ut in
(d 0
cus vivit elt

. —
59. Kciltett!
Salomo 401

Ppybih ioe

Peb dhi
tem bic ex,
qu hicint

† Hebr. wyn

E.ad ⸗

unechot, ,ol
ſ bo, ld elt:

Levit. c,
61. lchti 2

1 Hanc dicti

confer, hic

& Llexit, e,

c. Rey. 11,

42 lem

2. Conter n
i Levit,c.

ſicuti in

ainem.
Hebr.

ekeitur pro

uotin li

ARn lie in

— (A..
lanidd 1)
k. mapligeri
accihitur in ile
od verl 14,
utg Mi.
Un venitillaob.
Müie. tilta ri.

in ſutaginen .
hingi woliruin
ndan, dum illa
deliionenſaini.
un )) acipi.
eſall in loco .

wicelt,

ie, Plenum elt,
G. Nen.

udi uud erponin: “

las eorum, ciſer.
tun erpliaio.

Im. Menachot, Noit

1el, Hebr. Mh, con⸗
c. 3. . 16, it, tract.

2,b. it /0l bl b 8

i in mola autem fa⸗
ntum kangebanturſi⸗
. R
naen,

mente Coinmmentet⸗

et, igen ad li c).
1 iariss 20 mitit l⸗

ide N. Selom. 1d 6e⸗
delc,10. . ſiten d d

Nsetl,n à

Abanaf, e1 Hibt.

60 i tract. Talm.

enachot, iol 64,. b.

Alel 14 2. 8.

mmmmm .

CAP. III. IE VITICI. 799

59. 77(nempé)dum frumentum Trenachve recens ac humidum) eſt & Pienum! in culmis
† ſuis ac proptereà ſpicæ dicuntur ), 60, ſic guode accipnut in illo loco:)
„. i. x. ſbicas recentes cumgl umis ſuis. e 1

CAP. III.

Erſ. 1. Paci r] (Sacrificia D' 1. dicuntur,) quoniam adferunt-
QDi. e. pacem mundo; z2, alia explicatio: De(ideo appellantur,)
quia in illis aftertur * D)U i. e. pax altari & ſacerdotibus ac dominis. 3.
vVerl 3. &t omnem adipem &c.] (Id ideò hic dicit Scriptura,) ut includat adipem, qui
eſt ſuper ventriculo, 4. prout exiſtimat R. Ismaël; aſt R. Akiba putat (hoc ideò hic
dici,) ut includatur adeps, qui eſt ſuper inteſtinis gracilibus, 5. Verl. 4. Iia]
(8 ) linguâ vernaculà: flancs, 6. nam Tadeps, qui eſt ſuper renes, quando Pe-
cus vivit, eſt in ſupetiore ilium parte; illa verò eſunt. infrà; eſt autem is adeps, qui
exi-

3. Id eſt: qui ſarrificia ni= ſive hoſtias adfe-
runt, vid. Exod. c. 29. V. 2 2. D. 53. COhfer. &
tract. Talm. Moëd katon Jol. 15. be & Seva-
chim, ol. 99. b.
4 Vel: ſuper ingluvie „ Hebr. —apa, confſer.
euter. c. 1 9. V. 3. it. tract. Talm. Menachot⸗
Jol. 9 2. b. & Erachin, fol. 2. a. & b. it. Temurah=
Jol. 2. a. & Bechorot, fol. 15. b. & Yol. 413. a.
ir. Jol. 61. a.
5: Sive: tenuibus, ita dictionem „ „quæ hic ha-
betur, interpretor cum Buxtorf. in Le. Talm.
Hol. 569. vide hic Chullin, fel. 49. b. prout in
Dnan nDh. l0c. allegatur 2d marginem, ubi
vide etiam notas.

16. Sic exprime vaon, prout hic habetut, ſi qui-
dem dictio non eſt corrupta, confer. not. ad Jo-
ſu. c. 19. v. 12. M 3. in MSto I, recte legitur
vahn „in MSto z. vaphn mendolſè.
zx Scilicèt: : ilia, in utroque MSto, ut & in editione
Apam mev hic legitur: —.α i. e. Hla verè,
nempè: ilia, quam lectionem utpote planio-
rem etiam hic ſecutus ſum, in Bibliis autem Bux-
torf. ut & in exemplari Hebræo, quo uſus ſum,
iſtud ) orrlegitm confer. tractat. Talmud-
Chullin. fol. 49. b ee hechoro, Jol. 3 7. à.

Hlhhh

35. Srilictr an i. e. proventu, ſic exponit R.
Salomo àd Eſai. dict. cap. 30. V. 2 3: in Michlol
Jophi h. loc. & ad Levit. c. 23. V. 14. habetur:
v hi. e plenum germine; reſpicitur au-
tem hac expolſitione: i 33 ad vocem n,
quæ hic in textu ſacto habetur.
Hebr. Pvpa, confer. not. ad Eſai. c. 2 9.v. 27. n.
65. & a Elai. c. 41. v. 15. n. 26. confer. & Me.
nachot, fol. 19. a. & fol. 27. a.
Eo. Id eſt: ſpica virens, confer. num. antec. 18.
8Se Levit. c. 23. v. 1I4. n, 2 6 M
61. Sicuti 2 Reg. cap. 4. V. 42. habetur.
1., Hanc dictionem nonnulli vertunt: euchariſtica,
confer. hic P. Fagius in not. ad Paraphr. Chald.
h. loc. ubi plura, vide & Exod. ce 29. V. 22.n. 52.
& Levit. c. 4. V. 10. D. 21, & n; 24. it. Levit.
c. S. V. 2 2. n. 1 5. it. tract. Talm. Sevachim, fol.
. a. & Temurah fol. 17. b. & ol. 1 8. a.
Confer. Exod. c. 20. V. 2 5 ibique not. n. 120.
t. Levit. c. 6. v. F. n. 29. ut. & Iorat Cohanim,
ſicuti in an ne h. loc. allegatur ad mar.
ginem.
* Hebr. Sa hn, ſte lein MSto 2. etiam chic
iegitur pro: —2 ., i. e. quia in illis eſt,
prout in aliis editionibus habetur. Priotem leeli
nem hic in rerſſone ſecutus ſum.

soo

LEVITICI.

Wa

exiſtit ſubter lumbos, quos vocant linguâ vernaeulâ: lombeills, 7. (videlicèt) albe-

do illa, quæ conſpicitur ſuprà in ſuperficie ilium; inferiorem verò ejus partem ope- Auoiltaſacn

rit caro. Eod. v. 4. Reticulum (NNDeſt latus, 8. quod obtegit, idque vocant (linguâò
vernaculà:) eibres, 9. ac linguasyriaca: &2 Ruti. e. reticulum jecotis. 10. Eod. v.

4. Super jecore] Ut auferat (ſacerdos)aliquid paululum 11. de jecore ſimùl cum illo
(reticulo;) alio autem in loco illa (Scriptura) dicit: & reticulum de jecore. 12. Eod.

verſ. 4. Super jecore, ſuper renibus] i. e. Præter 13. jecur & præterrenes auferet illud

huic rei. Verſ. 5. Super holocauſtum] i. e. Præter 14. holocauſtum, (hinc) diſci-

mus, quòd holocauſtum ſuge omnem oblationem ſuper ordinatione (ſive ſtrue ligno-

rum) præcedat. 13. Verl. 7. & openm,] Quoniam in ſacrificio 16. Ovis eſt aliquid,
. B quod

7 Sic reddo hic: ar, pront tam in Biblis
. . .- .
Buxtorf. quàm in editione am n ut & in

exemplari Hebraico, quo uſus ſum legitur, in . de n.
. c. 10. v. 1 5. n. 40. vide & Exod. c. 29. V. 13.

. . äl . .
MStO 1. habetur an in MSto z. Nn,
1a inè: lumbi, Galli hodiè vocant: les reins.
3. Vel: paries, ſive coſta, ita Communiter dicti-

onem 12, quæ hic habetur, interpretantur,

confer. Exod. c. 29. V. 13. n. 26. in notis ad

librum Prec. Jud. part. 2. p. 2 35. a. med. ubi eaput

tertium tra catus Talmudici: nn allegatur, di-
GRio ap- exponitur: ne T& i. e. late-
ra jumenti. =
* Vel: quod diſlinguit five feparat, ſic verbum
Jonn juxtà net. in man D, b. loc. inter-
pretor, ubi iſtud exponitur: 7ane i. e. quod
ſeparat. . ⸗ “
3. Ita hic exprimo: P", prout in utroque

MSto, ut & in editione 'pa ut && in

exemplari Hebræo, quo uſus ſum, legitur in
Bibliis Buxtorf. habetur: ad vel ben
ſed dubio procul corrupta eſt iſta dictio; autor

noſter in notis ad Exod. c. 29. V. 13 illam ex-
. — 2 . 1 †
ponit: v al. vaw, vide noti ibid. n. 27.
J0. Suprà in notis Raſchi ad Exod. dict. c. 29. Vv.

13. exponitur Mαn eEH i. c. reticulum
jecotĩs, ſie ferè in Michlol Jophi, ubi dicitur,
quòôd nor" vocetur linguàâ Rabbinorum:
P, de qua voce vide Buxtorf. Lex. Talm.
Jol. 92 I. Vide Exod. dict. c. 29: V. 13. n,. 2 6, ac
nor. in 'n D h. oco. .

culam 77 idem ac y hic notare dicit, vide

P. Fag. ad Paraphr. Chalde h. loc. confer. & n. 14.

verf. ſequ. 5, it. Levit. c. 8. v, 16, n. 14. & Levir.

num. 28.
12. Hebr. Naan in, ita habetur infrà Levit. c. 9.
v. 10. hic autem legitur 1a "y i. e. ſupet jeco-

re, confer. Levit. c. g. v. 16. n. 14, it. Exod. c.

29. verf. 13. num. 2 8. ac not. in . i e

13. Vide num. ſequ. 14. ibique not. confer. & not.

in don mo b. oc.

14, Hebr. Rabn, ita hic autor noſter, Vulgata ha-

bet: in holocauſtum, Junius ac Tremeilius:

pro ratione holocauſti, vid. cap. antec, 2. v. 2,

n. 16. & cap. ſeq. 4. v. 9. & V. I1. . 2 9. & Le-
Vit c. 8. V. 16. D. 13. =
15. Vide Levit. cap. 6. v. 5. n. 2 8. & Levit. c.
g9. v. 16. n. 14. confer. & P. Fag. ad Paraphr.

Chald. h. loc. & ad Levit. c. 9. v. 17. n. 2. it.

tract. Talm. Kidduſchin, fol. 326. a. & Peſachim.
fol. 64. b. it. Menachot, fol. 9. b.
16. Hebr. n&, vide quæ de hac voce ad Exod.

c. 2 9. V. 22. n. 46. & ad Exod. C. 34. Vv. 25. n.

77: it. ad cap. sntec. 2. V. 1 3. n. 48. notata ſunt,

v. 15. n. 51. ac Levit. c. 27. V. 3 2. num 3 1. it.
tract. Talm. Sevachim, fol. 8. b. & fol. 9. a. b.

it. Menachot, fol. 8 3. b. & Temurah fol. 2. 2a.
it. Peſachim, fol. 57. b. & fol. 96. b. it. foel.

11. Vel: particulam aliquam, huic autoris noſtri
expoſitioni accedit etiam R. Kimchi, qui parti-

57.,

Cxe.
—

conſfer. & cap. ſequ. 4. v. 3 5. n. 6 1. & Levit. c.
14. v. 1 3. n. 2 5. ac Leyit. c. 16, V. 23. n. 47.
it. Numer. c. 2 8. v. 2. n. 7. ut & Deuteron. c. 12.

Nod nonel

eradunt quat
gninen) nee

gnic jerd elk

ie. Suprüte

igni⸗ 5otmini
buco, ſc guo⸗
15. (lealo⸗
40 lrtitiam

Hocpnlehne

17. De quo a⸗
11. ortyerſa
Dot. h23,
nt, 1. tor
37. it I
ſol 5).b.
19. Siye: con
vogbeſfͤ
10, Vise, g
ſupri ad Lei

(c. 10. V. 1 ge1

21. Ideſt: no
ſanguigem;
ſeu vale die
bitur, guddl
intetiori ſar
12. De quo v
c. 9. , 7. 6
h loc, it, Kie
derachim, ſe
Conter. ien
Ohuflin, iol
1. Curin idte
tut, vige ul
cap. ſequ
(crniss locis
ponderoſam
ſtol. 1. 1
Hiſtor. Alh

CNII.
— An
(iidelicthelde.
un partenn Or.
lueyvcantlngn
ſecotinlo och.
Orelimnͤlcunillo

eſecote, u, Lod.
renesauferer lud

ttin, (bine)älei.
de re ſtrueligno.
6, oris elt Aligid,
Juod

—
nit potzre gicit zide

h. lor, onſet,& h.l4,

V. 16, . 14. Tlerit,
K od c 19. 1z.

betur inſtz leiin c,9. 3

ie, ſuerſeo⸗
.16.n, 14, 1t. od, e.
not ln Oun

diqge not conter, Knot.

tor doſter, Vulgata ha.
unius ac Tremelius:

Vid, cap. antec,1. V. 1

,. I1. n, 29, le-

V. 5. n. 19. & Lerit t.
& L. Feg, ad baupht.

it c. 9. V. I7,h 1.t

o,fol. 16,2,5 Peiachim,
,ſol gb.
1x de hac foce 4d 0d,
AErod, C 34, 1,d⸗
V. 13, M4 , notit lunt,

v.Z ,hbn Lerit, t.

enit, c. 16, 5. 13, n 4.
7. utDeltetont, 12,
17.7. 320 hul le lt
bol 1 K il 9 . b.
b. & Temulin ſ0l 2,7.
d K Kol gt beitel

quod non eſt in ſacrificio capræ, 17. nam cauda ovis affertur 18. ideò dividuntur
(duo iſta ſacrificia) in duas ſectiones. 19. Verſ. 8. Et SPargant] Duas dationes, quæ
evadunt quatuor; 20. ipſe autem (ſacerdos) mediante inſtrumento ſpargebat (ſlan-
21. niſi in holocauſto pro peccato. 22.
Verſ. 9. Adipem ejius] i. e. Præſtans (ſive præcipuum,) quod † in illo (ſacrificio) eſt;

LEVITICII.

80 ⁷

guinem) nec dabat (ſanguinem) digitô,

quid verò eſtillud? nimirùm cauda integra. 23. Eod. verſ. 9. E regione ſpinæ dorſi]

i. e. Suprà renes, qui conſilium dant. 24.
ignis nomini Dei (oblatus.) Eod. verſ. II

Hoc pulchrè explicatur in lege ſacerdotum

Verſ. I1. Pabulum ignie Domino] Cibus

. Panis] (Dictio ") hic) ſignificat ci-
bum, ſic quoque (accipitur in illo loco:) perdamus culmum 1DED i. e. in pane ejus,
25. (ſic alio in loco:) fecit i. e. convivium magnum, 26. item (in illo loco:)
ad lætitiam faciunt Hh i. e. cibum. 27. Verfſ. 17. Satutum * ſempiternum-

28. ut & totus iſte textus. 29,

17. De quo ſacrificio capræ vide v. 12. h. cap.
1. Prout verſu ſequ. 9. h. cap. habetur, ubi vide
not. n. 2 3. vide & infrà Levit. c. 7. v. 3. ibique
not. n. 5. confer. & Sevachim, fol. 9. a. & fol.
37. b. it. Temurah, fol. 19. b. & Menachot,
fol. 83. b. & Ceritut, fol. 2 8. b.

quoque ſacrificio agit S. ſcriptura.
20. Vide, quæ ad Exod. c. 29., v. 16. D. 3 5. S
ſuprà ad Levit. c. I. v. 5. n. 7 1I. & infrà ad Levit.
c. 16. V. I 8. n. 40. & v. 19. n. 42. notata ſunt.]
21. Id eſt: non ſpargebat immediatè digito ſuo
ſanguinem; ſed mediante aliquo inſtrumento
ſeu vaſe, vide not. in ori inow b. loc. ubi ſeri
bitur, quòd hic ſermo ſit de o P i. e.
interiori ſacrificio pro peccato.
22. De quo vide cap. ſequ. 4. v. 6. & infeà Levit.
c. 9. v. 7. & v. 9. confer. & not. in na ne
h. loc. it. Kidduichin, fol. 57. b. & fol. 5 8. a. it.
ZSevwvachim, fol. 55. a.
† Conter. hic tract. Talm. Sevachim, fol. 2 9. a. &
Chullin, fol. 11. a. & fol. 117a.
13. Cur in iſto ſacrificio cauda nominatim offera.
tut, vide Junii ac Tremellii not-h. loc. confer.
cap. ſequ. 4. v. 3 5. D. 6 1. & c. 7. V. 3. D. 5.
certis locis genus ovium eit, quod pinguem &

Kol. 1. & Dn. Hiob. Ludolſi Commentar. ad

19. Sive: commata, id eſt: ſeparatim de uno-

ponderoſam trahit caudam, vid. Busbequii Epi-

24. Vel: qui conſultant, ita hic v vertere
poflis, reſpicitur autem hac explicatione ad vo-
cem — yR., quæ hic in textu lacro habetur, con-
fer. not. ad Hiob. C. 3 1. v. 24. n. 16. it. Exod.
c. 29. V. 22. n. 45. G P. Fag. ad Paraphr. Chald.
h. loc. it. not. ad librum Prec. Jud. part. 2. pag,
235. a. med. ubi dictio vohe, quæ in capite 3.
tractatus Talmudici Pnn habetur, exponitur
uyn, Bartenora autem ſcribit, dictionem illam
ſignificare & i. e. caudam, vid. Tamid, fol-
64. a. & Eruvin, fol. 57. a.
2 5. Vel: juxtà mentem autoris noſtri: in cibo
ejus, vide Jerem. cap. 11. v. 19: ibique R. Sa-=
lom. not.
26. Sicuti Daniel. c. 5. v. I. habetur, confer. hic
tract. Talm. Ceritut, fol. 2 3. b. & Temurah, fol.
2. a. it. Kidduſchin, fol. 57. b. & fol. 5 8. a.
* Hebr. HMon iſtud, ut & ſequentia, usque ad finem
huſus capitis, abſunt ab utroque MSto, confer.
hic tract. Talm. Chullin, fol. 117. a. & Temu-
rah, fol. 32. b. & Mehila, fol. 15. b. it. Ceritut,
fol. 4. a. & b. & fol. 2 3. à2. bvLd.
27. Vel: convivium, vide Eccleſ. c. 10. v. 19.
2 8. Hebr. ae ten, eſt is liber antiquiſſimus
& celebris, quo Leviticus explicatur, qui etiam
deab dicitur, confer. cap. ſeq-. 4. v. 8. n. 20.
c. 5. V. 19. n. 66. & Levit. c. 13. V. 5 5. n. 90.
vide & not. in 'nan netw b. 1oDoo.

Hiſtor. Ethiop. lib. I. 6. 17. n. 76.

29. Hebr. P)? i. e. verſus, comma,

Hhhhhz

periodus.

CaAP.

CAbP. IV.

TICI.

Erſ. 2. De omnibus pyateptis Domini] Explicant Rabbini noſtri, quòd non ve-
niat (ſive offeratur) ſacrificium pro peccato, 1. niſi propter rem; 2. in qua
delictum, ſtudiò commiſſum ratione præcepti negativi, exciſionis 3. poœnam

meretur; & cujus † error g. peccatum eſt. 7. Eod, verſ. 2. Unum ex illis] i. e. A-
*veluti (facit is,) qui ſcribit die Sabbathi Schim, de (nomine)

liquam partem ex illis,

Schimeon aut Nach, de (nomine) Nachor aut Dan, de Daniel.

Verſ. 3. & ſacerdos

unktus yeccaverit in reatum populi] Explicatio ejus allegorica eſt: non é6. eſt ille (ſa-

cerdos unctus ſive ſummus pontifex) reus,

niſi in re abſeondita, (quæ conjuncta eſt)
cum

1I. Ita hic dictionem Des explico, cui expoſitio ni

etiam P. Fagius in not, ad Paraphr. Chald. h. loc.
accedit. .
2. Vel: Propter rem, quæ ſpontè commiſſa ratio-
ne præcepti negativi exciſionem meretur; er-
rore autem patrata ſacrifieium pro peccato re-
quirit, confer. Selden. de Synedr. I. 3. C. 3. p. m.
2 §. edit. Amſtelod.
. Vel: exterminii, Hebr. —a, ad explicatio-
nem hujus loei, fatis obſcuri ac difficilis, faciunt
ea, quæ P. Fagius ad Paraphr. Chald. Exod. c.
12. V. 15. ſcripfit, ubi inter alia notavit, Aben
Eztam in tota Scriptura S. viginti tres locos in-
veniſſe, in quibus Deus Mn i. e. exterminium
comminatus ſit his, qui transgrediuntur præce-
pta negativa; jextà præcepta verò affirmativa
tanthm inveniti quoad præceptum circùm-
ciſionis & Paſchatis, vid. id. Fag. in not. ad Pa-
raphr. Chald. b. loc. it. c. antec. 1. V. 4 n. 50. &
v. 1 3. h. cap. n. 39. & cap. ſed. 5. V. 2. . 5. G

n. 34. ac Levir. c. 20. v. 27. u. 56. vid. & To-
rat Cohanim, ſicuti in pa h. loc. alle-
gatur ad marginem.
7. Nam dictio —S Rabbinis exponitur a
i. e. error ſeu ignorantia, quando vox illa diſtin-

ſic Rabbini explicant verba illa, quæ Exod. cap.
34. v. 6. habentur, ſaerificium itaque pro pee-

præceptum negativum commiſlum eſt, cujus
p&à eſt excidium, ſi quis illud ex propoſio
transgreſſus ſit, nam r 7) Pa n en

quacunque re (ſive facto) aliqui poënam exter-=
minii incurrunt, ſi quid in illa ex propoſito de-

V. 17. n. 4 S. it. 1 evit. C. 7. v. 20. n. 7 9. & IL-eyvit.
c. 17. v. 9. n. 7. 3c L. evit. c. 2 0. v. 3. n. 3. & v.
2 0. n. 39. & Levit. c. 2 4. V. 1 5. n. 46. it. Deu-
ter. 6. 2 2. V. I. n. 9- Ubi plura de exterminii pœ-
na, confer. & not. in an , ubi exemplis
in medium adductis res declaratur.
† Hebr. nenpm , abſunt iſta ab utroque
MSto, confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 3 6. b.
4. Vel: cujus ignorantia, Hebr. ααον, quæ dictio
oybonitur voci i. e. ſuperbia vel peccatum,
ſiudio & ex propoſito commiſſum, confer. infra

confer. & not. ad dict. librum Prec. part. 2. pag.

caput 12. ad marginem allegatur.
* Confer. hic tract. Talm. oma, fol. 36. b. &

not. in ν ew h. loc.

Verl. 22. h. cap. n. 51. & Levit. cap. 16. V. 16.

guitur à dictionibus ny & n, quæ ſie
gnificant peccata, ſtudio ac ſpontè commiſſa,

cato, de quo hie ſermo eſt, tunc offertur, quan-
do aliquid per errorem vel ignorantiam contra

—ya —S ee n Pane eenn i. e. in

liquerint, in illa te ſacri ficium pro pecéato“] d
conſtitutum eſt, ſi quid per errorem vel ignoran-
tiam in iſta re commiſſum ſit. uii habetu: in no.
tis ad librum Prec. Jud. part. 1. P. 8. b. fin. ſic
ferè & in Gur Arjeh. fol. 12 5. col. 2. circà ſin.

2 5. a. fin. it. Gur Arjeh fol. 124. col. 4. med. G 4
not. in Dnaf now, ubi tract. Talm. Schabbat

Schabbat, fol. 70. 2. & fol. 102. a. & b. it.

6. Confer. hic præ aliis P. Fagius in not. ad Pz.
raphr. Chald. h. loc. ubi vaiam iſtius loci ex. n.

Po-

(CQA.N.
uunmertoteſ
eetitleseb
dam: g⸗ n
endent,uͤt
10, Bod,5
forte atfult
1s elt juyener
hernacnlum.
uci] E
ſeuſpanum)
Atingeben⸗

———

politionem
not. 9. 10c.
Torat Coh-
3. Uti in *
gatuh i
7 Acuirerl.
ſol.9. b. 5
ſol. 114, (0
bi locus ilte
3. Hebe. 1
zutem hir h
5. Nempk: i
Diveiſus (0
coNINi
pe inomne
cant, velmti
Ieges Pline
ſtant, 1.2, 0
jechionem d
Deo trans
AKalchi not
10, Hebr, .
nempe prd
VIJ. Exode
II. Velulus
O v
tur in Gur
Torat Croh

lec 1
Alleggent,

.
R——11 1 1v1v1 1 1 151 5 55

2

,gndi ten e

1 kem;

lim de (vomine)

ſenl 3. ſatr
don S. ek ile ſaA.
ue conjunck eſ)
cum 1

———

17. 1. 6. fid. 6 10.
h, oeriler .

dbinis enporiiu
Guando vor ill diſtin-.
1) & , gur d .
ae ponte cominilla,
da ila,gue bxod: eh.
dcium itagne dto pec.
itune offertun, gan.
el ignotaptiam contlid
commillum ef, clfls
gnis illud ex gropoſo
) e
Pn d i e in
) Aligri poenam este
in ilz er gropolito ſe ⸗
ciificium r geret..
ver ettofem vej ienolin.
ult, mii hibetun in no
a n., eb n ſie

e 10. Hebr. 777 i. e. depravatus ac vilis evadat,

commiſu, †

1

G

brumm Ptet. art, 1 Pag⸗

ol. 114, (0. 4, med &
bi nact. Talm. Schabbat

n alegatu,,
„ſom, ſol.
lol. 101. 4.

6, b. &
& b. it.

00e.
Paeins in not, 1d P.

i va.lann ilius loei en

2 in ua
1 dnß 32 Poenam
m ex ilis] ie A.

.

LEVITICI.

7

dam: . dum 1(

9

bernaculum, in domo vero feculorum, 13.

fuerit res ab oculis cœtus & fecerint &c. 7.

cum errore (ſive ignorantia) facti, veluti dicitur circà reatum populi: & abſcondita-

eſt autem ſimplex ſenſus ejus juxtà Agga-

mmus ſacerdos peccat, eſt iſtud populi reatus, quia illi 9. ab eo de=
pendent, ut ipſe pro eis expiationem faciat ac pro illis oret, atque ipſe ſiat perverſus.
10. Eod. v- 3. Juvencam] Forſitàn vetulum? 11. lex dicit: filium, quomodo filium?
fortè parvulum? lex dicit: juvencum, ecce quomodo (iſtud intelligendum, nempè:)
is eſt juvencus, tres (annos) natus. 12. Verſ. 5. In tentorium conventus] i. c. In ta=

in templum. Verſ. 6. Antè velum san-

tuarii] E regione loci Sanctuarii, qui directus erat versus medium (vel intervallum
ſeu ſpatium) vectium, 14. non attingebant (guttæ) ſanguinis velum &, ſi attingebant,
attingebant. 15. Verſ. 7. Et omnem ſanguinem] i. e. Reliquias ſanguini

§. 1 6².

Hhhhh 32 Verk⸗

Torat Cohanim ac tract. Talm. Horajot, cap.
3. uti in nan n h. loc, ad marginem al-
legaotar, vid. Horajot. fol. 10, a.
7. Stcuti verſ. 1 3. h. Cap. habetur, con

fer. Megilla,

bi locus iſte explicatur.
S. Hebr. — 1, i, e. myſtica expoſitio, intel
autem hix hoc nomine liber ita inſtriptus.
9. Nempè?: iſti, qui populum conſtituunt, i. e. u.
niveiſus cGtus ſive populus; cœterum cur in

gant, veluti digniora quædam membra funt, uti

ſtant. I. 2. c. 17. ubr & reſponſio habetut ad ob-

Raſchi nof. ad Pſalm. 108. v. 7. nunm. 6.

nempè propter pecestum, quod ipſe
vVid. ExoOd. c. 34. V. I. ibique dot. n. 3.
„ 1: . „2
1I1. Velulus ſive ſenex hie intelligirur „qui
D S NI. e. triennio major, uti abe-

poſitionem adducit, vide & Junii ac Tremellii
not. h. loc. ut & Numer. c. 1 5. v. 2 4. n. 42. it.
13
fol. 9. b. & Jevammot, fol. 9, a. it. Gur Arjeh
fol. 124. col. 4. fin. & not. in Erpee e.

ligitur

communi aliquo cœtu, paucorum delictum ſæ
pèe in omnes expetat, præfertim fi illi, qui pec-

reges, principes, magiſtratus, vide Eipfi. de Con-

jectionem de P&naram translatione & quænam
Deo translationis hujus cauſa ſir, confer. & †

tur in Gur Arieh fol. I24. col. 4. fin. confer.
Torat Crohanim, ſicuti ia nen H. loc.

cutus id, quod in Gur Arjeh fol. 124.,:col. 4. fin.
habetur, confer. & Genel. c. 1 5,:v, 9. unius ac
Tremellius hic verterunt: juvencum ſubrumum,
vid. infrà Levit. c. 9. V. 7. D. 1 I.: confer. & not-
in ar D. h. loc,
.Hebr. oy n, ita Kabbinis vocatur tem-
plum Hieroſolymitanum, de quo vide Exod. c.
25. V. 9. .’2 g. & infra V. 12. h. c. n. 33. ſenſus
eſt: ſtante tabernaculo ſanguis inferebatur in ta-
bernaculum, exſtructò autem templô, in illud
ſanguis inerebatur, Confer, hic tract. Talm.

Joma, fol. 28 b.

14. Id eſt: &Eregione illius loci, qui medius erat
inter vectes, quibus arca fœderis ferebatur con-
fer. infra v. 1 7. H. cap. n. 4 3. & Torat Cohanim,
prout in cnnn Pme h. loc. allegatur ad mar-
ginem, ꝗ
15: Id' eſt: nihil referebat nec propterea aſperſto
ſanguinis, tanqdam minus Ieétè facta cenfeba-
tur, Rabbini in ſimili calu dicere ſolkent: aon N
i. e. non impedit, nihilintereſt, confer. Exod.
c. 2 9:. V. 3 5. H. g7. & inftà verſ. 20. H cap. H.
49.. it. Levit. c. 2 3z. v. J. D. 1 3. vid. & tiact.
Talm. Joma, Iol. 57. b. uti in — e h,
loc. allegatur ad marginem.
16, Vide infra verſ. 2 5. 6. cag. ,5 6. 5t. Geneſ: c.
30. V. 36. H. 6 ac tre ct. Talm Sevachim, ſol.
2 5F. a. Dti in e rPV , loc. allegatur ad mar-

/
V

allegaeur.
1: Ira dictionem: annos, hic addere volui, ſe-

—— —
ginem, ubi vide etiam notas.

204

LEVITICI.

5 — — . . . . . .
Verſ. S. Et omnem adipem † juvenci] Adipem ejus, 17. debuiſſet dicere, cur lex di-

cit: juvenci (adipem? videlicèt,) ut includat juvencum diei propitiationis, quoad

renes & adipes atque reticula. Eod. verſ. S. Pro peccato] (Id dicit hic Scriptura,) ut

includat hircos cultis idololatrici 18. quoad renes & adipes atque reticula. Eod.
verſ. 8. Auferet de es] De eo, dum cohæret, 19. (nimirùm,) ut ille (juvencus) non
dividatur, priusquàm adeps ejus oblatus ſit, (ita ſcriptum reperitur) in lege Sacerdo-

tum. 206. Verſ. 10. Sicuti aufertur] Scil. de illis ſacrificii partibus, 21. quæ expo-

ſitæ ſunt in bove, qui eſt pacificorum ſacrificium; 22, ecquid verò expoſitum eſt in
ſacriſieio pacificorum, quod hic non ſit expoſitum? (nihil ſanè;) ſed (hæc ideò dicun-

cur,) ut comparet (Scriptura) iſtud (ſacrificium) cum ſacrificio pacificorum; * quem-
admodum (enim) ſacrificia pacificorum nominibus ſuis 23. (offerebantur;) ita &

iſtud ( ſacrificium pro peccato) nomine ſuo (offerri debet,) & ſicuti paciſfica pa-
gem (afferunt) mundo; 24. ita & hoc pacem (affert) mundo, atque in mactatione
. ſan-

† Hebr. an ν &α iſta, ut & ſequentia, usque ad-
wE i. e. ſicuti aufertur, Vve1ο. h. cap. ab-
ſunt ab utroque MSto.
17. Non:⸗ adipem juvenci, additâà iterum juvenci
diQione, cur autem vox oi. e. juvencus hic lo-
co pronominis: ejius, adjecta ſit, autor noſter
hic exponit, confer. hic Torat Cohanim, prodùt
in =pan mnew h. loc. ad marginem allega-
tur. S
12. Videlicèt, qui offaruntur ad expiandum cul-
tum idolſolatticum, qui per errorem commiſſus
eſt, confer. infrà verſ. 13. h. eap. n. 3 9. & Exod.
c. 30. V. 20. n. 77. & Numer. c. g. v. 8. n. 40.
vide & not. ad librum Prec. jud. part. 1. p 8. b.
fin. ubi ita: In rnan een en eee e
5h poen e enen ne Dae Pann
neR& DeUO A i, e. ſi aſſeſſores domus judicii

(i. e. Synedrii ſeu conſiſtorii) deceant cultum

adololatticum, (tunc) unzquæque tribustene:
gur adducere hircum, iique (bhirci) comburun-
tur, quoniam illi ſunt ſacriſicium pro pee ato
ctus (ſeu communitatis,) vide & not. in nv
aT b. loc. ubi tract. Talm. Horajot fol. 4. &
Se allegantur.

19. Id eſt: de integro juvenco, Hebr. Jamn ,

confer. hic Gur Arjeh fol. 12 5. col. 1. med. &
infrà Levit. c. 6. v. 8. Sign. ** ſenſus eſt, quòd

Aulerri debeat adepè de juvenco integro toto,

dum ille nondum diviſus eſt, ſic & in not. nav
vnan b, loc. exponitur.

20. De quo libro vide cap. antec. 3⸗‧V. 17. n. 2 5.

conſer. & infrà Levit. c. 1 3. v. 5 5. n. 90. ac tract.
Talm. Menachot, fol. 77. b. uti in éa in
b. loc. ad marginem allegatur-
21. Hebr. &, vide, quæ ſuprà ad c. 2. Vv. 13.
p. 48. notata ſunt. .
22. De quo vide cap. antec. 3. verſ. 1. num. I.

* Confer. hic tractat. Talm. Sevachim, fol. 2, a.

b. ſicuti in nm n h. loc. ad marginem alle-
gatur.
13. Senſus eſt: ſicuti ſacrificia illa pacifica nomi-
natim offerri debebant, videlicèt uti pacifica; ita

& iſtud ſacrificium pro peccato nominatim uti

ſacrificium pro peccato offerendum eſt, ſingu-
lis quippe ſacrificiis, quæ offerebantur, nomina
ſua in ſpecie imponi alque ita offerri debebant,
alias qui potuiſſet ſcire ſacerdos, pro quonam ſa-

ctificio id ipie ſuper altari offerre deberet? qua-
propter nomina ſacrificiis oblatis indi debebant,

confer. ſuprà Lev. c. I. v. 9. n. 79, & infrà verſ.

24. h. cap. n. 5 5. & v. 3 3. n. 60. excipitur ſacri-

ficium pro reatu, vid. Levit. c. 14. v, I2. num.,
17. it. Levit. c. 22. V. 18. n. 57. & n. 5 ½, con-
fer. & not. in hpns ne b. loc.
24. Confer. quæ ad cap. antec. 3, v. 1. num, 1.
notata ſunt.

ChaAb. v.

A.. W.
crn-

ſanckorun
Pocx. 20.
crura.
tet 19, (jecl
Quoniam er
tur lapiges
gicere: ert
nataſhre
extri urbem
ur:) Jom⸗
i. e, Ad locu
elerat cit
ur] Non

(tamen jaye

2), Fil. min
diorum,
Aem caput i
Gut Aljeh fe
fol. ſ0. &
26. Kilicet:
(ELiolo glld
11 . col. 1.
blenponint
i., & not.
17. Eſ ea pi
deSanclita
Krachim,
1. Hebr.
naltatus T.
29, Mim pan
idem, ae
3. . 4, Ml
. ac Nun
29. V. 10.

Pol. 67. b.
do. Vel: lep
laltn tol,

40,

ſepeliuntur

D

fiigtionin GuOd
egeriging)it
ſe tüicnla. dol.
euvencua)non

n legeacerdo.
1n,
1

—

altet⸗ 3. . I, 1, 19.
3. 56 nho ctat.
.beltiin nn nn

gatar⸗

6 zu Ferl. 1, nun. 1

n. Serachim, ol.2,32.
or. ad marginen alee.

b. loc.

CAbP. V.
ſanctorum 25.

LIEVITICI. 207

opus habent diſcere ab eo, quoniam non diſcunt doctrinam ab eo,
quisnam eſt eorum

qui ipſe diſcit, 26. (ſic habetur) in Kodaſchim, 27. capite:

locus. 28. Verſ. 9. & verſ. 11. Saperjecur & ſuper renes, ſuper eaput &jus atque ſuper

crura ejus] Iſta ſanè omnia ſignificant adyectionem, perinde (ac ſi diceretur:) præ-

ter 29. (jecur ac renes, præter caput & crura ejus.) Verſ. 12. Ad locum mundum ]

Quoniam erat extrà urbem locus præparatus tàm rebusimmundis, ut ibi projiceren-

ur e.
erpoſttum elin 4
lheeide dicnn.
ſcotum; en.
tebantut.) in N
ſcuti paciſi g.
usinmactatione
ſan.

gelt, ie Ninnot nnd

ſpri A Ae l,

Alltec, 3, de le niumn, I.

irà caßfra] (Nempè:) extrà terna caſtra, 32.

ſti ilapziifcanom .27. Eft ea pars quinta operis Talmudici tractans
figelieet uni pactfic; ta
PercxO nOninatin i L
ofkrendumelt, ſuge⸗. 28. Hebr. 1D , eſt hoc caput quintum
eoffetebantur, nonins
ne izoffeni gebebant,
terdos,po guonamn ſa⸗
iogkene Cebeet? glge
6 oblatis indi debebant,
g.0. 79, ini det.
3,n. 60, ecigiun leti ·
erit C, 14, 0 I, nn .
19, n 57⸗ n 6, or.

tur lapides plagâ 30. affecti, quàm domui ſepulchrorum 31. (ideò) opus fuit (hic)
dicere: extrà caſtra, id eſt: extrâ urbem, ut locus ſit mundus. Eod. verf. I2. Ex-⸗
idque fuit in domo ſeculorum 33.
extrà urbem, ſicuti exponunt Rabbini noſtri in tractatu Talmudico, (quiinſcribi=
tur:) Joma 34. & in Sanhedrin. 35. Eocd. verſ. 12. Ad locum effuſßionis cineris]
i. e. Ad locum, ubi effundebanteinerem, qui removebatur ab altari, veluti dicitur:
& efferat cinerem extrà caſtra. 36. Eod. verſ. 12. Super effaßione eineris combura-
tur] Non * dicit (id) lex, niſi, † ut doceat, 37. quòd, etiamſi ibi non fit cinis ;
(tamen juvencus ibi comburatur.) Verſ. 13. Catus Wraëlis] Hi ſunt (viri) Syn-
edrii

a. & fol. 6 8. a. b.
32. Confer, quæ ad Exod, c. 24. V. 16. n. 4 1. &
4d L evit. C. 14. v. 37n. I. notata ſunt, confer-⸗
& Gur Arjeh fol. 12 5, col. 2. med. ac net- in
ba DE h. loc. it. tract. Talm. Peſachim,
fol. 75. a. b, & oma, fole 6 8. b.

25. Scil. animalium, ſive: in mactatione ſacrifi-
ciorum, vide tract. Talmud. Sevachim & qui-
dem caput illius quartum, ſicuti id allegatur in
Gur Arjeh fol. 12 5. col. I. fin. vid. Sevachim,
tol. 5o. & fol. H53r1. M
26. Scilicèt: ab alio, 4 doctore enim, non 4 di- f†
ſcipulo diſcendum, vid. Gur Arjeh dict. fol. 33. Id'sſt: intemplo Hierofolymitano, confer⸗
12 5. col. I. fin, confer. & not. in ne e,. e ſuprà ad verſ. 5. S. cap. n. 13. notata ſunt⸗
ubi exponitur, quomodo iſtud intelligendum ſit, 34. Eſt is liber quintus partis ſeerundæ Operis Tab-
vid. & not. in b'nat r achverſ. 20. h. cap. mudieci, tractans de die expiationis, confer. Jo⸗
ma, fol. 50. a. & fol. 6 9, a. & b.
35. Is eſt liber quartus partis quartæ operis Tal-=
mudici, agens de Senatu majore &c. confer-
Sanhedrin, fol. 42. b.
36. Ilta habetur infrà Levit. cap. 6. v. 4. confer-
not. in eR inN“, ubi exponitur, de quonanz

de Sanctitatibus, intelligitur autem tract. Talm-.
Sevachim, confer. num. antec. 2 5. . cap.

tractatus Talmudici. Sevachim.
29. Nam particula ") i. e. ſuper, interdum notat!
idem, ac dani. e. præter, confer. cap. antec. cinere iſtud ſit intelligendum, vide & infra Le-
3. V. 4. H. 13. & n. 14. ir. Levit. 6. 7. v. 30. n.“ vit. c. 6. v. 3.n. 1 ðð
39. ac Numer. c. 6. V. 20. n. 42. it Numer. c. -* Vel: nonne ( jam anteà de hoc dictum eſt? itz
2 9. v. 10. n. 2 8. confer. & tract. Talm. Joma, ſanè;) ſed dicit (hoc) lex, ut doceat &ccon-
fol. 67. b. & fol. 6 8§. a. b. ffFer. ſuprà Levir. c. 1. v. 2. Sign. *
30. Vel: leprà affecti, de his vide Buxterf. Lex. † Hebr- Nhie, pafticula iſta in utroque MStO hi/
Talm. fol, 14. Confer. & infra Levit. c. 14. v.] omiſſa eſt.
40 37. Confer. hic Gur Arjeh ol. 125. col, 2. wech,
32 1. Id eſt: cometerio, ubi defunctorum corpora ubi hujus loci varia lectio adducitur, vid. & Too-—
ſepelluntur, confer. Buxtorf. Synag. Jud. cap. rat Cohanim, pront in pem o hic allegs⸗
49. Ppag. m. 7 1 57 it, tract. Talm. Joma, fol. 50.

tzur ad marginem, ubi vide etiam notas,

.

806 CEVITIICIAlI. Caoaab. V. “

edrii. * Eod. verſ. 13. Es abſeondita ſit res] i. e. Si erraverint (aſſeſlores Syne

— .

44. chr autel

drii,) ita, ut doceantunum 3⁸. ex omnibus præceptis ( negativis,) quibus pœna ex- telinilsel
ciſionis annexa eſt 39. quæ ſuntin lege, (dicentes,;) quod illud (præceptum nega- illius alnoten
tivum) permiſſum ſit. 40. Eod. verſ. 13. Cætus & fecerint] (Nempé) ſi fecerit ſurifcihyi⸗
m ultitudo 41. juxtàâ earum, (quiin Synedrio funt,) doctrinam. 42. Verſ. 17. An- cludaotur te
1& velum] Aſt ſupra illa ( Scriptura) dicit: ante velum Sanctuarii, 43. res ſimilis eſt Bechicenpl
regi, cantràâ quem rebellavit provincia, ſi parva illius pars rebellavit, familia ejus ci) qud do
(regis) ſubſiſtit; ſi verò tota rebellavit, familia ejus non fubſiſtit; ita & hic, quando (uune ſactifi
pPeccavit ſacerdos unctus, hactenùs nomen Sanctitatis loci eſt ſuprà Sanctuarium, iles langui
ex quo verò omnes peccabunt, quod abſit! removetur Sanctitas. * Verſ. I 8. A cerdos)una
baſin altaris holocauſti, quod eſt ad qtium tæabernaculi conventu] Hæc baſis erat oc- datione, dus
cidentalis, quæ exiſtebat * & regione oſtii (tabernaculi.) Verſ. 19. Et omnem adipem Nic)üg
Hjus auferet] Etiamſi hic non explicitè nominentur reticulum atque duo renes; (ta- (umindacit
men) diſcimus illa ex (eo loco, ubi dicitur:) & faciat juvenco illi, ſicuti fecit &. unntimncof
44. cur pohoperpe
7 SNe: aſſellores Synedtii, cor. fer. hic Torat Co-] ſum 3. . cap. it. Torat Cohanim, prout ibidem ENlh
hanim, prout in 'nan ne h. loc. ad margi- ad marginem allegatu. . ..
nem allegatur, ubi vide ſis etiam notas, in qui 42. Atque ita multitudo illa ſiue communitas —
bus ſcribitur, quòd hic intelligatur rinrαποϑα transgreſſa it unum ex præceptis Dei negativis, 44. on te
NXaνRϑͤn j, e. coetus peculiaris, qui eſt in popu ſecùs eſt, ſi non multitudo; ſed ipſi aſſeſtlores 1t Vel: doe
Ro Iſraélitico, nempè Synedrium magnum, quod transgreſſi ſint, tunc vv e nn en i. e. Vordekin
ſedebat am nava i. e. in conclavi, quòd & ipfi ſicuti cœteræ ſingulares perſonæ ſunt conſi- 4). Dettalit
cælſo lapide conſtructum erat, de que vide præ derandi & ab illis aes ee e eWwnn i. e o el, non i
aliis D. Wagenſeil. Sota pag. 232. n. 9. 40 n-. vis aut hircus offerendus eſt, proùt in Gur Arſeh urei quen
fer. tract. Talm. Jevammot, ol. 9. a⸗ fol, 12 5. col. 2. circà fin, habetur, confer. & not. habetur, ex
28. Confer. quæ ſuprà ad verl. 9. b. cape n. 19. in nas re h loc. „ 46. Nenſe:
notata ſant. 43. Sic habetur ſuprà verſ. 6. h. cap. ubi didio un wo
39. Vide, quæ ad verſ. 1. . cap. n. 3. & n. 5. no VX i. e. Sanctuarii adjecta eit voci: yIm; . HGenta
tata ſunt, autori noſtro adiſtipulatur & R. Da- hic yero abeſt dictio vana, ejus rationem reddit methfmi⸗
vid Kimchi, quem allegat P. Fagius in not. ad; hic Commentator noſter. 1 Hebr. nmx
Paraphr. Chald. verſ. 3. o. cap. vide & not ad † Velz Dei, is enim Rabbinis vocatur oni e. unmie,
librum Frec. Jud, part. 1. p. 8. b. med. ubi ratio locus. to 1,0
adducitur, cur juvencus iſte yyn 9 i. e, ju- * Hebr. ρα,in MSto 2. pro eo legitur: h b. & ſo
veneus abiconditæ rei dicatur, confer. not, ad i. e. Majeſtas Divina, confer. hic tractat Talmud. 49. Namun
Ezechiel. cap. 45. v, 20. n. 54. Bevrachim, fol. 41. b. prout in pes eh. igtio dee
4A0. De præceptis enim negativis loquitur hic Scri-loc. ad marginem allegatur. i in alt
ptura, confer. ſuprà dict. verſ. 1. b. cap. n. 3. & *x Vide hic dict. tract. Talm. Sevachim, r. 5. fol. (Comwent
n. 5. it. tract. Talm. Jevammot, fol. 9. a. & So⸗ 249. a. b. Se ol. 5 5. a. it. Fol. 57. a. & fol. 5 8. tinideli
ta, fol. 44. b. b. vid. & Torat Cohanim, ſicuti in an h.1. ehr ni,
AI. Vel: communitas, Hebr. Maxn, in notis ad ad mafginem allegatur, confer. & tract. Talm. Qäonem hi
librum Prec. Jud. part. 1, p. 8. b. cireà fin. ba- Joma, ol. 4 8. a. & fol, 56, b. & kol. 59. a. it. m neſelll
betur: 2 1 & 7ανπ i. e. Getus aut major (e- Peſachiw, fol 6ο1a. . R ven hiten
jus) pars, confer, not: in NNατ D, ad ver. ⸗ — “

—U
t(alellores DFne
guibuson cr.
Rrereyt m regt.
Nempe) 4 ſeeetit

1

24 Verl. 1. ke.

433, kesimili lselt R

lahit, fani nheſts
ita Chie, H
ſrrgenguufun,
Verl 19. 4
Hxc bal 1s erat oc.
R omen aden
lue duorenes; (ta.
ili, ſentikecit Ec,
f cur

—.—
Cohanim,ptout bidem

ila ſire commmnitis
Pieceptis Dei negallit,
tudo; ſiiglale otes
W W Die.
ates perlonr ſunt Onli⸗

WaWwed i e .. .
eſt, prontin Gur Aeh

,habetur, conlel, hot⸗

en. 6. h. ca. nidlſ⸗
djecta el voi: nin
W, ejus rationemm cr
ler.
binis vocatut mi e,

1 pto eo egitut nwn

Ontet hic tractit Talmud.
õ

atur.

in⸗ kenan e .

i Ha r oi,
e lla⸗ . 4

, contet. S

LEVITICL

CAb. Ww.

8⁰7
rP
44. cur autem non Ien (hic) eorum fit mentio? docct Schola **⅜ R. Iſmaélis:
res ſimilis eſt regi, qui iraſcitur ei, quem diligit ac minuit 45. peccatum ejus propter
illius amorem. Verſ. 20. Et faciet juvenco] Iſti. Eod. v. 20. Sicuti Pecir uvenco
ſacrificiGi pro peccato] Prout expoſitum eſt de juvenco ſacerdotis uncti, (nempè,) ut in-
cludantur reticulum atque duo renes, quæ expreſsè nominavit (Scriptura) ibi, 46.

8

nec hic expoſuit, & (ideò hic iterat) ut repetantur præcepta miniſterii (ſive cultus ſa⸗
cri) què doceat (Scriptura,) quòd, ſi una ex omnibus dationibus (ſanguinis) ) deſit,
(tune ſacrificium) fiat profanum (ſeu illegitimum,) nam quoniam reperimus quoad
illas (ſanguinis ſparſiones,) quæ dantur ſuper altare exterius, 47. quòd det illas (ſa-
cerdos) una datione † (ac fiat) expiatio, 48. (ideò) opus fuit, dicere hic de (ſanguinis)
datione, quòd una * ex illis impediat. 49. Verfſ. 22. Si brinceps peccaverit] (Dictio
U& hic) ſignificat? NNi. e. beata 50. eſt illa; generatiô, cujus princeps in animum
ſuum indacit, ut ſacrificium expiationis offerat pro delicto ſuo per errorem (ſive igno-
rantiam) commiſsò, multèò magis ſi is pœnitentiâ afficiatur propter delicta ſua, ex pro-

poſito pPerpetrata. 51.

Verſ. 23. &t notum ſit] (Particula d& hic idem ſignificat) ac
XR i. e. 1 nota ſit res, multæ (batticula) 18 ſigniſicationem habent SD & parti⸗

cula

44. Troia- aar verſu ſequ. 20. h. cap.
4 Vele
vox deeſt in Msto ꝛz.
45. Detrahit de peccati pondere ac gravitate „»id
eſt, non ita ægrè fert rex nec tàm graviter iraſci-
tfur ei, quem diligit, ſie verbum vy'n, quod hic
habetur, explico. S
46. Nempè:
npar b. lOc, ut & ſuprà v. 10. H. c. n. 26.
A7. Id erat altare holocauſti, nam interius fuit al-
tare thymiamatis, de quo vid. Exod. c. 30.
† Hebr. Dfüe manpa, hæc & iequentia, usque ad:
uunmna i. e. de (ſanguinis) datione, abſunt 4
MSto I. confer. bic tract. Talm. Sanhedrin, fol.
42. b. & Joma. fol. 68. a.
48. Nam una ſparſione in exteriori altari ſiebat ex⸗
pieatio nec impediebatur expiatio, quòd fecùs

erat in altari interiori, uti in ban 0 ſuper
Commentarium Raſchianum /. loc. habetur, u- 1

bi vide ſis Hebrza,.

X Hebr. nrie mannw, ſic in MStO 2. juxt⸗ quam le.

dtionem hic erit ſenſus: quod una datio impedi-

at, ne ſcil. ſacrifi cium iit legitimum; abeſt au-

doctrina eſt Scholæ , kehr. *1, hæc

ſuprà v. 9. h. cap. confer. not. in

49. Vel: Impedimento ſie⸗ ne ſaefificium ſir legi-
timum, ſed profanum, confer. quæ ſuprà 2d
verſ. 6. 27. cap. n. 15. de verbo: any, quod &
hic habetur, notata ſunt, vide & not, ad librum
Prec. Jud. part, 1I. p. 9. b. princ. & med.

gnificatio hic à Commentatore nollro adduci-
tur, in Gur Arjeh fol. 125. coj. 3. fin. iſtius rei
allegatur ratio, nimirum NRn de een .
e. quoniam (hic) mutavit S. Scriptura linguam
ſive ſermonem, nec ſcripfit: e, i. e. Ii
princeps, ſi cuti particula iſta & in aliis hujus
aditis locis uſurpata eſt, dicitur enim hic · wNX
2 hinc illa autoris noſtri explicatio vocis
& profluxit, confer. hic Torat Cohanim, ut &
tracket. Talmud. Horajot, fol. 2. ac fol. 9. a. it.
Jol. II. b. prout in dWan neow b. loc. ad mar-
ginem allegatur, ubi vide etiam notas, confer.
& Keritut, vol. 2 6, b. it. Schabbat, Jol. 69. a. &

chim, fol. 57. b. ir. Temurah, fol. 15. 2. & Se-
achim ſl. 4. a. & ol. 5. a. ir. l. 7. 2. .

tem ibidem iſtud: Tn i. e. ex illis.

5. Ita hic interpretor: "ran, confer. quæ ſu-
Pra: ad verſ. 2. . cap. n. 4. notata ſunt.

liiii

50. Allegorica potins, quàm vera vocis iſtius HK.

Joma, ſol. 80. a, S& Chullin, ol. 5. b. it. Pe‚ſa-

. 4 ⸗ D

—

808 LEVITIIM. cA. w.

AUd renit

cula — eſt loco † , 52. ſic (accipftur in illo loco:) 1N i. e. ſi indica-

tum ſit, quòd bos petulcus fuerit. 33. Eod. verſ. 23. Notum ſit ei] Quan-
do peccavit (princeps) & exiſtimavit, quòd illud, (quod perpetravit,) lici-
tum ſit; ſed poſteà ei innoteſcat, quòd iſtud prohibitum ſit. Verſ. 24. In⸗-

loco, ubi mactatur holocauſtum] i. e. In plaga ſeptentrionali, quæ expreſsè conſtituta

eſt in holocanſto. 54. Eod. verſ. 24. Sacrificium pro peccato eſt] Si nomine 55. ſuo

(iſtud offeratur,) legitimum eſt; ſi verò nomine ſuo non (offeratur,) illegitimum eſt
Verſ. 2 5. & ſanguinem ejus] i. e. Reliquias ſanguinis. 56. Verſ. 26. Sicuti adipem
Iacriſitti paciſicorum] i. e. Sicuti illa ſacrificia, quæ expoſita ſunt in capra, 57. de qua

dictum eſt in loco, ubi de pacificis †agitur. 58. Verl. 3 I. Wuemaämodum aufertur
radeps ARe ſacrificio pacifeorum] (Sicuti conſtitutum eſt) in partibus ſacrificii capræ,

de quibus dictum eſt in (t

gulet ilam in ſacrificium propeccato] (Nimirùm) ut fiat mackatio ejus nomine éο. ſa-
crificii pro peccato. Verſ. 3 5. Rcuti aufertur adeps opis] Quoniam augentur partes
ſacrificii ejus (ovis) per caudam, 61. etiam quoad ſacrificium pro peccato, quando

. illud

Hebt. lppa in MSto i. pro: Da i. e. foi. 37. b. it. Sanhegdrin fol. 4. a. b. it. Schabbat,

loco, habeiur: P i. e. ni,tat ſeu ſignifi- fol. 71I. b. l
cat. † Contet. hic tract. Talm. Menachot, fol. 3. b. &

52. Confeèr., hic præ aliis P. Fagius in notis ad Pa- fol. 4. a. it. fol, 55. b. & Joma, fol. 57. a. b.

raphr. Chald. h. loc. it. Sevachiin, fol. 3 4. a. b. & fol. 3 8. a.

53. Vid. Exod. c. 21. v. 36. ibique Ralchi not. u- 58. Nimirum dict. cap. antec. 3.v. 12. & ſeq. con-

hic tract. Talm. Ceritut, fol. 7. b. & fol. 11. b. 94. a. b. & Sevachim, fol. 3 8. a.

St. fol. 19. a. & fol. 26. b. it. Tevammer, ſol. 87. * Hebr. P e&, hbæc & ſequentia, usque ad

b. & Schevuot, fol. I 8. b. it. Sevachim, fol. 49. 23 De dee i. e. ſicuti aufertur adeps
a. & Mynachot, ſol. 55. b. 6c fol. 92. b. ovis, abſunt 4 MSto I. aſt 4 MSto 2. abſunt hæc,

. —— . . —— 7— . . = . =
54. Uti habetur ſapräà Levit. c. I. v. II. confer. † usque ad: Mhε Pr¹“ i. e. & jugulet illam &c.

not. in =morm mnD h. loc. ut & not. ad libzase; confer. hic tract, Lalm. Schabbat. fol. 9 3. a. &

Prec. Jud. part. 1. p. 8: a. med. ac tract. Talm. Horajot 1ol. 2. b. & tol. 7. b. & tol. g. a. b. &
Sevachim,fol. 49. a. b. pront in —Ma EDW h. ſol. 11. 2. b. S& Sevachim, fol. 49. a. b. & J oma,
loc. allegstur ad marginem. ol. 57. a. bD.

55. Confer. quæ ſupra ad verſ. 10. H. eap. n. 23. 59. Videlicèt allegato cap. anter. 3. verſ. 12. &

notata ſunt, vide & not. in ham R h, loc. leg.

atque infià verſ, 33. . cap- n. 60. it. dict. tract, 6. Nempè: ut mactatio iſta fiat nominatim in
Talm. Sevachim, fol. 6. b. & fol. 10, b. ſicu. ſacrificium pro peccato, confer. ſupra verſ. 10.

ti in e D b. loc. ad marginem allega- b. eap. n. 2 3. vide & cap. ſeq, 5. V. 9. n. 19. it.
tnr. = . tract. Talm. Schabbat, fol. 69. a. & fol. 71. b,

not. in ofR W h. loc. confer. & Sevachim, fol, 27. a. b. it, Naſir, fol. 27. b. & fol. 29. a.

57. De qua cap- anter. 3. v. 12. confer. hic Me- v. 9. n. 2 3 notata ſunt, it. Schabbat, fol. 3. a. &
nachot, fol. 10, a. & fol. 19. a. it, Sevachim, 4

toco, ubi agitur de) ſacrificiis pacificis. 59. Verſ. 33. &tua-

Et pottimm

ſekatul. .
tur aeln

Umn, guonti

—

Cl 92 b i
erachim
62. Idelt: g
peeca.
8 Hebr. 7), l
in utrogle
tione nader

“
ediitone N.

Zz, Ita bic te
bi alia, quàm hic, habetur explieatio, confer. fer. not. in b. lec. it. Sanhedrin, fol.

raica, g
(totk. ut
Meh,
dem corup
licæulutet
quod tedd
Aultem iſta
ſupräadl
de Deu
dam editit
lieam ſie
(orruptamn
loe
I. Ha habet

EELI.
256. Vide ſuprà verſ 7. E. cap. ibique not. n. 16. ac] ir. Chullin, fol. 5. b. & Ceritut, fol. 26. b. 4
IIs ac T
fol. g. a. & fol. 14. a. it, fol. 24, a. b. 6I, Confef. quæ ad cap. antec. 3. v. 7. n. 16. &

guibusde

mie, conte

litt, kara

—
Nie.
ſ a] Ouan.
ch tarit) ſii.
Ferl 24. N

rpreſe COnſtitnta

1nomine 5
n)illegiimum ett
16. kanete
Capr

Alnal u Auſertur

ſecihcni capre,
Vetl.33. 6, ju.

us notnine bo, iſ. “R
m laugent lie

0 eccito, gnando

ud

ẽMM

tennchet, ſ, 3b.
2Joma, fol. 57 4, b.

b.Ktol. 39. a,

ter l1. ſege coa
,loc. in Sanhedtin tl.

13h.0.

5 tnnn nsgead
ſeuti aufettur adehs

86 1Sto 1. sbfun hee,

e, & uoulet lun de.
nde 1. tol 93, Xe.
9. 5 tol g, 2. b. &
ili d. len,

0. altet zr ell 11. &
, inn Baraofninztin in

, confet upts ei 1.
„g, D, 19, 4,

. ſe⸗ . V.
pl. 69. 1bo j,b
XCeüinnz ſol. 20,.
l.1 17. b. Atol. 29,. 4
Antec, 3/ Nh. 16,
i. Ahetben to ,2

CA V.

1 indicz.

f0o

1. le

um, Juoniam iſtud tale uic piam

CAr. V.

”VMD LEVITIGI.

905

illud venit ovis, 62. neccſiatiam n, ut cauda ej- us cum cteris Partibus rnkei of-
feratur. Eod. verſ 35⁵. Lnita Domini] Super erogos: ignis, qui fiunt Deo (vocan-
tur autem iſta ignits) kenaichee, 63. lingud Vernaculi: H

ſciat,

us teſtimonium perhibeat.

Et poh immündliiem iſtam 3. comederit ſancta aut ingreſſus ſit 4. in Sanctuari-
eſt ‚cujus delictum, ſtudiò commiſſum, exciſionis

CAL. v. HMD

1 Prf. r. E rdveri: vocem jarantis (Nempè) in re, in qua ipſe teg seſt, † dum
ecnnn illum ad jusjurandum adegerunt, ut, ſi ipſe rem illam-⸗

ðYUMUD

2ꝛ. Verſ. 2. Aut anima, quæ teligerit c.

liiii 2

PG/-

Jol. 92.
Sevachim, ol. 34. D. & fol. 37. b.
62. Id eit: quando ovis offertur i in ſacrifieium pre
peccato.
xX Hebr. 7y, ſi ic in p
in utroque MSt0 legitur: aſt in Amſtel. edi-†

lerisque exemplaribus, ut &

tione habetur: a i. e. omnes (rogi,) ſic et in
editione an n, legitur.

63. Ita hic reddo: uν, ſicuti in editione He-

braica, quâ uſus ſum, legitur; in Bibliis Bux-
torf. ut & in editione 'mer habetur:
vvGzene, feuailles, ſed dictionem iſtam, ſi qui-
dem cortupta non eſt, ab hodiesno linguæ Gal⸗
licæ uſu receſſiſſe puto, in M Sto t. leg gitur: N,
quod reddere poſſis: feux, Latinè, ignes, R
autem iſta dictio Gallicz 4 MSto 2. conter. quæ
ſuprà ad Levit. c. I. v. 9. D. 80. notata ſunt, vi-
de & Deuter. c, 19. v. I. num. 3. in veteri qua-
dam editione Commentarii Raich, vocem Galſ-

licam ſic reperi ſeriptam: b 39, ſed & hanc
corruptam kuto, coner. not, in Sn No h,
loc.
1. Ita habet Vulgata, quam! hic ſecutus ſum, ſic fe-
rè & Lxx. 4 rr 5 αιοα i, e. vocem juramenti,
quibus & Paraphrafis Chaldaica conſentit; Iu-
nius ac Tremellius verterunt vocem blasphe-
miæ, confer. Sota, fol. 3 3, a. & P. Fagii not. ad

b. it. Horajot, ſol. 2. a. b. S fol. 8. b.

dict, Paraphr. Chald, . ſoc. ubi bi plats de iſtius

loci explicat iohe, confer, & Schevuot fol. 34. a.
fol. 3 5F. a. D. & fol. 3 6. a. it. ful. 327. a2. b.
† Contfer. hic tract. Talm. Sevachim, (ol. 4 8. 2. b.
& Ceritut, fol. 9. a. it, Sanhedrin, fol. 30. a.
fol. 37. b. it. Schevuot, fol. 33. b. it. Erachin,
fol. 17. b. & fol. 1 9. a. b. it. Ioma, ol. 74. .-
SSE Bav akama, fol- 5. 2. it. Menacha t, fol. 4. 3.
& Horaiot, ſol. 9. b.
2. Si quis igitur in teſtimonium vocatus illuc per-=
hibere nolit qtque ita peccet, tunc offerat pro
reatu hujus delicti ſui &c. ficuti hic in textu ſa-
cro habetur, atque hæc eſt mens autoris noſtri —
alii Aliter exponunt.
3. Hebr. NnWe T), ita in editione Hebraica,
qua uſus ſum, ut & in editione dpan nov legi-
tur, rectias, quàm in Bibliis Buxtorf. ubi ha- =ðèð
betur SDON N, quod dubio procul eſt vi-
tium typogtaphicum, confer. Levit. c. 7. V. 24.
n. 76, & fign.
4. Hebr. Da h, ita in editione "pat ne ut & i N
Bibliis Buxtorf. atque in Gur Arjeh fol. 12 5.
ol. 4. in fin. legitur, quam lectionetn & hic in
vertendo ſecutus ſum, in exemplar Hebraicoe
quo ufus ſum, habetur axsd i. e. comederit .
ſed prior lectio huic poñeris ti præferenda elt⸗
confer. paulo poſt num. 6. h. verl. 2. vide & nor.
in ynom ev h. loc. ut & tract. Talm. gehe⸗
vuot, 101. 7· 13. K ll. 18 b. & Chullin, 1ol. 7

*

870

Et abſiondita ſit ab illo] (Videlicèt) immunditia. † Eod. verſ. 2. Et reus factus eſt)

Iea] (Id dicit hic Scriptura,) ut comprehendat illum, * qui deglutit cadaver avis

confer. & Selden. de Synedr. I. I. c. 6. p. 47. &

IEVITICI. CAP. V.

œam 5. meretur, ita in Kraclatu Talmudico: Schevuot exponitur. *Eod. v. 2.

Dum comedit rem ſanctam aut venit 6, in Sanctuarium. Verſ. 3., Immunditiam
bominis] Hæc eſt immunditia demortui (hominis.) Eod. verſ. 3. Juxta omnem im
munditiam jus] (Hoc dicit Scriptura,) ut includat immunditiam tactùs eorum ea-
rumque, qui quæve fluxu ſeminis laborant. * Eod. verſ. 3. Qud polluetur] (Hoc di-
cit lex,) ut includat eum, qui tangit maritum ejus, quæ menſtruò laborat. Eod. v. 3.

mundeæ, ſi lateat eum nec ſciat, ** dum immunditiei oblitus eſt. Eod. verf. 3. Et
reus faltus ſ] Dum comedit Sanctum aut venit in Sanctuarium. 7. Verſ. 4. Labii⸗]
Non verò corde. ¼ Eod. verſ. 4. Ad malefaciendum] (Seilicèt:) ſibi ipſi 8. aut ad
benefaciendum ſibi ipſi, veluti: comedam vel non comedam, dormiam aut non dor-
miam. Eod. verſ. 4. Juxid omvia, quæ pronunciavit] (Hoc dicit lex,) ut includat
id, quod præteriit. 9. Eod. verſ. 4. Er abſeonditum fuerit ab eo] Atque (ita) trans-
greſlus ſit juramentum ſuum, omnia iſta (locum habent) in oblatione. †

quæz“

immunditiei, nam qui omninò haud fſcit im-
munditiem ſuam, is non tenetur offerre ſacrifici-
um ſive oblationem pro reatu, ſic in not. ibid.
7. Vide, quæ paulo antè ad Verl. 2. cap. n. 4. &

5y. De hac exciſione vide cap. anteg. 4. v. 2. n. z.

ſeqq. n. 3. & I. 2. c. 1. n. 6. p. 21. ubi plura de
ſen excilione, quæ fit mv a i. e, manu
Dei, vide & Lightfoot. ad Matth. c. 5. v. 22:p.
266. edit. Lipf. .
x Vide tractat. Talm. Schervuot, fol. 14. b. pro.
ut in n-s ev h. loc. allegatur ad margi-
nem.

b. loc.

vuot, cap. 3. fol. 2 5. a. b. prout in dpar
b. loc allegantur d marginem, ubi vide &

(cAh.

† vide hic Torat Cohanim & tractat. Talm. Sche- H

Xæ nOe

† Confer. hic Torat Cohanim, Gcuti in b'a- orv
h. loc. ad marginem allegatur, ubi vide etiam no-
tas,.
. Vide, quæ pauld antè h. verſ. 2. n. 4. ut & verl
ſeq. 3. n. 7. notara funt, confer. & Schevuot, fol.
A. a. & fol. 5. a. it. Ceritut, fol. 19. à. b. & Nidda,
fol. 2 8. a.
*½ Conter. & hic Torat Cohanim, prout in mv
Dan h. loc. allegatur ad marginem, it. tract.
Talr. Schevuot, ſol. 4. a. G tol. 5. a. it. fol. 7.
b. & Nidda, fol. 55. a. it. Ceritut, fol. 19. a.
X Eſt hic ſermo de illo, qui immundus factus eſt
per ſophagum avis quoad immunditiem ve-
ſtis, ſic in not. ba r hic exponitur, ubi
vide plura.
NXX Autor notarüm in mn putat pro:

tas.
9. Confer. hic b. Fagii notæ ad Paraphr. Chald. h.

in an Mnh. lec. ubi ſcribitur, ſecus eſſe,
ſi quis juraverit ad malefaciendum aliis, ipſeque
oblitus ſit, nec iſtud fecerit, tune talis non tene-
tur offerre oblationem, confer. cap. 3, fol. 25.

gatur.

& Bava mezia, fol. 3 5. a. & Schevuot, fol. 20. a.

fol. 6 2. b

yV NM) i. e. & haud ſciat, legendum eſſe:
N i, e. & ipſe ſciat, ſcil. quod oblitus ſit

ſcendit.

loc. & Gur Ar jeh fol. 12 6. col. 2. princ. ac not.

9. Ita hic i interpretor dnayy, vel. dAayv, uti in
MsSto, 1I. legitur, ut non ſolum includater futu- “
rum; ſed & præteritum, confer. & Gur Arjeh
fol. 126. col. 2. med. it. Bava kama, fol. 9 1. a.

fol. 2 . a. be it. Nedarimn, fol. 17. a. & Naſir, 4

† Id eſt: oblationem requirunt, quæ aſc endit, & de- “”

teienii

zpnegann,

1 Aferg en un

caultum, cu!

liet, i acceß
Erralaht

Eod. vetl. 8
læceltlong

erffei .

lin holti⸗

cerdos enimm

10, Hebt.
illa ſre en
elt, Cicitur⸗
ladentem 6
perſit 116

P“R 1 columd
fomnium
n. 6. notata lunt, confer. & not. i in 'na

partem E
n
iſta dicityr
Gur Arjeht
Scheruotz/

k. ſol. 4.

Conet. ve⸗
Lexyit. t.
Sc Feyachi
. 1y. 24. .
11,4. l

Dequo vid
b. tract. Talm. Schevuot; uti in not. ibid. alle- r

in un
1I1. Nempe.
oblatio P
h. cap.
n, Hebr.
verl.21
Nr Hebr.
,
in MRo 1
Uique 23:
13, Zen: No

— .r. 8

ut Lod 7,2
Ereu file
uua onninin.
tackig eorn ez. 3
Neluennn (Hocl.
dorat, Hodn.
Alutit ealerer ig .
Loc petl . e
. Veiſ g, Lolii
ſbiipt d, autal
miam aut non dot.
ler)ut inclidit
Agveſiti) a.
) in oblaione, †

Ompind haud ſcit im
tenetur olketke ſactilcel.

leatu, ſc in not ibid.

Arerl 1. 5 Cad, 4. &
notin nn nen

1 adtet Tam Sche.
b prout in do y
lginem, ubi vide n⸗.

e i abit Ckii 4, 8

t. l, 20 Mine, 20 no.
ubi etibitur, eels ele

ſaciedduin aliis iglegge

git, tune talis non tene
conlet. cap. 3,10l. 1).
tz uliin not idid Ale ⸗

, vel: wo, i in.

lolum includnter fll.
m conlet & Eun Anen .
Dana kimi, f0 51 à
„ Sehe,uot f0,10,7

in, iol Ie D N 7

nunt ur ſteniihee

liet, ſi acceptus ſit advocatus, ſequitur il

1

g11

ecunia-

CAP.VYv. CEVITIC.I.

uæ aſcendit & deſcendit, 10. ſicuti lic exponitur; aſt jusjurandum, quéê
4 Jus] „QAuOp

abnegatur, * non eſt in iſta oblatione; II. ſed in oblatione pro reatu. 12, Verſ. S8.

Et oferat enm, qui pro geccato eſt, primùm] Oblatio pro peccato * antecedit holo-
cauſtum, cuinam res iſta ſimihs eſt? (nempè: ) ut benevolentiam (judicis) ſibi conci⸗
luùm munus. Eod. verſ. 8. Et non ſeparet
(Sacerdos) non ſecabat ungue, 14. niſi ſignum 15. unum. Exod. verſ. 8. Cervi=
cis] () eſt altitudo 15. capitis, quæ inclinat (ſeu deflectit) versus collum.
Eod. verſ. 8. E regione † cervics] Eregione illius partis, quæ reſpicit cervicem, atque
hæc eſt longitudo otnis partis poſterioris colli. Verſ. 9. Er Pargat de ſanguine ſar
crificii pro peccato] In holocauſto non neceſſaria erat, niſi expreſſio fanguinis; 17.

alt in hoſtia pro peccato ( opus erat) tàm aſperfione, quàm expreſſione ſanguinis, (ſa-
cerdos enim) prehendebat cervicem ?& ſecabata

tq; ſanguis defluens ibat ad altare. 18.
Aiiissgs og.

IE .

XX Hebr. Neun, 1

10. Hebr. α e, quo nomine venit oblatio
ifta ſive expiatio pro peccato, de qua hie ſermo

elſt, dicitur autem aſcendens & deſcendens, ideò,
lactentem (uti v. 6. h. cap. habetur,) ſi verò pau-
per ſit, adducit ille duos tui tures aut duos pul-
los columbæ (prout v. 7. . cap. habetur) quod

ſi omnium pauperrimus ſit, is adducit decimam

partem Ephæ, (vid, verſ; 11. H. cap.) ſie in not.

Schevuot, fol. 26. a. & fol. 3 1. b. & Fol. 3 3. b.

Lievit. c. 7. V. 19. n. 9. it. R. Salomonis Gloiſ.

àad Sevachim, Fol. 45, b. ac Ligtfoot. ad Luc. e.

12. a. & ſol. 2 6, b.
x De quo vide v, 2 1. & ſequ. h, ea
in -nan Dwh. uoo.
II. Nempè: in illa, quæ vocatur e i. e.
oblatio pro peccato, uti habetur verſu ſequ. 8.
172. Hebr. &X, de qua oblatione vide v. 15.
Se verſ. 21 h. cap.

.

2. v. 24. p. 73 6. edit. Lipfſ. vid. & Ceritut, ol.

p. conler. & not.

ſtud & ſequentia usque ad.
hbhh, i. e. advoçate, abſunt ₰ MSto I.
in MsSto z. non ſolùm iſta; ſed & ſequentis,
usque ad: "nN N i. e. & non ſeparet, deſunt.
13. Seu: procuratori, intereeſſori, Hebr. Oρ

14

uia, ſi dives eſt, adducit ille ovem aut capram

epns hic exponitur, hoc modo oblatio
iſta dicitur aſcendens & deſcendens, vide & hic
Gur Arjeh fol. 12 6. Col. 2. med. & tract. Talm.

it. fol. 34. a. & Horajot, Fol. 8. b. S& fol, 9. a.
Confer. verſ. 13. h. cap. n. 27. & n. 2 8. & infrà

4 Grac. zagtx)Mpr S, paracletus, vide Buxt.
Lex. Talm. fol. 1843. confer. hic trat. Talm.
Sevachim, jol. 7. b. prout in α a W h.
loc. allegatur ad marginem, it. Sevachim, fol.
90. 2a.
14⸗ Hebr. bn, de quo verbo vide, quæ ſuprà ad
Levit. c. I V. 15. D. 94. notata funt, confer. &
Peſahim, ol. 59. a. & Horajot, ſol. 13q. 3.
15. Hebr. b, vid. not. ad 1, Reg. c. 4. V. 3 7⸗
n. 35. it. confer. quæ ad Levit. dict. c. I. v. 1 5.
n. 9 5§. & ad Levit. e, II. v. 47. n. 141. notata
ſunt, & not. in por ew ,. oc. ubi tract. Talm.
Chullin eaput I. ol, 19. b. i allegatur, it. Chnl-
lin, fol. 21. b. & fol. 22. a. & ol- 27. b. ibi-
que R. Salomonis Gloll.
16. Vel: fublimiias, celitude, id enim dictio
— , quæ hic habetur, ſignificeat.
† Hebr. 7, iſtud, ut & ſequentia, usque ad?
is e. & ſpargat, abſunt 2 Meteo I.
17: Ita hic "un interpretor, 4rad. n, quod
notat: exprimere, vide ſuprà Levitec. I. V. 15.
* Hebr. rya, in MSto I. pro eo legitur:
i. e. avem ; in MSto 2. habetut : N i. e. ca-
put, confer, hic tract. Talm. Sevachim, fol 64.

18. Confer. quæ ſupràâ ad Levit. dict c. 1. v. 15. n.
9⁹ notata funt, it. alkut Part. I. Oi. 129. c0l. 4.
princ. it. Sevachim, fol. 37. a. & Fol. 52. b. &

Mehila, fol. 8, b.

i. e, Juxtà tirum, 20, qui dictus eſt in holocaufſto avis ſpontaneo, in principio Secti-

onis, 21- Verſ. II. Quia ſacrificium pro peccato eſt] Nec convenit, ut oblatio cjus
ſithonorata. 22. Eod verſ. 11. Sacrißcinum pro peccato eſt] Si (oblatio iſta) in pu-

gillum contraca 23. adoleatur nomine ſuo, 24. tunc recta eit; ſi vero non nomine
Iuo (adoleatur,) profana eit. Verlſ. 13. Super peccato ejus, ** quod peccavit] Hic va=

iat 25. Scriptura, nam ecce in divitum & pauperum ſacrificiis dicitur: MRo

i. e. de peccato ejus. 25. hic verò de omnium pauperrimis 27. dicitur: MR Hy

1. e. ſuper peccate ejus, hinc Kabbini noſtri ſubtiliter diſſerunt: quòd, ſi, dum dives

„

eſt, peccaverit & ſeparaverit nummos ad ovem aut capram (pro peccato offerendam)

aque ipſe pauper (factus ſit,) adferat de parte illorurn (nummorum) duosturtures;

ſi ſeparaverit nummos ad duos turtures ac pauper (evaſerit,) adferat de parte eorum

(nummorum) decimam partem Ephæ,ſi ſeparaverit nummos ad decimam partem

quocircà hic dicitur: Rie i. e, ſuper peccato ejus. Eod. verl. 13. e gliqus

25 . 7. . * 7„ * 5 .
19. I43 eſt: ſi nominatim offeratur tanquàm ſa 108. a- .

crificium pro peccato, rectum eſt ac legitimum, 24. Vide, quæ verſ. antec. 9. h. e. n. 19. notata

confer. cap. antec. 4. v. 10. n. 23. & dict. c. 4. ſunt, confer. et not. in =mnti h. lec.
d. 37. n. 60. Vide & V. ſequ. I1. h. 24.: & & ſeq. 1 Hebr. e vy, hæc & ſequentia, usque ad:

6. v. 10. n. 4 52S n. 46. it. Levit. c. 7. v. 5. n. yun mIEN i. e, de aliquo ex illis,, abſunt

13. & n. 14. vide & not. in meR e b. loc. Msto I.
Zo. Jus, morem ac cœtetnonias; id enim dictio 25. Ita verbum — hic interpretor, confer. quæ

a, quæ bic habetur, ſigniſicat, confer. cap. de hoc verbo ad Genel. . 5. v. 22, n. 6, notat à

ſeq. 6. verſe 9. n. 44, & not. in pan ne . ſuant, it. infià v. 15. B. cap. n. 332
locc. 26. Sic habetur ſupra v. 6. & v. 10. h. cap.
I. Hebr. d9on, prout hie habetur: in Älla ſecti-127. Tres enim ſunt quaſi claſſes iſtius obiatiomis
one Se quidem ſuprà c. 1. V. 14. & ſeq. agitur de pro peccato, vide b. V. 13. h. 2 8. contec & ſu⸗
oblatione ſpontanea avi uer ee
Fol. 59. a. & Horajot; Jal. 13, a. & Sevachim, dicitur: T )y i. e, afcendens & deicen-
FYol. 9 ,0. a. b. it⸗ Chaullin, fol. 2 1. 3, b. & 0l. 22. dens.

a. it. Keritut, fol. 26. † Hebr. D r, in MSto z,. poſte; adduntur
22. Nempè: per aftaſionem olei & impoſitionem iſta: ephp en e en i. e. ide “
thuris, prout in oblatione Minchæ fieri ſolebat, dicitur: de peccato ſuo (ſic juxta Kabbinorum 1

.

vide ſuprà Levit. c. 2. vV. 1 confer. & infrà Le- mentem iſlud: Mnm-emn, quod v. 6. Se 10. b.
Vit. 6. 7. V. 10. num. 26. ac Numer, c. 5. V. 1 5. †¾ cap. habetur, vertere volui,) ac ſi diceret: de

num. 59, parte ejus, conter. Sign. ſequ, * it. tract. Talm.

“ . ,„s er , 47 . „. . — “
23. Hebr. —enn, de quo vide ſuprà dict. e. 2. v. Horajot, Jol. 9. a. Menachot, ſol. 101, 2, G

2. vide & V. 12. b. cap. confer. hic tract. Talm. Keritut, Jol. 27. b. .

Horajot, Jol. 9. a. & Sota, ſol. 15. a. it. Seva-* Hebr. — && ey, in MSto 2. etiam hic ad
chim, ſol. 63. b. & Menachot, ol. 4. 2. g l. dita ſunt iſta: 1 Eor n 0 1. e, ideircõö
dicitur: de peccçato ſuo, confer, Sign. præced. -†

22, a. it. Jol. 59. à. b. & ſol. 60. a. et ol.

—

1

Ab. vV.
Eod. vert. 9. Sacr ſRctum pro peccato /2. Nomine 19. ſuo (ſi ſit oblatum,) eſt re.
um; ſi verò non nomine ſuo (oblatum fit,) profanum eſt. Verl. 10. 1M. moris eſt)

Ephæ ipſeque dives (factus ſit,) addat illis (nummis) atque adferat oblationem divitis,

8, confer. & Peischim, prà v. 4. b. c. n. TO. ubi oblatio iſta pro peccato 30. Wel:
„d eit: 1

CV.

——
aili) ie
(ienheſ⸗
Pemmimis o
190 G In
inzve atqu
quo exilli
Pantem Ppl
cerdotitan/
uodklie
cjusliterile
ſrercoti,
latioſpont⸗
re)loco,
cati ſunt 3

1

m

2 ½ Sire:
korum ire
mopibuz
dafer. nun
An wn

2 9 ellcet

glaris pee
hem inn-

im Kaſch

quantumm
conler .
7, & 10.
lorum, u.
ratio, ſic i⸗
l Deus en
fetentis
.I. . 17
ginemalle
Num omn
goie eden
Rl
Meathor

blan nſek kn.

“ s. .
tu Cbſalige ls

latio iſa)in u.

Verè non nommine

Deiceyt] Hicr.

citut: NMbn
kar: R NRoy
dd, ldom ires
cato ofetencim)

1) duos tuttures; 4

de Parte kOrum
Hdecimam Pattem
blatonen iritie

vl.13 3. 3 aliu⸗

9. h. l, M 19. Mtat

n lec.
lequentis, Weque 20:

1 er illis, ablant 4

rerpretok, Onlen gne

. . 12, M, 6, nOiat
ape n. 3.
1. 10. P.ca.
dilai ins oblaiotis,
11. n. 2. colllel & il⸗
oblatio knro, Pecrnto
e, Actndens Celen⸗

So, plezalünll

w Mi le⸗ ided

(Se jans Rabbinotum

b; guo . & 10. .
olui,) ac ſ dicere: 4: de
tr , tlaet, Talm.

ſenac hot ſo 101, 14,

Msto n elum ie 1.
1 r Ph lbe, ide
cockh ign gleted⸗

31. Deus enim non tam reſf pieit ſacrificium, qum

Pr 1 hie Szpon Dtur, (Onfer, kract. Talm.

CAb. V. IEVITIG I. 213

r n i, E. Deu una ex rextribur ſi⸗ expiationibus, 23. . quibuel in textu didum eſt,
(nempé: aut in oblationibus divitum aut in pauperum ſactificiis aut in omnium pau-
perrimis oblationibus; quid autem doctrina iſta vult dicere: forſitàn, quòd gravia,
29. quæ in iſtis (ſunt transgreſlionibus) conſiſtent in ove aut capra; levia autem erunt
in ave atque omnium leviflima erunt in decima parte Ephæ? lex (hic) dicit: de ali-
quo exillis, (nempe e,) ut æquiparet levia gravibus, (nimirum) quoad ovem, ſi manus
eorum fufficit, 39. & (ut æquiparet) gravia levibus, (videlicèt: ) quoad decimam
Partem Ephæ in oblati onibus ommium pauperrimis. 31. Eod. verſ. 13. Ert erit ſa-
cerdoti tanquam mincha] (Hoc dicit Seribiura,) ut doceat de ob! latione peccantis,
quòd reliquiæ iſtius (oblationis) comedantur atque hæc eſt (explicatio) juxtà ſenſum
ejus Rteralem; Rabbini autem noſtri allegoricè interpretantur Grerbaiiia: )& erit⸗

facerdoti, (hoc modo ) ſi peccans iſte ſacerdos ſit, erit (oblatio illa,) ſicuti cœtera ob-

hatio ſpontanea ſacerdotis, ita, ut tota igne abſumatur 32. nec comedatur. Verf.

15. Siprevaricatn ſi Pravaricationem] Non fignificat vox νρ in ul llo (Scripßtu-
ræ)! oco, * niſi 2)a 33. atque ita illa (Scriptura) dicit: ν i. e. & prævari-=
eati ſunt 34. contrà Deum patrum ſuorum & ſcortati ſunt poſt Deos populorum ter-
re, 35. ſic qnoque il ill Scriptura) dicit de uxOSE declinante: PHpD iee.

& Præ-
vVvari=

2

293. Sive: . ſactiſiciis expiationum p Pro peccato,
horum tres quaſi claſſes erant, quæ 4 divitibus,
in opibus & omnium paupertimis offerebantur.
confer. num. antec. 27. S. verl. 13 ac not, in
paer rb b. locc.
29: zecilicèt: peccata, quænam hoe loco ſint iſta
grav is peccata & quænamn levia, vide explicatio.
nein in notis Eynaz, mov, ſuper Commentari.
um Kaſchianum b. loc.
3o. Id eſt: ſi quis comparare & cont ſequi⸗ potel,
quantum facultates permittunt ac anberunt.
conker. P. Fagii not ad Paraphr. Chald. verlus
J. & 10. h. cap. nec transgreſlionum ſen pecca-
torum, utrum gravia an levia ſint, hic habetur .
ratio, ſic in not. P or b. loe. exponitur.

32. Ita hic dictionem n i. nterpretor, neinpe ho-
locauſtum ſive ſaerificium, quod torum abſumi=
tur igne, uti hæc ſignificativ habetur in Deuter.
c. 33 V. I0. ubi Commentator noſter vocem
a exponit h'y i, e. Xlνιαα holocau-
Kum . quod Et ανατ ι et αεαυαwvo ö¹α *
LXX. inteepretibus Vertitur, confer hic Torat
Cobanim uti in i , h. loc, al! leg atr
ad marginem, vide et cap. ſeg. 6. V. 7. Sign. XX
tr Confer. hic Torat Cohanim, ac tract. Talm.
lenachor, &. 7. Fol, 73: a. b. uti in ap me,
„loc: ad marginem allegantur.
33. I eſt: diveritatem, mutatiqnem, aleratio⸗
nem, confer. Buxtorf. Lex Talm Ffol. 2 474. et
fſupra v. 13. hr- cap. D. 2 5. in MSro z. Ppro
4 legitut: 'd i e. mendax ſeu ſalſum.
oflerentis animumn⸗ onter, quæ ſuprz ad Levit. 34. Vel: miutaverunt,juxt mentem Raſchi noſhzi,

notata c , V
1 c 1. V. 17. n. 117. di ſant, vide c Torat Valgata ibidem habet: reliqueruntautem.
Cohanim, prout In , 4. loc. ad mar.
SicutiI. Daralipom. Sop, F, V. 2 5. habetur,

ginem allegatur. 35. onte 4 rabh, Fol.
2 Nam omnium oblationum ſpontanesrum reli er. bic tract. Talm. Temural, Ol. 3. 2. 80
l. 33. Telt. Keritut, fol.19. b. &*π Mehila, fol⸗

iæ comeduntur à facetdotibus ſic in not.
3 sr, 1 g. b. it. r⸗foie 1¹9, 4 de V
Menachot, fol 132 5 al. bo⸗ =W * . ”M

814

varicata ſit prævaticationem. 36.

bi peccatum de oblatione, 39.
quemadmodum (igitur)

ſuper eſu
41. Eod. verſ. 15.
cipiuntur res ſacræ leviores. 44.

dehortatur,) vel, num, ſicuti ibi non monet, n

Rebus ſacris Domini] Quæ Deo 42. unicé
B Eod. verſ. 15. Arietem] (Dictio“
tat rem duram (ſeu fortem,) veluti (in illo loco:) N& NN) i. e. & fortes terræ acce-
pit; 45. ita & hic (offerat) durum (ſive robuſtum arietem,) qui ſit duorum annorum.
46. Eod. verſ. 15:.‧ In æſtimasione argenti (duorum) ſiclorum i. e. Qui valeat duos ſi-
clos. 47. Verfſ. 16. Et quod peccavit in re ſacra, reſtituet] (Nempè) ſortem & quin-
tam (ej us) partem, ut conſectetur. * Verſ. 17. Nec novit &ÿrea facta eſt] Textus iſte

Eod. verl. 15. Er peccaverit per errorem in rebus
ris Domini] (Nempè,) kutilitatem ceperit ex co, quod ſanctificatum eſt; 37. ſed
ubinam (per Scripturam) admonitus fuir? 33: ⸗
(in verbis iſtis:) nec portent ſuper ſe peccatum,
ibi monet, (ſeu dehortatur Scriptura;) ita & hic monet, (ſeu
iſi ſuper eſu; ita & hic non moner, niſi
2 jex (hic) dicit: prævaricata ſit prævaricationem, (nimirùm) multiplicat,
deſtinatæ ſunt, 43, ex-

2

—, *) no-

dicitur hic: peccaverit, & dicitur ali-
40.

36. Vel: mutaverit mutationem, juxtaà autorem
noſtrum, i. e. mutaverit fidem conjugalem, mma-
rito debitam vide Numer. c. 5. V. 11. ubi Juni-
us ac Tremellius verterunt: declinans abeoo-
mniné fefellerit, confer. et Deuteron. c. 32. V.
§ I. n. 266.
37. Si abſtulerit quidpiam ex conſecratis Domino
. & neſciverit, fuiſſe conſecratum, tuncoſtferet pro
delicto ſuo & C. ita P. Fagius in notis ad Paraphr.

ſachim. fol. 32: b. & Sevachim, ol. 45. a. b.
3 %. Vel: denortatus eſt? videlicèt: ne quis utilita-
tem capiat ex rebus, Domino conſecratis.
jSermo eſt de oblatione ſpontanea, Hebr.
Arn, ſficutihic haberur. .
4A0. Vel: non importent in illam, (rem ſanctam)
peccatum, uti Junius ac Tremellius verterunt
Levit. c. 22. V. 9. ubi vide Raſchi not.
KI. Auget, ampliat, extendit hie S. Scriptura per
* verba iſta: prævaricata fit prævaricationem, 1.
ta, ut non ſolùm elus ſit prohibitus; ſed & alis
uitilitas, quæ ex rebus ſanctificatis capitur, ita

jeh fol. 126. eol. 4. prine. vid. & cap. ſeq. 6, verlſ.
2.0. 4. ac not. in bna LHDDW, ubi ex tract. Talm.
Meilah capite 5 quod incipit: Hana, adduci-

Chald. h. loc. confer. infrà . verſ. n. 43. it. Pe-

aw, uti hig habetur, expono, confer. Gur Ar-

li quis ex re ſanctificat 1 non ca-

faciat profanam, is oblationem, de qua hic lex
dicit, offerre debeat.

42. Hebr. Sy, ita rectè in Bibliis Buxtorf. ut &
in editione ena m*ν& in utroque MSto le-

habetur ρα7; ſed corruptè.
4 3. Conkfer. ſuprà h. verſ. 15. n. 37.

44. Vel: ſacrifi cia levia, Hebr. h Dn,

vide cap. ſequ, 6. Vv. 1I I. n. 52. & Levit. c. 10. v.

19 80. it, notæ ad librum Prec. Jud. part. I. p.
9. b. fin. vide & Gur Arjeh fel. 126. col. 4. med.

45. Sicuti Ezech. cap. 17. V. 13. habetur, ubi vi-

de Raſchi not. confer. & not. in an n h.

. b.

notata ſunt.

—nani b. 1oc.

tur, quòd, etiam

piat utifitatem 5 ſed ſolam illam per errorem

Keritut, fol. 2 6. b. it. Sevachim, fol. 49. a.

—

ac not. in pam , ubi loceusiſte benè expli-
loc. it. tract, Ialm. Keritut, fol. I0. b. & fol, 22,.

47. Sic & Vulgata habet: qui emi poteſt duobus
ſiclis, eui & Paraphralis Chaldaica adſtipulatur,
confer. verſ. 18. . cap. n. 61. ac not. in

gitur, in exemplari Hebraico, quo uſus ſum

14.'n. 36. confer. & Buxtorf. Lex. Talm. fol.

46. Confer. quæ infrà ad verſ. 19. h. cap. n. 6 8.

Vel ut ſancta fiat, loci iſtius explicationem vide
in not. mam M h. loc. confer. & tract. Talm.
Bava mezia, fol. 55. a. & Horajot, fol. 10. b. &

(MN.

loqvitur le eo⸗
nex elh ac ne
rim iloſholh

ci unumker!

feret ſactiftciun

AUumotnni ten

pokt Alignod
10. )1 Fod.
ſolealilens
illum, gui ſein

cgelels k li

negatiumi
nint; 53. ſed
menlura cleme
(AMdamds)ejus

—,,i Dꝓ
46. Ia paulo
nemn qu il
24 ca. allet.
tract. Talm. Re
49. De quo com
vit.. 3. F. 17.
Hebr. 7 N.
D ) i.
1bfunt4 Mote
6o. Ia hic inter
Genel.c.1 .
d buc, cap.
iit: ſacrihciu
1. Hebr. hxn-
(ao olkefendu
ſcat gudd ipſe
reatu tune dor
(4. D. 62, it.
deſachim, ,t
Jol. 65.b.
52. Id elt: qui
fer hie Naſir
Rlrn be it. H
19. b.
Bebrven

WDV. CAP.v.

loquitur de eo, qui dubitat circà præceptum negativum, cui exciſionis pœna 48. an-

——

oren in reh

m el; ſed
& Cicitt l.
Peccatun, 40,
hi monet (eu
non monet, nidt
m) mlliiicat
teſüng 4), ek. †
0N) .
tes terte acct.
Nrum annorum.

iyaleatduos ſi⸗

Cortem d glin.
el Texus iſe
lo.

—.—

nem, Ce qus hic ler
dblis Buorf utd⸗
in unoque Mtole⸗
ico, guo ulns ſumn

n, 37.

ẽ
1,§ Leit.c. 10, .
ot. Ler., Talm. fol.
brece ud, alt, 1, .
el. 116, 01,4tned.
loeusiltebenexpli⸗

1,. babetuß di fi.

Ct. in n Ne h,
,tob 10,.b. & f0, 11.

19.Kcahl 69.

iemiporel cuobi⸗

haloaica adllipulntut,
6I. ar not in de

seihlietionen diſe
”õä

Holaſot, i0),10,9,
enim, ol. 49,4

49. De quo comedere lex prohibet, vide ſuprà Le-

Hebr. y N, hæc & ſequentia, usque ad: Ni)

5o. Ita hic interpretor n &, confer. quæ ad

HrDZ

nexa eſt, ac neſcit, an illud transgreſſus ſit nec ne, exempli gratia, adeps & oleum co-

raàm ipſo (poſita ſunt) ac, dum putat, quòd ambo permiſſa ſint, comedit unum, dicunt

ei, unum (ex illis) fuit adeps 49. nec ipſe novit, T an adipem comederit, ecce iſte of-
feret ſacri ficium pro reatu dubio 5ο. atque (iſtud ſacrificium) defendit (ſive excuſat)

illum omni tempore, quòô ei non eſt notum, quòd ipſe certò peccaverit; ſi verò ei
poſt aliquod tempus innotuerit, (ſe ſcil. peccàſſe, tunc) offeret ſacrificium pro pecca-

to. 51. Eod. verſ. 17. Et neſiivit atque rea ſacta eſt ac portabit iniquitatem ſuam] K.
Joſe Galilæus dicit: ecce Scriptura punivit eum, qui non novit, quanto magis puniet
illum, qui ſcit, 52. R. Joſe dicit: ſi deſideras ſcire retributionem mercedis juſtorum,
egredere ac diſce de primo homine?* (Adamo,) cui non datum fuit, niſi præceptum
neg ativum, quod ille transgreſſus eſt, vide, quot mortes ipſe ejusque poſteri incurre-
rint; 533. ſed quænam S4. menſura major eſt, clementiæ 55. an pœnæ? dices:

menſura clementiæ; ſi (autem) menſura pœnæ minor eſt, vide, quot mortibus ipſe-

(Adamus) ejusque poſteri puniti ſint, menſura (igitur) clementiæ ** quæ majſor eſt, ſi
quis

4 8. Ita paulò prolixius interpretari volui dictio-
nem Mquò illa rectius intelligatur, confer. quæ
ad cap. antec. 4. v. 2. n. 3. notata ſunt, vide
tfract. Talrn. Keritut, fol. 19. b. & fol. 22. a. b.

i. e. (de) primo (tſcil. homine,) in MSto z.
habetur: AmDe —N i. e. de homine primo.
53. Vel: quot mortibus ipſe ejus que poſteri puni⸗-
ti ſint, Hebr. P, de cujus verbi ſignificatione
vide Buxt. Lex. Lalm. fol. 207 1. confer. & Ge-
neſ. c. 4. v. 2 5. n. 90. & infiaà Levit. c. 10. V.
12. Sign. * .
54. Hebr. )à Wτ nn de ee een ee ee
—nee en e dee en eee ee eee
5cä
in exemplari an nev & in MSo z. ut & in
editione Hebraica, qua uſus ſum, legitur, quæ
hic Latinè tranſtuli- ſed omnia iſte usque ad :
apene aee en i. e, menſura (igitor) cle-

vit. c. 3. v. 17.

vN&) y i. e. & neſcivit atque rea facta eſt &.
abſunt ₰ε MSto z.

Geneſ. c. 1I 5. v. 9. n. 3 5. notata ſunt, Light foo
ad Luc. cap. 23. v. 36. p. 894. edit. Lipſ. ver-
tit: ſacriſicium ſuſpenſum, obſcurè.
5 1. Hebr. &Sn, atque hoc ſacrificium pro pec
cato offerendum eſt, nempè, ſi ei certò innorte mentiæ &. abſunt Bibliis Buxtorfianis, & ₰
ſcat, quòd ipſe peccaverit, quoniam oblatio pro MSto I. L
reatu tunc non ſufficit, confer. infrà verſ. 1 8. . 55. Beneficentiæ, benignitatis, bonitatis, id e-
cap. n. 62. it. tract. Talm. Horajot, fol. 8. b. ? nim dictio Qam, quæ bic habetur, notat, con-
Sevachim, fol. 48. a. & Keritut, Fol. 17. b. & er. Exod. c. 20. v. 25. n. 122:8& D. Wagenſeil.
Jol. 6 5. b. . Sot. p. 224. & ſeq. n. 1.
2. Id eſt: qui ſciens & ex propoſito peccat, con- „ Hebr. naw &, hæc & ſequentia, usque ad:
fer. hic Naſir, fol. 3 3. a. b. & Kidduſchin. ol. ew 9 UVy i. e. in ore duorum (teſtium &e .
8 1. a. b. it. Horajot, fol. 8. a. b. & Keritut, Fol. ablunt à MSto 1. eltium Gec.
19. b.

* Hebr. eS Nn, in MSto 1. legitur:

N

Kkkkk

216 .

LEVITICI.

CAb. v.

quis (verbi gratia,) abſtinetâ rebus abominandis & à reliquiis 56, & qui jejunat die ex-
iſta (menſura clementiæ) juſtificabit tàm ipſum,
& poſterorum poſteros usque ad finem omnium generationum
in ore duorum teſtium aut trium &c.

iationis, quantò magis (inquam)
quàm ejus poſteros
R. Akiva † dicit:

ecce illa (Scriptura) dicit:

57. ſi valet teſtimonium duorum, cur in ſpecie tibi nominat Scriptura tertium? ſed
(illa hoc ideò facit,) ut includat tertium, quò aggravet *illum (teſtem tertium,) ei-

de idem fiat judicium, ſicuti iſtis (duobus teſtibus,) quoad pœnam atque ſcelus (com-

miſſum,) ſi itaque) Scriptura eum, qui ſolum acceſſoriè conjungitur illis, qui commit-
tunt peccatum, eodem modé punit, qué eos, qui ipfi transgrediuntur mandatum (Di-
vinum,) quantôò magis (Deus) retribuet mercedem bonam, ei, qui acceſſoriè conjun-
itur illis, qui faciunt præceptum (Dei,) perinde atque ei, qui ipſe ſervat mandatum-

(Dei,) R. Eleazar, Ben Aſariæ, dicit: ½ (ſcriptum reperitur:)

am in agro tuo & obliviſcéris manipuli in agro, 58. ecce illa (Scriptura) dicit: ut

benedicat tibi &c. 59.
ceptum per ignorantiam,
(veſtimenti) ejus, qui inde excidit eumque

conſtituit Scriptura benedictionem ei, per quem ſervatur præ-
dic (igitur) nunc, 6ο. ſi fuerit ſiclus colligatus in fimbriis

reperit pauper illoque ſuſtentatus fuit, ec-

ce Sanctus ille Benedictus * conſtituit ei benedictionem. Verſ. 18. Juxtà aſtimatio-

vem ſacrißicii pro reatu] i. e.

Juxtà æſtimationem, quæ ſuprà 61, dicta eſt. Eod.

verſ. I8. Duem erravit & ipſe non novit] Ecce ſi novit poſt aliquod tempus, non ex-

piatur ipſe ſacrificiò iſtò pro reatu,
nam Kimilis eſt res iſta?

(nimirùm) vitulæ decollatæ, cui cervix abſciſſa eſt;
poſteà reperitur homicida, ecce iſte interficietur, Verſ. 19. Reatus eſt, reum facienda

donec offerat ſacrificium pro peccato; 62. cui-

63. ſed

réuAn

56. Nempè: ſacrificigrum pacificorum, Dham pro-
hibitum fuit eomedere id, quod die tertio de car-
ne ſactinhciorum pacificorum ſuperfuit, ſicuti
habetur Levxit. c. 7. v. 18. ubi vide Raſchi not.
confer. & infrà Levit. 6. 22. V. 29. D. 9 3.
† Hebr.py ”) hæc &ι ſequentia,
eat, dP i. e. in ore duorum (teſtium &c.) ab-
fſunt 4 MSto. 2.
57. Vide Deuteron. e. 17. v. 6. & c. 19. V. 1 5. it.
Matth. g. 1 8. v. 16.
Hebr. Am, ſic in utroque MSto ſine præpoſi-

ta copulà legitur, quam lectionem, ut planio-

rem, hic in verſione ſecutus ſum; reſpicitur autem
hoc verbo ad argumentum, quod nyn „di-
citur, de quo vid. Buxtorf. Lexic. Chald fol. 789.
conſer. hic tract. Talm. Keritut, fol. 1 8. b. & Se

vachim, fol. 4 8, b. it. Horajot, ſol-. 7. a. b. &

. Fol. 80 3

7

6

usque ad: y

½£ Hebr. r'kt, in MSto 2. poſtea additug: &r
rs i e, ecce illa (S. Scriptura) dicit: (cum
metes &c.)
rum iſa: e N Rn i, ein agro, ecce il-
la (Scriptura) dicit, abſunt ab uoque 5Sto.
59. Vide Deuteron. dict. cap. 24. V. 19.
60. Id eſt: eonclude itaque inde & ſubſume, hoc
ſenſu Rabbini aryn & uſuspare ſolent.
„ . 4 .
**Hebr. Rapn, in utroque MSto pro eo legitur?
i. e. S. Scriptura.
61. Nempè verſu 15⸗ h. cap. confer ibidem
47 ubi de duorum ficlorum æſtimatione agi-
tur, vide not. in a m b. loc.

63. De qua vide Deuteron, c. 21. V. 1. & ſeq.:

quum metes meſſem tu-

58: Ita Deuteron., cap. 24. V. 19. habe ur, c

62. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 17. . cap. n. 5 I. “
notata funt, it. tract. Talm. Keritut, fol. 64, b.

(AI. V.

m ſir 0

vum )eluln
ſcipturi Ua
Od. 7.19 Neum
Zun ancille 4
oblationem
hoc.“Verl21
1evaricatior
cipiens, nng
zuibitis aut in
ſtes aut inſtru
mi) ecillen
trahentes) qu
zmer lloselt.
cuniam, 7².

—
64. Hoe modo-
cto habetur,
ſol.geb. &
1. it, Temnura
f Nam oNu
paltim habet!
6f, Vide lapra
aAdducuntur.,
66. Hebr. 2
us Molis & H
ditcitur appe
n, 19. 8inkt.

67. De qua vidh

Ralchi net, e
Dart. 1. p. 9

69. Hebr.

Ou ut &
Hebraica, gu
N i. e
in Gur Aljeh
cincd in Bio

Gioni & Gur

ſer. Kejusc
ſapne en 15
69. de quo y
lxode, 19

(.

birtim Plun,

Penetationnin

aut rium Ec.
a tettium! ſec

en tertium,) ei⸗
geſcelu eom.
li,ni commit.
mandetum Di.

.

celont conjun.
at mandatum.
letes mellem tau.
Nure) dieit: nt
enſetretur r.
gatus in hunbriis
kentatus fuit, et
Sud afinatit.
dica eſt, Dod.
temphos, non e ⸗
eccatO; 62, cni.
ili ell; 63, ſed
b, un falitndh
. reum

ei adcitut: N N

Rtura) dici: (cum

19, hbe ut, ee

e.,in agi, eeceil⸗
ntab unoqle 1910.
, 14. . 19.

inde E blime, noe
lupete ſOent.
1Sto rd eo egin

conter bbidem numm.
rum ltimatione 6

. lot.
etl. 17. ci. h ſl
. Neniut, fol. 64,d

21. l. leg⸗

LEVITICI. 817

reum fecit] (Dictio &) prima ubiq; habet Kamez, é4. quia eſt nomen rei ſubſtanti-
vum ;)aſt ultima partim habet Kamez, partimPatach, eſt enim verbum † quòd ſi dixeris,
ſcripturàâ iſtà non fuit opus jam anteà 65. iſtud expoſitum fuit, in lege Sacerdotum. E-

QOd. v. 19. Reum faciendo reum fecit (Hoc dicitScriptura, )ut includat ſacrificium pro re-
atu ancillæ deſpectæ, 67. ut ſit aries, duos annos natus, é8. forſitàn ego includo etiam

oblationem pro reatu Naziræi 69. & ſacrificium leproſi? /. lex (hic) dicit: i. e.
hoc. * Verſ. 2 I. Anima ſipeccaverit] Dicit R. Akiva: ecquid dicit lex: & prævaricata ſit
prævaricatione † contrà Dominum? (nempè) quia omnis mutuo dans & mutuo ac-
cipiens, ut & fœnori accipiens ac fœnori dans non facit (contractum, ) niſi teſtibus ad-
hibitis aut inſtrumentô interpoſitô, quocitcàâ, quando negat, ipſe falſitatis arguit te-
ſtes aut inſtrumentum; ſed (lecùs eſt in) deponente reſpectu ſocii ſui (i. e. depoſita-
rii) necille vult, ut ullus ſciat rem geſtam, niſi tertius, 71. qui eſt inter illos (duos con-
trahentes,) quapropter, dum ille abnegat, mendacii * ſeu falſitatis) arguit tertium, qui
inter illos eſt. Eod. verſ. 2 I. In poſitione manus] i. e. Dum poſuit in manu ejus pe-

cuniam, 72. ut negotietur, vel quando mutuo

dedit. Eod. verſ,2 I. Aut per rapi-
K kkkk 2 nam]

64. Hoe modo: — ν*, prout hic in textu ſa
ero habetur, confer. tract. Talm. Schekalim,

Fol. 9. b. & Sevachim, fol. 12. b. & Jol. 10 3.

2. it. Temurah, fol. 17. b. & ol. 1 8. a.
F† Nam — uhimo loco poſitum in hoc verſu,
partim habet Kamez, partim Patach, hoc mo-
do: — &
65. Vide ſuprà h. cap. 5. v. 2. 3. & 4. ubi ratione
adducuntur. H
66. Hebr. . he, quo nomine & liber terti-
us Moſis & liber antiquiſſimus, qui etiam &en
dicitur, appellatur, vide fupra Levit. c. 3. V. 17.
n. 2 8. & infrà Levit. c. 7. v. 6. n. 16,

67. De qua vide Levit c. 19. V. 20. S 2 I1. ibique

Ralchi net, confer. & not. ad librum Prec. Jud.
part. I. pP. 9. b. med. S
63. Hebr. —. r ja, ita in exemplari o
Dn ut & in utroque MSto atque in editione
Hebraica, qua nſus ſum, legitur; ſed yp Nn
NNN& 00 i. e. certé error deſcribentis eſt, ſicuti
in Gur Arjeh /ol. 12 6. col. 4, med. dicitur, quo-
circà in Bibliis Buxtorf. hic legitur: ν ia
y i. e. (aries) duos valens ſiclos, cui le-
Ktioni & Gur Arjeh loc. alleg. adſtipulatur, con-
fer. & ejusd. Gur Arjeh fol. 44. 601. 3. princ. &
ſuprà verſ. 15: h. cap. n. 46.

69. De quo vide Numer. c 6. v. 12. conſer. &

ExOd, 6. 29: V. 23⸗ ibique Raſchi not, n. 63:

70, Vide infrà Levit. e. 14. V. I 2. vide & not. ins
a nD h. loc. V
* Quod eſt reſtrictivum ſeu exceptivum, ac ſi
diceret: iſtud; non verò aliud, confes, ſuprà Le-
vit. 6, 2. v. 6. Sign. * ac nor. in ban n h.
loc.iĩt. infrà Levit. c. 7. v. I. n. I. & c. 2 3. v. 3 6. n. 7 .
Confer. hic tract. Talm. Sota, fol. 313. a. & Sche-
vuot, fol. 34. a. & fol. 3 5. a. & ol. 49. it. Ke-
ritut, Fol. 9. a. & Ketubbof., fol. 42. b. it. Kid-
duſchin, fol. 52. b. & Bava Kama, fol. 12. a. b.
& fol. 1 3q. a. it. Bava batra, fol. 12 3. b. & Seva-
chim, fol. I 14. a. it. Bechorot, fol. 53. b. & Te⸗-
murah, fol. 8. 2a.
71. Nimirum: ipſe Deus, 30 „pront in MSto
2. hic additur, Sanctus ſcil. ille Benedictus,
omniſeius, rerum omnium ſcrutator ac zaραα=
SWνaιaâ, confer., Numer. c. 5. v. 6. n. 13. ac not.
in ppon D h. loe. it. tract. Talm. Ketubbor,
Fol. 42. a. b & fol. 1 17. b. it. Bava metzia Fol. 48
. & ol. 5 8. a. HM
XConfer. bic tract. Talm. Schevuot, fol. 32. a. &
D1. 37. a. b. ite Bava kama, fol. 103. b. & Bava
metzia, fol. 48. a.
72. In texiu ſacro habetur: † DWwrn i. e. poſitio
manus, quo nomine nonnulli ſocietatem ſive
commercium, quod inter aliquos eſt, intelligi
volunt, vide unii ac Tremellii not. ut & P. Fag. ad

Paraphr. Chald, h. loc. ac not. in a h. loc.

3818

LEVITICI.

Chab. VI.

nam] Dum aliquid è manu ejus rapuit. 73. Eod. verſ. 2 I. Aut defraudaverit]
(Nempè dum intervertit) mercedem mercenarii. Verſ. 22. Et negaverit eam] Dum

negavit unum ex omnibus iſtis, * quæ aliquis facit, ut peccet atque pejeret, ad abne-
gandam pecuniam. Verſ. 23. Si peccaverit & reus factus ſit] Si apud ſemetipſum-
ſtud) cognoverit 74. ut poznitentiam agat & ſciat atque oſtendat, quòd peccaverit

& reus factus ſit. Verſ. 24. Summam] i. e. Sortem, quæ eſt ſumma pecuniæ. 75.
Eod. verſ. 24. Ei, cujus illud eſt] i. &. Ei, cujus eſt pecunia. 76. .

CAT.

Erſ 2. Præcipe Aaroni] Non ſignificat (verbum) A, i. e. præcipe, aliud, quàm
1) i. e. excitationem (ſeu præparationem) ad tempus inſtans ur & ad poſte-
ros, * dixit R. Simeon, Teò magis opus habet Scriptura excitatione in loco,
Eod. verſ. 2. Hæc eſt lex holocauſti] Ecce textus iſte ve-
nit, ut doceat de ſuffitu pinguedinum & membrorum, quòd is rectè fiat tota nocte-

ubi eſt penuria marſupii. 1.

VI.

——M

—☛

73. Confer. notæ ad hbrum Prec. Jud. part. I. p.
9. b princ. ubi fuſius agitur de caſibus, in quibus
⅛ i. e. oblatio pro reatu rapinæ (de

qua hic termo eſt,) locum habet; ponitur autem
hic 7 i. e. rapuit pro 2), i. e. furtô ſubtraxit,

vid. dict. not. ad librum Prec.
XX Hebr. iX& an, cur particulam' iſtam i
Commentator noſter hic addderit, vide rationem
in not. hon nS b. loc. abeſt autem parti-
cula illa ab utroque MSto, confer. Ketub-
bot, fol. 42. a. & Bava Kamna, Jol. 103. b.
Jol. 105. a. b.
74. Confer. hic tractat. Talmud. Schevuot, fol.
49. b. prout in 'nan hen b. loc. ad mar-
ginem allegatur, ubi vide etiam notas, confer.
& Bava metzia, fol. 4 8. a. & Bava kama, jol.
66. a. & fol. 67. a. b. it. Fol. 94. b. & fol. 9 8. b.
it. Fol. I04. b. & Fol. 112. a it. Maccot, ol. 16.
a. & Chullin, fol. 141. a. & Temurah, fol. 6. a.
75:. Confer. quæ infrà ad Levit. . 19. V. 11. n. 49.
notata ſunt, vide & not. in npan no h. loc.
ubi exponitur, cur ſors dicatur &α i. e, caput,
addita quoque hic ſunt nonnulla in notis Raſchi-
anis editionis am ne, quæ brevitatis ſtu⸗
dio hic omiſi, & ibidem Hebræa videri poſſunt,
ſenſus corum eſt, quòd quinæ partes ſubinde

multiplicentur, usque dum ad obolum unum
dev eniatur. .

76. Vide Num er. c. 5. v. 7. ibique not. num. 19.

—

5

prout in Sman newh. loc. ad marginem al-
legatur, ubi vide etiam notas confer. & Bava,

—

kama, fol. 10 8. & Menachot, fol. 77. b. it. Bua-

va kama, fol. 10 3. b. & Bava metzia, fol. 43. a.
b. ir. Erachin, fol. 4. a. & Sevachim, fol. 48. b.
it. Keritut, fol. 22. b.
* Conter. hic Torat Cohanim, ut & tract. Talm.
Kiddquſchin, fol. 29. a. prout in 'nan nee
h. loc. ad marginem allegantur, ubi vide etiam
notas, confer. & tract. Talm. Sevachim, fol. 2 7.
b. et fol. . b, et fol. 69. a. it. fol. 84. a. b. et
fol 10 3. aAa.
† Hebr. yn ” WM, abſunt iſta 4 MSto I. 3

D

1. Id eſt: jactura pecuniæ, defectus nummorum,

S

—☚n

qui omnium graviſſimus eſt, uti habetur in tra-

ctatu Talmudico: Schabbat, fol. 105. 2. alleg.
Buxtorf. in Lex. Talmud. fol. 1032, confer. et
infrà Levit. Cap. 2 3. verſ. S. num. 15. ac not. in
psn new h. loc., it. tract. Talm. Menachot,

Fol. 6. b. et fol. 26. b. ir. fol. 49. a. et Nid d.

fol. 40. a. b. it. Megilia, fol. 2 I. a. et Chagi a,,

—
7

confer. & tract. Talm. Bava kama, fol. 6 5. 2. b.

CAe/I

K ut oce
gert lper
Innis Lnin
ſphtond

cipiat 6. 1

: Aiguehi

fina (den
(nempe))u

y Peobatio
ſine hujus r
mune, li
MSto 1,
ta ſot iſt
(amima)) 4
1t1 Coolet.
ſa 49. 2.
dl. 3,a i
4 fol 34.

,, Nimitum

i.e, quæn
de Raſchi
Kinan.
7. V. 19,.
. Funtenit
nus legiti
altare ſane
37. m 97.
damaccec
b. ahit.
Polt verd⸗
roque
Pa .
tequum
Verbis: d
que 1d:
2blunt ab
l 41,et

werſtean Dum 4

Peſere ad dne.

hud ſemetpfim.
hgn ercaetitt
mns pecanie, 7ſ.

cipe, aliud, in
anst ad poſte.
cintnione in loco,

Pecetextus iſte e.
fitt tota noce

E

—

lum ad cbolum unum

ibigne not, numn. .,
waEamn, ,ol 6 ,2, b.
loc. 2d walgigemn A.

otas conler. Da7a,
chot, ſol. 7. bit .

ara metzinn ,ol.43,7.
deſachun, fol 4 ⸗eb.

nim, ut & tract Taln.

prodt in Din

egagtüin vbi zige eian
almn. Seratbim, /0. 27,

nt ill 4Ndte .
„Gefeclus nummouI,

6 etz wtihaberunr int

bbat, 0l. 10),2, Aleg

11. ,ol. 1o31, confe.

5. num. 15.40 nt. I
1adl. Tilmn. Merache

i. ſol 9 1e Ni

ſol. ?1. 2, et Clagi

.

ſol 56,e bd.

CAP. VI.

LEVITICI.

819

derit (ſuper altare,) deſcendat,
mnis enim lex ad multiplicandum 4.

& ut doceat * de profanis (ſeu illegitimis oblationibus,) quænam (ex illis,)ſi aſcen-
2, & quænam, ſi aſcenderit, non deſcendat, 3. O⸗
venit, ac ſi diceret: lex eadem eſt omnibus

(oblationibus,) quæ aſcendunt (ſuper altare) etiam minùs legitimis, quæ, ſi adſcende-
tint, non deſcendunt. 5. Eod. verſ. 2. Hoc eſt holocauſtum] (Hoc dicit lex, ut ex-

cipiat

6. id (animal,) quod coivit (cum homine) & quod coitum (hominis) admiſit

7. atque hisce ſimilia, quorum profanitas non facta eſt in loco ſacro; 8. ſed quæ pro-
fana * (ſeu mins legitima) facta ſunt, antequâàm venirent in atrium. 9. Verl. 3.
Veſte ſua linea] (D) hæc eſt tunica; 10. cur verò lex dicit: — i. e. veſtis ejus?

(nempè,) ut *ſit ) A D i. e. ſecunduùm menſuram 11. ejus (ſcil. ſacerdotis.) Eod.

Kkkkk 3 Verſ-

———
X Probatio ejus deſumitur teen ebn i, e. ex
fine hujus verſus, ubi dicitur: tota nocte usque ad
mane, ſic in not os D h. loc. cœterum in
MSto I, poſt: — 5n i. e., tota nocte, addi-
ta ſunt iſta: p2D D& Vy i. e. excipit illud
(animal) quod coivit (cum homine.)
XKX Coafer. hie tract. Talm. Joma, fol. 33, 2. G&
Fol. 45. a. it. Sanhedrin „Fol. 34. a. & Horajot,
Jol. 3. a. it. Sevachim, fol. 27. b. & fol. 83. a.
1t. fol. 84. a. S Temurah, fol. 14. a:

2, Nimirum: deſcendit illa oblatio, N de,

i. e, quæ non convenit, quænam verò illa ſit, vi-
de Raſchi notas ad Exod. c. 29. V. 37. n. 100.
& infrà n. 5. & n. 9. H. v. 2. confer. etiam c. ſeq.
7. v. 19. n. 8 1.

3. Sunt enim nonnullæ oblationes, quæ licèt mi

nmnus legitimæ ſint; per oblationem tamen ſuper
alrtare ſanctificantur, confer. Exod. dict. c. 29. V.
37. n. 97. unde huic loco, ſatis obſcuro, lux quæ-
dam accedet, vide & num. ſequ. 5. & n. 8. & 92*
b. cap. it. Exod. c. 2 3. V. 18. n. 8 5. cGterùm

poſt verba iſta: πι 1. e. non defcendat, in

utroque MSto hæc ſunt addita: Da
ya aà i. e. quæ profana ſunt facta, ante-
tequàm veniant in atrium; reliqua omnia; 2
Verbis: n 72' i. e. nam omnis lex S&c., us-
que ad: y & i. e, hoc eſt holocauſtum,
abſunt ab utroque MSto.

4. Ad ampliandum, ad augendum, id enim verbum

Ha hicg notat, confer, cap. antec. 5. v. 15.

7. h. cap. ſign. * confer. et Joma, fol. 20. a. et
fol. 4 7. a.
5. Conlter. quæ num. antec. 2, & 3. h. verſ. 2. no-
tata ſunt, vid. & tract. Talm. Nidda, ſol. 41. uti
in 'nanm re h. loc. allegatur.
6. Ita verbum vyny, quod hic habetur, interpre-
tor, confer. quæ ad Levit. c. I. v. 1. n. 12. & in-
frà ad Levit. c, 2 3. V. 27. n. 60. notata ſunt, vid.
& tract. Talm. Sevachim, fol. 84. a. & fol. 86.
b. prout in haon neov b. loc. allegatur.
7, Confer. quæ ad Exod. dict. «. 29. V. 37. n. 102.
& ſuprà ad Levit. 6. 1. v. 2. n. 3 I. notata ſunt,
vide & not. in an n h. loc.
g. Vel: in Sanctuario, vide Exod. dict. c, 29⸗ V.
27. n 10 1. confer. & n. 3. h. verſ. 2.
X Hebr. 1759 u, iſtud ut & ſequentia, usq; ad- d
An i. e. veſte ſua lineà, abſunt ab utroque MSto.
9. Quod enim tale eſt, licèt aſcenderit ſuper altare;
tamen deſcendit, confer. Exod. alleg. cap. 29. V⸗
37. n. 97. & num. 2. & 3. h. v. 2.
10. De qua vide Exod. c. 2 8. v. 39. 6 V. 40.
XX Conkfer. hie tract. Talm. Peſachim, fol. 65. b.
& Jorna, fol. 23. a. HD
1I. Nempè: pro modo corporis ejus, ut apta
ſit ſacerdotis corpori nec arcta nimis nec nimis
laxa, nec longior nec brevior, confer. not. ad li-
brum Prec. Jud. part. 2. p. 223. a fin. ac Torat
Cohanim, prout in an eDw h. loc, allega-
tur ad marginem, ubi vide etiam notas, it. Spe-
ceri de Legib. Hebr. titual, lib, 3. Diſſert. 1.

n. 41. et Numer. 6, 5. V. 27. n. 113: et infrà v

—

cap. 5.

829⁰

.

CAP: VI.

verſ. 3. Et tollat cinerem] Accipi ebat (ſace

verſ. 3. Super carnem ſaam Ne aliquid ſit inter duo iſta 12. intermedium. 13. Eod.
cnum thuribulum de cineribus in-

rdos) pl

5

terioribus, igne abſumptis 14. cosque ponebat in parte orientali clivuli. 15. Eod.
verſ. 3. Cinerem, ubi abſumpſit ignis boloxauſtum] Quod redactum eſt in cinerem, de

iſto cinere tollet (ſacerdos,) remotionem
re.
num,

indutus ſemper miniſtrat, (etenim) veſtibu

16, & ponet illum (cinerem) juxtà alta-
* Verſ. 4. Et exuet veſtes ſuæs] Non eſt iſtud debitum; ſed conſuetudo homi-
17. ne ſcilicèt (ſacerdos,) dum cinerem expeartat, conſpurcet veſtes, quibus ipſe
§ illis, quibus aliquis indutus coquit in ol -
urintelligene

la domino ſuo, non infundit poculum domino ſuo, 1⁸, alias itaque induit veſtes,

quæ illis ſunt viliores. ¹9, Eod. verſ. 4.
ris) in pomo⸗

—

20. quando is excreverat

Et efferet tinerem] i. e. Acervum † (cine-
nec locus erat ſtrui (lignorum) efferebat

12. Nempè: inter tunicam & catnem ſive cutem,
nihilſit intermedium π☚ 7 . nn i
Wa i. e. ne pediculus quidem quam vis is ſit
vivus, uti habeiur in notis ad librum Prec. Jud.
part. 2. p. 2 3. b. princ.
13. Videlicèt, quod diſtinguat ac ſecernat „Hebr.
Yumn, de quo verbo vide Buxtorf. Lex. Talm.
Jol. 815. confer. & Torat Cohanim, ſicuii in
tnpf mne b. loc allegatur ad marginem, it.
Joma, fol. 2 3, a. b. Erachin, ol. 3. b.
I4. Vel: de prunis,
EN i. e. quæ ſunt in medio ignis, ita verpa iſta:
DADR PYSNR, quæ hic habentur, expo-
nunrur in notis ad librum Piec. Jud. part. 2. p.
2 12. b. med. confer. not. in 0 N. h. loc.
15. Qui cliyulus ducebat ad alrare, de quo vide
Exod. cap. 27. V. 5§. H. 59. & n. 6 I. confer. & v.
7. h. cap. n. 39⸗ ac iract. Talm. Tamid, fol. 14
S& Jol. 24. prout in 'n- N. h. loc. ad

marginem allegatur, confer. not. in n MD

ad Levit. c. 4. V. 12, it. Joma, ſol. 6 8. a. & San-
bedrin, fol. 42. b. it. Sevachim, fol. 10 5. b. &
Mehila, fol. 12., b.
* Hebr. απ ren, ſic in Baſil. edit. & in utroque
MsSto; ſed hæc in Amſtel. editione hic omiſſa ſunt.
16. Nempeè: iſtius cineris, ſic m hic interpre-
tor, confer. notæ ad librum Prec, Jud, part. 2. p.
212. b, fin, & Buxtorf. Lex. Talm. fol, 26 51.
& ſequ. vide & paulo poſt n. 21. v. 4. h. cap. ac
not. in n h. loc.
In notis Raſchianis editionis Amſtel. Snon

in cinexem redactis DSa

ſunt addita & uncinulis incluſa: &un namn
r am- 7) nn een ee enee nde
rene e en en nee een nn
a HD b deen e i. e. verſ. 3. Super al-
tari] (ſi ſacerdos) invenerit partes (holocauſti.)
quæ hadenus non abſumptæ ſunt igne, (tunc)
eas iterum ponit ſuper altare, poſtquam prunas
huc illuc poſuit atque aufert de cineribus inte.
rioribus, dicitur enim (hoc verſu:) holocauſtum

Joma, fol. 20. 2. & Fol. 24. a. it. Sevachim, ol.
83. a. b. & Jol. 86. b. it. Menachot, fol. 26. b.
1I7. Nempè, ut veſtes pretioſas exuant, dum rem
ſordidam tractare volunt, ne illas conſpurcent,

fol. 14. ac Joma, Fol.2 3. b. prout in an ne,
h. loc. allegantur ad marginem.
19. Confer, quoad hanc conſuetudinem notæ ad
librum Prec. ud. Part. 2. pag. 2 1 3. a. princ. &
Gur Arleh fol. 127. col. 2. nin. it, not, in *
„De h. Oc.
19. Quæ tamen non ſint aa i, e. veſtes pro-
fanæ, vide notas ad librum Prec. Jud. dict. pag.
213. a. prine.

(efferebat.)
20. Scil. altaris, Rabbini rion, quæ dictio hic ha-
betur, metaphoricè vocant cumulum vel tumu-

titur: W, ut ſenſus ſit: cinerem congregatum

poſt verba: Namn 7288 i. e. juxtaà altare, hæt

/

torſ.

ſuper altare, (ſic ſcriptum reperitur) in veteri
exemplati Ralchiano, confer. hic tract. Talm.

vid, hic Torat Cohanim, & tract. Talm. Tamid,

† Hebr. Mavn, in utroque MSto huic voci præamit-·

latum in formam rotundam pomi, confer. Bux-

cAr

ſrde ſeet⸗

na) mulus ſi

ccenlus in eᷣ

atentlüpet 4

. om
tur:) me,

Uz ibidem ku

eg Prececet

cerotes hec

19,0mmes0bli

tork, Lei. Tal
Hec, Jud, pa
eponitu: 7
magaus ciberi
fol 1. prout
d mar ginem,

hzc eſi i

igter illud:)
tut,) inter
labetuk,) ſüin
35 Conlet, hie t
fol, 27. 1
ſ 1177 2
fol. b. br i
it. Schabhat,
11, Hebt. umn
R.16. D0 lal
ad Levi. c. 4

Hebr., N

Wn i
2 Utroe
*

22 Ita habetur
Nad, Valm.
ſol. 59. 2.
23, Ficuti ſopt⸗
ſom ſol 9
ol. eb. 1.

nachot, ,0l 49

CA. .
dium. 13, loc,
le nenbus in.
li. 15, kod.
kin Kinerem, de
lem) umd alta.
nfuetudo homi.
Ales guibuihle
iuscoquit inol.

=

2

bat quotidiè. Verſ. 5. Et ignis ſuper altari ardeat in eo]

ue indbit veſte 1

ceryum (cine.

orum) effereba †

uh: en ſann
N) n
3N D e
e. ven. 3. uper 1.
panes (holocauſt)

12 ſant igne, (tunec)
e, poſtquam tuntes

1t de cineribus inte.

Ferla:)holocanſlum
epenitur) in vetrti
ſer. hic tract, Talm.

2 it, Feſachim ol.
ledachot, 501.26,b.
ſas exllant, dumm tem
ne ülas conſpurcent,
trad. Talmn. Tamid,

5
1

out in Dnan
nem.

waie. vellespro⸗

nret ud, id,ag.

8io huic oci pfemit

cinerem congregatum

n gvr dicio hic.

4 cumulum el tumu-

tuetudinemn notz: ad
g. 113, à gligt. A

CAp. I.

ardeat ſuper

quæ ibidem fuerunt.

ol. 117. 2. b. it-

sxX Pebr. z242 1

27. Sic verſu ſequ. 6. h. cap. habetur.
onni, contet, Bu 29. Hebr. zennd, eibis liber quintus patis ſecund æ
P elllel .7
torl

l.

82*⁷

LEVIIICI.
vinde (ſacerdos) nec id faciendum erat quotidiè; * decineratio 21., autem fieri debe-
Accumulat hic **²(Scriptu-=
ra) multas uſtiones, (dicitur enim:) ſuper aduſtione, 22. item: & ignis altaris erit
accenſus in eo, 23, item: & ignis ſuper altari ardeat in eo. 24. item; ignis jngis
altari, 2 5. quæ omnes explicantur in tractatu Talmudico, (qui inſeribi⸗
26. Rabbini quippe noſtri diſſentiunt in numero ordinationum, 27.
Eod. verli. 5. Et ordinet ſuper éo holocauſtum] Holocauſtum-
Eod. verſ. 5. Adipes paecifeerum] (Nempé,) ſi offerant ibi (ſa⸗

tur:) Toma,

jnge præcedat. 28,

cerdotes) pacifica, Rabbini noſtri docen- exinde, H O i. e. ſuper eo (prout hic habe-

tur, intelligendum eſle) de v i. e. holocauſto, quod manè offertur, quod perfſicit

29. omnes oblationes, hinc(etiam docent Rabbini,)quòd nihil ſit, quod poſtponatur 3 0.

jugi
Obperis Talmudici, tractans de die expiationis,
locus allegatus habetur in Joma, fol, 28. prous
adducitur in hars We h. loc. ð
127. Sive: diſpoſitionum, Hebz. D, que no-=

torf. Lex. Talm. jol. 2620. & notæ ad librum
Prec. Jud. part. 2. P. 229. 2. princ. ubi Hoe
exponitur: h) Ne Oa i. e. acervus aut eumulus
magaus cineris, confer. hic tract. Talm. Tamid,

S„ . — . .
foli 2 9. prout in 'P ne . loc. allegatur mine hic inprimis intelliguntur ſtrues lignorum
ad majginem. fuper altari, confer, hic tract. Talm. Lamid, fol=
X Ethæc eſt differentia NNrn Pan Ps i. e. 23. b. & fol. 29. uti in neft W h. loc. al-

inter Gillud:) & tollat (uti verſ. præc. 3. habe legatur ad marginem, maximæ autem ſirues li-
tur,) & inter (illud:) & eflerat (prout hoc v. 4., gnerum fuerunt quatuor, uti in not. Do- PDBE*
hahbetur,) ſic in not. Dom , „ loc. habetur. † b. Iloc. habetut.
xX Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 26. a. 2 8. Id enim antè omnem aliam oblationem offe⸗
8SS& ſol. 27. b. it. Sevachim, ol. 46. a. & Chullin, rendum erat, confer. fupra Levit. &. 3: V. 5. n.
Temurah, ol. 34. 2. & Keritut, 1 5. & Gur Arjeh fol. 127. eel. A4. princ. it. no-⸗
Jol. 6. a b. it. 4ehila, fol. 11. b. & fol. 12. a. tæ ad librum Prec. Iud. pait. 2, p. 229: a. med.
it. Schabhat, fol. 1I I4, a. Ab. (Ircàa fin. vide & infra Levit. 4. 9: v. 17. n-
21, Hebr. MhrT. vide, qu æ verſ. anter. 3. . cap. 20 it. traà . Talm. Pelachim, fol. 5 9⸗ b. prous
n. 16. notata ſunt, confer. & notin e e in ee r h. loc. allegatur ad marginem
d. & Peſachim, fol. 49. b. & oma, fol, 3 3: 2a⸗

ad Levit. c. 4. V. 12.
2 hæc & ſequentia, usque ad: 29. Conſammat, compler, Hebr. —yi, alludi-
urT M i, e. quæ omnes explicamur, abſunt tur hoc verho à Rabbinis ad vocem 'novP,„
ab utroque MStoy, confer. Cap. ſeq. 7. v,l. Sign. quæ hic in t extu ſaero habetur, center. ſuprà Le-
* D vit. c. 3. V. I. n. 2. item notæ ad librum Prec.
22. Ita habetur ſuprà verſu 2. b. cap. confer. hic Jud. Parf. 2, pag- 222. 2. ſn. & Gur Arjieh fol,
zrad. Talm. Joma, Tol⸗ 455. a. b. & Peſachim, 12 7, coOl. 4. princ. acnot. in nne . h. joc.
fol. 59. a. DSZo. Vel: quod nihil offeratur poſt juge ſacrifici-
23. Sicuti ſuprà dict. v. 2. h. cap. habet ur, eonfer. um veſpertipbum, ita Tde hic eyplico, holo-
ſoma, fol. 26. b. &G fol. 3 3. a. b. & Peſachim, cauſtum enim veſpertinum juge erat ukimum
Jol. 5 5: b. ., Bava kama ,Fol. I1 I. a. & Me-S omnium ſacrificiorum, nec ulla res poſt juge ſa⸗
nachot, l. 49. a. it. Tamid, ol. 28. be. crifieium veſpertinum oblata fuit prœter Hwos
24. Ha hoc veriu 5§.: habetur. 1 PDD) i. e. ſuffſimentum & Paſcha &c. prout
habetur in capite quinto tractatus Talmudici
rrD

822

LEVITICI.

CAb. VI.

jugi ſacrificio, quod veſperi 31. offertur. Verſ. 6. lnis jugi] i. e. Ignis, de-
quo dicitur, quòd jugis ſit, per quem accendunt lucernas, de quo dicitur: ut accenda-
tur lucerna jugis, 32. etiam iſte (ignis) deſuper altari exteriori accendebatur. Eod.

verſ. 6. Non extinguatur]
33. transgreditur. Verlſ. 7.

Qui extinguit ignem ſuper altari, is duo præcepta negativa
Hæc autem eſt lex minchæ] Lex una eſt omnibus, ut opus
habeant oleò & thure, * de quibus dicitur †in textu, forſitàn non opus habet oleòô ad
thure, niſi mincha Iſraelitarum, quæ colligitur in pugillum;

34. mincha autem ſa-

cerdotum, quæ eſt holocauſtum, * unde probatur? 35. notanter (hic) dicitur: lex.

*X† Eod. verlſ. 7. Offereti
ans versuùs latus occidentale. 36.
cidentalis, quæ eſt versùs 37.

tabernaculum teſtimonii.

Ulam] Hæc eſt admotio ad cornu (altaris) meridionale, ſpe-
Eod. verſ. 7. Coràm Domino] Hæc eſt plaga oc-

Eod. verſ. 7. Antò altare]

Hæc eſt meridies, quæ eſt facies 38. altaris, nam clivulus 39. datus erat versùs

candem plagam. **ÿtꝶ Verl. 8. Pugids

ſus] Ne (ſcilicèt) fiat menſura pugillo.

* Eod.

SrDb, ſicuti fuſius habetur in libro Prec. Jud.
part. 2. p. 222. b. princ. confer. & inftà Levit. .
9. v. 17. n. 20. Vid. & Gict. tract. Talm. Peſa-
chim, fol. 58. b. ſicuti in =man h. loc.
habetur.
3 1. Juxtà Hebræum: inter duas veſperas, qua de
re vide plura apud Buxt. in Lex. Hebr. voc. 20),
conter. & Junii ac Tremellii not. ad Exod. c.

12. v. 5. & P. FPagii not. ad Paraphr. Chald.

ibid.
32. Uti Exod. c. 27. V. 20. habetur, vid. tract.
²Talm. Joma, fol. 44. & fol. 4 . a. b. uti in Ppv
snan b. loc. ad marginem allegmur, ubi vide
etiam notas.
33. Nam bis ſeriptum eſt: non extiniguatur, nem-
pè verſu antec. . & hoc verſu 6. ita in Gur Ar-
jeh fol. 127. col. 4. med. & in not. e
DR h. loc.
„K Quoniam hic uſurpatur in textu ſacro vox: Apn
i. . lex, ideò hic exponitur, quòd illa ſit amplia
tiva & includat omnes minchas, confer. ſuprà
verl. 2. h. cap. n. 4. & not, in nan , h.
loc. vid. & Sign. *h. verſ.
Vel: quæ dicuntur, Hebr. men iſtud, ut &
ſequentia, usque ad: an &% i, e. niſi Mincha,
abſunt MSto I. ſed maiè,
34. De quo vide ſuprà Levit. c. 2. V. 2. . 1 5. 0n-
fer. & verſ. ſeq, 8. h. cap. n. 40.
XX& Hebr. 772, de quo vide verſ, 1 5. & verſ. 16. h.
cap. confer. & cap. antec. 25. V. 13. n. 32. it.

ſuprà L.evit. c. I. verſ. 3. & ſeqq.
35. Scilicèt, quòd & hæc comprehendatur, nem-
pè, ut etiam iſta opus habeat oleò & thure, nec de
illa diverſum ſtatuatur.
WXX Vel: hæc eſt lex, uti in utroque MSto habetur,
Quæ verba ſunt ampliativa ſive incluſiva, vide,
quæ paulò amè Sign. * h. verſ. notata ſunt.
36. Vel: ad cornu (altaris,) meridiem & oeci-
dentem ſpectans, confer. ſupraà Levit. c. 2. v. 8.
n. 39. it. Numer. c. 5. v. 2 5. D. I10. ut & ttact.
Talm. Sota, fol. 14. b. ac Torat Cohanim, pro-
ut in pari Neh. loc. allegatur ad marginem,
ubi vide etiam notas.
37. Vel: quæ reſpicit contrà tabernaculum con
ventus, conſer. not. in am r h. loc. it.
ſuprà Levit. c. 1I. v. I1. n. 87. it. Sevachim, fol.
6 3. b. & ſol. 119. b. S
38. Sive: anterior pars altaris, ubi ſacerdos per cli-
vulum aſcendebat, confer. Exod.6. 27.V. 5. 9. 59.
39. De quo vide ſuprà verſ. 3 h. cap. n. 1 5.
xXXX Hebr. τ r1, poſt verba iſta in notis Ra-
ſchianis editionis nam ov hæc ſunt addita &
uncinulis inciuia (nempè:) aen nn een
en Rn e nan eee een e,
i. e. Veri. 8. Et auferet de eo] Dum illud e-
tiamnum conjunctum eſt, (Vel? cohæret, dum
ſcil. illud munus non eſt ſeparatum ſive in partes
diviſum, confer. quæ ſuprà ad Levit. c. 4. v. 8.
num. 19. notata lunt, it. infrà Levit. c. 19. v. 7.
L. 2 9.)

— —

—
1Pod. 1. 8. e
lum colligebat

teml ſiyer n

ſtqvam pus
non euponitun
igeb opus ui⸗
minche, (qu
Verl 9. l
ni. Vel.

Auplfemen

Mincha peccat
inpogillum ce

—
2. 29. q ſell
una vice (i.e.

ill in Pugillun
fitur) in veinl
Autem illa no
ſer. bie tral.
ſcbin, fol. 30.
nachot, ſol 3.

1

ſel: ad con

pefitt vas, qu
ſiat menſura,

üitur, conſer.

3. 4.it. Men⸗

wol. 24. 4. 6

4o, ſel; ubim

o n er
fequitebat, ut
tur in Gur Ar,
ſta Lerit t. .
Joma, ſol, 47.
Oum h. loe⸗
de etiam nota

Conlet. hic ti

nachot, o), 1

e. Suntenim qgt

(ies, de guibu
I. II. ſ.

An Incipit iſla 5

gontinuatur us

AAN.

. lgns, de,

Ir: UMaccenda.
debatnt. Eod,

Eeedta negatire
Dnibus, Ut Opus
habet oled a
incha autem lz.

4 3/* W
ie)dicitut: lan.

deridionale e⸗

Eceſt gligaoe.
7. Auid dlere
Atus erat veriis
eulura pugillo.
od.

—, EE
mptebendatur em.
0le0 ethure,nee de

foque Msto hubetut,
ſve inclultea, vice,
erl. notata funt.,
) wenidiem &0eci⸗

pra Leyit, , 2,7. O.
. N. 1I10. 8 lact.
vorat Cohanim, pto⸗
egaturad mnatgigen,

atabetnaculumm n⸗
nn wor N loc, it.

lj. it Seſaclimn,l.

ubiſacetds perei.
Exod: 277, , (

3 cap. w l.

verbaiſtain nolisR .

õ
uno nd

8 eh ee
e eo)] Dumilide.
(Velt cohetet, diun
eparatum iyein Patttes
3 ad Leiin6 4, V.8.
inktz Leit t, 19,N. .

1 19))

* Eod. v. 8. De ſimila minchæ & de sleo e'us] Hinc (diſcimus,) quòd (ſacerdos) in pugi 1.
lum colligebat è loco, ubi oleum ejus multiplicatum fuit. 40. Eod. v. 8. Et omne thus,
† quod ſuper mincham (poſitum) eſt & adoleat] Colligebat enim (ſacerdos) thus ejus,
poſtquâm pugillô comprehenderat (ſimilam) idque thus adolebat, & quoniam hic
non exponitur, niſi una exminchis, 41. (quæ habentur) in Sectione: N† 42.
ideò opus fuit, ut doceretur 43. textus iſte, quò⅛ generatim comprehenderentur omnes

. . . . 1 . .
minchæ, (quomodo nimirùm illæ ſint offerendæ) ſecundùm ceremonias ſuas. 44.

Verſ. 9. In loco ſacro] Quisnam verò eſtiſte? (nempè:) in atrio tabernaculi teſtimo-

nii *

Verſ. 10. Non coquatur fermentata pars eorum] Etiam reliquiæ prohibitæ
ſunt, ſi fermentatæ ſint. * Eod. verſ. 10. Sicuti ſacrificium pro peccato & pro reatu]

Mincha peccantis ecce illa eſt tanquam ſacrificium pro peccato, quapropter fi illa-
in pugillum collecta nec nomine ſuo 4. appellata ſit, haud legitima erit, mincha au-

.

tetmn

n. 29. quò ſcil, decima pars (Ephæ) integra ſit
una vice (i. e. ſimul juncta) eo tempore, quò
illa in pugillum colligitur, (ſic ſeriptum repe-

ritur) in vetuſto exemplari Raſchisano; additio

autem iſta non habetur in utroque MSto, con-
fer. hic tract. Talm. Sota, fol. 14. b. & Kiddu-
ſchin, Fol. 36. a. & Sevachim „Fol. 9. b. it. Me

nachot, fol. 3. b. & fol. 4. a. it. ol. 19. b. & fol.

Vel: ad comprehendendum pugillo, id eſt:
ne fiat vas, quod eomprehendat pugillum, quô
fiat menſura, ſic in not. a hic expo-

nitur, confer. Joma fol. 24, 9. & Sevachim, /ol.

6 3. a. it. Menachot, fol. 11. a. & ol. 19. b. it.
Jol. 24. a. & fol. 6 1. a. it. Fol. 106. b,
40. Vel: ubi multum olei fuit, nam e vL
zne n e e i. e. collectio in pugillum
requirebat, ut ibi multum Olei eſſet, ſicuti habe=
tur in Gur Arſeh fol. 127. col. 4. fin. confer. in-
frà Levit. c. 8. v. 26. n. 16. vid. & tract. Talm.
Joma, fol. 47. b. ac Sota, fol. 14. b. uti in ho

na-R b. loc. ad marginem allegantur, ubi vi-

de etiam notas.

Confer. hic tract. Talm. Sota, fol. 14. b. & Me-

nachot, fol. 11. b. it. fol. 27. a.
41. Sunt enim quinque mincharum coctarum ſpe-
cies, de quibus vide R. Salom. ad Levit. c. 2. v.
1. n. . .
42. Incipit iſta Sectio à capite primo Levitici &
cçontinuatur usque ad caput ſextum ejusdem Le-

vitici, in iſta igitur Sectione & quidem Levitici
capite ſecundo, verſu I. & ſeqꝗq. faſius agitur
de minchis earumque diverfis ſpeciebus.
4 3. Vel; accuraté & ſpeciatim explicaretur, ita
Mav, quod hic habetur, interpretor, confer.
Gur Arjeh fol. 12 8. col. Peine. poſſes etiam
rW) ita exponere, ut ſignificet: quò iterate-
tur ſeu repeteretur ſcil. textus iſte. D
44. Hebr. woH i, e. ſicuti earum lex ac mos
requirebat, ut offerrentur, confſer. cap. antec., 5
V. 10. HR. 2 0.
Conker- hic not. in hhom nepw, ubi tract. Talm
Kelim caput primum fol. 6. & caput 5. quod in-
cipit: νο απππd in Sevachim fol. 56. a. ellegan-
tur, confer. & Menachot, fol. 53. a. & fol. 72.
b. & Tevammot, fol. 39. b. & fol. 40. a, b. &
Sevachim, ſol. 6 3. a. & Menachot, fol. 9: a.
*X Conſfer. tract. Talm. Menachot, fol. 5 3. . b. &
fol. 5 5. a. b. uti in dori D,. loc. ad margi-
nem allegatur, ubi vide etiam notas, it. Schab-
bat, fol. 111. a, & Jevammot, fol. 40. a. it. SO⸗
ta, fol. 15. a. & Schevuot, fol. 1 5. b.
† Hebr. h, iſtud „ ut & ſequentia, usqe ad:
) i. e. quocircâ ſi illa &c. abſunt MStG
I. ſed malè.
45. Id eſt . ſi illa non ſpeciatim nomine ſuo tan-
quam mincha pro peccato appellata & oblata ſit
confer. cap. antec. 5. v. 9. n. 19, vide & cap. ſeq-
7. V. 5. n. 13 item tract, Talm. Menachot, fol.

LIIII a. a⸗

—RR

824.

2

tem ſpontaneè oblata ecce illa perinde eſt ac ſacrificium pro reatu, quocircà ſi illa in
pugillumcollecta nec nomine ſuo 46. appellata ſit, recta erit. 47. Verſ. II. Omnis
maſiulus] Etiam is, (comedere poteſt,) qui aliquam habet maculam, 48. cur (autem
illud hic) dicitur? ſi quoad eſum, ecce jam anteà dictum eſt: panem Dei ſui de San.

ctis ſanctorum &c. 49. ſed (hoc ideò hic dicitur,) ur includantur illi, qui maculà ali- .

quàâ laborant, (quòd & iſti vocentur) in partem. 5o. Eod. verſ. 11. Quicquid 51.
tetigerit &.] Sancta levia 52, aut profana, quæ tetigerint illam, 53. abforbentur
ab ea. 74. Eod. verſ. I1. Sancé, ſicabitur] (Nampè, ut fiat, ſicuti illa (res, 5. quæ
oblata eſt) ita, ut, ſi illa profana ſit, etiam iſtæ (res, quæ illam tetige-
runt) profanentur; ſi verò recta ſit, comedi poſſint, pro ratione materiæ min·

chæ. 56. Verſ. 13. Hæc eſt oblatio Aaronis & ſiliorum ejus] Etiam vulgares

57.

. offe⸗

2. a. prout in pas nh. loc. ad marginem
allegatur. 7
46. Vide, quæ num. anter. 4 .: H. verſ. 10. & cap.
ſeq. 7. V. 5. n. 1 3. notata ſunt, confer. & tract.
Talm. Sevachim, ol. 10. b. & ol, 12. b. it.
Menachot, fol. 2 5. a.
47. Speciale iſtud eſt in ‧ i. e., in oblatione ſive
ſacrificio pro reatu, ut, licèt illud non nomine
ſuo appellatum ſit; tamen pro tecto & legitimo
babeatur, vide cap. ſeq. 7. v. 5. D. 6. & n. 13.
confer. & not. in pen Dh. loc.
4 8. Id eſt: qui aliquo corporis vitiõò laborat, de
quo vide infrà Levit. c. 2 1. v. 1 8. & ſeqq. confer.

c Torat Cohanim, uti in Smas in h. loc, al-

legatur ad marginem. ⸗
49. Proht infra Levit. dict. 6. 2 1. v. 22. habetur,
ubi vide not. n. 70. & n. 71. confer. hic Sota,
Jol. 2 3. b. & Sevachim, ol. 120. a.
50. Id eſt: quòd & iſti de Sanctis Sanctorum ſi-
mul cum aliis comedere poſſint eorumque fiant
participes, prout habetur Levit. dicto cap. 2 1.
V. 22. cohfer. not. in o & tract. Talm.
Sevachim, fol. 97. a. & fol. 102. a. prout in
S'pan nw h. loc- allegatur ad marginem.
51. Ita dictionem 72 ex mente Raſchi vertere &&
ad rem referre volui, ficuti & Junius ac Tremel-
lius; alii ad perſonam referentes tranſtulerunt:

antec. 5. v. 1 5. n. 44. it. infrà Levit. c. 10. V 14.
n. 3 6. Be L evit. C. 2 I. V. 22: n. 70, Vide, & Exod.
c. 29. V. 37: D. 9 99 .

53. Scil., oblationem, nempe täm ſimilam cum

oleò è& thure, quàm hoſtiam pro delicto & pro
peccate, vid, P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h.
loc. WM
54. Id eſt: eandem, quamilla oblatio habet, na-

turam & qualitatem induunt vel: fiunt ſicutiil-

la res, quæ oblata eſt, uti mox ab autore noſito
in notis exponitut, ubi vide num. ſeq. 55. confer.
& Exod. dict. c. 29. v. 37: n. 9 6. ik, infra verſ.
2 0. h. cap. n. 7 I. ac Numer., c. 31. verſ. 22. n.
90. confer. Torat Cohanim, uti in d'non mno
hb. loc. allegatur ad marginem.
55. Confer, quæ ad num. antec. 54. h. verſ. 11.
SSc ad verſ. 20. h. cap. n. 72. & n. 73. notata
funt, vide & Michlol Jophi /loc. ut & Sevachim,
Jol. 97. b. & Torat Cohanim, prout in mov
PDT h. loc. allegantur ad marginm.
56. Id eſt: nn e i. e. locus, qui

tetigit illam (mincham, eandem induit nat

ram;) non veròô tota illa res, ſic verba iſta mn
ane quæ hic habentur, juxtà notas in p

P- explico, vide infrà verſ 20. b. cap. n.

72. & num. 73. ac Sign. *X confer. & Exod. c.
29. v. 37. n. 9 6. S n. 9 8. “

omnis, qui tetigerit &c. confer. infrà v. 20. h. j57. Seu: privati ſacerdotes, qui non ſunt ſummi

cap. n. 70. & Exod. c. 29. v,. 37. n. 96. & P. Fa-†

gii not. ad Paraphr. Chald. b. loc,
52. Sive: ſacrificia levia, Hebr. hn e, u-
ti hic habetur, quænam iſta fuerint, vide apudò

Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 19 80. confer. & cap.

ſacerdotes, nam dictio noe, quæ hic habe-
tur, opponitur 7ρ 7τπςα füve rronmi e. ſum-
mo ſive uncto ſacerdoti, proùt hic vocçatur, con=
fer. not. ad Ezech. c. 44. v. 27. num. 36. 6c ſu-
pr. 4

CAT. VI.

4.NA.

—
ofkerebant i
ſummusſacete
ſacerdos, gut 1

14 Blaun.

od verl. 14 1¹

(ſcerhos) in

Aam r. icale

iridi Vetl

utteligvir e,t

cerdotis ſyout

j e, tota come

jellalh fen

—¶—¶—w
Pt Levit, 6, 1,
nachot, fol,9.
Uti in On)

EI. Ia hoc ſerſi

d h. loc.
59. Pront vefſn
hie not, in n
Joma, foh ſt
chot, 0. 78
(o. Zire: elixan
wiſtam cum:
Talm. fol,
Menachot, ſol

En. Iua bic pnnn

Taln. idl. o

. . 2, 0M, 3.

ta) d.
mim h. loe, uti
nem allegtgt.

Loci iſtius en

Dw h. loe.

en Fihe: pari

11 g col, 1. 4
riio iſta in f
Vlel, t. V. 6,:
or.
6. In tertu ſaete
lu eſriin,

UI
eſtcal illnin
8MII. Onni

nbeiſai ledan.

uimaculiali.

I. Oicgnid z1.

1e ablotbentur 1
ltes f. Ide

illam teiige⸗

ne materie mig. .

im pulgares 5.

ofle.

—

ſiLerit c 10, 7 14

2N.70, Vide & Lrod,

e tüm ſmilam cum

m prodeliko dr
2 baraphn, Child.h.

koblatio habet, na-
NtFel: fun ſcuiil. .
mnox abautorenoſt
numn. leg , ebulef.
,n. 96. k. inira ell.
en c. 31 Vetl.22, h.
n,Uiindrn

ntec. 54,). Vell. .I.
71. 8 n. 73. noldt
loc ut & deſachin;
anim, pfout in o

marginem.

O ie. locug ſti
eandem induit natl.
es, ſie vetba iſta Vn

Ab. VI.

oflferebant decimam partem Ephæ eo die, qué illi initiabantur ad miniſterium; aſt

ſummus ſacerdos quotidiè (offerebat,) nam dicitur: oblatio jugis 58. & (paulò poſt:)

ſacerdos, qui unctus fuerit loco ejus, ex filiis ejus, ſtatutum perpetuum & c. 59. Verſ.

14. Bulletam] i. e. Frixam 60. in aquis ferventibus, 61. quantum ei ſatis eſt. E-

7, unta notasin dmnh

gi vell 20.5. c4,. h.
conlet. Mod,6, D

. guinonſan imni D
wurn, que bit hade
ſe noni e⸗Am.
oht bie vocatunOd.
7. 17, nun 36,.

od. verſ. 14. Coctam] Coctam multis coctionibus, (nam) poſt frixionem coquebat
(ſacerdos) in furno, dein iterùm fringebat illam in ſartagine. * Eod. verſ. 14. Min-

cham particularum] Docet (hic Scriptura,) quòd debeat (mincha iſta) in fruſta 62.
dividi. Verl. 15. Qui unctus eſt pro eo ex ſiliiss ejus] i. e. Qui unctus eſt ex filiis ejus
Pro eo. 63. Eod. v. 1 5. Zota oblatio) igne Talſumetur] Non colligitur in pugillum,

ut reliquiæ ejus comedantur; ſed tota abſumitur (igne) atque ita omnis mincha ſa-
cerdotis ſpontanea tota erit (igne) abſumenda, 64.
i. e. tota convenit 65. excelſo. 66. Verli. 19. Sactrdos, ** qui ſacrificium illud pro
Ppectato oefert] Qui miniſtrat miniſterium ejus (ſacrificii,) quod factum eſt ſacrificium

—. (dicitur,) quia 2

LIIII 2 pro

prà Levit. c. I. v. 7. n. 74. item tract. TLalm. Me-
nachot, fol. &. a. b. & fol. 50. b. it. fol. 52. b.
uti in of n h. loc. allegatur ad margi-
nem.

5 u. Ita hoc verſu 13. habetur, confer. not. in brw

bmor h. loc.
5 9. Proht verſu ſequ. 15. h. cap. dicitur, vide &
hic not. in a D h. oc. it. tract, Talm.

Joma;, ſol, 5. b. & Horajot, ol. 9 I. a. & Mena-

chot, ſol. 78. 2a.

60. Sive elixam, Hebr. mulyf i. e. coctam ſeu

miſtam cum aqua fervente, vide Buxtorf. Lex
Talm. fol. 761. & Exod. cap. 29. V. 2. n. 3. il.
Menachot, ol. 50. b. & ol. 5 I. a. b.
6 1. Ita hic phrya verto, confer. Buxtorf. in Lex.
Talm. dicl. fol. 76 I, & ſeq. vide & Exod. dict. æ&.
2 9. V. 2. D. 3: & Levit. cap. ſeq. 7. v. 12. n. 4 3.

Se cap, 9. V. 26. D. 16. confer. & Torat Coha-

nim bh. loc. uti in dar h. loc. ad margi-
nem allegadur.

* Loci iſtius explicationem vide in not. nov

DHN b. loc.

62. Sive: particulas, confer. hic Gur Arjeh fol.

17 . col. 2. princ. ubi exponitur, quomodo di-
viſio iſta in fruſira fieri debeat, confe. ſupra Le
VII. C. 2. V. 6, Sign. ac not. in 'nan ne, h,
loc.

63. In textu ſacro ordo verborum paululum muta-
tus eſt, qui ita, uti autor noſter habet, ponendus

& explicandus eſt, confer. not. in nam rD
b. loc., ir. Horalot,, ol. II. b & fol. I2: 2. b.
† Confer. hic tract. Talm. Schekalim, fol. 2. 2. G&
Sota, fol. 2 3. b. & Menachot, ol. 46. b. & fol.
51. b. & fol. 73. b. it. Chullin, fol. 13 I. b. fol.
132. a & Erschin, Fol. 4, a.
* Hebr. n hn an , abſunt iſta 4 MS:o
2. confer, Menachot, fol. g. a. & fol. 5 I. b. it.
fol. 76. a. & Keritut, Jol. 5. b.
64. Nacm ſi ſacerdos aliquid de iſta oblatione co-
mederit, perinde erit 7en nme de ieden i. e.
ac ſi ille nihil omninò obtulerit, prout habetur
in notis ad librum Prec. Jud. par. 2. p. 224. a.
princ. confer, ſuprà v. 7. h. cap. Sign. **
6 5. Hebr. 8, abeſt iſtud 4 MSto 2. ſenſus eſt:
tota pariter igne abſumenda nec exinde aliqua
pars comedenda eſt 4 ſacerdete, vide not, in
n „. loc. ubi etiam ſic exponitur.
66. Id eſt: Deo, Hebr. axy, majeſtati Divinæ,
Confer. Numer. C. 2 I. V. 3. n. 26. & Namer-
C. 3 2. V. 2 4. n. 22. vVide & notas ad librum brec.
Jud. part. I. P. 9. a. med. Sc b. princ. ubi ha-
betur: & Ma i. e. tota excelſo(Deo)
offertur, confer. & not. ad dict. libr. Prec. Jud-
Parf. ?2.P. 224. ac prin.
„½ Conſer. hic tract. Talm. Sevachim, Ffol. 9. b.
& fol. 49. a. it. Fol. 9 2. a. b. & ol. 9 5. b. it. Me-
nachot, ol. 3. b. & ol, 4. a. & ol, 55. b. & Fol.
110.3. .

82 6 LEVITICI. CAb. VI.

pro peccato per illum. Eod. verſ. 19. Qui ſacrificium iftud pro *v* peceato ofert,

comedet illud] (Nimiruùm is,) qui idoneus 67. eſt (huic) miniſterio, excipitur (illes,

qui factus eſt) immundus eo tempore, quò ſpargitur ſanguis, qui non fit particeps car-
nis 68. nec dici poteſt, quòd cœteri ſacerdotes prohibiti ſint comedere (de iſto ſacri-

ſcio,) præter illum, qui ſpargit ſanguinem ejus, dicitur (enim) infrà: omnis maſcu-

lus inter ſacerdotes 69. comedet illam (carnem.) Verſ. 20. Omnis, 70. qui tetigerit

rtarnem ejus] Omnis res, vel quisquis *(illam carnem) tetigerit, deglutietur ab ea. 77.

Eod. verſ. 20. Sanctißcabitur] Ita, ut ſit, ſicuti illa, 72. ut, ſi illa profana ſit, (res
quoque illa) profana fiat; ſi verò recta ſit, comedi poſſit, pro ratione materiæ, 73.
quæ in illa eſt. Eod. verſ. 20. Et qui Sarſerit de ſanguine ejus ſuper veſtem] Et ſi ſpar-
ſum (quid) fuerit ſuper veſtem de ſanguine ejus, (tunc) locus iſte, ** ſuper quem in
veſte 74. ſanguis fuit ſparſus, lavetur in atrio. Eod. verſ. 20. uper quam (ſanguis)

ADerſus fuerit] (Verbum πσhic ſignificat) a Mi. e. aſperſus fuerit, veluti (accipi-

tur in illo loco:) non Hο (quod ſignificat:) M NN1i. e. erit extenſa in terra perfe-
ctio eorum. 75. Verſ. 2 I. Confringetur] (Ideò autem confringetur,) quia abſorptio, 76.

,

Jqug

xXXX Conkfer. tract. Talm. Sevachim, fol. 10. b. &
fol. 52. a. b. it. ol. 92. a. b. & fol. 9 3. a. it. fol.
99. a. & fol. 120. b.
67. Quem decet, Hebr. π, qui aptus eſt, con-
fer. quæ ad cap. ſequ. 7. V. 7. n. 17. notata ſunt,
vid. & tract. Talm. Sevachim -fol, 103. a. uti in
San ep h. loc. ad marginem allegatur.
6 8. Vide dict. cap. ſequ. 7. . 33. ibique not. n-
9 8§. excipitur itaque bic n i. e. is, qui

lotione diurna opus habet, von zi R i. e.
huic enim nulla eſt portio, ſic in not: mam mo

exponitur, cœterùm de a confer. Exod.
c, 30. V. 29. u. 106. & dict. cap. ſequ. 7. v. 7.
num. 18.
69. Ita habetur v. 22. . cap. uti vide not. n. 81.
& n. 92. confer. & cap. ſeq. 7. v. 9. n. 2 3.

7 6. Vel: omnis res, quæ tetigerit &c. ſicuti au-
tor noſter ex ponit, vel: quicquid tetigerit, prout
Junius ac Tremellius verterunt, confer. ſupra v.
1 1. h. cap. n. 51. it. tract. Talm. Peſachim fol. 45‧E.g

2. & Nalir, fol. 37 b. it- Sevachim, fol. 97. a,
& Chullin, fol. 99. a. & Mebila, fol. 5. 9.

* Hebr. 70 , ſic in Bafil. editione, ut & in utro

que MSto atque in edite bmanm rm; ſed abeſt
ab Am ſtel. edit.
71. Id eſt: eandem, quam illa care habet, naturam

h. cap. n. 54 vide & not. in nτ nν h. loc.

ubi tract. Talm. Sevachim fol. 3 8. b. & fol. 92.

b. it. Fol. 9 3a. b. it. fol. 9 6 allegatur.
72. Nempè: caro, vide ſuprà alleg. v. 11, b. eap.
n. 5§ 5 n. 56.
73. Id eſte pro modo quantitatis, quæ i
ctu affecta eſt, ſic Mα, umi hic habetar, inter-
pretor, vide ſup: 4 alleg. v. I1. h. cap. n. 56.

† Hebr. =oôD N, in utroque MSto locus iſfle

ſic jegitur: e on ne en i e. iſta ve-
ſtis, (ubi) locus ſanguinis, in MSto 2. additur
hic Dn py i. e. opus habet lotione.
F Confer. quæ ſuprà ad v. I1 1. h. cap. n. 56. nota-
tata ſunt, it. Sevachim, fol. 9 3. b. & fol. 94. b.
74. Veſtis capax eſt immunditiei, excipitur pellis,

antequàm illa detrahatur, hæc enim, dum dorſo

animalis adhæret nec detracta eſt, non eſt eapax
immunditiei, vide Lightfoot. ad ohann. c. 5.
v. 2. p. 1006, edit. Lipſ. confer. & Torat Coha-
nim, prout in n-a 5“*q 5. loc. allegatur ad
marginem.
75. Proùt habetur Job. c. 15. v. 29. ubi vide Re
Salomonis notas.
76. Id eſt: polfutio, immundities, contaminatio,
confer. ſuprà v. II. H. cap. n. 54. & infrà Levit.

ſeu qualitatem induet, confer, ſuprà dict, V, I1:

c, I1. V. 33. n. 73. & Y. 34. n. 9 . & V. 40. n.

119.

n illa ta-

ALL.

e
onniaſoii
em vod inl
lingnt verbae

ſueninetcan.
cium) pro pee
D ſed (guod lex
peccatd. r.
(Ecordos)ctel

——
1igeit. beyit.
ſic icktur ketn
ciborum cohæ⸗
21.& Mumer,

77. Leu: reman

manſit pocle,
tut ac pollutio
⅝d Gur Arjenn
nt, in dln
6,29,V. 3en.
ſglina fiangi
Mntaculo Diri
conler, Jeyathl
uz ſupr ed

uun cnleld

14. a be

v. Bebr, v

dum, juxtàe
DwN cu
leenſi editione
lio ſuenſftio
liis lacribciis,
ſus ell, iud o
n flananlur
35) in Moto
e qubad on
79r In notis ad
prine,

E ormatus mhu

derc, 1 . 9,
R N
des carnis eam

MAn Clweie

— ANI.
Helcand Aſen,
1 Seipitutillen, .
nütparicehtce. RR
tenſce lolieti.
: ommi meſel.
6,70, gitetilet
huietnurabta, 71. 1.

ptolana ſt, (ee
one mmaterie, 73

fen] Eliſat.
ſper uenn

y gan ſun ti)
ein eluti accipi⸗

enſa intem pette⸗

Aigabſorptio,76,

JE

———ʒ—

nbl 39.b, ſol92.

gb allegaut,

ptd alleg, 7. 11,,t.

Mitatis, gur in la t.
mi hie habetutinter⸗

,II. 9,aap. de ⸗

toqne Moto Lorns ſle
ie iſn e .
tis, 1 MAtO 1 adcir

hadert lotione,

IlIh. cap n ſbenl⸗ “

19 .b. ſol 94 b.

ditiei, etcipitur pelie,
hec ein, dum doſo
Nackaell, non eſt eahax
foot. ad ſohann, c, ſ.
confer & TOa (ht .
Ho bh. loc, alegitut d.
2729. In notis ad librum Prec, Jud. part. 2. P. 224.
a. princ. prinn etiam exponitur dae Denn i

1, V. 19. ubifidee

Gmditiei,eontamindti,
,. 54, Kinlti et
P.0.

“
g.

114. A. 40.
n 1

CA. VI.

. 77. Sen: remanens, tanquàm res, quæ i
in Mn d loc⸗

LEVITICI.

quæ abſorpta fuit in illo (vaſe,) facta eſt reliqua 77. idque juris eſt quoad

omnia ſacrificia. 78. Eod. verſ. 21. Defricabitur] (Verbum P) Kigniſicat (i-

dem, quod in illo loco:) 1P) D i, e. mundities 79. mulierum, eſcurement, **

linguâ vernaculâà. Eod. verſ. 2I. Defricabitur & eluetar] (Hoc ideèò fit,) ut ejiciat
(vas iſtud) abſorptionem (ſive immunditiem) ſuam; aſt de vaſe fictili docet te hic Scri-
ptura, quòdillud nunquam fordes ſuas 80.

abjiciat. Verſ. 2 2. Omnis maſiulus inter

ſacerdetes comedet ilam] Ecee diſcis (inde,) quòd (ſacerdos,) qui offert illud (ſacrifi-

cium) pro peccato, de quo ſuprà &1. dictum eſt, non excludat * cœteros ſacerdotes;
ſed (quod lex ſolùm) excipiat illum, qui non idoneus eſt, ut offerat ſacrifieium pro

eccato. 82. Verſ. 23. Omne autem ſacrificium pro peccato &c.] Nam ſi intulerit
(ſacerdos) de ſanguine ſacrificii pro peccato exterioris 83. introrsum, 84, res profa-

na

119. it. Levit. C. 17. V. I 5. n. 20. Hehr. nn,
ſic dicitur fermentum illud, quod ex coctione
ciborum cohæet vaſi, vide num. ſeq, 80. h. v.
2 1. & Numer. C. 3 1. V. 22„ 90. JMUD
in vaſe re-
manſit nocte, quâà pernoctatione labes contrahi-
tut ac pollutie, vide Exod. c. 29. V. 327. n. 110.
8& Gur Arjeh fol. 12 8. col. 3. med. confer. &

not. in bnan D b. lor. item quæ ad Exod.

c. 29, V. 37. , 110. notata ſunt, quocircà Vaſa

figlina frangi debebant; fragmina autem iſta
mitaculò Divino fuiſſe abſorpta tradunt Rabbini,
confer. Sevachim, ol. 9 5r a. b. & fol. 96. a. vid.
quæ ſuprà ad ILevit. c. I. V. 16. n. 10 8. notata?
ſunt, conlſer. & Petr. Galatin. de arcan. Cath. ver.

1 4. o. 83,

7. Hebr. *Gντισſic enim cum Daleth, legen-.
dum, juxtà exemplar, quo uſus ſum, non verò:
ppn cum dReſch, proüt corruptè in Baſi-
leenſi editione habetur, id eſt: non olum in i- EE
Rio ſacrificio pro peccato 5 ſed & in omnibus a- f
liis ſacrificiis, in quibus vaſorum figlinorum u-

ſus elt, iſiud obſervari debet ut ſcil., vala figli:
na frangantur, vid. infr. Levit. e. 14. v. 36. n.

3 5⁄. in MSte z. hie legitur: EP Re e

i, e. quoad omne, quod remanet in va ſis ſanctis.

her c. 2:. V. 9. & verſ. 12. quonhiam ornatus ille

Ae en nn Rnet n i, e. abſtergit ſor-
des carnis eamque reddit mundam, contfer. not.

Ad 2: Chronic: 4,4. V, 16, n. 46,

X Sic exprime hic uann*G*e, abelſt iſta dictio
Gallica 4 MSto z.
90. Inquinamentum, immunditiem ſuam, ita Bic
dictionem interpretor, confer, num. antec.
76. 8& infià Levit, c. 11. Vv. 3 5. n. 9 9⸗
8 1 Nempè: verſu 19. b. cap. ubi vide notas num-

" Hebr. &a)) in utroque MSto pro eo legitur5
Abxh i. e, prohibeat.
† Hebr. "e ie in MSto z. ita legitur z
—a een NX. i e. niſi eos, qui pro-
fani ſant ad miniſterium (iſtud:) (œtera omnia⸗
usque ad νννναννοấ . e. ſanctum ſanéctorum,
uti oap. ſeq, 7. Verſ. I. habetur, abſunt ab eod.
MSto z.
92. Sive: ut expiationem faciat, ſic enim er,
qud hic habetur, verto, confer. Numer, 6. 19
V. 9 n. 25. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 737. quis-
nam autem ille non idoneus ſit, vide ſupra dict-
v. 19. H. cap. in notis Raſt hi; confer. & Sevachim.
fJol. 96. b & fol. . a, & fol. 99. a. it. ol- 102.

4*

2. & Peſachim, fol. 2 3, b.
9 7. Puerunt enim —Rπ i,e. facrificia pro pec-
cato Qaei is e, exteriora & † Hn i. e,
interiora, de quibus plura in libro Prec. Jude
part. I.P. . ubi vide notas, Confer. & ſupra Le-=-
Vit. C. I. V. F. n: 64. & infrà Levit. c, 9. V. II. n.
12. it. tract. Talm. Sevachim, folt 82, a. b. S
Fol. 83. 3.
94. Hebr. )ae intrà tapetes ocellatos, confer- *
3 ſuprà Levit. dict, c. 1 V. n. 64. Levit. C,4 V. §e S

S

.

LFEVIIT

„½

ICI. Cà b. VII.

,Omne 8), anatem

na erit. Eod. verſ. 23
ſacra (ſive ſacrificia.)

CAP.

(Id ideò hic dicit lex,) ut includat cœtera

Erſ. 1. Santétum Santctorum eſt] Ipſum (ſacrificium pro reatu) accedat; I. non
veròô permutatio ejus 2, accedatad altare.) * Verſ. 3. Et omnem adipem

cjus] Huc usque non poſitæ ſunt partes 3, ſacrificii pro reatu, ideò opus fu-
it, ut illæ hic explicarentur; aſt ſacrificium pro peccato jam anteà expoſitum eſt in
Sectione: &*P¹. 4. Eod. verſ. 3. Candam] Quoniam in ſacrificium pro reatu
non offettur, niſ aries aut ovis, (ideò) tàm arieti, quâm ovi additur cauda. J. Verſ. 5.

. .A-

& v. 16. &£ 17.. item inkrà Uevit. c. 10. v. 1 4. n.
3 5§. & g. 10. v. 1 8. ibique not. n. 57. vide & Ar.

Montani tractat, de Sacr. Fabric. fol. 9. col. 2.

med.
35. Hebr. 7 iſtud, ut & ſequentia, utque ad
Anem hujus capitis, abſunt aàa MSto 1. confer.
tractat. Talmud. Peſachim, fol. 24. a. & Seva-
chim, fol. 92,. a.
1. Neinpè ad altare, vel offeratur ſuper altare, vel,
ppſum (ſacrificium pro reatu) offerendum eſt;
non verò id quod pro illo permutatur; idque
ideò quia hie in textu ſacro habetur & i. e.
iRud, quæ eſl particula excluſiva ſeu reſtrictiva,
conter. ſuprà Levit, c. 5. v. 19. Sigu.* mhilo-=

minus tamen ſanctitas y srbr i. e. cadit lu

per iſtud, permutatum P NB) N) 1i. e.
nec egreditur ad res profanas, (i. e. non fit profa-
num,) uti in ='pon angw ſuper Commentari=
rium Ralchi h. loc. habetur. vid. num. ſeq. 2.
conter. & Torat Cohanmmm tract. Talm. Temu-

ran, Jol. 18. uti in pa r . loc. alle

gantur. . MU
2. Vel: id, quod pro illo permutatur, iſtud non
accedat ad altare, vel: ipium non offeratur ſuper
altare; non tamen fit profanum, ſed ad alias res

ſacras admibendum eſt, puta ad reparationem

templi &c. & ſi in iſtud poſteà aliq auod vilium ce-

ciderit, tunce vendi poterit & prerium ejus adhi-
beatur da-ia i. e, ad pontaneum munus, ſicuti
in nan rno b. loc. alleg. habetur, vid. num.
anteg, 1.

na ne hæc addita & uncinulis incluſa
funt, nempè: ad r, e n en
ANFN Do Pr& N een dee en
PBY Mae ͤe enen yn i, e. verſ. 2. Ma-
ctent] Multiplicat nobis (textus iſte) mactationes
multas, confer. cap. antec. 6. vV. 5. ibique not-
Sign. *τ quoniam reperimus, oblationtm pro
reatu (fien) in congregatione, (ideò hic) licitur:
mactent, ſcil. multi (ſen numero plurau,) atque
(textus iſte) refert iſtam (oblationem) ad holo-
cauſtum, juxtà Hebræum: ſuſpendit eam de ho-
locauſto, nam dicitur hoc verſu 2. in loco, ubi
mactant holoeauſtum, mactent oblationem (ſeu
ſacrificium) pro reatu, confer. hic tract. Talm.
Sevachim, ol. 58. b. & ol. 50. b. & Menachot,
Jol. 110. a: it. Keritut, ol. 22. a. b. ut includa-
tur holocauſtum congregstionis (vel quod ſit
trionem.
3. Sive: mem bra, confer. lupra Levit. c. 2. v. 1 3
n. 48. & V. 5-H. cà p. n. 1 5. vide & not. ad lihrum

tur, cur partes ſive membra ſacrificii nrpnè
vocentur.
4. Hæc ſectio incipit ſtatim ab initio hujus libri
tertii Molſis ſive Levitici; de ſacrificio autem
pro peccato egitur in dictæ ſectionis Capite .
quarto. 51
5. Id eſt: in ſacrifieio iſto pro reatu adjicitur et-
iam cauda, confer. fuprà Levit. c. 3. v. 7. n. 3 8³.
& dict c. 3. v.9,n. 2 3. vide & not. in 'pa r

X poſt verba iſta in notis Raſchianis editionis

1

in cgongregatione ſive cœtu) verſus Septen-

Prec. Jud. part. 2. p. 24. a. med. ubi exponi-

durſftiun jo ⸗
okeatu) Core
mottui aut per q
ut fetium eſus
, ciſciumn) sbſoln
ſepaetut)al pale
ge ſacrißciopron
ui cupoſuimus
¹,. etenimn deſa
foreatu/nilx ho
acifcim let

— —
6. Vel: auterator,
ellt: ſectincium pr
nec in aliud manle⸗
elletar, confet,
V. 10. 0h, 47, 1t. Ne
fel b & ſol i
7. Domini hie dicn
Cflene voluerunt;
tui ſant, ſice ſopt
fer. not. in N
tur. Chorogf. cal
ex Sots Hienoſol.
4. ſenibitur, gud⸗
Pollelſor woigums
1n e. Mari ſalſo⸗
3. Hebr. Pya, in
ie peralind (ſe
un ſepalavit ali
illudipte perdidit
Pro reatu obtulit;
invemtum fun;
jam per polſtenius
eſt, iged opus eit
Iepentum ett tame
tahat vel profam
lud dominus er
Tat holocauſftum,
erponitur, ubi vid
Pa ie, domini
cifiium offerunn

1)K 1,n1,

— Cà), P.

ccecht . non

. vnnemn atihen

tnigedopleft.
erpollum en in
Leinm pro tenu

udt . Velſ.

.
& uncigulis igeuſa
5 a e
n dor ed
a ie. veiſ 1. Ma⸗
Nutiteſudnnnes
6. V. 5. ibbigne not⸗
1us, Oblationtm fro
eiced hic)ſiciur:
er plural,) aque
blationem adholo.
luhenaltem ceho⸗
geſ 1, in loro, ubi
tent oblalionemn ſeu
fen hiotract, Talm,

ſo. b. & Menachot,
11,2 b. it incluca⸗

Ntionis (vel grogſit

eu) verſus depten⸗

a Lenit ,2,5 13.
ide & not adlibtum
1 med ubi erponi⸗
bra lxrifcli drnn

3b initio hufus ibri

e laclificio anlem †
dæ ſecionis Cae

o teitt 2c icitunel⸗

erit,l. 3. V.7,h 3,

ot, in DN H

CAF. vII. LEVITIGL. 29
Saeriſeinn pro ratu S. amdiu) donec avellatur 6. nomen rejus ab i o (Scriffcio
pro reatu;) docet (autem hic Scriptura,) de ſacrificio pro reatu, cujus domini 7. ſunt
mortuj aut per quod expiati ſunt domini ejus, 8. quamvis (igitur) res in eo verſetur,

ſeparetur) ad paſcuum; I2. non autem venit (hic Scriptura,) ut doceat (generatim)

uti expoſuimus (particulam illam:) . quæ ſcripta eſt de ſacriſicio pro peccato,
14. etenim de ſacrificio pro reatu non dicitur: & DCNi. e. ſacrificium illud (eſt)
pro reatu, niſi poſtquàm partes ſacrificii 15, igne abſumptæ ſunt atque id † ipſum
(ſacrificium Ylicèt partes ejus igns non ſunt abſumptæ, (tamen) rectum (ſive legiti-
mum)

6. Vel: auferatur, removeatur Hebr. proa, ſenſus n. 55. vide & num. leg. 1 12. h,, verl. && verſ. 13
eſt: ſaeriſicium pro reatu iſtud tamdiu eſt, do- be,. cap. n. 47.
nec in aliud tranſeat nomen vel alio nomine ap- 9. Nempè: iſtius ſacrificii pro reatu „ quòd ofletri
pelletur; confer, num. ſeq. 12. & cap. antec. 6. debuit.
V. 10. n, 47. it. Naſir, fol, 2 5,a. b. & Sevachim, 10. Hebr. mamr w, de quo vide ſaprà Levit, c.
fol. 5. b. & ol, 10. be it. ſol. 12. b. I. Ve 26 H. 3 8. & n. 39. confer. & not ad z. Reg-
7. Domini hie dicuntur illi, qui ſacrificium iſtud ep. IZ. verl. 16. num. 222
offerre voluerunt; ſed, antequam offertent, mor- I1. Vel: ſimpliciter „ſine nominis expreſſibne ſa
tui ſunt, vide ſuprà Levit- c. 2. v. 9. n. 39. con- mactetur, non erit rectum, confer- num. ſeq: 12.
fer. not. in ho r' h. loc. & Tuhtſoot. Cen. & n. 13,
tur. Chorogr. cap. 5. p. 15. edit. Lipfienſ. ubi 12⸗ Hebr. ye poſtquam autem ſeparatum fuit
ex Sota Hieroſol. fol. 19. 1. & Nazir. c. 4. hal. jſtud ſacriſcium ad pac uum „ bnrod W b
4. ſcribitur, quòd oblarionis pro peccat cujus W i. e. ſi abſolutèé (vel ſi ſimp liciter) mactetur
poſſeſſor morcuus eſt, pretium cedant mie mn (iftud ſacrificium erit) legitimum, Icil. ut ſit
h e. Wati ſallo. bolocauftum, vide nor. in pnart r,h, loc. S
2. Hebr.] wyn, in MSto z. poſteàâ ndditur: rn Gur Arjeh fol. 12 8. col. 3. fin.
i. e. per aliud (ſeil. ſacriſcium pro reatu) nimi. 13, Id eſt: nominatim & in fpecie tanquam lacti.
rum ſeparavit aliquis ſacrificium pro reatu, ſed fieium proreatu, vid. ſupr. Levit, e. 5. V. 9.. I. 9.

illud ipſe perdidit aliudque pro illo ſacrificium S& infr. Levit. c. 14. v. 12.
pro reatu obtulit; ſed poſtea prius facrificium 14, Vide ſupra Levit. diét. cap. 5. V. 9. n. 19. con-
inventum fuit ; aſt, quoniam dominus ejus fer. & Levit. 6. 4. V. 10. n. 2 7.
jam per poſterius ſacriſicium pro reatu expiatus 15. Hebr. a, de qua voce vide, quæ ſupraà ad
eſt, ideò opus erit, ut prius ſacrificium, qued Levit. c. 2. V. 13. . 4 §. S ad verſ. 3. h. cap. n-
repertum eſt, tam diu paſeatur, donec vitium con- 3. notata funt, confer. hic tractat. Talm. Seva-
trahat vel profanum evadat, quò facto vendit il- chim, Jol. 4. pront in mar nh, loc. alle-
lud dominus ejus atque illius pretiéô cothpa- gatur ad marginem.
rat holocauſtum, ſic in not. apt W b. lor., † Hebr. ey NT in MSto 2, poſſea addita ſunt
exponitur, ubi vide ſis Hebræa 5 (&œterum voce iſta: (uo h neen e, . De
hya i. e, domini ejus, intelligahtur illi, qui ſa- 1i. e. ſi mactaverint non nomine ſuo, usque dum
crifieium offerunt confet: verf, 14, . cap. n. non funt igne abſumytæ partes ejus &te.
49: & V, 19. n. 72, it, infra Levit. C. 10. V. 12:

ut pretium ejus 9. offeratur ad æſtivandum altare, 10. ſi framen) mackene ilſuch ſa-
crificium,) abſolutè, 11. non erit legitimum holocauſtum, priusquâm avellatur (vel

de ſacrificio pro reatu, quòd illud profanum ſit, ſi nomme ſuo 13. non offeratur, ſic-

4

830

LEVITICI.

mum) eſt. X* Verfſ. 6. Sanctum Sanltorum ſt] In lege acetdotum 16. iſtud expii-

catur. Verſ. 7. Lex una eſt illi] Hac in re. Eod. verſ. 7. Sacerdoti, qui per illud
. . . .— . . . ... . . . . .
ſecerit expiationem] i. e. Qui idoneus 17, fuerit expiationi faciendæ, ejus erit parti-

ceps, exceptò illo,

CAb. VII.

qui eodem die lavari debet 18. & qui indiget expiationibus 19.
ac qui luget, 20. Verſ. 8. Peller holocauſßti, * quod offeret ſacerdos, ipſe habebit]

Excepté illé, qui eodem die lavandus eſt & qui indiget 21. expiationibus & qui in
Iuctu eſt, 22, hi enim non fiunt participes pellium. Verſ. 9. Sacerdoti, qui oſert il-
Iud & 6,] Forſitàn ei ſoli (erit?) lex dicit: omnibus filiis Aaronis grit, 23. num om ni-

bus (erit?) lex dicit: facerdoti, qui offert, nimirùm capiti familiæ 24. illius diei, quô
illud offertur. Verſ. 10. Commixta oles] Hæc eſt mincha (ſive oblatio) ſpontanea.

25. Eod.

Quoniam ba Ne N i. e. non fit expia-

tio, niſi (ſolum) per ſanguinem, uti in not.
Dpom Pi hic exponitur, quamyvis igitur par.
tes iſtius ſacrifſicii non adoleantur; tamen, ſi il-
lud maclstum fit, rectum ac legitimum erit, ita
ibidem in notis explicatur.
36. Hebr. bann nn, eſtis liber antiquus ac cele-
Pris, in Leyvitici declarationem inſtitutus, de quo
vide ſupra Levit, c. 5§. v. 19. n. 6 6. & infrà Le-
vit. c. I0. V. 16, n. 51. & V. 19. n. 62. confer.
& Gur Arjeh fol. 13 5. col. 3. fin. & Levit, c. I1.
v. 3 . . 109. it. Levit. c. 2 1. V. 2 7. n. 77. it.
Levit. . 2 3. v. 8, e 16. confer. Sevachim, fol. 97.
b. & ſol. 12 0. a.
17. Confer. quæ ad cap. antec. 6. . 19 -Rum. 67.
notata ſunt. D
18. Hebr. b av, hinc eſt nh hau i. e. lotio di-
urna, quæ die adhuc lucente fieri debet, de qua
vide Buxtorf. Lex. Talm. Fol. 8 50. confer. &
Eap. præced. 6. Verſ. 19. n. 6 8. atque infrà verſ.
13.ch. cap. n. 46. & not. in Ha iνα h. loc.
19. Id eſt: qui nonqum expiatus eſt, vi de infrà
Levk. c. 14 ½ V. 11. ibique not, num. 16. & verſ.
ſeq. 8. n. 2 I. in not. a , ſocus iſte ſie
exponitur: jaao oen e dene e hn
Ar i. e. interdum eſt aliquis immundus, qui
opus habet, ut offerat oblationem die craſtino,
wei in diem craſtinum, confer. hic tract. Talm.
Sevachim, fol. 10, b. & fol. 1I1, b. it. fol. 2 5. a.
& fol. & 1. b. it. fol. 86. a. & fol. 10 3. a. b. & fol.
120, b. it. Kidduſchin, fol. 53, a. & Menachot,
fol, 63, b. & fol. 73. a.

—

206 Hebr. Jn&, is deſcribitur ab autore noſſro in

notis ad Levit. c. 10. v. 19, n. 67. quod ſit ille,
qui die ſepulturæ plangit, quique luget, quam-
diu mortuus non eſt ſepultus, vid, Bauxt. Lex.

Talm. fol. 139. confer. 6c verſ. ſequ. S. n. 22. &

Gur Arjeh fol. 12 %. col. 4. med.

** Hebr- mye y hæc Se fequentia, usque ad:
Po'n P i. e. hi enim aon fiunt participes

&c. abſunt 4 MStoz.
21. Vide, quæ verſu antec. 7. h. cap. n. 19. no-
tata ſunt, confer. & tracét, Talm. Sevachim, ſol.
103. b. utiin pa WMe hic allegatur.
22. Dequo paulo antè verſ. 7. b. cap. n. 20, eonfer.
Sevachim fol. 99. b. cœterura iſta: peà den
o i. e. & qui in luctu eſt, hi enim non ſiunt
participes, abſunt 4 MSto 1. ſed malẽe.

.⸗

1123. Sicuti verſu ſeq. 10. . cap. habetur, confer.

cap. antec. 6. v. 19. n. 69. vid. hic etiam Torat

Cohanim, prout in non mhowb, loc. allega-

tur ad marginem.
2 4. Ka cum D, Wagenſeilie in Sot. p. 56 8. verte-
1e volui nh& tvn, univerſus quippe populus in
duodecim teibus erat diviſus, tribus in patrias
ſeu familias, familiæ in demos, proùt P. Fagius
ad Paraphr. Chald. Exod. c. 12. v. 3. notavit,
ubi vide ſis & Commentatoris noſtri ac Junii
atque Tremellii notas, confer & Gur Arjeh fol.
128. Col. 4. & ſeq. ac tract. Talm. Peſachim,
fol. 57. a. uti in Y'h. lec. ad margi-
nem allegatur, non itaque ſoli ſacerdoti, qui of-
fert, fuit mincha illa; ſed etiam omnibus illis,

ren P i, e. qui fuerunt in illo die, ſic

in not. Nar Mov' b. loc, ubi præterea locus iſte

ſic

N

„ 500. veni
unnl ie. Aßi⸗
li, qvimare nunl

ut grotus g
lsleriptumn 4
hominum &laet
cibcailtarlun
ge gooin textue

Preo. Lod, Vel

ni kic tecellen

—
ſic erplieatunmm
õ
da) MN N
pr NN do
tes crant digil in
Kodis in 545da
21lein cuſtodlia e

er Gies le

ſinatum etat) un
athi Oinnin ler
bant, conket, l
brum biec, ud.
15, De qua vigeſ
conſet, & not in
duſchin, fol.ſ3.
2, b. 1h /0l. 73.
2 . De quo videl
.

Z. Nempe: quun

ſem ſuam accen
bet, be guo ſice
12 . Vide Leyit. dit
len. (2,.. N 15

2. Hebr. Nn,

Pi, e, cdnlel
Vide pluna apud

QCbald. heloc, vid

fer nic Seyzchimn
30. Hebr, d ig elt
fieii Diyini, cofe

eEer. bie Kiddulch

CALVI
—
iul erph.
iger
lus ttit atti.
lionibun 19.
i batche
bugi in
ngui eſir .
. Rumomgi⸗
lins diei, 00G
o)ſhontaner,
¹), Pod,
7, qubc ſt ile,
de uget, guam.
Gid Bunt, ber,

leql , 12, 8

CAb. VII.

LEVIIICIMI. zr

125, Eod. verſ. I0O. Et arida Hæc eſt mincha peccantis 26. & mincha æmulatio-

nis, 27. in quibus non eſt oleum. 28. Verfſ. 12. & pro gratiarum allione obtulerit

eam] i. e. Si propter confeſſionem 29. ſigni, 30. quod alicui evenit, veluti ſuntil-

li, qui mare navigant ac qui per deſertum iter faciunt & qui in carceribus vincti erant

ut & ægrotus, qui ſanitatem recepit, iſti enim opus habent, ut confiteantur, nam de il-

lis ſeriptum eſt: confiteantur Domino 31. miſericordiam ejus & mirabilia ejus filiis
hominum & ſacrificent ſacrificia laudis, 32. proptenunum ex iſtis* (ſi quis) voverit

pacifica iſta, ſunt illa ſacrificia gratiarum actionis 33. atque opus habent pane, 34.
de quo in textu dicitur, nec comeduntur, nili die ac nocte, 35. ficuti exponitur hoc
loco. Eod. verſ. 12. Offzrat cum ſacrificio gratiarum abllionis] Quatuor ſnecies pa-

nis (hic recenſentur, nempe:) placentæ & lagana ** atque frixum, 36. tres iſtæ ſpecies

ſie explieatur: rp e een en enen . 77. be.

ma awd nR re bn Damh en e 1. Vel: laudent Dominum, gratias agant Do-

ed.
mnin, Usele ddli :
ſiunt mieies

1ap. nl 19, d0⸗
,Zefachich, lol,
legenc.
.n, 20 eollet,
iſe: d e
ienimnon ſiunt
male.
abetur, ontel.
hic eiam Torat
9t, loc, allege.

t, 569,ente⸗
ippe popplusin
tibus in atlins
pronrb. bags
1,. 3. hote itt
polhi ani
Gur Anſenkol.
alm. Nlachin,
loc, ad nurtbi⸗
erloti, gui⸗
womnibusillis,
tin ilo die, e
teletes locusiſte
ſe

fer. hic Kidduſchin, fol. 53. a. & Menachotol.

bpn) r aN& n — he en een n mino, vide Pſalm. 107. v. 8. & v. 1 5. cohſer
rrpn raN e WDe Naw i. e. Sacerdo. Menachot, fol. 79. b. & fol. 80. b.

tes erant diviſi in 24. cuſtodias, unaquæque cu- 32. Proùt habetur dict. Pfalm. 107. v. g. v. 1§.

fiodia in Sabbathum (ordinata erat;) omnis] & v. 2 2. confer. hic tract. Telm. Temurahb,fol.
autem cuſtodia erat diviſa in ſex capita famili) 18. a. b. & Menachor, ol. 76. b. & fol. 78. a.
àd ſex dies (ſeptimanæ,) unicuique diei (de * Hebr. en rè ,, in MSto 1. hic habetur:

AKinatum erat) unum caput familiæ ; aſt die Sab- rnn 7y —N, e. ſi pro gratiarum actione &c.
breathi omnia ſex capita familiæ ſimul miniſtra- (utih. v. 12, habetur;) led in MSto 2. legitur:
bant, confer. Lute. cap. 1. v. 8. it. not. ad li- 7 80 7 — i. e. i Propter unum ex iſtis
brum biec. Jud. part. 2. p. 2 1 1. 2. med. (voverit &α ) Z
2 5. De qua vide ſupra Levit, cap, 2. v. 1, & ſeqq. 33. Sive: ſactiſicia euchatriſtica, ſac rificia laudis
confer. & not. in = hom new h. loce it. Kid- & confeſſionis, id enim verba: nn M hic

duſchin. Fol. 5 3. a. Menachoet, ol. 3. b. & ol. notant, confer. infra verſ. 1 4. b cap. n. § 1. in
72. b. it. fol. 73. a. & ol. 10 . b. trOque MtOο nt n. ne additur: ai.
2 b. De quo vide Levit. cap. §. V. II. in not, num. e, (ſacrificia euchariſtica olei.) .
22 ⸗Z 34. Secus elt in illis ſacrihicii⸗ votivis & volintari-
27. Nempè: quando maritus Zelotypia erga uxOo- is, èðð offeruntur POpfef confeſſionem li⸗
rem ſuam accenſus eam adulteii ſuipectam ha- gnt velmiraculoſæ libeiationis ex Perieulo, VI⸗
bet, de quo vide Numer, c. 5. V. I4. & ſeq. de infra Verſ. 16. h. cap. n. 5 8.
28. Vide Levit. dict, cap. 5. V. I1. & Numer. al- 35. Die quidem eadem ac nocte proximè ſequente
leg. cap. 5. v. 15. anis ar que caro iſtius ſacrifieii comedi poſſunt;
29. Hebr. ANN, prout hic habetur, unde nomen nihi! tamen ex illis remanere debet usque mane,
Srpni. e, confeſſio, gratiarum actio, de qua voce prout habetur verſ. ſeq. 15. H. cap. ubi vide
vide plura apud P. Fagium in not. ad Paraphr. num. 55. .
Chald. b. loc. vide & infi v. 14. h. c. n. 51. con- ** Hebr. où iſtud ut ſequentia usque ad: 12
fer. hic Sevachim, fol. 50. b. & fol. 120. a2. vNn i. e. ſic exponitur, abſunt 4 MSto z.

2o. Hebr. ba id eit: miraculi ſive ſingularis bene- 36. Confer. Exod. c. 29. v. 2. n. 3. ubi trium ſal-

ficii Divini, confer. verſ. 1 6. , cap. n. 57. con- tem ſpecierum fit mentio, quibus hic additur

H L Mmmmm

1

2

sn2. =

en

LEVITICI.

CAbP. VII.

—̃———ʒ—ʒ——

ſunt azymæ, ſcriptum autem eſt: præter placentas (etiam) panis fermentatus 37. &c.

atque unaquæque ſpecies (habebat) decem placentas, 38. ſic exponitur in Menachot;
39. quantitas autem earundem erat quinque ſatorum 49. Hieroſolymitanorum,
quæ erant ſex (ſata) deſerti, 41. viginti ſcil
e. Panem frixum in ferventibus aquis, quantum ei ſufficit. 4;2. Verſ. 13. Oferet mu-

decimæ. 426, Eod. verſ. 12. Frixam] i.

nus ſaum ſuper ſacrificio] Refert (hic Scriptura,) quòd panis non ſit ſanctus ſanctitate

corporis, 44. ita, ut ille profanus evadat in eo, quod egreditur, 4 ⁄,. ut & in illo, qui

eodem die lavari debet, 46. & ut ille (panis) exeat ad res profanas per redemptio-
nis pretium, 47. donec mactetur ſacrificium. Verſ. 14. Unum ex toto munere] i. e.

7 1 . . . R]——
Panem unum ex qualibet ſpecie 48. aufert (dominus muneris) in elevationem pro ſa-

cerdote, qui miniſterium ejus peragit, ac quod reliquum eſt (ex panibus,) comedetur

à dominis, 49. caro quoque ejus erit dominis, exceptéô pectuſculô &

arméô, quæ in-
illa

quaria, nempe: panis fermentatus, vide verſ.

Ieq. I 3.: h. cap. confer. & verſ. 14. h. cap. n. 48.

37. Uti dict. verf. 13. h. cap. haberur, conter. P.
Fagius in notis ad Paraphr. Chald. h. loc. ubi fu-
ſius explicatur, quomodo hoc ſit intelligendum,
vide & infra Levit. c. 2 3. V. 17: ac Junii atque
Tremellii nor. ad Lexvit. c. 2. V. 11.
3 b. Vide Exod. cap. 29. V. 2,- ibique not. num. 38.

ac not. in Ee M h. loc, ut & ſuprà Le-

Vit. c. 2. Vv. 4. n. 3 1.
3 9. Hebr. Drien eit is liber tertius partis quintæ ope-
ris Talmudici agens de oblationibus veſpertinis,
conf. Exod. dict. c. 2 9. v. 2. n. S. Ocus autem hic ad-
ductus reperitur in Menschot fol, 17. prout in
P Don MeY p. loc. allegatur, vid. & n. 3 1. 2032.
40. Hebr. P&α ; erat autern Satum menſura arido
rum, triceſima pars Cori ſive Chometis, tertia
Ephæ & continebat ſex cabos, vid. Buxt. Lex.
Hebr b. vocd.
41. Vel: in deſerto uſitata, confer. Bened. Ar.
Montani Tract. Tubal-Cain fol. 9. ubi refert,
quòd, antequaàm IIraelitæ terram promiſſam te-
netent, minore uſi ſint &ε, quàm poſt captam
regionem Hieroſolymamque habitatam, confer.
Gur Arjeh ol. 129. col. 2. med. ac not. in α
uWmR b. loc. 5
42. Hebr. ';»y, quæ eſt decima pars Ephæ, con-
fer. R. Sal. ad Exod. c. 29. v. 40. & Ar. Monta-
ni alleg. tractat. fol. 10. it. Gur Arjeh ol.. 129.
col. 2. circaà fin.

43. Vel: quantum ille requitit. confer. quæ ad

7

cap. antec. 6. v. 14. n. 6 1, nofata ſunt, vide &
not. in an e b. loc. & Sevachim, fol. 5 1.
a.
44. Nempè: ſicuti ſacrificium ipſum, vide, qitæ
ad Exod. cap. 30. v. 2 9. n. 10 3. notata ſunt,
unde lux quædam huic loco accedet, confer. &
hic tract. Talm. Sevachim, fol. 57. b. item Me-
nachot, ol. 7 5. a. uti in 'na n h, loc.
allegatur, ubi vide etiam notas, it. Menachor,
Fol. 77. b. & fol. 7 8. a. b. =
4 5. Nempè: extrà atrium vel extrà tapetes ocel-

vit. c. 10. V. 17. n. 52. vid, & infrà V. 19. h. cap.
27. a. it. Fol. 76, a.

I19. notata ſunt.
* Hebr. hèv) ſic in MSto z, quam lectionem, uti

vertenldo ſecutus ſum.
47. Conter. ſuprà verſ. 3. F. cap. n. 8. & n. 9. it.

Commentatoris noſtri notas, confer. & Torat

Cohanim act tract. Talm. Menachot, ol. 7 8. 2.
uti in bup n b. loc. allegantur.

149. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 12. h. cap. n. 36. de

quatuor ſpeciebus panis dicta ſunt, contfer. &

a. & Menachot, fol. 77. a. b. & fol. 7 8. b.

49. Id elt: ab illis, qui munus iſtud obtalerunt,

laros, confer. Exod. c. 29. v. 37. n. 1I11. & LeAS
n. 6 3, confer, & Menachot, fol. 19. a. & fol.

46. Vide, quæ de hoc ſuprà ad verſ. 7. H. cap. n.
magis peſrpicuam & textui convenientem hic in

inftà Levir. cap. 27. v. 13. & v. 27. ubivide

not. in han Tre ,. loc. it. Peſachim, fol. 3 7.

vick

lcme ſunn
bat)inſactifcis
Vell 15. ℳ,
zuckiones ſ1
683. Atque Chag
Eod.. Iſ. h4
dende;) jta &t
nmme] Iple con-
d medium noc
nem Atmanegtel.
ſell.non offert
ſciom votirum⸗
teitu exponitut,
primo, id comed

ſunt in 9,ctiptn

—
vigde ſupla retl.
in not. 2d Paraph
rum btet. ud
alm. Seyachim,
zo. Videlicet vell.
1. Fiſe: gruiatun
m, conten in
n, 33.
ſn Fel wultitvdine
hicacniſdcium,
eucharillicum,t
fol. 7,2, it. ,ol
53. De quo ude

Hebr nunn, in

felliſo ennis, lei
anhiscelebrati d
14.
4. lea hie y
tem het Chaoig:
d5
ſa ellet, tune
Chagigim, eum
tutitatem comed
cia 1F. v. 2.
2 ,P. 1122, ed
vide & Bartorf.
r. inlta eyi
Elle en .

A.VI.
kentatus 3), Ec,
Urin Memchot;
olfmianonn,
19 Hiun] i
13. Cſiretu.
ndhns lindiate
t Kin illo, i
Pet tedemptl⸗⸗
Ao muyere] ie.
alionem proſt.
lbis)eomedetur
K umd, gus in,
illa
—
1,NOiala funt, vide &
deſahim, fol 1,

umn igſom, ide gue

N. 103. nOtata iüint,

60 ecet, conlet, d&
ol. 57. b. ilen Me⸗

Oumn wy h loc.

notas, it. Menachot,

eeytni npeler deel⸗

V. 77 N, I11, Le4

K inſti v. 19 % ap.
4, fol. 19, a. 8 0).

1 2d venl Tehetahen,

,guam lecionen, Ui
ti comenientenn hic in

CAP. VII.

(49. 0. . l 9 il.

13, & 1. 17. ukivige
1s, confet. N Totat
Menachot, 0l. 1
Alegaulun⸗

in. ca, d 16, de

a lunt, Conel

e i,, Peſachim folz7
b, 5 ol /be,
nus inud Cbiglerunt,
vice

2

LuEVITIIIl.
.ila (carne) ſunt, ſieuti explicatur infrà, 50. oblatio (quippe) pectuſculi & armi (fie-

833

bat)in ſacrificiis pacificis; oblatio autem confeſſionis? i. vocatur ſacrificium paciſicum.
Verſ. 1 5. Caro autem ſacrificii gntiarum actionis,; euchariſtici tcjus Habentur hic multæ

auctiones, 52. ut includantur ſacrificia pro peccato atque reatu, ut & aries Naziræi

13. atque Chagiga † diei decimi quarti, 54. quæ comedi debent die ac nocte.

Eod. v. I 5. In die oblationis eius comedatur] Ac ſicuti tempus eſt carnis ejus (come⸗

dendæ;) ita & tempus eſt panis ejus. 55. Eod. v. I 5⸗ Non remanebit ex eo usque ⸗
mane] Ipſe comedere poterit tota nocte; ſi ita eſt, cur dicunt (KRabbini noſtri:) usque
ad medium noctis? (nimirùm hoc ideò ſtatuerunt,)ut removerent (eò magis) homi-
nem à transgreſſione. 56. Verſ. 16. Si autem votivum vel volunmrium erit] Quod

ſcil. non offert (aliquis) propter confeſſionem ſigni, 57. non opus habet (iſtud ſacri-

ficium votivum aut voluntarium) pane ⁸. ac comedi poterit per biduum, prout in
textu exponitur. Eod. verſ. 16. Acpeſtero die 59. & quod remanſerit ex eo] In die
primo, id comedi poterit, Vau iſtud (in verbo: ) abundat ac multa ejusmodi
ſunt in S. Scriptura, 6%. veluti (in illo loco:) ſunt autem filii Zibeon: i. e. Aja
MU Mmmmm 2 Mä & Anz,

3. princ. ac Torat Cohanim & tract. Talm. See-
vachim, fol. 36, a. b. uti in a n b. loc.
allegatur ad marginem.
55. Scil. comedendi, nempè, ut tâm interdiu,
quam noctu comedi poſſit, modò nihil ex eo re-
linquatur usque manè, confer. ſuprà verſ. 12. h.
cap. n. 3 5. it. not. in .α a D,h. 0e.
56. Nimirùm Rabbini quaſi ſepimgatum fecerunt
legi, ne in illam irrumperent homines esmque
violarent, uti autor noſter ad Eccleſ. cap. 12. V.
1I1. & ad Proverb. c. I v. g. notavit, vide &
not, in e ne h. loc.
57. Sive: ſingularis beneſcii Divini ac miraculo-
ſæ liberationis ex periculo, confer. ſupra verſ.
12. h. cap. n. 30. it. Gur Arjeh ol. 129. col. 3.
con fer. & Peſachim, ol. 7 1. a. it, Roſch haſcha-
na, ol. 5. b. & Sevachim, ſol.5 6. 2. & fl. 92. b.
58. De quo vide ſuprà dict. verſ. 12. H. cap. n. 34.
tem hæc Chagiga, cum ο.τα aliqua numero- confer. & not. in mar Mνh. loc. ut & Pela-
ſa eſſet, tunc agno Paſchali adj ungebant etiam chim fol. 3. a. & Sevachim, fol. 2 3. a.
Chagigam, eum in finem, ut Paſcha usque ad ſa. 59. Vide hic infrà Levit. 7. 2,2. V. 29. ibique not.
turitatem comederetur, vide Lightfoot. ad Mar- n. 97. & Sign. * it. not. in a h. loe-
ci c. 15. V. 2 5. P. 66 3. & in Johann. c. 18. v. 60. Nempè, in quibus litera Vau ſuperflua eſt, uti
2 §. p. 1122. edit. Lipſ, ubi plura de Chagiga, exempla, ex 8. ſcriptura ab autore noſtro hic ad-
vide & Buxtorf. Synag. jud. c. 20. p. 444. con- ducta, id declarant, confer. Exod, cap. 2 5. Veri=
fer. & infra Levit. é. 23. V. 39. n. 74. a c Deuter. 12. n. 40.
c: I0. V. 2 n. 7. vide & Gur Arſeh fol. 129 c01.

WVide ſuprà verſ. 5. he cap. n. 8. confer. & P. Fag
in not. ad Paraphr. Chald. h. loc. atque not. ad
librum Prec. [ud. part. I. p. 9. b. fin. it. tract.
Talm. Sevachim, Jol. 4. a, b. & ol. 120. b.
50. Vide icèt verſ. 30. 3 I. & 3 2. h. cap.
51. Sive: gratiarum actionis, celebrationis, Hebr.
AnnA, confer. ſuprà verſ. 12. h. cap. n. 294 &
n. 3z3.
52. Seu: multitudines, Hebr. Nan,nam memoratu:
hic (acrificium, gratiarum actio ſeu confeſſio &
euchariſticum, confer. hic Sevachim, ol. 4. a. &
fol. 7. a. it. fol, 36. a.
5 3. De quo vide Numer. cap, 6. v. 14. ..
† Hebr. maa, in MSto 1. hic additur: or i, e,
ſeſti ſolennis, (ſcil. unius ex tribus illis, quæ quo-
tannis celebrari debebant,) vid. Exod. c, 23., V.
1 . 6 3
54. lts hie Wy ya N eeeen interpretor; erat au-

1

2

99

CAb. VII.

& Ana, 61. (ſic etiam in illo loco ) dare p) i. e. ſanctitat
culcationem. 62. Verſ. 18. Er ſi come dendo comedetur & -.
mactatione, ut comedat illam (carnem) die tertio, Ioquitur (hic) Scriptura, 63. for⸗-
ſitàn, ſi comederit de illa die tertio, profana res erit retrò? 64. lex (hic) dicit: qui
offert, non reputabitur, 6z. (videlicèt) tempore oblationis ipſa (caro) profana fit nec

profana evadit die tertio atque hoc ita explicandum eſt
fert, non veniat iſtud in cogitationem ejus; 66. ſi verò cogit
bilis. Eod. verſ. I8. Et anima, quæ comederit de eo
quitatem ſuam portabit. * Verſ. 19. & caro] (Nempè:) ſacrificii euchariſtici, quæ
tetigerit ullam rem immundam, * non comedetur. Eod. verfſ. 19. Et ctaro] (Hoc

em & exercitum in con-
]De co, qui cogitat in

tempore illo, quê ipſe of-
averit * res erit abomina-
] Etiam intrà tempus, 67. ini-

dicit

61. Uni Genel. c. 3 6. v. 24. habetur, ubi vide not.
n. 3 2. it. not. ad Hoſe. c. g. v. 6. n. 4,

62. Prout Daniel. c. g. v. 13. habetur, in not. ad

Genel. dict c. 36. v. 24. etiam alius locus ex S.
Scriptura adductus eſt, in quo litera Vau re-
dundat.
6 3q. Conſer. hic tract. Talw. Menachot, fol. 17.
2. b. & Chullin, fol. g 1. b. item Exod. c. 2 8. v.
3 8. n. 19 1. & Exod. c. 2 9. V. 37. n. 113. vide &
infra Levit. c. 19. V. 5. n. 2 0: ac n. 2 4. V. 7. it.
Levit. c. 2 2. V. 29. n. 93. it. Deuter, c. 17. V. 1.
n. 2. it. Sevachim, fol'., 36. a. b.
64. Id eſt-: in tempus, quod præceſſit, ita 'dpy
quod hic habetur, interpretor, confer. not. in
De D b. loc.
b5. Scil. illud ſacrificium non reputabitur tanquàm
ſacrificium euchatiſticum, legitimè oblatum, jux-
tà Raſchi men em verten dum erit: non cogitabit,
vide Junii ac Tremellii not. b. loc. ut & Torat
Cohanim, prout in mo m b. loc. allega
tur ad marginem, ubi vide etiam notas.

66. Nempè, ut comedat de illa carne die tertio,

qua de re hie eſt ſermo.
* Hebr. 207 —, quoniam hic in textu ſacro
habetur: av N i. e. non reputabitur, hinc
nata eſt iſta Rabbinica expoſitio de illo, qui co-
gitat in mactatione, ut comedat die tertio.
67: Id eſt: intrà biduum, quo comedere ei licet ac
permiſſum e, is iniquitatem ſuam portabit, vi
delicèt ſi cogitaverit in mactatione, ut de illa car
ne die tertio comederet, canfer. quæ ad Deuter.

c. 17 v. I. num. 2, notata ſunt, vide & not. in
Wnpn h b. loc.

** Hebr. demn ay in MSto z. po ſtèa addita ſunt

16. 2. b. & Ol. 24. b. it. ol. 3 5. a. & ſol. 79. a.

iſta: in yn ynh re, ee n
ma weyv en in enne hnene ene e
è Pen de.
NnO n e n en Nen a Pn
) 73 Wa ien i. e. Et juxtà ſenſum literalem
(hæc eſt explicatio:) quoniam expoſitum eſlt
ſuprà (cap. præc. 6. v. 22.) in textu ſacro, (ubi
agirur de) lege ſacrificii pro peccato & ſacrificii
PrOo reatu, quòd illa comedantur intrà tapetes
ocellatos & quidermn 4 maſculis ſacerdotibus,
(ideò) opus fuit, exponere de ſacrificiis euchari-
ſticis, quòd permiſſum ſit, comedere illa in tota
urbe; ſed ſit admonitus (ſacerdos) in illa (urbe,
vel Circà illud ſacriſicium euchariſticum) quò d ſi
tetigerit aliquid immundi, non comed' poſſit,
Verſ. 19. & caro] Omnis(mundus & c.)i eliqua,

(AL-VI.

icitlen)utin
intetius ), 4
(Oaeid ler hi

Amundetut, ca

un, il o
vVetl.20.
ptuta; AKpun
Alt dehortatn
poſit inege

riira extelmnin

corpore kaqa

—¶
P
keigeri tem
, loe. conler
2. 8 ſol di.
6g. Seli, eni
conter. num.
19,el
que obtined⸗
ſanctorum, 9
a levia id
Mr
ſhma, ſi
rum quænan

quæ hic in MSto 2. habentur, vid. infrà in notis
ad v. 19. h. c. poſt verba: αο i. e, & rerum ejus
ſacrarum, quæ in notis Raſchianis habentur, Sign.
** confer. hic tract. Talm. Sevachim, FfFol. 13.132.
b. S& fol. 2 3. b. & fol. 27. a. it. fol. 2 9. a. b. &
Fol. 29. a. b. & †ol. 34. 2. b. & †ol, 44. S. & fol.
46. a. & Menachot, Fol. 13. b. & fol. 25. a. b.
ſt. Roſch haſchana „Fol. 6. a. & Pelachim, ſol.

it. Joma, fol. 7. a. & Nedarim, ol. 3 6. a. it. TCe-⸗
murah, fol. 3. a. && Keritut, ol. 5. a. & Chagi-
ga Jol. 24. 2. it. Jevammot, fol. 74. b. & Sota

Jol. 2 9. 2, b. it. Chullin, Fol. 3 6. 2.
Excipitur 7 i. e. res abominabilis, de qua
Verf. præced. 18. b. cap. quæ non comediiur

8

Via, vid. Dun
69, Namſiwe
nitparteexi
10 , tunc 17.
WW
ſa eler, pro
col. 3. cuch
7. 0h 19. i
ejus (carnis
ſuo, ſcil. ex
70, latefius hi
14 atrium 1
interpretor,
Num,,ſ1,
71. Na habetl
Raſchi not.
loe.

— Qnyn

Verit
ogui dogitat in
NS 63. ſor⸗
(ie) diet. gui
o)ptokne ſtnec
illo, rd ileof.
es erit ddoming.
tempog, 6). ini.
i elchariſicigue
. E a (Roe

92roſiedaditane
de
Nw Lb dern .
3 b en
N e
untilenſumlietalen
oniam expolſum et
in lextu ſeio, di
1opeccat acifeii
MZ
alculis ſerolibus,

e de ſactificiis enchari⸗

cotmecereilliintota
gerdos) in ill ude,
uchatiflicum) quddſi
, non ecli hollt,
(nundus &oeNeligoe,
ur, Fis,ͦ inkrs in notqs
h ie & ſerumn ens
chianishzbenlun Sien.
,Zeſachih, 0l. 13,4,
. a Pelcchin, l.
0l.35 2 5 ol 79,
nim, ol,z0.. i Te⸗
lt, 5 5.2,6 Chigi⸗ .
not al, 74, doe

ſal ztn

ominabiis, de gla
quæ nOn commedliut

—
umin (ON.

CaAbP VI.

LEVITICI.

83

Maansme

dicit lex,) ut includat membrum, quod egreditur 68. de aliqua ejus (carnis) parte, 69:⸗
interius 70. quippe permiſſum eſt. Eod. verſ. 19. Omnis mundus comedit carnen]

(Quid lex hic) vult dicere? (nempè,) quia dicitur: & ſanguis ſacrificiorum tuorum
effandetur, carnem autem comedes, 71. forſitàn non comedent (carnem) pacifico-
rum, niſi domini? 72., ideò (hic) dicitur: omnis mundus comedet carnem. 73.

Verſ. 20. Si immundities ejus † fuerit in e.] De immunditie corporis loquitur Scri-
ptura; aſt purus, qui comederit rem immundam, non punitur excidiòé; 74. ſed (ne-
ceſſaria eſt) dehortatio. 75˙. Verl. 19. Ert caro, qui tetigerit illam rem immundam & c.]

Alſt dehortatio quoad eum, qui immundus eſt, qui comedit rem mundam, non eſt ex-

poſita in lege; 76. ſed ſapientes (KRabbini noſtri) docent illam argumentò à pari, 77.
cit

tria exterminia 78. dicuntur de illis, qui comedunt ſacrificia, dum immundi ſunt

corpore eaque explicant Rabbini noſtri in (tractatu Talmudico, qui agit de) juramen-
P qde explic. qui ag 1
Mmmmm 3

tis;

SO TyN n & i. e. etiam ſi illa non
tetigerit em immundam, ſic in not. ha n.
h. loc. confer. Peſachim, fol. 24. a, b. & fol. 79.
a. & 0l. & 2. a. b.

1

6 8. Scil. extrà atrium vel extrà tapetes ocellatos,
confer. num. ſeq. 69. & n. 70. vide & Exod. c.

29. V. 37. n. 97. & ſuprà v. 13. h. cap. n. 45. id-

que obtinebat in o i. e in lanctis

ſanctorum, nam quoad oo i. e. ſan-
Qta levia id obtinebat, ſi illa egreſſa ſint n
on* Pr i. e. extrà mœnia urbis Hiero-
ſolymæ, ſic in not. han ine h. loc. cœte-
rum quænam ſint ſancta ſanctorum & ſancta le-
via, vid. Buxtorf. Lexic. Talm. fol. 19 80 —
6⁶9. Nam ſi membrum aliquod de aliqua iſtius car-

nis parte exierit extrà atrium ſive tapetes ocella-

tos, tunc n &Nn i. e, teta (caro) polluitur
tn NN &) i. e. ac ſi omnis illa (caro] egreſ-
ſa eſſet, prout habetur in Gur Arjeh fol. 129.
col. 3. circà fin. confer. & infrà Levit. cC. 19. v.
7. D. 29. in MSto I. pro: M i. e., de aliqua
ejus (carnis) parte, legitur: WD i. e, de loco
ſuo, ſcil. extrà tapetes ocellatos.
70. Interius hic dicitur id, quod non eſt elatum ex-
trà atrium ſive tapetes ocellatos, ita hic a
interpretor, confer. infrà Levit. c. 10. verſ. 17.
num., 5 2. 3

71. Ita habetur Deuter. cap. 12. v. 27. ubi vide

Raſchi not. confer. & not. in Wπ n h.

72. Id eſt: illi, qui ipfi ſacrificia illa offerunt, con-
fer. ſuprà v. 5. h. cap. num. 8. & infrà v, 30. h.
càp. n. 87.⸗
73q. Non itaque ſoli domini, ſed & alii comedent
carnem, modò ſint mundi, confer. hic tract.
Talm. beſachim, fol. 77. uti in mn
h. loc. allegatur ad marginem, vid. & Sevachim.
ol. 43 b.
† G. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 24. b. &
Ffol. 9 5. b. & fol. 96. a. it. Jevammot, Jol. 7. a.
& Maccot, fol. I4. b. it. Menachot, fol. 2 5. a. b.
& Keritut , Jol. 2. b. & Sevachim, fol. 3 3., b. &
Fol. 34. a. b. it. fol. 36. b. & fol. 43. a. b. &ι
fol. 46. b.
74. De hoc vide, quæ ſuprâ ad Levit. c. 4. v. 2. ⸗
3: notata ſunt, confer. & infrà Levit. c. 2 2. V. 3⸗
n. 16. & n. 17. it. P. Fag. ad Paraphf. Chald. h.
loc. it. not. in RD loc.
7 5. Præmonitio, Hebr. —1 confer. Gur Arieh
fol. 12. a. Col. 3. fin. vide & tract. Talm. Seva-
chim, fol. 43. uti in 'pa N h. Ioc. allega-
tur ad marginem. .
76. Confer. intra I. evit. dict, c. 2 2. v. 3. ibique
not. n. 10. & Sign. * vide & ſupra cap. 5. verſ. 2.
num 3.
77. Hebr. α —◻ αια confer, quæ ad Exod, cap.
34. V. 20. n. 5 I. it. infra ad Levit. c. 22. v, 3. .
7. notata ſunt. M
78. Sive: excidia, Hebr. n, confer. quæ ad
“ Lexvit.

836 TLEVITICI. .

oblatione, quæ aſcendit ac deſcendit, 8. quæ non dicitur, niſi de immunditia San-
ctuarii & rerum ejus ſacrarum. ** Verſ. 24. Mſurpari poterit *r* ad omne opus Ve-
nit (hic Scriptura,) ac docet de adipe, quòd ille non immundum faciat immunditi
morticinorum. 22½. Eod. verſ' 24. Sed comedendo non comedetis ilum] Dixit lex:
veniat prohibitio morticini atque diſcerpti * & cadat 83. ſuper prohibitionem adipis,
ut, ſi quis * illum comedat, is reus fiat etiam præcepti negativi de morticino (non co-
medendo) nec dicas: non cadit prohibitum * fuper prohibitum. 84. Vecrſ. 26.
Aaoad volucrem &¶pecus] Exceptéô ſanguine piſcium & cicadarum. 85. Eod. verſ. 26.

tur: yn i. e. urbei. c. etiam in tota urbe come-
dere poſſunt) confer. ſuprà v. 19. h. cap. Sign. *X
& Levit. dict. c. 22. v. 3. Sign. “
*X Confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 74. a. b. &
Sevachim, fol. 70. a. b. & Chulliin, fol. 37. a. &
Fol. 117. a. it. Keritut, ol. 4. a. b. & fol. 2 I. a.
& Peſachim, fol. 2 . a. & ol, 4 3. b. & Bechorot-
fol. 15§. a. & Chullin, fol. 120. a.
82. Vide & hic Gur Arjeh dict. fol. 129. col. 4.
med. ut & Torat Cohanim, ac tractat. Talmud.
Peſachim, ol, 2 3. a. uti in nn nev hic alle-
gantur, ubi vide etiam notas.
* Hebr. —α , hæc dictio juxtà Rabbinos latàâ
accipitur, qui octodecim ſpecies Terephoth 4
Deo eſſe traditas docçent, vide Buxtorf. Lex.

Levit. c. 4. v. 2. n. 3. & infra ad Levit. alleg. c.
2 2. V. 3. h. 9. & n. 1 3. notata funt, vide & not.
in afi b. loc. ubi loca S. ſcripturæ, un-
die tris iſta exterminia probantur, adducta ſunt.
79. Hebr. —au, eſt autem is liber ſextus par-
tis quattæ operis Talmudici, confer. Levit. dict.
cap. 22. verſ. 3. num. 14. & Numer, cap. 19.
verſ. 20. n. 45. vide Schevuot, ol. 7. a. uti in
Sar h. loc. ad marginem allegatur,
vid. & Chullin, Fol. 7 I. a. & Sevachim, fol. 42.
a. & fol. 44. b. .
20. Confer. hie Gur Arjeh fol. 129. col. 4. princ.
ubi loci illi S. Scripturæ, unde argumentum 4
pari 4½ Rabbinis deductum eſt, adducuntur.
2 1. Confer. quæ ſupraâ ad Levit. c. 5. v. 4. n. 10,
notata ſunt, vid. & not. in am ne h, loc.
X In notis Raſchianis editionis onm no poſt
Doh i e. & rerum ejus ſacrarum, iſta uncinu-
lis incluſa & addita ſunt, nempèe: ?yn Wn
„ rebee in e en en ene de
Anbe enn ee ee ee ede den
er ase is (in Mtc 2. legitur: Dx)
Da ee n e ne e e enn hne nn
(in MSto 2. habetur: Pye) Syn nn enen
i. e. (Verſ. 19.) Et caro] Omnis mundus comede
carnem, ac ſi diceret: omnis (caro,) quam tibi pro=
hibui quoad ſacrificium pro peccato & quoad ſa-
crificium pro reatu, quòd ſi illa egrediantur extra
tapetes ocellatos, vetita ſit, (inz MSto 2. legitur:
Pn& i. e. vetita ſint,) veluti ſcriptum eſt: in
atrio tabe: naculi convemtus comedent illam (vid.
ſuprà Levit. C, 6. v. 9.) a ſt de iſta carne ego tibi di-
co: omnis mundus comedet carnem, etiam in
omni (Iraelitico,) populo (in MSto 2. habe-

47. n. 144. & 146.
83. Vel: reſideat ſuper prohibitione, ita verbum
derd, hic interpretor, à radice 7, ut habeat
puncta, hoc modo: 210 confer. Buxtorf.

2 8. n. 6%.
N Hebr. &s, hoc & ſequentia, usque ad; y
i. e. quoad volucrem, abſunt à MSto I.
8†. Vel: non adjicitur prohibitio prohibitioni, ut
ſenſus ſit: ne dicas, quòd non add-tur prohibitio
probibitioni & quod leges prohibitivæ ſeu nega-
tivæ ſint reſtrictivæ; ſed cumu lari poſſunt præce-
pta negativa, confer, not. in α n . oc.
3 5, Sive: locuſtarum, confer. hic Gur Arjeh fol.
1299. col. 4. fin. vide & not. in Dan , 5.
loc. alque Jalkut part. i. ol. 139. col. 2. med,

CAP-VII.

tis, 79. unum, ut ſit generale; alterum, ut ſit ſpeciale, 80. & tertium, ut doceat de

Talm. fol. 920. Confer. & infrâ Levit. c. 1 1. V.

Lex. Talm. fol. 7 19. vide & infrà Levit. c. 27. Vv.

4

4 4

“

(. VI.

—
lyomnlu b.
(iretene,
mugdico KN
309 Maru
atque pe ſe
Lod vetl 30
dan nimiun
Auceban dor
baturpectu⸗
mumelerati
adegtangan
geprcheneb
Pohuenuntad
ſeinns (euins
endam.)i
ſere Pectul
lud, ipleid

—.—

à, Fiye obli

gnio iſta col
jded, obicun
Aahubedit
col, 4, fin
ſol. 11,2.
37. Hebr. b
tie Openis
Honlalitüis
tur in Kiddu
h. lot. alleg⸗
notas.
1½. Ided: eor
fupra V. 19
Menachot,
ad margine
36 3.
† Hebr. amn
niee
MSo 1.
99. Confer.
34 % ,.
Clalg. d, lo

— CAbepl.

nidt Ceezt e
hmmünditis n.
mnehu Ve.
lex:
utonemadidi,

tieinof non cc. .

14. Varl 26,
Loc, erl 26,
le
intola urde come⸗
jen nn

an, fol 4 2 &
Rullin, /ol 3,2,G
ab. & ol. 11, 4.
43,. & hechotot,
10,2.
A fol. 119, 00 4.
1c 1rdan. Talmud.
un wh hit Alee⸗

unts Rabbinos latd
peries Tetephoth/
ride Zurtoft. Lex,
nträ Leyit ,l1, .

bitione, ila vetbin
lice M, ut habeat
9 Conſet. Putott,
inkra Lerit, ,17l.

lin, guesd,
t Möto 1.
itio prohibinionhut
nadd, turprohlbitio
rohibitiyæ ſellneg,⸗
ulacipollunt rete ⸗

1N N h. oc.

,bie Cur rieh l.
in Don woo h,
k 139,l. 1, ed,

In ommnibus

3O0.

„

LEVITICI.

—

2
27

(ſive terræ,) ideò exerceri debet in omnib
mudico: Kidduſchin 87. capite primoe
Manus eéjus addutent &c.] Ita, ut ſit

Paliuationibus veſtri] Quoniam illud eſt debitum 86. corporis, non ſoli

us habitationibus; in tractatu autem Tal-
xplicatur, cur hoc dicere opus fuerit. Verſ.
manus dominorum 8. fuprà & adeps

atque pecduſcula ei imponantur; manus autem ſacerdotis (ſit) infrà eaque agitet. 89.
Eod. verl. 30. lnita Domini] Quænam autem ſunt iſta ignita? (ſive igne abſumen-

da? nimirum) adeps cum 90. pectuſculo. Eod. verſ. 30.

Adferet illud] Dum ad-

ducebat (dominus offerens) illud (lacrificium) è loco mactationis, imponebat ille adi-

pem pectuſculo & dum tr
batur pectuſculum ſuprà & adeps infrà; at

mum elevationis & pectuſculum agitation

debat illud in manum (ſacerdotis) agitantis,

deprehende-
que hoc eſt, quod alio in loco dicitur: ar-

is cum igne abſumendis adipibus adferent

ad agitandum &c. 91. & poſt agitationem dabat illud ſacerdoti, qui adolebat, tunc

poſuerunt adipes fuper pectuſcula,

icimus (exinde,) quòd tres ſacerdotes 93.

endam,) ſic exponitur in Menachot. 24.

deprehendebatur pectuſculum infrà (& adeps ſuprà,) atque hoc eſt, quod dicitur: &
& adolevit (ſacerdos) adipes ſuper altari, 92. di-

requirebantur ad iſtam (oblationem pera-
Eod. verſ. 30. Adipem cum pectuſeulo ad-

feret] Pectuſculum autem cur adducit (offerens? nimiràùm) ut agitet (ſacerdos) il⸗

lud, ipſe id adducit; non verô ut iftud

(pectuſculum) ſit de (partibus oblationis,)

86. Sive: obligatio, Hebr. an, ſenſus eſt: obli-

gatio iſta cohæret perſonæ, non fundo ſeu ſolo,
jdedò, ubicunque erit perſona, ibi & prohibitio i-

dHa habebit locum, confer. Gur Arjeh fol. 19 7.

col. 4. fin. it. Keritut, fol. 4. b. & l. 21. a. &
Jol. 22. 3.
37. Hebr. , eſique is liber tertius Partis ter-
tiæ Operis Talmudici, actans de ſponſalibus &

ſponſalitiis &c. locus autem hic adductus reperi-
tur in Kidduſchin, fol. 37. a. uti in e e

p. loc. ailegatur ad marginem, ubi vide etiam
notas.
S8. Id eſt: eorum, qui offerunt ſacrifie ia, confer.
fuprà V. 19: He cap. D. 72.
Menachot, Fol. 6 1. a. uti in
ad marginem allegatur, it,

—DN RD h. loc
Kiddufechin, fol.

4 76. 3. 2 ⸗
4† Hebr. on iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
- D) i. e. menus autem ſacerdotis, abſunt à

MSto .
29. Confer.
34. b. cap. N.

Vid. & tract. Talm.

Exod. C, 29. v. 24. n. 66. it. infrà *.
99. vid. & P. Fag. ad Paraphr.

Chald. . loc, & D. Wagenleil. Sot. p. 42 0. n.

4. ubi plura de iſta agitatione, confer & not- in
=moN D h. loc. M
90. Sic particulam 7) hie vertere volui, ut idem
ſignificet, ac Dy, confer. ſuprà Levit. 6. 4-V. 9, &
11. n. 29. & NQumer. c. 6, V. 20. n. 42. Confer.
hic tract. Talm. Succa, ſol. 47. b. & Sota, Jol.
19, a. it. Kidduſchin, l. 36. b. & Maccot, Jol.
1 8, b. it. Menachot, ol. 6 1. a. b. & ol. 62. a.
it. Fol. 81. a. & fol. 93. b. & Chullin, ol.
130.a.
91. Uti habetur infrà Levit. c, 10. v. 15. ubi vide
notas n. 41. & n. 42., confer. & tract. Talm. Me-
nachot, Tol. 62. a. prout in 'nan rmh. loc.
ad marginem allegatur.
92. Sicuti infra Levit. c. 9. V. 20. habetur, vide
not. ibid. n. 2 1.

9 3. Confer. infrà Levit. dict. cap. 9. V. 20. n. 22.
ac not. in oar NDh. log. H
94. Hebr. Mn, eſt is liber tertius partis quintæ
operis Talmudici, tractans de oblationibus ve-
ſpertinis, confer. cap. ſeq. 8. v. 26. n. 1 8. repe-
ritur autem locus hic &£ Commentatore noſtire
addu⸗

—

838 LEVITICI. CAP. VII.

igne abſumendis, * nam, quia (hic) dicitur: ignita Domini, adipem cum Pectuſcu-

lo, fertè (intelligi poſſet,) quòd etiam pectuſculum (offeratur,) ut
eèò (hic) dicitur: & pectuſculum, ut agitetur &c. * Verfſ. 3 1. Et adoleat ſacerdos
adipem] Ac poſteà erit pectuſculum Aaroni, (hinc) diſcimus, quòd caro non come-
datur, dum partes ſacrificii 9 . adhùc ſunt infrà altare. Verſ. 32. Armum] (P))
eſt (pars corporis) à junctura genu, 96, quod vendi ſolet cum capite, usque ad junctu-
ram (ſeu curvaturam) mediam, quæ eſt flexura 97. pedis. * Verl 33. Qui obtule-
rit ſanguinem patificorum & c.] Iſtius (ſacerdotis erit armus,) qui idoneus eſt, ut ſpar-
gat illum (ſanguinem) atque ut adoleat adipes iſtius (ſacrificii.) excipitur is, qui fa-
ctus eſt immundus eo tempore, quo ſanguis ſpargitur aut quo tempore adipes adolen-
tur, is enim non particeps fit carnis. 9⁸. Verſ. 34. Agitntio, elevatio] (Nimirùm ſa-
cerdos) ducebat 99. & reducehat, aſcendere ac deſcendere 100, faciebat (oblatio-

igne abſumatur, id-

—–

adductus in Menachot, fol. 62. a. ſicuti in r
na b. loc. ad marginem allegatur.
* Nam pectuſculum non adolebitur; ſed erit Aa-
ronis & filiorum ejus, uti verſu ſequ. 3 1. h. cap.
habetur, ceonfer. not. in man N h, loc. it.
tract. Talm. Peſachim, fol. 59. b. it. Sevachim,
fol. 4. & fol. 9 8. b. it. fol. 102. a. Menachot,
Jol. 3. b. it, Fol. 18. b. & Chullin, fol. 132. b.
it. Bechorot, fol. 30. b.
X Non autem, ut adoleatur vel igne abſumatur,
confer. not. præced. Sign. * & not. ſequ S
† In MSto z. poſteà additur: Pa) i, e. G filiis e.
5.
9 5. Hebr. VNENNN, de qua voce vide ſuprà Leyit.
cap. 2. V. 13. n. 48. confer. & Torat Cohanim,
ſicuti in dpan v' h. loc. ad marginem allega-
c 6. Vel: a curvatura ſive artieulo ſemories, ita hic
interpretor dan vv 59, nam quod eubitus
ſeu curvatura brachii eſt in homine, id eſt crus ſeu
genu in pedibus pecoris anterioribus, confer. R.
Salom. ad Deuteron, c. 1 8. v. 3. n. 19. ubi ipſe
Gallicè: eſpaule, dici notat; auctor Aruh
ada& dicit eſſe vν i, e. armum ſive
femur, quod eſt ſupra poplitem, uti habetur in
Dictionario Syro-Chaldaico Boderiani, Buxtor
fius in Lex. Talm. fol. 22 5 9. Na)e exponit:
genu, vide Deuter. dict. c. 1 8. v. 3. num. 19. in
Msto 1. pro απ habetur: 9) i. e.

* Hebr. 9)) Vν,

pedis. l
97. Sive: talus; Hebr. 7ab, juxtà alios; ſura.

/

vide Ejusd. Buxiorf. Lex. Talm. fol. 1421.
ſie tàm in Bibliis Buxtorf, quàm
in exemplari Hebræo, quò uſus ſum, legitur; aſt
in utroque MSto & in editione man ev babe-
tur: † àν i, e, femoris.

98. Confer. cap. antec. 6. V. 1 9. ibique not. n. 6 :.
ubi ferè eadem, quæ hic, adducta ſunt, vid. &
tract. Talm. Peſachim, éfol. 59. b. ac Torat Co-
hanim, prout in 'na nev h. loc. ad margi-
nem allegantur, confer. & Chullin, fol. 13 3: a.
S fol. 134. b.
99. Nempè: 4 dextra ad ſiniſtram, confer. ſuprà
v. 30. H. cap. n. 89. it. Jevammot, fol. 97 a.
& Menachot, fol. 62. b. it. Chullin, fol 130. a.
b. & Sevachim, Jol. 4. b. G& ol. 5. b. & fol.
100. Videlicèt: ſurſum ac deorſum agitabat, qui-
bus agitationibus ſignificabatur, Deum eſſe o-
mnium ſupernorum & infernorum, cœleſtium
ac terreſtrium dominum, uti P. Fagius ad Para-

phr. Chald. h, cap. n. 20. notavit, confer. Exoqd.

„ 29. V. 24. n. 66. Baal Hatturim ad v. 30. h.
cap. notavit, quòd verba iſta: e ah per
Gematriam efficiant bye en 7 n
i. e. ducens & reducens, aſcendere ac deſcendere
faeiens, confer, tract. Talm. Menachof, fol. 62.
a, prout in Don re h. loc. allegstur ad
marginem, ubi vide etiam notas.

—

. .—
em) Verl.3

ſice ee 10.

Prl.2.¹
nigetet
vetl. 2
verl. 2. Ä/ͤ—
impletionum 3
4. Düncautenl
itt,) gud opii
nii Hic eſt unn
Verl. ſ. Mart
Dominus, utfa
ſaciam, omnem

—
101, She: initieti
pküra repefitur
el Pn i

25
2

n0. Dn
101. Cosler. hiett
2. 8 fl. 110.
Megilla, ſol 1.
4 Hebr. Me il
N d ie
Msto !.
R Hebr W nen
I. Confet. bic Exs
64,31. V. 1 9 n. 3

r
not, in W

t1, ldelt: blandis

ſoniſieatione er

Arcipitur perbun

DNucNj,l

. loe.

Cun eclcn.

limant, Id.

1adoleet ſuerhor
A0 nonce.
Cmum
nsque ad undg.
33. Qi dhub.
melt eſt uſ.
Ppitur it, gulh.
eadipes adclen.

9] (Nimirunſa.

hciebat oblein.

ilm ,ol. 1421,
blis unn guin
alas ſun legiut, aſt
onednn hohabe.

1 ibiguenot ng⸗

1ddudha ſant, fil, &e

19. b. a Tora Co⸗
oe zQnugi⸗
Chulln, ol z e.

tram, confer upti

wammot, ſ0l. 37.2.

Chulin, /ol 130,,

nem.) Verl. 37. Et ſacrifßcii impletionum] In die, quo conſecratio 101. ſacerdotii

b fil daͤſol.

korfum agitbat gi.

batur, Deum elle o⸗
ernorum, cleſtium

ui Faginsad Pii-

notatit confen EnOd.
Haturim ad y. 30. ½ —

iſta: WN nſ per
Nyn Nen n
ſcendere ac gelcengere
n. Menahot, ,0t 61.
b, loc alegatut ad
notas,

* Hebr. W a iſta, ut & ſequentia usque ad:

.

R

CAb. VIII. LEVITICI. 839

.

facta eſt. 1024

FErſ. 2. Arcipe Aaronem] Sectio iſta ?* dicta fuit ſeptem diebus, * antequam e-
rigeretur tabernaculum . 1. non enim eſt prius & poſterius in lege. Eod.
erl. 2. Accipe Asronem] Accipe illum verbis atque duc illum. 2. Eod.
verſ. 2. & juvencum pro peccato & .] Hæc ipſa dicta ſunt in textu, quo præceptum
impletionum 3. continetur, (nimirùm in Sectione, quæ incipit:) tu verò præcipies;
4. nunc autem die primo conſecrationibus (deſtinato,) iterùm excitat illum tempore

(iſtò,) quò opus ipſum inſtabat. 5. Verſ. 5. Congrega ad oßtium mbernacali teſtimo-

nii] Hic eſt unus ex locis illis, ubi exiguum (ſpatium) complectitur multitudinem. 6.

Verl. 5. Her eſt res] Res, quas videbitis, me facere vobis præſentibus, injanzit mihi
Dominus, ut facerem, nec dicatis, quòd ego (iſtud) in meum fratrisque mei honorem
faciam, omnem (autem) rem iſtam † expoſui in (Sectione, quæ incipit:) tu verò præ-

C1⸗

3. Sive: conſecrationum, Hebr. DA, nem-
ps illo in loco, ubi injunctum fuit Moſi, ut ipſe
Aaronis ejusque filiorum manus impleret: id eſt,
ipſos ad ſacerdotium conſecraret, confer, v. 22.
102. Confer. kic tract. Talm. Sevachim, Fol 8. a. h. cap. n. 1 5, & cap. ſecg. 9. V. 11. nunt. 13.
S& fol. 57. b. it. Menachot, fol. 62. b. & fol. 63.4, Hac ſectio incipit 4 verſu 20. capitis 27. Exodi;
a. & Pl. 110. b. it. Sch abbat, fol. 132. a. & in ſpecie autem de conſecratione ſive initiatione
Megilla, Fol. 20. b. it. Sevachim, ol. 7. b. & zaitur in dictæ Sectionis capite 29.
Jol. 5 8. a. Id eſt: quê ad rem deveniendum erat, quò tem-
pus agendi aderat, id enim Hebræa illa nyvw
Wyn ſignificant, confer. Exod. cap. 3 3. V. 19.

10I. Sive: initiatig, nam ubicunque in 8. ſeri-
ptura reperitur ) hyn i. e. impletio manaus, ibi
eſt Pm e" i. e. ſignificatur initiatio, ſic in
not. 'na b. loc.

.

s Ts n i. e. accipe Aaronem, abſunt 41
MSto I. . D Dpum. 72.
*X Hebr. nyav „abſunt iſta 4 MSto I. 6. Nam ſexaginta myriades Ifraëlitarum ad oflium
1. Conter. hic Exod c. 30. v. 16. n. 52. & Exod. tabernacu ii teſtimonii conveniſie tradunt Rabbi=
e. 31. V. 19. n. 30. 1t. Levit. . 9. V. 1. n. 2. ac] ni, quod ſine miraculo Divino fieri non potuerit,
not. in a dne h. loc. . conlter. not. ad Joſu. c. 3. v. 9. num 7.
2, Ideſt: blandis verbis alloquere illum, eadem à — ie eende i. e. Sectio impl!
ſignificatione ex mente Commentatoris noſtri Necti Re . ti ce fanis diionis es
atcipitut veibum o Nuer. e. 16. v. 1. ubi ti9a di additum eit, confer. hic tract. Taln
Fekaon ne 7. confer. & Numm, c. S. v. 6. n. 27. n) M Eame , COnfer. hic tract. Talme
& Num. c. 27. V. I 8. n. 6 8. ac not, in bna Joma, 70 1 .
H. loc.

Nnnan

LEVITICI.

1

*

cipies. 7.
Iſuie ſiper cidarim] (Videlicèt) vittas hyacinthinas, quæ innexæ erant laminæ (aureæ)
dabat (Moſes) ſuper cidarim (atque ita) deprehendebatur lamina

datum ſit (Moſi,) de ſparſionibus iſtis. 10. Verſ. 12. Et fudit & unxit] Primò fun-
debat (Moſes) ſuper caput ejus * (Aaronis) ac poſteà dabat (oleum) inter ſupercilia
oculorum ejus illudque trahebat digitô ſuo ab iſta (parte) ad alteram. Verſ 3. BEer
alligavit] (Verbum ſignificat PDPPi. e. alligationem. Verſ. 1 5. Et expia-

vit alre] Expiavit ac mundavit illud de profanitate, 11. ut fieret ſanctum. * Eod.

verſ. 15. Et ſanctifcavit illud] Per iſtud miniſterium. Eod. v. I 5. Ile expiaret ſuper
illoe] Deinceps omnes expiationes. Verſ. 16. Super 12, jecore] i. e. Præter 13.
jecur, nam (ſacerdos) auferebat aliquid 14. de jecore cum illo (reticulo.) Verſ. 22.
Arietem impletionum] i. e. Arietem pacificorum 15. DNνh (enim hic) notat
D ' quoniam DNPi. e. complent (ſacrificia iſta) & ve i. e. perficiunt
ſacerdotes in ſacerdotio ſuo. Verſ. 26. Et placennm panis, oles conſterſam] Hæc fuit
frixa (illa placenta,) nam in ea multum olei fuit, 16. reſpectu 17. placentarum at-

gue

7. De qua Sectione dictum eſt num. antee. 4. verſ.
2. . cap,
8. Vel: nominis ſeparati, quod eſt tetragramma-
ton, vide, quæ ad Exod. c. 29. verſ, 30. notatæ
ſunt n. 149.
9. Vel: dependebat 4 cidari, confer. quæ ad Exod. f
2, 2% v. 37. n. 16 5. & ſeq. notata funt.
10. Videlicêt, ut de oleo ſancto ſepties ſpargere-
tur ſuper altari, rationem aliquam dare ſatagit
Gur Arjeh fol. 130. col. 3. med. ubi vide sis,
confer & not. in Spam R bh. loc.
** Confer. hic tract. Talm. Keritut, fol. 5. b. &
Horajot, ol. 11. b. & 12. a. it. Ioma, fol.
7. b.
II. Ita hic interpretor , quaſi dicas: de pere-
grinitate, id eſt, ne amplius alienum ſit à re
ſancta iſtud altare, opponitur enim hic dictio
iſta — i. e. ſanctitati, confer. not. in
np nD h. loc.
* Juxtaà Hebræum: ut ingrederetur in Sanctum,
nempè ita, ut deinceps omnes expiationes
ſuper illo flierent, confer. hic Sevachim, fol.
57 3. . .
„ 12. Hebr. Jaan y, ita apud Commentatorem
noſtrum; ſed partieula yy hic in textu ſacro non
habetur; reperitur autem ſuprà Levit. c. 3, V. 4.

uhi vide not. num. I I. & n. I2, confer. & not. in
ETCn RS b. loc.

c. 3. V. 4. H. 14. notata ſunt,

vyn, vide Levit., alleg. c. 3. v. 4. n. 11.
15:. Sive perfectionum, Hebr. 'n Confer.
ExXoOd. c. 29, v. 22. n. 5 1I. & Levit. c. 3. Vv. I. n.

2 Paraphir, Chald. h. loc. ac not. in Smam h
h. loc.

vit. c. 16. V. 8. n. 40. notata ſunt, confer. & Le-
Vir. dict. c. 6. v. 14.
17. Hebr. , Gall. au regard, videlicèt in una
illa ſpecie n) j. e. placentæ frixz tantum
fuit olei, quantum in duabus cœteris ſpeciebus,
nempè in —π¹ i. e. in collyridibus & in 7ν
i. e. in laganis, nimirum Log ſive ſextarius olei

placenta frixa, collyridibus & laganis, ejusque
ſextatii dimidia pars impendebatur duabus ſpe-
ciebus, ſcil. collyridibus & laganis; altera autem
dimidia pars uni ſpeciei, nimirum aa i. e.
pla-

Chb. VIII.

Verſ. 8. UErim] i. c. Scripturam nominis expoſiti. 8. Verſ. 9. Et po-

(aurea) ſuſpenſa in
cidari. 9. Verſ. II. Et ſarſit de illo ſuper altare] Haud ſcio, ubinam præceptum,

13. Hebr. Ta, confer. quæ ſuprà ad Levit. diet.

14. Exiguum aliquid, particulam quandam, Hebr. ron atenze

1, & ſuprà v. 2. h. cap. n. 3. vide & P. Fagii not.
16. Vel: nam in ea multiplicat (ſacerdos) o-
leum, ſic juxtà Hebræum, vide, quæ ſuprà ad Le-

11. Conſer. cap

ſumebatur pro tribus illis ſpeciebus, nempè pro

CA. VII.
— —

lelaganofunn
ſes miniſtranit
pica ¹0, 4 4
nec teperimm
Vetl. 34.
ſrierponunt i

aaumlüreſa

(öreſicriüciun
(dsoptt habe⸗
noque obtine
moriamini bee
eiuſle fii (l
Qecdlinaxeriutn

—
lacentz ftine
Gur Aneb fol
Pra Leyitc,1)
y. loc,
19. Vide, qux 4.
Antec, l.7. 30
dichot, ſol
19, IWeſt: ſumm

ie. idiotarum
terdotum, con
Lexvit. e, I. Fen
b, idichen
10 K b.
20, Ke: induln
fer. R.Salom.

1. 540uel. , 1
H. lot. cceteruln
duſio albo, dd

vide & not.
tract, Talm. 8
11 Vige, gur:
ſunt, conket,
fol 4, diten.

CGAyn

19. A z.
t lamin (autex
utea)ſuſpenla in
mum preceptunl
6wir] bind ſun.
dhinter liperellin
n. Vetl13, De
lif. Hei.
lindum. ¹ lod.
L Meyintt ſiher
1 e, Prætet 13.
culo.) Verl.22,

nim hie) notat
die Perkeiunt

ſerſan Hecſit

Placentatum at.
M 12, (Onke &not, in

culamquandamHeb

3. V.4. h. Il.

lebr. Oind Conſet.
Leritt. 3. N 1, h.
1. ride & D. Fagi not.
enot in C dn

ilicat (acertos) o
ige, ue ſopti 20 Le
1a ſun, conſer & l .
Enc,ieltkt 21. Confer. cap. ſeq. 9. V. 17. ibique not. n. 20.
acentz finæ tanu
bus cckteiblzeſed
olridibus 6 in N

Log ſue leilalius olei

Eſupti ad lerit dic.

CAbp. VIII.

22. Vide, quæ ad Numer. c. 7. V. 1. n. 9: notata

“ ſunt, conſer. & Joma, ſol 2„ 3. b. 8 fol. 3- b. E:
heriedisendt d fol. 4. a. it: not in a r h. loc:
s 8leganis, eisgne
endebaut uadlsſhe⸗
laganis; alteng uten

nimirum il ne⸗
lr

LEVITICIL.

2

.——

841

que laganorum, ſic exponitur in Menachot
ſes miniſtravit 19. per omnes ſeptem dies

. 18. Verſ. 2 8. & adolevitin alari]

Mo-

impletionum (ſive conſecrationum) in tu-

nica 20. alba. Eod. verſ. 2 8. Super bolocauſtum] i. e. Poſt holocauſtum, 21.

nec reperimus, quòd armus pacificorum fuerit oblatus ullo in loco præter iſtum,

Verſ. 34. Præcepit Dominus facere] Per omnes ſeptem dies; 22. Rabbini autem no-
ſtri exponunt iſtud: NWV) i. e, facere (quod hic habetur, quòd fuerit) ννο i. e.
factum (ſive ſacrificium) junicis. 23. Eod. verſ. 34. Ad expiandum] Hoc fuit opus
(ſive ſacrificium) diei expiationis 24. & ut doceat (Scriptura,) quòd ſummus * Sacer-

dos opus habeat ſeparatione 25. antè diem expiationis ſeptem dierum ſpatio, idem

quoque obtinet in Sacerdote, 26. qui comburit juvencam (rufam.) Veri 3 5. Ne
moriamini] Ecce ſi non ita feceritis, vos mortis 27. rei eritis. Verſ. 36. Et fetit Aaron

eiusque filii

](Hoc ideò adducit Scriptura, ut enarret eorum laudem, 23. quòd non
declinaverint nec ad dextram nec ad ſiniſtram.

placentæ frixæ, impendebatur, ita explicatur in
Gur. Arjeh fol. 130. col. 4. princ. confer. & ſu-
prà Levit. C. 2. V. 4. n. 2 5s ac not. in pa e
p. loc.
18. Vide, quæ de hoc tractatu Talmudico Levit.
ante c. c. 7. V, 30,n. 9 4. notata ſunt, confer. Me-
Nachot, fol. 7 a.
19. Id eſt: ſummi ſacerdetis officio functus eit;
Aaron autem ejusque filii erant inſtar o

4

Levit. c. I. verſ. 7. n. 74. vide & Pſalm. 9 9. V.
6. ibique not. it. tractat. Talmud. Sevachim, fol.
10I. b.
20. Sive: indutio aut interulà, Hebr. vpvn, con-
fer. R. Salom. ad Geneſ. c. 37. v. 2 3. n. 50. & ad
2. Samuel. C. 10. V. 4. vide & not. in an n

h. loc. cœterùm verba iſta: 127 sπ i. e. in-

duſio albò, abſunt ab utroque MSto.

vide & not. in pami now y. loc. Confer. &
tract. Talm. Sevachim, fol. 56. a.

i. e. idiotarum ſeu privatorum ac vulgarium ſa-
cerdotum, confer. Exod. c. 29. V. 2 2. D. 5 5. it. †

23. De junice ſive juvenca rufa comburenda vide
Num. c. 19. V. 2. & ſeqq. confer. & n. ſeq. 2 4.
Numer. c. 7. v. I. n. 12.
24. Confer. num. antec. 2 3. h. vV. 34.

* Seu: magnus, Hebr. 71, abelt iſla vox hoc lo-
co ab utroque MSto, ſed illa ibidem ſubintel-
uagenda eſt.
2 5. Id eſt, opus erit, ut ipſe ſegregetur 4½ cœtu II-
raelitico per ſeptem dies, confer. Numer. dict. æ.
7. verſ. 1. num. 1 1. atque Exod. cap. 24. Vv. 16.
num. 42.
26. De quo vide Numer. c. 19. v. 8. confer. not. in
ä

127. Scilicèt: divinitus immittendæ, confer. Exod.

c. 2 8. V. 3 5. n. 16 2. & ſuprà Levit. c. 1. V. 4. n.
52. it. infrà Levit. c. 10. v. 6. n. 19. ac Levit. c.
22. v. 9. D. 3 6. vide & not. in on now h, loc.
ubi ſeribitur, quod a yn irue 79nn i. e.
ex regula (præcepti) negativi intelligis affirmati-
num, confer. etiam infra Levit. c. 16. v. 2. Sign.
* & tract. Taim. Succa, Fol. 43. b.

1 ⅝. Confer. hic not. in , ubi loci iſti-

Nnnnn z

us fuſior explicatio habetur.

„

CAP.

LEVITICI.

CAT. IX.

Erſ. 1. yfatun eſt die Alrare G lelicd die odtroimzlefionam, 1. is fuit
initium menſis Niſan, quô ipſo die erectum fuit tabernaculum 2. & fuſtulit
(Moſes) decem coronas, 3. quæ referuntur in Seder Olam, 4. Eod. v. I.
Ei ſeniaſe, Hiälis] Ut illos faceret certiores, quòd per oraculum Divinum 5. Aaron
ingreſlus ſit ac miniſtret ſummum ſacerdotium, ac ne dicant (Israélitæ,) quòd ipſe per
ſe 6. ingreſſus ſit. Verſ. 2. Accipe tili † ritulum Ut notum ſi Kieret, quòd ei propi-
tius eſſet Sanctus ille Benedictus per vitulum iſtum quoad conflationem vituli, quem
ipſe (Aaron) fecerat. * Verſ. 4. Quia hodièò Dominus apparebit ve is] Ut requieſce-
re faciat gratioſam ſuam Ppræſentiam in opere manuum veſtrarum, 7 quocircà obla-
tiones iſtæ ex debito veniunt hoc die. Verſ. 7. Accede ad altare] Aaron enim eru-
beſcebat & timebat accedere, (quapropter) dixit ei Moſes: cur tu erubefcis (ſive mo-
raris?) ad id electus es. ** Eod. verſ. 7. Sacriſficium propeckatotuo] (Nempè:) vitu-
Ium, bove natum. 8. Eod. verſ. 7. Et bolocauſtaum tuum] (Videlicet :) arietem. 9.
Eod.

dice Iebræs, quo uſus ſum, ut & in Bibliis Bux-=

4

1J, Sive: conſecrationum, confer. Num. c. 7. v. I.
n. 9. vide & infrà v. 1 1. h. cap. n. 13. confer. &
not. in "pam rw h. loc. it. Megilla, ol. 10. b.
Se ol. 69. a.
2. Vide, quæ cap. antec. 8. v. 2. n. I. it. Numer. 1
dict. c, 7. v. I. n. 8. notata ſunt, confer. & not,
in par h. loc.
J3. De his vide Numer. c. 7. v. 12. n. 2 9. confer. S vocatione Divina, id enim he Sn hic ſignificat,
Exod. c, 3 3. verſ. 4. n. 6. ibique P, Pagii not. ad confer. not. ad Pſalm. I10. V. 3. Sign. *
Pataphr. Chald. vide & not. ad librum Prec. Jud. It Confer. hic tract. Talm 2. Joma, fol. 3. 2. b.
part. I. pag. 160. b. med. ac not. in as e * Confer. hic not. in nasi mno ubi loci iſtius ex-
ubi decem ille coronæ ordine enarrantur, con-
fer. & Seder Olam c. 6. & 7.
4. Hebr. ² i. e. ordo maundi five Chroni-
cum, duo ſunt ejus nominis, aliud majus, alind
minaus, utrumque incerti autoris, vide o
re, ut & Buxtorf. Biblioth. Rabbin. iſtud
Chronicum maius ac minus D. Mejerus Latinè
vertit ac doctiſſſ imis notis illuſtravit. .
J. Ita hic in 9 vertere volui, ut ſenſus ſit,
quòd mandaiò ac juſſu Divino; non autoritate
humana ac motu proprio Aaron ſanctum mini-
ſte ium ſuſceperit, ſi ſic & in Gur Arjeh ol. 131.
col. 2. princ. exponitur: —* n i. e. ex ore
Domini, ibique pro dae 1 7, 41 ſi jeuti in co

P, confer. verſ. 11. 6. cape n. 14. 6&* Raſchi

10. V. 3. n. 9. it. Numer. g. 12. V. 8. n. 36. vide
& not. in oon 5., loc.

legatur.
7. Id eſt: in tabernaculo conventũs, confer. v. I,

majus c. 6.
* Confer. & hic Toſ phta, prout in Senan npv

notas.
8. Vel: vitulum ſubrumum, uti junius ac Tremel-

tunt: Jung Rind.
9. De quo ut & juvenco ſuprà verſ. 3. . cap. di-
. Aum eſt, confer. Mact, Talm. Mo katon, ol.

7

torf. habetur,) rectiùs, ut puto, legitur " y

not. 24 Geneſ. c. 48. V. 7. n. 19. vide & cap. ſeq.

6. Id eſt: privata autoritate ac motu praprio ſi ſine

plicatio habetur, & Toſiphta ad marginem al-
h. cap. n. 1,& not. in an ne it. Seder Olam.
. loc. ad marginem allegatur, ubi vide etiam

lius verterunt verſu 2, h, csp. Judęi Germani ver-

rationem.

out moris elt

ſecuii wiulum,

(ierpoltue

Val. 7 Ein
I. Pyalet, lol

———
10, De guidus u⸗
„NA N b. E
11 Vi idelics ect, ſic
pligiten ſire abl
1 tunc en

i,e, qui I ann 10m⸗

inn ien
not. in NN
z. D. 11. NMu
Oimh. loc.
1¹, Conter, bic l.
ſupra Lerit.,
1, 83. zbi de ſa

dus

13. Kfe: eonleen
tione leu conlet
antec. 9, .2.
mum in vettench
kadeturin Mdt
lhabetur Oded
impletionam
in exemplmih
Ow doe
copulq Vau a
Pollet reflio:
tionum, ſanè
14, illa ſol ſolum
(ſarrifftium
OR d gu
Luntur id uui
einots ume

CA.K

*

tonum, 1, ifait

n 4. Pod.vl.
nnum 5. Azron
e) andigle per
1, qudd eipropi⸗
enn Vituli, gem
) Ut revieſce⸗
7. (uocirca obia.

Aardn enim erd.

erubeſeis lwemo⸗
(Nempe,) in.

lcet:) atietem, 9,
kod.

—

, Et & in Bibliis Buu. 8
un duto, egiur ,
(ap. n. 14. & Raſchi .
n 19. fide N ,4, le.
. 11. V. g, 36, ſile

loe,

c motu fopnio ſins
n Won hie ſigaifie

. V. J. Sign. 5
ie b*
na, ol. 3,2.b,

pdb ubi ſoei linser.
Phri ad matginen al⸗

Onrents, conlet N. l
nnd i Feder Oam

Moikin Dr n
galur, li fid: tilm

iſnins e eneh,
p. udzi Gemmani er-

ora vetl, 3,9, c4). 1.
lmn Mid kiON,.

Zghum,

Verſ. 12. Et eabi

LEVITICI.

Eod. verſ. 7. olnionem vpopali

crificium (aliud) pro peccato exterius 12.

Qimirum) hircum caprarum & vitulum atque a-
10. ubicunque dicitur: „Ai. e. vitulus, anniculus 11. iſte eſt, (idque-)
ex iſto loco diſcis. Verſ. II. Et carnem atque pellem &.] Non reperimus, quòd ſa=-

combuſtum fuerit, niſi iſtud & (ſacrifici-

um) impletionum; 13. hæc autem omnia (facta ſunt) per oraculum Divinum. 144.

buerunt] (Verbum & & O hic) ignificat extenſionem 15. & præ⸗

parationem. Verſ. 15. Er expistionem fecit per illum] i. e. Sacri ficavit illum (hireum)

prout moris eſt in ſacrificio pro peccato.

Eod. verſ. I 5. Sicuti primum] (Nempè:)

ſicuti vitulum, 16. quem pro ſe (fecerat Aaron.) Verſ. 16. Et fecit ipium pro ritu]
ui expoſitus eſt in holocauſto ſpontaneo in (Sectione, quæ incipit:) & vocavit. 17.
Verlſ. 17. Ei implevit manum ſuam] Hæc 18.
I7. Praler bolocauſtam matutinum] Hæc

eſt collectio in pugillum. 19. Eod. v.
omnia fecit poſt holocauſtum juge. 20.
Nnnnn 3 Verſ.

10. De quibus ſupra verf. 3. H. cap. confer, not. in

„a NRD h. loc.
11. Videlicèt, ſi dictio ay poſita ſit Snd j. e. ſim-
pliciter ſive abſolut?; ſecs eſt, ſi ei adjiciatu:
n a, tunc enim intelligitur vitalus õ
i. e. qui annò major eſt, vel, qui annum excedit,
ita in Gar Arjeh fol, 13 1. Col. 4. princ. confer.
not. in an r b loc. & ſuprà Levit: 6. 4. v.
3. n. 12. atque Torat Cohanim, uti in
'nan h. loc. allegatur ad marginem.
12, Confer. hic Exod. c. 29. V. 14. n. 30. vide &
ſupra Levit. c. I. V. 5. D. 64, & Levit. G. 6. V. 2 3.

n. Q3. ubi de ſactificiis extecioribus & interiori-

bus.

13. Sive: conſecrationum, nempè, quod pro initia-

tione ſeu conſecratione fuit oblatum, confer. cap.
antec. 3, V. 2. D. 3. & Veri, 1. . cap. n. I. SCte⸗

rum in vertendo hic ſeeuius ſum lectisnem, quæ

habeturin MSto I. & in Bibliis Buxtorf. ubi ita
habetur h ,.d r e i. e. niſi iſtud &
im pletionum (ſacrificium,) aſt in ASto 2. atque

Emeom ne legſtur: n e Nee, omiſs

copulà Vau antè voculam , unde hæc oriri

poſſet verſio: niſi iſtud (ſacrificium) imple
tionum, ſanè in notis Raſchi ad Exod. c. 29. V.
14. iſta ſolàm reperimus: W NX⅓ i. e, niſi iſtud
(ſacrificium) & verba iſta —rer 71. vel:
DESL “ quæ hic hzbentur, ibidem non le

guntur, id quod & in Gur Arjeh fol. 13 1. col. 4.

in exemplari Hebr. quò uſus ſum, & in editione

col. 2. fin. ubi eadem, quæ hic in Bibliis Buxr.-
habetur lectio ac faſiùs ibidem hac de re agitur⸗
confer. & not. in non mnp h. oc.
14. Vide, quæ ſupra ad verſ. 1I. H. cap. n. 5. nota-
ta ſunt.
15. Hebr. WuwN1 4 radice u“), quod ſignificat:
ext endit, porrexit.
16. De quo ſupr verſ. 2. B. cap.
* De quo vide Levit. cap. 1. verſ. 7. & ſequ.
17. Hebr. &αι π½ta vocatur in ſpecie Sectio prima
Levitici, quæ incipit 4½ primo capite usque ad
caput ſextum, ditcitur etiam totus liber tertius
Moſis Naνh & verbis ſcil. initialibus ejusdem
libri, confer. hic trat. Talm. Menachot, fol. 9 ⅞.
ac Beza, ol. 20. a. prout in pan h. loc.
ad marginem allegantur, ubi vide etiam notas.
19. Heb dicn ia & ſequentia usque ad adeps,
qui operit &e. quæ verſu 19. h. Cap. Habentur,
quæque hic Latinè tranſtuli, omiſſa ſunt in ex-
emplari Hebraico, quo uſusſum, idque per tg=
pothetarum negligeniam ; habentur autem in
Biblis Buxtorfianis, ut & in edilione pan n,
atque in utroque MSöte, confer. Menachot, fol-
9: b. & fol. 19. b.
19. De qua vide ſupràâ Levit. cap. 2. v. 2. ibique
1 Ratſchi notas, confer. & tract, Talm. Menachor,
fſol. 6. a. uti in 'pon re . loc. allegatur ad-
marginem, ubi vide & notas.
20. Seiicèet: matutinum, Hebr. e dw, ſic in

medeRotatum eſt, vid. idem Gur Arjeh /ol. 111.

MStO z2. additum eſt, confer. cap. autec. 8. V: 2,S⸗

6

loc.. it. tract. Talm. Menachot fol. 62. 2. cxplicatio habetur.
23. Scil. poſita, vide Levit. alleg. cap. 7. v. 30. i-27. Vel: ſimilitudo, ſive forma, ita hie interpre-
bique Raſchi not. n. 8 8. . tor Pyn, quæ dictio etiam notat: compendium
24. Preùt amplius habetur in Benedictione, quæ ſummam, conbker. Buxtorf Lex. Taim. fol. 1 602.
Numer. c. 6. v. 24. & ſeqq. refertur, confer. no- & ſeq. it. Lightfoot. in Matth. c. 6. v. 9. p. 29 .
tæ ad librum Prec. Jud. Part. 2. P. 26 1. a. ptinc.edit. Lipſienſ. vide & Numer, cap. 2., 87.
nuum elatione, confer. & Torat Cohanim, ſicuti 2 8. Vel: præſentia Divina, Hebr. nnν⅜
. . * . u&t
in rnan Mνad marginem h. loc. allegatuc. manifeſtabatur per ignem cœlitùs delaplumm nne
confer. & tract. Talm. Megilla fol. 19. a. & So- quo mox verſu leq. 24. . cap. confer. præ aliis

ta, ol. 3 8. a. b. it. Tamid, fol. 3 3. b. P. Fagius in not.
* Loci iſtius explicationem vide in not. dnam no verl. 3 L-not. ad Paraphr, Chald. . cap.

h. loc. ubi etiam tract. Talm. Megilla fol. 18. a.

844 LEVITICcTI. CAb. IXxX. (ℳ. —
Verſ. 19. El qui operit] (Nempè:) adeps, qui operit inteſtina. Verſ. 20. Et poſue- müuen
runt adipes ſuper pectuſeulum] Poſt agitationem 21, dabat illos (adipes) ſacerdos leſcendi M
qui agitabat, alii ſacerdoti, 22. ut adoleret eos, (ſic) reperiebantur ea, quæ ſuprà crant, Keili nini,
infrà. 23. Verl. 22. Et benedixit eis] Benedictione ſacerdotali, (nempè :) benedi- Kcum illo
cat tibi, lucere faciat, attollat. 24. Eod. verſ. 22. Et deſeendit] (Nempè) de altari. * (endit graiol⸗
Verſ. 23. Et venit Moſes ** atque Aaron] Cur ingreſſi ſunt (Moſes atque Aaron in-· uaerm Aul.
tabernaculum?) reperi in Sectione hNπ&ρi. e. impletionum in Nn, 2 5 quæ Deo)oruie
addita eſt legi ſacerdotum, 26, quam nos habemus, (ubi ſic habetur:) cur ingreſſus dertotos ſeten
. eſt Moſes cum Aarone? (nempè, ut doceret eum compoſitionem ſufſitus ſacri, ** aut mimikratetni
(forfitàn) non ingreſſus eſt, niſi ob rem aliam? ecce ego judico, quòd deſcenſus (ab Deiigeb liteli
altari) & ingreſſus (in tentorium) opus habeat benedictione, ſicuti deſcenſus eſt ſpeci- temn qud gekati
es 27. cultùs divini; ita etiam ingreſſus eſt ſpecies cultus Divini, ecce didiciſti, cur Eenna agve en
ingreſſus ſit Moſes cum Aarone, (nempè,) ut doceret illum, quomodo faciendus eſſet lsiced digttei
ſuffitus; alia expoſitio: poſtquàm viderat Aaron, quòd adductæ eſſent omnes obla- wsgoru
tiones- atque omnia peracta eſſent, nec deſcendiſſet Majeſtas Divina 28. ad Iſraélitas, magisquime
ipſe nesatgneninil
. good Den lu
n. 2I. holocauſtum enim matutinum antè o-] allegatur, confer. & Spencer. de Legib. Hebræ-.
mnia alia ſacrificia offerebatur ae veſpere ulti- or. ritual. 1. 2. c. 7. Sect. r. & 2. inprimis
mum ſacri ficium erat holocauſtum, ita P. Fagi- 42 8. edit. Lipf. Pag.
b. princ. vide & ſuprà Perir . .x. zn. 19. sro. gresii ſunt, abſunt ab utroque Etl2.
n. 30. ubi nonnullæ habentur exceptiones, 25. Sic Arina 4. ð
21. Vide, quæ ſuprà ad Levit. c. 7. V. 30. n. 92. torf. Lex. Talm. Fol. 34 8. „vid. Bux
notata ſunt. . 26. Confer. quæ de hoc libro fuprâ Levit. c. 7.v. —
22. Isque erat tertius ſacerdos, qui in hoc actuj 6. n. 16. &G cap, ſeq. rO. v. 16. n. 51. notata 29. Id el: um
oblationis requirebaur,confer. Spe Levit. dict. ſunt. . bernaculum eo
c. 7. v. 30. n. 93. vid. & not. in ar re h. * Confer. hic not. in n- npv, ubi loci iſtius guia hucusque

quam tamen In

t3o. onn blalm.

Feder Olam ma
edit. Amſelod.
tur, vid. not.
18 Hebt. vr n
cujus lectionen
31. Vel: depoln
P hie intepn
ud Moles en

eMHMu tabernat

Poluenit; alk d
t. 9. el.) illu
fore, ut illo cie

— (4) k.

—
drl. 20, lene.

dies) letcs
ur ſupti en
nempe.)henel.
eme)cealtni
etgue Aaron in
n ). gue
rr)eur ingeli
tüs ſacni l
od deſeenſi 6
elcenſaselt ſpeci.
ecce dicieiſtl enr
olacienduz ellet

Alent omnes oblz.
2. adlſtaelt.

—.—
er, de Legib. febte-
1,6 1 inhtimiseg,

leqnenin: nsgleal
, ablunt ad Uttoque

e traditio Talmudicz

nainl tradita,vid Ba.

1o fupta Lerit,e,7, .

.V. 10. M l. notetis
wob, ubi loci ſlis

Ima,ita nie inteſgte.
notat: commpendiun,
Ler. Talm fo. 60.
Uth. c.6, g, . 2,1.
ner. ca,. 14, 76, ibi⸗

Hebt. d, gut tine
cClitis delaplum, de.
cap. cofler 'e is
iphr Chale, ,, ceh⸗

ipſe anxius erat ac dicebat, novi ego, quòd Dominus mihi iraſcatur ac propterme non
deſcendit Majeſtas Divina ad Ifraelitas, (quapropter) dixit Moſi: Moſe, mi frater, ita

feciſti mihi, ²9. ut introirem (in tabernaculum) & pudefierem, è veſtigio ingreſſus
eſt cum illo Moſes atque (ambo) miſericordiam (Dei) imploràârunt, (quòô factò) de-
ſcendit gratioſa Dei præſentia ad Iſraeélitas. Eod. verſ. 23. & egreſi ſunt ac benedi-
rxerunt populo] Dixerunt: ſit amœnitas Domini, Dei noſtri, ſuper vos! 30, placeat

(Deo,) ut quieſcat gratioſa (ejus) præſentia in opere manuum veſtrarum! nam, quia

per totos ſeptem dies impletionum, quibus erexerat Moſes tabernaculum ** & in eo

miniſtraverat idque quotidié removerat, 31. non requievit in eo gratioſa præſentia

rem, quô de

Dei, ideò Iſraelitæ pudore ſuffaſi dicebant Moſi: Moſe, doctor noſter omnem labo-
fatigati ſumus, ideò ſuſcepimus, ut habitaret inter nos gratioſa Dei præ-

ſentia atque (exinde) cognoſceremus, quòd remiſſa ſit nobis iniquitas vituli (conflati-
lis,) ideò dixit eis (Moſes:) hæc eſt res, quam præcepit Dominus, facite & apparebit

vobis glor

ja Domini, 32. Aaron, frater meus, dignus eſt (Summo Sacerdotio) isque-

magis, quàm ego, reputatus eſt (coràm Deo circâà rem iſtam,) nam per illius oblatio-
nes atque miniſterium ejus habitabit inter vos gratioſa Dei præſentia ac cognoſcetis,

–

quòd Deus illum elegerit. Verſ. 24. Et acclamarunt] Juxtà Targum ejus. 33.

CALP. X.

Erſ. 2. Et egreſſu eſt igni] R. Eliezer dicit: non mortui ſunt filii Aaronis, niſi

proptereà, quòd docuerint conſtitutionem juris

1. præſente Moſe doctore;

29. Id eſt: tu mihi cauſa fuiſti, ut ingrederer ta-
bernaculum eonventus ac pudore ſuffunderer,
quia hucus que non deſcendit Majeſtas Divina;
quam tamen Iraélitæ expectärunt.
30. Prout Pſalm. 90. v. 17. habetur, confer. hic

Seder Olam majus & quidem illius cap. 6, p. 20. †
edit. Amſtelod. ubi ferè eadem, quæ hie, haben

tur, vid. & not. in 'pa h. 10C.

a Hebr. vna n& éi PLew, ſic in Mto 2.

cujus lectionem hic in verſione ſecutus ſum.

3

num taber
poſuerit 5
L. 9. Ve. I.

1I. Vel: depoſuerat illud, ſcil. tabernaculum, ita .
hic intepretor, tradunt quippe Rabbini,
quòd Moſes per integros ſeptem dies impletio-
naculum erexerit idque quotidiè de-
aſt die octavo (de quo vide ſuprà h.

ret, quod & factum eſt, confer. Numer. c. 7. v. I.
ibique Raſchi not. n. 9.
32. Uti ſuprà verſ. 6. H. cap. habetur.
33. Scil. facienda erit explicatio; in Paraphraſi
autem Chaldaica ita habetur: Mav)i. e. & lau-
daverunt, laudibus celebrarunt Deum.
1. Hebr. —n, quod vertunt: traditionem deci-
ſam, ſententiam receptam &c. vid, Buxt. Lex.
Talm. fol. 6 12. Rabbini enim tradunt, quod
Nadab & Abihu contrà Moſen, ipſo præſente, de
lege docuerint, uti habet P. Fagius in notis ad
Paraphr. Chald. h. loc, egorum quippe docrina
coràm Moſe vel contrà Moſen fuit ignis ille pe-
regrinus coràm Domino, (de quo hic ſermo eſt)
X& &) i. e. nec fuit ignis ſuffi=-

) illud erexerit nee depoſuerit, certus,
fore, ut illo die gratiola Dei Majeſtas ſeſe revela- I

menti, uti habetur in Gur Arjeh fol. 132. col. 2.
. Prinee-

846 „ LEVITICI. CAbP. X.

R. Simeon * dicit: vinolenti z. ingreſſi erant in Sanctuarium, ( quod inde 1

diſces, * quia poſt eorum mortem admonuit (Deus) ſuperſtites, ne vinolenti ingre-
derentur Sanctuarium, 3. res ſimilis eſt regi, cui extitit filiusfamiliâs &c. prout
habetut in 12 Np 4. Verſ. 3. Hoe eſt, quòôd dixit Dominus & c.] Ubinam (iſtud)
dixit? (nempè in illo loco:) & notum me faciam ibi filiis Ifraélis & ſanctificabor-
„22 i. e. in gloria mea, 5. ne legas: 1322, ſed 3 2O1. e. in honoratis

meis, 5. dixit Moſes Aaroni: Aaron, mi frater, noveram, quòd domus (iſta) ſanctifi-
canda eſſet in familiaribus 7. Dei, & putaveram, (quòd iſtud futurum eſlet) vel in me
vel in te; nunc (autem) video, quòd illi g. majores (vel honoratiores) ſint, quàm

ego ac tu. Verſ. 3. Et mcuit Aaeron] Accepit (Aaron) mercedem, quòd tacuerit, †

uamnam accepit mercedem? quia oraculum Divinum 2. ei ſoli ſemet aſſociavit,

4

10. nam ipſi ſolum dicta fuit Sectio de illis, qui vinum bibunt. 11. Eod. verſ. 3. I

propinquis meis] i. S. In electis meis. † Eod. verſ. 3. Et in conſpeltu omnis populi glo-
rificaber] Dum Sanctus ilie Benedictus judicium facit in juſtis, timetur ipſe & ex-
tollitur atque laudatur, ſi ita (ſe res habet) in iſtis (juſtis,)multò magis in improbis & ſic

illa (Scriptura) dicit: timendus es, Deus, & Sanctuariis tuis, 12, ne legas: * Cνπ%

ſed

princ. vid. & not. in onr D atque Baal
Hattutim b. loc. & — ePWy LPart. 4 cap.
15. pag. 77: ae fin. & b. prine. ac tract. Talm.
Eruvin, fol. 6 ¾. a. uti in S a .h. loc, al-
legatur ad marginem, . .
& Hebr. Bypv Oin utroque MSto pro eo legitur:
byD i. e. R. Iimaël, confer. hic Sanhe-
drin, fol. 52. a. . .
2. Hebr. rW, i. e. qui vinum biberunt, quod
minus eſt ebriò vel remulentô, confer. dn o
b, loc. ſicuti in 'n-an ne hic allegatur ad
marginem. è 2. .
sX Vel: ſcies, Hebr. y, iſtud, IR G equentia,
usque ad : 7n i. e, res ſimilis eſt re-
gi & e. abſunt 4 MSto 2. .
3. Proüt verſu 9. H. cap. habetur, confer, not. in
=mnan nD h. loc.
4. Eſt is Commentarius ſatis diffuſus in librum
tertium Moſis, de quo vide & Buxtorf. Biblioth.
Rabbin. & Ade Hit. Bartolocci Bibl. Rab-
bin.
5. Proht Exod. cap. 29. v. 43: habetur, confer. hic
tract. Talm, Sevachim, fol. 115. b. prout in
—nan h. loc. ad inarginem allegatur.
6. Conkfer. Exod. dict. cap. 29. v. 43. ibique not.
n. 140, & h. 141. it. not. adEſai. c. 45.v. 24. Sign. †

7. Hebr "'Hn i. e. in notis ſive amicis, vel: per
notos ſive amicos, vide Pſalm. 8 8. V. 9. reſpici-
tur autem hac voce ad verbum nyah, quod
Exodi dict. c. 29. v. 43. habetur.
8. Nempè flii Aaronis, Nadab & Abihu, qui com⸗-
buſti erant.
† Confer. not. ad cap. ſequ. 1I. v. 2. num. 4.
9. Hebr. Ma, confer, quæ cap. antec, 9. v. I. n.
5. notata ſunt, vide & Torat Cohanim h. loe. u=
ti in 'am m hic allegatur ad marginem.
10. Vel: peculiariter ei ſele univit, Hebr. TEN,
confer. Raſchi notæ ad. Eceleſ. cap. 3. v. 7. ubi
ferè eadem, quæ hic, adducta ſunt.
I1. Nam verſu octavo h. cap. ita legitur: & al-
loeutus eſt Dominus Aaronem, oraculum ita-
que Divinum tunc ad ſolùm Aaronem fa cum
eſt, confer. tractat. Talm. Sevachim, fol. I1 5.
b. prout in amam inpv h. loc. ad margiuem al-
legarur, ubi vide etiam notas.
† In MStO 2. additur: varpea i. e, in amicis meis.
12. Uti Pſalm. 6 3. v. 36. habetur, vide ibidem Ra-

ia, conter. & Numer. cap. 204 v. 13. n. 32.
Sin, 3 3. it. not. ad E&zech cap. 9. Verſ. 6. num. 7.

. 1
* Hebt. D&, iſtud, ut & ſequentia, usque ad: 1
HN Le. patrui Aaronis, abſunt 4 MSTG I.

ſchi notas, ubi eadem ferè, quæ hic, ſunt adauaz

13. Vide Numer,c

dicitut enime
ſehete led
gol tuibancetl
tuorum, etenic.
Ablumptzetant
Dimas extlaker 4
nuttite CONaAN
Trüitiam 14. D
polotum ſipien
nnn Vn
nieti 4d nblruu⸗

—

Sen Wh.l

1r Hehr. abe

14. Coner, bie,
Hotata funt, vide
15. Sye: WMorum
(luſe fuefunt, ne

(alet, hie Torat

ectin fol. 112.

td marginemale

4

Hebr. dN d 2
It. Fie & Chalde

übi ide b, Pagii

l
3 9. id. kiam
”Ml
17. Confer. hic ho
(dem F. Fagii n
citur, qui G0eet
lire caput ſaum
um de cspite ſut
l
bi loeusille, qui
tur, coner, etia
ol. 15, 2. Mi 3
. leatt.
Dei inlliutuseſt

ſüie ſel aler

C4. I.
((guodinde
inckann ingte⸗
ell )
lancl ſeabot,

in honorati iis
nuzl lta) )ſ. nctiſt⸗
mmellet)

2-

iotee)ſ Nunt⸗, Guim
guoc lacuerit,
iſemet al lcani,

Bod verl. 3. A

omnts gehul N.
netur iple & ex⸗
in inprabisdle

lkegu: e ene⸗

liye micis,fel: per

P
ſalm. 58,. helehzici.
tbum N
betur.

.II. V. 2. nuin 4.

(ap. Aulec, 9. F. l. h.
Cohanim /, loe. l. .

atutadmatginem.
.Y nuir i lebt, ,
elel, cih. 3. de.
Gaſunt,
2. a legitut: & al⸗
nem, Oraculumm ita⸗
um Aaronem fadlum
Serachim, fol. I1.
loc. 4d margidem a1⸗
Nas.

,qur hic lunt 2dde⸗
1. 200 V, I, h 72,
cap. g, ell, . nuſt./0
Uentit, usgule 2d: 1
Ablunt4 Mö1.

welinme

1I EVITICI.

847

ſed e i. e. 4 7 ſancktis tuis.

non turbanda eſt ætitia. 14.

Ilutitiamn 19. Dei.

quod

Abihu gicon.

ai⸗e, inamicii me
etur, vide ibigem RaN.

Verſ. 4, Patrui Torn Uriel fuit frater Amrami;
dicitur enim: & filii Kahath &c. 13. Eod. verſ. 4. Tollite fratres peſtros &c.] Non
ſecs (ſe res habet,) ac ſi quis dicat ſocio ſuo: * aufer mortuum coràm ſponſa, quia⸗
erſ. 5§. In tunicis ſuis] (Videlicèt in tunicis) demor-
tuorum, etenim non combuſtæ fuerunt illorum veſtes; ſed eoründem animæ 15.
(abſumptæ erant, nam) quaſi duo fila ignea †intraverant eorum nares (illorumque a-
nimas extraxerant.) Verſ. 6. Ne nudate] (Verba iſta: ¹& ſignificant) ne
nuttite comam, 15. nam in luctu prohibita eſt tonſura; 17. vos autem ne turbate
Eod. verſ. 6. Ne moriamini] Ecce, ſi feceritis, moriemini. 19.
Fod. verſ. 6. Watres autem veſtri, omnis domus WHuöli] Hinc eſt, quòd moœror diſci-
pulorum ſapientum 26. imponatur omnihus, ut in eo lugeant. Verſ. 9. Vinum,
& ſiceram] Vinum, per modum inebriandi hauſtum. 21.
nietis 2 ad sbereraleen tadimonm Non! mihi * (venit hic in mentem aliter cogitare,)

Eod. verſ. 9. Quando ve-

quàm

DdDd TOWh. lor.
x Hebr. a, abeſt iſtud ab utroque MStO.

15. Jive: illorum halitus ſeu reſpirationes inter:

confer. hie Torat Cohanim &tract. T alm. San-:

4 Hebr. èe UV, abelt iſtud ab utroque MSto.
16. Sic & Chaldæus Parapht aſtes hic tranſtulit,
ubi vide P., Pagii notas, contfet. & infrà Eevit. e:

. S'na he loc. allegaturad mazginem.
17. Confer. hic not. in Spam. E,
dem P. Fagii notæ, ubi locus K. Kimchi addu-

num. 69. & Gur Arjehol. R 601. 3 med. u-
bi locus iſte, qui hic habetur, pluribus exponi

loec. allegatur.
1. I4 eſt: feſtum hunc diem, agi in honoreim
Dei inſtitutus eſt, ne turbate ac luctu eomplete,
vide verſ. antec. 4 . cap. n. 14. COnfer. & tract.

13. Vide Waenerv. 3 V. 19. er. nor. o

I4. Confer. bie, quæ verſu ſeq. 6. b. cap. n. 1 9.
notata funt, vide & not. in 'non rnow b. l100.

cluſæ fuerunt, nam & ſic Connwa vertere poſſis,

hnegdrin, ol. 5 2. a. prout in naft ne h. loc. †
a marginem allegamur, ubi vide etiam notas:

13. V. 4 5. N. 68. & 69, & Levit. & 2I: Va 10, .
3 g. vid. etiam Toraf Cohanim, uti in rt,,
lud bibe int Mhhov 1 i. e. pen modum inebri-
, ut & ejus-

citur, qui docet, lugentium morem fuiſſe ape
rire caput ſaum atque auferre mitram atque tia phr. Chald. be loc. & Buxtorf. Lex. Lalm. fol.-

tram de capite ſuo, vide infrà Lenit. c. 13. v. 45:

tur, confer. etiam tract. Taimn. Mocëd katon, 1
fol. 15. a. uti ad marginem in b'noen o'h.

— Moed ton, ſol. 14. b. & ol. 19. b. it.
Jol. 24. ,

19. Conter. quæ ſuprà ad Eevit. 6, . dV. 3 F. N. 2 76

notata ſunt, vide & not. in nen meo b. loc.
120. Hebr. Her TH, quo nomine non ſolum
diſcipuli ſapientum ac ſapientiæ ſtudioſi venie=-
bant; ſed & qui ipſi ſapientum nomen afſlecuti
erant; modeſtiæ autem cauſa ſe ſapientum di-
ſeipulos nominabant, ſieuti inter Græ os ſapi-
ens primum cαοιαοο, poſtel Gedoο dictus
fuit, confer. Buxtorf Lex. Talm. fol. 1146. ac
nor. in bon n h, 10c.
21, Confer. hic no in Wnn e & Gar Arjeh
Jol. I2. col. 4. pzine. ubi ſcribitur, quòd ſacer-
detes, vihum bibentes, tunc rei ſint mortis, ſi il-

andi, nempè ſi biberint ς Daa ny'nn i. e.
quartarium (vini) una vice (ſive unò hauſtu,)
uti ibidem habetur, confer. & P. Fagius ad Para-

2401. & dict. Hebr. voc. aw, vid, & Torat Co-

hanim ac tract. Talm. Keritut, ol. 13. P. proùt
in oar nopv h. loc. ad marcginem allegan-
tur, it. Tahanit Jol. 17. b. & Nalir, ol. 4. a.
it. Bava Neri ſol 90. b. & Sanhedtin, fol. 22.
b,., & “ol. 83. b
Hebr. . P, iſla s. ſequentia , usque ad:
Shrna i. e. in accellu, zablunt 6 M8t0 Ie

Oοο%ι e)

848

Cgb. X.

quàm (ſermonem

eſſe de illo caſu.) quando venietis ad templum (vel ad tabernacu-

lum) in acceſſu ad altare quomodo? 22. dicitur hic adyentus ad tabernaculum teſti-
monii ac dicitur de ſanctificatione (ſive lotione) manuum atque pedum adventus ad
tabernaculum teſtimonii, quemadmodum (igitur) ibi fecit (Scriptura) acceſſum ad
altare, ſicuti adyventum ad tabernaculum teſtimonii; 23. ita & hic † fecit acceſſum
ad altare perinde atque adventum ad tabernaculum teſtimonii. Verſ. 10. Et ad di-

ſcernendum] i. e. Ut diſcrimen faciatis inter cultum ſanctum & profanum, ecce diſcis

(inde,) quòd, ſi cultum peregerit (vinum potans) (cultus iſte) profanus cvadat.

Verſ. II. Et ad docendum] Docet (hic Scriptura.) quòd ebrius prohibeatur docere,
forſitàn is reus erit mortis? lex dicit: ac tu filiique tui tecum, ne moriamini, 24. ſa-

cerdotes (itaque,) dum cultum Divinum peragunt (ebrii, mortis ſunt; non verò ſapi-
entes, dum docent(ebrii,) mortis rei ſunt. † Verſ. 12. Qui ſuperſtites emnt] (Vi⸗

delicèt) à morte, nempè mortis pœna *etiam ergà ipſos erat decreta propter pecca-
tum vituli (conflatilis) atque hoc eſt, quod dicitur: & adversùs Aaronem iratus eſt
Dominus valdè PLi. e. ut perderet illum; 25. non eſt autem ο id eſt:
perditio, **niſi berorum privatio, 26. dicitur enim: DνN i. e. & perdidi fru-

Gtum ejus deſuper; 27. ſed oratio Moſis cohibuit dimidiam partem, 28. dicitur

quippe: & oravi etiam pro Aarone tempore iſto. 29. Eod. verſ. 12. Accipite obla-

tio-⸗

22. Scilicèt: probatur, etiam tunc vinum non es-

ſe bibhendum? iſta enim hic ſubintelligenda vel

ſupplenda ſunt, confer. hic tract. Talm. Seva-

chim, fol. 17. b. & fol. 1 8. a. it. Keritut, Jol.

233. Senſus eſt: quod idem ſtiatuendum ſit in ac-

ceſſu ad altare, quod in adventu ad tentôrium ſi-
ve templum, ac proinde utroque in caſu abſti.
nendum ſit vino, confer. hic Torat Cohanim,
ſicuti in 'na r9u, E. loc. allegatur ad margi-

nem,
Hebr. Nn tie hæc & ſequentia, usque ad: 7 a-,)

i. e, & ad diſcernendum, abſunt à MSto I. malè

„ Contfer. hic tractat. Talmud. Bava mezia, Ffol.
90. b. & Schevuot, ſol. 1 . a b. it. Sevachim,

fol. 17. b. prout in bpon MrSw h, loc, ad mar-

ginem allegatur, ubi vide etiam notas.
24. Sicuti verſu antec. 9. h. cap. habetur, con
fer. not. in aR n h. loc.
1 Leges enim pœnales ſunt reftrictivæ nec ad alios
calus vel perſonas non comprehenſas extendi
debent.

Contfer. quæ ad Geneſ. c. 4. V. 2 5. n, 90. de ver- ᷓ

bo bapa, quod etiam hic habetur, notata ſunt.
25. Vide Deuteron. c. 9. v. 2 0. ibique R. Salom.
not. confer. & not. in ponm no h, loc.
Eÿ Hebr. nw, in MSto z. poſteà additur: 722
DHDpPni. e. in omni loco, ſcil. Scripturæ ſacræ:
26. Seu: liberorum çonſumptio, vel liberorum
orbitas, juxtà Hebr.- — in, ſic Commenta-
tor noſter etiam ad Deuteron- dict. c. 9. v. 20.

Berachot, ol. 61. a. &
hanit, fol. 16. b.
7. Prout Amos. cap. 2. V. 9, habetur, ubi vide
Raſchi notas.
29. Nempè: liberorum Aaronis, ne & illa delere-
tur, ita hic umn interpretor α radice iuni. e. di-
midiavit, nam Aaroni quatuor erant filii: Na-
dab & Abihu, Eleazar & Ithamar, ex his due

Joma „Vol. 87. a. it. Ta-

priores igne perierunt; reliquos autem duos

Moſes precibus ſais, ad Deum fuſis, ſervavit, uti
hic dicitur, confer. Deuteron. c. 9 v. 20. n. 18.
29. Vide Deuteron. alleg. cap. 9 verſ. 20. n. 1.
conſer. & not. in pat . loc.

not avie, ubi vide num. 16. confer. & tract. Talm.

CA. X.
— —
mne Qe
Mlominus ob
iei obt

(Kereliic)
ſuit in ül (0
verl 13. ⁰
Ebas lanis
2 cothedalt
Oblationump
( jmeleii in
(veqbagbam
wedereinloce
cellatos; 35.
leptoſ hinee

14 Iu fli⸗
Panewlvocan
ulo & anmo

—
3o, Nempe: (
finitisſeptem
onum, gd⸗
itahkare, prim
tulit Nachallo
Numet. (2).
Oum h. loe.
31, De gua Nu
infrz verl. 1
n h. loC.

”

31. Id eſt: tun
r0s non tranii
ieaione altar
fſuit Oblata,
Gur Ajeh)
Dwan ,. oc.
3 9 Vel: in ſa
men geclaatie
n. 39. haderu
Vide hie track
dhim, ſl. 10
d e ,
ieeliatn no

(0 D

enaculun teſi.
Unn adrentnsnd
na)acceſlun d.
kecit cceſm.
1.10. E 4 A
num, eece diſtig
finng eradat.
ibetnt dotte,
riamini, 14, d.
non erol d.
ien em, (Vi. R
Apropter pecca-
ronemn iratus et
n O ic et.
e,& perdidiftu.
temn, 19, dicitrt.
12. Atigite .

abetur, notata fünt.

10. idigne N. dln.
n wo , loc,
pohes addut:
1. Kripture ſacle,

Pio, vel liberotum

,ſ Commend.
1one Gic a. 9. .10,
confet. tadt, Taln.

,fol. Nl I

99. babeiut, Mhi fide R

nit ne Külu gelee⸗

Nà aciceni.e.
nuot elant fli: N.

ſthamar, er his uo
feliquos autem n0,;
umn kols, elyait, II

fon. ,9. V. 20, M 18. 3
a 9 ell 10,0. 1 4

do loe⸗

30. Nempe: oblatio illa facta erat die octavo,

949

tionem] Quamvis vos lugeatis & ſancta (ſive ſacrificia) prohibita ſint lugenti; (ni-

hilominus oblationem illam comedatis.)

Eod. verſ. 12. Oblationem] Hæc fuit ob-

latio diei octavi 30. & mincha Nachaſſonis 31. Eod. verſ. 12. Er comedite illam

(Ifſraelitici) & mincha temporaria 32. nec

tcum azymis] Quid lex vult dicere? (nempè;) quandoquidem iſta fuit mincha cœtus

ei ſimilis ad poſteros tranſiit, (ideò) opus

fuit in illa (oblatione) explicare ritum cœterarum oblationum (ſive mincharum-.)

Verſ. 13. &t ſtatuta portio filiorum tuorum

Non eſt (enim) filiabus portio ſtatuta in-
rebus ſanctis. 33. Eod. verſ. 13. Nam ſie præceptum eſt mibi] (Nempéè,) ut in luctu

* comedant illam (oblationem.) Verſ. 14. Er pectuſeulum agitationis] (Videlicèt)
oblationum pacificarum 34. congregationis (ſive cœtus Ifraélitici.) Eod. verſ. 14.
Comedetis in loco puroꝗ] Anne verò priores (oblationes) comederunt in Iloco impuro?
(nequaquam;) ſed priores (oblationes,) quæ erant ſancta ſanctorum, neceſſe erat co-
medere in loco ſancto; aſt iſtæ non opus habebant, ut comederentur intrâ tapetes o-
cellatos; 35. ſed intrà caſtra Iiraelitarum, quæ erant pura, nec illa ingrediebantur
leproſi, hinc eſt, quòd ſancta levia 36. comedi poſſint in tota urbe. 37. Eod. verſ.
14. Tu & filii tui & ſiliæ tuæ] Tu & filii tui in partem (vocamini;) aſt filiæ tuæ non in

partemä(vocantur;)fed ſi dederitis eis portiones, 38. poſſunt illæ comedere de pectu-
ſculo & armo, aut (forſitàn) etiam filiæ in parte

m (vocantur?) lex dicit: quia portio
OoOOO 2 . tua

+ : . . 5
finit is ſeptem diebus impletionum ſive confecra

Numer. cap. 7. V. IO. & V. 12. it. not. in Ho
DSDs h. oc V
31. De qua Numer. dict. cap. 7. v. 12. confer. &
infra verſ. 16. cap. n. 44. ac not. in nDO
no h. loc. it. Sevachim, Fol. 60. a.

.

ros non tranſüt; ſedillo ſolàm tempore in de-
dicatione altaris & in ſacerdorum conſecratione
fuit oblata, confer. dict. verſ. 16. h. cap. n. 4 5.
& Gur Arjeh !. 13 3. COl. 1. princ. in not.

men declarationem, quæ veriſu ſequ. 14. .cap.
m. 3 8. habeeurr.e
* Vide bic tract. Talm. Joma, /0l. 5. b. & Seva-
chim, ol. 10 1. b. it. Torat Cohanim, prout in

tionum, quo die octavo, quando dedicatum fu-
it akare, Primam oblationemn ſive incham ob
tulit Nachallon „ vide cap. antec. 9. V. 1. G& 4

32. Id eſt: tunc temporis oblata, quæ ad poſte-

Dat h. loc. it. tract. Talm. Sevachim, ols 5.a.
33. Vels in ſacrificiis ſive oblatiénibus; videta-

PpDAT NDV H. lor., allegantur ad marginem, ubi/

34. Vel: Iacrificiolum euchariſticorum, confer.
hic, quæ ſupra ad Levit. c. . verſ, 12. . 1 5.n0-
tata ſunt, vide & tractar. Talm. Sevachim „Jol.
10 1: b. miin r* , loc, ad marginem
allegatur, ubi vide etiam notas.
35. Hebr. =yνανw, in MSro I. pro eo legitur
rIO Ha i. e. in loco ſancto, nam ſancta ſan-
ctorum intra tapetes ocelatos comedi debe-
bant, confer. Exod. c. 29. v. 37. n. 111. & in.-
fra verſ. 17. b. «ap. n. 5 2. & n. 53.: it. Levit. ,
22. Vv. 22. n. 70. it. Levit. g. 6. v. 27. n. 94.
36. Vuigaria. quæ non ſunt ſanctifſima, Hebr.
D W confer. fupre Levit. c. 5. v. 1 F. n.
44. & Levit. c. 6. V. I1. U. 52e Vide & Buxtorf.
lex. Talm. fol. 19 80. übi exponitur, quænam
ſint ſancta levia „ vide S& infra Levit. dict. c. 22.
v., 21. ne I: ac not, in p- T h. loc.
37. Confer, quæ infra ad Uevit. c. 14. V. 3. n, I.
notata ſunt, vide S& tract. Talm. Sevachim, jol.
55. a. uti in vnan ne b. loc. allegatur.
3 9. Quaſi donz ſeu munera ex iſtis oblationibus.
Hebr. ann i. e. dationes, Goafer. verſ. antece

ride etiam notas,

13. h. cap. n. 33⸗

85 LEVITICI. CAb. X.

tua Itatuta & portio filiorum tuorum data ſunt, 39. (nimirum) portio ſtatuta eſt filiis,
non filiabus. Verſ. 15. Cum 4o. igne abſumendis adipibus] Hinc (diſcimus,) quòd
adipes (fuerint) infrà tempore agitationis; 41, ſolidus autem ſenſus locorum Scri-

pturæ, ne alter alteri contrarietur, jam anteà quoad tria iſta expoſitus eſt in (Sectione,
quæ incipit:) præcipe Aaroni. 42.
additamenti neomeniæ; 43. tres autem hirci pro peccato oblati fuerunt eodem illo
die, (nempè:) hircus caprarum ** & hircus Nachaſſonis 44., atque hircus novilunii;
ſed ex iſtis omnibus non combuſtus fuit, niſi iſte (ſcil. hircus novilunii;) div
"tem ſunt hac in re ſapientum Iraelis ſententiæ, nonnulli dicunt: propter immundi-
tiem, quàâ laboravit, (hircus iſte) combuſtus fuit; alii dicunt: propter luctum com-
buſtus fuit, quia is eſt ex ſacrificiis poſterorum; 45. aſt in ſacrificiis temporariis 46.

innituntur † (ſapientes Iſraelis verbis*) Moſi, qui dixit eis 47. de mincha: & come-

dite illam cum azymis. 48. Eod. v. 16. MWarendo quæßvit] Duæx Nme 49. j. e.

interrogationes iſtæ (fuerunt, nimirùm:) cur combuſtus fuit iſte (hircus?) & cur illa-

Verſ. 16. Et hircumpeccati] (Videlicèt) hircum

erſæ au-

non 50. fuerunt comeſta? ita iſtud (reperitur ſcriptum) in lege facerdotum-

39. dicuti hoc verſu 14 habetur: .
40–. Ita hic particulam 7y cum Junio ac Tremel-
lio verto, quibus & Paraphraſtes Chaldæus con-
ſentit, vide P. Fagii translationem Latinam ibi-
dem, confer. & ſuprà Levit. c. 3. v. 4. n. 12. au-
tor tamien noſter hie particulam 7) propriè ſum-
pſit, & expoſuit, quòd ſignificèt: ſuprà, confer. hic
tri ct. Talm. Menachet, fol. 62. a. & Joma,fol.
5. b. it. Sevachim, fol. 10 1. b.
41. Confer. quæ ſuprà ad Levit. . 7. v. 30. n. 9 1.
notata ſunt.
42. Seclio iſta incipit 4capite ſexto Levitici & con-
tinuatur usque ad caput nonum, habetur au-
sem expoſitio & conciliatio locorum Scripturæ,
qui ſibi in ſpeciem contradicere videntur, in di-
Oæ Sectionis capite 7. V. 30. in notis Raſchi n.
9 1. & ſeq.
43. Confer. de additamentis Buxtorſ. Synag. Jud.
cap. 22. pag. m. 474. & Ejusd. Lexic. Balm.
fol. 964. vide & Numer. c. 2 S. v. 1 5. ibique Ra-

ſchi not. vide & verſ, ſeq-. 17. H. cap. n. 56, ac

not. in νανς R h. loc.
X Confer. hic not. in enon m

cap. & ad hunc verſum 16
XX Hebr. mny, in MSto I. pro eo legitur: bienn

ad verlſ. 12. .

i. e. impletionum (hircus,) confer. Verſ. ſegu.

ign. *
17 Kign.

44 De quo Numer. cap. 7. v. 16. confer. ſupraà

uti in nan ihom y. loc., ad marginem allegan-
tur, it. tract. ITalm. Sevachim, ol. I0 1. b.
45. Id eſt: hircus iſte fuit ex oblationibus non tem-
porariis; ſed perpetuis, quæ etiam 4 poſteris
Peragendæ erant, confer. ſuprà v. 12. h. cap. n.
32. & infrà ve 19. H. c. n. 68. & n. 69, “
46. Hebr. ye w“, hic opponuntur iis ſacrif-
ciis, quæ dicuntur α αν i e. ſacrificia ge-
nerationum, confer. ſuprà dict. v. 12. h. cap.
n. 32. & num. antec. 4 5. vid. & infrà Levit. cap.
2 2. V. 2. D. 5.
Hebr. 1apb in MSto I. huic verbo præmiſſa eſt
particula negativa: N i. e. non, ut juxta hance
lectionem ſenſus ſit: non innituntur (Verbis
Moſis.)
2

tur adjecta. 3

17. Nempé: Aaroni, ut & Eleazaro atque Ithama-
ri, prout v. 12. . cap. habetur. .

18. Sicuti dict. V. 12. h. cap. habetur.

49. Dicitur enim hic ντα αα i. e. quærendo
quæſivit. confer. hic tract. Talm. Sevachim, Jol.
101. b. uti in 'pan h. loc. allegatur.

50. Hebr. 17283 &, ſic in editione rpnaft n
hic

(AI.

4

51. Eod. . 1
õ
minämipled
Cbolia 9) Z
quando egredd
i igitut Ma
Ciſtistam? .
comedunt&
Hinc diſcima
immunditieis

v0 (oblata)e

6

S

verſ. 12. H. cap. rI. 3 I. vide & Torat Cohanim,

Hebr. O, ſic in utroque MSto vox iſta reperi-

cxpiandum.
ejus intrinlect
igue ofmne
———D
bie cum artie
ledionem hie
Buxt, ut & in
Heb ro, u
qur etiamn lect
troneth, nen
ie, cur connt
Kasuits uni
deplura.
II1. Vide, gua
num. 26, not
133, col, loh
30,. Delat
31 Vid inftay,
Conk. hie Tor:
be loer ad mar
61. Hebr. )-
I1I. upra
7.Ferl. 19. n.
Num. ſequ
101,4. b.
39 Nenpe: en
um, konler.

Hier, ud, pal

lhtut elflis .
limis,)

1s locorum dcti.
eltin Seckion
Udelct))nirenn 1
Krunt eodemiil
Ukens norilanii;
i)) drerſe an.
Opter immundi.
ter ludum com.
temporaniis 46,
nchs: & come.
W) 49. de
e) Kcur l.
ge lacetdotumn
11. Hod.

—
N.16. eonter ſüſt
1
le& Torat Cohatid, 1

Qmatginem aleg.

thim, fol. 101 b.
Dhtionibusnonten. 8
Aux etinn 4pollens
lrif 12. , cal.
&m 69,
ponuntur is ſaeii.
v ie, ſueſifieng⸗
dict, v. 11. , 0).
d intt Lerinn. 1
e verbo premiliel
non, ut usta hine.
innitumur (fabis

Mgto vor ilis teſei .

eizatqdelihinld⸗
etune
habetur.
V i e guerendo
Talm. Serachim fole
h. oe, allegatut.
ii Ne
Guione nn .

tit (Moſes) fa

*

—

51. Eod. v. 16. Conera Eleazarum & Iihamarem] Propter honorem Aaronis conver-
)faciem ſuam versus filios (ejus) & iratus eſt. ** Eod. verſ. 16. Dicens:]
Dixit illis (Maſes:) refpondete mihi ad verba mea. * Verſ. 17. Cur non comediſtis
cſtiam pro peccato in loto ſanctoe“] Enim veroò num extrà Sanctuarium comederunt
(illam hoſtiam?) nonne combuſſerant eam? cur igitur ille dieit: in loco ſancto? ni-
mirùm ipſe dixit eis: forſitàn extrâ tapetes ocellatos 72. exiit atque (ita) polluta fuit
c(hoſtia?) Eod. verſ. 17. Quia ſanttum ſanlttorum eſt] Polluuntur autem (iſta,)

quando egrediuntur; 53. illi autem dixerunt ei (Moſi:) non (egreſſa eſt hoſtia,) di-
xit igitur (Moſes) illis: quandoquidem † in loco ſancto fuit (hoftia,) cur non come-

5I. Vide, quæ

2

diſtis eam? 54. Eod. verſ. I7. Atque eam dedit ad ferendum & .] Nam ſacerdotes
comedunt & domini 55. expiantur. Eod,. verſ. 17. Ad ferendam iniquitatem cæœtus]
Hinc diſcimus, quoòd hircus neomeniæ fuerit, 56. quoniam ille expiabat peccatum
immungditiei Sanctuarii atque rerum ejus ſacrarum, nam hoſtia pro peccato die octa-
vO (oblata) ac ſacrificium pro peccato, quod Nachaſſon (obtulit,) non veniebant ad
expiandum. *X Verf. 18. Ecce non illatus fuit &c.] Si enim illatus fuiſſet (ſanguis
jus intrinfecùs intrà Sanctuarium) comburendus vobis fuiſſet (hircus,) veluti dicitur:

ej 1
atque omne ſacrificium pro peccato, de cujus ſanguine illatum eſt &c. 57. Eod.
́́́MU?ẽ S OooOoO 3 verſ.

† Hebr. 0 “ Ppa en in MSto 1. pro his
lectionem hie in verſione ſecutus ſum, in Bibliis legitur: — èe , P R i. e poſt-
Buxt, ut & in utroque MSto, item in exemplari quam extrà Sanctum non venit (illa hoſtia.)
Hlebiæo, quo uſus ſum, legitur ſine negatione, 54. Confer. quæ ad verſum antec, 16. H. Cap. n. 50.
Qquæ etiam lectio commodam recipit interpreta notata ſun.
tionem, nempè: e en en n den55. Id eſt: offerentes, vide ſuprà Levit. C. 7. v. 5.
i. e, cur com buſtus fuit iſte; alter autem come- ibique not. n. 7. & n. . iſto autem tempore non
RKas fuit? uti in iisdem notis exponitur, ubi vi. fuerunt domini, qui offerebant, e Synee
de plura. DyO a eeen i. e. nam domini fuerunt
de hoc libro cap. antec. 9. v. 23. ſacerdotes illo tempore, ſic in notis Raſchianis
num. 26. notata ſunt, confer. & Gur Arjeh /ol. editionis nann ew hic ex K. Ilaaco Luria
133. col. 1. fin. it. tract. Talm. Kidduſchin, fol. adducitur & ex ponitur.
30. a. & Peſachim, ſol. 24. a. . De quo vVerſ. antece 16, b. cap. n. 43. dictum
XX Vid. infrà v. 19. h. cap. ibique not. Sign. & elſt, confer. ttact. Talm. Schevuot, fol. 9. 2. b. &
x* Conf. hic Torat Cohanim, prout in nen e Fol. 10. a. b. it. Sevachim, fol. 10 I. b. & Mena-
h. loc. ad marginem allegatur. chot, fol. 4. a.
. Hebr. yo“, confer, Exod. c. 29. V. 37. n. * Hebr. e NeSPDN, heæc hoſtia pro peccato di-=
111. & ſuprà Levit. 6.7. V. I 3. . 45: ac dict. c. citur hircus caprarum & hircus impletionum,
7. Verſ. 19. n. 6 8. vide & v. 14. H. Cap. n. 3 5. & confer. verſ. Præc. 16. Sign.
num. ſequ. 53. confer. & not. in nan bp. K Conkfer. not. in pom n p. loc. ubi ad ali-
loc. it. Peſachim, fol. &2. a. & Sevachim, Ffol. quam objectionem reſpondetur.
101. a. b. 57. Sicuti ſuprà Levit. c. 6. V. 2 3. habetur, ubi
33. Nempè: extrà tapetes ocellatos ſive extrà atri vide not. n. 84. confer. hic tract. Talm. Peſa-
um, confer. num. antec. 52. & not. ad librum chim, fol. Q2. a. & fol. 8 3. a. it., Seyachim ,„fol.
Piec. Jud. part. I. p. 9. a. fin. S; a. b. & fol. 101, a. b.

hic cum artieulà negativaà legitur, quam etiam

56

4
4

872 LEVITICI.

Et dixit Aaron] Verbum *, (quòd hic habetur,) non niſi vehemens ac durum
ſignificat, dicitur enim: i. e. & locutus eſt populus &c. 59. num ſieri poteſt,

ut Moſes iraſcatur * contrà Eleazarum & Ithamarem; Aaron autem loquatur? ecce

tu nòſti, quòd iſtud haud factum ſit, niſi propter honorem, * dixerunt: non conve-

nit, ut pater noſter ſedeat ac nos coràm illodoquamur, nec decet, ut diſcipulus reſpon-

deat doctori ſuo, fortaſſis Eleazar nihil † habebat quod reſponderet? lex dicit: & lo-
cutus eſt Eleazar, ſacerdos, ad viros exercitus &c. 60. ecce, quando voluit, locutus

ed (Eleazar) coràm Moſe & coràm é1. principibus, hoc reperi in Siphre, 62. D D
„. 63. Eod. verſ. 19. Ecce hodie obtulerunt] Quidnam illa (Scriptura hic) dicit?
* videlicèt Moſes dixit ei (Aaroni) forſitàn ſparſiſtis ſanguinem ejus (hoſtiæ) lugen-
tes? nam lugens, cultum Divinum peragens, (ſanguinis ſparſione) fit profanus, re-
ſpondit ei Aaron: numquid illi obtulerunt, qui ſunt (ſacerdotes) vulgares? 64. ego

CAbD. X.
verſ. 18. Comedenda cvumedere debebatis eam] Comedere debebatis illam, quamvis
vos elſletis in luctu. Eod. verſ. 18. Sicutipræcepi] Vobis in mincha. 58. Verſ. 19.

/

obtu⸗

58. Vel: circ4 Mincham, prout luprà Levit. dict.
c, 6. v. I I. habetur, confer. tract. Talm. Joma,
fol. 5. b. & Sevahim, Fol. 101. 2, it. not. in
DN r b. loc. =
* Hebr. ? PN& iſta & ſequentia, usque ad: ν⅜⅝¾
mmy i e. num fieri poteſt vel forſità Moſes &c.
abſunt à MSto 2. 2
59. Quemadmodum Numer. c. 21. v. 6. habetur,
ubi verba dura ac ſeditioſa contrà Deum, ac Mo-
ſen protulerunt Iſtaelitæ, confer. Numer. c. 12.
v. 1. num. I. it. not. ad Eccleſ. c. I. v. I. n. I. ac
Gur Arjeh Jol. 13 3. col. 2. princ. & not. in
paR b. loc.
XX Verba iſta: num fieri poteſt, ut Moſes iraſca
tur &. usque ad: iun Siphre; in MSto z. poſita
ſunt poſt verba illa: verſus filios (ejus) & iratus
eſt, quæ ſuprà v. 16. h. cap. habentur, ubi vid.
XXX Scilicèt: patris ipſorum, nempè: Aaronis,
cui Eleazar & Ithamar, filii ejus, honorem 00o
quendi præripere noluerunt, nam dixerunt, non
convenit Sc. ſicuti mox ſequitur.
† Hebr. α Syw, in MSto 1. omiffaà particula
negativà ſic legitur: e i. e. (fortaſſis Elea-
zZar) habebat, (quod reſponderet & c.)
60. Ita habetur Numer. c. 3 1I. V. 2 I. ubi vide Ra-
ſchi notas.

1

61. Hebr. 127) ita in exemplari Hebraico, quô

—
uſus ſum, ut & in editione a ν%, legitur;

rectiùs, quàm in Bibliis Buxtorf. ubi habetur.

hn, ex typothetarum vel deſcribentium er-
rore. ==
62. Hebr. b, de hoc libro vide ap
& Buxtorf. Biblioth. Rabb. confer. & ſuprà I evit-
T. 7. Vv. 6. n. 16. & cap, ſeq. 11. V. 3 8. u. 109.
it, Levit. r. 23. V. S. n. 16⸗
6 3â. Significatio verborum iſtorum obſcura eſt,
fort aſſis ſic ex libro Siphre fiunt allegationes, ut
alia pars vocetur E —, afia: α
vel alter ſive ſecundus explicandi modus hisce
verbis indicatur, nam in Siphre variæ continen-
tur expoſitiones locorum Scripturæ, quocirca
alterum ſive ſecundum explicationis modum
bic intelligi puro, abfunt autem verba iſta:
da ne e A MSto z. ſed in MSto I. ha-=
bentur.
* Id eſt « ad quidnam opus fuit, dicere: ecce
hodiè obtulerunt &c. nam ſatis eſſe videbaiur,
dicere: acciderunt mihi res ejusmodi, ſi come-

diſſem &c. (uti hoc verſu 19, habetur,) ſic in

not. nD b. oc, habetur ubi vide fuſio-
rem declarationem iſtius loei ſatis obſcuri, con-
fer. Sevachim, ol. 16. a. b. & ol. 10 I. a. b.
64. Hebr. —hGhneh, quo nomine hic intelligun-
turilli ſacerdotes, qui non ſunt ſummi pontifi-

(A. II.
au 1
ciderun ni
cognati, e05
retl. 19.

hN DN

Altludusno
od, verl. 19.
tempotatiis,
Vetl. 20, .
100 audivi.

Erl. 1.
kod.
10 &
le(Deus)icit
lraelitisz 3.

—
(es, net. in
nadtat. Talmu
Do hloe.
65. Notant bie
odl tus kenit
Numer. ceg
Kintrz Leyi,
verl. ſeg 10,/
66. Vel: pollui
(,21. V. I. &
1 6). ſeimo:
r üribus, ewen
i MStO 2.
P j e
tur, confereh
101.à b,
H. Siye: lugen
20, item nacl
Proutin Onn
dinem.

1
ſt. Verl 19,
Wens ac Gdurumn

numfietiotek, †
logvaturd eece .
Oh coNVe. 1
ſeipulte reſpon.
ler ict: l.
Dvolnit locute

m: n

Phre, 01. Dnd

ipturahic)dict)
(hoſte) gen.
ir profinus te.
Agatet! 4.

obnn.

—

Utort, ubt habetgr⸗
el Ceſeribentiumn e⸗

o wide o hn

nfer & ſupr lei,
4. I1.. 30. n 10)

P
Korum oblenn d,
junt allegxtione, Aͤt
65. Notant hic Rabbini, quòd Moles propter iram
oblitus fuerit doctrinæ ſive deciſionis legis, vide
Numer. c. 3 1. v. 21. ibique not. n. 92., confer.

M, Ais: W 1

Miesndi modus ce

Phre variz coftiin
Senipturæ, qubent⸗

pliceationis nodin.

t zutern Verba ind:

ſed in MSto na.

38 foit, Gicere: ece
m laiiselle icebaiut,
4 ejusvol, cone⸗
19, habetul, ſie in

abetur udi ſige ſo.

Neilatis obſeuni col⸗
8 o, 10 l4. b.
bmige hic imellgon⸗

.

lan, Iamvis

. — 4
n , ſegiu

4

LEVITICII.

obtuli, qui ſummus ſum ſacerdos, qui lugens offerre poteſt. 65. Eod. verſ.

CAb. XI. 853

19. Et

aæcciderunt mihi iſta] Etiamſi illi, qui mortui ſuut, filii mei non fuiſſent; ſed proximi

cognati, eos (tamen) ego æquè ac iſtos (filios meos) lugere debuiſſem, ſicuti omnes,
qui dicti ſunt in Sectione Sacerdotum, ſuper quibus ſacerdos polluitur. 66. Eod.
verſ. 19. Si comediſſem ſacrificium pro peceato] (Iſtud: ?&) hic ponitur pro:)
Ne& DNN) i. e. & ſi comediſſem, num rectum fuiſſet &c. Eod. verſ. 19. Hodiè]

Afſt luctus noctis permiſſus eſt, quoniam non eſt plangens, 6⁶7. niſi die ſepulturæ. E-

od. verſ. 19. Num placuiſſet in oculis Domini?] Si audiviſti (id fieri poſſe)in ſacrificiis
temporariis, 68. non proptereà id leve putare debes in ſacrificiis generationum. 69.
Veri. 20. Et placuit in oculis ejus] Confeſſus eſt (Moſes,) nec illum puduit dicere:
noo audivi. 70 S 1

CAFP. XI.

Erſ. I. Ad Moſen & v ad Aaronem] Moſi dixit (Deus, ) ut ipſe diceret Aaroni. 1.
Eod. verſ. I. Ult diceret ülli] Dixit † (Moſes Aaroni) ut ille diceret Eleaza-
ro & Ithamari, aut fortè non eſt iſtud, niſi, ut diceret filiis Iſraëlis? uando il-
le (Deus) dicit: N1i. e. dicite filiis Iſfraelis, 2. ecce ) i. e. ſermo dictus fuir
Iſraelitis, 3. ecquid igitur ego ſtabilio? (nimirùm iſtud:) &ν i. e. ut diceret illis,
MW (hoc

ces, confer. ſupra Levit. c. I. v. 7. num. 74. ac] 46. notata ſunt.
tractat. Talmud. Sevachim, fol. 10 I. uti in noæ 69. Sive: poſterorum, id eſt: in ſactificiis per-
Pnnr h. loc. ad marginem allegatur. petuis, confer. Gur Arjeh fol. 133. col. 3.

& infrà Levit, c. 2 1. V. II. & 12. n. 44. vide &
verſ. ſeq. 20. h. cap. n. 70.

66. Vel: pollui poteſt, de quibus vide Levit. dict.
c. 21. V. 1. & ſeqq. it. Levit. alleg. c. 2 I. V. 1 2.
n. 45. ſermo alutem hic eſt de ſacerdetibus vul-
Qgaribus, exceptô ſummò ſacerdote, hinc etiam
iin MSto z. numero plurali legitur: nacne
DPpShO i. e. ſuper quibus ſacerdotes polluun-

tur, confer. hic tractat. Talmud. Sevachim, fol.
101. a. b.

67. Sive: lugens, confer. ſuprà Levit. c. 7. v. 7, n.

20. item tract. Talm. Sevachim, fol. 101., b.
prout in nn mne . loc. allegatur ad- mar
ginem.

6 , Vide, quæ ſuprà adv. 16. b. cap. n. 4 & n.

med. ubi hoc ita exponitur: ſi hoc audiviſti de
ſacrificiis temporariis ; non tamen audiviſti de
ſacrificiis perpetuis; Hebræa, vide sis jbidem.
70. Confer. hic tract. Talm. Sevachim, fol. 10 1.
a. b. in Gur Arjeh dict. fol. 133. col. 4. iſtud ſic
explicatur: audivi quidem, id prohibitum eſſe
quos d ſacri ficia perpetua; ſed MPlaw i. e. obli-
tus fui, confer. verſ. antec. 19. n. 6 5. ac not. in
DEDE rDVy, ubi locus iſte fuſius exponitur.
I. Confer. Levit. c. I. v. I. n. I 3-&& Numer. c. 1 8.
v. I. ibique Raſchi not. n. I. vide S& Gur Arjeh
Fol. 132. col. 3. med. ac not. in a h. I.
† Hebr. pèe hoc 6e quæ ſequuntur, usque ade
SNa i. e. filiis (ſuis, nempe Eleszaro &c.) ab-
fſunt 4 MSio IJI. =

2. Sicuti verſu ſeq. 2. h. cap. habetur. .
3., Autor noſter hie ſatis ſubtiliter diſtinguit inter
verba iſta: n & WM&, conter, Sign. ſequ.

(hoc intelligendum eſt, ut diceret) filiis (ſuis, nempè:) Eleazaro & Ithamari. * Verl.
2 Dicite ſilis Iſraëli] Omnes æ qquales fecit (hic Deus,) Tut eſſent ipſius legati in hoc

IICI.

—

N7

V

Ni. e. ſermone (ſive allocutione ad Iſraelitas,) quoniam æquales fuerant quoad

ſilentium, 4. & in ſemet receperant decretum Dei præ amore. Eod. verſ. 2. Hac
eſt animal] (Dictio —PH) notat i. e. vitam, quoniam Ifraslitæ adhære-
bant Deoac debebant eſſe D)) i. e. vivi, ideò ſeparavit illos (Deus)ab immunditia &
conſtituit eis præcepta; * aſt populis, cultui idélolatrico deditis, †**S nullam fecite
rohibitionem, res ſimilis eſt medico, qui ingreditur, ut viſitet ægrotum † &c. ſicuti
id habetur in Medraſch R. Tanchumæ. 5. Eod. verſ. 2. Hoc eſt animal] Docet (hic
Scriptura,) quòd Moſes animal tenebat (manu) idque monſtrabat 6. Hraelitis, (di-
cens:) iſtud comedetis & iſtud non comedetis. Verſ. 9. Mud comedetis Gr.] Etiam

illis (Iſraelitis,) idem & in volucribus (faciebas, dicens:) iſta abominabimini ex volati-
libus, 7. ſic quoque (faciebat) in reptilibus (aliis, dicens:) hoc eſt vobis immundum.

Eod. verſ. 2. Hoc eſt animal ex omnibus jumentis] Docet (hic Scriptura,) quòd pniaD

1. e. jumentum comprehendatur ſub nomine — ri. 8. Verſ. 3. Dividens] Juxtd
Targum ejus eſt: 3P)& i. e. findens. Eod. verſ. 3. Ilngulam] Linguâ vernaculà:
plante. 9. Eod. v. 3. Et ſindens fiſuram 1o. ungularum] i. e. Quod findit ungulam

CAb. XI.

4

ex reptilibus aquaticis tenebat (Moſes manu) unamquamque ſpeciem & monſtrabat

. 4
A
D ne ine
ſdbe E
nidem diriſe
ve conex? ſl
Kattrahit 13,
becommmmignat
men gus ac cot
betutinillolo⸗
tutninatio)
minationenn l
Hre Cicio 2
quireperitur i

X Non vero Iſtaeëlitis, nam iſto caſu non uſurpatur
verbum n&, (prout hic habetur;) ſed verbum:
, (uti verſu ſequ. 2. habetur,) confer, num.
antec. 3. H. verſ.
† In MStoz. hic additur: Hyrvva i. e. per miſ-
ſionem ſeu legationem, (ut eſſent ipſius legati
&c.)
4. Hebr. , ſenſus eſt, quòùd omnes (nempè
Moſes & Aaron) animo ſilenti ac quieto in ſemet
receperint Divinam iſtam legationem, nec obſe-
quium detrectarint, oonfer. quoad vocem n'n-
R. Salom. not. ad Habac. c. 2. v. 20. n. 60. vid.
& not. ad cap. præc. I0. V. 3. Sign.
KX Hebr. n i en, abſunt iſta 4 MSto I.
XKXX Hebr. dy i. e. hhς n „ abfunt iſta ab
utroque MSto. =
Simile vid. in not. ad Exod. c. 1 5. v. 26. Sign.

X confer, hic Spenceri de Legibus Hebtæor,

ritual. lib. I. «. 5. Sect, I. & ſequ. us que ad g. 6.
ubi plura de animalium & ciborum diſcrimine
habentur. è .
5. De hoc vide Exod. c. 9. V. 322 n. 45. & Exod. c.
3 8. v. 8. n. 8. it, Numer. c. 3 3, V. I. n. 9. G& ad

Proverb c. 4. v. 23.
6. Cur ſpeciali iſta monſitatione opus fuerit, ratio-
nes adducuntur in Gur Atjeh ol. 133. col. 4.
med. confer. & Torat Cohanim ac tract. Talm.

Part, I-Fole 144. Col. 4.
1. Princ.

7. Sic uti verſu 13. h. cap. habetur.
38. Id eſt: animalis ſiye feræ, coenfer. Deuteron. c

2. ac tract. Talm. Chullin fol. 7 1. a. haa e
He i. e. & D ſab regula
MSto z. hic additum eſt. 2
9: Scilicèt: du pied, vide Deuteron. dict. c. 14.
v. 6. h. L S"ae not. in an e h. loc. ubi
ſcribitur Germanice dici: Pfotte/ in MSto 1.
legitur: &na ſed in MSto z.,
S. 0 2, deeſt h .
Gallica. 2 Xc ox
10. Confer. num. ſeq. 11. vide & P. Fagii not.
* 1 1 not. ad
Paraphr. Chaldaic. b. loc. ubi ex R. Darvid kim.

chi adducit, quo modo 9 & yd diſſterant,

/.

Chullin, ol. 42. a. b. & fol. 59. a. S. ſol. 71. a.
prout in por Wv h. loc. ad marginem alle-
gantur, ubi vide etiam notas, conter, & Jalkut

Princ. ac/l. 145. coſ.

14. V. 5: n. 10. & Jalkut Part. I. fol. 14 5. col.

mn, ſic in

*

peens immund!
(itaquidem elt
transgrediatut

Kxrve eorun b

il. Sie §. N. Dan
Pov gelihit, n
ſam uti videtee
ls zil geau⸗
billcam appel
(. 1(4. . 6. l. l
Hebr. nn n
(itum teperitun
cot, fol. 19.
chim, /ol. 34.
11. Id eſt: in in
Gere et in cam
ſimilibus, con
Deuteron. dich
1 1 Hebr. Nn
umen.
14 a bie Dyyr
vilcera notat,
l 1.:pron
ginem alleo uur
1 0 Hri1. awvel
iator itage nol
dice , ièt
Attrauid ficiatm

chi gem K

kammt, V
iislegatiin hoe
tuerant G1cad
dd Verl 2. H
lrablite Adhere.

bimmunddta &

nullam kecit

Ntumt Ec, ſent.

Hocet hie

A

“H
Au Gr] Bim
n & monlrabat
bimini ex volat.
obis immundum.

)gradr

Diileni ux

ingui vernachli
Ancitungelam
ſuper

——

ne opusfuenit, kali.
eb ol. 133 col ,.
nanim ac tlact, Talm.

ſ. a fol. 11. .
e ad warginemn alle.

as, Onter, & atut
lne. ac fol. 4 . ch.

conler. Deuteron d
Dat. 1. l. 14 ,l.
Ol.1.a. Me.
egula dnn, ſe in

elteſin. dick. . IA. 1

n o loc. ubi
Pfotteſ in Mo ,
1o 2, deeſt hec ſol

de & Fegii no, 4d

bier R. Danid Kim=

39 & pvo Cülklent

el.

i, Iitaelits, .

LEVITICI.

8 5 †

ſupernè & inferné 11, in duas ungulas, (ſic quoque) juxtà Targum ejus: e'
LI . e. & findens (per totum) ungulas, eſt enim (animal, *) cujus ungulæ ſuprà
quidem diviſæ; ſed non ſciſſæ ac penitùs diviſæ ſunt, verum infrà 12. cohærent (ſi⸗
ve connexæ ſunt.) Eod. verſ. 3. Quod ruminat] (Nempé,)) quod aſcendere facit

qui reperitur in viſceribus matris ſuæ. 17.

2

& attrahit 13. cibum ex ingluvie ſua 14. eumque revocat ad os ſuum, ut illum pro-
béè comminuat atque commolat. Eod. verſ. 3. Ruminationem] ( ½) ſic eſt no-
men ejus ac conveniens videtur illud diducere à derivatione (ſignificationis, quæ ha-
betur in illo loco:) ſicuti aquæ 3 i. e. defluentes, 15, quia illa (—i. e.
ruminatio) i. e. attrahitur ad os, Targum ejus † habet: —☚ , quia per ru-
minationem cibus BS i. e. diſſolvitur 15. & digeritur. Eod. verſ. 3. In jumento]
Hæc dictio ex abundanti addita eſt, ita, ut exponi poſſit, quòd permiſſus ſit embryo,

Eod. verſ. 3. Muad comedetis] Non veròô

pecus immundum; ſed nonne iſtud (jam anteà verſu 2. h. cap. fuit) in dehortatione?
(ita quidem eſt;) ſed (id ideò hic dicitur,) ut ille, qui iſtam (dehortationem) violat,
transgrediatur 18. præceptum affirmativum ſimùl ac negativum. 19. Verſ. 8. De
tcarne eorum non comedetis] Non mihi (hic in mentem venit, alia prohibita eſſe anima-

lia,)

II. Sic & K. David Kimthi loc. alleg. dictionem

. lis & idd genus aliis, quam ungulam biſidam aut

C 14. vVv. 6. n. 17. .
*„ Hebr. —eaia jumentum;, ſic in MSto 2. hic ad-
ditum reperitur, confer, hic tract. Talm. Mac-

chim, fol. 34. a.
12. Id eſt: in inferiore ungularum parte ſicuti vi-
dere eſt in camelis, urſis, canibus, felibus atque
ſimilibus, confer. inftà v. 2 6. b. cap. n. 62. &
Deuteron. dict. c. I4. V. 6. n. 17.

rumen. JͦMMU
14. lta bic )hn hic interpreter, quæ dictio aliàs
& viſcera notat, confer hic tract. Talm. Chullin,

vol. 7 I. a, prout in .em rm b, loc, ad mar-
ginem allegatur.
15. Uti 2. Samuel. c. 14. v. 16. habetur, Commen-
tator itaque noſter dictionem deducit ra-
dice , licèt ipſe paulo poſt Verbi )i. e,
attraxit, faciat mentionem, unde & R. David Kim-
chi (quem & alii ſequuntur) vocem illam deri-

definit, nempé; ungulam per totum fil-
ſam, uti videre eit in ovibus, capris, vaccis, vitu-

biſulcam appellare poſſis, confer. Deuter. alleg.

cot, fol. 18. b. & Chullin, ol. 7 1. a. it. Seva-

13. Hebr. **521 i. e. evomit, revocat cibum ad

vat, vide P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
†¼ Hebr. N, iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
naa i. e. in ſumento, abſunt ab utroque
MSto.
16. Liquefit, tepeſt, id enim verbum ba ſigni-
ficst, Confer. Buxt. Lex. Talm. Jol. 1864.
17. Confer. Deuteron. c. 14. v. 6. n. 1 8. pecus
autem, in quo, dum mactando finditur venter
ejus, fœtus repetitur, 4 Rabbinis dicitur: 12
—yn vide Gur Arjeh fal. 100. col. 3. princ.
& Buxtorf. Lex. Talm. fol. 179 I. conſer., & To-
rat Cohanim ac tract. Talm. Chullin, c. 4. ſicuti
in 'non new h. loc. ad marginem allegatur;
ubi vide etiam notss, habetur autem in Chullin
Jol. 77. a. L
18. Hebr. Day7, confer, infrà Levit. c. 2 3. v. 22.
n. 52. & Deuter. c. I4. V. 20. n. 45. vide & in-
frà V. 44: H. Cap. n. 13 3. confer. & tract. Talm.
Bechorot, fol. 6. s. & fol. 7. a. b. it. fol. 16. a. b.
& Chullin, fol. 59. Aa.
19. Confer. quæ ad Exod. c. 34. V. 23. n. 69. nO-
tata ſunt, vide & tractat. Talmud. Sevachim,
Jol. 34. prout in par mnow h. loc. àd
marginem allegatur, ubi vide etiam notas.

Ppppp

856 LEVITICI. CAb. XI.
lia,) quàmtiſta, (de quibus jam dictum eſt;) ſed cœtera animal

lia immunda, in quibus
nullum eſt ſignum mundtiei, unde (probabis, etiam iſta eſſe prohibita?) dicas, argu-
mento à majori ad minus (id colligi poſſe,) ſicuti enim iſta (animantia,) in quibus ex-
iſtunt nonnulla munditiei ſigna, 20. prohibita ſunt, &c. 21. Eod. verſ. 8. De⸗-
carne eorum] De carne (hic fit) dehortatio, (ne illa comedatur;) non verò de oſſibus
ac nervis, ut & de cornibus * atque ungulis. 22. Eod. verſ. 8. Et morticina corum:
ve mngati] Forſitàn IHraelitæ præmoniti ſunt, ne tangant * morticinum? lex dicit:
alloquere ſacerdotes &c. 23. ſacerdotibus dehortatio facta eſt; non verèò liraelitis,
(dic itaque, quòd) argumentum à majori ad minus (hic habeatur,) quemadmodum⸗
enim de immunditie demortui (hominis,) quæ gravior eſt, non fit dehortatio, niſi ſa-
cerdotibus. 24., ita de immunditia morticini, quæ levior eſt, nonne multò magis
(dehortatio non, niſi ſacerdotibus, facta eſt?) quid (igitur hic) lex dicit: ne tangatis?
(videlicèt:) in feſto. 25⁵. Verſ. 10. Pinunæ (5)) DO) ſunt pinnæ, † per quas na-
tat (piſcis.) Eod. verſ. 10. Squamæ] (ANWpLP) hæ funt ſn i. e, ſquamæ, quæ
ei (piſci) affixæ ſunt (ſive adhærent,) dicitur enim: *7 & loricâ DUPO. i. e. ſqua-
marum (vel ſquamatâ) ipſe indutus erat. 26. Eod. verſ. 10. Reptile] (Dictio )
ubique juxtâà ſenſum literalem notat rem humilem, quæ repit 27, ac ſerpit (vel: asi
. . tatur

ratio iſtius prohibitionis adducitur in Gur Arjeh
Vol. 134. col. 3., med. nempe, quoniam Iraeli-
tæ admoniti erant, ut oblationes 2n I. e. in

20. Confer. hic infrà Levit. c. 20. v. 2 5. D. 49. it.
tract. Talm. Chullin, fol. 59. a. & Bechorot,
Jol. 6. b.

—

21. Ita multoô magis illa animalia quoad eſum

ſunt prohibita, quæ nulla habent munditiei
ſigna, ſic verba iſta hic ſupplenda vel ſubintelii- f
genda funt, confer. Gur Arſeh ſol. 1 3 44. col. 2.

Rn. ac not. in NoTr nDw h. lec,
à Hebr. “), abeſt iſtud 4½ MSto I.

22. Confer. v. II. . cap. n. 2 9. & v. 39. h. cap.

num. 113.

xx Hebr. yan 7), iſtud, ut & ſequemia, usque
ad: rT i. e. argumentum 4 majori &c.

ablunt ½ MSto z. ſed malè.
273. Iita habetur infrà Levit. c. 2 I. v. I. confer. &
Deuteron. c. 14 v. 8. n. 24. unde lux quædam
huic loco accedet. Sðð
24. Prout infra Levit. cap. 2 I. verſ, 2, & ſeqq.
habetur. . 3
25. Scilicèt: ſolenni, ita hic d interpretor,

tria quippe feſta ſolennia 4Judæis quorannis ce

lebrabantur, de quibus vide Exod. eap. 23. v.
14. confer. & Buxtorf. Lex. Talm. ol. 2204.

& Dilherr. Atrium Ling. Sanct. pag. m. 207. J.

feſto ſolenni offerrent inee ee 727 i. e.
idcireò prohibuit ſcriptura, ne in feſto ſolenni
etiam Ifraëlitæ (non ſolùm ſacerdotes,) tange-
rent mortieina, Confer. Levit. c. 13. V. 14. n.
20. & Deuter. cap. 14. verſ. g. num. 23, nam
dn neh eee aee een i i. e. omnes
Ifraelitæz debemt ſe mundare in feſto propter ſa-
crificium, quod offerendum eſt in atrio, prout in
notis a e b. loc. habetur, ubi etiam
Torat Cohanim & Rolſch haſchana, fol. 17. b.
ad marginem allegantur.
† Confer. hice tract. Talm. Schevuot; fol. 5. a. &
Chullin, fol. 63. b. & fol. 66. 2. b. it. Nidda;
pol. 5 I. b. & Roſch haſchana, fol. 16. b.
* Hebr. &a iſtud ut & ſequentia, usque ad:
PY i. e. reptile, abſunt ab utroque MSto.

Jalkut Part. I. ol. 146. col. I. med.
27. Confer. infrà v. 20. H. cap. n. 55. it. Chulin,

ol. 66. b. & Fol. 67. a.

26. Sic legitur I. Samuel. c. 17. V. 5. confer. hic

C. XI. –
tatut) ſoper telſ⸗
Scnipture,utp⸗
tein. ¹9. Pod.".
ollar ¹9. Pod,
Utincludanturm
Culi rocantu)
1forlitän nonalit

gua)ligna ſual̃

33. guomocolß⸗
nulas &lqamas!
(pileis teligueri
Non omecenti/
quiilla anes to
teralis: non co
Pes)prohnbeatu
gitur)prohibite!

ͤ——
29, Nempe: ſi 483
tum fepti ium ſit
N i, e. ulia, co
3. med, I Tora
hloc. aleozturad
29, Zed qudad camde
quæ Iupta ad ven
ſunt.
30. Culices pinaii,
Ler. Talm. ſol. 9
124., COdler. trad
23, b. di in On.
margigen,
31 Ita hic ieddo:
cant: mouchefone
in MSto 1. haben
OQun wor /, l
Gallica.
Hebt. W pon r

31. Se interpnetor h
1

33. Nempt ſion
eXltactionem ex 4

qamgz in .

nda,in guibes
bicn, rg⸗
in Jbibusex.
Verl. g, De,
ſerd de olibus
titins eeriy,
um! lex dcit:
rer itelnis
etnadinocin,

Ottatio, ni ſa.
nemultd magis
: ne lungals
Pper quas na
gname, gue
ie ſgua⸗
.
(Didiofe)
etrpit (vel:agi⸗

tatur)

—,.,.⏑N ᷑0 W
heitut in Gur Arjeh
e quoniam Iüaeli⸗
iones he, in
mdn Ple.
nein feſto ſolenni
ſcerdotes) tange⸗
jit. c. 13. V. 4, he
g. aum. 13, nam
dr i e. omnes
in ello propter a⸗
ellinattio, pfontin
dabetur, ubi etiamn

aſchana, fol. 17b.

eruot ,ol, . 4.

1 ſl. 16,b.
Gectia, bigle 1d:
roge Möto,
1.F. 5conler. hie
. 14
n eit. Chulin,

CAb. XI.

LEVITICI.

85⁵7

tatur) ſuper terram. Verſ. II. Et abominationi erunt] (Hæc ex abundanti hic dicit
Scriptura,) ut prohibeantur commixtiones eorum, ſi in eis (aliquid) ſit, quod det ſapo-
rem. 2 8. Eod. v. II. De carne eorum] Non dehortatur (Scriptura) quoad pinnulas &
ofſa. 29. Eod. verſ. II. Et morticina eorum abominabimini] (Hoc dicit Scriptura,)
ut includantur muſcæ parvæ, 30. quas percolant, moucheillons, 31. linguâ verna-
culaà (vocantur.) Verſ. 12. Et quicquid non habet &,] Ecquid lex (hic vult) dicere?
*forſitàn non aliud mihi (in mentem venit,) ut permiſſum ſit, niſi id, quod educit (ex
aqua) ſigna ſua (jam dicta) in terram? quod verò illa (gna) reliquit 32, in aqua-,
33. quomodo (probatur, illud comedi poſſe?) lex dicit: & quicquid non habet pin-

nulas & ſquamas in aqua, ecce, ſi fuerint ei (pinnulæ & ſquamæ) in aqua, quamvis

(piſcis) reliquerit illas in extractione, permiſſum eſt, (illum comedere.) Verſ. 13.
Non comedentur] (Hoc dicit Scriptura.) ut reum faciat (violati præcepti etiam) illum,
qui illas (aves prohibitas) præbet comedendas parvulis, 34, nam ita habet ſenſus li-
teralis: non comedantur per te; 35. aut forſitàn hoc non (dicit lex,) niſi ut illas (a-
ves) prohibeat quoad utilitatem? 36. lex dicit: non comedetis, 37. quoad eſum (i-
gitur) prohibitæ ſunt (aves iſtæ;) quoad utilitatem (verò) ſunt permiſiæ, in qualibet

V0=

Ppppp 2

2 &⁸. Nempé: ſi vas aliquod odore vel ſapore iſio-
rum reptiſium ſit infectum, quoò refertur & *
i. e. muria, confer. Gur Arjeh fol. 134. col.
3 med. ut & Torat Cohanim, uti in bnon ne
h. loc. sllegatur ad marginem,
29. Sed quoad carnem, ne illa comedatur, vide,
quæ ſuptaà ad verſ. g. 6. cap. num. 22. notata
ſunt. èU
30. Culices vinarii, Hebr. ad vide Buxtorf.
Lex. Talm. ſol. 9 27. hüc facit Matth, c. 2 3. V.
24. Confer. & tract. Talmud. Chullin, fol. 67.
a. b. uti in 'pan inow . loc. allegatur ad
marginem. YZ
3 1. Ita hic reddo: PaL, hodiè Galli vo-
cant: moucherons vel: mouſcherons, ſic etiam
in MSto tI. habetur: varwyn confer. not. in
non RL b. loc. in MSto z. deeſt dictio iſta
Gallica. .
* Hebr. π nin n, abſunt iſta 24 MSto 2.
32. Sic interpretor hic τα&, confer. infià Levit.
c. 2 5. V. 2 5§. n. 9 2. vide & Torat Cohanim, uti
in P'pen rD h. loc. allegatur ad marginem.

33. Nempè, ſi forte aquaticum iſtud animal per

extractionem ex aqua reliquerit pinnulas ſuas

aut ſquamas in aqua, num id eomedere permilſ-

ſum etit « affirmatur, ex ratione, 4 Commenta-
tore noſtro hie adducta, confer. Gur Arjeh fol.
134. cOl. 3. circà fin. ubi habetur, quèòd pilcis,
ſi ei ſigna illa, nempe: pinnulæ & ſquamæ in
aqua adſint, comedi poſſit, r e
Snn Wed i. e. etiamſi ei in vaſis non (am-
plius) adſint ſigna (iſta,) confer. & not. in
p b. l0c.
34. Sive: liberis ſuis, ita hic intelligo & interpre-
tor b'me, ut ſenius ſit, reum fieri violati in-
terdicti de avibus prohibitis non comedendis et-
iam illum, qui, quamvis ipſe non comedat; par-
vulis tamen ſuis illas comedendas præbeat, quo-
niam lex hie imperſonaliter loquitur: 72 Ni,
i. e, non com edentur, vide Gur Arieh fol. 134.
col. 4. princ. & not. in bhon Mmow b, oc. con-
fer. & infrà v. 41. h. cap. n. 12 5.
3 5. Id eſt: per te non fiat, ut parvuli tui live libe-
ri interdictas illas aves comedant, etiamſi tu
ipſe illas non domedas, confer. num. antec. 34.
36. Sive: quoad ulum ae commodum, quod ex-
inde, præter elum, perclpitur, id enim dictio
RA& hic notat.
37. Ptout fuprà v. 4. h. eap. ac Deuteron. c. 14. v.
7.: habetur, confer. & Gur Arjeh fol. 134. col.
4: princ. ac not. in ar r. h, loc.

858

volucre, de qua dicitur: 3 i. c. juxtà ſpeciem ejus, ) juxtà ſpeciem ſuam-,
„ P juxtà ſpeciem ſuam, in illa (inquam) ſpecie (volucris) ſunt, quæ ſibi non ſunt
ſimiles nec quoad formam nec quoad nomen; & (tamen) illæ omnes unius 33. funt

ſpeciei. Verſ. 16. Accipitrem] Eſpervier, 39. linguàâ vernaculâ. Verſ. 17. Mer-

gulum] (ρν) interpretantur Rabbini noſtri, quòd ſit ea (avis,) quæx Wi. e.

prædatur* piſces è mari & hoc eſt, quod interpretatur Onkelos: Nae 40. Eod.

Verſ. 17. Bubonem & noctuam] Hæ ſunt (aves, quæ dicuntur linguâ vernaculâ:)
choüettes, 4 . quæ clamant noctu, 42. & ſunt illis maxillæ inſtar hominis, alia-
quoque (avis) ei ſimilis eſt, quam vocant: ibin. 43. Verſ. 18. Veſzertilis] (SwenR)
hæc (avis linguâà vernaculà vocatur:) chauve ſouris, 44. ac ſimilis eſt muri volatque
noctu; Nautem, quæ inter reptilia numeratur, 45. ei ſimilis eſt; ſed caret

oculis, quam vocant talpam. 46. Verſ. 19. Ciconia] (P) eſt one

47. cicogne, (linguâ vernaculà;) ſed cur dicitur nomen ejus: O? quia facit
QNn i. e. miſericordias ergà ſodales ſuos 48. in alimentis, ( quæ cum eis

3 %. Ac proinde etiam iſtæ ſpecies ſunt prohibitæ
quoad eſum, non verò quoad uſum, ita enim
hæc fupplenda vel ſubintelligenda ſunt, confer.
hic tr act. Talm. Chulin, fol. 6 1. a. b. & fol. 62.
. b. & ol. 6 3. a.
39 Ita Hebr. as Commentator noſter Gallicè
interpretatus eſt, nρnhωùh:h&ε, Latini appellam:
niſum ſive accipitrem minorem, Itali: ſparvie-

re, German. Sperber/ in MSto I. legitur:
PEN in MSto 2. ντνπö. fortè legendum:
N) Gallicè&: vautour i. e. vultur.
* In notis Raſchianis .nnp me verbum iſtug
—w exponitur: Wann i, e. elevat, extrahit,
ſcil. piſces.
40. Id eſt: prædator piſcium 4 ν i. c. prædari
& Naa i, e. piſcis, vide P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. . loc. confer. & Deuter. c. 14. V. I
n. 37. ac tract. Talm. Chullin, fol. 66. & 67.
uti in na e h. locç. allegatur ad margi-
nem. .

41. Sic reddo hie: P N)æ, nifi fortè legendum:

„ —„ 2 2 .
R S, nempè literà æ pro: v' poſitàâ, in MSto

. „ .
2. reclè legitur: NpNXν i. e. chouette, in Mto

LEVITICI. CAb. XI. (40...
(ccolnmunie
aödillum
ſy
Aamlzln
cur dicitur
Eliakata
ſus action
ſte: Md
culices atg
Verl 11.
ter quatuo
Iis crutibe
tut angont
tiei dicunt
* com-
. . — . . . — —
chartus in Hieroz. ac. P. Fagius in not, ad Para- 1 lta bie ex
phr. Chald, hr loc. it, tract. Lalm. Chulin, ol. beut:
6 3. 3. b. wunicat e
. . .. — 4.
43. Ilta hie eprimo zav, cui & autor Vulgatæ con- 49. Id el:
ſentit, qui vertit: ibin, confer. P. Fag. in not. fe. hie
2 Paraphr. Chald. h. loc. n. 15. in MSto 1. le:. Akb,lig:
gitur: , mendosè. dd. 5ie lehe
44. Ita quidem Gallicè autor noſter hic & Devter. graied; g
e1 4. V. 1I6. interpretatus eſt, quem ſecutus ſum, Mar it
alii: monedulam : alii aliter verterunt ,confer. eur lege
Sam. Bochartus in Hierozoic. hac voc. & P. Fa- „ c⸗
gius in not. ad Paraphr. Chaldaic. h. loc. n, 16. Nionh
confer. etiam Deuter. dict. c. 14. v. 16. n. 36. lea⸗
Eli. c. 2.. V. 20. num. 20. auæhanin
4 5. Nempè : verſu 30. . cap. ubi videantur Com- . (tbit,
mentatoris noſtri notæ. one
7 46, Llceiete dict. verſ. 30. b. cap. n. 70. nonnul- tam cide
Rer : glis, ſicuti & Iunius ac Tremellius ibi: keur, n
ein verterunt, (onfer. not. ad Eſai. c. 2,7 20. l Pzoi
47. Latinè: milvus albus; ſedh is diverſus eſt enenzeh
ciconia, ave ſatis nota, vi . “
L. 7. n. 5. Ota, vid. not, ad Jerem. c. 8. en i
48. Hebr. mrwnn fortè legendr ze. Rieln
49. r. RNN ſortè legendum : He ee..—

„
1I. habetur: π, mendosè, ut puto.
42. Conferantur hic quoad nomina avium iſta-
rum aliorumque animalium interpretes tàm

Græci, quàm Latini, ac præ aliis Samuel Bo-

11 —⸗ * . —. B
pullos ſuos, ques ciconia nutrit & alis ſuis ge- 1. Velt he

Hieros. P. Fag. in not. ad Paraphr. Chald. y. Aeg not
Oe, D. I g.

— (l .

eciemn luan,
rſdinonlunt
unin 31, nt 1.
Ver. 17. M/.
he wie
nui Vetnaculi.)
er hotminis, li.
Grthe dr)
el murivolatane
lis eſt; ſed zrer
Dck dond
D quia lait
8, (Aus cutd eis
coN⸗

—*G

—
Fagiusin not, a0 ie.

liin Chulin ,l. 1.

auor Pulgatzcon-
cOnler. D, ag in not:

n. 1). in Mag l.le . .

Ornoſter hic6 Denter.
eſt, ggem ſerutilam,
liter geltetunt contef,
2cichac v0c. & L. Fa-
Chaldaie.5. oe,n 16.
e. 14. 6. 160. ) 36,
1.10,
1). Vbizigeantun Com⸗

dehecaen. 70, nonnbl
Uunius ac TIemelliusibi⸗
not a0 Hai e n 10,

g; ſek Civeris et
Vid, not ad Jeem c de

egenum: mnd ie.
is nutiit & alii uis le

2 alis dam, Bochalt⸗.in.

Cgb. XI.

LEVITICI.

859

*communicat.) Eod. v. 19. Ardeam (D &) eſt Ho 49. ac videtur mihi,
quèd illum nominent: hairon. 5o. Pod. verſ. 19. Attagenem] (5)) notat)
gallum fylveſtrem, cujus criſta eſt duplicata, *linguâ vernaculâ: heruphe; 51, ſed
cur dicitur nomen ejus R0 quia ) t i. e. gloria ejus eſt id eſtscriſta ejus,
&& (in Paraphraſi Chaldaica) vocatur O i. e. artifex montis, 52. propter i-

ſius actiones, veluti exponunt Rabbini noſtri in tractatu Talmudico: 1J, 53. ca⸗

pite: DRD D. 54. Verfſ. 20. Reptile polucre] Hæc ſunt minuta (volatilia,) quæ
humilia ſunt ac reptant ſuper terram, 55. veluti muſcæ ac veſpæ † (ſive crabrones,)
culices atque eicadæ. 56. Eod. verſ. 20. Saper quatuor] i. e, Super quatuer pedes.
Verſ. 21. Suprà pedei ſuos] Propé collum ejus (volatilis) ſunt veluti duo pedes, præ-=
ter quatuor ejus pedes & quando vult volare aut exfilire de terra, innititur duobus
iſtis cruribus ac volat; ſunt autem ex illis (volatilibus) multa, veluti iſta, quæ vocan-
tur langouſte; "ſed nos non curioſiũs in iſta inquirimus, nam quatuor ſigna mundi-

tiei dicuntur de illis, (nempè) quatuor pedes & quatuor alæ atque tali, qui ſunt-

Ppppp 3 pD

X Ita hic ex Michlol Jophi ſupplere volui, ubi ha-
betur: RpoHWA'i. equæ (alimenta) com-

municat cum illis.

ardee. .

rio Hnexponat gallum ſylveſtrem, duplica-
tam criſtam habentem & 2 duplicl criſta appel-

T i. c. (ut ipſe exponit) duas feil, criſtas.

bræo, quòô uſus lum, habetur,) videtur legiſſe:

& infrà Deuter. 0. 14. V. 1 8, n. 3,8⸗Galli vocant!

s Pagninus alleg. Leigh. in Crit. Sacr. verb,. 5.
ſcribit, quòôd etiam R. Salomo in Commenta- A
† Hebr. PyeN), abeft iſtud ₰½ MStoz.
an ap. 56, Sive: grylli, confer. aum ſeq. 5 8. b. veri. o-
letur, quaſi habens 312 777 i. e. duas criſtas,
ubi Pagninus pro i, e. gloria ejus (prout in
Baſileenſi editione, ut & in utroque MSto at-
que in editione as mo & in exemplari He-

. . x
51. Vel: herophe ſic exprimere poſſis x, Ju= †
dæi vulgo Uhrhan exponunt uti P. Fagius loc. .
alleg. notavit, confer- Sam. Bochart. in Hieroz.

eum, qui criſpatus eſt vel criſpam habęt comam:
heruppè. r

52:. Sic P. Pagius in verſione Latina Paraphraſeos
49. Id eſt: milvus irfitabilis ſive iracundus, con-
fer. & hic Sam. Bochart. in Hierozoic. hac voc.
& P. Fag. ad Paraphr. Chald. h. loc. n. 18.
50. Sie eddo hic: P"&, prout in exemplari He-
braico, quò uſus ſum, legitur, in editione DO
tI & in Bibhis Buxtorf, habetur: reeo, vi-†
detur legendum eſſe: rn, Gall. hairon, in †
MSto I. legitur 1en, in MSto 2, 1, Latiné:
Sz. Confer quæ fuprà ad verfſ. 10. h. cap. n. 27.

Chaldaicæ transtulit.

33. Gittin, is eſt liber quartus partis testiæ o⸗

peris Talmudici, tractans de divortiis & libello
repudii, reperitur autem lorus hic adductus in
Gittin, fol. 6 3. mi in Wa DDW . loc. allegaz
tur ad margidem.

5E4. Eſtiſtud caput ſeptimum dicti libri querti, qui

inſcribitur. Gittin, in MSto 2 pro: MiRS
legitur: am, ſed mendesè.

S& infra ad verſ. 4 1. E. cap. n. 126. it. ad Deu-
teron c. 14. V. 19. n. 39.⸗ notata ſunt.

mnium autem animalium iſlerum accuratam
explicationem vide apud laudatum Bochartum
in libris Hiet ezoizezr, cujus expoſitiones bre-
Vitatis cauſa huc transſceribere nolui.

–— — . ⸗ „-
Sic exprimo hic &a. Latinè: locuſta, Hi-=

ſpan. langoſta, in MSto I. legitur: Wνανοα in
MSto z. DNX& ſed mendosè, confer. hic Chu-⸗
lin, fol. 65, a. & Jol. 66, àa,„ I

860 IIEVITICI.

tem obtegunt; omnia autem ſigna iſta reperiuntur in eis, quæ apud nos ſunt; ſed
ſunt (inter illa volatilia,) quæ longum habent caput, & nonnulla carent caudà & ne-
ceſſe eſt, ut nomen ejus ſit 2 i. e. cicada, 18. & hac in re (ſeu ſpecie) non novi-
mus diſferentiam facere inter illa (volatilia.) Verl, 23. Alque omne reptile volucres,

1181

G&c.] Venit (hic Scriptura) ac docet, quòd ſi quinque habeat (pedes,) purum ſit. 59.
Verſ. 24. Per hac auten] (Nempè,) quæ poſteâ in textu dicentur infrà. Eod. verfſ.
24. Polluemini] Ac ſi diceret: per illorum tactum fit immundities. 60o. Verſ. 2 5,
Ee quu quis cadaver eorum portaverit] Ubicunque dicitur immundities portationis,
ea gravior eſt immunditie tactus, 61. quia illa (immundities ſcil. portationis) opus
habet lotione veſtium. Verſ. 26. Quod ſeiſam habet ungulam; ſæd ſiſuram non ſin-

dit] Veluti: camelus, cujus ungula diviſa quidem eſt ſuprâ; ſed infrà conjuncta eſt,

6:., hinc docet te (Scriptura,) quòd cadaver animalis impuri reddat immundum & in

textu, qui eſt in fine Sectionis (ſeu capitis;) exponitur de animali mundo. 63. Verſ.

27. Super manus 64. ſuas] Veluti canis & urſus atque felis. Eod. v. 27. Immunda
ſunt vobis] Quoad tactum. Verſ. 29. Hoc quoque vobis immundum erit] Omnia iſta
(animalia) immunda non (dicuntur) hic quoad prohibitionem comeſtionis; ſed pro-
pter ipſam 65. impuritatem, (nempè,) ut immundus fiat is, qui illa tangit ac prohi-
beatur comedere oblationem & ſacrificia & ne ingrediatur in Sanctuarium. Eod.
v. 29.

57. Hæc dictie 'yn, quæ hic in editione He. S h. loc. allegatur ad marginem.
ppraica quà uſus ſum, ut & in exemplari àν 61. Confer: quæ infra ad verſ. 40. h. cap. n. 114.
pan legitur, omiſſa eſt in Bibliis Buxtorf. fort notata ſunt, vide & not, in am new h. loc.
per typothetarum errorem aut negligentiam, con 62. Confer. quæ ſuprà ad Verſ. 3. h. cap. n. 12.
fer. hic Chulin, fol. 6 5. a. & ol. 66. a. it. Bava notata ſunt.
kama, fol. 3 8. 2, „. . [63. Pront infrà verſ. 39. & v. 40. h. cap. habetur,
5 8. Galli vocant: ſauterelle 4 ſauter i. e. ſaltare,
confer. num. antec. 56. h. verſ. & Deuter. . 14. sn ow'h. loc.
v. 19. n, 40. ac unii & Iremelli not. b. loc. ſi 64. Super marculos ſuos i: e pedes digitatos inſtar
autem volatilia iſta non habent ſigna illa, de qui manuum, ita Junius ac Tremellius verterunt &
bus jam dictum eſt, pro immundis habenda
ſanc. ..SPHol. 70. a. b.
59. Habetur enim hoc caſu vv i. e. teſttietio l. 65. Id eſt: non hic ſermo eſt de animalium im-
ve exceptio ac ſpeciale quid, ſicuti habetur in* mandorum eſu; ſed de illorum tactu, duiol
Gur Arjeh/vl. 134. col. 4. ee ſia. voufer. & luit, ne quis comedere posſit oblationem &c.
Torar Cohnnim Lſieun in .2n . loc. confer. not. ad I. Samuel. cap. 20. V. 2 6. num
ad marginem allegatur, ubi vide etiam notas. 8
60. Nam hic agitur non tàm de eo animali, quod
impurum eſt, quam quomodo iſtud hominem
faciat immundum, vide Junii ac Tremellii not.
p. loc. ut & Torat Cohanim. prout in 9ο

Talm. Menachot. ol. 29. a. & Keritut, fol. 4. b.
S& fol. 22t a. it- Mehila, fol. 17. a. b.

2 ) i. e. crura, 57. quæ hic ſcripta ſunt & alæ illius (volatilis) maximam ejus par-

quomodo iſtud intelligendum ſit, vide in nort.

expoluerunt, confer. hic tract. Talm. Chulin,

12. & D. W' agenſ. Sot. p. 102 5r princ. it. tract.

CAXAI.

V. 9. M .

mnlls elt⸗

V. 30. Lims
iit)) lalpe.
Gus etit q
clinantepun
Vacuo)ſoo.
Polluitetin
1 N g

—
2 dic gude
wop in

de: multe

b. Ia Gidti
SN
ſum, legin
Panphr. C
Biblüs Bun
qua dicktiot
botto vel d
AAa renocc
Ianz, ſicut

Ielegitut:

1, lubetur.
Cal. cape
Talmn. Chr

67. Sic &N 2

eyponit:

gendum.:
gel / cong
l. hag lo
69. Vel: hi
noller ling
& hic b. F
1 legitur
die vocant
69, Ke & an
. *
Donlt dup
conker, dan
1
de & Gene

— (A. x..
liaſn ſe
ent caud N ne.
decie) non nori.
ehtile doucre,
ürum lt. 59
Atri. Pod. e

. 60, nin,

ttat tionis M

ſirmn nun fn.

3 conjundt elt,

iumliniri

Indo. 5z. Yerl.

7. 17. Mumunt
erit] Omniaiſnſi
eltionis; ſeclmo..

tangit ac prohi-
hnarium, Lod.
U.19.

— —
marginem.
el. iehcinn I14.
in .
jetl 3. 6, ab. 11.

140. 5. c19, Mbetul,

ndumm ſt, Vide in not,

e peces Uigi notinſir

emelius vertetum &

tracke Talmn, Chllin,

elſl de animalium in⸗
lorum tadtu, qui pol⸗

ooſt Oblationem dec.

1. cap. 10. V. 1benum.

025. princiit tact.
. ¹ kiuft ,4 b,

C. AbP. XI.

LEVITI CI. 86r

v. 29. iahele) (Vos de gaſſtcan mouſtoille.“ Eod. v. 2 9. Et S Bufo, 66. qui
ſimilis eſt ranæ. Verſ. 3 0. Ericius Heriſſon. 67. Eod. v. 30. Lacerta] Laiſarde. 68. Eod.
V. 30. Limax] Limace. 69. Eod. v. 30. Talya] (Sic vocem O N autor noſter ver-
tit:) talpe. 70. Veri. 3 2. I 4quam immittatur]Etiam poſt lotionem ſuam ipſe immun-
dus erit † quoad oblationem us que ad veſperam; poſteà veroò ſole ad veſperam fin-

vacuo) ſuo. 72.

clinante purus erit. 71.

Verſ. 33. Iutro] Vas fictile non polluit, niſi ĩ ex ſpacio (ſive
Eod. verſ. 3 3. Quicquid intrà ipſum ſuerit, polluetur] Vas iterum-
polluit etiam illam rem, quæ eſt in vacuo † ejus (interiori.) Eod. verſ. 33. Lſum-
7ee o rgeti Docct (hic Scriptura,) quòd lnd (as fictile) non mundetur per ab-

lutio-

X Sic quoad linguam Gallicam hie exprimo .
D, in MSto I. habetur: Nyv, Lati-
ne: muſtela.

66. Ita didionem O1) (prodt in editione

DW D &e in exemplafi Hebræo, quô ufus
ſum, legitur,) tranſtulit hic P. Fagius in not. ad
Parapht. Chald. n. 2 8. quam hie ſecutua ſum; in

Bibliis Buxtorf. habetur:

botto vel botra vocant animal venenoſo, ſimile
alla renocchia, i. e. animal venenatum, ſimile
ranæ, ſicuti & hic autor noſter expoſuit, in MSto

1. legitur: vrpi, mendosè, ut puto, in MSt
2. habetur: vheew), fortè legendum: NDe

Gall. crapaut: Latinè: buto, confer. hic tract. †

Talm. Chulin, ol- 122. b. & fol-. 12 6,b. S&ol.
127. a. b.
67. Sic & autor noſter linguâ ipſius vernaculà
exponit:

endum: xen, Latinè: erinaceus, Germ. I⸗

gel/ confer. & hic Sam. Bocharti Hierozoic, *

P. Fag. loc. alleg. n. 2 .
6 9. Vel? laizarde aut lezarde, ita Commentator

noſter lingua Gallicà exponit: A „confer.

& hic P. Fag. & Sam. Bochart. loc. alleg, in MSto

1. legitur N "”d in MStO z. N Galli ho
die Vocant: lezard, Lauini: lacerta.

, Sie S autor noſſer linguã ipſius vernacula ex

ponit ur, vel Nen "j uti in MSto 1. legitur,
Conſer. Sam. Bochart. & P. Fag. loc. adduct. vi-

de & Geneſ. c. I. V. 20. n. II4. & Pſalm, 58. v.

i i, e boiot (anti-
qua dictione Gallica, ut puto,) ſic ferè Itali: †

juxta utrumque MStum erit le-

9. D. 19. in MSto z. deeſt hæc voxX Gallica.
70. Sn, vide, qua de hac voce ad dict. Pſalm.
5 §: Vz 9. n. 22. ut & ſuprà ad verſ. 19. h. cap. n.
6 nmotata ſunt, Galli hodie taupe vocant.
† Hebr. aurn N Sne, ablfunt iſta à½ MSto z.
confer. hie Chagiga,fol. 11. 2. & Na ſir, ol. 51.
b. it. Nidda, Jol. 56. a. b.
*Secus eſt, quoad decimam, uti in not. mov
hie habetur, ubi etiam ex Jevammot c. 8.
ol. 75. a. quod incipit: ny allegatur.
4 Confer. hic tracd. Talm. Chulin Jol, 74. 2. &
pol. 12 §. b. it. Nidda „Vol. 56. a. & SChabbat,
Pol. 63. a. b. Sfol. 64. a. it. Menachot, fol. HD
71. Confer. quæ infra ad verſ. 40. h. cap. n. 122.
notata ſunt, vide & tract. Talm, evammot, ol.

7 5§. a. uti in on nov b. loc. allegatur ad

marginem.
72. Id eſt: vacuum interius vaſis fictilis rem im-
mundum reddit, non ſuperficies exterior, con-
fer. Sign. ** hoc veri, & verl, ſeq. 34. h. cap, n.
82. vide & tract. Talm. Peſachim, fol. 1 8. a. S
Sota, fol. 27. b. it. Chullin, ol. 2 4. b. uti in
DD D H. l100. allegatur ad matginem.
Hebr. ySa, in notis Raſchianis editionis mew
Jeba iſta uncinulis incluſa habentur.

U R i. e. alius liber (pro: Tea) le-
git: ha i. e. in medio ejus, nempè in ſpatio
five vacuo ejus interiore, confer. num. antec.
72. & infrà n. 9 2. Veri ſeq. it. tract. Talm. Nid-
da, fol. 42. b. & Peſachim, fol. 20. b.
fol. 27, b. it. Chulin, ine Jol 24. b. & fol. 3 3: b

lutionem. 73. Verſ. 34. Omnis cibus, qur comeditur.] Redit * (hic Scriptura) ad
textum ſaperiorem, (ubi dicitur:) quicquid intrà ipſum fuerit, polluetur, 74. omnis
ſeil. cibus, qui come ditur, ſi venerit ſuper illum aqua, quando ipſe eſt intrà vas fictile
immundum, fiet immundus, ſic quoque omnis potus, qui bibi ſolet in quolibet vaſe,
ſi ille fuerit in vaſe ſictili impuro, bolluetut, hinc multas res difcimus, (nimitùm) di-
ſcimus, quòd cibus non ſit aptus atque idoneus recipiendæ immunditiei, donec vene-
rit ſemel ſuper ipſum aqua & quòd, Poſteaquàm ſemel ſuper illum venit aqua, ipſe-
recipiat immunditiem perpetuam, ctiamſi is ſiccarus ſit, 7 7. & quod vinum atque O⸗
leum † ac quicquid dicitur 6 i. e. potus, 766. ſemina 77. reddat idonea im-
ruunditiei recipiendæ, 78. perinde ac aqua, nam ita exponendus erit textus, (nempè:)
uper quem (cibum) venerit aqua 79. ſive omnis potus, qui bibi ſolet in quolibet
vaſe, polluetur cibus, 80. prætereà docent Rabbini noſtri ex hoc loco, quòd proles
immunda &ε. non polluat vaſa (alia,) ſice enim docent: forſitàn omnia vaſa fient im-
munda* à vacuo S82. vaſis fictilis? lex dicit: * quicquid intrâ ipſum fuerit, pollu-
etur, †(nempè:) omnis cibus, ( nimirùm) cibus & potus polluitur*à vacuo (ſive ſpa-
tio interiori) vaſis fictilis; non verò omnia (alia) vaſa immunda fiunt 83. à vacuo
vaſis

73. Vide, quæ ſupfa ad Levit. c. 4. v. 2 I. n. 76.
'natata ſunt, ubi ratio habetur, cur vas figliaum
ſit confringendum, confer. & Torat Cohanim,
uti in Sn-am re h. loc. allegatur ad margi-

notata ſunt. ðèðð,
79. Sicuti habetur hoc verſu 34. =
80. Nempè: ſi ſuper illum poſteà ceciderit ani-
malimmundum, hæc enim ſubintelligenda vel
ex antecedentibus repetenda funt.
&O1. Hebr. SpWA h i. e, partus immundus, ſic
dicitur primum vas, intrà quod reptile immun-
dum cecidit, uti paulò poſt ab ipio Commenta-
tore noſtro exponitur, vide num. ſequ. 8 5. .
verſ. B

nem.
XX Hebr. 2n iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
t Ree 72 i. e, omnis ſcil. cibus. abſunt 4 MSto
2*
74. Sicuti verſu antec. 33. b. cap. habetur, con.
fer. hic tract. Talm. Peſachim, ol. 20. b. ficuti
in Pne h. loc, ad marginem a legstur. *
75. Hebr. 2, confer. infrà verſ. 3 8. h. cap. n.

S i. e. recipiunt immunditiem, res eadem
110. & n. 112. ac not. in an me b. loc.

eſt. D

CAbp. XI.

Hebr. Neeh in MSto 2. habetur: wapr

† In MStO 2. hic additur: Ayt i, e. & lae ſive pin-

guedo, contfer. hic tract. Talm. Schabbat, fol.

13 8. a. b. & Peſachim, fol. 1 8. a. & fol. 20. b.
it. Joma, ol. 80. a. b. & Menachot, †ol. 101.
b. & Chulin, fol. 36. a. & Ol. 1I 29. a. b. it. Be
chorot, fol. 9. b. .
76. Vide infrà dict, verſ- 3,8. H. cap. n. 10 %. Con-
fer. & tract. Talm. Schabbat, ol. 14. b. & Pe-
6echim,fol. 16.a, & Chaulin, fol. 127. a. b.
7. Hebr. . vhh, quo nomine etiam legumina at-
que olera intelligi poſſunt, confer. verſ. 3 7. B. 6.
n. 103. .
7⁸. Contfer. quæ infrà ad verſ. 3 8. h. cap. n. 1124

82. Sive: à ſpatio interiori, de quo vide verſ. an=
tec. 3 3. n. 72. & dign. conter. & Numer. c. 19.
v. 15. n. 3 7.
Hebr. 71 hoc & ſequentia, usque ad: A) 92
i. e. non verò omnia &c. abſunt ½ MStO I.
† Hebr. enn Dn Wi& 72, abſunt iſta 4 MSto
2, hoc loco; addita autem lunt poſt verba: wa
Dni. e, vaſis futilis.
* Hebr. &non, in MSto 2. legitur enhn i, e
polluuntur, numero plurali. =?

notata ſunt.

83. Confer. quæ paulò poſt ad b. verſ. num. 93.

CA. I.

asfglinn,
2beopollui
polluitdend
mundumm)
nec Gicendu
guo luns
00 fmlabs
munditlesiß
de adrentu
nii cecideri
gdſenin
1 (oojunc
per guod no

—
4. Vide x
Iſe ſ⸗ ſel
& Num. 7,.1
C1. . 13, 0
14. Vide, que
14 ſunt, con
dumn.?l,
64 Hebt.

fſunt4 Mor
ge. biecipaum

hic intel!
7. Mious ori
daiid pol
Mum. aec.
num. 1. wd
immundum
impura tede
ditiei, olla p

. Immunchtlen

ſie immuns
ihlu ülad,
Temm aliam i
fſecundo foen

CM.X.

e—
Oilptuta) d
un 74, Omnhit
innni pin ſgile
n quohbet lale,
(aimitum e.
ei,donec vene⸗
enit aana,

Finumn atqde 0.

datidoneaim.

ertus (nempe..)
dlet in guolibet

co, guodd proles
niavala ſentimn.
um ſoenit, hollu.
rnelo ireſor⸗

lunt 13. àvacnO
Vaſls

.

da funt.
Ntus immmundus, ſie
guocreptile inmun⸗
45 i0l0 Commenta

Ee num. ſed 35..

1 bebetll: 5nnn
nunditietn, teseadem

de guo rice etſ 4n⸗

,uegle : ) 0
blunt 4Möto l.

,Plont iſfa 4 Mt

nlunt poll etbz:

legiur Kern ie

16
ll.

ad beverl Mum .a

CAb. XI.

LEVTTICI.

vaſis figlini, nam reptile (immundum) eſt parens immunditiei; 5S. vas autem, quod
ab eo polluitur, eſt partus 85. immunditiei, ac proptereà illud (vas figlinum) non-
polluit denuèò vaſa, quæ intrà illud ſunt, prætereà etiam diſcimus, quòd, ſi reptile (im-
mundum,) ceciderit in vacuum (ſive ſpatium interius) furni, in quo eſt panis, ** nee
reptile panem tetigerit, furnus erit principale; 86. panis autem ſecundarium, 87.
nec dicendum eſt, quòd conſiderandus ſit furnus, quaſi is plenus *** it immunditie ac

quòd panis ſit initium (pollutionis,) nam ſi tu ita exiſtimas, (tunc) nihil obſtabit,

quô minus (etiam) omnia vaſa polluantur à vacuo vaſis fictilis, 88 nam ecce im-

mundities ipſa tetigit illa (vaſa) quoad eorum terga(ſive ſuperficies,) prætereà diſcimus
de adventu 89. aquæ, quòd illeinon reddat ſemina idonea (recipiendæimmunditiei,)
niſi ceciderit (aqua) ſuper illa (ſemina,) quando ſunt evulſa, 20. quod ſi dicere velis,
quòd (ſemina) recipiant rectitudinem (ſive aptitudinem recipiendæ immunditiei) in i-
pſa conjunctioné? 1. ( reſpondetur, quôd hoc modo) non erit tibi (ullum fſemen, fu⸗-

per quod non venerit aqua; cur igitur illa **(Scriptura hic) dicit: ſuper quem (ci-
f um)

23 4. Vide Exod. c. 8. V. 5. n. 9. itern infra Levit. ti⸗
c. 1 5. V. 5F. n. 20. it. Numer. 6. I I. V. 30. K. 130. 98. Atqui hoc poſterius contrarium eſt fententiæ

voles erielt m. I. 85. vide, quæ paulò antè num. 8 1. H. verſ. nota-

ſubintellgenga ſel

37. Minus principale, acceſſorium, quod ſecun-

num. 2. ubi notat, ſi, verbi canſa, aliquod reptile
onlet. & Nonen el9,.

SDN 2h i, e. recipiat immunditienr.

&& Num. c. 19. Vv. 22. n. 5 3. it. not. ad Hagg Kabbinorum, de qus paulo anrè n. 9 3. dictum
, J. V. 1 3d. 1 02 EEikitt, ergo & prius, ira alter nofter argumenta-
tur, vide Gur Arjeh fol. 125. col. r. med. ubi
ta ſunt, confer. & Levit. dict. cap. 1 5. verſ. 5. † dicitur, quod ne 172 P i. e. vas non
num. 21. èL”ẽMZB polluit (aliud) vas.
X Hebt. —— iſtud, ut & ſequentia, usque ad: 989. Sive: de adhibitione vel affuſione aquæ, ſta
re MarVI i. e. furnus erit principale &c. ab dhic dictionem a explico, contfer. not. in
Tunt 4 MSto. . h. oc.

96. Præcipuum, primarium, quod principaliter im- * Id eſt: qued ſemina immunda fieri poſſint, vide

munditie polluitur, id enim dictione &) infra v. 3 9. D. 112.
hic intelligitur, confer. n. ſeq. 97. 90. Idem habetur & infrà v. 38. H. cap. ubi vide
not. n. 105. confer. S& num. ſequ. 91. ac nof.
dario polluitur, hoe dictio em hic notat; vide in nan We, b. loc. ?M
num. antec. 96. G& D. Wagenleil. Sot. p. 60 5. 9 1. Scilicet: teérraes, nempe dum ſemina terræ ad-
hüc cohætent nec avulia ſunt, nam Davwi i. e.
conſenctis
74 VIi i. e. ei, qued evulium eſt, fic locum
hunc ſatis obſcurum expono, confer. infra dict.-

immundum delapſum fſit in ollam aliquam, olla
impura redditur & ipſum reptile pater immun-
ditiei, olla primus ejus gradus vel potius primus 1
immunditiei etus eſſe dicitur, jam ſi ollæ quis! v. 3 8. H. cap. n. 106. Vide & Buxtorf. Lex. alm
quid indat, id omne vitium contrahit eſtque fol. 70z3. H
hic immunditiei gradus ſive fotus alter, porro S tE Hebr. R;, fic additum reperitur in MSto I. in

rIlum illud, quod in olla fuerat, ſno contacta MsSte 2. Habetur 72 N 1, e. cibus.

rem aliam immundam facere poteſt, ut ita ex XX Hebr. aht, iſtud ut & ſequentia usque ad⸗
ſecundo fœtu aut gradu naſcatur tertius &c.
X Hebr. Wo NTH, in Msto I. pro eo legitur:

” S —„ . R
,(deé qua hie ſermo eſt,) opponitur

ry h i. r. ulterius dilcimus, abſunt 4

LEVITICI.

—

—) erant va

bum) venerit aqua? 92. ulterius diſcimus, quoôd cibus (unus) non contaminet alios

(cibos,) niſi in illo ſit quantitas ovi, 23. dicitur enim (hic:) qui comeditur, (nempé)
qui comeditur und vice; 94. quantitatem autem determinârunt Sapientes

cibus, q

(quantitatem,) q

ſpatium interius,) atque (coquus
P 7) atg 4

(Rabbini, nempè) quòd locus abſorptionis
uàm eſt ovi gallinacei.
ſa mobilia 96. & quidem fictilia atque inerat illis medium (ſive-
diſponebat 97. ſuper foramen concavum ollam;

9 5. non compfehendat ampliorem-
Verſ. 3 5. Farnus † & keſtus] (5

amborum autem, (tàm furni, quâm teſti) ora ſursuùm versus (erant erecta.) Eod. verſ.

3 5. Deßruatur] Quia vas figl
35. Et immunda erunt Vo
(enim hic) dicit:
ſua ſervare, id ei permiſſum eſt. 99.

inum non mundarur per ablutionem. 98. Eod. verſ.
lis] Ne dicas, quod ego præcipiam tibi, ut illa deſtruas, lex
& immunda erunt vobis, ſi quis (igitur) velit illa in immunditie,
Verſ. 36. Veruvtsmen fons & ciſterna, congrega-

tio aquarum] Qux cohærent ſolo, non recipiunt immunditiem 100. ac prætereàâ po-

teris

——

92. Sicuti hoc verſu 34. habetur, hæc igitur S.

ſeripturæ verba fruſtrà ac ſuperfluè eſſent poſita,

quoniam ſuper omne ſemen, terræ conjunchm.
venit aqua, quoniam itaque hic ſeriptura dicit: f
97. Hebr. now, confer. Michlol Jophi h. loc. ae
Gur Arjeh ol. 135. col. 2. med. in MSto 2.

ſuper quem venit aqua ac verba ſcripturæ haud
fuperfluè ſunt poſita, (nam O N Na i.
e. ſermo ſeripturæ notanter & emphaticè accipi-
endus eſt,) hinc ſequitur, hic ea intelligenda eſſe

ſemina five legumina, quæ non terræ cohærent; †
ſed à ſolo ſunt ſeparata, vide infrà v. 38. . cap.]
num. 107. Confer. & Torat Cohanim, uti in

nn eS ad marginem h. loc- allegatur.
93. Vel: tanta quantitas, quanta eſt ovi, confer.

Exod. c, 12. V. 4. D. 2 3. Vide & infrà v. 40. h.

cap. u. 12 1. ac tract. Talm. Joma, Jol. 80. a. b.
99. Mod ne in illis aliquid coquatur, quoniam

uti in Snnr ru b. lec. ad marginem alle-
Latur.

94. Videlicèt: buccella vel offs, nempè tantum

cibi, quantum una vice comedi vel inos immi-
ti ſolet ad comedendum, idque eſt quantitas oyvi.

5. Hebr. Symas moa, quo nomine locus polluti=

onis ſive immunditiei hic intelligitur, confer. ſu

praà Levit. 4. 6. V. 2 I. n. 76. & infrà v. 40. H. cap.
n. 119. it. Levit. c. 17. V. 1 5F. D. 200. confer. &
tracdat. Talmud. Kelim, ſol. II, uti in νο
marth. loc, ad marginem allegatur.

† Conkfer. hic tract. Talm. Schabbat, Jol, 12 5. à.
4 84, 3.

& Chullin, fol, 118. a,

4

96. Quæ de loco in locum transferuntur, Hebr.

1 . 2
=DDnA, quibus opponuntur ypnn i. e.

immobilia, vide Buxtort, Lex, Talm. J0l. 864.

it. Bot. 30G Zacher. c. I2. V. 6. n. 7.

locus iſte ſic legitur: vvy nr apa mn

PWe H& i. e. & labium (five ora erat) forami-

nis concavi, ut ſuper illud (coquus) ponere poſ⸗

ſet ollam, quæ lectio aker illa planior videtur;

poſſes etiam verba iſta: on va De) ſic ver-

tere: ac ditpoluit foramen coneavum, ut ſuper

illud &c.

9 8%. Confer. quæ ſuprà ad Levit. dict. c. 6, v. 2 I.

n. 80. notata ſunt.

vaſs illa immunda funt cibumque reddunt im-

mundum, nam, ſi non eſſent vaſa mobilia; ſed ſolo
1 hHebr. nn
yn le,
9e febr. vy

cohærerent, tunc non reciperent immunditi-

em h N ohen enen i. e. nam
quiequid eobæret ſolo, id perinde eſt, ac ſolum,
ſic in not. nam h. loc. ubi vide hac de

re plura, confer. hum. ſequ. 100. & Sign, *

100. Hoc tamen ſub cenſuram vocatur in Gur Ar-
jeh fol. 135. Col. 2. med. confer. & num. præ- “
ced. 99. it. Peſachim. ol. 16. 2. & Naſir, ol.

24. a. it, Sevachim, ol. 25. b. & Chullin, 67.

C-Abp. Xl.

.

tetis ciſcere,

od. vetl 36

Kailternel

õ

mundos ab i

ne i⸗ holloan

Verl 37. &
Yetl. 37. t⸗
(0 ) K dent

WN) Docette
uttecipiatim

faſiſher
nem ire apt
non erit ibi

—

1 Hebr. ,

ie. (ongreg⸗

A veſo lla ca
efaleiet gun
conter. not.
tet. 99. 10
9 Hebe, DN
Opnhan ie.
101, Hilc faait
mN
(peccata ſua;
is, guiſeid
ſila tenet, i
confer, & 1,
11.7 1
fin. dc Tors

loe, Aleo⸗

Notas.

que ad:
e. ablunta

Aaiogemn

—

lon vl le
ilieig zun

. CAXI.

CAP LEVITICI.

nſen teris difcere, † quòd purus evadat a 5 immunditie ſua is, qui ſemet in illis abluit. *
runt S Eod. verſ. 36. Et qui ngit mortitinum eorum, Polluetur] Ftiam, dum ipſe eſt in fon te
lhr amploren, I. & ciſterna, ſi tangat eorum (morticinorum) immunditiem, polluetur, 101. ne di-
Gufu N I. cas, † argumentum Ne comparativum (hic haberi,) ſi Ppurgat (fons aut ciſterna) im-
mekiun hie⸗ mundos ab immunditie ſua, multo magis ſervabit (fons aut ciſterna) aliquem purum,

Oücarum Ollam;
Gta) Eod dett.
„9b. Bod. vett,

Verſ. 37. Semen ſativum] i, e. Quod ſeminatur de ſpeciebus ſeminum. 10?2. HEod.
verſ. 37. Sativum] ()) eſt nomen rei (ſubſtantivum,) veluti (accipitur in illo lo-

ellacektug eg I. *¹) dent nobis de Pi. e. ſeguminibus. 103. Eod. verſ. 37. Mundum
. inmunite, eſt] Docette † Scriptura, quôd non aptus neque idoneus ſit ac vocetur cibus, 104.

ne is polluatur, ideòô (hic) dicitur: & qui tangit morticina eorum, polluetur. *

berna, ongyegl .
. icrætefes )0⸗
teris

non erit tibi (ullum) ſemen, quod non ſit

B—

uttecipiat immunditiem, donec veniat ſuper illum aqua. Verl. 3 8. Si verò aqua
Jirſa ſit ſuper ſemen] Poſtquàm illud evulſum eſt, ro5. quèògd ſi

nem (ſive aptitudinem recipiendæ immunditiei,) in eo, quod conjunctum eſt, 106.

.

dixeris, eſſe rectitudi-

rectum. 107. Eod. verſ. 3 8. qua ſaper
Qaꝗq 2 Temen]

tanskeruntut, hebt, † Hebr. m", in MSIO I. hic additur: d'n n

untut n e . 1. e, congregatio aquarum (erit mund2, & c.)
Len Talm. ol 64. = Si verò illa capacia eſſent immunditiei tunc non
6,n.7 evaderet purus ille, qui ſemet in illis abluit,
lichiol opbih lo ge confer. not. in afnt mew b. loc. ac num. an-

.

2. ed, in Nio 2.
n r n
(ſyeofa etal) o ami
oquns ponere l⸗
2 hlla pamor ridetot;
n n Do ſt ſet
Rortevim, ſuhee

tev. 99. & 100.
X Hebr. DnUa, in MSto I. pro eo legitur:
ra i. e. morticina eorum.
101. Plalc facit illud Rabbinorum dictum:
rn Y SnD e 1. e. qui cohfitethr
(peccata fua 5†) nec tamen abillis deſiſtit, eſt ſicu-
ti is, quiſe abluit & animal immundum manu
ſua tenet, vide R. Salom. ad Thren. c. 3. v. 41.
confer. & 1. ad Corinth. c. 4, V. 13. & Proverb.
c. 2 8. V. 1 3. item Gur Arjeh jol. 135. col. 1.
Rn. ac Torat Cohanim, prout in Qinon me
bH. loc. allegatarad marginem, ubi vide etiam
notas.

Leſi, lich 1,b, 1. 21

couiin, goonum
bumqe feddugt in
at ralamobila, ed ſolo
recigerebt immuncif⸗
N i,e, nam
eingeth 1r ſoun,
h oe. ubi ice i de
1. 100, Sigde
rum wocatutin Gl A.

= —Man D h. loOCc.
116.2. 5& Nult, l.

Chuli, 5 102. Vel: legaminum, Hebr- PryR, hæc ſunt
ſe⸗

yn i. e, ſemen ſativum, ablunt MSto z.

„ 8 ”ä
que ad: eeu o i. e. multo magis ſervabit
&c. abſunt à MSto 1.

† Hebr. Dien Nu iſta, ut & ſequentia, usque ad:

1
N Hebr. vn de iſti ac quæ ſequuntur us-

tfriplicia juxtà Rabbinos, vide Buxtorf. Lex. (

Talm. ol. 69 3.

103. Sicuti Daniel. c. 1. V. 16, habetur, conker.

ſuprà v. 34. h. cap. n. 77. it. tract. Talm. Schab-
bat, ol. 9 5. b. & Seyachim, fol. I0 5. a. it. Me-
nachot, ol. 70. b. & Chulin, fol. I 17. b. & ſol.
1 1 §. b. & †ol. 1 19, a, b. & Keritut, Fol. 2 1. a.
† Hebr. o iſtud, ut & ſequentia, usquie ad,
NnO ) i. e. donec veniat & c, ablunt 4 MSto I.
ſed male.
104. Confer, verl. ſeq. 3 9. . cap. n. I1 1. ac not.
in a h. loc. ubi quædem habetur di-
ſtinctio inter ſemen, quod ſpontè creſcit & quod
mahu hosninis ſeminatur, conler: hic tract. Talm-
Nidda, ol 5 I. b. .
105. Confer. quæ ſupra ad v. 3 4. b. cap. n. 90.
notata funt, it. tratt. Talm. Schahbat⸗ /ol. I I.
2. & Fruvin, †ol 87, b. & Pelachim, fal. 14. a.
&α Ol. 1 9. be it. Chagiga, Yol. 19. 2. & Kiddu-
ſchin, ol. 59. b. it, Bava metzZia, Jol. 22. a. &
Chulin, Fol. 13. a. & Ol. 16. a. b. & fol. 36.
a. it. Fol. 14 9. a. & ol. 120. a. it. Keritut, fol. 1 5.
b. & Machſchirin, ol. 26. a. b. & /0l. 666. b. it.
Fol. 67. 8. b. & ol. 6 9, a. b.

. 106. Scilicet: teriæ ſive 1o10, Mde, quæ ſu rà 36
XX Rationem iſtius expoſitionis vide in not. „ „ . Pra

dict. verſ. 34. H. cap. num.
tata ſunt.
107. Sive: idoheum & aptum recipiendæ immun-
ditiei, confer. ſupra dict, v. 34. H. cap. u. 92.

9 1. & num. 92. nO-

8 66 LEVITICI. Qo‚uQ‚uüp)üj Ab. Xl.

ſemen] Tàm aqua (hic eſt intelligenda) quàm cœteri D p i. e. potus, 108. ſive illa (a-
qua) ſuper ſemen (effuſa ſit,) ſive ſemen ceciderit in illam (aquam,) omnia (iſta) ex-
plicantur in lege Sacerdotum. 109. Eod. verl. 3 8. Et ceciderit de morticinis ſuper il-
ud] Etiam eo tempore, quo (ſemen iſtud) ſiccatum eſt nec amplius habet aquam-,
110, nam lex non curat, niſi, ut illud (ſemen) habeat nomen cibi 1II, & ex quo ſe-
mel deſcendit ſuper illud (ſemen) rectitudo (ſive aptitudo) recipiendæ immunditiei,
IIz. non amplius illa (aptitudo) ſeparatur ab eo (ſemine.) Verſ. 39. Cadaver ejus]
Non verè (polluetur, qui tetigerit) ofſa * & nervos aut cornua & ungulas aut pellem.
113. Verſ. 40. Et qui fert cadaver eius] Gravior eſt immunditia portationis, quàm.
immunditia tactus, 114. nam, qui portat, polluit veſtes ſuas; qui verò tangit, illius
veſtes non polluuntur; nam de iſto non dicitur: & lavet veſtimenta ſua. 115. Eod.
verſ. 40. Et qui comedit de morticino ejus] Forfſitàn polluet illum eſus ejus? dum il-
la (Scriptura) dicit de morticino avis mundæ: ne comedatur, ut per illam polluatur,
116,. iſtud (morticinum) contaminat veſtes, quando comeditur; aſt morticinum ju-
menti (mundi) non polluit veſtes, quando ililud (ſolum) comeditur; non verò por-
tatur, veluti ſi infigat 117. ei iſtud (merticinum) ſocius ejus 118. in loco abſorptio-
nis, 119. ſi ita eſt, cur lex (hic) dicit: qui comedit? (nimirùm,) ut detur æſtimatio
. 120. el»

108. Sive: liquores, uti ſunt, vinum, oleum, &c. 114, Contfer. ſuprà v. 2 5. b. cap. n. 6 I. it. Numer.
confer. quæ ad dict. v. 34. h. cap. n. 76, notata ? c. 19. v. 2 1, D. 47. ac not. in ppar NSW h. loc.
funt, vide & Gur Arjeh fol. 13 5. col. 3. iittt. Chulin, Ol. 1I 17. b. & fol. 12 4. 2. it. ol. 12 5.
109. Hebr. undn rri Torat Cohanim, vide, a. & fol. 126. b. .
quæ de hoc libro ſuprà ad Levit. c. 7. v. 6. num. ErI5. Sicuti hic & ſupra dict. v. 2 5. . eap. dicitur,
16. & infrà ad Levit. c. 2 1. V. 23. n. 77. notata! confer. & hic Chulin, fJoh 7 I. a. & Nidda,
funt, confer. hic jalkut Part. I. Jol. 149. col. Fol. 42. b. .
116. la habetur infrà Levit. c. 22. v. 8. ubi vide

2. fin.
110. Nihilominus immundum erit ſemen illud, Ralchi not. n. 30. confer. hic Jalkut Part. 1. ol.
confer. fuprà v. 34. ß. cap. p. 75§ũ 1149. col. 4.
111. Vel: ut vocetur cibus, ſi in cibum adhibea-AIIZ7. Nempè: ſi de palo vel unco ſuſpendat mor-
tur, confer. verſ. antec. 3 72 b. cap. n. 104. ticinum jumenti mundi, ita verbum darm hic

hIZ. Nempè, ut immundum fieri poſſit, confer. interpretor, ſi quis igitur non ipſe portat mor-
quæ ſuprà ad v. 34. F. cap; n. 75. & n. 7 8. no- ticinum, illius veſtes non polluuntur, confer.
tata ſunt. num. ſeq. IIL.
* Confer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 136. a. & IIS. Secs igitur eſt, ſi quis ipſe xy) ar i. e.
Serachim, fol. 69. b. it. Chulin, ol. 37. a. & infigat ſibi ipſi, nam hoc caſu aa h
Jol. 70. a. B. it. fol. 74. a. it. Fol. 85. b. & fol.] i. e. ipſe portat morticinum atque ita contami-
118. u. & fol. r2 0. b. it. Nidda, fol. 56. a. nat vVeſtes ſuas, ita ia Gur Arjeh fol. 135. col.
1II3. Nempè, quando illa ſeparata ſunt 4 carne, ſie 4. med. exponitur, confer. num. præced. 117.

in not. an re hic exponirur, vide, quæ ad r 19. Ideſt: in loco pollutionis ſive contamina-

V. g. b. cap. M. 22. notata ſunt, conter, & To- tionis, Hebr. yae Pn, confer. ſuprà v. 340
rat Cohanim ac tractat. Talmud. Chullin, ol. h. cap. n. 9 5. & Levit. c. 6. V. 2 I. num. 76. a0
11g. a. uti in p Ne b. loc. allegantur ad Leyvit. C. 22. V, 8a D. 3 I.
marginem, ß

CN.

110, ei, gan

olive. 111.

laretit; tan
ſohrtentan
Xgorin lar
ſa)ſupertel
Prant, ecce
Ut reus kat k

nonappella

Yes habens .
Ouodonuditi
WoaSic.
Patun) quia
er ventteim
includantur
er giutulr

qudaturſen

vetl. 42. Q

—

no. Id elt: 4

Po dieſe

111 Fi quis

morticino,
nem, is (0.
num non tet
n. 93,i Ex
4 6. h. 101.
2. 20 tal
On
111. Conler.
notata funt,

1. Hebt.

quoddatmfft

dens, hon

cOnfer, Bux
trachat. Ta
MSto 1, pn
us ſunt in
Rebr. on
coner hien
ſol. 4. znit.
114. MWe: ſe

ſio dd

CA.N.
— 4
oſcheillle.
omnia lila)er.
niytieini ſeheyr i.
habet 2dbamn,
n Ker guoſe.
nde immundiiei,
19. Caderer u
gulas aut ellem.
bottitionis gvim
nerd tangit, ilius
a fua. 115, Bod,

s ejist Cum l.

tillam polluanr,
A monicinumjn.
t, non er por⸗
in loco ablorptio.
un detur eltimatid

110, ei,

—

Ves habens pedes, quod non videtur, niſi quaſi repens ac ſerpens. 126.

verſ. 42. Lod multos babet pedes] Hæc eſt ſcolopendra, 130, quod eſt reptile, ha-

CAP. YX. IIEVITICI. 883567

r

120. ei, qui portat & ei, qui tangit, (nempè) quantum ſufficit eſui, quæ eſt quantitas
olivæ. 121. Eod. verſ. 40. Et immundus erit usque ad veſperum] Quamvis ipſe ſe-

laverit; tamen opus eſt, 122. ut Solis occaſus (expectetur.) Verſ. 41. Quod reptat

ſuper terram] (Hoc dicit Scriptura,) ut excipiantur muſcæ, quæ ſunt in ciceribus 123.

& quæ in fabis* (reperiuntur) atque vermes lenticularum, nam ecce non reptant (i-

ſta) ſuper terram; ſed (ſunt) in cibo; 124. aſt quando egrediuntur in aeẽrem & re-
ptant, ecce prohibita ſunt. Eod. verſ. 41. Non comedatur] (Hoc dieit Scriptura,)
ut reus fiat is, qui (hæc) comedenda præbet, perinde atque ille, qui ipſe comedit; 125.

non ꝗppellatur autem VWi. e. reptile; niſi id, quod depreſſum (ſive humile) eſt, bre-
Verf. 42.
uodgrditur ſuper veutrem] Uti eſt ſerpens; dictio autem ) i. e. venter (hic uſur-
patur,) quia animal, quod graditur, ſeſe incurvat † & cadit ſuper viſcera ſua (ſive: ſu-
per ventrem ſuum.) Eod. verf. 42. Quicquid graditur] (Hoc dicit Scriptura,) ut

includantur cæciliæ 127. & hiſce ſimilia. 12 8. Eod. verſ. 42. Duod graditur * ſü-

per quatuor pedes] Veluti ſcorpio. Eod. verſ. 42. Omne] (Hoc dicitur hic,) ut in-
cludatur ſcarabæus, eſcarbot, * linguâ vernacura, 129. & quod huic ſimile eſt. Eod.

bens

Q 4 ꝗqHꝗq 3

,Cap. d blit. Numer,
t. in onn o h. loe,

ol. 114. it fll ,

kv. 25 5, ea,. dicitgt,

ol 1.a. & Nidde,

7
,c. 11. V ). bbi ide
. hie ſe un Pat 0,

efunco ſulpencet not.

i, ta vebum N bic

r non in pornnk⸗
on polluuntun conſer⸗

vis ipſe wy an . .
caſn DraN e N
Uutn,atque ita contamni⸗
ur Arlſeb l 35,col⸗
er, nump,ptacel, I17

tionis ſue contamnind

. 7
, (oofer, ſopti 704.

172 1. Si quis igitur tantum portet vel tangat de

4

120. Id eſt: quantitas, menſura, id enim dictio

ciborum ſpecçies continens,
y hic fignificat. .

125. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 13. h. cap. n. 34.0
notata ſunt, vide & GurAtjeh fol. 136. col. I. med,
126. Vide, quæ ſuprà ad verl, 20. h. cap. n. 55.
nem, is contaminabitur, licèt totum mortici notata ſunt, confer. & not. in an 'nowh. loc.
num non tetigerit, eonfer. fuprà verf. 3 4. h. cap. it. tract. Talm. Peſachim, fol. 23. a.
n. 9 3. it. Exod. c. 12. V. 4. n. 2 3. & d. c. 12: v. † Confer. hit tract. Talm. Kidduſchin, fol, 30. 2.
46. n. 202. vid. & infra Levit. c. 22. v. 5. n. & Chulin, fol. 67. b. it. Jevammot, fol. 114. a.
25. aC tract. Talm. Nidda, fol. 42. b. uti in 127. Sive: ſerpentes coci, Hebr. ινGerm,
Synar rWW' h. loc. ad marginem allegatur. Blindſchleichen / vide Buxtorf. Lex. Talm. fol.
122. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 3 2. H. gap. n. 71, 242 1. ac not. in or Mνh. loc.
notata lunt, vide & notas in an rpu h. loc. 129. Hebr. i, e, quod ſimile eſt ſimili.
123. Hebr. po, hac dictione nonnulli genus * Hebr. Trm iſtad, ut & ſequentia, usque ad:
quoddam fructuum arboreorum alii: ficuum h; Ra 1. e. quod multos habet pedes, abſunt
genus, nonnulli genus leguminis notari volunt, 2 MSto z.
conter. Buxtorf. Tex. Talm. l. 104 9. Vide G. ar Ita hic exprimo: , in MSto I. legitur:
tractat. Talm. Chullin, ol. 67. a. b. proht in „
mer re b. loc. allegatur ad marginem, in laeOν, res eadem eſt.

morticino, quantum æquat olivæ magnitudi

MSto I. pro: un' legitur: vVy Wnni. e. 129. Gonfer. hic & usd. Buxtorf. Lex. Talmoll. 810.
130. Hebr. 713, quod nonnulli Germanicè expo-
nunt: Raupen/ Latinis: eruca, confer idem
Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 1307. in MSto I.
pro: 1 legitur: a u mendosè ; in MSta-
2, prO 2n legiture 21 i. e. magnum (teptile,)

quæ ſunt in vaſis ligneis,
„ Hebr. Phpav), abeſt iſtud ab utroque MSto
confer. hic tract. Taim. Beza, ſol. 6. b. & Naſir,
Pol. 64. aoit. Chulin, ol. 64. 2. & ol. 67. 2, b.
124. Sive: legug ine, quod comeditur, nam di-
QRio ae, quæ hic habetur, generalis eſt, varias l

4 SS

bens pedes à capite usque ad caudam ſuam hinc atque illinc, & vocant; centipedam.
131. Verſfſ. 43. Non contaminetis] Per eſum illorum, ** nam ecce (hie) ſcriptum eſt:

—

.

animas veſtras, non eſt autem abominatio animæ in tactu, ſic quoque (intelligendum

eſt, quod hic ſequitur:) nec polluite vos, ſcilicèt) per illorum eſum. Eod. verſ. 43.
Iit polluamini] Si vos per iſta polluemini in terra, ego quoque immundos vos reddam
in futuro ſeculo & in ſede ſuperna (ſive cœleſti.) Verſ. 44. Nam ego ſum Dominus,
Deus veſter] Quemadmodum * ego ſum ſanctus, quia ſum Dominus, Deus veſter;
ita & vos DNPNid eſt: DV “P i. e. ſanctificate vosmet infrà (in hac
terra) Eod. v. 44. Et ſitis ſancti] Quia †ego ſanctificabo vos ſupràâ & in ſeculo fu⸗
turo. Eod. v. 44. Nec contaminetis & c.] (Repetit 132, hic lex prohibitionem,) ut is, qui

ganrum

transgreditur, in multa præcepta negativa 133. peccet; omne autem præceptum ne-

4

131. Vel: centipedes, ita hic reddere puslis:
V „- . . . .
DaW, ſicuti in editione od e e in
gxemplari Hebræo , quo uſus ſum, legitur &
quidem reétius, quãm in Bibliis Buxtorf. ubi
N . . V
„ P'à habetur, in MStoz. legitur : PD cen⸗
A
pies, in MSto 2. Pu, res eadem eſt.
xXX Confer. hic tract. Talm. Schabbai, ol. 90. b.

& Maccot, Fol. 16. b. it. Joma, Jol. 3 9. a. E&

fJol. 80. b- R
* Hebr. 2, in MSto I. polteà adduntut iſta:
a enn e e ee e, 3 ”
b-ee e e nen renn e
ima v" Wey nienn en enie n r een.
bpyrre bnee ae eeen ene ee
bra e de reeen e enen
invy ntep Ua ne neen ene ee
òð
an eee e ee eeee ree
wd ne ie i weennen enen e .
ðððẽ
ba bhSDON CNa SDDRi, e. Ego autem Joſe-
phus, filius R. Simeonis (de hoc vid. Exod. c.
34. v. 9. Sign, †) dico (atque explico ſic verba
iſta:) ne immundos vos reddite per illa (uti hoe
verſ. 4 3. habetur, nimirum) adeo gravis eſt im
munditia iſtius (reptilis,) ut, ſi (illa reptilia)
comedatis 3 ipſi vosmet per illa immundos fa-
ciatis, ne dicas, immundities corporis (ſive,
ſubſtantiæ) ineſt illis, afque ipſa quidem im-
rpirada ſunt, atque polluunt; ſed (eatenus)

munda ſunt, ne alios polluant: ideireò opus fu-

it, dicere: & per illa fiatis polluti (prout hoc
verſ. 43. habetur,) ſunt enim res, quæ mundæz

ſunr, ne alios polluant, ſed immundities corpo⸗
ris (leu ſubſtantiæ) elt in illis atque iſta pollu-
unt & alios immundos reddunt. Sanctificetis
vos & ſitis ſancti, quoniam ego ſanctus ſum, (Y.
44. h. cap.) atque ſanctitas mea adeo magna eſt,
ut ego ſanctificem eos, qui mihi adhærent, (in-
de) tu diſcis eodem modo (iſtud:) ne immun-
dos vos faciatis per illa, quoniam tanta in illis
eſt immundities, ut, ſi per illa vosmet pollua-
tis, ipſi immundi fiatis per illa; cœterùm in

eodem MSto I. verba iſta: myn Naa i, e.

& in ſede ſuperna (quæ in notis Ralchianis hoc
verſ. 4 3. habentur,) abſunt.
tx Hebr. =, iſind, ut & ſequentia, usque ade
vPNA i. e. ita & vosmet ſanctificate, abſunt
2 MSto I. confer. hic tract. Talm. Schevuot, ol.
† Hebr. 27, in utroque MSto pro eo legitur: wy
i, e. coràam me; cœteruùm in MSto 1. locus iſte
ſic legitur : Nà NaN .n yn in ,
SSrte “"D i. e, coràm me ſuprà & in ſeculo
futuro, quoniam ego ſanctiſico vos⸗ .
132. Nam pauß antè verſu præcedenti dicitur:
ne polluatis, & mox hoc veriu ſequitur- nec con-
taminetis, vide not. in 'nam h. loc. it.
Jalkuc Part. 1. Fol. 150. col. I. circà fin.
133. Confer. quæ ſupta ad verſ. 3. 6. Cap. n. 18.
& ad Deuteron. c. 14. v. 20. n. 45. & ad Deu-
ter, v. 23,V. 1. n. 6. notata ſunt.

CA.

—

gui cothed
ctabronem
Ferl. 47.¹
jam utſcie⸗
Vter inm
cam; 140.
zdeo tepeti
mundum ?
Kinter ic

—

134. e: 1
gellatione,

ſat, in Abd
127 . 19. n

Ul. 4.

c

1 35. Nonnu

ſctibunt, l
ſet. Ljusd.
136. Vice hi
fin ubi p
talis peccat
137. Conte
10 0, In not
Polt verba
lis igelula
dn
N
word S
N
n woy
iſlomm:)
Vos, inom
eſt: Nxer
el: dy
ſcholæ R.
4) Kgypeo
naren per
contamina
lentia exalt
ſgnibcat
130. Junten
n munde
ndigaione

Ule)ſetiptnmel.

(atelligendum
oc Netl g3.
ndos osteddam
go ſin Domiinun
nus, Deus velter;
Emet infti in hae
Pri in eclott.
tionem )utis gei
em präceptüm ne⸗

gai.

—
ispolluti (prout boe,
nimn tes, gue mhune
ed immunditie; (Ol.
in ilis arque iſa polu.

feddunt. Sanchificeit. 1.

wego ſanctus lum, ſ.
s mei 10ed Magna ,
imihi adhetent, i.

o iud:)neimmu. 1

1 gvoniam tanta in ilmS

erilironmer pelle.

Per ila; (C edm
ſta: n ne
in notis Kalchianis N
Klequennia, usgue 4a1

emet lanttihcste,

2. Taln. ScheuoſA

Stopro eb egiur:
Un in iSto 1. 0clis ſſle ⸗

Dn Nn
m me lupla inletnd
rcliſtco voe⸗
i dicln:
Ala precegent

veriu eguitur: nee l⸗

D1 h. loe. ite⸗
,col. l circa fin.
er ,0. 1
14 el zucnn .
10. 04 . 4l Del.
gtaus lull⸗

„

—
ent; entipelam. 5.

CAb. XI.

LEVITICI.

„ .
869

M .

gativum (ſi violetur,)flagellationem 34. meretur, & hoc eſt, quod dicitur in Gemara:
qui comedit &NOD, 13 . vapulat quater, qui formicam, vapulat quinquies, 136. qui
crabronem, flagellatur ſex plagis. Verſ. 45. Ege enim ſum Deminus, qui eduxi vos] 137.
Verſ. 47. Ad, diſeernendum] Non ſolum diverſitatem (animalium iſtorum;) ſed et-
iam, ut ſcias & cognoſcas 138. atque ſedulus ſis in illis (diſcernendis.) Eod. v. 47.
Inter immundum & inter mundum] Non 139, neceſſe eſt, dicere inter aſinum & vac-
c.am; 140. annon enim jam anteà iſta expoſita ſunt? (ita quidem eſt;) ſed (id hic
ideò repetitum eſt, ut diſcernatur,) inter illud, quod immundum eſt tibi * & quod
mundum eſt tibi, inter id, quod mactatum eſt quoad dimidiam partem gutturis, 41
& inter id, quod mactatum eſt, quoad maximam partem ejus (gutturis.) Eod. verſ.

9

4
‚*

134. Sive: verberationem, Hebr. von, de fla.

fat. in Abbreviaturas ſuas, confer. Deuteron. 6.
12. V. 19. num. 77. ac Deuter. c. I 3. V. I. n. 1. &

fer. Ejusd. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1713.
136. Vide hic Gur. Arjeh fol. 136. col. r. circà
fin. ubi præcepta illa negativa, conttà quæ
talis peccat, ex lege Moſaica adducumur.

108. in notis Raſchianis editionis an n
poſt verba iſta: eduxi vos, addita & uncinu-
.— . .
lis ineluſa ſunt ſequentia, nempè: α de

ðð

vos, in omnibus (S. Scripturæ locis) feriptum
eſt: P&&NWπα1 i. e. & eduxi; hic autem ſeriptum
eſt: MWyn:i. e. qui alcendere feci, doctrina eſt
ſfſcho læ R. Iſmaelis, ſi non eduxiſſem Iſraelitas
ex Fgypto, niſi proptereà, ut ſeſe non contami-

ſigniſficat yy (prout hic habetur.)

–

139. Sunt enim nonnullæ animalium ſpecies, quæx
an munda vel immunda ſint, nonniſi accurata

gellatione, in ſpeéie ſic dicta, vide Buxtor fi Præ-

135. Nonnulli Smpyp piſcis immundi ſpeciem eſſe
fſcribunt, alii reptile aquatie um minimum, con-

137. Confer. infrà Levit, cap. 22. Verf. 33. n.

21 Nn rN nn een enede dene
ryn O een nn nn en een
PSneD ee een ee uenn enen

Syn ir i. e. alia explicatie (verborum
iſtorum:) ego enim ſum Dominus, qui eduxi

indagatione & inquiſitione addiſcitur, uti habe-]

* Notanter hic dicitur: tibi, nam, licèt animal pe

tut in Gur Arjeh fol. 1366. col. I. fin. vide & in-
frà Levit. c. 20.v. 2 F. h. 49, ac not.in nom nD*
H. log.

139. Hebr. Nita particulam negativam hic omiſ-

1 .⸗ § » 8 . 5. .
ſam, adjicere volui, quæ etiam in MSto z. ur &

iafrà Levit. dict. c. 20. v. 2 5. habetur, ubi vide
not. n. 48. confer. & paulo poſt h. verſ. 47. n.
142. it. Jalkut Part. I. fol. 150. col. 2. circà
n.

I40. Quoniam animalia iſta facilèe ſe invicem di=

ſcerni poſſunt, ut accurata inquiſitione non ſit
opus, confer. Levit. dict. c. 20. v. 2 5. ibique
Raſchi nof.
Vel: ſeparata, à ſe invicem diſtincta ſunt, nam
& ſic ifiud: WDn exponere poſſis, quam
inter preiationem adjuvat MStum 1. ubi legitur
Pain i. e. diſtincta, confer. infrà Sign. **
verf.

ſe mundum ſit; ſi tamen mactatio ejus non ritè
peracta ſit, id immundum erit tibi, vide not. in
-R n h. loce confer. & Levit. dict. cap.
20. v. 2 5. ibique net, Sign. * & n. 49. it. tract.
Talm. Peſachim, fol. 49. a. & Sevachim „ Yol.
69 b. it. Chulin, fol. 27. a. b.

IAI. Sive: aſperæ arteriæ, ſic dictionem hic
narent per reptilia, ſieuti cœteræ gentes (ſeſe
contamin ant) id eis ſufficeret atque hæc excel-
lentia exaltat illum (popaglum Hfraéliticum,) id

interpretor, infrà Levit. c. 20. v. 3 5. vocatur il-
la in notis Kaſchianis 'n, confer. n. 49. in Le-

vit. dict. c. 20. v. 2 5. unde quædam lux huic

loco fatis obſcuro accedet, vide & ſuprà Levit.
6. I. v. 1 5. h. 95. ac not. in as no, uabi
fcribitur, ſi quis mactaveri in animali vvnea 7

87 ⁰

LEVITICI.

Cbhb. XII.

aſinum ſylveſtem;
(iſtud ideò hic iteratur,
ſignis 143. carnis laceratæ
gnis carnis laceratæ profanæ. 146,

CAL.

7. Inter animal, quod comeditur] Non 142. neceſſe eſt, dicere inter capreolum &
annon enim jam anteà illa funt ſeparata? * (ita ſanè eſt;) verùm
ut diſcrimen fiat,) inter illud, (animal) quod natum eſt cum-
144. licitæ, 14. & inter illud, quod natum eſt cum ſi=

zI

Erſ 2. Mulier cum ſemen conceperit] Dixit R. Semelai: ſicuti ſormatio homi-

nis * (facta eſt) poſt omne peeus & feram atque volucrem †

in opere crea-

tionis; ita lex ejus expoſita eſt poſt legem pecoris. feræ & volucris. 1. Eod.

vVerſ. 2. Cùm ſemen conceperit] (Hoc

jus deletus fuerit, dum, ſcil. ille aboletur ac

ejus immunda erit (immunditie) parts.

ſtrui ſui erit immunda] i. c. Juxtà ordinem omnis immunditiei, quæ dicta eſt de mu-
liere

dicit Scriptura,) ut includatur, etiamſi ſœtus e-

fit inſtar ſeminis ** (nihilominus) mater
Eod. verſ. 2. Juxtà dies ſeparationis men-

i. e. omnem quidem gulam; dimidiam autem

ſolùm partem ap i, e., aſperæ arteriæ, (vel
gutturis) quod immundaum Iit, (animal iſtud)
quoad eium, quamyvis illud per ſe ſit mundum,
Jebræa vide ibidem, confer. hic tract, Talm.
Chulin, fol. 42. b.

142. Hebr. &ε ita & hie particulam negativam, quæ

in notis Commentatoris noſtri omiſſa eſt, addere

volui, vide, q uæ paulò antè n. 139. h. verſ. 47.
notata ſunt.
X Vel: 4 ſe invicem diſtincta, ſic iſtud: .
prout 1e ce in MStO 1 legitur, vertere volui,
confer. quæ Sign. † in notis ad hunc Verſ. 47.
habentur.
143. Vel: in quo apparent, ſive: quod habet ſi-
gna carnis diſcerptæ &c. confer: infrà Levit. c,
20. v. 2 5. n. 49. & cap. 2 2. V. 8. n. 3 3.
144. Hebr. novo, quamn lad iſta dictio 4 Rabbi
nis accipiatur, vide ſuprà Levit. Cap. 7. V. 24.
Sign. * S
145. Sive: rectæ, Hebr. W, exempla iſtius rei
adducuntur in not. cnan r ad Commenta
zium Raſchi bh. loc. ubi vide ſis.
146. Sive: illicitæ, ejusmodi ſunt octodecim illæ
ſpecies Terephoth, de quibus vide ſuprà Levit.
6. 7. V. 24. Sign. * vide & not. in a

h. loc. ubi lector ad explicationem R. Chaskuni
remittitur.

* Hebr. —ι â, abeſt iſtud ab utroque MSto.

† Hebr. y) deeſt hie iſta dictio in utroque MSto,
confer. hic tract. Talm. Jevammot, ſol. 74. b.
& Keritut, ſol. 7. b. it. Schabbat, fol. 13 5. a. &
Schevnot, Yol. 1 8. a. b. it. Nidda, Jol. 24. b. &
Jol. 27. b. & ol. 3 1. a. it. fol. 40. . & Bava ba-
tra, fol. 127. a b. YUVMWUĩS
I1. In Gur Arjeh fol. 136. col. 2. princ. non ine-
pta iſtius rei adducitur ratio, nempé: ard es
nd i. e. ut, ſi homo ſeſe efferre (ac ſuperbire)
velit, ei dicere poſſiat: 1e DN& i, e.
etiam muſca antè te (creata eſt,) confer. hie & ”
&, prout ad marginem in bhefd me h. loc.
allegatur, ubi vide etiam notas, in quibns locus
iſte fuſius exponitur. ð
X Id eſt: etiamſi illa mulier non pepererit, biſi id,
quod eſt y Pyn i. e. inſtar ſeminis; tamen im-
munda erit, ſic in not. don n, hic es poni- .
tut, contfet. tractat. Talmud. Nidda, ol. 23, ac
fol. 27. b. ſieuti in 'pa- hev b. loc. ad mar-
ginem allegatur;,
Hebræor. ritual. lib. 1 c. . Sect. 1. S& feq u. us-
que ad caput 9. ubi de perſonarum immunditiis
eatumque variis ſpeciebus agitr.

cwa.T.

.

—
ſiete henlt
iline langt
de corhore
ie. langvor.
Arunm,) ain
Noaſoniſi
ie & man
manſit in ca
(bamfiil
zuiſcatini
men rei

Loc. verl.4.

confer. & Spenceri de Legibus

pilut ſign
er (tthi
O .
nein, 1.

—
2, Iu hic Hel
lex. Talcn.
Oon N—
3)b. ⸗
1. Nempe: n
IaDlinm
leth, rideli
breo ie
loc. ac Bux
4. Uti Deiten
ic Bava ba
bis folz3
3. 8 fol 10

3.
. Vide Genel
6. Nihilomin
neat aͤc. h⸗
epetenda ſ
loe.
7. ſevammot
Iis Talmudi
frattum de
z. M b. ocl
Jevammot,
lor alegz

nter capteolam A “

All,)yerm

natum eſt cum .
natumn elt (uin ſ. D

tiformnatlio homi. 1.

m in opere ceg.†

foluctis, Lod. 4
ur,etiamlt ſotus e.
nihiominus) matet
ſiyaratinnis Mef.
ux dicha elt demu.

lie

CAP. XII. LEVTTIICIMTI. r

liere menſtruata, polluitur illa, immunditie partũs, etiamſi uterus mulieris apertus 2.
ſit ſine ſanguine. Eod. v. 2. Menſtrui ſui] (Dictio ) ſignificat rem, quæ fluit
de corpore ejus; 3. alia explicatio (dictionis , nempè:) quòd ſignificet E.

i. e. languorem & ægritudinem, nam fœmina non experitur ſanguinis (fluxum men-
ſtruum,) niſi priùs caput ejus atque membra ſentiant gravedinem. Verl. 4. Maneat]
Non ſigniſicat 2 , niſi èi. e. moram, (ſicuti accipitur in illo loco:)

i. e. & manſiſtis (vel morati eſtis) in Kadeſch, 4. item (in illo loco:) 2 C11, e. & per-

manſit in campeſtribus planis Mamre. 5. Eod. verſ. 4. In ſanguine purißicationis ſace))

Quamvis illa videat (ſive experiatur) munditiem ſuam. 6. Eod. verſ. 4. In ſanguine
Purificationis] Non (habet hic) mappik (litera) Heh, (in dictione *,) quæ eſt no-
men rei (ſubſtantivum, idem ſignificans,) ac i. e, mundatio (ſive purificatio,)
Eod. verſ. 4. Dies purificationis ſuæ] (Hic litera) Heh (in dictione NO habet) map-
pik, (ut ſignificet:) dies τι O i. e. purificationis ejus. Eod. verſ. 4. Non tan-

Lert] (Eſt hic) dehortatio quoad cibum, &c. ſicuti docetur in (tractatu Talmudico:)

ND . Eod. verſ. 4. Omne ſanctum] (Hoc dicit hic lex,) ut includat oblatio-
nem, 5. quoniam lotio iſta diei longi eſt,* poſt ſeptem dies; 9. nec Sol ejus occi-
dit,

*V

licationemn R. Chaskuni

ilud b utiogne M. 1.

Cickio in uoae Mor
eyammdt, ,0l 4d.
dchabbat /ol. 13 ,48
i Nidda, ol 24. &
.fol. 40.2. 8 befahr.

col.2 pkine. non ine⸗
tatio,nempe: Nn dzd
leſe elente ac peibie)

EI

n r he.

enta el, conler hic
m indin N , N.

õ

lier non Pepereit dliih, RM

llm eminis; tarenn.
mud. Ncd J0le 134
P oheo. 4Afngt.
. 8 Spencen de Legihus
1h. Sett, 1, leqlis⸗
epeſonmuminnnintis

bus zgitun⸗

2. Ita hic Hebr. dap interpretor, confer. Buxtort.

4. IIti Deuteron. cap. I. v. 46. habetur, confer.

Fal. 14. a. b. & Schevuot, fol. 7. a. & fol. 17. b.
it. Sevachim, ol. 32. a. & ol. 3 3. a. b. it. ſol.
34. a. & Jevammot, fol. 74. b. & fol. 7 5. a. it.
Naſir, fol. 64. b. & Bechorom, fol. 47. b. & Ke-
ritut, ol. 7. b. it. Nid da, fol. 30. b.
§. Nam *ρ een en en i. e, iſta eſt oblatio,
qu vocatur no i, e. ſanctum vel res ſancta, ſio-
uti in Gur Arjeh/ol. 136. habetur, confer. tract.
Talm. Jevammot, dict. fol. 75. a. & Maccot,
Jol. 14. b. uti in 'pan ineh. loc. allegantur
ad marginem.
* Sive: prolongatur, nempè usque ad diem qua-
dragelimum, quò ſacrificia partus offeruntur, &
poſt occaſum ſolis, qui eſt antè diem quadrageſi-
mum, permiſſum eſt comedete qni, e. ob-
lationem; ſed d de 50n, i. e. oblationes
partus ſen propter partum nonniſi quadrageſimo
die fiunt, ſic in notis n m, h. loc. exponi-
tur, ubi vide lis Hebræa.
9. In Bibliis Buxtorf. hic adjecta ſunt iſta verba:
= hei. e, nam lotio ejus (ſit
poſt diem longum; ſed addirionem iſtam ſu-
perfluam & per errorem typothetarum vel de-
lei bentium ex verbis præcçedentibus repetitam
bDu 0.

Lex. Talm. fol. 196 3. & ſeq. vide & not. in
DHyPDTI WD h. loc. it, tract. Talm. Nidda, fol.
3 5. b. & ol. 3 7. b-
3. Nempe: mulieris, ac ſi diceretur an, nam lite-
ra 3 Dſain mutari olet Chaldaicã liaguâà in-Da-
leth, videlicét Chaldaicum as reipondet He
bræoani. e. fluxit, vide not. in am mnov h,
loc. ac Buxtorf. Lex. Chald. fol. 506.

hic Bava batra, fol. 127. a. & Nidda, fol. 36.
b. & fol. 3 8. a. b. & fol. 40. a. it. Keritut, fol. 8.
a. & ol.105. b. Sevachim, fol. 37. b. & ol. 3 8.

a.
5S. Vide Geneſ. cap. 13. veri. 19.
6. Nihilominus illa triginta tribus diebus perma-
neat & c. hæc enim verba hic fubintelligenda vel
repetenda ſunt, confer. not. in a n b.
lsc.
7. Jevammot, eſt is liber primus partis tertiæ ope-
ris Talmudici, tractans de fratriis ſive uxoribus
fratrum ducendis, confer. infra Levit. c. 22. V.
3. n. 6. locus autem hic adductus reperitur in
fevammot, Jol. 75. a. uti in n h,
loc. allegatur ad marginem, confer & Maccot,

Rrrrr

.„ꝗ

.

dit, ut illam (mulierem) mundam reddat, usque ad occaſum Solis diei quadrageſimi,
poſtero die (poſt quadrageſimum,) offert (mulier) ſacri ficium expiationis pro purifi-
catione ſua. Verſ. 7. Et offeret ipſqum] Docet te (hic Scriptura,) quòd nom impedi-
at, quò minùs (mulier) comedat de ſanctis, niſi unum ex illis, quodnam verèò iſtud
eſt? (nimirùm) ſacrificium pro peccato, 10. dicitur enim (hic:) & expiationem fa⸗
ciat pro ea ſacerdos & munda erit, ab eo (igitur, ſacrificio ſcil. pro peccato) quod ve-
nit, ut expiationem faciat, dependet mundatio. Eod. verſ. 7. Et munda erit] Quia
† (mulier) usque ad iſtud tempus vocatur immunda. Verſ. 8. Ilnum in hbolocauſtum
& alterum pro peccatoe] Non præponit Scriptura (holocauſtum,) niſi quoad lectionem,

1I. nam quoad oblationem ſacrificium pro peccato priùs offertur, quàm holocau-

ſtum, ſic docetur in (tractatu Talmudico:) Oi 12. capite: A 9. 13.
CAP. XIIII..

VYErſ. 2. Tumor aut abſeeſſis & e.] (RE8* & Rrin) ſunt nomina plagarum, r.
uarum una magis alba eſt, quâm altera. Eod. verſ. 2. Macula z, alba]
(H) ſunt) è22Hi. e, maculæ, taches, 3. linguâ vernaculà, ſic (ac-

Scripturæ, non ratione temporis hic præponitur
holocauſtum, nam ſactificium pro peccato pri-
us offerendum eſt, quam holocauſtum, ſic etiam
in not.pa PV h. loc. exponitur.
12. Eſt is liber primus partis quintæ operis Tal-
mudici, agens de Sacrificiis, confer. hic Ja kut
Part. I. Fol. 152. col. 3. med. D
13. Eſt iſtud caput decimum dicti tractatus Tal-
mudici, reperitur autem locus iſte hic adductus
Jol. 90. a. in Sevachim.

1. Quoad hasce plagas earumque nomina, confer.

X Confer. hic tradat. T'almud. Bechorot, fol. 27.
b. & Erachin, fol. 18. b. it. evachim, ol. 19,
& Sanhedrin, fol. 83. b. prout in
b. loc. ad marginem allegantur.
10. Quæſiverunt ex R. Simeone, Jochai fiſio, di-
fſcipuli ejus: quare Scriptura juſſit puerperam
(partu levatam) offerre ſacrificium? reſponcdit
illis: ea horà, quà ſe ineurvat (mulier) ad
parturiendum, prorumpit jurando, nunquam ſe
amplius cum viro rem habituram, (quod jus-
jurandum cum non ſervetur,) ideò lex Divina
imperavit puerperis ſacrificium (ad illam cul-
pam expiandam) Hebræa ex Nidda fol. 3 1. b.
adduxit D. Wagenſeil. in Sot. p. 2 47. n. 5. quæ
ibidem videre licet, confer. & not. in a in,
h. loc. it. tract. Talm. oma, ol. 41. a. & Nid-
da, fol. 19. a. & fol. 3 8. b. it. Nedarim, ol. 3 5.
a. b. & Keritut, ol. 9. b,.
† Hebr. vvan, in MSro I. pro eo legitur: Nnn i.
e. inde ſive hinc; confer. hic Naſir, ol. 64. b. &
Nidda fol. 40. a. b. & fol. 47. b ir. Keritut, ol.
2. a. & Jevammot, ol, 74. a, b. & Sanhedrin,
Hol. 83. b. & devachim, fol. 19, b.
II. Id eſt: ſaltem dicis cauſa, ratione locationis

loc. vide & tractat. Talmud. Negaim, fol. 7 1.
ſicuti in S'na r hic ad marginem allega-
tur, confer. hic Spenceri de Legibus Hebræor.
ritual. l. I. c. 8, Sect. 1. & ſequ. usque ad caput 9.

2., Sive: papula, prout junius ac Tremellius ver-
terunt, iu vulgata eſt: quaſi lucens quippiam,
vide & hic P. Fag. in not. ad Paraphr. Chald.
h. loc. =
3. Ita hic reddo: NV (uti in editione dbponm rbw
& in exemplari Hebraico, quo uſus ſum, legi-
tur,.)

CAP. XII. .½
inr in il
Adumen0

præ aliis P. Fagius in not, ad Paraphr. Chald. .

gitum eatum

4Abinitio niget

momn Cadpil
1hecus Abi co
Eod, verl. 3.

ſonum eſtimm

Ginrefmndi, .
Gar eum in domn
tunc Talgnent

jurt eſtimation

1e) Ecce ſi difu
ie. 1g. Vetl

—¶ —

tur,) in Biblis b⸗

entator nolter

l. 13,F. 23, (00

MSIO 1. egiut:
Gallica, 4 MSto:

4. Siclti Hiob d 3
ſchinot,

5. Conſer. ſen. ſet
Taln. Negiim,

leglur ad wang

6e ldell: joni pre

ſite,05 9rOhunt

bielract. Talm,
chin, ſol. 3. 2,i.
8 Zarhectin, /
7, Nimium: ſi 30
Abbedinem, immnh
bom ſattid

O ie

(uo hili ad min

4Aer h i

in Nn ,
d nargiem in:
1. Confer gurigt
untwid. & Torzt
llbe, Allegarür
9. Senlentinzpron
lec d

1

CA. I

grcngeſn.

ns pro punſt.

namnrerd Kud

Wiationen k.
cat) uod ee

Nleri i
in halacain
Wadledionen
guim ialocn.

M ,

Pligitum, 1.
ſatula 1, 4A
rnacli, ſe ar.
cipi.

— lW

Otig hie præponitut
mn Pro pectao Pri⸗
„ .
ocauſtum,üc etiam
ponitut.
quinte Operis Tal⸗
,(onler, ic aſeit

G tractatus Tal-
us ilte hic adductus

lie nominz (Obler⸗
Abaraphr. Child,,

4 Negaim fol 71. .

malginem allegt⸗
Legions Hebræor.
1. sge 1d caPt,
2e Tremellius yer⸗
1 lens guippiam,
Liraphi. Chal,,

Ahb initio niger fuit (pilus, poſtesâ) verò verſus eſt in

Eod. verſ. 3. Immundam pronuntiabit eum]
ſignum eſt immunditiei, hoc eſt decretum Scripturæ. 9. Verſ. 4. Et abpeltus ejus non

ſacerdos pronunciaverit ac judicaverit, confer.

iione dpnn N

0 ulus ſum, lezi.
tur,

CAP. XIII. LE VITICI. 873
— * ——ñ — ———
cipitur in illo loco:) )1. e. niti da (ſive ſplendida) eſt in nubibus. 4. Eod. v. 2.
Ad Aaronem Oc.] Decretum (hie) eſt Scripturæ, 5. quòd nulla ſit immundities pla-
garum earumque purgatio, niſi juxtà os ſacerdotis. 6. Verſ. 3. Mumtus eſt in album]
Ab in album in medio plagæ, ad mini-
mum quoad pilos duos. 7. Eod. verſ. 3. Profundior, qudm cutis carnis ejus] Omnis
aſpectus albi coloris profundior eſt, ſicuti aſpectus Solis profundior eſt umbràâ. 8.
Dicet ei: immundus es, quia pilus albus

eſ: profandior] * Non novi illius expoſitionem. ** Eod. verſ. 4. Recludat] Reclu-
dat eum in domo una, nec ille conſpicietur, 1e. donec finis ſeptimanæ (venerit) &
tunc arguent illum ſigna. 11. Verſ. 5. In oculis ejus] In conſpectu ejus 12. &
juxtà æſtimationem ejus (ſacerdotis) primam. Eod. verſ. 5. Recludat eum ſecunda vi-
ce] Ecce ſi diffuderit ſe (plaga) in ſeptimana prima, immundus erit (talis homo) præ-
cisé. 13. Verlſ. 6. Obſiura ſ] (N.– hic ponitur pro:) HD 1 i. e. obſcurior eſt
=IUJUMUG—W H l 4 Arrrriz = facta,

* In MSto z. poſlea lic legitur: 79 72 vy wee
e e, Nen y i, e. dum ilie (aſpe-
ctus) non magnopere profundus eſt, (nimirum)
non profundus nec æqualis neç albus eſt; iſta
qutem: non novi illius expoſitionem, ibidem in
Hebræo quidem habentur; ſed lineolis ſuper ver-
ba illa poſitis indicatur, ea eſſe deſenda, vid. Sign.
ſequ. * rððð
*" Sic etiam in MSto I. legitur, nec verba iſta de-
leta ſunt, ſicuti in MSto 2. vid. Sign. præced. *
confer. hic tract. Talm. Schevuot, bl. 6. a. b.
10. Ira erit interpretatio , ſi quidem legatur:
” Re alt ſi lectio fuerit : N ſenſus
hie tract. Talm. Horajot, Jol. 10. 3, b. & EFra. idebit cum Cil. 1 4 4
cchin, fol. 3. a. it. Nidda, fſol. 44. a. & Fol. 5. a. gi⸗ non vide iereum. ſei ncer os usqu⸗ a6
& Sanhedtin, fol. 34. b. eationten anomintdintun m en, en.
7. Nimirum: ſi ad minimum duo pili verii ſintin Heba mer. ſic in uiraduc niotg lei dh.loc.
albedinem, immundus pronunciabitur ejusmodi 4 “D üc ii odles 10 egitut, quam
homo 4 ſacerdote, nam α☚ y N e lonem hie in verſione ſecutus ſuuc.
B 11. Ea ſcilic&t ſigna, quæ illum vel mundum vel

QpyV rW i. e, non ſuffieit unus pilus; ſed . .
i inige ; ur immundum eſſe dai.
duo pili (ad minimum requiruntur,) uti in Gur imrhi dum eiſe demonſtrant, vox iſta Ranm 1. e.
ſigna, abeſi hic 4 MSto I. .

Arſjeh fol. 137. Col. I. princ. habetur, vid. not. (K ü
in PPW h. loc. & Tora Cohamien „prout aie ae Reameſnn en judi Ne Rra
. . . 18 „ .
Hẽ ad marginem in Snr N allegatur. an D h, loc, 2 H
8. Confer. quæ infrà ad v. 20, h. cap, h. 39. otata 13. Abſolatè, Chald. uornm, de qua dictione vide
ſunt, vid. & Torat Cohanim, uti in as n Busxtorf L. ex. Talm. fol. 762. Conter. infràv. 9.
h. loc. allegatur ad marginem. h.. Ca p. n, 17. it. Gur Arjeh fol. 137. col, I cir-
9. Sententia, pronunciatum ſcripturæ, confer. verſ. ca fin. & Lervit. cap. ſeq. 14. V. 46, n. 84. vide
antec. 2. ; 5. = & not. in a , loc. “

2* ð

tur,) in Biblis Buxtoff, habetur: N&b, Com-
mentator noſter habet „5 in notis ad Jerem.
r. 13, V. 2 . confer. infrà v. 3 §. h. Cap. n. 52. in—
MStO I. legitur: N, abeſt autem dictio iſta
Gallica, à4 MSto D 2
4. Sicuti Hiob, c. 37. V. 2 I. habetur, ubi vide Ra-
ſchi nor.
5. Confer. verſ. ſequ. 3. h. Cap. num. 9. it. tract.
Talm. Negaim, fol. 76. uti in ar hic
Allegatur ad marginem.

6. Id eſt:; juxtà pronunciatum ſacerdotis „prout

e

4.

374 LEVITICI.
facta, 14. quâm aſpectus ejus (primus fuerat,) ecce ſi ſteterit in aſpectu ſuo 15. aut
dhffud erit ſe (plaga,) immundus erit (talis homo.) Eod. verſ. 6. Scabies] (AreOO)
eſt nomen plagæ mundæ. 16. Eod. verſ. 6. Et lavet veſtimenta ſua atque mundus
erit] Quoniam opus fuit, ut recluderetur, (ideò) vocatur immundus & neceſſe eſt, ut
lavetur. Verſ. 8. Immundum pronunciat eum ſacerdos] Et poſtquàm eum pronun-
ciavitimmundum, ecce ille (immundus erit) præcisè 17. atq; opus habebit aviculis ac
raſurâ & oblatione, s. de qua dicitur in Sectione, (quæ incipit:)hæc erit. 19. Eod. v. 8.

Lepn eſt iſta NDOD. 0. Eod. v. 8. Lepra (Dictio) HV eſt generis fœminini. Verſ. 9.

Plaga (Vox) V) eſt generis maſculini. Verſ. 10. Sanitas (H'P) ſainement, 21. lin-
guà vernaculà, dum aliquid albedinis, quod eſt in tumore, verſum eſt in ſpeciem carnis
† (vivæ,) etiam hoc eſt ſignum immunditiei, (nempè:) pilus albus ſine ſanitate (ſive vi-
talitate) & ſanitas (ſeu vitalitas) ſine pilo albo, ac, quamvis ρο (hic) non dicatur, ni-

ſi de tumore; attamen in omnibus H) NN& i. e. viſionibus 22., & earundem generatio-
nibus, 23. iſtud ſignum eſt immunditiei. Verſ. II. Lepra invetenata * eſt] Plaga-

vetus eſt ſub Di. e. vitalitate, atque livor iſte 24. videtur quidem ſanus deſuper;
ſed infrà plenus eſt fanie, ne fortè dicas, quoniam aſcendit ρπ i. e. ſanitas (ſeu vita-
litas) ego illum pronunciabo mundum. * Verſ. 12. A capite eju] (Nempèé) ho-
minis, usque ad pedes ejus. 25. Eod, verſ. 12. Ad omnem aſpectum oculorum ſacer-
dotis] Excepté illo ſacerdote, cujus viſus eſt caliginoſus. Verſ. I4. Et quo die appa-

rut-

14. Junii ac Tremellii verſio hic habet: ſi contra-
cta eſt plaga nec diffudit ſe, alii aliter.
15. Scilicèt: plaga illa, hæc Raſchi expoſitio in
QGaur Arjeh ol. 137. col. 2. dicitur eſſe contra
Miſchnam atque Gemaram, rationes vide ibidem,
ne hic prolixior ſim, confer. hic tract. Talm. Ke-
tubbot, fol. 7 5. b. ð
16. Abſceſſum verterunt hic Junius ac Tremellius,
con fer. præ aliis P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
. loc. it, tract. Talm. Megilla, fol. 8. b.
17. Vide, quæ verſu antec. 5. H. cap. n. 13. G& cap.
ſeq. 14. V. 3. n. 2. notata ſunt.
2 8. De quibus cæremoniis vide dict. cap. ſeq. 14.
v. 4. & ſeqq.
19. Hebr. Win ni, hæc Sectio incipit dict. cap.
ſeq. 14. V. 2. & continuatur usque ad c. 16. eô
excluſ, confer, not. in 'pan re b, loc.
20. Id eſt: ſcabies, de qua verſu antec. 6. h. cap. *XX Loci iſtius expoſitionem vide in not. rbv
n. 16. dictum eſt, Confer. not. in a ne nan h. loc. J
b. loc. 4 5. Legem hanc mirandam dicit Lightfoot. sd
21. Ita hic reddo vpma, prout in editione He- Matth. cap. 8. V. 2,n. 4, P. 309. edit, Lipſ. qua
dræa, qua uſus ſum, legitur, vel, uti Biblia Bux 4

MsSto legitur: Dona, res eadem eff.
† Hebr. an N, abfſunt iſta 2 MSto 2. fed
122. Sive: aſpectibus, confer. infrà Levit. c. 1 5. v.
19. ibique nor. n. 37.
23. Id eſt: in illis, quæ inde proveniunt ſive na-
ſcuntur, accidentibus ſeu caſibus, ita IPr
hic interpretor, confer. infrà v. 42. F. cap. n. 66:
& not. in "par h. loc. S
* Bebr. w) Hy iſta, ut & ſequentia, usque ade

MsSto

Eſra ad Eſai, c. I. V. 6. alleg. Buxtorf. in Lexic.
Hebr. hac vo.

1
1

CAP. XIII.

„
torf. & exemplar "pos meo habent: Pr,
confer. infrà v. 24. H. cap, num. 43. in utroque

vX i. e. 4 capite ejus, abſunt ab un oque

24. Hebr. —☚, cujus deſcriptionem fecit Aben

mun-

CALNI.

mari in thid
Pigintiquetwon
ula hon videte
nn ae tede⸗
nalcmembtu
tur Die
jmmundum te
nüm, gudd ſte
polli, hinc
riitim ipl,
voquein illo,
Lerragt) (Nes
Uleu] (Dictio

—
mundus pronu
(pite 20 pedes
dus elt am tot
opettum nec t
pari conditione .
autinon wundat
loe alleg conte
Kon5
Confer. hie tad
Eincbin, ,ol. 1
Anhedtin ol.
19, 4. & ,l.
16. Confer, Exod
1 9, ubi eapitn
Tecenſemur, pie
4.2 item Toran
, oc. d arg
anhehtin, ſal
1½ Conker hie ne
4 ſol 137. col4
nblihmmre
el: concteren

Aguacbinogetine

Iloch hie habettn
Ler. Talmud. 4
“
go⸗
Hebr don
M d ie,

Mo.

i ſio 1. ae
ie Nd)
Atqle nun u
nerelle ehit
n eum promun
bebitaricult
fit 9, Bodr, NrH
Eminini, Venſg.
inement, 11, ln.
in ſpeciem ertig
lanitate (lyeni.
hnon dicaumnni⸗
ndem generatio⸗
un de,) laga-
nſanis delceer;
ſanitas len in.
¹) (Nempe) ho.
blulerun ſuter.
Er aud der ihe⸗
fut.
habent: un
lum. 477 1i Mtoque
tacem elt,
tiſti4 MKto nled

infta Leyvit, ,lſer,
proreniunt ſiena⸗
aAlidus, ita rmn

11.41,, el 66,

e.
ſegeentin, liqlese
, abſunt 45 unole

gipfiovem ſettben
6, Poxott in leyie.

dict Ligntſoor. 7

,jog,eclt Uiplgni
Negeed mun⸗

1

† Confer. hic tract. Talm. Sevachim, Jol. 50. b. &

44510.

*

CAP. XII.

LEVITICI.

uerit in eo taro viva] Si effloruerit in eo

poſſis, hinc dicunt (Kabbini noſtri,)
vii tàm ipſi, quam ſtolæ ejus 28. atque

Ucu] (Dictio ) ſignificat ardorem, d

D i. e. ſanitas, ecce jam anteàâà expoſitum

eft, quòd H)Oi. e. vitalitas iſta ſit ſignum immunditiei; ſi fuerit plaga in uno ex
viginti quatuor capitibus membrorum, 26. quæ non polluunt propter vitalitatem,
qquia non videtur (in eo membro) plaga tota, ſicuti una ex illis, quæ hinc inde difflu-
unt, ac ſi redeat 27, caput membri & detegatur diffluentia ejus per pinguedinem,
quaſi (membrum) iterùm convaluerit* eaque (plaga) ſeſe dilatet inque ea conſpicia-
tur “âi. e. ſanitas (hoc caſu) docet nos Scri ptüra, quòd (vitalitas feu fanitas iſta)
immundum reddat. Eod. verſ. 14. Et quo die] Ecquid lex * dicere vult? nimi-
rùm, quòd ſit dies, quo inſpicere poſſis (plagam) & quòd dies ſit, quéò inſpicere non

ſponſo concedunt fſeptem dies convi-
tegumento, ut & domui ejus, 29. ſic

quoque in illo, qui feſtum 30. viſitat, indulgentur ei omnes dies feſti. 31. Verſ. 1 5.
Lepra eſt] (Nempè:) caro iſta, (nam dictio:) eſt generis maſculini. 32. Verſ. 18.

um caleſcit caro per plagam, * quæ ei ob-

Rrrrr 3 venit

mundus pronunciatur is, cujus : otum corpus 2
capite ad pedes ejus lepra invatit, non ille mun-
dus eſt an è& totum corpus leprâ infectum & co-
opertum nec tu mundaberis, ò peccator, absque
pari conditione, aut te agnoſce totum leproſum
autinon mundaberis, ver ba ſunt ejusd. Lighitfoot.
oe. alleg. confer. infrà verſ. 55. h. cap. n. 97. &
91993. 6

Erachin, ol. 1 8. b, it. Moed katon, fol. 9. a &
Sanhedrin, fol. 34. b. & fol. 97. a. & Nidda, fol.
19. a. & ol. 50. 2. —
26. Confer. Exod. c. 2 I. v. 7. n. 5I. & v. 26. n.
129. ubi capita iſta ſive ſummitates membrorum
recenſentur, vide Mocd katon, fol. 7. b. & fol.
g. a. item Torat Cohanim, ptout in bnon nev!
b. loc. ad marginem allegantur, confer etiam
SZanhedrin, ſol 34. b. & Nidda, fol, 50. a.
27, Confer. hie not. in Dman D & Gur Arjeh
pvol. 137. coh. 4. med. ubi locus iſte ſatis obſeu-
rus illuſtratur ac Raſchi ſententia declaratur.
W Vel: concreverit, iteran Oaluerit & Carne
quaſi pinguedine obductum fſit, fſic Hebr. Sman
quod hic habetur, interpretor, confer. Buxtorf.
Esr. Talmud. ol. 350. ac nor. in mart r,
oc.
2 Hebr. nir e iſta & ſequentia, usque ad:
e e i. e. lepza eſt, abſunt ab ntroque

28. Sive- indumento ejus, Hebr. U αρ, quæ
dictio in not. pam nov exponitur: rway i. e.,
veſtimento ejus, confer, de hac voce Buxtorf.
Lex, Chald. Fol. 159. vide & tract. Talm. Moëd
katon, fol. 7. b. & 8. a. ac Bechorot ſol. 34. b.
prout in o e ad marginem allegatur.
29. Nimirum: ne in illis ſeptem diebus iſta, quas
hic dicta ſunt, inſpiciantur propter legram,
quam diu igitur ſacerdos tales non inſpicit, tam-
diu pro mundis habentur, nam eryn Nii een
i. e. 4 ſacerdote dependet (iſta) res, prout in Gur
Arjeh fol. 138. col. I. princ. habetur, confer.
num. Ieq. 31. . V. 14.
30. Nempé: majus aliquod ac ſolennius feſtum,
id enim didio , quæ hic habetur, fignificat,
erant autem tria Judæis feſta ſolennia, de quibus
vide Exod. c. 2 3. V. 14. cOnfer. ſuprà I evir, c.
11. verſ. 9, n. 2 §. & Buxtorf. Lex. Talm. ol.
2204.
31. Nimirum, ne illis diebus quoad lepram inſpi-
ci poſſit, vide num. antec. 2 9. h. verſ.
32. Commentator noſter hic reſpicit ad particulam
N&αN, quæ in fine hujus verſiculi habetur, eam-
que, cùm generis maſculini fit, Gcribit referendam
eſſe ad diionem wn, quæ ejusdem generis eſt
quæ que proximè antecedit, non vero ad dictio-
nem yag, quæ fœminini generis eſt.
x* Hehr. gan ohn, in MSto 2. pro his fegitur?

PDe wy i, e, & fit cicatrix (ſeu ſiſſura.)

876

LEVITICI.

venit propter percuſſionem (& quidem eam,) quæ non eſt ab ardore ignis. 33. Eod.
verſ. 18. Si care) ſanam ** ſit] i. e. Si ulcus contraxerit cicatricem 34. & illius loco

ſupervenerit alia plaga. 3 5.. Verſ. 19. Aut macula alba ſubrufa] (Nempè,) dum-

plaga non eſt plane 36. alba; ſed mixta 37. & compoſita ex duabus ſpeciebus (co-
loris) albi & rufi. ** Verſ. 20. Apeltus ejns humilior] Non tamen reipſa depreſ-

ſior; ſed qui propter candorem (ſive albedinem) ejus videtur humilior ac profundior,
ſicuti aſpectus Solis profandior (eſt,) quàm umbra. 33.
tumor iſte aut macula. Verl. 23. Ia loco ſuo] (Dictio i hic ſignificat:)
PP- i. e. in loco ſuo. Eod. verſ. 23. Aduſtio ulceri] (QNaX) juxtà Targum-

ejus (notat) E . e., ſignum ulceris, quod non eſt, niſi nota aduſtionis (ſive in-

flammationis,) quæ agnoſcitur in carne, omnis (dictio) H ſignificat αi. e.

corrugationem 39. cutis, quæ contrahitur propter calorem, veluti (accipitur in illo
loco:) ] i. e. & contrahentur 40. in ea omnes facies, (verbum 2 ſignifi⸗
cat:) retraire, 41. linguâà vernaculàâ, ac ) , retraiſſement. 42. Verſ. 24. Sanitas

adu-

3 3. Nam quæ eſt ab ardore ignis dieitur n,
prout infrà v. 24. h. cap. habetur, confer hic præ
Aliis P. Fagius ad Paraphr. Chald. h. loc. ubi eti.
aln dictionis prw defcriptio ex R. Kimchi ad-
ducitur, vide & tract. Talm. Chullin,fol. S. a. uti
in onon rne hic allegatur ad marginem, & no-
tas ibidem.
XX Hebr. ), iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
Pn N& i. e. aut macula &c. abſunt ab utro-
que MSto, confer. hic Sota, fol. 5. a.
34. Non autem penitùs ſanitati reſtituta ſit caro,

vide Gur Arjeh fol. 13 8. col. I. princ. ac not. 10

on S h. loc.
35. Uti mox ſequitur verſu ſeq. 19: h. cap.
36. Penitus, omnino, ſic interpretor dictionem
r „quæ hic habetur & alias glabrum vel læve
ſignihcat, vide num. ſeq. 37. & infrà verſ. 24. h.
cap. n. 45. fortè pro: Pn legendum i. e.
abſolutè, præciſè.

37. Hebr. Pro, i. e quæ colorem habet mixtum

ex albo & rubro, vide num. antec. 3 6. & infra
v. 24. h. cap. n. 44. ac v. 42. h. cap. n. 60, con-
fer. & Buxiorf. Lex. Talm. fol. 1873. ac not. in
ni h. loc.
XxXX Confer. hic tract. Talm. Scheviit, ſol. 6. b. &
Temurah, ſol. 27. a.
38. Confer. quæ ſuprà ad v. 3. H. cap. n. 9. nota-
ta ſunt, vide & not, in na nO, ubi tract.

Talm. Schevuot fol. 6. b. allegatur.
39. Sive: contractionem cutis, ſta ex mente auto-
ris hic dictionem illam vertere poſſis.

40. Vel, ut alii: adurentur, prout Ezech. c, 20.
V. 47. al. c, 2 1. v. 3. habetur, ubi vide Commen-
tatortis noſtri notas.
. „. JR]—=
41. Ita hic reddo: O, prout in notis autoris
nofri ad Ezech. dict. c. 2 0. v. 47., habetur, nam
—1—’ .
mO, ſicuti hic in exemplari Hebræo, quô

uſus ſum, ut & in editione Da ne atque in

Bibliis Buxtorf. legitur, corruptum puto, in
MSto I. habetur OwO, quod reddere poſſis:

–

Eod. verſ. 20. Plaga] Eſt

retrait, in MSto 2. deeſt vox iſta Gallica, confer.

num. ſcqu. 42.

. . „n — n. .r. ⸗
42. Sic reddere poſſis vapννονο, prout in Bibliis
Buxtorf. legitur, nam DaniUA, quod in edi-
ditione Hebraica, quàâ uſus ſum, habetur, ut &
. —. . . , .
Pan, prout in editione e ne le⸗
gitur, ſine dubio corrupta ſunt, quamvis & di-
ctio: retraiſſement, ab hodierno Gallorum uſu
loquendi receflerit; puto autem ab autore noſtro

per hanc vocem intelligi: rew actionem vel

contractionem cutis, abeſt iſta dictio Gallica
MSto I. =

(CA. All.
Aalifune (
tlitkſadulti

4ſ. ſigna aute
1 (nempe,
ſatur gvab)
Gicabunt la⸗
e Venithi⸗

2„

plagam, qus

ſignum elt in

eſt in pilo 1
cans, gui elt

piuu vigita,
ctlit (homo il
mündiüieiin
Verl. 32. Me
lus flavelcens,

( Pornginem

Prope ilac

ga,) nam ſ ſe

Verl. 3 5. M
(crum ſedifl

— —
4 3 Fie tecdee
in Möto 1. ient
b, cap. l, 11,
Callica4 Mdte

44. Nenpe: qu

ſupr v. 19.5
chimn ſl 7.

1: Abiolute ad
lrz ſupta a

ſunt.

vN ie. inct⸗

(6 ldekt: non

ellin auſtione
lcere, conler,
t tact. Tal
2. Prout in O
legatur, con

CALNI.
Uls. 33, Bod,⸗
ſhecidi (oo.
teipſh gepel.

ACprofundiot.

10. Hage N
i lgnläcat:)
lund Targum.
ſionis re in.

gie.
ccipitur in lo

1 lgnib.

etl. 24. Denit

egalu.
laer mentezuto⸗
te olli.

ut Lzech. 4, 10.
ubi fide commen.

hut in notis autolis
8.47. bzbetut, nam
lari Hebræo, JuG6
VN v qe in

muptum pito, in
Lod ſecere hollis:

illa Gallica, contel .
GGSSaallica 4 MSto 2. abeſt si⸗ n.
out in diblis AA4. Nempé: quæ albo & rubro mixta eſt, conkfer raphr. Chald. h. loc.
y pr
Hen, guod inedt⸗
ſum, hebetlt, A
zne on N le
nt, gamtid d.
lerno Gallorum uſu
tem bbautoe nofo
. tey aclioneſn 7
la dcio bili⸗

aduſtionis] (QRPDlinguâ vernculà ſignificat:) ſainement, 43. dum ſanitas (ſeu vi-
talitas) aduſtionis vertitur in maculam (ſive papulam) mixtam 44. aut planè albam;
4 5. ſigna autem aduſtionis & ſigna ulceris eadem ſunt; ſed cur illa diviſit Scriptu-
ra:? (nempé,) ut diceret, quòd non miſcere debeant alterum cum altero, (ecce) na-
ſcitur (quaſi) dimidia faba fracta in ulcere & dimidia faba fracta in aduſtione, non ju.
dicabunt (illam eodem modo,) quò fabam fractam. 46. Verſ. 29. In capite nel bar-
ba] Venit (hic) Scriptura, ut diſcernat inter plagam, quæ eſt in loco piloſo & inter-
plagam, quæ eſt in loco carnis, quia hujus (ſcil. plagæ, quæ eſt in loco carnis,)
Faum eſt in pilo albo; iſtius verò (nempèé: plagæ, quæ eſt in loco piloſo,) ſignum
eſt in pilo flavo. ** Verſ. 30. Et in ea (plaga) pilus flavus] Dum pilus nigri-
cans, qui eſt in ea (plaga) in flavum mutatus eſt. Eod. verſ. 30. Porrigo (ſive⸗=
ſcabies) eſt] (P) ſic eſt nomen plagæ, quæ eſt in loco piloſo. 47. Verl. 3 I. Ect
Pilus nigrieans non eſt in ea] Ecce ſi fuerit in ea (plaga) pilus nigricans, mundus
erit (homo iſte,) nec opus eſt, üt recludatur, quia pilus nigricans eſt ſignum

munditiei in porriginibus, veluti dicitur: & pilus nigricans effloruerit in ea &c. 4⁸.
Verſ. 32. Et ecce non diffudit ſe &c.] Ecce ſi ſe diffuderit aut fuerit in illa (plaga) pi-
lus flaveſcens, immundus erit chomo iſte.) Verſ. 33. Et radat ſeſe] (Nempè:) cir-
cà porriginem. Eod. verſ. 33. Porriginem verò non mdat] Relinquat duos pilos*

propè illam (porriginem) circumcircà, ut cognoſci poſſit, utrum ſeſe diffuderit (Pla-
ga.) nam ſi ſe diffuderit, ** transgredietur pilos (iſtos) & exibit ad locum raſuræ.
Verſ. 3 5. Poſß mundationem ejus] Non mihi (hic alius verborum ſenſus eſſe videtur,)
quam, ſi ſe diffuderit (plaga) poſt dimiſſionem, 49, unde (verò probabitur, id locum
ha-

Sic reddere poſſis Oev vel Pmmanw, uti Scheviit, ol.6. b. it. Bechorot, ol. 41. b.
43. MStO 1. legitur , conter. quæ ſuprà ad v. 10 *CLonfer. hic tractat. Talmud. Kidduſchin, fol.

.n. 2 I. not: tz abeſt autem iſta dictio 3 5. b- . . .
h. cap. R. 2 I. notata ſunt 3 2 ent autem iita dli 47. Confer. hic præ aliis P. Fagius in not. ad Pa-

.48. Prout v. 37. h. cap. habetur, confer. hic Torat
n Vel, . . it. tract. Talm. Peſa Cohanim, ſicuti in nn nn h. loc, ad S
A5. Abiolutè albam, Hebr. dohm any, confer. Fnfn anlevarur, ubi Vice dcale notas; n.
quæ ſuprà ad dict. v. 19. h. cap. n. 36. notata & kat kart. 1. *1 54 col. z. circa n.
ſunt. = * Confer. etiam hic Torat Cohanim, prout in
* Hebr. vnyd) iſtud, ut & ſequentia, usque ad af r h. loc. ad matginem allegatur, ubi
VN) i. e. in capite, abſunt ab utroque MSsto. vide etiam notas, vid. & tract, Talm. Kiddu-
46. Id eſt: non ludicabunt fabam fractam, quæ ſehin. fFol. 3 5. b
eſi in aduſtione, ſicuti fabam fractam, quæ eſt in *æ= Hebr. — —E, iſta, ut & ſequentia,
ulcere, confer. Gur Arjeh ol. 13 8. col. 1. med. usque ad: ie i. e. poſt mundationem
ut &t tract. Talm. Chullin, fol. 8. a. & Fol. 7 3.) S&c. abſunt ab utro que MSto.
2. prout in Shat re h. loc. ad marginem 49. Id eſt

: poſtquam ſacerdote aliquis dimis-
allegatur, confer. & Bava batra, fol. 84. a. & ſus

828 LEVI

2

CAF. XIII.

TICI.

—

So. ſi diffundendo diffuderit ſe. Verſ. 3

—

habere) etiam in fine ſeptimanæ primæ & in fine ſegtimanæ ſecundæ? lex (hic) dicit:

7. Et pilus nigricans] Quomodo probabi-

tur, iſtud quoque locum habere, ſi ſit pilus) etiam ſubviridis & rufus, qui non eſt fia-
vus? lex (hic) dicit: & pilus; * dictio autem Q X (quoad ſignificationem) ſimilis
elſt colori 21 i. e. auri, 2 X Hidem eſt, ac a , orbleu, 51. linguàâ vernaculâ
Eod. verſ. 37. Mundus et & mundum enm pronunciabit ſacerdos] Ecce immundus,

quem mundum pronunciavit ſacerdos, non (erit) mundus.
e. maculas. 52. Verſ. 39. Obſcurè **
lbedo, quæ eis ineſt, non eſt fortis; ſed debilis (ſive obſcura. †)

(Didio: Mπ½½] ſignificat νονπππ1¹.
albicantes] Nam a
Eod. verſ. 3 9. Lentigo] Quaſi albedo, qu
rouge, 53. inter macul

** Verſ. 3 8. Maculæ;

æ conſpicitur in carne hominis rubicundi,

as illius rubicundas vocatur P?, veluti (conſpicitur in) viro

lentiginoſo, *54, dum inter lentem ac lentem p'aE i. e. ſplendet caro albedine purà,
55. Verſ. 40. Calvus eſt, mundus ſt Nempè purus eſt)ab immunditie PN i. e. porri-
ginum, quoniam ille non judicatur per ſigna capitis ac barbæ, 56. quæ ſunt loca pi=

loſa;

ſus eſt, id enim eD &αι hic ſignificat, in

MSto 1. pro his legitur: e i. e. poſt.

mundationem ejus; i. e, poſtiquam mundus pro-
nunciatus eſt 4 ſacerdorè.
50. Nempè: indefinitè ae ſimpliciter, ſine tem-
poris determinatione, ergò etiam poſt primam
leptimanam & in fine ſeptimanæ ſecundæ, con-
fer. infrà verſ. 42. hH. cap. n. 6 3.
* Sive igiur nigricans ſit pilus ſive ſubviridis & ru-
fus, ſi is in flavum mutetur, locum habebit con
ſtitutio de lepra.
† Iüud: ae ut &
mundus eſt, abſunt⸗ MSto I.
51. Ita hic reddo aαπ, ſicuti in editione Pe
Cynan & in exemplari Hebraico, quo uſus ſum,
habetur; in Bibliis Buxtorf, minus rectè legitur.
NA & cum Daleth, vox iſta Gallica abeſt hic ab
utroque MSto, in MSto 2. polt: nn ſic addi
tum reperitur: n onr X i. e. Tzade mu-
tatur in Dsain (nempe in voce *, quæ mu-
tatur in 2.) .
X Confer. hic tractat. Talm. Mocd katon, ol. 7.
b. prout iu a Neh. loc. ad marginem al-
legatur, ubi vide etiam notas, cœterùm in MSto
I1. pro: Mii N legitur on wy Nii. e ni-
hil egit, nequicquam fecit, ſcil. pronunciatio il-
lius lacerdotis nihili eſt, nil operatur nec ex im-
mundo facit mundum.

fequentia, usque ad i. e.

52. Livenres maculas nonnulli interpretantur in
Jerem. c. 13. v. 23. ubi autor noſter expoſuit
Gallicè: taches, confer. ſuprà verſ. 2: h. cap. n.

3. .
XXX Hebr. iens, iſtud & ſequentia, usque ade
A& M i. e. calvus eſt &c. abſunt à MSto 2.
† Hebr. men, in MSto I. hic additur vox Galſica:

tium colorem ſeu ſpeciem exprimens, conſer. /.
v. 39. h. 54. ècxU
53. Sic reddo hic Gallicum , quod hic habe-
tur, Latinè: rubicundus , in editione hey
pon hie legitnr: “, idque rectius, in MSte
1. habetur: *½D, res eadem eſt.
* Hebr. wy „, iſta & ſequentia, usque ad
& i. e. calvus eſt, abſunt 4 MSto I.
54. Hebr. h νε i. e.vir, qui quaſi lentibus
petfuſus apparet, confer. P. Fagius in notis ad
Paraphr. Chaſd, p. loc. vid. & ſuprà h. verſ. 39
Sign.
55. Seu: ſplendente, fulgente albedine, in Junii ac
Tremellii verſione dictiop'ia transfertur: phly-
zZacium, 4 Græco ννX.οια, quod vertunt: bul-

Hippocrat. vòaνιοαν.

tam eſt.

Wa id, quod reddo: lentilleux, i. e. len-

56. De quibus paule antè Verſ, 29. . cap. di-

Mð

(Ab. Il.
—— —
li; klpet
eAtenſio. ,
ſeciemn ejus tl

era hinc atqu

ſetsizpolleti
4 Al ſubmuhi
Nenlas ell pre
(vempe)ſecun
in)cute carnis
nam de eo die

tur tduabus ſe

cete 64, Aa0
nem (ſne aſpe⸗
immundum qn
tur, ac i
zite ju e l
intelligere,)
gu alkecli ſunt
includantut or
E. 6/, Ver

——

. Hebt.

DO in er
& in MSto 1,
Bortotk u
5i. Nempe, gua
cit, de quo ſi
. cap·
59. Cviigiturin
yls elk is m
is ier feca
in hot, d dx⸗
bo. Hebr. e
confer, ſupri
61. Prout perſa
bietrac. Talm

. fol. 19, 3.
lam, puſtulam, in modum bullæ exſurgentem,

11. iſohrz pe
o hic adc
gilehls ii

Eerſbic)ciet.
nod, probeb,.
ulnon ellge.
Caiionem,limil
hgni vernaclli
ce immundu.
eg8. Macpleſ⸗
39: Olſeuys
ie oblcunn 4)
minis rubicund,
nſpicitur in) vitc
walbegineut,
PNie pon.
qus ſant locapi⸗
oa;

—.—,.d
ulli imerpretantur in
autor noſter etpoluit
Pri pell. 119, ca)e h

eguentiz, llle 10
lunt An.
cadcitur voN Gallica:

lentilleur, ne, en⸗
expriment, conlet, 9.

vn, guol hie bibe⸗
3, in edilione dH
e redlius in Mdts
en elt.
2 leentis, vsle a
4 MRo .
ir, gui quaſ lentibis
D. Figiusin notis d
id. lupr b, en 39

te becine, in unii 10
rn tamdſettu: phly⸗
ena uod rertunt bul.
n balle euiitgenten,

Ver 19. 1cah. i.

65

CAbP. XIII. LEVITICI.

loſa; ſed per ſigna plagæ cutis in carne, veluti ſunt pilus albus 577. & vitalitas atque

extenſio. 58. Veri 41. Et ſi à regione faciei ejus] i. e. Si & declivitate verticis versds
faciem ejus (fluxerint capilli,) vocatur i. e. ſyncipitis calvitium, quo etiam la-

tera hinc atque illinc comprehenduntur; (calvitium autem &) declivitate verticis
versùs poſterioriora ejus, appellatur: H i. e. occipitis calvitium. 59. Verſ. 42. Pla-
ga alba ſubrubida] i. e. Mixta, 6o, quomodo verò cœteras ſpecies (etiam hic compre-
henſas eſſe probabis?) ex dicit: ſecundùm ſpeciem lepræ, (quæ eſt) in cute carnis, 61.

(knempè) ſecundùm ſpeciem lepræ, de qua dictum eſt in textu, (in quo agitur de lepra
in) cute carnis, (hisce verbis:) homo, quum erit in cute carnis ejus &c. 6ꝛ. ſed quid-

nam de eo dicitur? (videlicèt) quòd is immundus fiat quatuor aſpectibus & judice-

879

=

tur duabus ſeptimanis; éz. non verò ſecunduùm aſpectum lepræ, qui dicitur de ul-

cere 64. & aduſtione, 65. qui judicatur unâ ſeptimanàâ, nec etiam ſecundum viſio-
nem (ſive aſpectum) PN i. e. porriginum, qui ſunt in loco piloſo, quæ non faciunt
immundum quatuor aſpectibus, (nempéè:) — Nν*Qi. e. tumor & quod inde naſci-
tur, ac N . e, macula (ſive papula,) quodque ex illa provenit. 66. Verſ. 44. In ca-

Pite ejus *** plaga ejus eſt] Non mihichic juxtà ſenſum verborum aliud in mentem venit,
intelligere,) quàm porrigines (ſolùm;) unde qutem probatur, etiam eos, qui cœteris pla-
ais affecti ſunt, includi? lex (hic) dicit: immundum pronunciabit eum, (videlicèt, jus
includantur omnes, (nam) de omnibus illa (lex) dicit: veſtimenta ejus ſint diſci ſſla.

&c. ⁶7. Verl. 45. Diſziſa] (Dictio) D P) (ſignificat:) Pi. e. ſciſſa (ſcil.
H S veſti⸗

57. Hebr. ja7 Dy, ita hic in editione ee 9. h. Cap. habetur.
DSN & in exemplati Hebtacico, quo uſus ſum, *
S&& in MSto I. habetur, ſed abſunt iſta 4 Bibliis
Buxtorf. ut & 4 MSto z.
5 8. Nempè, quando plaga ſeſe extendit ace diffan
dit, de quo ſigno dictum eſt ſuprà v. 27. & ſeqq-

catur; abeſt autem iſtud à MStOteI
6 3q. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 3 5. b. cap. n. 50.
notata ſunt.
24. e c3P. ðW
65. De hac vide ſuprà verſ. 24. & ſeqq. usque ad
verſum 29, b. cap.
eX Iſtud, ut & ſequentia, usque ad: ει 1. e. in
capite ejus, abſunt ab utroque MSto.
66. Confer, quæ ſuprà ad veri, 10. b, cap, n. 23.
notata ſunt.
* Confer. hic tract. Talm. Sota, fol. 23, b. &
Erachin, fol. 3. a. & Keritut fol. 8. b.
67. Proùt mox ſequitur verſu 4 5, h. cçap, confer.
not. in an N p. loc. Sc Jalkut Part. 1I. Fol.
155. Col. 2, it. tract. Talm, Megilla, Fol. 8, be.

59. Qui igitur in poſteriore capitis parte ſolum cal-
vus eſt, is o dicitur, qui verò contrà frontem,
is an i. e. recalvaſter nominatur, confer. P. Fag
in not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
60. Hebr. i. e. ex albo & rubro compoſita,
confer. ſuprà verſ. 19. . cap. n. 37.
61. Prout verſu ſequ. 43. h. cap. habetur, confer.
hic tract. Talm. Sevachim, ol. 50. a. & Nidda,
fol. 19. a.
62. Uti ſuprà verſu 3. h. cap. habetur, in utroque
MsSto hic additur: Nen en n nyee n i. e⸗
prlaga leptæ ſi fuerit in homine, prout fuprà verl,

58555

64. De quo ſuprà verſ. 19.& leqꝗ. usque ad ver(uns

Hebr. i, in MSto 2. legitur ia i, e, qui judi-

LEVITICI.

3²0
veſtimenta.) Eod. verſ. 47. Retectum] i. e. Comas nutriens. 68. Eod. verſ. 4 5.
Et myftacem obvolvat] Tanquàâm lugens. 69.
cat) pilos labiorum, (linguâ vernaculà:) grenon. 66. Eod. verſ. 45. Ert clamabit:
immundus, immundus] i. e. Clamabit, quòd ipſe immundus ſit; ut (homines) ſeſe-
ſeparent ab eo. 77. Verſ. 46. Solas ſedebit] Ne (ali) immundi * cum illo habitent,
72., dicunt Rabbini noſtri, * cur iſte diverſus eſt à cœteris immungdis, ut ſolus ſedeat?
(nempè.) quoniam ipſe ſeparavit 73. linguà maledicâ maritum ab uxore ſua atque-

Eod. verſ. 45. (Vox D ſignifi-

virum à proximo ſuo, (ideo) ipſe quoque ſeparabitur. Eod. verſ. 46. Extra caſtra]
lineis vtl lantis] i. e. (In veſtimentis) ex lino 75.
vel lana (confectis.) Eod. v. 48: Velin pelle] Hæc eſt pellis, in ** qua nullum opus
factum eſt. 76. Eod. verſ. 48. Aut in quolibet apere pelliceo] Hæc eſt pellis, in qua
⸗ opus,

Extrà trina 74. caſtra. Verſ. 48. Z

& Mocëd katon, fob 14. b. it. Sota, fol. 23, b.
& Erachin, Jol. 3. a. it. Keritut, fol. 8. b.
S 3. Id eſt: caput nutriat comas, longas habeat
comas, confer. ſuprà Levit. c. 10. V. 6. n. 16. &
D. Wagenleil. Sor. p. 447. D. I. it. tract. Talm.
Moed katon, fol. I5, a. & Sanhedein, ol. 26. à.
69. Huic ex poſitioni conſentit etiam Paraphraſtes
Chaldæus, confer. P. Fag. ibid. item Michlo!
Jophi h. loc. vid. ſuprà Levit. dict. c. 10, v. 6.
n. 16. & 17.
70. Vel: gernon, ſic reddere posſis , quod
hic habetur, confer, autor noſter in notis ad 2.
Samuel. c. 19. V. 2 5. al. v. 24. ubi eadem, quæ
uic, hab etur dictio Gallica, hodiè Galli vocant:

mouſtache, in MSto i, legitur: quod red-

dere poſſis: crinon, à crinibus.
71. Et ut multi So y pan i. e. implorent
pro illo (leproſo) miſericordiam (Dei,) uti
habetur in Gemara, alleg. D. Wagenſeil., in
Sot. p. 6 6. vid. & tractat. Talm. Moëd katon,
Fol. 5, a, uti in hari hic allegatur ad mat-
ginem, it., Schabbat, fol. 66. a. & Sota, fol. 32.
P. it. Bava kama, fol. 9 9. b. & Chulin, fol, 78.
a. & Nidda, fol. 66. a.
2à Hebr. ννο, abeſt hic dictio iſta à MSto z2.
72. Confer. hic Gur Arjeh fol. 13 8, col. I. circà
6. S tract. TLalm. Peſachim, fol. 67. a. uti in
HDW h. loc. allegatur ad marginem.
K Hebr.’Ma) nd) iſta & ſequentia, usque ad:
ur n i. e, extrà Caſtra, abſunt à MSto 1.
coOnfer. hic Megilla, fol. 8. b.

73. Diſçordiam ac tixas excitavit ac lingua male⸗

dieà effecit, ut maritus & uxor, vir & proximus
ejus parum concordes eſſent, nam pœnam lepræ
Rabbini lingaæ maledicæ adſeribunt, confer.
eap. ſeq. 14. V. 4. N. 3
74. Terna quippe caſtra erant, prima Iſraeëlita-

rum, qui non erant Levitæ; ſecunda Levita-

rum, Nerp dicta; tertia, ubi tabernacu
lum teſtimonii erat, quæ οMaν Qhan vocaban-
tur, vide Raſchi notas ad Exod, c. 2 I. v. 13. n.
107. & ad Numer. c. 19. V. 3. n. 8. & v. 7. n.
II. it. ad Numer. c. 3 1. V. 24, n. 1 10. & n.

112. & ad Deuteron. c. 20. V. 4. n. 17. & Deu-

teron. c. 2 3. V. I 1. D. 26. «onfer. & cap. ſeq. 14.
v. 3. n. I, ac Gur Arjeh fol. 13 8. col. I. fin. ut
& tractat. Talm. Peſachim, Jol. 6 §. a. uti in

'n- nh. loc. allegatur ad marginem, ubi

vide etiam notas, confer. & Berachot, ol. 2 5.
a. & Lachicn ſol. 117. a. it. Erachin, fol.
16. b.
75. Confer. quæ infrà ad verſ. 52. h. cap. R. 87.
notata ſunt, it. tract. Talm, Bechorot, fol. 17.

a. it. Schabbat, ſol. 26. a. b. & fol. 27. b. it.

Menachot, fol. 39. b.
76. Id eſt: pellis, quæ nondum elaborata vel
præparata eſt, ſic verba iſta intelligo, confer. hic

tract. Talm. Schabbat, fol. 28. a. item num.
t1 el: n,
guudemtectius

ſequ. 77.
*Hebr.’1 nn e, iſta, ut & ſequentia, usque
ad: ρσi. e, ſubyiridis, delunt in MSto I.

X

W
.

—
ops (aigno
Pus. 79. Bo
. Lerd N⁵
i e, pongene,
daein N
ylana aut ina
lalis; allegor
loslini, ¹. b

colmbutatur,
ellcut ler hi⸗

ilo veltiment
i e,oram velk
ſlarabund) o

mentum penit

nimirum) lara

ghm allumt,

mnit ,lat coln

———

. la elt: in p
1a elt, pulgat
ſe conlectum el
Aur in Ondi
ec. br le ll⸗
in n
79. Zel. herbi
Salom. 0 bl
79. h ell.
79. ls et color⸗
iubeligetrahe
dict. bl. 69.

.
go. Zie tecdo v⸗
puto, ſicut

Aulchi noti,)

ſum, ſegitur
D in

=WDDðM
reletenda,

10 in Moto

habetar den
li. Nile, gua
Dtata lunt,

.

—
Loc verl. 4. 1

Oo ſinlh.
. K danehit
(mines) lele,
m illo habitent
ut ſolus ſeceat,
Uxote ſua 1tne,
46. Eutrs Afre]

entis)ezlino 1.

4
Aua mullam opis
eek pelis,inga
ops
itajita ingin rale.
ukot, Vir ioxins
t, pam poenam lenhræ
Aletidunt, eole,

int, piima Iftelita-

tr; ſecuada ewita. .

ettia, udi tabernacn.

Aa dn vocaban.

Lxod, e, 11 V. I3, d.
1P. z. M g. & F, 7, le
1V. 1 6 h. 110, 0.

. 5.,4. 0. 17,8 Del.

onler. & ca. eq 14.

D.139. col 1. fn, u.

im, fol 69, 2 utiin

Atured marginem, ubi.

8 betathot, .ol r
,2 it Elachin, ,0,.

Ueiſ ſ , an 1 6i.
m, Bechorot, ,ol 1.
2 b. & ol. 17, bit⸗

myit, Plaga colorem Nuum i. e. Non deficit * à ſpecie ſua. 88. Eod. verl. 55. Et Pla-

vondum dabofi Vel
haintelligo, confet⸗ nie
6l. 1,2 hen num.

ut e ſegdetti, tae

L deluot I MRo I.

1:1. Vide, quæ ſupràad Verium 48. . cap. n, 75.

„

opus (aliquod) factum eſt. 77. Verſ. 49. Subviridis] (Pp eſt) viror in virenti-
bus. 78. Eod. verſ. 49. Subrubida] (H O1Neſt) rubor, qui eſt in rubeis. 79. Verſ-
1. Lepra cortodens] (QRNPO) ſignificat hic idem, atque in illo loco:) ſpina NRE
i. c. pungens, (linguàâ vernaculàâ:) poignant; Se. eſt autem expoſitio ejus myſtica:
da ei HNρ fi. e. maledictionem, nullam enim inde percipies utilitatem. Verſ. 52.
r lana aut lino] i. e. In illis, quæ lanea aut linea ſunt, &1. atque hic eſt ſenſus lite-
ralis; allegorica autem ejus expoſitio eſt: forſitàn adferet vellera lanæ ac manipu-
los lini, 38. ut ea ſimul comburat? lex dixit: π ä(leg. —1) i. e. iſta (res) igne

comburatur, 83. (nimirùm) non illa opus habet alia re ſimùl cum ipſa, ſi (igitur) ita
eſt, cur lex (hic) dicit: in lana aut lino? (nempè,) ut excipiat fimbrias, 84. quæ in
illo (veſtimento) ſunt, quæ ex alia ſunt ſpecie (ſive materia,) HPN notat 52

i. e. oram (veſtimenti,) veluti (dictio:) & R. 85˙. Verſ. 54. In quo eſt plaga] Num
(lavabunt) locum * plagæ ſolùm:? lex dicit: in quo eſt plaga, forſitàn omne veſti-
mentum penitùs opus habet lotione? lex (hic) dicit: plaga, ſed quomodo (lavabitur?
nimirùm) lavabitur (aliquid) de veſte ſimùl cum 86. ea (plaga.) Verſ. 55. Posz-
quaàm ablut eſt] (Verbum O22) eſt) formæ NvT. 87. Eod. verſ. 55. Non mu-
8555 § 2

*

77. Id eſt: in pelle, quæ elaborata vel præpara-(82. Hebr. r de, Germ, Reiſſen Flachs/
ta eſt, vulgata hic ita habet: quicquid ex pel- prout exponit Buxrorf, in Lex. Talm. fol. 146.
le confecdlum eſt, L XX. α ρνιοια 83. Uti habetur in fine hujus verſiculi 52. confer.
kar in Omni operaria pelle, confer. num. an- hic tract., Talm. Jevammot, fol. 10 3. a.
tec. 76. it. tract. Talm. Schabbat, ol. 2 8. uti 8 4. Hebr. MnleR, confer. Buxtorf. Lex. Talm.
in pan ev hie allegatur ad marginem. † fol. 126. it, num. ſeq 85. in utroque MSto le-
78. Scil. herbis, Germ, Graßsgruͤn confer. R. gitur hpmen, res eadem eſt.
Salom. ad Pfalm. 6 8. v. 14. vide & num. ſequ.
79. Is eſt color non penitùs rubens; ſed aliquid ex
rubedinetrahens, Germ. Rothlich/ vide R. Sal.
àd dict. Pſ. 6 8. v. 14. conf. & n. antec. 7 8. h. v. 49.
go. Sic reddo vav (ita enim & hic legendum
puto, fſicuti Ezech. c. 2,8. v. 24. habetur in
Raſchi notis,) in editione Hebræa, qua utus
ſum, legitur vN, ſic etiam in edit.
DEDeR & in Bibliis Buxtorf. ſed prior lectio
præferenda, confer. Deuteron. c. 29. V. 20. n.
1O in MSto 1. legitur: a'me. .—
† Vel: WνW, uti in utroque MSto legitur &
quidem rectius, quàm in Amſtel. editione, ubi
habetur & i. e. aſpectus; ſed mendosè.

Buzxtorf. alleg. ol. 12 6. & num. præced. 94.
*Hebr. oh a iſta, ut ö ſequentia, usque ad:
77 i, e. forſitän omne (veſtimentum, ) ab⸗
ſunt 4 MSto2. M
96. Confer. hic Gur Arjeh fol. 13 8. col. 2. princ.-
ac not. in anon S „. loc. D
8g. Nempè: formæ Hophel, ſicuti eſt verbum
mwyA, quod Eſth. c. 9. ve I. & V. 10. habetur, in
Michlol ophi h. loc. ſeribitur, quod pro: bame
hic poni debuiſſet. õ 1. e. abluta eſt, con-
fer. Cap. ſequ. 14. V. 47. n. 42.
** Hebr. 8, in MSto z. pro eo legitur: 97i.
e. mutavit.
98. Vel: colore ſive aſpectu ſuo, non obſcurior
facta eſt quoad aſpectum ſive colorem Aum I

notata lunt. —

85. Quæ ſignificat: oram ſive fimbriam, vide

392

LEVI

TICI.

ga non diffudit ſe] Auditmnus (vel: intelligimus juxtà ſenſum literalem
mutaverit (plaga colorem ſuum) nec ſe diffuderit, immundum ſit (veſtimentum) nec 4

5 quod ſi non

opus fuerit dicere: non mutavit (colorem ſuum) & diffudit ſe; (ſed ſi) mutaverit

(colorem ſuum) non autem diffuderit ſe;

haud novi ego, quid ei faciendum ſit, lex

dicit: & recludat plagam 89. undique, verba ſunt R. Ichudæ; ſapientes autem di-

cunt &c. ſicuti habetur in lege Sacerdotum

; 970⁰. ego verò illam (rem) hic innuere-

volui, ut Scripturam collocarem in loco ejus convenienti. Eod. verſ. 55. Correſio
eſt] (Dictio — D) ſignificat & %1i,e. foveam, 9. veluti (accipitur in illo loco:)
iuna DNHDi. e. fovearum, 92. ac ſi diceret (hic lex:) depreſla eſt plaga, 93. dum

aſpectus ejus profundiores ſunt. Eod. verſ. 55: n loco calvo & recalvo ejus] Juxtà 4

Targum eſt (hæc eſt interpretatio:) in vetuſtate ejus vel in novitate ejus. 94. Eod.

verſ. 5 5. In calvitie eus] (Dictione hic ſignificantur) veſtimenta vetera; 95.

ſecundùm expoſitionem † autem allegoricam, quæ argumentò comparativô⅛ opus ha=
pet, quomodo (probatur,) quoad effloreſcentiam 96. quæ eſt in veſtibus, quod illa-
ſit munda? (nempè:) dicitur H Npi. e. calvities & recalvatio tàm de homi-

ne, quàâm de veſtimentis, quemadmodum (igitur) ibi 97. effloreſcentia omnimoda.

* munda eſt; ita & hic 98. effloreſcentia

S. Scriptura dictionem calvitiei & recalvationis; juxtà interpretationem vero hujus
(textus) ejusque translationem Chaldaicam is eſt ſenſus literalis: NHPPPi. e. calvities,
no.

omnimoda munda eſt, quocircà uſurpavit

Hebræa illa: rPnnr & vertere postis,
confer. infrà num. 9 3. h. verſ. 5 5. .
89. Uti verſu antec. 54. b. cap. habetur, confer.
hic Gur Arjehfol. 13 8. col. 2. med. ubi hac de
re plura, vide & not. in 'pan m h. loc.
90. De hoc libro ſuprà Levit. c. 3. v. 17. n. 28.
d' ctum eſt, confer. & infrà n. 101. h. verſ. 55.
it. cap. ſeq. 14. v. 1 3. n. 27.
9 1. Alia & quidem probabilior, ut mihi videtur,
jſtius dictionis ſigniſicatio adducitur in Michlol
Jophi h. jloco, nempè, quòd ninn ſignificet
bn i. e. imminutionem, cui etiam Junius ac
Tremellius conſentiunt, qui verterunt: res eſt
diminuens.
92. Vel: in una ex
9. hahetur.
93. Conſentiunt ferè LXX. ubi habetur: gngen af,
firmata eſt, confer. hic præ aliis P. Fagius in nor.
ad Paraphr. Chald. . loc, vide & num. 88. b.
Verſ. 55.
94. Huic expoſitioni acce

foveis, uti 2. Samuel. c. 17. V.

dunt Junius ac Tremel

parte ejus, ubi in notis ſuis obſervaàrunt, hoc ab
aliis ita aceipi: ſive res trita ſit ſive nova ; Vul-
gata habet: in ſuperficie veſtim enti vel per to-
tum, LXX. „ s 76 znno 1e Tααρ 1. e. vel
in ſtamine vel in lubtegmine, confer, num. 99.
h. verſ. D
95. Sive: veſtimenta attrita, Hebr. e e,
confer. Buxtorf. L. ex. Talm. ol. 2370.
† Bebr. e o, hac & ſequentia, usque ad
rN& , i. e. rumpat illud, abſunt ₰ MSto z.
96. Hebr. Ah, de refloreſcentia confer. v. ſeq.
57. h. cap. n, 102.
97. Nempè: in homine, de quo ſuprà v. 12. n.
2 5. it. Vv. 40. & 41. h. cap.
*Hebr. Wa i. e-in toto ſcil. homine, nempè 4ca-
pite ejus usque ad pedes, de quo vide ſuprà verſ.
12. h. cap. n. 25. .

eſt, confer. hic tract. Talm. Seyachim, fol. 50.

lius, dum verterunt: in exteriore aut interiore!

b, & Nidda, ſol. 19. a.

9 8. Videlicèt: in veſtimentis , de quibus hic ſermo

CAb. xXIII. (ℳNI.

wateleſi

elet: inpotte
lgniicatholt
le nezion⸗
Git ge vertice
Verl. 56. A
Verl 57. M
ue unlirei
(videl
(carumnſacerd
(Verbum 92
nem (Gweintin
ptu)in hoc c⸗
(ocretbèd.
Kimentum)
äargumejr

Ablutiones ge
diicè:

—

99. Conter hie⸗
emnma unt.

wo., Mout ſupti

i. Dehoe lib
leg en
10:2. Conter, g
mpotata ſunt.
² Hebr. 1), 25
n;. Chald. W
dca. Kiniioh
Abbationem, 8
Len. Talm fd
ſeqn. 1o4. 9,.
4* Chul

CAbP. XIII.
-—
2) GuOdſ non
nmentum)nee
1) nltaret
diendum ſt er
entez auten di.
m) hic innuete
elſſ. Coneſo
turinilloloco.)
Dlege, . dum
Talpe u] uxti
us 34. Eod.
entavetera; 9j.

LEVITICI.

notat vetera (veſtimenta) & NR i. e. recalvatio ſignificat nova, quaſi hic ſcriptum-
eſlet: in poſteriore ejus (veſtimenti) aut in anteriori illius parte, 99. nam —– ◻
ſignihcat poſteriorem partem & H¹iâà notat partem anteriorem, veluti ſcriptum eſt:
& ſi è regione faciei ejus &c. 1o0. Ä autem eſt, quicquid declive eſt ac deſcen-

.

dit de vertice atque poſteriore ejus parte, ſic exponitur in lege Sacerdotum. 101.
Verſ. 56. Rumpat illud] i. e. Abrumpat locum plagæ de veſte eumque comburat.
Verſ. 57. Refloreſtens eſt] i. e. Res eſt, quæ iterùm effloreſcit. 102. Eod. verſ. 57.
Lne combures illud] (Nempè,) totum * veſtimentum. Verſ. 5 8. & receſſerit ab illis
plaga) (Videlicèt) ſi, poſtquàm ab initio illud (veſtimentum) laverint juxtà pronun-
ciatum ſacerdotis, lepra ab illo penitùs receſſerit. Eod. verſ. 58. Lavabitur ſecundè]

(Verbum O 2, quod in fine hujus verſus habetur,) ſignificat en L i. e. immerſio-

nem (ſive intinctionem in aquam;) aſt interpretatio (verbi) O) Chaldaica, quæ (ſu-

erainopuuhe. pra) in hoc capite habetur, notat albationem 103. & emundationem * exceptòô
bun no lL. c(hoc verbô O2), quod ſub finem hujus verſus habetur,) quod non ſignificat, ut (ve-
totin G hom. ſtimentum) dealbetur; 104. ſed ut immergatur (ſive intingatur in aquam,) quocir-
ntis omnimod. cà Targum ejus eſt: ?2 OX½1i. e. & immergatur, 105. atque ita omnes O) i. e.
Cocitl uait ablutiones veſtium, quæ fiunt eE i. e. ad immerſionem, exprimuntur Chal-
Onem ſero hujm daicè: YAOXο11¹. e. & immergatur (ſive intingatur in aquam.) W

Obſetyarunt, hot ab
Aſit kye nora; VulI.
Veſtinenirel terto.
cjegir ie. vel
ne, (Olſen, uin 99

gebr., DoN ,

fol 1370,

Klegventi, ngbed
1d, diunt, M0 1.
centis conlet 7. ſech

euo ſupta 7 11 .

,equbbieſemo⸗ D
M

* Hebr. 72, abeſt dictio iſta 4 MSto .
103. Chald. n, quod ſuprà verſ. 55. d v. 56. b.
cap. & initio hujus verſus 58.: habetur, notat de-
albationem, & mundationem, confer. Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 72 3. & Fol. 1119. vide & num-
ſequ. 104. H. v. it. tract. Talm, Sevachim, fol-
54. a. & Chulin, ol. 3 1. b. 4

lhominenenhe /t.
leguo file ihti Ttl.

99. Confer. hic, quæ ſuprà n. 94. h. verſ. 55. no- W Vel: & quod album fit, Chald. hnn, in
tata ſunt. MU MSto 1. pro eo legitur: n ſine copula, in
100. Prout ſuprà v. 41. . cap. habetur. MSto 2. habetur: EDN i. e. quod dealba-
101. De hoe libro confer. num. 90. h. v. 55. & tur. MU
v. 4 4. ſeq. cap. n. 70. 104. Vel: emundetur, confer. num, antec. 10¾2
102. Confer. quæ verſu antec. 55. h. cap. n. 96. S num. ſequ. 105. it. tract. Talm. Naſir, ol.
notata ſunt. 6 §. a. b.

105. Senſus eſt: quòd Chaldæus interpres ver-
bum dan, quod aliis in locis hujus capitis habe-
tur, verterit per R, quòd notat Pa i. e. de-
albavit 3 hie vero idem verbum tranſtulerit per
yax, quod ſignificat propriè immergere, in-
tingere in aquam; cœterum quoad verbum
A vide Buxtorf. Lex. Talm. dict. ol: 72 3.

CAPL.

Sss8 3

LEVITICI. CAb.XIV.

884

CAP. XIV.

VErſ. 2. Haæc erit lex &c. quo diepurgatus fuit] Docet (hic Scriptura,) quèd is
non declaretur mundus noctu. * Verſ. 3. Exirà caſtra] Extrà trina caſtra,
1. ex quibus miſſus fuit (leproſus) eo tempore, quò ille abſolutè pronuncia-
tus eſt 2. leproſus. Verſ. 4. Eivagy*] Exceptis avibus diſcerptis. Eod. verſ. 4.
Mandas] Excipitur * (igitur) avis immunda, & quoniam plagæ (leproſi) eveniunt
propter linguam maledicam, 3. quod eſt opus garruli ſtrepitus verborum, ideò opus
fuit, ut ad mundationem ejus adhiberentue aves, quæ garriunt ſemper pipitu 4. vo-
cis. Eod. verſ. 4. Et lienum cedrinum] Quoniam plagæ (leproſorum) eveniunt pro-

pter ſuperbiam. . Eod. verſ. 4. Et dibaphum coccineum atque byopum
eſt correctio (ſive emendatio) ejus, ut ſanetur? (nimirùm) demittat ſeipfum à ſuper-
bia ſua 6. tanquam vermis 7. & hyſſopus. 8. Eod.verſ4. Lignum cedrinum

uUænam

1. &.

† Conter. hic tract. Talm. Joma, ol. 41. b. & Ke-
ritut, ol. 9. b. & fol:.2 8. a. it. Nedarim, fol.
36 a. & Menachot, fol. 5§. a. & fol. 19. a. it.
Jol. 27. a. & Erachin, fol. 15. b.
* Seu: tempò nοctuarno; ſed die, ſeil-pronunci-
atur aliquis cgdus, quoniasn hic habetur:
Tn 1. e. die, coiffef, hic Megilla, fol. 2 I. a.
& Jalkut Part. I. Fol. 157.col. 2 med.
1. Confer. Selden. de Synedr. 1. z. c. I. n. 5. ut 6&
not. in Sam e b. loc. it. cap. antec. 13.
vV. 46. n. 74. atque Numer. c. 5. v. 2. n. 3. S
Exod. c. 24. V. 16. n. 41. ac Levit. c. 4. v. 12.
n. 32. & Levit: c. 10. V. I4. n. 37. Vide & Light-
toor. ad Matth. c. 27. v. 3 1. p. 490. & ad Luc-
c. 17. V. 12. P. 962. & Ejusd. in A. Apoſtol.
cap. 7. V. 5 9. p. 77 edit. Eipſienſ. vid. & Torat
Cohanim prout in 'nan ne, h. loc. allegatur
ad marginem.
z. Ita hic pluribus exprimere volui Chaldaicum,
ujn, quod hie in notis autoris noſtri habetur,
vide cap. antec. 1 3. v. 8. n. 17. & Deuter. c. 24.
v. g. n. 20. it. Buxtorf. Lex. Talmud. ol. 762.
confer. hic Megi la, fol. 9. b.
xX Confer. tract. Talm. Chulin, fol. 140. a.
XXX Conker. hic not. in anm mnieà & ſalkut Part:
1. Fol. 157. col. 3.
3. Vide R. Salom. ad Exod. c. 4. v. 6. n. I11. it.
cap. antec. 1 3. V. 46. n. 73. & Raſchi not. ad

6. Humiliet ſe propter ſuperbiam, 4ſe commiſſam,

Deuter. c. 24. V. 9. n. 21. it. ad Proverb. c. 19.
v. 29. D. 2 6. Vide & Jalkut Part. 1. fol. 1 57. col.
I. ac not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 2 5 1.
b. fin. ac Lightfoot. ad Luc. c. 12. v. 6. p. 918.
edit. Lipſ. confer. & tract. Talm. Erachin, fol.
15. b. prout in b'nan new . loc, allegatur ad
marginem. Z
4. Hebr. Mubz, quod eſt proprium avium, de
quo vide R. Salom. ad Elai. c. 9. v. 19. confer.
& not. in han ne h. loc. & Jalkut, Parr. I.
Jol. 157. col. 3.
5. Sive: elationem animi, Hebr. e eD, ideò
lignum cedrinurn in munda tione leproſi adhibe-
tur, cedrus enim alias arbores celſitudine quo-
dammodo ſuperare conatur, confer. P. Pagi us
in not. ad Paraphr. Chald. h. loc. vide & num.
ſequ. 6. & not. ad libtum Prec. Jud. part. 3. p.
15. a, princ. it. not. in a n H. loc.

confer. num. antec. 5, & Gur Arjeh fol. 138. col.
4. med. it. Numer. c. 19. v. b. n. 62. & lalkut

(A. . .

Vitgancelt

cetdos)prima
pamn ius a
Aagier) Doe

faſciculo conn
Khylopusu

tur: & lignn.
ceptio hiscet

li; ia iplano
illaſimul cun

Verl. g. me
elk. * Verl.
2gvelitetum
glegantl at

—
in 1
ðõ
O. 37
Ne
1„ d
(vomo leptol
mein reputan
ba ho coet

tanNam aqu

C, 1 N. 19,) h.
cur luperbitg
corim igne,
4, , 24. &
ignis conſumn
figeic bara
nachot, fol.
mtiin nn
nemn, 1. 80ta,

Hine wenſe
kod. 6 29.

ſer. buxtor

Part. I. Fol. 1 57. col. 3.
z. Nam coccinum dibaphum Hebraicè dicitur
W ny'i i. e, vermis coccineus, quò hic reſpi-
citut. .
8. Quæ eſt herba humilis ac depreſſa, in libro Pre-
cum Jud- dict. part. 3. p. 15. princ. & quidem

—

ue. Chald, ,o

Nempt: (bi
neo, ut & hyß
col. 4. Hn. ul
de not, ind
cationisillins

.

nptutn)audd i
uni inn calta
lusd pronunei.
6. Lod verl. 4
Proſi ereniunt,
borum ided opot
erpipitn 4, po⸗
m) eyeniunt Mo.
yun] Quxnam
ſeillm Aſuper⸗
un lelrinn le,
Vit⸗
—
it a0 biofetb. 4, 19.
Dur 1. fol. 1 7cl.
lud, part, 1. ,. 21
e⸗k. 12. ke6. P. 119.
k Talm, Eracbin, fo,.
D, h. lor, Alegitun d

Ptoprium zium, de
lai, C, ge v. 192 conler.
e. & ſakit, Parn l

CAF. XIV. LEVITICI. 885

Virgam cedrinam. Eod. v. 4. Dibaphum cvecineum (Ny' 10 hic) notat lanam
tinctam coccinô. * Verſ. 5§. Super aquam viventem] Dabat illam (aquam ſa-

cerdos) primò in vas (aliquod,) ut ſanguis avis dignoſci poſſet in illa (aqua;) ſed quæ-
nam iſtius (aquæ) eſt quantitas? quarta pars menſuræ. ** Verlſ. 6. Aviculam vivan
accipiet] Docet (te hic Seriptura,) quòd iſtam (avem) non ſimul cum illis 9. undô

faſciculò comprehendat (ſacerdos;) ſed illam ſeparet per ſe; aſt lignum † (cedrinum)
& hyſſopus unà involvuntur per particulam 10. lanæ, cocciné tinctæ, ſicuti (hic) dici-
tur: & lignum cedrinum & dibaphum coccineum & hyſſopum, 1I1. una (erit) ac-

ceptio hisce tribus, forſitàn, ſicuti illa (avis) non eſt comprehenſa ſub ſumma faſcicu-
li; ita ipſa non erit comprehenſa ſub regula immerſionis? lex (hic) dicit: & intinget
illa ſimul cum ave viva, redigit (igitur Scriptura) avem ad normam immerſionis.
Verſ. 8. & manebit exirà tentorium ſuum] Quia concubitus cum uxore ei interdictus
eſt. * Verſ. 9. Omnes pilos ſuos &c.] (Continetur hic) generale & particulare,
atque (iterùm) generale, ut comprehendat (S. Scriptura) omnem locum, ubi pili con-

Hebr. Drnn b) ided
Catione eptol zlibe⸗
õ
ut, confet, P. Hagils
4. e. vide & plin.
h Het. jud pett 3,.

ebiam,Ale colnmilimn,

Gn Arſed ,ol 13 ,l. .

. b. d. 62.6 lun

dum Hebtzice Cicint
orchhent, au hie reſti.

e beplelſa, in ſdioble⸗

ge
Izr linc. glien
HeIRe 5

gregantur atque conſpiciuntur. Verfſ. 10. Agnam unam] In ſacrificium pro pec-

cato

in α9 neen u) iſti habentur verſus:
Nͤ en een en e den re
n 27 J507 —de —G n een
òò
PN e ONXν i. e. nam ſi non humiliaverit ſe
(homo leproſus) tanquam hyſſopus ſeque ut ver-
mem reputaverit, non mundabitur hyſſopo &
dibapho coccineo & niſi effuderit cor (ſuum)
tanquam aquam (vid. Pſalm. 22, 15. & Thren.

c. 2. V. 19.) non mundabitur aſperſione aquæ &

cur ſuperbit gramen aridum (vid. Eſai. 40. v. 7.)

4. V. 24. & Deuter. c. 9. V. 3. ubi Deus dicitur
ignis conſumens.) èrMM
Vide hic Paraphr. Chald. ac tractat. Talm. Me-
nachot, fol. 42. b. item Bava Mezia, fol. 2 1.
uti in Shan nev h. loc. allegantur ad margi
nem, it. Sota, ol. 1 5. b. & ol, 16. b.
XX Hanc menſuram puto fuiſſe: Hin, de qua vid.
Exod. C. 29. V. 40. & alibi in S. Scriptura, con.
fer. & Buxtorf. Dict. Hebr. hac voc. & Ejusd. Le.

cvic. Chald. fol. 607.

9. Nempè: cum ligno cedrino ac dibapho cocci-
col. 4. fin. ubi hæc ſub cenſuram vocantur, vi-

cationis iſtius Raſchianæ adducitur.

coràm igne, qui devorat ignem? (vid. Deut.

neo, ut & hyflopo, confer. hic Gur Arjeb f. 13 8.

de & not. in ham Dev h. loc. ubi ratio expli-

† Hebr. Pyq aN, iſta, ut & ſequentia, usque ad:
u πι i. e. forſitäan, ſicuti &c. abſunt ab utro-
quue MSto
10. Ita dictionem dè hic vertere volui, de cujus
vocis varia ſignificatione vide Buxt. Lex. I alm.
Jol. II02
II. Ter hic dicitur: 1), ad indicandam copulam
ſive conjunctionem, quòd ſcilicèt ſimùl jungi ſi-
ve colligari debeant, ſic Rabbini concludunt,
confer. quæ ad Geneſ. c. 42. v. 22. num. 29 no-⸗
tata ſunt.
* Confer. hic Kidduſchin, ol. 57. b. & Moëd ka-
ton, ol. 7. b. & fol. 15. b. it. Chulin, fol. 141.
àa. & Keritut, fol. 8. b. & Torat Cohanim, prout
in 'n-en rew b. loc. ad marginem allegatur,
uhbi vide etiam notas. W
XX Seu: univerſale, confer. hic Sota, fol. 16. a.
b. it. Jevammot, ſol. 5. a. b. & Naſir, ol. 41. a.
S& fol. 57. b. vide etiam hic Torat Cohanim ſic-
uti in Dhon ne b. loc. allegatur ad margi-
nem, ubi vide etiam notas; (Gterùm de trede-
cim modis explieandi legem, inter quos etiam
eſt: 772) P5) 792, vid. Buxtorf, Lexic. Chald.
Ffol. 1042.
*½ Confer. hic tract. Talm. Jevammot, fol. 5. a. &
Naſir, Jol. 40, b. & fol. 4 I. a. & fol. 5 8. a. b.
. it, Sue⸗

886

LEVITICI.

agnorum, nam ſacrificium

in ſacrificium pro reatu] Offerat ill

to. Eod. verſ. 10. Et tres decimas] (Videlicèt) ad libamina trium iſtorum—
iſtius leproſi pro peccato atque hoſtia pro rea-
aminibus. * Eod. verſ. 10. Et ſextarium unum olei] Ut
ſepties ſpatgatur 12. & ut ex illo (oleo) detur ſuper infimum 13. auris ejus, ut &
Verſ. II. Coràam Domino] In porta Nicanoris; 15. non verò
deſtitutus eſt expiationibus 16. Verſ. 12. Et offerat illum
um in atrio, nomine 17. ſacrificii pro reatu. E-

tu, opus habebant lib

ſuper pollices. 14.
in atrio ipſo, quoniam ipſe

od. verſ. 12. Er agitet] Quia ipſe (agnus oblatus) opus habet agitatione, dum adhùc
vivus eſt. Eod. verſ. I 2. Et agitabit ila] (Nempè) ſacrificium pro reatu“ & ſextari-

um olei.) Verſ. 13. In loco, ubi

*

maltabit &c.] (Videlicèt) ad latus altaris versus Se-
ptentrionem, 18. cur (iſtud hic) lex dicit? nonne jam anteâ dictum eſt in lege ſacri-

it. Succa, fol. 6. a. b. & Chagiga, fol. 11. a. it.
Kidduſchin, Fol. 2 5. a. & Bava kama, fol. 82. a.
* Conler. hic tractat. Talmud. Joma, Jol: 62. b.
item Sota, fol. 16. b. prout in a h
loe. ad marginem allegantur, vide & not. ibid.
12. De hac alperſione vide infrà verſ. 27. h. cap.
confer. & not. in nan n h. loc.
13, Hebr. hn., quam dictionem autor Vulgata
vertit: extremum, alii“: cartilaginem, confer.
Exod. c. 29. v. 20. h. 39. it. Verſ. 13. h. cap. n.
24. & V. 14. n. 2 9. it. tract. Talm. Menachot,
fol. 9 1. a. =
14. De quibus vide verſ. 14. b. cap. confer. & not.
in .α neow h. loc.
15. Iſius portæ Nicanoris, quæ in templo Hiero-
ſolymitano fuit, meminit etiam Gorionides l. 3.
c. 22. juxtà novam librorum & capitum diſtin-
GRionem à me factam, confer. Jalkut Part. 1. fol.
15 8. col. 3. princ. & I. Maccab. c. 7. v. 47. &
2. Maccab, c. 15. V. 53. vide & D. Wagenſeil.

Sot. p. 2 8. & p. 37. n. 6. & Sota, ol. . a. it.

not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 249. a. wed.
ubi ſcribitur: ν b ne nee en 95
Pan i. e, omnis locus ( Scripturæ) ubi dici-
tur: coràm Domino, porta Nicanoris (intelli-
genda eſt;) confer. de hac porta etiam quæ ad
Numer. c. 5. v. 1 8. n. 72. notata ſunt, it. Abar-
ben. ad I. Reg. c. 8. Fol. 229. col. 4. circà fin.
alius Nicanor fuit, cujus meminit Talmud in
tractatu: Joma fol. 37. & 39. cui contigerunt
miracçula in mari, cum voluiſſet ex Alexandria

KKgyptiorum afferte jaauis ad portam orienta-

lem urbis Hieroſolymæ, vid. Buxt ort, Lex. Talm.
fol. 1390. & Lightfoot. Centur. Chorograph.

c. 30. & ad Lur. c. 2. v. 22. p. 7 3 7. G. Ejusd. in

Act. Apoſtol, c. 3. V. 2. p. 3 2. & V. II. p. 3 3:
edit. Lipf.

16. Id cſt: ipſe nondum expiatus eſt & ided
ñõ . i. e. non periniſſum eſt ei.
ingredi (ſcil. in ipſum atrium) quia ſacrificium

pro reatu (de quo v. 12. H. cap.) nondum fait
oblatum, vide Gur Arjeh fol. 139. col. I. fin.

confer. & Levit. ce 7. v. 7. num. 19. & not. ad

librum Prec. Jud. part. 2. p. 2 49. a. med. con-
fer. tract. Talm. Menachot, fol. 9 1. & Kelim
fol. 6. prout in E'nar h. loc, ad margi-
nem allegantur, ubi vide & notas, in quibus

ſcribitur, quòd ille, qui nondum expiatus eſt, ſi

ingrediatur atrium ſit mn ayn i. e. exterminii
reus.

17. Vide bic tract. Talm. Joma, fol. 67. 2. it.
Menachot, fol. 6 I. a. confer. etiam quæ ſupra .

ad Levit. c. 4. v. I0. n.. 2 3. notata ſunt; ſi tamen
ſaerificium iſtud pro reatu non ſit appellatum

nomine ſuo, nihilominus erit rectum, vide Le-

vit. c. 7. v. 5, n. 13.

* Loci Mius explicationem vide in not. moe

b. e-

I9. Confer. quæ ſuprà ad Levit. cap. I1. v. I1. n.
1. Vel potin

96. notata ſunt, vide & num. ſeq. 20. , verſ.

confer. & tract. Talm. Sevachim, ſol. 50: a.

b. & Jevammot, ol. 71 a.

ChgAb. XV. (NM.

pro le
ſeii pro

teatu op; .

niam hocſi

rum )ſacnift

loco, pbiſi
mna z 4

(eCetera iUa
. 11
. mel

naone

tInatur us
10. Vide, gu
98. notatal
11. H elt: ſoe
um Pro een
irui deden
22, Prout
frium pto⸗
tec. 11, lict
Vachim, ſo
ad matgine

Conler. h

& ſoma,

7

14. Dequoy
ſeg. 14. d.

ciorum, qus
dickione t.

upraad le

14à V.
— 4
ttium iſtorun.

ollia Dro ez. 3.

n unum glei Ue
tis ejns t KE
8, If. non vetI
1. Stoferat an
ell pro reatn, Be.
dtione, dumadhc
teat * ſextafi.
1aliaris ventigt.
mel inlegeſicti.

ſieil

CAP. XIV. LEVITICI.

Fid Bat tt Lex Talm.
Centun. Chorogranh.
i erit dandus ſuprà, 26., perinde ac (ſanguis) ſacrificii pro peccato? lex dicit: &c.
Nz Kll.. e

1.. 73 7. 8. biusd in

erpiatus ell & iſeh
non perliſlum e i
tium) guis ſactiftcium
b1).) ondum fait .
3n l. 139,f0),1.hn.
7. Hum. 19, hot, id
1,,. 149. 4 med, (ol.
ot, fol. 91. & Kilim,
, loe, ad matgi.
de & notas, inquibes
nondum expigtus el i
WMiee, enerminii

n. oma, fol 61,it.
tonler, elinmn gue nla
13,nctatz unt,i tinen
enu non ſt appellaum

ugseittellun ile le. Confer. hic tract. Talm. Jevammot, fol. 7. 2

We . — *
gemn vide in not. ie 24. De quo vide ſuprà v. 10. h. cap. u. 13. & verſ.
2A lerit, .19. l. N Ihe d.
X numm leg. 10, Fell.
eſachim, dl. ſ0/

14

—

ficii pro reatu in Sectione, (quæ incipit:) præcipe Aaroni, 19. quod ſacrificiutin Pro

reatu opus habeat mactatione versus Septentrionem? 20. (ita quidem eſt; ſed) dquc-

niam hoc (ſacrificium Ppro reatu, de quo hic ſermo eſt,) egreditur extrà normam (alio-=
rum) ſacrificiorum pro reatu, 21. ita, ut (aliquis) exiſtimare poſſit, quia illud confti-

tuendum erat (ad oſtium 22. tabernaculi,) quòd forſitàn mactatio ejus fieri debeat in

loco, ubi (iſtud ſacrificium) conſtitutum eſt, 23. ideò (hic) dicitur: & mactet in loco,

ubi mactabit &c. Eod. verſ. 13. Nam ſicuti ſacrißcium **propectato] i. e. Nam, ſic-
uti omnia ſacrificia pro peccato; ita & ſacrificium iſtud pro reatu eſt ſacerdoti, in o-

2

mnibus (quippe) miniſteriis, quæ à ſacerdote dependent, ſacrificium iſtud pro reatu

æ quiparatur ſacrificio pro peccato, ne dicas, quoniam ſanguis ejus (ſacrificii pro rea-
tu) egreditur extrà normam coœterorum ſacrificiorum pro reatu, (nempè,) ut detur
(ſanguis in iſto ſacrificio) ſuper infimum auris 4. & pollices, (ideò) non opus erit da-

tione ſanguinis & oblationibus 2. ſuper altari, quapropter (hic) dicitur: ſicuti ſa=

crificium pro peccato; (ita) ſacriſieium pro reatu erit ſacerdoti, forſitàn ſanguis ejus

(cœtera illa habentur) in lege Sacerdotum. 27. Verf. 14. Extremum] (Dictione⸗
Pon intelligitur) ſepes 28. media, quæ eſt in aure; ſignificatio autem (vocis:)

n non eſt mihi nota; qui verò (eam) interpretantur, vocant: tenerum. 29. Eod.

M verſ.

19. In. ibit bhæc Sectio? Leviticio. 6. V. 2. & con- vide & infrà Levit. C. 27. V 32. n. 8I.
tinatur usque ad caput 9. e excluſò.
20. Vide, quæ ſupraà ad Levit. dict. c. I. v. I1. D.
86. motata ſunt, confer. & Levit. c. 7. v. 2.
2 1. Id eſt: ſpeciale ac ſiagulare habet hoe ſacrifici:
uim pro reatu præ coœteris ſacrifciis, ut illud con-
ſtitui debeat ad oſtium atrii.
22. Prout veriu antec. I 1. h. cap. habetur.
23. Nempéè: in oſtio tabernaeuli, vbi illud ſacri-
Kircium pro reatu conſtitutum fuit, uti num. an- in man ne, h. loc.
tec. 2 2. dictum eſt, eonfer. hic tract. Lalm Se- p, 7. De hoc libro cag. autec. 1 3. V. 5 5. B. 90. di=
vachim, fol. 20. prout in 'nae nev h. loc. dam eſt, confer. & infrà v. 41. . cap. n. 40. &
ad marginem allegatur, ubi vide ſis etiam notas. v. 44. n. 70. H
2 9. Ita nic vertere volui dictionem: , quæ
notat: ſeptum, confer, ſuprà v. 10. h. cap. n.
13. S verl. antec. n. 24. in MSto 2. pro le.
gitur: Dino) i. e. cartilagog.

nam de ſacrificio pro peccato ſcriptum eſt, quòd
ſanguis ejus dandus ſit ſuprà cornua altaris, vide
Lev. 6. 4. V. 7: S& V. I 9. ſed quoad hoc ſacriſici-
um pro restu s 'Dei r Wn i e. infrà filum

v. 2. ac Qur Arieh ol. 139, cOl. 2. fin. it. nor.

fol. 5§O. . it. Menachot, ol. 73. a.

ſed. I4. n. 2 8. & h. 29. — .
2 5. Vel potius: partibus oblationum live ſacrifi⸗
eiorum, quæ ſuper altazi comburuntut, id enim
dictione & hic fignificatur, confer. qua
ſupràad Levit. c. 3. V. 7. n. 16: nOtata ſunt, vide

29. Sic reddo hic: , Prout in exemplari
Hebræo, quo ulus ſum, ut & in utraque MSte
atque in editione a en habetur;in Bibliis

Ttrtt

6. Hebr. —yypi i. e. ſuptà ſcilicèt filum rubrum,

rubrum dandus erit ſanguis ejus, confer. R.
Salom. ad Levit. c. 1. v. F. H. 67. & Levif. C. 7.

Bux-

LEVITICGI. CAbP. XIV.

verſ. 14. Pollicem] (Dictio quippe [ ſignificat) ) i. e. pollicem. Verſ. 16.
Coràm Domino] Versùs † Sanctum Sanctorum. * Verſ. 20. Munus] Munus liba-
minum jumenti. 30.
nus eſt, 31. offeret decimam unam quoad ipfius libamina. Eod. verſ. 2 I. Et ſex-
mrium olei] Ut ex illo det (ſacerdos) ſuper pollices; oleum autem libaminum mune-
ris non opus habuit Scriptura, ut (hic) explicaret. 32. Verſ. 23. Die octavo purifica-

2988

tionis ſuæ] i. e. Die octavo poſt aves (oblatas) & ſparſionem (ſanguinis cum) ligno ce-

drino & hyſſopo atque dibapho coccineo. * Verſ. 28. In loco †ſanguinis hoſtiæ pro
reatu] Etiam ſi (ibi) abſterſus fit ſanguis; docet (enim hic Scriptura,) quòd non ſan-
guinis ratio ſit habenda; ſed loci. 33. Verſ. 34. Si dedero plagam lepræ] Nuntium
iſtud bonum illis (Ifraëlitis datum eſt,) quòd plagæ eis (ædibus) accidant, quoniam
Amorrhæi theſauros aureos in parietibus ædium ſuarum abdiderant per totos quadra-
ginta annos, * quibus Iſraélitæ in deſerto fuerant; propter plagam aurem (lepræ) de-
ſtructa fuit domus, atque (ita Iſraelitæ) invenerunt illos (theſauros.) Verſ. 35 Qua-
ſiplaga (lepræ) videtur mibi in domo] Nam etiamſi ipſe (dominus ædium) ſit prudens
ac ſciat, quòd illa manifeſtò ſit plaga (lepræ;) tamen non decidit ipſe rem claram, di-

cens:

N PDW h. loc. confer. & tract. Talm. Jo-
ma, fol. 5. a. & fol. 41. b. & Erachin fol. 17. item
Menachot, fol. 89, a. b. & fol. 93. b. & fol.
94: 2. it. Fol. 106. b.
*X Loci iſtius explicationem vide in notis npu
non b. loc.
£G Hebr. n 7y, iſta, ut & ſequentia usque ad:
VAA1 i. e, ſi dedero plagam, abſunt ab utro-
que MSto. . ðèðB
33. Id eſt: locus hic conſiderandus venit, non ſan-

V .
Buxtorf. legitur: PrHMναπι; ſed legendum erit

pDan, ſicuti habetur in notis Raſchi ad Exod.
c. 29. V. 20. vide ibidem n. 40. confer. hic tract.
Talm. Joma, fol. 61. b. & Sevachim, Jol. 47.
b. it. Menachot, fol. 9. b.
† Confer. hic tract. Talm. Menachot, ſol. 10, a.
& Joma, fol. 6I. a. & Kidduſchin, ol. 15. a.
& jevammot, fol. 104. a. & Sevachim, Jol. 8.
a. & Peſachim, fol. 59. b.
& Confer, hic Torat Cohanim, prout in rne

Verſ. 2 I. & decimam ſimilæ unam] i. e. Pro agno iſto, qui u-

guis effuſus, vel: res iſta loco alligata eſt, non

Dna h. loc. ad marginem allegatur, ubi vide
etiam notas.

30. Id eſt mincha ſive munus, quòd ſimuùl cum ju-

mento venit; non quod per ſe, ac ſepatatim of-
fertur, iſtud enim in pugillum contrahitur &
quod de illo ſupereſt, 4ſacerdotibus comeditur;
ſed hoc munus, de quo hic ſermo eſt, compara-
tur holocauſto idque totum comburendum eſt,
ſic in not. am bw b. loc. exponitur, con-
fer. hic tract. Talm. Merachot, ol. 9 1. a.
3 1. Confer. hic notæ ad librum Prec. Jud. part. 2.
p. 243. b. prine. & not. in pan no h. loe.

2. Quoniam iſtud alibi ſatis expoſitum eſt, vide

ſupta Levit. cap. 2, Verſ. 1. & ſeqq. ac not. in

lan guini, confer. D. Wagenſeil. Sot. p. 995. n.
3: it. tract. Talm. Jevammot, ol. 104. & Me-
anr⸗. 9. b. it. Fol. 10. a. & Sevachim, fol.

6. b. & fol. 24. b. & Negaim, fol. 45. b. it. o-⸗
ma, Vol. 6 1. s, & Erachin, Jol. 17. b. & Keri-

tut, ol. 9. 2.

„ Confer. hic &aà N, ſicuti in non n
bh. loc, ad marginem allegatur, ubi vide etiam no-
tas, confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 11. b. &
fol. 12. a. & Horajot, fol. 10. a. it. Megilla, fol.
2 6. a. & Nedarim, fol. 56. a. it. Gittin, fol. 82. ſlae
Adæl aC.

a. & Bava Kama, fol. 82, b.

(A. v.

cens: Plagel
36. Altete⸗
leimmundi
e umd ilt.
inſperetitl
Qum erit; ie
immmerſionis
gentur; an)

meere diebt

3.gve nont
dicuntun qun
zite (Heb.
zukerat inde
eehie.
tionenn.)
39h. kes Wn
adhuc ibiden
11. Hoguäre

—
e Vide hie I0
Negaim, ſd
Dnn r
Abi vide etian
d. & 0l 11.
34, Hebr. .
lur vala, gu
Auuntur, ut
conſer. Zugt
Am Torat (
oc. ad ug
dem, ut &
& fol. g.
ſol. 44.be i
3. Hlec enin

em non mn

de ſuprale

6. Vel: in⸗

plural. S
eptaeulaa

luam le abl

——„„dDdU
icem. Verl.16,.
u] Munns liba.
gno iſto, goi u.
Vetl. 11, k ſer.
tbaminummine.
Altane zurife.
ns cam) ligno (d.

CAL NV

)quod nonſan.
Eyye] Nuntium
dcidant, guonim
per totos Jbadra-
amem lepte)ce.
) Verl 36. Ar.
Edium)it prudens
Me ten clatam, (i⸗

(eI:

ler. K ad Talm. o⸗
& rachin fol tem
em vide in notis dor

A legnentin negne ad:

ligim, abſunn ab itio⸗

Lerandus venit,non ſan⸗

locoaligatz eſt, non

genſeil Pot, , 99 , .

nwol, fol. 104, 5 Me.

10,2,5 Zeſechin l.

gein, ſol 45. bit ſo
Din ol. 17. b, & Kerl⸗

ſeuti in Dun vd
gatut,ubi vide ellem 10.
n ſonn ol it b. A
ln. omy . 1,. A
1.10.2 1. Megbli, el.
lai Citin ,h hi⸗

b⸗

CA. xIV. LIEVITICI. 889

36. Antequàm veniat ſacerdos &c.] Nam quamdiu ſacerdos ei non eſt neceſſarius,

3 5. quæ non mundari poſſunt per ablutionem. 36. Verſ. 37. Vallicule] (ADPP
dicuntur, quia) † ν i. e, demergunt aſpectum ejus. * Verſ. 40. Et eruant la-

pides] (Hebr. A 9HCſignificat) juxtà Targum ejus: 1120 .)) i. e. & extrahant, i. e.

auferat inde (ſacerdos lapides) illos, veluti (verbum iſtud accipitur in illo loco:)
nxNi. e. & tollat calceum ejus, 37. ſignificans i. e. remotionem (ſive abla-
tionem.) Eod. verſ. 40. In locum impurum] i. e. In locum, ubi non uſurpari ſolent

388. res mundæ, docet te Scriptura, quòd lapides iſti polluant locum ſuum, dum illi

adhuc ibidem ſunt. † Verſ. 41. Radere jubebit] (Verbum g ſignificat:) redoner,
39, linguâ vernaculà; in lingua autem Miſchnæ (verbum iſtud) ſæpè occurrit. Eod.
3 ITiititrtit 2 verſ.

* Nempe: parietis domus, confer. hic Torat Co⸗-
hanim, uti ad marginem in =Swoß neow b, loc.
allegatur, ubi vide & notas, Confer. & tractat.
Talm. Bava batra, fol, 1 6 4. a. b. & Sanhedrin,
fol. 71. a. & fol. 87, b. it. Nidda, fol, 19. a. &
Nedarim, fol. 56. b. & Chalin, fol. 10. b. &
Negaim, fol. 44. b.
37. Vel: exuat, extrahat ealceum ejuns, uti Deu-
teron. cape 2 5. V. 9. habetur, vide not. in mow
—ra h. oc
38. Vel: in quo res mundæ non adhiberi, vel: in
quem res mundæ uon deferri ſolent, confer. eti-
am hic Torat Cohanim, prout in —eft rre
h. loc, ad marginem allegarur, ubi vide & notas.
† Hebr. ia pnya, abſunt iſta hic 4 Sto 2. confer.
hic tract. Talm. Nedarim, fol. 55, b. & Eruvin»,
fol. 5 I. a. & Joma, fol. 2. b. it. Jevammot, fol.
17. b. & Naſir, fol. 5. a. it. Maccot, ſol. 13. b.
& Horajot, Jol. 8, b. it. Menachot, fol. 4. a. &
fol. 45. b. & Chulin, fol. 8 5. a. it, Bechorot, fol.
32. a. & Nidda, fol. 2 2. b.

9 Sic reddere poſſis rn, (ũ quidem didio
”MVMG non

Xx Vide hic Torat Cohanim, ut & tractat. I alm.
Negaim, fol. 44. a. & fol. 45. b. prout in
Snn SW b. loc. ad marginem allegantur,
Abi vide etiam notas, confer. & Joma, ol. 11.
b. 6Ge /ol. 12.:a. it. Erachin, ol. 16. a.
34, Hebr. w n, quo notaine ea intelligun-
tiur vaſa, quæ immerſione in aquam 4pollutione
eluuntur, uti ſunt vaſa culinaria ex ligno & æe,
confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 23 80. vide eti-
am Torat Cohanim, ſicuti in nn ne h.
loc. ad marginem allegatur, confer. & nor., ibi-
dem, ut & tract. Talm. Moed katon, 0 7. b.
S fol. 9. a. it. Erachin, ol. 16., a. & Negaim,
fol. 44. b. ite Scheviit, ol. 17. b.
3 5. Hæc chim vaſa figlina, quoniam per ablutio-
nem non mundabantur, erant confringenda, vi-
de ſuprà Levit. c. 6, V. 2 t. n. 79.
365. Vel: in receptaculo aquarum, Hebe. — on,
plural. teh, quæ etiam ea ſigniſicant con-
ceptacula aquarum, lavaera & lacus, in quibus
udæi ac judææ mundandi cauſa juxtà legem
luam ſe abluebant, confer. Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 19 8 5 ½

cens plaga (lepræ) videtur mihi; ſed: quaſi plaga (lepræ) videtur mihi. * Verſ.

lex immunditiei non ibi (locum habet.) Eod. verſ. 3 6. Ne immunda ſiant omnia, quæz
in domo ſunt] Nam ſi (dominus domus) non evacuaveérit illam ac ſacerdos veniens
inſpexerit plagam, opus erit, ut (domus) claudatur &, quicquid in ea fuerit, immun-
dum erit; ſed cur pepercit lex (rebus iſtis, in domo exiſtentibus?) num propter vaſa-
immerſionis? 34. atqui poterit illa (dominus ædium) immergere in aquam, ut pur-
ſagina ifie gentur; an verò propter cibum ac potum? (atqui) poterit illa (dominus ædium) co-
medere diebus immunditiei ſuæ, ecce(ergò) non pepercit- lex, niſi propter vaſa teſtacea,

7

390

LEVITICI.

verſ. 4 1. Intrinſecus] (Iſtud RD hic ſignificat:) D)252 PD i. e. intrinſecùs. X Eod.
verſ. 41. Per circuitum] i. e. Circà plagam (lepræ,) in lege ſacerdotum 46. exponi-
tur ita, (nempè ſacerdos) abradet 41, tectorium, quod eſt circà lapides plagæ. E-

od. verſ. 41. Detraxerunt] (Verbum go, quod hic habetur) ſignificat xp
i. e. abraſit, (ut ſenſus ſit:) quem (pulverem) abraſerunt, dum raſerunt plagam circum-

circà. Verlſ. 43. Abradere ſecit] (Verbum Nu5eP hic) eſt formæ , 42. ſic

quoque H; 43. aſt verbum (Hi, e. eruit lapides 44. refert ſermonem ad ho-

minem, qui illos (lapides) eruit eſtque hoc

(verbum) formæ vocis dageſſatæ, 4/. vel⸗

uti: 32, 2. * Eod. verſ. 43. Si autem redierit plaga] Foriitàn revertitur (ſa-
cerdos) eodem die, (domusque) erit immunda? lex dicit: & revertetur 46. ſacer-
dos, (ac dicitur hic:) fi redierit, quemadmodum (igitur) reverſio, quæ ibi dicitur,

(fit) in fine ſeptimanæ; ita & reverſio, quæ hic dicitur, (fit) in fine ſeptimanæ. Verſ.
4A4. Er venerit ſacerdos & viderit & ecce diſudit ſe P] Fortaſſis rediens (plaga) non im-

non eſt corrupta,) hodié Galli dieunrt: ra ſer,
Latini: radere; in editione .non legi⸗
N — V .
tur: a; in MSto I. legitur: ανασαin MsSto
2. ); ſed mendola eſt dictio iſfa. 2
XX Confer. hic quoque Torat Cohanim, ſicuti in
er nD ad marginem allegatur, Confer. &
tract. Talm. Jevammot, fol. 120. b. & Negaim,
fol. 44. b.
40. De quo libro vide ſupcà verſ. 13. h. cap. n.
27 . .
41. Vel: removebit, Hebr. vb), mii in Michlo!
Jophi hic exponitur, apud autorem noſirum ha
betur i. e. decorticabit, confer. hic tract.
Talm. Jev ammot, fol. 120. b. & Negaim, ol.
44. b.
42. Confer. cap. antec. 13. v. 55. n. 97. vide &
Gur Arjeh fol. 139: col. 4. princ. ubi ſcribitur,
quod R. Salomo verbum iſtud: ruvpe expo-
fuerit eſſe formæ nnyn propter literam Heh,
quæ in iſto verbo eſt p'in i. e. punctum habet
Chirek; irregulare tamen eſle iſtud ibidem diei-
ur, cum litera Heh in iſto verbo, quoad for
mam Py debeat eſſe mra i. e. punctum Pa-
tach habere debeat; exponuntur autem ibidem
yerba iſta han n& reh e, ut idem ſignifi⸗
cent, ac: nè ne i. e. poſtquam
abraſerunt domum, confer. & Buxtorf.
Hebr. h. verb. Ax, ac not. in han mn h.

Tan

loc.

43. Proht verbum iſtud infrà verſ. 48, ö. Cap. ha

C.◻eX.

berur.
44. Sicuti illud hoc verſu 43. habetur.
45. Ita hic juxtà natas in nen Wm interpretor
322 Pw i. e. forma linguæ gravis, quæ
ſeil. gravata eſt punctò Dageſch in Pihel, confer.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1004.
* Poſt verba iſta in MSto I. hæc ſunt addita, nem-
pe: n " nn e e en e .
èõ
non eſt textus iſte juxtà ordinem (vel ſeriem,
quæ hac in re obſervari debet,) nam etiam in
adventu iſto (ſacerdos) eruit (lapides) atque
abradit & oblinit ac dat ei (ſcil. domni ſeu do-
mino domus) ſeptimanam, fic exponiur in
lege Sacerdotum, Confer. verſ. ſequ. 44. h. cap.
ibique not. num. §0.

Torat Cohanim, uti in ynom me h. loc. al-

Jol. 160. col. I. circà fin.
XX Hebr. aw) —e
hbæc fſunt addita: mn e nee eeet i. e.
eadem eſt reverſio, qui eſt adventus ſeu ingres-
ſus, i, e. idem obſervatur in reverſione ſeu redi-
tu, quod in adventu ſive ingreſis, vel: ſicuti
ſe res habet in reditu, ita & in adventu, confer.
verſ. ſequ. 44. Sign. †
Hebr. , in MSto z poſtel additurzphav ba
i. e, in fine ſeptimanæ, confer. hic Mact. Talm.

.

4

Eru⸗

CAb. XIV.

46. Sic habetur fuprà verſu 39. h. cap. vide hic 4²

legatur ad marginem, confer. & Jalkut Part. 1.

poſt verba iſtz in MSto 2.

wunds erit nili

indom bin
mundaln declald

hie!

1

Tum)nonelt

ſ⸗
et domum iſtamm
.

erit ſacetd

Venit Ccerco

4c Gu Giffudn ſ
cam (Comumm, ,
titur lacer0s,
tuejus, ueſnade
eigveleptimana
ſeptinanam ti te

—
Eiupin, fl. 51,,
mot, fol 17, d.
vol. 13, b. 8 Ho
ol. 4. 2. & ol 4
Bechorot, 0),32.
i,e, ac dicitur &c.
47. Doll hoc el
. Vide cap, anlet
(Ohler, eliath hie
Or hl
er Hebr. Nb iſad
i.t, ſi rez ila ſehat
49. Ia hoc veriu
z0. Zimileexemplu
1n ſede poſiti, vie
4. (Onlet, & ho⸗
IEC 43, 9,ta id
FI. Hic eſt veriusle
51. Modlt verfu ante
53. Kenlihoe verſe
54. Dife: in hecie,

5e
W

Q. W.

dotum 40. expol.

1) kgmihcat

unt plagam cifcun.

ne WP, . ſe

1t ſermonemn ad ho.

Gagellatr, 44, vel.

1taa reyettitur (ſa⸗

eyeltetur 46, ſacer⸗

lo, goe ibi dicitu

e ſeptimang, Vetl.

ens ſplage) non in.

121. hobetu

Cem wewinterpretor
rmn linguæ glais, gi

Drgeſhin he, onf ſeptimanam ei concedit, † ſi gitur redeat (plaga, tunc domus) deſtruatur; ſi verò

1,1004.

õl
nn N n i e
Lotdinem (el ſeliemn

debet,) nann etiann in
eruit (lapiges e
(Kil omuiſin

Anan,

lu 3
conker⸗ Ellutkin. 11
in
olt veiba s in 1o0o :
N r NN 1 E.
1
eladtentleſen ge :
ur in ieverllone

„

a, tel: ſbii

e ingtellu, SS
3 5 1l 40 ellin

olte⸗ =
d. 4 4
Cogket hie 1

CaAp. XIV.

nttinſecig. 1n Pol

ſe exponiut in
. vell, egl 44,. (a

ile bie 138. Vide cap. antec. 13. Vv. 51. ibique not. n. 80.
9. . cap. Nide inc
wo ,, 0t.t .

er Hebr. Nn iſtud ac ſequentia, usque ad: 2à

LEVITICII. “èMMd

munda erit, niſi illa etiam ſeſe diffuderit? (reſpondetur:) dicitur *lepra corrodens

ieſ en in domibus, 47. ac dicitur lepra corrodens in veſtibus, 48. quemadmodum ibi im-

mundam declarabit (ſacerdos plagam) redeuntem ctiatnſi illa ſeſe non diffuderit;
ita & hic immundam ** pronunciabit redeuntem (plagam,) etiamſi illa ſeſe non dif-
fuderit, ſi res ita ſeſe habet, cur (itaque hic) dicit lex: & ecce diffudit ſe?! 49. (nimi-=
rùm) non eſt hic locus (conveniens) iſtius Scripturæ; 50. ſed (verſus iſte:) & deſtru-
et domum iſtam, 51. ſcribendus fuiſſet poſt (verſum illum:) & ſi redierit plaga, 52.
& viderit (ſacerdos) & ecce diffudit ſe, 73. non igitur venit (hic Scriptura,) niſi ut do-
ceat de plaga, quæ perſiſtit in aſpectu ſuo 14. in prima ſeptimana (nec ie difladit)
& venit (ſacerdos) in fine ſeptimanæ ſecundæ eamque (plagam) deprehendit, quòd
illa ſeſe diffuderit, quoniam non expoſuit Scriptura aliquid fupra de (plaga,) quæ in
aſpectu ſuo fubſiſtit in ſeptimana prima, ideò docet te hic de iſta diffaſione,55. quo-
niam non loquitur illa (Scriptura,) niſi de (plaga, quæ perſiſtit in prima (ſeptimana)
ac quæ diffudit ſe in ſecunda; quid verè ei 56. faciendum erit? forſitàn deſtruent

cam (domum,) ſicuti proximè ſequitur: & deſtruet domum? 57. lex dicit: & rever-
titur ſacerdos, 58. & venit ſacerdos, 59. diſcitur (hie) adventus (ſacerdotis) à redi-

tu ejus, quemadmodum (itaque) reditus removet (lapides) & radit atque inducit 6o.
eique ſeptimanam concedit; ita & adventus removet (lapides) ac radit & inducit ac

1tttt 3 non,

Eruvin, fol. 5 I. a. & Joma, Col. z. 2. it evam- †
mot, fol. 17. b. & Nafir, l. 5§. b. it. Maccot
Hl. 13, b. & Horajot, fol. 8. b. & Menachor,
ol. 4. 2. Se Tol. 45, b. it. Chulin, ol. 8 5. a. &
Bechorot, ol. 3 2. a, G& Nidda, fol. 22. b.
„ Hebr. &, iſtud & ſequentia, usque ad: WMde
i. e. ac dieitur &c. abſunt 4 MSto I. ſed malẽè.
47. Proht hoc verſu 44, habeturr.

ya, (Onfer. Euxtorf. Lex. Hebr. hac voc. vide
S inftà n. 61. & n. 6 5. h. verſ. it, infra Verſ. 4 89.
h. Cap. n. 80. =D H
55. S1e: extenſione plagæ, qu æ feil. ſeſe diffudit,
de qua hic ſermo eef.
56. Scil. plagæ, vel domui, cui inhæret plaga le⸗
57. Sie Verſu ſequenti 45. h. cap. habetur, confer.
hie tract. Talm. Jevammot, ol. 103. b. & Sche-
Vvueot, oh 17. b. & Chullin, ol. 2 7. a. it. Nid-
da; ol. 3 bbb. —
59. Prout verſu 39. b. cap. Habetur,
59. Ita hoc verſu 44. legitur. M
60. Oblinit, obtegit tectorio, incruſtat, ſenſus

confer, etiam hic Torat Cohanim, prodt in
DE h. loc. ad marginemallegatur.

i. e. ſi res ita ſe habet, abſunt 4 MSto 2.

49. Ita hoc verſu 44. dicitur.
5. Simile exemplum loci S. Scripturæ, non debi

ſon fe(?
ſelt tec
.

S. Proht verfu antec. 4⅞,. H. cap. habetur.

54. Sive: in ſpecie, colore ac forma ſua, Hebr.“

eſt: quemadmodum in reditu ſacerdotis lapi-
des removentur S raditur paries domus acte-
ctorio iterum oblinitur; ita idem ſetvandum eſt
in primo adventu ſacerdotis, eoeterum verba ifta:
nO 7 Fra THi, e. atque inducit eique ſepti=
manam concedit, abſunt à MStor.
Hebr. dav 17 rum, poſt verba iſla in utroque
8t0

ta ſede poſiti, vide infra Levit, c. 16. V. 2 7. n,
A5. cOnfer. & not. in Mar , h. loc. & vert
Ppraæc. 43. H. cap. ibique not. Sign. *
5I. Hic eit verlus ſequens 45. h. cap.

ſu 44. habetur. I.

.

7

892

LEVITICI.

CAb. XIV.

non, munda erit (domus;) ſed quomodo probabitur, (idem obtinere, ſi) PDu i. e. ſte-

terit, 61. (etenim) tàm in hoc (adventu,) quàm in illo (reditu) removet (ſacerdos la-
pides) & radit atque obducit (damum) eique dat ſeptimanam? lex dicit: & venerit,

⁶*. item: & ſi veniendo venerit, 63. de quonam loquitur Seriptura? ſi de diffuſio-
ne (plagæ, quæ fit) in prima (ſeptimana,) ecce (iſtud jam) dictum eſt; ſi verò de dif-

faſione (plagæ, quæ nit) in ſecunda (ſeptimana) ecce (etiam iſtud) dictum eſt, non-

itaque illa (Scriptura) dicit: " & venerit & ſi veniendo venerit, 64. niſi de illo (ſa-

cerdote,) qui venit in fine ſeptimanæ primæ

** ac venit in fine ſeptimanæ ſecundæ &

videt & ecce non diffudit ſe (plaga,) hæc eſt DVN i. e. ſtans; 65. quid verò ei fa-
ciendum erit? forſitàn dimittet (ſive mundam pronunciabit domum ſacerdos) & abi⸗

bit, veluti ſcriptum eſt hic: & mundabit domum é66. lex dicit: quia ſanata eſt pla-

ga. 62. non mundum pronunciavi, *Ex niſi quod ſanatum eſt; quid verò ei facien-
dum erit? adventus (ſacerdotis) dictus eſt ſuprà, 68. & adventus (ejusdem) dictus
eſt infrà; ⁶9. ſicuti (igitur) in ſuperiori (adventu ſacerdos) dimovet (lapides) & radit
atque oblinit (parietem domus) eique concedit ſeptimanam integram, idem enim eſt

reditus, qui eit adventus; † ita & in inferiori (adventu idem erit faciendum,) ſicuti

t0ta

Asto hac ſunt addita: vxn & en enn
—n ren een hin ee eden ee
Dna i. e. & ſimpliciter diffuſionem (plagæ)
non reperimus, nili poſt finem ſeptimanæ in o-
mnibus plagis, tam in homine, quam in veſti
bus & domibus.
61. Scil. plaga, id eſt: ſi illa in eòdem perman-
ſerit ſtatu, nec ſeſe diffuderit, cenfer. infrà num.
65 h. verſ. vide & Torat Cohanim, prout in
D-n e h. loc. ad marginem allega tur, ubi
vide etiam notas. .
62: Proùt hoc verſu 44. habetur. —
6 3. Sicuti verin 43. y. cap. habetur, dicitur ibi

DyD 1, 6. duabus vicibus, ſic in nor.

nan rnew b. loc. confer. num. ſequ. 64. G
6 5.

* Hebr. e e Ne iſta ut & ſequentia, usque
ad: rn HN i. e. ſicuti tota res reperitur in

Lege Sacerd, abſunt 4 MStOo I. .
64. De quibus caiibus paulò antè dictum eſt, vide
dum. antec, 62. & n. 63. confer. & hic not. in
—R DW, ubi hac de re fuſius agitur.

KX Hebr. de, in MSto z. hic addita ſunt iſta .

6 5. Sive: permane ns aut ſubſiſtens plaga, quæ ſe-
ſe non diffudit, de qua quæſtio fuit inſtituta, vi-
de ſuprà num. 61, H. verſ. & infra veri. 48. h. c.
n. 80.

9 1.
Sign. *

ſanatum eſt, vid. infra dict. verſ. 4 8. H. cap.
* Hebr. ny , in MSto z. locus iſte ſic le-
gitur: D San ne een en een
uyn i. e. quid verò (dicendum eſt? nimirum)
adventus (ſacerd otis) de quo dictum eſt infrà,
complementum (ſeu perfectionem ſuam) acci-
pit ab adventu (illius,) de quo dictum eſt ſu-
praà. . . . H
6%. Nempée: ab initio hujus verſus 44.
69. Videlicèt: verſu 48. . cap.
† I4d eſt: ſicuti ſe res habet in reditu; ita etiam
ſeſe habet in adventu, «on fer, quæ ad veri. præc.
43. Sign. ** notata ſuat.

N N i. e, ac Vvidit, & ecce non dif
fudit ſe (pPlaga.)

6⁶, Ita habetur verſa 48, . cap, ubi vide not. n.
67. Sic eodem verſu 48. . cap. habetur, ubi vide

*K Vel: non pronunciatur mundum, niſi quod

—

(CA. V.
—

— ₰
tota tes ſef

. (omus) dil

Gionenmn,nec
Seiptoreilte
Uicomeeri
guiturigftut
6aſeptimana

. ejus Golnus)

tietemm) euma

ga,)beltuetn

Pluret gviln
leptimanrſel
venit, ut doce
cundacleptin

(Gomum)pto
declarabit ſad

mundam pro
remoti fuerur

temotionella

— ——

1t Bebt.
1510 2,
70. De quo libr
& n 10lit
3 Hebr n a

71, Wek: qu.

tamen illa re

moli5 zaries
eitruetun 60
7 Ita verlua

73. dic verſa l
74. Modt yerſu

7ſ. Iu erſu ſe

76. Verba ſont
77 Vel poligi.

abeſ

77. Videlicet:
2pud autoren

a. n. 3.

71. CCieriegne
gue 4 lege n

CN.
hadbte ke.

eentd .. (domus,) niſi in plaga, quæ redit poſt dimotionem (lapidum) & raſuram atque obdu-

ien & venelit,
nal ſide diffuſto.

nend de d. qui comederit in domo, 75. & venerit ſacerdos ac viderit & ecce diffudit ſe; 76. lo-

dn eſt, non,
4. nilide illo (ſa.
mane ſecunde &
uic ver ei ſa.
nſicetdoe) E abi.
lnia ſanata elpla.
Arero eit acien
(Iudem) didus
elapides) & tadit
Amidem enim elt
ficiendum)ſcuti
tota

lblitens plaza, gug e⸗
1rliokait inſtituta, zi⸗

&iinſfta verl 49. 0,t,
.cap, ubi fide got

ca habelu, Ubi ride 1

urmundum, niſ guod
dic verl 49, ,, ca,⸗

Sto 2. locus ile ſie le⸗

”õ
enduma el! nimitum)
le quo dictun elt ükti,

kedlionem uamd )acti⸗
cequo cicmel lu⸗

us fellus 44,.

et in keitu;
nler gis ad ſet hi⸗

Wü

ita etiamn 1

CAbP. XIV.

73. Sic verſu ſequ. 45. b. cap. habetur.

LEVITICGI. 893

tota res * reperitur expoſita in lege ſacerdotum, 70. ſumma rei: non eſt deſtructio

Gtionem, nec rediens* (plaga) opus habet diffuſione, 71, eſt autem ordo verſuum-
Scripturæ iſte: & ſi redierit, 72. & deſtruet, 73. & qui venerit ad domum, 74. &

quitur igitur Scriptura de (plaga) permanente in prima (ſeptimana,) cui datur ſecun-
da ſeptimana, ex quo illa(domus) fuit clauſa, & in fine ſeptimanæ ſecundæ, quàâ recluſio
ejus (domus)facta eſt, * venit (ſacerdos) ac videt, quod diffuderit ſe (plaga, )quid ergò
ei (domui) faciendum erit? (nimirùm ſacerdos jubebit) removeri (lapides) & radi (pa-
rietem) eumque obduci atque ei (iterùm) concedit ſeptimanam, 77. ſi redierit (pla-

La.) deſtruetur (domus;) ſi verò non redierit, opus erit avibus, 78. nam in plagis non

plures, quàm tres, dantur ſeptimanæ. 79. Verſ. 48. Et ſi veniendo venerit] In fine
ſeptimanæ ſecundæ. Eod. verſ. 48. Et viderit & ecce non diffudit ſe] Scriptura iſta-⸗
venit, ut doceat de (plaga) ſubſiſtente 80. in aſpectu ſuo, tàm in prima, quàm in ſe-
cunda (ſeptimana;) quid verò ei faciendum erit? † forſitàn (ſacerdos) mundam eam

(domum) pronunciabit juxtà ſenſum literalem Scripturæ, (dum dicitur:) & mundam
declarabit ſacerdos domum? 81. dicit lex: † quia ſanata eſt plaga, non (itaque)

mundam pronunciavit, niſi ſanatam, nec ſanata dicitur, niſi domus, cujus (lapides)
remoti fuerunt quæque obducta eſt nec rediit plaga; verùm hæc (domus) opus habet
remotione (lapidum) & raſura atque obductione, ut & ſeptimanà tertiâ; *1ic autem ex-

pli-
XX Hebr. da n eenn in abſunt iſta hic ] ſeqq. , cap. agitur.
MsSto z. 79. Prius quàm feilicèt domus deſtruatur, de qua

70. De quo libro vide cap. antec. 13. V. 5 5. n.90.
& n. 10 I, it. cap. ſeq. I 5. V. 12. n. 21.
X Hebr. 1 abeſt iſtud ₰ MSto z.
71, Id eſt: quamvis plaga ſeſe non diffuderit, ſi
tamen illa redierit, poſtquam lapides erant re
moti & paries abraſus atque obductus fuit, tunce
deſtruetur domus.
72. Ita veriu antec. 43:. cap.

deſtructione agitur verſu 45. h, cap. confer. verſ.
4 8. H. cap. n. 83.
g0. Vel: de plaga permanente in ſpecie ſua ſive
in colore ſuo, de quo vide verſ. antec. 44. n. 54.
& n. 65.
† Hebr. 17 W⁵b S), iſta abſunt hic 24 MSto I1.
g 1. Uti habetur in fine hujus verſus 48. confer.
verſ. antec. 44., h. 66.

74. Prout verſu 46. H. cap. habetur.

75. Ita veriu ſequ. 47. h cap.

76. Verba ſunt hujus verſus 44.

x Vel: poſtquàm illa (domus) clauſa fuit, Hebr.
DDY, abeſt iſtud hic ab utroque MSto,
77: Videlicèt: tertiam ſeptimanam, de qua mox

apud autorem noſtrum, confer. & vVerl. 4 8. 5.
738. Ccterisque ſolennitatibus ac ceæremoniis,
quæ 4 lege requiruntur, de quibus verſu 3. &

Hebr. vrd abeſt & iſtud à MSto 1. ſed malè.
*Confer. quæ ſuprà ad v. 44. b. Cap. n. 67. Ota-
taà ſunt, ubi ferè eadem, quæ hic, habentur, vid.
not. ad dict. v. 4 44. Sign. XX
X Hebr. hUu, ynab) in utroque MSto poſteà
hæc adjecta, ſunt: N& tan pN e een
J en wnen e enen een een dee

D 12) j. e. & poſtquàm obducta fuit domus,

ſi non redierit plags, tunc mundam pronuncia-
bit

394 LEVITICI. CLxAr.XIV. (4 .
plicatur Scriptùra (quoad verba iſta:) & ſi veniendo venerit, (nempè) in ſecunda (ſe- multiplicatz
B ptiman,) atque viderit & ecee non diffadit ſe, 82. tunc obducat illam (domum;) licet) ut gen
non eſt autem obductio ſine remotione Gapidum) & rafura; poſteaquàm verò obdu- (vantumin .

Qa fuit domus, tunc mundam pronunciabit ſacerdos domum, † ſi non redierit murdu &] 1

(plaga) in ſine ſeptimanæ, 83. quia ſanata fuit plaga; ſi autem (plaga) redierit, jam guizſtileie⸗
anteà expoſitum eſt de redeunte (plaga,) quòd illa opus habeat deſtructione (domus.)
Verſ. 46. Omnibus diebus, quibus , zcerds) lauſit eam] Non vero illis diebus, * qui-
bus abraſit plagam ejus (domus forſitàn ego excipio domum, quæ abſolutè 84, le-
ptoſa pronunciata eſt, cujus plagam (ſacerdos abraſit? lex (hic) dicit: omnibus die-
bus. *† Eod. verſ 46. LEnmundus erie miqzue ad veſperum] Docet (hic Scriptura,) Utln.
quòd non polluat veſtes, 85. forſitàn (non polluet veſtes ſuas,) etiam ſi ille cuncte- lerh
tur tantô temporis ſpatiò, quantum ſufacit ad comeſtionem dimidii? 86. lex dicit: dogui
Verſ. 47. Er qui comeait in domo, lavet veſtes ſuns] Non mihi (ex ſenſu literali hic ali- kaene holin
ter intelligere datur,) niſi de illo, qui Gomedit, de eo autem, qui dormit, unde (pro- modum Iaqu
babitur? etism hunc veſtes ſuas lavare debere?) lex (hic) dicit: & qui dormiverit, non (venpe) .
— . . . . . S . . .
mihi (hic alius in mentem venit,) quàm is, qui comedit & dormit; qui verò non com- Nülem
edit nec dormit, 97. quid (de illo ſentiendum:) lex dicit: lavet, lavet, (nempe)
S== mul- Seliptura, qud
bit ſacerdos domum; quoniam fanata efſt plaga; fin. Confer. & hic Torat Cohanim, uti in - geimidi,
Aitc autem explicatur ſeriptura &. eypart . loc, allegatur ad marginem, & Jalkut mäidma
22. Sicuti hoc verſu 48. habetur. . part. I. Fol. I60. col. 3. princ. ſe n
7 . . . . . . 1⸗ . . 1- 1¹ K m
FxX Hebr. am Hoe n), abſunt iſta hic 4MSto 86. Dimidii cil Eibi vel panis, dimidiæ torfe pa- drren 4
2. ſed habentur in MSto 1. nis, Hebt. 2D te, vide Buxtorf. Lex. Talm. † ie: plick
. 1⸗ . . . . Y daiP
† Preuthoe vV. 4 8. habetur. H ol. 1 82 g. ubi ſcribit in Miſchnajoth in Mikva- Ferdunm: Rn
832 Scilieèt: tertiæ, de qua vide ſuprà v. 44. b. oth cap. ult. exponi: ovuth & dimidium; ſe- 18. Itel: ue
cap. num 77. & num. 79. abſunt autem iſta: cundum Raſchi vero: duo ova , O N P nut
n i. e. in fine ieptimganæ,2 MSte 2. Dybi, e. quoniam illa eſt æſtimatio, quà quan- 41
xX Loci iſtius explicationem ejusque rationem vide titas temporis cibi ſumendi determinatur, uti rtnt
in not. D h. loc. habetur in Gur Arjeh fol. 4 0, col 3. med. cce;=- 1ee en.
84. Præcise, ſimpliciter, Hebr. prene, de qus’ terum de P)9 confer. etiam, quæ ad EXod. c. 1 ie an,
voce vide, quæ gap- anteci 3. X: Fn h. 1 . & b. 30. v. 8 n. 12. netata ſunt? vide Gc verſ ſequ. nnc
c. T4. V. 3. D. 2. nOtata ſent, confer. & Torat 47. h. cap. n §9. in ntis ma Me exponk- 1 untani
Cohanim, prout in pan nn h. loc, ad mar-tur dictio be, quòd hie ſigniſicet: n j. e, kan
3, . am notas

inem allegatur, ubi vide etiam notas, in quihus quatuor ovas vide plura ibidem, ubi admar gi- rua hirl
. ra hic loge

12
tract. Lalm. Negaimc.1 3. allegatur. nem etiam tractatus Talm. Eruvin, ol. 4. alle- Dra ie, 4
„ l. e. ge

XKX In MSto 2. bic additur: W i. e. (quibus) gatur, confer. Jalkat Part. 1, Tol. 160. col. 3. — (niene v.
clauſit, eétiam diebus illis &rvon R 1. e. princ. acht uitel
quibus (lacerdos) abraſit, immundunm reddit 87. Et tamen tantò temporis ſpatiò ibi moratur, 4 rhttam
Qdomus iltà ilum, qui eam intrat, ſieimnot. quantum ſuffieit ad comeſtionem dimidii cibi, dmici, i⸗
rdr hic exponitur. ðèð Q(ꝗQe quo paulò antè dictum eſt,) nam Jqe iſto ca- , Caegunua
85. Idque ided, A D & j. e. quia † ſu hoc intelligendum eſſe ſcribitur in Gur Arfeh diuſne
ade

(bie) ſcriptum eſt : & lavet veſtes ſuas, Fol 140. c0l: 2. fin. & col. 3. princ. docet enim

non
Scri-

ſic habetur in Cur Arjeh /hl. 140. Col, 2, cireà

(M.LXv.
——
in Keunckle.
4
lun (Comum)
bum verd obi.
ünontediet
ga) kedierit ſam
ddieneſlonte,
i diebis,** gi.
ablolute le le.
it: omnibus die⸗
tie Geriptutz))
mn ſille cuncte.
1 g8. jer dicit:
lulltetali hicali.
ormhit, unde (pro⸗
idormirerit, non
iverd non com.
layet, (nempe)
„mll.
Oharim, uti in 90o
matginem lalut
i, Cimnidhiz tor e)e⸗
eBuntotk. Les. Lalmn.
ilchoejothin Mikra:
am & dimidium; le⸗
uO OVvA, W0 N
leſimatio, qui guan⸗
di determhinetut, Utl
146,c0l 3. nec E⸗
m, Qug 40 C106, 4.
nt,vige ſenſ legt,
Hen wd erpoll⸗
gaiſeet: DNn le,
Bem, ubi ad nagt⸗

n. Eruvin /To taͤn⸗
int. 1ſol. 160, c0l 3.

CAb. XV.

õ

ibitur in0

lz gine Coestenin

Gi oni,
dge iſtoca⸗
Ur Atſehn

gcki⸗

LEVITICI.

99

multiplicat; † ſi ita (ſeſe res habet,) cur (hic) dicitur: qui comedit & dormit? (vide-
licèt,) ut detur æſtimatio 88, quoad eum, qui dormit, ſcilicèt tantum temporis,
quantum ſufficit ad comeſtionem dimidii. 89, Verſ. 5 7. Ad docendum, quo die im-

mundus &c.] i. e. (Ut doceatur,) quisnam ille ſit dies,
quis ſit iſte dies, qui immundum faciat. 920.

CAF.

qui illum mundum reddat &

VErſ. 2. Si fuerit † fluen,] An fluxum patiens è quolibet loce *erit immundus?
lex dicit: de carne ſua; non verò (dicit:) omnem carnem ſuam, 1. quan-
doquidem (igitur) Scriptura diſcrimen facit inter carnem & carnem, probè
judicare poſſum immundum ſeminifluum atque immundam ſeminiftuam, quemad-

modm (itaque) fœmina fluxum patiens ex loco, qui polluit pollutione ** leviori,

(nempè) i. e. fluxu menſtruo z. polluirur immunditie graviort (videlicèt)
12 1 i. e. ſeminis fluxu; ita & fluxum patiens & loco, † qui inquinat pollutione levio-

ri

Scriptura, quod, etiamii quis non comedat nec
doermiat; TaVn da i. e. led ſolummode
moretur ibi, ſcil. tanto temporis ſpatio, de quo
aam didtum eſt, teneatur ille etiam lavare veſttes
ſuas, ſic in Gur Arjeh loc. alleg. & in not.
DDSTH R9 H. loc. exponitur.
† Sire: ampliat, auget, ſcil. S. Scriptura, dum
verbum: Dan) repetit. èòMẽũKK
28. ld eſt: quantitas, ſive ſpatium temporis, Hebr.
ν, de qua dictione vide uxtorf. Lex. Talm.
Jol. 24 ⅝ 8. & infrà Levit. c. 24. v. 3. n. 10 co;=-

fer. & Eruvin, JYol. 4. b. & Jalkut part. I. Fol.

160. col. 3. princ, l
89. Vide, quæ paulo ante v. 46. h. cap. n. 96, no-
tata ſunt, confer. & rract. Talm. Berachot, ol.
AI. uti in Eha eneO , loc, allegatur, ubi vi
de etiam notas, in quibus dicitur, qud S. Scri-

pturaà hic loquatur de 62 — pD RPH,;

D'a i. e. de tanto temporis ſpatia, quo cibus

ſumitur, videlicèt, quò (comedi poſſunt) quatu

Oor ova, etiam in MSto 2z, poſt vocem Pep i. E.
dimidii, addita ſunt iſta Dmn 11. e i. e.
nempe quatuor ova. HW

S&8ota, ol, 4. b. item Kidduſchin, fol. 70. b,

* Verbi gratia:

99. Confer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 62. b.

Schevuot, fol. 6. A42.
† Confer. hic tractat. Talm. Schabbat „Joh 3. à.
&S& Erachin, Fol. 3. a, it. Keritut, foal. 9. b, &
Nidda, fol. 32, be it. fol. 3 4. a. 6⁵⁸ FOl. 4 3. a. b.
it. ſl. 44,2 .. .
naribus vel ex auribus ſuis, vi-
de not. in an nom h. loc. & infià verſ. 19. b.
cap. Sign. n. 3 .
I: Sed: de gatne ſua, confer. quæ ſuprâ ad Levit-
c. I. V. Z. D. 34. notata ſunt, vide & Torat Co-
hanim ac tract., Talm. Nidda, fol. 43. a. b. ſic-
uti in on e h, loc. ad marginem allega-
tur, ubi vide gtiam notas, gonter. & Ja kut Part.
I. fol. 16 I. cOl. I. med. M
Pollatie jevior hic dicitur- nvos aeee er
Ern i e, quæ non opuashabet ſeptem (diebus)
mundis & oblatione, (de quibus verſ. 13. 6& 14.,
h. cap.) ſic in not. 'na pov h. loc. exponi-
tur, confer. infrà verſ. 1 3. h. cap: Sign. & verſ.
rr S. Hr cap. n. 4f4606. 4
z: Conker. intrà verſ. 2 5. P. cap. n. 45. it. tract.
Talm. Chulina, Lol 5 I. d.
† Hebr. np, ſic in MSto 2. habetur, quam le-

ctionem, utpote conyenientiorem, hic in verſio-
unun “

LEVITICI.

CAb. XV.

mun-

ri (nempé) P; 3. poll
Eod. verſ. 2. Fluxus ejus immandus ſt] Do

nitur graviori pollutio

cetu

quæ immundum reddit, Q) ti. e. fluxus (ſeminis)ſimilis eſt aquæ maſſæ farinæ horde-
1„ * „ 2

acex, quæ impulſa eſt. 4. quæque. ſimilis eſt ald gini

men autem concubitus concretum eſt, 6. V

ovi, quod putridum eſt; 5. ſe-
eluti albugo ovi, quod non eſt putridum.

Verſ. 3. Salivavi?] (Verbum ) hic) notat J)Ji. e. falivam, quam emittit caro e-
jus. 7. Eod. verſ 3. Fluxum ſuum] Veluti ſalivam, quæ egreditur limpida-. 8.

Eod. verſ. 3.

Aut obſtruxit ſe] Dum egreditur ſpiſſa (ſve craſſa faliva vel ſemen) atque

obſtruit os membri virilis, quò fit, ut obſtruatur caro ejns per guttam * ffuxus ejus, at-
que hic eſt ſenſus ejus literalis; expoſitio autem ejus allegorica eſt: enumerat textus

Primus 9.

ſua fluxam ſuum, immundus erit I textus autem
13. tres & vocat impuram immanditiem ejus inm fluxu ejus,*& ſi falivaverit caro

viſiones 10:.. duas ac vocatimmundum, dicitur enim: emittens de carne

ſecundus 12. numerat aſpectus
ejus
flu⸗

ne lecutus ſum, onſer. Nidda, fol. 1. a. & ſol.

34. b. it. Fol-. 5 5. 3..b. & 1. 56. a: b.
J. Id eſt: caſusnocturnus, fluxus ſeminis viri; qui
illo laborat, dicitun vynſeminifluus, vide

Buxtorf: Lex. Talm. fol: 2 12 6. & ſeq confer. &

Deuteron. c. 2 3. v. 10. ac P. Fagius ad Paraphr.

Chaldi verſ. 3. b. cap. vide & infrà verſi 32.
n.: 55. & Numer. c. 19. V. 7,n, 1 3. it.
ritual. lib. 1. c.

b. cap.
Spenceri de Legibus Hebræor.
8. Sect. 1. & ſeqq; usque ad capur9.

* Confer. hic not. in Smharn riv, ubi loci iftius

explicatio habeture.
4 Hebr. Ni, &enponitur in Gur Arjeh /ol. 140.

col. 4. princ. PpyprD r . ae de i.
ſedi diſſoluta & putrida
6. in notis
Sy NYvOX VTexponitur? ine, tenu- D

e, quæ non concreta,
eſt, confer num. ſequ. 5. & n.
1s..
F. Ita⸗
antec. 4. & Buxtorf
Torat: Cohanim ac tract. Talm.
uti in noti mov hicallegantur admarginem,
ubi vide & notas.
G. Hebr. M1i. e, ligatum, conjunctum, cohæ-
rens, confer: num. antec. 4. & not- in nor NS

. loc. in MSto 2. verbo præmittitur:

i e. ſimile eſt ( cil. ſemem iſtud rei coneretæ; uti

eſt albugo ovi &c.)

77. I eſt: mentula ejus ſive pudendum virile, §.

Hebr. rumr hic interpretor, confer. num.
Lex; Talm. ol. 660. item
Nidda, fol. 5 5.

aione utitur, vide Iunii ac Tremellii not. h.
loc. ut & not. ad I. Samuel. c. 21. V. 14. n. 10.

it. Nidda, fol. 43. a. b. & fol. 57. a.

† Hebr. iau n; abiunt iſta hic ab utroque MSto,
ac videntur ſupe: fua.
8. Confer. hie præ aliis Junii ac Tremellii not. i-
tem P. Fagii ad Paraphr. Chald. ioc. alleg. con-
fer. & Bava Eama, Fol. 24. a. & Nidda, Jol. 55.
b. & jol. 56. 2a1.
* Vel: propter guttam, Hebr. nopp abeſt iſtud
hic ab utroque MSto-. M
o. Nimirum: verſus præcedens 2. . cap.
10. Sive: aſpectus, ſcil. fiuxus ſeminis, id enim
dictio pNhie notat, nam quando aliquis pati-
tur fluxum ſeminis, is dicitur: . NRi. e. vj-
dens ſive experiens fluxum ſeminis, confer.
Buxtorf. Lex. Talm. Fol. 212 7. & Gur Arjeh
ol. 140. col. 3. fin. vide & paulò poſt n. 1 3. h.
verl ac tract. Talm. Megilla, Fol. S. a. & Nid-
da fol. 43.. a. b. uti in ha ho h. loc, al-
léegantur adi marginem.
I1. Prout verſu antec. 2. . cap. habetur.
12. Hic eſt verſus iſte 3. H. cap.
13.. Sive: viſiones, nempè: fluxus ſeminis, vide
num. antec. 10. & verſ. 19. F. Cap. n. 3 7. ac verſ.
32. b. cap. . 54. & n. 57. confer. & Lightfoot.
Chorograph. Marco præmilſſa §. §. P. 54 1I. edit.
x i hoc verſu 3. habetur; abſunt autem iſta

222

&crigtura enim hic honeſtap udendorum appel-l

MSto Ie-

ne (videlicét) HRi. e. ſeminis fluxu.
r (hic) de gutta ***% (ſeminis humani,)

N.XM.

furum Iuum
ecce gvomod
tettia auten 0
ie] Cvodcu

lercicit: ſup⸗

e lec pet

Geſtinatum el
Eod.vetl 4. 4
dit is guitlur
geltinatum en
1a) deeo gui⸗
imaunditiei,
ne, onelt nil
Verl. 6. tn
ſuper aliud,
bationt. **

Au ge] Et te

—
14. Sienii hot
hec illius ett
fſocoiilſta ſont
heceritimmu
3. daberur.
1f. Id elt: imn
Adferunt,facin

1. Jcllicdt: ka

de Fetſum 1.
Oomn Kloe
4, allegatur.
44 Peluti el
ſic innot, din⸗

17. Nempe: un

dpoln. 19.
fol. 4. . &
19. Hisce perbi
tem dyd
verd don

(geſtinatum

col, 4, prin
Ownn wo
loe. ſlu
19. Cogler. gus

Dotatslum,

(A0.XV. J
—.—

ſeminsfod.
inis huttani)
farinæ horde.
um eſt; , ſe⸗
Dneſtputridum.
demittit caro *
tutlimpida 1.
Uelſemen)atgve
ſhugnsejls at⸗
enumetat zextus
emittens de catne
numerar alpeclus
NNeit cal ejus
flu⸗

c Tremelii not,/.,
l.I. T. 14, lo.
8 fol nea

Hicabunogte Mdte,

ac Ttemellii not i⸗
baldloc, alleg con-
4.5 Micde, . 5ſ.

ebn hovb, abelt iſud

dens 1. ,a.
us ſemigis, id enimm
n qnando gliguispai⸗
kur: W. di e V
umm lemihis, konter.
in Gun gnen
auldfoltn. 1
gila, , Nid⸗
Puan W ,h l⸗

cap. habetun⸗

Puns ſeminis Fide
oapen. 37, el⸗
Ncnns Ligtuſoot.
nili eb⸗ ſfreun

eün umn ile/

17. Nempè: utin illo aliquis cubet, confer. pau-

CAF. XV. LEVITICI. 89)
fluxum ſuum aut obſtruxerit ſe caro ejus à fluxu ſuo, hæc illius eſt immundities, 14.
ecce quomodo, (nempè:) duæ (viſiones ſive aſpectus faciunt) ad immunditiem; 1¹5.
tertia autem obſtringit illum (immundum) ad oblationem. 16. Verſ. 4. Omne cu-

bile] Quod cubationi conveniens eſt, an etiam id, quod alii operi deſtinatum eſt? E
lex dicit: ſuper quo 22 Wi. e. cubabit; non dicitur: ſuper quo 22 i. e. dormi-
vit; ſed ſuper quo 22 i. e. cubabit, (nempè intelligitur id,) quod huic rei unicè

deſtinatum eſt, 17. excipitur illud, cui dicunt: ſta, ut faciamus opus noſtrum. 1⅛.

Eod. verſ 4. Cai inſidebit] Sedet vel: ſedit (hic) non dicitur; ſed: cui (vaſi) inſide-

bit is, qui fluxum patitur (nimiràùm tale vas intelligitur;) quod ſemper huic rei unicè
deſtinatum eſt. 19. Verſ. . Er quicunque tetigerit cubile ecjus] Docet (hic Scriptu-
ra) de eo, qui cubat, qui gravior eſt, quàm qui (ſolùm) tangit, nam ille fit parens. 20.
immungditiei, ut contaminet hominem & polluat veſtes; * aſt tangens ſine cubatio-
ne, non eſt, niſi partus 21, immunditiei, nec ipſe polluit, niſi eſculenta & potulenta.
Verlſ. 6. & qui inſidet vaſi] Etiamſi non tetigerit, ** licèt decem fuerint vaſa, unum-
ſuper aliud, omnia fiunt immunda propter inſeſſionem, idem quoque obtinet in cu-
batione. *§ Verſ. 8. Er ſi ſalivam conjecerit is, qui Nuxum Palitur, in eum, qui mun-

Auas eſt) Et tetigerit illum aut portaverit eum, 22. ſaliva quippe polluit portatio-

Uuuuun Cz ne.

R

catur in diverſitate punctorum, nempè, quod
hic non punctetur 2 M) i. e. inſedit. ſed i. e.
inſidebit, confer. tract. Talm. Schabbat, fol.

14. Sicuti hoc verſu 3. habetur, abſunt autem iſta:
bæc illius eſt immundities, 24 MSto i. & eorum
loco'iſta ſunt addita: aaà nee eenn Den i. e.
hæcreritimmunditia ejus in fluxu ejus, uti h. verſ. 14. b. & fol. 59. 2.
3. habetur. buibo. Otigo, fundamentum, cauſa, id enim dictio
15. Id eſt: immundum reddunt, immunditiemj ax ſigniſicat hoc loco, contfer. ſupra Levit. ce
adferunt, faciunt, ut aliquis immundus ſit. 11. v. 34. n. 84. it. Numer. c. I19. v. 22. n. 53
16. Scilicèt: faciendam, de qua oblatione vi aut & not. ad Hagg. e. 2. V. 13. num. 7. 8. & 9.
de verſum 14. h. eap. confer. & not. in 5bν? ac10. S
Dn h, loc. ubi tractat. Talm. Megilla Jfol. 8. Hebr. π ννο, Üic in MSto?. habetur
2. allegatur. gquam lectionem in verſione hic ſecutus ſum.
* * Veluti eiſt tabula piſtorum aut mactra magna, 21. Proles, effectus,Hebr. , confer. Levit.
ſic in not ppm new haæc adducta ſunt. dSiesct. c. 11. v. 34. n. 85. ac not. in par r
h. loc. it. tract. Talm. Schabbat, †ol. 84. a. b. &
1 poſt n. 19. h. verl. it. tract. Talm. Schabbat, Bava kama, fol. 66. b. it. Nidda, ol. 33. a.
Jol. 34. b. & Nidda, fol. 33. 2. b. &Fl. 4. t. vxæ Conſer. hic Torat Cohanim, uti in nan r
18. Hisce verbis indicatur id, quod huic uſui ſal- 4 marginem allegarur, ubi vide etiam notas
tem yn i e. protempore adhibetur; non è cConsr, i Chainn, Bbiri erinn M tss. 1
verò PpN ATDNTNi. e. quod ſemper huic rei uni Conter. hic agiga, ol. 2 3. b. . Nidda, Fol.
cè deſtinatum eſt; ſicuti in Gur Arjeh fol. 140. 49. b.
col, 4. princ., habetur, confer. & not. in /22. Scilicèt: ille fit immundus ae tenetur lavare
Synan npv ſuper Commentarium Raſchi h. veſtes ſuas, iſta enim hic ſubintelligenda vel ex
loc. & Jalkut Part. I. fol. 16 I. col. 2. circa fin- ipſo textu ſupplenda ſunt, confer. tract. Talm.
19. Confer. quæ paulò antè n. 17. &n. 18. h. verſ. Schabbat, ol. 1 5 b. & Torat Cohanim ac tract.
notata ſunt, in utroque MSto dilcrimen collo.- Talm.

898 IEVITICI.

ne.* Verſ. 9. Et omne ephippium] Etiamſi ei non inſideat, veluti eſt tenaculum ephippii,
:3. quod vocant (linguâ vernaculâ:) argon, 24. polluit propter t ſedile, etiam ſedi-
le ephippii, 25. quod alvus ** vocatur, polluit immunditie ſeſſionis. Verſ 10.
Et quisquis tetigerit rem allam, quæ ei ſalſtmim fusrit] (Nempè:) ei, qui fluxum patitur,
venit (autem hic Scriptura) &docet de ſedili, quòd is, qui illud tetigerit, immundus
quidem fiat; non tamen opus habeat veſtium ablutione 6. atque iſtud gravius eſt
in cubili, 27. quàâm in ſedili. Eod. verſ. 10. Et qui PVortmverit illa] Quicquid di-
ctum eſt de eo, qui fluxum ſuum patitur, tàm ſaliva ejus atque concubitus ſeminis,
quam urina ejus atque cubile † & ſedile (ſeu ephippium) ejus, eorum portatio polluit
hominem immunditie veſtium. 218. Verfſ. II. Nec manus ſuas abluit gqua] i. e.
Quamdiu non immerſit (corpus ſuum in aquam) propter immunditiem ſuam, etiam-
ſi deſierit fluxus ejus & numeraverit ſeptem dies; 29. ſi tamen immerſio in aquam-
non ſit facta immundus erit quoad omnes immundities ſuas; dum autem Scriptura-

CAF. xVv.

exprimit H a i. e. immerſionem corporis illius hominis, qui fluxum patitur, per

vVO-=

Talm. Nidda, ol. 55. b. & Jſol. 56. a. it. Fol.
5 §. b. uti in Sa DY . loc. allegantur ad
marginem.
X Ratio eſt, quoniam hic ſcriptum eſt-: Mana in
mundum; non verö: Mαι ") i, e. ſuper mun-
dum, ſic in not. pam Do hic exponitur, ac
i Scriptura hic diceret: ſi ſputum conjecerit in
, quod eſt in manu hominis mundi, exempli
gratia, ſi ſalivam conjecerit in baculum, quem
homo mundus manu tenet ipſeque illum portat,
ſic in iisdem notis habetur.
2 3q. Arcus ephippiarius, Hebr. &α“b õ
confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1546.
24. Ita hic reddo: Itali vocant; arzone
vel arcione, quella parte dinanzi & di dietro
della ſella, che piega à guiſa d'arco e chiude, chi
cavalca, i. e. atzone dicitur pars illa anterior ac
poſterior ephippii, quæ arcus inſtar incurvata eſt
& inc lucht illum, qui equo inſider, eodem modo
etiam in not. hom ne hic exponitur, confer.
Buxt. Lexic. Chald. fol. 90.

½ Hebr. Swn, in MSto I. poſteà legitur: aD

i. e. ſeſſionem; cœtera, quæ hic interjecta ſunt,
ibidem omittuntut.
2 5. Sic a'& hic potius interpretari volui, quàm

ipſum ephippium, ut diſtinguatur 4 dD

Nab de quo num. antec. 2 3. h. verſ. confer. P.
Fag. not, ad Paraphr, Chald. 6, loc. & Gur

Arjeh fol. 140. col. 4. fn. ag Buxtorf. Lex, Talm.
ol. 90.
** Sic exprimo "&in MSto 2. legitur: *α.
mendosè, ut puto.
26. Quia nulla eſt hoc in caſa veſtium immundi-
ties, niſi acceſſerit portatio, de qua num. ſequ,
2 8. vide hic Torat Cohanim, uti in b'pan enev

Talm. Nidda, fol. 32. b. =
27. Nam cubile polluit veſtes, prout verſu antec,
5. h. eap. notatum eſt, ubi vide num. 20. ſecus
eſtin ſedili, ſicuti hic habetur, vide infrà verſ, 3:2.
h. cap. n. 39.
† Hebr. anpA, in utroque MSto poſteà additur:
aWÜπ i. e. & ſedes, quo nomine apud Rabbi-
nos intelligitur fella, ubi fſedent alvum exonc-
rantes, vid. Buxtorf. Lexic. Chald. ol. 9 99.
28. Ac proinde opus eit veſtium ablutione, con-
fer. num. antec. 26. it. tract. Talm. Nidda, fol.
33. 2. it. l. 55. a, 8
½ Confer. hie Spenceri de Legib. Hebr. ritual. lib.
3 „Diflerr. 3. c. I. ubi plura de luſtiationi-
us.
29. De quibus paul poſt verſ. 13. . cap. confer.
hic Jalkut Part. I. Fol. 162, col. 1. it. tract.
Talm. Kidduſchin, ol, 2 5. a. it.
106. a. & Nidda, fol. 43. a.

h., loc. allegatur ad marginem, confer. & tract.

CNX.

— 4
ocem
getus 30. U
Aiſuntmands

ſiteügetllilll

Deas (Velba
31, Velt. ¹
Adurus, quidis
Laubuntl 4
get kali 4.
Qus itte elt lo
Omnibus menn

—
30. Hebf. )
Pudendito
Vide vell
nimm, ut tia
DiN
idem, quoc
(dom elt de
Plo, pronnt
(onler, zalrut
1. De quo lihr
Hebr. IN,
tepelitun
31 Vel gvie
dom Don
Gun Arjen fo
lepe ſicerdo
ſic legitur:
WN vd
torum ſas! c
ſicommoret
Don engerit
teriorem ejus
tum vas tertig
em, 9i 3
Pauld fuſtis
Dart. 1 Jol.
tur,erponitur-
Gde guozid,D

] Conker, bien

t. YVerſ 10,
kumm Patitat,
Eetit,immmnundus
iſud Pravius eſt
Qicquid di.
Neubitng leminis,
Pottatio volluit
luit Ahue i. .
iemſnametiem.
erſio in 4da.
nen deriptuta⸗
gum atitut,pet
w.

—
Bumoff Len, Talm.
0 1 legitur: DN,
ſa vegium immundi.
, de qun num ſeql.

m, uti in dun Nod

.
es, pProlt vetid antet,

i idennm. 10, lkls

ui, ſide intta vetl 32.

Vtopoſlenaceitur:
nomine apud Rabbi⸗
ſeent alyum exont:
. Chald. ſol. 999.
ium ablutione, on⸗

c. Talm. Nidde, ſol. 3

egib, Hebr nin,.
Alur Ge luſtiationi⸗

efl 13, caß. conler.

em, codlet, & ltatt,

”

vocem H O i. e. ablutio

LEVITICI. 999

nem manuum, (hoc ideò fit,) ut te doceat, quòd locus ſe-

CAP XV.

cretus 30. non opus habeat ablutione aquarum; ſed membrum detectum, cujusmo-

di ſunt manus. Verſ 12. Er pnas fiätile, quod tetigerit fuxum patiens] Forſitàn etiam-
ſi teti gerit illud à poſteriore ipſins parte & c. ſicuti habetur in lege ſacerdotum, 3 . us⸗
que ad (verba iſta:) tangens totum vas (quisnam eſt?) dic: iſte eſt, qui portat illud,
32. Verl. 13. Si mundstus ſuerit) (Nempè:) quando deſiit (fluxus.) Eod. verſ.

13. Septen dies ad purgationem ſui] i. e. Septem dies, qui ſunt mundi à pollutione

fluxus, quibus non vidit fluxum, atque iſti (dies) omnes ſunt continui. *

Lavabuntur aqua] Decretum regium 33.

Verſ. I 8
hoc eſt, quòd immunda fiat mulier coitu

nec ratio deſumi poteſt propter tactum, qui eſt in concubitu ſeminis, nam ecce ta-

30. Hebr. nbe Ta i, e. locus ecretorum ,
pudenda, confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1560.
vide & verſ. *S§. H. cap. n. 34. ac Torat Coha- †

*

161, (0.. 1. k. nrat.

4.

Qus iſte eſt loci ſecreti. 34.

Verſ. 19. Si fuerit fluxum paſſa] Forſitàn ex uno de-
omnibus membris ſuis? ** lex dicit: ipſaque a

peruerit fontem ſanguinis ſui, 35B,
Uuunn 3 noh

nim, ut & tract. Talm. Nidda, fol. 66. prout in
D- PD h, loc. ad marginem allegantur,
idem, quod de loco ſecreto hic dicitur, ſtatuen-
duam eſt de pppn Pni, e. cavo ſive loco ru-
oſo, pront in not. — os o hic habetur,
confer., Jalkut dict, ol. 162. col, 1.
. De quo libro vide Levit. 13. v. 5 5. n. 90.
Hebr. A"&ι, ſie in utroque MSto hic additum
reperitur. WDW—
. Vel: qui agitat, ſive commoyvet illud, nam ver-
bum Pb, quod hic habetur, id ſignificat, in
Gur Arjeh fol. 141. Col. 1. mecd. integer locus ex
lege ſacerdotum adductus habetur, ubi inter alia
ſic legitur: — e n en eee er .

) n eeen ee enn i. e. quisnam tangit:

totum vas? dic: is, qui agitat (aut movet nam

non tetigerit; tamen perinde habetur, ac ſi in-
teriorem ejus partem tetigerit, quoniam talis to

tum vas tetigit, Hebræa vide ibidem; hæc au-
tem, quia ad illuſtrationem hujus loci faciunt,

paule fuſihs hic adducere volui, confer. ſalkut
Part. 1. Fol. 162. col, 1. med. & nor. in ov
ni G. loe, ubi verbum , quod hic habe

tur, exponitur da ar i, e, emmovetur à rad. DPD

de que vid. Bu xt. Lex. (hald. ol. 144 9.

ſi commovet vas, etiamſi interiorem eus partem

NMegilla, ol. S. a. & Bava Katna, fol. 3 2. b. &
Avoda Sara, Fol. 6 9, b. & Nidda, fol. 43. a. it.
Eruvin, fol. 4. b. & Schabbat, fol. 64. a. & ok.
86, b. it. Bava kama, ol. 5 5. as b.
Confer. hic tractat.-Talm. Eruvin, ol. 14. a. &
Megilla, fol. 8. a. b. item Naſir, ol. 44. b. &
Nidda, ſol. 37. a. & fol. 68. b. uti in Sa e
h. loc. allegatur ad marginem, ubi vide etiam
notas, confer. & ſuprà v. 2. h. cap. Sign. **
33. Hebr. 7 mi, quo nomine Rabbini ple-
runque intelligunt mandatum ſive præceptum
Divinum, cuſus nulla dari poterit ratio, cur
ita decretum ſit, ſicuti & hae in ſignificatione hie
accipitur, confer. Raſchi not. ad Proverb. c. 2 5.
verf. 2. & Verſ. 27. it. infrà Levit. cap. I 8. veri. 4.
num. 12.
XXX Oonfer- hic tract. Talm. Jevammot, fol. 34.
b. & Nidda, fol. 4 1. b. & fol. 42. a.
34. Sive: pudendi, ubi non nec eſſaria eſt ablutio.
prout habetur ſuprà V. 11. b. cap. n. 30. confer.
& not. in as h. loc.
XXKE Confer. hic, quæ ſupràad v. 2. b. cap. Sign, *
notata ſunt.
35. Sicht infrà Levit. c, 20. v. L9. habetur, conſer.
hic Torat Cohanim ac tract. Talm. Nidda, fol.
17. & fol. 32. a. b. & fol. 44. a. ſicuti in rov
STI E. loc. ad marginem allegatur, confer, &
ſuptaà V. 2. b. cap. Sign, “*

Confer. hie tract. Talm. Joma, Jol. 4 I. . ito.

LEVITICI.

BH (A4 M.
non polluit ſanguis, niſi qui venit à fonte. Eod. verſ. 19. Sanguis faerit fluxus éjus k 2 Arenh:.
in carne ejus] Non fluxus dicitur 2), ut polluat, niſi is fuerit rubicundus. Eod. v. loc⸗ besſezi
19. In ſipanmtione ſua] (Dictio α◻ hic eandem habet ſignificationem,) quæ eſt (in u,
illo loco:) & de orbe † hνσεσ. e. ſeparabunt eum; 36. quia ipſe i. e. ſepa- dee dnan
ratur (ſeu removetur) à cujuslibet hominis tactu. Eod. verſ. 19. BErit in ſeparatione nene) .
ſua] Etiamſi illa non viderit, niſi primam viſionem. 37. Verl. 23. Er ſiſuper cubile terminatu.
72 . 1. ; 11, iaaope⸗
fueri] Qui cubat aut ſedet* ſuper cubile ejus (læminæ menſtruatæ) aut ſuper illius rbetnl
ſedile, etiamſi is illam non tetigerit, ipſe quoque ſubjacebit legi immunditiei, de qua- dpa⸗ neſu
in textu ſuperiori dictam eſt, (nempè,) quòd is opus habeat ablutione veſtium. Eod. al i
verſ. 23. Super vas] (Hoc dicit Scriptura,) ut includat etiam ſedile. 38. Eod. verſ. nuſze⸗
23. Si illud tetigerit, immundus erit] Non tamen ille opus habebit lotione veſtium, ſen⸗
quia tactus ſedilis non polluit aliquem immunditie veſtium. 39. Verſ. 24. Et fue. ud! n
rit **immunditia ejus (ſeil. fæminæ] ſuper illum] Forſitàn aſcendet eodem paſſu, qu?5 ſun .
illa, 40. ita, ut, ſi venerit ad eam 41. die quinto immunditiei ejus, non polluatur iloloeo⸗) n
ipſe niſi triduo, **x perinde ac illa? lex dicit: immundus erit ſeptem diebus; 42.
quid verò lex dicere vult (per verba iſta:) &fuerit immunditia ejus ſuper eum? (ni- Tondr Nie
mirum iſtud indicat:) ſicuti illa (mulier immunda) polluit hominem & vas fictile; S za bit
. ita 2 b ir Negil.
. vid. Gut Ani
½ Conter. hic Nidda, fol. 2 1I. b. & ol. 40. a. it. Fol. [40. Ideſt: forſitàn esdem dierum ratio ac cotn- in N
41. b. & fol. 54. b. it fol. 57. b. & fol. 58. b.] putatio in viro „quoad ejus purgationem, erit Aegatun eonh
36. Prout Hiob. c. 1 8. v. 18. habetur, confer. hie ſervanda, quæ in ſœmina, menſtruum patiente, ſb
tract. Talm. Nidda, fol. 36. 2a. & ol. 73. b. ſervari debet, nempe eò modòô, qui ab autore no- 44. ldelk: polln
37. Sive: primum aſpectum i. e niſi primum ſan- ſtro hic ampliùs exponitur, confer. & Gur Ar- is unii ac
guinis fluxum, confer. hic Peſachim, Fol. 0. b. ⁄ ſeh fol. 141. col. 2 med. ubi — a on ex- dum
k. ſuprà v. 3. b. cap. n. 10. & infràv. 25., cap. plicatur: ye vD i. e. trahetur poſt illam, l Thesaleg
num. 4 8. vide & Levit. c. 12. V. 10. num. 22. it ½ quam in rem adducitur locus ex ExoOd. c. I1. v. De quo ſih pan
Lightfoot. Choroge. Marco præmill. c. 3. J. J. 8. ubi ma W&X& exponitur: ε nne ikins elie⸗
p. 54 1. edit, Lipil. ſti. e. qui te ſequuntur, vide not. ibid. n. 25. con- pe. conſet
K Conler. hic Torat Cohanim, prour in npv fer. & Torat Cohanim, ac tract. T. alm. Nidda, ſolznz.
Pyna h. loc. ad marginem allegatur. it. tract. Fol. 33. a. utiin na e 5. loc. ad margi- er. Vil:irem

Talm. Nidda, fol. 54. b.

38 Sive: ephippium, Hebr. amme de quo ſuprà

nem allegantur, vide etiam notas ibidem.
41. Id eſt, ſi rem habuerit cum illa, nam —

polluüone me
, un did

v. 9. He cap, confer. & not. in Appn rDW h. loc. Rabbianis dicitur: coitus, congreſſus viri'lis cum ſuockum, tote
in MSto 1. poſt vocem aaon hæc funt addita: fſoœmina, vide Buxtorf. Lexie. Talm. ol. 270. fin ſegniurhe
y ne enen ie eee e ee n vnn eene Nam ex ſeptem diebus, quibus immunda eſt ias lociell:
a: i. e. quoad tactum ejus non loquitur (S.) mulier, non niſi triduum eidem ſuper eſt, an ita- ferom oll
Scriptura,) niſi de ſedili ſive ephippio, quod que vir cum ea coneumbens non niſi tribus die- Ioöa und non
multiplicatur ſuper Vas, i, e. ut valis nominef bus immundus erit id, quod negatur per rati- orbis gati
compiehendatur etiam ſedile ſen ephippium. onem ½ Commentatore hic adductam, confer. Rng,c
39. Conter. quæ fupra ad v. 10. h. cap. n. 27. no- Jevammot, fol. 49 2. 16 col,

tata ſunt, .

42, Sicuti hoc veriu 24. habetur, confer. Jalkut
part. 1. ol. 16 3. col. 2.

x Confer. hic tract. Talm. Kidduſchin, ol. 6 . a.

& Schevuot, fol: 1 8. b.

ubi erliai
nler, & no

CA1. Xy.

ndus, Bodh.
en)qur el in
t in ſezatanne
Er ſſiher auhile
han luper illin
eveltium, Boc,
34. Pod verl.
dtione feſtium,
el 24. N /.
Gen pelln, g16

tem diebes; 41.
luper eum (ni⸗
em & ras kaile;
in
—
erum Tatio ac con⸗
1s Putgationemn etit
menſtruum patiente,
d, quiab atoten.

1, coblet. & Gur A. †

Ubi ne her.
trabelur poſt ülam,
Gs en ExCd c. IIeV.
tur: O09100

Got ibid, n 25,0n.

tralt. Talm. Nide,
no hloc,ad malgi⸗
n notar ibidem.

umn ila, namn Nn .

congrellus Finlis cutm
enie, Talm 5l 10.
nibusimmunceſt
eidemn luper el an is⸗

ens hon nili tribus lie⸗
guod negenut ſen e
ic a6ductam, (Okel⸗

pellt, tlle, aN

CAP. xV.

LEVITICI.

ita & ipſe polluit hominem ac vas fictile.

Verſ. 2 5. Malti diebus] i. e. Tridué. 43.

Eod. verſ. 2 5. Extrà tempus prefiuvii menſtrui] j. e. Poſtquàm præterlapſi ſunt ſe-
ptem dies ſeparationis ejus. 4 4¼. Eod. verſ. 25. Aut Kuxum pasaſit] Per illud tri-=
duum. * Eod verſ. 2 5. Illtrà ſepantionem ſuam] Quod ſeparatum 45. eſt à (con-
ſueta) fluxione ejus die unéô, illò (laborans fœmina) eſt — cujus judicium de-
terminatum eſt in hac Sectione; nec (N]) eadem lege judicatur, quà a ë nam-,
iſta (H) opus habet?* ſeptem diebus mundis, ut & oblatione; 46, aſt Aos non-

opus habet numeratione (ſeptem † dierum) mundorum; ſed ſeptem diebus erit in ſe-

paratione ſua, 47. ſiveilla (menſtruum) experiatur, 48,. five non experiatur; expo-
nunt (autem iſtud Rabbini) in Sectione iſta choc modô⅛:) undecim dlies ſunt * inter

ſeparationis 49. finem & inter ſeparationis 5o, initium, nam totéô triduéô continuô,

ué illa (fluxum) experitur in iſtis undecim diebus, erit Ht. Verſ. 3 I. Et ſipam-
bili †] Non (ſignificat) %⁵⁵ niſi ν Hi. e. ſeparationem atque ita (accipitur in

1non polluatut illo loco:)) 11i. e. receſſerunt retro, 5t. ſic quoque (ſumitur in illo loco:)

Ee

43. Confer. hic tract, Talm. Nidda, fol. 22. 2. G&
HPl. 3 6. b. it. Fol. 3 9. a. & Fol. 44. a. & ol. 73.
. b. it. Megilla, fol. 20. a. & Horajet, Fol. 4. a.

vid. & Gur Arjeh fol. 141. cok 2. fin. ac not.

in non hob, ubi etiam Torat CGohanim
allegatur, confer. & tract. Talm. Schabbat, Fol.
84. b

44. Id eſt: pollution is menſtruæ, confer. hic præ

aliis Junii ac Tremellii notæ, vide & note in

DTI D h: loc. ubi tract. Talm. Nidda,

fol. 732 a. allegatur.

ci iſtius explicationem vide in not. pam N

b. loc. confer. Nidda, fol. 3 7. 2. & Ketubot,

. Jol. 727. R

4 7. Vel: ſi remotus ſit dies unus 4ſeparatione ſive

pollutione menſtrua eaque conſveta 2. Hebr.
399, quæ dictiv opponitur α b ine con-
junctum, cohærens,nempè: tempus, quod ſta-
tim ſequitur pollutionem menſtruam, ſenſus hu-
jus loci eſt: ſi mulier unò die poſt tempus con

Wetum profluvii menſtrui, fluxum patistur,
gquòd tunc non amplius ſit ar; ſed ar, qui
morbus gravior eſt, quàm alter ille, confer. ſu. †
prà v. 2. h. Gap. num. 2. Sc Jalkut Part. I. ol.

16 3. col. I. ac Gur-Arjeh ol. 141. col. 3. fin.

x* De quo ſcil. paulò antè dictum eſt; cœterum lo-

Talmud. Nidda;, fol. 73.a. allegatur ad mar-
10e. /
XNX Hlebr. —aiy, imutroque MSto poſteà addi-
tur: — i. e, numeratione (7. dierum &c.)
46. De qua verſu 29. h. cap. confer. & ſupra v. 2.0
† Hebr. r, ſic in MStoI. hic additum reperitur.
47 . Prout habetur ſuprà v. 19. h. cap.
4 8. Vel: ſanguinis fluxum patiatun, ita hic in-
terpretor NX), confer. ſuprà dict. v. 19. b. cap.
num. 37. it. Dy. Wagenfeil. Nizzach. p 252. a 0
Lightfoot. Chorograph: Marco præmiſſ. §. F.
p. 541. edit. Lipi. it. tract. Talm. Nidda, ol.
33. b. & fol. 37. a. it. ole 67. b. & fol. 6 8. b.
xXxx Hebr. O), ſic in utroque MSto, ubi locus iſte
ſic legitur: Pn wee e, quam
lectionem hic in verſione ſecutus ſDum.
49: Scilicèt: levioris, quam quæ patitur „ dicitur
A, vide num. anter. 4 5. H. veri.
5o. Nempè: gravioris; quam quæ patitur, voca⸗
tur at, vide dict, num. antec. 45. h. verſ- per-
ſpicuam hujus loci explicationem vide in not.
par TDV h. loc. YMUVd
Conter. hic tract. Talm. Moëd katon, fol. 5e .
& Schevuot; fol. 1 9. b. it. Nidda, fol. 63. bo-
5I. Vide Eſai. cap: 1. v. 4. ibique R. Salom- nor,
confet. & inftà Levit, c 22: V. 2: n 2 *, .

ubi explicatio hujus loci ſatis opſcuri habetur,
conler. & not. ad d'pan rne, ubi: tractat.¹

LEVITICI. CAD. XVI. CN.M.

ad Ezech. c. 14. V. 5. n. 6.
353. Vel: exterminium, i. e. pœna exterminii
Hebr. ), de quo vide ſuprà Levit- c. 4. v.
2. n. 3. confer. & infrà Levit:«. 20. v. 3. ac not.
in bnan ne b. loc. nam exciſionis poena con-
ſituta eſt in eum, qui poltuit Sanctuarium, vid.
Levit. d. c. 20. v. 3. & Levit. C. 2 2. v. 3.
54. Sive: aſpectum, monſtrationem aut detecti.
onem, i. e. qui unam patitur fluxionem, ita
hic imterpretor te Nn 7n Rabbini enim
tres faciunt „& i. e. detectiones ſive ſpecies
vel ſigna fluxuum immundorum, de quibus vide
ſupra v. 3. h. cap. n. 10. & n. 1 3. confer. & Torat
Cohanim, uti in mpan new . loc. allegatur
ad marginem.
55. Hebr. p ya, de quo vide ſuprà v. 2. . cap.
n. 3. conhfer. hic tra ct. Talm. Megilla fol. 20. 2.
& Nedarim, Fol. 36. ö. & Nidda, †ol, 222 a. 6.
& fol. 34. . . it. fol. 3 5. a.5.
56. Vel immundus erit usque ad veſperam, de qua
immunditie vide inter alios verſum 2 3. h. cap.
confer. hic Schabbat, ol. 64. 5 & Schevuot,
fol. 19. it. Nidda, fol. 54. b. it. Nalir, ol. 29.
a. & fol. 6 5. b.

* Heor. , ſic in MSto 2. hic additum reperitur,

it. Erachin, Fol. 3. a. & Nidda, fol. 2 8. b. & l.
32. B. it. fol. 34. 5. & fol. 3 5. a. it, Fol. 44. Aa.
& fol. 55, a. b. = èð

57. Sive: detectiones, oſtenſiones, de quibus vide

Verſ. antec. 32. H. cap. n. 54. & ſuprà v. 3. b. cap.
n. 19. confer. & not. in non me h. loc.

1. De hoc vide etiam infrà Levit. c. 20. V. 2 6, n.

7.
2. Hebr. fae 5en &, ita täàm in editione He-

bræa, qua uſus ſum, quàm in Bibliis Buxtorf. le-
gitur; aſt in Ejusd. Buxtoff. Lex. Talm. fol. 96 9.
habetur: N m 7 i. e. ne bibas trigidam,
quæ etiam ledlio priori illi videtur præſerenda,
quamvis utraque commodè exponi poſſit, con-
fer. hic tract. Talm. JOma, fol. 53. a. & fol. 6 8.
6. it Megilla, fol. 30. b. & fol. 3 1. a. ir. Sota,

fol. 40. 5. & 3chevuot, fol. 18. b. it. Menachot,

Jol. 27. h.

1 Quod ex Rab⸗

Sic ferè expenitur dictio arw in not. dpon rpen
b. loc. nempè, quòd ſigniſcet: orop .
e. frigidum ac humidum; reſpicitur autem per R
prioris medici dehortationem ad Levit. e. 10. v.
9. & ad Ejusd. c. I I. v. 2. sc ſeelq. per poſterio-
ris vero medici dehortationem reſpicitur ad hoc
C. 161 “

90²
i. e. ſeparatus fratrum ſuorum. 5*. Eod. verſ. 3 I. Ne moriantur in immunditie ſua] sf (mecicg,
En excilio 53. ejus, qui immundum reddu Sanctuarium, vocatur mors. Verſ. 32. tianislcuiin
Haæc eſt lex ejus, qui fluxum patitur] i. e. Ejus, qui unam habet viſionem; 54. quæ- cproni eir
nam verò eſt lex ejus? (nimirùm illa, quæ mox ſequitur hiſce verbis:) & ejus, ex quo Deninu
egreditur concubitus ſemini, ecce iſte ipſe eſt, veluti is, qui nocturnum ſeminis flu- modummort
xum paſſus eſt, 55. immundus (ſcilicèt ert) immunditie veſperæ. 56. Verſ. 3 3. niert.“ E
Et qui emittit fluxum ſuum] is eſt,“ qui duas habet viſiones 57. & qui tres habet vi- column nubi
liones, quarum lex ſuprà eſt expoſita. eon ſadno
(W(Woabtern et
CAP. XVI. C;
. plomprimum
. E. . ,. . latz)lec
Erſ. 1. Et locutus eſt Dominus cum Moſe peſt mortem duorum ſiliorum Aarons nelr 1 m
&c.] Ecquid lex (hic) vult dicere? R. Eliezer, Aſariæ 1. filius, parabol4 ue. enleleht 4
ſus eſt, (nimiràùm) res ſimilis eſt ægroto, quem viſitat medicus, qui ei dicit: –
. . . 4 .,/ . . . . Nie Lus⸗
ne comedas (cibum) frigidum 2. nec dormias in humido * (loco,) venit ali- deo dd
. ſtibos)eſt aur
us †
52. Uti nabetur Geneſ. c. 49. v. 2 6, ubi vide notas quam lectionemn perſpicuitatis cauſa in verſisne ——
n. 219. confer & not. in opar me b. loc. & ſequi volui, conter. hic Bava kama, fol. 24. a. t.16, V.1,&

„. 16. Kign.¹*
Rebr. RNN
Pn No ie.
ſed male,
14 Nam 1

precepti dega
wun, ſ in n

ſupra Lin e,
b, n. 19. id⸗
trad, Talm.]

3. uxti Hebræ
nitut autem hi

do peo
pio Mn ie.
Onn de
quoad allego
tract. Talm.
deingentizac
loc, in utro⸗
tr DN

Hiprimi, con

a hei
Muchot ol 19

—.

bammnahtje ie

ſen: de gue.
Kejuteri
humm ſeminisfg.
Verl33.
lun gerhaber i.

ſirum Ani,
lins paraboli n.

els, gai ei dicit:
co) venit l-
†
—

—

tatis auſa in verſione R

VaKama, fol. 14..

lli, fol 19.b. ol.

35. a. in ol 44,4.

lones, de guibus ile

ſopni v zeh, cah.

wor ,loc.

Lerit, : 10, 1. 26,l R

tam in editione He.

lin hiblüis buxtorf,le

t Let Talm fol 164.
.e, nebidas iiigican,
Hi viderur reſetenda,
de euhoni poſſit,con⸗
, fol 31, 8ol⸗66.
& ſol 31 2.1 Hote,
01. 18.,i Menachot,

noinnot, de
icete nn

—

gem 40 Leyit 6, 10, 1

.Ar Ecg. bel ofeti⸗
ontedd ie icitit 0 o

1

ſtibus) eſt aurum, nam accuſator non fit interceſſor; 8. ſed quatuor (veſtibus indutus

pracepti negativi intelligis præceptum affirmati-

3. Iuxtà Hebræum: ne conſveſcat, eò venire, po

ſeſhiliut zulen pel

CAP. XVI. LEVIITICI. 90 3

us? (medicus,) qai ei dicit: ne comedas frigidum nec dormias in(loco) humido, ne mo-
riaris, ſicuti mortuus eſt iſte N. hic (poſterior medicus) dehortatus eſt eum magis, quàm

prior, idcireòô (hic) dicitur: poſt mortem duorum filiorum Aaronis. Verſ. 2. Et di-
rxit Dominus Meſi- loquere cum Aarone, fratre tuo, ne veniat] Ne moriatur, quemad-

modum mortui ſunt filii ejus. Eod. verſ. 2. Ne moriatur] Nam, ſi venerit, ipſe mo-

rietur. * Eod. verſ. 2. Nam in nube apparebo] Quia ego jugiter conſpicior ibi in
columna nubis meæ & quoniam Divina mea præſentia ibidem manifeſtatur, (ideò
Aaron) admonitus ſit, ne crebròô eò veniat, 3. atque hic eſt ſenſus literalis; expoſi-

tio autem ejus allegorica eſt: ne veniat, niſi in nube ſuffitus in die expiationis.

Verſ. 3. In boc] (Dictio N efficit) per Gematriam ſuam 410. ut indicet, tem-
plum primum. 4.

Eod. verſ. 3. In hoc reniat Aaron & .] Etiam hoc non omnitem-
pore (fiat;) ſed in die expiationis, ſicuti exponitur in fine hujus capitis, (ubi dicitur *)
menſe ſeptimo, die decima menſis. j. Verſ. 4. Tunica linea &c.] Refert (hic Scri-
ptura,) quòd ille (Aaron) ſacrum officium non peragere * debeat intrà, é. indutus
octo veſtibus, 7. quibus ipſe extrâà (Sanctum Sanctorum, miniſtrat, quia in illis (ve-

II=

c. 16. V. 2. & ſeqq. confer. not. ad Exod. c. 15.
v. 26. Sign. N4 “ M
† Hebr. i& Na iſta & ſequentia, usque ad:
uapn Ni ise. ne moriaris, abſunt 4 MSto 1.
ſed malè.
XX„ Nam 1HSyL

5. Sicuti int verſ. 2 9. h. cap. habetur, confer. &
infta Levit, c. 2 3. v. 27. ac not. in par rneey
h. loc. ut & Jalkut Part. 1. fol. 164. col. 2.
med. Dðð
* Hebr. Ppen in MSto z. pro eo legitur: dan) i.
e. intret (ſcil. in ſanctum ſanctorum, ) confer.
hic tract., Talm. Joma, fol. 2 5, a. & fol. 32. a. b.
& Sevachim, fol. 1 8. b. & fol. 19. a. it. Sauhe
drin, fol. 49. b.
6. Id eſt: int: 4 velum ſive ſanctum ſan Rorum, ita
hic explico in ſpecie: dy, conter. quæ ad
Genel. c. 1 5. V. 9. D. 30., notara ſunt, vide & n.
nitur autem bic in textu ſacro &αε i, e. appare- 12. h. velſ. & V. 1 6. b. cap. n. 3 6. it. Numer. c.
bo pro N i. e. confpicior, nempe ſuurum 29. V. I 1, u. 2.
pro rn i. e. temnpore bpræſenti, prout in 7. Vige inf= v. 24. b. cap. ibique not. n. 6 3. coôn-
e R b. l. habetur, ubi vide etiam notas; fer. & net. in b'nnos met H. loc, it. tract. Lalm.
quoad allego icam expofitionem, Confer. hic Joma, ol. 12. b. O& l. 2 5§. 2
tract. Talm. Joma, ol. 19. b. & ol. § 3. a. b. 8. Sive: advocatus, patronus cauſæ; puto autem
4. Quod ex Rabbinorum ſententia ſtetit annis qua hic re pici ad vitulum abreum conflatilem, pro-=
dringentis ac decem, confer. not. in Se pte quem Iiraelitæ luerunt puniti ac quia coeterz
b. loc. in utroque Mto pro: Pze) ta legi veſtes ſummi ſacerdetis erant aoto intertextæ,
tur wN& H Y“ i. e. (ut indice) annos tem. ideò prohibuit Deus, ne lſummu: ſacerdos iisdem
pli primi, conſer. tract. Talm. Joma, fol. 3 b. indutus com pareret in Sancto San ctorum, ne De-
& fol. 4. a. 6. it. fol. 50. a. & fol. 69. a. it. Me- us vituli aurei recordaretur atque ita ad iram
nachot, fol. 16. . ” pro-

onn i. e. ex regula

vum, ſic in not. naR imneov b. loc. confer, &
fupra L evit. «. 8. V. 3 5. D. 27. ac Levit. c. 10. V.
6,. u. 19. vide & infrà v. 1I 3. h. cap. Sign. * it.
tract. Talm. Joma, fol 53. a. ðèð

AXXXXX

9⁰4

LEVITICI.

CAV. XVI.

intret Sanctum Sanctorum.) tanquam ſacerdos vulgaris; illæ autem (quatuor veſtes)

omnes ſint by ſſinæ.

induat veſtes,) quæ ſunt de (pecunia) Sanctuarii.
ificat) juxtà Targum ejus: Rνο⁄11. e, imponat capiti ſuo, veluti † (ver-
e. & poſuit veſtem 9. ejus, (Chaldaicè verſum eſt:) H DEN) 10.
d. verſ. 4. Et lavet aquâ] Illo die opus habuit (Aaron) ablu⸗
veſtium) mutationes; quinque autem vicibus mutabat-

bum 2 ſign
bum:) MoNi
i. e. & poſuit illam. Eo
tione 11. quoad ſingulas (
(ſum
veſlesque aureas cum veſt:
qualibet mutatione opus

peccati, qui (uerit) pro ſe] De quo

mus Sacerdos) miniſterium interius 12.
bus albis (ſive lineis) & albas cum aureis mutabat atque in
habebat i. e. immerſione in aquam & duabus
U) i. e. ſanctificationibus 13. manuum atque pedum ex lavacro. Verſ. 6. Vitulum
dictum eſt ſuprà; 14. docet autem te hic (Scriptu-

Eod. verſ. 4. Sanétam (Ciunicam lineam] indaat] (Nempéè illas
* Pod. verſ 4. Tegatur] (Ver-

cum miniſterio exteriore & vice verſa,

ra,) quòd (vitulus iſte) venerit de eo, quod ipſius (Aaronis) proprium fuit, 15., non

de eo, † quod fuit cœtus (Iſraelitici.)

Eod. verſ. 6. Et expiationem fatiat * pro ſe-
atque domo ſua] i. e. Confiteatur ſuper illo (vitulo) tàm ſua, quàm domus ſuæ pecca-

tici e ant expisnda, huic expoſitioni accedit eti
am Gur Arjeh fol. 142. col. 4. med. ubi ſcribi-
tur, quòd ſummus ſacerdos veſtibus, aunò inter-
textis, intrà velum idcircò uti non debeat, 91
ama NeUTW i. e., quoniam peccaverant (iſtaeli
tæ) per aurum (aureum ſcil. vitulum conflando,)
vid. & Torat Cohanim ac tractat. Talm. Roſch
haſchana, fol- 26. a. uti in h. loc.
allegantur, confer. & Numer. cap. 19. verſ. 3.
num. 61. ⸗
* Id eſt: comparet ſummus ſacerdos veſites
las vnn rhyDa i. e. pecuniã Sanctuarii, ſie
in notis pan hnow hic exponitur, ubi etiam
ratio iſtius explicationis adducta eſt.
Hebr. WM iſtud & ſequentia, usque ad rw i.
e. & lavet, abſunt 4 MSto I,
9. Uti Geneſ. c. 39. v. 16. habetur.
10. Sic in notis Raſchianis, ut & in editione Para-

phraſeos Chaldaicæ, quà utor, legitur; aſt in

Bibliis Buxtorf. ut & in Complutenſi editione
Geneſ. dict. c. 39. v. 16. habetur: Nrud quod
P. Fagius aliique ibidem verterunt: & retinuit,
vid. not. in narm e h. loc.

11. Confer. quæ infrâ ad v. 24. h. cap. n. 60. no-

tata ſunt, vide & tractat. Talmud Joma, ſol. 30,

provocaretur eo die, quo peccata populi Iſracli-

uti in 'narn neo b. loc. ad marginem alle-
gatur. =
12. b nny, vide, quæ paulò antè num. 6. h.

Sevachim, fol. 19. . it. Fol. 8 1. b.
13. Id eſt: ablurionibus manuum ac pedum, quæ

h. loc. ubi ordo miniſterii ſive cultus ſacri in die
expiationis recenſetur.

3. b, & fol. 62. 6. it. Schevuet, fol. 1I4. a.

15. Id eſt: Aaton de ſuo vel de pecunia ſua debe-

bat offerre iſtum vitulum; non de eo, quod erat

mo ſua offerebat, vid not. in pon now h, loc.

élitici; ſed de ſua vitulum emat.

13‧32

v. 4, notata ſunt, confer. & v. 23. h. cap. n. 52.
& v. 27. n. 69. confer. bic Joma, fol. 32. 6. &

14. Nempe: verſu 3. h. cap. confer hic Joma, /ol.

(A. WI.

ſtituebat unum
Acaln 16, E
tes) dabat ſapen
vetclli inſeni
NNVY D
3 n .
(Aaron)ſupert
ni bircusiſte)

icidemn ſnit

pumm jos elt:
Pe:)gbi⸗ (ic)
us,utru ad
que) viyus, cor

—
D Counlet, hic To
ma, Ffol 30.
paſginem alley
lidus fati ili
fer. & V. 10, ,
P ge h 4.
16 Fe: pfüe⸗
pe Buxtort. Le

Numer c4,. 15
fiunt per aquam ſacram ex lavacro ſacro, confer.
infrà v. 23-. cap. n. 49. ac not. in 'a e

O nnh
Cholin, fol, 1
dulchin, ſo. ¹

1. Kellicet: bit

Den hoc,
Titual. lib. 3, d
e hirco emiſſan

x* Conter. tract. Talm. Joma, fol. 2, a. & fol. 3,
6 it. fol. 13. a. & Fol. 3 6. 5. it. Fol. 42.a, & fol.
51. b. it. Sevachim, fol. 9 8. a. & Menachot, fol.
b. & Schevuot, fol. 14. a. it. Horajot, ol. nter. & hi

œtus Iſraélitici vide Gur Arjeh fol- 14 3. col. 1. Id elt: nom

I. princ. nam vitulum iſtum Aaron pro ſe ac do-

imelligitur „
tetlagrammato

† ld eſt: non de pecunia publica, ſive cœtus Iſra- 1¹9 Hec didh

120, conler, ”
opol 4,4
6/Chulin /.
Kidduſchin, 2
65.2.

lb. 3. Diſen.

ec. 1, Uubi de

tentione pluta.

NI. CAp. XVI. LEVITICI. 905

—
aaerc, ta. * Verſ. 8. Et dabit Aeron ſuper duos iſtos hircos ſortes] (Nimirùm Aaron) con-
en le ſituebat unum ad dextram & alterum ad ſiniſtram & immittebat ambas manus ſuas in
4 I. arcam 16. & auferebat (inde unam) ſortem dextrâ & alteram ejus ſiniſtrâ easque (ſor-
Pthna tes) dabat ſuper illos, 17. is, cui inſeriptum erat: = w, 18. erat Domino; ille
nen N b. verèô, cui inſeriptum erat O7 NV) 19. mittebatur Haſaſeli. * Eod. verſ. 8. ſa-
karon)abla ſel] (91 r) eſt mons 1 i. e. fortis ac durus, aſper 20. & altus, 21, dicitur enim:
cidus mutabet⸗ in terram N i. e. deciſam. 22. Verſ. 9. Et frciat illum pro peccato] Dum reponit
dre Erice petla, (Aaron) ſuper illum (hircum) ſortem, appellat eum nomine *ac dicit: † Domino e-
intebet aique in rit (hircus iſte) ſacrificium pro peccato. Verſ. 10. Satuatur vivus] (Verbum V
dvam & dabus 1 hic idem ſignificat,) ac D? i. e. conſtituatur (ſeu ſiſtatur) vivus per alios ac Tar-
Tenl 6 Vinhen dgum ejus eſt: 1 DPR), i. e. ſtatuatur vivus, quid (igitur) lex vult dicere? (nem-
nte hic Scniptn. péèé:) quia (hic) dicitur: ad mittendum eum ad Aſaſelem, nec ego ſcio miſſionem e-

mfuld 1, non
faliat poſe 4
lomus ſur ecca. W
E Conter. hic Torat Cohanim ac tract. Talm. o., 20. Ita hic oæ appellativè interpretor; nonnulli
—— ma, fol. 3 6. b. prout in 'nan Mow p. loc. ad ut nomen proptium ſecundum Gemariſtas ver-
„admapinem ahe. marginem allegantur, ubi vide etiam notas, in tunt: Zok et
quibus ratio iſtius expoſitionis adducitur, con- urbe Hieroſolyma duodecim milliaribus, vide

— ffer. & v. 10. H. cap. n. 24. it. D. Wagenſ. Sota. Lightfoot. Centur. Cherogr. c. 54. p. 99. edit.

jus, utrùm ad mortem; an verò ad vitam, idcircò dicitur: ſiſtator vivus, ſiſtitur (ita-
que) vivus, donec inde mittatur, nam miſſio ejus (fit) ad mortem. 23. Eod. verſ. 10.
L XXXXNXN 2 1

p.ß 9. n. . 1Lipfſ. confer. & Torat Cohanim ac tract. Talme
unazuiO 216 Live: pyxidem, Hebr. 9n, de qua voce vi- Joma, fol. 67e b. uti in a n hic alle-
bpe Buxtorf. Lex. Talmud. FOl. 2050. confer. & gantur.
nuumec ednm, darrx Nuamer. cap. 26. verſ. 54. num. 6. ac not, in 21. Confer, hic præ aliis P. Fag. ad Paraphr. Chald.
kuuo ſed nſe D NR H. loc. it. Schevuot, fol. 13. b. & ut & junii ac Trem ellii not. . loc. it. D. Wa-

enot. in oN Ne

Chulin, Fol. I1. a. & Joma, fol. 37. 2, & Kid. genſeil. Sota, pag. 927. princ.
(ge culrus laeni in die

duſchin, fol. 14. a. 22. Sive: præſciſſam, abruptam, Hebr. arm,

17. Scilicèt: hircos, confer. & hic not. in npH prout R. Salomo dictionem aa, quæ infrà v.
a h. loc. ut & Spenceri de Legib. Hebræor. 22. h. cap. habetur, exponit; alii verterunt 2
ritual. lib. 3. diſſert. 8. cap. 1. & ſeqq ubi plura? terram inhabitabilem, quibus & Targum Onke-
ge hirco emiſſstio. loſi conſentit, ac LXKR. qui tranſtulerunt: gg
18. Id eſt: nomini ſive Deo, nam per v hic ar do6aHτο, in terram inacceſſam, confer. &
intelligitur 'n ſive αν, nomen Dei not. in . a PD b, loc.

confer bie oin,ſO.
ruot,fl. 14.7
lGepecnnis ſua debe .
1non e e, guod etat
ur Arſel ,ob 143. .l.

m Anen dolet, tetragrammaton, vide infrà v. 15.. Cap. n. 31. * Nimirum xpn v vy i. e. imponit
ineur e,. 19. Hæc dictio quid ſignificer, vide paulo poſt n. ei nomen ſaerificii pro peccato, ſic in not.
blen ſnecilei. 20. confer. & Dan. Huetii Demonſtr. Evangel. Pnr ma hic exponitur, confer. joma, fol;
nen, FPropol. 4, c, 8. n. 7. b. 19 3. edit. L-ipf. confer. 3 9. 6. & ſol. 40. a. B. it. fol. 41. .
ürr Sß Chulin, fol. 24. a. & Keritut, gl. 23, 2. jt. † Hebr. Dienn d de, abſunt iſta 4 MSto 2.
ki rea RKidduſchin, Fol. 14. a. & oma, ol. 64. 6 &ι S& pro his ſolum legitur: 7 i. e, Domino.
1 1 Menachot,,. fol. 6 5. a. & ol. 7 1:a: 13. Tradunt enim Rabbini, caprum iſtum emiſ-

xXX Conter. & hic Spenceri de Legib. Hebr. ritual ſarium ex monte altiſſimno, Azazel dicto, per
lib. 3. Diſſert. 8. c. 1. & ſeqq inprimis dict. c. 1.] eum, quo illuc abductus erat, præcipitem fuiſ-
Sebct. 2. ubi de vera vocis Haſaſelis origine & in- ſe datum, confer. tract. Talm. Joma, Jol. 67. .
tentione plura. . 1.

1, Megll,ol
a i. Honſſot,

. . „ . . 4 5 7
906 LEVITICI. CAb. XVI. (NM. M.
. . . . . . “ — erl.
Ad faciendum expiationem ſuper eo] (Nempéè,) ut confiteatur (Aaron) ſuper illo (hir- ioni lei⸗
co) veluti ſcriptum eſt: & confiteatur ſuper eo &c. 2 ¼. Veclſ. I1I. Et expiationem fa- batpto ſaeet
ciat pro ſe &c.] (Hæc erat) confeſſio ſecunda pro ſe ac pro fratribus ſuis, 25. ſacerdo- wilgelatlons
tibus, quoniam hi omnes vocantur: domus (ſive familia) ejus, dicitur quippe: do- (Wiinun ſen

5NSDt.e
16. 4 a
teini 1,
37. Klepties

mus Aaronis benedicite Domino &c. 26. hinc (diſcimus,) quôd ſacerdotes per illum
expientur; omnis autem expiatio eorum non erat, niſi pro immunditia Sanctuarii
atque rerum ejus ſaerarum, veluti dicitur: & expiationem faciat pro Sanctuario ab
immunditiis &c. 27. Verſ. 12. De altari] Exteriore. * Eod. verſ. 12. Cordàm Do-
mino] i. e. Ab eo latere, quod eſt antè oſtium eſtque iſtud latus occidentale. Eod. v.
12. Minutum] Cur lex (hic) dicit: minutum? nonne omne ſuffimentumeſt minutum?
dicitur enim: & contundes ex eo minutim, 28, (ita quidem eſt;) ſed (hoc ideò hic di=
citur,.) ut ſit omnium minutiſſimum (hoc ſuffimentum,) nam veſpere diei expiationis
(ſacerdos) illud iterùm in mortarium conjiciebat (idque magis comminuebat.) Verr. d n.
13. Super ignem] Qui eſt † in thuribulo. Eod. verſ. 13. Ne moriatur] Ecce ſi S.n d. A .
non fecetit iſtud (ſuffimentum,) ſicuti illud ordinatum eſt, 29. reus erit mortis. 7“ z1. Hehn
Verſ. 14. &t ſpargat digits ſus] Unam ſparſionem juxtà ſenſum literalem. Eod. verſ. no Deo, tan

19, nOtata fon

14. Et antè propitiatorium ſpargat ſepties] Ecce ſemel (ſpargebat) ſuprà 30. & ſepties Por n ſili,
infrà plige.
H
& P. Fagium in not. ad Paraphr. Chald. erſ. 8. con: ubi vide etiam notas. n rſls:
fer. W agenſeil. Sota, pag. 92 7. princ. & Lightfoot. x Vide hic not. in an rD, ubi etiam traat, i Neheo,⸗
Centur. Chorogr. dict. cap. 544.p. 99. edit. Lipſ. ag Talm. Ilema, fol. 45. b. ad marginem allegatur. l NNwi
Torat Cohanim, prout in 'nan reve „, loc. 2. Sicuti Exod. cap. 30. v. 3 6. habetur, Confer. 1e cuosünn
allegatur ad marginem, ubi vide etiam notas. hic tract. Talm. Joma, Ol. 45.: 5. & ol. 47. 2 *
24, Pfout infrà verſu 2 1. h. cap. habetur, confer. b. & fol. 49. a. it. ol. 5§ 3, a. b. & Sevachim, s
& v. 6. h. Cap. Sign. *X* ac not. in po nDͤe fol. 5 9. b. & fol. 109. b. & Peſachim, fol. 715. . wr
h. loe, ubi ratio iſtius explicationis adducta eſt. b. it. Menachof, fol. I1. a2. “ d an
25. Nam prima confeſſio (de qua ſuprà verſ. 6. H. † Confer. hic tract, Talm. oma, Jol. 53. a, b. lad r⸗
cap.) erat pro ſe atque uxore ſua, Rabbini enim 29. Vel: ſicuti convenit, τ, prout pon- ex- Alt Lart. l .

dictionem a, quæ ibidem habetur, exponunt:

ponitur in Gur Arjeh fol. 14 3. col. 2. priae. nam

) Fienim

rwX& i. e, uxorem ſuam, vide Gur Arjeh fol. fſi unum ex aromatibus (de quibus Exod. c. 3 0. ilſieiüiun
143. col. 1. med. & D. Wagenſeil. Sot. p. 9. n. v. 3 5. & ſeqq.) deſit, tunc rvN&τ & i, e. nan tel die
4. aſt ſecunda confeſſio, de qua hic ſermo eſt, erat erit illud ſuſffimentum, uti in Gur Arjeh ibidem 34, De: ent,
D E& 7) i. e. pro fratribus ſuis ſacerdo. habetur, confer. hic not. in pam n atque vihen
6 e e

zibus, uti in Gur Arſeh loc. alleg. habetur, vid. &
Torat Cohanim, uti in non ne . loc. ha-
betur in margine ubi confer. etiam notas, & Jo-

Torat Cohsnim & tract. Talm. Joma, fol. 23.
b. prout in prI r hic allegatur.

* Confer. quæ ſuprà ad verſ. 2. b, cap. Sign. 2=%

vel: er pro

cObtemptu,

ma, Ffol. 5 I. b. it. Schevuot, Jol. 14. 6. & Mena- notata ſunt, confer. & tract. Talm. Menachor, lnna, ſone
chot, fol. 19, a. Fol. 27. b. & Joma, fol. 55. a. lalm. Maccot
26. Uti Pſalm. 13 5. v. 19. habetur. 30. Nempé: ſuprà opercu'um propitiatorium, 11.b. Kerit
27. Sicuti habeur verſu 16. h. cap, ubi vide not. vide præ aliis Junii ac Tremellii nor. . loc. con- i1. Nempe:

n. 33 confer. etiam hic Torat Cohanim, prout
in namt mo h. loc. ad marginem allegatur,

fer. & verl. ſeq. I 5. . cap. n. 3 2. & V. 16. n. 3 7.

1te

(uo pauld an
im ac tract,

AA WI.

. wpianionen ⸗
ih 15. ſicetlg.
r goippe: do.
rdote perillum
nditia Sanckuatii
1o dancuatio ab
111. Crin Dy.
dentale, Bod,v.

*

umelt minntum? 4.

(hocide tiedi. 3.
ciei expiationis
dinnebat) Vetl.
ngrittuy) Deceſt
eus etit mortis. .
lem. Lod petl⸗ 1

Ppri z. Kſepties

o, ubi etiam tadat.
ratginem alegetu.
36. habetur, Confet.
14 el, fel 4. 4
53, à 6,6 SBe,acli
belachin, cl.

oma, ſol. 53. 2b.

Wn, wont Drd e.
143. Col.1 Pnige nan
le guibus E100, 630,
i e ndon

ti in Gur Ajeh ibidem
in or e
Talm. ona, fol 13,

c allegatu.

ell. 1. ,, 40. dien.
26, Talin. Menchot,
eu um nhiiatoin,
melii not/. 0,c0e
,nz1Krl,N34

N

CAP. XVI.

LEVITICI.

infrà. Verſ. 15. Qui eſt pro populo] Quemadmodum juvencus expiationem facie-

bat pro ſacerdotibus; ita hircus expiabat Ifraélitas; is autem fuit hircus, ſuper quem
miſſa erat ſors pro Domino. 31. Eod. verſ. I 5. Sicutifecerat tireà ſanguinen: javene

(Nimirum) ſemel ſuprà 32. & ſepties infrà. Verſ. 16. Ab immunditiis † hliorum

Iölis] (Videlicèt expiatio fiet) pro illis, qui ingreſſi ſunt Sanctuarium in immundi-
tie, 33. quæ illis poſteà omninò non innotuit, * dicitur enim (hic:) pro omnibus

DnRNDEHi. e eorum peccatis; atqui Nof eſt W i. e. ignorantia. 34. Eod. verſ.
16. A prævaricationibus eorum] Etiam pro illis (fiet expiatio,) qui ingreſſi ſunt (in-

Sanctuarium) ſcientes * in immunditie.
teſtimoni] i. e. Sicuti ſparſit (Aaron) de

37. & ſepties infrà; ita etiam ſparget ſuper velum extrà de ambobus iſtis, ſemel ſu-

1.

Eod. verſ. 16. Atque ita faciet mbernaculo
ambobus 35. iſtis intrà, 36. ſemel ſuprà

XrxxXXX3 Ppraâ

it. infr. Levir. c. 2 1. v. 2 3. n. 7 5. ir. om a, ol.
5. a. D. & Sanhedrin, ol. 5. a. b. —
31. Hebr. “7 i. e, nomini Divino ſive Domi-
no, Deo, confer. quæ fuprà ad verſ. 8. h. cap. n.
188. notata ſunt, vide & not. in oos h.

princ.

32. Vide, que ad verſ. antec. 14, . cap. n. 30.na-

tata ſunt, conſer. & not. in bor ri h. loc-
it. Schevuot, fol. 13. b. & fol. 14. 2a.
Hebr. Snun iſtud & ſequentia;, usque ad? 1

i. e. quod fixum eſt & c. v. 16. h. c. abſunt hic 4

MSto 2.

3 3. Confer. ſuprà Verſ. 411. h. cap. n. 27. vide S
tractat. Talmud. Schevuot „ Jol. 80. uti in
SDSTI MYW'h. loc, habetur in margine, ac Jal-

kut Part. 1. ol. 16 5. col. 3. med.
XX Si enim illis poſteà innotuit, tunc offerendum
eit ſaerificium pro peccato, de quo ſuprà Levir.
c. 4. V. 14. dictum eſt. .
4. Sive: error, confer. quæ ad Levit. e. 4. v. 2.
n. 4. & n. §S. notata fant, vide & not. in

heW . loc. confer. Sign. ſeq. *H. v. 16.

22 Vel: ex propoſito . Hebr. d ex ſupe bia ac

contemptu, cui opponitur M i. e. error, igno-

rantia, confer. num. præc. 34. h. verſ. it. tract.

Talm. Maccot, fol. 7. a. b. & ol. 8. a, b. it. fol.]

12. b. & Keritut, Ol. 2 5. b.

35. Nempè: de juvenci ac de hirci ſanguine, de

quo paulò ante dictum, vid. hic Torat Ccha-
nim ac tract. Talm. Joma. 60]. 57. a. uti in
DSDiT PDW' h. loc., allegantur ad marginem.

loc. ac Jalkut fol. 165. col. 2. fin. ac col. 3. f

36. Nimirum: intrà velum ſive intraà ſanctum ſan-

Verſ. 1 8. h. cap, n. 39. confer. & Levit. cap. 1.
v. F. n. 66. & ihfraà Verſ. 2 3, h. c. h. 48. & n. 52.
37. Vide, quæ verſu antec. 14. h. cap. n. 30. no⸗
tata ſunt, confer. & tract. Talm. Joma, fol. 4 3.
2. b. & Jol. 53. a. & fol. 56. b. & fol. 5 7. a. it,
Schevuot, Ol. 8. 2. & Sevachim, fol. 57. b. it.
Horajot, fol. 13. a2.
Hebr. a, in MSto I. poſtea funt addita i-
ſtia: w a ee ene yne nn en
90 ineen ene ene en n ee
den naee d e n e deen en een

ar en ee ee rene Dnn re
ene e ennne rnenn nen re
Dn DR e een enee dee de ne e
DSrn i. e. Ego autem Joſephus, Simeonis

ciet tabernaculo teſtimonii (uti veriu 16. b.
cap. habetur, nimirum, ) ſicuti (Aaron) expia.
tionem fecit antè & in conſpectt (i. e, inttà San-
cKtum Sanctorum;) ita etiam expiationem faciet
in tabetnaculo teſtimonii in templo (i. e. in a-
trio, ubi altare aureum erat, vid. verſ. 18. . cap.
Sign.*) ut ſcil. ſpargat de ſanguine ſuper velume
ſicuti ſpatſerat intra (velum) atque expiatio eis
fiet pro tabernaculo teſtimonii quod fizum eſt
3pud illos inter eorum immunduias, quas ipſi
cauſati erant (ſeu conciliaverant vel intulerant )

tabernaculo teſtimonii, quod apud illos reſide-

dorum, vide fuprà verſ. 4. h. cap. n. 6. & infr à

.ẽò⁴

filius, (ſic) explico (verba iſta:) atque ita fa-

bak

2

908 LEVITICI. CAbF. XVI
prà & ſepties infrà. Eod. verſ. 16. Quod fixum eſt apud illos inter immunditias eorum]
i. e. Etiamſi illi (Iſtaêlitæ) ſint immundi; (tamen) præſentia Divina eſt inter eos. **

Verſ. 18. Ad altare, quod eſt coràm Domino] Hoc eſt altare aureum, 38, quod eſt co-
ràm Domino in templo; * cur autem dicit lex: & egrediatur? (nimirùm hoc ita di-

2

citur,) quia ſparſerat (Aaron) ſparſiones ſuper velum & ſteterat (remotus) ab altari (au-

reo) & intrà 39. atque (ita) ſparſerat; in dationibus autem 40. altaris opus erat,
ut ipſe egrederetur de altari & extrà, atque incipiebat à cornu (altaris) orientali † ver-
sàùs ſeptentrionale. 4. Eod. verſ. 18. Et expiationem faciat pro eg] Quænam hæc
fuit ejus (altaris) expiatio? (nimirùm hæc ſtatim hic ſubjicitur, dum dicitur:) & acci-
piat de ſanguine juvenci & de ſanguine hirci, qui (ſanguines) inter ſe † commiſceban-
tur. Verſ. 19. Er ſpargat ſuper illud de ſanguine] Poſteaquâm dederat digitô ſuò da-
tiones 42. ſuper cornua ejus (altaris) ſpargebat (ſacerdos) ſeptem ſparſiones 43. ſu-

per tectum ejus.

.

Eod. verſ. 19. Et mundabit ipſum] De eo, quod præterierat. **
Eod. verſ. 19. Et ſanctificabit illud] In futurum. *** Verſ. 2 1. Viri opportuni]

i. e.

. s

bat inter eorum immunditias, dum illud ipſi
immundi intraverant „ cùm tamen illi ſemet
ſeparare debuiſſent, ne tabernaculum teſtimonii
apud illos inter eorum immunditias reſideret,
tid. not. ad Numer. c. 5. v. 2. n. 11. Coterum
de hoc oſepho, Simeonis filio, confer. not. ad
ExOd. c. 3 2. v. F. Sign. † & infra not. ad Levit.
c. 26. V. 4 ¾. Sign. „“ .
38. Nempè: altare ſuffitus, de quo vide Exod. e.
30. v. 1. & ſeqq. confer. & Junii ac Tremellii
not. h. loc. ut & Jalkut Part. 1. Fol. 165. col. 3.
princ. & col. 4. circâ fin, it. tract. Talm. Joma,
ol. 5. a. b. 1 e
x* Hebr. 72 a, quo nomine hic intelligi puto atri-
um, ubi altare aureum erat, confer. Iuprà v. 16.
h. cap. Sign. X & infrà v. 24 b. cap. Sign. **
39. Videlicèt: inter altare aureum & velum, con-
fer, not. in = - Pv h. loc. “
40. Nempéè: ſanguinis, ſci icèt quando digitõ ſudò
dabat ſanguinem ſuper cornua altaris aurei, hæt
ſanguinis impoſitio dicitur in ſpecie n ad dif-
ferentiam ſparſionis, quæ 4 Rabbinis vocatur
Ni, eaque alio etiam inſtrumentô, quam digi-
16, fieri poterat, confer. Levit. c. 3. v. S. n. 20.
& n. 2 1. Vide & Verſ. ſeq. 19. n. 4ꝛ.
† Hebr. trenn, in MSto 2. huic præmittitur:
roDNNi. e. ( cornu altaris) meridionali.
41. Vel: 4 cornu (altaris) quod orientem d a-

quilonem pectat, conſer. Levit. c. 2, V. 8. n. 39.
it. Torat Cohanim ae tract. Talm. Joma, fol.
58. b. uti in Snan e ad marginem b. loc.

allegantur, confer. Jalkut Part. 1. fol. 166. col,

1 med,

†
57. b. & fol. 5 8. a. b. & Bechorot, fol, 3 9. b. it.

Confer. hic tract. Talm. Joma, Fol. 48. a. & fol.

Ejus,

Sevachim, fol. & 1. a. b. & Menachot, fol. 22.

b. it. Chulin, fol. 9 8. b. & Temurah, fol. 5. a.

b. vid. & not, in Snan nev h. loc. ubi loci i-

ſtius explicatio & ratio expoſitioris habetur.
42. Hebr. rann, quo nomine intelliguntur impo-
ſitiones ſanguinis ſuper cornua altaris aurei, quæ
nonniſi digitò peragebantur, confer. verſ. antec.

18. n. 40, it. tract. Talm. Joma, fol. 59. a.

43²,. De& dicto verſu antec. 18. n. 40. aliquid

didum eſt, confer. & not. in S'nan mne 5.

loc,
X„ Nempè: naye en n

ditie, quæ præteriit, ſic in not. a m hic

exponitur.
XX ⅓ Confer. hic tract. Talm. oma, fol. 36. b.
& fol. 40. b. & Fol. 57. a. it. ol. 60. b. & ſol.
61. a. it. Sevachim, Jol. 40. b. & fol. 5 2. a. b.
it. Menachot, Fol. 92 a. b. & fol. 9 3. b. & Ke-
ritut fol. 25. a. b. & fol. 26. a. b.

7

mMa, 4 4
cultus ſacti)pr

crI
uadi

alulun leßim
ente hic fi pol
6. ac bie

olt heradum
Aque hitcin 4
ſantiftcatione
10. inducbat.
bulum, 51. 4
Et audl lßen

(oferendum)
(nimitüm Aare

teis; iniſten
tumthutibali

† Copker tmatt,
67.b. à Kerin
b,
die Hebr.
n N ,,
ud. pan .,.
cuntur yerba e
Giepopitiatiot
Pulasac ſacere
ſpondeript, gi
ſlucio hic 20
Cohanim,
matpinem alte

4

4 ſ. Conter. Lel

udexemplum.
citur, vide &

A. ARislber
i. e, de immun-

mudici, mec
feperltur auten
z1.b. prout in

AAlegalr,

0l. 70. d,
4 Hebr,nn,

eperitur.

47 Kie: hate
(e pige ſopra 1
1),blap n,

A ſ

* 4
nundliriat orn

kinter es, 11
31, gvod eleo.
irüm hocita di.
usſab altai a.

ltais)is erat
Donientali tyet⸗

Qeun hece

cicitut:) Kacdi.

Tcommilecban.
ir digit ſud da.

atliones 43, ſd.
Ipretenierat, ?25
rieppenuni i.e,

Ejus;

Leylt,6, 11 . en 3
1.Talm, ſoma, fol.
d marpinemn .lc,
han., 1. ol. 166. col,

ne, ,0l 49.2,8fol.
echorot, ,ol, 39 d l.
& Menachot, fol. 21.
& Temuralv fol, ſ. A
noy, loe. ubi loci i.

oſitioris habetur.

deintelligunturim.
nua altari autei uA

ut, conket, Tetl, antet: 8.
n toce de den 4A5. Confer. Levit. cap. 14. vV. 44. n. 50. ubi ali-

ſoma, ſo. h,,

tec, 19. 0.40,. Aiguid
Dem WeUh,

ot. in

. ol. Go,b. & h.
40, b, & olſneud

b. fſol hzeb le⸗
16,ub.

2

CAP. XVI. LEVITICI. 909

Ejus, qui ad id heſterno † die paratus erat. 44. Verſ. 23. &t veniat Aaron ad aber-
naculum teftimonii] Dicunt Rabbini noſtri, quòd textus iſte 45. loco non conveni-
ente hic ſit poſitus ac verborum ſuorum dant rationem in tractatu Talmudico: Jo-
ma, 46. ac dicunt: tota iſta ſectio per omnia dicta eſt juxtà ſeriem (miniſterii † ſive

cultus ſacti) præter hunc adventum (Aaronis ad tabernaculum,) quoniam is factus eſt,

poſt peradum holocauſtum populi & poſtquàm adoleverat ſacrificium 47. juvenci

atque hirci, quod peractum erat extrà 48. in veſtibus aureis & poſt ablutionem &
ſanctificationem, 4
So. induebat.

9. atque ipſe illas (veſtes aureas poſteà) exuebat & veſtes albas
Eod. verſ. 2 3. Et veniat ad tabernaculum teſtimonii] Ut efferat aceta-

bulum, 51. quòô ipſe adoleverat fumitum antè & in conſpectu. 52. Eod. verſ 23.

Et exuat veſtes lineas] Poſtquàm extulerat illud, 53. induebat ipſe veſtes aureas ad
(offerendum) juge ſacrificium veſpertinum; erat autem ordo miniſteriorum iſte:
(nimirùm Aaron adminiſtrabat) juge ſacrificium matutinum (indutus) veſtibus au-

reis; miniſterium veròô juvenci atque hirci, interiorum (ſacrificiorum,) ac ſuffimen-

tum thuribuli (peragebat indutus) veſtibus albis, 54. hircum pro ſe atque hircum pro

4

po-

† Confer tract. Talm. oma, Jol. 66, a. & ol.
67. b. & Kerirut, fol. 14. it, jevammot, ol. 13
d,
44. Sic Hebr. Dy hic exponitur, vide not, in
Rp- W b. loc. confer. etiam liber Precum
Jud. part 2. p. 237. b. med. ubi ex Joma addu-
cuntur verba expiationis 4 ſummo ſacerdote in
die propitiationis pronunciari ſolita & quid po-
pulus ac ſacerdotes, in atrio ſtantes, ad hæc re-
ſponderint, quæ, quia prolixa ſunt, brevitatis
QAludio hic adducere ſuperſedeo, confer. Torat
Cohanim, prout in Qpafi ne h. loc. ad
marginem allegatur, ubi vide ſis etiam notas.

ud exemplum loci, minus congruè poſiti, addu
citur, vide & infra b. verſ. 23. n. 5 89.

46. Efſt is liber quintus partis ſecundæ operis Tal-

te, immm mudici, tractans de die expiationis peccatorum;
ove,

nnot n wohie

rep eritur autern locus hic allegatus in Joma/ ol.
32. b. prout in 'pnn npv Z.loc, ad mar ginem
allegatur, ubi vide etiam notas, vid. & Joma,
Jol. 70. b.
† Hebr. Day, ſie in
reperitur.

utroque MsSto hic additum

47. Sive: partes ſacrifieii, Hebr. )&, de qua vo-

ce vide ſupra Levit. c, 3. V. 7. n. 1 6. confer. & v.
23z. H. Ca P. D. 6 0.

48. Nempéê: extraà velum five extrâ ſanctum ſan-
ctorum, confer. ſuprà verſ. 16. h. cap. n. 36.
49. Id eſt: lotionem manuum ac pedum, confer-
ſupra verſ. 4. H. cap. n. 13.
50. Sive: lineas, byſſinas, de quibus ſuprà verſu
A. hb. eap. ubi vide Raſchi notas, confen & n. 54.
h, verſ. 2 3.
51 Vide infrà n. 53. hoc verſ. 2 3. ubi etiam de
thuribulo, confer. & Jalkut Part. I. ol. 166, c0l.
2. circa fin. Er⸗
52. Id eſt: intrà velum ſive intra ſanctum ſancto-
rum, id enim ſignificant verba iſta maoi ,
confer:. Exod. cap. 24. V. 16. n. 42, & ſuprà v.
4. h. cap. n. 12. & verſ. 16, n. 36. it, verſ. 27.
h. cap. n. 69. vide & notas ad librum Prec. Jud.
part. 1. p. 13 15b. circà fin. & p. 13 3. b. med. ac
part, 2. P. 2 5A.: b. med. it. D. Wagenſeil. Sot.
pag. 90. princ. & not. ad Ezech. cap. 44. V. 17.
n. 20. & ad 2. Chron. cap. 3. v. 14. num. 30.
it. ad 2. Rege c. 15. v. 5. Sign. *
53. Nempè: acetabulum, ut & thuribulum, de
quibus panlò antè & poſteà h. verſu, n. 56. in
MSto 2. pro NR6 S„Mααπαν i&ες legitur: e
i. e. poſiqum extulerat illa, ſcil. acetabulum &
thuribulum, vid. Joma, ol. 7 1. a. b.
54. De his vide, quæ ſuprà n. 50. , V. 2 3. nota-

ta ſunt.

? . X

L.EVITICI. LAb. XVr.
populo & nonnullas additiones 55. veſtibus aureis (indutus peragebat;) eductio-
nem autem acetabuli atque thuribuli 56. veſtibus albis (indutus peragebat;) reliqui-

910

as verò additionum, 57. ut & juge ſacrificium veſpertinum ac ſuffimentum templi,

uod erat ſuper altari interiori (adminiſtrabat indutus) veſtibus aureis; ſeries autem
verſuum, reſpecta miniſteriorum, talis eſt: 58. & mitrat hircum in deſertum (verſ.
22.) & lavet carnem ſuam aquâ &c. (verſ. 24.) & egreſſus faciat holocauſtum ſuum-
(eod. verſ. 24.) & adipem ſacrificii pro peccato &c. (verſ. 25.) & totus textus us que
ad (verba illa:) deinde ingredietur in caſtra (verſ. 26.) poſteàâ (ſequitur:) & veniat-
Aaron &c. (verſ.23.) Eod. verſ 23. Et reponat eas ibidem] Docet (hic Scriptura,)
quòd (eſtes illæ) recondi debeant † nec (Summus ſacerdos) miniſterium peragat iis-
dem quatuor veſtibus (indutus) alio expiationis die. 59. Verſ. 24. Et lavet carnem
ſuam &c.] Suprà 6. didicimus, quomodo(Aaron) carnem ſuam laverit & veſtes indu-
erit, nam, dum ille veſtes aureas mutabat cum veſtibus albis, opus habebat ablutione
uia in eadem ablutiene ipſe exuebat veſtes aureas, quibus (indutus) peregerat mini-

ſterium ſacrificii jugis matutini & induebat veſtes albas ad miniſterium diurnum; hic
autem diſcimus, quò d, dum ille veſtes albas cum veſtibus aureis mutavit, opus habuerit
ablutione. Eod. v. 2 4. In loco ſancto] Qui ſanctificatus eſt in ſanctitate atrii, atque is
(locus) erat in tecto domus HO &1. atque ita (fiebant) qu atuor lotiones, quæ toto

die

55. De quibus Numer. c. 2 8. v. 9. & ſeqq. Hebr.] uti in Gur Arjeh fol. 143. col. 4. med. habetur,

PSD i. e. additamenta, aucta:ia, Judæi etiam
eam temporis partem, quæ eſt inter hw i. e.
matutinum tempus & meridiem ſolent feſtis ſuis

addere idque appellant in Hibris precum π,,
60ο. Nempè: verſu 4. h. cap. ubi vide not. n. 11.
confer. & hic tractat. Talm. Joma, Jol. 32. b.

quaſi epimetron, auctarium, vide Buxtorf. Lex.
Talm. Fol. 96 4. confer. & n. 57. H. Vverſ. ac Nu-

mer. dict. c. 2 8. v. 1 5. ibique Raſchi not. it. in.

frâ Levit. C. 2. 3. v. 8. n. I 1. & v. 19. H. 49.
76. De quo paulo antè n. 53. . verſu, confer. hic
tract. Talm. oma, fol, 7 1, a. b.
5 7. De quibus num., antec. 55. b. verſu 23. di-
Qum eſt.
58. Conkfer. quæ ſupfâ ad yerſum 23. H. cap. num.
45. notata ſunt. ðèò
† Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 2 6. a. &
Joma, ol. 12. . it. Fol. 24. a. Sevachim. fol-

46. 2. & Chulin, ol. 117. 3u. it. Keritut „Jol. 6.
a. & Mehila, fol. I1. b. .

59. Veſtes enim, quibus ſummus ſacerdos anno

præterito in die expiationis erat indutus, tecon-
debantur a na nE) ) i. e, nec unquam
ſacrum miniſterium in illis (veſtibun) geraget,

vid. Torat Cohanim ac tract. Talm. Joma, Fol.

24. a. uti in enan mnow ad marginem b. loc.

allegantur, confer. jalkut Part. 1. 7ol. 166. col.

3. med. it. Ioma, ot. 71. a. b.

prouth. loc. ad marginem allegatur, ubi vide
& notas, confer. etiam Spenceri de Legib. He-
bzæor. ritual. lib. 3. Diſſertat. 3. c. 6.

61. Ubi ſummus ſacerdos ſe lavabat die expiatio-⸗

nis, vid. Abarben. ad I. Reg. e. 8. †ol. 2 30. col.

1. princ. edif. Lipſ. & Tract. Gall. Hiſtoir.

Crit. des Dogmes & e. Part. 2. . 6., n. 4, p. 2 2 5⸗

erat autem Parva, hominis cujusdam Magi
nomen, qui ad ſtructuram templi Hieroſolymi-

tani ædificaverat conclave, à nomine ſuo di-

Rtum 'e ta, vide Buxtorf. Lex. Talm. ol.

1805. & not in me e ac Gur Arjeh fol.
143. col. 4, Med. it. Torat Cohanim ac tract.

TLaim. Jocna, ol. 32. b. uti in ane neWhe. loc.

allegantur ad marginem-

„

CALNI.
Tatencede

s ufſu
emplo ttin a
n, niel
in hoc reniet!
eum Ge guo ch

lo ttjn at

teerl.15. 4
. ſengtumek:
tebe munds,
mn ame a
S] beian

—

3 die vend dit d
Ut oͤ in edit.
MSoorilli
(eil gropitiat
61. Vel: in inte
ſcnibit, ſuille l
tem domus &
ler. Talq.
TIactar. ge
ſole r1 ſe
Snot. in Or
Galico, gui
Dogmes Ac.
quod fumm
mam oblmiot
mo leu conc

ler Chil,

ul. 4..
6,Can
ſunt ice nn
Talm. omma,
r Conker. gu⸗
A verl. 1
o. .o. f.
tare auteum
klebr. x R
ſ dnd ie
(d wle,

—
batz) edudio.
bat)teliti.
Hentum temhli,
8) ſeties aten
cauſtum ſuum.
1 tennng ude
ur:)Krenit.

ie enptun)
tum peragat it.

t lavet carnem

dedet ablutione
petegeratmini.

m diurnom;hkic

litopos habgetit

teatrii, atge
tiones, gur tolo
dle

—¶—¶——

ol. 4. med. habett,;

. Taln. ſoma, fol.

d matgidem ), t.

N.1. ol 166, cl.
156,

Ubi Fide not. , 1I.

Jom, folzub.

Alegalut , ubi vice
emetige Legib. ke·

11,3,c, b.

hiabat die expigi.

.e. §. ol, 130,00),

Tiniscujasdemn Aagi

temoli Hienofolyni.

,noſpine Iud di⸗
tolt Len. Taim ol
Cchunim c nitt.

die fieri debebant; aſt prima (ablutio) facta eſt in antemurali. 62. Eod. v. 24. &r in-
Mu⸗at veſtes ſuas] (Videlicèt:) octo veſtes, 63. quibus ipſe (ſummus ſacerdos indutus)
omnibus anni diebus miniſterium peragebat. Eod. verſ. 24. Et egrediatur] De-

ad. Call Hiſtin.
11,t. 6,,0. 4,,⸗2k1ſ.

An Wv,, e.

CaAp. xyVI. IDLEVITICI.

911

templo ** in atrium, ubi altare holocauſti erat. Eod. verſ. 2 4. Et faciat holocauſtum
Juum] (Videlicèt:) hircum in holocauſtum, de quo ſuprà dictum eſt, (hiſce verbis:)

in hoc veniat † Aaron &c. 64. Eod. v. 24, Et bolotauſtum populi] (Nempè:) hir-
cum, de quo dictum eſt ſuprà: & à cœtu filiorum Iſraélis &c. 65.

Verſ. 2 5. Et adi=-
pem ſacrißicii pro pectato] i. e. Partes ſacrificiorum 66. juvenci atque hirci. Eod.
verſ. 25. Asdelebit in aluri] (Videlicèt) ſuper altari exteriori, nam ecce de interiori
ſcriptum eſt: non offeretis ſuper illud ſuffimentum peregrinum 67. & holocauſtum

atque munus. 68. Verſ. 27. Quorum ſanguis illatus ſuit] (Scilicèt) in templum, *
1& Feſtet inda.

ur & antè atque in conſpectu. 69. Verſ. 32. Eit expiabit ſacerdos, qui unctus fuerit

Sc.] Expiatio iſta diei propitiationis non rectè peragitur, niſi à ſummo ſacerdote, **

a0

* Sic verto bic . 727, uti in Amſtel. editione, 64. Uti ſupra verſ. 3. h. cap. habetur, confer. hic
ut & in edit. Pari mnepv habetur, at in utroque tract. Talm. Joma, fol. 70. b. & fol. 7 I. a. b.
MsSto omiſſaà particulà 729 legitur y i. e, die 65. Prout fuprà verſu 5. b. cap. habetur, confer-
(tcil. propitiationis.) tractat. Talm. Joma, ol. 73. uti in bam np
6. Vel: in intermurali, Hebr. 7, Baal Aruch! . loc, allegatur ad marginem, ubi vide etiam
ſcribit, fuiſſe lIlocum, muro cinctum, inter mon- notas. ́ßMB
tem domus & atrium mulierum, alleg. Buxt. in 66. Hebr. N&, vide, quæ ſuprà ad verſ. 2 3. . cap.
Lex. Talm. ol. 747. confer. & Ar. Montani n. 47. notata ſunt. Confer. & not. in dpam np*
Tractat. de ſacris Fabric. five de Templi fabriea h. 10oc. it. tract. Talm. Joma, fol. 67. a. b. & Jol.
fol. I1. & ſeq. vide & Num. c. 19. v. 9. D. I 9. 7 1. a.
& not. in 'non e h. loc. in dict. Tractatu 67. Id eſt: tale ſuſſimentum, quod non compo-
Gallico, qui inſcribitur: Hiſtoire Crir. des ſitum eſt ex illis aromatum ſpeciebus, quæ refe-
Dogmes &c. part. 2. cap. 6. pag. 22 5. 1efertur, runtur ExOd. c. 30. v. 34 2
quòôd ſummus ſacerdos in die expiatmnis pri- 68. Prout habetur Exod. dict. c. 30. V. 9. ubi vi=
mam ablutionem fecerit DPamnèe rraa i. e. in do. de ſis Junii ac Tremellii norass
mo (ſeu conclavi) Aftines, de quo vid. Buxtorf, * Conſer. ſuprà verlſ. 18. b. c. Sign. * & v. 24. b.
1Lex. Chald. Fol. 1I1. & dict. Tract. Gall. part. cap. Sign. E ð W
2. c. 14. P. 33 9: 69. Id eſt: in adyta ſive in ſantum ſanctorum,
ſuprà ad v. 4. h. cap. n. 7. notata confer. ſuprà verſ. 2 3. b. cap. n. 52. it. ad He-
fſunt, vide & not in n-r r h. loc, it. tract. bræ. c. 1 3. verſ. 1I. vide & not. in nor
Talm. Joma, fol. 7 1. a, b. h. loc. ac Ja kut Part. 1. Fol. 166. col. 3. circà
*X Confer. quæ ſuprà ad verſ. 16. . cap. Sign X X fin. it. Joma, Fol. 50. à, & fol. 7 I. a. & Seva-
SSc ad verſ. 19. . cap. Sign.“ notata ſunt, it. Ex- chim, ſol. 83. 2. b. —
QOd. c. 30. v. 6. ubi agitur de loco, in quo al. ** Confer. Ro lane, Jol. 5. a. & fol. 67. b. & f-
tare aureum poni debebat. 83. a. b. Se ſol, 74. a. b. it. Fol. 76, a. it. Torat
† Hebr. &a Ria hæc & ſequentia, usque ad: Cohanim, prout in San R h. loc. ad mar-
y nN i. e. & 4 (Gt &c, abſunt 4 MSto 1, ginem allegatur „ubi vide etiam notas, gonfer.
ſed malè. & Sevachim, fol. 10 5. b.

Yyyyy

–

2

9212 LLLEVITICI.

cere de ſacerdote, qui perinde atque ipſe, ſummus eſt, qui ei ſuccedit quique ei ſimilis
eſt. Eod. verſ. 32. Et cujus impleverit manum] Non mihi (ſubit hic intelligere-
juxtà ſenſum literalem 70. verborum,) niſi de illo (ſacerdote,) qui oleò ſacrò 71.
unctus eſt; qui verò auctus eſt veſtibus 72. undenam (probas etiam, hunc eſſe intel-
ligendum?) lex (hic) dicit: & cujus impleverit manum &c. cujusmodi fuerunt o-
mnes ſummi ſacerdotes, qui ſteterunt 73. à temporibus Joſiæ ac ultrà †a deinceps,
nam ipſius tempore fuit recondita ampulla olei 74. undtionis (ſacræ.) Eod. v.
32. 1t Cſammé) ſacerdotiés fungatur loco palris ſui] (Hoc dicit Scriptura,) ut doceat,

quòd, ſi filius ejus ei ſucceſſerit, ipſe omnibus hominibus præferendus ſit. 75. Verſ.

34. Et fecit, ſicuti præceperat &c. Quando venit dies expiationis, fecitAaron) juxtà or-
dinem (ſive ritum) iſtum, (hoc ideò hic adducit Scriptura,) ut narret laudem Aaronis,

ac, quoniam totus textus (Scripturæ) loquitur de Aarone, (ideò) neceſſe fuit (hic) di-

uòd ſcilicèt veſtes illas non ad magnificentiam (ſive oſtentationem) ſuam induerit;
ſed ut adimpleret 76. decretum regis (ſupremi, i. e. Dei.) .

† Hebr. px, in MSto I. bis præmittitur:

W, ut ſenſas ſi: forfitàn non mihi ſubit hic

intelligere Gec. Gterum in MSto 2. verba iſta:
px usque ad: 72 d i. e. cujusmodi fuerunt
x Hebr. 7R&) i. e. poſt regis Joæ ætatem, con-:

omnes &c. deſunt.

70. Nempè: dum hic dicitur: qui unctus fuerit, †
74. Idem ſtatuunt Rabbini etiam circa arcam fœ-
deris, quòd ſcilicèt illa 4 Joſia, rege, fuerit re-
condita, confer. præ aliis R. Ila. Abarbenelad

poſſet aliquis ſolùm intelligere eum, qui oleò
ſacrê unctus eſt; non verò illum, qui ſacris veſti-

bus, ſummo ſacerdoti eonvenientibus, (qua
rum cG+- erant ſpecies, de quibus verſu 24. h.

cap. dictum eſt,) indutus eſt, huic dubio hic

occurrit autor noſter, confer. num. ſequ. 72. vid.

& Torat Cohanim, uti in nan re hic alle-

gatur ad marginem. ð ——
71. Hebr. ννπα rw, i. e. oleò unctionis, ſcil.

ſacræ, de quo vide Exod. c. 30. v. 2 3. G& v. 29.

fol. 60. a. Se fol. 7 6. a. it. Kidduichin, fol. 14.

ibique Raſchi not. confer. & R. Iſaac. Abatbe-
nel. ad 1. Samuel. c. 10. v. I. & ſeqq. ubi plura

de oleo ſacro & unctione regum, confer. & Se-
vachim, fol. 83. 2. & Nedarim, Fol. 80. b. it.
[76. Confer. etiam hic notæ in Qopon ne
Torat Cohanim, uti ibidem ad marginem allo-

Joma, ſol. 3 5. b. & Fol. 41. b. & fol. 86. a.
72. Id eſt:

qui octo veſtibus indutus eſt, qua
lis veſtitus ſoli competit ſummo ſacerdoti, pro-

D D T'h. loc. & Chulin- fol. 10 1. b.
73. Id eſt: qui ſummo ſacerdotio functi ſunt,
confer. Joma, ol. 6 I. a. & Schevuct, ol. 13.
bait. Menachot, fol. 27. b. & al. 92. a.

fer. bic Chulin, fol. 13 1. b.

2. Reg. c. 2 3. V. 3. 6 D. Meyeri Prolegom. in
Seder Olam majus Diſſertat. fecund. n. 5. P. 15 1.
ecdit. Amſtelod. .
75. Nempès, quoad ſucceſſionem in Sacerdotio,
confer. hic notæ in Span meow, ubietiam To-
rat Cohanim ad marginem allegatur, cont. etiam
tract. Talm. Schevuot, Jol. 1 3. b. & Horajot,

a. & Sevachim, ſol. 40. a. & fol. 109. b. it.

„

gatur.

ut num. antec. 70. notatum eſt, contfer. not. in

Cicienn
triom
hominis, nam

(Hoc⸗ dicit S

3. Verl. 5. Q
Demonitu I

ti ickio ſa

Qigfenrttah
cxttch er guam
zmbo erudt kel
tut.7. Vetl. 10

— ——

i dic velu ſen

pon Ge gozlibet

ir lic elſe ſer

inde ſacliciun
Tiemellii nor.,
c9). h gehuf
10 ¼ 21 uti ind
legatun, ubi rie
Part. leel
floci Aiusexhli
h. loc conter.
ab. follit
vabata, ſol.
2. Conler, hie
taphr. Chaid,
temn ſalken Pan
* Conler. bie n
fol, 72. d.

(ſchin, ſol 4

3. Nempe: extt
Uide verl. 3,9.
nin, prout int

leoalur i

IIieb ol.

7

AI.

—
leitt.

luignue eiſiuli
die inteſigete⸗
oles ſicti j,
hunceſe int,.

nodi erunt 9.

tae beincee
cre.) Hod. .
Mras) ut doten,

lus n. 75, Vetl.

(Aatonpumdor-
kudem Astonis
)lum indueti;

hlig, ſol. 101,,
terdono funcki ſunt,

8 K heruot; fel. 13.

fol g1,
lote zeiatem, con-
b.
liam cilca atcamn fe⸗

oha, tege, tveritle.

R. Da. Abatbenel 2d
Meyeri Pyoleoommin

EKund . ,Pe 11.

Konemin eergotio,
ho, ubieliim I0
dalegalut, 0l tian
0l. 13.b. Horaion

1,b, 8 5ol. 41, .
Nidduicbin, l. 4

1 2.8 ol loebit.

e2 in &
mal nagicenele⸗

CA.

213

CAP. XVII. LIHEVITICIL.

VYErſ. 3. Qui maltaverit levem ant ovem] De ſanctificatis loquitur Scriptura,
dicitur enim: ut offerat oblationem. 1. Eod. verſ. 3. In caſtris] Extrà a-
V ttrium. † Verſ. 4. Sanguis reputabitur] i. e. Quaſi ſanguinem effudiſſet
hominis, nam animam ſuam reatu obſtrinxit. ². Eod. verſ. 4. Singuinem effudit]
(Hoc dicit Scriptura,) ut includatur * etiam ille, qui ſparſit ſanguinem extrà.
3. Verſ. 5. Quæ illi ſacriftant] i. e. Quæ illi ſacrificare conſueverant. 4. Verſ. 7.
Demonibus (Iſtud: ) V hic idem ſignificat, ac:) N i. e. deæmonibus, vel-

uti(dictio iſta accipitur in illo loco:) D )i. e. & dæmones ſaltabunt ibi. 5 Verſ. 8.

Qui oferet holocauſtum] (Hæc dicit lex,) ut æ què reum faciat illum, qui adolet membra
extrà, 6. quàm eum, qui mactat extrà, nam ſi mactaverit unus & ſocius ejus obtulerit,
ambo erunt rei. Verſ. 9. Exſtindetur Poſteri ejus exſcindentu P & dies ipſius exſcinden-
tur. 7. Verſ. 10. Omnem ſanguinem] Quoniam dicitur: pro anima expiationem faciet, 9.
— ryyYy2 for-

b. it. Sevachim, fol. 26. a. b. & fol. 4 5. b. it.
Jol. 10 8. b. & fol. I18. 2. & fol. 1I19. b. it. Pe-
ſachim, fol. 70. a.
4. Vide præ aliis Junii ac Tremellii obſervat. ad
hunc loc. & not. in am ne h. loc.
5. Uti Eſai. c. 1 3. v. 2 1. habetur, ubi vide Raſchi
not. confer. & Sanhedtin, fol. 6 1. a. & Avoda
Sara; fol-s5 iI. a. b. & Sevachim, Jol. 106, a. b.
&M Bava batra, ol. 120, a.
6. Id eſt: extrà atrium, vel qui non adduxit ad o.
ſtium tabernaculi, vide fuprà verſ. 4. b. cap. n.
3. confer. & Torat Cohanim, ac tract, TLalm.
Scvachim, fol. 10 9. 2. b. & 0l. 109. uti in
E PPE h. loc. allegantur ad marginem .
vid. & Sevachim, fol. 107. a. b. & 115, b.
7. Id eſt: mortem præma uram obibunt, German.
Sie ſollen jung ſterben/ uti Rabbini exponunt.
Vide, quæ ſupra ad Levit. 6. 4. V. 2. h. J. nota-
ta ſunt, confer. & P. Fagius in not. ad Paraphr.
Chald. b. loc. n. 8, it. infrà verſ. 16, h. cap. n.
2 4. 20C l, evit. c, 19. V. 7. n. 27. vide & Gur Ar-
jeh fol. 144. col. I. hin. ac not. in 'paf nb
. loc. it. Sevachim, fol. Iof. a. & fol. 107. a⸗
b. & fol. 109. a. & Temurah /ol. 6. b.
8. Uti verfu ſequ. 1I. F. cap. habetur, confer. To-

I1. Sic verſu ſequ. 4. . cap. habetur, ſenſus eſt,
pon de qualibet mactatione bovis, ovis aut ca-
opræ hic eſſe ſermonem; ſed de illa, quæ fit, ut
inde ſacrificium offeratur Deo, confer, Junii ac
FTremellii not. h. loc, vide & infra verlſ. 10, h.
csap. n. 9. confer. & tract. Talm Sevachim, ol.
107. a. uti in a ad marginem hic al-†
legatur, ubi vide etiam notas, confer. & Jalkut
Part. I. ol. 107. col. 3, S 4.
† oci iſtius explicationem vide in not. D ho m
„ loc. confer. & tract. Talm. Sevachim, fol. 10 8.
2. b. & fol. 1 16.b. & Nedarim, ol.7 8. a. b. it. Ba-
ya batra, fol. 17. a. b. & Joma, fol. 63: 2.
2. Confer. hic præ aliis P. Fagius in not. ad Pa-
raphr. Chald, ac not. in 'nan mh. loc. i-
tem jalkut Part. I. Ol. 16 9. col. n.
* Conler. hic tract. Talm. Sevachim, ſol. 7 1. b.
fol. 72. b. it. Ioma, fol. 6 3, a. b. & Kiddu
ſchin, fol, 43. a. & fol. 57. b. it. Avoda Sara,
pol. 51. b. & Menachot, fol. 2 6. a.
3. Nempè: extra atrium ſive oſtiumtabernaculi,
vide verſ. 8. h. cap. n. 6. confer. & Torat Coha-
nim, prout in Ee'nam Du, h. loc. ad marginem
allegatur, it. Sevachim, fol. 106. a. b. & fol.
1 12. b. & fol. 113. b. it. fol. I15. a. & Lemu⸗
rab, fol. 6. b. & fel. 13. a, it, Sanhedrin, fol. 34.]

914 LEVITICI.

Forſitàn non erit ille reus, niſi quoad ſanguinem (animalium,) quæ ſanctificata ſunt? ve

9. lex dicit: omnem ſanguinem 10. Eod. v. 10. Et ponam faciem meam] (Dictio 4
hic notat:) ν Neh i. e. otium meum, (ac ſi diceret:) † i. e. averto ego .r
memet ab omni (alio) ſtudio meo atque huic rei operam do. 11. Verſ. II. Quias
eminini⸗ Vel.
Poptackin lo⸗
vollust comhet
ſiad alegoric
numavis immm
ri,)incvjus

anima carnis] i. e. Omnis creaturæ (anima) à ſanguine dependet ac proptereà dedi

illum in expiationem pro anima hominis, veniat anima & expiationem faciat pro ani-
ma. 12. Verſ. I12. Omnis anima inter vos] (Hoc dicit Scriptura, yut admoneat
adultos de parvulis. 13. Verf. 13. Qui venatus fuerit] Non mihi (venit hic in men-

tem, ut aliud intelligam quoad ſenſum literalem,) quàm venationem, 14. quoad an-

ſeres & gallos unde probatur, (etiam hos hic intelligi?) lex (hic) dicit: venatus fue-
rit (nempè:) ex quovis † loco, 15. ſi (igitur) ita eſt, cur (hic) dicitur: qui venatus
Eod.

fuerit? (nimirùm) ne quis comedat carnem, niſi per hanc præparationem. 16.

rat Cohanim, uti in 'naR n h. loc. allega-
tur ad marginem.
9. Id eſt: de quibus fit oblatio in ſacrificium,
confer. ſuprà verſ. 3. h. cap. n. 1. re: ut adulti dehortentur parvulos, ne fcil. illi
10. Nempè: eorutn quoque animalium, quæ ſanguinem comedant. =
non ſanctificata ſunt vel de quibus non fit obla- †I4. Propriè ſic dictam, quæ eſt beſtiæ ſive ſeræ ſyl-

ſanguinem comedant, confer. Jalkut part. 1, fol.
16 . col. 3. & infrà Levit. c. 21. v. I. num. —
1. it. Exod. c. 20. v. I0. n. 50. poſſes & ſic verte- 17. Niltet: ken

tio, ſanguis enim eorum pulvere eſt cooperien-
dus, ut & fanguis æS α naè i. e. membri beſtiæ

adhuc viventis unn .☚1 i. e. & ſanguis expres-

ſus, ſcil. per phlebotomiam aut aliter, ſic in Che-

rithuth fol. 76 b. alleg. Ligtſoot. ad Act. Apo-
fKol. c. 15. v. 20. p. 1 17. edit. Lipſ. eonfer. &

Deuter, c. 1I 2. V. 16. n. 62. & n. 6 3. it. D. Wa
genſeil. Sot. p. 39 3. & Chulin, Jol. 30. b. &

Vol. 83. b. it. †ol. 84. a. & 87. a.
† Conkfer. hic tract. Talm. Chulin, ol. 74. b. &

Jol. 1 17. a. it. Fol. 120. a. & Peſachim, fol. 22.
a. & fol. 65. a. & evammot, fol. 114. a. & Jo-

ma, fol. 5. a. & fol. 59. 6. it. Sevachim, Ol. 6. a.

& Jol. 26. b. & ol. 46. a. & Mehila, fol. 11. a.

it. Menachot, fol. 9 3. 5. & Keritut, fol. 22. a.

II. Nempè, ut hominem iſtum populo ſuo ex-
ſcindam, Confer. infrà Levit c. 20. v. 3. num. 2.

vide & not. in a h. loc.

12. Confer. hic præ aliis D. Maji Theol. Jud. Loc.
8. §. 10. p. mih. 147: ac not. in 'pa h.

loc. item Jalkut Part. I. ol. 16 8. Col. 3.

MSto r. . .
13, Scilicèt: inſtruendis & informandis, ne illi

h. loc allegantur ad marginem.

S) WX& i. e. quæ comeditur, abſunt ab utro-

15. Vel: quovis modo, omninòô, confer. hic Gur
* vocetur & da eee de e i. e. eti-

ſit.

tur isq; terrà contegatur, id enim dictione manè
hic intelligi puto, confer. D. W a genſ. Sot. dict.
p. 39 I. n. 6. uhi hac de te plura, in notis meopg
tn locus iſte aliter exponitur, nempè, id eſſe

animal, quod ei non eſt præparatum, ac ſi diceret

veſtris majoris, confer. hic D. Wagenſeil. dot.
P. 329 1. num. 6. & p. 39 3, it. Torat Cohanim ac
tract. Talm. Chullin, ol. &4. a. uti in b'nos De

† Hebr. p 22, hæc & ſequentia, usque ad:
que MSto, confer. Chulin, fol. 27. b. & fol. 9 4.
a. & ſol. 96. 6. S& fol. 87. a. 6. it. Schabbat, fol.
22. a. & Beza, l. 7. . & Bava kama, fol. 9 1. .

Arjeh fol. 144. col. 2. princ. ubi ſetibitur, quòd
amſtiſtud (animal) jam antè venatione captum D

Hebr. émnm ſenſus eſt: niſi animal iſtud ita prz
paretur ad cibum, ut priùs ſanguis ejus effunda.

. hic imelligendum, ac ſi aliquis venatetur iſtucd
* Hebr. oa 72, iſta, ut & ſequentia, usque ad
N&& i. e. qui venatus fuerit, abſunt 4

e n en ede i, i, c. ut non ſeme:
per carnem comedat, ne ad paupertatem rediga- D
E tur; ſed nimis remota eſt hæc explicatio,:

ſanclamaut in

,—
—

mo, confet, 50
att. 1.5o) 16
11 Se eliam unin
guis eius to⸗

faalm. Chulin,
D
Hebr. ve

hv i e, d

19, Confer hiept

ciones, ut &

loc vbiigſen⸗
tm ſertte fue

pN Ndd h.

20, Heby n
Alligunt Gern
ſopra ad leyit,
vige Gin A
ubi dicitur,
DPNMV
ſortionis, co
S mCn. Tal
DI de
18, zide 8
70, u5,

2. Id eſt: epe

nempe ey
illa (ie)ine

CNLNI

—
ctiftcar „R

nean (Dicio .
1 e. awertd en
rr. duie
Dropterei ded

Alicietptoenie

Jut idmonet
enit hic in men.
14, uoad n.

t: venatus de

Ur: ggirenate
nem, 16, Lod,
yetl.

—
.. 11, F. l. ld.
d polles li ett.

arrulos, ne lcl ili .

beſtie ſye erg l.
D. Wagenleil. d0t.

1.Torat Cohanim ac 1

2. Bt in d d
dem.
quentia, ate a:
tur, ablunt ab uno⸗
ſol el.8& fol. g4.
16. i. Schaddat, ſl
Bara kamna, fl gl. .
lind, conler, hic Gur
. ubi ſcubirur, gudcd
2) h Wie. ei.

1e venatione cagtuan.

ſtanimaliſtudita ræx
laaguis ejus ekſunda.
enim cictione un
. V genl. do. Gic,
Plura, in notis Non
icut, nemhe,idell
ſguis Fenzielut Aud
thantum ,e ſ dieeet
v ie, non ſem⸗
aupentalemn redlgi⸗
hac epllcati,

CAP. XVII. LEVTTIICIT. A15

verſ. 13. Quæ comeditur] Exceptis immundis. 17. Verſ. 14. Sanguts ejus in anima
ejus] i. e. Sanguis ejus eſt ei loco animæ, 18. quia anima * dependet ab illo. Eod.
veri. 14. Quia anima omnis carnis ſt ſangnis ejus] i. e. Anima eſt ſanguis, 19. =—
& τε (dictiones iſtæ) ſunt generis maſculini; (dictio autem) O Do eſt generis foe-
minini. Verſ. 1 5. Quz comederit mortieinup & Wierytum De morticino arvis
mundæ loquitur (hic) Scriptura, cui non adeſt immundities, niſi eo tempore, quò ab⸗
forpta eſt in loco abſorptionis, 20. & docet te hic (Scriptura,) quôd (morticinum)
polluat comeſtione; diſcerptum autem, de quo hic dicitur, non (hic) ſcriptum eſt, ni⸗
ſi ad allegoricè exponendum, 21. atque ſic diſcimus (ex Talmud:) forſitan mortici-
num avis immundæ polluit in loco abſorptionis? lex dicit: diſcerptum, i. e. (ea a-
vis,) in cujus ſpecie eſt 1 O, 22. excipitur avis immunda, in cujus ſpecie non eſt
5WH. 23. Verſ. 16. Portabit iniquitatem ſuam] Si (ſcilicèt talis) come derit rem

ſanctam aut ingreſſus ſit in Sanctuarium, reus erit“ propter immunditiem iſtam; ſic.

„

IVVVVY 3 uti

17. Scilicet: feris & avibus, de quibus hie eſſt ſer-

mo, confer. not- in ohon e h. loc. & Jalkut

Part. 1. Fol. 16 8. col. 4. princ.

19. Sic etiam junius ac Tremellius hic verterunt: ſan-

guis ejus pro anima ejus eſt, Confer. tractat.

Talm. Chulin, fol. 86. & ol. 877 a. it. not, in †
SPR NRW . loc.

* Hebr. Dan iſlud & ſequentia, usque ad:
Ha i. e, “O eſt generis foœm., abfunt 2
MSIOZ. . .. ..
19. Confer. hic præ aliis Junii ac Tremellii obſer-
vationes, ut & P. Fagii notæ ad Paraphr. Chald.

Hloc. ubi ipſe rationem adfert, Cur ſanguinis eſus

täm ſeverè fuerit prohibitus, vide & not. in
pbpD RDW b. loc.
20, Hebr. Dyan ren, quo nomine Rabbini in-

ſupraà ad IL. evit. c. 1 1. v. 34. . 9 5. notata ſunt,

vide & Gur Arjeh Arjeh fol. 144. col. 2. med.
ubi dicitur, quòd morticinum avis mundæ
TLa NNDN i. e. polluat veſtes in loco ab-

ſorptionis, confer, infrà Levit. 6. 2 2. V. 8. n. 31.
S. tractat. Talmud. Chullin, †ol’. 17. a. uti in

—nANI MRD hic habetur, ubi vide ſis etiam no- f

tas, vide & Sevachim, Jol. 69. a. b. & jol

70. a. b.

2ZI., Id eſt: expoſitionis & declarationis cauſa,

nempè, ut explicetur me n ee n i. e
la (avis,) in cujus ſpecie eſt m, ſicuti hie

telligunt German. den Schlund / confer. quæ

täm apud autorem noſtrum, quam in Gur Arjeh
dict. fol. 144. col. 2. med. habetur, quid verò
ſit o vide apud Buxtorf. in Lex. Talm. fol.
920. confer. & Exod. c. 22. V. 13, D. 49. & h.
verſ. 1 5. n. 22. & n. 2 3. v id. & infrà Levit. cape
2.1. V, F. D. 2 3. & Levit. c. 22. v. 8. n. 3 3..

22. Id eſt: diſcerptum ideoque prohibitum, vide

Buxtorf. Lex. TLalm. diét. fol. 920. confer. é
infrà Levit. c. 22. V. S. n. 33. nam Rabbini di-
ctionem 9 laté extendunt, vide & Exod.
c. 22, V. 13. D. 49. ſenſus hujus loci eſt, quod
anteâ quidem avis erat recta ac legitima; ſed
ex quo illa facta eſt morticinum, ma i. e. di-
ſcerpti induit naturam, ſic in not. pa ,
hic exponitur, conſfer. num. ſequ. 2 3.
23. Vel: non locum habet — oro, ratio, quia
aves immundæ 4lege ſunt prohibi æ, nec illis fuit
WH Ryv i. e. tempus, quôò rectè ac licitâco-
medi poterant, ſic in not. innm ne hic ex-
ponitur, ideoque in illis non locum habet di-
ſcerptum vel prohibitio carnis diſcerptæ; quia ex-
ceptio non eſt, niſi de regula, jam vero ſi regula
ipſa ſublata ſit, non habebit locum exceptio, vel 2:
ſublato genere tollitur etiam ſpecies, confer. Le-
vit. dict. c. 22. v. 8. n. 3., 3. & num. 34. ac num.
præc. 22. =Jðð
Reatus iſte conſiſtit Mon i e. in pœrna excilio-
nis, ſic juxtà R. Eliam Miſrachi exponitur in nor.

X

ena-n h,, loc, vide & num. ſequ. 2 47 t

LEVITICI.

CAbP. XVIII.

uti (propter) omnes alias immunditias. Eod. verl. 16. Ac carnem ſuam uon laverit,
par mhit iguintem ſaan] Propter ablutionem corporis ſui (omiſſlam) punitur exter-
mmIOs 24. & propter lotionem veſtium (intermiſſam punitur) plagis. 25.

CaAF. XVII

Erſ. 2. Ego Dominus, Deus veſter] Ego ſum ille, qui dixi in (monte) Sinai: ege
ſum Dominus, Deus tuus; vos autem ſuſcepiſtis ſuper vos regnum meum,
nunc itaque ſuſcipite decreta mea, Rabbi I. dicit manifeſtum ac nvotum

erat coràm ipſo (Deo,) quòd tandem rupturi eſſent (Iſraelitæ jugum legis Divinæ) per

8 .

nuditates 2. tempore Esræ, 3. ideò illis (Deus) compoſuit decretum (dicens:) ego

ſum Dominus, Deus veſter, cognoſcite, quisnam decretum (iſtud)
ad puniendum & fidelis ad mercedem tribuendam. 5. Verf. 3.
ppti] Narrat ?† (hic Scriptura,) quòd opera gyptiorum & Cha-

(nempè:) judex 4.
FJuxtaà opera terræ Ro

nanæorum præ omnibus (aliis) populis fuerint perverſa & quòd locus iſte, ubi Iraeli-

Iæ habitarunt, præ cunctis fuerit perverſus.

*Eod. verſ. 3. In quam ego *t duco vos]

Narrat (hic Scriptura,) quèò d populi iſti, quos ſubegerunt Iſraelitæ: præ omnibus (aliis)
fuerint perverſi. Eod. verſ. 3. Er in ſtlatutis eorum ne ambuletis] Cur omiſit Scriptu-

ra, ne diceret, niſi iſta? 6.

.

(nimirùm, quia) illorum leges erant res ab ipſis D PHpED

1. E.

24. Sive: exciſione, Hebr. rnn, de hac voce ſuprà
v. 9. n, 7. aliquid dictum eſt, confer. & præced.
Sign. * * . .
25. Jeu: verberibus, Hebr. rnhn „quo nomi-
ne ſpecialis quædam Hagellatio intelligitur, de
qua vide Buxtorf. Prætfat. in Abbreviatur. con-
fer. not. in AR r ubi loci iſtius explica=
tio habetur. .
1. Nomine: Rabbi, abſoluiè poſitò, 2xz snn

intelligitur Rabbi Jehudah, filius Rabban Si-

meonis, de quo vide; quæ ad Geneſ. o. 2 5. V. 2 3.

n. 66. dotata funt. ð
2. Hebr. y ; notat autem dictio iſta non ſolum

ſcortationem 5; ſed & illicitam conjunctionem

cum ſœmina alienigena, (quæ hic ab autoreno-
Airo innuitur,) & cum ea, cujus conjunctio ra
Gone ednſanguinitatis eſt prohibita, confer. Bux
torf. Lex. Lalm. fol. 1663.
3 De quo vide Eſræ c 9. dqd..
4 Quoniam per verbs iſta- TabN NN) i. e. Do-
minus Deus tuus; juxt4 Rabhinorum ſententi

am, tam miſericordiæ, quam juſtitiæ modus ex-

primitur, ideò autor noſter per dictionem 1S

i. e. judex, reſpicit ad : uiz; per vocem
antcin Wheen telpicit ad e, confer. quæ ad
Genel. c. 1. v. I. u. 39. & 9. 40 notata lunt, vide
G& cap. ſeq. 19. vV. 10. H. 4 3. it. Gur Arjeh fol.
144. col. 2. ac not: in 'pa Y h. loc.
5. Confer. infr v. 5. h. ap. n. 2 I. uhi eadem, quæ
hic, ab autote noſtro in notis adducta ſunt.

† Hebr. an, iſtud, ut & ſequemia, usque ad:

e i. e. narrat (hic ſeriptura,) quod po-
puli &c. abſunt à MStoeo .

. 2

* Vide hic Torat Cohanimi prout in nor nem

h. loc. allegatur ad marginenr, uhi vide eiiam
notas; verbum autem: 79 7 , que hicha-
betur, ſpecialiter accipitur pro ſeortatione & im-

pura libidine.
4*½ Hebf. e N; iſta, ut & ſequentia usque ad:

PrATIaAD i. e. & in ſiatutis eorum, abſunt

4 MSIozZ.

6. Scilicèt: Gatuta, Hebr. , ſenſus eſt: cur
Aatutorum hic ſolum meminit ſeriptura; non
ver⸗

vobis imponat?

CNAL.YNI.

de eualae

(venpe laut⸗
õ
in ee leſodie
tur. Fod, 1.4

dectetum li.

junckum ) u
i elt raceßt

de⸗ Putgatione

gecten ſuper r
ru ili Ne

(cuunc)a Cilcat

1

Eerd etiain aliatu

huice gweſtioni
fer Pulopoltn
bedtin, fol, 9¹.

* Chulin, fol

7, Reſpicitun ab
Dyyn adcicti
c(aur hic ſolumm
bia iſtorum pe

iphs erant

Uatiefigure tt

Verl. 4, al

cafin.

Hebr. nw,

Princ. exponitu
domus ſye loti,
lom. ad Zach
Ler. Talm. o

Poninut iuxtah.

Kerubbot, god
ethnicorum &n
9. Hebr. Hwn
qi ulos ſum,
MRo & in Bi
P do ubi

Gio, habetur)eon

Piincexponitun

tantt 0 ſetaz

ChNNI.

wwn lareri
Punitur extet.

nte)inai: 665
regnum meumm,
ſtam ar hotüin
gisDirineſpet
mn (Cicenz) 60
obis imponat
m. ſ, Verl3.
ptiotum &Cha-
iſte, ubi lſtaelt.
ee e Auc
Lotmnibus aliis)
romiſit etipta⸗
Dihlsd
ie.

1 per didionem
Db; per voten
Ph, conler. quæ id
40, 4cala unt bite
3 t. Gut Alſehſol,
Wr h, loc.

1 11. ubiesdem gur

Ssddude ont.
egnemin, igle l:
ſeliptuta,) uod ho⸗

teut in dn hn
nem, vbi Nieeiall
,glod niere⸗
0 ſoftsliolleg ⸗
,legnentis ege 441
Atütis eofulin, abluat

elt: cur
n, ſenlasel:

CAP. XVIII.

LEVITICI.

9 77

(nempéè ſtatut oP) funt viæ Amorrh

letis in illi] Ne divellaris ab illis, 16., ne

i. e. exaratæ, 7. veluti ſunt theatra 9. atque ſtadia, 9. R. Meir 1o. dicit: iſta-
æoruͥm, TI. quas enafrârunt ſapientes (I-

(nunc) ac diſcam (etiam) ſapientiam gentium. † Verſ. 5. Et cuſtodietis ſtatuta

ſiaelitarum.) Veri.4. Judicia mea facittis] CPSOD) hæc ſunt verba, quæ dicuntur
in lege de judicio, nam ſi illa non fuiſſent dicta; digna (tamen) fuiſſent, quæ diceren-
tur. Eod. v. 4. Et ſtatum mea ſervabiti] (Dictio H TIſignificat res ſeu) verba, quæ
decretum 12. regis (continent,) quibus prava cogitatio objieere ſolet: cur nobis (in-
junctum eſt,) ut iſta obſervemus? quæque gentes hajus feculi ſuggillare ſolent, vel-
uti eſt (præceptum de vitando) eſu porci & de veſtitu veſtimenti heterogenii 13. &
de purgatione aquæ expiationis, 14. idcircò dicitùr: ego Dominus (nempè:) ego
decrevi ſuper vos, tu non habes facultatem diſſolvendi. 15. Eod. verſ 4. Ilt ambu-

dicas: didici ſapientiam Ifraelitarum, ibo
med]
(Hoc

huic quæſtioni hic reipondet autor noſter, con
fer. pauloò poſt n. 7. h. verſ. it. tract. Talm. San-
hegdrin, fol, 9 2. a. 6. & Avoda 8
S&& Chulin, ol. 4r. d.

7. Reſpicitur ab autore noſtre
DTPPTIad dictionem: Qo & ratio affertur,
3.

quia iſtorum populorum leges erant res, quæ
h. verſ. 4

cà fin.
2. Hebr. S , in Gu

r Arjeh ol. 144. coh. 3.
domus ſive loci, ubi ludi celebrabantur, vide R
Lex. Talm. Fol. 9 13. in notis mpor r ex-
ethnicorum & principum gentium.
9. Hebr. ◻εα de, (ſic in editione Hebraica,
quà uſus ſum, rectius legitur, quàm in utroque
epan ney ubi 5 e& cum Reſch in me-

dio, habetur) conf. de hac voce ejusd. Buxt. Lex.

ae e . i. e. ubi comittehant inter ſe

rvero etiam aliarum legum aut conſuetudiaum?

ara, Ool. L1. a.
ſtro per verbum iſtud:
cur hic ſolummodò toπ fiat mentio, nempe:
ab ipſis erant o i. e. exaratæ ſive quibus
variæ figuræ erant inſculptæ, confer. n. 12. eod. f
.S& Jalkut Part. 1. fol. 170. col. 2. cir-
prine. exponitur, quòd fuerint ppe inn i. e.
Salom. ad Zachear. c. 9. Vv. 7. n 20. & Buxtorf.

ponitur juxtaà R. Salomonem ad caput primuum
Ketabbot, quòd — E ſint palatia regum

MSto & in Bibliis Buxtorf. ut S& in edirione

Talm. fol. 157. in Gur Arjeh fol. 144. Col. 3.
princ. exponitur, efle leca, pE H& PrDe

10. In Bibliis Buxtorf. nome
legicur.
1II. Hebr. M&α , de his Amorthæorum viis
Talmud non uno in loco facit mentionem, con-
fer. v. ſequ. 4. Sign. * & Jalkut Part. 1. fol. 170.
col. 2z circà fin ”ù”ù”ùMùMB
12. Hebr. h rrI, confer., quæ ſuprà ad Le-
Vit. cC. 1 5. V. 1I 8. n. 3 3. hac de re notata ſunt; oh-=
ſerva autem hic diſerimen, ab autore noſtro fa-
ctum, inter voövn & P1, quomodo illa inter
ſeſe differant, confer. Levit. c. 19. V. 1 97 n. 9 9.
Vide & ſupra n. 7. b. verſ. .

n iſtud Poen hie non

13. Veluti eſt veſtimentum, ex lana & lino aut aliis
Qgiywerſis ſpeciebus confectum, Hebr. nmopw, de
quo vide pauloò poſt evit. dict. c. 19. v. 19. n.
99. confer, & Lightfoot. ad Luc. c. I. v. 6. pag.
713. edit, Lipſienſ. coterum in MSto Iupro:
aw legitur i, e, heterogeneorum, in
MStO z. hic additur: &N& nyYN i. e. & ſe-
minatio diverſorum generum. *
14. De qua vide Nurner. c. §. v. 7.
15. Vel: diſcedendi ab illis (mandatis) ac temet
liberandi, ita hic bp, explico, confer. num.
ſeq u. 16. M
16. S cil præceptis, vel: ne ſo waris ab illis, uſur-
patur & hic yerpbum un, de quo num. an-
† Nempé: philo ſophorum gentilium, confer. quæ

tauros ac feras ad certamen, ſic etiam in notis

init ſetipturs; o..
S ſels

LTL no hic exponitur.

d veri, præced. 3. n. 11, notata fſunt.

D.

= LEVITICI. Cax wür. anum
(Hoc dicit Scriptura,) ut includat cœtera ſingularia 17, textus (ſacri,) quæ non ſpe- teit 4 in
ciatim exprellit Scriptura; alia explicatio: (dicit hic ideò Scriptura: & cuſtodia- H
tis) ut detur cuſtodia atque impletio 18. ſtatutis, ut & cuſtodia ac impletio judiciis, inchdu) un
quoniam (Scriptura anteâ) non dederat, niſi impletionem judiciis * & cuſtodiam- ni paniii
ſiatutis. 19. Verſ. 5. Ac vivet ** in ei] (Nempè:) in ſeculo futuro, quòd ſi dixe- mnonemeſus
tris: in hoc ſeculo, nonne finis ejus chominis) eſt, ut moriatur? 20. Eod. verſ. . é.. prelakuit 71.
ſum Dominus] Fidelis (ſive verax) ad retribuendam mercedem. 21. Verſ. 6. Non lingni
sauederi, (Hoc dixit Scriptura,) ut admnoneret fœminam perinde ac maſculum, id. ceemamen
ihreritt⸗ el Ker Eod. veri.6. Ego Dominus] Fidelis
ad mercedem retribuendam. 22, Verl. 7. Naditatem patyis tui] Heæc (QNννà.. e.. —
nuditas) eſt uxor patris tui, aut forſitàn non eſt (hic alius ſenſus,) quàm ſecundum li inen
teram? 23. dicitur hic: nuditatem patris tui, & dicitur ibi: nuditatem patris ſui re- ter,.

17. Vel: ſubtilitstes, Hebr. â de qua voce
vide Buxtorf. Lex. Talm. fol, 570. confer, hic
tract. Talm. Joma, ol. 67. b.
1%,. Hebr. —my i. e. factio, perfectio, executio;
nempe, ut quis non ſolùm cuſtodiat; ſed etiam
faciat præcepta Divina, confer. bic Torat Coha-
nim, prout ad marginem in San H. loc.
allegatur.
x Nam verſu præced. . cap. dicitur: & iudicia
mea facietis ſeu implebitis & ſtatuta mea cuſto-
dietis; hoc autem verſu 5. ſtatuta & præcepta
conjunguntur quoad cuſtodiam, dicitur enim:
& cuſtodietis ſtatuta mea ac judicia mea, confer.
not. in Smon ro hb. loc. DM—
29. Scriptura igitur hoc loco non ſolùm judiciis;
ſed & ſtatutis dedit utrumque, nempè: tàm
Ap i. e. cuſtodiam, quàm αεvGy i, e. factio-
nem, confer quæ infrà ad Levit. c. 26. v. 14. n.
40. notata ſunt, vide & not. in a n,
. b. loe.
Confer. Bava kama, 39. & Sanhedrin, ol.
74. a. & Maccot, ſol. 2 3. b. it. Avoda Sara, ol-
3. * ſol. 27. b. & fol. 54. a, & Joma Jol.
20. Senſus eſt: quòd hic de vita dicitur, non eſt
ſſtud intelligendum de hac vita, (ſi quidem om-
nes homines tâm probi, qui ſervant mandata Dei
quâm improbi qui non ſervant, moriuntur,) ſed
de altera vita ,„ nempè: de æterna beatitudine,
huc tfacit Luc. c. 10. v. 2 ½. confer. & D. Wa-

.*

— 2 i. e. homo „(quæ hic habetur,) conclu-
dunt Rabbini, etiam gentilem, ſi ſervaverit præ-
cepta Dei, vitam æternam conſequi poſſe.

ad v. 2, h. cap. n. 5. notata ſunt, vide & num.
fſeq. 2 2.

n& HMy i. e. nuditatem patris tui &c. abſunt

2. & Chagiga,ol. 11,b6. it. Ketubot, fol. 47. 6.

& Sanhedtin, Fol. 57. 6. it. Avoda Sara, Vol.

*X. Dicitur enim hic in plurali: daon Nͤ i. e.
ſingularis numeri: & i, e. vir ſeu homo, iſlti-

us conſtructionis rationem Commentator noſter

non accedetis; cùm tamen præceſlerit nomen

hicadducit, vide infrà verſ. 29. H. cap. n. 57.
22. Ita & verſu antec. 5. h, cap. n. 2 I. habetur, con-

fer. & cap. ſequ. 19. v. 16. n. 90. & infrà levit.

c. 2 2. V. 3 3. n. 10 8. quamvis enim hic in iſtis
caſibus non ſit vn vwwy i. e. factio (ſive

impletio) præcepti(propriè dicta;) ſed Dore
ny i. e. abſtentio ſive receſſio Atransgreſſio-⸗

ne, nec conveniat ei retributio mercedis; tamen
7 en eeen ee bn en ae e

tractatu Talm. Kidduſchin fol. 39. adducitur.

genleil, Sot. pag, 472. & pag. 75 3. ubi ex voce

]R . . 2 2 13
23, Nimirùm, ut ipſa nuditas pacttis intelligatur,

oc i Anhec
1 leq ub
21. Confer. Joma, fol. 67. b. item ea, quæ ſupr? ſ

conlanguit
ullunt, daltur.
1. Lrempligta
exifa mmatrumo

. 1. fag. not.
MStO 1. confer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 13. 3

um in Gut?
tur, quo hi⸗
Aalle tuit o
ge illum pen
ca. D, 17 1

I NN, o
Priioti à Nent
norerca,con
b. boe.
Mbr. d ,
i,e unn enle
in MSto 1. N

17. Hebr. ndn
feemiga, quu

. . .
e . Fiitati vitium
n y en d, i. e. cuicunque occaſio ę

peccandi oblata eſt; & tamen ſemet ab illo (pec·
cato) abſtinet, huic datur merces, perindeiac ſi
feciſſet mandatum, ſic in notis tpe mnpz ex

ſol 141, 56.
fet. Verl. an
10,h, 33, 8
Jerammot,
1 9. Kilicet: di
ſi in matim

ne nonſ.
pleio alici
E cuſtodinn,
lill lit.
retl . ,,
maſllum id.
minm] Fidelis

lte (NMie. 1

mn ſecundüm i.
en patris ſaie.
chabetat,) cOnild.

m, lenarerithir.
ſequi pole,

ſtem en gor uo

lunt, ide 6 num,

lgventizusgte d ,

mistui abſin⸗

An öGckubbet ,ol.
Ketubot, o d.

i Arodi das fol.

Kali: yn ie,
1 prætellerit nomen
2 vir ſeu homo, ili.
Commentaor noſtet
19, ca. . ſ..
,n, 11e habelu,con.
n. 90. 8 infti Leyit.

myiſenim bic in itis
wy i e. kactio (ſie

dida;) ſed doe
teteſſio, tansgfeli.
Gtio mercedis; tanea
n N .

. uicutigue oecil

ven ſemtt ab ilio pee.
meres, Peiindci
potis aN e e
1ol 39,dguei.

tas parti⸗ imelygetu,

CAbP. XVIII.

LEVIIICI.

219

ris patris tui] (Dici
mortem ejus. 26.

oſt] Tam qui dicun

texit, 24. ſicuti (igitur) ibi uxor patris ejus (intelligitur;)
Eod. verſ. 7. Et naditatem matris tuæ] (Hoc dicit Scriptura
includat) matrem ejus, quæ non eſt uxor patris ejus. 25.
thoc Scriptura,) ut includat (uxorem al
Vetſ. 9. Eiliæ patris tui] Etiam filia illius (fœminæ,) quæ com-
reſſa fuit 27. juxtà ſenſum literalem. 28.
t 29. ei, patri tuo: ſtabili 30. matrem ejus, quàm qui dicunt:
ejice matrem ejus, 31. veluti eſt ſpuria aut Nethinæa. 32.

ita & hic uxor patris ejus.
„Jut comprehendat (ſive
Verſ. 8. Nuditatem uxo-

liam, quæ ducta fuit) poſt

1

Eod. verſ.9. Quæ domi vel foris genita

Verſ. 10. Nuditatem

ſaliæ

confer. hic tract. Talm. Sanhedrin „Jol. 54. a.
uiti in port M b. loc. allegatur ad margi-
nemn,
24. Uti infrà
& verſ. 14.
loc, it. Sanhedrin,

Levit. c. 20. V. II. habetur, confer.
h. cap. n. 40. ac not. in an eh.

I.
ve conſanguinitatis ſive affinitatis nomine veti-
1a ſunt, agitur. H .W
2 5. Exempli gratia: illa ſœmina, cum qua pater
exirà mattimonium conſuetudinem habuit, vide
P. Fag. not. ad Paraphr. Chald. b. loc. ſic et⸗
iam in Gur Arjeh /ol. 144. col. 3. fin. (cribi-
tur, quod hie intelligatur Pad? & i, e. quæ
4 patre fuit comprella
que illum pepetit filium, confer. verſ. ſeq. 9. h.
Cap. n. 27: ac not. è h. loc.
2 6. Scilicèt: uzoris prioris, ita hic interpretor:
eSr eN, nempé: ſi alia uxor „ demortua
priori, à patre daucta ſit, quæ non eſt mater; ſed
noverca, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
hb. loc. ” s
† Hebr. ha &, hæc & ſequentia, usque ad:ypv-
1e. uxtaà ſenſom literalem, abſunt à MSto 2.
in MSto I. non ſolum iſta abſunt; ſed & hoc:
yrY. ibidem abeſt.
27. Heb
fœmina, quæ
nitati vitium affertur, vide Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 14 1. & Gur Arjeh ſol. 144, cOl. 3. fin. con-
fer. & verl. antec. 7. . cap. n. 2 5. & verſ. ſequ.
10. n. 3 3. & v. 15, n. 42, ac V. 17: n. 45:6

evammot, ſol. 22. b. & fol. 23, .
hprehenditur, ita, ut illa non

Hebr. mell, quo nomine intelligitur etiam

Fol. 5 3. a. b. & ol. 7 1. b. it.
75. b. ut & Seldeni nxor Ebraica, lib: 1. c.
& ſequ. ubi de perſonis, quarum conjugia ſi

refla extrà matrimonium, quæ- †

citrà vim violatur ejusque virgi ſ.

N TPDV . loc. ubi excipitur filia, quæ ex
incilla nata eſt, - da e i. e. quia
ſponſalia in i la non habent locum, vid. n. 38.
29. Hebr, isY, ita hic cum Gur Arjeh fol.
144. COl. 4. med in plurali legendum, ſicuti & in
MSto 2. habetur, ideoq; fuper iſtud: εν (uti
tad in exemplari Hebræo, quòô uſus ſum, quàm
in Bibliis Buxtorf. habetur,) ponenda eſt lineo-
la hoc modo: A, ut indicetur, legendum
elle plen: Se* i. e. qui dicunt, videlicet:
aſſeſſores ſynedrii ſive: judices, qui in hac cauſa
matrimoniali cognoſcunt.
30. Hebr. D' i. e. confirma, imple ſcil. matri-
monium cum illa, nem pe matre ejus filiæ, quo-
niam ma Ppe P o. i. e. ſponſalia in iſta
(foœmina) locum habent ac legitimè contrahi
poſſunt, uti in Gur Arjeh fol. 1444. col. 4. med.
habetur, confer. num. ſeq. 3 1. h. verſ. & verſ.
I 1. h. cap. n. 3 1I. it. tra . Talm. Jevammot, fol.
272. b. üti in D a ov hic allegatur, confer.
Ialkut Part. 1. fol. 170. col. 4. circa medium,
cœtelum verba iſta: WN & c ſequen-
tia usque ad: &X)i. e. ejice, abſunt à MSto 1.
31. Nempè a ppDen .h een i. e. quia in il-
la (οαπ) ocum non habent ſponſalia vel non
legitimè cum illa contrahi poſſunt ſponſalia, uti
in Gur Arjeh loco allegato habetur, confer. num.
antec. 30. h. verſ. & verſ. ſequ. 1I. n. 3 8. & n.
39. ac Jalkut Part. I. 7ol. 170. col. 2. circà fin.
cœterum verbaiſta: p& H& i, e. matrem ejus,
abſunt ab utroque MSto.
† Hebr. rn i& Den Tnn, in utroque MSto le-
girur a Dn Hrpn na n i. e, veluti eſt
filia ſpuriæ aut filia Nethineæ.
32. Hebr. —a'ru; erant autem 'pr Gibeoni⸗-
tæ;

2%. Seiligèt: hic compreh
ſit in matrimonium ducenda, confer. not in

222272

s2Oo0 .

CAP. XVII.

flis ſlii ui &.]
ptura; quoad

revelabis, 34. ſive ea ſitab ipſo, ſive illa abal

tractatu Talmudico: H D. 36. Verſ. I 1. Nudi
pter ſororem ſuam, 37. quæ nata eſt ex ancilla
3 8. ideò dicitur (hic:) filia uxoris patris tui, (nempé:) de illa, (ſermo
eſt) quæ idonea eſt, ut deſponſari poſſit. 39. Verf. 14. Nudimtem patris tui non re-

Scriptura,) quòd ille non reus ſit propter
& petegrina,

zelabis] Quænam (hic) eſt nuditas ejus? (nimirùm) ad uxorem ejus ne accedas. 40.
uit lex,) niſi de illa, in qua filio tuo eſt mari-
tatio, 4 1,. ⸗qexcipitur, quæ compreſſa 42. fuit, ut & ancilla atque alienige-

Verſ. I 5. Uxor ſilütui eſt] Non dixi (in

De filia ejus, *à quo mater ejus compreſla eſt, 33. loquitur Scti⸗
filiam autem ejus, ut & filiam filiæ ejus, quæ ex ip ſius uxore nata eſt, (quid
ſtatuendum ſit,) diſcimus de nuditate uxoris ejus & filiæ ejus, nam de illis dicitur: uon
eil io ſit viro. Eod v. 10: Nuditatem ſiliæ ſlii
tiui] (Ergò) multò magis filiæ tuæ nuditas non eſt detegenda;) ſed ** quia (hic) non fit
dehortatio, (ideò) rectè ac meritò iſtud diſeunt abargumento comparativo, 3 5. ſic in

.

tatem ſilie uaoris patris tui] Docet (hic

tæ, qui tempore Joſuæ facti erant proſelyti, vige

Joſ. c. 9. v. 27.
X Hebr. man iſtud’, ut
An ma Hy i: e. nuditatem filiæ filii tui, ablunt
ab utroque MSto.,

33. Confer, quæ ad verſ. 9. H. ca p. . 27: notata
ſunt, vide & Gur Arjeh ſol. 14 5. COl. I. pfince.
ac tractat. Talmud. Jevammot. fol. 96. a uti in
no new h. loc. allegatur ad marginem,

confer. & Jevammot, fol. 97. a. & Jalkut Part.
I1. Fol. 170. col. 4. fine.
34. Zic infrà v.
44. §& n. 45: Confer. & not.
loc. & Jeyvammot, ol. 97. a.

7

AX. Hebr. NiUiH illa, & ſequentia usque ad:
Jate The Dy, i. e, nuditatem patrui tui & c. †
ablunt hic ab utroque MSto, confer. hic Je-
vammot, ſol. 24. a. b., & Bava batra, Jol.

109. b..

5. Sive: ab argumento 4½ pari ſeu ſimili, Hebr.
r THBTD, de quo vide Buxtorf. Lex, Talm.
fol., 4 19. Confer. & cap: ſequ. 19: Vv. 8. . 3 5.
atque hoc eſt iſtud argumentum comparatiyum,
de quo hic agitur, nempè; ſi nudiras filiæ filii
tui non eſt detegenda, multò magis filiæ filiæ tuæ

vel neptis ex filia nuditas non eſt revelanda; con-
fer. hic tra ct. Talm. Sanhedrin, ol. 7 55 a. prout

in. hor D h. loc. allegatur ad marginem.
26,. Eſt is liber primus partis tertiæ opelis Talmu-

dici agens de frattiis earumque juribus, reperitur

*

& ſequentia;, usque ad:

17. b. cap. habetur, ubi vide num.
in rpan ne b.
40. Nam verba iſta, quæ hic in fine hujus verſus ha-

a. uti in aτ “ν hie allegatur, confer. Jalkut
Part. I. fol. 17 1. col. I. med.

37. Nimirum: ſi illius nuditatem revelaverit vel
illam duxerit uxorem.
3 8:. Sive: allenigena, quæ non eſt de gente Judai-
ca, Hebr. Qel, confer. veiſ. 15. b. cap. aum.
42 S& Jalkur Part: 1. fol. 170. col. 4. cir-
cà fin.

3 9, Vel? quæ legitimô matrimoniò jungi poſſit,
ita hic interpretor pν, confer, quæ ad verſ.
9. H. cap. m. 3 1. nOrata ſunt, vide & infrà Levit,.
c. 2 O. V. 1O. n. 2 1..

bentur, ſüunt exegeſis ſen der laratio membri præ-
cedentis, ita etiam unius ac Tremellius hie no.
tarunt, confer. hic Sanhedrin, fol. 2 8. b. vid. S
ſüpe⸗ V. J. h. Cap. n.. 24. & not. in er r
Ioc. D

41. Hebr. — E,, i. e: conjugium ſeu matrimo-
nium, vide Buxtorf. Lex. Lalmm. fol. 7 8. ut ſen-
ſus ſit: non loqui hic legem, nili de illa, quæ 4
filio poſſit in matrimonium duei; excipitur ita-
que ancilla, S& alienigena ac quæ compreſſa
42. Vide, quæ ſüpràad v. 9. . cep. n. 27. notata
ſunt, confer. & GurArjeh fol. 145. col- I. med.
ac tract. Talm. Jevammot, fol. 2 1. 5. & fol. 97.

a. uti in nat nSE h. loc. allegatur ad mar-
ginem. ”

*

autem locus hic adductus in jevammot, ol. z3.

CA MWI.

2
n 6. all
ter llamgen
NPie⸗
pamn ezniguil
bonem inme

lam ejos 4.

Lod Fetb Ii
Tatgum ejus:
taio tuaconli

ceelati unam.

,e 2mulan,

nreamn non
Verl.11. Ml

—

43. PMwanesze
(onket, hic b

A ri in W

ginemn.

* Vel: Pohibu

totk ut in⸗
”
J10 afis ſam
euta el (5.
† Hebt. Wo
Pwwn ie. pi
(Pfiotes,
Tum ad hune
Moto paulul
44a. Uniinffa l.
deinot,t. 16.
d ol, 7..
6f. Non tame
tatm, Conlſe
h.cap. . 34
it evamtno

(. luattiam

rime ejus ſin
& ſevammot
4). Ita etiam h
Complutenii
peccatotume

ogditnt Ntie
hata eſhlgtid
dictur: non
tann ſlie ſhi
1VO, 35ſ, Hie in
ilDoctt ic
1 eſter ancilla
de lla, letmo
Aru Mi m t.
1e acceda8, 40,
0 tuo eſt mati.
ne Alienige⸗
na.

—

Jevammot, ol. z.
Atun,COnfet, Atuu

1

en kepeſazetit ſel —

nec de geme udi⸗
1l. 16.,cap. dum.
170 (0l. 4, kil⸗

mmoni fungi poſ.

onet,lk 30 rell.
Pide d infta Lerit.

hnehufbsrerlish.
latatio membti pre
1e Tremel ius hit no-

not. in N H

bojum len manimno⸗

alm. ſol de u en
ny nili de lqurA
mouci,ertigitut H.
4 14 que conhplells

cahen 1) 00ig

ſol 14 5. tolet mel.
ſol⸗ 1,6.& fol. 7
e,legatur 1dmaN.

.

CAP. XVIII ILEVIEICII. 221
na. 43. Verl. 17, Nauditatem axoris & liæ ejus] Non prohibet * (hic) Scriptura, niſi pro-
pter illum, qui grius matrimonié junctus fuit, fideò (hic) dicitur: non o, quod no-

.

nam ejus, qui ) i. c. accipiet uxorem & matrem ejus, 44. ( nempè,) ſignificat acce-
ptionem (in matrimonium ) aft qui compreſſit mulierem, ei permiſſum eſt, ducçere fi-
liam ejus. 45⁵. Eod. verſ. 17. Garo ejus ſunt] i. e. Proximæ ſibi invicem ſunt. 46.
Eod. verſ. 17. Selus eſt] (Dictio H notat:) ay i. c. conſilium (ſicetiam hic) juxtaà
Targum ejus: NO NX Ni. e. confilium 47. peccatorum eſt, nam (prava) cogi-
tatio tua conſilium tibi dedit, ut peccares. Verlſ. 18. Ad ſororem ejus] i. e. Ambas,
veluti unam. 48⁸. Eod. verl. I8. Ad laceſendum] (Verbum X bic) notat Hg
i. e æzmulam, (nempè,) ut faciat alteram alteri & i. e. æmulam. 49. Eod. verſ. 18.⸗
Ila adbitc?t vivente] Docet te (hic Scriptura,) quod ſi quis expulerit (vel repndiave-
rit) eam, non poſlit ducere ſororem ejus omni tempore, quo illa adhuüc in vivis eſt.
Verfſ. II. Molech] Idolum erat, quod vocabatur )P, cujus is fuit cultus: tradebat
Z 2222 2 (pa-

tat Hrup i. c. acceptionem (in matrimonium eodem modo ſe res habet quoad pœ-=

ſtri inde nata eſt, quia in editione — litera
Mem eſt dageſlata, ita, ut ejus radix lit r i. e.
cogitavit, ſic in not. 'pa n, hic exponi-
tur, confer. Chagiga, Ol. I1. 6. & Jevammot;
Jol 3. a. & Sanhedrin, fol. 75. a. & Keritut, ol.
5. a. & 0l. I 5. 2.
4 & Subintellige non jungas tibi matrimoniòô,
hinc un us ac Tremellius hic notàrunt, polyga-
miam ſimultaneam prohiberi, vide in eorundem
notis plura, conſer. autor tractatus Gallici, qui
inſcribitur? Hiſtoire Cri'ique desdogmes & des
cultes & c. Part I. c, 2 1. p. 160. edit. Amſtelod.
vid. & tract. Talm. Kidduſchin, fol. 5o. 6. uti in
nat rew b. loc. allegatur ad marginem, ubi
in notis icribitur, quòd particula? 7: lignificer

43. Exteanea, peregrfina, vide v. 1 I. H. cap. n: 3 8.]
² onfer. hic Sanhedein, fol. 23. a. b. & Jol. 75.
A. nti in Ne mnY h. loc. allegatur ad mar-
ginem. . 1”M
*W Vel: prohibuit, Hebr. ihde, ſic in Bibliis Bux-
rorf ut & in utroque MSto atque in editione
Den H hic legitur; inexemplari Hebræo,
quò uſus ſum, habetur: d i, e. dixit vel lo-
cuta eſt’(S. Scriptura) S
† Hebr. 1 7y in MSto z. legitur y,
Pea i.e. propter deſponſationes ſeu nuptias
(priores,) cœterum ordo notatum Ralſchiana-
rxrum ad hunc verſum & ſequentes in utroque
MStO paululuùm mutatus eſt.

44. Uti inft Levit: e. 20. v. 1 4. habetur, ubi vi . artic⸗
de not, h. 26. confer. & Jevammot, ol. 22.: b. y ac ſi diceret r — i. e. ſimaàl cum fo-
& jol. 9 7. a. . rore ſua, nam trad unt Rabbiai: qui deſponſat

ſibi fœiminamelusq; ſimul ſororem 1wHααπ παπ
i. e. illa non habetur pro deſponſzta, ſic ibidem.
49. Vel: Zelotypam, quæ alteram odié, invidiä
ac Zelo angit & cruciat, vide Baxt. Lex. Talm.
46. UMaenam lunius ac Tremellus verterunt: p 0% Jol. 1900. conſer. levammor, Fol. 3. b. & ol.
D zimæ ejus ſunt, confer, bic Chagiga, ſol. 1 1. b. 19. a. it. Fol. 2 8. b. &W Kidduſchin, fol. 20.5.
& Jevammot, Fol. 3. 3. & Keritut, ol. 5. 2. Zebr. r hæc ac ſequentia, usque ad: ES.
47. Ita etiam habetur in verſione Latina editionis i. . Molech, abſunt ab utroque MStO, confer.
Complutenſis; aſt , Fagius tranſtulit: ſcelus hic evammot, Fol. 8. a. ?. & ol. 9. a. it /Ol. 13
peccatorum eſt, explicatio Commentatoris no:- 2. & Horajot,ol. 3. a

n tamen Rliam ſuam, ex compreſſa ſuſce-
ptam, Confer, ſuprà v. 9. o cap. n. 27. & v. 10.
h. cap. n. 3 4. vide & not. in D- re h. loc.
it. Jevamtnot, ol. 2 1. 5,

4 5. No

.

922

filium pedibus ſuis traducebant † medium. 5I. Eod. verſ. 2 T. Non dabis]; Hæc
fuit traditio ejus (fili) in manus ſacrificulorum. Eod. verſ. 21. Ad tmducendum
Molecho] Hæc fuit traductio per ignem. 52. Verſ. 23. Confuſio et] (Dictio Ha)
ſignificet addictionem 53. ad libidinem & ſcortationem atque adulterium, * ſic (ac-

cipitur in illo:) & ira mea ſuper D5Nn; 54. alia expoſitio: (dictio) — no⸗-
tat ee i. e., confuſionem 55. ac mixturam (nempèé?) ſeminis humani cum ſemi-

ne jumenti. Verfſ. 2 8. IUli non evomat vos terra] Res ſimilis eſt filio regis, cui ali-
quid, quod nauſeam affert, comedendum dederunt, quod in ipfius ſtomacho non-
permanet; ſed ipſe evomit illud, ſic terra Iſraeélitica non ſubſiſtere facit eos, qui pec-
catum commitunt, 56. Targum ejus (ſcil. verbi &εν) eſt: ut non ſp))NN i. e. eva-
cuet, notat (enim) Pi. e. evacuationem, (ut ſit ſenſus:) evacuabit ſeipſam (terra)
ab illis (habitatoribus.) Verſ. 29. Animæ, ** quæ faciunt] Id eſt: tàm mas, quâm
fœmina, juxtà ſenſum literalem. 577. Verſ. 30. Er obſervabitis olſervationem meam]

lu

(Hoc

50. Ita hic interpretari volui emmn, quo nomi

ne Judæi gentilium ſacerdotes vocare ſolent, con -

fer. hic tract. Talm. Sanhed:in, fol. 64. . uti in
eR DY h. loc. allegatur ad marginem.
† Hebr. wayn, in MSto z. habetur in ſingulari:
PayH i. e. & traducebat, id „quod ad patrem
referri poterit.
51. Confer. Deuteron. c. 18. v. 10. n. 59. lubet
hie cum Lactantio lib. I. c. 2 I. exclamare: 0
dementiam inſanabilem! quid illis iſt: Dii am-
plius facere poſſent, ſi eſſent iratiſſimi, quàm fa-

ciunt propitii? cum ſuos cultores parricidiis in-

quinant, orbitatibus mactant, humanis ſenſibus
ſpoliant & c. & paulo anté: quid dicam, non in-
vyenio, tam barbaros, tam immanes fuiſſe homi-
nes, ut parricidium ſuum, id eſt: tetrum atque
execrabile bumano generi facinus, ſacrificium
vocarent, confer. Megilla, Fol. 2 5, a. & Sanhe
drin, Fol. 64. a. b.
52. Confer. hic Levit. c. 20. v, 3. n. 4. & n. 6: it.
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
5§5 3. Vel: dedicationem, quaſi conſecrationem
Hebr. “*ν, de cujus verbi ſignificatione con
fer. Deuteron. c. 22. V. 9. & c. 2 3. v. 17. autor
noſter àd Levit. c. 20. V. 12. vocem an) exponit
ax i. e. turpitudinem, confer. num. ſeq. 54.
& Levit. dict. c. 20. v. 12. n. 23. it. Jalkut Part.
1. ol. 17 1. col. 3. med. fignificat & *νρ cinæ-
dum, vid. Deuter, dict, e, 2 3. V. 17.

* Hebr. e n, abſunt iſta 4 MSto 1. con-
fer. hic Sanhedrin, fol 54. a. b.
54; Id eſt: turpitudinem, probrum eorum, ita ex

ſchi not. alii tranſtulerant: everſionem, con⸗
ſumptionem eorum, 4 rad. Mha, vide num. an-
tec. 53. & num. ſequ. 5§55. cœterum verba iſta.:

rum, abſunt ₰ MStoz.
55. Sive: permiſtionem, 2 rad. ya, confer. num.
antec. 54. & infrà l. evit. c. 20. v. 12. D. 2 4.
56. Perſpicuam iſtius loci explicationem videin
not. pon ne h. loc. confer, hic Sanhedrin,
fol. 60. 2. & ol. 8 1. a. it. Maccot, Fol. 24. 2. &
Schabbat, fol. 3 3. 2. & evammot, ol. 2 1. 2.
it. Bava batra, ol. 8 8. b. & Temurah, fol. 29.

a.
XxX Confer. hic evammot, fol. 8. a. & fol. 54. b.
it. Kidduſchin, fol. 67. b. & Bava batra, ol.
88. b. & Bechorot, fol, 56. b. & Keritut, fol.
23.⸗ b. 1

ac cap. ſequ. 19. v. 3. Sign. * it. Kidduſchin ol.
20. b. & Bava kama, Yol. 32, a. it. Maccot, ol,
23, a. & Keritut, fol. 2, b.

mente Commentatoris noſtti vertendum erit,
quod Efai. cap. 10. v. 2 5. habetur, ubi vide Ra-

Snn 79 R) i. e. & ira mea ſuper probrum eo-

õ
57. Confer. quæ ſuprà ad v. 6. h. cap. Sign. “N
notata ſunt, vide & not. in pom new b. loc.

(pater) filium ſuum ſacrificulis, 5o. qui ſtruebant duos rogos magnos, interque illos

Hocdicl len,
niniin eile
ſter ac 10 bion

il.1.
deltie
gent.
eccato, Manm
ieh

nataln Ac, 6
lepitur.) nec)

ui lanctifico
tl habetur:) in

an, atgul ſattt

——,
8. Nimi um 5
ſerrent illa, d
tar.) ei
Son woe
ſg. Vel: (Onde
modam cellttu
(Onlet. not. i

Tagalmn.Moedk

a, & eramm
b

Kge: (osgte

rum enam toe⸗
not. N N
1, Hebr. 2 .
ta precept
de Buxtoft. ,.
fol. 16. eo
WN
nem Alegarn
1. fuut lenten
bilaliud ſei
conſet,num.
Vide & no in
1. Ii el: legi

intthhg
r N
Huditen dent,
diio e
etun ſie a.
1) — no.

nani cum lemi. 4

0 tegis ll ali⸗
Komacho non.
eltes,ui pet⸗
S“
iee ers.
kleipſamſterne)
.
Uum mas, quimn
varionem mean
(Hoc
lla, NAt. 1 col⸗
a.b.
pbrum eorum ita ex
ri vertendum erit,
betur, ubi ide Ad.
. eretlionem, ton⸗
. D Vide numn. ).
Cterünmn verba illa:
aluper probium eo⸗

..n, oater uum.
10. F. 12, 0. 4.

hh.

Plitcaionen ilein
Onfer, hic Zanbedlin,
Mccot ol 24. 2 8
amſnot, ſol 1 1,
Temurel, fl. 19.

d. ans bitn, ſol

7. 6. ,. . din.
a Dr L,. , .
7 Niddu dbin il
zu a it Mao, ſil

CAP. XIN.
luamini in eis ego ſum Dominus,

nim rei eritis perditionis, 79. i

peccato,

fanatam &c. (ibi mox

am atque patrem ſuum timebitis] i. e. Unusquisqu

LEVITICI. 223
monitum ſirsynedrium. 5³. Eod. verſ. 30. Et ne pol-
Deus veſter] Ecce ſi polluemini, ego non ero Deus ve-
ti) à me, & quænam utilitas erit mihi in vobis? vos e⸗
deò (hic) dicitur: ego ſum Dominus, Deus veſter.

(Hoc dicit lex,) ut ea de re ad

ſter ac vos profani eritis (reputa

CAP. XIX.

ErI. 2. Alloquere totum cxætum fliorune Wrazli] Docet (hic Scriptura.) quòèòd
Sectio iſta di cta ſit in cœtu, quia pleraque ſubſtantialia 1. legis ab ea depen-
dent. Eod. verf. 2. Sanéti eſtote] Eſtote ſeparati 2. à ſcortationibus & à
nam ubicunque tu reperis ſepimentum ſcortationis, 3. ibi tu invenis
Pi. e. ſanctitatem, 4. ſic (ſcripturm reperitur:) mulierem meretricem aut pro-
ſequitur:) ego ſum Dominus, * qui ſanctifico vos, 5. ſic (alibi
men ſuutn, (ſtatim ſequitur ibidem:) ego ſum Dominus, 6.
uoque in loco legitur:) ſancti ſint, (ac ſtatim verſu ſequen-
m & profanatam. 7. Verſ. 3. Quisque mat em ſu-
e ex vobis timebitis † patrem ſu -
2722 3 um
quò pravæ concupiſcentiæ quaſi mutus ac paries
objicitur, ita exponäur in Gur Arjeh fol. 145=
eol. 2. fin. ubi vide ſis Hebræa, confer. & &*
Na ati in 'mamt Mmw h. Ioc, allegatur ad mar=⸗
ginem. *
4. Senſus eſt: ubicunque de ſcortatione vitanda
loquitur S. Scriptura, ibi etiam ſanctitatis ſive
ſeparationis fit mentio, uti exempla,Commen-
tatore noſtro hic adducta, iſtud declarant.
X Hebr.’ aR iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
nie 'E& i. e. quisque matrem ſuam, abſunt 2

legitur:) nec profanabit ſe
qui ſanctifico eum, (alio q
ti habetur:) mulierem meretrice

58. Nimitum Syredtium hic admonetur, ut 0b
ſervent iſta, nam IIraeélitæ jam fupra (verſ. §.
b. cap.) ea de re admoniti erant, ſic in not.
non mMov hic exponitur.
9. Vel: condemnabimini ad interitum & omni
modam deſtructionem, ita juxtà Hebiæum,
confer. not. in naen ne y. 10c. it. tract.
Talm. Moeëd katon⸗fol. 5. a. & Chagiga, ol. 11.
a. & evammot, fol. 2 1: a. it. Schevuot Jol. 7.
x„ Sive: congregatione, ſcil. omnium Iſraélita-

rum etiam fœninarum & patvulorum;, ſie in MsSto I.
not. em Me hic expenitur. §. Sic Levit. cap, 21. Vv. 7. & v, 8. reperitur ſeri=
um.

I. Hebr. i. e. eorpora;, quo nomine fundamen-
ta ac præcepta legis 4 Rabbinis appellantur, vi-
de Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1 45. & Gur Arjeh
oDl. 145. col. z. fin. ir. I'orat Cohanim, at
a NN, uti in "a h. loc. ad margi
nem allegatur.
2., Juxtà ſententiam autoris noſtri hie ni
hil aliud ſignificat, quam = ) i. e. ſeparati.
confers num., feq 4. && cap. ſed. 2 0. V. 7. N. I I.
vigde & not. in has , h, loc.
2. Id eſt: epimentum ſcortationi oppoſitum,

6. Vide Levit. dict. cap. 2 1. Vverſ. 15.
7. Sic Levit. alleg. cap. 21. V. 6. & v. 7. habetur;
coterum verba iſta: ô e ,&α , e. ma⸗
lierem meretricem & profanam, abſunt 4 MStO&

2
† Hebr. m re nte 7 abſunt iſta 4 Moto
I. confer. hic tract. Talm. Jevammot „Jol. 5. b.
& ol. 6. 2, b. it, Kidduichin, JFol. 29. a. & fol.
30: à. b. ð”

=

9²24

—

TIEVITICI.

um ac matrem ſuam, hic eſt ſenſus literalis; ** expoſitio autem ejus allegorica eſt:
non mihi (luccurrit hic quoad ſenſum literalem intelligere aliud,) quam Ni. e. vi-

rum;

8. de Ni. e. fœmina quidnam (ſentiendum eſt? reſpondetur ) quando illa

(Scriptura) dicit: timebitis, * ecce hic duo (comprehenduntur) ſi res ita ſeſe habet,
cur (igitur hic) dicitur O) Ni. e. vir? (nimiràùm,) quia in poteſtate viri ſitum eſt face-

16

** aſt mulier ſub aliorum poteſtate eſt conſtituta,. Eod. verſ. 3. Matrem ſuam

ac patrem ſuum timebitis] Hic præpoſuit (Scriptura) matrem patri, quia manifeſtum-
eſt ½ coràm illo (ſcil. Deo,) quòd filius magis timeat patrem ſuum, quâàm matrem lu⸗

am; aſt quoad honorem (parentibus debitum,) præpoſuit (Scriptura) patrem matri, 9.

quoniam coràm illo (Deo) manifeſtum eſt, quòd filius matrem ſuam magis honoret,

quàm patrem ſuum, quoniam illa blandè allicit eum (filium) verbis. 10.

Eod. v. 3.

Et Sabhatha mea cuſtodietis] Connectitur Sabbathi (obſervatio) timori patris, quaſi
(Scriptura) dicere velit: quamvis te admonuerim de timore patris; ſi (tamen ille-)

dixerit tibi: viola Sabbathum, tu non obtemperabis illi, oodem modo † etiam circa
Eod. verſ. 3. Ego Gam) Dominus, Deus veſter] Tu ac

cœtera præcepta omnia. II.

pater tuus obſtricti eſtis ad me honorandum, quapropter non obtemparabis ei (patri
tuo,) ut irritum reddas dictum (ſive præceptum) meum; quisnam vero eſt timor (pa-

4

xXX Hebr. νÜ& en iſta & ſequentia, usque ad:
N Ni. e. timebitis, abſunt à M Sto 2. confer. hic
Bava mezis, fol. 32. a. & Keritut, fol. 2 8. a.
Sic dictio π abinitio hujus verſus habetur, un-
de alicui dubium oriri poſſit de N i. e. mi-
na, an & illa ſub hoc præcepto comprehenda-
tur, conſer, hic Torat Cohanim ac tract. Talmud.
Kidduſchin, fol. 29. 2. prout in nnn no h.
loc. ad marginem allegantur, vid. & Jalkut Part.
1. fol. 17 2. col. 2. med.
X Nempeè: numero plurali, qui ad minmimum duo
complectitur, intelligitur itaque hic non ſolam!
vir; ſed etiam fœmina, confer, cap. præced. 18.
v. 6. Sign. ** & eod. cop. v. 29. D. 57, Vide &
noi. in Sman mneow b. Ioc.
XXX Vel vir poteſtatem habet agendi, ipte ſui ju-
ris, non ſub aliorum poteſtate conſtitutus eſt, ſic
uti mulier.
† ſ Hebr. M* 9 iſta, ut & ſequentia, usque ad:
„e8 ., i. e. quoniam coràm illo (Deo) ma-
niteſtam &c. abſunt à MSto 1.
9. Uti Exod. cap. 20. V. I 2. habetur, ubi quoad
honorem pater præponitur matri.
10. Id eſt: blandis verbis compellare ſolet Kili.

3.

3
4

um, ſic & in Gur Arjeh fol. 145. c0l. 3. med.

exponitur: naO nn e en i. e. al⸗
licit illum (filium ſuum) verbis blandis, Tudæi
Germanicè bunc locum vertunt: Sie iſt ihn
erziehen mit oun i, g. educat illum (ſi ium
ſuum) adulatione, in not. an ne verbum
ro, quod hic habetur, exponitur nnpn
rN i e. pellicit illum, nam Hebræa iſta:
nD) i. e. ſi quis pellexerit (quæ Exod. c- 22. V.
16. habentur,) Chafdæus vertit: e ei. e.
ſi quis pellexerit vel perſvaſerit, confer. Buxtorf.
Lexic. Chald, ol. 2333. in MSto z. poſt: b-

i. e. verbis, addita ſunt iſta: 72N a&n 199

n i. e. quocircà (vox) pater eohæret (verbo?)
honora, vid. Exod, 7, 2 O. V. 12. ubi honora pa-
trem tuum.

† Hebr. iſtud, ut & ſequentia, usque ad: vuay
1. e, ut irritum reddas, abſunt à MStO z. conſer.

hic tract. Talm. Schabbat, ol. 69. b. & Jevam-
mot, ſol. 6. a.

I11. Quæ ne violes, Deo magis, quam patri tus

obedias, confer- hic not. ad librum Prec. Jud.

part. 2. Pp. 57. a. pr. & Gur Arjeh †ol. 14 5: col.

3. fin. item Jevammot, FYol. 5. b. ac Bava me-

zZia, Fol. 32. ſicuti in Nowb. loc. alle-

gantur ad marginem.

CaAb. XIX.

ytant er e

cNN.

—.
tis! nichirinm⸗
rerbis eczſeß
abest flins
l
elimetnt. 4.
e, le nihili;
FEocd, vetl. 4¹

bisAsei

ſed alii heiant

tec ab alüi kf

ie, nilizut 4.
ut comedantu
weretuteistel
nanentk ſücin
ſpan ſuniftal
in denexolen

In nons
ſenes loquunt
Venit, ut pater
on ne !
wN i e n
2Deuct à Möto

biique not, di
11. Vel comt:

1n. 1I 5.iges
at tractat. Ta
inen e

ide biam n

13. Reljicnhat
1atOr n0lier
N honnuli
quaſi qui non
ad Paraphr. 6
Tora Cok

Alepatur ad1
14. Vel ſterti⸗

teiur, ſtilicd
Domn /, loe

kebr wyne

N.

llegorica e.
nWiee, Vl.
²) uangoil
in ſele habet
ſuum eſt kacz.
Maren ſuan.
maniteſlum.
mn matem a⸗
datrem matti,g.
magis honotet,
i patris, dualt
men ille
† etiam citd
Neſer] Tua
parabis elhetti
0elt umor pe⸗
tri
etbis blaais, udei
nunt: Sie iſt ihn
ducat ilumt h um
eN Wod verbumm
r, etpomitur dnnn
am Hebræd ill:
õ
Ventit: 70 VNi,e,
lit, colet, Bugtotk,

MSto ¹,polk de

õä
er eohetet elbo.)
12, Ubi: honofa pa-

n, ete1: )
Unt à MN0 , con et⸗
l 69.b. &eam.

F guam aliitb

btum Hiec Jus.

1 Atſeb fol 4 cel. ..

b, ac Dara he:
* 4

tris? nimirùm) non ſedebit (flius) in loco ejus nec loquaturin loco, ubi ille eſt,*
præbeat (filius patri ſuo,) induat eum veſtibus a eis, intr.
mum) atque educat. Verſ. 4. Ne 1eſzitiatis ad idola] Ut illa colatis, (dictio) He&&

fignificat 3. ,
Zilimetur. 14. Eod, verl.4. Ei Deos onfiatiles] Ab initio iſta (idola) ſunt

*

—

nec
verbis ejus repugnet; 12. quis autem honor eſt (patris? videlicèt) cibum ac potuin
atque calceis, introducat illum (in do-

CLCEVITICI.

Ni. e. ne. 13. —i. e quaſi non (vel nihili ſcilicèt idolum) iſtud

1. e. res nihili; ſi vero poſt illa reſpexeris, tandem facies ea NAN i. e. Deos. 15.

Eod. verſ 4. Non ſakietis vobis] Non facietis (Deos fuliles) aliis, nec alii (faciant) vo-

bis; ſi vero dixeris,(verborum iſtorum hunc eſſe ſenſum:) non facietis vobis ipſis;

ſed alii faciant vobis, ecce jam anteâà dictum eſt: non erit tibi, 16. nempé nec à te-

nec ab aliis factus. * Verſ. §. Quanm autem ſacriſizabitis &c.] Non dicitur textus

ſiſte, niſi, ut doceat, quòd non fiat orum (ſacrificiorum) mackatio, niſi eum in finem,
ut comedantur intrà tempus iſtud, Wj., nam ſi (hoc ideò hic dictum eſſet,)ut conlſti-

tueretur eis tempus adcomedendum, ecce jam anteàâ dictum eſt: ſi votivum aut ſpon-

taneum facrificium fuerit oblatio ejus &c. 18. Eod. verſ. 5. Juxrtà volunttem pe-

Dram ſacrißiabitis illud] Initium ſacrificii ejus ſit propter beneplacitum, †ut ſit vobis
in benevolentiam, 19. nam ſi cogitaveritis de illo- cogitationem profanam,

In notis Won mew locus iſte fic exponitur: ur confer. hic Schsbbat, /0l. 149. .
ſenes loquuntur alter poſt alterum & tempus 15. dive: Divinitates, ac ſi aliquid Divini eis in-
venit, ut pater loquatur, non loquatur filius ejus ſit, dum eis cultum tlibuis; reſpicitur autem
eMD i. e. ex locO ejus, cœterùm iſta: Tan) N) die ad'votem 7 *,, quæ hoc veriu 4. habetur;
Wypa i. e. nec loquatur in loco, ubi ille eſt; paulò ahtê autem vocantur s&, quaſi ſint
absünt à MSto I. confer, infrà verſ. 32 hs cap. . nihili, confer. not, in a h, loc.
4. Scilicèet : Deus alienus; ſicuti Exod. cap, 20.
12 Vel: contradieat, confer., infrà Verſ. 3 2, H. cap. 4. habetur, ubi vide not. n. 2 1. confer. & not.
n. 1 55. vVide & Gur Arjeh Jol. 14 5. col. 4. prine. in —e mRD p. loc:.
ac tractat. Talm. Kidduſchin , Fol- 32: a. prout „ Vel: nec tuus nec aliorum (ſit Deus.) ſic juxta
in pon rnew h, loc. ad marginem allegatur, ubi Hebræum vertere poſſiis
vige etiam notas I7. Nempè : quod hic determinatum eſt, confer.
13. Reſpicit hac expoſitione allegorica Commen- pauloô poſt V. 6. h. cap. n. 2 3. & v. 7. h. cap .
tator noſter ad vocem bt, quaſi fit & Nᷣ 24. S ExoOd. c. 29. V. 3 7. De,1 1 3. it⸗tract. Talm.
enunnonnuli dictionem iſtam & copoſitam Sevachim, ol. 47. a. && Menachot, fol. 110. a.
putant ex 21. e: ne vel non & 2 i, e: Deus, b. it. Chulin, fol. 13: a. & Fol. 29. a. ..
quaſi qui non ſint Dii, confer. P. Fagius in not. 1 g8. Uti ſupra Levit. c. 7. V. 16. Babetur,
ad Paraphr. Chald. : loc. it. num. ſed. 14. vid. , hic Gur Arjeh Fol. 146. cOl. 1. med.
S Torat Cohanim, mi in pe H. loe. † Hebr. nme py, in utroque MSto pro o
. allegatur ad marginem. legitur , ut ſenſus ſit: propter beneplacitum
14. Vel: ſieuti nullus Deus aut veluti nihil repu- meum, vel: propter quietem animi mei, ſic-
teitur, ſeilicèt idolum iſtud, confer. not. in 5O fſuxtà Hebræum.
De b. oAoc. 19. Id eſt: ut illud ſacrifieium ſit Deo gratum &
Hebr. wyn, ſic in MSto 2 , pro 'y legitur,g ac

bique not, Sign.

confer.

.

926

LEVITICIL.

Cät. XISY.

2 non iſtud reputabitur vobis ad gratiam coràm me. Eod. v. 5. Axt volunptem veſtram

(Didlio ſ ſignificat linguâ vernaculâ:) appaiſement, 21. atque hæc eſt expoſitio

ejus literalis;

Kabbini autem noſtri docent inde quoad eum, qui (circà alias * res
5 um, gui

occupatus eſt in ſacrificiis, quòd ille profanus 22. fiat, quoniam opus eſt, ut ille ex

ropoſito (non aliud agendo) mactationem peragat. Verl. 6.
datur] i. e. Quando ſacrificare vultis illud (ſacrificium,) mactabitis iſtud pro-

Lomt

uo die ſacrificabitis,

ter illud tempus, quod vobis jam antè 23., conſtitui. Verſ. 7. Dusd ſi comedendo

comedetur & .] Si (ſcilicèt)

24, nam ecce jam anteâ
tui pacifici &.

iſtud non †† ſit id, quod (comeditur) extrà tempus ſuum,
dictum eſt: quòd ſi comedens comederit de carne ſa crificii
25. docetur (itaque ſive exponitur) iſtud de re, quæ (comeditur) ex-

trà locum ſuum, 26. forſitàn iſti erunt rei exterminii 27. propter illius comeſtio-
mnem:? lex dicit: & anima, quæ comederit de illo, iniquitatem ſuam feret, 28. de il-
lo (dicitur ibidem;) non verô de eo, quod ei conjunctum eſt, 29. excipitur id, quod

ma⸗

acceptum, confer. P. Fagius in not. ad Paraphr.
Chbald. h. loc., ubi duplicem iſtius textus adducit
expoſitionem, vide & not. in non r b. lec.
20. Senſus hujus loci eſt: ſi vos ſtatim ab initio,
dum mactatis, in animum veſtrum induxeritis,
ut de ſacrificio iſto comedatis extrà tempus vel
locum ſuum, id Deo haud gratum erit, confer.
Levit. c. 7. V. 1 9. num. 63.⸗ & infrà v. 7. b cap.
num. 30. it. Levit. cap. 22. V. 29. num. 9 3. *
num. 97. *
2 1. Sic exprimo WwaeDN, ita enim hic legen-

dum puto, ſicuti & Genel. c. 3 3. Vv. 10. habetut;
— A . .. .
non verd WameDae prout in editione nep

sr & in exemplari Hebraico, quo ulus ſum,
hie legitur, in Bibliis Buxtorf, hoc loco habetur
.N—— .
Italicè usaN RDD ie. voſira volontà, La-

tine: veſtra voluntas; ſed hic Judæi cujusdam
Itali interpolatoris manum interveniſſe puro,
confer. infrà Levit. dict. c. 22.V. I9. n. 60: vide.

S& Exod. c. 2 5. verſ. 2. ne I: in utroque Msto hic
legitur: ODeDN; ſed legendum, ut ſuprà.
X Vel- alia in re, aa, ſicuti habetur in
noft. b-n in ſuper Commentarium Ralchi
Hpye, loc.
22. Confer. hic, quæ infrà ad Levit. dict, c. 22. V.
29. n 95. notata ſunt, vide & tractat. Talmud.
Chullin, ſol. 13. a. prout in 'nar D h. loc.
ad marginem allegatur, vid. R. Salom. Gloſſ.

ad Cbullin dict. ol. 13¾. a. & Ja kut Patt. 1I. ol.

172. col. 3. princ.

23. De quo vide Levit. alleg. c. 7. v. 16. confer.

& veri. præced. 5. n. 17. it. Peſachim, ol. 3. a.
S& Megilla, fol, 20. b.

† Hebr, oy e —&, in MSto I. omiſſa parti-

ticula negativà ſic legitur: uan, ee
) i. e. fi (ſcil.) iſtud ſit extra tempus ſuum, eſt
locus iſte ſatis obſcurus.
24. Nam hac de re jam ſupra Levit. c. 7. v. 19. di-
Qum eſt, Confer. verſ. antec. 5. H. cap. n. 17. it.

ExoOd. c. 29. V. 37. n. 11,3: a0c Levit. dict. c. 7. v.

1 9. n. 6 3. it. Deuteron. c. 17. V. 1. n. 2. & Se-
vachim, fol, 56. b. & Peſachim, fol. 16. b. &

Joma, fol. 7. 2.

2 5. Prout Levit. alleg. e. 7. V. 18. habetur, confer,
hic Sevachim, fol. 2 8. a. b. & fol. 29: a.

2 6. Si ſcilicèt ſacrificium extra locum ſuum i. e.

ex tra tapetes ocellatos, mactetur, ut ſenſas ſit:

ſed loci conditionem denotare; confer. Exod.
alleg, 6.29. v. 37. D. 144. & Levit. 6. 7. v. I 9. 0. 6 3. vi-
de & not. in paa ne . loc. ac Jalkut Part.
I. Fol. 172. col. 3. princ. .
27. De voce r i. e. exterminii, quæ hie habetur,
jam ſupra ad Levit. C. 4. V. 2. n. 3: aliquid di-
um eſt. ðUM =èð
2 9. Sicuti Levit. alleg. g. 7. V. I 8. habetur; quo-
modo verò iſtud intelligendum ſit, vide verl. ſeq.
8. n. 31. =
29. Vel: quod ei aſſoeiatum eſt, quod ei cohæret,
Hebr.

. 4
. 9, Elerum

particulam &, quæ hic haberur, non temporis

mechtum ekl

onetlrit Mdi

cuis punliur P.
gvonien ſann

ler& n Nael

luti (acipitut 1
catnium es val

Et hicilegun /

—
Hebr. on intel

* 118 1 „
grumm, quod con

0. 19˙

4, 5.

cum ſuum,
(othederet, con
120, K l. 14. h
31, not. in

31, Fire: imegte

Ge & venl. anter⸗
eit quOad parte
8 Temutah,
32. Corlen que:

1, 30. n0tata u

6l 44 d e

loe. Allegamut

4. Tea ineaerprors
33 ta inteſpret 0

ur, ſige, gue
& n, 13. de hoc
te
34. Elt is ibet o
mucici trattans
fer. aln?
35. De hocargun

Intr. Leylt. 4,2
1

9

4 7
7.

fruſtum ute fra⸗

ANy.

—
Mken, Peſtram
Ec eſt eNpoli.
Ar, gtf. 4
rcã alias 1)
s elt ut ille e
4 lutrißtaliti,
abitig iſtu Nto⸗
) 1
uc ilonegenc
fi tempog ſoug,
ecarne liciifci
(omediur)et.
Lilllus comeltio.

leret, 11. deil. † —
ciditut ,tod

ma⸗

l.7. V. 16. Cnle.
Delachim, ,0b 3,3,

Sto 1. Omiſlä datti.
n e
Gra tempus laum elt

Leyit, ge7. V, l,i⸗
õ

Aglerit dic, c. . N.

177V. l,M, 1, FK⸗

7. 1 habetut conlen, .

ol. 19, 4,

utra 1ocum dum e.

Cetut, Utlelliuslit

abetik, nOn temporis
otare; confer⸗Lro,

eyit e. .Fel alz,Ni⸗
H. loc, ac altut batt.

nini,gur hit babetdt,
Ve 7.

11 6, nabent; glo.
Cum dt ice etl ſee .

elt, guod ei cona⸗
nale Aepr⸗

1 3. aliguid ti⸗

mactatum eſt in cogitatione 3 o. comedendi extrà locum ſuum. Verl. 8. Er get
comederit illud is iniquimtem ſuam ſetet] De reſiduo toto z1. loquitur Scriptura, nee
quis punitur pœna excidii propter id, quod mactatum eſt extrà locum ſuum, 32.
g jam anteà iſtud excepit 33. Scriptura; hoc autem de reſiduo toto dicit
(lex,) & in tractatu Talmudico 34. docent iſtud (Rabbini) ab argumenta
comparativo. 35. Verl. 7. Abominatio] (Dicio ſignificat) abominabile, ve-
luti (accipitur in illo loco:) & fragmen (ſeu fruſtum) H i e. abominandarum-
carnium ex vaſis eorum. 36. Verſ. 9. Won penitus demerei latus agri tui] (Præcipi-
tur hic,) ut relinquat (aliquis) angulum (ſive latus) in fine agri. 37. Eod. verſ. 9.
PEt Gicilegium meſſis tuæ] Spicæ, quæ decidunt tempore meſſis ** una aut ua (Cde

thæ notant eſte legendum PM i. e. jus, uti hic &
in btroque MSto habetur, Germ. Suppen vei
Bruͤhe/ vide notas Commentatoris noſtri ad E-
Ialæ locum allegatum.
* In not. ha e id exponitur: in fine meſſis
agri; non vero in illius initio, ubi & Torat Co-⸗
hanim allegatur, in Msto z. pro: a i. e. in fi=
he, egitur: Irin I. e. in medio, eonker. hic tract.
Talm. Schabbat, oſ. 2 3. a. & Chulin, Zol. 137.-
a. & fol. 141. b. it. Temurah, fol. 6. a. & Neda-
rim, fol. 6. b.
37. Confer. hic R. Silomo ad Levit. c. 2 3. V. 222.
n. 5 1. & ad Hiob. c. 3 I. v. 3 8. itein ad Efai. c.
33. V. 6. & P. Bagii not. ad Paraphr. Chald. t,.
loc, nulla quidem hie quantitas anguli, in fine
agri felinquenda Ten i, e. ex lege (ſive juw-
ta verba legis determinata eſt; aſt danen i. .
juxtà Rabbinorum ſententiam fuit una pars ex
Sexaginta; PA R, uti habetut in notis ad
librum Prec. Jud. patt, I. p. 5. 2. med. it. part. 2.
p. 242. b. mmed. & p. 26 2. 3. fin. ac ligitéoot.
zd Matth. c. 6. V. 2, . 3, D. 29 1. edit. Lipf. S
D. Wasgenleil. Sot. p. 504. & p. 507. n. g. wide
& Torat Cohanim, uti in 'nam nev b. loc.
aliegatur ad marginem.

—

2 6

.—

quoniam jam

Hebr. an intelligitur autem hie reſiduum inte
grum, quod comeditur extrà locum ſuum, vide
vert. ſeq“ S. n. 321. & n. 22., it. Levit. C. 7. V. 19.
n. 6 9. cœterùm de wafi confer, fuprà Levit. c.
4. V. 9. 0. 19
30. Scilicèt: profans, nemp?è, ut aliquis exttz lo-
cum ſuum, videlicèt: extra tapctes ocellatos,
comederet, confer. quæ ſupra ad v. 5. h. Cap. n.
28. & n. 24. notats ſunt, vide & verl. ſeq. 8. f.
7. ac not. in "Da e b. loo.
31. Sive: integré, ita hic Hebr. n interpretor,
confer. Gur Arjeh fol. 146. col. I. circa fin. vi-
ge& verſ. antec. 7. D. 2 8. & n. 29. ſecus igitus
eit quoad partem, confer. Sevachim, ſol. 2 8. b
8& Temurah, ol. 3. a. it. Keritut, l. 5. a, b.
32a. Confer, quæ ad verſ. antec. 7:. E. Ca p. D. 2 9:
n, 30. noOtata ſuht, vid. & tract. Talm. Sevachim,
Jol. 44. b. & fol. 45. a. b. uti in 'na Dh,
loc. allegantur ad marginem.

33 lra interpretor verbum Pyn, quod hie habe
tur, vide, quæ ſuprà ad Levit. c. I. V. I. n. 12:
& n. 1 3. de hoc verbo notata unt.
34. Eſt is liber octavus partis quintæ operis Tal⸗
mudici tractans de excifione animarum &c. con-
fer. & Jalkut Part. 1. ol. 172ú: col. 3. Wed. 1 .
† Sic verto hic W à rad. W
confer. veri. ſeq. 1O. Sign. *

RX 4 * 1 — .
4 Non autem tempote — r 1. e. n

cap. anter, 1 8. V. 10. D. 3 5. noOtata ſunt, vid. &α
ſpicæ degerpuntur, fic in net, ear mne hic

.

1. e. decidita

intr. 1. evit. C, 2 I. V. F. N. 16. G Lev. 6. 2 2. V. 3.

36. Sic habetur Eſai- 6c. 6 5: V4. ubi pro 5) i. e. exponitur. S
fruſtum ſige fragmen (quod eſt amn) Malore!
Aaaaaa

928 LEVIIICI. LAb. NIN.
15 i. e. ſpicilegium;) ſed tres non ſunt 25. 38. Verſ. 10. Non racemabis] i. c.
Non auferes racemos, qui ſunt in illa (vinea;) cognoſcuntur autem illi, (ſed) quisnam
eſt racemus? 39. cuicunque (ſcilicèt) non eſt nec 40. nec Wd. 41. Eod.
verlſ. 10. Et acinos deciduos vineæ tuæ] (Dictio H ſignificat) )q i. e. grana 42.
uvarum, quæ decidunt?* tempore vindemiæ. Eod. verſ. 10. Ego (am) Dorinus, De-
us veſter] (Nempè:) judex 43. ad puniendum, nec ego à vobis exigo, niſi animas,
nam dicitur: ne diripias pauperem &c. quia Dominus judicabit cauſam * eorum,
&c. 44. Verſ. 11. Non facietis furtum] (Continetur hic) dehortatio quoad eum,
qui furatur pecuniam; (aſt præceptum:) non furaberis, 45. quod habetur in Deca-
ſogo (continet) dehortationem quoad illum, qui furatur animas, 46. id, quod di-
ſcitur ex ſubjecto 47. ex illo ſcil. factòô, ob quod rei fiunt mortis Synedrii. 48. Eod.

verſ. II. Non mentiemini] Quoniam dicitur; † & mentitus fuerit in ea, rependat

ſor-

3 8. Sed ANHG. e. faſciculus, confer. hic Gur Arjeh
Jol. 146. col. I. fin. ubi plura, vide & trad.
Talm. Peah, fol. S. a. uti in mar nev hic al-
legatur.
39. Hebr. mu, hotum racemorum deſcriptio
ſeu definitio ab autore noſtro hic adducitur, in
not. an rem, ty exponitur: —n*
tLPRi. e., botri parvi, vid. n, 41. h. V.
40. Id eſt: latus five humerus, metaphoricè uſur-
pant Talmudici dictionem iſtam nn pro race-
mis uvarum, densè ac ſpiſſè è ſcapo uvæ penden-
tibus, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1111. it.
a. act. Talm. Peah, Fol. 9. b. & fol. 10. a. uti in
n-r TO H. loc. allegatur ad marginem.
41. Dictio iſta explicatur in Gloſſa ad Peah cap. 7.
Sect. 4. dict. Fol. 9. b. quod ſignificet grana vel
baccas uvarum, conjunctas in fine botri, allegan-
te eod. Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 1337. funt
autem rruhyy i. e, racemi, ut Hebræi dieunt:
diey en e eeetn i. e. batri parvi inſtat
hʒy i. e., infantis, confer. P. Fagii not, ad Para-
phr. Chald. 6. loc. & Gur Arjeh fol. 146. col.
1. fin. & fol. 22 I. col. I. fin. ubi etiam exponi-
tur, quid ſit r & a:, vide Deuter. Cap.
24. v. 2 I, ibique Raſchi not. n. 56. & n. 77.
conter. && nu d. antec. 39. h. Verſ. it. Chulin,
Jol. 131. a.
42. Sive: baccas, acinos „confer. Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 485. ac P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. b. loc. ubi etiam deſeriptio vocis ex
Rabbinis adducitur, vide & Gur Arj eb ol. 146.

col, 1. fin. ac tract. Talm. Peah fol. 9. b. & ol.
10. a. uti in pa ew ad marginem allega-
tur, ubi vide etiam notas.

* Uſurpatur & hic νaαν, de quo vid. not, ad

verſ. præced. 9. Sign. †
43. Confer. quæ ad cap. antec. 1 9. v. 2. n. 4. no-
tata ſunt, vide & not. in nos m h. loc. it.
Gittin, ol. 12. a. & Chulin, fol. 134. b. & Jo-
ma, fol. 36. b. it. Bava kama, ol. 94. a. & Te-
murah, fol. 6. a.
XX„ Hebr. an, in utroque MSte poſtes additur:
nd yede i. e. & rapit rapientium e
os animam, uti Proverb. c. 22. V. 23. habetur,

Reg. c. 3. V. 9. D. 15.

44. Uti Proverb. dict. cap. 22. v. 22. & verſ. 2 3.

45. Quod habetur Exod. cap. 20. v. 15.
46. Vide Exod. dict. c. 20. v. 1 5. ibique Raſchi
not. n. 62. confer. & Gur Arjeh ol. 146. col.
2. princ. it. Bava mezia, ol. 61. b. & Sanhedrin,
Jol. 86. a.b.
47. Vel: ex negotio, ex ſubjecta materia, vide Ex-

confer. nor. ad Deuter. . I. v. 9. n. 62. & ad I.

habetur, confer. not. in on rnew h. loc. è”

od, dict. c. 20. v. 1I 5. n. 65. confer. & not. in
Sna W h. loc..

Gur Arjeh fol. 146. col. 2, med.

iſta: vau Nει Peτ & i., e. non fallacià u-

temi-

48. Id eſt: ultimi ſupplicii, 4 Synedrio irrogan-
di, confer. Exod. alleg. c. 20. v. 1 5. n. 67. &—

† Hebr. Ms 9, in MSto I. his præmiſſa ſunt

cN. M.

—
lotteln & gunn

volepiobenn
nin) Dumn d

(gbicetn bht
fallacis utemin

cis utemini nel

s Kad eztleln

Gjcitur: (innt

Deitoiin vann
53, unge ptoh

dicit: non pej

Vet. 3¹ MWr.
Pod, verl. 13.
teletturad (did
De metcenatio

timini (be ſen

MS10 2 poli

legitut: 2

enbaciten
4 habetun,

49. Ftllict: ſot
& V. 14. 41 a⸗
e not. n. 7ſ
fer & hic Gur
Icheruot, 0l,
1 Hebr. Won
nn Wie
4 utroqe N
& Nheyot /B
10. Videllet:
. V. 24., d ca,
Barva kama,

e. habeiur
Hebr, orn

51. Norz bie,
tiatur & guom
tur, cOnler,
el d
trarsprelſione
11., c. 12, V

1. Modt Exod

CL.

Lemeht] ie,
bked)eninan
00. 4, koc.
ie grane 41,
0 niſtanins,

io guoad eum,
betut in Deca.
6. id, guod di⸗
ecrii 41, Foc,
1n ea, kependat
ſor.
—,—ꝭ
maiginem allege⸗

de aorid, ,2d 8 — —
timiai (h. verſ. 1I1.) nec jurate, (v. 12. b, 6.)

e. 1 . V. 1, n. 4.n0.

n W hlo, t.

fol. 134 b ſo.

112. , 231 hebetut,

V..,n. bz. & 101.

1, V. 12. K ell 1

n hh lor,
. 10, . 1 .
V. I5. bigne Niſchi
1 Atſen fol. 146, l.

l.bleb. Zanhectin,

eOu materis, ide x.

65. cnle, n0t. o n.

,48)nedn notin

l.20,. , 1ſ. 67,

, wet,

, e, Bon ,laciiu
4

Hebr. wriorn &, abſunt iſta hic 4 MSto.
51. Nota hic, quomodo peccatum ex peccato o.

0 1, bis Mrnile u

CAP. XINX.

929

Tortem & quintam, 49. diſcimus (quidem ibidem) mulctam; dehortatio (autem)
unde probatur? lex (hic) dicit: non mentiemini, Eod. verſ. II. Nec fallactiä?* ute-

mini] Dum dicitur: & falsò juraverit, rependat ſortem ac quintam, 50. diſcimus

(quidem ibi) muictam; dehortationem autem unde probas? lex (hic) dicit: nec
fallacià utemini. Verſ. II. & 12. Non furtum facietis, non mentiemini, *" non falla-
cià utemini nec (fals?) urabitis Si furatus es, tandem mentieris, tandem fallacià uie-
uD ris & ad extremum pejerabis. 51. Verſ. I 2. Non pejerabitis in nomine meo] Cur (hic)
dicitur: (in nomine meo? nimirùm) quia dictum eſt: non aſſumes nomen jehovæv,

Dei tui, in vanum, 52. foriitàn non erit (aliquis) reus, niſi propter nomen peculiare?
53. unde probatut, incluſa eſſe etiam omnia cœtera (Dei) cognomina? 54. lex (hic)
dicit: non pejerabitis in nomine meo, i. e. in omni nomine, quod mihi competit.

Verſ. 13. Non fraudem facies] (P) eſt,)

qui defraudat mercenarium mercede. 55.
Eod. verſ. 13. Non †pernoctabit] (Verbum i hic) eſt fœmininæ ſignificationis &
refertur ad (dictionem) , (quæ mox ſequitur.) Eod. verſ. 13. Qusque mane]
De mercenario diurno loquitur Scriptura, qui egreditur, 56. ex quo Sol occidit, ideò

Aaaaaa 2

in MStO z. poſt: w' i. e., quoniam dicitur; ſic
legitur: — —h aen i. e. & juraverit
mendaciter, rependat &c. uti ſuprà Levit. c. 5. v.
24 habetur.
49. Scilicèt: ſortis partem, uti Levit. e. 5F. v. 22.
& v. 24. al. cap. 6. Vv. 3. & v. 5. habetur, ubi vi-
de not. n. 7 5. & Bava Kkama. Fol. 105, b. con-
fer & hic Gur Arjeh fol, 146. col. 2. med. &
Schevuot, fol. 2 6. K a. ðð
„ Hebr. Aown N) iſta & ſequentia; usque ad:
an N& i. e. non furtum facietis, abſunt hic
ab utroque MStο, confer. Schabbat, 0. 3 3. à.
& Schevuot/ol. 20. b. & fol. 2 1. a. & fol. 3 6.5.

5. V. 24. al. cap. 6. V. J. confer. & tract. Talm.
Bava kama, fol. 10 8. a. uti in Da h.

gc. habetur in margine.

50. Videlicèt: ſortis partem, vide Levit. dict cap.

hic nomen Dei tetragrammatum: Jehovah.
54. Epitheta, atrributa, Hebr. Pan-i, e. alia Dei
nomina, præter illud nomen Wp i, e. particu-
lare, de quo num. antec. 5 3. confer. Buxtorf-
Lex. Talm. ol. 1054. & D. Wagenſeil. Sot.
p. 797. it. Temurah, ol. 6. a.
55. Confer. Deuteron. c. 24. v. I4. num. 3 2. it.
P. Pagii not. ad Paraphr. Chald. 6. loc. ac Torat
Cohanim, uti in hast Wev, h. loc. allegatur
ad marginem, ubi vide etioem notas, in quidus R.
Salomonis gloſſa ad tractat. Talr, Bava mezia
fol. 2 1. & †ol. 27. b. allegatur, confer. dict. tract.
Baba Mezia fol. 111. a. b. S& fol. 113. 2. it.
Maccot, fol. 16. 2. & Schevuot, Jol. 45. b. Se
Chulin, fol. 141. a. it. Temurah, ol. 6. a. J
† Hebr. pn &o, iſta & ſequentia, usque ad: &
en i. e. non maledices (ſurdo, v. 14. h. cap. )
abluat ab utroque MSto.
* Id eſt: opus, quod per meronymiam pomitur
pro mercede operis mercenarii, conter. not. in

tiatur & quomodo illa ſubinde creſcant & auge
antur, confer. Jacob. c. I. v. 1 5. apud Rabbinos
eſt ey Dway i. e, transgreſſio trahit
transgreſſionem, vid. Deuter. c. 19. V. 11. n.
12. & C. 2 2. V. 14. n. 30. S
52. Proùt Exod. cap. 20. v. 7. habetur.

.

73. Proprium, ſingulare, Hebz. pn, intelligitur

pan mV h. loc. ac Jalkut Part. 1. Fol. 17 3. col.
2. princ. it. Bava kama, Yol. 99. a. b. & Bava
menizn ſal⸗ I10. a. b. & Ol. I1 I. a. b. & fol. I12.
3. D.
56. Scilicèt: ex labore ſuo, id eſt: cujus opus
finitur, ex quo Sol occidit „ confer. not. in
mpan ine'h. log.

9 ½ LEVITICI. LCLgr. XIN.

tempus exactionis mercedis ejus ** eſt tota nox; alio autem in loco illa (Scriptura) di-

cit: non occidet ſuper eam (mercedem) Sol; 57. ſed loquitur illa de mercenario no.

cturno, cujus opus perfectum eſt, ex quo columna auroræ aſcendit, quocircà tempus
exactionis mercedis ejus eſt totus dies, quia lex determinatum dedit temporis ſpatium
*X patri familiâs, ut nummos conquirere poſſit. Verl. 14 Non maledicesit Nurdo] Non
mihi (datur hic intelligere juxtà ſenſum literalem,) niſi ſurdum; unde verò probatur,
etiam omnem hominem includi? lex dieit: in populo tue non maledices, 18. ſires
ita ſe habet, cur (hic) dicitur: ſurdo? (nimirùm) ficuti ſurdus eſt ſingularis, 59. qui
eſt in vita; ita etiam omnis, 52. qui eſt in vita, * excipitur (itaque) mortuus, qui

non eſt in vita. 60. Eod. verſ. 14. Etceràm case (a) nan pones ofen diculam] Coràm

co, qui aliqua in re cæcutit, non des conſilium, é1. quod ei non expedit, ne dicas,
vende agrum tuum & compara † tibi aſinum, callidè circà illum agens, ut illum (a-
7 .

grum) ab ipſo auferas. 62. Eod. verſ. 14. Ac timebis Deum tuum] Quoniam res iſta

non data ell hominibus, ut ſciant, 6z. utrùm animus ejus (hominis ſit) in bonum;

4 „ .
2 vVel: conſtituit (lex) exactionem mercedis quibus ne mortuis quidem licet maledic ere, vide
ejus totam noctem, ſic etiam juxtaà Hebræum Gur Arjeh fol. 146. col. 3. cicà ſin. confer. &
vertere poſſs. = Levit. cap. ſeq;: 20. V. 9. D. 12. it. Lotat Coha-

57. Uti Deuteron. cap. 2 4½. V. I 5. habetur, conier. nim, uti in Me D hic allegarur ad mar- “

tract. Talm. Bava mezia. Fol. 110. b. promt ig ginem. .
om eY b. loc. ad,marginem allegatuãs. (a.) Con fer., hie Peſachim, fol.22. 6. & Moëd katon
XXX. Nempè: rayn 2d i. e, duodecim horas, ſic in Lol. 5. a. & fol. 17. a. it. Nedatim, ol. 6 5. .,
not. m hic exponitur, confer. & Light- & Kidduſchin, fol. 3 2. a. & Bava mezia, ol. 75.
foot. ad Matth. c. 12. V. 4. F⸗ 2. p. 353. edit.
Lipſienl.
*† Confer. hie tract. Talm. Sanhedtin
& Schevuot, fol. 37. b. & Temurab, Ol. 4. a.

j eE bis joi legarnr.
Sicuti Exod. cap. 2 2. v. 27. habetun, his igi OUYMNVM . .
3½. : lo 3 f Hebr. + , ſic in MSto 2. pro: i. e. acei-

2 2. àa. it. Chulin, ol. 7, 6. & Nid da, fol. 57: a..
,Fol. 66. 3. 6I. V ide Deuteron. 6:2 7- V. 18. ibique not. n. 1„6.
it. Torat Cohanim, uti in Sne hie al⸗

tur verbis: Jnya i. e. in populo tuo, includitur
Jpnyav a i. e. omnis, qui eſt in populo tuo, ſic
in not. am ne hic exponitur.
59. Hebr. WTDh i. e. peculiaris, unicus, indivi
daus, confer. Jalkut Part, 1. Ffol. 17 3. col. 3
princ. cœterùm iſtud'n deeſt in Msto i.
& Scilicet: hic intelligitur, nempè, ne ei maledi-
catur, hæc enim hic fupplenda velex præceden-
tibus repetenda ſunt; in utroque MSto verba iſta:
Tn NL n r i. e. ita etiam omnis, qui
eſt in vita, abſunt.
60o. Mortuo igitur, ſecundum Rabbinorum ſenten-
tiam maledicere licet, exceptô patre ac matte,

tus ſum.

ubi ratio habetur, cur expoſitio iſia ab autore

h. loc. ubi Baba mezia, fol. 11. a. allegatur,

verſutè ac callide; an verò bona fide agat, dicat
aut conſulat, ideò timor Dei hic in culcatur, qui

156. & R. 1 57. It. Levit. C, 2 5. V. 17: fl. 64.

2a. b. & fol. 90.6. it. Avoda Sata, ol. 6. a. & fol.

pe, legitur, quam lectionem hic in verſione ſecu-
62. Confer, bic Gur Arjeh fol. 146. col. 2. fin-
noſſro hic adducta ſit, vide & not. in ham Dn

63. Id eſt: quoniam homo ſcire non poteſt, qu?ᷣ
animo alter aliquid dicat aut conſulat, urrum

eill ag henvasns, Confer. infra verſ. 32. h. cap-n.

(ℳ. AI.
n verd in ma
icognole
Verl. ſ. N.
1

2 Rr 1
ervettlt juc

zmathema
in domumt
Rol. erl. Iſ.
iſe falele del
(paupet ile

hongrahu fati
Aelaciam ülu
nutm tH
judica ociun

——,,-
) Kiye: ad f
ia iſtad: v
dollts.
64, untz Hebi
no hominis
n. 6f. ubi fer
ſunt addud
. lanit inte
niſtto Ieræ
Sen we
uſus ſum,
guam in Hin
habetun, cot
4 4 17 .4
odioſus, in
mech,i. e. 0
4 Hebr. n
46, Vice, gue
1ate ſont,
6). Kienti Den
ihr krout hab

atio etiann

CM NI.

Cenptuna)i.
Uefcenationn.
eitei tems
poris ſatiun
tkarde] Non
etöprobetun
ices, 10. lre⸗
lati, 5h. gli
)mortuns, di
ulen] Cotin
pedit ne dicas,
ns, illum (..

Woniam resila 1

lr) in bonum;

zn

—..—

tet maiediccte, ide

nci ſn conler, Aü

1. kt. Tota CChgN

e Alegitut ad mt .

11.0, Moed katon

darim, fol 51.59 R

Bina mezis l.,.

Nidda,ſol 57,26.

9. bigue not. ,15,
Dmn N ic.

to: h i e.lt
hhicin veltone lecl⸗

1. 146. k0) 1, ſd
oltio iſta ed alte
õ
11.2. allegnur,
ie non dolel, 00
zut eonſalat, ulruin
bom bde gnn dienr
eihirinchleatun, ni
6s vel. 31 , te
15, j.h 4.

judica ſocium tuum lance juſtitiæ, 71.

an veroò in malum, (nam) fortaſlis ad ſubtrahendum ** (animus ipſius inelinat;) & ta-
men dicit: propoſitum mihi fuit bonum, ideò hic dicitur: ac timebis Deum tuum,
qui cognoſcit cogitationes tuas, ſic in qualibet re, quæ dependet ab animo hominis 64.
qui :llam facit nec cœteri homines eam cognoſcunt, dicitur: & timebis Deum tuum.

Verſ. I5. Non facietis perverſimtem in judicio] Docet (hic Scriptura „ quod judex, qui

ii. e. perverſitas & res odioſa 6;. ac deteſtabilis,

pervertit judicium, appelletur
vocatur abominatio, dicitur enim: ab-

ominatio Domini eſt omnis, qui facit —p, 67. & abominatio vocatur VPOi. e.

res deteltabilis & i. e. anathema, dicitur enim: nec inferas abominationem-

in domum tuam, ut fias anethema, ſicuti illa eſt, deteſtando deteſtaberis &c. 68. E-
Od. verſ. I5. Non accipies fatiem panperis] Ne dicas, iſte egenus eſt atque eum dives

iſte * alere debet, abſolvam illum (pauperem) in judicio, hoc modo reperietur, unde
(pauper ilte) abſolutus alimentum honeſtè &* conſequatur. 69. Eod. verſ. I5. Nec-
bonorabis faciem potentis] Ne dicas, iſte dives eſt, magnatum filius eſt, quomodo pu-
defaciam illum atque ipſum videbo pudore fuffuſum? miniméè id decet, 70. ideò
(hic) dicitur: nec honorabis faciem potentis. Eod. verſ. I5. Juſte judicabis proxi-
mum tuum] Juxtà ſenſum literalem (facienda eſt explicatio ejus;) alia expoſitio:
Verſ. 16. Non ambulabis (uti) detmiter] Ego

. Aaaaaa 3 ex-

odiolſa, dit itur enim: nam quicquid abominatio-
ni eſt Domino, quicquid εν i. e, odio habet
(vid. Deut. c. 12. V. 3 I.) ſie in not. ,
hic fappletur expoſitio vocis a, quæ paulo
antè quidem poſita ? ſed à Commematore noſiro
in exponendo omiſſa eſt, confer. num. antec. 6 5*
b. verſ.
* Hebr. IN, ſic in MSto. hie additum reperitur,
quam lectionem in verſione ſecutus ſum.
XX Non ſordidè, Hebr. aa i. e. in munditie-
69. Sed iſtud non eſt faciendum nec pauperis per-
ſona in judicio eſt accipienda, confer. Exod. c.
23, V 3. n. 31. & lalkut Part. I. ol. 173. col.
3. med. it. ol. 26% col. I. med.

zx Sive: ad fallendum vel decipiendum, nam &
ita iſtud: vnun, quod hic habetur, exponere
pofhshiis.
64. Juxtà Hebræum: quæz traditur cordi ſive ani-
mo hominis, Confer. Levit. dict. ec. 2 5. V: 17
n. 65. ubi ferè eadem, quæ hic, ab autore noſtro
ſunt adducta.
65. Ita hic intepretor a&ν, (puncto in cornu ſi-
niſtro literæ Schin poſito,) ſic in editione
D WDE ut S& in exemplari Hebraico, quo
uſus ſum, legitur & quidem rectius, ut puto,
quam in Biblus Buxtorf. ubi mutatis literis uO-
habetur, Confer. num 6 8. h. verſ. & Jalkut Part.
1. Fol. 17 3. col. 3. med. ubi legitur, "&ean i. e,

odioſus, in utroque MSto legitut cum Sa.
mech, i. e. Oodioſus. =ðèDMU—U
† Hebr. , abeſt vox iſta hic 4 MSto z.

66. Vide, quæ infrà ad V. 35. . Cap. n. 16 5. no-

tata ſunt-⸗
y7. Sicuti Deuteron. c. 2 5, v. I6, habetur.
6 3. Prout habetur Deuteron. 7. 7. vV. 2 0. abomi-
matio etiam vocatur zau, i, e. odium ſiye res

–
1

7o. Vel: non ſanè iſtud convenit, ſie interpreior
dhie: ann e wen i. e, pcCene eſſet hac in rey
Germanicè diceres: es waͤre eine Schande/
in Jalkut Part. I. ol. 173. col. 3. med. ſic legi-
tur: Wde Ne . , i. e. quomodo ego
pudore sfficiam eum? confer, Deuteron. cap. I⸗
v. 1 7. N. 120.

71, Vel: æquitatis lance, nempè, ut in dubio ſis

93 LEVITICI. CAb. XIX

cxiſtimo, quòd omnes, qui contentiones 72., fuſcitant ac qui malum rumorem defe-
runt, ambulantes in domibus proximorum ſuorum, ut explorent, quid mali videant
vel audiant, quò illud propalent, appellentur „2 Mid eſt: 5 ½ n
i. e. ambulantes explorandi cauſa, eſpiement, * linguàâ vernaculà; probatio autem hu-
jus meæ aſſertionis eſt, quia non reperimus (in S. Scriptura dictionem) N52, quæ
non ſit ſcripta linguâ 120 i. e. ambulationis (verbi gratia in hoc loco:) R g
1. e. non ambulabis *½¾ i. e. obtrectator, 73. item: 92 hNi. c. qui ambu-
lant obtrectando, (ſunt) æs & ferrum; 74. de cœterâ autem linguâ maledicâ non-
ſcribitur: 4 „ (verbi gratia † in illo loco:) qui linguâà lædit clàm proximum ſa⸗
um, 75. item: lingua doloſa, 76. item: lingua, quæ loquitur magna, 77. quo-
circà ego puto, quòd (verba iſta: )³ ſignificent „5= O Oi. e. eum,
qui ambulat & explorat, 78. nam Caph mutatur in Gimel, quia omnes literæ, quæ
uno ex loco egrediuntur, 79. inter ſeſe permutantur, (nem :) pro: 2, item pro:
2& pro: O * ac à pro *& 1pro x, ſic quoque (accipitur in illo loco „ i. e.
& obtrectavit contrà ſervum tuum, 80. i. e. detulit (me) callidè, ** dicens de me ma-
= lum,

habentur.
† Hebr. Wa, uti in MSto I. habetur, vel: 2,
prout in MSto 2. legitur.
75. Uti Pialm. 101. v. 5. habetur.
76. Vide Pſalm. 120. v. 3.
77. Prout Pſalm. 12. v. 4. habetur.
7 ⅝. Vel: detrahit, obtrectat, nam hoc quoque ſi⸗
gniſicat verbum xmn, quod hic habetur.
79. Id eſt: quæ aliquam inter ſe habent ſimilitu-

propenſior lad abiolvendum, quam ad conde-
maandum, conf. not. in 'pan re ubi Ram-
bam ad tract. Talm. A vot caput primum allega-
tur, vide & Gur Arjeh fol. 146. col. 4. princ.
it. tract. Talm. Sanhedrtin, fol. 3 2.b. item Sche
vuoth, fol. 30. a. uti in 'nan mne, h. loc. al
legatur ad marginem.
2, Sive rixas, Hebr. n confer. Proverb. cap.
6. v. 1. al. 19. ubi eadem, quæ hic, habetur
phraſis, confer. & tractat. Talmud. Ketubot,
Fol. 46. a. & Sanhedrin, Jol. 30, à. & fol. 3 1. a.
„ gic reddo hic: danvsw, Latinè: exploratio,
in veteri quodam exemplari, quò uſus ſum, le
gitur: dpev, i. e. ſpioni, ſic Itali vocant: ſpe⸗
Eulatores ſine exploratores, quod etiam huic
Commentatoris noſtri expoſitioni magis qua
drat; cœterum vox iſta Gallica in MSto z. bie
omiſſa eſt.
73. Sicuti hoc verſu 16. habetur, confer. not. ad
Daniel. cap. 3. Verſ. S. num. 1I0. ac Jalkut Part.

nis, prout exempla ſubjecta id declarant, in no-
tis Pari hic exponitur, quòd tales hic in-
telligantur literæ, quarum nonnullæ pronunci-
antur a næ hn Ir eh a i. e. labiò
nonnullæ linguàâ ac nonnullæ gutture, videlicèt,
quæ ſunt labiales, linguales & gutturales, uti vo-
cant Grammatici.
X Hebr. n n, abſunt iſta à MSto 2.
g0. Sic habetur 2. Samuel. cap. 19. V. 27.
Kx Hebr. ππ, contfer. Judic. cap. 9: verſ. 3 1.

dinem aut cognationem ratione pronuncistio-

1. fol. 173. col. 4. med. in MSto 2. poſt iſia:
non ambulabis 7. e. obtrectator, addita ſunt
ida: b n ee nn i e. ambulans obire-
ctator revelat arcanum, Proverb. c. 11, V. 13.

74. Id eſt: Chalybei ſunt ac ferrei, uti junius ac

Tremellius verterunt ea, quæ Jerem. c. 6.v. 78.

ibique Raſchi not. in MSto I. pro eo legitur:

n rd, ſi quidem lectio non eſi mendolſa, jux-
tà quam hic erit loci iſtius ſenſus. & exp loravit
vel (peculatus eſt, quid mali de me diceret; ab-
ſunt autem iſta à Moto z. G

-

— (AL. MX. .

lum,ſi eii
gnoqne 1
mercatutaln,
m isſemper
tem; Paraph

is, 12, veln
centas 83. E

94, Videturn
futm vetbisat

mentutn, qu.

tem iſta roc⸗

habetuk:)
(g, ut oculi

nationum)

. 4
alit onti

illum ſerxare

Ault latrones:

dendammer

——

I. Prom kil

† Hebr d
rn n⸗
Vendit &c.
in. Seb hagi
li ſenlus eſt:
zur delgoren
(Anla, aü ve
83. Ali: &
Sicuti Dani⸗
not. obtreck
mole poluun
Lavem in
uti R. Salor
ſege ) . i.
e d,, 214
14. die haben
leg. Buxor
not, ad libr,
(Eterdmn il
in domo ren

1. Hedr. d
Daniel, dil

Atec. 833.

cNNe

—

Gmmoretn dclt.
mali videat

io Autem hu⸗
.)de

:) N

t. gui ambu⸗
Walecic non-
Pforimum Id.
gne, 77, guo⸗

WMie euan—
nes litete, gnr

item,) po:
:) i t.
icens de memi⸗

lum,

—

badent, ſe: .

betur.

betut.
nim hoe quocbeſ⸗
od bie habetut⸗

ſe habent iiniitl .

Nione gronintiio
id eclatant, in ho⸗
t, guoc eies hit in⸗
nonnullæ prondhtt⸗
18) ie, labio

5
agintuilchl ſo⸗

4a MSto .
cap. 19, 1e 17.
ſucte, ce.⸗ ſen r.
do 1. ro e legt⸗
ganel mebdola, ur⸗

Lleoſus: euploafit

al,de me Ucgetz D.

Ule guttute elieel

CcAbP. XXx.

lum, ſic etiam (accipitur in illo loco:) non „½ Ni. e. obtrectavit linguâà ſuàâ, §7. ita⸗
quoque 92])(dicitur) RNi- e. mercator, qui 9 i. e. explorat omnis generis
mercaturam, ut & omnis, qui vendit aromata, quò illis ſeſe ornent mulieres, quoni-

† Hebr. be 72), in MSto 1. pro

272. Sic P. Fagii verſionẽ Latinam ſecutus hic tranſiu-

LEVITICI. 933

am is ſemper perambulat urbes, nominatur: ), ſignificans ?3 ] i. e. ambulan-

tem; Paraphraſis autem Chaldaica (hujus loci) eſt: non comedas i. e. placen-
tfas, 82. veluti (Chaldaicè habetur in illo loco:) & comederunt X i. e. pla-
centas 83. eorum, (ſic quoque:) comedit && ) P i. e. placentam in domo regis,

84. videtur mihi, quòd mos eorum (obtrectatorum) fuerit, ut in domo illius, qui eo-

rum verbis aurem præbebat, comederent aliquid cibi, 8. idque firmum erat argu-

mentum, quòd illorum 86. verba acceptarentur tanquàm rata ac vera; cibatio au-

tem iſta vocabatur P E 87. ſignificans (idem, ac illud, quod in eo loco
habetur:) V)P i. e. annuens oculis fuis, 88. quia mos iſte omnium obtrectatorum.

eſt, ut oculis ſuis annuant atque nutu indicent verba obtractationum (ſive crimi-
nationum) ſuarum, ne (ſcilicèt Mlii auditores intelligant. Eod. verſ. 16. Non

kiuabis contrà ſanguinem proximi tu] (Nempè,) ut videas mortem ejus, quando tu
illum ſervare poteris, uti eſt is, qui in flumine mergitur, & quem fera beſtia?

aut latrones aggrediuntur. 89. Eod. verſ. 16. Ego ſum Dominus] Fidelis ad repen-

dendam mercedem & verax ad puniendum. 90. Verſ. 17. Nec feras 91. in eopec-

catunt

1. Promt Pſalm. 15. v. 3. habetur.

yyn legitur HMoy7 Pw7 i. e. ſignificans
eſcam ſeu cibum.
86. Ita hic in plurali vertere volui, quoniam nu=
merus pluralis præzedit, quamvis tam in editio-
ne He braica, quà uſus ſum, quàm in Bibliis Bux-

his legitur
„s i. e. prætereà (dicitur,) qui
vendit & c.

25. Hebr. y' i. e. eica, hanc R, Salomo ad

. . a
li, ſenſus eſt: non paraſiteris nee adulatorem agas
aut delatorem & obtrectatorem, ventris ac cibi
cauia, alii vertunt: non proferes criminationes.

23. Alii: & divulgarunt criminationes eorum,

Sicuti Daniel. c. 3. v. 8. habetur, ubi vide Raſehi
not. obtrectatoribus quippe & adulatoribus in
more poſitum eſt, ut comedant . e. eſcam
fuavem in domibus eorum, ubi obtrectant, ſic-
uti R. Salomo ibidem obſervavit, confer, num.
feq. 85. it. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 84. & ſeq
ac. dl. 2 147. & ſed.
94. Sic habetur in Gemara Berachot fol. 5 8. a. al-
leg. Buxtorf. in Lexic. Talm. fol. 95. confer. &
not. ad librum Pree. Jud. part. 2. p. 46. a. fin.
cœterùm iſta: comedit & i, e, placentam
in domo regis, abiunt 4 MSto 2. L

Daniel. dic. e. 3. v. 8., vocat &e, uti num.

torf. legatur: Wn“ i. e. verba ejus,
987, Interpres Syrus vocem αρνε que Matth.
e. 4. v. 1. habetur, tranſtulit: &α 7 i. e.
obtrectator, Tremellius ibidem vertit: adver-
ſarium, ubi vide fis ejusdem notas, confer. &
Matth. eap. 12. verſ. 10. ibique verſionem Sy-
riacam. S
989. Sicuti Proverb. c., 6. V. 13. & e. 10. Verſ. 10.
habetur.
* Hebr. zrr, abeſt iſtud ₰ MSto I. ſed in MSto
2. poſt An additur: mo' i, e, conculeat
eum. ðZZMD
89. Videatur bie præ aliis P. Fagius in not. ad Pa-
raphæ. Chaldaic. H. loc. ubi ſcribit, quod locus
iſte ſcripturæ bifariàm poſſit explicari, confer. &
tract. Talm. Sanhedrin, fol. 73. 2. .
90. Confer. quæ ad cap. antec. 18. v. 6. num. 224
notata ſunt, vide & not. in pam re h. loc.

antec. 83. dictum eſt, in Msto 2. pro: W

91. Quoniam verbum den , quod hic habetur,

LEVITICGI.

†
4.

ð

catum] i. e. Non
18. Non ulciſearis]
(alter) reſpondet ei:
rim tuam; ille verò dicit ei:

non (faciam,)

tuam, (alter) reſpondet ei:
non commodaſti,
ſervat odium) in corde ſuo, etiamſi

19. Statunm mea obſervabitis] Hæc autem

variè exponipoteſt, ideò nonnulli ocum iſtum
ſic explicant: ne diſſimulato in eo ullum pecca-
tum, quod aon corripias, prout Junius ac Tre-
mellius ibidem notàrunt, alii: ne ſuſcipias ſuper
illo peccatum, ſic ferè vulgata: ne habeas ſuper
illo peceatum, aliter hic autor noſter expoſuit,
juxtà Chaldæam Paraphr. hæe eſt interpretatio:
ut non accipias ejus cauſa reatum ſeu pœnam, ſice
SLXX. 2aα Xâ n N 4ντd Aαιαρn ν & non
acccipies propter eum peccatum, Confer. not.
ad librum Prec. Iud. part. 2. p. 21 4. a. fin. ac
D. Wagenſeil. Sot. pag, 20 5. it. Lightfoot ad
Matth. c. 1 8. V. 15. p. 39 3. edit. Lipſienſ.
Xx Conter. bic tract. Talm. Peſachim, fol. 11 3. b.
& Nedarim, fol. 6 5: b. it. Sota, ol, 3, a. S
Erachin, fol. 16. 5. it. Bava metzia, Fol. 3 I. a.
9 2. Confer. hic præ aliis P. Fegius in not. ad Pa-
raphr. Chald. h. loc. ubi etiam differentia inter
õ adducitur, vid. & Torat Coha-
nim, uti in nan rn h. loc. allegatur ad
marginem, it. tract. Talm. Joma, Jol. 23. a.
9 3. Sive: Cuſtodia, ſcilicèt iræ vel inimicitiæ, re-
cordatio injuriæ acceptæ, de qua etiam hoc verſu
agitur, vide P. Pagius loc. alleg. & alkut Part. 1.
Jol. 174. col. 1. Circà fin. .
94. Vel ita: ecce, (accipe &) abi, nam dictio 7,
. quia punctis caret, utramque recipit ſigniſicatio-
nem, nempè: tibi &: abi; abſunt autem iſta-
b N& i. e. ecce tibi, 4 MSto 2. aſt in MSto 1.

pudore ſuffundas faciem
(Verbi gratia:) dicit aliquis alteri: commoda mihi falcem tuam.
craſtino die alter dicit ei: commoda mihi ſecu-
non tibi (illam) commodabo, ſicuti tu mihi (falcem tu-
am) non commodiſti, & hæc eſt p. i. e. ultio; 92½. quænam verò eit W.i. e.
aſſervatio? 93. (nimirum) dicit aliquis alteri:
ter) reſpondet ei: non (faciam,) ſequenti die alter dicit ei: commoda mihi falcem-
ecce (ſume) tibi; 94. nec ego ſum, ſicuti tu, qui mihi
hæc eſt W, 95. quoniam i. e.
non ulciſcatur. Eod. verſ. I 8. Et diligei proxi.-
mum tuum, ſicut teipſum) Dixit R. Akiva: hæc eſt Verſ.
ſunt iſta: jumentum tuum non facies

coire cum diverſi generis 97. animantibus,dua minum genera &c. D'P Ni. e. ſtatu-

habemur illa quidem; ſed ordo verborum mu!

„

ejus * in conſpectu multorum. Verſ.

commoda mihi ſecurim tuam; (al-

cuſtodit inimicitiam (vel

regula magna in lege. 9⁰. V
vVE

t 1

—

tatus eſt. =
9 ⅞. Dum officium quidem præſtatur, ſed cum im

properatione quadam atque ſervatione odii ſive

inimicitiæ, vide P. Fagius in not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. ubi plura, Confer. & not. in
DDR . loc.
6. Vide hic Peſachim, Jol. 75al a. & Ketubot,
fol. 37.a. it. Nedarim, Jol. 6 5. . & Sota, fol.
8. b. it, Raſchi not. ad Exod. c. 2 4. V. 12. n. 27.
confer. Matth. c. 2 2. v. 3 9. Marci g. 12. V. 3 I. &£
Luc. c. 10. V. 27. vide & P. Fag. in not. ad Pa-
raphr. Chald.h. Ioc. ac tractat. Talm. Joma, ol.
2 3. a. prout in "an new h. loc. ad marginem
allegatur, unde locus, hic adductus, deſumptus
eſt, confer. & not. in d'hom n h. loc. ubi di-
QAum Hillelis ſenis adducitur, nempe b N
ayn NO Ta 17 i. e. quod tibi eſt odioſum,
id proximo tuo ne feceris, confer. & Buxtorl.
Lex. Talm. Fol. 1508,. vid. Schabbat, Fol. 3 1.
a. ubi dictum illud Hillelis reperitur, confer. &
EKiddauſchin, ol. 41. a. & Bava kama, ol. 5 I. a.

*

it. Sanhedrin, fol. 5 5. a. . it. fol. 84. “. & Nid-

da, fol. 17. .
XE Cogfer. hic Kidduſchin, ſol. 39. 3. & Bava
„mezia;, Jol, 9 1. a. it, Sanhedrin, ol. 60 ..a. G
Chulin, ol. 11 5. a. & Moëâ katon, ol. 2, b. &
Maccot, fol. 2 1, b. & Avoda Sara, Tol. 64. a.
97. Uti hoc veriu 19. habetur, ratio prohibitio-
nis, cur animalis diverſi generis five peciei int er

ſeſe

ChAb. XIX.

–

2

CA N.

—
la ſugt ectt
hen ſ⸗ beten
Alibi)cicitur:
n6,totlitn non
Gicit: vellemen
et: Poyhie
1otta; 107, &
terle, talteta⸗

loco accipitur:

quod nos po

A
ſeſenon ſint com
jer kol. 145 col
Us mundum ctea
iged is, uin
(cireſacit, in
nimalium, pen
qud Deus non!
pertectum creare
bræa vige ididen
Hebt. ritun. Iib.2

99. Conlen gue iu

3 9, & cap. zuler
vid & not. adie
Eut bat. 1. fol.
(2) Conler. hie kack
Nidda, l 51.5
ſol. 14. ,0. & l
egib, Hebreor.
99. Hebr. Doy,t
I3. ac Deuteron.
10 librum Pree,
. Wagenſei do
in Do woè,
ikir burt l ſol

Debr. d, del

100, lia hic cici
Banorf, Lex. Tal
1,adducitur,
remanipulis lini
1el. Bebr. do, e
Veſtis, Germ. Fil
bart in Len, 1.

CA NrI.

—

kum. Verl.
lcen tlam.

A mihi ſecu.
(blcem ta.

wle.

Rtlam; (al⸗
nihi faleem.

tu, gui mimi

micitiarm (vel
Alger yon.
. 6. Verl.

11

—
ſadenm!,
Aur, jed cum im

1atione odii liſe
nCt. 2d Daaphr.

let. & not. in —

814. Kenbot,

14, 7. 11. l 17,.

lcit. 11,7, 31.
gin not, 1d ba-

Taln. omn .

loe, admarginem
udus, delumptus
1ͦ h. lor. ubi di.
‚Dempe 0
tibi etodiolum,

ater. KN BPuxtok.

habbat, ,0l 31
detilut, collel⸗&
Eama ol.)l4.

6l b N.

Dl. 39. &

Cein, 5ol.6ed 6

RaON/Ol: 27d
dun, ſoleter
, latl .

ei ſlle

on facies G

NNiüeſtatt.

ibiti.

CaAp. XII.

TEVYITICI.

(alibi) dicitur: non induas veſtimentum
néô, forſitàn non induere poterit (aliquis)

2

ta iſta ſunt decretum regium, 928. cujus nulla dari poteſt ratio. Eod. verſ. 19. Er
veſtem (a.) heterogeneam Cur dicitur (hic DND i. e. veſtis heterogenea?) quia
varié commixtum, 99. lanàâ ſimul † ac li-
vellera lanæ ac manipulos 1oo. lini? lex
dicit: veſtem, unde probatur, quòd etiam includantur Dee 101. lex (hic) di-
cit: 133 O0 i. e. res, quæ eſt Y]) O i. e. pol
torta; 102. exiſtimo autem, quòd 7 ſignificet rem implexam *& contortam *in-
ter ſe, ut altera alteri jungatur, mesler, 103. linguàâ vernaculà, veluti (in illo Gemaræ
loco accipitur:) conducit 1N) i. e. ad operculum vaſorum, quod in illis eſt. 104,
quod nos exponimus: OD 105. fleſtri, 106. R. Menachem dictionem

ita (ſive lenita) O i. e. filata ac † i. e,

Fvv.

ſeſe non ſint commiſcenda, habeturin Gur Ar-
jeh fol. 146. col 4. med. nempè, quoniam De-
us mundum creavit Hwma I. e. in perfectione,
ideò is, qui diverſi generis animalia inter ſeſe
coire facit, utinde diverſæ proveniant ſpecies a
nimalium, perinde habendus eſt, ac ſi diceret,
quòd Deus non ασνοwοâ , e. perfecerit (vel
perfectum creaverit) mundum ſuum &c. He-
bræa vide ibidem, confer. Spenceri de Legib.
Hebr. ritual. lib. 2, 0r 20.
922. Conter- quæ ſuprà ad Levit. c. 15. v. 18. num.
23. S cap. antec. 1 9. V. 4. n. 1I2. notata ſunt,
vid. & not. ad Prover b. c. 2 5: V. 2. n. 6. & Jal-
kut Part. 1. ol. 17 4 col. 2. med.=
(a.) Conſer. hic tract. Talm. evammot, fol. 4. b. &
Niidda, fol. 6 I. 6. it. Joma, fol. 69. a. & Beza,
fpol. I4. a. ö. & Tamid, fol. 27. b. it. Spenceri de
Legib. Hebræor. rital. lib. 2. c. 2 1.
29. Hebr. WmyV, gonfer. cap. antec. 1. v. 4. n.
13. ac Deuteron. c. 22. V. 11. n. 26. vide & not.
dd librum Prec, Jud. part. 2. P. 252. à. med. ac

in Den e8.loc, ad marginem allegatur, ac
Jaikut Part. I Fol. 174. col. 2. fin.
Hebr. 1, abeſt iſtud ab utroque MSto.
100. Ita hic dictionem π interpretor, vide
Buxtorf. Lex. Talm. ol. 146, ubi ex Nedar. fol.

5 5., 2. adducitur, quod licitum ſit, ſemet

re manipulis lini. =
11. Hebr. , exponunt, eſſe genus panni vel
veſtis, Germ. Filtz / Ital. feltro, confer. idem

D. Wagenlſeil. Sot. p. 857. it. Torat Cohanim, uri

operi:

Buxt. in Lex, Talm ſol 1117. ac Gur Arjeh

eexpli-
Jol. 146. col. 4. fin.
I102. Sive: texta, vide P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. & Buxtorf. Lex. Talm. /ol. 24 ⅝ 3.
ac Michlol Jophi h,loc. confer. & Deuter. c. 22.
vV II. n. 27.
* Hebr. 772, id, quod in not. Dam n
exponitur: 1) i, e. rem tractam five produ-
*X Hebr. An, quod verbum in not. ao
explicatur, quod ſignificet a nyn f e. rem mix-
tam, confer. Buxt. Lexic. Chald. ol. 12 14.
103. Ita hic reddo: voàν., nam fic legendum
puto, pro: vuvh, prout in vulgatis exempla.
ribus habetur, in M4Sto I. legitur: v.ορ L ſed
legendum: hn; abeſt autem iſta dictio Gal-
lica à½ MSto. 2. .
104. Sic verba iſta eis N enn e, verte-
re volui, ſecutus Buxtorfium in Lexic. Talmud.
fol. 132 2. ubi locus iſie ex Gemara adductus ha-
betur, nempe ex Moëd katon, Fol. 12, 5. ſicuti
etiam in -e b. loc. allegatar ad mar-
ginem.
105. Id eſt: emarcuit; haud ſcie, quid Commea-
tator noſter hac explicatione ſibi velit, in not.,
np eponitun na quôd ſignificet wpom
i. e. induratum aνν & i en n i. e.
tanquàm aliquid mixtum vel contortum, quod
eſt durum. —N—
106. Ita hic exprimo linguâà Gallicà Noein vel
NDPL uti hic habetur, confer. not. ad. 2. Sa-

muel.
bbbbb

936

LEVITICI.

CAP. XIX.

explicat (veſtem,) la
(Do ſignificat:) Hprâhie. cognita
viro, nec ego novi (verb
næa, quæ partim anci
cui ancilla eſt permiſſa, loquitur (hic)
redempta eſt] i. e. Redempta (quidem
autem i. e. redemptio, abſolutè
ma.] (Nempè:) libellô. 111.

lla, partim filia ingenui eſt,

poſita (fitc) argentô,

mà ac liné compoſitam. * Verlſ. 20. Deſponſat 107. viro]

atque NNMπ¾ο . e. unicè addicta 108.

um) huic ſimile in Scriptura; 109. de ancilla autem Chana-
quæ ſervo Hebræo deſponſata eſt,
Scriptura. Eod. verſ. 20. Et redimendo non⸗
nec (tamen penitùs) redempta; 110. HOn
Eod. v. 20. Aut libertate dona-
Eod. verſ. 20. Fagellatio erit] Ipſa (fœmina) puni-

tur; 112. non verò is, (qui rem cum illa habuit;) convenit autem Synedrio pn
j. e. ut inquirat in rem, 13. ne illum mortis reum faciat, (qui hoc perpetravit,) quo-
niam illa (ſœmina, cum qua ille rem habuit,) non fuit libertate donata nec illius ſpon-

ſalia fuerunt perfecta, 114.

1.

hinc Rabbini noſtri docent, quòd is, qui flagellandus

eſt,

muel. c. 13. V. 4, H. 4. it. ad Exod. c. 18. V. 18.
n. 66. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 105 3: ubi
ſcribitur: R. Salomonem vnn Gallicè ex-
plicare: , idque corruptè poſitum eſſe
pro: fleſtri, in MSto 1I. legitur: o
fleſtrir, i. e, marceſcere, abeſt autem iſta dictio
Gallica ½ MStoz.
X Ita, ut yv juxtà Menachemi mentem ſignifi-
cet Ma'n i. e. compoſitionem ſeu conjunctio⸗
nem, fic in not. m h. loc.

107. Ita hic ſecundum Paraphraſin Chaldaicam,
quam & autor noſter aliique Rabbini ſequuntur,
verbum —a, quod hic habetur, interpretor,
LXX. verterunt: αταπνινιαιπ1 6. ſervata,
R. Abenkſta à coœteris reedens vertendum pu
tat: deſpecta, ſic & Junius ac Tremellius hic ver-
terunt; Vulgata ſenſu contrariò habet: nobilis,
confer. hic præ aliis P. Fagius in notis ad Paraphr.
Chald. ubi plura, it. Sanhedrin, ol. 69. a. &
Keritut, Fol. 9. 5. & fol. 1I. a. it. Kiddauſchin,
Jol. 6. 3
108. Appropriata, dicata, i, e. deſponſata ſcij. vi⸗
ro, in wichlol ophi exponitur: pdon i. e.
manifeſtata, iſtud iNh abeſt ab utroque MSto.

109. In Gur Arjeh ol. 147. col. 2. med. juxtà
Rabbinorum ſententiam —on exponitur;,
quòd ſi enificet ar/ i. e. mutationem, quo-
niam illa ex virgine mutata eſt in maritatam, ex-

Confer. & Buxtort. Lex. Talm. fol. & 32. in S.
Scriptura igitur hic quidem ſimile verbum non
occurrit quoad iſtam ſigrificationem; aſt in Mi-
ſchna m ) i. e. eſt ei ſimile, veluti:
nON & i. e, ecce tu deſponſata mea es &c.
ſic in not. an v hic habetur, ubi etiam
tract. Talm Keritut, fol. 11.2. allegatur, con-
fer. & Buxtorf. Lex. Chald. dict. fol. 832. ubi

Part. J. Fol. 174. col 3. med,
10. Videlicèt omnimodà redemptione, ma rn,
uti in Gur Arjeh fol. 147. col. 2. ſin. habetur,

i. e. partim redempta, partim non;, confer. not.

—

tract. Talmud. Gittin, fol. 39- b. & fol. 41. 2. 5.
ac Torat Cohanim, uti in = m-eR 5. loc.
allegatur ad marginem, it. Keritut, ol. 11. 2.
1II. Hebr. , de cujus vo cis ſignificatione vide
Buxterf. Lex. Talm. fol. 2381. confer. & not. in
ð
112, Vel: flagellatur, iſta enim pœna hie intelli-
itur, confer. Miehlol Tophih. loc. ur & not. in

adducitur.

e. flagellatio, quæ hic habetur, confer. num. lequ.
115. Aben Efra hanc dictionem deducit 2 o

plicatur etiam ibi, quod omnis res, quæ janni.
um capit, vecetur n, vide plura ibidem,

prout

Kidduſchin fol. 6. a. allegatur. vid. & Jalkut

ad librum Prec. Jud. part. I. pag. 9: b. med. it.

Synan rp h. loc. ubi ratio iſtius explicationis
113. Reſpicitur hac expoſitione ad vocem ha i.

i. e. bove, quia flagellatio fiebat lorô bovinò,
vid. Ejusd. not. . loc. confer. Keritut, fol. II. .

114. Sive: plena, Hebr. e, nempè legitima;

——

“ clamabantl6

tiles faciet
14] Et idcite
anlli,
(perfechiac l
eipecca uh⸗
Peccayit per
13. Bt gusd

(eimirnumatt

illa percipiat
nam tempore

Mum, ſiallen

——
Ptodr joßta 40
tutn, 113..
115. Nam X
mentum fage
Alſeh ,ol. 14,
lalkut but 1
per hanc eypl
Pe, gvod ſiag
damationem,
dus erat, inclan
Commentator
tot, bielat, in
Dataphr. Chal⸗
Atque traltat,
un wd ,.
116. Uui Deuren
117, rout Der
cOnker, act.
n Moo hi
loꝛd etkech
exerl.
† Hebr, O
hn n ,
1MS 1led
in ſl 4 h,
119. Qbonizm
Honlaa eat,
NAà leii

CAr.Xx.
—
. ri
ddid 10,
tem Chinga.
Ponlaneh,
mend o2
110,
ermte dona-
mina) Puni .
elno n
erarit) uo.
cillinsſon.
fagellansus
el

ol. Iz1. ind.
nile veidum na
jnem; Alin Mi⸗
ile, velun: W
ſata mea es t.
betur, ubi etiam
alleganur, eOn
6. ol. z whi
it. & hlhut

ptione, .

. in bebelu,
Gon, confet. nt
1g. 9, b. ed 1.
.9,8 fo. 41. Ab,
”
ritt, /0l1s.
ſopincatione fide

contet not in

poena die ntelli⸗
loc, ut & ot.ld.
kius erplicgloni⸗

AvOren .
colket nun e
gern dedelt 4
jebat 00 0 1n0,
Kerieu, Peltle.

empe legtiina
kenf

CAPF. XIX.

eſt, fiat p i. e. ſub inclamatione, 115. nam judices, qui flagellabant, e.

II5. Nam — ee N rpyp y i. e. funda-

1† Hebr. : Nn iſta & ſequentia, usque ad

LEVITICI. 937

.

clamabant (dicentes:) ei, qui vapulabat, ſi non cuſtodiveris facere &c. 116. & mira-
biles faciet Dominus plagas tuas &c. 117. Eod. verſ. 20. Quia libertas ei non eſt da-

1a] Et idcircè ille non eſt mortis reus propter eam, quia ſponſalia ejus non fuerunt
ſponſalia, 118. ecce ſi libertas †ei (fœminæ) data ſit, ſponſalia ejus erunt ſponſalia-
(perfecta ac legitima) ipſeque erit mortis reus. 119. Verſ. 22. Et condonabitur (2.)

ei peccatum, quod peccavit] (Hoc dicit Scriptura, ut includat illum, qui ex propoſito
peccavit, perinde atque eum, qui per errorem (ſeu ignorantiam) deliquit. * Verſ.
23. Et punmbitis praputium † ejus] i. e. Et obturabitis obturationem ejus, 120. ſit
(nimirùm arbor) obturata & abſcondita (vel ſeparata,) ne utilitas (quoad fructus) ex

illa percipiatur, Eod. verſ. 23. Tribus annis ſint vobis (Carbores) praputiatæ] A quo-

nam tempore numerat illud (Scriptura?) à tempore ſcil. plantationis ejus (arboris,)

num, ſi aſſervaverint 121. illum (arboris fructum) poſt triennium, erit permiſſus? lex

Bbbbbb z

(hic)
Deuteron. c. 22. v. 22. ac Lightfoot., ad Johann.
c. 8. v. F. pag. 1039, edit. Lipſienſ. confer. &
tract. Talm. Gittin, fol. 37. uti in Sma BY
bh. loc. allegatur ad marginem.
(a.) Confer. hic tract. Talm, Bava kama, fol. 111. a.
S& Sevachim, fol. 49. a. it. Keritut, fol. 9. a. b. &

proùt infrà 4 Commentatore noſtro id exponi-
tur n, 11 8. b. v. 20.

mentum flagellationis erat inclamatio, uti in Gur
Arjeh Fol. 147. col. 3. princ. habetur; confer.
Jalkut Part. 1. Fol. 174. col. 4. alluditur autem
per hanc explicationé ad dictionem ropa, nem-
pè, quòd flagellatio iſta fieret απ* i, e. per in-
clamationem, dum judices illum, qui flagellan
dus erat, inclamabant per verba legis, quæ hic à
Commentatore noſtro referuntur, confer. Bux-
torf. Præfat. in Abbreviatur. & P. Fagii not. ad
Paraphr. Chald. h. loc. vide & num., antec. 113.
atque tractat. Talmud. Keritut, ol. 11. uti in
ne PSE h. loc. allegatur ad marginem.
I16. Uti Deuteron. c. 2 8. v. 5 8. habetur.
117. Prout Deuteron. dict. c. 2 8. v. 59. habetur,
confer. tract. Talm. Maccot, Fol. 2 3. b. uti in
„am H hic allegatur,
118. Nempè: perfecta, nnz plena ac legitima,
q]quoad effectum juris, vide ſuprà num. 114.
b. verſ.

Jol. 22. 5.
* Nempè, ut oblationem adferat, prout in notis
aN H hic habetur, ubi & Keritut, fol. 9.
allegatur. S
† Conter. hic Peſachim, Fol. 23. a. & Succa, Fol.
3 5.a. it, Berachot. ol. 36.a b. & Joma, fol. 8 1. 6
it. Kidduſchin, 0]. 56. b, & Bava kama, fol.
101. a. & Chulia, fol. 12 1. 2. & Schabbat, ol.
10 8. a. it. Koſch haſchana, fol. 9. 6.
120. Id eſt: arborem impuram & ftuctus ejus im-
puros & abominabiles cenſebitis, ſicuti præpu-
tium, obturans membrum virile, ita Buxtorf. in
Lex. Hebr. voc. 7y, ubi etiam aliæ e poſitio-
nes hujus loci adducuntur, vide & P. Fagii nor
ad Paraphr. Chald. h. loc. & D. Wagenleil. Sot
p. 605. & p. 956, n. 9. & not, ad Habac. c. 2*
v. 16. num. 54. it. Jalkut Part. 1. fol. 17 5. col
1. med. .
12 1: Repoſuerint, condiderint,id enim verbum
axs, quod hic habetur, ſignificat, confer. To⸗=
rat Cohanim, uti in part e hic ad mar=
ginem allegatur, ubi vide etiam notas,

—rn aur) i. e. ipſeque erit mortis reus, abſunt
à MSto I. ſed malèe; confer. tractat. Talm. Git-
tin, ſol. 43 b. & Ketitut, ol. I1.6. & fol. 22. bh.
119. Quoniam cum fœmina libera, quæ viro de-
ſponſata erat, rem habuit, confer. Exod. c. 20.
v. 14. & Leyit. cap. ſequ. 20, verſ. 10. vide &

— .

4 1
938 LEVITICI.
(hic) dicit: erit, i. e. in eſſentia ſua erit. 12 2, Verſ. 24. Erit omnis frulctus ejus ſa-
cer] perinde ac decima ſecunda, 123. nam ſcriptum eſt de illa: & omnes decimæ
terræ &c. 124. Eod. verſ. 24. Sacer Domino] Sicuti decima xX non comeditur **
cxtrà murum Hieroſolymæ, niſi redemptionis pretio; 125. ita & hic (fructus arboris)
codem modô, 126. atque hæc res erat in laudem Domino, quia delati fuerunt eum
in loeum (fructus arborum) in laudem ac celebrationem Dei. Verſ. 2 §. Elt colliga-
tis 127. vobis proventum ejus] Præceptum iſtud, * ſi id obſervaveritis, erit vobis ad au-
gendum proventum ejus, quia in ejus (obſervationis) mercedem ego augebo vobis

fructus plantationis.** R. Akiva dicebat: loquitur (hic) lex intuitu pravæ cogitatio-
dicat aliquis, ecce ego quatuor annis ea in re fruſtrà ſolicitus ſum,

nis, (nempè,) ne

12 8. ideò dicitur Eod. verſ. 2 5§. 60ο

(hic:) ad augendum vobis proventum ejus.

122. Scilicèt: præputiatus ſeu prohibitus erit,
Hebr. b, ſingularis pro plurali, ſenſus eſt
quòd, quamdiu fructus arboris, intrà triennium
decerptus, i. e. in eſſentia vel exiſtentia
ſua erit, vel: quamdiu extiterit in natura ſua,
etiamſi ille per triennium aſſervetur eoque exa-
o comedendus adhibeatur; ille tamen ſit o.
hibitus nec poſſit comedi, confer. infrà I evit. c.
2 5. V. I2. D. 44. & Lightfoot. ad Marci c. 12. v.
2. p. 63 5. edit. Lipfſ. it. Gur Arjeh fol. 1 50.col. 3.
En. ſic etiam iſtud: rin exponitur in not.
nat ne b. loc. nempè? ih n
& e ee n, wh i. e. in exiſten-
tia ſua, quæ ei (fructui) fuit per triennium, quòè
ille prohibitus fuit, etiam ita erit vel permanehit,
Kilicèt: prohibitus, confer. Jalxut Part. 1. fol.
17 5½. col. 1. circà fin.
123. Decima enim erat duplex, primam dabat co-
onus Levitis, de qua ipſi rursus dabant deci-
mam ſacerdotibus, Numer. c. 1 8. v. 26. & 2⅛:
dein rursas colonus dabat Levitis decimam ſe-
eundam, quæ ſacra erat& à Levitis inatrio tem-
pli conſumebatur, Deuter. C. 14. V. 2 3. vide Bux-
orf, Lex.- Hebr. voçc. Wyn, confer. & infrà Le-
vVit. c. 27. V. 30. n. 75. & Lighitfoot. alleg. pag.
635. it. tre ſt. Talm. Roſch haſchana, fl. 10. a.
& Bava kama, fol. 69. 5.
124. Vide infra Levit- dict, e. 27. v. 30. D. 75. &

ditum reperitur. .
X Hebr. 72 &a, in MSto 2. pro eo, legitur: San
i. e. egreditur.
12 5. Ita hic interpretor, confer Deuteron. e.20.
v. 6. n. 2 I. it. tract. Talm. Kidduſchin, f. 54. b. pro-
ut in no ine h.loc. sllegatur ad marginem,
confer. lib. Preç. Jud. part, 1. p. 159. 3. med.
126. Nam fructus anni quarti comedendi erant

conſumi debebat, vide not. ad Deuteron. dict
c. 2 0. v. 6. n. 20. & D. Wagenſeil. Sor. p. 95 6.
n. 9. confer. & not. ad librum Prec. ud. part.
I. p. 159. a. med. & Deuter. cap. 26. v. 13. n.

chot fol. 3 5. a. allegatur,

quod hic habetur, utramque recipit fignifica-
tionem, atque huic poſteriori ſignificationi et-

ut & Junius ac Tremellius, qui verterunt: &

in not. ad baraphr. Chald. h. loc. . 1
* Hebr. Dee ENE, iſta, ut & ſequentia, usque
ad: ewai. e. quia in ejus (oblervationis)
mmoercedem &c. abſunt 4 MSto z.
** Hebr. yan e? in MSt0 2, habetur rpor-
wen e. rudus & plantationem. .
12%. Vel* fruſtrà laborem inſu
Lighbtfoot. Centur. Chorograph. c. 2 I. p. 4 3. & a dlibrum Prec. Jud. pert⸗ amne evnſer⸗ nor⸗
2d Matth. eap. 2 3. V, 23: P. 43 I. confer. S. Deu- tract. Talm. Roſch haſchana; fol. 10. a Bers⸗
der. 6. 26, V. 13. . 4 1. & n. 42. “ chot, fol. 35. a. 4 82
* Secunda ſcil. Hebr. , fic in MSto 2. hic ad. P

CAbP. XIX.

CMüun)

Hieroſolymis aut ſaltem eorum pretium ibidem

4 3. & D. 45 it. not, in a D, ubi Bera⸗

127. Alii: ut augeatis vobis, verbum enim 5να+

augebit vobis proventum ejus, cenfer. P. Fag.

—N

(A. MW.
—
im) Dinimu
meum. Ven.
lentus)in Hanhe
tegin ſpatpat
medit de jumen
multe expolii/
(lacete ſolent
buecella ejuse
MWe tempera 4
hotas Getermin
n N. minis pti
uins anguln 6
ſia polenioti
capitis ejus e

—
129. Dſis lber
mudici, iacta
iMlerioribus aͤc.
4Commentzon.
hedtin, fſol. 63.
mrgigem alles⸗
conler. & Berache
Fl. 14. b.
130. diye: de jum
lud comedatur,
ſi, conſet.rE a

(Quld. b ioc,

iam Commentator noſter & Aben Esraaccedunt
ł

... . . . ...

nes addutit, U)
ſanguine, vident
unt: r) me,
2,io Mn ke
jnmentipotani,
1 1, Id ell: ſange
ellin ſingine, d
betur, udi ie
131. Hebr, ryn,
deBunort. Lex.
Ajeh ſol. 147
ilact. Talm.
Ormn woe 8
nem.
In MRo rlepiur

Me ceeicitex⸗

(A.Y Xl.
ku cuiſ⸗ .
dles dedne 1
mmeditur 5
Ansarbor)
füerunt eanun
ſ. A oligga.
tvobisad al.
ugebo obis
e cogitni.
olieitns im,
vetl 1. %
n)

S

CAb. XIX. LEVIITICI. 339

CCſum) Dominus] T hujus rei P facio, & qui Verazx ſum Krvandum promiſſlum
meum. Verſ. 26. Non comedetis ſuper ſanguinem] Multis modis explicatur (hic
textus) in Sanhedrin, 129. ne ſcil. comedatur de carne (victimarum) ſacrarum, an-
tequàm ſpargatur ſanguis & (quòd hic contineatur) dehortatio quoad illum, qui co-
medit de jumento 130. profano, donec egreſſa ſit anima ejus, 131. & inſuper aliæ
multæ (expoſitiones ibidem habentur.) Eod. verſ. 26. Non angumbimini] Sicuti il-
li (acere ſolent,) qui augurium capiebant ex muſtela 132. & avibus, (qui dicunt:)
buscella ejus cecidit ex ore ejus, capreolus occurrit 133. ei in via. Eod. verſ. 26.
Nec tempora obſirvabitis] (Hebr. 2)) fignificat N i. e. tempora (certa) &
horas (determinatas,) dum aliquis dicit: dies N. fauſtus eſt ad opus incipiendum, ho-
ra N. minàs proſpera eſt ad egrediendum. 134. Verſ. 27. Non tondebitis in cir-
euitu angulum capitis veſeri] Is eſt, qui ( quoad pilos) xqualia facit tempora-
ſua poſteriori parti auris ſuæ ac fronti ſuæx, ** ita, ut circuitus (pilorum)

0, eginr: ND

tDeuteron,e,20,
ia / bpro.
urad marginem,
159. a me,
tomedendi erans

npreinm iideen

4 Deutcon, dict,
leil. ot.), 956,

m etſad.elt.

4,, 26. F. 17. le
o, ubt Beta⸗

umenim dori,

elecipit ſgniſc⸗·
lßn ictonier ẽZ

en Eeraaccedunt,
gui feitetunt: &

3, coalenk. 19 4

e.

eeneni ge r
(oblerntion)
hrm 1133. Febr. iyn, de cujus vocis ſignificatione vi
1, habetor Nr

onem.

ſ

2., pro mo-an legitur: Wan i, e. de carne, ſcil.

Sðð 7

capitis ejus Fepcriatur circumcircà rotundus, 135. nam in poſteriore aurium

Bbbbbb 3 ejus

129. Eſt is liber quartus partis quartæ operis Tal-
mudici, traétans de Senata majore, de judiciis
2 Commentatore noſtro adducta ſunt, in San
hedtin, Jol. 63, ar uti in nan rHDW5h. loc. ad
marginem allegatur, ut & Torat Cohanim,
confer. & Berachot, l. 11. b. & Mocd katon,

Jol. 14. b.

130. Sive: de jumento communi, ne fſcilicèt il-

Chald. h. loc. ubi & alias hujus ſoci explicatio-
nes adducit, LXX. pro: = öy i. e. ſuper
ſanguine, videntur legiſſe 7y unde verte-
runt: Sr! zuaoοσαρονν Juper montibus, i in MSto

jnmenti profani, res ea dem
13 1I. 14 eſt: ſanguis ejus, quoniam anima carnis
eſt in ſanguine, uti ſuprà Levit. c. 17. V. II. ha-
betur, uabi vide Ralſchi notas, confer. Spenceri
de Legib. Hebræor. Litual. lib. 2. cap. 11.

de Buxtorf. Lex. Talm. fol. 756. conler. & Gur
Arjeh ſol. 147. Col. 4. med. it. Torat Cohanim,
ac tract. Talm. Sanhedrin ol. 66. a. uti in
Synan ne . loc. ahegantur ad margi-
nem. .
* In MSto 1. legitur: Abepa ir i. e. buccella

inferioribus &c. reperiuntur autem ea „quæ hic

lud comedatur, priusquam ſanguis ejus egreſlus
ſit, confer. præ aliis P. Fagius in net. ad Paraphr.

mea cecidit ex ore meo, confer. kie tract. Talm,

Sanhedrin, fol. 66. a.
133. Vel: interrupit eum Hebr. P*Pen in MSsto
1, legitur?: .7D97 i. e. interrupit me, ſic ferè
Jermani: Ein Rehe oder Haaß iſt mir uͤber
den Weg gelauffen/ id, quod etiamnum ho-
diéè 4 quibusdam in augurium minas boenum
trahitur, confer. præ aliis P. Fagii not. ad Para-
phr. Chald. h. loc. n. 26. vide & Deuteron. c.
18. V. 10. n. 6 5. ac not, in npv ubi fa-
ctum Eliezeris, (de quo Geneſ. c. 24. V. 14. ubi
vide n. 32.) ut & lJonathanis (de quo 1. Sam.
c. 14. V. 9. 10.) non refertur inter auguria, quæ
hic prohibentur „rationes vide ibidem, confer.
& tract. Talm. Chullin Jol. 94. prout ibidem
allegatur.
134. Vide hic Ejusd. P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. dict. n. 26. ubi varias Hebræorum opi-
niones de origine verbi y adducit, vide & Deu-
teron. alleg. cap. 1 8. v. 10. n. 62.
X Hebr. Hi ), in MSto I. pro eo tegitur: r
i, e. & cincinnis ſuis, confer. hic tract. Talm. Je-
vammot, Fol. 5. a. & Naſir, JFol. 41. a. it, ol.
57 2. b. it. Snenceni de Legib. Hebraor, ritual.
lib. 2, cap. 12.
13 5. Uti hodièein nonnullis monachis videre li=
cèt „ P. Fagius in notis ad Paraphr. Chald. h.
loc. (cribit, SHebræ os ſentire, tempora non ita
tondenda eſſe poſt aures, ut eorum raſuxa fronti
α que⸗

N

94⁰

LEVITICI.

ChgAbp. XINX.

ejus parte multæ ſu
rem temporum ejus.

nt radices 136. capillorum ejus versus partem ſuperio-
Eod. v. 27. Angulum barbæ **tuæ] I. e. Finem barbæ & termi-

nos ejus, qui ſunt quinque, (nimirùm:) duo in qualibet maxilla ſursùm versùs juxtà

caput, quæ eſt latitu
lus) deorsùm in mento ejus, 137.
Verſ. 28. Et inciſionem propter mor!

carnem ſuam, quando eis aliquis 13⁸. mortem obierat.
Scripturam exaratam & impreſſam,

ptionem ſtigmatis] i. e.

do (barbæ,) in qua duo ſunt anguli (ſive latera) & unus (angu-
videlicèt in loco, ubi binæ maxillæ conjunguntur.
uum] Mos iſte fuit Amorrhæorum, ut inciderent

Eod. verſ. 2 8. Et inſcri-
* quæ nunquam deletur,

uam acu ſartoria 139. imprimebant eaque (Scriptura) manebat 140. nigra in per-
petuum, p?p i. e. ſtigma ejusdem ſigniſicationis eſt, (qualis habetur in illo loco:)

vpMi. e. & ſuſpende illos,

141. item (in iſto loco:) DvP i. e. & ſuſpende-

mus eos, 142, figebant (quippe) arborem in terra eosque (criminis reos) ex illa (arbo-
te) ſuſpendebant, & (ſic ſu ſpenſi iſti) reperiebantur impreſſi atque infixi * ſolo, (vpvp

notat:) pourpoint, 143. linguà vernaculàâ.

ut

nn
+☚

æ quetur & caput ſphæræ habeat figuram, vide
& Junii ac Trem ellii not h. loc, de voce ιααεα
quæ hi babetur in LXX, vVerſione, alibi Aqne
dictum eſt, confer. & Gur Arjeh fol. 147. 01.
4. Circà fin. ubi, quid ſit ppi. e. circuitus, ex-
ponitur, vid. & tract. Talm. Maccot, fol. 20. 2.
uti in =an De h. loc. ad marginem allega-
cur. confer. & Jevammot fol. 5. .
136. Hebr. Moy i. e. fandamenta, intelligitur lo-
cus, unde naſcuntur capilli, confer. not. in

a PDY, ubi loti iſtius fuſior adducitur expli-

catio ex R. Elia Misrachi, confer. & D. Spencer.

de legibus Hebræor. titual. lib. 2. c. 12. pag.

501. & ſequ. edit. Lipſ. ubi tuſius de tonſione
capitis in rotundum prohibita agitur, confer. &
Kidqufchin, fol. 29. a. & ol 3 5. a. b. it. Mac-
cot, ſol. 20. b.
x Confet. hic tract. Talm. Naſir. fol. 58, b. &
Kidduſchin, Fol. 29. a. it. Fol. 32. a. & l. 3 5.
a. b. & Bava kama, fFol. 9 1. b. & Maccot, fol. 2 1.
2. it. Chulin, ol, 7. b.
137. Hebr. bn, vide Buxt. Lex. Talm. fol.
1516. confer. & P. Fagius loc, alleg. n. 27, ac
tract. Talm. Maccot, fol. 2 1. a. prout in
DTa WDW h. loc. ad marginem allegatur, ubi
vide e iam notas, in quibus lector quoad ampli-
orem hujus loci expoſitionem remittitur ad li-

brum, qui in cribitur: yN o e guidem

ejusdem cap. 181, vide de hoc libro aw SO

/

litera ¹ pag. 26. col 1I. fin. confer. bic tract. Tal-
mud. Schabbat, fol. 67. 6. & ſol. 129. à.

ſanguine junctis „ qui mortuus erat , confer.
Maccot, ol. 20. a. b.

1. pro eo legitur: yNer) i. e. & infis am.
139. Conter. hic præ aliis idem P. Fagius in not.

Maecot, fol. 2 1. a. uti in 'a rD . loc. ha-
betur in margine.

Scripturam iſtam, nam & ſie vertere poſſis, quia

Cum ſartoriam referri poteſt; res tamen eodem
redit, confer. Spencer' de Legib. Hebr. ritual.

tract. Talm: Maccot ol. 2 I. a. b. allegatur.

141. Sicuti Numer. cap. 2 5. V. 4. habetur.

fer. Numer. c. 25. v. 4. n. 8.

ponitur.

1, legitur, quo nomine hodiè Gallis venit: tho-

*

Verſ. 29. Non profanabis fliam tuam,

13 8. Nempè: aliquis ex ipforum propinquis aut “R
Hebr. wv), deeit iſtud in MSto z. ſed in MSto
ad Paraphr. Chald. h. loc. ut & tractat. Talm.

140. Vel: eaque acus ſartoria nigram efficiebat
enhha tempote d

particula &α☚ tàm ad Scripturam, quàm ad a-—

I. 2. c. 14. & not. in por ne h. loc. ubi H“

142. Ita 2. Samuel. c. 2 I. v. 6. habetur, autor i
taque noſter dictionem yvyp y' deducit, con-
. . 146. Mout erer
xx Verbum itaque 'vhic ſignificat nannn i. e.
infixionem, ſic in not. d m 4. loc. e

CA.MY.

irfalial Ulan
iam ad conch

. norſeoletu i

lio in loco c
imbres Ac, 14
liguis in danch

trean ge öanl

Ldificatio don
44 Htbont
Nerat D
etat gui osani⸗

—
nd, aPpelstion
veittum Gallor
run theraceser
tibus notati.
144. Hebr. D
eN D
nii, conſer, ca
18. V 15. n 41
4. kn. 1. Sunhe
14 . Hebr, ann,
qux dicioZir.
Iiſioniſccat, ſi
titico in pejon
erſignibcatione

Produxitetal
Talmm. fol bzo
men a Temel
tipiunt inten
metonymizm,
emplo tuo ind
cOmittat,
Vamwor, ſol.

12 hic additur:
Vin ſetotlinand
legitur.

143. Ita hic reddo: va H prout hic & in MSte 4 147. Hebr. dye

tut el induſiv
1 2 Fertit: 2
tork, Lex Tal-

em ſopeto.
atbe Kterni.
verti ud

unds nge

Ohjungantt.
ut incidekent †
18. M inſei.
gam deletal,
nigra in her
in ilo loco)
, E ſuſhent.
s)exillaro.
lloK
flun uan,

—.,—
fer bic track,Tal⸗
ol. 119,4.
tun propinquis aſt

gus eiat „ (Ollet.

1Sto 1.led in Nte

infiſam.
en b. egmuin do⸗
1t & tractat Talm.
Wr e loc h.

nigans eſſciebet

eſeſtete olls, lis⸗
uramm, quamm da⸗
es tamen eodemn
legib. Hebl, iütutl,

we , le, ndi e

a.b. legerun,

6 labein, Att
49 geducit, con

lontfieat dnn! ,
W!. loe. el*

mortlichkin ini⸗

4 lisfent:tho⸗
Re 02 RR

LEVITICGI.

947

et facias illam ſeormri] (Scriptura hic loquitur) de eo, qui tradit filiam ſuam innu-

ptam ad concubitum, qui non venit nomine matrimonii. 144. Eod. verſ. 29. IUlt
non ſeortetur terra] Si tu ita feceris, terra ſcortabitur 145. fructus ſuos, ut faciat illos
alio in loco ac non in terra veſtra, atque ſie loquitur illa (Scriptuta:) & cohibeantur
imbres & c. 146. Verſ. 30. Et Sanctuarium meum reverebimini] Non ingfediatur (a-
liquis in Sanctuarium meum) cum baculéô ſuo atque calceô, ut & cum cingulo ſuo,
147., nec pulvere pedum ſuorum (inquinatus ingrediatur,) & quamvis ego vos admo-

&

neam de Sanctuario (reverenter habendo; tamen) Sabbatha mea cuſtodietis, (nam)

ædificatio domus Sanctuarii non pellit Sabbathum. 148. Verſ. 3 1. Non reſpicietis
ad B:Typthones] (Eſt hic) dehortatio de pythonibus & ariolis (non conſulendis,) 5
& erat D)O, 149. qui loquebatur per axillas ſuas; 1506. 30) 15. autem

erat, qui os animalis, cujus nomen eſt ] i. e. Jiddoah in os ſuum ponebat,

(quòô fa-

rucm thoraces etant punctis inciſi &
tibus notati.
144. Hebr. uναh i, quæ idem notant, ac
rLN PUVi. e. nomine conjugii ſeu mattimo-

mii, confer. cap. antec. 1 8. Vv. 9. n. 30. & dict. c.
1 8. V. 1 5. n. 41, vide & Gur Arjch ol. 147. col.

4. fin. it. Sanhe lrin, fol. 7 6. 2. 4.
145. Hebr. Aa, prout hic habetur, unde eſt ann,
quæ dictio Ziganiam ſea ſpeciem tritici degene-

ris ſignificat, ſic dicti, quia ſcortando cum bono
tritico in pejorem naturam degenerat, nempe

ex ſignificatione α, nam quando ſcortata eſt
terra tempore diluvii, ſeminaverunt triticum &
pro duxit terra hanc ſpeciem, vide Buxtorf. Lex.
Talm. ſol. 6 0. & 6S1. ubi plura; Junius ta-
men ac Tremellius aliter dictionem: terræ, ae-

cipiunt & interpretantur: populum terræ, per
metonymiam, ut ſenſus ſit: populus terræ ex.
emplo tuo inducetur, ut etism ſcortationem
committat, confer. hic joma, fol. 1 9. b. & Je-

vammor, Jol. 37. b. it. Naſir, fol. 40.b.

146. Prout Jerem. cap. 3. v. 3. habetur, in MSto

2. hic additur: π ν nhνανQb i. e. & plu-
via ſerotina non erat, uti Jerem. dict. c. 3. v. 3.

147. Hebr. Nnp, quod alii tunicam interpretan.

tur vel induſium, D. Wagenlſeil. Sot. p. 81 5
n. 2. Vertit: Zonam nummariam, confer. Bux-
torf. Lex. Talm. Jol. 187, ac P. Fagius in not.

rax, appellationent, ut puto, inde trahens, quia
veterum Gallorum & Germanorum nonnullo-
quaſi ſtigma

ad Paraphr. Chald. b. lor. in utroque MSto le-
gitur: e Dn res eadem eſt, confer. Buxtorf.
Lex. Chald. fol. 1753. & Ligbtfoot ad Matth. e.
10. V. 4. p. 32 6. & ad Act. Apoſtol. c, 3. v. . p.
148. Confer. quæ ad Exed. cap. 31, verſ, 132
notata ſunt, vide & notas ad librum Pres. Jud.
part. 2. p. 5§ 7. a. princ.
149. I eſt: Pithom, zlay, confer. Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 1874. & ſeq-ubi plura, vid. &
P. Fagius loc. alleg. n. 3 1, it. Deuteron. c. 1 9. v.
II. n. 67, ac tract. Lalm. Sanhedrin, fol. 6 57
a. uti in Sod D h. loc. allegatur, confer.
hicgc autor tractatus Gallici: Hiſtoire des dogmes
& des cultes & c. part. 32. Traite 2. 6. 5. p. 469.
150. Vel: ex ſive de axillis ſuis, Hebr. prwn, Rab-
bini tradunt, quòd alè hya ſit is, qui loquitur
D Pn i. e. inter partes, uti Gloſſa: qui
ſuſcitat mortuum & ſedet inter partes oſſium
& c. ita apud Lightfoot. ad Luc. c. 13. v. 1 1. p.
8 27. edit. Lipf. confer. & Gur Arjeh fol. 149.
col. 1. princ. & D. Wagenſeil. Sot. p. 1011. n.
34. vide & Genelſ. c, 41. Vv. 9. n. 12.
15 1. Id eſt: ariolus, confer. Deuteron. cap. 1, v.
II.FBn. 70. & P. Fagius in not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. it. Buxtorf. Lex. Talm. ol. 9 37.
ut & not. in mon r, ubi etiam deſcriptio
animalis & quomodo illud inveniatur vel

1 . . D — . * V . 8
capiatur ex libro, qui dicitur anb i. e, mun 9

cujus autor eſt R. Moſche mikkotzi, addu-

242

A& lud) os loquebatur. Eod. verſ. 3 1. Non conſuletis] (Nempeè,) ut operam eis

(pythonibus & ariolis conſalendis) detis, nam ſi circà illos occupati fueritis, vos co-⸗

ràm me impuri evagetis & ego vos abominor.
Deus veéſter] Cognolecite, quemnam vos cum quo commutetis. 152.

Verſ. 32. Co-

vam cano capite aſſurgas] Forſitàn (coràm) ſene inſipiente? 153. lex dicit: [Ppii. e.
ſenex; non eſt autem Pi niſi qui poſſidet ſapientiam, 154. Eod. verſ 32. Er ho-
nombis faciem ſenis] Quisnam eſt iſte honor? (nimirùm) non ſedeat in loco ejus *

nec illius verbis contradicat,

155. forſitàn claudet oculos ſuos (ſimulans,) ac fi non
videret illum (enem? nequaquam id faciendum eſt, nam) ideò hic dicitur: & time-

bis Deum tuum, ecce enim res iſta data eſt animo, (nempè:) animo ejus, qui fecit il-

156, etenim non cognoſcir eum (animum,) niſi ipſe; ** de omni autem re, †

quæ traditur animo (alicujus ejusque conſcientiæ relinquitur,) dicitur: & time bis

Deum tuum, 1¹57.

Verſ. 33. Ne contumeliâ affciati] (Videlicèt:) verborum con-

tumelià, 158. ne dicas ei: heri fuiſti idololatra; nunc autem venis, ut diſcas legem,

uæ data eſt * ex ore Dei-
ic eſt, ne exprobres proximo tuo. 159=

Verſ. 34. Nam & vos peregrini fuiſtis] Vitium, quod in-
Eod. verl. 34. Ege (Cam Dominus, Deus Vr-

Rer]

—

152. Nimiihm Deum vivum & omnipotentem

. cum creaturis mortuis & imbecillibus, imò cum

iplo diabolo ac lpiri ibus impuris.
153. Vel: .
NnwNX, quæ hic habetur, ſignificat, confer. Bax-
tort. 1. ex. Talm. fol. 236,& Gur Arjeh ol. 14 8.

col. I. med. ir. Torat Cohanim ac tract. Talm.

Kidduſchin, fol. 31. b. uti in " r hic al-
legatur ad marginem, ubi eti am in notſs expo
nitur, quid ſit R&ν, vide ſis ibidem.
154. Conter. hic præ aliis P. Fagius in not. ad Pa-
raphr.
1012.
meg. ubi p
— H. Joc.
* In urroque MSte b
*1. c. nec loquatur in!
prà dit. verf, 3. ibique
Megilla, Jol. 17: b. & Kidduichin, Jol. 33.a.

iter Gur Arjeh dié. fol. 148. col. I.
lura, confer, & not. in pa M,

ic additur ba a
ocο, ubi ille eſt, contfer. ſu⸗

zy. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 3. He cap. n. 12. no-
tata ſunt.
156.: 14 eſt: qui exhibuit illum, ſeilicèt: honotem
Talteti, confer. quæ (uprà ad verſ. 14. h. cap. n.
63. notate ſunt, poſſes etiam Letba iſta: 7 77

wy i. e. animo ejus, qui fecit illum, intelli

indocto, rudi, culpabili, id enim dictio

Chald. h. loc. & Wagenſ. Sota n. 34. P.

b. cape ibique not. Sign. * it.

gere de Deo, qui fecit i. e, ereavit illum, ſeil. ho-
minem, quique eſt 2 ℳ9iννν⅜ρο in' MSto z, prO:
uny e legitur e . , i. e cor-
di ſve animo hominis, conter. hic tract. Talmm.
Bava mezia, fol. 5 8. 2. b.

Hebr. &ν †, in MSto 2, pro eo legitur: N E

PWW)y i. e, niſi is, qui fecit eum.

i. e, dicitur, abſunt 4 MSto z.
157. Proht hec verſu 32. habetur, confer. quæ
ſopra ad verf. 14. F. cap. n. 64. notata ſunt.
158. Sic etiam bP. Fagius in notis ad Paraphr. Chaid-
b. loc. ex mente Hebræorum verbum hGexpe-
nit, ubi vide ſis, confer. Exod. c. 22, v. 2 I. K.
73. 74. r 7 5. & not. in an re hb. loc. ite
Petr. Galatin. de Arcan. Cathol. Verit. lib. 9. ce
13. princ. ut & not. ad Eai. c, 49: v. 26. . 20.
8Sι ad Eliai. 5 3. Verſ. 7. num. 1 1. it. tract. Talm.
Megilla, Fol. 17. b. & Jevammot, ol. 46. b.
* Hebr. amaw, in MSto I, poſteà legitur: 3 7
pon i. e. Moſi de (monte) Sinai. =

159. Vide Exod. c. 22. V,. 21. n. 76, ubi eadem,

594b⸗ „

4

Eod. verſ. 31. Ego um) Dominu,

—
er] Deus ton
nrfſatenin N
cece im antea
igrurſoclciur

ti6;, pongere

jllekekellerit
cium; vocatur
minatio, cauſa
ce(Herrete 1
facit ut remnor

Plguedtenel

dimenſio terræ
eltejus enplicat
Karide. * N

unt. Eod ve

menlara tei lie
erpoſiti: epo

tenn & inter gun

o. Dicinut enit
uaque ſum Deu
. ega cleari, quo

jegrinum, id tib

† Hebr. A a hæc & fequentia, usque ad: me; 161. Vel: ſidei

Felis; blunt a
ud nameltig
in Mto 1. n
quentia, idve
quod conſillii

it. lahabetu
16z, Agrorum ſi

, quæ bic he
Gihingund, ide
conkfer, K 5. a⸗
. 8
heſoc it tralt.
Panabatra, ol.

is4. Vele hallar
Aebr. o hic

Oun wre z.

16,. Vice, ue ſu

uan ſunt, Juoni

cinN.

—

Operam eis

is, vore.

1) Dominu;

el 32. Co⸗

i e. 1

loco ejus
1)ac ſ non
ut: & time⸗
gul kecitil.
lautem te, f

1 & timebis
tborum con-
Giſcaslegem,
m, gnod in.

iau, Deus dt⸗

—

Killum, ſcilibo⸗
in Ato 1, le :
9 Mie cor⸗
bic treck. Tal.

usqe a0: Nde

t, conſer, gue⸗
64. notae ſult
hatagin Chafe
erbumedexp⸗
1 . 11. V 1 lel⸗
Woh. locelte

. Veri. lb. 9. „“ de
confer. & P. Fagius in not, ad Paraphr. Chald. nulli codices non legant am i. e. & aridæ,

G.rt n u⸗

1,it nact, Tiln

legiu:
nai.

176 bi alen, .
Diri mezia, al

—

ſRer] Deus tuus & Deus illius (peregrini) ego ſum. 16. Verſ. 3 5. Ne faciatis per-
verſitatem in judicio] Si ad 161, judicium (præceptum iſhud pertinere dicere velis,)
ecce jam anteà dictum eſt: non faciatis perverſitatem in judicio, 162, quodnam eſt
igitur judicium (iſtud,) quod hie repetitur? illud (ſcil. quod conſiſtit in) dimenſione,
163. pondere ac menſurà, nimirùm is, qui metitur, vocatur ) i. e. judex, ſi igitur
ille fefellerit 164. in dimenſione, ecce ipſe perinde cenſebitur, ac ſi perverterit judi-
cium; vocaturque perverſitas 165. res odioſa ac deteſtabilis, anathema atque abo-
minatio, cauſamque præbet (judex perverſus) quinque rebus, quæ dicuntur de judi-

ce, (perversè judicante, nimirùm) polluit ille terram atque nomen (Dei) profanat ac

facit, ut removeatur gratioſa Dei præſentia 166. & ut objiciantur Iiraelitæ gladio i-
pſique è terra ſua in exilium pellantur. Eod. verſ. 3 5. Iz dimenſione] (H5) hæc eſt
dimenſio terræ. 167. Eod. verſ. 3 5. In pondere] Juxtà ſenſum literalem (facienda
eſt ejus explicatio.) Eod. verſ. 35. Er in menſum] (πννhſt menſura rei liquidæ
& aridæx. * Verſ. 36. LEapides juſti] Hæc ſunt pondera, quibus (homines) ponde-
rant. Eod. verſ. 36. Epha] Hæc eſt menſura rei aridæ. Eod. verſ. 36. Hin] Eſt
menſura rei liquidæ. Eod. verſ. 36, Qui eduxi vos] Propter hanc rem; 16 ⅛. alia
expoſitio: ego explorans in Ægypto diſcrimen feci inter guttam ſanguinis primoge-

niti & inter guttam ſanguinis, quæ non fuit primogeniti 169, atque ego verax ſum

WZ ad
160. Dicitur enim hic: Deus veſter, 1i. e. utri ta de eo, qui male judicat. nempè: perverſitas,
usque ſum Deus, & tuus & peregrini, utrumque res odioſa ac deteſtabile factum, anathema & ab-
eæerno creavi, quocircaà ne contumelia affic ias pe. ominatio, ideé hic quinque res commemoran-
regrinum, id tibi præcipie, tur, quibus judex perverse judicans occeaſionem

161. Vel: ſi de judicio hic ſermonem eſſe dicere præbet.
velis; ablunt autem iſta, usque ad: n i. e. 166. Vel: Majeſtas Divina, Hebr. νααανα, de qua
quo dnam eſt igitur judicium & c. à MSto z. ſecd voce alibi à me dictum.
in MSto I. non ſolum deſunt hæc; ſed & ſe- 167. Vige, quæ paulò antè n. 163. H. v. 3 5, no.⸗
quentia, usque ad: p N& i, e, illud (ſcil.tata ſunt, confer. & tract. Talm. Bava metzia,
quod conſiſtit in) dimenſione &. ol. 6 1. b. & Bava batra, Fol. 89. . prout in
162ů. Ita habetur ſuprà v. 1 5. h. cap. DTPpa eEY b. loc. ad marginem allegentur,
16 3q. Agrorum ſcil. ſive terræ, ſic enim dictionen ubi vide etiam notas, in quibus exempla fallacis
Am, quæ hic habetur, Rabbini à 7* acsαπν velfraudulentæ dimenlionis terræ ſunt adducta.
diſtingunt, vide paulò poſt h. verſ. 3 5. n. 167. * In notis parn no hic ſcribitur, quòd non-

h. loc. it. tract. Talm. Bava mezia, fol. 6 1. 56. & confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 39. a.
Bava batra, Fol. 89. b. & Bava metzia, ol. 49. a.

164. Vel: fallaciter ac fraudulenter egerit, ita 16 9g. Nempè, ut iſta, quæ hic vobis præcepi, fa-
Hebr. v hic vertere poſſis, confer. not. in ciatis, Conter. inftà Levit. cap. 2 5. vetl. 3 %.
terH NDW h. loc.

n. 126.

165. Vide, quæ ſuprà ad v. 15. b. cap. n. 66. no. 169. Confer. infrà Levit. c. 2 5. V. 3 8. n. 124. S&

tata ſunt, quoniam hic diguntur quinque pecca- I Nszs⸗-

CccCCc

944

CAb. XX.

adpuniendum cum, qui abſcondit pondera ſua in ſale, 170. ut injuria afficiat * (vel
defraudet) homines, qui illa non agnoſcunt. 171.

XX.

Erſ. 2. Ac fäliis Hsks dice,] (Nempè) pœnas, * dehortationibus (annexas.)
Eod. veri. 2. Morte moriatur] In Synedrio, 1. & ſi Synedrio non ſatis viri-

um ſit (ad puniendum,) populus terræ ei ſuppetias feret. Eod. verſ. 2. Po-
propter quem creata eſt terra, *" qui poſſeſſuri ſunt ter-
Verſ. 3. Ponam faciem meam] (Dictio: on hic ſignifi-
2. (ac ſi dicere velit:) averto me (vel vaco) ab o-

pulus terræ] i. e. Populus,
ram propter iſta mandata.
„Ccat:) D Ni. e., otium meum,

mni alia occupatione mea atque huic rei operam do.
P

Eod. verſ. 3. Contrà dirum]

Non verò contrà cœtum, quia non totus cœtus (ſive communitas) excidii 3. poœrnæ

ſubjicitur.

traducit filium ſuum & filiam ſuam per ignem, 4.

Eod. verſ. 3. Nam de ſemine ſuo dedit Molecho] Quoniam dicitur: qui

de nepote ex hlio ac filia quidnam
(eſt

Numer. c. 15. V. 41. n. 76. it. nor. ad Hole. ..
12. v. 8 n. 15.
170. Nempè: eum in finem, ut ſal hoc modo
majus efficiat pondus atque eò pluris veneat,
quæ fraus Deum habet judicem ae vindicem. Co-

raàm quo nihil eſt tetum & occultum, etenim

n nn D i. e. providentia ejus omnia
gubernat etiam - i., e. circà particularia
ac ſingularia, uti hic habetur in Gur Arjeh fal.

148. col. 2. circà fin. confer. & not. in oO2

„mn b. loc. ubi vatiæ hujus loci explicationes
adducuntur.
* Hebr. ne, in MSto z. pro eo legitur:
t i. e, ut decipiat.
17 1. Id eſt: qui non animadvertunt aut depre-
henduntfraudem iſtam, quòd pondera in ſale fu-
erint occultata, confer. not. ad Hoſe. c. 12. v. 8.
n. 16.

5 Confer. not. in am m ubi explicationis iſti-

us, à Commentatore noſtro hic adductæ, ha-
Sanhedrin, fol. 24. b.
1. Hebr. — Wa i. e. domus judicii,
Synedtium majus ac minus nominant, de quo

Vide Johann. Seldeni luculentum tractatum, con-

betur ratio, conter. & Chagiga, Fol. 11. b. &
ſie Judæi

150. ac Torat Cohanim, prout in Speon ne
h. loc. ad marginem allegatur, ubi vide etiam
notas. .
XX Confer. etiam hic Torat Cohanim, ſicuti in
DpD M h. loc. allegatur ad marginem, ubi
vide etiam notas. .
2. Sic juxtà explicationem in notis pon ne
hic interpretati volui, confer: quæ ſupià ad Levit.
c. 17. v. 10. n. 1 1., notata ſunt, vide & infrà l-e-
vit. c. 2 6. v. 9. n. 30. ſie etiam in Gur Arjeh fol.
14 8. col. 2. fin. exponitur, nempe: h

faciem (meam) ab omni re (alia) atque huic rei
faciem meam advertam, ut in ea occupatus ſim,
vide & hic Torat Cohanim, uti in Donm mneo
h. loc. allegatur ad marginem.

5 notata ſunt, çonfer. & not. in bpon mne
loc.

ler & Dilher:i Attium Lingu. Sanct. pag. m.

a pnyni ie n nee nn ng i. e, avertam

3. Vide, quæ luprà Levit. c. 4. v. 2. n. 3. de pœ⁊

4. Uti Deuteron. c. 18. v. 10. habetur, confer. &
ſuprà Levit. cap. 1 9. v. 2 I. n. 52. it. Spenceri de
Legibus Hebtæor. ritual. lib 2. c. Ie. Sect. 1.

CA. .

—
eſt ſtatuendu
tem minus leg
gedit de ſemin
ze Cctum iſt

(ontatninabit

cultarerintun⸗
Sjnecrium p
luuri fanilun
(hocideo niet
vbinon omne
ſundem eun
ſimiliam foll
Gicit: eum (n
ſed calligaditn
ta)utincludat
modo perapit

—
ſ. E19 ezbil
Plin includitur
is poſtti ellen
Hebe. w y
iig usque d:
tando . abſa
6. Prout vetlu ſe
gge,ſe jegin
minis complel
. tap. (Onſer

Taalmm. Sanhed

OoN de

⁸d ꝛwtor tracta
d¾ Ges cultes

udt plora ceic⸗

1t gedt, Nr 8

O SWi.

icA MRo l⸗

ſol 76, K
ſol. 64. b it, 5
ſo. 10.5,
. Vide ca. ſegu
not. ad Parapt
Hebt. Whyn,
leenſis elltig

ln i 6

nidis innern)
riononlott wit.
Lod. verl, 2. Mh.
bllelluri unt ter⸗
: A hie leik.
e (vel vaco) d0.
(vnmi tinn
Acidii 3. pnr
niann Ciciut: gui

CAP. XN.

0 flia guinam
l
ing. Sanck. ſ29. m.
Prout in On
ulur, ubi nige eiam

1 Cohanim, ſicuii in

turad marginen, uni

o noris Oen
er gue lunid ad lLexit.
lant, Ude & inſia be⸗
inmin Cur Aſſeh ol.
, nempe: hoS

n ie eteam

e alia) agve huit fel
tin en ocevpalns im,
in, ui in Dr
inem,

G 4 not in dbn
1

10. babetur, coner. K

1,n. in henreiib⸗
1. I 1,1. delh,

1,1, 3,depeu nhic 4 MSto I. confer. hic tract Talm. Schevuot,

— — . 245
(eſt ſtatuendum?) lex (hic) dicit: nam de ſemine ſuo 5. dedit Molecho; ſemen au-
tem minus legitimum † unde probatur (etiam iſtud hic comprehendi?) lex dicit: dum
dedit de ſemine ſuo Molecho. 6. Eod. verſ. 3. 1r pollueret *r Santtnarium
i. e Cœtum iſraêliticum, qui mihi conſecratus eſt, veluti accipitur (in illo loco:) nec
contaminabit res meas ſanctas. 7. Verſ. 4. Si verò occuliando occulmverini] Si oc-
cultaverint una in re, tandem etiam multis in rebus occultabunt, ſi occultaverit * illud
Synedrium parvum, tandem & Synedrium magnum occultabit illud. Verſ. 5. Et

conirà familiam ejus] Dixit R. Simeon: enimverò quidnam peccavit familia? ſed

(hoc ideò hic dicit Scriptura,) ut doceat te, quòd non ſit familia, in qua eſt publicanus,
ubi non omnes ſint publicani, quia omnes illum protegunt. 8. Eod. verſ. 5. Er ex-
ſeindam eum] Cur (iſtud hic) dicitur? quia (ſeilicèt paulò antè) dictum eſt: contrà
familiam, forſitàn omnes, qui ſunt de familia ejus, exſcindentur? lex (notanter hic)
dicit: eum, (nimirùm) ille exſcindendus erit; non verò omnis familia exſcindetur;
ſed caſtigabitur. 9. Eod. verſ. 5. Ilt ſeortentur peſt Molechum] (Id dicit hic Scriptu-
ra,) ut includat cœteram idololatriam, quæ ſimili modo colitur vel etiam, quæ alio

modo peragitur. 10. Verſ. 7. Et ſanctificate vos] Hæc eſt ſeparatio 11. à cultu i-
Lccccn2 do-

Amſlelodamentis & editio nan mnov, confer.
Jalkut Part. 1. ol. 176. col, 3.
8. Ellius cauſam fuſcipiunt eumque defendunt, ſie
ve bum or juxtà notas in nan mnow hic
explico; ubi ponmm exponitur ha Pneemn i. e.
convertunt ſele ag illum juſtificandum vel excu-
ſandum, de qua phraſi vid. not. ad Genelſ. c. 3. v.
14. n, 39. Cœterum. de poœnis in alios translatis
vide præ aliis Lipſium de Conſtant. l. 2. c. 17.
ubi pœnas interdum in alios transferri nec no-
vum nec mirum eſſe ſcribit ac quæ Deo transla-
lationis hujus caula ſit, pluribus docet, confer.
P, Pagius loc. alleg. n. 5. ac Jalkut Part. 1. fol.
176. col. 3. princ. it. Schevuot, fol. 3 6. a.
Jol. 39. b. it. Jevammot, fol. 39. a.
9:. Hebr. ρâ i. e, ſub caſtigationibus erit, vel:
caſtigationibus quidem & animadverſionibus
ſubjecta erit familia illa; non verò excidii
fol. 7. 6. & Ketubot, Jol. 30. . it. Sanhedrin,, poœnæ. . MU
JFol. 64. b. it. Berachot, ol. 53. 6. & Jjevammot, 10. Confer. no. in Dmos rew' ut & ea, quæ ad
TYo. 20. b. Exod. c. 22. v. 20. n. 69. notata ſunt, vide &&
7. Vide cap. ſequ. 2 I. v. 2 3. confer. & P. Fagius in Deuteron. c. 12. V. 30 ibique Raichi not. item
not. ad Paraphr. Chald. h. loc. Gur Atjeh ol. 14 8. col. 4. med. ac Torat Co-
„ Hebr. WMy, in antroque MSto pro eo legitur:;: hanim, uti in am no , loc. allegatur ad
my, i. e. occultaverit, cui lectioni & Baſi. marginem. B
leenſis editio accedit, priorem amplectuntur] 11. Nam (quod verbum hic habetur,) idem

5. Ergò vocabulôò ſeminis etiam nepos ex filio ac
flia ineluditur, hanc puto hic Commentato.
ris noſtri eſſe mensem, vide num, ſeqꝗ 6. h. cap.
† Hebr. 2b y ſemen profanum, hæc & ſequen-
tia usque ad: 79 —te i. e. ſi vero occul-
tand &c. abſunt hic à MSto z.
6. Prout verſu ſequ. 4. h. cap. habetur, liberi ita-
q)ue, ſive legitimi ſve illegitimi ſint, dictione ſe-
m inis compfehenduntur, vide num. antec. 5.
h. cap. confer. & Torat Cohanim ac tractat.
Talm. Sanhedrin, fol. 64. b. & fol. 6 5. 6. uti in
D-N D H. loc. ad marginem allegatur, vid.
& autor tractatus Gallici: Hiſtoire des dogmes
& des cuites &c. Part. 4. Traité 2. c. 1. & ſeqq.
ubi plura de idolo Molech.
XX Hebr. Nru yny, hæc & ſequentia, usque ad
Dy R) i. e. ſi veroò occultando &c. abſunt

946 LEVITICI. CAP. XX.
dololatrico. Verſ. 9. Patri ſuo ac matri ſuæ maledixit] (Id dicitur hic,) ut includa-
tur, etiamũſi (fiat maledictio) poſt mortem. 12. Eod. verſ. 9. Sanguis ejus (it) ſuper
eum] Hæc eſt lapidatio, 13. ſic (accipi debet) omnis locus, ubi dicitur: ſanguis e-
jus ꝰ ſit ſuper ipſum, ſanguis eorum ſit ſuper illos, idque diſcimus de Pythone & ario-
lo, dicitur enim de illis: lapidibus obruent eos, ſanguis eorum ſit ſuper illos; 14. ex-
poſitio autem literalis hujus textus eſt, veluti (habetur in illo loco:)ſanguis ejus in ani-
ma 15. ejus, (ut ſenſus hujus loci ſit:) quòd non puniatur propter mortem ejus (alius,)

quàm ipſe (ſolus,) quia ipſe ſibi in cauſa fuit, ut occideretur. * Verſ. 10. Et vir]

Excipitur (itaque) parvulus. 16. Eod. verſ. 10. Qui mæœchatus fuerit cum nxore]
Excipitur uxor 17. parvuli, (hinc) diſcimus, quòd parvulo non ſint ſponſalia; 18.
ſed propter quamnam uxorem viti illum tibi feci reum † (mortis? nempè: Eod.
veri. 10. Qui adulterium perpetravit cum conjuge proximi ſui] Excipitur uxor Ara-

mæi, 19, quia Aramæo %, non ſunt ſponſalia. 21. Ecd. verl. 10. Morte moria-
õs tur

ſignificat ac à i. e. ſeparavit, corfer. cap.
antec. 19. v. 2. . 2.
12. Id eſt: quamvis parentes jam ſint defuacti,
lex maledicentem punit, confer. & nor. in

en Ne b. loc. item cap. antec. 19. v. 14.

n. 60. & Irza ct. Talm. Schevuoth, fol. 27. a. vid.
etiam infrà Levit. c. 24. V. 2 1. n. 62. item Gur
Arjeh fol. 149.01. I. med. ac Torar Cohanim &
tractat. Talm. Sanhedrin, fol.& 5. 5,ufi in e
pan b. loc. allegantur ad marginem.
13. Confer. quæ ad verſ. ſequ. 10. . cap. num. 22.
notata ſunt, it. Bava metzis, ol. 94. ö. & Chu-
lin, ol. 7 8. 5.
* Hebr. n p, abſunt iſis hic ab utroque MSto.
14. Sic habetur infra v. 17. b. cap.
15. Prout fuprà Levit. e. 17 v. 14. habetur, in
utroque MSto pro an legitur dn i. e. in
capite ejus, vid. Joſ. cap. 2. verſ. 20. ibique noi.
num. 2 1. 4
AX Conkfer. infrà L evit. c. 24. V. 14. ibique not. n.
44. it. tract, Talm. Kerirut, ol. 5. 2.
„6. Fitate minorennis, is enim nomine wp hie
intelligitur, qui non eſt pn i. e. qui pœnæ

(tcil. ordinariæ) ſubjici nequit, confer. Genef. c. .

23. v. 1. n. 2. quisnam veròô ſit o, vide Gu⸗
Arjeb fol. 149. col. 1. fin. nonnulli intelligunt

aw en r i. e. eum, qui nondum

nonum ætatis annum attigit, uti ibidem habetur,
vid. & tract. Talm. Sauhedzin, fol. 12.6. ac Kid.

dulchin, fol. 19. a. uti in e HD . loc. ad
marginem allegantur.
17. Id eſt: fœmina parvulo deſponſata, hæc enim

h. verſ.
18. Nimirum talia, quæ vim veri matrimonii ha=
bent & effectum, vide Gur Arjeh ſol. 149. col=
2. princ. confer. & num. antec. 17. b. verſ.
† Hebr. 77 ravn, in MSto z. poſteà additur?
y) DVNX 9) i. e. propter uxorem proximi ſui.
19. Sive: Syri, intelligitur autem hoc nomine 4
Judæis quilibet gentilis, vide Buxt Lex. Talm.
Jol. 219. confer. & num. ſeq. 20. he verfſ.
20. Hebr. t ſic in editione Hebraica, qu3

paulò antè, habetut dictio: h i. e. gentilis ſive
ethnicus; in editione ='pan m utrobique

dit, vide num. anteç. 19. & infra Levit. c. 22.
v. 2 5§. n. 8 ?
ꝛr. Nam, juxtà Rabbinorum ſententiam 1
P Pe i., e. non eſt conjugi-
um (legitimum) gentili nec ei ſunt ſponſalia (le-
gitima,) prout in Gur Acjeh fol. 149. col. 2.

15. & ſuptà Levit. c. 1 9. v. 9. n. 3 1. && v. II.
n. 39. & Lev. gap, ſeqꝗ. 21. V: 7. R. 2 8:

PX&ι i. e. uxor hic dicitur, vide num. ſequ. 1 8.

uſus fum, hie legitur; aſt in utroque MSto & in
Bibliis Buxtorf. utroque in loco, tam hic, quuam

legitur: ma i. e, alienigena, ſed res eodem re.

princ. habetur, conſer. Geneſ c. 20. v. 12,. num.

mnechu.
Kiangulato⸗
turpitudinem
confundunt
immmittitſpene
m: Gila
illalicite in me
glemater, an

em & matrenm

telligi,)niliſ⸗
(viminlm igt
notätunumn.
Nam deliquit:

21, Contet, ver
Anjeh ol. 149
hann, . .
herri Atrium
in Op n
ſeptimum, gu
Vid. danbecktin

1. Vide, que

notata unt,
hloc.
14. Conlſer. Lexi
not,ad katapt

1). Hedr. Mn

Talm fol.10
tore nocho do

(ulus ſeil cor

(Onititutio in
danbecig, 5

leogtut admat

Hebr. N

M i
3d utroque M

136, Conlet, hic

à& ſerammot

4 70da Sar
1 eammot,

.

lemn, gur fupt
Motata lunt, Vi⸗
A1
h7) rout

ie) u ineloda.

gulſe)ſy

tut: ſanguize.
Ythone &ario⸗
rillos; 14, er.
geis ejusin aai⸗
lem ejug alius)
erl. 10. bt ri
lent dun uuf

t ſonſalig; 1I1.
nempe: Lod.
pitur vxzor Atg-
O Morte nori.
ue

—
Wn i Alot, ad

eſoonlata, ect enin
Gidenum ledt 13,

Ven mamimonii ha⸗
Ateb ol. 149, c0l.
tet. 17, 5. ell.
9 1 pollez additu:

Uxofenn proyimni ſli.

zutemn hoe nomine 4
ige Buxt Ler. Talmn.
eg. 10. ell,
lione Hebtaies, gus

in utroque Mdto n
loco, tam lit, gndm

. .
Mie. gentits ſe

rn we tobige

Ga,ſed ezeolen e. „ Hebr. Mme M9 ) iſta, & ſequentia usque ad:

& intra Leyit, 6,111

hrum ſetlen ian 18
2i e. non el conjigi⸗
teiſont polalis e
8 /ol 149,. col.:
gef t.20. V. 14 nuſmn
1. 9. N 11. & e Ilr
l, ,1

ſtrangulatio. 22. Verſ. 12. Scelus operati ſunt] (Dictio

CAbxxx. LEVITICI. 997747
tur mœchus & adultera] Omnis occiſio, quæ in lege abſolute dicitur, non eſt „miſ

— aR notat) Nτ Nid eſt,
turpitudinem; 23. alia expofitio: (—, ideòô hic dicitur, quia) babAdi. Eé.

confundunt 24. ſemen patris cum ſemine filii. Verſ. 13. Coitu fæmineo] i. e. Qui

immittit (penem) quaſi ſty lum 25. in calamum vacuum. Verſ. 14. Comburant il-
lum * & illas] Non poteris dicere, quòd uxorem priorem comburere debeant, quia-
illa licité in matrimonium ducta fuit, nec ei (marito) interdicta fuit; ſed mulier ejus-
que mater, ambæ hic ſcriptæ ſunt, (nempè:) ut prohibeatur, ne quis ducat ſocrum ſu-

am & matrem ejus, 26., ſunt nonnulli ex Rabbinis noſtris, qui dicunt, non hic (in-
telligi,) niſi ſocrum ejus; ſed quidnam hoc (ſibi vult, quod hic dicitur:) &? 27.

(nimirùm ſignificatur:) % 1HN& N.ͦ. e. unam ex illis, nam in linguâ GræcaQ28.
notatunum. Verſ. I 5§. Etjumentum Poceidetis] Si homo peccavit, jumentum quid-

nam deliquit? (nihil ſanè;) ſed quia per illud (lumentum) venit homini offendicu-

CccccC 3 lum.

22. Confer. Verl. antec, 9. b. eap. n. 13. it. Gur
Arjeh fol. 149. col. 2, med. & Lightfoot. ad Jo
hann. c. 8. V. 7. p. 1039. edit. Lipſ. & Dil
herri Atrium lingu. Sanct. pag. m. 152. at not.
in =ee bh. lec. ubi ex Sanhedrin Ccaput
ſeptimum, quod incipit yr'n yaoeès allegatur,
vigd., danhedrin, Fol. 5 5la.

23. Vide, quæ ſuprà ad Levit. c. 1 8. v. 2 3. n. 53.

notata ſunt, cenfer. & not. in nan ne
24. CGonfer. Levic. c. 1 8. V. 2 3. n. 55. & P. Fagius io
not. ad Paraphr. Chald. b. loc.
215. Hebr. "in de qus voce vide Buxtorf. Lex.
Talm. ol. 1029. & ieq. deſeribitur autem ab au-
tore noſtro honeſta periphrafi res netanda, ma-
fſculus ſeil. conçubitus, contra quem ſevera extat

conſtitutio in Novell. 14 1. vid hic tract. Talm.

Sanhedrin, Fol. 55. a. uti in an n hic al
legatur ad marginem.

SDn HN) i. e. & jumentum Occid. abſunt hic
ab utroque MSto.

26, Confer. hic tract. Talm. Chagiga, ol. 11. 5.
& Jevammot, fol. 30 a. it. Sanhedin, ol. 7 5. a. 1

S& Avoda Sara, Fol. 17. 6. & Keritut, JOl. 5. 3.
it. Jevammot, Jol. 94. b. & l. 9 5. a. vide et-
ijam, quæ fupra ad Levit. cap. 18. v. 17. n. 44.
notata ſunt, vide & tractat, Talmud Sanhedrin,

Vol. 75. prout in a MOH. lec. ad margi

nem allegatur, it. Jalkut Part. 1. fol. 177. cOh
27. H eſt: illas, numero plurali, genuina iſtius
pro nominis, plurali numero poſiti, ſigniftcatio
hic in alium Eenſum Rabbinica vel ponius ſtoli-
da ſubtilitate detorquetur, vide num. ſequ. 2 =
confer. & not. in .ρ αbh R b. loc,
29. Græcè: i, e. unum, ſtolida planè hæc e
expoſitio, quaſt Moſes unam vocem partim He-
braicè partim Græcè pronunciaverit, ſimile acu-
men vel potius delirium judaicum reperitur in
explicatione vocis Sernpy, quæ Geneſ. c.4 9.
V. 5§. habetur, quam nonnulli ex Rabbinis 4
Græca voce cνιινα deducunt, vide Geneſ. dict.
c. 49. v. F. N. 3 1. confer. & Pfalm. 109. v. 14.
ibique Raſchi not. ubi ſimile habetur exemplum,
aptior explicatio pronominis: nN, (qua di=
citur ſigni ficare mie r& i. e. unam ex illis)
habetur in Gur Arjeh /ol. 149. cOl. 2. circà fin-
videli ct, quòd hic intelligatur taàam ille, qui
ab initio matrem duxit uxorem & dein eius frii-
am, quam qui ab initio filiam duxit uxorem ae
poſteà marrem, hoc caſu & ipſum & irke i. e,
ipſas comburendas eſle lex atuit; nontamen
ambas, ſed unam ex illis.
Vid. hic tract. Talm. Sanhedrin, Yol. 2. a. Ge
Jol. 54. 2. & Jol., 5 5. 2. K. Te:nurah, ol, 18.

+.

LEVITICI. CApF. Xxx.

948

lum, =9. ideò dicit Scriptura, ut (umentum iſtud) lapidetur, multò magis (igitur)

homo, (pœnà afficiendus eſt) qui ſcit diſcernere inter bonum & malum, quique cau-
ſam mali * præbet proximo ſuo, ut committat peccatum, ſimile huict rei tu dicis (ex
illo Scripturæ loco ) perdendo perdetis omnia illa loca, 32. ecce verba comparatio-
nis à minori ad majus, ſicuti enim de arboribus, quæ nec vident nec audiunt, dum per
illas venit'* offendiculum, dicit Scriptura, ut perdantur, comburantur ac deleantur;
ita multò magis is, qui abducit ** proximum ſuum à via vitæ ad viam mortis, † (erit
perdendus ac delendus.) Vesſ. 17. Probrum eſt] (Dictio notat) 5R
linguàâ Syriacà: N&Ni. e. probrum; 31, eſt autem expoſitio hujus (loci) myſtica
(nempè:) ſi dixeris: Cain uxorem duxit ſororem ſuam, OHi. e. benignitatem 32. fe-
cit Deus, ut mundus ex illo (Caino) ædificaretur (ſeu multiplicaretur,) dicitur enim:
ſeculum i. e. benignitate ædificabitur. 33. Verſ. 18. Aperuit] (Verbum-
vN ſignificat) — i. e. detexit, ſic omnis dictio H)notat “) Oi. e. detectio-
nem ae Vau ſervit in dictione loco nominis ſubſtantivi, veluti pr eſt à derivatione
(quæ habetur in illo loco:) non ſurrexit/nec ?i. e. movit ſe, 34. ſic quoque HN
derivatur ab &; cœteràùm circà detectionem 35. iſtam diverſimodè ſentiunt Rab-
bini, nonnulli dicunt eſſe illam: oſculum concubitus; 36. alii dicunt eſſe: immiſ-

ſio⸗

29. Ac quis ſumentum iſtud fuit homendi peccati
damnabile inſtrumentum & ne alios pruriente
libidine in idem ſcelus provocet neve memori-
am illius fa Ri refricet, ideò etiam jumentum
erit occidendum, vide Junii ac Tremellii not.
b. loc. & Ja kut Part. 1. fol. 177. col. 2. princ.
& med.
*Hebr. myn in utroque MSto pro eo legitur: n
i e. oflendiculum.
30. Sicuti Deuteror. cap. 12. v. 2. habetur, ubi vi-

confer. & tract. Talm. Sanhedrin, fol. 5 8. b.
uti in 'pan D bh. loc, allegatur ad margi⸗
nem. . .
33. Uti Pfalm. 89. v. 3. habetur, confer. & Gur
Arieh fol. 149. col. 2. fin. ubi objectioni re-
ſpondetur, cur Iacobus, patriarcha, duas ſo-
rores contrà legem duxerit uxores, vide & not.
in = pon Ne 5. loc. ac Jalkut Part. rI. fol.
177. col. 2. fin. =

paulò antè Commentatore noſtro dictum fuit,

de Raſ hi not,
Hebr. naw y, in utroque MSto poſteà addi-
tur =& i. e. homiai.
xX Vel: qui declinat, deflectit, Hebr. wone, in
utroque MSto pro eo legitur: mynnn i e. qui
in errorem inducit.
1† Hebr nrep , in MSto z. legitur in plurali:
h j. e. ad vias; led abſunt iſta « MSto 1.
31. Vide hic præsliis P. Pagium in not. ad Para-
phr. Chald. . loc. it. erammot, ol. 70. a. &
Sanhedrin, fol. 40. b. it. Maecot, Jol. 5. b. &G
ſol. 14. h. & Kecitut, fol. 2. b. & Jol. 15. a.
32. Zive: miſericordiam fecit? Deus ; reſpicitur

autem hac voce ddn ejusque expoſitione ad te-

xtum ſacrum, ubi etiam legitur: n, de quo

34. Prout Efiher csp. §. v. 9. habetur, confer- hic
tract. Talm. Nidda, odl. 19. a.
35. Sive: denudationem, Hebr. N, confer.
inftà verſ. 2 1. h. cap. n. 44. it. Jalkut Part. 1.
fol. 177. col. 3. princ. ut & tract. Talm. Jevam-
mot, fol. 54. a. it. Maccot, fol. 14: a. b. & Nid-
da, fol. 41. b.
36. Hebr. nvæ n, quidnam ita dicatur, vide
apud Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 166 3. ubi ex-
plicatio ex Rambam & Bartenora adducta eſt,
confer. & tract. Talm. Jevammot, Vol. 5 5. b.
uti in aN MS hic allegatur ad marginem, vid.
& Jalkut Part. I. fol. 177. col. 3. in MSto 1
poſt: vr' nomwa i. e, oſculum concubitus,
additur; WM'pha i, e. in loco ſuo.

(A.. M.
—
ſionenn cor
Gehortation
ſux er lines
tein orolis
na, Verl.
cidio, 39 6
dat. Pod-
ſne poler
lbberiipleh
gveigle ſin⸗
ſine liberisn
erint ei libe
eos igle adhi
eilliberi)ter
nunc elt. 4
guöd) conc⸗
guöd prohi

que menltru

bis.) omtem
hic habetur,
Riete

——
37. ige: gla
Gequale vi⸗
1ſ96.

39). Nm §. 80

antez dchort
luptz lei.
tur in Gur 4
bie ſeramme
Hedr. aw)
Swieg
Mo.
39. De u0
kem infrz v.
lan 1 ol
40. Solitarins
1, 1, (nſet
leuammo.
4l. Reheig
lere Polſis;

CA.X.

mage (Sr)

im quique cau.
dtei tn licis er
di comparatio⸗
Minnt dum et
Celeantut;
n mottis (enit
notat) o
us oc) nylin
gnitatem 32, ke.
n) dicitur enim:
nuit (Verbum-
ale. detedio.
elt 4 derwarione
ie guogge
ode ſenniunt Rab.
cunt elle: immi⸗
ſo⸗

e noſtro didum fuit.
adhektin, 0.. tb
allegatut ad maſgi⸗

betur, conet, Our
gn, ubi objectionite⸗
Paltintha, duns ſo⸗
bxores, Vide n⸗

alun bin t, fl.

, babennk conſen tie
19..
Hebr. NN conſer
in akun bat l
Xtack. Lalmn Jeſann.
fl. 14rsb⸗ KNid⸗

lgam ia dicitut, ide
ln, 5o. 1663. ubi ex⸗
Battenot Agucta elk,
chammnct, f0) ſſe⸗

bis.) fontem ejus detexit. 45.

CAbP. XX.

LEVITIICII. 949

ſionem coronæ. 37. Verſ. 19. Et nuditatem materteræ tuæ] Iterat (hic) Scriptura
dehortationem, 38. nempè, ut dehortetur eos tàm quoad ſororem patris ſui & matris
ſuæ ex linea paterna, quàm quoad ſorores eorum ex linea materna; aſt quoad nudita-
tem uxoris patrui ſui non fit dehortatio, niſi quoad uxorem patrui ſui ex linea pater-
na. Verl. 20. Qui coiverit † cum uxore patrui ſui] Textus iſte venit, ut doceat de ex-
cidio, 39. de quo ſuprà dictum eſt, cui poœrna eſt ſtatuta, ut aliquis ſine liberis dece-
dat. Eod. verſ. 20. Sine liberi] (Dictio enim D) ) )) juxtà Targum ejus notat:

ſine prole, cui umile eſt illud: & ego vado i. e. ſine prole, 40. ſi ei fuerint

liberi, ipſe (vivus) ſepulturæ tradet illos; ſi verò non fuerint ei liberi, morietur quo-
que ipſe ſine liberis, quapropter (lex) iterat 41. in duobus verſibus iſtis, 42. (dicens:)
ſine liberis morientur, item: ſine liberis erunt, ſine liberis morientur, (videlicèt) ſi fu-
erint ei (liberi) tempore transgreſſionis, non erunt ei, quando morietur, quia ſepeliet
eos ipſe adhûe vivus, (dum dicitur:) ſine liberis erunt, * (ſenſus eſt:) ſi non fuerunt

ei (liberi) tempore transgreffionis, erit ipſe toto vitæ ſuæ tempore idem, atque ille,

nunc eſt. 4;3. Verſ. 21. Abominatio eſt] (Dum dicitur hic — —., intelligitur,
quòd) concubitus iſte ſit b i. e. immundus & reſpuendus, Rabbini exponunt,
quòd prohibita ſit denudatio pudendorum 44. cjus (fœminæ,) perinde atque illius,
quæ menſtrua immunditie laborat, cujus denudatio explicatur (in Scriptura hisce ver-
Verlſ. 23. Tæduit me eorum] (Verbum V P&, quod
hic habetur,) ſignificat O & i. e. averſationem, veluti (accipitur in illo loco:)
Nup i. e. tædet me vitæ meæ, 46. non ſecùs ac homo, * qui averſatur cibum ſeur.
47. Verfſ.

atut ad mmaſginemn, i,
3, col ),in Mot le,

gulun concubitus,
loco lo⸗

37. Sive: glandis ſeil. penis, Hebr. αρπρ nn,

de qua re vide Buxtort. alleg. fol. 1663. & fol.
1596.
39. Nam S. Scriptura e 7) e nn i. e. jam
antea dehortata eſt quoad hanc rem, videlicèt
ſuprà Levit. c. 1 8. v. 12. & v. 1 3. ſicuti habe
tur in Gur Arjeh fol. 149. col. 3. princ. confer.
hic jevammot, Fol. 54. a.
† Hebr. an) wH, hæc & ſequentia, usque ad:
y i. e. ſine liberis, ablunt hic ab utroque
M.sto. 4 .
39. De quo vide ſupra Levit. cap. 4. V. 2. n. 3.
item infrà verſ. 27. b, cap. n. 54. confer. Jalkut
Part. I. fol 177. col. 3.

40. Solitarins, τ,ο M vide Geneſ. cap. 15

v. 2. COnſer, hic tra ct. Talm. Horajot, fol. 4. a.
Sc ſevammot. fol. 54. b. & fol. 5 5. a. b.
41. Repetit, gewinat, Hebr. εν‚quod etiam ver-
tere poſſis: mutat, vatiat nempè phraſes ſive

loquendi tofmulas, confer. quæ ad Geneſ. c. 5.
V. 2 2. n. 6. notata ſunt; cœterum iſta: m 29
i. e,. quapropter (lex) iter:t, & ſequentia, usque
ad: &O* i, e., abominatio eſt, abſunt hic ab
utro que MSto.
42. Nempè: hoc verſu 20. & verſu ſequ. 2 1. .
cap.
* Uti verſu ſequ. 2 1. h. cap. habetur. L
43q. Id eſt: ſicuti tempore transgreſſionis nullos
ipſe habuit liberot; ita & toto viæ ſuæ tempore
nmianebit ſine liberis, confer. Gur Arjeh JFol. 149.
col. 3. med. ac not., in pan nh. loc.

44. De qua dened tione ſuprà verſ. 1 8. b. cap. di-
Gtum eſt, ubi vide not. n. 3 5.
4 5. Prout habetur ſupià dict. verl. 1 8. h. cap.
46. Sicuti Geneſ. cap. 27. v. 47. habetur,
XX½ Hebr. . &, ſic in utroque MSto habetur,
quam lectionem hic in verſione ſecutus ſum; ab-
eſt autem iſtud Baſil. editi one.

1

29 LEVITICI. CAp. Xxx.

47. Verſ. 2 5. Et diſcernetu inter ſumentum **v mundum & immundum] Non 48. o-
us fuit dicere: (ut diſcernerent) inter vaccam & aſinum, nam ecce iſta (animalia)
ſunt diſtincta & (faciĺ) dignoſcuntur; ſed inter id (animal,) quod tibi mundum eſt
& quod tibi immundum eſt, item, inter id, quod mactatur quo ad maximam guttu-
ris 49, partem * & inter illud, quod mactatur quoad dimidiam ejus, (gutturis) par-
tem, & quantum interſit inter maximam ejus (gutturis) partem & inter dimidiam ejus
(gutturis) partem usque ad quantitatem Pili. 50. Eod. verſ. 2 5. Qui Aiſerevi vobis,
ut (illa) immunda babeatis] Ut ſint prohibita. Verſ. 26. Et ſeparavi vos 4 populis, ***
ut eſetis mei] Si vos ſeparati fueritis ab illis (populis,) ecce vos eritis mei; ſi verò
non, ecce vos eritis Nebucadnezaris & ſociorum ejus, R. Eliezer, Ben Aſariæ, 51. di-
cit: unde probatur, quèòd aliquis non dicere debeat: anima mea faſtidit carnem-
ſuillam, non eſt voluntas mea, veſtiri heterogeneis; ſed quòd ille dicere debeat: †
vellem equidem; ſed quid faciam, dum pater meus, qui in coelis eſt, (ita) decrevit?
5S2. (nempè hoc inde probatur, quia) lex dicit: & ſeparavi vos à populis, ut eſſe⸗
cis mei, i. e. ut ſepatatio veſtra ab illis (populis) ſit nomini meo, (ideò aliquis) ſemet
ſeparat à transgreſſione & ſaſcipit in ſe jugum regni cœlorum. *
inter illos Python & .] Hic dicitur de illis (ſupplicium) mortis; ſuprà 53. autem (di-
Gizur de cis) excidium, 54, ſi nimirùm adfuerint teſtes & (facta ſit) præmoni-
. tio.

47. Veli quem tædet Cibi fſui, id eſt: qui nauſe-ter. Buxtorf. Lex. Talm. Fol. 71 8. & Gur Arjenh
am cibi palitur. 1 ſol. 149. col. 4. med. vide & notas ad Exed, c.
kxX Qonterf. hic tract. Talm. Mehilah, fol. 16. b. 27. v. §. . 6 8. ac nor. in — »Row h. lot. u-⸗
& Ma ccot, fol. 16. b. bi rectæ & minus rectæ mactatiottis exempla
4 9%. Hebr. P&, ſie particula iſta negativa hic hafe-
tur, quæ male omida eſt ſuprà Levit. c. 11. v.
47. ubi vide not. n, 1 39. .
* Notanter dicitur bic: tibi, vide, quæ 34 Levit.
dict. eap. I1. v. 47. Sign. * notata ſunt, vide &
nor. ia epe h, loc. 51. De hoc etiam ſuprà Levit. eap. 16. v. I. n. I.
49. Sic intereretor bic vocem: d, in MSto 1. facta eſt menlio. =
10 dbſegitur: — ij. e. fiſtula ſeu guttur, con- † Hebr. & ax, abfunt iſta 4 MSto z. ſed in
ſer. evit. alleg. c 11. v, 47. n. 141, .
X Legi imè enim ac rit mactatum cenſetur ani-
mail, ſi maxima gutturis ſine juguli ejus pars in
cila ſit, ſecus eſt, G dimidia ſolum juguli pars in

col. 4. med.
XX Confer. hic Spenceri de Legibus Hebræor. ri-
tualib. lib. 1. cap. 7. Sect. 1. & ſequ. usque ad
eaput 8.

debęeat.

ſtem heterogeneam induam.

ciſa ſit, tune enim pro immundo habetur animal] * Id eſt: jugum ejus, qui eſt in cœlis, nam nomi-
ne: Snv à Rabbinis Deum vocari notum eſt.
3. Nimirum verſ. 6, H. cap. confer. hic tract.
Talm. Sanhedtin, fol. 66, a, & Berachot, fol.
21. be L
54. De hoc excidio vide, quæ ſuprà ad Levit, cap.

— Na i, e, quead comeſtionem, quamvis aliàs
animal iſlud per ſe ſit mundum, ſicuti habetur in 5
Synam inS ad Commentaiaim Raſchi in Le
vit. c. 1 I. Vv. 47
50. Id eſt: quoad minimam partem ultrà dimidi-
um gutturis, Ka hic interpretor y N, con

Verſ. 27. Si fuerit

ſumt adducta, confer. & Jalkut Parf. I. ol. 177.

MSto i. ſolum abeſt π. e. dicat, vel dicere

52. Nempè: ne carnem ſuillam comedam, ne ve-

CANXNI.
io, 1, lyi
ſcitſineplen
nantia)elt'e

deguidus ii

Erl.1.
iore
A
Phu Aroni
Talem. Eod.
Mr naluer ⸗in
mottous pre

——

4.F. el ,
c). n. 19, i.
4. b it, ſol 6
j. re: Protel
Sõ
1ol.
Hebr. nw,
õ
conyenientior
4 In MSto 1 hie
Deccali, nempt
1at, eoner, nun
56. Hebr nxnn
Allerti gebet
Degetifis, gu⸗
. zide, gur iuht
notata lunt.
er Hehn nn,
i e, extig
we
meletur;) ſe
tertu hadetur,
). Vel: gibn
Dham minatu
Conler hie trz

1rbian

CA. .
—
7]Non 41. 0.
e iſa animalis)
bikmundumelt

natimamn gatt .

8 (wttunis)pat.
etdimidiam ejus
Wi Aſereni obi,
1oragehuli, 1i
is mei; ſ verd
n Alrir, 1. di⸗
lalidit carnem⸗
bicere gebeat:
lh (ta) lecterite
opulis, Mele⸗
ed aliquis) ſemet

erl.27 ftert
1 f. autem (di⸗

a lu) premoni-
tio,
0l.718. 8 Gur Aſſen
e & potas ad Lxod,c.
er Mnb.lot A⸗

A.1,. . 4
MeQatiolns eteinpi

Kut DPkt. 1, ,0l, 1.

begius Hebreot.li⸗
. 1, 8 lei squead

6t, ca). 16. 1. Mhle

Rn, MSto : ſeli
e Licat, ſel diceſe

lam comedim, neie⸗

n. B
Kin coelis uum nomn
umm ocarinotuin eß
ca. conter bic tſack.
6,2 KBetachot, ſol.

3 ⸗ 4 .
lelahti ALernt

CAP. XXI.

5. Sive: proteſtatio adhibitis teſtibus facta,

f Hebr. raam), in utroque MSto legitur in ſingu-

† Confer. hic tract. Talm. Roſch haſchana, fol.

LEVITICI. 9 5 1
tio, 55. lapidationis pœna eſt conſtituta, qui verò datâ operâ (& ex propoſito) iſtud
facit ſine præmonitione, is excidii poenam incurrit; error autem eorum † (ſive igno-

rantia] eſt ** peccatum, 56. atque idem obtinet in omnibus, qui rei ſunt mortis, ttr
de quibus dicitur excidium. 77.

CAP. XxXI.

V Erſ. I. Die 4 ſacerdotibus] Loquere & dices, (hæx verba hic habentur)) ut prove-
ctiores ætate admoneantur de (inſtruendis) parvulis. 1. Eod. verſ. I. Eilia
N Aaronis] Forſitàn profanis? zꝛ. lex (hic) dicit: ſacerdotibus. Eod. verſ. I.
Filiis Aaronis] Etiam illis, quibus ineſt macula (ſive labes) corporis, juxtà ſenſum lite-

ralem. Eod. verſ. I. Filiis Aaronis] Non verò filiabus Aaronis. * Eod. verſ. I.

Nonpolluet ſe inpopulo ſuo] i. e. Dum mortuus adhúc eſt in populo ſuo, * excipitur

mortuus preæcepti. 3. Verſ. 2. Niß in proximo ſuo] Non eſt (hic) d,

XE Ni-

4. V. 2, n. 3. notata ſunt, confer. & vetſ. 20. h.
cap. n. 39. it. Sanhedrin, fol. 53. a. & fol. 54.

2. it, fOl. 2 3. b. & Kidduſchin, fol. 29. a. & fol.
3 5§. b. & ). 36. a. it. Sanhedrin, fol. 47. a.
I. Sive: minoribus ætate, confer. not. in nopv
an ut & ea, quæ ſuprà ad Levit. c. 17. v. 12.
n. 1 3 notata ſunt, vide & net. ad Num. c. 2 8, v.
3. D. I 3: ac Gur Arjeh fol. 149. col. 4. med. it.
infrà Levit. c., 27. V. 5. n. 6. & tract. Talm. Je-
vammot, fol. 11I4. a. it, Jalkut Part. 1. Jol. 17 g.
col. 2. princ.
2. Hebr. n, prolixiorem hujus loci explicatio-
nem vide in not. 'Dan inew h. loc. ubietiam
Torat Cohanim ac Kidduſchin, fol. 3 5. b. ad
marginem allegantur, confer. & Deuter. c. 14.
v. 8. N. 24.
* Vide hic not. in pan ne, ubi etiam Tarat
vigde, quæ ſuprà ad Levit. 7. 4. V. 2, n. 4. & n. 5. Cohanim & Kidduſchin fol. 3 5, b. ad margi⸗
notata ſunt. nem allegantur.
† Hebr. r'n, in MSto I. pro rür'n legitur: * Dlempè, dum alii ſunt in populo, qui mortuum
Mn i. e. excidii, Se poſteà ibidem ſequitur: ſepelire poſſunt, ipſe ſacerdos non polluet ſle.
r Oν i, e. cujus error excidii (pœnaw vige not. in nnn inew b. loc. excipitur ita-
meretur 5) ſed lectionem priorem, quæ hic in? que mnvn nn, de quo mox n. 3. & n. 11.
textu habetur, præferendam puto. 2. HBebr. n rm, is eſt, qui mortuus eſt, nec
57. Vel: quibus lex exterminii ſive exciſionis] habet, qui ipſum ſepeliant, ex præcepto tames
pœnam minatur, confer. Keritut, ol. 5. a. Divino ſepulturam debitam meretur, uti eſt pe⸗
regtinus, alienus, occiſus in agro vel ſylva, he,

dum
Dddddd

Hebr. N , confer. Exod. cap. 21. V. 29. D.
201I.

lari: MO1i. e, error autern ejus, quæ lectio
convenientior eſt. V
X In MSto 2. hic additur: Adn j. e. reus eſt, ſcil.
peccati, nempe, ut ſacrificium pro peccato offe-
rat, confer. num. ſeq. 56. HWZ
5 6. Hebr. n, quo catu ſacriſicium pro peccato
oltlerri debet, ſicuti id faciendum eſt in præceptis
negativis, quæ quis transgreſſus eſt, de quibus

16, b. & Jeyammot, fol. 8 5ra. it. Sota, ol. 3.

952

& LEVITICI.

CAF. XXI.

v"t* niſi Nà i. e. uxor ejus. 4. Verſ. 3. Quæ propinqua ]Id dicit hic Scriptura,)ut in-
cludatar (etiam illa ſoror,quæ deſponſata eſt. . Eod. v. 3. Quæz non eſt nupta viro] Ad
conceubitum. Eod. v. 3. Pro eapolluat ſe] Præceptum (hic habetur.) 6. Verſ. 4. Non con-
nmminabit ſeſe maritus 7. (Circà uxorem, quæ exiſtit) in populo ſuo, itasut profanet ſe] i. E.

Non polluet ſeſe circà uxorem

ſuam profanam, 8. in qua ipſe profanatur, dum illa:

adhuùc penes eum eſt; 9. literalis autem expoſitio hujus textus hæc eſt: non contami-
nabit ſe maritus circà uxorem ſuam, 10. dum illa adhùc eſt in populo ſuo, (nimirùm)
dum ſunt, qui illam ſepeliant, quæ non eſt mortua præcepti; 1I1. ſed de quanam uxo-

re dizi? (nempè:) de lla, quæ eum reddit profanum, ut ipſe profanus evadat è ſacer-

do-

dum neminem habent ex ſuis, qui ſepulturam
præſtet, quilibet pius vel magiſtratus pietatis
cautia & vi præcepti Divini ſepulturam legiti
mam ei præſtare debet, vide Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 1180. it. D. Wagenſeil. Sot. p. 3 10. S p.
903. item in Ejusd. Mantiſſa, p. 1114. confer.
& verl, 4. h. cap. n. 11. ac Gur Arjeh fol.
150. col. 3. med. & net. in 'par D haluci-
natus itaque videtur Lightfoot. in not. ad Luc.
cap. 2 3. V. 53. P. m. 89 I. edit. Lipf. ubi ſeribit,
illum, qui mortem paſſus eſt in judicio ſynedrii
vel magiſtratus, vocatum eſſe vn Hi. e. mor-
tuum præcepti, quia mors ei inſlicta ſecundum
præceptum, confer. hic Torat Cohanim, uti in
a TD'. loc. allegatur ad marginem.
xzX Conter. hic tract. Talm. Jevammor, ol. 22.
b. & fol, 90. b. it. Naſir, fol, 43. b. & fol. 44. a.
it. Sevachim, ol. 100. a.
4. Conſer. dict. verſ. iequ. 4. F. cap. n. 10. vide &
Torat Cohanim, uti in Smon h. loc., al-
legatur ad marginem.
5 Sed, guæ nondum in ſponſi domum deducts
eſt, peractis nuptiis, uti mox hic ſequitur, eon-
fer. tract. Talm. evammot , Jol. 60. a. uti in
t D , loc. ad marginem allegatur, ubi
vide etiam notas, in quibus Yy Ham i. e ea αni

na, quæ citrà concubitum caſu aliquo virginita

tem ſuam amilſit, (de qua confer. Gur Arjeh ol.
150. eol. 3. fin.) ex eipitur.
1† Conter. hic tract. Talm. Berachot, fol. 19. b.
& Megilla, Fol. 3. b. it. Naſir, ol. 43 b. & 1.
4”¾⅛. b. it. Sevachim, Jol. 100. a. & Jevammot,

6. Nempè, ut iſtius ſororis ſuæ funeri in: e ſit &
lamentationi publicæ, vide P. Fagii not. ad Pa-
raphr. Chald. h. loc. conſer. & Torat Cohanim,
uti in bor MW h. loc. ad marginem allegatur,
ubi vide etism notas.
7. Ita dictionem 7)a hic vertere volui, juxtà men-

ſuant, inter quos etiam Junius ac Tremellius;
nonnulli verterunt: principem, ſic autor Vulga-

ſtulerunt: éαaτ 1. e. repentè, ac videntur pro

bitô, vel, uti Cappellus in notis Criticis h. loc.
obſervavit, LXX, legerunt: ya, quod Syria-
cè notat: ſtatim, confer. hic jevammot, fol.
21. b. & fol, 90. b. it, Kidduſchin „Jol. 77. a. &
Sevachim, ol. 100. a. & Naſir, fol. 4 3. a. b.

g9. Hebr. be, confer. num, ſeq. h. verf. & verſ.

7. h. cap. n. 29. huic dictioni opponitur ν
i. e. recta, circà hanc enim ſacerdos ſeſe pollue-

re poteſt, prout nonnulli ſtatuunt Rabbini, uti
habetur in Gur Arjeh fol. 1 5.. col. 4, med vid.
tractat. Talmud. Jevammot, fol. 90. b. uti in
Spa N h. loc. allegstur ad marginem.

9. Id eſt: dum illa nondum ad funus elata ac terræ
mandata eſt, in MSto z. pro

i. e. in populo ſuuo.

Jol. 60. a. b. it. S0ta, Jol. 3. a.

7
.

10. Dictio quippe hem, quæ hic habetur, juxtà
mentem autoris noſtri ſie exponends eſt, vide
verſ. antec. 2. h. Cap. n. 4.
I1. Conter. quæ ſuprà ad verſ. I. H. cap. n. 3. & ad
verſ, 1I1. H. cape n. 43: notats ſunt.

tem Commentatoris noſtri, quem & alii ſecuti

tæ, confer. P. Fagius loc., alleg. n. 4. LXX. tran-

vyn legiſſe: a pro: Wnn i. e. celeriter, lu-

Wpy legitur: ya

(lin ,Al 3,6,

CA WI.
——,—
(cotio ſuo. 1¹.
tuum; ſed no
aiabicelur⸗
feceritſoperte
ge ſacetlonbt
Cicitar ibi)
(unelligiur,
dumm Propter
ggniin capitel
tuo. Bod re
tis: nond
golum batbe)
et, nili propte
raèlitis: E inc
gbe inciſione⸗

—
11. Mel: wri⸗
1N munere fung
ſanatio, conter
13. Nempe: nel
c(ant, Ud. Der
Cohanimacn
Autiin won
dem.
14. Kicuti Deuten
Ubi fige not.n
cot, ſol. 10. .
1. ld ell: ſi te
quoniam in lo
edtio, hine
io toli adiii
16 Nel: er ug
ſige ſopta Len

12e. z. h. 7.

1, broll Deuter

conet. not, in
Torat Cohani
ſol 36. ad mi

Canrſe hi ſe⸗

40. b. ſol. 4

4

CA. XI

Leitun rin.
mta Nr,] Ad
Nerl. Noyncoxe.
hrefmmetſeſie.
natur dumillz
: non contani⸗
ofio, initüm
lde Juanamuxt-
seradat e ſactt⸗
do⸗
—
lur funeri imnciſt &
ed. Fagiinot, ad ba.
1.8 Torat Cohanim,
6tmnatginem allegatt,

ttere olui, un men.
ii, quem 8 ali ſecuti
unius ac Ttemmelius;
pem, ſe antor Vulgr⸗
Alen n 4. LXX.. mn⸗
epeni ac Figentit
di e. celeniter, u⸗
in notis Ctitickz, loe,
int: ye, 100 Syria.
er. Hic ſeyammol, ,
dduſchin, ol.,7, 2 8
Nalit, ſol 43. ab.
um leg,b. ellKetl⸗
dioni opponitur
in ſacetos ſeſe ollue.
Karuunt Rabbini, ui
160, col 4 med id.
r0i, fol 90 deul in
gaiut 1 meiginen.
widfunnseinnac iene D
1,No n) legiun

ur bic habetut, u
ſi ehobenctef ide

er 1, taßel. 4
Noiats ant ⸗

CAP. XXI. LIEVITICI. 953

dotio ſuo. 12. Verl. 5. Non inducant calvitium capiti ſuo] (Videlicèt) propter mor-

tuum; ſed nonne etiam Iſraeëlitæ ea de re 13. ſunt admoniti? (ita quidem eſt;) ſed
quia dicitur de Iſraêlitis: inter oculos veſtros, 14. forſitàn non erit aliquis reus, ſi id
fecerit ſuper toto capite ſuo? 15. lex (hic) dicit: capiti ſuo, & diſcent iſtud Iſraelitæ
de ſacerdotibus per argumentum, à pari deductum, 16. dicitur hic: calvitium, &
dicitur (ibi) de Iſraeêlitis: calvitium; 17. quemadmodum (igitur) hic totum caput
(intelligitur;) ita & ibi totum caput (intelligitur, non eſſe tondendum vel raden-
dum propter mortuum,) nimirùm juxtà ſenſum literalem omnis (intelligitur) locus,
quui in capite ſolet radi, ac ſicuti ibi ſuper mortuo (id dicitur;) ita etiam hic ſuper mor-
tuo. Eod. verſ. 5§. Et angulum barbæ ſuæ † on radant] Quoniam dicitur de Iſraéli-

*

icchin, fol. 35,5. & Maccot, Ol. 21⸗ a.

tis: non Ni. e. corrumpes, 18. num etiam ſi aliquis ſuccidat 19. illum (an-

gulum barbæ) forfice & planula? 20. dicitur itaque (hic:) non radant, nam reus non

eſt, niſi propter rem, quæ vocatur * raſura, in qua eſt UN,?1. quæ fit novacu-
là. † Eod. verſ 5§. Et in carne ſua non incidant inciſionem] Quoniam dicitur de Iſ-
raeélitis: & inciſionem pro mortuo non detis, 22. forſitàn, ſi inciderit (aliquis) quin-

que inciſiones, non erit reus, niſi propter unam? *

lex (hic) dicit: non incidant in-

Dddddd z ciſ⸗

12. Id eſt: ut ipie non amplius ſacerdotis officio

ac munere fungi poſſir, hæc intelligitur hic pro-

fanatio, confer. infra verſ. 7. G. cap. n. 3 1.

13. Nempè: ne illi calvitium capitibus ſuis indu-

cant, vid. Deuter. c. 14. v. I. confer. & Torat

Cohanim ac tract. Talm. Kidduſchin, fol. 36. a. †

S& uti in an loc. allegatur ad margi
nem.

14. Sicuti Deuteron. dict. cap. 14-verſ. 1. habetur
ubi vide not. n. 4 confer. & tract. Talm. Mac-

cot, fol. 20. a.
15. Id eſt: ſi toti capiti ſuo caluitium induxerit-
quoniam in loco allegato oculorum ſolum fit
mentio, hinc alicui dubium oriri poſſet de calvi-
tio, toti capiti inducendo.
16 Vel: per argumentum comparativum, de quo
vigde ſupra Levit. c. 19. V. 8. n. 3 5. G cap. ſeq.
22. V. 3. n. 7. S
17. Prout Deuteron. alleg. cap. 14. v. 1. habetur,
confer. not. in am new b., loc. ubi etiam
Torat Cohanim & tractat. Talm. Kidduſchin
fol. 36. a. ad marginem allegantur. B
Confer. hic jevammot, ſol. 5. a. Se Naſir, ol.

* 40. b. & fol. 41. a. & fol. 5 8. a. b. it, Kiddu-

paulò poſt n. 2 1. h. verſ. 5.

18. Sic habecur ſuprà Levit. cap. 19. v. 27. conter.

19. Detruncare, reſecare, id enim
quogd hic habetur, ſignificat. S
o. Vel: dolabra, Hebr. m, (de qua voce
vide Buxtorf. Lex. Talm. ſol. 2218.) ſcilicèt ?
an erit etiam hoc caſu aliquis reus violati præ-
cepti de non radendo angulo barbæ ? hæc enim
verba hic ſupplenda vel ſubintelligenda ſunt jux⸗.
tâ notas in am Mov h. loc. ſic etiam in MSto
1. poſt ππRn τaditur: avn &en i. e, erit reus.
** Hebr. pn, in MStoI. pro eo legitur: à wrwi.
e. in qua eſt (raſura.) .
21., Id eſt: corruptio, quo nomine hic intel igi-
tur: reſectio, de qua Levit. cap. 19. verſ. 27.
confer. ſupra num. 1 8. h. verſ. 5.
† Hebr. yn n iſta, ut & ſequentia, usque ade
v i, 6. for ſitan inciderit, abſunt à MSto
212. Prout ſuprà Levit. dict. c. 19. v. 2 8. habetur,
conſer. Gur Arjeh fol. 15 1. col. I. med.

* Vel, niſi unius, i. e. ac ſi unam ſaltem feciſſet
inciſionem, confer. not. in 'nont n h. loc.

verbum vp',

2

974 LEVITICI. QCvb. XXlI.

ciſionem, ut reus ſit * propter unamquamque inciſionem, nam dictio iſta (H0)
ex abundanti adjecta eſt ad exponendum, 23. nam ſcribendum ei fuiſſet: non inci-
dant; (additur autem ex abundanti vox: incifio,) annon **7 ego (per verbum: inci-
dant) ſcio, quòd illa ſit i. e. inciſio (in carne?) Verſ. 6. Sancti † ſint] IIli et-
lam inviti ſanctificentur in hanc rem ab aſſeſſoribus Synedrii. 24. Verſ. 7. Sortum
(Dictio) a hic notat fœminam, quæ juncta eſt matrimonio 25. Iſraëlitæ, qui ei

(fœminæ) prohibitus eſt, † veluti ſuntilli, qui rei ſunt excidii, 26. vel (qui eſt) Nethi-

næus, 27. aut ſpurius. 28.

Eod. verſ. 7. Profanatam] (Dictio ſignificat hic

illam,) quæ prognata eſt à viris profanis, 29. qui ſunt in ſacerdotio,* veluti eſt filia

viduæ, (quæ

nata eſt) ex ſummo Sacerdote aut filia ejus, quæ à ſacerdote privato 30.
repudiata eſt, ſic quoque eſt illa, quæ profanata evadit ex ſacerdotio, 31.
ex illis, qui haud legitimi ſunt ad Sacerdotium, rem cum ea habuit. 32.

dum unus
Verſ. 8.
Et

XX Hebr. aom, iſtud ac ſequentia, usque ad:
WN i. e. ſancti (ſint,) a bſunt 4 MSto I.
23. Id eſt: expoſitionis & declarationis gratia,
confer. ſuprâ Levit. cap. 17. v. 1 5. n. 2 I:
XXX Sit iſtud: &ε interrogatlvè vertere volui,
in edit. N N ut & in ASto 2 legitur: &
i. e. & ego (ſcio, quòd illa &c.)

Contfer. bic jevammot, ol. 20. a. b. & Sanhe-

drin,fol. 5 ĩ. b. & fol. 53. b. & fol. 83. a. b. it.
Sevachim, fol. 17. a.
24. Vel: Synedrium ſanctificet illos etiam invi-
tos, quoniam hic ſctiptum eſt: v WρννυρiH e,
ſancti ſint, ſic in not. man rpv hie exponitur
confer. paulò poſt verſ. 8. H. cap, n. 3 3. vid. &
Torat Cohanim, uti in pan inoh. loc. alle
gatur ad marginem.

2 5. Videlicèt: miaus ſolenni, vide, quæ pauloè

poſt n. 2 8. h. verſ. 7. notata ſunt.
½ Hebt. , Niſta & fequentia, usque ad: n
i. e. profanatamn, abfunt 4 MSto 1.
26. Hebr. ureon, confer. ſupra Levit. c. 4. V. 2. n. 3.
& Buxtorf. Lex. Talm. fol. I100. & ſeq. item
Gur Arjeh fol. 15 1. col. I. eircà fin.
27. Hebr. pri;, Nethinæus fuit Gibeonita, qui
tempore Joſuæ proſelytus factus eſt && ab illo
cgonſtitutus fuit ſervus ad hauriendum aquas ò
ſecanda ligna, vid. Id. Buxtorf. Fol. 1409.
28. Ejusmodi enim hominibus oαuhbν C .
I. e. non ſunt eis ſponſalia (fcil. legitima) uti
bic in Gur Arjeh fol. 15 1. col. I. fin, habetur,
vide & num, anteg, 2 5. 6. Verſ. & Levit. cap,

antec. 20. v. 10. n. 2 1. vid. tract. Talm, Jjevam-
mot, fol. 6 1. prout in a n hic allegatur
2d mar ginem, confer. & Jalkut Part. 1. fol. 179.
col. 1.
29. Vel: non legitimis, Hebr. 'b, confer.
ſuprà v, 4. b. cap. n. 98. vide & P. Fagii not. ad
Paraphr. CGhald. b. loc. item v. 14. h. cap. n. 4

Gittin, fol. 82. b. & Kidduſchin, fol. 78, 2a.
& Jevammot, fol. 24. a. & Jol. 84. b. & Fol.
85. a.
* Hebr. mnab iſtud ac ſequentia, usque ad:
inin i. e. & ſanctificabis illum, abſunt 4 MSto
1. confer. hic tract. Talm. Jevammot fol. 52. a.
S& ol. 92. a. it. fol. 94. a.
30. Ita dictionem *απ hic interpretor, cujus op-
poſitum hic eſt r' n i. e. ſummus ſacerdos,
confer. ſuprà Lev. «. I. v. 7. n. 74. & infrà v. 12. h. c. n.
46. vid. & tract. Talm. Kidduſchin, fol. 77. a. uti in
S'na h. loc. allegatur ad marginem.

31. Confer. quæ ſuprà ad v. 4. h. cap. n. 12., nota-
ta funt, vide & not. in pa ino h. loc.
32. Ita dictionem n, quæ hic habetur . inter⸗ D
pretor, Confer. Buxtorf. Lex. Talm, fol. 270.
eceatur autem hoc caſu contrà præceptum iſtud:
cap. habetur, vide Gur Arjeh Fol. 15 I. col. 2
cireà fin. & D. W'agenſeil. Sot. p. 562. & pag.

S

582. ac not, in pa ' h. loge

* 5

& cap. ſeq. 22, v. 3. n. 12. confer. E

ire o& i. e. non profanabit, uti infrà v. 15. b.

ſaitfea
Fetbetet ilu
biii Ine
re & vt is Pru
] (Vetna
er ſortatiot

lim,ehhonl

unt; ofmnes

ek. 36. Po
noretn ejusd
genuit na
e. Nonnutrie
pe:)apeeltt

e) goe lann

davera *

—
33. Conet, n
que ſupra ad
Moed kno
At & b, F
. g. 2ctract.
jot, fol. 13:
rn e

² Vel: eyeren

on de]
Adunt: Sey
lum tracta.
34. Mcomeſtio
col. 1. finn
Own hoe
l Mto 1.

Nn, f

ol. 50., .
6. fl. t.
35) HHek: dan
conler. Deut
Wagenleil 5
360, Vel: goe
Rtli, id not
nte per ſpon
rotniſſa aut
nclz

—N cA.NI. IxVITIIGIMT. A5

=

d i e Er ſanlétißcabi. illum] Etiam invitum, 33. quòd ſi nolit repudiare (talem uxorem,)
let: non indt. verberet illum (judex) eumque caſtiget, donec eam repudiet. Eod. verſ. 8. Sanlctus

krerdum: ini⸗. ſher ibi] Tracta illum ſancte, * (nempé,) ut ipſe (ſacerdos) primus incipiat in qualibet
Gif⸗n) Uliet. re & utis primus benedicat in convivio.,. 34. Verlſ. 9. Cuàm profanaverit ſeut ſeorte-
l,. d, tr] (Verba iſta: )ο hic ponunturpro:) DhoNN fi, e. cùm polluta fuerit

ltielte giei per ſcortationem, dum fuitin ea ligatio 35. mariti ipſaque ſcortata eſt ſive illa (ſo-
(gni ekt Nein. ium) deſponſata ſive marito jam copulata ſit; Rabbini autem noſtri hac in re diſſenti-
blgnifenhie unt; omnes autem fatentur, quòd Scriptura non loquatur de illa, quæ non nupta-

elutiel fla eſt. 36. Eod. veri. 9. Patrem ſuum illa profanat] i. e. Contaminavit & ſprevitho-

Cdoteptirato . norem ejus (ſcil. patris fui,) dicunt enim de illo (homines,) maledi ctus ſit, qui iſtam
1. dumung genuit, * maledictus, qui iſtam educavit. 37. Verſ. 10. Caput ſuum non nudabit] i.
t. 31, Vetl g. e. Non nutriet comam propter luctum; 38. ſed quænam eſt comæ productio? (nem-
*½ pé:) quæ eſt ultrà triginta dies. 39. Verſ. II. Et ad omnia cadavera mortui] (Nem-
——— ps,) quæ ſünt in tentorio (ſive domo aut conclavi) demortui. Eod. verſ. II. Ca-

Adavera *mortui] (Id dicit hic Scriptura,) ut includat 40. quartarium 4. ſangui-

Dddddd z nis

Wad, Talm, efam.
n wod hie alegatut
Mutbatt, foll,0,
Oi coner. 33. Confer. not. in not rev h. loc. it, ea,
lesn Hgin 4qux ſuprà ad v. 6. h. cap, n. 24. notata ſunt, vide
1 3 1

& Mosd katon, ſol. 2 8. b. it. Nedarim, fol. 62.
à. ut & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
n. 9. ac tract. Talm. Gittin, fol. 59. b. & Hora-
jot, fol. 13. a item Jevammot, fol. 8 8. b. uti in
D-N NDW h. loc. allegantur ad marginem.
X„* Vel: reveren er illum habe, ſic verto hic?
P n, Jud æi hunc locum Germanicè red-
dunt: Sey halten ihn ehrlich / i. e. honeſtè il-

lum rraca.

uf. 14.9, c2) n,4
. 11, (Mner. &
duſchin, fol. 79,¹.

ſequentis, naque HPR
5ilum ablant Mto
lemammotfol.2 4

eneh n, col. 2. ſin. & Torat Cohanim, prout in nov
e ummun 6 „ʒ 2 h. loc. allegatur ad marginem.
eKinſin⸗ li 1 In MsSto I. habetur: 77ne*, in MSto 2.
nacteften uirLEY, res eadem eſt, confer. hic Sanhedrin,
wargidemn.
gatut 3 Wap

4 ,cap 1 1, nl
W O ,

ne bie habetul, inttl.

b. & fol. 76. a. & Peſachim, fol. 75. a.

conſer. Deuteron. c. 19. V. 19. n. 36. vide & D.
Ler, Iulm, ſol. 11 Wagenleil. Sot. pag. 207. num, 16. ac not. in
les etumilld H S np h. oc.. HD
onttn , 36. Vel: quæ ſoluta eſt, nempe: 4 nexu conju
ubit,ui inli delſ. gali, id notat Hebr. , nempè eam, qua
Arer .ol 1fllon ntneec per ſponlſalia nec per matrimonium viro

1 ot, 5 i promiſſa aut juncta eſt, confer. Gur Arjeh fol.
rt ,,e 131, COl, 3. princ. it. tractat. Talm. Sanhedrin,

34. In comeſtione, vide hic Gur Arjeh Jol. 151,

fFol. 50.b, & fol. 5 1. a. b. & fol. 52. a. it. ol. 66.

3 5. Id eſt: dum illa marito obſtricta & alligata eſt,

fJol. 5 1I. b. ſicuti in dan r h. loc. allegatur
ad marginem.
* Hebr. ) V &, abſunt iſta à MSto z.
37. Confer. quæ ad Deuteron, c. 2 2. V. 1 5. n. 37.
notata ſunt.
3 9. Vide ſuprà Levit. c. 10. v. 6. n. 16. it. Numer.
c. 6. V. 5. H. 1 5. confer. etiam Horajot, fol. 47.
2. & fol. 48 a. & fol. 49. a. b. item P. Fagii not.
ad Paraphr. Chald. h. loc. ac Chulin, fol. 72. 2a.
it, Buxtorf. Enas. Jud. c. 49. p. m. 706, & ſeq⸗
vid. & Torat Cohanim, uti in npan ne h. oc.
ad marginem allegatur.
39. Vel: quæ ultra triginta dies producitur ſive
protenditur, nec abraditur, vide not. in 9eEH
dipon b, loc.
** Hebr. dh rrbas hæc & ſequentia usque ade
vPL i, e. & & Sanctuario (non egrediatur,)
abſunt hie ab utroque MSto, confer. hic joma,
Fol. 1 8. a. &. Horajlot, Fol. 9. a. & ol. 12. b. it,
Chulin, fol. 134. a. & Naſir, fol. 3 . a. & San-
hedrin, fol. 4. a. bD.
40. Sive comprehendat, id enim verbum Neae
quod hic habetur, ſignificat, eonfer. Jalkut, ol.
179: COl. 4. circa fin. & ſol So. col. I. princ.
41, Zic interpretor didiontm —αn, confer.
KRalchi not. ad Thren, c, 4. V. I. it. Gur Arjeh
. feh

9⁵6

LEVITICI.

nis de mortuo, quæ contaminat in tentorio. 42. Eod. v. I I. Super patre ſuo & matre ſua

non polluat ſe] Non venit (hic Scriptura,) niſi, ut permittat ei (ſlummo Sacerdoti) mor-

tuum præcepti. 43. Verſ. 12. Et à Sanituario non egrediatur] Non ſequitur ille (ſlum-

mus Sacerdos) feretrum demortui, prætereà etiam hinc docent * Rabbini noſtri, quòd
fummus Sacerdos oblationem facere poſſit, etiamſi ipſe in luctuſit, 44. eſt autem (lo-
ci iſtius) ſenſus literalis iſte: quamvis mortui ſint pater ejus & mater ejus, non ille opus

habet, ut & Sanctuario egrediatur;
verſ. 12. Nec polluat Sanctuarium

ſed officium ſuum (ſacrum ibidem) peragit. Eod.
Nam ille (Summus ſacerdos) proptereà 45˙. non

polluit miniſterium (ſacrum,) ei enim Scriptura ſacra (iſtud) permittit, ecce, ſi ſacer-

dos vulgaris 46. ſacrum officium lugens peragat, ipſe (illud) contaminat.

Verſ. 14.

Profanatam] i. e. Eam, quæ nata eſt ex illis, qui profani ſunt quoad ſacerdotium. 47.
Verſ.I 5. Nec profanet ſemen ſuum] Ecce ſi duxerit (ſummus Sacerdos) unam ex

profanis (iſtis mulieribus) ſemen ejus, quò
ut illud non poſſit ſacrò ſacerdotiò fungi.

hic notat) )O N i. e. cibum Dei ſui, omnis comeſtio 4%.

d ex illa (muliere) eſt, ipſe profanat“ adeò,
Verſ. 17. Panem Dei ſui] (Dictio bri
vocatur T, veluti (ac-
cipi-

fol. 15 1. c01. 3. med. vide & Numer. cap. 19.

V. 13. n. 30. & trackat. Talm. Sanhedrin, ol. 4

2. prout in ynar new . loc. allegatur ad

marginem rvy'n eſt i ee ywi, e.

proportio ſeu quantitas vitæ hominis, ſic gloſſa

quod alius pr
non poteſt, quò minus polluat cukum Divi-
num. . ”
46. Sive: privatus, qui non eſt ſummus ſacerdos,

dictio enim 'n hic opponitur ze i.

R. Salomonis ad Sanhedrin dict. fol. 4. a.
42. Aſt Numer. dict. cap. 19. V. 1 3. ſermo eſt de
contaminatione, quæ fit tactu, ſic in not. rw
oron b. loc. exponitur.
43. Iſte quippe ſolum excipitur, & ad hunc ſum-
mus ſacerdos accedere eumque ſepelire poteſt
nec ipſe ſemet idciteò polluit, confer. Gur Arſeh
fol. 150. col. 3. med. & fol. 151. col. 3. fin.
vide & ſupra v. I. 9, cap. n. 3. & v. 4. D. 11. it.
Torat Cohanim, prout in 'par h. loc.
allegatur ad marginem, ubi vide notas.
„ Hebt. vin, in utroque MSto pro eo legitur:
W1&1 i. e. exponunt.
44. Confer. quæ ſuprâad Levit. cap. 10. v. 19. n.
65. notata ſunt, vide && tract. Talm. Naſir, ſol-
36. ſicuti in a N . loc. ad marginem al-
legatur, ubi vide & notas ac Torat Cohanim,
confer. & Naſir, ſol. 47, 56. & fol. 48. a. 6. it, San-
hedrin, ol. 18 a. & fol. 19. a. b. & ol, 84. a.
. Sevachim, fol. 16. a. 6. & Horajot. Fol. 12. b.
4A5. Nempe: propter luctum, quia is etiam lugens
offette poteſt, (uti num. antec. 44. dictum eſt,

e. ſummo iac erdoti, vide ſup:a Levit. c. 1. V. 7. .
74. & v. 7. 6. cap. D. 30.

47. Confer, quæ ſupra ad v. 7. 5. cap. n. 29. n0-
tata ſunt, vide & D. Wagenſeil. Sot. p. 55 5. &

Talm. Jevammot, fol. 59. a. & ol. 60. a. 6G ol.
61. a, b. & fol. 77. 5. it. Cetubot, fol. 29. .

7 8. a. b. it. Temurah, fol. 5§. . confer. & Selde-
ni uxor Ebraica, lib. 1. c. 7. & ſequ. ubi plura
de vetitis pontifici & ſacerdotibus Conjugiis ha-
bentur.

cerdotii, ſic juxta Hebræum, conter. hic Jevam-
mort, fol 60. a. & fol. 69. a. it. Ketubot, fol.
29. 5. & Naſir, fol. 42. 6, it. Sota, ol, 2 3. 5. 6

a. Ge fol. 68. a. S. ol. 77. a. b. & fol, 7 8. a. .
it. Bechorot, Fol. 56. a. b. & Temurah, ol. 5.

cxptimunt voce: Tepas, ltali; paſto.

CAP. XXN

ivatus ſive vulgaris ſacerdos facere

p.557. it. not. in PR k. oc. & tract.
& Kidduſehin, fol. 64. a. & fol. 77. 2. 6, &e Ol.
* Vel: profanat (ac repellit) a jure lanctitatis ſa-
fol. 2 6. 5. it. ol. 44. a. & Kidduſcbin, ol. 64.

4g9. Hebr. —yb, quam dictionem Galli benè

(A

cpitur jnill
19. Men 1
lat, ſeuti
10) Diai
ucat 51 u
mentri] (
gratisoel
gius el alten
tur outcil
habet longu,
gui habetin
gui extendit
leulo ju (
lum albam,

*
49. Sicuti De
P e
& Hiob. 6, 6
Hebr. d,
i,e, ſimus g
ſo. Prourhade
=
2. 5 Bechon⸗

31. Ius Hedr.

(Ujus verbi
Talm ſol. 1
col.1. med.
31, Nonnulli
dimminutum!
Tremnellii v
Paraphr. C
chorot /ol.
Allegatur ad
8 k RRN
R õ
MSto.

33, Conker. g
ata ſunt.

1. wec nen
Ulone Hebr.
Punort habe
Latine: ſi

CAXNNA
& Katreſud

acercoti) mOt.
uiturille lum.
ini noltti, Juö d
4,elt autem (o⸗
snonillecun

petagit, Bod.

pietei 45, non

uit, ecce,li ſacet.

inat. Verl 14

ſacerdolium. 4,.
erdos) unam er.
Ptofamat?ade
) (Dicdiode

r velui ae⸗

ci

wmmne

lomis ſaelot ficele
Olluat guhum Diyi.

2„
õl

dritur es N ſi
Plerin l. n⸗

7, 5, ca,. h. 19,. 10.
enlel St) 165,
r . oc. Alleck.

1 8el 60.2 .

(Ceiubot, l. 19, ,
fel ) 1,o⸗
Kconter A eſle⸗
7.,8 lege. ubi punt

Gibuucotſugi .

ii)e fure ſaockitsnis 1
n,conet. bic ſenalh .
2. 1. Kelnbot, ,0,. .
1. Sa ,0 13, ,&
Kiddulͤhin, 0l 6,

25,5 f0l 70, 4
, lemute, ſolh)⸗

üionen Cil Nen

uin id.

2

A

LEVITICI. 97½

cipitur in illo loco:) fecit T i. e. convivium (ſive epulum) magnum. 49. Verlſ.

18. Nam quicunque ] babet zitium (corporis) non actedet] i. e. Non convenit, ut offe-
rat, ſicuti (dicitur in illo loco:) offer illud principi tuo. 59. Eod. verſ. 18. Simus

naso] (Dictio D) r ſignificat illum,) cujus naſus depreſſus eſt inter duos oculos, qui
fucat 51. utrumque oculum ſuum, tanquam unum. 52. Eod. verſ. 18. Sauperſtuus
membris] (Vox ?7) notat eum,) qui unum membrum habet majus alterô, (verbi
gratià,) oculus ejus unus * maganus eſt & alter oculus parvus aut crus ejus unum lon-

gins elt alteré, 513. Verſ. 20. Aut gibboſus] (Dictio aꝗ ſignificat eum, qui voca-

tur:) ſourcilleux, 54. linguàò vernacula, (nempè:) qui ſuperciliorum ſuorum crinem *
habet longum & cubantem. Eod. verſ. 20. Aut gracilu] (Dictio p" notat illum.)
qui habet in oculo ſuo p), 55. quod vocatur: tela, veluti (accipitur in illo loco:)
qui extendit P3)i. e. tanquam conopoum. 56. Eod, verſ. 20. Aut ſuffuſio eſt in
oculo ejm] (Vox D)'ſignificat) id, quod aai, e. confundit oculum, veluti fi-

lum album, quod trahitur * de albugine & interſecat d, id eſt circu-

lum,

49. Sicuti Daniel. c. 5§. V. 2. habetur, vide not, in

e O h. oc. it. infeà v. 22. H. cape n. 69,
& Hiob. c. 6, v. 7. n. 9.
† Hebr. 7, iſtud ac ſequentia, usque ad: brn
i. e. ſimus naſo, abſunt ab uiroque MSto.
50. Prout habetti Malach. c. I. v. 8. confer. & hic
not. in mnnr w . 1oc. it. Chulin, fol. 24.
2. & Bechorot, fol. 44. a. & l. 4 5. 2. b5.
51. Ita Hebr. 2mn, quod hic haberur, verto, de

cujus verbi ſfignificatione vide Buxtorf. Lex.
Talm. Jol. 1029. coafer. & Gur Arjeh fol. 152.

col. 1. med. ac nor. in wan . loc.

2. Nonaulli dictionem n interpretanmtur:

diminutum ſive curtum membris, uti Junii ac
Tremellii verſio habet, confer. P. Fagii not. ad
Paraphr. ChHald. h. loc. vide & tract. Talm. Be-
chorot, ol. 44. a. prout in p-r ne h. loc.
allegatur ad marginem.

* Hebr. HMie y iſta & ſequentia, vsque ad:

W i. e. aut gibboſus, abſunt ab utroque

53. Confer. quæ ad caput ſequ. 22. v. 23. n. 70.
norata ſunt. ac Gur Arjeh alleg. ol. 152. col.

1. med. it. not. in —☚ , . loc.
„ . . „
14. Ita hic reddo: eD, (ſicuti tàm ine di=

tione Hebr. qua uſus ſum, quàm in in Bibliis
Buxtorf. habetur)in MStoI, legitur: h,

Latinè: ſupercilioſus, conſer. P. Fagii not. ad

Paraphr. Chald. b. loc. n. 20. in notis Ra-
ſhianis editionis e hic legitur?
vaiv; ſed corrupta eſt dictio.
* Hebr. yvw, deeſt iſta vox in MSto I. juxtà
quam lectionem hic eſt ſenſus: cujus ſupercilia
ſunt longa ac depreſſa, Confer. Megilla, ol.
55. Quam dictionem nonnulli interpretantur:
aulæum, alii: panniculum ſeu pelliculam tenu-
em, Confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 570. &
P. Fag. loc. alleg. vide num. ſequ. 56.
56. Sive: aulæum, uti habetur Efai. c. 40. v. 22.
ubi R. Salomo Gallicè vertit: — ew j. e. toile⸗
Latinè: tela, ſicuti & hic habetur: — i. e.
tela, in notis ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 40.
a. med. exponitur ?p, quod ſignificét: yyrn
i. e. aulæum, alibi & quidem p. 6 8. dicti libri
Prec. Jud. in notis explicatur: by, vel bypo
i. e. tela, confer. Buxtorf. Lex. Talm. Ol. 2 144.
it. tract. Talm. Bechorot, fol. 39. a. & fol. 4 .
a. b. uti ad marginem in boni me hic allega-
tur, confer. & not. ad Eſai, cap. 40. vVerſ. 2 2.
num. 37. ”Mc
**W Hebr. wna in MSto I. pro eo legitur: poe
i. e, quod ſeparatur (ab albugine,) confer. hic
tractat. Talmud. Bechorot, ol. 34. . & fol.
44. a. 5.

95⁵8 —

LEVITICI.

ſum, 7. qui ambit pupi lam (oculi,) quæ vocatur (lingú Gallicà:) prunelle filum au⸗

tem iſtud interſecat circulum & ingreditur in pupillam (ipſam ocuſi,) a NChealda-

icè vertitur: 1M ,† quæ diclio notat 'n, 58. quia filum iſtud ſimile eſt ei ver-
mi, 59. atque ita referunt iſtud ſapientes Iſraelis inter vitia (animalis) primogeniti:

22 60. PHO. Eod. verſ. 20.

H)) ſunt ſpecies ulcerum (ſive ſcabierum,) 2 ꝗ eſt O i. e. prurigo, 61t. (nimi-
rum) (cabies, quæ intùs & foris ſicca eſt, —O' * eſt impetigo b. Egyptiaca; cur

autem vocçatur —99 2 quia DDDODi. e.

In quo eſt pſora & ſanioſa ſcabies] (2 3 &

involvit ſe 6z. & ſerpit usque ad diem

mortis eſtque (ſcabies iſta) foris humida; ſed intus ſicca, alio in loco vocat (Scriptu-

ra) , ſeabiem humidam foris "7 & ſiccam intàs, dicitur enim: & à à & &,

64.

, ſic exponitur in Bechoroth. 67.

quando 2 conjungitur (dictioni) Oi, (tunc Scriptura) avocat: 2 ;
quando verò (23) conjungitur (dictioni) — 52, (tunc Seriptura) ON vocat-
ic expon Eod, verſ. 20. Contritus teſticulé] Juxtà Tar-

uum

57. Dicitur: iris oculi, vide eund. Buxtorf. in

Lex. Talm. fol. 1543. cœternm verba iſta:
oa pDD) i. e. & interſecat circulum, abſum
4 MSto z.
† In MSto 2. legitar? &τν abeſt autem vox iſta
Chaldaica 4 MSto I.
52. id eſt: albuginem ſeu maculam albam, quà
oculus fit vitioſus, confer. id. Buxtorf. in Lex.
Chald. fol. 759.

59. Nempè murici ſive purpuræ, quæ dicitur

Pi, fic interdum voxilla ſumitur, uti Buætor
ſus loc. alleg. obſervavit, confer. G& P. Fagius in
not. ad Paraphr. Chald. h. loc. .
60. Hæc poſterior dictio notat maculam in oculo,
iaſtar grani vel baccæ, vide Buxto rf. Lex, Chald.
dick fol. 759: & fol. 1629. de iſtis aliisque vi-
tiis corpotis animalium primogenitorum pluri-
bus agitur in tractatyu Talmudico, qui inferibi
tur: —n, qui eſt liber quartus partis quintæ
operis Talmudici, confer. & Gur Arjeh fol. 152.
col. 1. fin. & Michlol Jophi h. loc. vide & pau

1 boſt n. 6 5. h. verſ. it. dict. tract. Talm. Becho-†
re X Hebr. nan, iſtud & ſequentia, usque ad:

rot: Jol. 3 8. b. uti in Sp⸗ b. loe· 2
marginem allegatur, ubi vide etiam notas, in⸗
quibus verba iſta y. vrn in ſic explican-
tur, nempè, quod vitium iſtud han ſit in eo,
aay n e n nn e ien nn e
Nya i. e. in cujus oculis eſt inſtar (vermis) en
aut inſtar ſerpentis aut veluti granum baccæ,

in cujus oculo eſt inſtar (vermis) aut ſer-

tionem, quoniam ſerpens ſeſe complicare vel
convolvere ſolet, ſic in notis ibidem, confer. &
R. Salomonis gloſſ. sd Bechorot, fol. 3 8. b.
verb. IiN, & Jalkut Part. I. fol. 180. col. 3.
circà fin.
61. De quo vide Deuteron. c. 2 8. v. 27. conſer.
& cap. ſequ. 22. V. 22. . 6 5,
* Iſtud, ut & ſequentia usque ad: ι Ppna] i. e.
alio in loco, abſunt ½ MSto 2.
62. Hebr. Ton, quod nonnulli vertunt: ſanioſam
ſeabiem, uti & junii ac Tremellii habet verſio,

lol Jophi h. loc, ui & Gur Arjeh fol. 152. col. 2.:
princ.
6 3ò. Vele adhæret, eomitatur, Hebr. nir, proud
exponitur in Gur Arjeh fol. 152. col. 2. princ.
Commentator noſter ad cap. ſequ. 22. V, 22. ex-
plicat: an& i. e. complectitur ſeu eomprehen-
dit, vide not. ibid. n. 67.

D99) 7XNα i. e. conjungitur (dictioni) He, ab-
ſunt ½ MSto z. ſed malè.
64. Id eſt: & ſcabie & prurigine, uti habetur Deu-
teron. dict. c. 2 8. v. 27. ubi vide not. n. 34.
65. Hebr. ◻☚ a°na, de hoc tractatu Talmudico

nonnulli legunt: 'y vi , ur ſenſus lit,

trackt.

CAP. XxXI.

pentis, quidam dictionem 2ay exponunt, qud
ſigniſicet a'ay i. e, connexionem ſeu colliga-

confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 729. & Mich-

ſuprâà n. 60, h. verſ. 20. dictum eſt, confer. dict.

dem lgbiftca)
G1. Vecha1.
(cteracofpolis
iunn corporizin
Vetl 22. Panej,
Le retutſmmdu,
buſonchu cam.
ſancdarum, cur!
ili id kiodich
ſt de ſindis ſar
neo, 7¹, ham
gue tes ſinde
corum fuenit p⸗

—
1ract, Bechorot,
4,b. Ptont i
ginem.
6t, In jure cirili
ftaclos & ꝛttitot
. be Verbot.
fer. G cag. ſegu.
terum verda ill:
ſtes unt attiiti
habemut quigenn
ie enuli, elhe
G. Sielti hiob e⸗

it. Cuorum cent

leceglentur, pro
diinbabilem aal
d araphr, Che
Cohanim, pron
turad na gihem
N. Conſet, gan
nolala ſünt, in,
nackat Talmud,
102, a,

o. De hinkige

cOnlen & nunn ſe
dr d
ſ e

NNI.

——
le;klumau.
1ANheike.
ileegtei jek.
ptimogenit:.
lier, 8
0 bi. (nimi.
Dtaa; eat
que ad diem
ocat eriptu.
Wad,

wocat: A ;
DNroet.

16)] laxti ar.

n

————

ni) in uun ſer⸗

eponunt, dudd

orem lell 0 ig
e conmplicare el
ibidem, confet. 8
otot, fol. 39, b.
1.l. 1g0, l, .

1 8. N. 17. conlet.

.

1Venunt: Laniotamn

gellüt habet veililo.

ſeh ſol. I 1,l0l,1

Nix vrd ho

11 6ol 1,Pllu,

len. 11,N14. .

iurſeneonblete.

uentin

e,utikebetli Dei.

ſige not. d. 34,

gackatu Talaudied
1,conken ich 4
kutt kd

CAp. XXI.

gum: A OD i. e. attritus teſticulis, cujus teſtes ſunt attriti, 66. (i-

—

LEVITICI. 975

dem ſignificat) atque (in illo loco nervi )EN i. e. teſticulorum ejus implexi ſunt.
*7. Verſ. 2 I. Ie quotunque fuerit corporis vitium] (Hæc dicit Scriptura,) ut includat
cœtera corporis vitia. 68. BEod. verſ. 2 1. Vitium corporis in es eſt] Dum adhuc vi-
tium corporis in eo eſt, ipſe profanus eſt, ecce ſi deſierit vitium ejus, erit legitimus.

Verſ. 22. Panem Dei ſui] Omnis cibus vocatur r i. e. panis. 69. Eod. verſ. 22.

De rebus ſanctis ſanctorum] Hæc ſunt ſancta ſanctorum. 70. Eod. verſ. 22. Et dere.

bus ſancti comedet] Hæ ſunt res ſanctæ † leviores, 71. ſi (hic) dictæ ſunt res ſanctæ

ſanctarum, cur (hic) dicitur: de rebus ſanctis, quæ ſunt leviores? (hoc ideò fit, quia)
niſi (id hic) dictum eſſet, poſſem dicere, quòd is, qui aliquò corporis vitiò laborat, poſ-
ſit de ſanctis ſanctorum comedere, quia reperimus, quòd illa permiſſa fuerint * extra-
neo, 72, nam Moſes 73. comedit carnem impletionum; aſt de pectuſculo & armo,
quæ res ſanctæ leviores ſunt, ipſe non comedit, quia non reperimus, quòd extraneus
ceorum fuerit particeps, *v idcircò (hic) dicitur de rebus ſanctis levioribus, ſic expo-

tract, Bechorot, fol. 41. 2. & Jol. 43. a. it. /Ol.) MSto z. V
44.:b. pront in man 'ne allegatur ad mar. 71. Sive: res non ita ſanctæ, uti ſunt ſancta ſancta-
ginen. . rum, ejusmodi erant: euchariſtica, primitiæ, de-
665. In jure civili dicuntur thlaſiæ & thlibiæ, quij cimæ; aſt ſancta ſanctorum erant: panes fa-
fractos & atttitos habent teſticulos, vide l. 12 8. ciei, reatus, ſacrificia peccati, confer. ſuprà Le-
=.: de Verbor. Sign. ibique Gothofredi not. con- vit. dict. c. 10. v. 14. n. 3 6. it. infrà Levit. c. 2 3.
fer. & cap. ſequ. 22. v. 24. n. 7 5. & n. 76, cce- v. 20. h. 50. ac Levit. c. 27. v. 2 S. n. 6 %. it. not.
terùm verba iſta: pa nee i. e. cujus te. ad 2z. Reg. c. 2 3. V. 9. num. 8. vide & Junii ac
ſtes ſunt attriti, ablunt « MSto 2. ſed in MSto I.] Tremellii not. b. loc. ac P. Fag. ad Paraphr.
habentur quidem; ſed pro poa legitur bν Chald. loc. alleg. n. 22. it. Torat Cohanim &
i. e evulſi, vel perverſi ſunr. ð trachat. Taimud. Sevachim, fol. 101. b. ati in
7. Sicuti Hiob. cap. 40. v. 17. habetur. DnoT D hic allegantur ad marginem.
5⅝. Quorum centum & quedraginta 4 RKabbinis * Hebr. 9 me (MSt. z. iL) in MSte I.
recenſentur, propter quæ dicunt hominem red- pro his legitur: 5e i. e. extraneus
di inhabilem ad ſacerdotium, vide P. Fagii not. participat de illis, confer. Sign. ſequ. *N h. verlſ.
ad Paraphr. Chald. b. loc, n. 20. ut & Torat 72. Hebr. , is hic dicitur, qui non eſi de genere
Cohanim, prout in E'non np, h. loc. allega- ſacerdotali, ſicuti id alibi notatum eſt, confer.

en 70. De his vide ſuprà Levir. . 10. V. 14. n. 3 5.
Cicioni)ad.
⸗ Hebr. ναh e iſta & ſequentia, usque ad:
i, e, cur (bic) dicitur, abiunt 21

tur ad marginem, it. Bechorat, ol. 43. a. .
69. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 17. H. cap. n. 49.

notata ſunt, it, not. ad Hiob. c, 6. v. 7. n. 9. it.

tractat. Talmud, Sevachim, Fol. 10 1, b. & fol,
102. a.

confer. & num. ſequ. 71.

cap. ſeq. 22. V. 12. n. 46.
73. Qui non fuit ſacerdos; ſummi tamen ſacer-
dous oſſiciò functus eſt per ſeptem dies impleti.
onum, de quibus ſuprà Levit. o. 8. per totum,
confer. not. in pan n h. loc.
X Hebr. 7α, in MSto I. hic pro eo legitur
mnn i. e. permiſſum eſt (ſcil. de illis comedere,
confer. Sign. præc. h. veiſ-

Feceee

LEVITICI. CAb. XXII.
nitur in (tractatu Talmudico,) qui inſcribitur: . 74. Verſ. 2 3. Sed ad ve-
dlum] Ut ſpargat ſeptem ſparſiones, quæ versuùs velum fiunt. 75. Eod. verſ. 2 3. Ee
ad alre] (Nempè:) exterius; ambo autem iſta 76. opus habebant, ut (hic) ſcribe-
rentur; in lege autem Sacerdotum 77. explicatur (iſta res amplius.) Eod. verſ. 23.
Ne polluat Santtuaria mea] Si enim miniſtraverit, 78. miniſterium ejus erit pollu-
tum, ut ſit haud legitimum. Verſ. 24. Et locutus eſt Maſes] Præceptum iſtud. Eod.

960

verſ. 24. Aaroni & . & omnibus ſilils Hiutli] Ut illi admoneant Synedrium quoad

Kacerdotes. 79.

TErl. 2. Iu. ſiparent † ſaſe] Non eſt aliud, quàm ni.e. ſeparatio,

atque ſic illa (Scriptura) dicit: )yi. e. & averterunt ſeſe à me, 1. item:
N i. e. avertunt ſe retrôò, 2. (ſenſus igitur hujus textus eſt:) ſeparent ſeſe

à rebus ſacris eo tempore, quò ipſi immundi ſunt; 3. alia expoſitio (verborum iſto-
rum: ) ut ſeparent ſeſe (nimirùm:) à rebus ſanctis filiorum Ifraelis, quas illi* mihi

fanctificant, nec polluant nomen meum ſanctum, ordo (enim verborum) Scripturæ

mu-=⸗

74. Eſt is liber primus partis quintæ operis Tal-
mudici, agens de facrificiis, locus antem, ad
quem hic reſpicitur, reperitur in Sevachim, fol.

101. b. uti in aNπ n ad marginem alle-
gatur.

75. Confer. quæ ſuprà ad Levit. c. 16. verſ. 14. n.

30. & v. 16. n. 37. notata ſunt, vide & not. in
ppr rOW b. loc. it. Eruvin, fol. 105. a.

76. Videlicèt: ut täàm veli, quàm akaris fier et

mentio, de quibus paulò antè dictum eſt, confer.
Jalkut Part. I. Fol. 190. col. 4. cireà fin.
77. De hoc libro vide ſuprà Levit. c. 7. v. 6, n. 16.
& cap. ſeq. 22. Vv. 3. n. 10. .
78. Nempé: is, qui ejusmodi vitiis corporis la-
borat, confer. cap. antec. 20. v. 3. n. 7. ac not. in
in Snan new h. loc. it. Bechorot, fol. 43. b.

79. Senſus eſt, ut Aaron atque Iſraelitæ admone-

ant aſſeſſores Synedrii, quò iſti ſacerdotibus in-
jungant p Wya Way) N†νwοi. e. ne illi, qui
vitiis corporis laborant, ſacrum cultum pera-
gant, uti in Gur Arjeh fol. 152. col. 2. fin. ha-

moneat facerdotes, nempè: ne illi, qui vitio cor-
poris laborant, ſacrum cultum peragant, confer.

betur, poſſes & ſic vertere: ut Synedrium ad-

Torat Cohanim, ſicuti in bom moew h. loc. ad
marginem allegstur, ubi vide & notas, confer. &
Num. c. 2 S. V. 3. u. 13.
t† Confer. hic tract. Talm. Sanhedrin fol. 9 3. b. &
Sevachim, fol. 1 5. 5. & fol. 16. 2. it. Fol. 17. 2.
S& fol. 44. b. it. fol. 45.5. & Temurah, fol. 3. a.
it. Schabbat, ol. 33. a. & Avoda Sara, Fol. 27.
b. & fol. 54. a. Vid. & Spenceri de Legib. Hebr.
ritual. lib. 3. Diſſert, 3. c. 5. ubi de purgationi-
bus & ſeparationibus ſacerdotum agitur.
I1. Sieuti Ezech. c. 14. v. 6. habetur, confer. nat.
in mar no h, loc.
2. Uti habetur Eſai. «. 1. v. 4. ubi vide Raſchi not.
confer. & ſuprà Levit. c. 15. V. 3 1. n. 5 1. it. not-
ad Zachar. g. 7. v. 3. n. 3.
3. Nam ſeparatio iſta filiorum Aaronis intelligen-
da eſt de illis, qui ſunt immundi vel minus ido-
nei, ita & P. Fagius ac unius atque Tremellius in
DTmor b. loc.

* Hebr. à &α, iſta & ſequentia, usque ad:
W& i. e. quas illi mihi &c. abſunt 4 MSto
2. confer. hic Bava batra, fol. 120. a, 56.

notis h. loc. exponunt, confer. & not. in nN

C(M. MI
mutatus elt 4
GtSeriprut) i
uungueaeltſeni
ſeteperimus qu
. i e. tactos
“ t. nbigebo
agumment Part
tackum, pam ecc⸗
incipit:)precpe
1oͦpropter nakin
Proptetcomeiti⸗
num tangens ell
jlleidonens 12, 1
tiem; nili(kat)a⸗
Leris: tria ecidi

1.

——
4. Contet hie pia
1, ſn.
ſ. Iet: ſacnißclad
ge Ow hie reni
10. V. 16. n. 46.
b. Vel: ad illam no
6, 11. . 4, n. it.

il, ſol, 10. .

7. Vel: ab urgument

E:. uptd Leyitee.

dedeſEcane:
Car Aneh fol 11
etroremn elle in de
25 Tument
1n ie percon
Hec ſkdlo incihit
lanalut usque ad e⸗
9. Nam fGpri Leri,
Gne Gladenmn,
ftinm mor peiit
iem etidli pon⸗
immundusteiigeni

emnad . 19,.
Lerit,e, 15
io. Dequaſice, ue

V. 31.

nonstaſunt, conte,

3. NdaA e.
Avell13. .
ur nie)ſcribe⸗
Bod vent 4.
ejus erit Polla.
umiſtud, Bod.
edfium aodal

4

Die ſeperato,
mne; 1, item .
k)ſeparent ſele
(Lerborum iſto.
guas illit mihi
Orum)sctipture
⸗

W h,joc,ad.

nots contet KH 3

hednin /ol 63,5, &

16 2 1. ol. 11.a4

eTemutah, ſol,7, 2.
Woda dala, ,0l. 17.
cenide Lepib. Hebr.
ubi de pulgationi⸗
otum agitur,

betut, onſet, nl.

abi wide Raſchi not,
V. 31. n, leit no⸗

Auonisinteligen⸗
Undi vel mious ſto.
aqe Tenel isin

gſet, & n0t, in e

LEVITICIL.

mutatus eſt 4. ejusque expoſitio. Eod. verl. 2. Quas illi mihi ſanctifßeant] (Hæc di-

CAb. XXII. 961

cit Scriptura,) ut includat etiam res ſanctas 5. ipſorum ſacerdotum. Veri 3. Qui-
cunque acceſſzrie] Non eſt hæc ) 1. e. acceſſio, niſi )Ni. e. comeſtio atque-
ſic reperimus, quod dehortatio comeſtionis rerum ſanctarum in immunditia vocetur
NH)A i. e. ta ctus, ſic (accipitur in illo loco:) omnem rem ſanctam non ai. e. tan-
gat, 6. ubi dehortatio (habetur,) ne comedat; docent autem iſtud Rabbini noſtri ex
argumentoà pari, 7. nec fieri poteſt, ut dicatur, quòd aliquis reus ſit propter (ſolum)
tactum, nam ecce ſtatuta eſt excidii (pœna]) ſuper comeſtione in (illa Sectione, quæ
incipit:) præcipe Aaroni, s. (nimirùm) duo excidia, unum juxtà alterum; 9. ſi ve-
10 propter tactum aliquis reus fieret (excidii) non opus fuiſſet illum reum facere-
proptet comeſtionem, atque ſic exponitur in lege ſacerdotum, 10. (in verbis illis: )
num tangens eſt reus? 11. ſi ita eſt, cur lex (hic) dicit: acceſſerit? ( nempè,) ex que
ille idoneus 12. factus eſt, ut poſſit accedere, dum ille non fit reus propterimmundi-
tiem; niſi (fiat) acceſſio ejus (ad altare) quoad illa, quæ ei permiſſa ſunt,* quòd ſ di-
xeris: tria excidia in immunditie ſacerdotum 13. ad quidnam illa? jam anteà (iſta)
EEececceec 2 ſunt

1 97 n. 76. ac Gur Arjel fol. 152. col. 3. med.
it. tractat. Talmud. Sevachim „Fol. 4 5. uti in
On- AH hic allegatur ad marginem.
I1. Nempè, ut excidii poenam incurrat, de hac
enim hic eſt ſermo; ſanè is non reus eſt, ſed it-
le, qui comedit, ſi ita eſt, cur igitur lex hic dicit:
acceſſerit &c. is eſt ſenſus & ordo hujus loci ſatis
obfcini, vide Gur Arjeh dict. fol. 152. g0ol. 3.
med. in MSto z, locus iſte ſic legitur P&
inan avn yann i. e. ſi igitur tangens non eſt
reus, cur ergò lex (hic) dicit: (acceſſerit ?) quz
lectio ferè planior. MV
12. Legitimus, redus, Hebr. —2, ſicuti hic hat -..
tur, cui opponitur: 7b9 i. e. profanus, conter.
cap. antec. 2 Ie V. 4. n. 8.
* Scilicèt: ut comedantur, in not. man ne
locus iſte ſic exponitur: 109 & deee a de
aon n nen een e rnn en ee
P i. e. ille non fit reus (excidii, niſi
obtulerit rem, quæ permittit oblationem, ut ills

4. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh fol. 152: Col. †
F. Id eſt: ſacrificia & oblationes, hæc enim nomi-
ne " hic veniunt, confer. iuprà Levit cap.
10. V. 16. n. 46. & infrà v. 8. h. cape n. 32.
6. Vel: ad illam non accedat. vide ſuprà Levit.
„, 12. Vv. 4. D. 7.- it. Sevachim, ol. 45. 6. & Me-
hila, fol. I0. b.
7. Vel: ab argumento comparativo, de hoc Con-
fer. ſuprà Levit. e. 7. v. 20. n. 77. & Levit. c. 19.
v. g. n. 3 5. G cap, antec, 2 1. v. 5. n. 16. vid. &
Gur Arjeh fol. 152. col. 3. princ. ubi ſcribitur,
errotem efſle in verbis iſtis: Pza vel r 1. e.
ab argumento « pari, & pro eo legendum eſſe:
ad i. e. per comparationem.
8. Hæc ſeclio incipit 4apite ſexto Levitici & con-
tinuatur usque ad caput nonum, eò excluſô.
9. Nam ſfuprà Levit. c, 7. v. 20. habetur excidii
pona quoad eum, qui immundus eomedit ſacri-
fieium & mox verſu ſequente 21, dicti capitis 7.

M

Sc. alunt, Ne

etiam excidii poena ſtatuta eſt contrà illum, qui? comedatur, uti eſt adeps 6c ſparſio ſanguinie;
immundus tetigerit rem ſanctam, vide notas ibi. confer. Levit. c. 5§. V. 2, n. 3. S& l-evit. c. 7. v. 24.
dem ad v. 19. n. 78. & n. 79., confer. & not. ad n. 76. & Sign. "r
Levit. c. 1 5. V. 3 1. n. 53. 13. De his etiam ſuprà Levit. c. 7. v. 19. n. 7 8. di=⸗
0o 10. De qua vide, quæ cap, antec. 2 1. v. 2 3,0 77. Kum eſt.

notata ſunt, confer, & ſuprà Levit. dict. c. 7. v.

962 LEVITICI. gdb. XXII.

ſunt expoſita in tractatu Talmudico (qui inſcribitur:) Nv)i 14. unum in genere
& alterum in ſpecie &c. 15˙. Eod. verſ. 3. Dun, immunditia ejus in ipſo eſt] i. e Dum
ammunditia hominis in eo eſt, forſitàn de carne loquitur Scriptura (hoc ſenſu:) & im-
munditia carnis eſt in eo atque de mundo, qui rem immundam comedit, loquitur-
Scriptura? 16, (enim verò) vel invitus ex ſenſu literali tu diſcis, quòd de illo,* à quo
immunditia ejus avolat, 17. Scriptura loquatur; is autem eſt homo, cui munditia-
contigit per ablutionem. 18. Eod. verſ. 3. Et exterminabitur] Fortaſſis ex iſto an-
gulo ad alium angulum * extermi nabitur è loco ſuo, ac ſedebit alio in loco? lex (hic)
dicit: ego Dominus, in omni loco ego ſum. 19. Verſ. 4. Omnem * * immundum,
animæ] i. e. Eum, qui pollutus eſt ſuper mortuo. 20. Verſ. 5. Omne reptile, per quod

immundus fit] (Nempè) juxtà quantitatem 21. quæ convenit, 22.
dus evadat, (nempè ſecundùm illam quantitatem,) quæ eſt inſtar lentis. 23.

ut aliquis immun-
Eod.
verſ.

14. Eſt is liber ſextus partis quartæ opetis Talmudi-
ci, tractans de juramentis, vid. dict. tract. Sche
vuot, jol. 7. a. uti in aπ Rnν⅞ hic allegatur
ad marginem.
15. Vel: unum ſub regula; alkerum ſub exce-
ptione, eadem ferè, quæ hic, adducta ſunt et-
iam fuprà in notis Raſchi noſtri ad Levir. dict.
cap. 7. v. 19. ubi vide n. 80. pœna itaque exci-
dii hic locum habet in eo, qui comedit, ſie in
not. om h. loc.
16. Confer. ſuprà Levit. alieg cap. 7. v. 20. n.
74. & n. 75. & Jalkut Part. 1. fol. 1 1. col, 2.
princ.
* Hebr. aν, ſic in utroque MSto habetur, quam
lectionem hie in vetſione ſecutus ſum.
17. Vel: abficedit, refugit, uunn pond d
i. e. quæ tandem ab illo ſeparatur vel recedit, pro-
ut in Gur Arjeh fol. 152. col. 3. circà fin. expo-
nitur, ſermo itaque hic eſt de ilio, in quo levis
eſt immunditia, quæ per ablutionem mundari
potelt, is non punitur excidio, ſi mmundus co-
mederit, vide ſuptà Levit. dict. c. 7. v. 20. n.
74. & n. 7 5. it. num, ſequ. 1 8. b. verſ. 3. vide &
not. in =ma NPW h. loc. ac Jalkut Part. I, Fol.
18 1. col. 2. med-
19. Vel: qui mundus fit per ablutionem, atque
hæc immunditis levis eſt, vide num. antec. 17.
X Hebr. X? abfunt iſta 4. MStO 2.
19. Confer. quæ ad Exod. Cap. 1I 2:. V. 15. n, 101.
4 Commentatore noſtro notata ſunt.

yv Confer hic tract. Talm. Chagiga, ol. 4. b. &

evammot, fol. 70. a. & ol. 7 I. a. b. it. fol. 727
.& fol. 74. a. b. it. Maccot, fol. 14. 5. & Be-
chorot, fol. 3 b. & fol. 40. b. it. Schabbat, Jo!.
64. a. & Bava kama, Jol. 2 5. b. & Bava batra,
fol. 9. b. it. Nidda, fol. 43. b.
20, Nam dictio *9a hic ſignificat h i. e,. mortu-
um, proùt tàm in hoc capite, quàm Levit. c. 19.
v. 2 8. & cap, antec. 2 I. V. 1. & alibi accipitur.
21. Ita hic interpretor νaâà i. e. juxtà æſtimatio-
nem ſeu proportionem ac quantitatem; cœte-

rum iſta: π Rywn i, e. juxta quantitatem

quæ convenit &c. usque ad: Mv"hνοà». e. juxtà

quantitatem ejus rei &c. abſunt hic ab utroque

MSto.
22. Vel: quæ apta & idonea eſt, utaliquem
reddat immundum, confer, paulò poſt n. 24. h.
verſ. 5. ac Numer. c, 35. verſ. 16. n. 14. & n.
17. D
23. Ita hic νααnn interpretor, nam etiamſi quis
partem ſolum unmundi reptilis tetigerit, non
totum, is immundus fit Sov n Per e i.
e. nee opus eſt, ut res tota ſive integra tangatur,
modo non ſu yvyp rm i, e. minor, quam eſt
granum hof deaceum, ita in Gur Arjehb ol. 152.

col. 4. princ. confer. & Torat Cohanim, prout

in 'nan ribw' b. loc. allegatur ad marginem,
vid. & Jalkut Part. 1. fol. 181. col. 2. fin. &
col. 3. princ ubi Bava kama, fol. 2 5. b. allega-

OI.
— —
yetl. 5. A
ufe lunig⸗
Vt. 1ſ. Fo
cum guingi
itiemenſktuil
(Nempe)unun
ir iſtucin
nunte ad velpe
Verl. g. Merte
immundam de
zWis munde,
immunditia es
38; 31, Metl

—

Loci iſliusenpii⸗

l.loe, conler.
fl. 19.b,
14. Vel: qux ce
immundus eyad
babelut.
15. Id eſ: w ul
ghnitudineme
1.,13, à ſupte
ide d not, in
ma Cict /0l,2

116. HM izlber o

Cici, tractans de
cushic adductue
den wo,.
2. Hodr. vnd,
Deo, ſacerdor
Dec ſtimatio
Genlegn. ,
i, e. de Oblalion

ii. ld el: non

ſe ſaltem lee
(bhtionibus,
didtumelt „num
Commenaori
chur: Donn
lunckt, guo ca
ereluſiva, con
1 34, rerl 14
3len n not

nnum in genere
ſenlu.) Kim.

edi, loquimr.
ckeillo,⸗lgo

ocuimunditia,

õ

locol krſlie)
inmurtunl,
entile her get
aliquisimmun.
ntis 13. Bod.

Verl.

71. 1 5 it Fal, 71
0t, ol. 14. 4 be⸗
Pin Schabdat, fo.
15 ,8 Daa balla,
zeb.
icathb ie, montu⸗
e, qunmn Levit e19,
1, alidi aecipitun⸗
iejunallimntio⸗
gnantitatem; (crie⸗

e junts guemitnem

1: Wywai e. junt

MB

7

des ell, Utaliguen
,,aſd dolln 14, 4.
en 16,n. 14. 1,

or, um eiamliqiis
Pilli teigefit, non
D b ſc i⸗

24. Vel: quæ convenit & requiritur, ut aliquis

27. Hebr. annn, quæ eſt oblatio, ſpontè data

nerc æſtimatio certa eſt ſtatuta in lege, confer.

heinegiuneenn 229. Id eſt: non omnia ſancta comedere poteſt;
ſieint N
D bamn el
n6ur aß. 1n.
orat Cohanim, plolt
egrnns 2d maginen
I. 19 col, ¹ f A&

wn fol 1ſeh Allege.

CAP. XXII. PEVITIICIMI. 338337
verſ. 5. Aut hominem] (Nempè:) mortuum. * Eod. verſ. 5. Qus aliquis immuan-

dus fi] Juxtà quantitatem ejus rei, quæ immundum reddit, 24. id eſt, ad inſtar oli-

væ. 25. Eod. verſ. 5. Juxta smnem immunditizm tjus] (Hoc dicit lex,) ut includat
eum, qui tangit illum vel illam, qui quæve profluviòô laborant, item eam, quæ immun-
ditie menſtruâà laborat ac quæ prolem enixa eſt. Verſ. 6. Anima, quæ tetigerit illud
(Nempè) unum ex immundis iſtis. Verſ 7. Ert poſte? comedat de ſanttis] Exponi-

tur (iſtud) in NP 26. de oblatione, 27. quam comedere permiſſum eſt incli-
nante ad veſperam Sole. Eod. verſ. 8. De ſanctis] Non verò omnia ſancta. 2,

Verſ. 8. Morticinum & diſeerptum non comedat, ut es polluatur] Quoad rem

immundam dehortatur hic (Scriptura,) nam ſi quis comederit morticinum

avis mundæ, 292. cui non eſt immunditia tactus & portationis 30., ſed

immunditia esûs in loco abſorptionis, 31, is prohibetur comedere res ſan-

Gas; 32. neceſſe autem fuit * (hic addere &) dicere: ac diſcerptum, propter (a-
ð BBeeece 3 vem

San h. loc. verba iſta: de Sanctis) non ve-
10 omnia ſacra, abſunt hic ab utroque MSto,*
confer, Berachot, fol. 2. 56. & Schabbat, Fol. 14
b. it. Jevammot, fol. 74. b. S& fol. 75. 2a.
immundus evadat, uti paulo antè n. 22, h. verſ,. 29. De morticino enim avis mundæ hic duntaxc
habelur. ſermo eſt, quod nec tangendo nec portando pol-
25. Id eſt: ut talis ſit quantitas, quæ olivæ ma. luit; ſed ſolùm comeſtione in loco abſorptionis
gnitudinem æquat, confer. Exod. c. 12. v. 4. ſeu pollutionis, confer. num. ſequ. 30. ac Gur
n. 23. & ſuprà Levit. cap. 1I1. v. 40. n. 12 1. Arjeh fol. 152. col, 4. & Jalkut Part, 1. fol.
vide & not. in 'na e h. loc. ac Bava ka- 181. col. 3. circà fin. it. Chulin, fol. 100. 6. &
ma dict. fol. 2 5. b. Nidda, fol. 42. b.
2 6. Eſt is liber primus partis tertiæ operis Talmu- 30. Id eſt: quod ſcil. morticinum avis mundæ
dici, tractans de fratriis & C. reperitur autem lo. nec tangendo nec portando ſeu ferendo polluir,
cus hic adductus in Jevammot, 0l. 74. b. uti in j ſicuti cœterorum auimalium morticina, in
hon PDW h. loc. allegatur ad marginem. quibus contrahitur immunditia tactu ac porta
tione, de quibus ſuprà Levit. e. II. v. 40. ubi
vide not. n. 116. confer. & num. antec. 29, 8
not. in Pan r h. loo
verſ. ſequ. 9 . cap. D, 32. cœterum iſtudnnmna 31. Sive: pollutionis, immunditiei, confer. ſuprã
i. e. de oblatione, abeſt 4 MSto 2. Levit. dict. c. 11. v. 40. n. 119. & Levit. c. 17.
v. 1I5. n. 20. locus iſte abſorptionis eſt œſopha-
ſed ſaltem de quibusdam ſanctis, videlicet: de gus ſeu gula, vide Levit. alleg. loc.
oblationibus, de quibus paulò antè hoc verſu 7. 32. Videlicèt: oblationes, quæ veniunt hic nomi-
dictum eſt, num. antec. 27. expoſitio autem iſta ne , confer. quæ ſuprà ad verſ. 2. . cap.
Commentatorisnoſtri inde nata eſt, quia hic di n. 5. notata ſunt, vide & v. 10. n. 42. & v. 14.
citur: D*ρ Mi. e. de ſanctis, nec dicitur: n. 49. S& v. 2 3. F. cap. n. 73. it. ſuprà verſ. 7. h.
ſancta, gquo caſu particula in eſt reſtrictiva ſeu cap. n. 27. & n. 28.
excluſiva, conſer. quæ ſuprà ad Levit. c. I. v. 2. * Hebr. †), iſtud & ſequentia, usque ad: pv²N
n. 34. & Verſ. 14. n. 88. it, infrà Levit. c, 2 5. v. i, e, & Obſeryent c, abſunt ab utroque MSto,
25, n. 8I. notata ſunt, vide & not., in 91 =

* Loci iſtius explicationem vide in not. marm re
h. loc. confer. Jevammot, Fol. 77. b. it. Maccot,
fol. 19. b.

Deo, ſacerdotibus ac Levitis, cui nec menſura

CAb. XXII.

vem,) in cujus ſpecie eſt diſcerptum, 33. excipitur morticinum avis immundæ, in cu-

LEVITIOI.

264

jus ſpecie non eſt diſcerptum. 34. Verſ. 9. Et obſervent olſervationem meam] Ne
comedant oblationem 35, in immunditie corporis. Eod. verſ. 9. Et moriantur in
ee] Docet nos (hic Scriptura,) quòd illa ſit mors divinitùs immittenda. 36. Verſ.
10. Non comedat rem ſanctam] De oblatione 37., loquitur Scriptura, totus quippe
contextus de illa loquitur. Eod. verſ. 10. Inquilinus ſacerdotis & mercenarius] (Ver-
baiſla bic ſignificant:) 2 O n ) i, c. inquilinus ſacerdotis 38.
& mercenarius ejus, quapropter (dictio) iſta ρ punctum habet Patach, quia co-
hæret (ſequenti voci;) quisnam veròô eſt iſte ) Ni. e. inquilinus? (nempè:) is, cu-

jus auris perforata eſt, 39. qui poſſidetur

ab illo (ſacerdote) usque ad annum jubi-

læum; ecquis verò eſt )⅛ρhâIi. e. mercenarius? (ſcilicèt) ille, qui poſſidetur (à ſacer-

dote) polſeſſione (certorum] annorum, 40

. quiſſcil. egreditur ſexennio præterlapsô,
venit hic Scriptura ac docet te, quòd corpus ejus non poſſideatur à domino ſuo, 41.

ut is poſlit comedere de oblatione. 42. Verlſ. I I. Sacerdos autem ſi emerit aliquem]
(Nempè ) ſervum Chananæum, qui emptus eſt ab illo (ſacerdote) quoad corpus e-

jus. 43.

Eod. verſ. II. &t verna] Hi ſunt filii ancillarum, uxor quoque ſacerdotis

come-⸗

33. Vel; in cujus pecie locum habet caro diſeer †

pta, vide ſuprà Levit. c. 11. v. 47. n. 14 3. & Le-
rit. c. 17. V. 15. n. 22, & n. 23. it. Buxtorf.
Lex. Talm. ſol- 26 3. princ. ubi refertur, quòd
octoderim ſpecies diſcerptorum à Rabbiuistra-
dantur, conter & Geneſ. c. 27. v. 3. n, 9.
34. Confer. quæ ad Levit. dict. cap. 17. v. 15. n.
12. & n. 23. notata tunt, ubi amplior iſtius loci
explicatio habetur.
35. Vide Sanhedrin, ol. 83,a. confer, quæ ſuprà v⸗
7. . cap. n. 2 8. & v. .u. 3 2. S verſ. ſeq: 10. n. 37.
notata ſunt, confer, & not. in de b.
loc. it. Sevachim, Jol. 45. a. 5. & Jevammot.
Jfol. 86. a.
3. Confer. not. in pn SROY b. loc. ubi plu-
ra, vide etiam Sanhedin, Fol. 91. . item, quæ
ad Exod. G. 2 8. V. 3 5. n. 162. notata ſunt, ut &
Lightfoot. ad Matth. c. 5. V. 22. p. 266. edit.
Lipf. it. tract. Talm. Sanhedrin, Jol. 8 3. a. uri
in ypon bw h. loc. ad marginem allegatur,
it. Chulin, fol. 113.5. & ol. 13 6. a. & Keritut,
ol. 7. a.
7 Vide, quæ ad verſ. antec.. n. 3 5. notata ſunt,
confer. & dict. tract. Talm. Sanhedrin, Jol. 83.
b.

ad Paraphr. Chald. 6. loc. confer. & Deuter. c.
214. v. 14. n. 3 5. it. infià Levit. c. 2 5. v. 3 5. n.
119, it. evammot, fol. 70. a. 6. & fol. 71. a.
it, Kidduſchin, fol. 4. a. & Sevachim, fol. 82.
b.
39. De quo vide Exod. c. 21 v. 6. confer. & P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald. bh. loc. vide & infrà
Levit. c, 2 5. V. I I. n. 2 8. ac not. ir RNd e
b. loc.
40. Id eſt: qui non usque ad Jubilæum; ſed ſo-
lùm ad certum annorum numerum, nempè; ſex
annis poſſidetur, vide Exod. c. 2 1. v. 2. & ſeqq.
confer. & P. Fagius loc. alleg. & infr4 Levit. c.
2 §. v. 10. n. 2 9,
41 Nempè: corpus inquilini & mercenarii non
poſſidetur 4 domino, ſicuti corpus ſervi Chana-
næi, de quo mox num. 4¾. ſed u⸗ opera ſolùm
ipſe utitur ad tempus, conf. Gur Arjeh fol. 153.
col. I. princ. ac not. in ma Me h. loc.
42. De qua ſuprà verſ. 7. F. cap. n. 28. & verſ.
10. h. cap. n. 37. dictum eff. 4
4 3. Nimitum: cujus corpus poſſidetur à domi-
nò, vide num. antec. 41. confer. & inffa evit.
c, 25. v. 4 8. n. 153. ac not. in as H.

38. Quisnam ſit au'n, vide præ aliis P. Fagii not.

loc. it. Jalkut Part. I, Jol. 182. col. I. Wed. Se

(AXI.

—
comedit eob
Pecnii ech en
mnnis mnundus
Ii nmuni
He.) inim en
(vird ertrane
nraneo ſaſcept
od, verl. 13.
Seriptuta) nil
(ꝛe licerer
comederi
iiſanctun ie
Hiam; ſed (d

—
col. 1. med, .
12 fol. 66.2
g. it, Guti
1n
44 LKicmi Nume
D0t, . 31, cn
wecd it ud,
ſ. 44.,
4). Uſis Comm
Nuwetorum 8
D w
infrir. 16. b ca

46, lied: guin

ſer ſerammdt,
.a. in can
n0t. ad Pataph
ſol. 15,2. 85
c Snbecin,
„à not in
ech. 1.4 ſ. F. 6
4. Videlich: 4
ſcelcos, i5 die⸗
tee. 46,& Gur
eufrir tra⸗
0l. 74. 6. it
(onſer di *
4 0l. 70 a,
Aloe ennr
1 fol. 192, col

tenſcdin ,

CNNI.

—
munde, inen⸗
nean Ne
1 moriantur ig
ca, z. Peth
,totus guippe⸗
lencriu] (Ver⸗
lacttcotis 33,
atach, guia co.
nemnpe!) ig en⸗
1d annum Iubi⸗
lidetur alacet⸗
io preterliped,
omnino ſno, 41.
emerit aliguem
guoad corpuse⸗
oque lacercotit
come⸗

—

nſen & Deite. d

elit t, 1 . V 3 ln
12.5. 5 ol 71. 4
Seſachinn, fol 31.

,6. conket. L. kd.

lb. loe, ide & initd
not, ie win N

ebileun; ſelſo⸗
merum, nempe ſer
e 11. F. 1 legg

4, intrs beyit 4.

6 ercenutil gon
coſpisſetfichinn⸗
2 Wuopera lolum
Gar Aneh fol 153.
w l .
Ga,, n18,6 ſet

wpolſidetur comi-
Onfet, inn Lerit.
ot. i .
181 0l. .

NAR NWh.

b.i.. & not. in 'por r h. loc. & not, ad E-

† Conſfer. hic tractat. Talm. Kidduſchin, Fol, 4. a.

* Confer. hic tract. Talm. Jevammot, fol. 6 9. a.
.a. & fol. 7o.a. item ol. &7. a. uti in a nD,

CAP. XXII. LEVITICI. 96 5
comedit de oblatione juxtà ſenſuu literalem hujus (Scripturæ,) quoniam &illai pſius
pPecuniàâ eſt empta, id, quod etiam diſcitur ex alio Scripturæ textu, (ubi habetur:) o-
mnis mundus in domo tua &c. 44. (ſic ſcriptum reperitur) in Siphre. 45. Verſ. 12.
PViro extraneo] i. e. Levitæ & Ifraeëlitæ. 46, Verfſ. 1 3. Vidua & repudiata] (Nem-
pè:) à viro extraneo. 47. Eod. verſ. I 3. Quæ non † babet liberos] (Scilicèt) ab illo
(virò * extraneo.) Eod. verſ. 13. Et reverſa ſit] Ecce ſi fuerint ei liberi ex iſto (ex-

traneo ſuſcepti.) prohibetur ipſa veſci oblatione, quamdiu ſuperſtites ſunt liberi. E-
Od. verſ. 13. Omnis autem extnineus non poterit ** comedere de illo] Non venit (hie

Scriptura, niſi ut excipiat eum, qui luget, cui permiſſum eſt comedere de oblatione,
(ac ſi diceret Scriptura:) extraneos dixi tibi; non verò lugentes. 48. Verſ. 14. K
comederit *** Santtum] (Nempè:) oblationem. 49. Eod. verſ. 14. Ee det ſacerdo-
iſanltum] i. e. Rem, quæ debet fieri ſancta, 50. quia non ſolvit * ei (ſacerdoti) pecu-
miam; ſed (dat ei) fructus de rebus profanis, qui (poſteà) fiunt oblatio. Verſ. 15.

col. 2, med. it. tract. Talm. Jevammot, ol. 57.] * Confer. hic Peſachim, Jol. 2 3. a. & Jevammot,
a. & ol. 66. a. it. Ketubot, fol. 57. 6. & fol. fol. 6 . 6. & fol. 70. 6. & fol. 71. a. it. Ketu-
58. a. it, Gittin, ol. 42. b. & Kidduſchin, fol. bot, fol. 2 7. a. & Kidduſchin, fol. 69. . it.
z. a. Sanhedrin, ol. 83. 5. & Maccot, fol. 1 8. a. b.
44. Sicuti Numer. c. 1 8. v. I1. habetur, ubi vide && Keritut, fol. 4. b.
not, n. 3 1. confer. & Gur Arjeh ol. 15 3. col. 1. † Vel: de extraneitate ſeu peregrinitate dixi tibi,
med. it. tnact. Talm. Gittin, fol. 43. a. & Nidda, non autem de luctu, ſic juxtà Hebræum.
Jol. 44. a. 48. Id eſt: extranei hic prohibentur comedere de
455. Eſt is Commentarius antiquiſſimus in librum illo; non verò lugentes, his enim permiſſum
Numerorum & Deuteronomium, de quo vide eſt. .
HBFB) HY & Buxt. Biblioth. Rabbin. conf. & **X Confer. tract. Talm. Eruvin, Jol. 32. b. & Jo-
infrà v. 16. b. cap. n. 56, ma, fol. 80. b. it. Bava metzia fol, 99. b. & Me-
46, Id eſt: qui non eſt de genere ſacerdotali, con- hila, fol. 19. a.
fer. Jevammot, ſol. 6 8. 2. 5. & fol. 69. a. & fol. 49. Confer. quæ ſuprà ad v. 9. b. cap. n. 32. nO=
87. a. it. cap. anter., 2 I. V. 22. n. 72. & P. Fagii tata ſunt.

not. ad Paraphr. Chald. n. 10. vide & Ketubot, Fo. Vel: quæ conveniens aut idonea eſt, ut fiat
Jol. 2 5. a. Se Sota, fol. 2 6. b. & num. ſequ: 47. ſancta . nec enim dici debeen hie prcmipt

ac Sanhedrin, ol. 5 1. a. it. Kidduſchin, Ffol. 69. —p o i. e. ut ille Comparet oblationem
aryze r) i. e. & det illam ei (ſacerdoti)
prout habetur in Gur Arjeh fol. 153. Col. 26
princ. confer. hic Torat Cohanim, uti ad mar-
ginem in ar hic allegatur, item Jal-
kut, Part. 1. fol. 182. col, 3. circà fin. & fol. 4.
ptine. ac med, & Jevammot, fol. 96. a. it. Bava
metzia, fol. 54. a. b. & Chulin, fol, 1 36. a. it.
Peſachim, fol, 32. a. “

Zech. c. 4 5. v. 6. n. 20.
47. Videlicèt: 4 Levita aut Iſraëlita, qui non eſt
ſacerdos, is hic dicitur extraneus, vide num. an
tec. 46. & Gur Arjeh fol. 153. col. 1. med.

& fol. 74. b. it. Nidda, fol. 44. a.
h. loc. allegatur ad marginem, vid. & Jalkut Part. * Hebr, y, in MSsto 2. Po co legitur Syop

1. Fol. 182. col. 3. med. it, Sota, fol. 26, 6, &ι i. e, rependit.
Kidduſchin, fol, 74. ˙. . S

266 LEVITICGI. CA.xNII.
Nec profanent & e.) Ita, ut illa (ſacra) comedenda dent extraneis. 51. Verſ. 16. Et

pormre faciant ſeipſos] i. e. Seipſos onerabunt iniquitate, 72, dum eorum comedunt

res ſanctas, quæ ſeparatæ ſunt (à cœteris rebus profanis,) ut ſint oblatio, 13. & ſan-

Qifcatæ, nec illis (extraneis) permiſſæ funt, Onkelos † interpretatus eſt: dum come-
dunt ea in immunditia, quod non opus fuit, ut ille ſic inter pretaretur. * Eod. verſ.

16. & portare faciant ſeipſos] (S& pronomen iſtud unum eſt ex tribus illis N&:
quæ R. Iſmael explicabat in lege, (nempè,) quòd loquantur de homine ipſo atque ſic
(accipitur pronomen iſtud in illo loco:) in die, quò implentur dies ſeparationis ejus,

offerat Ni. e. ſeipſum, 54. ſic quoque (accipitur in illo loco:) & ſepelivit N&

i. e. ſeipſum in valle, ipſe ſepelivit ſeipſum, 55. ita exponitur in Siphre. 56. Verſ.
18. Pom *† ſua] Ecce ſuper me. 57. Eod. verſ. 18. Voluntaria ſua] Ecce iſtud. 58.
Verſ. 19. Ad beneplacitum 59. veſtrum] i. e. Offette rem, quæ debet vos facere ac-

ceptos eoràm me, ut ſit vobis (oblatio iſta) accepta, (dictio ſignificat) appaiſe-

ent

51. Videlicet: illis, qui non ſunt de genere ſacer⸗
dotali, vide ſuprà v. 13. b. cap. n. 47. & n. 4 8⁸.
conter. iract. Talm. Sanhedrin, fol. 8 3. a. & Se
vachim, ſol. 3, b. it. fol. 12. a. b. & fſol. 4 5,. a. b.
ir, fol. 46. b. & Temurah, fol. 3. 2, it. Nidda,
fol. 32, a.
52, Ideſt: pœnàâ reatus, uti hic Junii ac Tremel-
lii habet verſio, confer, Gur Arjeh fol. 153. col.
2. med’ it. tract. Talm. Sanhedrin, fol. 50. b.
53. Juxtaà Hebræum; quæ ſeparatæ ſunt nomini
oblationis.

† Hebr. Drpede) iſtud, ut & ſequentia, usque ad:

Nαi e. & portate faciant &c. abſunt hic ab
utroque Mto.
Confer. not. in S'nan Mnov, ubi ratio adduci-
tur ex R. Elia Misrachi, cur non opus fuerit iſta
Opnkeloſi interpretatione.
54. Uti Numer. c. 6, v. i 3. habetur, ubi vide not.
num. 23. “
55. Prout habetur Deuteron. g. 34. v. 6. ubi vide
num. 16.
56. Vide, quæ de hoe libro ſuprà vV. 11. h. cap, n.

45. norata ſunt.

xX Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 42. a.

& Temurah, fol. 7. b. it. Naſir, fol. 2 5. a. & fol-
62. a. & Menachot, fol. 73, a. & fol. 104. b. it.
Chulin, fol. 13. b.

57. Id eſt: dum aliquis dicit: ecce ego obſtrictus

ſum, incumbit mihi, Hebr, 7V , fuit hæc

loquendi formula ſolennis ei, qui aliquid voti=
vum offerebat, atque in hisce rebus votivis, ſi illæ
Gnt perditæ, antequàm offerrentur, ille qui vovit.
ruen N i. e, evictionem præſtare teneba⸗
tur, fic in not. omsm inaw bſoc, habetur, confer.
ſupraà Levit. c. 4, V. 10. n. 2 3. & infrà Levit. g. 2 7
v. 28. Sign. * it, Lightfoot. ad Matth. c. 15. v.

5. p. 3 69. & ad Marci c. 12. v. 41. p. 6 3 8. edit.
Lipſ. vide & ſuprà Levit. c. 2. v. Ia n. 4. & infrà

Levit. ap. 27. v. 2. num. 3. it. Num, c. 30. v. 3.
Sign. * confer. & Gur Arjeh fol. 15 3. col. 3.
princ. & num. ſeq. 58. vide & tract. Talm. Chul-
lin, fol. 6. uti in 'nof ere hic allegatur ad
marginem, ubi vide & notas.
58. Scil. ſpontè offero, Hebr. Ma, erat hæc
formula ſolennis ei, qui aliquid ſpontè offerebat,
& in hisce voluntarüs oblationibus, ſi quid fu=
etit perditum, opus non erat præſtare evictio-
nem, ſic in not. om SW' h, loc. confer. n.
antec. 57. & infrà Levit. c. 27. v. 2 8. Sign. * &
Jalkut Part. 1. fol. 18 3. col. 3. med.
59. Id eſt: ut accepta ſit vobis oblatio iſta, proue
Junius ac Tremellius verterunt, vele ut placa-
tionem vobis impetret oblatio illa, ſecundum
verſionem Chaldaicam, cui & autor noſter hic
aecedit, confer. P. Fagii not. ad dict. Paraphr.
.loc, & Gur Arjeh fol. 153. col. 3. princ. vide
& v. 2 5. b. cap. n. 87. ac Cape ſeq: 2 3. Verſ. 1I.
num:22, .

nt, 60, lin
neplacitum

r,l Ak in

(aris) potena
it. b. Vetl.

„15 4
citatls. 62, b

fat) Bod.
liumoculifilu
Verl. 22. Vem.
cula. Eocd. ve
guogbe ,
co:) Mie
umn, guiilli!
Eod. verl. 22.
tetur (eriptur⸗

22
o. Iia hic leddo
Uti hie in ur⸗
uIO.) ide, que
21. 60Otatà lunt.
† Conter Temur
nachot, ſol. 1 ,
ſor 33.d. Aſol.
eI. Tunc mis ila
30 Offerendum,
I, F. 14., n, 90,
diye: ofe ſuo, p
ſolan copitayer⸗
W hloe erpe
V. ihe l
61, Cortet, dic Gn
i nntio hebenu,
ls nommen tei
Wi. e, home⸗
1,
Wn wre b, o⸗
col 1. mecl con
1ot ol 14.be 1.
63. Conler bbagi
i unii Tre

(A. n.
Verl 16. E

1o, g. A ln.
E dam come.
t. 5 Eod, ver.
ibwrills
heip tque ſie
Pataionis ejus,
Lſepelinit N.
e. 56, Vetl.
Eecee ilud, .
et vos ficere ac.
iſcat) appaiſe⸗
meat

i, gui nqule voti⸗
ebus votitis ſiills
regtur ile gui vorit,
n prellale tenebt⸗
loc habetur conket⸗
Kinfta Leyit, 6.17.
4d Matth. e,l . ,

7,41. , 63 ,’eiii.

1. . l. h. 49 inllii
t. Num, 6 30, F, ,.
eh ol. 15, c0l. 3.
6tracl. Talmn Chul⸗
S die Aegaut
8.
dt, R W, ert hue
vidhonte oferebat,
tionibus, ciefi⸗

erat preſtae eiitliſ.

”l
1,1,19. Sgn. &
ol 5. mes.
is Oblatio iſa.,fole
aunt, ſele ut hlact⸗
lutio ila, ſecundunm
eui & auar ohetbit
t. 21 Cilk harapht,
.col ,hrin ſide

oreh 13. elletl.

ne ment, éo. linguâ wernacul; ſed quænam eſtiſta (quæ offerri debet oblatio) ad be-
mednt die

.

6. Ita hie reddo Panevese (Lic enim pro vnoeN

66I. Tunc avis illa erit profana ſeu minus legtima
X Sive: ore ſuo, pronunciatione ſus, nam ſi corde

H

rEVITICI.

967

—

neplacitum? (nimirùm:) Eod. verlſ. 19. Integer † maſeulus ex bobus, ex ovibus &
capri] Aſt in holocauſto avis non opus eſt integritate (iſta) & ſexu maſculino nec illa
(avis) profana eſt, ſi aliquod corporis vitium habeat; ſed ſolàùm ſi ei membrum de-

ſit. 61. Verſ, 2 I. Ad ſeparandum potun] i. e. Ut ſegreget ſermone ſuo. * Veri
22. Crcum] (Rv eſt) nomen rei (ſubſtantivum, indicans) vitium [i. e. coci-
tatis, linguàâ generis fominini;, (ut ſenſus ſit:) quòd non debeat eſſe in eo vitium coœ-
pè: animal iſtud, quod of-è

citatis. 62. Eod. verſ. 22. Aut frabtum] Non erit (nem

fertur.) Eod. verſ. 22. Coneiſum] (Dictio änotat illud animal,) cujus ſuperci-
lium oculi fiſſum aut ſciſſum eſt, item: cujus labium ſciſſum aut fiſſum eſt. 63. Eod.

verſ. 22. Verruea † (aſeltum.)] (Dictio N') ſigniſicat) verrüe, 64. linguâ verna-

culà. Eod. verſ. 22. Scabie (laborans)] (Dictio 2 N notat) ſpeciem ſcabiei, 65. ſic
quoque )); eſt autem vox H')'ejusdem ſignificationis, (quæ habetur in illo lo-

co:) Qi. e. & complexus eſt Simſon, 66, nam (ſcabies iſta) complectitur e-

4 . . A „ . . .
um, *† (qui illà laborat,) usque ad diem mortis, ⁶7. quia nullum ei eſt remedium. ***
Eod. verl. 22. Non oſſeretis] Tribus vicibus 6⁸, iteratur: (non offeretis,) ut dehor-

tetur (Scriptura quoad tres caſus, nempè:) quoad ſanctificationem eorum, ut & quo-

1

Talm. Bechorot, fol. 3 8. b. & fol, 41. . uti in
=na h. l oc. allegatur ad marginem,
confer. & Jalkut, dict. ol. 19 3. col. 3. med.
† Hebr. Pyas deeſt iſtad, ut & ſequens explicatio
per dictionem Gallicam in MSte z. .
64. Ita hie reddo , Latinis: Verreca, in
Msto I legitur: e Junius ac Tremel lus hic
verterunt: fluxu aſtectum.
6 5. Confer, quæ ad cap. antec. 2 I. v. 20. n. 61.
notata ſunt, it. Bechorot, fol. 41. 6.
66. Sicuti Judic. c. 16. v. 29. habetur, MM
Vel: inhæret ei, Hebr. 32 ne, in MSte
1. poſteà additur: ta i. e. & ſectatur
(eum.) l
67,: Vide, quæ ad dictum cap. antec. 2 t. v. 28. n.
6 3. notata ſunt.
* Hebr. —&h i, e, abfunt iſta 4 MSto 1.
68. Nimirum: hoc verſa 22. ac v. 24. G v. 2 b,.
cap. confer. hic tractat. Talmud. Temurah, fol. .
7. uti in ar e b. loc. ad marginem alle-
gatur, eſt aliàs Fol. 106. a. uti in Amſteloda-

menk
Flrfffff H

uti hic & in utroque M Sto habetur, legendum
Futo,) vide, quæ (uprà ad Levit. «. 19. verſ. 5. n.
2 I1. nOtata ſunt.
† Confer. Temurzh., ſol. y. b. & fol. 6. b. & Me.
nachot, Jol. 2 5. & Jol. 57. a. D. ir. Bechorot,
ſol. 33., b. & fol. 39. a. b. it. Betza, fol. 27. 6.

ad offerendum, vide, quæ lupra ad Levit. cap.
I. v. I4. n. 90. notata ſunt.

ſolùàn cogitaverit, non tenetur, uti in not. nov
Mo h. loc. exponitur, vid. infrà L,eyit. c.27.

62. Conter. hic Gur Arjeh fol. 15 3. col. 3. med.
ubi ratio haberur, cur dicdlio illa mny ſit han =e
i. e. nomen rei (ſubſtantivum;) non vero: =„*
eaRNNi. e. nomen adjectivum, vide & not. in
"nan mov b, loc. it. Jalkut Part. 1. Fol. 183.
col. 2. med. confer & Sota, fol. 46. a. & Becho-
rot, fol. 14. b. it. Temurah, fol. 6. b
63. Confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loe.
ut & Junii ac Trem evi verſionem, vid. & tract

548 LEVTYTFICI. CAr.xxII.

ad eorundem mactationem ac ſparſionem fanguinis eorum. Eod. verſ. 22. 6& iene

alſumendum non dAetis illud] (Hic habetur) dehortatio circàâ illorum (animalium vi.

tioſorum) ſuffitum. 69. Verſ. 23. Redundans membris] (Dictio υμWnotat ani-
mal,.) quod habet membrum unum alterô majus. 70. Eod. verſ. 23. Curtum mem-
bro)] (Dictio hp ſignificat animal,) eujus ungulæ † (ſive plantæ pedis) ſunt curtæ. *
Eod. verſ. 23. Wonmneum munus facere poteris illud]) Ad ruinam domus 71. reparan-
dam. Eod. verſ. 23. Pro zoto autem] (Nempè, ut offeratur) ad altare. 72. Eod.

verſ. 23. Non erit Canimal iſtad) gmtum] Quodnam (igitur) ſanctum 73., venit, ur

fit gratum? dic, iſtud eſt ſanctum altaris. 74. Verſ. 24. Duòd verò compreſſam &%

contuſum & avulſum *† & exciſum eſ]) (Nempè,) quoad teſticulos aut nervum, 75.
Eod. verſ 24. Compreſſum] (Dictio † ſignificat animal,) cujus teſticuli ſunt con-
triti manu. Eod. verſ. 24. Contuſum] (OQ) οeſt, cujus teſticuli ſunt) contuſi, *X*

idque magis eſt, quàm )i. e. compreflum. 76. Eod, verſ. 24. Avulſum] (P)

eſt, enjus teſticuli ſunt) avulſi manu, ita, ut deficiant fila, à quibus dependent illi (te-
ſticuli;) remanent autem in ſcroto nec ſerotum avellitur. Eod. verſ. 24. Et exci-
ſam] (— eſt, cujus teſticuli) exciſi ſunt inſtrumento, dum illi adhuùc in ſcroto
L eerant,

menſi editione habetur, confer. & jalkut Part. .
1. fol. 1833. col. 3. circâ fin. 72. Vel: ut fuper altari cfferatur, vide num. ſeq.
† Hebr. ruprw 77; abfunt iſta à MStoO 2. ſed .
C malè. . SBruur Arjch fol. 153. col. 3. fin. vid. & Torat
49. Id eſt: oblationem in ſacrificium. ne iſta ado- Cohanim, uti in 'pa nev , loc. allegatur
leantur, vel igne abſumantur, confer. tractat. 5† ad marginem.

6. 2. & fol. 7. b.

7 4. & tractat. Talm. Temurah, fol. 5. b. item

Talmud. Joma, Jol. 63. b. &ι Temurah, fol,
70. nfer. cap. antec. 2 1. V. 1
gii not. ad Paraphr. Chald. h. 10c.

† Hebr. ribee, ſic in MSto 1. præmiſſa literà?

1 legitur, quam lectionem etiam hic in verſione

7 .
murah, ol. 7. a. . 2e,
„ In not. par nev exponitur, quèòd miy ejus.

modi animal ſignifet, cujus ungula una non eſt
fiſſa, ſicuti cœteræ ungulæ 5 ſed altera ſimilis eſt

ungulæ equi vel aſini.
71. Sive: templi, ut ſeil. illins ædiſicium ſartum
tectum ſervetur ex iſiorum vitioſorum animali-

g. n. 52. ae P. Fa

73. Id eſt: ſacrificium, id enim dictio vbe hic
ſignificat, vide, quæ ſuprà ad v. 8. h. cap. n. 32 .
nortata iunt.
74. Quod ſcilicèt ſuper altari offerri poteſt, confer.
num. antec. 72. B. cap-

& illorum loco habetur: Pyn i. e. compreſſum
(quoadteſtieulos aut nervum.)

75. Sive: membrum genitale maſculinum, id

fer. cap. antece 2 I. V. 20, n. 66. & Buxtorf. L ex.
Talm. fol. 422. .
* Hebr. PH, in MSto ze pro eo legitur prurm,
res eadem ef.

76. Confer. dict. cap. antec. 2 I. v. 20. n. 66. ubi

um pretio, & hæc dicuntur. as oa wed

vide D. Wagenſeil. Sot. p. 39 I. n. 6. confer. 4
& autor tractatus Gallici, qui inſceribitur: Hi-

ſtoire du Culte Levit. &c. Part. 4. C. 27. p. 374.

de thlaſiis ac thlibiis dictum eſt, vide & tract.
Talm. Bechorot, fFol. 3 3. 6. S& fol. 39.65. uti in
NTr D b, loc. allegatur ad marginem.

edit. Amſtelod, it. tractat. Talm. Temurab, ſl.

tx Hebr. ——n abſunt iſia hic 4 MSto z.
ſecutus ſum, confer. hic Pefachim, Ol. 42. a. &
Chalin, Ffol. 80. 6. it. Bechorot, fol. 40. a. & Te-

enim diétio †, quæ hic habetur, ſignificat, con-

(A. WII.
—

eceunt. 11. H

dro hee⸗
(onem.) .
Dorhie
Lam,'(nempe
(hic)cicitur:
inpollbileelt
liis)ain ſotſe
tio coheret
tümin ternagC
KiAramzus 2,
Clleretis ei Ulu
Prohibila guo⸗
ſtituturn ſit, ul

bat; Aſuper,

——
Z7⸗ Ricuti tit in e
not. ad Paraph
1† Hebr. wn,
Orrd ie, 5
UtO e MSto.
h. Hebr. hy
nolkrum habetu
Ric radt Talm.
AEuſchin, fol. 1
79. Vel. contt⸗
ſeuti Elii 429.
tradl. Talm, Ten
Hebr. d Wi
diͤe, exciſjon
10, Hebt. Or
bur: M i
teriiis vel: g
kliamſſ illa non
Mihle abautore
unerenoporun
rzkit⸗
en tnact, Tai
Hedt did, in
le, nterta, Wer

— R CAb. xxII.
vetl21, 6igne⸗
(nimallam i. †.
MWnotatami. .

. Curun nen.
dis)ſuntcune,
us 71. keparan⸗
kate. 12. Lod.

n i

9 aygreſtin O
aut netfum, 7.
teſticuliſunt on.
1)comtul, 1S
duſin .
gependtntillit.

li adhic in ſcroto
erant,
Eratur, ride hun ſe.
emurab, ſol. ,b, iem
3. Kn, id. & Tolat
d ,l0e⸗ aleegatut

enim ichio vn bie

1adr, 8. .cap. n 31

niokenti otelt conſen,

hnt ila hic4 MtO 2.
n be comprelum
fumn.)
itle maſchlinbin, id
dabetut, ſigniftcn⸗
,1. b. Büxtorf. Lex.

groeo egin innd,

r. ?21. V.10, lh. 66. ubii

OODi, e. quaſſatam. 79.

ſtitutum lit, illud tamen in — Di. e.

5 . 396, pliin
eaut dmmargiuenn,

969

erant. 77. Eod. verſ. 24. E compreſſum] (Hebr.

O8)) i. e. fiſluris parvis;

7 “1) Targum f† ejus eſt:
8³ P), hæc eſt ſignificatio ejus linguàâ Syriacâ, notans contuſionem (ſive compreſ-
ſionem.) Eod. verſ. 24. Et contuſam] (Hebr. H))) Targum ejus eſt: S,
veluti (ſignificatio iſtius verbi habetur in illo ꝛloco:) domum magnam (percutiet)

7 %. ita quoque (ſumitur in illo loco: ) arundinem,
Eod. verſ. 24. Et in terra veſtra non Jaciatis) Rem i-

ſtam,(nempè,) ut caſtretis ullum jumentum & animal etiam immundum, idcircò

(hic) dicitur: in terra veſtra, ut includantur omnia, quæ ſunt in terra veſtra, Se.
impoſlibile eſt, dicere, quòd præceptum iſtud de caſtratione non datum ſit illis (Israë-

quia

litis,) niſi (ut ſolum obſervetur) in terra (Chananæa ſive Iſraelitica,) nam ecce caſtra-

tio "* cohæret corpori; 81, omne autem, quod conjunctum eſt corpori, exercetur

tàm in terra (Chananæa,) quàm extrà illam terram.

Verſ. 25. BE’ à manu alienigenæ]

Si Aramæus &2. tradiderit oblationem in manum ſacerdotis, ut illam Deo offerat, non

offeretis ei illud (animal,) quod vitioſum eſt ?* & quamvis animalia vitioſa non ſint
Getl 24, Net.

prohibita quoad oblationem filiorum Noachi; niſi etiam (animal) membro aliquò de-

.

— excelſo loco, 33. qui eſt in agris, fieri ſole-
bat; aſt ſuper HDi. e. altari, quod eſt in tabernaculo, iſtud non offeretis; ſed in-

Ffffff 2 te-

77- Sicuti fit in eunachis, vide Ppræ aliis P. Fagii
Rot. ad Paraphr. Chald. h. loc.

† Hebr. mumen, iſtad & ſequentia, usque ad:

DDYen] i, e. & in terra veſtra, ablunt hic ab
utro ue MSto.

„8. Hebr. o Pnyva, ſicuti hic apud autorem

noſtrum habetur, vide Amosc. 6. V. 11. conker.
hic tract. Talm. Schabbat, Fol. 1III. a. & Kid-
duſchin, ol. 2 5. a. it. Menachot, fol. 56. 5.

79. Vel: confractam, diſruptam, Hebr. ven,

ſicuti Eſai. cap. 42. v. 3. habetur, confer. hic
tract. Talm. Temurah., fol. 7. a. b.

* Hebr. , in MSto 1. pro eo legitur: n

i. e. exciſionem vel conciſionem iſtam.

80. Hebr. eXa, in utroque MSto abſolutè le-
gitur: VYRea i. e. in terra, videlicèt, ubicunque

fueritis, vel: quamcunque terram incolueritis,
etiamſi illa non fuerit Chananæa ſive Ifraelitica,
uti hic ab autore noſtro declaratur; ſecus eſt in
munere novorum fructuum, vide cap. ſequ. 2 3.
v. 17. n. 3 8. it. num. ſequ. 8 1. h. verſ. 24, con
fer. & tract. Talm. Chagiga, fol. 14 b.
X

183. Sive: ara, ſic etiam

Hebr. D'bo, in MSto I. pro eo legitur: n
i, e, in terra, mendum hoc eſſe puto.

§1. Juxtà Hebræum: debitum eſt corporis, id
eſt: corpori annexum eſt & corpus ſequitur, ubi-
cunque igitur corpus eſt, ſive ia terra Chananæz
ſive extrà illam, ibi præceptum quoque iſtud de
vitanda caſiratione habebit locum, vid. Gur Ar-
jeh fol. 153. col. 4. med. & D. Wagenli. Niz-
Zach. p. 42. vide & not. in nan ne' h. loc.
82. Hebr. Man& ſic in editione Hebraica ,quã uſus
ſum, legitur, in utroque MSto, ut & in Bibliis
Buxt., habetur hic: M, i. e, ethnicus, in editione
op M legitur a i. e. alienigena, vide ſuyra
Lev. C. 20. V. 10. n. 19. & n. 20. it. n. 8 6, h. verſ.
confer. & infràâ Lev. g. 2 5. v. 36. n. 122. & v. 47.
dict. r. 25. n. 148.
* Confer. hic not. in Eypan inpv ubi tractat.
Talm. Chullin, caput primum fol. 13. b. alle-
gatur, vid. & tractat. Talm. Sota, fol. 46. b. &
Temurah, fol. 7. a. 5.

tiam Judæi Germani hic ver-
tunm: auf dem Opfer⸗Stuhl/ j. e in altari, ab
iſta voce ma puto veniſſe Græcam dictionem
GSαοαο⅝σ 1. e, altare, excelſum.

970 IEVITICI. CAb. Xxll.

tegrum 17. accipieris a illis (ſn 1is Noæ,) idcircò dicicur ſuprà CN P i. e. qui-
cunque, ⁸. ut includantur Aramæi, 86. qui vota faciunt & voluntaria (offerunt)
perinde ac IHfraelitg. Eod. verſ. 25. Corruptio eorum] (Sic & Targum Onkeloſi:)
roi i. e. corruptio eorum. Eod. verſ. 2 5. Non accepta erunt vobis] (Nem-
pè&:) ut pro vobis faciant expiationem. 87. Verſ. 27. Wum * naſietur] Excipi-
tur iſtud (animal,) quod egreditur ex latere. 88. Verlſ. 28. Lſam und cum fœtu ſuo]
Uſurpari id ſolet in fœmina, ut ſcil prohibitum ſit, mactare matrem ſimùl cum fœtu,
five is maſculini, ſive fœminini ſit ſexus; non autem id ufſurpari folet in maribus,
ſed permiſſum eſt, (mactare *) Patrem unà cum fœtu maſcuhini ſexus. 89. Eocd.
verlſ. 2 8. Veſjum 90. und cum Fata ſuo] i. e. Eliam fœtum ejus, qui mafſculus eſt, & i⸗
Pſum ſimul (bovem non mactetis) juxtà ſenſum literalem. 91. Verſ. 29. Ad volun-

mtem veſtram ſacrificabitis] Senſus eſt: ) admoniti ſitis, ut i inirium facrificationis ve-

ſtræ ſit ad (Dei) beneplacitum erga vos, quodnam verò eſt iſtud bencpleeltum (nem-
pé:)

fol. 79. a. & Chulin, ſol. 3 8. 6. & Jol. 78. a. it.
Bechorot „Fol. 12. a. & fol. 17. . it. Jol. 57:4.
& Nidda „Fol. 40. 2. & al. 41. 2.
§88. B loco coſtarum, Hebr. 973, ſenſus efi: ſi
fœtus vel embryo non ex matrice egre diatur;
ſed ex latere öe excilus ſit è& ventre, vide Buxtort.
Lex. Talm. Jol. 563. confer. & Ralkut Part. 1,
Jol. 194. col. 1: princ.
Hebr. v'ο, ſic in umoque MSt hic addi-
tum reperitur.
99. Conſer. hir Deuteron. c. 2 2. v, 6. num. 1 5. &
not. in . nn b. oc. it. Gur Arjeh fol.
154. (ol. 1. me
tum comnparatirum, ex loco Deuteron,. dict. c.
22. V. 7. deſumptun m;, adducitur, vid. & tractat.

. Peifectum, non vitiolum, id enim Hebr.
— Pp ſignific at, confer. tract. Talm. Temurah,
Jol. 7. uti in a1τσ n . hic allegatur ad mar-
ginem, eſt fol. 107. juxtà editionem Amſte-
lodam.
25. Sic habetur ſuprà verf. 18. . cap. vide tra ctat.
Talm. Chul in, ſol. 13. b. uti in ar nie
allegatur ad marginem.
86. Hebr. 'α ita hic quoque legitur in exem-
plari Hebræo, quo uſus ſum; aſt in utroque
MSto, ut & in Bibliis Bustorf. etiam hic habe-
tur: 1 i. e. gentiles, i in editione bmnt
legiur: a alienigenæ, confer. num. an-
tec. 82. b. verſ. & P. Fagji not. ad Paraphr.
Chald. H. loc. ubi plura de ſeptem præceptis, quæ
Noschi filiis data ſunt, vide & Gur Arjeh 0l.
153. C01. 4. fin.
Confer. hic tract. „Talm. Joema, ſol. 64. a. 5. &
Avoda Sara, fal. 23. b. it. Sevachim, ol. 77. b.
&πW Chulin, ſol. 2 3. a. it Becherot o,. 57. a. S&
. Temurab,fol. 29. ⁵.
Sive: labes ſeu vitium eorum, coner. not. ad
Malach. c. 1. v. 14. n. 32.
37. Hebr. Sai n in utroque MSto egitur:
hy 97 e i. e. non accepta erunt co-
ram me pro vobis ; in MSto 2. iſtud: deeſt,
Confer. quæ ſupra ad v. 19. h. Cap. n. 59. notata
lunt, vide & not. in or e b. loc.
X„ Confer. Bava kama, ol. 6 5. 6. & Jol. 77. àa. it⸗

uti in — en D hie allegantur ad maigigemn,
confer. & Jalkut Part. I. fel. 184. cOl, I. cireaz
fin. & col. 2. it. dict. eractat. Talm. Chulin, fol.
7 9. b. & ol. 92. a. 6. & fol. 83. a. it. ol. 11 5.
2. &£ ome, ſol. 64. 3. *

mentatoris noſtri hic vertere volui, confer. not.
in pan ubi hac de re fuſius agitur.
91. Vide & hic Gur Arjeh. ol. 15 4. Ccol. I. ſin. ubi
hac de re plura, confer. & dict. tractat. Talmud.
Chullin, fol. 8 2. a. uti in na e hie ale,
gatur ad marginem.

90. Ita hic genere maleulino juxtà mentem Com. “

d. ubi Rabbinorum argumen-

Talm. Cheulin, fol. 7 8. a. ac Torat Cohanim,

aum.

—
eolend
ſio fat eumn in
kiomſel
lacitum; al
oſgriſee
lie les alias
Fis am mante
bicuum; 971
no die come⸗

mecantur. 98,
monest hili n
preigelet ei

Zuteln ſactifici
n Deminu
lon⸗ Fideetut

—
91. Uli habetar
not,
1 ebr. N Wi
wV Wi.
roque Mto,
93, Fie: minu⸗
95, colten2
t. . d. 17. 0. 5
& Leyit c. 19.
uic loco acced
Doc. ar alh
94. Kie: 4
Hebr. Dony
tionem ſequen
ducta, Ceclaran
. Qoniam opr
ſenh lhiciofum m
Leyit. 34. 19.
Hebbinonm
Peragit, totus
menlemque ſu⸗
4686. Vel: 54 Artict
ti leniei ac.

2 line, ae no.

97. Vel: nns bi

i laii

—
WNie. gui. 1
taria ſofkerunt
umn Onkelol:.)
ſeur Eacipi.
ni nun ſett ie
Emäl cum fonn,
dlet in anbic,
Nis. 49. Lod,
malculuselh Ei⸗

1. 29. AA vour
prælfigeret ei (macétationi) tempus comedendi, (ecce) jam anteà ſcriptum eſt: caro
autem ſacrificii gratiarum actionis, euchariſtici ejus &c. 100. Eod. verſ. 30. Ego

Actificationis e⸗
Plecitum? (nem.
e.)
—
1.b.8 0. 78,a 1.
1.17, 2 1 ,0l. 7,1
.. , ſenſagz ell: ſ
muriee egſediu;
remte, Nide Duxtoft.
fen & lalkut Par. h. .

ogte Ndio lie audi.

21, 6, 6. num. 15,
t. i. Gor Areh /0,.
dbinorumn Angumen⸗

oeo Deutetob dict, .. R

lucitut, did, & tlacla
2c Toat Cohetim
egenturad nagigen,
ol. 194, (0, 1, tt

ojurti mentenn Cor.
tete volui, Onieſ,nl.
ete huliis gita ,
Dl. 54. c0, 1. A ut
n Wo ki de

SSSε Levit. 6. 19. V. 5§. D. 20. unde lux quædam
naic loco sccedet, vide & nor. in noe re h.

CAP. xxxl. rLrFVITIICIKI. vyer
pè:) eodem die comedatur; 92. non venit † (Scriptura,) ut admoneat, niſi, ut macta-
tio fiat eum in finem, (nempè:) ne mactetis illud (animal,) ut comedatis illud die cra=

ſtino, nam ſi cogitaveritis in eo cogitationem profanam, 93, non erit vobis ad bene-
placitum; alia explicatio (verborum iſtorum:) ad voluntatem veſtram, (nempèe,
quòd ſignificent: ) ad animum veſtrum, 94. hinc eſt, quoad eum, qui occupatus eſt
(circà res alias) quòd is profanus evadat in mactatione ſacrificiorum, 95. & quam-
vis (jam anteà lex) ſpeciatim diſpoſuerit 95. de illis (ſacrificiis,) quæ comedunturad

biduum; 97. tamen (lex hic) iterùm ſpecialiter declarat, quoad illa (ſacrificia,) quæ

uno die comedi debent, * ut illorum mactatio fiat eum in finem, ut tempore ſuo co-

medantur. 98. Verſ 30. Eodem die comedatur] Non venit (hic Scriptura,**)ut ad-
moneat, niſi, ut mactatio eum in finem fiat, 99. nam ſi (veniſiet hic Scriptura,) ut

CUum) Dominus Cognoſce, quisnam ſit, qui ea de re præceptum dederit nec ille levis
101, videatur in oculis tuis. Verl. 3 I. Er obſervetis] Hæcç eſt Miſchna. 102. Eod.
Fffüff 23 — verſ.

hie eſt ſermo, vide not. in a nan ND . toc.

ů . .- . —
92. Uti habetar verſu ſequ. 30. h. cap. ubi vide
not.

† Hebr. Na iſta, ut & ſequentia, usque ade tempore ſtatuto, confer, ſupra Levit. 6. 19. v. F.

ADTNN & i. e. ne mactetis iſtud, abiant ab n. 20.
utroque MSto. Hebr. An-, ſic in MSto z. hic additum repe-
93. Sive: minus legitimam, id enim notat dictio ? ritur.

DD9, cOufer, Exod. c. 29. v. 37. n. I1 3. & Levit. 199. Nempè, ut maftatio fiat, eò animéô, quò a-
c. F. V. 17. n. 56. it. Levit. c. 7. V. 1 8. n. 6 3. u nimal mactatum eodem die comedatur, nec ex
eo quidquam in craſtiaum remanest, conlfex.
Jalkut Part, I. fol. 1 8 4. Col. 3. princ.
100. Proht ſupra Levit. c. 7, V. 1 5, habetur- ubi
vide ſis Raſchi notas.

loc. ae Jalkut Part. I. ol. 1 94. col, 3. pl inc.
9 4. Sive: ad ſcientiam, ſen mentem veſtram, ita

Hebr. Sory7 hic vertere poſſis, quam explica- 1I0I. Spernendus vel contemnendus; eſt enim Je-

tionem ſequentia, à Commentatore noſttoad. hova, Deus optimus maximas, quipræceptum i=
duacta, declarant. ftud dedir.
95. Quoniam opus eſt, ut is ſtudio ac datà operà I02. Hebr. a i. e. repetitio legis, ratio hujus
ſactiſiciorum mactationem peragat, uti ſuprà rei eſt, rpe ai Ps Le, i. e, quia Miſch-
Levit. eap. 19. V. 5. H. 22., habetur, nam juxtà na vocatur oblervatio ſive cuſtodia „ eſt enim
Rabbinorum ſententiam ille, qui mackationem e et n e e⸗ ſepimentum prætepti e-
peragit „totus in ea eſſe debet nec cogitationem jusque monimentum, uti habetur in Gur Arjeh
mentemque fuam aliò avertere debet. Fol. 54: col. 2, med. con ſer. Jallkut Patt. 1.
96. Vel: particulare quid ac ſpeciale ſiatuerit cir-· fFol, 154. cof. 3. princ, & infrà Levit. g. 26, V-
cà ſacrificia Sec. ronfer. Gur Arjeh /l. 154⸗-col. 14. n. 39. ac Torat Gohbanim; exponitur autem
2. princ. ae not. in Me rh. loc. H in notis ne e b loce qued en ideò
. 9 7. Vel: intra biduum „ Lt Levit. 6. 7 V. 16 , Ha - . aic vocetur?: in ren” e, i. e.
pertur, ubi vide not. n. 59.⸗ H
* Uti ſunt acriſicia iſta euchariſtica, de quibus

in

9 8. Non extià tempus, à lege determinatum; ſecd

quia (aliquis) tepetit ag ſexrvat omnia præcepta

—

972 LEVITICI. CAp. XXIII.
verſ. 3 I. Et faciatis] Iſtud eſt factum. 103. Verfſ. 32. Et non profanetis] Ita,

ut transgrediamini verba mea ex propoſito, juxtà ſenſum literalem, dum dicitur: &

. .
noes, 3.
ſ. celebtanc⸗

non profanetis,* cur lex (hic addit ac) dicit: ut ſanct ficer? (nimirùm id dicere vult.) Hietololymen
gade teipſum 104. & ſanctifica nomen meum, forſitàn ſeorſim? * lex dicit (hic:) copjungin der
in medio filiorum Iſraelis, & dum ille ſemetipſum tradit, ea ipſe conditione ſe tradat, es, peliulſe l
ut moriatur, nam quicunque ſe tradit propter miraculum, 105. ei non fit miracu- ted i cenleatl

lum, nam ita deprehendimus in Anania, Miſaële & Azaria, qui non tradiderunt ſei-
pſos ea conditione, ut miraculum (in eis fieret,) dicitur enim: quòd ſi noluerit, no-
tum tibi ſit, rex, &c. 106. (ac ſi diceret:) ſive eripiat (nos Deus,) ſive non eripiat, no-

ra . loquin
catione 9.
verl ſ. iſut

tum ſit tibi &cc. Verſ. 33. Qui eduxi vos] Eàâ conditione. 107. Eod. verſ. 3 3. Veil. 8. K 4
Ego ( Jum) Dominus] Verax (ae fidelis,) ut mercedem rependam. 108. gur duntur
gbia aditame

CAP. XXII..

Erſ. 2. Dic filiis zazëlis & . ſolennitates Domini] Fecit (Deus) ſolennitates, 1.
quò filii Iſraelis diſcerent * in illis, ut intercalent * annum propter migra-

tio-

in corde (ſ(uo,) poſteà facit id, quod in corde
ſervatum eſt, nam ſemper fadum ſequitur co-
gitationem vel poſterius eſt cogitatione, uti ibi-
dem in notis habetur.
103. Contfer. quæ infrà ad Levit. dict. r. 26. v. 3.
n. 22. notata ſunt.
† Conter. hic tract. Talm. Sanhedrin, ſol. 74. a.
& Berachot, fol. 2 1. 5. it. Megilla, fol. 2 3. 6.
* In MSto 1, hic additur: ε Niâ, e. dic: ſit
ſanctum (nomen Dei.)
104. Nempè: etiam ut moriaris, ſi ſanéctificatio
nominis Divini id poſtulet, prout paulò poſt4
Commentatore noſtro id explicatur.
XX Vel: Singulariter ac ſolus, Hebr- vtpa, ne
pè: extrà cœtum ac multitudinem hominum.
105. Id eſt: eò animò ac propoſitò, ut Deus mi
raculum in ipſo faciat & virtute ſua extraordina
riè illem ſervet. .
106. Sicmi Daniel, cap. 3. v. 1 8. habetur, voca
tur autem 4 Rabbinis iſte, qui ſeipſum morti of-
fert pro ſanctificatione nominis Divini *να
Wxya i. e. ſanctus in ſeipſo, uti habetur in Gur
Arjeh fol. 154. col. 2. med. conler. & not. in
—yoT NSw' h. loc.

J

107. Ea lege, eum in finem, nempè:; ut ſitis ſan-

cti nec profanetis nomen meum & upræcepta
mea ſervetis, ſic vos merces magna manebit et-
iam in ſeculo ſuturo, vide not. in n-a n.
loc
108. Confer. ſuprà Levit. c. 11I. v. 45. n. 137. &
Levit. cap. 18. verſ. §. n. 22. vide & cap, lequ.
2 3. v. 220n. 5§56.

II. Vel: ſtatuta tempora, feſtivitates, poſſes et iam

locum iſtum ſic vertere: fac ſive ordina ſolenni-
tates, ita, ut verba iſta referantur ad Moſen,
confer. not. in Smo s, ubi tract. Talm.
Sanhediin fFol. 11. 6. allegatur, vid. & Jalkut
Part. I. Fol. 184. col. 4. med.
* Hebr. mbdn, in MSto 2. pro eo legitur: p
i. e. convenirent, congregarentur, confer. hie
KRoſch haſchana, Fol. 2 1. . & fol. 22. a. it. fol.
24. a. & fol. 25. a-6. & Chulin, fol. 10 1. 5.
2. Ita hic nyn interpretor, ſecutus Gur Arjek
Fol. 154. Col. 2. circà fin. ubi ſcribitur, quòd hic
ſermo ſit doe ndya i. e, de embolitmo ſive
interçalatione anni, de qua vide Buxtorf. Lex.
Talm. Fol. 1569. confer. & Lightfoot. Centur.
Chotogr. cap. I. pag. 7. & c. 16. p. 37. it. ad
Matth, e. 12. V: I. P. 341. & ad Matth. c. 21. v.
19

iue alſinend

jurenci nec ar

N

tur o., bi

—
19. P. 41 .
ecit. Lipt. conn
39, h. ca0, M.
nt. d. 3,Pr
ſici 2 verbar
ranſiit, dum h
3. Ae quaſi eriii
libus iſlis ſia
lent quaſin
4, Nempe: ad

qui poſmoln

ſ. Kie diin
lennia,
tis tabernacu
dus ige Rxod,
i 3 Daraphr
Hebr. Wic
Mie ha

. r.
t. Vide h. lagi

1a.
7 Nimihn ie
dar 1. ſol. 1

“ 4. Confer, guxr

unt, vide &Kver
9. ede de,

elligere

„

AI.

—
Pylſanti] Iu,
dum dieitegr: X

idcieete nlt)

ler dietlſie)
Atione ſetnadat,
non fit mitacu.
lttadiletunt ſei⸗
1l noluetit, no⸗
non eripiatno⸗
1. D

3) Clennittes 1.
impropter migra⸗
tio⸗

2

euc Au pictept
es nagna manebit et“

t in on o,

,11. V.4 . 0, 137.

11. Fide & ca, ſeq⸗

igiutes, olls etümm

c Cve oreina ſolenni⸗
Eeſetantut ad Moſen,

5o, ubitnach Talmn.

getut, ſie At

4 8
proe egitu:
garentur, conet. ie
„,K l 11, i, ol.

Chulin ſol⸗ lond.

r, eutes Cul Aien

ubi Eibinn, guol hie
e, de emboliin iſe
gua vide Paptott. lex.

„ Lighrtoot Cinuf, R

5

Chb. xXII',

LEVITICI. 973
tiones, 3. quò ex locis ſuis ſeſe avellant, ut aſcendant 4. ad feſtla ſolennia-
J. celebranda; hactenùs autem (Iraélitæ) nondum pervenerant ad (urbem.)
Hieroſolymam. Verſ 3. Sex dietus] Cur Sabbathum (hic coœteris) ſolennitatibus
sonjungit (Scriptura? nempè,) ut doceat te, quòd omnis, qui profanat ſolennita-
tes, perinde habeatur, ac ſi Sabbathum profanet & quisquis ** obſervat ſolennita-
tes, is cenſeatur obſervare Sabbatha. 6. Verſ. 4. Heæ ſunt ſolennitates Domini] Su-

prâ 7. loquitur (Scriptura) de intercalatione &. anni; hic autem loquitur de iſancti-

ficatione 9. menſis. Verſ. 5§. Iater duas veſperas] A ſex horis & ſupra. 10. Eod.

verſ. §. Peſach eſt Domino] Adduces ſcil. oblationem, cujus nomen eſt Peſach.
Verſ. 8. Et offeretis † ſacrificia igne abſumenda &. 76.] Hæc ſunt additamenta, 17.

quæ dicuntur in Sectione: Pinchas; 12. ſed cur iſta hic recenſentur? videlicèt,
quia additamenta ſe invicem non remorantur. 13. Eod. verſ. 8. Er offeretis ſacrificia

igne alſamenda Domino] Omninòo, *ſi juvenci non (ſuppetunt,) offer arietes, ſi nec
juvenci nec arietes adſunt, offer oves. Eod. verfſ. 8. Septem diebus] Ubicunque dici-

tur H, ibi eſt nomen rei * (ſubſtantivum, nempè intelligitur:) ſeptiduum, ſet-
taine,

tnot. n. 3. puto autem hac explicatione fmayy re

e, uti im Gur Arjeb fol. 154. c0l. 2. circ4
fin. explicatur „ confer. & not. in par ,
be loc-
B 10. Sive: ultrà, Germanicè: Weiter / Uber
ſpici ad verbum Chald. , quod fignificat: ſechs Uhr / vide Exod. c. 12. v. 6. ibique not. n.
tranſiit, dum hic is Hebræo habetur: Tyn. 41I. & n. 42. confer. & P. Fagius ad Paraphr.
3. Ae quaſi exilia, Hebr. Hhz 7), ut in ſolennita- Chald. b. loc. ac not. in porr me b. loc.
tibus iſtis ac ſtatutis feſtis ſedes urbium relinque. † Hebr. Srapr iſtud & ſeqnentia, usque ad:
rent & quaſi in exilium migrarent. SnD i e. & offeretis & c. abſunt à MSto r.

19. p. 415. & ad Johann. c. 18. v. r. p. 1120.
edit. Lipſ. confer. & verſ. 4. . cap, n. 9. ac v.
39. b. cap. n. 77. it. Deuteron. c. 16. v. 1. ibique

4. Nempé: ad locum, cultui Divino deſtinatum, rr. Hebr. ob'r, quænam ita dicantur, vide

qui poſtmodum in mbe Hieroſolyma extitir. præ aliis Buxtort. Lex. Talm, Jol. 9 64. cConfer.
5. Sie hie interpretor; erant autem tria feſlta & infrà v. 19 .b. cap. 0. 49. it. ſuprà Lev. c, 16.
ſolennia, 4 Judæis dicta, nempè Paſcha- v. 2 J num. 55, ac Numer. c. 2 §. v. 10. n. 29.
tis, tabernaculorum & Septimanarum, de qui- I2. Hæc ſectio incipit 2 Numer. capite 2 5. v. 11.
bus vide Exod. c. 2 3. v. 14. confer. & P. Fagii S& continuatur usque ad caput 320, eò exclus 6,
not. ad Paraphr. Chald. h. loc. Ae ſacrificiis autem, quorum hic fit mentio, agi-
** Hebr. 7 iſtud ac ſequentia, usque ad: « tur capite 2 9. dictæ Seckionis, ubi vide verſ 1 5.
IN i. e. hæ ſunt ſolennitates, ablunt à MSto alleg. c. 2 9. ibique not. confer. & infrà v. 19.
h. cap. n. 49. ac not. in rparr me h. loc.

6. Vide P. Fagii notas 6. loc- ubi hac de re plu- 13. Retardant, impediunt, id enim Hebr. moyr

12. . quod hic habetur, ſignificat . confer. quæ ſupra .
7. Nimirùm verſu 2, F. cap. confer, hic Jalkut 2d Levit. c. 4. v. . n. 15. de hoc verbo notata
Part. 1. Fol. 194. col. 4. med. ſunt.

38. Confer. quæ ad verl. 2. . eap. num. 2. notata * Omni modo, ſic iſtud: on van hic verto,
ſuunt, vide & verſ. 39. H. cap. n. 77.

juxtà Hebræum: ex omni loco.
9. Hebr. “n, ſic in utroque MSto, poſſes etiam ** Hebr. a w, in MSto I. hbisce præmittitur:
iſtud intelligere de intercalatione menſis, nay⸗ Pmi,e inſtan yel tanquàm (nomen rei eſt)

974

LEVITICI.

-----

— . . . 4
taine, 14. linguâ vernaculàâ, eodem modo (accipitur) omnis dictio H&

item NRD & N&νU. Eod. verſ. 8. Ogus ſervile] Etiam illa opera, quæ reputan-

tur à vobis ſervilia, in quorum intermiſſione neceſſe eſt, ut ſit jactura pecuniæ, 15.
veluti res, quæ perit, ſic didici † ex lege Sacerdotum, 16. docet enim ita: forſitàn

etiam dies profeſtus ſolennitatis 17.

erit prohibitus quoad opus * ſervile &c. Verſ.

10. Primitias meſſis veſtræ] i. e. Id, quod erit primè demetendum. 18. Eod. verſ.
10. Homer] ( eſt) decima pars Ephæ, ſic fuit nomen ejus, veluti (accipitur in

illo loco:) & metiebantur (menſuràâ) ρν %, Homer. 19. Verſ. 11. Er agitabit] O.
Ni. e. agitatio (fiebat per illum,) qui antrorsùm & retrorsùm, 20. ſursùm
ac deorsm agitabat, antrorsùm quidem ac retrorsum movebat ad cohibendum ma-

mnis P

lignos ſpiritus; ſursum verò ac deorsùm agitabat ad umbras terrificas 21. prohiben-
das.Eod. vetſ. II. Ad beneplacitum veſtrum] Si obtuleritis, prout decet, erit iſtud

vobis in beneplacitum. 22. Eod. verſ. I I. Peſtridiè Sabbathi] i, e. Poſtridiè diei bo-
nie 5

14. Confer. quæ ad Exod. cap. 10. v. 22. n. 37.
notata ſunt, vide & not. in dan net h. loc.
15. Scilicèt: ſunt prohibita, confer. infrà verſ. 36.
h. cap n. 67 it, ſuprà Levite c. 6. V, 2. n. I. vi⸗
de e Gur Arjeh fol. 1 54. col. 2. ſfn.
† Rebr. Arm Wine 15 in MStO z. pro his legi
tur Na N i. e. ſic docetur in lege &c.
ges eadem eſt.
16. Hebr. oein run, Torat Cohanim, de hoc
libro vide ſuprà Levit. c. 7. v. 6. n. 16. & cap.
ſeq. 24. V. 2, h. 4. & infrà cap. 2 5. V. 1. n. 2, a0
cap. 26. V. 9. 1, 3 I. & v. 17. B. 59.
17. I4 eſt: dies dimidià tantum perte feriatus,
Lebr. 7 17, vide Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 764. && Ejusd. Synag, Jud. c. 21. Pag. m.
45 8. confer, & infrà verſ. 36. h. cap. n. 70. ubi,
uæ hic deſunt, ſupplentur.
K Hebr.’ay nospa, in MSIO z. pro his legitur
N/TL rWWVVà i: e. in confectione operis.
1 ⅛. Vel: id, quod primò demetitur, intelligendum
hoc eſt de meſle hordeacea, vide R. Salom. ad
Exod. c. 34. V. 21. n. 6 5. confer. & fuprà Levif.
cap. . 2. V. 14. D. 5 l. & nor. ad Ruth. C. I. v. 2 2.
n. 48. & notæ ad librum Prec. Jud. part. 1, p.
15%. à med. & fin. vide & infrà verſ, 16, 5. cap.
n. 37. ſenſus eſt hujus loci, quòd non permiſſum

iit iſraelitis demetere agros ſuos, priusquàm de
meſlſuetint manipulum de meſſe, illumque re-
ipſe obtulerint denè &ν een en en N i.

principio, prout in notis =a m h. loc.
habetur, confer. & infra v. 16. b. cap. n. 37. it.
tract. Talm. Mena chot, fol. 84. àa & Chagiga,
fol. 17. b. it. Spenceri de Legib. Hebr. ritual. lib.
3. Diſſerrar. 1. c. 9. =
19. Confer. hie tract. Talm. Menachot, fol. 7 1. a.
& Schabbat, Fal. 13q1. a. it- dict. tract. Mena-
chot, fol. 60. b. & fol. 70:˙”. it. ol. 72. a. & fol.
83. b. it. fol. 84. a. & beſachim, Jol. 6 3. a. &
Roſch haſchana, fFol. 13, a, confer. & Exod.
cap. 16. v. 1 8. nonnulli dictionem y hic ver-
terunt: manipulum, ſie LXX. ρανα us &
autor Vulgatæ ſecutus eſt, confer. P. Fagii not;
18 5, col. 1, med. & col. 2.
20. Vel: qui hinc inde movebat, Hebr.
&nh, confer. Exod. c. 29. v. 24. ubi eadem ferè,
qui hie, à Commentatere noſtro ſunt annotata,
vide & tractat. Talm. Menachot, ol. 6 1. a. uti
in pan reW h. loc., habetur in margine.
2 1. Sive: ſpectra, tenebriones nocturnos, confer
Ezxod. dict. c. 29. V. 24. H. 67. & D. Wagen-
ſeiſ. Sot. p. 42 1I. in not. „os vox yby

ſit d ene n i. e, ros benedictioni

n. 67.
22. Id eſt: eritis mihi accepti, confer. quæ cap. an-
tec⸗ 22. V. 1 8. n. 59 notate ſunt.

e., nen in fine mesſis agri aut in medio, ſed in

CAP. RXXIII.

ad Paraphr. Chald. h. loc. && Jalkut Part, 1. fol.

“

exponitur, quod ſignificet: rorem, bempè ut

non maledictioni, vide Exod. alleg. c. 29. v. 4.

CA. MI

—
ni, 13. qu
Acreatione
Verl. 12. 6
Einanu j
Plen fuit m
Mn] bii
fuerunt dupl
cisvirentibu

ten (Didti

peilles ¹9.
ſihientesllia
iam ertaten
ſaut doceat

polt oecup⸗

—
13, Vel: ctalt
yertitl ieni⸗
echt, Lipli Iu
Hollrid illin
86, LMX.
80 die 4 prim
15,t. can. n.:
pht. Chald,
chot, fol. 61,
dmarginem,
lgeh. 11. &
14. Veluti ciceb⸗
Gun Aiſeh e
Ligbtkoon in
4 Luc. ca). 6

. 2. V. lep. 1.

riheaᷣ Ralchi

”MẽM

il, àlegu

ſi. liel: gn

omel, gnit

(e aaciitiu
(i Numen,
ue ad ci,, 3.

nilid nod een

CAI

—
oe
ra, que reputan.
ira pecuniæ, 1.
nimn inn: fotitin
lenlle. Fetl.
. Lod, ver.
lui (areſpitur in
Et Agitabit 0.
4 Giahil0
Am, 20, fulsüm
cohibendom m.
3 2a1, Pohiben⸗
t decet erit iſtud
Holtridiediei bo⸗
ni.
Ou wo loe.
16. b, c20. h 37 it⸗
Dl. 84.4 8Chagigt,
egib. Hebn tital. i.

Mienachot, ſol. 71..
ite Cid, tract. Mena.

CAb. XXIII.
Verſ.: 12. & faciatis agnum] Dehitum a7s Homer iſte (agnus) venit. 25.

fuerunt duplicia. Verſ. 14. Et toſtum] (Dictio
cis virentibus 26. ac teneris, quæ torrentur in furno. Eod. verſ. 14. Hicam viren-
tem] (Dictio 50 ſignificat) H

K it. l 71. &fl.

chim, fol.63,2, 6
3,2, Conker. & Hxo.
idionem WMy hic yer⸗
NI. agpua, duOs

cCnler. . Fagi no:

& alkut ban, 1 fol,

1
Orebat, Hebr. n
.V.14, Ubiezdenn ſeie,

e gollto unt annolats,

nachot, ſol. 61. 4 Uli

deturin mnatgine,
nes nokctornos, (onler⸗

ie, tes benecictioni r
1G. aleg, a,19,7, 14

l

a lunt.

6,& D. Vagen. ²5. Id eſt: agnus iſte, tanquam debitum & cul
I. 7. 2 .

t. v0
eet: toem, hempè uat

ni, 23. qui eſt primus Paſchatis, nam ſi tu dicere velis, (quòd iſte dies ſit) Sabbathi.
àcreatione mundi inſtituti, 24. quomodo tu ſcire poteris, quisnam ſit ille dies?
B Verſ. 13.
PErmanus efes] i. e. Manus libaminum ejus. * Eod. verſ. 13. Duas decimas] Du-
Plex fuit (munus iſtud.) Eod. verſ. 13. Et libamen ejus, * vinum, quartam partem
aw& Hin] Etiamſi munus (ſive mincha) ejus fuerit duplex; libamina tamen ejus non.
P notat) farinam, factam ex ſpi-

P- 27. quæ vocant (linguàâ vernacul4:) grai-
neilles. 2 8. Eod. veri. 14. In ownibus babitationibus veſtris] Diſſentiunt hac in re-
ſapientes Iſraëlis, nonnulli ex hoc textu docent, quòd (munus) novum exerceatur ct-
iam extrà terram (Iſraëliticam;) alii verò dicunt, quòd non veniat (hic Scriptura,) ni-
ſi, ut doceat, quòd (Iiraelitis) non datum ſit præceptum (iſtud) de (munere) novo, ni-

ſi poſt occupationem (terræ promiſſæ) & inhabitationem, poſteaquàm illam ſubege-

runt

in Gur Arjeh fol. 154. col. 4. med. confer. W
infrà verſ. 18. h. cap. n. 43. & n. 45. ac not. in
n e S. loc. it. tract. Talm. Megilla, ol.
20. b.
. *Confer. hic notæ in man np, ubi etiam
no die 4 primo, vid num. ſeq. 24. i. infrà verſ. tract. Talmud. Menachot, fol. 89. a. 6. ad mar-
15. h. cap. n. 30. confer. & P. Fagii not. àd Pa ginem allegatur.
raphr. Chald. h. loc. it. tract. Talmud. Mena-* Hebr. 1e iſtud ac ſequentia, usque ad: d5o
chot, ſol. 61. a. uti in am mnon hic allegatur i. e. & toſtum, abſunt hic ab utroque MSto,con-
ad marginem, conter. & not. ad Judic. c. 6. v. fer. hic Menachot, dict. fol. 99. a .
19. D. 12. & 13. è 126. Hebr. nn, confer. ſuprà Levit. c. 2, v. 14.
n. 60. it. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
vide & num. ſequ. 27. it. Peſachim, ſol. 2 3. 2, &
Lightfoot. in Matth. dict, c. 12. v. 1. p. 339. 6 Keritut, Fol. 5. a. it. Succa, fal 41. ⁶ & Rolch
àad Luc. cap. 6. v. 1. p. 772. & in Act. Apoſtol. haſchana, fol. 30. b. & Menachot, ſol. g4. 2.
c. 2. v. 1: p. 19: edit. Lipſ ubi hac de re plura,27. Id eſt: ſpicas vel, juxtà autorem noſtrum:
vigde & Raichi not. ad Exod. c. 2 3. v. I2. n. 60. grana fiumenti, Buxtorfius in Lexic. Talm. ol.
Se infrà ad Levit. c. 25, v. 2. n. 6., ac not. in 2034. P exponit: toſta, nempe farinam
DPP rDV h. loc. it. Cosri Part. 3. n. 41. pag. tactam ex ſpicis, in furno ex ſiecatis & toſtis, ſicuti
217. & ſequ. & Abarb. ad Legem fol. 162, col. 1I. etiam Commentator noſter paulò antè interpre-
tatus eſt, vide num, antec. 26. if, Menachot, Fol.
6 8. a. . & Schabbat, fol. 13 1. a,

2 8. Sic exprimo: v, quæ vox Gallica hie

23. Vel: craſtina 4 primo die feſti Paſchatis, uti
vertit Lighifoot. ad Matth. c. 12. V. 1. pag. 339.
ędit. Lipſi. Junius ac Tremellius tranſtulerunt:
Boſtridiè illins ceſſationis, ubi vide illorum no-
tas, LXX. 2) 6τnοοοροαν 7α ντπι 1. e. craſti-

24. Veluti dicebant obhνενς, praut habetur in
Gur Arjeh fol. 154. col. 4. princ. confer.

tus neceſſarius erit adjungendus oblationi =s
Homer, agnus quippe iſte non fuit ppoyn zni. e.

de addititiis, nam in Sectione Pinchas, quæ in
cipit à Numer. c. 2 5. V. 10. & continuatur us-
que ad cap. 30. eò exclusò,) non memoratur,

niſi id, quod debitum eſt 22 Homer., ſic habetur

habetur, ſi quidem non eſt cofrupta, in MSto 1.
legitur: a'a glans ; in MSto z. habetur:
& ſed dictiones iſtas mendoſas puto.

Sgsgggs g

LEVITICI. CAbP. XXIII

runt ac diviſerunt. 29. Verfſ. I 5. Apoſtero die Sabbathi] i. e. A poſtero die feſtivi-
tatis. 30. Eod. verſ. 15. Integræ † ſint] Nimirùm ut aliquis incipiat numerare à
tempore veſpertino, 31. nam niſi ita fiat, non erunt (ſeptimanæ) integræ. Verſ. 16.
Septimanæ ſiptimæ] (Sic quoque) juxtà Targum ejus, & Nα*ν N i. e. hebdo-
madæ ſeptimæ. Eod. verſ. 16. Urque ad ſequentem diem ſeptimanæ ſeiptimæ numera-
bitis] Non verò (iſtud:) usque eſt in ipſa ſumma; 32. erunt autem quadraginta ac
novem dies (numerandi.) Eod. verf. 76. Quinquaginta dies & ofyretis munus nopum
Domino] i. e. Die quinquageſimo offeretis illud (munus;) exiſtimo autem ego, *
quòd hæc ejus (textus) expoſitio fit allegorica; 33. ſenſus autem ejus literalis (erit i-
ſe:) usque ad poſterum 34. diem hebdomadæ ſeptimæ, qui eſt dies quinquageſi-
mus, numerabitis; eſt autem ordo iſte Scripturæ inverſus. 35. Eod. verſ. 16. Ma-
nus novum] Hoc eſt munus primum, quod offertur de novo, ſi enim dicere velis: ec-
ce jam oblatum eſt munus £ Homer, 36. (reſpondetur, quòd iſtud munus 12 Ho-
mer) non ſit, ſicuti cœtena munera omnia, quoniamillud venit de hordeo. 47. Verſ-
57.
col. 4. fin. & fol. 155. col. 1. princ, it. infi4
Levit. 4. 2 5. V. 8. n. 2 4, ac not. in Mar me

hG. Loc. it. Chagiga, fol. 17. b. & Menachot, fol.
6 5. b.

976

29. Confer. hic Gur Arjeh fol. 1 54. col. 4. med.
ubi hac de replura, vide & verſ. 17. b: cap. n. 3 8.
it. tractat. Talm. Kidduſchim, fol. 3,7. a. uti in .
ND W hic allegatur. 4
g0. Juxtà Hebræum: diei boni, anr —, ſie
enim vocant Judæi feſtum, vide ſuprà verſ. 11. h. reL i. e, munus novum, abſunt hic ab
cCap. n. 23zit. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. utroque MSto.
ac Deuteron. cap. 16. verſ. I. num. 2. ac not. 33. Id eſt: quòd illa nom conveniat ſenſui textus
ad librum Prec. Jud. part. 1. pag. 149. 5b. princ. literali, dictio enim "ν quæ hic habetur, op-
it. tractat. Talmud. Menachot, ſol. 65. 5. & fol. ponitur æα νοα e. ſenſui literali ac ſimplici.
66. a. 5.
½ Confer. hie tract. Talm. Menachoert, ſol. 65 b. & 11. h. cap. n. 23. notata ſunt, vid. & Jalkut Part.
fol. 66. a. 1. fol. 1985. col. 4. med-
31. Judæi enim 4 tempore veſpertino dies nume 35. Vide hic Gur Arjeh /ol. 1 55. col. r. princ. ubi
rant, confer. Baxtorf. Synag. Jud. c. 200 paàg. m.

44 1. Rabbini lecum iſtum Germanic fie red- hadberur, non per omnia, approbatur.

dunt: Wenn denn die ander Nacht von 36. Sive: mincha 7 Homer, qua de re ſuprà v.
10. h. cap. confer. & verſ. ſequ. 17. b. cap. n.

Peſach koͤmmet / ſey zehlen dieß Hower neun
und viertzig Tag / 1. e. cum venerit altera (ſi e
ſecunda) nox Paichatis, tunc numera iſtius Ho-
mer (ie. ab oblatione iſtius Homer) quadragia-

39. it. Menachot, fol. 83. 6. & fol. 84. B.

CA. X

* Hebr. Me: DN, iſta, ut & ſequentia usque ade-

34. Vel: craſtinum diem, confer. quæ ſuprà ackv.

CGommentatoris noſſiri ſententia, quæ hoc loco-

ta ac novem dies, confer. not. in ba
b. oc.
2. Id eſi: dies quinquageſimus non includitur,
nam dies iſte à4 Judæis non ſimal numeratur ac

Jud. dict. «, 20. p. 440. ubi etiam iſtius rei ad-
ducitur ratio, confer. & Gur Arjeh fol. 154

porinde ille nonincluditur, vide Buxtorf. Synag.

ſunt; iſtud autem munus, de quo hic ſermo eſt,
offertur de tritico, vide not. in nor rwW h.
loe. & R. Salom, ad Exod. c. 34. v. 2 2. num. 6 5,
confer. & D. Wagenlſeil. Sot. pag. 42 8. vide &*
vetſ. ſequ. 17. H. cap. item Num. c. 2 8. V. 26:.
n. 57. ac v, IOr b. cape D. 1 J,.

1

—
Ij. Eraui
17. Panem.
e,Deo, Ehe
Primitis Don.
tpir, 41, 4
19. Simul d
Pod. rerl.18
bawinibus,4
(vielickt)t
hoc elt muntd
Ein aieti
Nomſeptem⸗
guibus icieu
2git) de imer
ſontperſeriſt
20. Ragitet

—
390 Confet, Jun
n, quxad c:
14.06,. c). n
cbim, fol 5
y,de it ol.
19. Hrbt, nnn
15 Homer, de
anlec. 16. .
d. . 13, 1.
nachot, ol⸗
40 Nempe: ver
nus iſtud gu
(iferſumelt al
muNüs nofln
Princ, ac not i

37. Vel : quia illud offertur de hordeo, de quo tn deman
vide, quæ ſuprà ad v. IO. h. cap. num. 1 §. notata e. Mim pe

63, Coniet.

Adum idem ſig

opte Uniat

Gen. 110, 8
konſer. & verl,
e. 149. V. zben.

B. Nam panist

dur; zgni erd

(N.,NIHIEH

epiat numetere
Megre. Vetl 16.
Mawie hed.
ſhine umme.
n auctagint
ereris mnng norum.
Puliterlis crit i.
dies guinguageli⸗
Lod vetl. 16. M.
n dicete relis: ee⸗
hud munus Ho.
horded. . Vetl.
n.
—
col. 1, iine, in innd
ac hot. m. O Ne
7,,& Meuachot, ſol

leleninihgtel .
tofumm, ablunt hit 20

conrveniat ſenſui tentus
y quæ hit hadetuf,o⸗
enlrlitetelise ſinpliei.
conter duæ upt ady.

lant ſid. laleut a.

1.1zf.eelr Pinc ndi
ententin, gur hoe e
,aPprobatu

el ſeqn. 1 9, tih. ,
3, 0l . .
tue de hotceo, de n
,5,cap.nun. 19,ht

dot in n

O,a 34, N 1nnon 64

l. Sot. hag P1levige A

29. Hebr. WNαCπ , is panis alius eſt à« munere

nachot, fol. 45. b. & fol. 77. a. b.

CAb. XXIII

LEVITICI.

3–

4 — — . . — — — ⸗ —
I7. Ex habitationibus Veſtris] Non verò extrà 38. terram ( lſraliticatm.) Eod. v

er.

1I7. Panem Agitationis] i. e. Panem elevationis, 39. qui elevatur nomini excelſoſi.
e. Deo,) & hoc eſt munus iſtud novum, de que dictum eſt ſuprà. 40. Eod. verl. 17.

Primitiæ Domini] (Offeruntur iſtæ) antè omnia munera coœtera,) etiam munus Zelo-

typiæ, 41, quod venit de kordeo, non offertur de novo a ntè iſtos duos panes. Verſ
18. Kmul dum pane] i. e. Propter 42. panem, (ut ſit) debitum pani annexum. 43.
Eod. verſ. 18. Et munus eorum & libamina eorum] i. e. Sicuti convenit muneri & li-=

baminibus, quæ exponuntur de quolibet j

umento in textu, (qui agit de) libaminib US.

(videlicèt:) ernæ decimæ juvenco ac binæ decimæ arieti atque decima (una) agno, 44,
hoc eſt munus; libamina verò ſunt: dimidia pars zs Hin juvenco, ac tertia pars z8

Hin arieti & quarta pars 22 Hin agno. 45. Verſ. 19. Et ſfacietis hircum caprarum]

Num ſeptem agni & hircus, qui hic dicuntur, ſunt illi ipſi ſeptem agni & hircus, * de-

quibus dicitur in quintana recenſionum?

46 quando tu venis ad illum (textum, qui

agit) de juvencis & arietibus, 47. non ſunt iſti, dic nunc: iſti ſunt per ſe atque illi
ſunt per ſe, iſti offeruntur propter 4 8 panem; illi verò pro additamentis. 49. Verſ.

20. Et agitet illos ſacerdos agitione] Videlicèt, dum vivi erant, opus habebant agita-

GSggggg 2

38. Confer. Junii ac Tremellii not. 6. oc. vide eti-
aam, quæad cap. amtec. 22. V. 24. n. 80. Sc ad v.
14. h. cap. n. 29. notata ſunt, confer. & Seva-
chim, fol. 57. 6. & Menachot. Fol. 46. b. & fol.
57. b. iIt. Fol. 69. b. & †ol. 77. b. ir. ol. 7 §. a. &
FJol. 8 3. d. S 7ol. 84. a.

7S Homer, de quo ſupraà v. 10. h. cap. Vide verſ.

Antec. 16. h. Cap. n. 36. & nucn. 3 7. confer. &

Exod. c. 2 3. Vv. 16. n. 7 8. n. 90. & n. I. it. Me-

40. Nempè: verſu antec. 16. b. cap. non enim mu

nus iſtud, quod hic dicitur: panis primitisrum,

diverſum eſt ab illo, quod dict. v. 16. vocatur:
munus novum, vide Gur Arjeh l. 1 557 col. 1.
princ. ac not. in an n h. loc.

63. confer. & not in nan n h. loc.
2. Nam particula: y, quæ hic habetur, inter-
dum idem ſignificat, ac 77;n vel pawn i. e.
propter, uti aecipitur Exod. c. 2 8. v. 22. ubi vi-

de n. 110. & Exod. dict. c. 2 8. v. 23. n. 120.

confer. & verſ. ſequ. 19. h. cap, n. 48. & Exod.

c. 29. V. 36. n. 989.
A3. Nam panis tanquàm principale hic conſidera-

um, confer. Gur Arjehol, 15 5. col. I. med. &
. not. in p nD h. loc, ut & Jalkut Part. I.
Jol. 185. col. 4. circa fin. it, ſuprà v. 12. . cap.
n. 2 5. confer. & Menachot, fol. 45. b.
44. Vide Numer. c. 2 8. V. 12, n. 3 1. & dict. cap.
2§. V. 2 0. ac 21.
4 5. Vide Numer. dict. c. 2 8. v. 14.
* Hebr. Pyv). in MSto 2. habetur hic pluralis:
yW d. e. & hirci.
46. Sive: numerationis filiorum IHraelis, quo no-
mine venit liber quartus Moſis, vide, quæ ad
Exod. c. 30. Vv. 15. n. 3 6. notata ſunt, confer. &
vV. 2 5. H. cap. n. 59, & v. 37. u. 72.
47.‧ De quibus agitur Numer. c. 2 8. V. 11. S& ſeq.
ubi vide not.

48. Vide, quæ ad verſ. antec. 18. .cap. n. 42. no-
41. De quo vide Numer. c. 5 v. 15. ibique not. n.

tata ſunt, oonfer. & Numer. dict. c, 29. verſ. 15.
& not. ad librum Prec. ud. part. I. p. 9. b.
princ. it. not. in nas rw h. ſsr.
49: Vide ſuprà v. L. Z. cap. n. 11. G infrà v. 25.
hb. Cap. n. 58. confer. & Num. dict. c. 2 8. v. I „
n. 34. vide & Torat Cohanim ac tractat. Talm.
Sevachim, fol. 5 8. a. it. Menachot, fol. 4 5. a.
uti in ναh rW h. loc. ad marginem allegan-

tur; agni verò tanquam annexum ſeu acceflori-l

tur, confer. de additamentis & Levit. e. 15. v.

978 LEVI TICI. CAb. XXIII.
tione, ** forſitàͤn omnes: lex (hic) dicit: duo agni. † Eod. verſ. 2 0. Res ſanltd⸗
erunt] Quoniam pacifica unius hominis ſunt res ſanctæ leviores, 50. ideò (hic) o-
pus fuit, dicere de pacificis totius cœtus, quæ ſunt ſancta ſanctorum. Verſ. 22. Et
quium metetis] Denuèò repetit &11. (hic Scriptura, indicans, illos, qui non obſervant,)

transgredi duo præcepta negativa, 52. dicit R. Abdimi, * filius* R. Joſephi: ecquid

vidit Scriptura, ut conſtitueret iſtud (præceptum) in medio feſtorum ſolennium? (eſt
enim) Peſach & feſtum ſeptimanarum 53. ab iſta parte atque initium anni & dies
expiationis † ab altera parte, 54. (hoc ideò factum eſt,) nempè, ut doceat te, quòd
omnis, qui ſpicilegium, per oblivionem relictum atque angulum * agri dat pauperi,

ti convenit, † is perinde habeatur, ac ſi ædificet * domum Sanctuarii & pro ſe offerat

munera ſua 55. in illo (Sanctuario.) Eod. ven. 22. Relinques] i. e. Relinquito
coràm illis (pauperibus,) & ipſi † colligant, nec tu teneris*
Eod verf. 22. Ego (ſum) Dominus, Deus veſter] Verax (ac fidelis) ad rependendam-
mercedem. 56. Verfſ 24. Memoriale † clangoris] i. e. Memoriale verſaum (Bibli⸗
co-

* Confer. hie tract. Talm. Sevachim, fol. 62. b.] 53. Ita hic vertere volui rmvy de quo vide Bux-
uti ian pa — h. loc, ad marginem allegs- torf. Lex. Talm. fol. 1647. confer. & infiaà verſ.
tur, ubi vide ſis & notas, in quibus ex tractat. 3 6. b. cap. n. 67.
Talm. Menachot caput I. quod incipit an va † Hebr. 920 , in utroque MSto poſteà ad-
adducitur. ditur: M1 i. e, atque feſtum.
Hebr. νν iw, in ütroque MSto legitur:
n y i. e. cum duobus agnis „uti Junii
2c Tremellii verſio juxtà textum laerum habet.

†

ſtitutum præceptum iſtud, de quo hie ſermo eſt.
* Hebr. — &, in utroque Möto hic additur:

50. Hebr. n enn, vide quæ ſuprà ad Le-
vit. C. 2 I. Verſ. 22. n. 7 I. notata ſunt, confer, &
not. in 'nar n b. loc. it. Menachet, fol.
4 5. a. 6. & fol. 46. a. 6. & fol. 62. a. & Efachin,
Jol. 2 5. b. & Chagiga, fol. 17. b.
½ Hebr. oo71νονοë iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
en i, e. & quùm metetis, abſunt 4 MSto r.
7I. Nempè: id, de quo ſuprà Levit. c. 19. v. 9.
dictum eſt, ubi vide not. n,. 37. conſer. & Chu-
lin, fol. 13 1. b. & fol. 135. b. it. Maccot, Fol.
16. b

52. Confer. v. 3 1. B. cap. n. 6 3. vide & quæ ſuprà
ad Levit. c. 11. v. 3. n. 1 8. notata ſunt, it. tract.
Talm. Chulin, fol. 13 1. a. & fol. 137. a.
* Hebr. Maaα, ſic in Raſchi notis h. loc. in Jal-
kut Part. I1. ol. 186. col. 2. med. legitur:
H") quod exprimere poſſis: Verdimos vel
Ordem s, in MSto I. legitur: Oναεπ Abdimus
in MStoz. αις Abodimo.
„* Hebr. min, in MSto 2, pro eo legitur: 7 i.
e, 7 R. (Joſepho,)

i. e. & decimas.

† Hebr. N, abeſt iſtud hic ab utroque MSto.
* Hebr. aa in utroque MSto pro eo legitur:
i. e, conſtituat, ſtabiliat. 2S=ðèð
55. Nam pauperi qui dat vel ei aliquid relinquit,
H ne en en en i. e. ecce (ille perinde
habetur,) ac ſi det munus Domino, uti in Gur

muruò dat Domino, Proverb. c. 19, v. 17.
† Hebr. in MSto 2. poſteà legitur:
DPB i. e. veniunt atque auferunt. .
Hebr. * enR&& PR), ſic in M Sto . hic legitur.
*1*τ Confer. hie tract. Talm Bava kama, Fl. 94.
a. & Lemurah, fol. 6, a. item bPeah, c. 4. & 5.

gatur, ubi vide etiam notas.

½ Conter. hic Megilla, fol. 3 0. 6 & Roſch haſcha-

„.

auxiliari uni ex illis. ***

54. Inter iſta igitur feſta ſolennia medium fuit con-

Arjeh fol. 15 5. col. 2. princ. nam pauperi dans 4

prout in 'ban Ne b. loc. ad marginem alle-

56. Vide, quæ ad cap. antec. 2 2. v. 3 3,u. 10 9. no-⸗
tata ſunt, confer. & infrà Levit. cap. 2 6. verſ. I1.

N xu.

Corum, qun

fumuteßl
. Vell1
qur Cicubt
Gtione)
es tt) expiat
erpiatillosnt
Ptuta) dicitk
ſitx (de,) 4
guo illud
hie Scriptur⸗
a, 6). vel
inde atque

—

pa, fol, 11.
1
19.5 1t, fol
3 Conker, hic
in Gor Atſel
quod hic
RoW
memolialey
memorialia,
agunt de) on⸗
un p
maan, in M
Irad. Talm.

W/

Hyy. UiiGenel

Gur Arjeh⸗
Autemiſti Bil
turin Prigei
Prn d
lex, ſic in de
Mer. 6, 10,
16,9, 3z9. 5*
it ract Tan
fer & ſelkut
col. 3. a col
5. de quidus
1. 49. hotat⸗

59e Ided: in!
1. 19,elen.

CA.XII.
—

—
5o. ided (nie)o.
m. Verl 22. H.
inon oblerrant)
lolephi: Eegid
nſolennium e
itum anni & bie
1 docent te, gud
adri dar Pauperi,
rii & pro ſe ofkera
ie. Relingime
i uni er ilhs. 6

CA RIlIJI.
corum, qui continent) )) fi. e. memoriale, "atque verluum i. e. buccina-
rum, ut eis (Ifraelitis) in memoriam revocetur ligatio Iſaaci, pro quo oblatus eſt aries.

LEVITICI. 979

57. Verſ. 2 5§. Et offeretis ſacrißeium igne abſumendum] (Videlicèt:) additamenta, 58.
quæ dicuntur in quintana recenſionum. 579. Verſ. 27. Veruntamen] Omnes (di-
ctiones) & P½ %, quæ habentur in lege, ſuntreſtrictivæ 6ο. (ac ſi diceret:) iſte (di-
es **) expiat quidem eos, qui convertuntur (per pœnitentiam ad Deum;) non verèà

expiat illos, qui ſeſe non convertunt. 67. Verſ. 30. Perdam] Quoniam illa (Scri-

ptura) dicit — i. e. excidium 62. in quovis loco, nec ego ſcio, quodnam illud
ſit, (ideò,) dum illa dicit: α¾12 & ) i. e. & perdam, docet de ). i. e. excidio,
quod illud non ſit, niſi Ni. e. perditio. Verſ. 3 1. Omne opus &c.] (Hoc iterat
hic Scriptura, indicans, eum, qui non obſervat,) transgredi multa præcepta negati-
va, 63. vel (hoc ideò repetit,) ut dehortetur, ne opus aliquod faciant noctu, 64. per-

d rependendam. 1 inde atque interdiu. Verſ. 3 5, Convocatio ſantta] Sanctifica illum (diem feſtum)
Ae velnum (ibl l 6Ssgggeg 3 ope-=
(O⸗ .
nny de guo iige hul. na, fol. 1 I. a. & fol. 15. a. it. ol. 2 8. 5. & fol.[60. Exceptivæ, diminutivæ, Hebr. Pmyn, vide

roque i o holten ad⸗
ellum.
ennia eium fuitcon⸗
1, dequo hie leimo e.

ue Mto hie dlit:

die ab utrogue Mdr.

1810 gr eo legitlt:

orerb. 6. 19, V. 17.

Pollen lepitur:

gut aulellnt.
ein Mro , bic kgiiul

rBNaANa, ol. 4
1 ſten beah, e,4, & ,
, boc, ad wginen ,H

—

Olas.

,,K Nodh biil!
et

½ Confer. hici Numer. cap. 10. verſ. 10. num. 15.

ec, 12. V. 3z,n. 10 ,lo⸗ .
1 Lenit, ,45,26, 7ell

29. 56. it. Fol. 3 2. . Se TOl. 3 4. a. quæ fſuprà de hac voce ad Levit. g. 6. V. 2. D.
6. & infrà ad verſ. 39. b. cap. n. 75. notata ſunt,
in Gaur Arjeh fol. 155. col. 2. med. notatur, conſfer. & Raſchi not. ad Pialm. 107. V. 17.
quod hic juxtà nonnullos codices legatur: ]** Dies fſcil. expiationis, de iſto enim hoc verſu
He eee ene eee een enen i. e. 27. agitur, confer. j[oma, ol. 7 8. b. & foi. 96.
memoriale verſuum Biblicorum, (qui continent) a. it. 50ta, fol. 40. b. & Schevuot, Fol. 13. a. it.
memorialia, ut & tecordationem verſunm, (qui Keritut, fol. 7, a. & Chulin, ol. 10 1. .
agunt de) buccinis, ac ſcribitur ibidem: & 73 61. Confer. hie not. ad librzum Prec, Jud. part.
nn tD) i. e. ſic legit R. Mole, Ben Nach 2. P. 243:6, princ. it. tract. Talm. joma, Jol.
man, in MSto 2. etiam legitur H, confer.] 1. a. 6. & Jevammot, fol. 40. 2.

läalqni uioi, act. Talm. Roſch haſchana, fol. 32. a. 6. uti in 62. Sive: exterminium,; de quo vide ſuprà Levit.
Vel e Pan
ie ecce (lepeinde
16 Domino, i in Gut
rine. iln pabßell dins

c. 4. V. 2. n. 3., hbi plura de iſta exciſionis pœna,
57: Uti Geneſ. cap. 2 2. v. I 3. habetur, confer. hic confer. hic Joma, fol. 81. a. & Fol. 94. b. it. fol.
Gur Arjeh alleg. fol. 155. col. 2. med. verſus 86. a.
autem iſti Biblici, quorum hic fit mentio, dicun- 63. Vide, quæ fu tâ& ad verſ. 22. H. cap. n. 52. no=
tur in priacipio novi anni, in quo Deus judicat tata ſunt, conſer. & Joma, ol. 8 1. 6. & ol. 86.
n n 75 i. e. totum mundum tanquam a. it. Berachot, ol. 9., 6. & Peſachim, ol. 6⁹.
rex, ſic in not. o D h. loc. vide & Nu b. it. Roſeh halchana, ol. 9. 3. .
mer. c. 10. v. 10. n. 16. it. not. ad Eſai. c. 1. v. 64. Poſſes & ſic vertere: ut dehortetur (lex,) ne
16. n. 39. & n. 40. S& ad Pialm. 99. v. 16. n. 10. Obpas nocturnum perinde atque opas diurnum
it. tract. Talm. Roſh haſchana/ol, 16, a. fin. con faciant, confer. hic Gur Arjeh ol. 157. col. 2.
fer. & Jalkut Part. 1. ol. 186. col. 2. med, & med. ac fin. ubi Cribitur „ quòd lex ides iſtud
col. 3. ac col. 4. fanclat, 3 377 H e, rna, i. e. ut ihe lu-
5 ⁸. De quibus vide, quæ ſupr ad v. 19. h. cap. dat, quod etiam quinoctu (opus facit,) reus
n. 49. notata ſunt. ſit Niolati pracepti, de quo hic ſermo eſt,) con-
59. Id eſt: in libro quarto Molis, vide ſuprà dict. fer. not. in a ne . 100.
v. 19. h. GaP. H. 46, L

o NSV h. loc. allegatur, ubi vide & notas.

280 TEVITICI. CAp. XxII.

operimento (ſeu veſtimento) mundo &ε. aooratione; perinde ac in cœteris* diebus
feſtis (qui ſanctificantur) cibo 66 ac potu & veſtitu mundo atque oratione. Verfſ.
36. Detentio eſt] (Q vocatur, 67. ac ſi Deus diceret:) X i. e. detineo ego
vos apud me, res ſimilis eſt regi, qui ad convivium invitavit filios ſuos ad tot atque tot
dies; quando verò advenit tempus, qué illi dimittendi ſunt, (tunc illis rex) dicit:
quæs vos, filii mei, manete apud me adhùc unum diem, ſeparatio veſtra * dura (ac
gravis) mihi eſt. éê. Eod. verſ. 3 6. Omne opus ſervile] Etiam iſtud opus, quod vo-
bis eſt ſervile, quod, ſi non feceritis, inopiam marſupii ⁶9. vobis affert. Eod. verſ-
36. Non facieti] Forſtàn etiam dies profeſtus ſolennitatis 70. erit prohibitus quo-
ad opus ſervile? lex (hic) dicit: ai. e. hæc. 71, Verſ. 37. Nolocauftum & ma-

nas] Munus libaminum offertur ſimùl cum holocauſto. * Eod. verl. 37. Rem diei

** in dAie ſuo] i. e. Statutum, quod determinatum eſt in quintana recenſionum= 72.
Eod. verſ. 37. Rem diei in die ſuo] Ecce, ſi præteriit dies ejus, ceflat oblatio ejus. 73.
Verſ. 39. Veruntamen decimo quinto die celebmlitis] Munus pacificor um pro Cha-
giga, 74. forſitàn illud (feſtum) repellet Sabbathum? lex (hic) dicit: i. e. ve-
. B —— run-

⅛ Nutido, bpuro, Hebr. o Germ. in reinlicher
Klei dung / vel. mit ſchoͤnen Kleidern / uti u .
dæl vertunt.
* Hebt. N"), in MSto 2. jegitur: Nν 7* i. e.
Se cœterorum (dierum feſtorum ſolennia ob-
ſerva &c.) abſunt autem iſta, usque ad: mxy
N i, e. detentio eſt, 4 MSto i. .
66. Hebr. 22 &na, ſic in exemplari Hebraico, quo
uſus ſum, rectiusl:gitur, quàm in Bibliis Bux
torf. ubi: yanxnn habetur, confer. Jalkut Part.
1. fol. 1 87. col- 1. princ.
b7. 37:7 ſuprà ad verſ. 22. H. cap. n. 53.
notata ſunt, confer. hic tract. Talm. Succa, Ffol.
9. 2, b. & fo l. 27. a. S& fol. 2 8. . it. Beza ol.
30. 5. & Peſachim, Jol. 5. a. G Chagiga, Fol.
18. a.
xx diche. SarrDes in utroque MSto legitur:
SpnX“, res eadem cſt.
6 8. Vide notas ad librum Prec. Iud. part. 10 .
160. b. med. & p. 16 1. a. med. ubi ſimilia ex-
empla ſunt adducta.

69. Vel: pecuniæ jacturam ‚vide, quæ ſuprà ad

rverl. 8. h. cap. n. 1 5. notata ſunt, confer. & araft.
Talm. Chagiga, fol. 18. a.
70. Conſer, quæ ſupraà ad dict. verſ, 8. B. cap. n.
174notata ſunt.

71. Dieitur enim hogvery: && hy i. e. deten-

tio eſt, nimirum pyna Pn ee een dene
reN Ryà N i. e. illa ipſa (dies convo-
cationis ſanctæ, Prohibita eſt; non ver dies
profeſtus ſolennitatis prohibitus eſt quoad opus
faciendum, verba ſunt R. Joſe in lege Sacerdo-
tum, prout illa adducuntur in Gur Arieh oi.
154. col. 3. princ. confer. ſuprà Levit. c. 5. v.
19⸗ Sign.* variæ autem hac de e diunt Rabbino-
U opiniones, quas vide in Gur Arzch loc. al-
* Confer. hie tract. Talm. Meuachot, fol. 44. .
uti in tnan ne & loc. ad marginem allegatur,
ubivide etiam notss.
*„ Hebr. .a; iſta & ſe quentia, usque ad? da
pi. e tem diei, abiunt hic 4 MSto 1.

72,. Id eſt: in quarto libro Moſis, confer. ſupraà

verf. 19. h. cap. n. 46. innuitur autem hic Na-
mer. cap. 2 8⸗v. 11. & ſeqq. confer. Jalkut Fart.
1. fol. 187. col. 2. med. & fin. .
73. Dies enim iſte eſt peremptorius, vide hic P.
Fagii not. ad Parsphr. Chald. h. loc. it. Becho-
rot, fol. 17. a. & IT emurah, ol. 14. a.
74. Hebr. π%, hujus jura & lolennitates expli-
cantur peculisri tractatu Talmudico, qui in=
ſcribitur πä eſtque is liber duodecimus partis

ſecundæ operis Talmudici, confer, ſupra Levit.

§ 7*

—
untamen, 7
ſepten gies.
tum elt) ut me
batut) uodp
lanio non ſietel
menls ſeptimi
Vitatis 7h,

Ecelebrabitis
lem; ſed curſ
ſationes 91.

Kudusequ

G.V. ISe
1. mecvide &
haſchaga, /ol.

ſ. Hec partigun

de, ue zd rerl
Cimeck
dem ad unt &⸗
76, Perſedliones
quæ ided ſie ve
lacnifrium none
compenſue de⸗
cie ſeptigui, ic
1. V. 1. P. I.
Fi. . ſerl.39.

7. Coeirch, ne

nonumn intercal
Matth. c. 11. y
V, I9. . 1. .
2. Rr..
ſehana, ſl .
ſdenden ,2,
R Fal ic. uii
kgar.
„ ter ilor ſepten
la nudere i
eonſer bie eſgs
MRà, ſal 0

Cnx.

—
Kietiss diehi
gtione, Verl.
e. delineo ege
iipt anqne iot
ln rer) dieit:
n e ura ſa
Ppun quod ro.
n. bod veth.
rohibitns vo.
cagtan & nu.

137. Mn da

nfonum, j1,
litio eins 73
ronm Pro Cha⸗
1 Niͤe de⸗
tun⸗

N 8 &N &N

ipta (Cies conro .

K; non ven dies
us ell guoed opus
lein ege dacerdo⸗
rin Gur Areh ſel
pta Leit t ſl
leſe lunm Kabbino⸗

GurAeh loc. à⸗

Gchot, ſol.44, 5
ginechalegul

is, Kegbed: in

ois, conter, ſüpti

turautemn hie Na⸗

tonte, iltut a .

. . 2
totius, ſde hie B.
1,,loe in becho⸗

01, 14,4. “B
ojennienez ei .

AImudico, qun in⸗

uohinm e
13 evIt.
conſen uß 67.

CAP. XXIII. LEVITICI. 981
runtamen, 75, quandoquidem adſunt ei (feſtivitati ) completiones 76. per omnes

ſeptem dies. Eod. verſ. 39. Quando congregaveriti proventum terræ] (Hoc ſtatu-

tum eſt,] ut menfis iſte ſeptimus veniat (ſive incidat) in tempus collectionis, hine (pro-
batur,) quòd præceptum ſit datum (Ifraêlitis,) ut intercalarent annos, nam ſi interca-
latio non fieret, (poſſet accidere, ut) interdum media æſtate vel hyeme illa (feſtivitas
menſis ſeptimi) ineideret. 77. Eod. verſ. 39. Celebrabiti] (Nempè) pacifica feſti-
vitatis. 79. Eod. verſ. 39. Septem diebus] Si Caliquis) non obtulit iſto (die,) adfe-
rat illo, 79. forſitàn offerent (vel offerre debent) omnibus ſeptem (diebus?) lex dicit:
& celebrabitis illum, 80. diem ſcil. unum & non amplius, idque juxtà ſenſum litera-
lem; ſed cur (hic) dicitur: ſeptem? (nimirùm hoc ideò dictum eſt) quoad compen-
ſationes. 81. Verſ. 40. Germen arboris ſpecioſum] Arborem (ſumetis.) cu jus lignum
& fructus æqualem habent ſaporem. 8. Eod. v. 40., Secieſam i. e. Quod ſit ſpeci-
oſum

. ₰ℳ

c. 7. v. 1 5. n, 54. & Gur Arjeh fol. 15 5. col.
2. med. vide & num. 78. R verſ. confer. & Roſch
haſchana, ſol. 7. a.
75. Hæc particula eſt reſtrictiva ſive exceptiva, vi-

de, quæ ad verſ. 27. . cap. n. 60. notata ſunt,

ſenſus itaque eſt, quod non repellat, quandoqui-
dem adſunt &c. :
76. Perfectiones, compenſationes, Hebr. probn,
quæ ideò fic vocantur, quia is, qui debitum
lacrificium non obtulit in principio feſti, poterit

compenſfare defectum iſtum, offerendo quovis ,
die ſeptidui, vide Lightfoot. in Act. A poſtol. c.
Z. v. 1. p. 1 9. & ſeq, edit. Lipſienſ. confer. n.

81. H. verſ. 39.

4.

norum intercalatio ſeeret, confer, Lightfoot, ad
Matth. c. 12z. v. I. p. 341. & ad Matth c. 2 1.

v, 19. D. I. p. 41 5. edit. Lipſ. vide & ſupra v.
2. p. cap. n. 2. & V. 4, . 9. confer. & Roſch ha

ſchana, fol. 7. a. & Peſachim, fol. 5. a.

I anté n. 74. H. veri. notata ſunt, ut & Chagi-
ga fol. 10. uti in p-r me ad marginem al-
ſegaattt.
79. Vel: adferre poterit aliò die; qui tamen ſit
inter illos feptem dies.

go. ſta numero ſingulari habetur verſu 41. b. cap.

confer. hic Peſachim, fol. 3 8. a. & Succa, ſol.

1Ie & it, Ol. 2 0. 63 & fol. 2 9,.˙6. it. ſol. 30. a.

8SS l. 33. a. it. Fol. 34 b6. & fol. 41 b. & fol-43.
. it. Megilla, fol. 20. b.
81. Nempe, ut, qui debitum ſacrificium non ob-
tulit in principio feſti, iſtud facere poſſit alio die,
qui eſt inter illos ſeptem dies, vide, quæ num.
756. &α n. 79. H. verie 3 9. notata ſunt, confer. de
Namer. c. 2 §. V. 14. n. 3 7.
*Hebr. w y y, im MSto r. legitur
WS e O.hυ., i. e. ut ſapor arboris ejus ſit-
ſicuti (ſapor) fructus ejus; in MSto z. habe-
tur: n en Dye i. e ut ſapor arbo⸗
ris ejus ſimilis ſit (ſapor?) fructus ejus,„ res ea-
dem eſt diverſis verbis, confer- libr. Prec. Jud.

Part. I. Pag. 159,a. princ.
77,. Quocircà, ne iſtud eveniret, opus fuñt, ut an-

82. Id eſt, ut ſapor arboris idem ſit, ac ſapor fru-
(ctus, Hebr. 9 yn VvN Syv ſicuti in
Gar Arjeh ol. T55. col. 3. med. habetur, ratio
iſtius expoſitionis R abbinicæ ibidem adducitur,
nempè,; quia hic ſetiptum eſt xy vg, cum ſcri-

Di debuiſſet vy: ., ſi intelligendus eſſet fru-
7 §. Vel: Chagiga, Hebr. oiconfes, quæ pau-.

Qdus arboris, qui diverſum habet ſaporem ab ar-
boris ipfius ſapore, emacumen Judaicum à con-
fer. Ralſchi not. ad Geneſ c. I. V. 11. n. 84.6*
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. it, Bux-
torf, Synag. Jud. cap. 21, pag. m. 45 3. & ſeqq.
vide & Torat Cohanim, prout in =or ,
. loc. ad marginem allegatur, item Sukka fol.

324. b. & fol. 3 5. a item Berachot, fol. 57. a-
&τς Menachot, Jol. 27. 22. .

582

rLEVITICI.

CAbP. XXIV.

oſum in arbore ſua de anno in annum, idque eſt NNd. 33. Eod. verfſ. 40. Spa-
cbas palmarum] Deeſt (in voce 9 i. e, ſpathæ, litera) Vau, ut doceat (te Scriptu-
ra,) quòd non niſi una eſſe debeat. 84. Eod. verſ. 4&. Et ramum arbeoris denſæa] Cu-

jus rami ſint contorti veluti funes & laquei, cujusmodi eſt myrtus, quæ facta eſt inſtar

funiculi. 8ů⁰. Verſ.-42. Indigena] Qui eſt de genere Hraëlitico. 386. Eod. venſ.

42. In Iſrasle] (Hoc dicit hic Scriptura,) ut includat etiam proſelytos. 87. Verfſ.
43. Quôa in tabernaculis N* babitre ſecerim] (Nempè:) nubes gloriæ. 88.

CAP.

XXIV.

Erſ. 2. Præcipe ffliis Wſrazlis] Fic textus, (qui continet præceptum de lumini-
bus (accendendis;) & ſectio (illa, quæ incipit:) tu verò præcipe, i. non fuit
dicta, niſi juxtà ordinem operis tabernaculi, ut exponeret, quid opus eſſet ad

cande

labrum atque hie eſt ſenſus literalis (illius Sectionis:) tu verò tandem præcipies
fliis IHfraelis ca de re. 2. Eod. verſ. 2. Oleum oliva purum] Tria olea egrediuntur

Ex

X Conter. hic Bucca, fol. 34. . & ol. 35. a.
83. Hanc dictionem communiter exponunt; ma-
lum citreum, confer. P. Fagii no-, ad Paraphr.
Chald. b. loc, & Buxtorf. Synag. Jud. dict cap.

2 1. pag. 454.

84. Scil. ſpatha, ſive: ramus unus, German, ein

Zweig / conter. Buxt. Synag. Jud. dict. c. 2 1. p.
4 5 5. & Gar Arjeh Jol. 155. col. 3. med. ac
not. in man MnB , loc. it. Succa, fol. 5 I. a.
& ol. 32. a. it. Fol. 34. ⁵. & fol. 45.b.

385. Confer. & hic P. Fag. & Buxtorf. Synag.- Jud.

loc. alleg. it. Jalkut Part.

1. Fol. 187. col. 3.
med. & col. 4, it. Succa, Jol. 32. 6. & ol. 3 3.
b. it. ol. 44. 2.

36. Sic dictionem &, quæ hic habetur, expli-

cationis gratia cum autore Vulgatæ Latinæ ver-

tere volui. . .
87. Confer. hic Torat Cohanim, uti in pan mo
b. loc. ad marginem allegatur.
tX Confes, hic Schabbat. fol. 131.
chim, Fol. 5. a. it. Sueca, Jol1 1. b. & ol. 43.
a. b. & Chagiga, fol 9. a. & 1. 10. b. it. Eru-
vin, l 3. a. it. Peſachim. l. 77. a. & Roſch
haſchana, ol. 2 4. a. it. Megilla, Jl. 31. a. & l.
32.a.

g⁸. Tradunt Rabbini, ſeptem nubescomisas

b & Peſa

eſſe populum Iſraeliticum in deietto, conter.
not. ad librum Prec. Jud. part. 2 p. 102: a. fin.
vide & Numer. c. 26. v. 1 3. ibique not. n. 22.
ac Deuteron. c. 10. v. 6. in Raſchi not, n. I1.
it. Gur Arſeh ol. 1 5 5. col. 3: fin. ac Torat Co-
hanim, ut & tractat. Talm. Sukka, Yol. 2. a. &
Fol. TS. prout in e M . loc. allegantur ad
marginem, cohter. id. tract. Succa, El. 2. b. &
Jol. 6. b. & ol. 9. b. it. ol. 26. a. & Fol. 27. a.
lt. fol. 2 8. a. b. & ol. 3 6. b. it. ol. 37. a. &
Kidduſchin, fol. 34. a. it. Sanhedrin, fol. 4. a.
& Sevachim, fol. 37. b. & Erachin, Fal. 3. a. it.
Nedatim, fol. 78. b. & Bava batta, fol. 120. b.
it. Menachot, l. 72. a. b.
I. Sectio iſta incipit ab Exodi capite 27. Y. 27. &
continuatur usque ad gapitis 30. verſum 12. eò
excluso.
2. Nempè: dabis iſtud præceptum, quod hic ka
betur idque fuſius exponitur, in Gur Arjeh ol.

15 5. col. 3. circà fin. explicatur, quòd ſectio:.

quæ incipit Exodi dict. cap. 27. v. 27. contineat
APræceptum Aee In W) O) i. e. de conſi-
ciendo oleo ad luminare; hice verò textus dica-
tur: eN WNπ , ie. de accendendis Ix-
cernis,

exdlira, guorun
in Mrob 3.
de noctead nod
indiem. Ve.
ſimonium; Na
monium omnib
Populolltalii⸗

.

tein (olei) certer⸗
ebat acerdos)

. que pocks; 9. 1

. 11. 9
dimidia parte ſen
„

Data eſt. 13.
Plicatio, gur er

3. Et quidem fl.

Dpywo boc

fins anis quinta
Oblationidas rel
4. Hebr. d m
Ge iſto librota).
tara ſant.
ſ. Nide gux d en
rod e, 19, 41

Hebr. enen i

W ie, omnibe
MKo 2 hoe gi
Poſt verd: gnde

Populolltaelitiec

6. Hebr vn v
aeague be hael
44 Rxos. d. 6.1

korat Cohamim

11. 6, miin
matginem.

7. ldelh: omnibus

ne urem ſbici

fHGijſclz

Mrr.

—
lrerſ 40 Ge.
cenſtehetigt.
r fache elkinſter
6. Pod. verſ.
106, 87, Verl.
ir.

tumn de luminl⸗
ipe, 1. non fuit
nidops ellet ad
zodem pretipies
dles egreciuntut
el

—

Qtibus longiſſimis menſis Thebeth,

in ge elto, conlen,
l, 11,. 102 nlin
ibique not, 0,22.
n Ralchi not de .
3 Kin ToladtCo
gukk fol. 1 4 8&
,oe alegantig ad
SSucca, Eel 1. &
16. 1.§ l. 27,2.
b. /l. 37. 2 &
Zanheitin, /0l⸗4,4.
nn hig, it

batia, ,ol. 110, b.

caite 1. .1,, S
i 10, detlam %

n gnod hie ti⸗
n Gor Arſeh /l.
17. N 17, collit
„Nie. deconl .
e ed tenis dir
ſol. 155. col. 3. fin. ſenlus eſt: tantum olei da-

calur, gu

CAb. XxXIV.

LEVITICI.

983

. . .* . * . — —
ex oliva, quorum primum vocatur i. e. purum; explicantur autem illa (tria olea-)

in Nrep, 3. & in lege Sacerdotum. 4.

de nocte ad noctem, veluti holocauſtum (dicitur) N,

in diem. Verſ. 3. Pelum teſtimonii]

Eod. verſ. 2. Jugiter] (Hebr. Ni. e.)

5. quod non eſt, niſi de dic

Quod eſt antè arcam (fœderis,) quæ vocatur te-

ſtimonium; Rabbini noſtri † id explicant de lucerna occidentali, 6. quæ eſt teſti-

monium omnibus, qui veniunt in mundum, 7.
populo lſraëlitico, nam (ſacerdos) dabat in illam
tem (olei) cœterarum (lucernarum,) quæ ei
ebat (ſacerdos) atque in ea deſinebat. Eod. verſ.

quòd Divina præſentia requieſcat in
(Iucernam) oleum juxtà quantita-
8. aſſociatæ erant; ab illa autem incipi-
3·‧ Aptabit illam 4 veſpere usque ad

mane] i. e. Aptabit illam (lucernam) aptatione, quæ convenit menſuræ uniuscujus-

ue noctis; 9. illius autem æſtimationem 10,
9

ſapientes (Rabbini) expoſuerunt de-

dimidia parte ſextarii 11. pro unaquaque lucerna eaque menſura ſuſſicit etiam no-

nata eſt. 13.
plicatio, quæ exponit,

12. & hæc menſura ab illis (KRabbinis) determi-
Verſ. 4. Candelabrum purum] Quod (fuit ex) auro puro, alia eſt ex-
(iſtud intelligendum eſſe] de puritate candelabri, quia illud

Trepur⸗

3. Et quidem fol. 86. a. 6. uti ad marginem in
WR N9W h, loc. allegatur; eſt autem is liber ter-
tius partis quintæ operis Talmudici, tractans de
oblationibus veſpertinie,
4. Hebr. Sunn nn, Torat Cohanim, vide, quæ
de iſto libro cap. antec. 2 3. v. 8. num. 16. no-
tata ſunt.

5. Vide quæ ad Exod. c. 27. v. 20. n. 118, & ad;

Exod. c. 29. v. 42. n. 13 3. notata ſunt.
† Hebr. ran iſtud & ſequentia usque ad: yh
Na i. e, omnibus, qui veniunt &c. abſunt ₰

MSto 2. hoc quidem loco ; addita autem ſunt

poſt verba: quòd Divina præſentia requieſcat in
populo Iſraẽſiticco.

6. Hebr. acdyn 33, vide not. in a ri, ut

S&μ ea, quæ de hac lucerna occidentali notata ſunt
ad Exod. dict. c. 27. v. 20., num. 118. confer. 8
Torat Cohanim ac tract. Talm. Schabbat, fol.

22. b. uti in nndn ne b, loc. allegantur ad

marginem. . .
7. Id eſt: omnibus hominibus, qui nati ſunt &
hanc lucem aſpiciunt.
2. Nempè: lucernæ occidentali, de qua hic ſermo
eſt, confer. Gur Arjeh oel. 109. Col. 1. fin. ac

bat in unam lucernam, quantum in alteram, con-
fer. hie Jalkut Part. 1. Fol. 19. col. 2. med.
9; Hoc autem non eſt intelligendum de menſura
ſeu quantitate olei pro qualibet nocte myy upa
i. e. per ſe ac ſeparatim. (non enim quantitas ſi-
ve menſura ejus accurata ſciri potuit;) Ied ſuit
Swys va een ge i. e. quantitas ejus
ſecundum noctes (menſis) Thebeth (qui De-
cembri noſtro ferè reſpondet,) quæ ſuut longis-
ſimæ Jna ee dnn rer i. e. Sec ſi quid
(olei) ſuperfuerit, id nihil referebat, ſic in Gur
Arjeh f. 15 5. col. 4. med. habetur, conf. & TPorat
Cohanim, uti ia Ea ' . oc. allegatur ad
marginem.
10. Sive: quantitatem, Hebr. yw, conler. quæ
ſuprà ad Levit c. 14⸗ V. 47. n. 9 8. de hac voce
notata ſunt. “
II. Hebr. My, quæ eſt menſura liquidorum minĩ.
ma, ſex ova continens, confer. hic tract Talm.
Sevachim, fol. 12. a && Menachot, fol. 9. a. b.
12. Hie menſis luna ioni Decembris noſiri maxi-
mam partem reſpondet, vid. num. antec. 9. .
13. Eaque menſura determinata fuit, ſive crasſius
fuerit ellychnium ſive tenuius, uti in Gur Arjeh

dict. fol. 155. col 4. med. habetur.
Hhhhhh -

2³4

LEVITICI.

CAP. XXIV.

repurgabat (ſacerdos) & à cinere priùs 14. mundabat. Verſ. 6. Sex in ordinem:]
1. e. Sex placentæ ſint ordo unus. 15. Eod. verſ. 6. Menſa pura] i. e. Ex auro pu⸗-
10 (confecta;) alia expoſitio (id intelligit) de puritate menſæ, ne * furculæ 16. exal-
tarent panem à ſuperficie menſæ. 17. Verſ. 7. Et dabis ſuper ordinem] Super 18.
unumquemque ex duobus ordinibus fuerunt † duæ acerræ 19. thuris, unicuique (a-
cetræ inerat) plenus pugillus (thuris.) Eod. verſ. 7. Et erit] Thus illud pani in mo-
nimentum, nam de pane (iſto) nequidquam (incendebatur) excelſo (Deo;) ſed thu⸗
adolebatur, 20. quando illum (panem auferebant unoquoque Sabbatho, idque (thus
erat) in monimentum. Eod. verſ. 7. Pani] Quia per illud (thus) recordatio ipſius
(panis) fiebat apud Deum, perinde ac pugillus, qui erat memoriale oblationis. Eod.
verſ 7. Et erit *] (Nempé:) oblatio iſta, nam quodcunque venit ex proventu (ter⸗
ræ) ſub regula oblationis 21. comp rehenditur. Verſ. 9. Et comedant ** illum] Re-
fert (id hic Scriptura) ad DrNi. e. panem, quæ (vox in linguâà Hebræâ) eſt generis
maſculini. Verſ. 10. Et egreſus eſt filius mulieris Iſzaslitiadis] Undenam egreſius eſt?

R. Le-

14. Hebr. mrn i. e. ab initio, nempè: antequam

accenderentur lucernæ, repurgabat ſacerdos
candelabrum 4 cinere, confer. Menachot, fol.

29. 2.

15. Sive: ſeries una, id enien Hebr. 3en
ſignifieat, conter. not. in 'nan ine . loc. i .

tem Menachot, fol. 76. a. b. & fol. 94. a. & 1.
9 8. a.
* Hebr. N, in MSto 2. negatio ifla omiſſa eſt,
juxtà quam lectionem lenſus eſt: ut furculæ ex-
altarent panem & c.
16. Hebr. E. Oun, de quibus vide, quæ ad Exod.
c. 2 5. Vv. 29. n. 9 5. notata ſunt.
17. Nec efſet reen ſn eben i. e. inter-
vallum (ſeu ſpatium) inter menſam & panem
ſic in Gur Arjeh fol. 155. col. 4. med. vide &
not. ad Exod. c. 2 5. V. 29. n. 9 5. item tract.
Talm. Chagiga fol. 2 5. b. & Menachot, fol. 29
a. b. & ſol. 97. ac Torat Cohanim, uti in
Bynom M hic allegatur, ubi vide & notas, in
quibus res iſta ſic exponitur, nempè, quòd furcu-
læ fuerint ſuprà menſam, quibus panis facier in-
cumbebat eæque erant inter unuquemq; panem;
aſt ſuper menſam ipſam non erat calamus ſeu
furcula; ſed panis infimus incumbebat menſæ

18. Confer. hic Sota, ol. 37. a. & Menachot, fol.

62, a. b. & fol. 9 8. , in notis ad librum Prec.

Jud. part. 2. P. 222. a. fin. & p. 25 8. b. fin. par-
ticula 7 i. e, ſuper, exponitur, hic ſignificare
ixde i, e. juxtà, & Ggnificationis jſtius exem:
plum ibidem ex S. Scriptura adducitur ex Nu-
mer. c. z. v. 20, ubi yy exponitur yx& i e.
juxta illum, vide Raſchi nor. ibid. ur & Torat
Cohanim, ſicuti in ar rbw b. loc. allegatur
ad marginem, in notis quoque S'non mnboe
particula 7y exponitur v&i. e, juxtà.
† Hebf. ", in MSto 1. pro eo legitur: 11 i. er ec
ce, in MSto 2, habetur i, e, ecce (duæ acerræ
cap. 2 5. v. 29. num. 8 ⅛,
20, Confer. Exod. c. 29. v. 2 3. n. 61. vide & not.
ad librum Prec. Jud. dict. part. 2. p. 222. a.
fin. & p. 25 8. b. fin.
* Confer. hic not. ad Numer, c. 5. v. 2 6. Sign. *

i. e. & egrefſus eſt (filius &c.) abſunt hie ab u-
troque MSto.

21. Vel: fub generali ſignificatione (vocis) ob-

tur, vide de hac voce
Hebr.
**— Confer. hic Joma,

Jol. 17. b. & fol. 34. a. &
Menachot, ol. 2 1.

b it. Bava batra, ol. 142.

a. & Sanhedtin, f. 2 1.a, &ι Avoda Sars, f.10, b.

19. Phialæ, ſcutellæ, Hebr. da, vide Exod. dit,

** Hebr. Arwsh, iſtud & ſequentia, usque ad: Nx

(L. WIy.
—
R Leri dicit
Pta habetur, e
(uoge babbe
Gat buccellam
det!)per admit
n 1, dicit:
tun renerat en
gid tibihie te
ptum elt: unn
trum ſuorum,
demnatus, g⸗
iu uri Ayyj
luuer füint hFael
rett 1o. Bjr
Renr pailia]

——
11 Sire: ge mun
habetut, hec en
erſa antet. 9.,.
tutum perpetun
Rrn idel: &
deyxionem iſtoru
Ribbini, gudil
gretlus lt, i ee n
in notis o
13. Nenpt: geye
ſiagalis Sabdath
colamDomino
in lilom ac ſocu
(i, conter, 1
med.
14, RKiilde: daden
cap, habetut,
eol 4 in. fa

i b .

Hebe Op dn .

Vel nen Hebr. w ne
lationis, quæ dicitur Hebr. nm, comprehendi-

plufa in Buxtorf, Dictionar.

Ywiee. bucc⸗
1. Hebr, Nbn

ſine Genan gi⸗

i Plnn ge hae

le Shneit ld

“Rſ ddietin huigz

AA.N.

— —
ex in rainen.

eule 16, e.
en) Soper 11.
wbnicigeſe.
lud Pani inmo-.
(Deo;)ſed thus
ho, iügue thu
tecordalio iplos
Oblationis Hod.
er proventuctet⸗
At Pilun Be⸗

brai) eſt genens

natn egellus elt)
Re⸗
8P.2 1. b. nn. pal⸗
nitur, hie ſorifiene
Cationis iſius exem
Ara aAddueitur ex Nu.
eNponitur N e.
not. ibid. ur & Totat
TNdo h lor, Aleoatur
guoque On Nn
Kie, unti.

eo keginl: i e ee.

i, e ecce Guæ Ne

n, ſide aod, d.

1.n. 61. fige & not.

6. palt, 1 P. 111, 40.

CAP. XXIV.

LEVITICI.

98 5

trum ſuorum, 29. ingreſſus eſt (itaque)

Verſ. 10.

R. Levi dicit: de ſeculo 22., ſuo exiit; R. Berachia dicit: de verſiculo, 23.
prãà habetur, exiit, ſubſannando (quippe) dixit filius iſte mulieris Iſraélitidis:
quoque Sabbatho aptabit illum 24. (cùm tamen) mos ſit regis,
dat buccellam calidam, an fortè (Deus) buccellam frigidam * novem dierum (come-
det?) per admirationem (vel per interrogationem dixit iſte impius verba illa;) Miſch-
na ¹½5. dicit: 26. & domo judicii Moſis exiit (filius mulieris Iſraelitidis) condemna-
tus, venerat (enim,) ut figeret tentorium ſuum in caſtris Danitarum, dixerunt ei: ec-
Qquid tibi hic rei eſt? 27. ille reſpondit eis: ex filiis † Dan ego ſum, dixerunt ei: ſcri-
ptum eſt: unusquisque 28. juxtà vexillum ſuum cum ſignis ſecundàùm domum pa-

qui ſu⸗
) uno-
ut quotidiè * come-

domum judicii Moſis; 30, ſed exiit con-

demnatus, (quapropter ille) ſtetit ac blasphemavit (nomen Domini.) Eod. verſ. 10.
Eiliu viri Riyptii] Is fuit Egyptius, quem interfecerat Moſes. 31. Eod. verſ. 10.
Inter ſilios Izazlis] Nimirùm proſelytus 32.

erat factus (ſilius iſtius Egyptii.) Eod.

Etjurgatiſunt in caſtris] Propter negotium caſtrorum. 33. Eod. verſ. 10.
Et rir raslita] Is fuerat adverſarius ejus (E.gyptii,) qui illum prohibuerat, ne is ten-

Hhhhhͦᷣ 2 tori⸗-

22 Sive: de mundo ſuo, Hebr. myn, prout hic
habetur, hæc expoſitio inde nata eſt, quoniam
verſu antec. 9. h. cap. dicitur: y prii. e. ſta
tutum perpetuum, & hoc verſu 10. habetur:
Nx), id eſt: & egreſſus eſt, ideò propter con-
nexionem iſtorum duorum verſaum expoſuerunt
Rabhini, quòd iſte mnyn i. e. de ſeculo ſuo e-
greſſus ſit, i. e. mortis ſupplic io aſtectus ſit, ſie
in notis pon mev hic explicatur.
2 3. Nempè: de verſu octavo h. cap. ubi habetur:
ſingulis Sabbathis ordinet panes propoſitionis
coràm Domino &c. quem verſiculum impius iſte
in rilum ac jocum vertit, uti hic R. Berechia di
cit, confer. Jalkut Part. 1. Fol. 189. col. 4.
med.
24. Scilicèt: panem, ſicuti ſuprà dict. verſ. g. h.

en c, 5...24. Mon.

Uentia, Rque 34: NN) .

Sc.) ablutbie ꝛbu⸗

eaianel eß) ob⸗ “
.T, complehengi⸗ .

in Bogtolt, Dickiona,

17 b. a ,ol 14 4
Zina balta, /0, 1431
Aroda dale, 1,

5

col. 4. fin. & fol. 1¹
paR PRD h. loc.
Hebr. ) 2n, abſunt iſta ab utroque MSto.
N Hebr. 2 & e, in MSto z. prO eo legitur:
y P i. e. buccellam pauperis.
2 5. Hebr. & any, ſic vocatur textus Talmudicus

56. col: I. princ ac not. in

è

ſine Gemara, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 26 11.

ubi plura de hac voce, confer. & Joh. Seldenus
Qe Synedr. lib. 2. c. I. pag. II. edit. Amſtelod

cap. habetur, confer, hic Gur Arjeh fol. 155.

vide ſis ibidem.
26. ZSeldenus loco alleg. vertit: ex traditionibus
recipitur.
27. Vel: quid tibi cum hoc loco
ibidem tranſtulit.
† Hebr. uan, in utroque MSte pre ee legitur
Man i. e. ex filiabus, re cins, ut puto.
2 8. Hebr. P'z i. e. vir, non mulier; tu verò non
ex viro Iſfraelita, ſed ſolum ex muliere Iſraeëlitide
natus es. H
29. Sicuti Numer. eap, 2. V. 2. habetur, confer.
Jalkut Part. 1I. Fol. 189, col. 4. circà fin. S Fol.
19 0. col. I. princ.
30. Vel: actionem inſtituit in prætorio Moſaico,
prout Seldenus alleg. lor. vertit.
3 1. De quo Exod. cap. 2, V. 12., confer Gur Ar-
jeh fol. 156. col, I., med. ubi ratio hujus expo-
ſitionis adducitur, vide & notas in pan en
b. 0oo. “
32. Confer. & hic Gur Arjeh dict. ol. 156. col. 1.
circà fin. ac not. in of m h. loc.
33. Nempè: quia filius iſte viri Epyptii tentori-
um ſuum figere voluerat in caſtris Danitarum,
ſicuti paulo ante hoc verſu 10. dictum eſt; in
MStOI. ordo verborum quoad hunc verſum 10.
G& ſequ. 11, mutatus eſt. .

ſicuti Seldenus

“

Abi etiam huius loci veriio Latina habetur, quam

„*✕

*

986 LEVITICI.

torium ſuum figeret (in caſtris Danitaru *) Verſ. 11. Ee blasphemavit] (Hebr.
P ) juxtà Targum ejus eſt )) i. e. & expreſſit, 34., nam diſertè nominaverat
unicum (Dei) nomen 35, idque contumeliâà affecerat; eſt autem illud nomen

Mnnnnnnn

Nomen autem matris ejus erat Schelomit, ſilia Dibri] Laus Iſraëlitarum † (hic contine-
tur,) Scriptura enim manifeſtavit illam (mulierem,) eum in finem, ut indicaret, quòd

ipſa ſola fuerit ſcortum. 37. Eod, verſ. I1I. Schelomit] (NDν ideò dicta fuit.)

quia garrula extitit (dicens:) i. e. pax ſit tibi, 38. pax ſit tibi, * pax vobis, lo=
quax enim erat & omnes ſalutabat. Eod. verſ. I I. Elia Dibri ** de tribu Dan] Re-
fert (hic Scriptura,) quòd improbus turpitudinis (ſeu ignominiæ) notam tàm ſibi i-
pſi, † quàm patri ſuo tribuique ſuæ aſfricet, huic ſimile eſt illud: Ahaliab, filius A-
chiſamach, de tribu Dan, 39. idque in laudem (dicitur) & ipſius & patris ?** tribus-
que ſuæ. Verſ. 12. Et paſuerunt illum] Solum, nec ſimul cum ipſo poſuerunt eum,

qui (ligna Sabbatho) collegerat, 40. ambo enim (deliquerant) eodem tempore, 44.

2 *£
ſed
di, Hebræis uſitata, confer. Exod. c. 2. v. I 1. H. 44.

*Hebr. 7y 7., iſta repetitio abeſt ab utroque
MSto.

ac noverant quidem (Iſraelitæ,) quòd is, qui (ligna) collegerat, eſſet reus mortis

—

34. Confer. infrà verſ. 16. . eap. n. 4 8. & P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. it. tractar.
Talm. Sanhedrin, Fol. 5 6. a. uti in e nD,
bh. loc. allegatur ad marginem.
35 Nomen Dei proprium ac ſeparatum, Hebr.
N w, vide num., ſeq. 3 6. & infrà verſ.
16. hH. cap. n. 4 8. confer. & D. Maji Theol. Jud.
Loc. 20. §. 6. p. mihi 286. ac Jalkut Part. 1.
Jol. 19 0. col. 1. med. ⸗
36. Vel: ſeparatum, Hebr. npe , de quo
vide plurs apud Buxtorf. in Lex. Talm. & P. Fag.
in not. ad Paraphr. Chald. . koc. ac D. Maji loc.
alleg. it. infr. v. 16., h. cap, n. 49.
† Hebr. av, in MSto I. poſteà additur:
NX1. e. iſtud (ſcil. fuit,) in MSto 2. verbis iſtis
præmittitur: ν i., e. ut enarrat, (cil, laudem
Iſrae litarum.
37. Nam cum viro Æ gyptio, juxtà Rabbinorum
opinionem, illa rem habuerat, ex quo filium i-
ſtum conceperat, qui poſteà nomen Dei blasphe-
mavit, vide Exod. c. 2. v. I I. n. 44. licèt enim
illa fœmina Iſraëlitica ignorans rem habuerit
ecum Ægyptio; tamen appellaturinn, quoni-
am ya i. e. rem habuit cum alienigena,
uti in Gur Arjeh ol. 156. col. 2. pring. habetur,
confer. & not. in Sman now h. loc.
118, Id eſt: ſalye, eſt enim hæc formula ſalutan-

iee eee e e e wmenn deen i. e:

quocircà illa contemptui futt.
† Hebr, 9 &), abſunt iſta hic à MSto 2.
39. Prout Exod. cap. 3 5. v. 34. habetur.

MpPH nav, i. e, & (in) laudem familiæ ſuæx
(& in laudem tribus ſuæ,.) .
40. De quo vide Numer. cap. 1 5. verſ. 3 2. confer.
not. in τν D* h. loc. .
41. Sic h&& a hic interpretor, confer. quoad
hanc ſignificationem R. Salom. not. ad Geneſ.
c. 2 5. v. 2 0. & ad Ezech. c.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1841.

) 2 N 19 WW
dicitur enim,

mos-

3 8. v. 17. vide Huheew
* Atque ita erat p y i. e. gravius peccaverat,
quàm alter, qui maledixerat, is enim erat y*'I
9i, e. levius peccaverat, ſic in not. Dmar DeͤH
h, loc. poſt vocem iſtam qrppa i. e. morris (re-
us) in MSto 2. locus iſte ſic legitur: hrn eH
3 7 re e i. e.
qui profanat illud (Sabbzꝛtum)
(oner. Buxtort,l

CAb. xXIV.

(Dei)
explicitum, 36, quod ille (Egyptii filius) audiverat de (monte) Sinai. Eod. verſ. II.

„ Hebr. a Do, in utroque MSto poſteà additur-

(Dibri Hebr. Mas filia dicta fuit quoniam)
ra i, e. loquebatur cum omnibus hominibus,

X Hebr. DaN, in utroque MSto hic additur?:

CNNN.
— —
ſAnontnarifel
tet) ided dicin
elet; 43 atdel
ſes guic ticlench
Vet: 14. B'/
Setiptora, ut ine

gis tuus in lupe

biipl canlam
uniyerli ccetus⸗
(mnitens) Vet
Panitit) banch

nd talratur0

It 41, nomen’l
Per llius cognor⸗
gmnifcat malecie

cam? jo, Ven

—
morte wokielut 1
tur: quig eiſeiie
Xerat dc.) in W
tur enim, gwi prot
morie ur, habentu
Ague hit in Raſce
41. Vide Numer. di
ker. delcden, de
12. h. 4. ge1
item tract. Talmn.
Somn wov lie
4. Uti Numeror.4
lehe In, e⸗
Confet, hic trach
Salheckin, dl a
2. Klol. 6.4.
44. Vig. lupri Len
digd s conler. 6
B uus ſt luher apit
No in den
4). Vel: in coron
n, ubi lorum
uod gvis er züi⸗

Cohalin, r

CALXNN.
euie (Hebr.

nominarerat
notmen (De)
BodFerl. II.
(ie contine⸗
icaret dnd .
edcich fuit)
Ppakrobis,l0⸗
it⸗ Dm] R.
m tüm ſbii..
Miab, flins A.
ris erbut.
lnerunt eun, .
gtempote, 41. 3
teus morti
ſd

,c,2 N.1lll. 44.
dbelk ab uroqe

10 polktei dditur.
. .
lit, quoniam)
nibes botninid
Ato⸗ 1.
habetut.
MSto hieacditut
Audem fintilie ſia

4 ſerl.32, cOlle

r, eonſer ndd
m. pot, 40 Gene .
38. V. 17 ce
glariusettafel
9 it eſimelat 4
n hot. E eH
ta ie, Mortis (
legiur: WN NI
V nep n i 4

as (Sebbitun
ilud .

—

CAbP. XXKIV. LEVITICI. 997
ſed non manifeſtè iisdem expoſitum erat, quonam 42. mortis genere is (plecti debe-
ret,) ideò dicitur (ibidem:) quia non manifeſtè declaratum erat, quid ei faciendum-
eſſet; 43. at de illo, qui maledixerat, ipſa (Scriptura hic) dicit: ut declararet eis (Mo-
ſes, quid faciendum eſſet,) non enim noverant, an ille reus eſſet mortis * nec ne.
Verſ. I4. Qui audiverunt] Hi fuerunt teſtes. Eod. verſ. 14. Omnes] (Hoc dicit
Scriptura,) ut includat etiam judices. ** Eod. verſ. 14. Manus ſuas] Dicunt ei: ſan-
guis tuus ſit ſuper capite tuo nec nos puniendi ſumus propter mortem tuam, cujus tu
tibi ipſi cauſam præbuiſti. 44. Eod. verſ. 14. Univerſus cætus] i. e. In ſtatione 45.
univerſi cœætus, hinc (eſt,) quòd is, qui mittitur ab aliquo, perinde habeatur atque ipſe
(mittens.) Verſ. Iv. Eerat † peccatum ſuum] (Nimirùm) exterminiéò 46. (aliquis
pumtur,) quando ei non eſt præmonitio facta teſtibus adhibitis. 47. Verſ. 16. Qui
execratur (Domiui) nomen] Non eſt (aliquis mortis) reus, donec diſertè expreſle-

*
.

verò
rit 18. nomen (Dei explicitum;) non verò ille (mortis reus eſt,) qui maledicit (Deo,)
per illius cognomen. 49. Eod. verſ. 16. Qui verò execratur †] (Verbum 23P]9) ſi-
gnificat maledictionem, veluti (accipitur in illo loco:) ecquid 2& i. e. maledi-
cam? 50. Verſ. 17. Et quisquis percuſſerit] Quoniam dicitur: * & qui percuſſe-

Hhhhhh 3 rit
morte morietur (Exod. c. 31. v. 14.) ieo d ci tur, ubi vide & notas.
tur: quid ei fieti debeat; aſt (de illo qui maledi- † Confer. tractat. Talmud. Chagiga, fol. 11. 6. &

xerat & c.) in MSto 1. verba iſta : “' i. e. dici
tur enim, qui profanat illud (Sabbatum,) morte
morie ur, habentur quidem, ſed. cœtera, perinde
atque hie in Raſchi notis, leguntur.
42. Vide Numer. dict, cap. 1 5. v. 34. n. 60. con-
fer. & Selden, de Synedr. lib. 2. cap, I. n. 2. p.
12. & n. 9. pe 3 l. ac n. 9. p. 32. edit. Amſtel.
item tract. Talm. Sanhedrin, ol. 7 g. b. uti in
DCT H hie allegstur ad marginem.

Kidduſchin, fol. 3 0. b. it. Sanhedrin, fol. 57. 2.
& Schevuot, fol. 3 6. a. & Peſachim, fol. 9 3. b.
46. De hac exterminii ſive exciſionis pœena vide
ſuprà Levit. c. 4. V. 2. n. 3.
47. Confer. R. Salom. ad Exod. cap. 2 I. verſ. 29.
num. 19 8. & ad Numer. c. 5. v. 14. num. 54.
it. ad Numer. cap. 15. v. 33. num. 5 8. vide &
not. in e D h. loc. UM
A8. Vide, quæ ſuprà ad v. 11. h. cap. D. 3 5. & n. 3 6.

A3. Uti Numeror. alleg. cap. I 5. v. 34. habetur,

XXW Hebr. 3r, deeſt hic vox iſta in MSto z.
vxæ Confer. hic tract. Talmud. Sota, fol. 23. 5. &
Sanhedrin, fol. 42. a. b. & fol. 43. a. it. fol. 45.
a. & fol. 56. .
44. Vid. Ijuprà Levit. cap. 20. verſ. 9. ibique not.
Sign. ** confer. Gur Arjeh fol. 156. col. 2. princ.
ubi prolixé exponitur, Gur verba iſta: ſanguis

tuus ſit ſuper capite tuo, fuerint uſurpata, vide

. not. in nan no . loc.
45. Vel: in corona univerſi coetus, ſic verto hic
eyDa, ubi locum habet iſtud ICtorum dictum:
quod quis per alium facit, ipie feciſſe videtur,
confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 162 2. item To-

tat Cohanim, prout in Eon- i hic allega-

notata ſunt, confer. & Numer. cap. 22. verſ. 11.
n. 4 5. ac Deuter. cap. 2 1. Verſ. 22, . 5 3: it. San-=
hedrin, fol. 56. a. b. & Schevuot, fol. 36. 9.
49. Vel: per illius attributum, ſive epitheton,
ſi ſcil. aliquis aliud Dei nomen ſive attributum
ex preſſerit, quod non eſt nomen Dei tetragram-
matum ſive *ρhnhας , confer. ſupraà v. 11.
h. cap. num. 3 5. & num. 36. vide & Selden. de
Synedr. 1. 2. c. I. num. 2. p. 12. & num. 9. pag.
31., ac num. 9. p. 3 2. edit. Amſtelod.
†ſ Hebr. o) iſtud & ſequentia usque ad: 'N&
i. e. & quisquis &c. ablun ab utroque MSto.
50. Sicuti Numer. c, 2 3. v. 9. habeturx, ubi vide

notas, confer. & Sanhedrin, fol. 66. a.
* Hebr, DN 97, abſunt illa 4 MSt 2.

983 LEVITICI. .

muliere & parvulo, unde (probatur, etiam hos includi? nimirum) lex (hic) dicit:

omnem animam hominis. 52. Verfſ. 20. la inferatur ei] Explicant Rabblni no-

ſtri, quòd hæc (porna) non ſit illatio maculæ (ſive labis corporis) ipſa; ſed reparatio
pecuniaria, ponunt (enim ſive æſtimant 53. judices) illum, (cui labes illata eſt,.) tan-
quàm ſetvum, 54. ideò ſcripta eſt de illo dictio H Ni. e. res, * quæ datur de ma-
nu in manum. 55. Vetſ. 2 I. Et qui percutit jumentum, reſarciet ülud] Supra 56.
loquitur (Scriptura) de illo, qui occidit jumentum, † hic autem loquitur de eo, qui in-
Qigit ei (jumento) plagam. 57. Eod. verſ. 2 I. Et qui percuſſerit hominem, moriatur]
Etiamſi non occiderit illum; ſed ei plagam 5⁸˖. inflixerit, non enim dicitur hic: a-
nimam; 59. loquitur autem (hic) Scriptura de illo, qui percutit patrem ſuum & ma-
trem ſuam, ⁶0. & venit, ut comparet eum cum illo, qui percutit jumentum, quem-
admodùm (igitur) is, qui jumentum percutit, (id intelligendum eſt) de vivo; 67. ita
& percutiens patrem, de vivo (patre id intelligendum eſt,) excipitur (igitur) poſt mor-
tem,

21. a. & Ketubot, Jol. 3 . a. it. Naſir, Fol.
4 8. a. & Bava kama, fol. 10. b. & fol. 8 3. b.
† In utroque MSto hic additur: "9 dnnd e
52. Vide Exod. dict. c. 2 1. V, 12, ibique not. num. ni nn i. e. dicitur enim (luprà v. 1 8. H.
380. . cap.) & qui percuſſerit animam jumenti, rependi-
53. Hebr. Poy, confer. de hoc verbo Exod. al- to illam. .
leg. c. 2 1. v. 22. num, 16 3. & Deuter. c. 19. V. 157. Vibicem, tumorem liventem, Hebr. han,
2 1. num. 4 6. confer. de hac voc. Buxtort. Lex. Hebr. vi de &
54. Id eſſ: æſtimant illum judices ſecundùm exem. num. ſequ. 58. ac not. in Sma r h. loe.
plum venundati ſervi, computantes, quantô pre. 58. Hebr. — an, de qua num. antec. 57. vide
1i6 veniret, ſi non eſſet mancus ac quanto mino- & infrà num. 67. h. verſ. 2 1. ac lalkut Part. I.
ti, cùm jam mancus ſit, &c. ſic ex Bava kama fol. 190. col. 3. med. it. Ketubot, 70l. 3 8. a.
c, 8. adducit Lightloot. ad Matth. c. 5. verſ. 3 8.) & Bava kama, fol. 10. b. & fol. 3 5. a2.
p. 2, 2. edit. Lipſienf. vid. Bava kama, fol. 26. 59. Scilicèt: qui percuſſerit animam, ſicuti habe-
a, confer. & Exod. dict. c. 2 1. V. 2 3. num- 170. tur Iuprà veri. I7. h. cap. confer. hic Bava kama,
ae not. in an Mew b, loc. it. Ketuhot, fol. 1 Fol. 83. 5. & ſol. 94. a. it. Sanhedtin, fol. 3. a.
3 5½. a. & Bava kama, fol. 3 3. a. & fol. 83. b. S fol. 2 9. a. it. ol. 32. a. b.
S& fol. 84. a. V 60. Hebr. D), abeſt iſtud hic ab utroque MsSto,
.*½ Hebr. 7 Pre ne, abſunt iſta ab utroque
MsSto. . . .
75. Confer. Gur Arjeh fol. 156. col. 3. princ. ubi
ratio habetur;, cur S. Scriptura non uſurpaverit
verbum ν i. e. rependet; ſed Na) i. e.
Baty (prout verſ. antec. 19. habetur) item cur
u'a ſit verbõ Imm i. e. dabiturx, uti h. veri. 20.
habetur; confer. Costi Part. 3. num. 46. p. 220.
& ſequ. ubi hac de re contrà Karæos diſputatur.
56. Nin irum V. 1 s h. cap. conter. hic Beza, ol.

3 1. Prout habet ur Exod. c. 2 I. V. I 2. confer. hic
Bava Eama, fol. 8 3. b. & Sanhedrin, ol. 7 8. a.
b. & Nidda, ol. 44. b.

G& v. 17. num. 12 8. notata ſunt, vide & not. in
Synar ine . loc. ac Sanhedrin, fol. 84. .
& ⁸⅝ 5. 5.
61. Scil. jumento; non verò de mertuo jumento,
ſic iſtud: vme hic interpretor, magis perſpi-
cuè habetur in Jslkut Part. 1. Fol. 190. col. 4.
princ. ubi legitur: —na i. e. dum vivit ſcil,
jumentum, conſer. Sanhedtin;, 0l. 85, 6,

rit virum &c. 51. non mihi (alius in mentem venit, niſi is, qui occidit virum, de-

confer. quæ ad Exod. c. 21. vetſ. 1 5. num. 11 5.

.

emm, nany quon
tein, W. leusl
tut, 64. K, ſieu
ri, 65. halhi
nrem ſaum peren
no 68, nomen!
Verl 13. 6/li
dio in loco,(lin

Erl. 1. .
nai! no

lia, tut Aaccu⸗

H

——
3lunt b uttogde⸗
64). 20. .9. l
63. Nempe: paten
er eumtantum m
tem waledizit p⸗⸗
Percuſſteum poſt
64. HHel: 4)
oo &* interpre
Aum percuſht me
Hedt. an
gitur. hann

cutiens iumentum
ec.) in Mdin .
) Ser yn
netur erclriens

intulerlt, dam in

ðð
Eecqmavote ſihe
coner, 8& Lxod,e
Seilllori⸗
Mekunig lolgtion

r hie)dlieit⸗

edlla . tur, 64. &, ſicuti, quoad jumentum ** (aliquis ſuſtinet mulétam,) ſi ipſe illud læſe-

ſ
d epattid rit, 65. nam, ſi nulla fuerit ælo, non (erit locus) retributionibus; 66. ita & qui pa-

latz ell) tan⸗
atur de ma-
4 Supri 56,

CA NI. .

1Itum, de,

deeo, gui i.

em npriatt/

ieitut hie: Aa.
nſuun Am.
entum, gnem.

rivo; 61, its

tar)poſtmor.
n.

a

Nn n
1..
fumeati,leendi.

w, Bebr. inmn,

Lex. Heby, ſide
wr ,. o.
n. antee. 57, dide
1e ſaln Part. I.
abot, ſ0l 39r4

l.3,

n,lai labe.
ſen bie Para kamn,;

n

hedhtin, ſol 3, 4

Abuttoque Moͤro,

ell 15, nuun. 11,

at, Nige& not. S

hin, l le

eortio ument, 38;. Vel: læſionem attulerit, pereutiendo, vulne

gor, hegi helſ⸗
ſol. 1g0, e0, ,
1. n ii ſl.

tn6

nebr. nend iſta, ut & ſequentia, usque ad:

1

CAp. XXV. LEVITICI. 989

tem, nam, quoniam reperimts, Juéd! is, qui maledixit ei (Patri o) poſt mor-
tem, 6* reus ſit, (ideò) neceſſe eſt, dicere de eo, qui percutit, 63. quòd is dimitta-

trem ſuum percutit, non fit reus, niſi ei inflixerit plagam, cui ineſt tumor livens. 67.
Verſ. 22. Ego ſum Dominus, Deus veſter] Deus omnium veſtrorum, *ſicuti ego adu-
no 68. nomen meum vobis (Ifraëlitis;) ita & illud (nomen meum) aduno proſelytis.
Verſ. 23. & ſilii zazlis fücerunt] Omne præceptum de lapidatione, quod dictum eſt⸗
alioi in locozlſieut eſt dehulk ſio, 69. lapidatio & ſalpenſio.

CAP. XXV.

Prl. 1. In monte Sinai] Ecquid rei eſt anno intermiſſionis I. cum monte Si-
nai? nonne omnia præcepta dicta fuerunt de monte Zinai ² (ita quidem
eſt;) ſed (id ideò hic fit, quia) ſicuti anni remiſſionis generalia atque ſpecia-
na, *ut & accuratæ illius expoſitiones dictæ ſunt de monte Sinai, ita & omnium (præ-
cepto⸗

muvn, iqe Exod., dict, c. 2 I. V. 15. num.
rs confer. hictractat. Talm. Bava kama, fol.
93. 2. & l. 94. a. it. Ketubot, fol. 3 2. ö. &
r. 3 8. 2 Sanhedrin, fol. 84. b. & Jevammot,
Ol. 122. b.
67. Hebr. an, vide quæ ſuprà ad hunc verſ.
2 I. num. 58. notata ſunt, confer. & Exod. alleg.
c. 2 I. V. I 5. num. II4.
* Hebr. baon be, abſunt iſta 4 MSto 2.
69%. Aſocio, propriè aſſigno, peculiariter attribuo,
id enim Hebræum , quod hie habetur,
ſigniſicat.
69. Syel: . dejectio, ſie Hebr. hic interpretor,
nam is, qui lapidandus erat, ex ſuperiori loco
depellebatur vel de'ciebatur, confer. Exod. cap.
19. v. 13. num. 32. deeſt autem iſta vox or
in MSto 2. confer. & tract. Talmud. Sanhedrin,
Jol. 42. b. & ol. 4 3. a.
I. Hebr. ab'nw, de que remiſſionis anno plura
boc capite, ut Deuteron. c. 15. & v. 3 I. v. 10.
habentur, cohfer. & Exod. cap. 2 3. V. 10. it. verſ.
2. h. cap. num. 6. ac v. 8. . cap. num. 2 l. it.
Jalkut Part. I. Fol. 19 1. col. 1. princ.
X Uebr. AO, abeſt iſtud hie ab utroque MStO.
conſer hic tract. Talm- Nedarim, fol. 6. a.

Dnn d. e. & ſicuti quoad jumentum c.
bſunt ab utroque MSto.
62. Vide Exod. Zict. c. 2 1. V., 17. & ſupr Levit.
cap. 20. V. 9. n. 12. & Sanhedrin dict. ol. 9 5. b.
63. Nempè: pattem ſuum poſt mortem, etenim
lex eum tantum mod facit reum, qui poſt mor-
tem maledixit patri ſuo non autem illum „ qui
percuſſit eum poſt mortem.
64. Id eſt. 4 pœa mottis liberetur, ita hic intel-
ligo & interpretor , quoniam parentem
ſuum percuſſit mortuum, non vivum. .
IX Hebr. aran aa am, in MSto I. pro his le-
gitur. —yanp Wn der n i. e. & ficuti per-
cutiens jumentum, illud lædit (nam, ſi nulla
Sec.) in MSto z. ſic habetur: y Wmaca an
à De ee n Ww 1 e. & ſi cuti (non te
netur percutiens) jumentum, donec ei plagam
intulerit, nam ſi nulla & c.)

rando, mutilando & c. ſic interpretor hic ana,
de qua voce vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 699.

confer. & Exod. g. 2 I. V. I 5. num. II2.
66. Satisfactionibus ſeu reparationibus, quæ fiunt
pecuniæ ſolutione, ita Mi accipitur dictio

2 LEVITICI. CAb. XXV. —1
od. vetl . 4
iti Alegrezi
Terl . MyNe
. Kerit

ceptorum) generalia atque accuratæ eorundem expoſitiones dictæ ſunt de monte Si-
nai, ſic docetur in lege Sacerdotum; 2. videtur autem mihi, quòd hæc ſit ejus (tex-
tus) explicatio: quoniam non reperimus, quòd annus remiſſionis rerum immobili-
um, 3. de quo docetur in campeſtribus Moab, 4. (habeamr) in repetitione legis, 5.

hinc diſcimus, quòd generalia illius (anni remiſſionis,) ac ſpecialia ejusdem * omnia mepfigiblil
dicta ſint de monte Sinai; venit autem Scriptura ac docet hic de ſingulis dictis, quæ capias; dlil
Moſi fuerunt dicta, quòd omnia corum generalia, ut & ſpeciales eorundem explica- Comus 16, gerss
tiones fuerint de (monte) Sinai eaque iterùm declarata fuerint in campeſtribus Moab. tun Einguſli
Verſ. 2. Sabbathum Domino] i. e. Nomini Domini, ſicuti dicitur de Sabbatho crena- ne? comeles;
tionis. 6. Verſ. 4. Erit terræ] i. e. Agris ac vineis. 7. Eod. verſ. 4. Non putabis] oG antile tu⸗
Nam (agricolæ) amputant palmites ejus (vineæ,) Largum ejus eſt : † pOeN &N& crunt Aucdtus
ſetro tuo anci

j. e. non ſuccides, cui ſimile eſt, (quod in illo loco habetur:) ſpinæ 'Hi. e. ſue-
ciſæ, 8. (ſic alio in loco:) combuſta igne, ρ29âà i. e. ſucciſa eſt. 9. Verſ. 5. Hon⸗ Vetl.6. mere.
,4à natum ex meſſe tua] Quamvis non ſeminata fuerit (terra;) ſed germinet ex ſemine, uo befie] Fil
quod in illam cecidit tempore meffis, iſtud vocatur: PO. 10. Eod. verſ. . Non iillad alas ec
metes] Utiſtud tractetur 11. ſicuti cœteræ meſſes; ſed commune 12. erit omnibus.

Eocd. —
— . . . — .- fledr. not
2. De hoc libro Iupràc. 23.v. n. 16. & infrav. 1II.] ſervandum erit, ac Sabbathum creationis, hæz ü
p. cap, num. 3 8⸗& cap. feq. 2,6. V. 9. num. 3 I.]eſt autoris noſiri mens. ken nun lſe

diaum eſt, confer. & not. in 'p no 5. loc.7. De uis enim ſermo hic eſt, am fodere terram e 1). Lled: bomine
3. Hebr. y, notanter autem hic dicitur: foſſas ducere in anno illo è a i. e, non pro. lit wi ſegeeil
rerum ſive bonorum immobilium, nam quoad hbibitum eſt, ſicuti habetur in Gur Atjeh fol. 157. 14 Geanm Du
res mobiles docetur in Deuteron. c. 15. ubi vide col. I. med. ita etiam in noft, 'pan no (kuiiei ſu
1 Il lolet in
v. I. num 3. . . . loc. confer. Jalkut Part. 1. Fol. 19 1. col, 2. t. agiinot, ad Path
4. Nam ibi facta eſt repetitio legis, uti videre eſt tract. Talm. Roſch haſchana ,Fol. 8. 6. & Mοσ dD .. Müne⸗At
Deuteron. c, I, V. I, num. 8. confer. & Gur Ar. katon, fol. 3. a. R cht
jeh /ol. 156. rol d: mes. e; I Hebr. mu'rn, abeſt iſtud hic ab utroque MSsSto. H
5§. Hebr. — d ſic dicitur Deuteronomi- 8. Uti Eſai. e. 3 3. V. 12. habetur, confer. not. in et, 11,9.) 4
um ideò autem vocatur repetitio legis, quoni· N h. loc. uue⸗ nt
am Molſes præcedentem legis doctrinam io illo 9. Sic habetur, Pſ. 80. verſ. 17. vid. & hic not. in Wter dun.
6, . . ee. vel? tanga
reperit, . = bn AW b, loc. ut & tract. Talm. Roſch hao-: nino dei lob
* Hebr. wrnw, in utroque MSto pro eo legi ſchana, fol. 9. a. 6, MOëd katon, ol, 3, a. 4, Me lzim giſſe
tur —S) i. e. & expoſitiones ejus. Maccot, fol. 8. b. 2 ½* KWð”ðZ im grippe
6. Sabbatum creationis dicitur dies ſeptimus à cre- 10. Id eſt: ſpontè creſcens, ſpontè natum, Chald. n
atione mundi eni Heus beocdiri⸗ Geneſ. cap. nn, quod P. Fagius tranſtulit: cadiva, vid. Cücphanen
2. v. 3. præter hunc ſeptimum diem, in creatione Ejusd. not. ibid. it. Gur Arjeh fo Auucateymere⸗
1 ur Arjeh ol. 157. col. I. Gerimentoliz elt,

ſanctifieatum, qui hic vocatur ναa nan, circà fin. & Buxtorf. Lex. Chald. fol. 1i „T:
ſunt & alia Sabbata, quorum è numero eſt Sab- 11. Vel: ut illud elele C pochdeatur: . unarard
batum iſtud, de quo hic dicitur, nimirum annus & circà illud ita agatur, prout in cœteris meſſi DPꝰ Nn bel
ſeptimus, qui appeliatur uν, vide ſuprà verſ. bus fieri ſolet, ſenſus eſt: non te tanquàm domi⸗= . . . Nocok⸗
1. F. cap. num 1. &α Levit. cap. 23. v. 11. num num circà illas geras, conf. v. ſequ. 6. H. c. n, 16. lice ne ge
24. ac P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. 12. Id eſt: publicè proſtabit omnibus, id cnim we
atque iſtud Sabbathum anni ſeptimi perinde ob-. . 15 Hebr,.,

CALNV. 1 CAp. XXV.
—

de monte .
ſt ejus (er.
um immobili⸗
fione legis, f.

dem omma

lis licis, quæ
ncdem eiplices.
elnbus Moꝛb
abbatho crer
Mn zunbii
1NDNN
Doie, ſue.
Verl ſe Ger.
inet er ſemine,
retl. . Ng
etit omnib.
Bod.

n eationis,ne

D

mnſoder tettin e
MR 1. e, non pko⸗ D

Gut Atjeh fol ,.
, iN oh
91, 191. co) 1. .

ſol 9,4, Mel

tbunoqe dto.

1) cOnfer, not. in

id. 8 hie not. i

Tin Nolnk. mino gerit, confer. v. antec, 5. . cap. num. 11,
1n, Fh 1 5, “ illicitum quippe lucrum eſt ex mercatura anni:
feptimi & —av pads i e. pulvis anni ſepti-
onenanun, Chiſl mi (lic dicitur Rabbinis quæſius ille, guem
lit: cadits, ſil Aguis Capit Ex mercatura fructuum anni ſeptimi, )
tultt: ol. . Qetrimentolus eſt, vide Buxtorf. Lex. Talm. ol.
ie. 17. & not. in e ., h. oor.
id ri u, Hebr. t, abeſt iſta dictio 4 MSto 2. S in
Lage ollie⸗ 8 . MStO I. pro eo legitur: Ne ‚mendoſè.
unicen ni⸗ * Id eſt: de eo, quod permiflum eſt, nam a
eae e hiec eſt . i, e. ſignificat licentiam ſeu
„ſequ. c. 1 . . .
ahu, d enim

wmwas gemein / was preiß iſt / de quo vide num.

LEVITICI. 991
Eod. verſ. 5. Separationum tuarum] (D) 1âο ideè dicuntur,) quia τ i. e. ſepa-
raàſti & ſegregâſti homines ab (uvis) illis, 13. nec illas feciſti communes., 14. Eod.
verſ. 5. Nen vindemiabis] IHas (uvas) non vindemiabis, niſi de communi. 15. Verſ.
6. Et erit ceſſatio terræ] Etiamlſi ego illos (fructus terræ) tibi prohibuerim; non ta-
men prohibui illos tibi, quò minus eosdem comedas aut utilitatem aliquam exinde-
capias; ſed (illud prohibui tibi,) ne te quoad illos (fructus terræ) tanquam dominum
domus 16. geras; ſed omnes (quoad fructus iſtos) erunt æquales, tu † & mercenarius
tuus & inquilinus tuus. Eod. verſ. 6. Cefatio terre erit vobis in cibum] De ceſſatio-

ne* comedes; non verò de eo, quod ſervatum eſt. 17. Eod. verſ. 6. Zibi & ſervs

euo & ancillæ tuæ] Quoniam dicitur: & comedant pauperes populi tui, 18. forſitàn
erunt (fructus terræ) prohibiti divitibus, ne illos comedant? lex (hic) dicit: tibi &
ſervo tuo & ancillæ tuæ, ecce domini & ſervi atque ancillæ dicuntur hic. 19. Eod.
verſ. 6. Et mercenario tuo & inguilino tuo] Etiam ethnicis. * Verſ. 7. Et jumente
tuo & beſtiæ] Si beſtia comedit, nonne multo magis jumentum? tibi enim incumbit.
ut illud alas, ecquid lex (hic) dicit: & jumento tuo? (nimirùm) aſſimilat (Scriptura)
. jumen-
pecmiſlionem, ſic in not. 'pan inov hic ex-
ponitur, in MSte z. pro roawe in i, c. de ceſ-
ſatione, legitur: Nad rii in i, e. de ag⸗
tis, qui ſunt in terra (comedes &c.)
17. Hebr. , ſenſuseſt: quèd quis non ce-
medere debeat de fructibus anni ſeptimi illud,
229 PSn wey ne i. e. quod ipſe ſibi
re Eryavit nec omnibus commune fecit, ſic in
not. nan ne hic exponitur, confer. verlſ.
præced, 5. num. 13. & num. 14. it. infrà v. 11.
h. cap. num. 39. in MStE 2. poſt: nv i. e.
quod ſervatum eſt, additur- waya Qvym
i. e. ne occludasillos occluſione.

HIebr. ρπ notat, unde & lupanar, ubi publi-
ca ſunt proſtibula „Hebræi⸗ dicitur 9, con-†
fer. num. ſequ. 15. H. v. 5.
13. Ieft: homines alios, qui non ſunt domini, ab
illis uvis ſegtegaſti ac prohibuiſti. D
14, German. Du haſt ſie nicht preiß gemacht/
ſicuti fieli ſolet in anno etnititonis, contfer. P.
Fegii not. ad Parapht. Chald b. loc, vide & in-
fra v. I 1. h. càp. num. 39.
15. Hebr. wνανnοαν, quod bublicè proſtat, Germ.

antec. 12. . verl. 5. conter. & infra v. 1 1. F. cap.
num. 40. & Buxt. I ex. Talm. ol. 1794.

16. Vel: tanquäm patrem familias, qui ſe pro do

19. Prout Exod. cap. 2 3. Verſ. I1, habetur, confer.
hic Bava kama, ol. 102. a. & Peſachim, ſol.
52 b. it. Succa, Fol, 40. a. ?. & Bava kama „Fol.
101. 6. & fol. 102. a. it. Avoda Sara, ol. 2 2. .
8& Menachot, fol. 84. a.
19. Id eſt: commemorantur hie non ſolùm ſer-
tvi & ancillæ, tanquàm pauperes, ſed etiam do-
mini, utpote divites, vide not. in porm nee,
, loc. Confer. & tract. Talm. Bechorot, o

in dens n

wi vide & notas,

LEVITICI.

— .

992 CAF. xxv.

jumentum beſtiæ, quamdiu (igitur) beſtia comedit de agro, tamdiu cibum præbe ju-

mento tuo è domo, ** ſi defit (alimentum) beſtiæ de agro, deerit etiam jumento tuo

(alimentum) de domo. 20. Verſ. 8. Sabbatha annorum] i. e. Intermiſſiones 2r.
annorum, num faciet (aliquis) per ſeptem annos continuos intermiſſionem ac poſt il-
los faciet jubilæum? lex (hic) dicit: ſeptem annos ſeptem vicibus, dic (itaque:) una-
quæque intermiſſio (fiat -) in tempore ſuo. 22. Eod. verſ. 8. Et erunt tibi dies ſe-

ptem &c.) Narrat tibi (hic Scriptura,) quòd, etiamſi non feceris intermiſſiones; 23

facies (tamen) Jubilæum poſt finem quadraginta novem annorum; eſt autem fenſus
ſimplex*Scripturæ: aſcendat tibi ſumma annorum intermiſſionum 24. ad nume-
rum quadraginta novem (annorum.) Verſ. 9. Et tranſire facias] (Verbum NNv1
hic idem ſignificat, atque in illo loco:) MapNi. e. & tranſire fecerunt vocem in ca-
ſtris, 25. notans: proclamationem. 26. Eod. verſ. 9. Die expiationum] Juxtà ſen-
ſum literalem, ** dum dicitur (hic) die expiationum, nonne ego intelligere poſſum,
uòd is ſit (dies) decimus menſis? quòd ſi ita eſt, cur (hic) dicitur: decimo (die) men-
ſis? ſed (hoc ideò fit,) ut tibi indicet (Scriptura, quòd) clangor (buccinæ, qui fiebat)
decimo die menſis, pellat Sabbathum in omnibus regionibus veſtris; clangor autem
(buccinæ, qui fiebat in) principio anni non pellat Sabbathum in omnibus regioni-
bus veſtris; ſed ſolùm in domo judicii. 27. Verſ. 10. Et ſanctificabitis] In introitu
. ſuo

XXX Hebr. Qan n, in utroque MSto pro his legi-
tur: 'na noozee n i. c. ex eo, quod colle-
giſti in domo.
20. Confer. not. in an ev h loc. it. tractat.
Talm. Peſachim, fol. 52. . vid. & ea, quæ infrà
ad verſ. 12. . cap. num. 45. & num. 46. notata
ſunt, unde lux quædam huc loco accedet, confer.
& Nidda, fol. 5 I. ⁶. & Bava kama, Jol. 10 1. a.
it. GutArjeh fol. 157. col. 2. med. it. Torat Co-
hanim ac tract. Talm. Taanit, fol. 6. . uti in
Spon b. loc. allegatur ad marginem.
21. Hebr. opw, confer. quæ ſuprà ad v. 1.
b. cap. num. 1. & ad v. 2. num. 6. notata ſunt,
it. P. Fag.ad Paraphr. Chald. ac junii & Tre-
mellii not. ut & not, in a e h. loc.
† Hebr. Rnn, ſic in MSto 2. hic habetur. .
22. Confer. paulò poſt num. ſeq. 23. b. verſ. it.
Torat Cohanim, uti in mhan Mmow b. loc. al-
legatur ad marginem.
23. Videlicèt: in tempore ſuo, dequo num. an-
tec. 22. b. verſ. confer., hic Jalkut Part. 1. Jol.
19 14 col. 3.
* Hebr. mum iſtud & ſequentia, usque ad;]

24. Confer. quæ ſuprà ad Levit. c. 2 3. v. 16. num.
32. notata ſunt, it. Gur Arjeh fol. 157. col. 2.

tra fol. 3 3. allegatur.“

a. allegatur.
26. Promulgationem, præconium, Hebr. α,

Ffol. 3 3. b. it. ol. 34. a. 5.

Schabbat, fol. 131. ⁶. & Roſch haſchana, fol.

28.5.

legatur.

May i. e. & tranſire facies, abſunt ½ MSto ꝛ.

25. Sicuti Exod. cap. 36. v. 6. habetur, confer. hic
not. in parm ov, ubi Roſch haſchana, fol. 34.

prout hie habetur, confer. hic tract. Talm. Schab-
dat, fol. 9 6. ⁶ & Roſch haſchana, fol. 27. 5. c&

** Hebr. ynwpn, iſtud, ut. & ſequentia, usque adeæ
eN n Xe. in omnibus terris veſtris, ablunt
hic ab utroque MsSto, confer. hic tract. Talm.

17. Id eſt: in concilio ſive Synedrio, confer. hic
Gur Arjeh ol. 157. col. 2. fin. & col. 3. princ.
ubi hac de re plura, vide & Torat Cohanim,
prout in Sn re b. loc, ad marginem al-

—

onne andliſci
ſandificatus eke
cojus zuriperto
ergoo iplexenc

triaor,)
(uorisloco ubit

leu bieeß] Aun-
lellum elt; 33.
erclangotemd

A(am) Nam asri
nuguut ulßi
Aum etiam illum,

grinu] l

bits Kc. 36, om
biuun) olch hale

——

õ

8,5 l. 14. 2 t
Grin, kol. 10,,
4 Conlter hie not in
Mum act, Talcn.
Cohanim d ma,

tiie De quo vide re

med. ar not. in has NnS b, loc. ubi Bava ba-

. 10. num. 39,00
in MNO 2, polt: )
lis penfonta elt
guam ei, cöjas au
19. De guiduside
& Lexit. 6110 .

3t Hebr Duw a

hietract, Talm, do
duſchin ,bl. 33.5
do el: idenu,
muditi, ſaniſien
Jalkun bar. 1.
I. Kecum Punton
ere volui, addu
ſchana ſol g. 4, i
NAgiged h oe.
1ad, Confet, K Pro
4.

i. Conſer, hicint

Banaphr Chalc⸗ 5

CA.N.

—
dun prebe ſ.
n jumento tag
tmilſlionez 11, 3
nemae polt l.
(tague:) nz.
nr ihi die D—
miſſonnes; 1.
ſt autem lenlis
14, ad nume.
ebam
int vocem ine.
un] uxtiſen.
llgere pollun,
cimoCie)men.
cine, gui hebaſ)
cdangor antem
mnibig fegioni.
bite] In introin
it, c. 13, V.16, num.
eb ol. 157. (01. 2.
H. loc ubi Bari ba.

habetureonfer.ie
chhuſchana 0l 34,

gium Hebt n
ic trach Talm. Schad. .
Cchans, ſol 17,5. &

ſegnentis uegnenn:

lenmis ſelhii, dliut

ler, bie nack, Lalm.
Rolch huſchane, ol.

Cmnectio, coblet⸗ lie
fn. § col. 3. Priat,
e & Torat Cobanim,

e, ad malginenn 1.

LEVITICI.

CAFP. XXV. 993
ſuo * ſanctificabant illum (annum quinquageſimum) in domo judicii ac dicebant:
ſanctificatus eſt annus. * Eod. verſ. 10. Et proclamabitis libertatem] Servis, tàm ei,
cujus auris perforata eſt ſubulà, 28. quàâm ei, cui non completi fuerunt ſex anni, 29.
ex quo ipſe venditus fuit, * dixit R. jehuda: ecquid ſignificat 7)? 30. res ſimilis
sſt (viatori,.) π. hi. e., qui divertit, quocunque vult &c. 31¼. qui i. e. divertit in
quovis loco, ubicunque vult nec ipſe in aliorum eſt poteſtate. Eod. verſ. 10. Jubi-
lIæus hic eſt] Annus iſte diſtinctus eſt à cœteris annis, 32, dum ei peculiare nomen ex-
preſſum eſt; 33. quodnam verò eſt nomen ejus? (nempè) Iobel eſt nomen ejus, pro-
pter clangorem buccinæ. 34. Eod. verſ. 10. Et revertemini quisque ad poſeſtionem
ſuam] Nam agri revertebantur ad (priores) dominos ſuos. ** Eod. verſ. 10. Ee
unusquisque ad ſamiliam ſitam (priſtinam) revertetur] (Iſta hic dicuntur) ad includen-
dum etiam illum, qui ſubulà perforatus eſt. 35⁵. Verſ. 11. Jubilæus eſt hic annus quin-
quageſimus] Quid lex (hic) vult dicere? (nempè,) quoniam dictum eſt: & ſanctifica-
bitis &c. 36, omnia ſecundùm illa, quæ habentur (in tractatu Talmudico, qui inſcri-
bitur) Roſch haſchana, 37. & in lege Sacerdotum. 38., Eod. v. II. Separationes eius]
.—.— (Di-

33. Vel: per expreſſionem nominis, quod ei ſoli

Confer. tract. Talm. Roſch haſchana; fbl. 8.

p. S& fol. 24. a. it. Nedarim, fol, 5 I. a, & Sanhe- Competit, ſic juxtà Hebiæum vertere poſlis,
Arin, fol. 10. 5. 34. Nam cornu arietis, qui an dicitur, infl, batue
* Confer. hic not. in pam ns ubi caput prl. S annus jubilæus illõ manifeſtabatur, vide ?.
mum tract. Talm. Roſch haſchana, ut & Torat] Fag. loc. alleg, confer. & Buxtorf. Lex. Hebr.
Cohanim ad marginem allegatur. voc, ay ubi plura.
2 8. De quo vide Exod. c. 2 . v. 6, ac Levit c. 22.**X Confer., hig tract. Talm. Kidduſchin, fol. 15.

a. b.
3 5. De quo num. antec. 2 8. h. verſ. confer. &
Gur Arjeb, fol 157. col. 3. med. ac not. in
pi b, loc. ubi Torat Cohanim & tra-

v. 10. num. 39. confer. & infrà num. 3 5. h. verſ.
in MSto 2. poſt: yx) Pa i, e. tàm ei, cujus au-
ris penforata eſt, additur: yxa ee da i. e.
quam ei, cujus auris non eſt perforata.

29. De quibus vide Exod, dict. c. 2 1, v. 2. Confer.
S Levit. c. 2 2. V. 10. num. 40.
X Hebr. DiH, abeſt iſtud hic 4 MSto 1. confer,
hic tract. Talm., Roſch haſchana, fol. 9. b. it. Kid-
duſchin, fol. 3 8. 5. & Erachin ſol. 32.4.

mudici, ſignificat Qyn i, e. libertatem, vid.
Jalkut Part. 1, l. 19 1. col. 4.
31. Sic cum Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 5 92. ver-
tere volui, adducitur autem iſtud ex Roſch ha-
ſchana fol. 9. b. prout etiam in ypnt 'new ad

4. S 5.
Paraphr. Chald. , loc.

30, Id eſt: libertas, nam , uti docent Tal]

marginec h. loc. allegatur, ubi vide etiam no-
tas, Confer, & Proverb. cap. 26. verſ. 2, num.

ctat. Talm. Kidduſchin fol. 15. a. allegatur.
36. Proht habetur verſu antec. 10. b. cap.
37. Hebr. awn P&α, eſt is liber octavus partis
ſecundæ operis Talmudici, tractans de novi anni
initio, ejus jutibus & ſolennitatibus, confer.
not. in pa n b. loc. & Ralch haſchana,
fol. 8. b. & fol. 9. a. 5.
3 %. De quo libro ſuprà Levit. c. 2 3. v. 8. n. 16. G&£
verſ. 1. h. cap. num, 2. confer. & Gur Arjeh fol.
157. col. 3. fin. ubi locus iſte, cujus hic fit
mentio, amplius declaratur;, confer. tractat.
Talm. Succa, fol. 40. a. 6. & Kidduſchin, Fol.
20. a. & fol. 3 9. b. it. fol. 5 3. a. & fol. 5 8. a. &
Avoda Sara, ſol. 54. 6. it, Bechorot, fol. 52.5. &
Erachin, ol. 30. b. & fol. 3 1. b. “

32. Confer. hic inter alios P., Fagius in not, ad

994 LEVITICI. CAbP. XXv.

(Didio H) ) hic notat) uvas, quæ cuſtodiuntur, 39. (has non vindemiabis;) ſed il-
las, quæ communes ſunt, 40. vindemiabis; ſicuti (enim) ſuprà dicitur de ſeptuno
anno; 41. ita & (hic) de Jubilæo dicitur, reperiuntur (itaque) duo anni ſanctificati
fibi cohærentes, (videlicèt) annus quadrageſimus nonus remiſſionis & annus quin-
quageſimus Jubilæus. Verſ. 12. Sanctus erit vobie] Apprehenſio 42. pretii ejus e-
rit inſtar rei ſanctæ, forſtàn egredietur illud 43. ad res profanas? lex (hic) dicit: erit,
j. c. in exiſtentia 44. ſua erit. Eod. verſ. I2. De agro comedetis] Propter agrum * tu
comedis de (fructibus) doms, nam ſi defit beſtiæ (fructus) de agro, tu opus habebis
removere 45. de domo (fructus,) quemadmodùm (ſuprà) dicitur de (anno) ſepti-
mo; 46. ita'etiam dicitur (hic) de jubilæo. Verſ. 13. Revertemini unusquisque ad
peſſeſfonem ſuam] Ecce verò ſam anteà dictum eſt: & revertemini unusquisque ad
poſleſſionem fuam; 47. ſed (hoc idcircò hic repetitur,] ut inclu datur is, qui vendidit
agrum ſuum; ſed filius ejus illum redemit, tunc redit (ager ille) ad patrem ejus in Ju-
bilæo. Verf. 14. Er quando vendetis &c.] Juxtà ſimplicem ejus fenfum literalem (e-
rit explicatio ejus,) eſt & alia expoſitio allegorica, (quæ ſic habet:) unde probatur,
quòd, ſi aliquid vendere vis, iſtud vendere debeas Iſraeêlitæ, ſocio tuo? lex (hic) dicit:
& quando vendetis * rem venalem, proximo tuo (illam) vende; unde autem probes,

quòͤd, ſi aliquid comparare velis, iſtud ab lſraelita, ſocio tuo, emere debeas? lex (hic)

di-

39. Conter. quæ ſuprà ad v. 5. G. cap. num. 13. G
& n. 14. & v. 6. n. 17. notara ſunt,
40: Vide, quæ ad dict, verf. 5., E. cap. n. 15notata

ſunt.
41. Vide ſuprà dict. verf. 5§. . cap. confer. & verſ.

ſeq. 12. . cap. num. 46. nam annus remifſionis

& annus Jubilæus Tan we i. e. in omni re
æquiparantur, fie in not. an Mor b. loc.
41. Hebr. omr, de qua voce vide plura apud
Buxtorf. in Lex. Talm. ol. 2622, ſenſus eſt:
etiam pretium ejus erit ſanctum vel inſtar rei ſan-
Aæ erk. .
43. Scilicèt pretium, confer. hic Gur Arjeh fol.
157. col. 4. princ. unde huic loco lux quædam

accedet, confer. & Torat Cohanim, uri in

mnr W hic allegatur ad marginem, ubi vide
& notas.
44. Siverin eſſentia, Hebr. “ναπi. e, quandiu
erit, quousque exiſtet „erit res ſancta, vide ſuprà
Levit. c. 19-V. 23. num. 122. confer. & Jalkut
Part. I. ol. 19 1, col. 4. circà fin.
„ Vel: mediante agro, ſis ſtud: Tw vp y hie
vertere poſhis,

45. Ita dyay, quod hic habetur, interpretor, Rabbi-
norum quippe doctrina eſt, ſi quis anno ſeptimo
(idem in Jubilæo) ex fructibus terræ aliquid col-
legerit & in domum fuam deportaverit, tunc po-
terat de illo comedere tamdiu, quamdiu reperie-
batur in terra de illo frn du; quando verò defe-
cit in terra, tum cogebatur, illos fructus, quos
collegerat, è domo fua removere aut ſtatim (ſi
potetat) comedere ant publicè exponere, vide

157. col. 4. princ. it. Torat Cohanim, uti in
S WMS hic allegatur ad marginem.

bp. cap. n. 41.

in Smae nb . loc.

—

⁶. & Kidduſchin, fol. 20. a. &, fol. 26. a. it. Ba=
va mezia, ſol. 47. 5. & fol. 51. a. & fol. 56.

Jol. 30 5.

Buxtorf. Lex. Talm. fol. 33 6. & Gur Arjeh ol.

4⁶. Vide ſuprà V, 5. & v. 7. 5. cap. n, 20. & v. 117
47. Sicuti fuprà v. 10. b. cap. habetur, confer. not,
* Hebr. anr iſta & ſequentia usque ad æ?

—n W i. e. aut emes, abſunt à₰ MSto I. ſeld
malè, confer. hic tract. Talm. Succa, fol. 40. 2.

& fol. 58. . in Bechorot, Ool. 13. à., & Erachin,

CAL. XV.
Acit: aut emes
WNie cenn
Zbileun ene!
modos 50. ſoo⸗
dmonest, nide
znni ſint usquea
(gerprofente
ns)ell,ut tefkitue
ni(sque a fb
cete defrandadit
ſigro empto )ec
Citci opg ett un
gnod hic icitn
numerum Kil,ar
Geturille ei,hine
beat kcultatem
ad minimum ſte
Prorentusin i⸗

—
4 . Coniam inte
iledejus ſanine⸗
4,21. el. 11. m
Hugii not⸗ad ean⸗
ſeg 49. & num.
Kdl. 1. Ckrcz än.
49, All Exod. did-
Maddin! epplicar
one S irriſone,
At. idig, conle
55J. Gr 17. 4.
1 7,tol. 4. med
Tilmud. Nare
Own h. ſoc.
Vide etiaen 501

en et: g

nins hereihin
A roferd. ca,
11. Hehr do,
41 K 4),co
3 & Mrin

(A..XXV.
—
niabis) lecil.

tut de ſeyinnno
nni ſinctifcati
annus gbin.
Pretii ens e.
Gie)ſcieit:enit,
eragrum tn

n opun habebi
e (anno)lepi.
usul uug e 4
unmgnisgne ad
is qui vendidit
wem ejus in ja.
umlietalem (e7*

unde ptodatut,
ler (ie)cictt:
e autemprobs,
tbeatk ler di)

i.

—

imerpretot, abbi⸗
1quis zund ſeptinl
Isterte aliquid col.
portuſerintune .
1, guamdin feperic
uundo deid deſe ·
ior kuultus, uls
overe aut ſiatin (i.
ied erponete, ie
6. & Gur Atſeb Fal.
1t Cohanim, uti iin

Omaginem,

ta. 1,10,K Il
ibetut, Onſen e

l

ſunt 4 MSro 1 ſe

Zuctn, fol 40,4
ſol 16, rit B.

.u5 fll ſ
l 13. Alnshr,

CAP. XXV. LEVITICI. 92⁷

dicit: aut emes è manu proximi tui. Eod. verſ. 14. Ne fraudem faciatis] Hæc eſt

NNWi. e. defraudatio 48. pecuniæ. 49. Verl. 15. Juxtà numerum annorum poſt
Jubilæum emes] Hic eſt ſimplex hujus (Scripturæ) ſenſus, ut collocetur textus juntà
modos 50. fuos, (nempè:) de (vitanda) defraudatione 51. venit (hic Scriptura,) us
admoneat, (videlicèz,) quando vendes aut emes rem immobilem, ſupputa, 52. quot
anni ſint usque ad Jubilæum & pro ratione annorum ac proventuum agri, quos ille-,

(ager) proferre debet, vendat venditor atque emat emptor, nam ecce finis ejus (empto-

ris) eſt, ut reſtituat illum (agrum) ei (venditori) in anno Jubilæo &, ſi pauci fuerint an-
ni (usque ad Jubilæum) atque iſte (venditor) vendiderit illum (agrum) carô pretié,
ecce defraudabitur emptor; ſi verò anni fuerint multi (usque ad jubilæum) ac de illo
(agro emptor) comedat proventum multum, eece defraudabitur venditor, 13. quo-
circà opus eſt, ut (aliquis) illum (agrum) emat pro ratione temporis, atque hoc eſt,
quod (hic) dieitur: juxtà numerum annorum proventüs vendet ille tibi, 54. juxtà
numerum fſcil. annorum proventüs, quibus (ager iſte) ſtabit in manu accipientis, ven-

detur ille ei, hinc Rabbini noſtri exponunt, quòd is, qui vendit agrum ſuum, non ha-

beat facultatem redimendi (illum) minori, quàm biennii 55. ſpatié; ſed utille (ager)
ad minimum ſtet bienniò in manu accipientis de die in diem, etiamſi ſint tres 56.

—

proventus in iſto biennio, exempli gratia, quando (aliquis) vendit ei (emptori) illum

(agrum)

4 ⁸. Quoniam in textu ſacro verbum ar habetur,

ideò ejus ſignificatio hic exponitur, confer. Exod.

c. 22. verſ. 2 I. num. 7 3. & num. 74: vide & P.
Fagii not- ad Paraphr. Chaldaic. h. loc. it. num.

ſed. 49. & num. 5I. & Jalkut Part. 1. ol. 192.

col. 2. Circà fin.

49, Aſt Exod. dict. cap. 22. v. 20, verbum nD

Rabbini explicant de fubſannatione five vexati-
One & irriſione, quæ fit verbis, vide R. Salom.
not. ibid, confer. & Buxtorf. Lex. Talm. fol.

959⸗ & v. 17. H. cap. n. 60. item Gur Arjeh fol.

157. col. 4. med. ac Torat Cohanim, & tract.
Talmud. Bava mezia, Fol. 5 8. 6. uti in r

pon bh. loc. ad marginem allegantur, ubi

vide etiam notas, confer. & Bechorot, fol-

e., Id eſt: ut genuinus ac proprius ſcripturæS.,

ſenſus pereipiatur; reſpicitur autem hac phraſi
ad Proverb. cap. 25. V. 11.
T. Hebr. MWπιιπα1, de qua verſ. antec. 14. h. cap. n.
4A8. α n. 49. confer. & Buxtorf, Lex. Talm. Jol-
334 aß not. in W , loc⸗,

52. Sic vertere hic volui Hebr. yi. e. ſcito ſive ſci-
as, ita rcctins, nt puto, legitur numero ſingulari
in Gur Arjeh fol, 157: col. 4. fin. quam in
plurali, prout tàm in Bibliis Buxtorf. quàm in
exemplari Amſtel. Hebræo, quo ufus ſum, ha-
betur, confer. hic tract. Talm. Gittin, fol. 48. 5.
& Bava mezia, Fol. 106. a. it. Erachin, fol. 14.
9, b. & fol. 18. b. & fol. 29. a. b. & fol. 30. 20
& fol. 3 3. 6. it. Nidda, ol. 47. 6.
53. Si ſeilicèt is vili pretio agrum vendiderit, id
enim hic ſupplendum vel ſubintelligendum eſt 3
cœterùm vetba iſta: h aaGaαπa i. e. ecce
defraudabitur venditor, abſunt hic ab utroque
MsSto; ſed malè.
54. Sicuti paulò poſt hoc verſu 15. habetur.
55. Confer. quæ inftà ad verſ. 24. h. cap. n. 79.
notata ſunt, vide && n. 59. h. ver ſ it. verſ. 29.
h. cap. n. 94. & tract. Talmud. Erachin, ſol.
29. a. b. prout in 'nar DD . loc. ad margi-
nem allegatur.
56. Id eſt: trium annorum proyentus, vide hic

præ aliis Gur Arjch /ol. 157. col, 4. Kin,

CAp. XXV.

996 LEVITICGI.

(agrum) ſegete adhuc ſtante; (dictio) autem: 13 57. non egreditur* ex ſenſu li-

terali, ac ſi diceret (Scriptura, quod intelligendus ſit) numerus annorum proven-
tuum; non veroò uredinis; 5S8. anni autem ad minimum duo 59. intelliguntur.

Verſ. 16. Augebis ** pretium emptionis ejus] i. e. Vendes illum (agrum) majori pre-

ti5. Eod. verſ. 16. Minues pretium empcion eius] i. e. Tanto minoris vendes. **
Verſ. 17. Non vexetis 6. unusquisque proximum ſuum] Hic dehortatur (Scriptura)
Avexatione ⁶1. verborum, ne quis ſocium ſuum irrideat nec ei conſilium det, quod

ipſi minimè convenit, 62 ſecundùm viam 63, & utilitatem ejus, qui dat conſili-

um, quòd ſi fortè dixeris, ecquis novit, quòd ego malò propoſitô id fecerim? ideòô

(hic) dicitur: * & timebis Deum tuum, qui ſcit cogitationes, 64, in qualibet re,
quæ traditur cordi, ⁶ quam non novit, niſi is, qui cogitationem habet in corde ſuo⸗
Verſ. 18. Et babitabitis ** in terra ſe-
curè] Nam propter peccatum (neglecti præcepti de) intermiſſione Iſraëlitæ in exili-
um abducti fuerunt, dicitur enim: tunc in Sabbathis ſuis acquieſcet terra & placoe-
bunt

de illa dicitur: & timebis Deum tuum.

57. Quæ hoc veriu 15. habetur, ubi de san , num. 1.

i. e annis proventuum ſermo eſt; dictio auten 61. Vel: defraudatione, quæ fit verbis, dum con-
ſiliis fraudulentis verbisque doloſis alter alterum

ea & annum & duo ſignificat, vid. num. ſeq-
decipit ac damnô afficit, conter. hic Torat Co=
hanim, uti in Dan new h. loc. allegatur
ad marginem, vid. & Buxtorf. Lex. Chald. fol.
9 59. fin.

* Hebr. &)) AP& e") iſta, ut & ſequentia, usque
ad: Nnn i. e, augebis, abſunt ab utroque
MSto,

58. Senſus eſt: quòd proventus hic ſit conſideran
dus isque in iupputationem veniat’, non verò
PeWw i. e. uredo „ nam emphaſis eſt in voce
HiNlan i. e, proventus, prout hic in textu lacro
habetur.
59. Nam rwyp re Dee i. e. non ſunt
(vel intelliguntur) anni pauciores, quàm duo,
pluralis quippe numerus ad minimum comple-
Gtitur duo , uti in Gur Arjeh fol, 15 8. col. 1.
princ. habetur, & hoc quidem obtinet in agris;

62. Vel: honeſtum ac decens eſt, Hebr. Pae, de
quo vide Buxtorf. Lex. Calm. ſol. 592.

63â. Id eſt: ad utilitatem & commodum coaſulen-
tis, ſie in Sanhedrin ol. 76. b. exponitur, ubi hæc
habentur: cavs tibi ab eo, qui conſulit tibi 8
1 i. e. juxtà viam ſuam, idque ibidem explica-

torf. Lex. Talm. Fol. 96 8.
* Hebr. N 17,, abſunt iſta ab utroque MSto,
confer, hic tract. Talm. Bava mezia, fol. 5§ 8, 5.

ſecùs eſt in domibus, vide Gur Arjeh dict. Ioc.
* Hebr. NMamn, iſtud & ſequeutia, usque ad: &7

64. Conſer, quæ ſuprà ad Levit, cap. 19. V. 14. P.
63. notata ſunt.

Nn j. e. & non vexetis, abſunt hig à MSto z. con 6 .

fer. hic tract., Talm. Erachin, fFol. 29. b.
X Loci iſtius explicationem vide in not, am
. loc.
6o. Vel? nen irritetis, ſic ex mente autoris noſtri
vyerbum n hic vertere volui, confer. Bava me
Zia, fol. 58. 6. & fol. 59. a. . vid. quæ ad verſ.
14. h. cap. n. 49. notata ſunt, vide etiam de
hoc verbo Raſchi not. ad Geneſ. c. 3. v. 7. n. 24.

5, Sive: animo ac conſcientiæ relinquitur, quæ

14. n 64. m40 nfer. & infrà verſ, 3 6 : cap. n. 12 3:
& verſ. 43. num. 134.
X Hebr. nav) iſtud & ſequentia,; usque ad:
DnnN) i. e, & Comedetis, abſunt hie ab utroque
Mõto, L

& ad Cantic, c. 6 V. I. it, ad Jerem. c. 22, V. 3

tur: AA Ü i, e, ad ſuum commodum, vide Bux-

res ab animo dependet, nec alii, quam qui ſcit co-
gitationes, nota eſt, vide Levit. dict., cap. 19. V.

NN.
dunt ei Jabbar
oco leptwegin
71 Ge. 6 b⸗

jeltri) erit bene
Pod., rerl. 20.
ſeentia, gur er P
ſesti anni men
Qavum (annum
metentin menle
tabernaculorum
ligrur intti dom
reis; 71. Aftint
terdum etiam op

ſepeimum inkerr

(nempe:) ſepti

tur ge coterit a

lutm) Ild dicit

um 20 (priſtino

(erram) ſabiget

r r -rr —
66. Ui cap. ſequ.
not, n 12 ½.

(onler hie not,

11 9,8 Hien
69, liell: annum
717, Veh ihigee

9 Coner hie not,

plicatio habetur .
25,8 Gid cap.
68. lden ſineinch
Num eOnfer, not,
Talr beigchim,

69. lemenſe⸗ Mart

lic olch luſche
61.2.
)o, Hebr, Prmnn,
Datem iehpongen
M Gie: areig,
a Wn
Provemum ſten⸗
01el, circ fn.

(AXy.

—
Et lenla li.
mn proven⸗
telliguntur,
mmaſori Pke⸗
Vendes, 1
1 Seriptuta)
n get, guod
dat conili⸗
Cerim! ides
qvalibet te,
in corde ſuo⸗
in leyya ſi⸗
lite in euli.

etra place⸗

buat

Velbis, dam cone
olis alter altetum
, hie Torat C0⸗
h, loc, allegstun
Ler. Chalifol

, Hebe. oe,de
ſol ſh
odum golulen⸗
ponnurbihe
bieonſult ibi
e bidem explier⸗

1odum Nide Buse

b utroqaue MSe,
nezia, ol. 6 4
ca. 19e 14, l

Elelinuitun gus
guam guiliitc⸗
1., didt ca. 190
HKapen 11 ˙

1)

bicih utoge

In 1

CAp. XXV. LEVITICI. 997

bunt ei Sabbatha ſua, é66. ſeptuaginta autem anni exilii Babylonici fuerunt

loco ſeptuaginta * intermiſſionum, quæ ceſſaverant. Verſ. 19. Et dabit ter-

ra &c. & babitabitis in ea ſecurè] Ut non timeatis annum cohibitæ plu-
viæ. 67. Eod. verſ. 19. Et comedetis ad ſaturitatem] Etiam in viſceribus (ventris
veſtri) erit benedictio. * Verſ. 20. Nec congregabimus] (Nempè:) in domum-,
Eod. verſ. 20. Proventum noſtrum] Videlicèt vinum & fructus arborum ac ſpontè na-
ſcentia, quæ ex ſeipſis 68. proveniunt. Verſ. 21. I triennium] (Nimirùm) in fine
ſexti anni à menſe Niſan 9. usque ad initium anni (novi) & in ſeptimum atque o-
ctavum (annum,) nam ſeminabunt annôò octavô in menſe Marcheschvan 70. ac
metent in menſe Niſan. Verſ. 22. Usque ad annum nonum] i: e. Usque ad feſtum-
tabernaculorum anni noni, iſtud quippe tempus eſt, quò⅛ proventus anni octavi col-
ligitur intrà domum, nam omnibus diebus æſtatis fuerunt (proventus) in agro in hor-
reis; 71. aſt in menſe Tisri 72. tempus eſt colligendi (proventus) intrà domum, in-
terdum etiam opus fuit, ut facerent 73., in quatuor annos in ſexto anno, qui fuit antè
ſeptimum intermiſſionis annum, què illi ceſſant à cultura ſoli bienniéò continuéô,
(nempè:) ſeptimò annô & (ſequente anno) Jubilæo; aſt textus iſte Scripturæ dici-
tur de cœteris annis intermiſſionis omnibus. 74. Verſ. 23. Terra autem non ven-
datur] (Id dicit hic Scriptura,) ut det præceptum negativum ſuper reverſione agro-
rum ad (priſtinos) dominos in anno Jubilæo, ne is, qui accepit (nempè emptor) illam
(terram) ſubigat. * Eod. verſ. 2 3. 4 exciſionem *] (Iſtud N NDX) hic ſignifi-
cat:)

66. Uti cap. ſequ. 2 6. v. 34. habetur, ubi vide [72. Is menſis Septembri noſiro ferè parallelus

not, n. 128.
² Confer. hic not. ad cap. ſequ. 26. verſ. 34. n.
12 8. & Sign. *
67, Id eſi; annum ſiccum ac ſterilem, vide Jerem.
c. 17. V. & ibique Raſchi not.
XX Confer. hic not, in ponm nav ubi loci iſtius ex-
plicatio habetur, vid. & eap. ſequ. 2 6. Vv. 5. n.
2 5. & dict. cap. 26. V. 26. n. 109.
6 8. Id eſt: ſine induſtria, labore ac cultura homi-
num, confer. not. in non nD h. loc. it. tract.
Talm. Peſschim, ol. 5 I. b.
69. Is menſis Martio noſtro ferè reſpondet, conter.
hic Rolch haſchana, fol. 13. a. & Nedarim, fol.
61. a.
70. Hebr. wryn, qui Octobri noſtro maximam
partem reſpondet.
71. Sive . areis „Hebr. 5, ita vocantur hic lo-
ca rD RN HN Ma i, e. ad coacervandum
proventum (terræ,) ſicuti in Gur Arjeb fol. 158.
Col. I. circà fin. habetur, vide & cap. lequ. 26.
V. 10. n. 34. it. Bava batra, fol, 5 1. b.

eſt.
73. Scilicèt: hanc intermiſſionem ſive, ut ab ope-
reagricultutæ ceſſarent, confer. not. in man nov
bh. loc.
74. Id eſt: textus iſte S, Scripturæ loquitur in ge-
nere, quamvis interdum ſpeciale quid oecurrat
quoad annum Jubilæum, qui ſeptimum inter-
misſionis annum ſequitur, confer. Gur Arjeh
Jo l. 15 §. col. 2. princ.
* Ac ſi diceret: non ſubigat illam terram emptor
ſub manum ſuam, quò minus illam reſtituat neo
ad perpetuam alienationem ipſe eandem emat,
ſic in not, Ma nev hic exponitur, ubi vide
ſis Hebraa, confer. & Torat Cohanim, prot i
bidem ad marginem allegatur.
„X Hebr. hinpu, iſtud & ſequentia, usque ad:
9 mi, e, nam mea (eſt terra,) abſunt hic abutro-
que MSto, in MSto z. autem poſita ſunt poſt
vVerba: quoniam illa (terra) non eſt tua, con-
fer. hic tract. Talm. Bava mezia, Jol. 79. a. &
Sanhedrin, fol. 106, 5. & Erachin, ol. 1 5:5.

“ . EEVITICL. CAb. XXVe

ad amputationem, 75,. ut Icil. ille (ager) vendatur abdicatione-
perpetuà. Eod. verſ. 2 3. Nam mea ſt terra] Non diſpliceat i in oculis tuis, quo-
mniam illa (terra) non eſt tua. 76. Verſ. 24. Et in omwi terra poſſ⸗Wonis vefteræ] (Id di-
cit hic Scriptura,) ut includat domos & ſermum Hebræum 3 cxplicatur antem hæc res
in Kidduſchin, 77, in capite primo, ac juætà ſimplicem cjus ſenſum cohæret ille tex-
tui ſequenti, quoniam is, qui vendit poſſeſſionem ſuam, facultatem habet redimendi
eam poſt biennium, 78, vel ipſe vel propinquus ejus, nec poterit ille, qui accepit,
moram facere. 79. Ve
2 derit] Docet (hic Scriptura⸗) quòd nemo facultatem habeat vendendi agrum ſuum,
miſi propter urgentem inopiam. 80.
totam (poſſeſſionem ſuam.)
reſiduum faciat 82, ſibi agrum. Eod. verſ. 2 5.
tam] Nec poterit is, qui accepit (nempé? venditor) moram facere. 83.
Er ſi alicui non fuerit redemptor] An verò eſt aliquis inter ira
demptores? 34. (non ſans erit aliquis;) ſed (id dicit hic Scriptura, de) propinq

2—
cat:) 5 i. e.

uo,

75. Vel ad abſcisſionem, alienationem ſive ab
dicationem perpetuam, confer. b. Fag. 34 Para-
phr. Chald. & Junii ac Tremellii not. Z. loc. 1
Qde etiaminfra v. 30,b. cap. n-79. a6 not. ad i
hrum Prec. jud. part. 2. P. 81. a. Kin.
70. Sonfer: hic præ aliis Gur Arjeh fol. 158. col.
2. princ. ac tract. Talm. Gittin, Fol. 47, a, item
Torat cohanim, ſicutii 8 Eaner rp' h. loc, ad u
mnem allegantur, ubi vide etiam notas. Lank, — S
. e mord, eſt i8 liber rentius partis tertiæ 82. Vel : ut (aliquid) agriſthireigese; ita hie
operis Talmudici, tractans de Sponſalibus & verbum interpretor, às enim ominum mos
eſt, ut, licè quis paupertate compulſus quædam

Sponflalitiis, reperitur autem lecus allegatus in⸗ . rta .
anatchin fol.: I. a. . uti in an rieS hicj bona ſive agres vendat; tamen agrum ſibi te-

ad mearginem allegatur, confer. S& Torat coha
nim.
e dn 8 in H . 1ee⸗ 5 83. Vel: rem detinere, vide, quæ ad verſ. antee.
„Vel: rem detinere aut impedire, quò minus 24. h. cap. n. 7/9, notata ſunt, confer⸗ & tract.
. Se tedimatur ‚id enim verhum Ay, quod hic Palm. Kidduſchin l. 211. a .. uti in Nar n
habetur, ſignificat, vide verſ. ſeq. 2 5. b. cap. n. hic allegatur ad marginem, ubi vide & notas.
è =I=èI 84. Vindices, propinqui, corſanguinei, proximi,
l :egeſtatem , non enim permiſſum eſt, idenim didio bio notat, confer. Numer.
30. e eBearge arciiat pecuniam my r c. 5. v. §. D, 2 1. vide & hie tract. Talm. Kiddu-
1 “ e. & det (illam) in Zonam ſive cingu ſchin, dict. ol 2 172. . a Torat cohanim, uti
e ede à Græco terdrs dedu- in e hic allegatur ad marginem.]

lum luum, ſie Gr⸗ .
gunt & intepretantur, Vvide Buxtorf. Ley. Talm.

Jol. 197. & Fol. 1753 confer. & Lightfoot. in
Matth. c. 10. V. 4. P. 32 62 & in Act. Apoſtol. c.
3. v. 6. p. 3 3. cdit. Lipſ. vide & Torat cchanim.
proßt in D . lec. allegaturad mar-
ginem, it. Kidduſchin⸗, fol. 20. 2. & Erachin, fol.

91. Confer. hic Kidduſchin, l. 9. a. it. ea, quæ
quæ luprà ad Levit. cap. 22. V. 7. B. 2 8. notata

verdo v vide etiam ſuprà Levit. c. 11. v,. 12. n.

docet (hic Scriptura) morem hominum, nempè, ut quis
Et redimat rem d fratre ſuo vendi-

eſt aliquis inter Iſraélitas, cui non ſint re- Ale ad annun il

.V 35. Id et: cui iur

ſervet nec omnia penitus vendat; cœterùm de

c M.

irem abipſo

uyot venbitimni⸗

Ae a ubilzun

„ . . „, .. .
Verlſ. 25. Cum facultatilbus attenuatas fuerit frater tuus ac vendi

Eod. verſ. 2 5. Depeſſtone ſua] Non verò 81.

D

Vendiditibi ill,
Ii:)telkitnetot
numerum prore
commeciſti ülum
um eorum (ptor
1c reltituet ic
enpror)coned
Eod ren 17.7
iſte, gai fenit
triſituatei H

—nmm

dimnere, ut ſenſu
Gem deerunt o,
mibus ſont inſtn
ctiam in Cut An
exponitur, nem
Wanus allingit,
Jve 2d Numer, e⸗
m lunt, bide &n

6[, Vel: fatutum

ſe leguut in

Qionem hie ſeetu

brnica, gui uſis
turum eit, utre
fe⸗ hie Kidduſchi
1t. Hrachin, ſol. 30
1. Deduc, ſabtſahe
Vetbum xxyf, quo
19. Hebr do ie
legitut, Nnd ,
ſeto Situr nn
lakkut bart , ſol
eol. 1. prine.

epotitelliweng

—
bdicatione,
listuie uo.
Are] (ddi.
Utem hec tes
tet ille ter⸗
et kedimendi
cui accepit,
lun ac Vendi⸗
agrum ſoum,
Nonverôti.
enpe, utqni
re ſuo end⸗
3. Verl. 26.
i non ſint te⸗

)propinquo,

gal

& Lightfoot in
1Alt. Apoltol e
Totat cohenime
kegatura mer⸗

Eenchin ,l.

.9. ait en gur

l.
, ,l. 18. nat

tetigent, itahie

n howinum nes e

npuluusgurtimn
enagum ſbie⸗

et; leiumde

it. k. 11, V, Iadi

e ad Vet antee
conlet & llalt.
Atiin⸗
õ
nglineh roin ⸗
conſel Nunz.
. Talm. Madh.

1t eohanicd,A

3 mngilem

25. Id eſt: cui ſuppetunt facultates, ut posſit re-

CAbP. XXV. LEVITICI. 999

qui rem ab ipſo (fratre ſuo) venditam poſſit redimere. 8. Verlſ. 27. Et computabit
annos venditionis ſuæ] (Nimirùm venditor dicet emptori:) quotnam fuerunt anni us-
ue ad Jubilæum? (ſi ille reſpondeat:) tot ac tot, (ipſe iterùm dicet emptoci:) quanti
vendidi tibi illam (poſſeſſionem? Kille reſpondeat:) tanti ac tanti, (ipſe dicet empto-

ri:) reſtituetur 86. illa (poſſeſſio) in Iubilæo, deprehenderis comparàâſte (ſive emiſſe)

numerum proventus ſecundùm ſupputationem uniuscujusque anni, (verbi gratia:)
comediſti illum (proventum] tribus aut quatuor annis, detrahe 87. de ſumma preti=
um eorum (proventuum) atque accipe reſiduum, 88. & id eſt, (quod hic dicitur:)
ac reſtituet id, quod ſupereſt (nempè:) de pretio emptionis ſuper comeſtione, quam
(emptor) comedit, 89. ac dabit (venditor) illud (pretium) accipienti (i. e. emptori.)
Eod. verſ. 27. Viro, cui ipſe vendidit] (Nimirùm reſiduum pretii reſtituet,) venditor
iſte, qui venit, ut illam (poſſeſſionem) redimat. 90. Verſ. 28. Quantum ſußicit, *
ut reſiituat ei] Hinc (eſt,) quòd nemo redimat pro dimidio. 91. Eod. verſ. 2 8. Ms-
gue ad annum Jubileum] Ita, ut non colligat quidquam in illo anno, * quia lubileue
ceſſa⸗=

tor comedit, juxtà proportionem ſive numerum
dimere, ut ſenſus hujus loci ſit, nunquam qui- annorum, qui ſunt usque ad Iubilzum.
dem deerunt propinqui; ſed non omnes facul- 90. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh /ol. 15 8. col.
tatibus ſunt inſtructi, ut posſint redimere, ſic 3. med. ac not. in pon mnow h, loc. ubi tract.
etiam in Gur Arjeh fol. 15 8. col. 2. circà fin.) Talm. Erachin, fol. 30. a. 6. allegatur.
exponitur, nempe de illo, vuwn i, e. cujus ?1* Hebr. ue " ifta & ſequentia, usque ad: y
manus attingit, i. e. cui adeſt pecunia, confer. nav' i, e. usque ad annum &c. abſunt hic ab utro-
quæ ad Numer. c. 1 I. V. 2 1. D. 9 5. & 96. n0- que MSto.
tata ſunt, vide & not. in nn rne“, ubiplura. 9I. Vel: pro dimidia prerii parte, ſolutione ſal-
86. Vel: futurum eſt, ut reſtituatur Hebr. Prny tem ex parte facta, id enim Peexrj hic notat; ſic
t ſic legitur in Bibliis Buxtorf. quam ipſe le- Rabbinomum eſt didum: PNem mDn i. e.

H

Gtionem hie ſecutus ſum, in editione Amſtel. He-
braica, quà uſus ſum, habetur: ne, y i. e.
futurum eſt, ut reſtiz. & c. res eodem redit, con-
fer. hic Kidduſchin, ſol. 20. a. b. & ſol. 2 1. a.
it. Frachin, fol. 30. b. .
27. Deduc, ſabtrahe, German. Ziehe ab / id enim
verbum &*, quod hic habetur, ſignificat.
598. Hebr. Sa i. e, reliquum, in utroque MSto
legitur; Arpi. e, redundans, idque in textu
ſacto dicitur ya, i. e, quod ſupereſt, confer.
Jalekut Part. I. fol. 19 2. col. 4. fin, ac ol. 193.
col. I. princ. .
89. Id eſt: deducet venditor de ſumma pecuniæ,

emptori reſtituenda, proventus, quos ille em-

non fit Nazireatus pro dimidio, id eſt: non po-
terit aliquis vovere, quòd ex parte tantùm futu-
rus ſit Naziræus; ſed aut ſecundum omnia talis
ſit, aut nullus, quocircà is, qui redimere vult,
debet reſtituere emptori qén 9 M i. e, preti-
um totius agri ſive poſſesſionis, uti habetur in
Gur Arjeh fol. 15 8. col. 3. med. confer. & Bux⸗
torf. Lex. Talm. fol. 8 1 3. it. ttact. Talm. Era-
chin, fol. 14, a, 6. Fol. 30. a. b. uti in heo n
hic allegatur ad marginem, ubi vide ſis & no-
tas.

* Vel: intrà illum annum (ſcil. jubilæzum) Hebr.

na ae Tm,ſenſus eſt: annus Jubilæus ſtatim
liberat poſſesſionem.

Kkkkkk.

1000 LEVITICI. CAbP. XXNV.

ceſſationem imponit ſtatim atque ille incipit. 92., Verſ. 29. Domum babitationis in ur-
be, murécinctaâ] i. e. Domum in urbe, quæ muròô fuit circumdata jam inde à tempore
Joſuæ, filii Nun. 93. Eod. v. 29. Et erit jus redimendi eam] Quoniam dicitur de agro,
quòd (aliquis) poſſit illum redimere elapsò bienniò 94. & ultrâà, omni tempore, quéê
voluerit; intrà duos autem annos primos non poſſit illum redimere, (ideò) opus fuit,
explicare hunc (textum,) quoniam diverſitas eſt (hac in re,) nam ſi voluerit redimere
(domum, annò primô redimere debet illum; poſteà verò non poterit eam redime-
re. 95⁰. Eod. verſ. 29. Et erit jus redimendi eam] Scilicèt: domum. Eod. verſ.
29. Diebas] Dies anni pleni (hic) dicuntur HP', ſic quoque (dictio H accipitur
in illo loco:) maneat nobiscum puella D D i. e. diebus. 96. Verſ. 30. Manebit do-
mus in perpetuum 97.] i, e. Egredietur (domus) de poteſtate vendentis in poteſtatem
ementis. Eod. verſ. 3 0. Non egredietur * in Jubilæ] Dixit R. Siphra: ſi inciderit in
eum Jubilæus intrà annum ejus non egredietur. 98. Verſ. 3 1. Domus autem villa-
rum] (Dictio H'u hic idem ſignificat atque) ſecundùm Targum ejus: æi. e.
urbes apertas ſine muro; occurrit autem crebrò in Joſuæ (libro:) urbes he a
i. e. & villæ earum, 99. item: DRN1i. e. in villis eorum & in arcibus eorum.

100, Eod. verſ. 3 I. Pro agro terræ reputabitur] Ecce illæ (domus villarum) perinde

habe-

9 2. Vel: ſtatim abillius initio, quamprimùm in-
cipit annus Jubilæus, ceſſandum erit, vide hic
Torat Cohanim, prout in nan nov . loc.
allegatur, confer. & Erachin, fol. 29. a.
9 3q. Confer. hic Lightfoot. ad Marc. cap. I. verſ.
38- pag. 600. & ad Luc. Cap. 5. V. 12. pag.
770. edit. Lipſienſ. vide & Gur Arjeh fol. 15 .
rol. 3. med. ae Torat Cohanim, ſicui in pv
Swpan hic ad marginem allegatur, ubi vide ſis
etlam notas, confer. & Megilla, fol. 3. 5. & Kid
duſchin, fol. 2 0. a. & Erachin, ſol. 30. . it. ol.
3 1. 5. & ſol. 3 3. .
94. Confer. quæ ſuprà ad v. 15. h. cap. n. 55. no-
tata ſunt, vide & infrà v. 31. h. cap. n. 10 1. &
n. 104. it. Jalkut Part. I. Fol. 19 3. col. 2. fin.
9 5. Hoc quidem obtinebat in aliarum urbium,
muròô cinctarum, ædibus, nam quæ Hieroſoly
mis vendebantur ædes, eas ſemper redimendi jus
erat, vide D. Wagenſeil. Sot. p. 90 1. confer.
verſ. ſeq. 30. n. 97. & infrà verſ. 3 2. H. cap. n.
107. & verſ. 3 7. n. 1 10. it. tract. Lalm. Era-
chin, fol. 19. b. & fol. 3 1. a. 6. it. Nidda, ol.
47: 5.
96. Sicuti habetur Genef. cap. 24. verſ. 55. ubi vi⸗
de n, 96. confer. & Raſchi not. ad Genel. c, 40.

v. 4. n. 6. ac P. Fagii not, ad Paraphr. Chald.
h. loc. vide & Numer, eap. 9. V. 2 2. n. 40. con-
fer. & Ketubbot, fol. 57. b. & Kidduſchin, fol.
20. b. & fol. 2 1. a. it. Erachin, fol. 3 1. a. 5.
97. Hebr. rnronz' i. e, in exciſionem ſive abdica-
tionem, confer. Bava kama, fol. 22. 6. it. Era-
chin, fol. 30. 5. & fol. 3 I. b. & Pol. 32. a. vide
& ea, quæ ſuprà ad veri. 2 2. H. cap. n. 75. no-
tata ſunt; ſecuùs eſt in domibus Levitarum, vide
verſ, ſequ. 3 I. h. cap. n. 10 1. & v. 33. n. 115.
confer. & veri. antec. 29. h. cap. n. 9 5.
* Hebr. N iſta, ut & ſequentia, usque ad:
N Mn i e., domus autem villarum, abſunt
hic ab utroque M3to.
9%. Confer., hic præ aliis Gur Arjeh ol. 15 8. col.
3. fin. ac Jalkut Part. 1. fol. 19 3. col. 3. med.
& Erachin, foſ, 29. a. & fol. 3 1I.5.
99. Vide joſu. cap. 13. v. 2 8. ibique R. Salom. not.
confer. & tract. Talm. Megilla, fol. 3. 5. & fol.
5. b. it. Fol. 10. b.
100. Vide Geneſ? c. 2 5. v. 16. n. 2 1. confer. &
Lightfoot. ad Marc. cap. 1. v. 3 . pag. 600. e-
dit. Lipſ. it. Schevuot, fol. 16. a. & Erachin, fol.

„

CAL. XXV.
—
habebuntur ar
lzOad priſtin,
erit ei) tatim

tndimnendl)ag

is jnhi b iyt⸗
guadtaginta o0

nundiju e,pe

Vendiderint (l

(0s loſ. cikca

holunt in et
33. guinh
bein ab illis .
yencdita, ſiye ſit
Propria, 109,1
Pertinent; 110
e. venditionem
critheritit, 11
Paravit dotnumn

LLn⅞Dd—

*1 (oulet, hic tt⸗
1. 5. K Lrachin,
101. Domus autem
Vide lupta verl.:
b. verl. conten,er
fin ubi & atie
Vide & Totat col
Allegatur ad ma
102. dine ullopr⸗
betur, fide Cur
Pkige. ac notin
Talm. Ltachin
Drachin, ol. 4
ſhin, Fol. 10.5.

;. Dequibus vi

1 ½ Quoc ſeeus
lunt beſitr, ide
94, 8& num. 10
Taln Eratin,
1of. De quibin i

106,. Non potenit

cl, W enin

loni in gr.
tempore
ur de 2gto,
npore, gu
opus fuin
it redimere
m tedime.
Kod. verl.
Marccipitut
Manebit 4d⸗
potellaten
incideritin
Autem ville⸗
ſpchle.
SD
ibus eoruw.,
um) perinde
lube⸗

—E —
atapht, Chal,
11, n. 40, 0⸗
Gaculchin,fol.
l, ab.
gem ſiyeabdica.
l.21,6, 1, lnn⸗
ol z1,4. vige
cap. h. 7 no⸗

Leyitatum, ide.

1.ne II.

N 9⸗
ntig, egbenl:
Horum, 2blunt

ehol. lco.
93,cl 3. med⸗
1,.
e R. Salom, not⸗

1 11. conker. &

1. pig. 6o0 e⸗
1 Enectin, ,o,

CAP. XXV. LEVITICI. 1001

habebuntur atque agri, * qui redimi poſſunt usque ad Jubilæum & redeunt in Jubi-
læo ad (priſtinos) dominos, ſi non fuerint redemptæ. Eod. verſ. 3 I. Jus redimendi
erit ei] Statim (poterit redimere,) ſi voluerit, atque hac in re vis ejus ſuperat vim (juris
redimendi) agros, nam agri non redimuntur intrà biennium. 101. Eod. v. 2 I. E
in jnbilzo egredietur] Gratis. 102. Verſ. 32. Urbei autem Leritzrum] (Videlicèt)
quadraginta octo urbes, 103, quæ datæ fuerunt illis (Levitis.) Eod. verſ. 32. Redi-
mendijus perpetuum] Redimere poteſt (Levita) ſtatim, etiam antè biennium, 104. fſi
vendiderint (Levitæ) agrum de agris ſuis, qui ipſis dati ſunt quoad bis mille cubi-
tos 1o5. circâà urbes; aut ſi vendiderint domum in urbe, murô cinéta, redimere-
poſſunt in perpetuum, nec illa (domus) propria 106, fit annò elapséô. 107. Verſ.
33. Et qui redemerit à Levitis] i. e. Et ſi (aliquis) comparaverit ios, domum aut ur-
bem ab illis (Levitis.) Eod. verſ. 33. Et egrediatur in Julilzæe] (Nempè:) res illa-
vendita, ſive ſit domus ſive urbs & revertatur ad Levitam, qui illam vendidit nec erit
propria, 1059. ſicuti cœteræ* domus urbium, quæ murò cinctæ ſunt & ad Iſraëlitas
pertinent; I1o, hæc autem (dictio) Nνν. e. redemptio ſignificat (hic) i.
e. venditionem; 1II1, alia explicatio: quoniam dicitur: redimendi jus perpetuum
erit Levitis, 112, forſitàn non locuta eſt Scriptura, niſi de emptore Iſraelita, qui com-

paravit domum in urbibus Levitarum; aſt Levita, qui comparavit à Levita, an is ha-

K kkkkk 2 be-

—

KConfer. hic traft. Talm. Kiddulſchin, fol.2 1. ſignificat, confer. ſuprà verl. 29. b. cap. num.
a. b. & Erachin, fol. 3 3. a. 97⸗ vide & num. feq, 107. & num. 109. v. 33.
101. Domus autem villarum ſtatim redimi poſſun, b. cap.
vigde ſuprà verſ. 29. H. c9p. n. 94. & infrà n. 104. 107. (Quod aliter ſe habet in domibus IIraelita-
p. verſ. confer- etiam Gur Arjeh fol. 15 8, col. 3. rum, qui non ſunt Levitæ, vide fupraà dict. v, 29.
ſin. ubi & ratio hujus conſtitutionis adducitut, h. cap. num. 97. hæ enim, elapſò annò in per-
vide & Torat cohanim, uti in . ie De'hic petuum manebant apud emptores, confer. iuprà
allegatur ad marginem, alleg. v. 29. H. cap. n. 9 5.
102. dine ullo pretiò, Hebr. ana, ſicuti hic ha- Iog8. Vide, quæ paulò peſt n. 111. . v. 33. no⸗
betur, vide Gur Arjeh dict. ſol. 158. col. 4.] tata ſunt.
princ. ac not. in non ne, ubi etiam tract. 109. Confer. quæ paulò antè n. 106. v. 32, de vo-
Talm. Erachin fol. 29. a. 6 alleg tur, vid, S ce von, quæ & hic habetur, notata ſlant, vide
Erachin, fol. 30. b. && fol. 3 3, a. . it. Kiddu- Sn. 113. b. v. 33.
ſchin, fol. 10. . * Hebr. Nn, iſtud & ſequentia, usque ad: Ges
103. De quibus vide Numer. cap. 3 7. verſ. 7. i. ce. lex (hic) dicit, abſunt à MSto 2.
104. Quod ſeeus eſt in agris Iſraelitarum, qui non r10. De quibus ſuprà V, 29. . cap. n. 9 5. confer-

ſunt Levitæ, vide, quæ ſuprà ad v. 29. h. cap. n. Arjeh fol. 1 5 Se col. 4. prine.
94. & num. 101. h. veri. notata ſunt, it, tract & Gur Arjch/ol.153. . †b

Talm. Erachin, ol. 3 3. a. 5. III. Eodem ſeaſu accipitur etiam ſuprà . v. 33.
105. De quibus vide Numeror. c. 3 5. v. 5. n. 10 ⁸³.
104. Non poterit illa præicribi, non fit res man. 112. Sieuti verſu ansec. 31. , cap. habetur, vige
cipi, id enim dictio yn, quæ hic habetur, not. in an npu . loc.

ChgAbP. XXV.

LEVITICI.

4 . .

1002

H

bebit jure mancipi? 113. lex (hic) dieit: & qui redemerit à Levitis, (ergò) etiam,
ui redimit & manu Levitæ, is redimit redemptione perpetua. Eod. verſ. 33. Er e-

gredietur domus vendita)] Ecce hoc eſt præceptum aliud, (nempè:) ſi non redemerit
illam (domum,) tunc egredietur illa in jubi læo nec ipſe (emptor) poſſidebit illam ju-
re mancipi 1I14. finitô annô, ", ſicuti domum viri Ifraelitæ. 115. Eod. vetſ. 33.
Nam domus urbium Levitarum ſunt poſſeſio eorum] Non fuerunt illis (Levitis) agri &
vineæ in hæreditatem; ſed urbes, ut illas inhabitarent earumque ſuburbia, ** qua-
propter illæ (urbes) eis fuerunt loco agrorum atque illis competit jus redimendi, ad
inſtar agrorum, idque eum in finem, ne abrumpantur corum poſſeſſiones ab illis.
Verſ. 34. Ager verò ſuburbanus civitatum eorum non vendatur] (Nempè:) venditione
theſaurarii eecleſiaſtici, 116. nam, ſi filius Levi conſecraverit agrum ſuum nee illum
redemerit eumque theſaurarius eccleſiaſticus vendiderit, non egreditur (ager) iſte ad
ſacerdotes in Jubilæo, ſicuti dicitur de Iſraelita: & ſi vendiderit agrum illum alii vi-
r16, non redimetur ampliùs; 117. at filius Levi redimere poteſt in perpetuum. Verf.

25. Confirmabis illum] i. e. Ne permittas, ut ille deſcendat & cadat, ubi difficile erit,

erigere illum; ſed confirma eum ſtatim ab illo tempore, quôò manus ejus inclinat, 118.
cuinarm res iſta ſimilis eſt? (nempè:) oneri, quod aſino incumbit, dum illud adhùc
fuprà aſinum * eſt, unus iſtud apprehendere & retinere poteſt; ſi veròô (onus iſtud) in
terram prociderit, quinque (viri) non poſſunt illud erigere. Eod. verfſ. 3 5. Peregri-
num & inquilinum] i. e. Etiamſi is fuerit peregrinus aut inquilinus; quisnam verò
eſt 2 “ Mi. e. inquilinus? (nimirùm) omnis, qui in ſe recepit, ne cultui idololatrico
(amplius) ſerviat quique morticina 119. comedit. Verſ. 36. Et timebis Deum tu-
S am]

2

med. MDc
117. Sie babetur Levit. dict. 27. v. 20.
118. Id eſt: quò ipſe facultatibus ſuis labi incipit
ejusque oes deficiunt, confer. P. Fagii not. ad
Paraphr. Chald. . loc. & Gur Arieh ſol. 159.
& Gur Arjeh fol. 15 8. col. 4. med. col. 1. med. it. Jalk ut Part. I. Fol, 194. col. 3.
xxX Hebr. : e H9, iſta & ſequentia usque ad: * Hebr. Don 7y, ia urroque MSto pro eo le-
— i e 1. e. hon fuerunt illis &c. abſunt 4
MsSto z. .
115. Vide ſupràâv. 70. . cap. n. 97. confer. & not.
in an S h. loc.
2X Conler. kic Erachin, fol. 2 §. a. 5. & ol. 3 3. a.
b. it. †Ol. 34. 2a.
216. Hebr. n, confer. infrà Levit. c. 27. V. 16.
n. 2 8. & v. 20, n. 3 8. unde locus iſte quodam.

11 3. Sic vocem hic interpretor, confer. verſ.
antec. 32. num. 106. & n. 109. h. ver f, 3 3, it.
n, ſeq. 114.
114. Non poterit ſe tueri præſcriptione annali,
vide quæ num. antec. 113: notata funt, conlſer.

tractat. Talmud. Kidduſchin, fol. 20. a. & Bava
mezia, fol. & 1. a. & fol. 114. a. it. Erachin, ol.
30. b. it. Bava kama, fol. 112. a. & Bava mezia,
ſol. 60. 5. & fol, 61. a. 5. & fol. 7 1. a. ?. & fol.
75. b. .
119. Talis quippe inquilinus non prohibetur co-
medere morticina, vide Ueuteron. c. 14. v. 2 I.
modo illuſtrabitur, vide & Gur Arjeh fol. 159. ibique Ralchi not. n. 47. confer. & fuprà Levit.
col. 1. princ. ac not. in pa h. loc. ubi cap. 22. V. 10. num. 3 8 ac not. in nn P

plura, coufer. & Jalkut Part. 1. fol. 193, 601, 2. b. ſoc.

gitur: mwna, i e. in loco ſuo, confer, bic

(NXr.

—
ͤ Conlam
Ceulter obſkrehi
illum fueruntot
enptut geill
mutuo det ſtael
uge cogitati
Quiadduu 4)
lum, quinon i
Pecunum iael
borumiſtorum:
in vospreceptan
yobu terran Cbar
l ſem tolu Die
Gbicunque auten
Ven. 39. O,u/
cognolcatut tan
ratcalceamentu

——
110. Vel: 4wein
clolyit, ſie Heb⸗
Vetterepoſlis, con
mezii, fol, 61.
aDeoaturad margi
1, fol. 194, t0l. 3.
71, 4, & Temurah
121. Helt: qui die
gene, idguekzeit
llratlitæ, conler.
111, Zive: ab alirn

ode Hebtaica, gus

Barxtort. & in uer
genlili ſye ethn
ſupra Leyit c. 21.
iutti e kehee
1.. 1.
11 . Zfe: znino
guitun, confen y.
i n. 4 6, ca).
194, 0l. 14,
Hedt. w un
WN ie, an
Mo. 4

124 Conlet ga

A. Xv.
—
80) eium,
1330 Et e⸗
redemerit
ttillam in.
1 werl. 33.
jitisagti &
i, s gua
limendi, ad
nes ab ilis.
venditione
n hee illum
ger)iſte ad
lum alii vi⸗
um. Vertl,
Githcile erin
nclinat, 11,
illud adhiüe
nus iſtud) in
3 Puißi.
nisnaimn vero
idololattico
Nu Deum i-

u

40,
his labi gihi
b. Fagiinot.
Aien /ol. 1)9.
dl, 194, eal ⸗
Sto pr0 en ſe
0, codlen hie
10.4. & Ba4
i. brarhic, 0,
1 & Bwamezii,

prohibeinn co⸗
ſupt eil,

CAbP. XKXV. LEVITICI.

am] Quoniam animus hominis propendet ad fœnus (accipiendum) & ab illo ſeſe dif-
ficulter abſtrahit timoremque (Dei) ſibi ipſi demit 120, propter nummos, qui apud
illum fuerunt otioſi, (ideò) opus fuit dicere: & timebis Deum tuum, aut (loquitur hic
Scriptura de illo,) qui pecuniam ſuam ſuſpendit 121. à peregrino, 122, ut illam-
mutuo det Iraelitæ ſub ſœnore, ecce iſta eſt res, quæ traditur cordi 123. hominis e-
jusque cogitationi, idcircò opus fuit dicere: * & timebis Deum tuum. Verſ. 38.
Qui eduxi & .] Qui explorando diſcrimen feci inter primogenitum atque inter il-
lum, qui non fuit primogenitus, 124. ego itidem ſcio ac punio illum, qui mutuo dat
pecuniam Iſraelitæ ſub fœnore ac dicit, illam eſſe ethnici; 125. alia explicatio (ver-
borum iſtorum:) qui eduxi vos è terra 5Ægypti, (nempè:) ea conditione, ut recipiatis
in vos præcepta mea, 126, etiamſi illa vobis ſint gravia. Eod. verſ. 3 8. Ur darem:
vobis terram Chananaam] Pro mercede, ut recipiatis præcepta mea.* Eod. verſ. 38.
Ult ſem vobis Deus] Nam quisquis inhabitat terram Iſraeliticam, ego ei ſum Deus;
quicunque autem ex illa egreditur, is perinde eſt, ac ſi coleret Deum alienum. 127.
Verſ. 39. Opus ſervile] i, e. Opus turpe (ſive ignominioſum, )ita, ut in eo (aliquis)
cognoſcatur tanquàm ſervus, ne ferat vaſa ejus poſt ipſum ad domum lavacri nec ſol-

1003

vat calceamentum ejus. 128.

Verſ. 40. Tunquàm mercenarius (&) munquam inquili-

K kkkkk 32

nus]

120. Vel: 4 metu (numinis Divini) ſemet eximit
ac ſolvit, ſic Hebræa, iſta: ne ney n
vertere poſſis, confer. hie tractat. Talmud. Bava
mezia, fol. 6 1. b. uti in 'p-e n b. loc.
allegatur ad marginem, confer. & Jalkut Part.
1. fol. 194. col. 3. circà fin. it. Bava mezia, Jol.
71. a. & Temurah, fol. 6. b.
121. Id eſt: qui dicit, pecuniam illam eſſe alieni
genæ, idque facit eò animô, ut illam fœnori det
Ifraelitæ, confer. verſ. ſequ. 3 8. , cap. n. 12 5.
122. Sive: ab alienigena, Hebr. n, ſic in editi-
one Hebraica, quà uſus ſum, legitur ; in Bibliis
Bauxtorf. & in utroque MSto habetur ha i, e.
4 gentili ſive ethnico, res eodem redit, confer.
ſuprà Levit. c. 22. v. 2 5, n. 82. & num. 86. vide
& iufrà v- 47. h. cap. n. 148. & cap. ſeq. 26. v.
1. n. I.
123. Sive: animo ac conſcientiæ hominis relin-
quitur, confer. v. 17. h. cap. n. 6 5, vide & in-
frà v. 43. b. cap. n. 134. it. Jalkut Part. 1. Vol.
194. col. 14.
* Hebr. 1" T iſta & ſequentia usque ad:
N W& i., e., qui eduxi, abſunt ab utroque
MSto.
124½ Confer., quæ ſuprà ad Levit. c. 19 V. 36. n.

169. notata ſunt.
12 5. Vide, quæ ad v. 36. h. cap. g. I121. notata
ſunt, confer. & tract. Talm. Nedarim, fol. 6 5.
b. & Bava met zia, fol. 62. a⸗b. & pag. 87: b. it.
Temurah, ſol. 6, b.
126. Confer. quæ ſuprà ad Levit. c. 19. V. 36. n.
16 8. notata ſunt.
X Hebr. rupn, in MSto 1I. poſteà adduntur iſta
y man en iende i. e. etiamſi illa vohis
ſint gravia, confer. hic tractat. Talmud. Ketubor,
fol. 110.5.
1277 In tractatu Talmudico, qui inſcribitur: Ke-
tubot c. 2. quique adducitur in libro Piec. Jud.
part. 2. p. 244. a. prine. traditur, quòd omnis
Iſiaëlita, qui extrà terram Iſraeliticam degit, ſi-
milis ſit ei,- qui non habet Deum, conſer. etiam
Gur Arjeh fol, 159. col. I. fin. ut & Torat Co-
hanim, prout in pe M hic ad margine
allegatur, ubi vide ſis etiam notas, confer. & Jal-
kur Part. I. Fol. 194. col. 4 med.
12 8. Calceos quippe ſolvere & vaſa dominorum
ad balnea portare inter ſervilia opeca refertur,
confer. hie Kidduſchin, fol. 20. 2. & Bava
3060 .

1004 LE VITICI. CAP. XXV.

nu] i. e. Culturam terræ atque opus artificii, ſicuti cœteris mercenariis, ei impone,
Eod. verſ. 40. Urquead annum Jubileum] Si inciderit annus jubilæus antè ſex annos,
129. Jubilæus illum efficit liberum. Verſ 41. Et liberi eus cum ipſo] Dixit R. Si-
meon: ſi ipſe venditus fuit, quisnam liberos ejus vendidit? (ipſe ſanè illos non 130.
Potuit vendere;) ſed hinc (probatur,) quòd dominus ejus teneatur alimenta præſta-
re ipſius liberis. ?“ Eod. verſ. 41. Ad poſſiſtonem patrum ſuorum] Ad honorem pa-
trum ſuorum, ne ipſe proptereà vilipendatur, 131. Q& (hic ſignificat:) Opii. e.
robur. Verſ. 42. Nam ſervi τ mei ſunt] Obligatio mea prior eſt. 132, Eod. verſ-
4A2. Non pvendantur venditione ſervili] (Scilicèt) voce præconis, (dicentis:) hic eſt
ſervus venalis, nec illum conſtituat ſuper lapidem venditionis. 133. Verſ. 43. Ne
domineris in eo duriter] i. e. Opus, quod non eſt neceſſarium, (ne ei imponas,) ut il-
lum affligas, ne dicas: calidum mihi fac * poculum iſtud; quod tamen non eſt opus,
ſarculò fode ſub vinea iſta, donec veniam; (ſed) forſitan dices: non eſt, qui cogno-
ſcat rem, utrùm illa ſit neceſſaria nec ne; ego verò id impero ei, quia neceſſarium
eſt, ecce res iſta tradita eſt cordi 134. cjus, idcircò (hic) dicitur: & timebis, Verſ.
44. Servus autemtuns & ancilla tua, qui erunt tibi] Si-dixeris, quoniam res ita ſeſe-
habet, cujusnam ego miniſterié utar? in ſervos ** meos (Judæos) non eſt mihi con-
ceſſum imperium, populi (alienigenæ) in poſſeſſionem mihi non ſunt traditi, nam ec-
ce
mihi prius ſunt obligati, confer. inirà v. 5 5. 5.
cap, num. 163⸗ vide & Torat Cohanim ac dict.
tractat. Talmud. Maccot, ol. 13q. a. uti in
S , h. loc., ad marginem allegantur,
confer. & tract, Taim. Sanhedrin, fol. 86. a.
133. Hinc difcis, quod apud Judæos moris fuerit,

ut ſervi venales publice ſuper lapide conſtitue-
rentur, qui lapis mτ ax hic dicitur, Latinis

129. Stilicèt: tervitutis, de quibus ſex annis vide
Exod. c, 2 1. v. 2. n. 22. confer, etiam Gur Arf
jeh fol. 159,: col. 2. princ. ac not, in enarn nopv-
ubi etiam tract, Talm. Kiddulſchin, ſol. 20. a. b.
allegatur.
130. Quoniam ipſe, tanquam ſervus, in alterius
fuit poteſtate, confer. hic tract. Talm. Kiddu
ſchin, ol. 22. a.
* Nimirum eo dn e i. e, donec

adoleverint, ſic in not. ma no b. loc. ſervi venales collocabantur, huic ferè ſimilis fumt

dicitur: cataſta, nempè pegma illud, in quo

1 31. Id eſt: ne ideò ignominiæ & cçontęmptui ex
ponatur, quia ipſe aliquando iervivit alii Iſaeli
tæ propter inopiam rei familiaris, confer. & hi.
Gur Arjeh ol. 15 9. col, 2. med. ac Torat Coha
nim, uti in o m h. loc. allegatur ad mar
ginem, ubi vide etiam notas, vid. & tract. Talm.
Maccot, fol. 13. a. & Kidduſchin, fol, 15. a.
& fol. 2 1. 6. it, Bava mezia, ol. 71,a.
** Hebr. Way iſta & ſequentia, usque ad
&& i, e, ne domineris, abſunt hic 4 MSto
2⸗
132. Hebr. o , i. e., chirographum me
um antiquius eſt, potiori utor jure, Judæi enim

Sy aR i. e. lapis errantium ſive deperdito-
1um, in quo publicatum fuit de re quavis perdita

vel amiſſa, vide Lightfoot. Centur. Chorogr. c.

3 6, H. 11. pag. 70, edit. Lipi, confer. etiam Bux-
torf. Lex. Talm, fol, 14. .

* Hebr. V T iſta & ſequentia,'usque ad: y

i. e. ſarculò fode, abſunt à MSto z.
134. Animo ſive conſcientiæ ejus relinquitur, con-
fer. ſuprà v. 3 6, F. cap. n. 123.
** Hebr. aya iſtus & ſequentia, usque ad:

=N Hdn i. e, de gentibus, abſunt hie ab

utroque Mste.

CAWV.

—
ce dehortatuse
animam, 1339.

miunes etunt

ſont intratenm
ullam animam
niayeſtra, 37
lius ſequitut p
nontelinques
ſemum. Bod.
ilot bareditari⸗
tem, 140, ad e
(vetdumdd
flüisyelttis, nan

taditeillos flli,

Kconfirmetis
Seriptura,) ad

—
13 . Fiemi Deuten
not, in vn
136. Mout Deuten
(Onfer. GCur Arje
137. Vel:e fiii
clitu veſtro, ſic
Pretor, conlet.
67. 6 grolt in
2d marginem.
13 e Id eſ: ejuss
dis, cujusell ej
uoque erit lery
460.41, à0, 79,
1
39. Cueeredi
V. 16,
¹ Hch. dn i
Orinnn ie,
2Düinta MIGton,
lunm ſel& legue
1e gudaſtinral
14 MRo ad
diteillor de i
n Lodem MKo
Abi Vic. not, num
el ntinee

ANVY. CAb. XxxV. LEVITICI. 1005
po, ce dehortatus es me, (iſſtud injungens præceptum:) non conſervabis in vita omnem
er aunoe, animam, 135. quisnam igitur mihi ſerviet? Eod. verſ. 44. De gentibus] Iſti (ho-=
DatS. mines, erunt tibi ſervi. Eod. verſ.- 44. Quz ſunt in circuitu veſtro] Non verò, quæ
s non 10, ſunt intrà terminos terræ veſtræ, nam ecce de illis dixi tibi: non ſuperſtitem ſervabis
ens elg. ullam animam. 136. Verſ. 4 5. Etiam de filiis inquilinorum] Qui veniunt è vici-
honoren a. nia veſtra, 137. ut ducant uxores in terra veſtra, ſi illi ſibi procreaverint (liberos,) fi-
Dphle, lius ſequitur patrem 138. nec ipſe comprehenditur ſub regula (illa, quâ dicitur:)
od el. non relinques ſuperſtitem; 139. ſed tibi Permiſſum eſt, ut poſſideas illum, tanquàm
nti:)iee ſervum. Eod. verſ. 45. De illi * comparabiti] Illos poſſidebitis. Verſ 46. Atque
Nell g. N illos hareditario jure transmittetis ad ſilios peſtros] Apprehendite * illos in hæredita-
Pona. tem, 140. ad opus filiorum veſtrorum, qui vobis ſuccedent nec convenit, explicare
noneteo ; (verbum DRD, ut idem ſignificet, ac:) HNi. e. poſſidendos tradite illos
hqui cogno. filiis veſtris, nam ſi ita eſſet, 141. ſcribendum fuiſſet: Ddori. e. & poſſidendos
Anecellaum radite illos filiis veſtris; 142, aſt DHNN) 143. perinde eſt, ac Dnpirnni. e.
nebis. Nell. SS& confirmetis vos. 144. Eod. verſ. 46. Ilnus quisque † in fratrem ſuum] (Id dicit hic
ttsi ſd Scriptura,) ad includendum eum, 145. qui princeps eſt in populo ſuo, ut & regem,
eſt mini con⸗ qui
alit, nam ee. 135. Sicuti Deuteron. e. 20. v. 16. habetur, conſer. ſequentia, usque ad rwraren i. e. & poſſeſſores
e not. in pan nesm . loc. eorum vosmet conſtituetis, ahlunt MSto 2, con-
— 136. Prout Deuteron. dict. c. 20. v. 16. habetur, fer. hic Mlegille. fol. 2 3. b. & Ketubot, ol. 4 ¾.
t Initi Ileh confer. Gur Arjeh fol. 159. col. 2. med. a. . it. Naſir, fol. 6 1. b. & Gittin, Jol. 39. a. it.
õ 137. Vel: & finitimis nationibus, quæ ſunt in cin. Kidduichin, fFol. 16. a. 6, & fol. 2 2.b, it. Bava
13. nuli in cuitu veſtro, ſic Hebr. aAHA'nn hie inter- batra, fol. 110. b. & Bechorot, fol. 13. a. it. So-
gen egemun, pretor, confer. & tract. Talm. Kidduſchin, fol. ta, fol. 3. a, b. & Berachot, ſol. 47. b. & Gittin.
in, ol l,½ 67. 5. prout in D'pan no h. loc. allegatur fol. 3 8. 5. & Nidda, fol. 47. a.
e0s noſis fuetih ad marginem. 140. Vel: apprehendite in illis poſſeſſionem,
ie nlie. 13 . Id eſt: ejusdem erit ſtatus atque conditio. tanquam jus hæreditarium, quod ad liberos
iciut, Larims nis, cujus eſi ejus pater, ſi is fuerit ſervus, filius transmittitur, confer. num. 143. b. verſ.
ma illud, in gu⸗ quoque erit ſervus; confer., hic jevammot, ol. 141. Id eſt: ſi verbum iſtud hanc haberet ſignifi⸗
iefer ſmiliz fii 46. 2. & †). 7 8. . it. Sota, fol. 3. b. & Gittin, cationem.
n ſie deyereit⸗ Jol. 37. b. 142. Vide 1. Chronic. c. 29. v. 8.
e guanispedn 139. Qua dere dictum eſt Deuteron. alleg. c. 20. 143. Id eſt: & poſſeſſores eorum vosmet conſti-
gtut. Chorog,e⸗ V. 16. tuetis, vel: hæreditatio jure transmittetis il.
tonker etiam P. Hebr. , iſtud & ſequentia usque ad: los (ad liberos veſtros,) confer. hic præ aliis

Prurun-n i., e. atque illos hæreditario jure &c,
abſunt MStoz. aſt in MSto I. non ſolum hæc de-
ſumtz ſed & ſequentia, usque ade awn 22
i. e. quoòd ſi invaluerit manus peregrini, abſunt
hict 4 MSto I. addita autem ſunt iſta: apprehen-
dite illos &c. usque ad: perinde eſt ac omre
in eodem MSto I. poſt verſum I. cap. ſequ. 2 6.
ubi vid. not. num. 17.

,iusguend:
on.
relinquituncon⸗

6, idlagt nis

34 Vel; retinete illos, Hebr. iia eC‚iſta &

Michlol Jophi, ac ſuprà num. 140.0 h. verſ. it.
not. ad Eſai. cap. 14. V. 2. n. 4.
144. Sieuti Numeror. cap. 13. Vv. 2 1. habetur, ubi
verbum eſt formæ: Hithpael.
† Hebr. &α iſta & ſequentia, usque ad:
P MEPEN ) i. e. quòd ſi invaluerit manus, ab-
ſunt hic ab utroque MSto.
145. Senſus eſt: per verba iſta: uausquisque in
ta⸗

17006

LEVITICI.

CAP. XRV.

qui eſt inter miniſtros ſuos, ne illi dominatum (in eos) exerceant aſperè. Verſ. 47.
Manus peregrini & inquilini] i. e. (Manus) peregrini, qui eſt inquilinus, juxtà TIargum

ejus (hæc eſt interpretatio: manus) incircumciſi inquilini; 146, finis autem hujus
(verſiculi) arguit, (ſic explicandum eſſe, nam paulò poſt hic legitur:) & venditus fue=-

rit peregrino, inquilino. 147. Eod. verſ. 47. Quòd ſi invaluerit manus peregrini &

inquilini apud te] Quisnam anſam ei præbuit, ut ille dives evaderet? (nempè, quia-
ipie) tibi adhæret. Eod. verſ. 47. Et attenuatus fuerit frater tuns apud illum] Quis=
nam in cauſa ei fuit, ut attenuaretur? (nimirùm, quoniam ipſe) ei conjunctus fuit⸗
dum opera ejus didicit (udæus. ) Eod. verſ. 47. J Familia pertgrini] Is eſt Aramæuss
148. dum illa (Scriptura hic) dicit: Pi. e. ſtirpi, 149. intelligitur ille, qui ven-
ditus fuit ipſiꝰ cultui idololatrico, ut ei miniſtraret, non quidem ipſi numini Divino;
15%, ſed ut cædat ligna & ut hauriat aquam. Verſ, 48. Jus redimendi erit ei] Sta-
tim, 151. ne ſinas eum immergi 15. usque ad annum Jubilæum, nam ecce (ethni⸗-
cus) illum totum non comparayit; 153. ſed, ut ei ſerviret usque ad annum Jubilæum,

etenim

—

frairem ſunm, comprehenditur etiam princeps
ac rex, ne illi erga ſubditos ac miniſtros ſuos ni-
mis ſeverè atque aſperè dominationem exerce-
ant. ⸗
46. Chald. aren p, ita quidem legit hie Com-
maentator noſier; ſed in exemplaribus hactenus
vulgatis ab initio hujus verſiculi legitur cepulaà

interjectà 3r Ty i. e. incircumciſi (homi-
nis) & inquilini, confer. hic P, Fagii not. ad Pa:
raphr. Chald. . loc. vide & num. ſeq. 147 it.

147. Vel: peregrino, ſive: alienigenæ, qui habi-
tat apud te, qui eſt inquilinus, ſic paulo poſt hoe
verſu 47. habetur: aeN M7 i. e. peregrino,
qui habitat apud te, Chald. arnr v, ſine co-
pula interpoſita, atque hanc lectionem probat
hie gutor noſier, coônfer. num. antec, 146. &£

Gür Arſeh fol. 159. col. 3. princ.

eive: Syrus, Hebr. Mρο, ſic in exemplari
Hebraico, quo uſus ſum, hic legitur, cui & Tar
gum Onkeloſi eonientit, ubi habetur: „απ 77.

2. Syro; in Bibliis Buxtorf. & in utroque MSto
pro“n Nlegitur i. e. ethnicus ſive gentilis,
confer. quæ ſupra ad Levit. 6. 22. v. 2 5. n. 82.
notata ſunt, vide & veri, 3 6. . cap. n. 122. & c.
ſequ. 26. v. I num. 1. & ttact. Talm. Kidduſchin,
ol. 20. a. 5. ac Bava megia, Jol. 71. a. uti in
PW Se h. loc. allegantur.

149. Vel: indigenæ, e fa milia peregrini, ſicuti u.

nius ac Tremellius hic verterunt; dicitur autem
y,quoniam o)a i., e. eradicatus eſt ab omnibus
aliis negotiis ſuis, ut cuitui idoio atrico ſervirer,
prout habetur in Michlol Jophi . loc, ubi vide
ſis Hebræa, confer. Kidduſchin, ol. 20. a. &G

Bava kama, fol, 113. 5, & Bava mezia, ol. 7 I. ůA

it. Jevammot, ol. 46. à.

* Hebr. Anvy, deeit iſta vox hic in utroque MSto.

156. Nempz, nt lpſi cnuitui idololatrico immedia-⸗
te ſervitet; ſed ut eæderet ligas quanuue haku⸗

tiret, quæ in Cultu idololatrico uſurpantur; vide

Michlol! Jophi /. loc, confer. & not. ad Deuter,
c. 4. V. 2 9. n. 2, , B
15 I. Scilicèt: redimi poterit, id enim ex antece-
dentibus repetendum vel ſupplendum eſt, con-
fer. & Bava kama, ol 113. a. & Erachin, fol.
30. a. & Kidduſchin fol. 21. a. 5. it, evammot,
fol; 54. ..
152. Vel: defigi, ne quaſi defixus hæreat, id enim
verbum ypu, quod hicç habetur, ſignifieat, in
not. 'pen exponitur verbum iſtad ynud

quod ſignificet?: p i. e., abſconditum, ut ſen-

ſus ſit, ne permittas α en en ee
i. e. ut occultetur vel abſeondatur in cultu ido-
lolatrico, ſic ibi dem.
153. Id eſt: ipſum corpus ejus non comparayit,
prout alibi dicitur, vide ſuprà Levit. g. 22. 7, 1 0
n. 41. & n. 43.

(M. MV.
..
etenitn in ubila
leo; . logn
Eilominus etiam
gem 15t. nolni
taccutate ſecut
Gdepretio eſul
fuit,veguea ſul
nis deprehenit
fuetit lleſlenm
let ei guinge
elh (guod dicitn
Verl. ſo. Vilui
Iue anno, inſtito
mercenarius, (co
eiſgentiki)detta
ubilzum. Bo
n) prout paule

innn ecu ue

—
154, Poit habetur
Kiddutchin ol.
13. enim gentili
ica, r W i,e,
drum dimitzt ü-
habeturin Gur At
1ot, 1n CrN W
156. ldeſt: ne nom
iſi udaus lien
geciatur ecipi
B464 kama, ſol.
be. legaturad c,
1)7. Id eſke urt ur
10c0nenit, ficutt
bjutque annirat
not, Proutſegue
0.6. ap. n. 159.
Scil. ve ſerwus ioſe
Poſſitpel alius uc.
etelhnico . cont

. l. 15,5, & eran

kont hadeu .

e W.
—
t. Verl 4,,
uxti largum
autem hujus
Vencditusfue⸗
peregrini
nempe, guia.
tilun it⸗
njunckus fuit,
eſt Arameu;
flle, gri ven⸗
miniDirino;
Reritei) Se⸗
necceethni⸗
um obileum
Atenitn

——
1t; Gicitur autem
seltab ownibus
dioltrico erſiret,
i b. oc, ubi vioe
in, fol 10, 16

werin ſol 7l.

in utroq ue Mot
latrico immedla⸗
11 aqdamue au:⸗

O ulurpentun; ſide
& not. ad Deulti,

denim en anters⸗
lendumm el, con⸗
1,8 Hrachin, ol
brit, elammol,

us belemid enin
eur, ſgniitan in

CAP. XXV. LEVITICI. 1007

etenim in Jubilæo egreditur (liber,) dicitur quippe infrà: & egredietur in anno ſubi-
læo; 154. loquitur autem Scriptura de gentili, qui eſt ſub potefſtate tua, 155. & ni-
kilominus etiam hoc modo non venias ad illum per calliditates propter profanatio-
nem 156., nominis (Divini;) ſed quando is venit, ut redimatur, ſupputationem faci-
ataccuratè ſecundùm contingentiam 157. in unoquoque annéô detrahat ei gentilis
de pretio ejus, (ſervi ſcil. Judæi, verbi gratia:) ſi fuerint viginti anni, ex quo venditus
fuit, usque ad jubilæum & (gentilis) comparaverit illum (Judæum ſervum) viginti mi-
nis, deprehenditur, quòd comparaverit gentilis ſervitium anni unâ minâ & ſi moratus
fuerit ille (ſervus judæus) apud eum quinque annis isque venerit, ut redimatur, detra-
het**âi quinque minas ac dabit illi (gentili) ſervus (ſudæus) quindecim minas & hoc
eſt, (quod dicitur:) & erit pecunia venditionis ejus juxtà numerum annorum. 158¾.
Verſ. 50. Veluti dies mercenarii erit cum eo] Supputatio, quæ convenit 159. unicui-
que anno, inſtituatur, perinde ac ſi ille (ſervus judæus) apud eum (gentilem) fuiſſet
mercenarius, (computatà) in quemlibet annum unâ 160. min, atque illa (pecunia)
ei (gentili) detrahatur. Verlſ. 5 I. Si adbue multi ſauerint anni] (Nempè:) usque ad
Iubilæum. Eod. verſ. 5 I. Pro ratione illorum] Omnia (ſic hoc loco ſunt intelligen-
da,) prout (paulò antè) expoſui. * Verſ. 53. Non dominabitur in eum per ſævitiam
in conſpectu tuo] Ac ſi diceret: te vidente. 161. Verſ. 54. S verò non † redemptus

fue-

Kidduſchin, ol. 17. b. & fol. I8:a. & Fol. 2 I.
a. b. it. Bava Kama; fol. 113. b.
159. Vel: in quam incidit unusquisque annus;
ſive: quæ cuilibet anno contingit, vide, quæ pau-
lo antè ad verſ. 48. H. cap. n. 15 7. notata ſunt.
160. Hoc verbi gratiaâ hie poſitum eſt, dum au-
toer noſterviginti minas in viginti annos compu-
tavit, de quo exemplo verſu 48. h. cap. dictum eſt,
confer. hie tract. Talm. Kidduſchin, fol. 20. a.
& ol. 2 I. a. it. Erachino fol. 30. b,

154. Preht habetur verſu 54. b. cap. confer. hic
Kiddufchin, fol. 15. b.
15 5. Si enim gentilis non ſit ſub poteſtate Iſraeli-
tica, οz i. e., quisnam coget illum, ut Ju-
dæum dimittat ſiberum in anno Jubilæo? uti
habetur in Gur Arjeh fol. 159. col. 3. med. ac
not. in ane DS b. Joc,
156. Id eſt: ne nomen Dei profanetur, id, quod
ſit, ſi judæus alienigenam ſive gentilem dolo ag
grediatur ac decipiat, confer, hic tract. Talmud.

erbummiitsd
ſcondltomn, ut Er⸗
non d n Go
urin cultid igo⸗

s non commpalayit,

** Scil. vel ſervus ipſe judæus, ſi ille ſeſe redimere

158. Prout habetur verſu ſequ, 50. b. cap, confer.

Bava kama, Yol. I13. 6. uti in mnnn , 6.

XX Conſer. hic tract. Talm. Kidduſchin, fol. g. a.

loc. allegatur ad marginem.
157. Id eſt: juxtà lupputationem, quæ euivis an-
no convenit, ſicuti contingit & sceidit, habita
cujusque anni ratione, id enim ne 19)9 hic
notat, prout ſequentia hec evincunt, vide verſ.
50. h. cap. I. 159.

poſſit, vel alius udæus,illius propinquus, detra-
het ethnico & c. confer. tract. Talm. Kidduſchin,
Jol. 15. b. & evammot, fol. 54. b.

& 0l. 14. b. it. ol. 16. a. & fol. 20. a. 6 it. Be-
chorot; ſol. 13. àa. & Erachin, fol. 30. a. 5.
16 1. Senſus eſt: non ſiner, Iſraelita, ν de
re n i. e. ut alienigena ſive gentilis
illum (ſervum judæum) duriter tractet ipſo (Ii-
raélita) inſpiciente, ſic in Gur Arjeh fol. 159.
col. 3, med. confer. & not, in on re
h. loc.
† Hebr. d &, hæc & ſequentis, usque ad:
7 i. e. mei enim ſunt, abſunt hic ab uiroque

MS10.
LIIIII

—

1008

LEVITIICEI.

fuerit per iſta] Per iſta ille redimiur; non verèò liber fit elapsò ſexenniô. 162. Verf.
5„5§. Mei enim ſunt ſervi Iraëlitæ] Chirographum meum antiquius eſt. 163. Eod.
verf. 5 5. Ego ſum Dominus, Deus veſter] Quicunque illos ſervitute opprimit infrà,
164, perinde habetur, ac ſi illos ſervitute premeret ſuprà. 165.

CATL.

XXVI.

Erſ. I. Non facieti voli⸗ idola] (Id dicitur“ hic) reſpecétu ejus, qui venditus

fuit alienigenæ, ¹. ne is dicat: quoniam dominus meus revelat nuditatem, 2.

ego quoque illum imitabor, quoniam dominus meus cultui idololatrico ſer-

vit, ego quoque idem, ut ipſe, faciam, quoniam dominus meus profanat Sabbathum,

ego perinde, * ac ipſe, agam, ideò dicuntur (hic) verſus iſti, prætereâ etiam textus illi
dicuntur juxtà ſeriemScripturæ, nempè) ab initio dehortatur (illa) de (non violando)
ſeptimo annòô; 3. ſi verò (aliquis) divitiarum eupiditate ductus † in ſuſpicionem venit
(violati) anni ſeptimi, tandem eveniet, ut & ipſe vendat ſupellectilia ſua, ideò conjun-
gitur ei: 4. cùm vendideritis aliquid venale, 5. ſi verò ille ſeſe non converterit, 6, eve-
niet tandem, ut vendat poſſeſſionem ſuam, 7. ſi ille ne ſic quidem reſipuerit, tandem

*

Ven-

162. Sicuti deſervo Hebræo, qui etiam Hebræo
ſervit, dicitur Exodi c. 2 I. v. 2. ubi vide notas,
ſermo enim hic eſt de ſervo Judæo, qut ethnico
ſervit.

163. Vide, quæ ſuprà ad v. 42. . cap. num. 132.

notata ſunt, confer. & Kidduſchin, Jol. 22
a. b. & Bava kamea, ol. I1 6. 5. & Bava mezia,
Jol 10. a. & Bava batra, fol. 10. a.
* Hebr. mayena, in utroque MSto legitur:
na daye., res eadem eſt.
164. Id eſt: in hac terra inferiore, in hoc mundo.
165. Nempè: in cœlo, apud Deum, in mundo
ſuperiori.
xX Vel: (Scriptura hic) dehortatur, Hebr. α.,
ſic in MSto 2., hoc loco additum reperitur.
1. Hebr. a, ſic in editione as Wν☚☛, ut &
in exemplari Hebraico, quò uſus ſum, legitur,
in Bibliis Buxtorf. habetur: ̈ i. e. gentili,
res eo dem redit, vide quæ cap. antec. 2 5. V. 36.

n. 122., notata ſunt, confer hic Torat Coha-

nim, uti in pan inom h. loc. allegatur ad
marginem. ..
2, Id eſt: ſcortatur, rem habet cum meretricibus,

cant, confer. not. in non rneow b. loc. cœte
rùm iſta: quoniam dominus meus revelat nudi-
tatem, ego quoque illum imitab or, abſunt 4
MSto I, 1

mrav ir i. e. profana bo Sabbatha.
3. Vide cap. antec. 2 5. v. 7.

MSto 2. pio his ſic legitur: D n enn e
1) i. e. dehortationi locum dare renuit quoad
hanc rem, tandem ipſe vendet ſupellectilia & c.
4. Videlicèt: textui iſti, qui dict. cap. antec. 2 5.
v. 7. habetur. “
5. Sicuti dict. cap. antec. 2 5. v. 16. habetur.
6, Vel: ſi non reſipuerit & ad ſaniorem mentem
redierit, ſic verbum , quod hic habetur, in-
terpretor, confer. D. Wagenſeil. Sot. p. 589.
p. 1041. vide & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 733.
atque Deuter. c. 1 5. v. 2 I. n. 79. it, not. ad 2.
Samuel. c. 14. v. 15. n. 7. it. ad Eſai, c. 57. v.
20. n. 33.

7. Prout alleg. cap. antec. 2 5. V. 2 5. habetur.

CAh. XXVI.

id enim Hebræa illa: Qy H2bhic ſignifi-

X½ Hebr. rDn, in utroque MSto pro eo legitur:

† Hebr. yinN y e en en en in

—
vendet etiatn
ccipietſub ſoe
ſe guiden el

ettetit,“ nn

Pod. Vetl I. .

veluti accipitu

enim gentles)
ipliDeo, 1ſ.
1e peibusz en
lo ſin lanin
Ambulareritu]
& feceritisea?

, inlelligi pe

4. Qemadmodn
habetur; c(ceten
etiam Comnum 4
Cem ſeipſum pene
ge Zicuti alleg, ca
10, Probt eod, cap.
Hebr. u n d
MSo.
11. Keilickt: lemen
1 V.47, habetu
5 ripture, dequ
tipio hujus verlus
11, Vel kpidemin
tum, confer. P.
9, No.
13. h Michlol )o
ie, ſgoratln
Pkoperb.e, 19,
gile, ſol. 21,0,
14. Kcuti Exod ca
Nurer,e, 3 .

1), Kilickt: vero
Sv ſenigcan,

l. e, ktizmipſt Der

16, Confer N. Sa,
Numeree,
N r h loe,
17. ſite, lr ſihti
notalaſant,in MS

—
161. Verl.
163, Rod,
imit tintti,

gni venditun
uditztenn, 1,
olatrico let⸗
Labbathum,
in textusllli
dnViolando)
cionem venit
ided conjun⸗
lterit, b, ee⸗
erit, tandem
Ven⸗
b b. loc. (te⸗
us ferelat nodi⸗
abor, ablunt

o pto kolegitur:

Dbathe.

De, i
DD
4 .
Ue tenunt uOid
elleltli ue⸗
1. ca. anlet⸗ 15

. habetuf,
niotem mentemm
tic habetun in.
1 Sot.,. 199,
Taln. ,ol 733.
geit hot. 1d 1¹.

4 llaiee. 37

1 . abetur.

CAb. XXV. LEVITICI. 1009

—

. — ——
vendet etiam domum ſuam, 8. ſi ne ita quidem ille ſeſe converterit, tandem mutuo

accipiet ſub foenore, 9. omnia iſta poſteriora graviora ſunt, quàm priora; ſi verò ne
ſic quidem reſipuerit, tandem ſeipſum vendet, 10. quod ſi ne ita quidem ſeſe con-
verterit, *non ſatis ei erit, ut (ſemet vendat) Iſraëlitæ; ſed etiam alienigenæ. 11.
Eod. verſ. I. Eapidem 12., efzgiei] (Dictio MDD) ſigniſicat )D i. e. tectum, 13.
veluti (accipitur in illo loco:) )D i. e. & obtegam te manu mea, 14. tegebant
enim (gentiles) ſolum pavimentôò lapideé. Eod. verſ. I. Ilt adoretis ſuper eo] Etiam
ipſi Deo, 15. quoniam iſta eſt &NeDNW i. e. adoratio, quæ fit protenſis manibus
ac pedibus; lex autem prohibuit, ita facere extrà Sanctuarium. 16. Eod. verſ. I.
Ego ſum Dominus] Fidelis, ut rependam mercedem. 17. Verſ. 3. K in. ſtatutis meis
ambulaveritis] Forſitän hæc eſt impletio 1. præceptorum, quando illa (lex) dicit: *
& feceritis ea? 19. ecce de impletione præceptorum eſt ſermo, en quid ego ſtabilio
20. (intelligi per verba iſta:) ſi in ſtatutis meis ambulaveritis? (nempè,) ut ſitis dili-
LIIIII z gen.
8. Quemadmodùm dict. cap, antec. 2 5. verſ. 29. cap. antec. 25. v. 46. habentur, 4 verbis: 2p-

habetur; cœterùm verba iſta?s tandem vendet prehendite illos & c. usque ad: perinde eſt, ae
etiam domum ſuam, & ſequentia usque ad tan- roinre), vid. ibid. net. Sign. * & Sign. **

dem ſeipſum vender, ablunt 4 MSto z. I18. Sive: obſfervatio, Hebr. — 5, quaſi dicas?
9. Sicuti alleg, cap. præced. 25. v. 36. habetur. erectio, ſtabilitas, confer. Gur Arjeh fol. 159.
10. Prout eod. cap. antec. 2 5. v. 3 9. habetur. col. 3. med. & infrà v. 14. h. cap. n. 41. vide
* Hebr. n im &, abſunt iſta hic ab utroque Torat Cohanim, uti in adei rr, h. loc.
MSto. allegatur ad marginem, it. tract. Talm. Kiddu-

I1. Scilicèt: ſemet vendet, uti dict. cap. antec. ſchin, fol. 6 1. b. & Bava batra, ol. & 8§. 5. it. A-
2 5§. V. 47. habetr, & hæc eſt ſeries verſuum S.) voda, Sara, fol. 5. a.
S riptueæ, de qua Commentator noſter in prin-[* Hebr. DN N, in utroque MSto poſt verba
cipio hujus verſus primi mentionem fecit. iſta locus hic ſi legitur: α en en e
12. Vel: lapidem imaginis, ſive: lapidem figura. nona —.☚ n n DDN nne Sre
tum, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. MSt. 2. vnn) n nn nn eren n
bh. loc. Dy y i. e. &mandata mea cuſtodiveritis
13. In Michlol Jophi p. loc. nh exponitur: (h. verſ. 3.) ecce im pletio (ſeu obſervatio) præ-
” i. e, ſiguratum, formatum, confer. not. ad ceptorum dicitur, en quid ego ſtabilio intelligi
Proverb. c. I 8. V. II. n. 5. it. tractat. Talm. Me- (per verba iſta:) ſi in ſtatutis meis ambulaveritis?
gilla, fol. 22.bh. (aempè:) quando eritis diligentes (vel laborioſi)
14. Sicuti Exod, cap. 33. v. 22., habetur, confer. & in lege, ſitis ſeduli (vel laborioſi) eum in finem,
Num er. c. 3 3. V. 52. n. 27. & not. ad Eſai. c. 2, (ut cuſtodiatis &c.)
V. 16. n. 18. 19. Sicuti habetur in fine hujus verſiculi tertii,
15 Scilicèt: vero ſive numini Divino, id enim confer. intià dict. verſ-. 14. h. cap. num, 4 1. &
Synv ſignifcat, cœteruùm iſta: pe e num. 42.
i. e. etiam ipſi Deo, abſunt ab utroque MSto, [z0. Vel: ſtatuo, ecquid inde probo, aut concludo?

16. Confer. R. Salom. ad Geneſ. e. 42. v. 6. n. 12. id enim phraſis illa, Rabbinis uſitata, te

& ad Numer. c. 3 3. V. 52. n. 2 8. vid. & not. in pvpon ſignificat, conf. infrà'v. 14. h, c. n. 43. &v.
N ND h. loc. 3 1. h. cap. n. I19. & Ligtfoot. ad Luc. cap. 12.
17. Vide, quæ ſuprà ad Levit. c. 23. v. 22, n. 56. † y. 49. p. 82 3, edit. Lipſienſ.
7 . . V 49. P. 823
notata ſunt, in MSto 1. hic addita tunt illa, quæ

2010 LEVITICI. CAP. XXVI.

nn

gentes in lege. 217. Eod. verſ. 3. & mandata mea cuſtodiveritis] Sitis ſeduli in lege

eum in finem, ut cuſtodiatis & obſervetis, (ſeu ſtabiliatis) veluti dicitur: ** & diſca-

tis illa atque euſtodiatis, ut faciatis ea. 22. Verſ. 4. Tempore fuo] i. e. Illo tempore,

quo non ſolent homines egredi, nempè noctibus Sabbathorum. * Eod. verſ. 4. Et

arbor agri] Iſtæ funt arbores ſteriles; 23. quæ & i pſæ † proferent fructus. Verſ. 5.

Et attinget vobis tritura vindemiam] Nam erit tritura copioſa 24. vosque in illa oc-
cupati eritis usque ad vindemiam & in vindemia eritis occupati usque ad tempus ſa-=
tionis. Eod. verſ. 5. Et comedetis ad ſatietatem] Cibus modieus 25, erit benedi-

tus in viſceribus ejus (comedentis.) Verſ. 6. Et dabopacem] Ne fortè dieatis: ec-

ce cibus & ecce potus, ſi non adeſt pax, omnia nihil ſunt, lex (itaque hic) dicit: poſt

hæc omnia etiam dabo pacem in terra, *† hinc eſt, quòd pax coœteris omnibus æquipa-

retur, ſic quoque illa (Scriptura) dicit: qui facit pacem & creat omnia. 26. Eod. verſ.
6. Et gladius non tranſibit per terram veſtram] Non opus fuit, dicere, quòd non ve-

nient (hoſtes) ad bellum (inferendum,) ſed etiam ne quidem tranſibunt per viam ter-
ræE&

2XI. Vel: ut ſedulà ac diligenter ſtudeatis in le-
ge, vige infrà verſ. 14. 6. cap. n. 39. nam quia
Snyy ape n e eeenen i. e. in ambulatione
eſt labor & defatigatio, ideò S. Scriptura hic uſa

eſt verbo: Ori. e, ambulaveritis, uti habetur
in Gur Arjeh ol. 159. col. 3. circà fin. it. in Pir-
ke Avoth cap. 4. alleg. in libro Prec. Jud. part.

T. pag. 109. b. med. vide & infrà dict- verſ. 14.†

b. cap. n. 44. ac not. in 'n- rh. loc.

Hebr. Nν* - iſta & ſequentia, usque ad:
ry i. e. in tempore ſuo, abſunt ab utroque

MsSto.
22, Sicuti Deuter. cap. 5. V. T. habetur, confer,

D. Wagenſeil. Sot. p. 797. & p. 800. n. 4. 8&
it. not. mn

ſuprà Levit. cap. 22. V. 31, h. 103.
Par W' h. 100.

* Hebr. ria uin, in MSto I. poſteàâ additur ?

in margine: nO n dnen i. e. & in noctibus

feſtorum, in editione DW inſuper in notis

Raſchianis hæc additio uncinulis incluſa reperi

tur: n een ie e i. e. innoctibus quar-
talium (ſic habetur ) in Raſchi vetere (exempla-
26. Sic Eſai. c. 4 5 v. 7. Habetur, idcque ided,

ri,) allegantur etiam ibidem ad marginem To-

rat cohanim ac tract. Talm. Taanit, fol. 22.

vid. & Buxt. Lex. Talm. fol. 21972.

23. Sive: inanes, ſic interpretor hic: α N,
confer. R. Salom. ad Eſai. «, 41. V. 19 num,

42. ac Buxtorf Lex. Talrn. ol. 1556. vide & Gut
Arjeh fol. 159. col. 4. mede ac Torat Cohanim,

gatur, ubi vide etiam notas.

bhic in verſione ſecutus fſum.
24. Id eſt: tanta erit meſſis copia, ut non anrè
bſolvatur ſegetum tritura, quàm vindemiæ tem-
pus advenerit & propter uvarum copiam tempus
vindemiæ usque ad ſementem producetur, vide
not. in S'I TDO ac Junii atque T emellii not.
h, loc. ut & P. Fag. ad Paraphr. Chald. , loc.
125. Vel ita: qui parum comednt, benedictus erit

mi in pnr ri achmarginem hic allegatur,
vinde 6.e Gur Arjeh ſol- 159: Col. 4. med. ir. in-
frà verſ. 26. h. cap. n. 109. . l
X Hebr. (& VNen in MSto r. pro his legitur:
un i. e. narrat (quòd pax &c.) in MSto 2. ab=
ſunt iſta & ſequentia, usque ad: 1x Pe
i. e. non opus fuit digçere & c. confer, tract. Talmz.
Taanit, Fol. 22. 2. ”

HX TDyr j. c. quia pax ſtabilit
aec firmat omnia, uti in Gur Arjeh fol. 159. Col.

loc. ut & not. ad Michæ cap. 4. v. 4. nume 3.

„

prout in a Pià* . loc, ad marginem allez

† Hebr. rryw, ſic in MSto z. quam lectionem

in viſceribus ejus cibus, confer. Torat cohanim,

4. med. habetur, vide & not, in ar h. 3

CA W.

—
1s vellte f bept
gue in gladium
inter vos ſunt;

antun G Centun

Uod centum es
1, Jponiam)ilk

“ legem. 1, Eo
on Vlgali. 9

li)occupatione
laempe.)eegig
Lod. verl. 9. M.
gelo os] Ftatu
neun volien
num keciltisz ſec
Gomo litaelis &
Verſ. 10. Rum
inpetetalcendam

*
88B9m4u2——

Hebr. Trn a
Conter, hie Torat
1lor aCmapine
lalipom. cad .
Talm. Taanit fol,
Jol, 196. col. 5.
Hebr. n iſt
Wie,ſec 1id
37, Namn ſuxs Pro⸗
tuliſe hrbent gu
benkach dro mi
„ conker, &
Hebt In 8 L
s Nn woy
io) egis.

i Kenſuseſt: ai⸗

ter aucos, legem
quiillamoblerran
que potior haberun
139, , citi
299 Ked inuſtato 1

AXxyVI.

—
bli in kege
* E diſez.
tempore,
verl . Et
„ Verl f.
inilla oc.
lempus ſa
it benedi⸗
lieatis: ee⸗
cicit:pol
ns Aqbipe⸗
od. vert.
d non ve⸗
t Viamn tere
—
,vide & Gut
rar Cohenimn,
Arginem allee.

nand lecliogem

1, ut non amè
vindemiætem⸗
opiam tempus
Oducetur, vide
eTremelünor.
Chalc, /, lor.
benecickus erit
kora cohanim,
h bie allepntuf,
4, med i id

1o bis legitur:
in Mto n ab⸗
„ E
ſn, trick, Tn.

1, Wneide,
in pan ſiebiie
h
1 ,Aumhe

CAP. XXVI. LEVITICI. 10TI

ræ veſtræ † de provincia in provinciam. * Verſ. 7. Antè vos in gladiun Unusquis-
que in gladium proximi ſui. Verſ. 8. Er perſequentur ex vobis] Ex debilibus, qui
inter vos ſunt; non veròô ex robuſtis, qui inter vos exiſtunt. Eod. verfſ. 8. Qüingur
centum & centunm decem millia] An hæc recta eſt computatio, nonne * dici debuiſſet,
quòd centum ex vobis duo millia perſequentur? 27. ſed (iſtud ideò hic dicit Scriptu-
ra, quoniam) illa non æ quiparat paucos, qui faciunt legem, *** multis, qui obſervant
legem. 28. Eod. verſ. S. Et cadent hoſtet veſtri &.] Nam cadent antè vos modé
non vulgari. 29. Verſ. 9. Er reſziciam ad vos] i. e. Avertam me 30. ab omni (a-
lia) occupatione mea, ut rependam mercedem veſtram, cuinam res (iſta) ſimilis eſt? †
(nempè:) regi, qui mercede conduxit operarios &c. ſicuti eſt in lege ſacerdotum. 31.
Eod. verſ. 9. Et ereſeere faciam pos] Multiplicatione prolis. * Eod. verſ. 9. Et au-
gebo vos] Staturàâ * corporis procerà (ſive erectà.) Eod. verſ. 9. &r ſtabiliam fadus
weum vobiecum] (Nempè:) fœdus novum, non ſicuti fœdus primum, quod vos irri-
tum feciſtis; ſed novum foœdus, quod non fiet irritum, dicitur enim: & pangam cum
domo Iſraëlis & cum domo jehudæ novum fœdus, non ſecunduùm pactum &c. 32.
Verſ. 10. Et comedetis vetus *** valde inveteratum] Fructus erunt reconditi ac boni ad
inveteraſcendum, ita, ut vetus inveteratum trium annorum melius ſit ad comeden-

LIIIIF 3 dum,
4 Hebr. abſunt hæc 4 MSto I. entibus procident ar proſternentur, prout acci-
Conter. hie Torat cohanim, uti in mnar rpe dit in facto Gideonis;vide hie not-in pmnan W/,
h. loc. ad marginem allegatur, ir, not. ad 2. Pa-ubi & Torat Cohanim ad marginem allegatur.

ralipom. cap. 3 7. verſ, 20. n. 13. & diét, tractat. 30. Quaſi dicat: otioſus ero vel vacabo ab omna
Falm. Taanit fol. 22. a. . ac Jalkut Part. 1. ½ alia occupatione, confer. quæ ſupra ad Levit.

Jol. 19 6. col. z. princ. 2, 20. V. 3, n. 2, notata ſunt,vide & infrà verſ.
Hebr. Nn) iſtud & ſequentia, usque ad: &7?Sÿ 17. . cap. n. 58. & n. 76. ac n. 77. R. not- ad
r& i. e. ſed (iſtud ideò & c.) abſum % MStoz, keclefiaſt. c. 2. V. 12.n. 27.

27. Nam juxta proportionem Arithmeticam ſi-(† Hebr. Jahyn „ſic abbreviatè in Amſtel. editione,
cuti ſe habent quinque ad centum; ita centum ſe abbreviatura iſta in utroque MSto fic exponitur:
habent ad duo mülia; non verò ad decem mil f nn da ne ern I. e. parabola utun-
lia, confer. & bic Torat Cohanim, ſicuti in' tur (Rabbini,) cuinam res ſimilis eſſ:
e h. loc. allegatur ad marginem. 31. De hoc libro ſuprà Levit. cap. 2 3. v. 9. n. 16.
NXX IIebr. nT L vwnNin MStO z. pro his legi= Qdictum eſt, vide Gur Arjeh fol. 160. col. Ie mede
tur: H.νHio i, e, qui operam dant (GHu- ubiplura de hac parabola, confer. & nOr. in
dio) legis. . . . ORnee , ubi coetera verba, quæ hic omilla
2. Senſus eſt: diverſa eſt ratio ac proportio in- ſunt, ex Torat Cohanim adducuntur.
ter paucos, legem obſervantes, & inter multos, x* Conter. bic quoque Torat Cohenim, prout in
qui illam obſervant, horum major vis eſt eorum- ar rDW bh, loc. ad marginem allegatur, ubu
que potior habetur ratio, confer. Gur Arjeh fol vige etiam notas.
139. col. 4, circà fin, ac not. in eo rD b. xX Confer. infrà not. ad verf. 13. . c, num. 3

„. . . 38.⸗
loc, ubi hac de re plura. 32. Sicuti Jerem. cap. 31. v. 31. & v 12. habetur.

22. Sed inuſitato ac mirabili modo vodis inſyici- Conter,hic tract, Talm, Bava batra,/ol. 9 1.: 2,6

LEVITICI.

dum, quàm id, quod eſt anni præcedentis. 33. Eod. verſ. 10. Ac vetus propter no-
vum remorebiti] Quoniam horrea 34., erunt plena novi & receptacula repleta e-
runt vetere, vosque opus habebitis evacuare repoſitoria frumentaria in alium locum,
ut in illis novum recondatis. Verſ. 11I. Etponam tabernaculum meum] Iſtud eſt do-
mus Sanctuarii. * Eod. verſ. I I. Nec faſtidiet anima mea] Non tædium veſtrorum-
capiet animus meus, * omnis (dictio) vʒ ſignificat Oi. e. reſpuitionem rei,
quæ abſorpta eſt, veluti † (accipitur in illo loco:) nam ibi ) i. e. faſtidiò affe-
Gtum fuit ſcutum fortium virorum, 35. i. e. non recepit unctionem, nam ungere ſo-
lebant ſcutum, ex coriò factum atque coctum, eum in finem, ut emollitum à ſe repellat
ictum ſagittæ aut haſtæ, ne corium perforetur. Verſ. I2. Et ambulabo inter voy] Spacia-
bor vobiscum in Paradilo, non ſecùs ac unus ex vobis * nee trepidando vosmet amo-
vebitis à me; forſitàn non timebitis me? lex (hic) dicit: & ero vobis Deus veſter. 36,
Verſ 13. Ego ſum Dominus, Deus veſter] Dignus ego ſum, cui fidem habeatis, quo-

niam ego omnia iſta * facere poſſum, nam ego eduxi vos è terra Eägypti & feci vo-

bis miracula magna. Eod. verſ. 13. Temones] (R) 'eſt) inſtar paxilli in duabus

extremitatibus jugi, hi (temones) retinent jugum, ne illud à capite bovis decedat ac
nodus (ſive vinculum) diſſolvatur, veluti (accipitur in illo loco:) fac tibi 37. juga-

(ſive vincula) & temones, (—☚ % vocatur:) cheville, *† linguâ vernaculâ. Eod.

verſ. 13. Erectos] Staturàâ (corporis) erectà. 38. Verſ. 14. Si verò mihi non auſeul-

averitis] Ut ſitis ſeduli in lege, 39. quò ſciatis expoſitionem ſapientum, 40, forſi-
*“ tàn
33. Sic interpretor hic νν, de quo confer. Bux
tortf. Lex. Laim. fol. 244 vide & infrà verlſ. 16.
h. cap. n. 74 it. Torat cohanim, ſicuti in
nen r h. loc. allegatur ad marginem.
34. Hebr. HMe, quo nomine intelliguntur hic lo.
ca, ubi reponuntur acervi frumentarii, qui in a-
gris exiſtunt, confer. quæ cap. antec. 25. verf.
22. n. 7 1. notata ſunt, vide & not. in a n
b. loc. .
* Loei iſlius explicstionem vide in notis nov
nan b, loc, confer. & tract. Talm. Eruvin,fol.
20. a. & Schevuot, fol. 16. 5,
X Hebr. Dan e n e, in MSto z. pro his
ſic legitur: DNS e de i. e, ego non a-
verſabor eos. V
† Hebr. ' iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
MeN i. e. & ambulabo, abſunt hic ab utio-

36. Sic habetur hoc vertu I2. fenlus eſt: amor
erit conjunctus timori atque reverentiæ Divinæ,
conter. Ja kut Part. 1. fol. 19 6. col. 3. med.
X Hebr. & 2. abſunt iſta 4 MStO z.

i. e. erecos, abſunt hic ab urroque MSto.

notæ ad librum Prec. Jud. part. I. p. 14 5. a. fin.
* Sic exprimo hic: A N*ανοπ, confer. not. ad Efai. c.
52. V 2. num. 4. & ad Eſai. cap. 54. V. 2. n. 3.
3 §. Confer. hic præ aliis P. Fagius in not. ad Pa-
tfaphr. Chald. h, loc. it. Bava batra, fol. 85. a.

ſuprà verſ. 9, hH. 6. Sign. *X
39. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 3. h. cap. n. 2 I. nota-
ta ſunt, confer. & Megilla, fol. 3 1. b.

que MSto. 40. Etenim a n we e eben een
5. Sicuti2, Samuel. cap. 1. v. 2 I. habetur, ubi 59 7ya n i. e. expoſitioni ſapientum conve-
vide Raſchi not. mt (dictio) nymw'i. e, auſcultatio (de qua hic

* Hebr. Dan , abſunt iſta à MSto 1.

t Hebr. huyn iſtud & ſequentia, usque ad: mn

37. Sicuti Jerem. cap. 27. v. 2. habetur, confer.

& fol. 83. 6. it. Sanhedrin, fol. 100. a. vid.

6. Hed

(A. MVI.
—
tnghicimelig
ceritis Ac.? 4.
eligipervetbe
inlege 44. ſe
mihi, niſiille,
tri eum tebelle
valde, 45, cog
lum kebelles ell
n0, 46. gbia e
Eod verl. 14.
Qur transgrelli
eum (ſgnificat,
juliiia nea fili
Pod vetl. 15. d
(precepta Divin
gui negat, gude
Præcepta mea
pallun meum]
Ptemtransgfellie

—.
in texliun ſact0 len
Olalis, ſi habetun
Plinc. confer. &
ze no:, in Onn
41. Vite, gus ſit⸗
1311 fuat.
41. Ktuti mor egt
fer ſupra lic er
4). Confer, gue in
10, notata funt.
444. Vel: ur ſis lal
lupra gick verſ. 3.
zle hecih Ne
Debr.h, iglud
mnie. ſieeti
ſunt hie4 MSto

H. kr hadeiur G

Dotas n. 12, conte

“ 46, icuti Genel⸗ e⸗

hot. ibic, 1,¹, a

C. W..
—

progter .
l kepleta e.
lium orum,
lſtodetdo.
Veſtrorum.
bitionem dei,
lalidi alke.
mungere ſo⸗
niſe repellat
1mi]öpacia⸗
Vosmnet amo⸗
eus veltet, 36,
ubeatis guo.
pni keci vo.
illiin doabus
Fis decelat a
bi 3j. zuga⸗
acul. Lod,
bi non Auſl⸗
Imn 40, forſi⸗
n

ſenlus elt: amor
erentie Divinæ,
col. z. nec.
810 ¹.
gue 20gln
que Msto.
babetut, colet.
,1. P. 14 dn,

, ot. d Eini, e⸗
54. V. 1. . 3.
us in not, a0 ba
baue, ſ0l 55,4.
hl. 100,4, id, &

.

„ Den vID
ſapientum cone
tio (Ge qua nie

CAP. XXVI. LEVITICI.

tàn (hic intelligitur) ut impleantur 41. præcepta, dum illa (Scriptura) dicit: nec fe-
ceritis &c.? 42. ecce impletio præceptorum dicta eſt, en quid ego ſtabilio 43. (in-
telligi per verba iſta:) ſi verò mihi non auſcultaveritis? (nempè:) ut ſitis diligentes
in lege; 44. ſed cur lex dicit: mihi? non (intelligitur in Scriptura per partieulam:)
mihi, niſi ille, qui cognoſcit quidem dominum ſuum; ſed datàâ operà id agit, ut con-
trà eum rebellet, ſic quoque † (dicitur) de viris Sodomæ: mali & peccantes Domino
valdè, 45⁄. cognoverant enim Dominum ſuum; ſed id ſtudiô egerunt, ut contraà il-
lum rebelles eſſent, ſic etiam (dicitur) de Nimrod: robuſtus venator coràm Domi-
no, 46. quia cognoverat illum; ſed ſibi propoſuerat, ut contrà eum rebellaret.
Eod. verſ. 14. Nec feceriti] Quoniam haud diſcetis, (ideò) non facietis, 47., eccen,
duæ transgreſſiones. 48. Verſ. 15. Et ſi ſtatuta mea ſpreveriti] (Verbum) dNn
eum (ſignificat,) qui ſpernit alios, qui faciunt (mandata Divina.) Eod. verſ. I1 5. Er
judicia mea faſtidiverit anima veſtra] (Hisce verbis intelligitur) is, qui odit ſapientes.
Eod. verſ. I5. Ut non faciatis] (Hic intelligitur) is, qui prohibet alios, ne faciant
(præcepta Divina.) Eod. verſ. 15. Omnia præcepta mea] (His verbis innuitur)ille,
qui negat, quòd ego (Deus) præceperim illa (mandata,) ideò (hic) dicitur: omnia-
præcepta mea nec dicitur: omnia præcepta. 49. Eod. verſ. 1 5. Ut irritum faciatis
patum meum]) (Hisce verbis intelfigitur) is, qui negat fundamentum, 50. ecce ſe-
ptem transgreſliones, 51. prima trahit poſt ſe ſecundam 52. & ſic deinceps usque,
ad

quetur, ut illa non faciatis, vide num, fequ. 4%.
confer. & Torat Cohanim, uti in pan noe
h. loc. allegatur ad marginem.
4 8. Nempè: prima, dum non diſcitis, unde ſe-
quetur ſecunda, ut non faciatis, confer, verſ.
ſeq. 1 5. h. cap. n. 5 I. item Gur Arjeb fol. 160.

1013

. —
in textu faero ſermo eſt,) quoniam illa eſt lex
oralis, ſic habetui in Gur Arjeh fol. 160. col. 2.
ptinc. confer. & ſupra l.ew it. cap, 1 9. v. 4. n. 19.
ac not. in . heov h. loc.
41. Vide, quæ ſupra ad verſ. 3. h. cap. rn. 1 8. no-
tata funt.

42. Sicuti mox ſequitur in eodem hoc verſu, con-
fer. ſuprà dict. verſ. 3. h. cap. n. 19.
43. Confer. quæ ſuprà ad dict. verſ. 3. F. cap. n.
20. notata funt.
44. Vel: ut ſitis laborioſi ac ſeduli in lege, vide
ſupraà dict. verſ. 3. hH cap. n. 2 I. confer. & Verſ.
3I. H. cap. n. II 8. & n. 119.
† Hebr. †9), iſtud & ſequentia, usque ad: 19)
Pnan i. e. ſic etiam (dicitur) de Nimrod, ab-
ſunt hic à MSto I.
45. Ita habetur Geneſ. cap. 1 3. verſ. 13 ubi vide
notas n. 22. confer. hic Jalkut Part. I. fol. 196.
col. 3. circà fin.
46. Sicuti Geneſ. cap. 10. v. 9. habetur, vide
not. ibid. n. 2, ac n. 3.
47. Id eſt: dum non diſcetis præcepta legis, ſe.-

co!. 2. med. ac not. in dbp RW h. loc.
49. Omiſſò pronomine: mea, nimiruùm notanter
hic dicitur: præcepta mea, non abſolutè: præ-
cepta, dum improbus iſte negat, 4 me profecta
eſſe illa præcepta; cœterum verba iſta: N
xn n mN Na j. e, nec dicitur : omnia præ-
cepta, abſunt 4 MSto 2.
§50. Id eſt: Deum veramquereligionem, Id enim
verbis iſtis: ya )n hie intelligirur, confer.
num. ſequ. 5 3. h verl. it. tradt. Talm. Kiddu-
ſchin, fol. 6 1. b. & Bava batra, fol. 9 8. 6
51. Sive: peccata, de quibus in præcedentibue di-
ctam eſt, quæ hie Commentator noſter ſtrictim
repelit, confer. verſ. præced. 14, . cap. n. 4 8.
& inftà v. 1 8. h. eap. n. 94.
52. Etenim cvay N Way i, e. trans greſſio

LCLEVITICI.

1014
ad ſeptimam; ſunt autem iſtæ: (1.) non diſcit ac (2.) non facit, (3.) ipernit ali=
Os, qui faciunt (mandata Divina,) (4.) odit ſapientes, (5.) prohibet alios, (ne faci=

ant mandata Divina,) (6.) Negat præcepta (eſſe Divina.) (7.) Negat * funda-

mentum. 53. Verſ. 16. Et viſimre * faciam ſuper vos] (Verbum APE) hicidem-
notat, ac) N X) i. e. & præcipiam (ut veniant) ſuper vos. Eod. verſ. 16. Tumo-
rem] (Dictio Hor* ſigniſicat) morbum Pρ) i. e. qui tumidam reddit carnem,
enflures, 54. linguâ vernaculâ, (qui hec morbo laborat,) is ſimilis eſt inflato, cujus
tumor toſtus eſt* & aſpectus faciei ejus * indignabundus. *** Eod. verſ. 16. Fe-
brem ardentem] (Dictio H notat) morbum, qui i. e. inflammat corpus
idque calidum ac tumidum reddit, veluti (accipitur in illo loco:) quia ignis P
i. e. accenſus eſt in ira mea. 55. Eod. verſ. 16. Qui conficiunt ocuios & dolore affci-
ant animam] Oculi exſpectant & conſumuntur, quò videant, ut (æger) relevetur ac
fanetur; ſed dum is tandem non convaleſcit, (tunc) excruciantur animæ familiari-
um ejus in ipſius morte, 56. oenne deſiderium, quod non expletur, ut & ſpes protra-

a vocatur: E ie. comſumptio oculorum. 57. Eod. verſ. 16. Et ſe-

minabitis fruſtra] i. e. Seminabitis; ſed non progerminabit, quòd ſi germinaverit,

comedent iſtud inimicei veſtri. Verſ. 17. & dabo fſaciem meam] (Dictio 0 notat)

3 ND i. e. otium meum, (ac ſi diceret:) avertam me 58⁸. ab omni (alia) occupatione
mea, ut vos malò afficiam. * Eod. verſ. 17. Et dominabuntur in vobis oſores veſtri]

(uns) aliam poſt ſe trahit; contra Hh en Cctus eſt propter tumorem ejuas.

run i e., præceptum (unum) poſt ſe trahit al

Juxta

. . .
** Nempè: carnis, —yD e i. e., quæ inflata.

terum, sonfer. D. Wagenleil. Sot. p. 390 ac Deu-
ter. C. 19. V. 11. D. 12: atque Deuter. g. 22. Verſ.
14. n. 300 S n. 3 J.
* Hebr. wya n, in MSto 1, poſieà additur:
yav & i e. ecce ſeptem (transgretſtones.)
53. Id eſt: Deum ipſum veramque religionem,
vide n. antec. 50. h. verſ.
X Confer. hic tract. Talm. Schabbat, ſel. 32. b.
& Fol. 3 3. a.
54. Sic reddo hic: vhNe, quam dictionem et-
iam poſſes Latinè reddere: ampullas, prout
vertit P. Fagius in notis ad Paraphr.
Chald. h. loc. ubi vide ſis plura ; alia hujus
vocis e interpretatio habetur infrà verf. 1
16, . cap. num. 66. Confer. & Deuter. e. 2 8. v.
22. num. II. abeſt autem dictio iſta Gallica 4
MSto z.
* Hebr. nba hnnee, in MSto 2. pro his legi-
tigi P ee j, e, qui levie (leu vilis) fa-

eſt irà, quæ non eſt rubicunde, ſiguti cœtetra ca-
r0 hominis fſani, ita in not. pan ne hice
exponitur.
*X„ Sic —◻9 )1 hic interpretor cum Buxtorf. in Le-
xic. Talm. fol. 6 822⸗ “
5§5 5§. Sicuti habetur Deuteron. c. 3 2, v. 22. confer-
& hic F. Fagii not. ad Paraphbr. Chald. . loc.

56. Cohfer, quæ infrà in notis ad hunc verſum 16.

n, 71. adducta ſunt ex allegorica expoſitione,
Iuæ in lege ſacerdotum reperitur.
57. Vide, quæ ad Deuteron, c. 2 8. v. 322. n. 4 1.65*
V. 6 5. h. 41. notata ſunt, it. ad Pſalm. 69. v. 4.
num. 6.
58. Vel: vacabo, confer. quæ ſupra ad v. 9. .
cap. rn. 30. notata ſunt, vide & n. 76. & 77. bh,
v. 17.

* Hebr. 9 „, in utroque MSto poſteà ad-

Propter formidinem.

CAb. XXVI. (1 WIl

—.—
lumiſenſum i⸗
enattatio mj.
N 60, 1.
ie inita ſie qn
inira 63, ego
In ut lagr o

yeplaga) vopptt⸗
ten (vot

bus; 66. quen⸗
illo, 67. lex it
ſin ol, vel inte

—
Hebr. On
. Vide, que deh
V. dr h. 1b. notat
n. 126,
bo. Dictio x
Lotat enich: etian
110 hunc poſteriot
in alegorics expo

61. jeuti veriu antt
61. Prout habeturii

63. Sit uxtaalego
tit mentio, vener
munis tamen inte

um lieralem huit

Abo &,
64. Domn altera alt
enim ſioniſen
iſlen ec hee gu
iled rerſas ile 10,
id oum. ſegn 6
Talm Sehubba ,
. Her guogde en
Sarerdotum deſvn
ejusmodi allegori
uentes, nsque ad
Depetlequente,
Alabentuk, ide ej
Gehaddet, ſol.32.

ee: wora ſi
.„ . . .„ . . . . ene
ditur: —N& RLi i, e., Et fugietis

ielubetur eupon

1.XX.
—
Pperhitalt⸗
,(ne facie
5 fande.
lbicidem.
16. Timo⸗
it carnem,
lato, cvjes
el.16. K.
mat corpus
is
Colore Aſici.
eleyetur ac
e familiari.
Pe protta⸗
16. R ſt⸗
tminarerit,
notat)
ccupatione
ſoret ohri
luxt

menereec

k, qiuc inlla4
I (Etelra (a⸗
Nn wed hie

uxtoltin Le-

1.12. conlet.
2ld. 5, loc,
ge perſomn 16,
a eipoſtione,

. zuh 41,’&*

i⸗ AA.9. 1,
Cnn l

7 & *

80, pollel 1.
k lgieii

D

CAb. xxvVI.

LEVITICI.

IoTVY

Juxtà ſenſum literalem ( ſignificat:) W11. e. dominatum exercebunt in vos, **

enarratio myſtica, (quæ habetur in) lege Sacerdotum, 59. explicat iſtum (textum)

N& HN& 6u. i. e. etiam ego faciam hæc, 6⁶1. (hoc modo:) non ego loquor, niſi 8
i. e. in ira, ſic quoque (enarratio illa myſtica explicat illum locum:) 0& 62. j. e.
in ira 63. ego ambulabo contrà illos duriter. Verſ. 16. Er viſinre ſaciam ſuper vos]
Ita, ut plagæ vos viſitent, ſibi invicem ſuccedentes, 64, dum adhũc prima viſitatio (ſi⸗
ve plaga) vos premit, adducam aliam, illamque ei adjungam. Eod. verſ. 16. Terro-
rem] (Vox —,2 ſignificat) plagam, Normapii. e. quæ terrorem injicit homini-=
bus; ⁶, quænam verò eſt illa? nempè plaga expectationis. * Eod. verſ. 16. Læ-=-
bem 66.] Eſt tibi aliquis, qui ægrotat ac fertur in lectulo; ſed caro ejus ſervatur ſuper
illo, 67. lex (itaque) hic dicit: OSr i. e. tabes, ** quâ aliquis H i. e. tabidus
fit, 6s, vel interdum ille (ægrotus) tabe quidem conſumitur; ſed leniter, nec febre

arden-

—
XX Hebr. a iiν, ablſunt iſta 4 MSto z.
59. Vide, quæ de hoc libro ſuprà ad Levit. e. 23.
v. S, N. 16. notata ſunt, confer. & infrà v. 3 3. h. C.
n. 126.
60. Dictio ε duplicem habet ſignificationem,
notat enim: etiam, ac ſignificat quoque: iram,
ad hanc poſteriorem ſignificationem reſpicitur
in allegoricà expoſitione, hic adducta.
61. Sicuti verſu antec. 16., b., cap. habetur,

62. Prout habetur infra v. 41. h. cap.

6 3. Sic juxtà sllegoricam expoſitionem, cujus hic
fit mentio, vertere volui dictionem π; com-
munis tamen interprerum explicatio juxtà ſen-
ſum literalem hujus loci eſt: etiam ego ambu-
labo &c.
64. Dum altera alteri quaſi mauus ſuppeditat, id
enim ſignificat 17 un i. e. ab hac (plaga) ad
iſtam, ſed hæc quoque expoſitio eſt allegorica, &
ideò verſus iſte 16., poſtponitur verſui 17. . eap.
Vid. num. ſequ. 6 5. & n. 6 §. confer. & tractat.
Talm. Schabbar, fol. 32. . & fol. 3 3. a.

„5. Hæc quoque expoſitio elt allegorica. ex lege

Sacerdotum deſumpta, de qua ſuprà dictum eſt,
ejusmodi allegoricæ expoſitiones ſunt etiam ſe-
quentes, hsque ad verba illa: & fugietis nemi
ne perſequente, quæ in fine verſiculi 17. h. eap.
habeatur, vide ejusd. verſ. 17. notas n. 82. it.
Schabbat, fol. 32. 6.

Sive moræ, ſie nonnulli dictiorem, n, quæ

hic habetur, exponunt, dum homines, panpnn

i, e. expectant omni hora, ut morbas levior eva-
dat & ſanetur; aſt, dum ægrotus moritar
an i. e. terrentur homines, quande ille nrva
WeN i. e., morte repentina moritur; alii in-
terpretantur, quòd dictio illa ſignificet aris,
i. e. lumbos, nempè, quòd plaga illa incipiat
lumbis, eaque plaga ian i. e. terret hominem.
ſic in not. pari rv hic ex ponitur, in MStozg.
pro: rn ſegitur: Inn), ſed haud ſcio, quid i-
ſtud ſibi velit, forſitàn pro n legendum cum
& poſt hoc modo: rue, quæ vox ſignificat u-
ceris maligni genus, de quo vid. R. Sal. ad Ge-
neſ. e. 12. V. 17. ibique not. n. 29. & n. 33. it.
Gur Arjeh fol. 21. col. 3. fin, & Buxt. I. ex.
Chald. fol. 2 170. atque hæc lectio & expoſitio
alteri illi præferenda.

66. Sic juxtà allegoricæ expoſitionis, quæ hic ha-

betur, ſenſum vertere volui vocem more „ ali-
ter, quàm ſuprà b. verſ. 16. tranſtuli, vide not.
ibid. n. 54.

67. Id eſt: non defluit caro ejus, non tabelcit, vi⸗

de Buxtorf. Lex. Talm. fol. 2369.

** In utroque MSto poſteà additur: nni. e, de-

cet (ſcil. S. Scriptura, quod ille tabidus lfiat.)

6 8. In hac explicationeallegorica continetur am-

plior expoſitio ejus, quod paulò antè dictum tu-
it de plagis, ſibi iavicem ſuccedentibus, ubi ſem-
per poſterior plaga gravior eſt priore, confer.
num. ſequ. 70. b. Verſ. 16.

Mmmmmm

1016 LEVITICI. CAP. XXVI.
ardente inflammatur, (idcircò) lex (hic) dicit HPp N i, e. & febrem
ardentem, 69. quâà ille (ægrotus) hepp i. e. inflammatur; vel interdum
ipſe quidem inflammatur; ſed cogitat ſecum, quòd victurus ſit, (qua-
propter) lex hic dicit: quæ plagæ conficiunt oculos, vel ipſe quidem (æger)
non ſecùm cogitat, quòd victurus ſit; alii tamen cogitant, quòd ipſe victurus
ſit, (idcircò hic ulterius) lex dicit: & quæ (plagæ) excruciant 70., animam. 71. Eod.
verſ. 16. Et ſeminabitis fruſtrà ſemen veſtrum] Seminat aliquis; 72. nec (tamen ſe-
men) progerminat, & nunc † quid ſi inimici veſtri ſupervenientes comedant? lex (hic)
dicit: & comedent illud inimici veſtri, ecce quomodo (iſtud fiat, nimirùm) ſeminat
aliquis primò annòô, ſed non progerminat; annò autem ſecundô progerminat qui-
dem, ſed inimici veniunt & deprehendunt proventum tempore obſidionis, & qui in-
trà 73. ſunt, pereunt fame, ita, ut non poſſint colligere proventum anni præceden-
tis; 74. alia expoſitio (verborum iſtorum:) & ſeminabitis fruſtrà ſemen veſtrum,
(nempè:) reſpectu filiorum filiarumque loquitur (hic) Scriptura, dum aliquis laborem
propter illos (liberos) ſuſcipit eosque educat; ſed intervenit peccatum eosque conſu-
mit, nam dicitur: quos palmis geſtavi & educavi, eos inimicus meus conſumpfſit. 75.
Verſ. 17. Et dabo faciem meam contrà vos] Quemadmodùm dicitur de bono: & re-
ſpiciam ad vos; 36. ita (hic) dicitur de malo: & dabo faciem meam, res ſimilis eſt regi,
qui dicit ſervis ſuis, averto me 77. ab omni (alia) occupatione mea atque operam do
vobiscum ad malum (inferendum.) Eod. verſ. 17. &t percutiemini coràm inimicus ve-
ſtris] Dum mors vos interimit intrà; 78. hoſtes autem veſtri 79. vos obſidione cin-
gunt exträa. Eod. verſ. 17. Et dominabuntur vobis oſores veſtri] Non enim excitabo
oſores veſtros, niſi ex vobis ipſis & contrâà vos, illo quippe tempore, quô po-

74. Sic vocem Pν⅜äâ hic interpretor, con er. quæ
ſuprà ad verſ. 10. h. cap. n. 3 3. notata ſunt.
75. Sicuti Thren. cap. 2. V. 22. habet ur,
76. Prout habetur ſuptà verſ. 9., b. cap. ubi vide no-
tas n. 30.
77. Vel: vace ab omni occupatione alia, confer.
quæ ſuprà ad dict. verſ. 9. h. c. n. 30. notara ſunt.
78. Videlicêt: intrà urbem oblidione cincam,
confer. veri. antec. 16. n. 7 3.
79. Sic verba iſta: aa Wyn, quæ in Paraphra-
ſi Chaldaica hic habentur & ab autore noſtro ad-
ducuntur, hic vertere volui, vide Buxtorf. I ex.

69. Scilicèt: vobis immittam, confer. Deuteron. cap.
2 8. v. 22. ibique not. n. 14.
70. Nota hic, quòd ſemper gravior ſit poſterior
plaga, quam prior, confet. num. antec. 68, h.
vert. & Deater. cap. 2 8. v. 67. n. 78.
71, Dum ſcilicèt familiates Egroi in ipſius morte
excruciantur, prout autor noſter ſuprà h. verſ. 16.
n. 56. expoluit.
72. Hæc quoque expoſitio eſt allegorica, ex lege
ſacerdotum deſumpta, vide, quæ paulò antè n.
65. h. verf. 16. notata ſunt.
† Vel: ex tunc ſive ab hoc tempore, Hebr. anyn)
iſtud & ſequentia, usque ad: a; πνο. e. anno
autem ſecundo, abſunt à MSto I. .
73. Nempè: inttà urbem, obſidione cinctam, id
enim hicg ſignificat, confer. verſ. ſequ. 17.
b. cap. n⸗ 78*

in San me b. loc. ad marginem allegatur.
ubi vide ſis etiam notas, in MSto 1. pro an
legitur aan & in MSto 2. pro an habetur 2 i.

Talm. fol. 49 I. confer. & Tor hanim, prout
m. Jol. 49 prat cohanim, prout wel, egn

e. gladius. “

elhajuſeeli
iſti goerebande
leendebat Nicl
& raſtabant pro
(W) er vobis E
atque ſeilli e
lesab illis ettal
Mreſi ui erſe
Albet] ie E
19. Ldlan
Ala Uſa] i.
e. Verl. 19.
atüi, ſie illa (

tiam roboris vel

terran veſtram,
elt,) nam mhiille
(untkilſom deri
ta non ſudat i⸗

non ſodabunt i

nautem ſudabit,

—
do. Md eſt: gvod e
ſid, guod abl
iuun, ui ſuntthe
kur, eonker. A
Son wobh
11. Ficuti ucie ea
1n ln utroqve M⸗
ſh ie, olli
tip. z. v 3. haben

D legonice, ex lege 8

bus lupri Gidum
. 6f.
1z, liaut non hoch

“ poriz Aufogete,

1e hec illi (hoß
or erſeqantur,

. tun zodis in

Oner hie Tora
nden

A.l.

—
kebtem,
interdum
t, la
lem (eger)
le vickurus
ne , Lod,
(tamen ſe⸗
n! jexſbie
uun)ſeminat
erminat gi .
ig & gulin⸗
nipreceden⸗
len veſtrum,
ſuis laborem
Oague conlo⸗
lumpſit 7.
bono: & ke⸗
wilis eſt regt,
leoperam 40
mn inimici pe⸗
büdionecin-
nim excitabo
e, gub ho.

—
etor, con ei. quc
notata luut.
gbetl.
cap ubi ſige no⸗

one dlia, cOſer
,0. notals unt.
Sdione cindam,

gurin anphin:
zuore noltio 2.

le Buntoff, ler.

CAbP. XXVI.

LE VITICI.

1017

puli hujus ſeculi, cultui idololatrico dediti, Iſraelitas bellò perſequebantur, non aliud

iſti quærebant, quàm id, quod in aperto erat, 80. dicitur enim:
aſcendebat Midian & Amalec & orientales populi &c.

& cùͤm ſeviſſet Iſrael,
& caſtra ponebant contrà eos

& vaſtabant proventum terræ; 81. aſt eo tempore, quôò contrà vos excitabo (inimi-
cos) ex vobis & adversùs vos ipſos, iſti perſcrutabuntut theſauros à vobis abſconditos,

atque ſic illa (Scriptura) dicit:
tes ab illis detrahunt &c. 82.

cata veſtra] i. e.

& qui comedunt carnem populi mei atque eorum cu-
Eod. verſ. 17. & fagietu] Præ metu.
Nee eſt, qui perſéquatur vos] Deerunt (enim vobis) vires. 83.
ad bæc] i. e. Et ſi dum adhuc iſtæ (pœnæ adſunt) * non auſcultaveritis.
18. Et addam] Amplis caſtigationes alias. **

Eod. verſ. 17.
Verſ. 18. Et ſi us quét
Eod. verſ.
Eod. verſ. 18. epties propter pec-

Septem pœnas propter ſeptem transgreſſiones, quæ ſuprà dictæ ſunt.

384. Verſ. 19. Et frangam gloriam 85. roboris veſtri] Hæc fuit domus Sanctua-

arii, ſic illa (Scriptura) dicit: ecce
riam roboris veſtri. 86,

eſt,) nam ibi ille dicit:

ego polluam Sanctuarium meum, glo-

Eod. verſ. 19. Et dabo cælum veſtrum tanquàm ferrum &
terram veſtram, veluti æs]) Hæc (comminatio) gravior eſt ill, quam Moſes (minatus
& erunt cœli tui, qui ſunt ſuprà caput tuum, æs &c. 87. nam

Guxtà illum Scripturæ locum) cœli ſudabunt (ſeu deſtillabunt) ſicuti æs ſudat; aſt ter-
ra non ſudat, ſicuti nec ferrum ſudat atque (ita) illa ſervat fructus ſuos, ſed hic * cœli
non ſudabunt (ſive diſtillabunr,) ſicuti nec ferrum ſudat & erit ſiccitas in mundo; ter-
ra autem ſudabit, quemadmodum æs ſudat eaque perdet (hoc modo) fructùs ſuos. *“

Mmmmmm 2 Verſ.

80. Id eſt: quod oculis expoſitum erat 5y non ve
rò id, quod abſconditum erat & in terra occul-
taum, uti ſunt theisuri, de quibus mox hic dici-
tur, eonfer. & bic Torat cohanim, uti in
õ ad marginem allegatur.
§&1. Sicuti Judic. cap. 6. verſ. 3. & ſequ. habetur.
82. In utroque MSto hic acditur: epronvy)
v i. e. & ofla eorum difftingunt, prout Mich.
cap. 3. V, 3. habetur, hactenùs expoſitiones al-
legoricæ, ex lege Sa cerdotum deſumptæ, de qui-
bus ſuprà dictum, conter. verſ. antec. 16. b. cap.
n. 6 5.
83: Ita, ut non poſſiris propter imbecillitatem cor-
poris aufugere, Daede e eene eden
i. e. nec illi (hoſtes veſtri) opus habebunt, ut
vos perſequantur, ſic in Gur Arjeh fol. 160.col.
3. med, vide & nor. in on now h. loc.
X In MSto I. hic additur; awy i. e. ſuper vos,
i. e, dum vobis incumbunt mala iſta.

* Confer. hic Torat cohanim, prout ad margi-

nem in mnn inev , loc. allegatur, ubi vide

ſis etiam notas.
2?4. Vide ſupra verſ. 15. H. cap. n. 5I. confer. &
infra verſ. 20. h. cap. n. 96. item Deuteton. cap.
1. Ve I. 11. 17.
8 5. Sive: excellentiam, ſicuti Junius ac Tremel-
lius Hebraicam vocem NN, quæ hic habetur,
verterunt, confer. Jalkut Part. 1. fol. 196, cOl.
4, circa fin.
586. Sicuti Ezech. cap. 24. V: 2 1. habetur, confer.
hic tract. Talm. Gittin, fol. 37. a.
87. Vide Deuteron. cap. 2 8, v. 2 3. ibique Raſchi
not. n. 2 %.
* Hebr. N ae, in urroque MSto hic additur:
) & YHνhn ne He P me Nh i. e. illa
(S. Scriptura) dicit: & dabo cœlum veſtrum
tanquam ferrum, ne ((œli ſudent & c.)
† Hebr ya a & abſunt iſta hic ab utroqus
MsSto.
½ Quoniam terra humida eſt, ideò peo
i. e. fi uctus putrefiunt, ſic in not. dnar mnsv .
loc. exponitur.

101

LEVITICI.

Verſ. 20. Et conſumetur incaſſum labor veſte-) Ecce ſi quis non laboraverit nec arave-
rit nec ſeminaverit nec runcaverit nec amputaverit 83. nec ſarculaverit & tempore-
meſſis venerit uredo †T eamque percuſſerit, non adeò * magnum erit detrimentum;
89. aſt ſi quis laboraverit & araverit & ſeminaverit & runcaverit & amputaverit 90.
atque ſarculaverit & venerit rubigo eamque (meſſem) percuſſerit, ecce iſtius (hominis)
dentes fiunt ſtupidi. 91. Eod. verſ. 20. Nec dabit terra veſtra proventum ſuum] Et-
iam id, quod tu ei (terræ) committis * tempore ſationis (non reddet illa.) Eod. vetſ.
20. Et arbor terræ] Etiam ab ipſa terra erit (arbor) percuſſa, 92½, ne prottudat fru-
Gus ſuos tempore protruſionis. 93³. Eod. verſ. 20. Non dabit †] Congruit (iſtud:
non dabit) & ei, quod ſuprà, & ei, quod infrà eſt, tàm arbori, quàm fructui. 94. Eod.
verſ 20. Non dabit frulctum ſium] Dum illa (arbor) profert fructum, abjiciet 9. ea
fructus ſuos, ecce duæ maledictiones ac ſunt hic ſeptem pœnæ. 96. Verſ. 2 1I. Et ſfi

8 8. Scili &t: ſummitates ſegetis ſive herbarum, ra-
dice relica, ita hic intergretor Chaldaicum ver-
bum mia, Germ Schrapfen / confer. Buxtorf.
Lex. Talm fol. 1062. it. num. ſequ. 9o:ac not. in
pan new h. loc.
1 Hebr. De p, in MSto 2. poſteà additur: Pohi.
e. & rubigo.
XKA Hebr. 722 &ε hæc & ſequentia, usque ad:
a WV I. e. ecce iſtius (hominis) dentes &.
abſunt MSto z.
39. Vel: non ita magni refert, vel: nihil intereſt,
non valdè curabit, ſic Hebræa 72 J22 P&
hic vertere poſſis, confer, hic Torat cohanim,
prout in pon nov hic allegatur ad marginem,
item Jalkut Part. 1. fol. 196. col. 4. fin. Sc fol.
197. col. I. princ. .. .
90. Hebr. nb) ſic etiam kic legitur in editione
„pp n & in Bibliis Buxtorf. quemadmo-
dum paulòô antè in hoc commate ; (vide num.
antec. 98.) ſed abeſt iſtud verbum ab editione
Hebraica, quâ uſus ſum.
91. Id eſt: iſta res illum valdè cruciat, isque pro-

ptereà maximè dolet; reſpicitur autem hac phra-

ſi, 4 dentibus ſtupidis deſlumpta, ad Jerem. c.
31. verſ. 29. ubi vide notas, confer. & not. in
vpan 'npV] h. loc.
* Hebr. a, quod ſigniſicat &an i. e. adducis,
reſpicitur autem hoc verbo am ad dictionem
eny, quæ hoc verſu 20. habetur, ſic in not.
pom Mw' b. loc. ubi & Torat Cohanim ad mar-
ginem allegatur.

92. Vel: ab ipſa terra deſectum patietur (arbor,)
ita, ut & ſuceum ex illa non trahat nec terra radi-
cibus arboris conveniens alimentum præbeat,

eonfer. hic quoque Torat Cohanim, uti in

N PS bh. loc. allegatur ad marginem.
93. Quando ſcilieet oculos ſive gemmas protru-

4

dunt arbores, id enim ar hic notat, confer.

Buxtorf. Lex. Talm. fol. 794.

† Hebr, Ir & iſta & ſequentia, usque ad: Irp
i. e. non dabit (fructum ſuum)ablunt ab utroque

MSto.

94. Confer. 2. Reg. c. 19. v. 30. ſic etiam in Gur

Arjeb fol. 160. col. 3. fin. exponitur: y

p 75 Pyn i. e. convenit (iſtud: non dabit)
arbori ac frudtui, ut hujus loci ſenſus ſit: &
79 Wa:i iro i. e. nullos omnino protrudet
oculos ſive gemmas (arbor,) erit enim illa o
VSR ini, e. percuſſa à terra ir &
i. e. nec etiam dabit fructum ſuum, nam quan-
do fructum ſuum profert rrpoy wep N i. e.

ipſa (arbor) abjicit fructus ſuos, ſic tàm in Gur

Arjeh alleg. ol. 160:. col. 3. fin. quàm ab ipſo

autore noſtro hoc verſu 20. exponitur, confer.

num.: ſeq. 9 5. S& Jalkut Part. 1. Fol. 197. col. I.

quod hic habetut, interpretor, à radice u, un-

de in Hiphil eſt wa, conter. num. antec. 94.
96. Sive: uhiones, Hebr. hayn, confer., veri.

ſequ. 2 I. n. 10 1. & Gur Arjeh fol. 160. col. 3.

ſin. vide & v. 1 8. h. cap. n. 84.

— „*

CAP.XxXVI. (ℳ. WI.

—
cmbulaveritun
peihgvodw
bulaveritis teme
cet Mbdie
cum lum:.)
illumlocum:)
Gitad largumd
(Geuciffelle)i
minus ad me ve
enas 101. 4
an (Verbum
Pod. vetl. 22.
telligere) gvumn
tem) unde prob
tam in illos, 10
adfert morlu?
mordent & inte
erunt in terrali
gue onager mo

—
97. Vel: fonund,
20 Hebiæzn voe⸗
fer. Pra alis b. .
h. loe.
98 Nempt: incih
n1, ſic hie
W iee Eticen
h. oe.
5 lnutoqle Mi⸗
keginlt: minn
99. Dicfurta. Me⸗
Droyeb. e 15. 1.
ndt. glii lier ven
ſunt, cOgkfet, not
11.

. lo. el: cohiben
95. Decutiet, defluere faciet, ſic verbum ν

mente verbumit
I7. . 17. hic ye
junti ſenlum g.
e, D m,
e, gui paucs lo⸗

8
tnec atare.
Kiempore
tmmentum;
Utarerit go,
schominie)
nſuun Ut⸗
Locd. vetl.
Otkucat fru⸗
Pruit (iſtud:
ſiciet 9ſe e⸗
erl.21. H/
Am.
tierur (albor,))
1 dec tertatadi.
utüm prebent,
hanim, uti in
lwatginem.
emmas prottu⸗
enotat, conſer

glead: id

Muntab uto de

ſcgiam in Gu
onitur: 9) W

d: non dobit)

i ſenlult: N
nind Poruget
t enim Ula V

m, ham quan-
W Ne
,ſie tam in 6u
n. guäm ad i

vohitur, conke.

ſol 197 cl le
verbum h,
tadice L), un.
gicn, aOtec, 94

CAbP. XXVI. LEVITICI. 1019

embulaveritis mecum temerè] Rabbini noſtri πι dicunt ρâ i. e. caſu 92. (nem-
pè:) id, quod non (contingit, )niſi interdum, 93. ſic(accipitur hoc loco, ut ſenſus ſit: ſi)am-
bulaveritis temerè in præceptis; aſt Menachem (dictionem P)exponit, quòd ſigaifi⸗
cet VODi. e cohibitionem ſeu remotionem,) hoc quoque modo (ipſe exponit lo-
eum illum:) P)1 i. e. remove (ſeu cohibe) pedem tuum, 99. ſic etiam (ipſe explicat

illum locum:) Pdi. e. removens 100. ſpiritum atque hæc interpretatio propè acce-

dit ad Targum Onkeloſi (ubi hoc loco habetur ), quod notat) )P i. e, durum-
(ſen difficile,) dum illi durum reddunt cor ſuum, ? O) i. e. ut ſemet cohibeant, quò
minus ad me veniant. Eod. verſ. 2 I. Septuplam juxtaà peccata veſtra i. e. Septem-
Gas 101. alias, numeréô ſeptuplô, ſecundùm peccata veſtra. Verſ. 22. Et immit-
tam] (VYerbum N hic) ſignificat 3) i. e. concitationem (ſive incitationem.)
Eod. verſ. 2 2. & orbabit vos] Non mihi (juxtà ſenſum literalem hic ſubvenit, aliud in-
telligere,) quàm feram beſtiam, quæ orbat, ſicuti illa facere ſolet; jumentum † (au-
tem) unde probas (etiam iſtud hic intelligi?) lex dicit: & dentes jumentorum immit-

tam in illos, 102. ecce duo; 103. ſed unde (probatur, quòd jumentum) mortem-

adfert morſu? lex dicit: cum veneno ſerpentum pulveris, 104. quemadmodum iſti
mordent & interficiunt; ita & illa(jumenta) mordent & interficiunt, jam anteà fu-
erunt in terra Iſraeliticà duo (animantia, nempè:) aſinus mordens & interficiens, at⸗
que onager mordens & interficiens. Eod. verſ. 22. & orbabit vos] Hi ſunt parvu-
Mmmmmm 3 li.
is ſapiens cluit, ita Euripides: gιιαHιαοαιÜ0α
taciturnus ſapiens.

101. Sive: ultiones aut comminationes, vide,
quæ verſu antec. 20. n. 9 6. notata ſunt, contfer.

97. Vel: fortuito, per accidens; reſpieitur autem
ad Hebræa n vocem , quæ hic habetur, con-
fer. yræ aliis P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
h. loc.

„, conler. Verle

ſo 160,0,

9 9. Nempè: incidenter, quandoque, fortè fortu-
na, ſic hic = interpretor, ut ſignificet
N*) i, e. accidens, caſus, confer. Michlol Jophi
b. oc.
* In utroque MSto pro vna i. e. in præceptis,
legitur: muna ie in præcçeptis meis.
99. Sic juxtà R. Menachemi ſenſum hic verto, quod
Proverb. c. 2 5. V. 17. habetur, ubi vide Raſchi
not. alii alier verbum o ibidem interp. etati
ſunt, confer. not. ad Pilalm. 49. v. 9. num. 10.
& 11.

100. Seu: cohibens, ſic ex ejusdem R. Menachemi

mente verbum iſtud, quod habetur Proverb. c.
17. v. 27. hie vertere volui, R. Salomo verba
iſta: hN ν, quæ dicto verſu 27. habentur,
juxrà ſenſum R. Menachemi exponit n
i. e. a yan, qui removet ſeu cohibet verba,
ue. qui pauca loquitur, Græcè: 5ν+αναννι

& verfſ. ſeq. 22. num. 106. & verſ. 3 1. h. cap.
n. 122⸗
F Hebr. Ana, in utroque MSto hic additur:
7 e E i. e. quod non ita facere tolet.
102. Sicuti Deuteron. c. 32. V. 24. habetur, ubi vi⸗
de Raſchi not. confer. etiam net. in pon rnot
h. loc. it. tract. Lalm. Schabbat, ol. 3 3, a.
103. Nempeé: animalia ſive ſpecies animalium;
videlict tam fera beſtia, quàm jumentum, pote-
rit etiam iſtud: 'nw i. e. duo, referri ad p&i;-
nas, quòd icil. hic duæ ſint poenæ, sonfer, num.
106.
104: Uti habetur Deuteron. didt. c, 32. v. 24. vi.
de hic of ne ibique notas, confer. &
Deuteron. dict. c. 3 2. v. 24. n. 145.
* Hebr. r'nn Wα i& d, abſunt iſta 4 MSto
14 ſed malè,

LENXITICI. CAb. XXVI.

1020

I. 105. Eod. verſ. 22. &r exſt indet jumentum veſtrum] Foris. Eod. verſ. 2 2. Ef

diminuet vos] Intrà. Eod. verſ. 22, Er deſolatæ erunt viæ veſtræ] i. e. Semitæ tàm-
magnæ, quàm parvæ, ecce ſeptem pœnæ, 1o“, dentes ſcil. jumenti & dentes * feræ
beſtiæ, venenum ſerpentum terreſtrium & orbitas atque exciſio, † ut & deminutio ac
deſolatio. Verſ. 23. Et ſi per iſta non erudiemini mihi] Ut revertamini ad me.
Verlſ. 2 5. Ultionem fæderis.] Eſt ultio, quæ non fit propter fœdus (ruptum,) ſicuti ſunt
cœteræ ultiones atque hujusmodi fuit privatio oculorum Zedekiæ, 107. alia expoſi-
tio (verborum iſtorum:) ultionem fœderis mei, quod transgreſii eſtis, (nempè: legem)
omnis immiſſio gladii, * quæ (habetur) iu Scriptura (ſignificat) bellum copiarum ho-
ſtilium. Eod. verſ. 2 5. Et ſi vos congregaveritis] Ex locis exterioribus intrà urbes
propter obſidionem. Eod. verſ. 2 5. Mittam inter vos peſtem] Propter peſtem tra-

demini in manum hoſtium, qui vos obſident, non enim pernoctare faciunt mortuum

in uræ Hieroſolyma & dum ipſi efferunt mortuum, ut illum ſepeliant, dabuntur ipſi
in taanum hoſtis. Verſ. 26. Baculum panis] (Dictio b hic) ſignificat ſvvDi.
c. baculum, veluti (accipitur in illo loco:) — i. e. baculus roboris. 108. Eod.
verſ. 26. Cum fregero vobu baculum pani] Frangam vobis omne fulcimentum cibi;
atque iſtæ ſunt ſagittæ famis. Eod. verl. 26. Ef coquent *r decem mulieres panem ve-
ſtrum in furno uno] Propter penuriam lignorum. Eod. verf. 26. Et reducent panem
veſtrum in pondere] Dum proventus putreſcet & fiet fruſtum ( panis) deciduum, ita, ut
in furno frangatur, illæ autem (mulieres) ſedebunt & ponderabunt fragmenta (panis,)
ut ea inter ſeſe dividant. Eod. verſ. 26. Et comedletis net ſaturabimini] Hæc eſt ma-

ledictio in viſceribus, quoad panem, 109. ecce ſeptem 110. pœnæ (ſive ultiones)

gladius, obſidio, peſtis, baculus panis (fractus,) penuria lignorum, fruſtum deciduum,
maledictio in viſceribus; ſed (iſtud:) & trademini, 111, non eſt de numero (ſeptem
. L illa-

105. Nempè qui 4 feris beſtiis aliisque animan-
tibus interficiun: ur, unde orbitas parentum ori-
tur, ſie etiam in not. 'p-or ne hic exponitur.
106. Scilicèt: aliæ, præter illas, de quibus ſupre
dictum eſt, conter. verſ, antec, 21. . cap. n.
10 1. & Verſ. 2 6, h. cap. n. 110.
** Hehr. — n Ww, in MStO 2. legitur: N De
j. e. morſus feræ beſtiæ. ——
†½ Hebr. Arwon, abeſt hae iſta dictio à MStozꝛ,
107. De qua vide 2. Reg, «, 2 5: v. 7. & Jerem. c.
39. verl. 7, ac cap. 52. v. 1 I. confer. etiam Gun
Arſeh Fol. 160. col, 4. princ. ac not, in ρ7ρ%
N h, loc.
* Conter. hic tract. Talm. Schabbat, fol, 3 3. a. &
Sanhedrin, fol. 92. b.
10⅛. Sicuti Jerem. cap, 48. V. 17: habetur, con-

Talm. Schabbat, fol. 3 3. a.
i. e. & reducent, abſunt 4 MStO2½. confer. hic
tradl. Talm. Peſachim, fol. 37. .
109. De benedictione in viſceribus vide, quæ ſuprà
cap præced. 2 5. V. 19. Sign. N

ad; an i. e. excelſa veſtra, abſunt hic
MSto z: .

trademini & c. usque ad . excelſa veſtra (quæ v.
30. habentur,) abſunt hic4 MSto 1.

ter. not. ad Ezechiel. c. 14. V. 1 3. n. 12. it. tract.

* Hebr. &) iſtud & ſequentia usque ad: Anw

ad v. 5. h. cap. num. 25. notata ſunt ,confer. &
Io. Confer. ſuprà v. 2 2. h. cap. ibique not. num.

106. verba autem iſta: ecce ſeptem &c. usque

111. Scilicèt: in manum hoſtium, prout habetur
verſu antec. 2 5. h. cap. Gterum verba iſta: &&

111. We: E

eNI.

—
illarumpeenatun
30. lieeſi

(onn erant)

illa collocebant!
Ey dabo cadavtr⸗
116, 8lian Geptt
uur Eluper illu
elt dilcellio 117,
uu] Forſtin
gelo abo ego
Kebilio? (nempe
Ederdhalo dani
1a)) dum illa Se⸗
eeqnic ſitague)e⸗

———

ſita elt ab autore⸗
Pornzs ſiye ultion
nn loe,
1II3. Hebr. Qune
not. ad Paraphr, C
Talmn. fol. 300.
114, Alii tenerunt:
e. Temellius con
Lphr. Chald. ,
ophi, udiſeidie

e raxe int nonn

humen cclunt
Lech. ,19, 6, F.4

Nn z i⸗

es ogres gee

. § ſegg ubi

115. Vel: ſo icdiſ
doe ſoniſkce verbu
conſer hie Torat (
dt, ad matgi
n⸗
notas. 5

I16 ita bie Verterep

um, gumnimn i

metuedant, onte,
34,n0tat ſun,,
Atqbeboe ell quo⸗
do tahzfen 1

41. Wy.,
—
erl. 22.
mitr tim,
ntes der⸗
minutio a
ini ad me,
)lcati ſunt
Alia epol.
hperlegem)
Piarum ho-
intts urbes
Peſtem na.
1t mortuum
buntur ipl
t i.
1oh. Eod.
entum cibi;
1 anen ⸗
uent hanen
Quum, ita; ut
enta panis,)
Hec eſtma-
ve ultiones)
n eciduum,
neto (eptemm
illa.
—
,nlnitllall⸗

gle d:
94, (onlet, bie
,
Pide/ ur ſihti

lunt colter⸗ &

bique nor num.
tem del, bigue
4, sbſunt hie

out habeiut
velbe ila: &

delte (ns

10 1.

CAP. XXVI.

LEVITICI.

1021

illarum pœnarum,) eſt enim iſta (traditio in manum hoſtium) gladius. 112. Verſ.

30. Excelſa veſtra] i. e. Turres & palatia. 113.

Eod. verſ. 30. Simulachra veſtræ]

(Doprerant) ſpecies quædam idolotum, quæ conſtituebant ſuper tecta & quoniam

illa collocabant DH i. e. in Sole, (ideò) vocabantur DeD. 114.

Eod. verſ. 30.

Et dabo cadavera veſtra] Inflabantur 115. fame (Judæi idololatræ) & idolum ſuum-

116. & ſinu depromebant idque oſculabantur;

tur & ſuper illud (idolum) cadebat. *

venter autem iſtius (udæi) rumpeba-

Eod. v. 30. Et faſtidiet vos anima mea] Hæc

eſt diſceſſio 117. gratioſæ præſentiæ Divinæ. Verſ. 3 I. Et dabo urbes veſtras deſa-
atas] Forſitàn ab hominibus (urbes erunt deſertæ?) quando illa (Scriptura) dicit: **
& deſolabo ego terram, 118. ecce de homine ſermo eſt, quidnam igitur 119. ego

ſtabilio? (nempè) deſolata (erit terra,) ut nemo illam pertranſeat.

Eod. verſ. 3 I.

Et devaſtabo Sanctuaria neſtra] Fortaſſis quoad oblationes † (ſanctuaria erunt devaſta-
ta?) dum illa (Scriptura) dicit: & non odorabor, 120. ecce de oblationibus dicitur,

ecquid (itaque) ego ſtatuo? (nimirùm hic eſt ſenſus verborum iſtorum:) & devaſtabo

San-

112. Sive:; poœna gladii, quæ gladii immiſſio po
ſita eſt ab autore noſtro primo loco inter ſeptem
pPœnas ſive ultiones Divinas, vid, not. in nev
er h. loc.
113. Hebr. —„νhn, confer. hic præ aliis P. Fagii
not. ad Paraphr. Chald. b. loc. & Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 300. & fol. 361.
114. Alii verterunt: ſubdiales ſtatuas, uti Junius
ac Tremellius, confer. & hic P. Fagii not. ad Pa-
raphr. Chald. h. loc. ubi plura, it. Michlol
Jophi, ubi ſeribitar, quòd ſimulachra iſta ex-
inde traxe int nomen, quia ab illis, qui Solem,
ut numen colunt, facta ſint, confer. not, ad
Ezech. cap. 6. v. 4. n. I. & not. ad. 2. Chronic
4. 34. V. 4. n. 3. it. autor libri Gallici: Hiſtoire
des dogmes & des cultes &c. Part, 4. Traité 7.
c, I. & ſeqq. ubi plura.
115. Vel: fo:idi ſive putidi fiebant, nam etiam
hoc ſignificat verbum on, quod bic habetur,
confet. hic Torat Cohanim, uti in 'nam np
b. loc. ad marginem allegatur, ubi vide etiam
notas.
116. ita hic vertere volui St& j. e., timorem eo
rum, quoniam ipſi idola iſta, tanquàm numina,
metuebant, confer. quæ ad Exod. c. 9. v. 22. n.
34. notata ſunt.
* Atque hoc eſt, quod hic in textu ſacro dieitur;

veſtrorum, confer, trict. Talm. Schabbat, fol.
3 3. a. & Sanhedrin, fol. 63. 6. & fol. 64. a.
117. Tradunt Rabbini, quod Divina Majeſias,
Hebr. — , (de qua voce alibi à me dictum
eſt) ſtante adhùe pi imò templò decem qua ſta-
tiones usque & usque paulatim recedendo ſece⸗-
rit, de quibus vide D. Wagenſeil. Sot. p. 9 39.
XX Hebr. „ NA iſta & ſequentia, usque ad?
n nè n i. e. & devaſtabo, abiunt ab utro-
que MSto.
119. Zicuti verſu ſequenti 32. b. cap. habetur,
cum igitur ibi jam dictum ſit de homine, ac S.
Scriptura non ſoleat de eadem re bis dicere &
præter neceſſitatem multiplicçare verba, ideò quæ⸗
ritur, de quanam re hic ſit ſermo, ecquidnam ſta-
bilio? hæc eſt autoris noſtri mens ac ſententia,
confer. ſuprà v. 3. h. cap. n. 20. & num. 120.
h. yerſ.
119. Vel: ecquid ego ſtatuo? eonfer. quæ ſuprà
ad verſum 3. b. cap. dict. num. 20. notata
ſunt.
† Hebr. Aa in hæc & ſequentia usque ade
*&αα i. e. & devaſtabo, abſunt 4 MSto I.
120. Prot in fine hujus verſiculi 31. habetur,
cùm itaque ibi de oblationibus jam dictum ſit,
de quanam igitur re hic eſi ſermo ? quidnam ego
ſtabilio? confer. num, præced. I19. b. verſ. 31.

& dabo cadavera veſtra ſuper cadavera idolorum

R

1022
—

Sanctuaria veſtra, (nempè:) quoad turmas i. e. catervas Iſraëlitarum, 121, qui ſemet

LEVITICI.

um

ſaactificant quique inter ſe conſtituunt, ut eò veniant, ecce ſeptem (aliæ) ponæ: 122.

(nempè:) comeſtio carnis filiorum & filiarum, deſtructio excelſorum, en duas (poœ-
nas;) exciſio autem idolorum non eſt hic pœna; ſed per palatiorum deſtructionem

eadent etiam ſimulachra, quæ ſunt in ſummitatibus tectorum atque (ita) exſcinden-

tur, & dabo cadavera veſtra &c. ecce tertia (porna,) diſceſſio gratioſæ præſentiæ Di-
vinæ quarta (eſt poœna,) devaſtatio utbium, deſolatio Sanctuarii quoad catervas, & non
odorabor oblationes, ecce ſeptem (ponnæ.) Verſ. 3 2. Et deſolabo ego terram] Hæc
eſt menſura 123. bona Ifraeêlitis (promiſſa, nempè,) quòd inimici (eorum †) non repe-

rient quietem animi in illorum terra, quoniam deſolata erit, ne quis eam inhabitet.

Verſ. 33. Et vos diſpergam inter gentes] Hæc eſt menſura 124. dura, nam, quando
habitatores alicujus provinciæ deportantur in locum unum, (tunc) alter alterum vi-
det ac ſeſe invicem conſolantur; at IHraelitæ diſpergentur tanquam ventilabrô, non

ſecùs, ac ſi aliquis ventilet hordeum cribrô, 125, ita, ut ne unum quidem (granum)

ex illo (hordeo) alteri cohæreat. Eod. v. 3 3. Et evacuabo] Quando extrahitur gla-
dius, evacuatur vagina; * eſt autem expoſitio ejus allegorica (iſta:) gladius, qui ex-
trahitur poſt vos, non redibit cieò, non aliter, ac ſi quis evacuet aquam, quæ nun-
quam redit. Eod. verſ. 33. Et erit terra veſira deſolata] Quia non citò redibitis in
eam atque intereàâ urbes veſtræ erunt ſolitudo, (id eſt:) videbuntur vobis deſertæ,
nam dum aliquis migrat de domo ſua ac de vinea ſua atque de urbe ſua ?*ᷣD & tandem
(ad illa) redit, perinde eſt, ac ſi non eſſet vinea ejus aut domus ejus deſerta, ſic doce-

tur in lege Sacerdotum. 126. Verſ. 34. Tunc acquieſeet] (Verbum X notat

hic:) O ie. placabit indignationem Dei, qui iratus fuit propter (neglectas) in-
S tere

—☛ —

. 121. Videl c&: ne turmæ five catervæ Iiraelta-

lr⸗ notata ſunt, confer. & tract. Talmud. Schabbat⸗
rum veniant ad Sanctuaria, vyel: ne Iſraelitæ ca-

Jol. 3 3. 2.

tervatim c per turmas ad Sanctuarim veniant, 12 5. Sive: ventilabrõ, Hebr. — en, prout hic ha-

confer. not. ad z. Chron. g. 7. V. 20. n. 3 I. it.
cract. Talm, Schabbat †. 3 3 a. & Megilla l.2 8. a.
112. Sive: ultiones Divinæ ac comminationes,
Gonfer, quæ ſuprà ad verf. 20. F. cap. n. 96. 60
2ad v. 2 1. n. 10 I. notata ſunt.
1123. Conditio ſeu proprietas, Hebr. , ſicuti
hiec habetur, confer. num. ſeq. 124. & v. 41. h.

betur, confer. not. ad librum Prec. Jud. part, 1.
p. 113, a. med: in MSto z. pro: — Dua legitur:

ibique nor. n. 36.
* Hebr. Hαquæ dictio in not. e W esponi⸗
tur: 2 'n i. e theca gladii, vagina, confer.

. ,L„ * ſ. „ 5„½ . t.
cap. n. 142. vide etiam Gur Arjeh fol. 160. col. quæ ad Exod. c, 15 verſ. , n. 12 3, notata ſunt.
6 b. . . ponitur, cur bæc ſit menſura ſive XX Hebr. vyn), abeſt iſtud hic à MSto I.

† Hebr. ans, ſie in MSto 2. quam lectionem

hic in verſione ſecutus ſum.

tata ſunt.
1:4. Vige, quæ verſu antec, 32, 6. cap num. 123.

eermilſiones ejul
malve, Verl.
(cgantloco annor

CaAb. XxXVI.

Pha i, e. vannò, confer. Eſai. c. 30. verl. 24.

bona, confer. & not.in aπ ne'.loc. 126. Vide, quæ dehoc libro ſuprà ad Levit. eap.

letra ſoa Dotnin
trecenti ac nona

mniule ad ten
Ishude gvagregi
ecem tibus dep

uod diciturin
bisiſta Ac, Kine

milsehude; 139

legigſehojachin
dekie, ecce guadt
tunt quinquagint
tmipinta teidus;

ctatis cjus fuerun

— —
11 7. Kilicdt: lene,
2 deo lltaelins inn
1gticolatienis igten
talegem oblerrats.
19g, n. bb. it. 1 ke

Raſchi not, vide &

314. Gun Arjeh
in n ddo ſoe.

ſileonur: rnwn

placabit Deumprof

Atz ejus,

Bebj. drd, abegi

n 66,. notata ſunt,
3,). 9. K trich lal
deiickt: ſehtugint
dto in editione
eheritur, gui numn

in exemplan Hebtæ

etur autemin no

. I1, ubi zi, dig.

cca 1. 7 z. n

1 Hihr De, in

ke in tempote,
Hek. W

A.
—
gui ſemer
En: 111 .
rucionem
AAſcinden.
eſentieDi⸗
tvas,&non
An] Hc
non tepe⸗
Ninhabnek,
In, gvando
Alterum pi
labt, non
nlgranum)
rahitur gla⸗
ins qui er⸗
,quæ nun-
redibitis in
bis delerte,
Atandem
ta ſic goce⸗
2 Notat
gleckas)in⸗

tek⸗
lud. Schabbat,

,prot lic he⸗

CAbP. XXVI.

LEVITILCI.

termiſſiones ejus. 127. Eod. verſ. 34. Et gram faciet] Regif (cœlorum) Sabba-
tha ſua. Verſ. 3 5. Quia non quieverat] Septuaginta anni 1258, exilii Babylonici
erant loco annorum * intermiſſionis & jubilæi, qui fuerunt in annis, † nam lſraêlitæ in
terra ſua Dominum ad iram provocârunt quadringentis ac triginta annis, (nempè:
trecenti ac nonaginta fuerunt anni iniquitatis eorum, * ex quo ingreſſ erant in ter-
ram usque ad tempus, quò in exilium abductæ fuerunt decem tribus; ¼ filii autem-
Ichudæ quadraginta * annis illum (Deum) ad iram provocarunt, (videlicèt,) ex quo
decem tribus deportatæ erant, usque ad deſolationem Hieroſolymæ, atque hoc eſt,
quod dicitur in Ezechiele: tu verò cuba ſuper latere tuo ſiniſtro &e. 129. & comple-
bis iſta &c. & incumbes lateri tuo dextro quadraginta dies & portabis iniquitatem do-
mùs jehudæ; 130. vaticinium autem iſtud dictum fuit Ezechieli anno quinto exilii
regisehojachin, prætereà tranſegerunt (udæiſex annos usque ad deportationem Ze-
dekiæ, ecce quadraginta ac *** ſex (anni,) quòd ſi dixeris: anni (regis) Menaſſis fue-
runt quinquaginta quinque, (reſpondeo, quòd) Menaſſes egerit pœnitentiam annis
triginta tribus; † (ac proinde illi hic non computantur;) omnes autem anni impi-
etatis ejus fuerunt viginti duo, veluti dicitur in ?)N N3 &; 131. Ammonis autem
(re-

. ſud, part, l

Pn egitus:
6,30. ſell 14

pvezponi⸗
raginn, conter,
3, notals lunt,
Stol.
124d Lertt cap

Hebr. )y a, abſunt iſta 4 MStO 2. in MSto

127. Scilic &t: terræ, id eſt, quia ſeptennia, quæ
4 Deo Iſracëlitis injuncta fuerunt, ut in illis opus
agticolatienis intermitteretur, non fuerunt jux-
ta legem obſervata, confer. cap. antec. 2 5. verſ.
I8. n. 6 6, it. 2⸗ Paralip. cap. 36. v. 2 I. ibique
Raſchi not. vide & tract. Talm. Schabbat, ol.
33, a. & Gur Arjeh ol. 16%. col. 4. med. ac not.
in o D h. loc. in mioque MSto locus iſte
ſic legnur: rDED 9 en ne wen i, e.
placabit Deum propter (neglectas) intermiſſio-
nes ejus.
† Hebt. yyp, abeſt iftud hic 4 MSto 2.
12 S. Confer. quæ ad dict. cap. antec. 2 5. V. 18,
n. 66. nofata ſunt, it. not. ad Habac. cap. 2. V.
2. n. 9. & tract. Talm. Schabbat, ol. 32. .
* Scilicèt: ſeptuaginta, Hebr. '„ ſic in utroque
MSto & in editione man rne hic additum
reperitur, qui numerus in Bibliis Buxtorf. ut
in exemplari Hebræo, quò uſus ſum, emiſſus eſt:
habetur autem in not. Raſchi ad cap. præced, 2 5.
V. 19. ubi vid. Sign. * confer. not. ad Habac.
dict. cap, 2. v. 3. num. 10.
† Hebr. awa, in MSto I. pro eo legitur: Hyva
i. e, in tempore.

1. pro legitur râ., ves cadem eſt, nam &nw
Chaldaicè ſignificat: annum, pluratis eſt w
andot.
† Hebr. wavm wy, in MSto 2. poſtea ſic legitur?:
iPR Wa e eni. e, & poſtquam (il-
læ decem tribus) in exilium migrarunt, usque
ad deſolationem Hieroſolymæ (40. anni fue-
runt, hoe eſt, quod dicitur &c.)
*X Hebr. y , ſic in Bibliis Buxtorf. h. loc.
quibus & exemplar Hebræuim, quô uſus ſum,
conſentit; aſt in MSto 1, & in editione re
Mon hic legitur i, e. quadraginta & ſex,
confer. paulo poſt Sign. ***. verſ.
129. Sicuti Ezech. cap. 4. v. 4, habetur, confer
not. ad Habuc. cap. 2. verſ. 3. num. 12.
130. Vide Ezech. dict. cap. 4. v. 6. conſer. & 2,
Paralipom. cap, 36. V. 2 I ibique Raſchi not.

* ½ Vide, quæ paulò antè Sign. *h, verſ. 3 5. n0⸗
tata ſunt.
† Hebr. h—ν We, ablunt iſta à MSte
1.
13 I. Id eſt: in expoſitione allegerica Capitis
pryn, quod habetur in pb ſive libro quarto
Skar-

Nnnnnn

1024 LEVITICI.
(regis) duo fuerunt (anni,) & undecim (anni regis) Jehojakim ac totidem Zedekiæ
(regis fuerunt anni,) age, computa in quadringentos annos*** (intermiſſiones) ſe-
zgaginta & quatuor, 132. atque in triginta & ſex annos (computa) quinque intermiſſi-
ones, ecce ſeptuaginta (intermiſſiones) minùs unàâ, prætereà ſupereſt annus unus, qui

4

per illos autem (Iſraelitas ſcil.) decretum fuit factum ſeptuaginta annorum comple-
rorum, ſic quoque illa (Scriptura) dicit in verbis dierum: 133. donec acquieſcat
terra in Sabbathis ſuis, ut impleantur ſeptuaginta anni. 134. Verſ. 36. Et immit-
tam pavorem] (Dictio ſignificat) N i. e. timorem &ũ cor †i. e. molle, (litera)
Mem (in voce) fundamentalis abjicitur, veluti Mem in (dictione) 1 & in
PD. Eod. verſ. 36. Er fugient ſugam gladii] Perinde ac ſi illos perſequerentur
ii, * qui interficiunt (gladiò.) Eod. verſ. 36. Folii agitati] Quod ventus agitat &

vox folii Pν1. e. percuſſi (ſive pulſati,) ita etiam expoſitio Chaldaica (vocis:)
. õ

CAP. XXVI.

ingreditur intermiſſionem, quique complet ſeptuaginta (intermiſſionis annos,) ſu-

impellit ad aliud folium & ſonum ſtrepitumque edit, ſic quoque Targum ejus (habet:)

partis quintæ operis Talm udici, ubi agitur de
Senatu majore, ut & de judiciis inferioribus
Sc. eſt autem caput illud pyn undecimum tra-
QGatus Talmudici: Sanhedrin, con fer. hic Jal-
kut Part. I. Jol. 19 7. cOl. 2. circa med.
rXX Poſt verba iſta: daw rozn ya in utro-

que MSto & in editione pan N locus iſte
ſic legitur: May pe e e een

ribav pvn en re e ben
beν yaen eee ee een nee n

Daw w (in utroque MSto legitur: ννh?)

ad en e ee aee en e ee en
5) n be be een hen nn Ni
1i,, e. & inn triginta ſex annos interm iſſiones & Ju-
dbilæos, qui in illis (annis) ſunt (computa, ni-
mirum) ſedecim (intermifliones) in centum
(aanos, videlicèt:) quatuordecim imtermisſio:
nes & duos Jubilæos, ecce in quadringentos an-
nos ſexaginta ac quatuor (intetmisſiones,) tri-
ginta autem ac ſex anni (efficiunt) quinque
intermisſiones, ecce ſeptuaginta intermisſiones,
minus una; iſie autem Jubilæus, quò (liraèli-
tæ) in captivitatem abduéti fuerunt, qui non
completus fuit quoad illorum peccata, compu-
tatus i lis fuit (i. e. ſub ſumma illa comprehen-
ſus fuit,) luper illos autem decretum fuit factum
&c, quæ lectio, quia magis perſpicua ac plana,

v. 25. h. 23. in utroque MSto etiam lectio iſta
habetur, uti jam dictum, niſi quòd verba iſta:
ADx Ni/Tν i. e, qui non completus fuit, usque ad:
y, i. e. ſuper illos autem decretum &c.
deſint in utroque MSto. 3
132. Inclulſis ſeilicèt octo annis Jubilæis, qui et-
iam inter muepnv hic numerantur, confer. E.ę

ratior & perſpicuior, quàm hic, habetur anno-
rum computatio, confer. & not. ad 2. Paralip.

c. 36. V. 2 I⸗ num. 57. & ad Habac. c. 2. v. 3.

num. 19. & n. 2 I. ac 22.
133. Id eſt: in Para lipomenis ſive libro Chroni-
corum & quidem libr. 2. cap: 3 6. v. 12. confer.
& Jerem. cap. 2 5. V. I1.

niel. c. 9. V. 24. ibique Raſchi not.
Lociiſtius explicationem vide in not. a De
b. oo.

† Hebr. pv“ i. e. quod pulſatur, in utroque

MSto poſteà legitur ita: hor* n wen e
ruoan on n ee een n ee e

7

aleri videtur præferenda, confer. Deuter. c. 4. 1

zZech. cap. 4. v. 6. ibique Raſchi not. ubi accu-

134. Vide 2. Paralip. dict. cap. 3 . Vv. 21. & Da-

N i, e. fignificat pereusſionemn, ſicuti
(in illo loco:) & aduſtæ ſeu percuſſæ) Euro (Ge-

N. W..

——
Pnet
teut,utfogiant
Verl. 37. Ln

nam cor eofum

4 Pellegaut;

terum (nemp
ſele flejullerun
(intet gentes) er
Hiſint quimo
an gi d⸗
Lubeſent ] (N.

Po)lie nore

—
et) locum, qu
ia etiam dc, eo
3,477 l. 49, .

ijß direr tunor

1. in Targumt
ſol 160.c0l 4.
loe,

hebr Nn r

ker bie Sanheckit
39. 4.
n gedr. h, in
ie. ad fugiendum

Msto.

¹ Hebt. Na, in
N areie.ſ
ſicke) ropter lt
lejuxta Hebræun
136. ld eſt: aer

us eſt, ſie peibum

Ntptetot, guocin
iatem punietur,

(uliz omnes lſiae

un wolo

. ſice Deuter, .4

nel . 41. v. 6. & v. 27. Onkelos iſiud: rupp elern 907.
interpretatus eſt?) „ν i. e. percuſſæ Euro 5 e, conſet eiie
idque notat νâ i, e, ſuperliminare, (videli-: . wßo
e)

Ar. MVI.
—
n Zedelie
llones) ſe⸗
eintermiſlis
1s unne gui
Annd) ſu⸗
un comple.
e zcqielcat
Er immit.
olle, litet⸗)
N in
tleguerentut
tus agitat &
jus bhabet:)
Aica (vocis:)
N
ctiam lectio iſta
ud velbaiſtg:
s fit, usqea:
mn cecretum aͤc,

ubileis gui et⸗
tur, contet. B.
inot. ubi arcu⸗
habetur amno-
t. 2d 1. Dakalip.
1bt. e, 1. 30

e libro Chroni.
6, In tonle

not. .

r, in Uroe
ANe
e
usfionemn, ſci
cuſſe Euto (6e.
losikiud:nor
petcuſſe u

H0t. S

ginut, Nite

CAP. XXVI. LEVITICI. 102 ⅓
—⸗

—
NRfeſt MpN. e. plaga. 13 5˙. Verſ. 37. & ruet alter in alterum] Dum cur-
rent, ut fugiant, cadet alter in alterum, * quia feſtinabunt ad currendum. **"** Eod.
verſ. 37. Tanquàm 4à ſacie gladii] Ac ſi fugerent ab illis, qui interficiunt (gladiò,)
nam cor eorum occupabitur à pavore & omni tempore cogitabunt, quaſi illos aliquis
perſequatur; eſt autem expoſitio allegorica (verborum iſtorum: ) & ruet alter in al-
terum, * (nempè:) alter cadet propter iniquitatem alterius, nam omnes Iſraelitæ inter
ſeſe fidejuſſerunt. 136, Verſ. 3 8. Er peribitis ** inter gentes] Dum eritis diſperſi
(inter gentes) eritis perditi alter ab altero. 137. Eod. verſ. 3 8. Ert conſumet *v pos]
Hi ſunt, qui moriunturin exilio. Verſ. 39. Etiam propter iniquitates patrum ſuorums
cum ipfi] Quando (ſcilicèt) facient opera patrum ſuorum. 138. Eod. verſ. 39.
Tabeſcent †] (Verbum O) habet ſignificationem dp i. e. liquefactionis, (ita, ut
PD hic notet) idem, ac O, 139., huic ſimile eſt, (quod in illo loco habetur:)

Nnnnnn 2 1125R

& i. e. & conſumet vos, ablunt à MSte z.
confer. Maccot, Ol. 24, a. 5.
137:. Id eſt: alter alterum perdet ſive amittet „
Germ. wird verlieren / dum enim judæi intes
gentes diſpergentur, alter alterum acittet nec
illum amplius videbit,; verbum quippe amak
quod hic habetur, non ſigniſficat perdete ſive per-
nitiem adferre; ſed amittere, ſic etiam in Gur
Arjeh fol. 161. col. 1I. princ. ut & in R. Iſaac,
Munim. Fid. apud D. Wagenlſeil. p. 101. ex-
ponitur, confer. & not. in man mnnw . loc.
ubi Raſchiana expoſitio, quæ ſaltem de amisſio-
ne; non autem totali petditione loquitur, con-
firmatur per verba, quæ verſ. 44. b. cap. haben-
tur.
*ÿꝙ Conſer. hic tract. Talm. Maccot, fol. 24. a. 5.
13 9. Juxtà Hebræum: quando apprehendunt ma-
nibus ſuis opus patrum ſuorum, i. e. quande
patrum ſuorum veſtigiis inſiſtent atque eadem,
quæ ipſi, delicta perpetrabunt, nempè: mnyv'
enN DaAN i, e. quando iniquitates patrum eo-
rum cum illis (liberis erunt.) prout in notis Ra-
ſchianis editionis nom new hic exponitur,
vide hic Torat cohanim, uti in han new h.
loc. allegatur, ubi vide ſis etiam notas ad mar-
ginemn „ Confer. & tract. Talm. Sanhedrin, Jol.
17. 5.
† Hebr. wh, iſtud & ſequentia, usque ad: Ma
i. e. & inducam, abſunt ab utroque MSto.
139. Ideſt: liquefient, diſſlolventur, tabeſcent.

cet) locum, quem percutit (ſive pulſat) janua,
ita etiam &. confer. not. ad Exod. c. 12. V. 7.
n. 47. u. 49. & Sign. * & n. ſo. ibid.
13 5. Sive: tumor livens, vide Exod. cap. 2 1. verſ.
25. in Targum Onkeloſi, confer. & Gur Arjeh
fol. 160. col4. circà fin. ac not. in pan ne
b. loc.
**½ Hebr.nin Wn, abfunt iſta à MSto 2. con-
fer. hic Sanhedrin, ol. 27.5, & Schevuot, fol.
9. a.
Hebr. Vh, in MSto 1I. pro eo legitur: bao
i. e. ad fugiendum; abeſt autem iſtud verbum à
MsSto z.
*Hebr. N&a, in utroque MSto poſteà additur:
n& aWa j., e, iſtud: rlen exponitur allego-
ricè:) propter alterum vel propter fratrem ſuum,
ſic juxtà Hebræum.
136. Id eſt: alter pro altero ſpopondit & obliga-
tus eſt, ſie verbum pany, quod hie habetur, in-
terpretor, quocircàalter propter alterius iniqui-
tatem punietur, ' 7 α ne den i. e.
quia omnes Iſraelitæ ſunt fratres, ſic in not.
, loc. confer. not. ad librum Prec.
Jud. part. I. p. 10 8. b. med. & p. 119. a. prine,
vide Deuter. c. 29. v. 2 8. n. 72. & D. W'agen
ſeil. Sot. p. 903. n. 1 8, ubi plura de ifla fidejus-
ſione, conſer. etiam hic Torat cohanim, uti in
D'N r ' h, loc. allegatur, ubi vide etiam no
tas.
*½ Hebr, br'nse), iſtud & ſequentia, usque ad:

17026

illos, hæc eſt menfura 142. bona Iſfraelitis (promiſſa,) ne dicant: quoniam in exilio
vivimus inter populos, eultui idololatrico deditos, faciamus nos idem, atque illi; (ſed)
ego (Deus) non deſero os (Judæos,) verùm conſtituo prophetas meos eosque redu-
co ſub alas meas, dicitur enim: quod aſcendit in ſpiritum veſtrum, nequa quâm fiet
Kc. vivo ego, * niſi manu forti &c. 14 3. Eod. verſ. 41. Vel tune bumiliabit ſe]
(Particula: hie accipitur,) veluti ? (in illo Ioco:) )Ni. e. ſi notum ſit, quòd bos
cornu petierit; 144. (ita & hic N accipitur Ppro ) N i. e. ſi tunc humiliabit ſe;
alia explicatio (particulæ: N, nempé, ut accipiatur pro :) π (quod ſigniſicat:)
N i. e. forſitän tunc humiliabit ſe cor eotum &c. Eod. verſ. 41. Et tune vslent
145. iniquitatem ſuam] Expiabuntur pro iniquitate ſua per ipſorum caſtigationes. *
Verlſ. 42. Et recordabor fiederis mei, cum Jacobo initi] (Nom.
Iocis (Scripturæ) plenè ſcriptum eſt; (nomen autem) Ni. e. Eliæ defectivé 146,.
in quinque 147. locis ( Scripturæ reperitur ſcri ptum, **) 2Pp (ſeil.) abſtulit literam
14⁸. de nomine , in ſpem certam, 149. fore, ut ipſe (Elias) veniat & annun-
ciet redemptionem 10, filiorum ejus (acobi.) Eod. verſ. 42. Et recordabor ſaderis

140. Sicuti Zachar. c. 14. V. 12 habetur, ubi vide] hal
notas. econfer. F. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
141. Quemadmodum Tſalm. 39 verf. 6 habe- * Si enim quænes: quisnam expiabit illos, reſpon-
tur. 83 Qdetur hic: illorum caſtigationes, vide not. in
242. Confer, quæ ſuprà ad verſ. 32. B. cap. n. 12 3. nen nepe b lcc.
notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 16 1. col. I. 146. Nempé: —hx, non . abjectã ſcilicèt
princ. ac Torat Cohanim, prout in mnar De itera Vau, quæ in fine iſtius nominis babetur.
b. loc, ad marginem allegatur, ubi vide ſis etiam 147, Hi quinque loci Scripturæ adductireperiun=
notas. eertur in Gur Arjeh fol. 161. col. I. med.
† Hebr. dnnn, in MSto 1. pro eo legitur: Trn x Hebr. amna, ſie in utroque MS0 hic additum
i. e. depello vel expello eos. teperitur.
* Hæc & ſequentia, usquead: vel tunc &c. ab- 14 8. Nempèâ: literam 7 Vau, dum ejus nomen
ſunt 4 MSto z. hnic plenè ſeriptum reperitur: )Oy), quod aliàs
143. Sicuti Ezech. g. 20. v. 32. & v. 3,3. habetur, fſine Vau 2oy) legitur, hæ ſunt argutiæ Rabbi⸗
confer. & R. Iſaac. Munimen. Fid. apud D. Wa] nicæ. 2ð=èò .
Aernſeil. pag. 101. & p. 151. 11I49. Hebr. 1ay i. e. arrha, pignus, ut iſtud ſit
HDS IIebr. M, iſtud & ſequentia, usque ad: Puh
eria i. e: alia explicatio, abſunt ab utroque MSto,
144. Prout Exod. o. 21. V. 3. 6. habetur, confer. hic
ne D ibique not.

Cabbala, quam ipſis relinquimus.

nan rD' h. loc. ac Gur Arjeh fol. 16 1. gol.
I. med. ubi ſcribitur, quòd, quando redempti
145. Alii: acquiefcent in poena iniquitatis ſuæ, erunt Iſraelitæ, tune er it h de de nn
Kecuti junius ac Tremellius; nonnulli: placabunt i. e, nomen Eliæ perfect um ſive plenum, quo-
ſiveexpiabunt, uti Chaldæa Paraphraſis, quam niam Elias non ſit crsatus, niſi, ut filios Jacobi
Aautor quoque soſter hic aliquatenas ſequitur, redimat. .

7

HpDN i. e. tabeſtent in foraminibus fuis, 4¹ 40. item (in illo loco:) PD. i. e. con-
tabuerunt tumices mei. 141.. Verſ. 41. Et indueam eos] Ego per meipſum inducam

(Nomen A p) in quinque

Vulgata habet: orabunt pro impietatibus ſuis,

quaſi pignus venturi Eliæ, ita quidem Judæi exk

rSo. Vide Malach. e. 4. v. 5, confer. & not. in

m, u in
AAindicandumm
4 ienonſtſi
iit ſalbciens;

obcauſamn) niſi

epoltun ſußet

die:)dn
runt. * yerl.⸗
num hane peena
nonteſiciam

—

1 kledr. bx, ſie

leperilut.
11. Nam prünun
deinge luacia l
151, Nempe: ad
ey capuiyitate de
gregationem er
z. Sife: junior
cattes atnarch⸗
dio in MSto:.
2d tedemptionen
ſe Rabbini.
157. Ieſt: tecotc-
mini Meodi pran
dabor, ktem nor
ie. tecotda
Adcitur In ie
Dentator noller
not in On

156. Meö, er wente

in tertuſaerd went
niam Ilzci tinizen
ecͤ tei dentis ae

e traciderat,

W i. e. Rmalte
r ſnciſßfeztionen

lepuuabalut, vice

c not. in O
Hidr de ſoli
hec ſnt addits:

on e

Ob Nh

W.xI.

—
Ni e. oh.
minducam
im in exilio
de li; Eed)
Osgue redu.
luaquam ſet
Amiliabit 3
ſt, guod bo⸗
miliabitle;
ſgmiſia:)
1 tune polent
kigationes
in guingue
fediwe i6,
kolit Hteram
at Eannun⸗

luber faleri;

ei,
pietatibus ſiis,
.Cheld, ).loe.
i illos reſpon⸗
, ſide got in

minis habetuf,
dudirepetiun⸗
ned.
10 kic dinuin
n eus nommenn
,gvod Alis
nguie Nobbi⸗

us, B ad ſit

iden dai

us. .
fer. not. n
bfel ion g
andotedelnhis
rII W
plenum us.

t flios lmohi

CAF. XXVI. LEVITICI. 1027

mei, cum Jacobo initi] Cur (hic nomina patriarcharum †) recenſentur retrorsum? 151.
ad indicandum (ſcilicèt,) quod eam in rem 152., ſufficiat jacobus minimus, 153. &,

1 ipſe non ſit ſuſſiciens, en Haacus, † quòd ſi nec iſte ſuffecerit, ecce Abrahamus, qui e-

rit ſufficiens; 154. ſed cur non 1 1 155. dicitur in Iſaaco? (videlicèt non aliam
ob cauſam.) niſi, quia cinis Iſaaci (inquit Deus,) conſpicitur coràm me coacervatus &
repoſitus ſuper altari. 156. Verſ. 43. Ed, qusad] (Verba iſta ) [v ſignificant
hic:) DA) DPAi. e. retributio & retributio (erit,) quoniam judicia mea ſpreve-
runt. * Verſ. 44. Veruntzmen * etiam hoc] i. e. Enimverò, quamvis ego illis infe-
ram hanc pœnam, quam dixi, dum illi ſunt in terra inimicorum ſuorum; ( tamen)
non rejiciam illos, ut cos penitus conſumam & irritum reddam pactum meum, cum-
Nnnnnn 3 illis

† Hebr. aè, ſic in utroque MSto hie additum D —en Ne ne ee de een e
reperitur. na ee ene e eee eee ie ee d
5251. Nam primum ponitur hic Jacobi nomen, v N—hh en eene en en en e
deinqe Iſaaci ac tandem Abrahami. een en een eeenn en deen
152, Nempè: ad liberationem populi Iſraeélitici aornn —enn eenn en den een ere
ex captivitate & ad ipſius collectionem ac con-. u ei —hn ſenſus eſt: ggo, Joſephus,
gregationem ex gentibus. filius R. Simonis (de hoc vid. ſupta Leyvit. e. 16.
453. Sive: junior aut minor natu, inter illos ſcili v: 16. Sign. * abſunt autem iſta 4 MSto 2.) dico
cèt tres patriarchas, Hebr. 1wv, deeſt iſta di. (circà verba iſta, quæ hoc verſu 43. habentur,
QGio in MSto z. nempẽ: quoniam judieia mea ſpreverunt & quo-
154. Id eſt: ipſius juftitia ac meritum fufficient niam ſtatuta mea, faſtidivit animus eorum] hic
ad redemptionem & liberationem Iraelitarum, modus (five mos) eſt totius Scripturæ: ubicun-
ſic Rabbini. que reperis poſita eſſe duo verba, alterum juxtà
157. Id eſt: recordatio, hoc quippe verſu 42. no-. alterum, deprehendis in latere eorum utriusque
mini Jacobi præmittitur: i, e. & reco-- expoſnionem (6 quidem) ad primum primam
dabor, item nomini Abrahami adjungitur: & ad ultimum ultimam; ſicuti (in illo loco:)
i. e. recordabor; ſed nomini Iſaaci nulla gladius Domini plenus erit ſanguine, pinguefiet
additur α☚ i. e. tecor datio, iſtius rei Com- asdipe (Eſai. c. 34. V. 6.) nec exponitur, cujusnam
mentator noſter hie adducit rationem, confer. ſanguine replebitur & cujusnam adipe pinguefi-
not. in XW RW. h, loc. et, (ſequitur expoſitio ſtatim in latere ejus nem-
156. Ideô, ex mente Rabbinorum, non opus'fuit, à pe:) ſanguine agnorum (Hebr. bn ſic enim
in textu ſagro mentionem fieri recordationis, quo- legendum pro t, prout hic in MSto. men-
niam Iſaaci cinis erat præſens; recordatio autem doſè habetur,) & hircorum replebitur, & adipe
eſt rei abſentis, ac quoniam Iſaacus animam ſu- renum arietum pingfiet.) hæc uncinulis inc luſa
am tradiderat, o. 77 eenn ee ee abſunt 4 MSto z. ſed nota ibidem poſita eſt, ad
un i. e. ut mactaretur & combureretur, prop- indicandum, aliquid ibidem deeſſe, quod ſup-
ter ſanctificationem Dei, ideò ſemper præſens eiſe plendum ſit, confer. etiam tract, Talm. Schab-=
reputabatur, vide Gur Arjeh fol, 16 1. col. I. fin bat, ol. 3 3. a. & Bava batra, fol. 9 8. . it. not-
ac not. in na n h, loc. in edit. pan rw, ubi loci iſtius expoſitica

—

x Hebr. n, poſt verhum iſtud in utroque MSto habetur; eceterùm de Joſepho iſto, Simonis fi-

hæc ſunt addita: yv p& yDe an e lio, vid. & not. ad Numer. cap. 7. verſ. 12.
2 enn e een wenn en enn ign. n. SS
r N . en ee ie een Confet. hic tract. Talm. Megilla, ol. II. a.

1028

LEVITICIL.

X

⸗

illis initum. 157. Verl. 4 5. Fæderis bPriſcorum] (Nempè:) tribuum (lſraẽlitica-
rum.) Verſ. 46. Et leges] (Dictio HoDRideèò hic in plurali uſurpatur, quia lex)
una in ſcriptis & altera ore prolata eſt; 158. refert (autem hic Scriptura,) quôd ambæ

datæ ſint Moſi in (monte) Sinai.

CAP. XXVII.

Erſ. 2. Càm ſegregaverit] Verbum

Nbnd hic idem ſignificat, ac) Bvi. e.

ſeparaverit † ore ſuo. I. Eod. verſ. 2. In æſtimatione animarum] i. e. Ut
det æſtimationem animæ ejus, dicens: æſtimatio rei, cujus anima ab ea z.

dependet, (incumbit) mihi. 3. Verlſ. 3.

Et erit æſtimatio & .] Non ſignificat (di-

ctio) iſta pretium; * ſed ſive ille (homo) carus ſit ſive vilis pro numero anno-
rum ejus 4. iſta æſtimatio determinata eſt ſuper illo (homine) in iſto textu. Eod.

verſ.

157. Conter. hic præ aliis l'. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. ubi plura, vide R. Iſaac Munim.
Fid. p. 1 5 1. & Nizzach. p. 256. spad D. Wa-
genſeil. in Tel. ign. Satan. it. Gorion. l. 6, c. 60.
circà fin. edit. Goth.

135 %, Hebr. 9 7), ut hic, vel: uti alias

– vyad i. e. lex oralis, l de
qua vide præ aliis Buxtorf. Synag. Jud. cap. 3.

pag. m, 54. & ſeqq. confer. & D. Maji Theol.

Jud. Loc. 1. F. 6. pag. 1 9. ̈ ſeqq. ubi rationes
Judæorum pto lege orali refellunrtdur.
† Hebr. una, in MSto z. pro eo legirur Mten i.
e. dictæ ſint, & pro ppa ibidem habetur: on
i. e. de Sinai.

Confer. hic tractat. Talm. Naſir, Dl. 5 1. a. 5, &

Erachin fol. y. b. it. Temurah, fol. 2. 6. & fol.

3. a. & Chagiga, Fol. 10. a, & Bechorot, JFol.

51, .%.
I. Ita, ut diſertè ore ſuo exprimat votum, con-

fer. hic P. Pagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
vide & Numer. e. 6. v. 2. D. I, ac ſuprà Levit. c.
22. V. 2 I. Sign. *
2. Sicuti eſt: caput ſive cor, à quo dependet vita,
ita exponitur in Gur Arjeh/l. 16 1. col. 2, med.
nam, ſi dixerit: æſtimatio manus aut pedis, (9
quo anima ſeu vita non dependet,) mihi incum.
bit, is dn e n nde N i, 8. nihil di-

hic exponitur, ſecùs eſt in animali, vid. veri,. 9.
h. cap. n. 13.
3. Id eſt: ego iſtius rei nomine me obſteictum
agnoſco, ego illam vel ejus æſtimationem debeo,

fer. & ver’. ſequ, 5. h. cap. D. 7. & Levif. c. 22. V.
18. a. 57. & Levit. c. 2 2. v. 1 8. n. 57. it. not.

Erachin, fol. 2. 2. & fol. 4. a. it. Fol. 20. a.
* Hebr. b'n, i. e. pecuniam ſeu pretium pecu-
niæ, ſenſus eſt: dictio y non ſumitur hic pro
pretio, quod in coœsteris rebus ſaeris dari ſolet,

ro annorum; ſicuti in hoc textu æſtimatio iſta
determinata eſt, ſic in not. an 'av hic expo-
nitur, vid. num, ſequ. 4.
4. Hæc verba vaw 92, i. e. pro numere anno-
rum ejus, àm in Bibliis Buxtorf. quàm in editione

ſchi, ac ſi illa in ipſo textu ſacro hic habeantur 5

ba iſta: pro numero annorum, non tanquam

zxit & ab omnibus liber eſt, ſic in not,.

verba textus ſacri, ſed'ut notæ adducuntur.

CAbp. XXVII.

*
3

vide . Fagii not. ad Paraphr. Chald. b, loc. con-
àa4d 2. Reg. c. 12, v. 4. num. 6. & tract. Talmud.
dum vovens dicit: tale ac tale pretium mihi in-

cumbit; ſed æſtimatio ejus rei, quæ hic voto
oblata ſeu ſanctificata eſt, inſtituitur pro nume-

quod tamen ſecùs eſt; reperiuntur autem ſupra
in Levit: g. 2 5. verſ. 52. quapropter etiam in edi-
tione P'nn ine, quam hic ſecutus ſum, ver-⸗

“ 9. Hebr. N

CAL. WV
—
Yerl 3. Min
(liete) Chl
0, uiguing.

votum facete
tetun) qui in

mibi. , Ver

ungit dies ſene
uando ſenelci
fomina autermn
pam dicunt ho

eſt thelaurus in

ltmut manusz e
eun †) (Nemp

mnundsejus, gui

—
5. Hed huic auton
relucatur R. DB
leg conſen,
nOt. in
nacatus Tamr
tur conl. 8, Nide

bethort ol

6, Fige: minorent
t.2l. kl. h leh
(ap. M. I1.
7. Jice, gur paul
ta ſune, confer.
Hebr. vn P
N he. ham
MSto.
3. Nam fir4 ficeſi
Aflinaturqbingt
Magelimno autemn
Ueiſn7. habenan,

ii pante ell win
Hebræa, quàâ uſus ſum, adducuntur in notis Ra-
uri ſie

tertia parte nind

Alimatur tiigtn
liiautem detemn
bie tact Talm.
doo ho/, 1
bana datr ol

UI
dn: Mii

A.VI.

(liailtic.

un guialen)

Motene

igniſeat di⸗
umero anno⸗
tertu. Eod,
etl.

en
ali, id erl. ge

me obſteickum
nationem debeo,

ald b,loe, cone
Lerikc, 110r.
,n. ſe dt not⸗
ad, Talmud.
Fol. 10.2.
1 prelium peell⸗
ſumwitur hie oro
lacnis dati ſolet,
petium nihi in⸗
ei, qur hie ſoto

tuitur pronume⸗

u eſtimatio iſti
1 hic eno⸗

numeto inno⸗

gbamin editione

mtatinnotis Na⸗

obic habeantut;

nlut autemn luptl

pter eliatn in edl.

ſecutus iumm, ler⸗
n, non tanquan
Cducumr⸗

CAP. XXVII.

LEVITIICI.

1029

verſ. 3. Tſtimatioe] (Dictio 2 idem valet,) atque Pp; . duplicatio autem.

(literæ) Caph (in voce ν) non novi,

ex quanam illa ſit lingua.

Verſ. 5. Et ſi ab

eo, qui quinque annos natus eſ (Hoc ideò hic dicitur,) non, quòd is, qui parvulus eſt,
votum facere poſſit, quia in verbis parvuli 6. nulla eſt (obligatio;) ſed adultus (te-
netur,) qui dixit: æſtimatio parvuli iſtius, qui quinque annos natus eſt, (incumbit)

mihi. 7.
tingit dies ſenectutis,

Verſ. 7. Et ſi ab eo, qui ſexaginta annos natus & &c.] Quando aliquis at-
fœmina propè eſt, ut æſtimetur tanquâm vir, quocircà vir, *

Quando ſeneſcit, pls, quàm tertia parte diminuitur quoad æſtimationem ſuam; 8.
fœmina autem non diminuitur quoad æſtimationem ſuam, niſi tertiâ ſolùm e
. 5 11 Part 5
nam dicunt homines: ſenex in domo eſt teſta fracta 9. in domo; vetula in domo

eſt theſaurus in domo & ſignum bonum in domo.
Ita, ut manus ejus non valeat dare æſtimationem iſtam.

Verſ. 8. i autem pauperior eft]
Eod. verſ. 8. Et conſtituet

eum †] (Nempè,) ut æſtimetur 10. coràm ſacerdote, qui illum æſtimet, quantum.
manus ejus, qui æſtimationem ſolvere debet, 11, præſtare poteſt. Eod. verſ. 8. Se-

Nuan⸗

5. Sed huice autoris noſtri ſententiæ & expolitioni
reluctatur R. David Kimchi, vide b. Fag. loc.
alleg. confer. & Gur Arjeh ol. 16 1I. col. 2. med.
ac not. in an S“ b. loc. uhi caput primum
tractatus Talmudici Erachin ol. 4. a. b. allega
tur, conf. & Nidda, f. 2 8. 6. it. Schabbat, f. 136,
& Bechorot, fol. 42. a. b. it. Erachin, fol. 4. a.
6. Sive: minorennis, confer. quæ fuprà ad Levit.
c. 2 I. V. I. n. I. notata ſunt, vide & infrà v. 9, h.
cap. n. 11.
7. Vide, quæ pauloò ante, ad v. 2. h. eap. n. 3. no.-
ta ſunt, confer. & Erachin, fol. 1 9. a. .
* Hebr. "NXe! 72 )) iſta & ſequentia, usque ad:
nd i. e. nam dicunt & c,abſunt hic ab utroque
MSt0.
38. Nam vir 4 viceſimo anno usque ad ſexageſimum
æſtimatur quinquaginta ſiclis v. 3, h. cap. 4 ſe
xageſimo autem anno quindecim ſiclis, (uti hoc
veriſu 7. habetur,) quæ æ ſtimatio plus, quàm ter/
tia parte eſt minor, aſt fœmina ſexagenaria ſolùm
tertia parte minor eſt quoad æſtimationem, nam
quæ eſt à vigeſimo anno usque ad ſexageſimum,
æſtimatur triginta ſi lis, v. 4. h. cap- ſexagena
ria autem decem ſiclis, ſicut. h. v. 7. dicitur, conf.
hic tract. Talm. Erachin, ol. 18. a. . uti in
b'pan H νh. loe. allegatur ad mar ginem, conf
& Bava batra, ol. 12 1. b. & Bechorot, ol. 49. a.
.Hebr. &9, uti hic habetur; alii codices ha

bent: &e id eſt: un, fragmentum, quod

taptummodo oneri eſt, nonnulli legunt: &mn
id eſt: b'y, nuditas, in Jalkut fol. 19 . col. 1.
legitur: &ntiie & exponitur Ywan i, e. offen-
diculum ſeu laqueus, in MSto I. habetur &ree
i. e. deliquium ſeu volatile, ſenes enim laboribus
ferendis impares ſunt; aſt mulier annoſa, laba-
ribus adhuc aſſu eta, rectè domeſtlieos la bores per⸗
fert & eſt &n'b id eſt 'z&, theiaurus in domo,
vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1445. G& ſeq. con-
fer. & as n ibique not. h. loc.
t Hebr.) py) iſtud & ſequentia, usque ad: yy
VX& i. e. ſecundum id, quod &c. abſunt hic ab
utroque MSto.
10. Hebræa ita habent; Pawy 5 8h Pyay
Pyn neen ih ſice in editione mnew
n-t t & in exemplari Hebraico, quo nſus
ſum, notatum reperitur 4 Commentatore no-
ſtro ad verba illa textus ſacri: nye i. e. &
conſtituet illum; ſed abſunt iſta à Bibliis Bux-
torfianis, ut & ab utroque MSto, ſicuti jam di-
Aum, confer. hic tract. Talm. Taanit, fol. 7. 5.
Megilla, fol. 11. a.
1. Ita hic vertere volui verbum Pyyn, ut illud di-
ſcernatur à ſacerdote, qui etiam Phyn, i. e. æſti-
mat; nota autem, quòd alius ſit ayn; alius
Tya, hic eſt, qui æ ſtimatur, etiam parvulus 5 afſt
ille eſt, qui æſtimat quique æſtimationem ſolvit,
qui non eſt,; niſi magnus ſive adultus, qui voto
obli⸗

7

CAp. XXVII.

YNNI.

cundum id, quod aſſequi poterit] i. e. Pro modo“ facultatum ejus æſtimabit illum 7* = Ciles) de⸗
& relin quet ei (ſacerdos tantum,) quantum ſufſicit ad vitam tolerandam, (nempeè?:) e:) cuilbet
ſell ſacerdotis.
(cil ſacerdotis

ledam. Pulinar 12, & tegumentum atque inſtrumenta artificii, ſi fuerit (verbi gra-
tia) agaſo, relinquat ei aſinum ſuum. Verſ. 9. Quicquid ex eo dederit] Si dixerit pes

iſtius (animalis *** erit) ſacriſicium, ipſius verba ſubſiſtent, 13. & vendetur (animal)
ad neceffitates ſacrificii, 14. & (reliquum) pretium ejus (animalis) erit profanum, ex-

cepté preti& iſtô, (quod datur pro) membro (animalis.) Verſ. 10. Bonum † pro ma-

lo] i. e, Integrum pro eo, quod vitioſum
Ac multo magis (non mutabitur) bonum pro bono & malum pro malo. * Verſ. 11.
DOmne * animal immundaum] De illo (animali,) quod vitio * laborat, loquitur (hic)

eſt. Eod. verſ. 10. Aut malum pro bono]

Scriptura, quòd illud immundum ſit ad ſanctiſicandum, 15. ac docet te Scriptura,

quòd res ſacræ perſectæ 16

(Lo-⸗

non fiant profanæſolutò redemptionis pretiò, niſi labe

*

obligari poteſt, confer. ſuprà verſ. 5. h. cap. n. 6.
S& Jalkut Part. 1. Fol, 19 ⁸. col. r. med, & Bava
mezia, Fol. 114. a. 5. & Erachin, Fal. 17. b. &
ſol. 24. a. 5.
* Conler. hic Etachin, Fol. 4. a. b. & ol. 7. b. &
Fol. 17. a. .
XX Hebr. rrb, in utzoque MSto legitur? τααπ

1. e. ordinabit vel diriget eum, ſeil. juxtà nume-

tum annorum æſtimabit eum, nam verbum
in Targum relpondet Hebræo Jy; vid. Buxtorf.

12. Sive: culcitram, ſic dictionem a, quæ hic

habetur, interpretor, confer. Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 1025. in utroque MSto legitur: O, pulvi-
nar, tes eadem eſt.
XX Hebr. ma, ſic in MSto z. hic additum repe-
ritur, confer, hic Temurah, ol. I1. b. & fol. 13.
a. it. Fol. 3 2. 6. it. Chulin, fol. 69. 5, & Erachin,
ol. 4. b.
1 a u⸗ ipſe tenetur præſtare, quod vovit, con-

ſer. Gur Arjeh fol. 16 1. ol. 2,circà fin. idque ob.

tinet in animali, ſecuùs eſt in homine, de quo
vigde ſuprà vVerſe 2. . cap. n. 2: ac not- in O*
opar h. loc. .1
14. Id eſi: ut inde ſacrlficium, quod ipſe vovit,
offeratur, confer. Erachin fol. 4. b.
† Conter. hic tract., Talm. Bava mezia, fol. 47.
a. & Chulin, fol. 2. a. it., Bechorot, ſol. 14. .

6. & Temurah,fol. 2, a. . & l. 3,à: it. Fol .

. & fol. 9. a. ö. & ol. 11. F. it. Fol. t. 3. a. ſit. Se“
vachim, fol. 7. a. & Menachot, fol. 9 3. 2. . &

Erachin, fol, 2. a. 6.
* Confer. hic tract. Talm. Temurak, fol. 9. & fol“
17. a. ac Torat Cohanim, ſicuti in æ nan ne
b. loc., ad marginem allegantur, vide o notas i⸗
bidem, it. Jalkut Part. I. Fol. 19 8. col. 2. eircà
fin. & col. 3. ac 4. it. Bechorot, fol. 3 I. .

xX Conter. hie tract. Talm. Menachot, fol. 10 1, Aa.
& Bechorot, fol. 37, a. 5, & Temurah, ſol. 3 3. 2K.

b.

**½ Nimirùm ſerme hic eſt de illo animali, qued
quidem primo' mundum fuit, ſed vitie aliquo

peſteà laborat; aſt infrà verſ. 27. . cap. ler-
mo eſt de animali, quod per ſe immundum eſt,
ſie in not. as “ν☛* hic expenitur.

1 5s I4 eſte quod non posſit ſanctificari vel conſe-

ſeorari, ut in ſacrificium offeratur, confer. & hic

Torat cohanim ac tract. Talm. Temurah, Fol
32. uti in dar ew . loc. allegantur ad mar-

ginem, ubi vide etiam notas, in utroque MSttto

pro: uH i. e, ad ſanctificandum, legitur:

Hawpr i, e, ad offerendum illud, ſeil, in ſacriit⸗-·

16. Sive: integræ, ſacrificia integra, quæ nulle
vitiò ſive maculà laborant, id enim dictio
SN, quæ hict habetur, noias,

gmiptutn, ut i
de domus, ¹1.
cmuarufn letind
luaßs alius hom

cundumpretiumm
mali, redemptio
gints icliseni⸗
Utredimat illum

—
17 Lel: ail (pot
liat, ſic imerptett
D), in Hoph
ſeil. nn. Pig.
1,n & 10. ,
initio, cum yover
ſtei abem contta⸗
ſetſus 17, 5, eap
immundum eit al
0t. 20d dic retl.
tc. 1t
† Conter trad. T.
uchin, ſol, 19.2.
11. Nempe: ei,
uum (othines ani
lit ggigtam panten
u ſeqn. 13. b,c
enfol 161. co.
cap. 0, 20,
Fenſa ell, go
ſacetcos ellimaert
1e oluenit à man
ſer not. in nn
10. la ell: Ciſhcie⸗
Iumncondiionem,
Auam VOVerunt, ni
niacdere gebeam,
n gomini, conl

14.8 ſlleun bart.
gol,21.

Mnt gun

. Ww.
—
Rtillum &
(nempe:
(verbi gra.
Cixeritpet
(anicnal)
lanum ex.
I ro na-
n pro hon
Ven I.
uieur hi)
deriptuts,
6, niſi labe
le

l13, alt. Se⸗
l,a, &

oleg. 8 ſil
n e

de & nota i⸗
9,col.1, eites
.zu,
1,fol. 101,4
l,fol 33,2.

imel, gnod
Aius Aliquo

CAP. xXVII. LEVITICI. 1031

(poſteà) affictantur. 17. Verſ. 12. Sicuti æſtimaverit Sacerdos, T ita erite] (Nem-
pPée:) cuilibet alii 18. homini, 19. qui venit, ut emat illud (animal) è manu ſancti
(ſcil. ſacerdotis.) Verſ, 13. Si verò redimendo üludredimet] Dominos aggravat 20.
Scriptura, ut illi addere debeant quintam partem, ſic quoque in conſecratio-
ne domus, 21. & in ſanctiſicatione agri, 22, atque in redemptione deci-
marum ſecundarum, :23. domini addunt quintam partem ; non vero ul-
lus alius homo. Verſ. 16. Et erit aſtimatio ſecundum ſementem ejus] Non ſe-
cundùm prerium ejus adæquatum, 24. eadem (quippe) erit ratio agri boni & agri
mali, redemptio eorum, qui conſecrati ſunt, erit æqualis, corus 25. hordei quinqua-
ginta ſiclis venit, ſic definit Scriptura idque (illa decernit eo in caſu,) ſi veni at (aliquis,.)
ut redimat illum (agrum,) in principio Jubilæi; 26, ſi verò (aliquis) ven at, ut redi-
mas

17. Vel: niſi (poſtea) aliquod vitium contraxe
rint, ſic interpretor pNμ1aαc , unde eſt
D, & in Hophal &mn, confer. D. Wagen-
ſeil. Sota. pag. 589⸗ & Gur Arjeh fol, 16 1. co0l.
2, fin. & col. 3: princ. nam de animali, quòd ab
initio, cum voveretur, perfectum fuit; ſed po-
ſteà labem contraxit, hic ſermonem eſſe, evincit

cratur vet Deo ſanctificatur, vide veri. ſequ. 14.
& v. 1 5. h. cap. confer. & Torat cohanim, pru⸗=
ut in e n h. loc. allegatur ad margi⸗=
nem, it. Bava kama, ol. 6 8. 6. & ſol. 6 9, b. it.
Avoda Sara, ſol. 6 3. a. & Chulin fol. 139 a. &
Erachin, ſol. 2 3,6. & Temurah, fol. 9 a. it. ol
29. b. & Bava mezia, Fol. 54. 6.

verius 27. . cap. ubi de sanimali, quod per ſe 22. De quo vide veiſ. 19. b. cap⸗
immundum eſt ab initio voti facti, agitur, vide 23. De quibus iatrà verſ. 31. . cap.
not. ad dict. verſ. 27. 5, cap. n. 57: & Sign. an- 24. Vel: juxtà adæquationem ejus, Hebr. wrw 39

7. 5, cMe lel⸗
mundum eit,
itur.
aiyel conſe

emurdh, dl

Antur ad mal⸗
utrogae Mot
um, legitut:

i nlaii

1, gur Ulls

enim dittis

tec.
† Confer. tract. Talm. Bechorot, fol. 14. b. & E-
rachin, fol, 18. a. H
I8. Nempé: ei, qui non eſt dominus animalis,
nam dominus animalis, ſiis illud redimere ve
lit, quintam partem pretii addere debet, uti ver-
tu ſequ. 1 3: h. cap. habetur, confer. & Gur Ar-
jeh /ol. 16 I. col. 3, princ., it. verſ. ſequ. 13. .
cap. n. 20.

19. Senſus eſt, quòd animal iſtud eõò pretio, quò

ſacerdos æſtimaverit, alii homini, qui illud eme-
re voluerit à manu ſacerdotis, adjudicetur, con-
fer, not. in a D9 h. loc.
20. Id eſt: difficilem ac duram reddit domino-
rum conditionem, ſi illi ipſi redimere velint rem,

quam voverunt, nempè, ut quintam partem pre-

tii addere debeant, quod ſecùs eſt in illis, qui non
ſunt Jqomini, confer. verſ. antec, 12 , cap. n.
19. & alkut Part. 1, fol. 199. col. 1. med. ac
gol. 2.

381. Nempè; quando domus per votum conſe-

qua relpectus habetur ad agrum, uc, ſi ille boaus
ſit, æſtimatio ejus augeatur; ü verô malus, æſti⸗
matio minuatux; prodt in terra, inter Iſraelitas
dividendà, fieti debebat, vid. Numer. c. 27. v.
54. n. 6 8. ſed iſtud hoc in caſu fieri non debet,
nam par ratio eſt, quoad æſtimationem agri tàm
boni, quàm mali, ſicuti hie in notis Commen'a-
toris noſtri habetur, & æſtimatio ejus fit 9
n 97 & *αh i. e juxtä magnitudinem e-
jus, (i. e. quantum ſeminis ibi ſpargi poſſi; )non
autem juxtà pretium ejus adæquatum vei juxti
valorem ejus, ſic in not. am ne h, loc. ex-
ponitur, in MSto I. pro pu 9 Nh , e. non
juxtà pretium ejus adæquatum, legitur⸗ &N
NA& T i. e. non pro atione agei, ſed (eadem
erit ratio & c.) .

25. Hebr. 19, eſt menſura, continens deeem Ba-

thos ſive Ephas, quæ etiam Chomer vocatur, con-
fer. hie Jalkut Part. I. fol. 199. col. 2. & 3.

26. Quomodo hoc ſit intelligendum, vide verſ.

ſequ.
Oο0ο0ο0ο0.

LEVITICI. CAb. XXVII.

mat illum in medio —— dabit ipſe juxtà (annorum) Eyastonem cneimys: )
ſiclum & obolum 27. in annum (computabit,) nam (ager) ille non ſanctificatur, ni-
ſi juxtà numerum * annorum Jubilæi, &, ſi quidem ille redimitur, benè eſt; ſi verò
non, theſaurarius eccleſiaſticus 28. vendit illum (agrum) pretiò iſté alii, isque (ager)
permanebit in manu acecipientis usque ad Jubilæum, ad inſtar omnium cœterorum a-
grorum, qui venduntur; quando verò ille (ager) egreditur & manu ejus (accipientis
ſive emptoris,) tunc ipſe redit ad ſacerdotes illius ſtationis, 29, in quam jubilæus in-
cidit atque inter 30. illos (ſacerdotes pretium iſtud) dividitur, hoc eſt judicium, 31.
quod (hic) dicitur de conſecratione agri & nunc exponam illud juxtà ſeriem verſuum.
Verſ. 17. Si ab anno Jabileo ſanbtißicaverit & .] i. e. Si, poſteaquàm præteriit annus
Jubilæus, 32. ſtatim (aliquis) ſanctificaverit illum (agrum) ac venerit iſte, ut redimat
„illum confeſtim. Eod. verſ. 17. Jaxtà aſtimationem ſtabit] i. e. Juxtà æſtimationem
iſtam, quæ dicta eſt, fiet, (nimirùm) quinquaginta ficlos dabit. Verſ. 18. Se verò poſt
Jubileum ſanltificaverit] Idem (erit,) ſi ſanctificaverit ill um (agrum) ab anno Jjubilæo
& permanſerit in manu theſaurarii eccleſiaſtici, 33. ac venerit iſte, ut redimat illum-
poſt Ijubilæum. Eod. verſ. 18. Er ſupputabit ei ſaterdos pecuniam illius juxtà annos,
gui reliqui ſunt.] i. e. Juxtà (annorum) ſupputationem; ſed quomodo? eece deter-
minavit (Scriptura) pretium illius (agri) in quadraginta ac novem annos quinquagin-
ta ſiclos, 34. en ſiclus (unus) in unumquemque annum; ſuùpereſt autem (unus) ſiclus
omnibus (annis; ) ſiclus verò habet quadraginta octo obolos, 35. ecce fſic-
lus & obolus in annum (unum;) ſed deeſt obolus unus omnibus, (o-
bolis,) dicunt Rabbini noſtri, quôd iſte obolus (ſi it) collybus 36. pro num-
mis minutis, 37. qui itaque venit, ut redimat (agrum,) is dabit ſiclum & obolum in
Aem.

1032

.

ha betur, ſigni ficat.
.Conter. verſ. antec. 16. . cap. ibique not. n.
2 5. ac not. in am rpw h. loc,

tequ. 17. h. Ppen. 32. ier Frachin,To 5.
2. Se ol. 7. 32
27. Hebr. . Pondion, obolus, quorum 49.
faciunt ſiclum, ſicuti autor noſter notavit ad v.
ſeq. 1 8, h. cap. ubi vide not. n. 34. & n. 3 5.
* Confer. hic tra ct. Talm. Kiddoſchia,fol. 61. 3, †
& Erachin, fol. 14. a. b. S& fol. 24. a. 6. & fol
2 5. a. . it. Bava batra, fol. 103. a.
2 ⁸. Vide, quæ ſuprà ad Levit. Cap. 2 5. v. 34. n.] Yol. 2 5. a. 5
116. notata ſunt, confer. & verſ. ſeq. 1 8. . cap. 3 5. Hebr. Pn, confer. quæ ſuprà ad dict. rerl.
n. 3 3. 16. h. cap. n. 27. notata ſunt.
29. Hebr. puwnj. e. cuſtodia ,confer. Luc. cap. I.
v. &e ibique interpretes, vide & infrà verſ. 20. .
c. n 39. & vetſ. 2 1. h. cap. n. 44. & Numer. cap.
5. v. 8. N. 24.
30. Confer. infrà verſ. 20. b. cap. ibique not, n. 39.
31. Sive: jus ac mos, id enim vox povæhn, Jae hie

33.
dum eſt, confer. & verſ. 20. h. cap. n. 3 9. Aa c
not. in nr m b, loc.

notas n. 27. confer. hic Erachin, fol. 14, 5. 4

mentura pecuniæ pro permutatione ejus apud

Talm. ol. 20 32. ac not. in "pnr Dov b, 106.
37. Hebr. OÜU), de qua voce videatur idem
Buxtorf. in Lex. Talm. Jol. 1813.

De quo paulò antè verſ. 16. H. cap. n. 23. di-

36. Hebr. Dav feu: Da, ιιÜ. d eſt: getri⸗ D

nummularios ſive collybiſtas, vide Buxtorf. L ex.

CA. VVyVII.

Auemflibet aubu
18. Ndn
Anno ubileo ut
ulunt] (Vigel
artem eithuie
Auu] empe
(Vempe: di
tudimetur anpli⸗
eaxit. Verl.2
ſautanid eccleſie
tgreciuntutetha
Domino/ Nom ut
inmanumthelau
Gotibus diciture
(er) iniceturi

——
1 Conlet. hie ne
Unchih, fol 25.
r Conler hie lee
ſl 119, nit Ermn
Pl 3 . 6, N
6, fol 4, in,
chorot D ſol 11.
12.
Sell zoruc, Hebe,

“ ſelgin coller

ſol. 10.r,
38. Quielt veadito
h z. confer &l
c not. in Olo
01.26,2,

34. Sicuti verſu antec. 16. . cap. habetur, ubi vide 4 1. ec agetiſteclizic

tionis, in guam in
Pri a0 rerl 16. b.
keihetl ar 11.
d, d, 14, .
Nonverd manl
1iſt ſa hi⸗
9ſ. 3. u6,
üer wngli

M.Wrl.

—
d(nempe.)
Accatut, n.
elt; ſr verd
igue ager,
Rlerorum a-
(Kcipientis
lobileus in.
Giciam, 31,
em vetlunmn.
Eteriit annus
e,ut tedimat
ſtimationem
vro nl
Anno ubileo
dimatillum.
urà onnet,
eecce geter⸗
ingagia⸗
(unus)ſclus
3ſ. elce le⸗
Immibos, (o⸗
36, pronum.
Lodolum in

Pbigne not

4 »„ 4
ca n 19,l

h. (ape n ,,4

Pabetor, vbi rite
9, ſol. 14,.

n adict erl

8 id eſt:etri⸗
ione eius 4p
ge Buxort .41
eb /,l0e.
e Figeztut idin
13.

CAb. XXVII. LEVITICI. 1033

quemlibet annum, quoad annos, qui reliqui ſunt usque ad annum Jubilæum. Eod.
verſ. 18. Et diminuetur * de zſtimatione] (Scilicèt) numerus annorum, qui ſunt ab
anno Jubilæo usque ad annum redemptionis. Verſ. 19. QuòAſi redimendo redimere
voluerit] (Videlicèt:) is, qui ſanctificavit illum (agrum,) tunc addat ille quintam-
partem ** huic determinatæ (æſtimationi.) Verſ. 20. Si verd non redimere voluerie
agrum] (Nempè:) is, qui ſanctificavit (illum.) † Eod. verſ. 20. Et ſi vendiderit]
(Nempe:) theſaurarius eccleſiaſticus. 38. Eod. verſ. 20. Agrum illum alii viro, non
redimetur amplius] (Nimirùm,) ut redeat (ager) in poteſtatem illius, 39. qui ſancti-
ficavit. Verſ. 2 I. Et erit ager, dum exit in Jubilæas] Emanu ejus, qui accepit à the-
ſaurario eccleſiaſtico, ejusdem (inquam erit) conditionis, cujus ſunt cœteri agri, qui
egrediuntur è manu eorum, qui illos acceperunt, in anno Iubilæo. EBod. v. 2 I. Janklus
Domino] Non, ut (ager iſte) redeat ad ſanctificationem ruinæ domus 40. reparandæ4r.
in manum theſaurarii eccleſiaſtici; ſed (ut ſit) veluti ager devotus, 42. qui datur ſacer-
dotibus, dicitur enim: quicquid devovetur inter Iſraelitas, tuum erit, 43. ſic iſte quoq;
(ager) dividetur inter ſacerdotes illius † cuſtodiæ, 44. in quam dies expiationis anni
OOOοWMι°°ο⏑2 Ju-

** CGonfer. hic tract. Talm. Sch
Erachin, fol. 2 5. a. b.
1X Confer. hic Berachot, al. 49. a. & Schabbat.
Jol. 12 8. a. it. Eruvin, ol. 31. b. & Peſachim,
Jol. 3 5. 6. & Kidduſchin, ol. 5. a. it. fol. 11.
5. & fol. 54. b. it. Bava mezia, fol. 54. a. & RBe-
chorot, ol. 11. a. & fol. 50. . it. Erachin, fol,
33. a.
† Scil, agrum, Hebr. â, ſic in utroque MSto
hic legitur; confer. kic Erachin, fol. 2 5. a. .
& ol. 26. a.
38. Qui eſt venditor, de quo vide verſ. 19. h. cap.
h. 33 J. CcOnfer. & Le it. cap. 2 5. Vv. 34. n. 1I16.
ac not. in . rW . loc. it. Erachin, dict.
fol. 2 6. a.
79. Sed ager iſte dividitur inter ſacer deotes illius ſta
tionis, in quam incidit annus Jubilæus, uti ſu-
prà 3d verſ. 16. h. cap. n. 29. notatum eſt, con-
fer. & verl. ſequ. 2 1I. H. cap. n. 44. ac alkut Part.
I ol. 199. Col. 3. med. & col. 4. item Era-
chin, fol. 26, a, b.
* Non verò 4 manu eius, qui ſandlifcavit, ſie in
not. H b. loc, confer. Erachin;fol. 14.
b. & Fol. 2 5. a. 6. it. ol. 26. a. b. & fol. 29. a. it.

FJol. 3 3. a. 6.

abbat, ol. 77. 6. &

49. Sive: templi Hieroſolymitani, quod hic vo-

catur had, alias appellatur wa rba, item ha
myn, qua de re alibi dictum eſt, confer. veiſ
27. b. cap. n. 58.
41. Nempè: ut exillius agri venditi pretio ædifici=-
um templi ſartum tectum ſervetur, confer. D.
Wagenſeil. Sot. pag. 39 1. n. 6. G p. 39 3. vi=
de & infrà dict. verſ. 27. H. cap. n. 5 9. it. tract.
Talm. Erachin, fol. 2 5. a. b.
42. Hebr, . , anathema, res devota, confer. P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc, ac not. in
5 W bh. loc. it. Sanhedrin, fol. 88. a. & E-
rachin, fol. 29. a. 5. & fol. 34. a.
4 3⅞: Sicuti Numer. cape 1 8. v. 14. habetur, confer,
& infia verſ. 2 8. h. cap. n. 6 1. it. tract, Talm.
Bava Kama, ol. 109. a. b. & Erachin, Fol. 2 5.
b. & fol. 2 8. a. &.
† Hebr. nè 7, in MSto I. hic additur: nawm
i. e. Sabbathi, nam ſingulis Sabbathis mutaban-
tur cuſtodiæ, vid. 2. Reg. cap. I1. verſ. 5. ibi-
que not.
44. Sive: ſtationis, confer. quæ ſuprà ad verſ. 16.
h. cap. n. 29. notata ſunt, it. verſ. antec. 20. n.
39. cterum verba iſta: illius cuſtodiæ Scc. us-
que ad: in Jubilæo, quia poterat &c. abſunt inm
Hebtæo à MStO z, ſed male.

LEVITICI.

o3s4
Jubilæi incidit.
emptum & inter agrum poſſeſſionis, 45. ager enim emptus non dividitur inter ſacer-

A. xxVII.

dotes in jubilæo, quia non poterat (is, qui voverat,) illum ſanctificare, niſi usque ad

Jubilæum, nam ecce in Jubilæo (ager iſte) exiturus erat è manu ejusſcil. emptoris) & ad
(priſtinos) dominos reverſurus, quapropter ſi venerit (is, qui ſanctificavit,) ut illum-
redimat, ipſe pretié iſtò tedimet, quod determinatum eſt in agro poſſeſſionis (hæredi-

tariæ;) ſi verò ille haud voluerit redimere, ac theſaurarius eceleſiaſticus illum vendide-

rit alteri, aut ſi non 46, ipſe redemerit, (tu ne) in anno Jubilæo revertetur ager ad il-
lum, à quo ipſe emerat eum, 47. ( nempè,) ad illum, qui eum ſanctificavit, ac ne,
fortè dicas, (agrum reverti) ad illum, qui eum comparavit, i. e. ad eum, qui accepit †
illum ab ipſo, nempè: à theſaurario eccleſiaſtico, 48. ideò opus fuit dicere: ad eum,
cujus eſt poſſeſſio terræ, 49. per hæreditatem (ſeilicèt) paternam, atque hi ſunt pri-
ſtini domini, qui vendiderunt illum (agrum,) ut is ſanctificaretur. * Verſ. 25. 0-

nis autem aftimatio erit juxtà ſiclum ſacrum] i. e. Omnis æſtimatio, † de qua ſcribi-
tur, (ut ſint) ſicli, erit juxtà ſiclum ſacrum. Eod. verſ. 2 5. Viginti Gerah 50. erit

Eelus] i. e. Viginti obolorum (erit ſiclus;,) tot quidem ab initio fuerunt; ſed poſteà
addita fuit ſexta pars,

4 Sive: inter agrum hæreditarium, qui ex hæredita-
te paterna vel majorum poſſeſſione ob enit, tituio
non ſingulari, videlicèt emptionis; ſed univerlſali
uti loquuntur ICti, confer. hiz tract Talm. Git-
tin/:fol. 4 8. a. 5. & Bava batra, ol. 72. B. it. E-
rachin, fol. 14. a. 6. & fFol. 26. a.6. & fol. 27. 2.
46. Hebræa ita habent: N) N bNe Re, ſie ne-
gativè legitur in editione nan n,, ut & in
templati Hebraico, quo uſus ſum 7 aſt in Bi-
pliis Buxtorf. particula :80 hic eſt omiſſa, abeſt
etiam particula illa negativa ab utroque MSto. 2.
47. Sicuti verſu ſequ. 24. h. cap. habetur.
& Hebr. Pα απρ iſta & ſequentia, usque ad:
i. e, qui accepit, abſunt 4 MSto 2. 4
1† Hebr. —1 nos in MSto z. prone legitur:

49. Sive: fundi aut agri, prout dicto verſu 24.

Part. 1. Jol. 200. cOl. I. & Erachin, fol. 26.

iſiud: Donv i. e. qui vendiderunt illum, S

carunt (illum agrum.)

obolus, vide, quæ ad Exod. c. 30. V. 13. n. 2 5.
notata ſunt, confer. & Bechorot, fol, 10. b. &
Erachin, fol. 4. a. 6. & fol. 7. b.

Verſ.22. Quòadſi agrum emptum ſibi &c.] Diſcrimen eſt inter agrum

5. dicunt Rabbini noſtri: ſex oboli argentei (faciunt) denari-
um, 52. viginti quatuor oboli ſiclum. Verſ. 26. Non ſandifitabit quispiam illud]

h.cap. habeiur in ejusdem fine, confer. hic jalkur

xx Hebr. uaG“ρ iDY, in MSto z. omittitur
pto rD legitur: νoâhνà.— 1. e, qui ſanctinf-

† Hebr. 120) 72, iſta & ſequentia „ usque ad .
3 Wy 1. c. viginti Gerah, abſunt à½ Moto

[So. Hebr. —☚n, qua didio communiter vertitur:

Zmn i. e. ab iſto, & in utroque MSto poſteà ad. 5 1. Sie interpretor hic: — ν, de qua voce vide

ditur vox: zN i. e. poſterior.
4 . Eſt locus iſte ſatis obſcurus ob varĩas lectiones,
ſenfum ede puto „ quod hie non intelligatur
theſaurarius eceleſiaſticus, à quo ille, qui acce-
pit, agrum compsravit, id enim vVerba iſta:
a, hic ſignificant;, confer. Gur Arjeh fol.
161. col. 4. med. & Erachin, Jfol. 14. a. b. &
Chulin, ſol. 139. 3,6.

confer. & not. in ponm re b. oc.

quum Hebraicum, valens quartam partem ſieli

i, e, denarii.

plura apud Buxtorf. in Lex. Talm. Fol. 254 3.
52. Hebr. 7, erat autem iſtud numisma anti
ſacti, Con et. idem Buxtort. in Lex. Talmud. fol.

* Hebr. Hyn, in MSto z. pro eo legiturt:

CNII.

Th .
r eulre imnun
ge primogenuito
i necetiemil
primogenitum:
mogenitunn) ſa⸗
ſextaslogulture
luc autem loqe
tepirandam.
mal)eſtimaren
17. Uur ueng,
er deen .]
do ablolute 5.
candum; 60, 6

nathemainlita

——
33. dec elt Dei,
in ine, non pon
conectari,vide
loe, it. Exod, 1,
19. h. (9, n.

col. 1. An, ac c0

9. brahin, ,.
& Zerachim /0

44. De quo didan

5f. Vel: per alli
One tua, it
Felba, gur ho
Deiteron, dict.
Talmn. Menache
3) lebr. 1
bis ſolan legn
(degant, nerl.
ſus hijus ociſi
li inmundi ne
eltimationem
nam ecce aec.

16. Tculi tnod⸗

in n d
17. Coltet, gue
Unta ſagt, ſemn
Po PW
e duod hetſe

W. XVn.
—
nferagrumn
inter ſacer.
ſinugte
Ptotis) Aa
Ut ilum.
dis heredi.
um vendide-
ragerad il.
in ac ne-
ui accepit
1e: adeum,
hi ſunt Pli⸗
Vetl 25. 0.
e gua ſaibi⸗
7ab ſo, eit
z ſed pokes
iunt) denani-
iun ilud

—
dicto velln 14.
Onlet hie alkut
cbin, fol 16

Sto 1. Otmittitut
etund illem, A
k, gui ſanctiſ

11, Vsglle 1d
ablat4 Sto
muniter vertitul:
.1. 13,n. 1).

1, ,0l, 10, NA

4 gun te ide
nummisna 2ntl⸗
ſtam partem ſ

0
olegaut:,—

CAP. XXVII. LEVITICI. 103 5

Ue (ſeilicèt) fit alia oblatio, quia illud (animal) non eſt ejus. 53. Verſ. 27. QuôA ſ
ex pecore immundo fuerit] Textus iſte non refertur ad primogenitum, 74. quoniam
de primogenito animalis immundi dici non poteſt: & redimat juxtà æſtimationem,
75. nec etiam iſtud (animal immundum hic) eſt aſinus, ** nam ecce non redimitur
primogenitum aſini, niſi ove, 56. atque hæc datur ſacerdoti, nec poterit illud (pri-
mogenitum) ſanctificari; ſed hic textus refertur ad conſecrationem, nam ſuperior
textus loquitur de redemptione animalis mundi, quod (poſteà) labe affectum eſt; 57.
hic autem loquitur de eo, qui conſecrat animal immundum ad ruinam domus 58.
reparandam. Eod. verſ. 27. Redimat juxtà æffimationem] Prout ſacerdos illud (ani-
mal) æſtimaverit; ſi verò iſtud non redimatur per manus dominorum, Eod. verſ.
27. Tunc vendetur ſecundum æſtimationem] Aliis. * Verſ. 28. Verunmmen omnu
res devotz &c.] Diſſentiunt hac in re inter ſeſe Rabbini noſtri, nonnulli dicunt: quan-

do abſolutè à9. dicitur O DNi. e. anathemata, (tunc intelligitur iſtud) ad ſanctifi-

candum; 60. quid autem ego ſtabilire volo? (nimirùm, quando dicitur:) omne a-

nathema in Iſraele tuum erit, 61, (id intelligendum eſt) de rebus devotis ſacerdotum,

.

OOOoOο 3 quan-

53. ded eſt Dei, uti ſtatim ſequitur hoc verſu 26.
in fine, non poterit itaque illud Domino iterum
conlecrari, vide P. Fagii not. ad Paraphr. Chald h.
loc. it. Exod. c. 1 3. v. 2. & Deuteron. c. 1 5. verſ.
19. n. 59. & n. 60. ac Jalkut Part. I. fol. 200.
col. 1. fin. ac col. 2. princ. it. Bechorot, fol, 15.
b. & Erachin, fFol. 29. a. it. Temurah, fol. 2 5. a.
Se Sevachim fol. 8 1. b.
54. De quo dictam eſt verſu antec. 2 6. h. cap.
55. Vel: per æſtimationem ſive: pro æſtimatio-
one tua, prout Junius ac Tremellius verterunt;
verba, quæ hoc verſu 27. habentur, confer.
Deuteron. dict. cap. 1 5. v. 19. n. 64. it. tractat.
Talm. Menachot, fol. 101. a.
„5½ Hebr. —☚ P& n, in utroque MSto pro
his ſolum legitur: n) i. e. & quinta pars
(de qua h. verſ. 27.) ut juxtà hanc leclionem ſen-
ſus hujus loci fit: quòd de primogenito anima-
lis immundi non poſſit dici: & redimat juxtà
æſtimationem ac quintam ejus partem (addat⸗)
nam ecce & c.
596. Sicuti Exod. c. 34. V. 20. habetur, confer. not.
in dnen W h. loc.
57. Confer. quæ ſupra ad v. 11. b. cap. n. 17. no-
tata ſunt, ſermo enim hie eſt de illo animali,
=p ne een een üeen ree
i. e. quod perfectum (ſive integrum ac ſine labe

fuit eo tempore, quò ſanctificatum eſt; ſed quod
poſteà labem contraxit, ſic in Gur Arjeh fol.
16 1. cOl. 4. fin. confer. & Raſchi not. ad Deu-
teron. c. 12., v. 15. n. 54. cœterùm verba iſta:
quod (poſteaà) labe affectum eſt &c. usque ad
verba: ad ruinam domus, abſunt ½ MSto 1. in
Hebræo.
5 8. Sive: templi Hieroſolymitani, confer. quæ
ſuprà ad verſ. 2 1. h. cap. n. 40. notata lunt.
* Confer. hic Torat Cohanim, & Bechorot, fol.
13. a. prout in pon ne b, loc. allegantur
ad marginem.
59. Sive: ſimpliciter, ita nb hic interpretor-
ſc. indefinitè, ſine adj'ectione, cui conſectetur, con-
fer. Buxtorf Lex. Talm. fol. 15 59. it. Torat Ce-
hanim, uti in mon new hic allegatur ad
marginem.
60. Nempè ad ruinam domus reparandam, confer.
quæ infràad hunc verſum 2 9. n. 64. & num. 67.
notata ſunt, ut & not. in απ ubi ecxpo-
nitur, quomodo ſanctificatio iſta ſit intelligenda,
abeſt autem iſiud: “ i. e., ad ſanctiſicandum
4 MStO I.
61. Sicuti Numer. cap. 1 8. v. 14. habetur, confer.
Erachin, fol. 2 8. a. & ſuprà verſ. 2 1. H. cap. n.
4 3 item Jalkut Part, 1. fol. 199. col. 3. &
JOl. 200. col, 2.

2

136 LEVITICI.

CAF.xXVII.

quando aliquis exprimit ac dicit: ecce iſtud ** (erit) ſacerdoti; alii verò dicunt:
quando abſolutè dicitur: HOT) (id intelligendum eſſe, quòd res illæ devotæ perti-

neant) ad ſacerdotem. 6z2. Eod. v. 2 8. Non vendatur ***nec redimatur] Sed detur ſacer-

doti, (idque) juxtà verba (atq; ſententiam) ejus, qui dicit H Hi. e. res devotas abſo-
lutè (ſeu indefinitè) poſitas (pertinere) ad ſacerdotes, 63. ſic ille, (qui hoc ſtatuit, )expo-=
nit iſtum textum, quando abſolutè poſitum eſt Hbe; qui verò dicit: H Nabſo-

lutè (poſitum pertinere) ad ruinam domus reparandam, 64. is explicat textum iſtum de
rebus devotis ſacerdotum, quoniam omnes fateantur, quòd rebus devotis ſacerdotum

non ſit redemptio, donec venerint in manum ſacerdotis; é5. res autem devotæ Deo
redimi poſſunt. 66. Eaod. verſ. 2 8. Omne Aevotum ſanéttum ſanltorum eſt) Qui di=

cit, iſtud: DNabſolutè poſitum (pertinere) ad ruinam domus reparandam, 67.
is ſumit ex hoc loco probationem, & qui dicit H Oe abſolutè poſitum (pertinere)

ad Sacerdotes, is explicat, (verba uſba :) omne devotum eſt ſanctum ſanctorum, (poſi-

ta eſſe) ad docendum, quòd res devotæ ſacerdotum cadant ⁶3. täàm ſuper res, quæ

=è= ſunt

Scil., anatherga, Hebr. .απ, fic in utroque
MsSto hic additum reperitur.
62. Etiamſi aliquis non expreſsè dixerit: iſtud erit
ſacerdoti, vide, quæ num. ſequ. 63. 64, && 6 5.
b. verl, 2 notata ſunt, ubi ratio hujus diſcri
minis adducitur & explicatur, confer. hic Bave
kama, fol. 1 3ggg.
xxXX Conter. hic Sevachim, fol. 9. a. & Bechorot,
fol. 53. 5. & Temurab, fol. §e a. b. it. Bava me-
Zia, ſol. 47. a. & Bechorot, oh. 3 1. 6. & ol.

2.3. h. Y

63. Id eſt: ſacerdotum fieri iſtas res, ſacerdotibus

addici, vide num, antec, 62. & Jalkut Part. 1.
ſol. 200. col, 3. princ.
† Hæe verba: quando abſelutè poſitum eſt
rn'n; qui verò dicit, abſunt in Hebræo 4
MSto ꝛ. ſed in MSto 1. hic ex præcedentibus ad
Sita ſunt verba iſta de rebus devotis ſacerdotum,
quando aliquis &t. usque ad?; pertineant ad ſa
cerdotem, dein ibidem ſequitur; qui verò dicit
&c. ſed hæc verba ex præcedentibus hic re-
perita per errorem deſcribentis inſerta eſſe puto.
64. Vide fuprà h. verſ. 2 8. n. 690. confer. & Gur

Arjeh fol. 162. col. 1. med. it.: num. 67.

. veiſ.

6 5. Quòôfadô, ſcilicèt poſtquàm res illæ in ma- D

num ſacerdotis derenerunt, tunc illæ pe

fanæ, rerum profanatum naturam induunt, vi-
de Gut Affeh fol. 16 2. «0l, I. med. & ſi sliquis
tes illas comparare velit 4acerdote, Wι
n r i e. e ce illæ ſunt ipſæ res profanæ,
ſic in notis na M hic
num- ſeq. 66.

66. Dum illæ adhús ſunt in manu devoventis nec

devenerunt in manum ſacerdotis, nam NR
ð
themata ad ruinam domus teparandam, dumil-

tates (eu bona) evadunt profana, ſic in not.

antec. 6 5.

67. Confer. num. 64. b. verſ. 2 8. & Jalkut Part.

I1. fol. 200. col. 3. it. Sanhedtin, /l. 8 8. 2. &
Bechorot, Yol. 32, a, it. Erachin, ſol. 28. b. &
fol. 29 2. & Temurab, fol. 5. a. & fol, 3 2. 2. 5.
68%. Id eſt: quod res devotæ lacerdotum tàm ſan-
dis ſanctorum, quàm ſanctis levioribus conve-
nisnt, vel, quod res illz devotæ tam de ſanctis
ſanctorum, quam de ſanctis levioribus dici & in-

tur, expono, conf. quæ ſuprà ad Lev c. 7. V. 24.
n, 8 3. it. infta 3d verſ 3 3. h. cap. n. 84. ut & ad

1 e. egiediuntur ad res profanas vel fiunt res pro-

ſunt.

epar RDW h. loc., ubi tract. Talm. Erachin, fol.
2 8. 56 ad marginem allegatur, confer. & num.

ex ponitur, confer.

la adlüe ſunt in manu ejus (devovenfis,) ſacul-

telligi poſſint, ſic verbum ., quod hic habe- 4

Numer⸗ 6. 2 4. V. I. n. 3: de hoc verbo notata

ſant ancta ſans

4 ſesdeſota) ſac
Hietit, (tunc
nn) atilliuse
cgul Qnorktu.

ns mihi incum

Ece abit ad mo

matio, 74
tur hic) Scripe
30. De⸗ follu
us illad polliet

Hietololymna,

6 Qurnzr Ies

Boxlotf. in Lex
ſupta berit, e 5,.
Dum. 70. 8 nu
col, I. citcafin,
70. Pflis iber gan
muüdici, aden
quæ Deo cevota

Qdudtus in brachi

a2d marginem b.
² Mim is, guitale
lenetur de exic

(quoc ſedsellin

ſecit, izenimn, ſi
erickione, ſiin
fer & luptu ler
hum, 59.

Hebr. An,

” Per enorem,
7I. Non verd Het
Arjeh l. 162
1ra. Talmud.
Oo
* Conet. hie 1e⸗
6 ol. 39, a. i,
ſchin, ol. 333
71 Hdel: ego X

ANI.
—

end dicunt:

rote petti.
Geturlacek⸗
VOlas ablo⸗

iſern..

oblo.
bmiſtom de
ſacetdotum
derote Deo

Ci d.

ndam, 6.

(Pertinere)

Nrudn(pol.

er Rsr gue

ſunt

——

mindount, i⸗

ea Alignie

dote, )
ſetes Prokine,
orilut, colet.

deropentis nee
is, nam N
1 n iee. 1nd⸗
ncem, dumil⸗
oNenfis) ,eut⸗
a2, ſic in not.
m Erachin, ol.
conlel. 8 nutn

Piku lat.

ſol 19. H,&
ſdl zierl⸗
dorum tim ſan.

jioribus (ne:

tamn e ſinllis

oibus ici l .

go nie hebe⸗

Lev ..V 14,

. n, 14, Nt

X ſerdo nNa

CArF. NXVII.

ſunt ſanctæ ſanctarum, quàm ſu

IVITICI.

ſ n per eas, quæ ſunt ſanctæ leviores, 69. ac quòd detur
(res devota) ſacerdoti, ſicuti diſeimus in tractatu Talmudico: , 7o. ſi votivum
Herit, (tunc vovens) dat pretium ejus; *ſi verò ſpontaneum fuerit (tunc ſpontè offe-

rens) dat illius optimum. † Eod. verſ. 2 8. Sive Homo fuerit] Veluti ſi quis devove-
rit ſervos ſuos & ancillas ſuas Chananæas. 71. Verſ. 29. Omne (animal) devotam, **
qnuod devovetur] i. e. Quod egreditur, ut interficiatur: ſi aliquis dixerit: æſtimatio e-

jus mihi incumbit, 72. is nequidquam dicit. 73. Eod. verſ. 29. Morte moriatur]

Ecce abit ad mortem, proptereà non redimetur, non eſt ei neque pretium neque æſti-
matio. 74. Verſ. 30. Omnes quoqgue decimæterræ] De decimis ſecundis 75. loqui-
tur (hic) Scriptura. Eod. verſ. 30. Deſemine terræ] i. e. Frumenté. † Eod. verſ.

30. De fruétu arbori] i. e. Maſtòô & oleé. FEod. verſ. 30. Domini *π] i. e. De-

us illud poſſidet 76. ac de menſa ſua præcepit tibi, ut aſcendens comedas in (urbe)

Hnlieroſolyma, veluti dicitur: & comedas coràm Domino, Deo tuo, decimas frumen-

——

ti

1

69. Quæna " res ſint 0 &α&
See enn, vide Rambam in Jad, alleg.
Buxiorf. in l'ex Talimud. Fol. 19 90.: confer, &
ſuprà Levit. C. 6. V. 1I1. num. 49. ac Levit. c. 2 I.
pum. 7e. & num. 7 1. it. Gur Arjeh ol. 162.
col. I. circà fin.

790. Fſt is liber quintus partis quintæ operis Tal-

mudici, tradtens de æſtimatione earum rerum,
gquæ Deo devotæ ſunt, reperitur autem locus ad-
dodctus in Eracthin, fol, 2 8. b. uti in bo
ad merginem h. loc., allegatur.
„ Nam is, qui tale votum fecit, nen ab i. e.

tenetur de evidione, ſi tes deveta fuerit perdita,

quod ſecùs eſi in eo, qui ſpontaneam oblationem
fecit, is enim, ſi res perdita ſit, non tenetur de
exvictione, ſic in not. en ino b. loc. con-

fer. & ſuprà Levit. cap. 2 2. Verſ. 18, num. 57. 6&

Hebr. ran, abeſ iſtud 4 MSto 1. ſed male

8S& per errorem.
7I. Non verò Hebræos vel Hebræas, fic in Gur
Arzjeh bl. 162. col. I fin. confer, etiam hic
tra ct. Talmud. Erachin dict. fol. 28. b. prout in
SeS b. loc. ad marginm allegatur.
XXx Confer. hic tract. Talm. Ketubbot, l. 37. b.
G fol. 39. a. it, Erachin, Fol. 6. a. b. & Kiddu-
72. Ideſt: ego æzſtimationem ejus præſtare volo

3% & quænam

aut debeo, vide ſuprà Levit. c. 2 2. v. 1 9. num.
5Szy. confer, hic Torat Cohanim ac tract. Lalm.
Prachin, fol, 6. 6. uti in nan new 6. loc. ad
marginem allegatur. S⸗
73. Id eſt: is nihil agir, fruſtrà eſt, quonism
3 e en, ne en n n enn z. e. zna-
thema tam grave eſt, ut illud nullò modò redimi
poſſit, ſicuti in Gur Arjeh /ol. 162. col. 2. princ.
habetur. ů M
74. Quoniam illud animal S'ne do re nnn ae
i. e. habetur pro mortuo nec ei eſt pretium, ſic in
not. por ned b. lac. vid'e quæ num antec.
73. h. verſ. annotata ſunt.
75. Confer. verſ. ſequ. 3 I. H. cap. Sign. * in Gur
Arjeh/ol. 162. col. 2. med. hæc adducitur fei
iſtius ratio, quoniam ſil. decima ſecunda
Spn on N; i. e. vocatur res ſancta in
omni (S. Scripturæ) loco; decimæ antem pri-
mæ ſunt .☚ i, e. res omninò profa-
næ, Confer. ſuptà Levit. c., 19. v. 24. n. 12 . &
num. 124. it. Deuter. cap. 14. verſ. 2 3. ibique
rot. num. 5 8. ac not. in no m . loc. it.
Jalkut Part. I. ol. 200. c9l. 3. & Kidduſchin,
Jol. 53, 4. M
† Hebr. , abeſt iſtud ab utroque MSto.
76. Confer. quæ ad Numer. cap. 5. verſ. 8, num.

23. notat⸗ ſunt, it. tract. Talm. Bava kama, fol.

re8 LEVITICI. CAbP.xXVII.

mi & muſtitui &c. 77. Verlſ. 3 I. De decimis ſui] Non verò de decimis ſocii ſui,
(nam) qui redimit decimas ? ſocii ſui, is non addit quintam (earum) partem; quæxnam

verò eſt iſthæc earum redemptio? (nimirùm,) ut ei permiſſum ſit, comedere illas in-
omni loco, 7⁸. nummos enim adferre & comedere poteſt in (urbe) Hieroſolyma,
veluti dicitur: & dabis pro pecunia &c. 79. Verſ. 32. Sub virga] Dum (aliquis)
venit, ut † decimet illa (pecora,) tunc is educit ex oſtio (pecus) aliud; decimum autem
percutit virgâ, quæ colore rubeo 80. tincta eſt, ut cognoſcatur, quòd iſtud (pecus)
ſit decimum, ſic facit ovibus & vitulis* uniuscujusque anni. Eod. verſ. 32. Eri-z
ſanctum] Ut adferantur ad altare ſanguis ejus & membra ejus; &1, caro autem co-
meditur à dominis (ſacrificium offerentibus,) nam ecce (caro) non connumeratur cœ-

teris dationibus ſacerdotii, 82, nec reperimus, quòd (caro illa) dari debeat ſacerdo-

tibus. Verſ. 33. Non inquirat] Quoniam dicitur: omne ſelectum rerum, quas no-
veritis, 83. forſitàn debet (aliquis etiam hic) eligere & ſegregare optimum? lex (hic)
dicit: non inquirat inter bonum & malum, (nimirùm) tàm ſuper perfectum quàm ſu-

per

2 —
— —

77 Sieuri Deuteron. c. 14. v. 23. habe: ur,/ ubi vide]* Nam piæceptum iſtud ſolum in bobus & ovibus

Raichi not. confer. & Gur Arjeh /ol. 162. col. 2. locum habet., ſic in not. as m h. loc. ex-

med. ac not. in e n. b. loc. ponitur.

& Hebr. Wyn, poſt vocem iſtam in uteoque MSto &S1. Sic interptetor hic hà, erant autem membra

additur: uw i. e. ſecundas, confer. verf. præc. ilta ſive partes ſacrificiorum, quæ ſuper altari

30. h. cap. n. 75. vid. & Kidduſchin, Fol z20. 6. comburebantur, de bove & capfa: adeps, qui

& fol. 24. a. it. Bava kama, fol. 69. 5. & Bava operit inteſtina & qui eſt ſuper ventriculo, item:
mezia, ol. 53.5. & Sevachim, fol. 6. a. 1, Era- duo renes eotumque adeps, item: adeps ilio=
chin, fol. 30. b. . en S
: .c. 18, V. 3 1, it. ad Deu- nis ſacrificiorum comedehatur, prout hic 4Com-
7 Vide, quæ 24 Rumner⸗ . recter, 2 14. V 123. mentatore noſtro notatum eſt, confer, Buxtorf.
en8. netataſunt. õs Lex. Talm. fol. 124, vide etism, quæ luprà ad
79⸗ Proùt Deuteron. dict. s. 14. v. 25. Babetur, e e R se,aehinn ai gn hante,
confer. quæ ad Numer, cap. 18, V. 27. num. 46.] ol. 136, b. it. Bechorot, Jol. 54. 5. & fol. 5 8.

Confer. hic Bechorot, JHl. 2 1. b. it. Jol, 53 2. 82. I eſt : caxo non refertur hic inter illas res, .

chim. ol. 9. a. .. 37. 1 Menachor ſl. tionibus fieri ſolet.
6. 2. 60 Temura Fo . 29.32. Eha a, ¼ 3 13. 83. Ficti Deuteron. . 12. v. . z. Rabetur, eonſr.

a. hic Bechorot, fol. 32. ordo verborum in utro-

220. Miniô, rubricà, Hebr. No', confer. quæ ad 7. 6
ExOd. c. 27. v. 5. n. 58. notata ſunt, vide & P. * Msto hic mutatus eſt, eo dem manenis len.

Fagii not. ad Paraphr. Chald. b, loc, it, Becho- u.
rot, l. 12.a, & ſol, 57. à, b⸗

rum & reticuli hepatis & c. caro autem 4 domi-

(ALl.1.

—
Perritolumca
honziz ſed uc

iiGtu)n

luretet Mijeſtan
eckum fuit tel

—
. Coalet. gar n
geyerbo nl,

ſunt, cObler, b

A Fel Sz. bei
6t lden: ai
ſanca, ſie Hedr
ſequentibus gecl
genqumſit, con
tol. i ni
ama;, ol.1 ..
. Conler, Deu
Deuter. cah. 13.

646. Zirer z uſum

. hie don, con
idigue Ralhi n
11h. 2e Gur 4
hͤdetr enceptin
piepe
Viumant ohrs

nNI .
Amn

miloriſii,
In; gvenam
dete llaz in,
lierololyma,
un (alini)
imum autem
ucd (pecuu)
etl 32. Bi
o autem eb⸗
umeratur co.
beat ſaceto.
um, guasno⸗
m? ler hic)
tum guimu⸗
eer
—

bobur oribue
hv /. loc, N⸗.

tautemmenbai
gus ſupet lati
pra: aWepe, gui
enttieulo, ilem:
em,: adeps ilio⸗
autem4 domi⸗
outhie /Cem.
cOnfer, Buntoft,
n,qur upti 24
Unt, it, Baya me⸗
9, 1, 8 Chalin,

inter ilu s,
auti inalüisobla-

habetut, wele⸗
Aborumm in ulro:

NuMERORUIM.

039

per vitioſum cadit 84. ſanctificatio, ** non quidem, ut offeratur illud, quod
horat; ſed ut comedatur ſecundàùm legem decimarum, & ut prohibitum ſit, ne quis
iſtud (pecus) tondeat 85. aut illéò ad ſervitium 386. utatur. l
D

H N

Vitiô la-

—
S

I.

Erſ. r. Et locutus eſt in deſerto Sinai primo (Sie) menſir] Quoniam dilecti
erant 1. illi (Iſraëlitæ) coràm eo (Deo, ideò) numerat illos omni tem-
pore, quando egreſli erant ex Egypto, numeravit eos (Deus per Mo-
ſen,) quando ceciderant propter (peccatum) vituli, numeravit illos, ut
ſciret, quinam eſſent ſuperſtites, quando venit, ut ſuper eos † quieſcere

faceret Majeſtatem ſuam Divinam, z. numeravit illos, primo die (menſis) Niſan 3.

erectum fuit tabernaculum ac primo (die menſis) Aprilis 4. numeravit eos. Verfſ.

2

84. Contfer. quæ ſuprà ad verſ. 28. h. cap. n. 68.

de verbo men, quod etiam hic habetur, notata

ſunt, confer. & Bechorot, Fol. 14. b. & Fol. 36.

b. & ol. 53. b. it. Temurah, fol, 13. a.
X ει Id eſt: ſanctifieari vel conſecrari poteſt, fit res

ſancta, ſic Hebr. m hic interpretor atque in
ſequentibus declaratur, quomodo iſtud intelli-

genqum ſit, confer. hie Jalkut Dart. 1. ol. 20 1.
col. I. circà fin. it. Bechorot, fol. 3 2. b. it. Bava
kama, ol. 13. a. .
2 5. Confer. Deuteron. cap. 1I2, V. 15. n. 57. &
Deuter. cap. 1 5. V. 19. n. 66.

86. Sive: ad uſum aut opus aliquod, Gc interpretor

hie Say'y, confer. Deuter. dict. cap. 15. v. 19.
ibique Raſchi not. item D. Wagenſeil. Sot. p.

589. ac Gur Arjeh fol. 117. col. 1. med. ubi

habetur exceptio quoad aſinum, qui aya ir
Eya 1i. e. permiſſus eſt dominis quoad fer-
vitium aut opus perficiendum, conſer. Exod. c.

—

13. V. 13. Sign. *½ & n. vo.
I. Confer. hic Exod. c. 30. v. 1 5. . 3 7. ac dict.
c. 30. V. 16. n. 43. it. infrà Num, c. g. v. 16. n.
56. confer. hie Peſachim, fol. 6. „, .
† Hebr. =vwyy, in utroque MSto pro co legitur
nn i. e. inter illos.
2. Sive: gratioſam præſentiamſuam, Hebr. deD
de cujus vocis ſi gificatione alibi à me dictum eſt.
3. Is menſis Martio noſtro ferè reipondet, confer.
Exod. c. 30. V. 16. n. 47. & Exod. cap. 3 1. verſ.
19. num. 30 it. not. in . n „, loc.
4. Hebr. W, qui menſis Aprili noſtro maximam
partem reſpondet, confer. Exod. dict. c. 3 e. v.
15. num. 51. & Exod. c. 3 1. v. 1 8. num 30. it.
Exod. c. 3 8. v. 26, num. 2 6 atque Numer. c. 9.
V. I. n. I. ac Num. c. Io. v. 11. num. 1 8. vide
S& not, in 'ma n p. loc. ubi hac de re
plura.

Pppr

1040

NUMERORUIM.

CAb. I.

2. Secundum familias ſuas] (Dixit Deus Mofi:) ſupputa numerum uniuscujusque tri-
dbus. Eod. v. 2. Juxtà domos patrum ſuorum] Is, cujus pater eſt de una tribu; mater au-
tem ejus † ex alia tribu, annumerabitur tribui patris ſui. 1 Eod
capita eorum **] Per ſiclos (numerate, ita, ut) dimidium ſicli . pro quolibet capite
(numeretur.) Verſ. 3. Omnis, qzi egreditur in militiam] Narrat (hic Scriptura)

quòd non egrediatur in militiam is, qui minor eſt viginti (annis.) Verſ. 4. Ee vobis-

cum erunt]
jusque tribus.

vem, 7. quæ in cœtu (emergit.) Verſ. 17.
Eod. verſ. 17. Qui nuncupati erant] Ei (videlicèt Moſi à Deo) hie

Verſ. 18. Et recenſiti fuerunt ſecundum familias ſüzs] (Nimirùm)

cipes iſtos.
er nomina. 8.

Càùm recenfueritis illos (HHraeëlitas) erunt vobiseum 6. principes uniuscu-
Verſ. 16. Hiſunt vocati cætu] Qui vocantur ad quamlibet rem gra-

Viros ilos] (Nempè:) duodecim prin-

adduxerunt libros natalium ſuorum & teſtimonia honorifica 9. nativitatis ſuæ, ut u⸗

nusquisque juxtà gen

ealogiam aggregaretur tribui (ſuæ.) Verſ. 49. Verunmmen=
tribum Levi non numerabi] Digna eſt iſta legio 10. regis, 11., ut ſola 12. numere-

—

F Hebr. è DavD WMN), abfunt iſta 4 MSto I.
„ Confer, quæ infrà ad Numer. e. 2 6. v. 2. n. 2.
notata ſunt, it. Naſir, fol. 49. a. & Kidduſchin,
Jol, 69. a. .
x Hebr. y iſtud & ſequentia usque ad:

Nex) hn i. e. omnis qui egreditur, abſunt 4 MSto

1. confer. Bava batra, fol. 109,. 5. it. Bechorot,
Jl. 47. 2. .
5. Hebr. ypa, de quo vide Geneſ. e. 24. V. 22. n.
57. & Exod. cap. 3 8. v. 26. n. 25. ideò autem
Gebat numeratio per ſielos, ne, ſi ipſi homines
immediatè numerentur, plaga ſeu peſtis illos in-
vaderet, ſicuti Davidis ætate contigit, 2. Samuel.
c. 24. ſeriptum igitur eſt Exod. c. 30. v. 12. det
unusquisque expiationem animæ ſuæ Domino
in eorum numeratione; ne ſit in eis plaga & c. vi-
de hic Gur Arjeh fol. 162. coh 3. med. & Iſaac
Abarbenel ad 2. Samuel. dict. cap. 24. it. not. in
oner rS h. loc.
6, Coenfer. infià Numer. c. 7. V. 2. ibique Raſchi
not. num. 17. . .
7. Quæ eſt alicujus momemi ae ponderis, ſic da

Pabum hic interpretor, vel: quæ ſit alicuias
exiſlimaionis ae dignitatis, German. eine Sa⸗

che / ſo Ehre mit ſich fuͤhret i. e. rem, ui an-
nexa etii dignitas, in notis „ e exe e
nitur, ut dent viri è cœtu vocati 739 ord xy
— i. e. conſilium & ordinationem quo-

ad omnia, quæ Gti ſunt neceſaria, confer. 4

not. ad Eſai. c. 48: v. 15 num. 19.
X Hebr. , abeſt iſtud hic ab utroque MSto-

8. Sic in Gur Arjeh fol. 162. col. 4. princ. expli

catur, nempè: Spv & e en ne e
npn N NV & i. e. quoòd Sanctus ille Bene-
nedictus expreſſerit ei Moſi hic eorum (principi-
um) nomina, dum dixit: iſtos accipies, confer.

S& not. in b'pan DW . loc. it, tract. Talmud.

Sanhedrin, fol. 56. 2.
9. Die verba illa on hic interpretor juxtà

notas in hnan m, ubi dictio nom exponi-

tur, quòd ſignificet: Man i. e, honotem, poſ-

ſes etiam vertere: teſtimonia valida ac pro-

bantia.
10. Hebr. '?, nam T7n day zrn i. e. legio

eſt ſervus zegis, vid. Buxtorf. Lex. Chald. ſol.

1I23. quaſi Phalanx regia fuit iſta tribus Leviti-

ca, & ideò digna, quæ ſeparatim numeraretur,

conſer. infrà Numer. c. 3. v. 15. n. 19.
II. Videlicèt: Dei, ſummi regis, nam Levitæ

e ADn ee en i. e. obſervabane cu-

ſtodiam Sanctuarii, uti in Gur Arjeh Fol. 162.
col. 4. med. habetur, quocircà Levitæ cum co-

teris Iiraelitis non numerabantur, confer. & nor.
ðU

in Dinan neu, ubi etiam tract. Talm. Bava
batra, fol. 12 1. ad marginem allegatur, vide
Numer. dict. e. 3. V. 15. n. 19. Z
12. Sive: per ſe, ſeparatim, non ſimul gum cee-
31193

Eod. verſ. 2. Secundum

—
—

—
tr; alla⸗ epon

ſtituetetut dect

illi moretent

tum tselitatun
ſo. NuAuten/
gnifiat h

ſem, cui guis
DTPle,

car hic)junta l

bant ut pfofil

illud (tabernacn
eſcebat nubes ib

caqaſirit (Nempe

nu Divini, 16, V.
talunt in iſto lib
ſut indinatio
ſeceritis) &et

erit incignatio

Kcr Il,

—

telig trihubus, ic
cat.

Contek bic Ixo⸗
Kinfti umer,e,

t. 10. , .. num,:
Conter R. dalom.

Lintii Numer e⸗

Chrop, t, 1 l,.1
perl. 14.

1. Vide Aüher, e1

b loe ut Gor4

tonfer & Nomer,
i. Conſer hie
ALcir;
1fn. a no

d d ell: morted

öfusgue tri.
matetau-
1. Elundn
olidet caite
e Setiptvra)
4. Ei robu.
Pes uniuscu.
lbet tem gte⸗
decim prin.
liDeo) Iie
(Nimirum)
liisſaee, ut u⸗
runamtn.
1n. nunert.
D

19
hogne A.
, prine, apl.
Nb ne
ncus ile Bene⸗
orum (prigcipi⸗
dccipies, conlel.

tlack, Talmud.

Merpretor funtd
0 Dyn eyponi.
honofem, pol.
ſalice e gie.

ie. ege
ler, Chald, foh.

zattibus Leyi.

m numeraretult,
6, dam Leſil?
obleryabant cu⸗
ANiæ cumn (ck.
,contet 10,
c. Tolr. as
legztut, ſilee

Sndl on ..

ul

erit indignatio (Di

CAD. I.

NIMERORUMAM.

1041

tur; alia expoſitio: præviderat Sanctus ille Benedictus, quod futurum eſlet, ut con-
ſtitueretur decretum ſuper omnes, qui numerati erant à nato viginti annos & ultrà,

ut illi morerentur in deſerto, (quocircà) dixit: ne ſint (iſti Levitæ) in ſumma (cœtero-

rum Iraélitarum,) nam illi ſunt mei, quia non errârunt in (peccato) vituli. 13. Verſ.
50. Tu autem praſice Levitas] (Verbum Pe notat) juxtaà Targum: , quod ſi-
gniſicat )* (nempéè: 5Wi. e. principatum (ſeu prafecturam) ſuper aliquam-

rem, cui quis præficitur, veluti (accipitur in illo loco:) P21 i. e. præficiat rex
D1 P i. e. præfectos. 14. Verſ. 5 I. Depenant illud] (Verbum ſignifi-

cat hic) juxtà Targum ejus: [P' i. c. diflolvant, 15. quando (kſraélitæ) venie-
bant, ut proficiſcerentur in deſerto ex profectione una ad aliam, (Levitæ) diſſolvebant
illud (tabernaculum,) ne erectum ſtaret & ferebant illud usque ad locum, ubi qauui-
eſcebat nubes ibique caſtra metabantur idq; erigebant. Eod. v. 3 1. &r extraneus qui at-

cxeſſerit] (Nempè) ad iſtud eorum (Levitarum) miniſterium. Eod. v. 5I. Moriatur] Ma-

nu Divinà. 16. Verſ. 52. lnusquisq; ad vexillum ſuum] Quemadmodùm vexilla ordina-
ta ſunt in iſto libro, (nempè:) tres tribus ad unumquodque vexillum. Verſ. 53. Ne
liat indignatio] Si feceritis juxtà præceptum meum, non erit indignatio; ſi vero non
(feceritis) & extranei 17. neceſterintad iſtud illorum (Levitarum) miniſterium, tunc

Src. 195.

—

vina,) veluti deprehendimus in facto Corachi, nam egrelſla eſt ira-

teris tribubus, id enim dictio: Way hic ſigni-
ſicat. YVM

13. Conter. hic Exod. c. 32. v. 2 6. num. 94. vide

& infrà Numer. c. 3. v. 12, num. 1

7. ac Deuter.
c. 10. V, 8. num. 2 1. & num. 23.

* Confer. R. Salom. ad Exod. c. 29. v. 9, num. 20,

& infrà Numer. cap. 3. v. 7. Sign. * it. not. ad 1.
Chron. c. 11, V. 2 5. & Abarben. ad Eſai. cap. 3.
yerſ. 14.

11., Vide Efther. c. 2. v. 3. ac not. in D'p o

b. loc. ut & Gur Arjeh fl. 162. col. 4. med.
confer. & Numer. c. 3. Verſ. 10, num. 13.

15. Confer. & hic Gur Arjeh dict. ol. 162. col.

4. cireà fin. ac not. in Smon meow b loc.

Numer. c. 4. verſ. I 5F. n. 27. & Exod. c. 2 9. verſ.
36. n. 162. vide & Gur Arjeh ol. 162. col. 4.
circa fin. & not. in nam new h. loc. (Gœter
ruùm verba iſta: M ae i. e. & alienige-
na accedens moriatur, inſculpta fuerunt gladio
aureo, qui Herodis, regis, mandatòô januæ aureæ
parietis argentei, inter porticum & templum
conſtructi, impoſitus fuit, de quo vid. Gorion.
lib. 5. «. 26. pag. 46 I. juxtà diſtinctionem li-
brorum & capitum editionis Gothanæ, in veteri
editione eſt liber 6. c. 5 5. confer. hic tract. Talm.
Maccot, fol. 24. a. Z
17. Extranei hic ſunt, qui non ſunt de tribu Levi,
confer. Levit. c. 2 2. verſ. I1 5. n. 51. & alibi.

16. Id eſt: morte divinitus immittendà, non ho-

minum gladio ſen posnà humana, gonfer. infrà,

Ppopppp

18. Vide infrà Numer, c. I7. V. II. al, cap. 16, .
46.

CA. II.

1042 NuMERORUIM. ”

CAr. I..
Erſ. 2. Sub ignis] Unicuique vexillo erit ſignum, (nimiràùm) mappa 1. co-
lorata ei appenſa erat; color unius (mappæ) non erat ſimilis colori alterius;

(ſed) uniuscujusque (ſgni) color erat idem, qui erat lapidis pretioſi, qui infi⸗
Xxus erat pectorali 2. & hoc modéô cognoſcet unusquisque vexillum ſuum; alia ex-

=

plicatio (verborum iſtorum:) ſub ſignis juxtà domos patrum ſuorum, (nempè:) ſub

ſigno, 3. quod tradiderat eis jacobus, ipſorum pater, quando illum extulerunt ex ⸗
gypto, nam dicitur: * & fecerunt ei filii ejus ita, uti præceperat eis, 4. Jehuda (ſcili-
cèt) ac Iſſaſchar & Zebulon tulerunt illum àâ plaga orientali; Ruben autem ac Sime-
on & Gad à parte meridionali &c. ſicuti habetur in Tanchuma 5. in hac Paraſcha. 6.
Eod. vetſ. 2. Eregione] (Videlicèt ut diſtet) ſpatio unius milliaris, dicitur enim in (li-
bro) oſuæ: enimverò ſpatium erit inter vos & inter illam (arcam) quaſi duorum mil-
lium cubitorum, 7. quantum poterant ire Sabbatho; 8. Moſes autem & Aaron eo-
rumque filii ac Levitæ propè illud (tabernaculum) caſtrametabantur. Verſ. 3. Ad
orientem] Anterior pars dicitur p; quænam veròô illa eſt? (videlicèt) plaga ori-

entalis; occidens autem dicitur Hπ i. e. poſterior pars. 2. Verſ. 9. Primo loco

preficiſtentur] Quando videbant (Iraélitæ) nubem 10. ſeſe elevantem, (tunc) ſacer-
dotes clangebant buccinis & primo loco caſtra jehudæ profiſcebantur & quando
ibant, eodem illi modo ibant, quò erant caſtrametati, (nimirùm) Levitæ & plauſtra in
medio, 11. vexillum jehudæ in parte (ſive plaga) orientali, vexillum Rubenis in par-

blioth. Rabbin. 2c . α , & Battoloecc.
Sive: ſectione, Hebr. “, quo nomine inter-
dum etiam vocatur verſus aliquis ſive textus Bi-
blicus.

1. Hebr. o i. e. mamtile ſeu linteum, haſtili afii
xum, quod furmis præfertur, lu læi nonulares 6.
vertunt: Ein Banier mit einem Seidenen

Tuch/ conter, not. ad librum Prec. jud. part. 2.
p. 9:. b. princ. ac not. in 'pan ino b. loc. 7.
it. Buxtorf. Lex. Chald., ſol. 1239. ut & not. ad
Eſai. cap. 3. V. 2 2. num. 60. . J
2. Vide hic præ aliis P. Fag. in not. ad Paraphr.

ad Paraphr. Chald. ac Junii & Tremellii not. h.
loc. it. Gur Arieh ol. 162. col. 4. fin. ac mot.
in 'nes mov b. loc. ubi etiam Bemidbar rab-

Mð

Chald. h. loc. be ad marginem allegatur. “””M
3. Confer. quæ ad Geneſ. c. 50. V. 12, n. 1 9. nota- 8. Ejusmodi ſpatium bis mille cubitorum ſive pas-
ta ſunt. ſuum Judæis na inn Gicitur.

* Hebr. nNav' iſtud é6 ſequentia, usque ad: T1
i., e. Jehuda &c. abſunt à MSto zZ.
4. Vide Geneſ. dict. c. 5o. V. 11. confer. & not.
in npon no bp. loc.—

I: med. ôM
10. Confer. etiam hic Gur Arieh ol. 16 3. col
fin. ac not. in nom Mmow h. Joc.

7

7. Sic vocatur Medraich ſive Commentarius va- 11. Contfer. hic quoque not, in Smam nee

Aus in Pentateuchum Moſis, confer. Butort. Bi-lec.

Vide Toſuæ c. 3. v. 4, confer. hic P. Fagii not:

9. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh fol. 163. col.

—,—
menidionalb

mnli atte. Ve

l. 12. Bod,7

Poltilvenhe)

nes unumguod

tm. Eod erl
i.c. ad locum ſ.
ieeplagalatefi
cunque etende
4 m] (Iliud:

. Prope eunm⸗

Etli.
nonmi
(bie)ge
ad indicandum,
ptutaperinde,

Mbn] (ndie

1. Nempe: pol⸗

lum Rubenis, its
In medio caltrort

ir, vide Gut à

dot. in dhn m
chim, fol. 61.:
ſl. 9ſ , 6.
13, Confer qur a7

140, DOtatà funt

14, bum. 61,&
um 13.
3 Hebr. Dwonn n
vrnie, ilg igle
legioren lenſu
nus.
„1¹ Kebr. M, in u
Wyie k.igle,

eue cohatet

CAL. .

Ppa 1. cO.
Ni alterins;
dluiind⸗
m; Alia e.
empe.) ſub
erunt ex ⸗
thucaſleill.

emn ac dime. .

Paraſcha. 6,

enicn in (l.

luorum mil.
Aaron eo-
Verl⸗3. k
)plega oi.
hriyo e
ſaneſlrer

& gendo

Apl lauſtta in

benis inpat⸗

l

die . Fagine

uneli no, .

. tn 6
unlſeſes.

In. ðU
l. 163,00,

l 163 ol ,

Baitollc.
Onomine inle.
ſye textus Bi-

CAP.1Il1. IMERORIM, 1043

te meridionali, Vexiſlum Ephraim in parte occidentali & vexillum Dan in Septentrio-
nali parte. Verſ. 17. Et prefitiſceatur tabernaculum teſßtimonii] Poſt duo iſta vexil-

la. 12. Eod. verſ 17. Sicati eaftra metzbauntur, im & profciſeentur] Sicuti (Gam) ex-

poſui, (nempè) profectiones eorum (Iſraelitarum) erunt, uti illorum caſtrametatio-

nes, unumquodque vexillum ambulabat, ad partem ſreplgam mundi) ſibi præfini-

tam. Eod. verſ. 17. Ad manum ſaam] (Verba iſta: —

Pſignificant: P
i. e. ad locum ſuum, 13. nec dictio à ſeniu ſuo literali recedit, *) u Oe

1. e. plaga lateris ejus vocatur: ** 1) l ie, ad manum ejus, quæ cohæret ei, quo-

cunque extenderit manum ſuam, en ſon aiſe, linguâ vernaculà. Verſ. 20. Erjux-

14 eum. (Iſtud: y) hic figniſicat) arta fargam ejus: Mv F n 1. 6. &

propc eum-

CAP. III.

Erl. 1. ne en generationei 1. Aaronis & Maße] Atqui illa (Seriptur ie)
non meminit, niſi filiorum Aaronis; (non verò Moſis;) nominantur autem
(hic) generationes Moſis, quoniam ipſe illos (Kili ios Aaronis) docuit legem,
a indicandum, quòd, quisquis docet filium proximi ſui legem, is reputetur à Scri-

ptura perinde, ac ſi pater ejus ſit. 2. Eod. verſ. I. In die, qua locutus eſt Dominus ad

nchn] (In die illo) factæ junt iſz generationes ejus (Moſis,) quoniam ipſe docue-

PpppPP5 ”M Aar

12. Nempe: poſt vexillum ſehudæ & poſt vexil- nachot, ol. 9 6. 2. M
lum Rubenis, ita, ut tabernaculum teſtimonii 1 lia hic exprimo: de e abſunt ine Gal-
in medio caſtrorum Iſraeliticorum proficiſcere. Iica hic ab utroque MSto, confer. Raſchi not: ad
tur, vide Gur Arich fol. 16 3. col. 2, princ. e „ Samuel. c. 14. v. 32. n. 13. ubi plura de iſta
not. in b'non rD h. loe. it. tract. Talm. Seva- Voce Gallica.
chim, fol. 61. 2. & l. 116. 6. it. Menachor, I. Hebr. Hin, quo nomine nonnulli intelligi
Jol. 9 5. a. 5. volunt res geſtas & quæ acciderunt Moſi & Aa-
13. Confer. quæ ad Deuteron. cap. 12. verl. 40. d. toni, hinc etiam Junius ac Tremellius locum i=
240. notata ſunt, it. not. ad Hiob. cap. 1. v. ſtum ſic verterunt: hæc autem ſunt generatio-
14. num. 51, & not. ad 1. Chronitc. 27* V. 29. num Aaronis & Moſis, vide not. ibideinnac P2
num. 13. Fag. ad Paraphr. Chbald. h. loc, confer. G n. .

2½ Hebr. ynwpn- T, in MSto z. pro eo legitur: p. verſ. 1. it. tract. Talm. Sanhegein, ſol 19. .

vpni. e. illa ipſa eſt, ſcil., manus, ut juxtà illam & S
evachim, fol. 13, a.
lecionem ſenſus ſit: nec dicdio eſt ipſa ma 1ol. 13
XX Hebr. , in utroque MSto pro eo legitur:
„ , i. c. ipſa. ut ſecundum idam lectionem ſir 1 ris noſtii explicatio adducitur, vide etiam Gar
ſenſus: plaga lateris ejus ipſa eſt ad manum e Arjeh ol. 163. col. 2. prinç. S& . 3., . Verf.

ius, duæ cOhæret &c. cOnfer. hic tract, Talm. Me- 1.

2. Vel: ac ſi ipſum genuerit, conſer. hic præ aliis
p. Fagius ad Paraphr. Chald, ubi Commentato-

10444 — XAüNMERCREUME.—
rat 53. illos (filios Aaronis) id, quod ipſe didicerat ex ore Majeſtatis Divinæ. * Verſ.
6. Et miniſtrent ei] Quodnam verò eſt iſtud miniſterium? (nimirùm id, quod mox

ſequitur:) & obſervent obſervationem ejus, 4. quoniam cuſtodia Sanctuarii ei (tri-
bui Levi) incumbebat, ne quis extraneus accederet, veluti dicitur: tu & filii tui'& do-

mus patris tui portabitis iniquitatem Sanctuarii, 5. Levitæ autem iſti illis (filiis Aa-

ronis) opitulabantur & hoc eſt (illorum) miniſterium. Verſ. 7. Et obſervent obſerva-

tionem ejus] Omne officium, cui aliquis præficitur eique injunctum eſt, ut iſtud ob-
eat, vocatur NPDi. e. obſervatio (ſeu cuſtodia) in tota Scriptura, ut & in lingu4
Miſchnæ, veluti dicitur de Bightan & Theres: 6, nonne obſervatio mea 7. & obſer-
vatio tua ſunt eadem? ſimili modo (accipitur dictio:) Dνâ i, e. obſervationes

Sacerdotii ae cultus Levitici. Verſ. 8. Et obſervationem filiorum Iſrazlis Nam

omnes (filii Ifraëlis) obſtricti erant ad res neceſſarias Sanctuarii (obeundas;) ſed
quoniam Levitæ illorum locum intrabant, ita, ut ipſi (Levitæ) eorum vice fungeren-
tur, 8. idcircòô accipiebant iſti (Levitæ) decimas ab illis loco mercedis ſuæ, dicitur
enim: quia iſta eſt merces veſtra'pro miniſterio veſtro. 92. Verſ 9. Hidatiſunt ei]

In auxilium. 10. Eod. verſ. 9. E ſiliis IGrazëlis] (Iſtud &âb hic accipitur) pro:
Ai. e. & medio filiorum Iſraëlis, ac ſi diceret: de omni reliquo cœtu ſeparati

ſint eam in rem (Levitæ) decretô Dei ipſeque dedit illos ei, I1. nam dicitur: &
dabo Levitas dono &c. 12. Verſ. 10. Aaronem autem & ſilios ejus præficies] (Ver-

bum PN) hic) notat H1 P i. e. Præfectutam; 13, non verò ſignificat i. e.

nu⸗

3. Senius eſt: quoniam Moles docuerat filios Aa-
ronis legem, ideo generationes iſtz ad Molſen
referuntur, quaſi ipſe illorum eſſet parens, vide
num. antec. 1. & 2, it, not. in nan n h.
loc.
* Hebr. rnayi. e. potentia, fortitudo, 4 Rabbi⸗
nis & Cabbaliſtis refertur iſtud inter Epitheta
Dei, vid. Buxt. Lexic. Chald. fol. 3 85. in utro-
que MSto poſt vocem a addits ſunt iſta:
wra PANX 19 9) i. e, Verſ. 4, In conſpectu
Aaronis Ji. e. Eo vivente.

4. Uri veriu ſequ. 7. , cap. habetur, ubi vide præ

aliis P. Fagii not, ad Paraphr. Chalq.
5. Vide inira Numer. cap. 19. v. I1. confer. hic

Gur rjeh fol. 16 3, col. 2, med. & not. in *

nen b. loc.
Hebr. Mah, confer, quæ ſuprà ad Numer. cap. 1
„. 50. Sign. notata ſunt. “
g. De quibus vide Eſther. cap. 2, verſ. 2 1.
. Id eſt: officium, munus meum, erant enim
duo iſti cuſtodes regis, uti habetur Eſther. loc,

alleg.
9. Vel: illorum, nempè Iſraëlitarum, eſſent vica-

rii eorumque locum iatratent, ſic rurev“ hig

interpretor. .
9. Prout infrà Numer. c. 1 8. verſ, 3 I. habetur.
10. Nempés: b's ray aN DeN HMay i.
e. miniſterii ſacri, non vero miniſterii profani, u-
ti in notis bnan E * 6. loc. habetur, nempè, ut in

miniſterio ſeu cultu ſacro Aaroni ejusque filiis
opitularentur, non autem aliis in rebus extrà

cultum ſacrum.
11. Videlicèt: Aaroni
hic eſt ſermo.
12. Prout infrà Numer. c. g. v. 19, habetur, con-
fer. Gur Arjeh fol. 1633. col. 2. med. & not. in
Hi D'h, loc. vide & Numer. dict. e. 8. v.
7. n. 29.
13. Græc. irioο, inſpectionem, R. Salome

ad Pſalm. 109. v. 8. M?â exponit: mvi, e.

magnitudinem ſiyve dignitatem ejus, Gallicè:
prO⸗

r.

sjusque filiis, de quibus

9

“ CA.II.

autnerumn. 4,
nemn ſanguinize
Gita ſunt ſacerdot
lecgidi digoos in
Umtneum? (nen
nccepi Pto lli
gebebat petagi;

ie) prolini 6
d, 17. clecliſun

gumaliguiz egre
dobletrandum
la tibus beritic⸗
1at axor) exi in
pepereet xorl⸗

mabus, nam dum

ptuaginta, dempe
Er oeenin I
eul eorum (eri

——
Poyoſte confet, io
1e Gur Aſeh folel
14. den: numeratiot
goikieatione didio
26,erl. b4. 52
1). Nenpe: ſactum
Mon, (onſer gu
0, 10. nOtala ſam,
Nel. c. 15, V. 31.
l 3. 2 it /ol)
16, Conlet, inkts Nutr
30, . 9,d,4
17, Hd ek: qui non⸗
ſuyn Numc, l.p.
cn. en iei
„ Hebt, an ie,
kaiin atque intans
ifltz in, ut inte
i, is pocari geb
koner, inkti 7,40,
dn drr , ſge.
Dtachin, ſo) 19
in ſol .s.
)) Nimn mribs Ley⸗

—

verſ.
luod mor
tliei ti.
tui d.

(Tlis Aa.

Nr olſert.

tiſtad ob.
in lingus
Kobler⸗

etrationes

Nan

s) ſed
fungeren⸗

CAD. NI.

e, dicitur

iſante
ur) pro:
ͦſepatati
lcitur: &
1) (Ver⸗
E le.
nu.⸗

—

ellent vicar

in

habetur
WNNNI.

—

iirofani

mnem et in

eusque flis
jebus etts

legiu

betun, con⸗
d. & not In
dict. t. . ſ.

R. Salone
E

—

CA. IIl. NIMERORIIM. 104

numerum. 14. Eod. v. 10. &r cuftodiant Sacerdotium ſuum] (Videlicèt) receptio-

nem ſanguinis ejusque ſparſionem, ut & ſuffitum atque miniſteria (cœtera,) quæ tra-
dita ſunt facerdotibus. Verſ. 12. Er ecce ego accepi] Et ego undenam eos (Levitas)
reddidi dignos inter filios Iſraëlis, ut illos Iſraëlitæ mercede conducerent ad miniſteri-
um meum? (nempé:) propter primogenitos reddidi illos (Levitas) dignos eosque,
accepi pro illis (primogenitis,) miniſterium 15. quippe per primogenitos
debebat peragi; ſed poſtquàm illi peccaverant 16., in vituli (adoratione,,
ideè) profani evaſerunt; Levitæ autem, qui non inſervierant cultui idololatri-
co, 17. electi ſunt illorum loco. Verſ. 1 5. Ab eo, qui nuius menſis eſt & ultra] Poſt-
quàm ali quis egreſſus eſt ẽ numero 18. abortivorum, is numeratur, ut vocetur cuſtos
ad obſervandum ſanctuarium, 19. dixit R. Jchuda, filius R. Schallum: ſolita erat il-
la tribus (Levitica) numerari jam inde ab utero materno, dicitur enim: quam pepere-
rat (uxor) Levi in Egypto, 20. ſtatim (enim) atque illa intravit* oſtium 5Ægypti 21.
pepererat (uxor Levi) illam (Jochebedem) eaque connumerata fuit ſeptuaginta ani-
mabus, nam dum ſumma eorum (filiorum Jjacobi) numeras, non reperies eos, niſi ſe-
ptuaginta, dempt unéô; ipſa autem (ochebed) complevit numerum. 22. Verſ. 16.
Ex ore Domini] Dixerat Moſes coràm Domino: quomodo ego ingrediar † taberna-
cula eorum (Levitarum,) ut ſciam numerum infantum eorum? reſpondit ei Sanctus
ille

legio regis (ſlummi i. e. Dei,) quo factum eſt, ut
etiam Levitarum infantes unius men fis numera-
rentur cuſtodes ad obfervandum fanctusrium,
nam 79 y ann i. e. in multitudine
populi honor regis conſiſtit (Proverb. c. 14. v.
2 8.) ſic in Gur Afjeh fol. 16 3. col. 2, med. con-
fer. & ſuprà Num. cap. I. verſ. 49. num, 10. &
num. 11.

provoſte, confer. ſupra Numer. c. I. v. 50. n. 14.
ac Gur Arjeh fol. 16 3. col. 2. med.
14. Seu: numerationem, nam interdum in hac ſi
ghificatione dictio mp accipitur, uti Numer.
c, 2 6, Verf. 64. & alibi.
15. Nempé: ſacrum ſeu cuhus Divinus, Hebr.
ATIaya, confer. quæ paulo antè verſ. 9. b. cap.
n. 10. notata ſunt, confer. & Raſchi not. ad Ge-

neſ. c. 2 5. v. 3 I. n. 166, it. Bechorot, fol. 2. a.
& fol. 3. a. it. ſOl. 5. a. & fol. 47. a.
26. Conkfer. infrà Numer. cap. 8. Verſ. 7. n. 29. &
n: 30, G& v. 9. D. 41.
17. Id eſt: qui non adoraverant vitulum, conkfer.
ſuprà Num. c. I. v. 49. n. 1 3. & infrà verſ. 39.
b. cap. n. 43. vide & Num. c. g. v. 9. n. 41.
18. Hebr. 702n i. e. & regula ſive ſumma, id eſt:
ſtatim atque infans ex ufero materno egreſſus eſt
vivus, ita;, ut inter abortivos non ſit numeran-
dus, is vocari debet ad cuſtodiam Sanckuarii,
ronfer. infrà v. 40. h. csp. num. 47. & not. in
par PD h. loc. it. Bechorot, fol. 49. a. &
Erachin, fol, 1 g. b.
39. Nam tribus Levitica fuit 7 ν rh . e.

20. Vide inftà Numer. c. 26, v. 59. ibique not.
num. 86.
* Ita hic verto: rDeis y, in MStO 2,: legitur?
hD, res eadem eſt.
21. Hebr. ien irea, ſic b, loc. habetur, in-
fra Num. c. 26. verſ.: 59. in notis Raſchi legitur:
A r i. e., infrà murum, confer. Geneſ-
cap. 46, v. 27. num. 2 3, & Exod. cap. 2. verſ. I⸗
n. 6, in MSto 1I. pro eo habetur: emvn V
i. e. in terram Æ gypti.
22. Vide Numer. dict. c. 26. v. 59. numm, 87. con-
fer. & Exod. e. 2. V. 1. mnum. 6.

† Hebr. Danx, in utroque MSto poſteà additur:

Sn ra j. e, in illorum omnium domus (

in tabernac ula &c.)

1046

CAb. III.

ille Benedicétus: fac tu id, quod tui eſt muneris & ego faciam, quod meum eſt, abi-

bat (ergò) Moſes & ſtabat ad oſtium tabernaculi atque Majeſtas Divina ei occurrebat
ac filia vocis 23. egrediebatur & tentorio, dicens: tot ac tot infantes ſunt in tentorio
iſto, quocircà (hic) dicitur: ex ore Domini. 24. Verſ. 2 I. De Gerſon Guit) ſamilia

Libni] Ac ſi diceret (Scriptura:) Gerſoni fuerunt numeratæ (familiæ duæ, nempè:)
Libnitica & Schimhitica, ex illis numerati fuerunt tot ac tot. 25. Verſ. 2 5. TZento-

rium *] i. e. Aulæa inferiora. 26. Eod.

(Confecta ex pilis) caprarum, præparata in
mentum] i. e. Pelles arietum & taxorum.

tegumentum. 27. Eod. verſ. 25. Tegu-
Eod. verſ. 2 5. Et operimentum oftii] i. e.

Velum. 28. Verl. 26. Et funes tejus] (Nempè:) tentorii & operimenti; non verò
atrii. 29. Verſ. 29. Familiæ filiorum Kahat caſtrametbuntur meridiem versus] Qui⸗

bus proximum erat vexillum Rubenitarum
tabantur, 30. væ immprobo & væ vicino ej

Dathan atque Abiram, ut & ducemti ac quinquaginta viri cum Coracho ejusque aſſe-

‚qui (itidem) meridiem versùs caſtrame-
us! 31. quocircà puniti fuerunt ex illis †

clis, quos illli ſecùm traxerant in ſeditione ſua. 32. Verſ. 3 I. &t tegumentum] (Arn

hic) eſt RO i. e. velum, quod etiam vocatur: DDN O i. e. velum tegumen-

ti. 33. Verlſ. 3 2. Etprinceps principum Levitarum] (Hic) erat illis omnibus præpo-
ſitus; 34. ſed ſuper quodnam præfectura ejus erat conſtituta? (nimirùm) præfectura
eorum, qui obſervant cuſtodiam, per ipſum (expediebatur,) hæc præfectura fuit ſuper

Alos omnes. Verlſ. 38. Meſes & Aaron ejus Jue fti] Propè iſtos (erat) vexillum ca-
H ſtro-

23. Hebr. 7W a, echo, quo nomine hic intelli-

gitur oraculum Divinum, confer. præter alios

multos Buxtorf. Lex. Talm./ol. 320. ubi de fi.
lia vocis lura.

2 4. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh Jol .16 3. col. .
4

2. Circa fin.
zꝛ 5. Vide & hic Gur Arſeh dict. Jol. 163. Col. 2.
Gn. ac not in ha N̈ h. loc.

* Hebr. Tawne hoc & ſequentia, usque ad: novep

an i. e, familiæ Kahatitarum, abfſunt hie
ab utroque MSto; addita autem ſunt in MSto;
poſt: a i., e. in ſeditione ſua, quæ verſu
29. habentur; abſunt autem omdino 4 MSto 1.
26. Idem lentit & P. Fagius in not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. confer. & not. in eRA DeH
b. o.
27. Conkfer. bic Gur Arjeh ol. 16 3. col. 2. ſin. &
col. 3⸗ princ. ite not. in p- , h. loc.
tract. Talm. Sevachim, of:. 59. b.

2 ⁸. Quod erat an n i. e. ſepimentum

14. In Targum hic habetur: &ορνâ,, de quo vi-

&α Gur Arjeh fol. 163. col. 3. princ.
29. Scilicèt: funes, nam filii Merari dSνα e

in notis 'nan nov h. loc habetur.
infrà Numer. c. 16. v. I. num. 13.
Numer. dict. éap. 16. v. 1. num. 14. a0 not, ad

b, med. it. Gur Arjeh fol. 16 3. col. 3. princ.
† Hebr. emn, in MSto z. pro eo legitur:
i. e. cum illis.
32. De qua vide infrà Numer.
not. in pan mo loc.

Talm. Chagiga ol. 26. a.

ſeu paties ſeparans vel diſinguens, uti in

de P. Fag. in nat. ad Paraphr. Chald, . loc.

verſ. 2 5. Et operimentum] i. e. Aulza,

TEPpe TO in notis h. loc. habetur, confer.
aun à CeN i, e. portabant funes arrii, uti

librum Prec. Jud. part. 1. p. 6. . med. & p. 104.
c. 16. confer. & hic

3 3, Prout Exod. cap. 3 5. V. 12. & Exod. e. 39. v.
34 habetur, confer. & cap. fequ. 4. Vv. 5. & tra ct.

130. Proüt habetur cap. antec. 2. v. 10. confer. &E

P3 1. Confer. inftà v. 3 8. b cap. num. 35. vide &

.

nutjul

AnI.

—.—
Ctorum ſehude
Vinæ opetah 4
dulegs ator in
Gucentiprincipe
loſcribe. 3.
per (vommen) 4⸗

. fumm. 40, Eod

tione) Ceprehen
Lepties muille &

e ac ducenti, f.

(Seriptura itar
X ducenti prim
Rabbini noſtti

geniti fuerunt a
Vell g0. Neme

n
3. Vel: bene uſt
ferricinnsejus!
b. cap. 31. h
* Hebt. r i
additur: Den
fol 11,.5. & Tan
46, Vie blalm. 60.

(iiam Bemidbar
Ad matginemb
1, 19, V. I9, num
31. Vige 1. Daali-
ſchinot,

39. Droit ucieee,

N Nempeho. moc
clrur,
40. Conter. hie G
fn Kmllat Tal
Onn wdb n
41. Qui plures ſan

(ckum numerume

hum. ſd.
I Utroque MSto
W NN

CALII.
—
m eſt, abi⸗
Cccurrebat
in tentorio
) ſanii
enempe.)
2. Tento⸗
te Aulæa.
4f. Tge.
1 i i,e,

non verò

ru] Qui.
8 calttame.
nt ex ilis⸗
lugue alſe.
)Odon

mntegumel .
bus Prepo

)pretedun
la it ſoper

Kto.
betur, (Obket.

—

ne.

ii e
unes atlii, uͤd

etur.

10. conlet,

. .
m. I e dide &
.14,40 00t ,40

Lel 1

ol. 1. Prine,

legitut: 0

conler & bie

,Lrod,e. 39,1

e, beglo i
b. loe⸗

exillum ca.

CAp. III.

NHMERORUM.

7047

ſtrorum jehudæ & qui juxta illos caſtcametabantur, (erant) Iiſſaſchar & Zebulon, bo-

num juſto! bonum vicino ejus!

3 . quoniam illi fuerunt vicint Molis, qui legi Di-
vinæ operam dabat, (ideò etiam ipſi) facti ſunt eximii * in lege, nam dicitur:
legislator meus, 36. & de Aliis Jiſſaſchar fuerunt ſcientes intelligentiam &c.

. 5

ducenti principes 3 8. Synedriorum; de Zebulone (autem fuerunt) convocantes ſty⸗
lo ſeribæ. 39. Verſ, 39. Ques numeraverat Moſes & Aaron] Puncta ſunt poſita ſu-

per (nomen) Aaronis, * ad indicandum,
rum. 40. Eod. verſ. 3 9. Eiginti duo millia] Atqui in particulari (eorum con

quoòd ipſe non tuerit ſub numero Levita⸗
putas

tione) deprehendis trecentos, qui abundant, 41. filii (n imirum) Gerſoni 5 (fuerunt)

ſepties mille & quingenti; filii Kahath oties mille & ſexcenhti; filii Merari ſexies mil=

le ac ducenti, † ac cur non illos 42., und

ſummàâ ſimuùl cum cœteris * com prechendit

(Scriptura,) ita, ut ipſi redimant primogenitos 4¾. necopus habeant ſeptuaginta tres
ac ducenti primogeniti, 44. qui ſuprà numerum ſunt, redemptienis pretio? dicunt
Rabbini noſtri in (tractatn Talmudico: Bechorot, 45. iſti trecenti Levitæ primo-

geniti fuerunt ac ſatis illis fuit, quod ſei pſos egemerint
Verſ. 40. Namera **omnem primogenitum maſoulum ab

, gaai Malks eſz menſe & ale
ra]

3 5. Vel: benè juſto, benè vicino ejus fetix juſtus,
Cfehx vicinus ejus! Confer, quæ ſuptà ad verſ. 29.
h. cap. n. 2 I. notara ſunt.
* Hebr. . %6% i. e., magni, in MSte z. poſteàᷣ
additur: W'a) i, e. sc boni, confer. Erachin,
fol. 11. 5. & Tamid, ol. 26. .
36. Vide Pſalm. 60. v. 9: S& Pſalm. 108. v. .
37, Uti I. Paralip. c. 12. v. 32. habetur, confer.
etiam Bemidbar rabba, prout in inen re
ad marginem . loc. allegatur, it. infià Numer.
3 8§. Vide I. Paralip. dict. «., 12. v. 32. ibique Ra-
ſchi not. . J
39. Prout Judic. e. 5. V. 14. haberur.

XX Nempè hoz modo: ue) ratio ejus hic addu-
citur,

40. Confer. hic Gur Arjeh fol. 163. col. 3. circz
fin. & tractat. Talm. Bechorot, Jol. 4. prout in!

D- NRD ad marginem h, loc. allegatur.

41. Qui plures ſunt, quàm 22000. vel: qui di-

Gtum numerum excedunt, confer. v. 46. h. cap.
num. 5o0. . O”LM
1† In utroque MSto hic additur: e* ie e

† 2. Nempè: trecentes illos, qui nümerum 21000.
exeedunt ec ſub dicta ſumma comprehendun“
Flebr. u —y, in MSto z. hic ad ditur peaz
Ainn i, e, redamptionibus primogenitorum.
432 Nam primogeniti filiorum Iitaelis per-Levitas
fuere redempti, uti verſu 4. 1. h. cap. habetur, ra-
tionem vide ſuprà verfu 12. h. cap D. I W
4 4. De quibus infeà verſu 43. . cap.
4 5.: Hebr. —na, etſt is liber quartus partis
quintæ operis Talmadici, tractans de jure pri-
mogenitorum; veperitur autem locus, hic addu-
ctus, in Bechorot, ol. 5. a, uti in d r
h. loc: ad marginem allegatur.
46. Liberaverint, quaſi abruperint, Hebhr. ne.
Pprout hic in notis Raſchi habetur, confer. in ſi-
mili caſu ejusdem not. ad Esdræ c. 2. v. 64. it.
not. in pas mov p. 09-006.
X Hebr. 19, iſtud & ſequentia, usque ad: O&d
— n i. e. & pecora (Leyitarum) abfunt hic
ab utroque MSto, reperiuntur autem in MStO

„
1

—JSZ

r e U.ν 7R. i, e, ecce 22300.

3. polita in fine verſus 20, cap, ſeg. 4, ubi vid
not. Sign.x 4 ab

Q q

104 8

NIIMERORIIM.

tra] (Nempè,) ex quo is egreſſus eſt èregula dubii abortivorum. 77. Verl. 45. &t5,)=-

cora Levinum &c.] Pecora Levitarum non redemerunt primogenita pecorum mun-

dorum Iſraelitarum;

ſed ſoluùm primogenita aſinorum eorum 48. & ovis una † filii

Levi redimebat multa primogenita aſinorum Iſraëlitarum, (id, quod inde) cognoſces,

quia ecee numeravit (Moſes) eos, qui inter

meravit ea, quæ inter pecora abundabant.

homines abundabant: 49, non verò nu-

Verſ. 46. Et (quoad) redimendos tres & c.]

i. e. Et (quoad) primogenitos, qui inter vos“ opus habent redemptione, (videlicèt)
illi ſeptuaginta tres ac ducenti, qui redundant inter cos & refidui 50. ſunt ſuprà Le-
vitas, de iſtis accipies quinque ſiclos in ſingula capita, ſic facta fuit vendirio Joſephi vi-

ginti argenteis, 51.

prà redemptos Levitarum] i. e. Supra eos,
Mille trecentos ac ſexagint quinque] Hæc fuit ſumma computationis.

Verſ. 50.

qui erat primogenitus Rachelis. Verſ. 49. Qui redundabant ſu-

quos Levitæ corporibus ſuis redimebant.

47. Quinque ſicli in Gingula) capita] (Nempé:) in ducentos primogenitos (computa-
bantur) mille ficli & in ſeptuaginta primogenitos trecenti ac quinquaginta; in tres

verò primogenitos quindecim ſicli, dixerat (Moſes:) quomodo faciam? primogeni-

tus, cui dixero: da quinque ficlos, reſpondebit mihi: ego ſum ex illis, qui redempti

ſunt per Levitas,

ecquid (igitur) fecit? attulit vicies bis mille ſchedulas 52. eisque,

inſcripſit: 12i. e. filius Levi, & ducentis ac ſeptuaginta tribus ſchedulis inſcripſit:
Dbpu Ti. e. quinque ſicli, (dein) miſcuit illas easque arculæ indidit ac dixit: ve-

nite & auferte ſchedulas veſtras 53. juxtà ſortem. 54,

47. I4 eſt: ex quo non dubitatur de illo, an is
comprehendi debeat ſub numerò abortivorum .
ſed certò conſiat, illum non eſſe abortivum, con-

fer. quæ ſuprà ad verſ. 15. hp. cap. n. 1 8. notata

ſunt, it. tract. Talm. Bechorot, ol. 4. 5.

48. Nempè: Iſraclitarum, confer. Exod. c. 34. 51.

yerſ. 20. & Gur Arjeh ol. 16 3. col. 3. & ſequ.
it. nor. in d . loc.
† Hebr. X ) iſta & ſequentia, usque ad:
Xνν νi. e, Ifraélitatum, abſunt 4 MSto I.

49. Vel: qui plures erant, de quibus agitur verſu
ſeq. 46. . cap. confer. & hic GurA: jeh fol. n6 3-1

col. 4. & fol. 164. col. 1. it. not. in wO ,
B. loc. & Bechorot, Fol. 4. a. -FꝙF.
à riebr. aa, in utroque MSto pro eo legitur:

rda i. e. argento, ſenſus juxtaà hanc lectionem

50. Vel: ſupervacui aut plures ſunt, qui nume-
rum Levitarum excedunt & ſuprà numerum Le-
vitarum ſunt, id enim dictio er, quæ hic
habetur, notat, confer. verſ. 39. h. cap. n. 41. &
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
Uri Genef. c. 37. v. 2 8. habetur, confer. not.
in -r me b. loc. it. tract. Talm. Sanhe-
drin, fol. 17. a.
52. Hebr. pony in MSto I, pro eo legitur: Pobm

i. e. fruſta, confer, quæ infrà ad Numer. cap.
irur ſocls ant
E ſol. 164. c.

11. verſ. 26., num. 116. notsta ſunt, it. num.

ſequ, 5 3⸗
53. Hebr. n, in MSto 1. etiam hic pro eo

legitur: Dnvpbo i, e. fruſta veſtra.
„4. Confer. hie not. in 'a MeE) ubi tractat.

Talmud. Sanhedrin, fol. 17. a. in margine al-

eh: qui opus nabent redemptione argenti,

legatun

CAP. II.

Verr.

CANW.
—

Prl. 1.
tiumo
quinqu
eſt toboris nine
quinquaginta an
um] i. e. Co
brumn atque alt⸗

flie.] Iufetan

tut nec opis hal

Auaydh moyencl

naclite) quoc ca
Macſilpelai]
Lpunentan (
habens rerbid
ge Nfmtinel jn

2d quodcunque!

Acerte 9, patſe
tande 10, eigu

—
1, Conler. bie Gur
eurhie ſolbm im

11, Vel d roburel

ca.. ſ. eitt fin.
Rer. ad pert .
Telm. Chulin fo
3. Non mim per dr

Vie infii 7,29
10, 5. 17. 0,22.
) Conſen Numer,
Num. : 3.
l. Contet, hie Gur
not in er
hige Lxod. ſab.

NUMERORIM.

CANII.

— R
45. ,e .

fum mun-

CAP. IV.

Una † fli
ognolee Erſ. 2. Tolle ſummam] i. e. Numera ex illis eos, qui apti ſunt 1. ad miniſte-
nſetnu rium oneris (ferendi,) atque hi (ſint) à nato triginta annos usque ad natum-
nene. quinquaginta annos, nam qui minor eſt triginta annis, is nondum perfecti
Giceliee) eſt roboris, hinc dicunt: natus triginta annos robuſtus eſt; z. qui verò major eſt
lprile. quinquaginta annis, ejus vires ab illo tempore deficiunt. Verſ. 4. Sanlttum Sancta-
leptii. rum] i. e. Quod omnium ſanctiſſimum eſt, (videlicèt:) arca & menſa ac candela-
bantſe brum atque altaria & velum ac vaſa miniſterii. 3. Verſ. 5. Er veniat Aaron ejusque
dinebam. lii &c.] Inferant unumquodque vas in thecam ſuam, 4. quæ ei in hoc textu explica-
nin ven tur nec opus habebunt Levitæ, filii Kahath, 5. niſi ut (vaſa iſta) ferant. Eod. vetſ.
ompute AQuando movenda ſunt caſtra] Quando nubes ſeſe removebat, (tunc) intelligebant (lſ-
us in raéelitæ,) quòd caſtra eſſent movenda. ⁶. Verſ. 7. Scutulas & acerras atqué ſeutel-
timogeni. arac ſeopalas] Jam anteà expoſui (vaſa iſta) in opere tabernaculi. 7. Eod. verſ. 7.
i tedempti Tegumentum] (Dictio D hic notat:) O Ni. e. operimentum, ſignificationem

eeen habens verbi On, (ſic accipitur in illo loco:) quibus O) i. e. obtegetur. 8. Verſ.
inlenplt: 9. Er ſorcipes eius] (Rerat) ſpecies forcipis, quâà (ſacerdos) trahebat ellychnium
diiit: . ad quodcunque latus ipſe volebat. Eod. v. 9. Et acerras eu] (ND erat) inſtar
acerræ 9. parvæ, cujus oræ (ſive extremitates) erant longæ (ſive protenſæ,) non ro-
tandæ 10. eique non erat ſeptum 11. à parte anteriore; ſed à latere ejus & (ſacer-

— Q½ q â αhb 2 dos)
1, quinum
acnt 1, Confer. hic Gur Arjieh fol. 164. col. 1I. fin. & 8. Vid. Exod. c. 2 5. v. 29. ibique not. n. 10 3. Bic
4 4 * not. in nan HDW h. loc. ubi ratio adducitur, verbum iſtud accipit & exponit Commentator
ert . cur hic ſolum intelligantur apti ad miniſterium. noſter tàsm hic, quàm Exod. dict. c. 2 5. v. 26.
en 1. Vel: ad robar eſt, Hebr. ?7, ſic in Pike avot, eodem modo explicant quoque Junius ac Tre-
1 ganhe⸗ cap. 5. circà fin. habetur, ubi vide not. in libr. wellius ibidem, ubi vide eorundem notas, con-
An d Prec. Jud. part. 1. p. 113. b. med. confer, tract. fer. hic tractat. Talmud. Sanhedrin, fol. 81. 6. 8&
. dn Talm. Chulin, fol. 24. a. Menac hot, Fol. 9 5. a.
gtut⸗ Ne. 1, Non enim per Sanctum Sanctorum bic intelli- 9. Nonnulli Hebr. , quod hic habetur, vertunte
Numer. Zitur locus Sanctuarii ſic dictus, vide Gur Ar- acetabulum; alii aliter, confer. Exod. c. 2 5. v.
at, it, Nun, jeh fol. 164. col. 1. fin. 38. num. 172. vide & infrà verſ. 14. b. cap.
. yo 4. Vide infrà v. 20. b. cap. n. 30. it. Numer. cap. num. 20.
aliei⸗ 10. v. 17. n, 22. 10. Sive: orbiculares, Hebr. 1b, de qua vo-
iinad. 1 5 Confer. Numer. dict. c. 10. v. 17. ibique not. ce vide Buxt. Lex. Talm. fol, 1435.
Huhin 6 num. 23. 11. Sive: paries ac quaſi curvatura, Hebr. du'nn,
wangne . . Confer. hie Gur Arjeh fol. 164. Col. 1I. fin. & de qua voce vide, quæ ad Exod. c. 19. v. 24. n.
“ not. in pa h. loc. 6 3. & Exod. cap. 20. V. 2 I. n. 8 1. notata ſunt,

4. IV . Vide Exod. gap. 2 5. V. 29. ibique Raſchi not. I confer. & infrà V, 14. , cap. n, 22.
H

soſo WIIMERORIM.

₰

tabernaculo, quod eſt ſanctum; ſunt autem iſta ſuſſtis vaſa, quibus miniſtrant in al-
tari interiori. 15. Verlſ. 13. Et einerem removebunt as alari] (Nempè ab) altari
æneo. 16. Eod. verſ. 13. & mundabuntà cinere] (Verbum hic notat:) aufe-
rant cinerem 17, abillo (altari.) Eod. verſ. 13. Et expandent ſuper ilad veſtem ur-
puream] Et ignis, qui de cœlo deſcenderat, cubabat ſub veſte illa tanquam leo tem-

. . . 1 . . 4 .
pore profectionum k8. nec ille (ignis) comburebat eam (veſtem,)obtegebant enim

illum (ignem) operculé 19. æneéô. Verfſ. 14. Forcipes] (HDideò dicuntur,)
quia per illa (vaſa) HM. e. accipiebant prunas ad removendum cinerem; 20. erat
autem (vas iſtud D) factum ad inſtar fartaginis, 21. cui non niſi tres ctant pari-
etes 22. & à parte anteriore (vas iſtud) extrahebat 23. prunas. Eod. verſ. 14. Fu-

ſeinulas] (Qad erant) M ' X i. e. fuſeinulæ 24. æneæ, quibus membra (victi-

marum quæ ſuper altare erant, percuticbant (ſacerdotes,) ut illa verterent, quò eò

12. Hive: aptabat, benè diſponebat, id enim ver-
bum won, quod hie habetur, ſignificat. in pon meo b, loc. ubi tractat. Talmud.
X Sie endeimo hic vX, deeſt hæc vex Gallica in Joma, Fol. 2 1eb. ad marginem allegatur.
minatia, quæ ardent; ſed vaſa intelliguntur, in] fol. 1767. confer. Gur Arjeh fo 1 X. im.
quæ oleum & ellyehnia dabantur, vide Gur Ar- prine. in notis ar ine exp Snleur 51 .
e Uie. ener le went in qu m s res enea, a o vO, vide & iratt. Talm. Eru.-
.Sive: peræ aut facci, in quo merces reton. vin, fol, 104. e .
duntur, Hebr. α, de a voce vide Buxt. vian fole t0. brout Mad ew ach marginem
Lex. Talm. fol. 2284. confer. & Gur Arjeh fol. 20. Caatfer. quæ ſuprà ad verf 9. ca
164. col. 2. princ. & not. in m b. tata ſunt, vide & infra Numer. « 16 WB 9. 90-*
loc. ubi tractatus Talm. Kelim, Fol. 32. a. ad & Levit, 6. 1. v. 16. Sign. * . 00.V. 6. n. 7.
marginem allegatur. En.
75. Quod dicitar altare ſuffnus ſeu thymiamatis,
de quo vide Exod. .3 0. verſ. I. G ſeqc. conler. „. 5
not. in P; TrD . loc. it, tract. Talm. Jo-,„ sive, fepta am cnrwatgrg. S
ma, fol. 53.2. & Sanhedrin, ſol. 6., 6, Sebe. Gnceuin. Krrtthced dut gs en.
vuon Fol. ry. „ nn. 1I. notata ftun. e ne gi . Cap.
26 Quod fuit exterius altare, de quo vide Exod. c.
27. v. 2 —
17. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh fol. 164. 01.
2. princ. & not. in Sn n b. loc. 1
Ig. Nimirum quando Ifraclitæ caſtra movebant &
sxy und in alium locum altate transferebant, con-

Commentatorem noſtrum in not, ad Levit. c. 2.

p&: prunas. ee⸗
124. Confer. Eod. f. 27. V. 3. n. 2 9, & Buxtort
Lex. Talm- fol. 19 3 „% Xtorf.

ꝛ1. Hebr. Dan, cujus defcriptionem vide apud

dos) tollebat per illam cinerem lucernarum, quando ipſe easdem repurgabat. 12
Eod. verſ. 9. Lucernas ejus] Linguàâ vernaculâ: lucgs, *"in quas dant oleum & elly-
chnia. 13. Verſ. 10. In operimentum à pellilus taxorum] (NDerat) inſtar mar-
upii. 14. Verſ. 12. Omnia vaſas miniferii, quibus minißirant in Santctuario] i. e. In

fer. hic Gur Arjeh fol. 164. col. 2. princ. ac not.

1. Hebr. a& wi. e. haurieba: , accipiebat, nem-

=

Dr Hebe. iw), in 18

CAL. W.

melius ac itis
4 4
lngtirernaculi

zvetkunt einerem

ute, oG. Felt.

menta miniteri
is, colitus immit
iligprepoltut er
jogenn oblatiot
ſettent ſeo temp
toriu nbernatul
cviyis precipetet
geberet, idelicet
hac Seckione ordit
lud non fuit de dal

(ſt in Sectione:

Prebeatis 19, p
(acerdute)remſ.
ne, 30. fupere

z., autetn ejos eſt
/ pſan] V
fimun Gerſus]

— —
15, Fie ir Targum 0
(tio in Latina verſio
Proditt, mangtertun
n17. J. 13 Vi
16. Vel: bodil, ſien
mit fere cum vote:
2,he erl, vide Ey
Gelm. Wedeh aben

2.

. Conien qur ſupt

16. n0 02at3 unt, zi
(01. 2. cirta ſin &
bfunt antem iſta:

ninendeadito

(1) luminaria,
te obeundo.
Weonpe: Pparaun

(AN. .

—

abat, 12,
n elly.
lſlar mar⸗

e. in
tantin al.

65) altari e.

t: anke.

Cen zir.
leo tem.
bant eniin

dicuntun)
0, elat
lant pal.
I. I4. K.
bre gict.

qu e
ne.

inc, ac hot,

batur,

dd, de
,Lex. Lalm.
164, col. ¹.

UrenD lls

. Talm Eu.
dmarginem

tap⸗ n 9. 50˙
,V.6. 1, 71

n wige aud

dl. erit., (:4

r, mV, de

piebat, nem⸗

1& Bundotk.

H

geenn IrI. autem ejus eſt?* Oi. e. operimentum ejus.
at. Talwud.

CAP. IV. NUMERORUM. 10°1

melius ac citis coquerentur. Eod. verſ. 14. Palas] (O ) funt AH 5. &
linguâ vernaculâ (dicuntur:) vodil, 26. exæque palæ) ſunt æneæ, quibus (ſacerdotes)
averrunt cinerem ab altari. Verſ. I5. Tegere Sanctuarium] (Nempè: )arcam & al-
tare. Eod. verfſ. I 5. Et omnia vaſa Sanituarii) (Videlicèt:) candelabrum & inſtru-
menta miniſterii. Eod. verſ. I 5. Et moriantur] Nam ſi tetigerint, rei erunt mor-=
tis, cœlitùs immittendæ. 27. Verf. 16. Præfettura autem Eleazari] Quoniam ipfe
illis præpofitus erat, ut ipſi diſponerent oleum * & ſuffitum atque oleum unctionis, ut
& jugem oblationem, eidem injunctum fuit, ut præciperet * & excitaret, quèò illi af-
ferrent †T eòé tempore, quò (IHraeélitæ) caſtrametabantur. Eod. verſ. 16. Præfectura
totius mbernaculi] Prætereà ipfe (Eleazarus) præfectus erat oneri filiorum Kahath, ut
cuivis præciperet, quodnam miniſterium ipſe peragere & quodnam onus portare
deberet, videlicèt tabernaculum & omnia, quæ in eo erant atque cuncta, quæ ſuprà in
hac Sectione ordine ſunt recenſita; onus autem filiorum Gerſon ac Merari, qujia il-
lud non fuit de Sancto Sanctorum, ex præcepto Ithamaris peragebatur, veluti ſcriptum
eſt in Sectione: — . 28. Verfſ. 18. Ne exſeindatis] i. e. Ne occaſionem eis
ræbeatis, 29, ut moriantur. Verſ. 20. Nec veniant, ut videant, quando involvunt
Uacerdote]) rem ſanctam] (Nempè:) in theca ſua, veluti expoſui ſuprà in hac Sectio-
ne, 30. & ſuper eam expandunt veſtem N. eamque operiunt operimentô N. v
Verſ. 2 2. TZolle ſammam etiani
Fliorum, Gerſon] Veluti præcepi tibi circàâ filios Kahath, ut videas, quotnam ſint, qui
Q q qꝗꝗ 3 per-

in MSto 2. ſine præfizaà copulã ) legitur, quam

25. Sic in Targum O nkeloſi hie habetur, quæ di-

ctio in Latina verſione, quæ Ar. Montani curà
prodiit, transfertur: batilla, confer. Exod, dict.
c. 2 7. V, 3. n. 2 3 vide Sc num., ſequ. 26. h. verl.

. 70
26. Vel: bodil, fic reddere posſis: 7, conve-

Nempé: apparatum ſacrum, Hebr. apry, Kee

nit ferè cum voce: batilla, de qua num. antec.

2 5. h. veri. vide Exod. dict. cap. 27. v. 3. n. 24.

22
27. Confer. quæ ſuprà ad Numer. c. I. v. 5I. n.
16. nOtata ſunt, vide etiam Gur Arjeh ſol. 164.
col. 2. circà fin. & nor. in n n h. loc.
abſunt autem iſta: =mPa i, e, colituas im-
mittendæ, ab utroque MSto.

(ad) luminaria,

Xx Hebr. rv", in MSto I. hie additur: vste wyre

”ä i. e. unicuique de miniſterio ſuo (ri
èè obeund.)

Germ. Wedel,; abeſt autem iſta vox n à MSt

* Hebr. Iw, in MStO 2. hic additur: NRNRi. e.

lectionem, uti convenientiorem hic in verſione
ſeeutus ſum.
29. I4 eſt: tolle, hæc Sectio incipit infrà 4 verſu
21. h. cap. & continuatur usque ad esput ocka-
vum, eò exclusé, confer. infrà verſ. 3 3. h. cap.
19. Id eit: caveatis, ne veſtra negligentia pereant
Kahathitæ, quocircà Aaron & filii ejus prius o-
mnia diligenter inyolvant, ne nuda à filiis Ka-
hath tractentur aut videantur ipſique proptereâ
moriantur, vide F. Fag. not., ad Paraphr. Chald.
h.i. Ioc.
30. Vide fupra verf. 5e H. cap. num. 4.
31. Quoniam hoc verſu 20. verbum Ps habetur,
ideo Commentator noſter hic exponit, quod il-
lud nihil aliud ſignificet, quam ba i, e. operi-
re, tegere.
* Hebr. 9 yiT, in utroque MSto pro his legi-
tur: ν ya R i. e. hæc eſt ejus involutio
ſeu involucrum; gteta in fine hujus verſus
2902

1

105½2

NUMERORIM.

CAAb. IV.

pervenerint ad ſummam

decem inferiora. ***

perimentum

*† miniſterii. Verſ. 25. Aalæa tabernaculi] (Nimirüm)
Eod. verſ. 25. Er tentorium conventus] (Nempé:) aulæa ( ex
pellibus) caprarum, quæ facta erant in tegumentum ejus (tabernaculi.) Eod. v. 2 5. O-
ejus (Videlicèt: )pelles arietum rubefactas. Eod. v. 2 5. Velum oſtiii. e. Ve-

lum orientale. Verſ. 26. Quod eſt ſuper tentorium] Nimirùm tapetes ocellatos & tegu-

mentum atrii, quæ operiunt atq; tegunt ta

ſunt eis (nempe:) filiis Gerſon.
Quisnam verò ex filiis ejus illis præfe

er manum Ilthamaris, filii Aaronis, ſacerdotis. 32.
nam ecce paxilli & funes tapetum ocellato-

erant autem paxilli & funes aulæris" ac tape-

funes earum] (Nempè:) columnarum,
rum fuerunt ſub onere filiorum Gerſon;

tibus ocellatis à parte inferiore, ne ventus illa elevare poſſet, paxilli quoque & funes
erant columnis circumcircà, ut per ea ſuſpenderent tapetes ocellatos circà oram eorum

ac contis, veluti docetur in fabrica tabernaculi. 33. Verſ. 47. Leviucie
ilt omnia en

ſupremam à perticis

Miniſterium miniſteri] Hoc erat canticum,
ris, iſtud enim miniſterium erat alterius miniſterii. 34.
uxtà ſenſum literalem (erit hic interpretatio.) Verſ. 49. Et numerati efus,
e. Et numerati fuerunt iſti præceptô (Divinô) à na-

oneris] J ite
quos præceperat Dominus Moſi i.

bernaculum & altare æneum circumcircà.
† Eod. v. 2 6. Et omnia, quæ facienda ſunt ab eis] Juxtà Targum ejus: omnia, quæ tradita
Verſ. 27. Juxtaà præceptum Aaronis tjus que filiorum]
us fuit? (videlicèt præfecturailla peracta fuit)

Verſ. 32. Et paxillos earum &&

(quod peragebatur) tintinabulis ac citha-

to triginta annos usque ad natum quinquaginta annos,

20. poſita ſunt in MSto ꝛ. illa, quæ in notis Ra-
ſchi ad verſ. 40, cap. antec. 3. habentur, ubi vid.
not. Sign. % .
* Sive: ad regulam, Hebr. , quo nomine hic
intelligitur ætas, miniſterio ſacro obeundo apta.
XX Conler. hic tract. Talm. Schabbat, l. 2 8. a.
† Confer. dict. tract. Talm. Schabbat, fol, 92. a.
32. Prodt infrà verſ. 33. . cap, habetur, confer,
ſupra verſ. 16. b. cap, n. 28. & Gur Arjeh fol.
164. col. 4. circa fin, ac not. in dpon h.
loc. ubi textuum ſacrorum, qui ſibi obſtare viden-
tur, habetur coneiliatio.
X Hebr, Dyvy, iſtud & ſequentia, usque ad:

Dy" i. e, Columnis, abſunt hic 4 MSto 2.

3 3⅞. Contfer. hic Gur Arjeh fol. 165. col. 1. prine.
& not. in nam re 5. loc. ubi Sectio: uNnN,.

quæ incipit cap. 25. Exod. allegatur, eſt autem
in illa Sectione caput 26. ad quod Commenta-

tor noſter hie reſpicit, ubi vide ſis ejusdemn no-

tas.
34. Conkfer. & hic Gur Atjeh fol. 165. col. 1.

med. ac not, in Smam ne b. loc. it, not. ad

Eod. verſ. 47. Et miniſteriun elaci
. jar, Polluitſe pollut

olla hominis e⸗

–
“

4

2. Chronic. cap. 29. v. 2 5. num. 17. & n. 182,.

it. tract. Talm. Chulin, fol. 24. a. & Erachin,
Jol. II.d. “

CA. V.

““

“

ℳ —

ltl. 2
dernacul
tracatu?
r cdru] Terne
intti tapetent
ſtra, elutiepot
c1, exinde usqu
poſia, iſe fuer
ejciedatuh guih
batut auteme d
Levitica caſtraet

DPeſachin. 7. Er

z. veluti: Adri

LV24—5——w———
1, Hebr. pon, elt
Operis Talmudici,
1epudii, conet, n
3. Miſudcapun ge
inſetiptio el: 6
conſer. Gur Aiſeh

n wd hl

3 Conter. Leyit. 6.

gi not ad Paraph
Num, c. 19. 7.1

⁰ ectioict ineizi

Muatur nezd ce
clusd.

(5 (onfer hie Gur

ſehim, ſol. 66, ,
Tannit ſol :1, 2

nachot, ſol 9
72 1 6.
Nempe: er ca

it leinnmn, 4

CAL. NW.

(Ninirim)
aulea (er
..25,0.
Gtiie Ve.
1os tegl.
rcumcire.
ur tradita
guefinnj
Peracta fit)
lur earun
mocellao⸗
ris tae tape.
ue & füne
Oramn eorum
Z. Nel 47.
olisac citha⸗
miniſeniun
merati jl, 1
iinsin

ſ. col. lePtiat,
iSectio: P.
getun eſ alten
0d Commnenti⸗
ſsejusdein n0.

1.165, cl. 1.
oc. it, not,a
n. 17. n. 1

CA.

NUMERORHM.

1053

CAP. v.

CALP. V.

Erſ. 2. Præcipe filiis Iſraöëli] Sectig iſta dicta fuit eo die, quo erectum fuit ta-
bernaculum, eodem quoque die octo ſectiones fuerunt dictæ veluti habetur in
tractatu Talmudico: Gittin, . capite pio z. Eod. verſ. 2. 1le ciciant
ex caſtris] Terna erant ibi caſtra 3. eo tempore, quéô (Iſraëlitæ) caſtrametabantur,
intrà tapetes ocellatos erant caſtra Majeſtatis Divinæ, circâà quæ Levitæ ponebant ca-
ſtra, veluti expoſitum eſtin Sectione: in deſerte Sinai, 4. iſta fuerunt caſtra Leviti-
ca, exinde usque ad finem erant caſtra vexillorum ad omnes quatuor plagas mundi
poſita, iſta fuerunt caſtra Iſraélitica, qui leproſus erat, is ex omnibus (iſtis eaſtris)
ejiciebatur, qui fluxu laborabat, ei permiſſa quidem erant caſtra Iſraelitica; 5. ejicie-
batur autem è& duobus; é. qui verò ſuper mortuo immundus erat factus, ei etiam
Levitica caſtra erant conceſſa nec ejiciebatur, niſi ex caſtris Majeſtatis Divinæ, atque
iſta omnia expoſuerunt Rabbini noſtri ex textibus Scripturæ in tractatu Talmudico:
Peſachin. 7. Exod. verſ. 2. Quipollutus eſt ſuper mortuo] (Targum hic habet:) qui
polluit ſe pollutione animæ hominis, "exiſtimo ego, quod iſtud: (&O) ſignificet,
oſſa hominis (demortui) linguâ Syriacâ, ac multa (ejusmodi) ſunt in Bereſchit rabba,
8. veluti: Adrianus 9. contuſus & i. e, impuris oſſibus, 10. contuſa ſint

oſſa

1I. Hebr. P'n, eſt is liber quartus partis tertiæ
operis Talmudici, tractans de divortiis & libello
repudii, confer. num. ſequ. 2.
2. Eſt iſtud caput quintum dicti libri quarti, cujus
inſeriptio eſt: Gittin, de quo num. antec. I.
confer. Gur Arjeh /ol. 16 5. cOl. 1. fin. ac not. in
Wnr DV h. loe.
3, Confer. Levit. c. 14. verſ. 3. num, 1. & P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald. h. loc, vide & infra
Num. c. 19. v. 3. n. 8 & Deut. c. 20. v. 4. n. 17.
4. Sectio iſta incipit 4 capite I. Numer. & conti-
nuatur usque ad capitis quarti verfum 2 1. eò ex-
clusò. .
5. Confer, hic Gur Arjeh fol. 16 5. col. 2. princ.
& not. in àpar MNnoh. loc. it. tract. Talm. Pe-
ſachim, fol. 66. b. & fol. 67. a. it. Fol. 9 5. l. &
Taanit, Foll 2 I. b. & Maccot, ol, 15. a. it. Me-
nachot, ſol. 9 5. b.
6. Nempé: ex caſtris Majeſtatis Divinæ & ca-
Aris Levitarum, confer. infra not. ad Numer.
g. 19. V. 7. n. I1. it. tract. Talm, Peſachim, fol.

67. b. &α Nidda, oleſ2 8 3 b. it. Maccot, fol. 14.

b. & Sevachim, fol. 117. a.
7. Hebr. Pr, eſt is liber tertius partis ſecundæ
operis Talmudici, agens de Paſchatis ſeſto :
locus autem, ad quem hic reſpicit autor noſter,
reperitur in Peſachim, fol, 66. b. & fol. 67. a.
rout in a ad marginem allegatur.
* Abeſt iſta Chaldaica expoſitio ab utroque MSto,
confer. bic tract. Talm. Peſachim, ol. 9 5. 6.
8. Eſt is Commentarius in primum librum Moſis,
de quo vide plura in Buxtorf, Bibliorh. Rabb.
in utroque MSto pro: aà n legitur: van
i. e., in expoſitione allegorica.
9. Sic bhi& hic interpretor, ut nomen propri-
um Adriani, Imperatoris, qui, quoniam Ju-
dæos variis cladibus afflixerat, in maximum il-
lorum odium incurrit, confer. Buxtorf, Lex.
TalmJol. 102 8. & Hoornbeck de Convinc. Jud.
I. 3. c. 1I. p. W. 209. & ſeq. vide & Cluveri Epi-
tom. in vita Adriani, pag. m. 299.
10. Syriacè: m W, eſt iſta imprecatio in de-
functum, ut oſſa ejus ſint conttita, & perdita i. e.
½

1054 NüME

KORIIM.

oſſa ejus! 11.

dictum eſt in Sedione: &P 12, ubi:

tur, 14, docet (naque S. Scriptura) quòd

** propter rapinam proſelyti, a16. quòdi

–

5

XuA=

ut maledict us ſit & nunquam ve iviſeat, confer.
num. ſeq. 1I I. ac Gur Arieh ol. 16 5. col. 2. m.
& not. in as S. loc.
11. Chald. nizxy νν contfer. Buxt. L. ex. Talm.
pol. 88 3. it. num. anteced. 10. h. verſ. poſt ver
ba iſta: mey oαπι in MStoz. addita ſunt iſta:
Verſ, 332 N .ρ nn M VX.
Pvn en ne enn ene Dde
War ee en enennen en en.
Sn en ene de en me en denn
ee ah en en den nde rV
P rnapan een Eee e
121 ma NR nn. Weeen WSESE5EH SDBEL
AyN e eee en enn ee ne enn
SvE Ra en n e een en n
WwNS ed Wy e enn ee
ny d e ee en ien e e
i. e. Verl. 3. In quorum medio ego habito]
Chari (fuerunt Deo) Iſraelitæ, quoniam, licèt:

S

illi fuerint immundi; (tamen) gratioſa Deiſ

prælentia inter illos extitit, dicitur enim: quod
manet apud illos ister immunditiss eorum (Le-
vit. c. 16. v. 16. item dicitur:) ut non polluant
caſtra ſua (in quorum medio ego habito, verſ. 3
b. cap.) item: neg polluas terram, in qua ipſi
habitatis (Numer. g. 3 5. V. 34. ) R. Joie. Ga
lilæus, dicit? veni ac vide, quàm magna ſit vis
peccati, nam pris, quàm ( Iſfraelitæz) extende
rant manus ſuas ad peccatum, non extiterunt
inter illos gonorthæa affecti ac leproſi; ſed ex
quo illi manus ſuas ad peccatum extenderunt,
inter illos fuer unt gonorthæa affecti atque lepro-
ſi, juxtà verba Rabbini nofſtri diſcimas, quod
tres iſti (ſlcil. gonorthæà affectus, leproſus & im.
mundus ex cadavere uti h. verſ. 3. habetur,)
gxtitetint codem illo die, Verſ. 4, Et fecerumn ita

quod ſoil. ita, uti præceperateis Moſes, ipſi fe=
cerint; ſed cur dicit lex: ſicuti dixeat Dominus

immundi non fecefint moram (quoò minhs ex
caſtris recederent.)

2 9. 2. 6 Jevammot, ſol. 84. b. & Kiddutchin,
Jl. 3 5. a. it. Bava Kama, Jol. 1 5. a. & Nidda,

Jol. 43. b.
12. Sectio iſta incipit 4 gapite primo Levitici &
continuatur us que ad caput ſextum, eò excluso⸗

de not. n. 71.
*7 In utroque MSto hic additur:
ſcil. verſ. ſeq. 7e b. cap.
14. Sic veriu ſequ. 7. h. cap.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.

I&a i. e. hoc loco,

ipſi ſorti, proùt dict. verſ. ſeq. 7. Z. cap. habe-
tur, confer. Levit. alleg. cap 5. v. 24. al. c. 69
V. 5. ir. Bavaà Kama, ol. 1I10. a. & Bava mezia,
Jfol. 54 b. ð
nP i. e. quod explicet (de rapina proſelyti
16
niſmo ad Judaismum accedit, de quo vide plura
apud Buxt. in Synag, Jud. c, 4, p. m. 112. & in
Ejusd. Lex. Talm. ol. 407. confer. verſ, ſeq. 8.
n. 2 2. & Numer. c. 9. V. I4. n. 2 3. it. Num. c.
18. V. 92 n. 2 6.

hic in verſione ſecutus ſum.

2

Moſi (h. verſ. 4.) nimirum docet, quòd etiam

13. Prout Levit, cap. 5. verl. 21. habetur, ubi vi-

** Hebr. gw-h, in utroque MSto poſteà additur?

Verſ. 6. Ad prævaricandum prævaricatienem contrà Dominum] Ecce
repetit† hic (Molſes) ac ſcribit textum (agentem de eo,) qui rapit ac pejerat, de quo

S

filii Iraelis] (Hoc nartat hie S§. Scriptura.) uu
notare faeeret eorum (Iraclitarum) laudem,

—

1 5. Nempè, ut quintam partem addat eapiti ſive
. Conſet licte

Hebr. h, is eſt, qui ex Gentiliſino ſeu Chriſlia,

CAr.v. G½ .⅓⅝

†X Hebr. Hmn, ſic in utroque MSto, quam lectionem in Ni

un ſuun inlai

& prævaricata ſit prævaricatione contra
Dominum & proximum fefellerit &c. 13. repetitur autem hic (textus iſte) propter
duas res, quæ in illo innovantur, una eſt, quia ſcriptum * reperitur: & confitea˖n-
quis non fiat reus quintæ partis 15. & o⸗
blationis pro reatu juxtà teſtium afſertionem, donecipſe rem confiteatur; altera eſft
lla detur † ſacerdotibus. Verſ. 7. Rea-

Verl . al

Alterum adegi

. ,fituat? lireat

5, Cicunt Rabb
s nempe:)aut
Patetna 1 lene

melligztur) gun
S. Rectus, ,i.

vetl. 8. Demine,

(( ge eadem cun
Anelinleiid

lſnael: anobl

t, cikcümmeun
† Confer. hictract. Talm. Temurah, Yol. 2.. it.
Fol. 3. a. & Peſachim, fol. 4 3. a. ir. 3ucca, Folg

Celpondetur:)
ni,Deitui; 17.

— —

17. Conter bi not,
fiilmn. Bara kami
marginem allegat
5
19. IHelk: ei, cuin⸗

erjudicis, Fide le

Gur Azed ol

habetur, confer. & b. In worahiei

4 fol Z1. ,dn

(hill. , lor il

og, a fol 1
2 Hebr, wend iſiag,

le. autſlius abi
20, Etintereimortn
uni cum guindzi

ſuntpropingviſce

e ſeimo.

L. e. heredes, ſese⸗

ꝛi, hide Levit, e,:

D wh,
qur au

(ANN.

—
num] Ecct
tat, de guo
one conttmA
ſe Proptet
Conſiteidt.
1 17, K0.
Atera eſl
tH
Scriptuns.)t

ee inſ ſ.
M10es, IPl D .
1

lt, öucca, k
& Kidduſchia,
1,2. & Nda,

mo Leritici &
um, eb excll:.
habetun, udi i

One. hor loce,

ur, conlet. KD.
0, .
cat eapiti ſe
1, Ci) hat ⸗.
1
ſ.5. 14, 4l r
& Bava mezla

poſen Agitnt:
lapina Poſelpti

noſen Chyilli
e guo lidepluni
m. 112, &
e,, vetl, Eg⸗ dN.
13. 1n. Num,

guum lectionen

CAb. V. NUMERORUIM. 105

zum ſuum in capite ſuo] (Dictio NR8 hic) eſt ſors, (ſive ſumma,) ſuper qua quis jura-
vit. 17. Eod. verſ. 7. Ei, in quem quis deliquit] i. e. Ei, cui quis reus factus eſt. 18.
Verſ. 8. Et ſi alicui non fuerit propinquus] (Nempé) quando mortuus eſt exactor, qui
alterum adegit ad juramentum, nec ei (exactori) ſunt hæredes 19. Eod. verſ. 9. 1le
reſtituat * ei reatum] Dum iſte ſecùm deliberat, ut confiteatur iniquitatem ſuam,
2. dicunt Rabbini noſtri: an eſt tibi aliquis inter Iſraeêlitas, cui non ſint propinqui,
* nempè:) aut filius aut frater aut propinquus carne, qui ei conjunctus ſit ex familia
paterna ?2t1., retrò usquead jacobum (patriarcham? non ſané erit aliquis;) ſed is (his
intelligitur,) qui eſt proſelytus, 22, qui mortuus eſt nec ei ſunt hæredes. Eod. verſ.
8. Reatus, qui reſtituitur] Videlicêt ſors (ſive ſumma ipſa) & quinta ejus pars. Eod.
verſ. 8. Domino, ſacerdoti] Poſſidet illum 23. Deus atque eum dat ſacerdoti, qui
eſt de eadem cuſtodia. 24. Eod. verſ. 8. Præter arietem expiationum] De quo di-
Ktum eſt in Levitico, 25. qui debet offerri. Verſ. 9. Et omnis oblatio &.] Dixit R.
lſmaël: * an oblationem offerunt ſacerdoti? ** nonne ipſe illam (oblationem) col-
ligit, circumeundo per horrea? curigitur lex (hic) dicit: quam offerent ſacerdoti?
(reſpondetur:) hæ ſunt primitiæ, 26. dequibus dicitur: adferes ad domum Domi-
ni, Dei tui; 27. ſed ego haud ſcio, quid de illis (primitiis) ſit faciendum, lex (igitur

hic)

I7. Contfer, hic not. in non r ubi etiam tract.

Talm. Bava kama, fol. 40. b. & fol. 110. a. ad
marginem allegatur, conf. & Kidduſchin, f. 1 5.a
I18. Id eſt: ei, cui reſtitutio fſacienda eſt ex ſenten
tia judicis, vide Levit. c. 5. V. 24: n. 76. confer.
&ο Gur Arjeh fol. 165. col. 3. m. ac not. in
HD, ubi etiam tract. Talm. Peſachim, fol.
3 I. 3, & Qittin, ol. 3 7. a. it. Ketubot, fol. 19.
a. & fol. 82. a, ad marginem allegantur.
19. Confer. hic præ aliis P. Fagii net. ad Paraphr.
Chald. h. loc. it. tract. Talm. Bava kama, Jol.
109, a. & fol. I10. a. it, Sanhedrin, fol. 6 8. 5.

? Hebr. 2 w, iſtud & ſequentia, usque ad: 12 *

i. e. aut filius, abſunt à MSte z,
20. Et intereà mortuus eſt itle, cui reſtitutio ſortis
unà cum quints illius parte eſt facienda nec ei
ſunt propinqui ſive hætedes, de hoc enim caſu
hic eſt ſermo.
XK Hebr.’7 N), in MSto I. pro eo legitur: tun
i. e. hæredes, res eadem eſt.
21, Vide Levit. c. 2 5. v. 26. num. 94. it. not. in
MoprI PDDW bh. loc.
22. Vide, quæ pauloô antè verſ. 6, he cap. n. 16.
de voce quæ etiam hic habetur, netata ſunt.

Cconter. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h.
loc. & Numer. c. 1 g. v. 9. n. 2 6.
2 3. Nempè: reatum i. e, ſortem & quiniam ejus
partem, uti pauloò antè in notis Raſchi expoli-
tum eſt, confer, Levit. ce 27. V. 30. n. 7 6, it. Gue
Arjeh ol. 16 5. col. 3. circà fin. & not. in e
da h. loc. it. Bava kama, fol. 109. 5. & fol.
110. a. b. it. Erachin, fol. 2 8. b.
24. Vide, quæ ad Levit. dict, cap. 27. v. 16. n.
29. notata funt.
2 5. Vide Levit. cap. 16. v. 5. S& v. 30. confer. &
not. in am ,, loc. it, tract. Talm. Bava ka-=
ma, fol. I10. a. b. & fol. I1 I. a, . & Erachina
Fol. 2 g. 5.
*In MsSto 2. pro eo legitur? Ryno " i e. R. Si-
meon.
*X Vel: an deferunt (Judæi) oblationem, Hebr.
Dn, ad fſacerdotem ?²
26. Confer. hic P. Fagii not ad Paraphr. Chald.
in MSto 2. poſt verba: hæ ſunt pricnitiæ, addi-
ta ſunt iſta: 127 parbn w i. e, quæ dantur ſa-
cerdoti.
27. Proùt Exod. cap. 2 3. verſ. 19. habetur, con-
fer. infra Numer. c. 1⅛. V. 29 num. 53 & n. 55.
Rrrrrz

1056

NIMERORIIM.

CAb. v.

hic) dicit: facerdotis erit, venit Scripturaac docet de primitiis, quòd illæ dandæ ſin
Verſ. 10. Et cujusque res ſanctificatæilliu erunt] Quoniam (hic) dicitur
† de dationibus, quæ fiunt ſacerdotibus atque Levitis, forſitän illi venient & auferent
eas brachio? lex (hic) dicit: & cujusque res ſanctificatæ i llius erunt, indicat (itaque.)
minorum, prætereàâ multas ea de re expo-
ſitiones faciunt (Rabbini) in Siphre, 29. eſt & explicatio allegorica (verborum iſto-
res ſanctificatæ illius erunt, (nempè:) quicunque retardat deci-

ſacerdoti.

quòd bonitas emolumenti earum 28. ſit do

rum:) & cujusque

mas ſüas nec illas dat, * ipſius erunt decimæ,
roferet, niſi unum de decem, * quæ (ager) ille producere conſueverat
tiones illas, quæ ei debentur. Eod. verſ.

verſ. 10. Et quisquis dederit ſacerdoti] Da
10. Llhus ern] Subſtantia multa.
uod ſcriptum eſt ſuprà in textu:

habet ſenſum allegoricum:) ſi tardaveris dationes ſacerdotis,
* ut venias ad eum, eique adducas mulierem declinantem. 34. Eo d. verſ. I2.
rægk-

bebis,
Vir, * Pir] (Bi

§poſita eſt dictio: vir,) ut

31. Verſ. 12. Cujacunque uxor declinaveri]
32. cujusque res ſanctificatæ illius erunt, (hunc

(nimirùm) tandem etiam ager ipfius non
30. Eod.

¹

33. profectò opus ha-

doceat te, quòd (mulier declinans) præ-
2ð —⸗ va-

† Hebr.’ Dèa 99, hæc & lequenmtia, usque ad:
Pj. e. ind
2%. Videlicét: dationum, de quibus hic eſt ſer-
mo, ſentus eſt: om nis utilitas ſive emolumen-
tum rerum ſanttificatarum perveniet ad domi-
num ſive ad illum, qui eas ſanctificavit, benedi-
Qio Divina illis aderit; contrà, qui tardaverit
nec debito tempore decimas ſacerdoti pea ſtite
rit, is multum damni inde ſentiet & maledictio

Divina eum ſequetur, ſic mox in notis Raichi

exponitur, confer. hic Berachot, ol. 6 3. . &&
Bavakama, Jol. 109. b. it. Erachin, fol. 34. a.
29. Eſt is liber antiquifſimus incerti autoris, de
quo vide Buxtorf. Biblioth. Rabbin. & nov
r ut & Bartelocci Bibl. Rabb.
*ÜScil. Sacerdoti, , ſic in MSto 2. hie additum
reperitur. ”
* Alluditur hac explicatione ad vocem: UYD
. e. decimæ, quas ſi quis dare diſtulerit, sandem
ipſius ager non piſi unum 3i. e, de de-
cem proferet.
30. Conſfer. hic præ a
loc. . =ð
31. Id eſt: divitiæ & opes multæ illum mane

liis not. in b.

car (ilaque &c.) abſunt 4 M Sto 2.

XX

bunt ipleque valde ditefcet „qui, quad Sacerdoti
debetur, dedit; corterum verba iſta moe
1 i. e, ſubſtantia multa, ſeu divitiæ multæ, ab.

ſunt hic ab utroque MsSto „ conter. hic tract.
Talm. Berachot, fol. 6 3, a. & Bava kama. ol.
109. b. S& ol. 110. a.
32. Nempé: eodem hoc verſu 10. conſer. hic So-
ta, fol. 3. a. & Fol. 2 3. 6. & fol. 24. 2. . & h.
26. b. it. fol. 27. a. ö. & Berachot, fol. 63. a. it,.
Mehila, fol. 1 8. 65. DR——
33. Id eſt: ſi non præſtiteris debito tempore da-
tiones ſacerdoti, confer. hic præ aliis D. W a-
genſ. Sot. p. 90. & pag. 6 56. ir. Lightfoot. in
Matth. c. 19. v. 8. pag-: 400. edit. Lipf.
* Hebr. wem Pen, in Nisto z. pro eo egitur
Perν i. e, tandem o us habebis.
34. Hisce verbis tacite innuitur ratio connexionis,
cur nempèé materia iſta de muliete declinante
conjungatur ſuperiori, quæ agit de datienibus,
quæ ſacerdotibus atque Levitis Reri debebant;
(Gιαaπ demuliere declinante vide plura apud
D. Wagenſeilium in luculenta illa tractatusTal-
mudici: Sota, verſione Latins ejusdemque com
mentario doctiſſimo, confer. & P. Fagii not. ad
Paraphr. Chald. . loc. & Lighifoot. ad 'cohann.
cap. S. v. 6. Pag. 1940%˙ edit. Lipf. it. Seldeni u-
xOr Ebraica, lige 3. 6. I 3. & cHn..
Hebr. vd v“*ε, hæc & ſequentia, usque ad:
N i. e. receſſerit 4 via, abſunt ab urroque
MsSto. .

1.
4 “
Faricetüt cohita

tiWumſuſ
jalama, 3 . Ul
Aultero: )adulten
tein hoos teutus
ſeceletit biade
Aecipitarin
ſoco:) ne D
ruratri ilun
cbiscum ea. 4,
eKvir. 43. Bod.
lieris) ontaminat
Gir in duabus ſoro

er—
3. In C is nempe:
i e. vir bellator, d
fer inflar. 1 . b
36, la tenn, icelicet
fet D. Wagenſeil.
1.fol 10 ,col, 3.
37. Hebe, do, tel
wwon i, e, declina
habetut, coner ni
314. Velpotins: ſiſto
fuxti Kabbinorum:
nempepunctd in
39. Hebr. Wni.
ſe iaſanus ze ſe
Pioverb. 6.6. . 3
40. Ui krorerbe e4
in N wor ,,
4I. Vide brovetb a
Pelm. 101. . J
41. Droltt verſu ſegt
akkun t. 1, 0l.
Bebr, bW, iſtud
W 1 e. o able⸗
ſunt hic ab utro⸗
Ialmud, ſeracnmn
in kol, 95. i.
4)) Conterebic Gur

CAd,

—
Gande ſint
hic) Cicitnt
GKaukerent
carſitague,
lere erpo⸗
borum iſto.
tatdat deci.
eripſinsnon
Bod, vet.
Celnanert
crunt, hune
co opus h.
od,petl. 12
linans) prt.
Va.

EEEEEEEEen “W
Outer, hic ned.
B

(Onler. hic 60,

o,ol, 63, r

ditotempoe.
aliis D. Wr

ttoot,!
. Liaſ.
. Li 1 ,

w eo eglu

6o connerionig

Pele geclinsble
1 ge dalienibu
heti Cebebant
ide Plutza d
ltractatus a

usgemque 0.

. Foginot 1l
ſool, 20 Ohann
bi, Selgenin⸗

1

6l.

ia, lsgge 20

laut ab ultoge

NUIMERORUM.

CAP. V. 1077

varicetur conttâ duos, (nempè:) contrà virum bellatorem, qui eſt ſuprà 37. & co ⸗
trà virum ſaum, qui eſt infra. 36. Eod. verſ. 12. Si declinaverit uxor ejus] Docent
Rabbini noftri: adulteri non committunt adulterium, niſi priùs intret in eos ſpiritus
inſaniæ, 3. nam ſcriptum (hic) eſt: ſi declinaverit, 38. ac ſcriptum eſt de illo (a-
dultero: ) adulterium committens cum uxore (alterius,) ſtolidus eſt; 39. literalis au-
tem hujus textus ſenſus eſt: ſi ) i. e. declinaverit, (nempè ſi uxor) O) i. c.
receſſerit à via verecundiæ & in ſuſpicionem mariti ſui venerit, veluti (verbum iſtud
accipitur in illo loco:) i. e. declina ab ea ac tranſi, 40. item (alio im
loco:) ne OC i. e. declinet ad viam ejus cor tuum. 41. Eod. verſ. 12. & prævari-
cetur conirà illum] Quænam verèò iſta eſt prævaricatio? (nempé?) & dormiverit ali-
quis cum ea. 42. Verſ. 13. Vir †] Excipitur (itaque) parvulus, ut & is „qui non
eſt vir. 4 ³. Eod. verſ. 13. Vir cum ea concubitu ſeminis] Concubitus ipfſius (ſcil. mu-
lieris) ontaminat eam; non verò concubitus alterius 44. polluit eam, veluti acci-
dit in duabus ſororibus, 45. quarum altera alteri ſimilis fuit, Eod. verſ. 13. Et ab-
KRrrrrr 2 ſcon-

3 5. In is, nempe: contra Deum, qui mmn pNN
i. e. vir bellator, dicitur Exod. c, 15. v. 3. con-
fer. infrà v. 1 5. h. cap. n. 6 ¾q,
36, Io terra; videlicèt contrà maritum ſuum, con-
fer. D. Wagenſeil. Sot. pag. 56 9. &£ Jalkut Part.
1. fol. 20 5. col. 3. med. & col. 4.
7. Hebr. uov, reſpicitur hac voce ad verbum
mwvnNi. e. declinaverit, quod hic in textu ſacro
habetur, confer. num. ſequ. 38. h. verſ.
38. Vel potius: ſi ſto lidè egerit, ſic verbum v
juxtà Rabbinorum mentem hic vertendurm eſſet,
nempè punctò in dextro cornu literæ V poſitoô.
39. Hebr. 2 n i. e, carens vel deſtitutus corde,
ſic inſanus ac ſtolidus dicitur Hebræis; vide
Proverb. c. 6. V. 3 2.
40. Uti Prôverb. c. 4. v. 15. habetur, confer. not.
in pa SW h, loc. .
41. Vide Proverb. cap. 7: veri. 2 5. conter. not. ad
Pſalm. 101. v. 3. n. 4.
42. Prout verſu ſequ, 1 3. h. cap, habetur, Conter.
Jalkut Part. I. fol. 20 5. col. 4. circeà fin.
† Hebr,. w'k&, iſtud & ſequentia, usque ad: yy
„yD i, e. & abſconditum ſit ab oculis &c. ab
ſumt hie ab utroque MSto, confer. hic tractat.
Talmud. Jevammot, fol. 2 6: a. 5. &fol. 55. a. 5.
it. fol. 9 5. 2.
43. S. m Gur Ar ſeh fol. 16 5. col. 4. med.
& tractat. Talmud, Sota, Fol. 24. a. ſicuti in

bN nD ad marginem allegatur, vide & D.
Wagenſ. Sot. p. 58 5. num. Se ac Jalkut Part. *.
Ffol. 207. col. 3.
44. Scilicèt: forminæ, verbirgratiã: ſororis ejus,
uti mox à½ Commentatore noſtro, adductaà facti
ſpecie, exponitur, vid. num. ſeꝗ. 4 5. & Jalkue
Part. 1. Fol. 20 5. col. 4. fin.
4 5. Species facti cireà duas ſorores, prout à Rab-
binis traditur, talis eſt- duæ erant ſoôrores ſibi
invicem ſimillimæ, quarum cùm alteram mari-
tus ob adulterii ſuſpicionem potionste vellet,
ipſa ſe ream ſentiens cum ſorore veſtes commu-
tat atque ſic innoeens potionara fuit abiitque il=
læſa; hanc verò reverſam, cum altera ſoror, gra-
tam ſe monſtrare cupiens, eſſet ofculata percepil-
ſetq; odorem aquarum amararum, continuòô ani-
mam exhalavit, ut conſtaret veritas illi dicto S.
Scripturæ (Eccleſ. c. 8. v. 8.) non liberabit ini-
quitas dominum ſuum, haæc ex Peſikta Sutarta
Fol. 39. col. 4. & Jalkut fol. 20 5. col. 3. 4 D.
Wagenſ. in Sot. p. 6 5 1. princ. adducta ſunt,
ubi vide ſis etiam Hebræa, confer & num antec.
44. h. verſ. ac Gur Arjeh fol. 16 5. col. 4. fin. &
not. in pon now, ubi exiſtimatur, quàad
error hie irrepſerit in Commentarium Raſchia-
num, vide etiam tractat. Talm. Jevammot ſol.
95: qui ibidem in notis & ad morginem alle-

gatur.

1058

NuüuMERORM.B

„

ſeonditum ſit ab oculis mariti téjus] Excipitur (itaque) cœcus, 46, ecce ſi viderit (ma-

titus) & Oceultaverit, 47. aquæ non explorant 4⁸. cam. Eod. verſ. 13. Et ab-

ſcondatur] (Nempè) tantum temporis, quantum tibi videri poſſit (ſufficere) ad con-
taminationem concubitus. 49. Eod. verſ. 13. Et teſtis non fuerit contrà eum] Ecce

ſi fuerit contràâ illam etiam teſtis unus, 50. qui dicat, quòd illa polluta ſit, non bibe-
bat (ipfa aquas amaras.) Eod. verſ 13. E’ teſtis non fuerit contrà eam] Quoad pol-
lutionem; ſed teſtes ſint quoadabſconſionem ejus. 51. Eod. verſ. 13. Compreben-

ſa] (Verbum — 095)0 hic ſignificat:) — Ode i. c. coacta (ſeu per vim com-
preſſa,) veluti (accipitur in illo loco:) & ON i. e. prehenderit eam & cum illa

concubuerit. 52. Verſ. 14 Et inyaſerit illum] Antequàm illa (uxor) ſeſe abicon-
derit. 53. Eod. verſ. 14. Spiritus Zelotzpia ο avuletur] Explicant Rabbini noſtri

(verbum doßp „ quod hic habetur in textu ſacro.) quòd notet — NON1 i. e. Pro-
teſtationem, 54. dum præmonet illam (maritus, dicens:) ne abſcondaris cum viro

,2

iſto

46. Confer. hic D. Wagenſeil. Sot. p. 59 8. & tratt,
Talm. Sota, fol. 27. & Schevuot, fol. 5§. a. prout
in non Movw' h. loc. ad marginem allegantur;
ablunt autem verba iſta: D' i. e. excipi-
tur us, ab utroque MSñlo.
47. Hebr. =ym, ſic in Hebraica editione, qua
uſus ſum, habetur; aft in utroque MSto atque
in Bibliis Buxt, ut & in exemplari =pan
legitur: Synyn) i. e. & caligaverit, i. e. diſſi

mulaverit, ſe videre, ſic & in notis on e

verbum Sypyn exponitur, quod ſignificatio-
nem habest 2 DNN NNN HDD D ;
i. e, veluti prunæ QoNy, què Chaldaice
exponitur Hebræum: ◻ i. e, caligavit, con fer.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 162 §. & D. Wagenſ.
Sot. pag. 588. & pag. 63 8. num. 1. 3c pag.
640. med. .
* §². Hebr. PoTa, inquirunt, perveſtigant, confer.
D. Weogenleil. loc. alleg.
49. Nempèe: ſi Haer n ee ne j. e, (mu.

lier) tantam moram ffecerit', quanta ſufficit

ad contaminationem, quanium verò temporis
circà occultationem à Rabbinis definiatur, vide
apud D. Wagenlſeil. in Sota, p. S. & p. 12. n. 7.
confſer. & Our Arjeh' fol. 166. col. t. princ, &

Ror. in b PW b, loc. vide & Deuter. e. 24.
vV. 4. num. 5. ac Jalkut Part. 1, fol. 206. col.
med. it. tract. Talm. Sota, fol. 2, a. b. & fol. 4.

a. it. Fol. 26. b. & fol. 2 9. a. b.

50. Conter. etiam hic Gus Arjeh fol. 166. col. 1.
princ. & Sota, fol. 3. a. b. & fol. 6. a. it. Fol. 3 I.

b. vid. & not. in panm mo h. loc.

51. Si ſcilicèt teſtes adſint, qui probent, quòd illa

mulier ſeſle abſconderit cum alio viro contrâà
prohibitionem mariti ſui, qui uxori ſuæ teſtatò
dixit, ne illa abicondatur cum iſlo veliſto; illa
autem, nen obſtante prohibitione, ſeie cum illo
abfeonderit idque teſtes probaverint, tunc proba-

tio per aquas fiet, vide P. Fagii not. ad Paraphr.

Chald. h. loc. confer. & verfi. ſeg. 14. n. 5 5. &

v. 2 8. h. c. n. 12 1. ac Deuter. c. 24- V. 4. num;

5. it. Gur Arjeh fol. 166. col. 1. med. ac not. in
SWwN RD . loc.

52. Vide Deuter. c. 22. v. 2 9. & D. Wagenſ. Jot,

p. 645. it. evammot, fol. 56. b. & Ketvbot,
Fol. 59. 3. b. & Sota, fol. 2. a, b. it. fol. 26. a. it.
Fol. 3 I. b. & Nidda, ol. 52. a.

53. In notis. pan ſcribitur, quèd orde

Scripturæ hic ſit inverſus, confer. & D. Wagenſ.

Sot. p. 90. fin. & p. 9 1. princ. it. tract. Talx.

Sota, fol. 3. a. b. & fol. 27. a. & fol. 2 8. 2. b.

54. Sive: dehortationem, præmonitionem, refti-

dbus adhibitis factam, confer. R. Salom. ad Exod.

c, 7. V. 2 5. G& ad Exod. c. 10. v. 1. vide & Levit. “

c. 24. V. 1 5. n. 47. & Deuteron. cap. 24. V. 7. B.
15. it. ad Zachar. C. 3. V. 6. D. 7.

(A.
ilto. 9. bo⸗
GEitan)) i
Ditionenn eus

Fwine Qux do

Lor declinans)0
Eod, rerl. 15.
Aiciturlumen;
Ne inpenek ei
collem thuris;
(de non impo
nailta, N; I
Arum Qur (0
(aempe:) emin
uam ſandlifica
rum mulierumm,
ſegregavit mo
Iemalo; 65. h
Pod, verl. 17.1

vinumlaudabile

Vili ac hallli.

— —

1ſ. Vide, qux 10
ſ1. 50ala fuot,
56. Conler hic Gu
S nor i Dr
7. Conler, bie D.
116 4a
l. loe, 8 Berachi
3.8 dols, fol.,
Menachot o,

1MVie bie tnct.

mmatginem in
D. Vagenl. So

AEot ,ol 4,
. Conker, hic

8,. zz1. n9.
Vi e . Kll,
8o, Hebr nd .
1ores , Rabbin
decca, Nahel 5
n 4 /2 inkti N
um e. 13.9.

CAr.V.
idenn (mu.
13. t d.

CAr. v. NUMERORIIAI 10 7˙9

iſto. 55. Eod. verſ. 14. Tpſaque pollata ſit aut invaſerit eum 6& 1.] Ac ſi diceret
(Scriptura ²) ipſe (maritus) præmonuit illam teſtato, illa vero transgreditur præmo-
r adcon⸗ nitionem ejus; nec tamen manifeſtum eſt, utrùm illa polluta ſit nec ne. 56. Verſ. 1I .
leen lece Farinæ] Quæ non ſit è ſi mila. 57. Eod. verſ. 15. Hordeaceæ] Non verèò triticeæ, ipſa (u-
innonbbe. zxor declinans) opus jumenti perpetravit, (deò) etiam oblatio ejus eſt eſca jumenti. 5.
Qoadpol. Eod. verſ. 15. Non funder ſuper eam oleum] Ne oblatio ejus ſit honorata, nam oleum
Cngebe. dicitur lumen; illa autem perpetravit (adulterium) in tenebris. 59. Eod. verſ. 15.
rin on. Nec imponet ei tbus] Quoniam piæ matronæ éo. vocantur thus, dicitur enim: ad
n cumill collem thuris; 61, iſta autem (uxor declinans) ab illarum moribus ſemet ſegregavit,
l dicn. (ideò non imponatur thus.) Eod. verſ. I5. Nam oblatio Zelatypiæ eſt) (Scilicet: fari-
Dbini noii naiſta, Dp (iſta dictio) eſt generis maſculini. 62. Eod. v. 15. Oblatio Zelotypi-
Mie pe. arum] Qur contrà illam (mulierem declinantem ) excitat duas 63. Zelotypias,
is am e (nempè:) æmulutionem Dei & æmulationem mariti. Verſ. 17. Aquam ſanctam]
ſo Quam ſanckificaverant in lavacro (ſive labro ſancto,) quod factum erat ex ære ſpeculo-
rum mulierum, turmatim convenientium; é64. iſta autem (foœmina declinans) ſemer
ſegregavit à moribus earum, quæ cum maritis ſuis concumbebant in Ægypto ſub arbo-
re malo; 65. hæc verò cum alio perversè egit, (ideò) exploratur illa in iſto (labro.)
Eod. verſ. 17. In vaſe ſittili] Ipſa (Geclinans fœmina) bibendum dederat adultero
vinum laudabile poculis ſplendidis, quocifcà (jam) bibet ipſa aquam amaram in olla

—

ra it fol , l. “
.

e uli vili ac ſictili. 69. Verſ. 18. Er conftituet ſaterdos & 4.1 Nonne jam anteàâ didum
orl luæ leltatd Krrr. P r 3 eſt:
lo veliſto, I . 5 —
e,ele (um 110 55.* V-. quæ ad ver ſum præced. 13. h. cap. n. Ot. P. 352. n. 9.
es i1 51. norata ſunt. 61. Prout Cantic. c. 2 9. V. 6. habetur.
dele 556. Conler. hic Gur Arjeh †ol. 156. col. 2* Princ. 2. Quoniam in hoc verſu decimo quinto poſt di=
Nr Fanſhe & not. in De a b. . ctionem nap ponitur pronomen Oπ§ quod R
314. 1 7. Confer. bie D. Wagenſeil Sot. p. 419. 8& pag. generis malculini. ideðò Commentator noſiec hie
24, s, nun, 586.n. 4. ac p. 5 8 8. med it. not. in pan DDe exponit, ad quamnam dictionem pronomen
des ehot in h. loc. & Berachot, fol. 63 a. & Ketubot, fol. &1. iſtud referendum ſit, nempè: ad y, quæ vox
„ 2. S. Sota, Ol. 7. a. b. & fol. 20. b. it. fol. 27. 2.] eſt, generis malculini.
). Waogenl vot, SE Menachot, ſol. 60. b. 63. Quia dictio εa quæ hic in textu facro ha-
d. & Keinden 1 Vi de hic tract. Talm. Sota, fol 17. prout ad berur, pluralis numeri eR/ided auten dolter iſtius
gl 1tait marginem in an ne) allegatur. confer. & rationem adfert, nimirum duas hic intelligi æmu-⸗
DpD.ꝛ. Wagenl. Sor. p. 348. it. tract. Talm. Mena lationes, confer. Levit. c. 2 3. V. 17. u. 4 1. it. ſu-
r, gvo i chot, ol. 4. 2. prà verſ. 1 2. h. cap. n. 3 5. & n. 36.

. gen 79. Confer. & hic D. Wagenleil. Sot. dict. p. 34 8. 64. Vide Exod. c. 3 8. v. 8. n. 2. & num. 3. it. D.

ii tach fü S p. 351. n. 9. it. not. in "a- r 5. loc. ae Wagenleil. Sot. p. 3 57. n, 4.
fglrgiinb Levit. c. 5. V. 1 I. n. 22. 65. Confer. quæ ad Exod. dict, c. 3 . V. 3. n. 3. no⸗
nitonen, tel⸗-· 50, Hebr. tma i. e, matres, ſie pattiarcharum u tata lunt.
lom,lud ores 4 Rabbinis vocantur, nempè: Sara, Re- 66. Vide hie præ aliis D. Wagenſeil. Sot. 3 54. 6E

ide Klet. becca, Rahel & Lea, confer. Genel. c. 29. v. 34. 356/ num. 2. confer. & trac, Talm. Naſit, Jal⸗
h.24, N 7, . n. 47. S& infra Numer. c. 20. v. 1 5. num. 4.2. & 45. 6, Sota, fol. 15. .
ꝗ Num, c. 23. V. 9. H. 27. vide & D. Wagenleil.

1060 NuMEHERORUM. CAb. V.

eſt: & ſtatuet eam coràm Domino? ⁶7. (ita quidem eſt;) ſed (hoc ideò repetitur,
quia) circumducebant 68. eam de loco ad locum, ut ipſam defatigarent ejusque

mens turbaretur 69, illaque confiteretur. Eod. verſ. 18. & detegat] Diſſolvebat
(ſacerdos) plicationem capillorum ejus (fœæminæ declinantis,) ut contemptui expone-
retur, 70. hinc quoad filias Iſraêliticas (in mores abüt,) ut detectio capitis eis ſit tur-
pitudini. 71. Eod. verſ. 18. Coràm Domino] In porta Nicanoris, 72., hæc fuit por-
ta atrii Orientalis, eàâ viâ, quâ omnes intrabant. Eod. verſ. 18. Et imponat manui ejus]
(Hoc ideò factum eſt,) ut illa defatigaretur, ſi forſitàn mens ejus (hac ratione) abri-
peretur 73. atque illa fateretur nec nomen Dei proprium per aquam deleretur. 74.
Eod. verſ. 18. Amaræ] (Sic dicuntur aquæ) propter earum finem (ſive eventum,)
quia illæ fiunt amaræ 75. ei (mulieri declinanti.) Eod. verſ. 18. Maledicte] (Ver-
bum — O hic notat) OHEONi. c. quæ ſubducunt 76. illam (fœmi-
nam) è mundo, ſignificat (enim verbum iſtud ☚ N idem quod in illo loco:)

ſpina Rp i. e. pungens, 77. nec convenit exponere: aquas maledictas, nam

cC-

72. De hac vide etiam not, ad Levit. c, 14. v. 11.

67. Uti verſu antec. 16. h. cap. habetur, confer.
n. 15. fuit autem hæc porta: wν ee nn

idem Wagenſeil. in 30t. pag. 43 . n. 3. & Naſir,
fol. 4 51 b. it. Sota. ol. &. a. & fol. 27. b;
6⅝, Hebr. Py'on, uti hic habezur, quod in notis
en ne exponitur: Pyryr i. e. transfere-
bant.
69. D. Wagenſeilius in Sota, pag. 3 5. n. 3. in Pen-
tateucho ſuo manuſcripto pro: ur (uti hic in
noſtro exemplari, ut & in Bibliis Buxt. aliisque
codicibus habetur.) ſcribit legi: wrw'i. e. ut
turbaretur eamque lectionem alteri putat præfe-
rendam eſſe, atque hæc lectio etiam in utroque
MSto habetur, confer. infrà h. verſ. 1 8. num.

Hebræorum ſeriptis, quæ 4 P. Fagio loc. alleg.
adducta ſunt, vide & D. Wagenſ. Sot. p. 28. &
p. 37. n. 6. it. Gur Arjeh fol. 166. col. 2. med.

Sota, fol. 7. a. ad marginem allegatur, confer.
& autor tractatus Gallici, qui infcribitur: Ni-

2. c. 6. D. 4. R
7 3. Confer. quæ ſuprà n. 69. . verſ. notata ſunt,
it. Sota, fol. 27. b. & Kidduſe hin, fol. 36. 5.
76. Ec, ſi indata erat veſtibus albis, induebatur
nigris & auferebatur ab illa ornamenta, confer.
P. Fagii not, ad Paraphr. Chald. p. loc. ac D.
Wagenſ. Sot. p. 2 8. & p. 42, n. 11, & Gur Ar-
jeh /0l. 166. col. 2. med. ac not. in τπ να
ubi etiam tractat. Talm. Sota, l. 8. ad margi-
nem allegatur, confer. & tract, Talm. Ketubot,
Fol. 72. a. & Sota, ol. 5. a, .
71. In MSte I. hic additur: Nn i. e. valdè, con-
fer. I. ad Corinth. «, 11. v. 6. & D. Wagenſ.
Sor, p. 4 3. n. 1I. circà med. it. Guxr Arjeh olf.
166. eol. 2. med. ac not. in Dan new ubi etiam que Raſchi not. it, ad Levit. dict. c. 13. v. 5 I.
tract. Talm, Ketubot, fol. 72. a. n. ad margi-autor itaque noſter iſtud N deducit & rad.
Rem allegatur. .

San NYW h. loc.
75. Confer. verſ. 24. b. cap. n. 10 3. & n. 107.
it. not. in ma n, ubi & Siphie ad margi-
nem allegatur, confer. & Seldeni uxor Ebraica,
l. 3. c. 15, .
76. Vel: deficere fsciunt, i. e. vità privant, confer.
Levit. «. 13. verſ. 5I. ubi dictio Hebræa M&oSnn
in Targum Onkeloſi exponitur: &brimn i. e. di-
minuens, erodens, vide & D. Wagenſ. Sot. pag.
361, n. 3„

* .

i. e. versus Sanctum Sanctorum, uti habetur in

& not. in naon net, ubi etiam tract. Talm.

ſtoire Critiq- des dogmes & des cultes &c. part.

7y. Vel: dolorifica, vid. Ezech. c. 2 8, v. 24. ibi.

73. 74. Vide infrà verſ. 23. h. cap. confer. & not. in

Cecelancke l
EWie
tatus elt:
16ferunt, dum
nunts.) Verl.
(nempe: üno
brit, Poſ
ra; 11. Kdlne
um hatin judi⸗
iudecliraſi] (
amert inprit⸗
mute innaldit
Precantut, ita:

—

ND;TN Ner b
N gedecta, d
pofedni. e.
piatur ab Hebr⸗
lueb. e. z. d. 4
voc. Rd,
79. Sievti rerſ an
79. Nempe: apus
maeditant ei, ſ
tio ietiam Dara
tatore noflro hie
h. Pigii not 30
Wagen eil So.
Confer hic S0t,
ma, fol. 7.5,
ſol. 1.
* Vis oia, ſ
dcheſuot, ol
Vel: erte ſͤ ee
N W O
1a Vel: ſrangii⸗
ineditone Hebr
Dibliis Bunott.

initio, fed erdor
ſeniſle to, ge

ie, hon elto int
On in doii,
tur utem d i
conler. Gur Aije

(A.vY.
—
tepetitur,
r jurque
öillolyebat
niexpone⸗
eiz ſit tut⸗
4 liitpor. .
nanni tju
one) abri .
etetur, 74.
eyentum.)
Rte (Ver.
mn (Kemi⸗
lloloco.)
icas, nam
ec⸗
t.c, 14. Ve II,
uli habelut in
gio loe, lleg.
.dot,. 19
col. 2, meg,
1 tnad. Talm.
getur, conet⸗
cribitut: Ni⸗
ultes , palt⸗

mnnnnenn

. notata ſunt;,
ſol. 36-h. 3
ſer⸗& nt in

d En 10
te 20 margl .
uNot Edraics,

1vant,cOnſet.
Hebreat Nehn
Sori e, i
genl. S. bag⸗

elucit / ad.

NUMERORIUM.

CAP. IV. 1061

ecce ſanctæ illæ ſunt, 78. nec ſcriptum eſt (hic:) = i. e. maledictæ; ſed

7 9

N i. e. quæ maledictionem producunt, Onkelos etiam non interpre-
tatus eſt: O 1. e. maledictas; ſed 21 οι i. e. quæ maledictionem
adferunt, dum conſpicere faciunt maledictionem in corpore iſtius (fœminæ decli-
nantis.) Verſ. I9. Et adiurabit † eam &c.] Quodnam veroô eſt juramentum iſtud?
(nempè:) ſi non concubuit (aliquis tecum,) P * i. e. inſons eſto; ſi verò concu-
buit, ** P i. e. ſuffocator, 8. nam ex regula negativorum intelligis affirmati-
va; &I. ſed (negativum 82. ideò hic præmittitur,) quoniam præcipit (lex,) ut initi-
um fiat in judiciis capitalibus 83. primo ad abſolvendum. 84. Verſ. 20. Si autem
tu declinaſti] (Particula) ſ.α* ponitur (hic) pro: & i. e. ſi. Vetſ. 2 1. Ju-
ramentôimprecationis] i. e. Juramentéô maledictionis. 85. Eod. verſ. 2 1: Det Domi-
nus te in maleditctionem &c.] i. e. Imprecabuntur omnes per te ¼ (dicentes ei, cui im-
precantur, ita:) eveniat tibi, 86. ſicuti evenit iſti (mulieri declinanti!) Eod. verſ.

2 I

RD; on vero ab 8, quamvis & vox h“à5μ rad.
&ι deducta, notans maledictionem, interdum
pro oni, e. defectu, ſen deminutione acci
piatur ab Hebr æis, uti Deuter. c. 2 8. v. 2 0. Ma-
lach. c. 3. v. 9. confer. Buxiorf. Diction. Hebr.
voc. ◻☚dbͤ.
7 8. Sicuti verſu antec. 17. h. cap. vocantur.
79. Nempeé: apud alios, vel: quæ faeiunt, ut alii
ma edite ant ei, cil mulieri declinanti, cui expoſi-
tio i etiam Paraphrafis Chaldaica, 4 Commen-
tatore noſtro hic adducta, adſtipuiarur, confer.
P. F'gii not. àad Paraphr. Chald. 6. loc. & D.
Wagen eil. Sot. p. 36 1. n. 3.
† Confer. hic Sota, ol. g. 2. & †ol. T 7. b. it. Jo-
ma, fol. 37. b. && Gittin, †Ol. 60. a. it, Sanhedrin,
Fol. 52.
x Vid. Sota, fol. 17. a. & Kidduſchin, fol. 62. a.
& Schevuot, ol. 3 6. a.
XxX Vel: ecce ſi eoncubuit, ſuffocatur, Hebr. &
an ané abſunt iſta hic ab utroque MSötο.

80. Vel: ſtrangulator, id enim notat π, prout
in editione Hebræa, qua uſus ſum, legitur, in
Bibliis Buxtorf. hic habetur: per Heh ab
initio; fed errorem typoſhetarum ibidem inter
veniſie puto, nonnulli eodices habent wan de
i. e. non eſto inſons, prout lectio ifta in mo
-n in notis Raſ hianis adducitur; expeni-
tur autem * ibidem, rmorw i, e., ut meriatis,

explicatur WaMWτππ 1.. e. tranguleris! confer. Jal-
kut Part. I. ſol. 2 07. col. 3. princ, & med.
9 1I. Vide, quæ ad Exod. c. 23. V. 13. n. 6 5. & n.
66. notata ſunt, confer, & Gur Arjeh fol. 166.
col. 2. circà fin.
892. Dicitur enim in hoc verſu 19. ſi non concu-
buerit tecum & c. confer. num. ſequ. 94. H. verſ-
83. Seu: criminalibus, Hebr. νν h, quibas
opponuntur Mapy Wi, e, judicia pecuniaria-
84. Scilicét: eum, qui in judicium vocatus eſt,
ideò enim hic præmittitur: ſi non tecum concu-
buerit & c. ſis innocens, poſteà ſequitur; ſi verò
declinaveris &c. det te Dominus in maledictio-
uem, uti verſu 2 0. & 2 1I. H. cap. habetur, eit et-
iam regula doctrinæ civilis, jura proniora eſſe ad
abſolyendum, quàm ad condemnandum, contfer.
& Gur Atjeh fol. 16 6, col. 3. princ. it. num. au-
tec. 92. h. ve‚rſ. .
*X Lonfer. hic Sota, fol. 17. a. & fol. 24. a. b.
item Kidduichin, fol. 27. b. & Jevammot, /ol.
24. b. & fol, 26. a. & fol. 5 3, a.
385. Nam dictio: —&, quæ hic in textu ſacto ha-
betur, ſigniſicat ν e, maledictionem, con-
fer. Jalkut Part, I: Fol. 207. col. 3. circa Hin. it.
Sota fol. 17. a. b.
† Hebr. a, in MSto I. pro eo legitur: ma i, e. per
illam (mulierem.)
36. Confer. infrà verſ, 27. h. cap. n. 119, & D.

confer. Gur Atjehb /ol. 166, col. 2. fin. ubi a

Wz-⸗

1062

NUMERORUNM.

21. Et in jaramentum Ita, ut omnes] urent per te (dicentes:) non eveniat mihi, 37.
ſicuti evenit iſti (foeminæ declinanti,) ſic etiam loquitur illa (Scriptura in illo loco.)

& relinquetis nomen veſtrum in juramentum electis meis, &8. nam juſti jurant prr
penas improborum, eodem modo etiam quoad benedictionem (dicitur in Scriptura)

& benedicentur & c. 89. item: in te benedicet Iſraeël, dicens &c. 90. Eod. verſ. 2 I.
Femur tuum] In maledictione præpoſuit (Scriptura) femur ventri, quia in illo (femo-
re) incepit primé (fſœmina declinans) transgreſſionem. 91. Eod. verſ. 21. Intume-
ſcentem] (Nerbum m) juxtà Targum ejus (ſignificat:) D i. e. inflatum. Verſ.-

22. Ue tumidum faciant ventrem] (Verbum inx? hic poſitum eſt,) pro: NexiD
i. e. ut tumidum reddant ventrem, hoc ipſum (indicat aceentus) ſervilis: Patach, D

qué (litera) Lamed punctata eſt, ſic quoque (punctatur) SDi2 i e. ut deduceret

eos in via, 92, item (in iſto õ 2 i. e. ut monſtrarer vobis viam, quam 4
ambularetis, 93. ſic etiam (iſtud verbum:) 22 poſitum eſt) pro 9 D i. e.
uia aquæ tumidum reddunt ventrem ac cadi-

ut cadivum reddet femur tuum, 94.

vum faciunt femur. Eod. verſ. 22. Ut tumidum Jaciant ventrem & cadivum reddant

femur] Num (hic intelligitur) venter ejus & femur ejus, qui concubuit? 95⁄. an v-
rò iſtud non (ſignificat,) niſi (ventrem & femur *) uxoris? 96. dum illa (Scriptura)

di=

Wagenſ. Sot. p. 3 60, it. Sehevuor, fol. 35. 2.

6. & Sota, ol. 32. 4. & Fol. 35. a. 5.
87. Vide & hic D. Wagenſeil, Sot. p. 3 81. n. 4.
ubi pro: N Pa, ſicuti in vulgatis exemplaribus
habetur, pucat teponendum eſſe: & — 1⁵ 72,
exp icationem vide ibidem, in utroque MSto et-
am habetur: & —* i e, ſi non (eveniat &c.)
confer. nor, ad Deuter. c. 2 8. v. 2 5. Sign.*
8. Uti Elai. c. 6 5, v. 1 5., habetur, ubi vide Raſchi
not confer. & D. Wagenl. Sot. p. 360 & Pag.
380. n, 4. it. not. in nne , ubi Siphre ad
marginem allegatur. 3
39. Uti Geneſ. cap. 18. v. 1 3. habetur.
90°,. Vide Genel. c. 26. V. 4. n. 6. & Geneſ. c. 49,
v. 20, n. 42. it. ad Jerem. cap. 4. v. 2, n. 2
91, Conlſer. quæ infrà ad verſ. 24. H. cap. n. 105.
& ad verſ. 27. n. 116. & n. 118. notata ſunt, it.
ol. . b.
:: Pri Prod. e. 13. V. 2 I. habetur, ubi vide
not. n. 60. ponitur itaque ibidem arirn p.⅓
tTEAN i. e, ut dedugeret eos; abſunt autem
iga: Tn arnnnv i,e. ut deducant cos in vià,4
MSto,?2I,.
93. Vide Deutegr. C. I. v. 3 3, h. 162. Onfer. & Ex-

Od. dict. cap. 13. v. 2 1. n. 60. ubi doree, pro
SarN poſitum eſt, ſic etiam in MSto 2. ex-
ponitur. = .
* Iſtud & ſequentia, usque sd: man i, e. ven-
ter eius ac femur ejus, abſunt hic 4 MSto zZ.
94. Sicuti pau'ò poſt in eodem hoc ve ſu 22, ha-
betur.
9 5. Nempè: adulteri, ſic vocem 9ya, quæ hic ha-
betur, interpreter, confer quoad expoſitionem
iſtam ea, quæ ex Hebræorum ſcoriptis addaxit P.
Fagius in notis ad Varaphr. Chald. nempè, quòd
nohnulli Rabbini ſtatuerint, adultero ea omnia
eyveniſſe, quæ mulieri declinanti acciderant, ut
intum eſceret venter ejus & concideret femur &c.
confer. Raſchi not. ad 2. Paralip. cap. 6. v. 2 3. &
Deuter. c. 19. V. 19. n. 3 8. if. ad 1 Reg. c. 8. v.
3 1. n. 17. it. Lightfoot. ad ohan c. g. V. 6. pag.
1040. ed. Lipf.

** Hebr. nr , ſic in MSto . hic additum

repeiitur.
96. Vel: fominæ, quæ cum alie rem habuit,

Hebr. riyyaa, confer. num. ſeqꝗ. 99. ac D. W a⸗

enſeil. Sot. p. 594. n. 2. it. 90 ta, ſol. 17. 2, 6e
ol, 27. 6, it. /Ol. 2. 2, 2 44 7

N.

—
Aicit: femuttt
1e †) oris 9.
Amen,) ek juram
tepi) ammen,
nento. 1e1, V

uam cccepfimn

ti guddh guanch
damaritudinem

(Qduddaque ingt

gredientur aqu⸗
irem & kemmut!
igeo incipit quo⸗
Utfinte (mnlie

‚ͤ
97. Habetat nit ieſ
bium, de quo pau
9. Zicuti verſ ante⸗
bua, quæ 10 uli
ehnſer dot,, ſol.

9g. Zire fermine,

fer, numm anttec,9

Hebt. Nynd d.

tumeß.
3 Ia Möto 2 pol
e
Wiee erce, gu
Ut lumidumn fai
daat femur? ui
igtelligim) vente
4dlteri)
ldo. diye: approb⸗
nhyhie gorah
A). 3ho,num ,
Zcheſvot ſol 19,
4 Confer, qur jatrz

tita ſunt, n. 80

Dl. . 5
õ
illa: ſed in Moto
Aon do
dlinafeiim nec ge
101, Conten hic Gu

zuranper

detitute)
rerl.21

lo femo.

, Vytumt.
tumn Verl.
Nrde
: Darich,
deducetet
arn, an

9 e.
n ac cadi⸗

nrediAt
9ſe an ve.
Sctiptun)

i⸗
dan i0
n MSton ex⸗
wa be, ven⸗
Moto.
eſa 1 ha⸗

qux hicha⸗

espolttioem
tis aduxit b.

Nemnpe, uod
ero ei Omſi

cligerant, dt.
let lemul .
1 6.,V.1 0 &
1 Rep,de N

hic zditln

tem Habuit,
9. 1c D. V,

,fol 11

mühi, 17,
loloeo:)

CAb. V.

S 2

NUuMERORUIM.

1063

õ
dicit: 77. femur tuum eadivum & ventrem tuum tumidum, 98. ecce de (ventre & femo-
re †) uxoris 99. ſermo eſt. ** Eod. verſ. 22. Amen, Amen] (Hæc repetitio vocis:
Amen,) eſt juramenti acceptio 10o. (ut ſenſus ſit:) Amen, ſi de viro iſto (ſemen re-
cepi,) Amen, ſi de viro altero, * Amen (ſit) ſuper execratione, Amen ſuper jura-

Mento.

101. Verſ. 24. Et curabit, ut bibat mulier] Non eſt iſta ſeries rei geſtæ, 102,

nam ecce primè offert (ſacerdos) oblationem ejus (fœminæ;) ſed indicat tibi Scriptu-
ra, quòd, quando ſacerdos ei bibendam porrigit (aquam) ingrediatur in eam (aqua)
ad amaritudinem; tIo3, queniam (verô) dicitur: venter & femur, unde probatur,
(quòd aquæ ingrediantur etiam) reliquum totum ceorpus (mulieris?) lex dicit: & ia-
gredientur (aquæ) in eam, 104. totam fſcil. ſi ita (res ſeſe habet,) cur lex dicit: ven-
trem & femur? (nempè,) quia iſta primòô initium fecerunt in transgreſſzpne, 105.

ideò incipit quoque ab illis pœna.
Ut fiant ei (mulieri aquæ) malæ & amaræ.

106

Eod. verſ. 24. In amaritudifem †] i. e.
107. Verſ. 2 5. Et agitet] (ſacerdos) an-
tror-

97. Habetur hic reſponſio ad quæſtionem ſfive du-
bium, de quo paulò antè n. 9 5.

₰ 2. Sicuti verſ. antec. 2 I. h. cap. habentur iſta ver-

ba, quæ ad mulierem declinantem referuntur,
eonfer, Sota, fol. 2 8. a. b.
99. Sive: fœminæ, quæ cum alio rem habnit, con-
fer. num. antec. 9 6. h. verſ.
† Hebr. dan wWa, ita & hic in MSto z. addi-
tum eſt.
XXX In MSto 2. poſteà addita ſunt iſta: —22 N
— ne en en e wen ee en
ya i., e. ecce, quid ego ſtabilio (per verba iſta:)
ut tumidum faciant venttem & cadivum red-
dant femur? (uti b. verſ. 2 2. habetur, nimirùum
intelligitur) venter ac femur conçumbentis (i. e.
adu lteri.)
100. Sive: approbatio ſen confirmatio, id enim
rmuan hic notat, confer. D. Wagenſ. Sot. p. 376.
& p. 3 90. num. 3. it. Kidduſchin, fol. 27. 5. &
Schevuot, fol. 29. b, & fol. 3 6. a.

Confer. quæ infrà ad verſ. 2 8. h. cap. num. 122.

notata ſunt, it. Sota, fol. 17. a: b. & fol. 1g. a. 87
Fol. v7. h.
Hebr. 7&& 7) nèe, in MSto I. deſunt verba

iſla: ſed in MSto z. pro his legitur: de zndNe

RA e e i. e. Amen, quod non de-
clinaverim nec deſponſata nec nupta.

101, Confer. hic Gur Arjeh Fol. 166. col. 3. princ.

& not. in ari Ne h. loc. ubi etiam tractatus
Talm. Kidduſchin, ol, 27. b. fit mentio; ad
marginem autem ibidem allegantur tractatus
Talmudici: Sota, ol. 17. & fol. 19. a. & l.
20, a. & Schevuot, fol. 2 8. it. Becachot, fol. 15.
5. & Eruvin, fol. 13.a.
102. Vel: rei gerendæ, confer, hic præ aliis Gur
Arien Jſol. 166. col. 3. fin. ac not. in bman mrnnv
loc.
103. Prout habetur hoc verſu 24. & verſu ſeq. 27.
h. cap. ubi vide not. n. 1I17. confer. & n. 107. h.
verſ. & ſuprà verſ. I8. h. cap. n. 75. it. Sota, Fol.
19. b. & Nedarim, fol. 73. a.
104. Prout hoc verſu 24. S infrà verſ. 27. b. cap.
habetur, confer. & not. in nam rn h. l00. it.
Sota, fol. 27. b. & fol. 2 9. a.
105. Confer, quæ ſuprà ad verſ. 2 1. b. cap. n. 91.
notata ſunt.
106. Vide, quæ ad Exod. cap. 7. ve. 2 8. n. 37. n0.
tata ſunt. .
t† Hebr. ymh, iſtud & ſequentia, usque ad:
) i. e. & offerat (illam, uti verſ. 25. b. cap.
habetur,) abiunt 4 MSto I.
107. Confer. quæ ſuprà num. 103. h. verſ. notata
ſunt, vide & D. Wagenſeil. Sot. p. 42 4. 6 ſeq.
n. l: ac pP. 440. n. I. it. Gur Arjeh /ol, 166. col
3· fin. & not. in da re' . loc,

S SSS85

NuMERORUIM.

CAb. V.

1064
trorſom & reirorſüm, lurſum ac deorſum movebat, 108. ipſa quoque ſimùl cum eo
agitabat, quia manus ejus (mulieris) erat ſuprà manum ſacerdotis. 109. Eod. verſ.

2 5. Et effrat illam Hæc fuit admotio (oblationis) ad cornu m ridionale versùs

gornu oceéidentale altaris, 110. antequàm

ſeret collectio in pugiljum, 111. ſicuti

cœteræ oblationes (ſiebant.) Verſ. 26. Memoriale ejus] Iſtud (memoriale) eſt pu-

gillus,
Et bibendam
ego non bibo, po
eamque potant invitam;
Intameſiet venter eius &c.
116. aquæ tamen non expl

ſed ſi ita digerit:

mam per ſufſitum ejus oblatio venit altiſſimo i1z. in memotiam. * Verſ. 27.
det aquam] (Hoc dicitur) ad includendum, 113. nam, ſi dicat (fœmina.)
ſtquàm libellus abſterſus eſt, 114. impetum faciunt in eam 11,
polluta ego ſum, (tunc) Eod. verſ. 27.
namvis in maledictione femur (ponatur) primo loco;
orant, 117. niſi eo modo, quò ingrediuntur in eam. 1158.
Eod. verſ. 27. Eritque mulier in male diltionem] Veluti expoſitum eſt, 119. quòôd

ſcil. omnes execrentur eam. Eod. verf. 27. L. medio populiſui] Diſcrimen eſt inter

cum inammulier dec

108. Alii vertunt: dimovebat & zeducebat, ele-
vahat ac dimittebat, eonfer. quæ ad Exod. c. 29.
v. 24. n. 6 6. notata lunt, vide & D. Wagenſeil.
Sot. p. 42 0. n. 4. ac P. 42 J. n. 7. it. Megilla, fol.
20. b. & fol. 29. a. it. Kiddufchin, fol. 36. 6. &
Sota, fol. 19. a. S Sevachim, Fol. 119. 5.
I9. Nam ritus iſle erat, ut ſacerdos in oblatione
ſacrificiorum manmum ſuam fupponerei manui e
jus, qui offerebat, confer. Levit. c. 23. v. 11. &
D. Wagenſeil. Sot. dict. p. 42 1. n. 7.
110. Conter. quæ ad Lervit. cap. 6. v. 7. num. 36.

notata ſunt, it. tzact. Talm. Menachot, Jol. 60. †

b.
111. De qua vide Levit. c. 2. Verfſ. 2. S& Levit. cap-
6.v. 8. nam collectio in pugillum poſt admoti-
onem oblationis ad altare fiebat, uti verſu ſequ.
26, h. cap. habetur, confer. Gur Arjeh fol. 166.
col. 4. prine. & not. in Sman nev h. loc. ubi
etiam tract. Talm. Sota, Fol. 19. a. & fol. 27. a.
ad marginem allegatur.
112. Scil. Deo, Hebr. , quod nomen Rabbi-
nis eſt epitheton Dei, confer. Levit. c. 2, V. 20 D.
19. & n. 19. =
* Hebr. mam, confer. not. ad Levit. cap. 24. v. 7.
Sign. *
113. Hebr. Ma i., e. ad augendum ſeu mukipli⸗
candum, nempè, ut includatur & ſimul compre-

bendatur id, quod mox hic « Commentatere no-

ſo adducitur, confer. Levit. 4. 6. V. 2. B. 4. eX-

plicatio autem iſta ideò hic adjecta eſt, quoniam

ſuprà verſ. 24. . cap. habetur: & bibendam da-

bit aqquam ; hic autem iterum dicitur: & biben.

dam det aquam.
114. De qua re fuprà ver ſu 23. b, cap. confer. D.
Wagenſ. Sot. p. 3 60. ac ſeqq. it. p. 366. ac ſeq.
& p. 42 2. vide &not. in pnn mnewbh. loc.

11 5. Vel: cogunt esm, alii: frangunt eam, Hebr.

arp Payy vel: w'y, uti in utroque MSto ha-
betur, Commentator noſter ad Sotæ caput 3. ex-

ponit, quòd aqua effracto mulietis ore in illius

guttur fuerit infuſa, prout in Pan nev adduci-
tur, confer. &. Buxtorf. Lex. Talm. ol. 1590,
116. Confer. quæ iupraà ad verf. 2 1. F. cap. n. 9 1.
notata ſunt. S
117. Vel: vim ſuam exereent, uti eſt apud D. Wa-
Fan in Sot. p. 55. D. 3. «onfer. Sota, fol. 9. . 8G
O!. 2 8. a.

1

11 §. Ingrediuntur autem aquæ primò in ventrem, H

ideò hic venter primo loco ponitur, quamvis in
maledictione fſemur præponatur entri, uti dict.
verſ. 2 1. h. cap. n. 9 I. notatum eſt, confer. D.
Wagenſ. Sor. dict. p. 55. n. 3. & not. in rmee

nen ubi etiam tract. Talm. Sota, fol. 27. a G

marginem allegatur.

119. Videlicèt ſuprà verſ. 2 I. . cap. n. 96. «0 nfer.

D. Wagenlſ, Sot, P, 594. ac not. in nn

. oo.

C
122, Eod. Vetl.

lüam; 1u3 ſell
nebat (none) ti
114. Vetl 30.5
16. notum f
Zelotypus eam .
Men urab i⸗
tuat (mnalitus)a
eritipeena; lia
u illalicite pott

Hebr. Di
OM), prbut inal
eidem el.
110, Fenlut ell, gl
qgi propter gelic
in locoubiipſe n
haud eſt notus,
nilur, N n
Pituco ei, ui ſcil.
Eut ate 1. fol1
111 Nemp, gun n
tat contia ptohib

Pri rerl, 13,9, ci
122. ld ett: ſco⸗
heguidem eun
Gr eattem habue
5, loc a Nomet,

e din ec

bluat ad Hedre⸗
11e denlus elt,n
damnum pel no
ttiamn contii
auen Fol 166
zis 8 80t f

ʒ Hebe en n

2.to du kegiu:

iny.

—
l curm ee
Bod, ver.
tale rersd
1II, ſienet
) eſt u.
ſerl. 2,
(Enina)
1eam Iiſ.

tino loco;
eamn. II9,
11g. ndd
en eſt inter
—
eh, gvonian
bibencamn da.
tur: biden.
1,. ronſer. D
6. 366, 20 ſeg⸗ .
evb.o,
nt eim, Htbſ.
gne ASh.
t2 caput 3, .
ofe in ie
(ap. n. 9l.

laprd. We.
in ,oleg ⸗ 6

nd in ventten,
ar, Bamntis in
emiti, uti dill,.
elt, conlet, D.
not. in 10 %

dta,fol.27. 14

,,. g6.lonet,
eN e

CAP. v. NüuMERORuMMA. roë*

eum, qui dedecore afficitur in loco, ubi ipſe notus eſt & inter illum, † qui ignominiãâ
afſicitur eo in loco, ubi ipſe non eſt notus. 120. Verſ. 2 8. S verò non fuerit polluta
femina] In abſconſione iſta. 121. Eod. verſ. 2 8. Sed fuerit munda] Ex loco alio.
122. Eod. verſ. 2 8. Iznoxia erit] Ab aquis maledi tionem afferentibus, neque id ſo-
lùm; 123. ſed Eod. verſ. 2 8. Concipiet ſemen] Si (priùs fœmina illa) difficulter pa-
riebat, (nunc) facilem habebit partum, "ſi (anteàâ) pariebat nigros, (jam) pariet albos.
124. Verſ. 30. Si aliquem] (Particula 1& hic idem ſigniſicat atque in illo loco:) Nπι
i. e. ſi notum fuerit, ac ſi diceret (hic Scriptura:) & i. e. ſi maritus fuerit
Zelotypus eam ob cauſam & conſtituerit uxorem (coràm Domino.) Verſ. 31. Er erie
inſons * Vir ab iniquitate] Si vim ſuam exſeruerint aquæ in illam (mulierem.) ne me-
tuat (maritus,) ac dicat: deſideravi 125, mortem ejus (mulieris; ſed) ipſe inſons

De

erit à pœna; alia expoſitio: ex quo (maritus) effecit, ut aqua ei (uxori) daretur biben-

da, illa licitè poterit eſſe apud eum (maritum) ipſeque inſons erit ab iniquitate, que=

niam mulier declinans prohibetur marito ſuo. 126.

SSSSSS 2 CAP.

† Hebr. Pa), ſic in MSto 2. hic habetur prof erat ſterilis, erit focunda.

124. Et ſi illa morbo aliquo laborabat, liberabatur
ab eo, prout P. Fagius in notis ad Paraphraſ-
Chald. ex Hebræotum ſeriptis adduxit, confer.
hic D. Wagenſeil. Sot. p. 462. p. 581. n. 6. 8e
p. 59 1. Vvide & not. in uaa ne h. loc. ubi
etiam Talmud. tractat. Sota, ol 27, ad margi-
nem allegatur.
£† Prout habetur Exed. cap. 2r. verl. 36. confer.
hic Sota, ol- 7. b. & fOl. 18. 6. & Keritut, ol. 9.
b. it. Megilla, fol. 2 0. b.
X Conſfer. tract. Talm. Jevammot, fol. 5 9. a. &
Sota, fol. 2 8. a. it. fol. 47. b. & Kiqduſchin, fol.
27. b. & Schevuot, fol. 5. a.
12 5. Senſus eſt: ne metuat maritus, quaſi ip’/e
mortem procuraverit uxoti ſuæ, dum aquæ a-
maræ vim luam in iſtam mulierem exercuerunt 5
ſed ipſe innocens erit, vid. D. Wagenl. Sot. pag.
65 1.
126. Seilicet: cohabitare, antequàm illa biberit
aquas amaras, prohibetur eſſe apud maritum;
ſed iſto catu, quando maritus effecit, ut ei biben-
dæ darentur aquæ amaræ atque illa easdem bi-
bit nec immunda facta eſt, poterit ipſe licit cum
illa cohabitare atque inſons erit ab iniquitate
ReE

DTO, Prout in aliis editionibus legitur; ſed res
eadem eſt. .
120. Senſus eſt, quod majer ſit ignominia ejus,
qui propter delictum aliquod dedecore afficitur
in loco ubi ipſe notus eſt, quàm in loco, ubi ipſe
haud eſt notus, ſic etiam in mnn m expo
nitur, &α n Re.i. e. quòd major ſit tur-
pitudo ei, qui ſcil. in loco notus eſt, confer. Jal-
kut Part. I. Fol. 207. col. 3. circa fin.
1I2 I. Nempè, qua mulier cum alio ſeie abſconde
rat contrà prohibitionem mariti ſui, de qua lu-
prà verſ. 13, . cap. n. 5 I.
122. Id eſt: ſi conſtet, eam eſſe mundam, ita, ut
ut ne quidem eum alio, quàm de quo illa ſuſpe-
Ga erat, rem habuerit, confer,not. in ne
p. loc. ac Numer, c. 9. v. 3,; n. 8. it. ſuprà Verſ. 22.
h. cap. Sign.* c&œterum verba iſta: ex loco alio,
ablunt ab Hebræo in MSto I.
123. Senſus eſt, non ſoluùm illa nullum patietur
damnum vel nocumentum ab aquis amaris;
ſed etiam concipiet ſemen &c. conter. etiam Gur
Arjeh fol. 166. col. 4. princ. & Berachot, fol.
31. 5. & Sota, fol. 20. 5. it. fol. 2 5.6. & ſol. 26.
a. b.
&K Hebt. a in n en eren e in MSto
2. pro his legitur: Mo Py en i e. ſ

1066

NUMER

ORu M. CAbP.vI.

CAF.

Erſ. 2. & ſeparaverit] (Verbum &επ hic notat:) &G i. e. ſeparaverit;
1. Cur (autem) conjungitur ;. (textus de Naziræo textui, (qui agit dehmuliere
declinante? (nimirùm,) ut indicetur tibi, quòd omnis, qui videt mulierem
declinantem ignominiæ expoſitam 3. ſeparare debeat ſeipſum à vino, quod inducit
(hominem) ad adulterium. 4. Eod. verſ. 2. Votum Naziræi] (Dictio:) — n
non (ſignificat) in omni loco (Scripturæ ſacræ,) niſi —☚ 07 i. e. ſeparationem,
J. codem modo etiam hic ()) accipitur pro eo,.) VS. i. e. qui ſeparat ſemet
àvino. Eod. verſ. 2. Ilt Naziræum ſe ſaciat * Domino] i. c. Ut ſeipſum à vino ſepa-
6. Verſ. 3. A vino & &-bechar] Juxtà Targum ejus: à vino novo
ac veteri, 7. nam vinum 2 νü i. e. inebriat, quando vetus eſt. Eod. verſ. 3.
Et omne maceratum avarum] (Dictio — D) notat Hp'n i. e. intinctum in
aqua potumque omnem; in linguà autem Miſchnæ multa (ejusmodi ſignificationis) H
reperiuntur, (veluti:) non i. e., humectant (ſive intingunt) ſuſſicienter, 8. &

ret Deo cœleſti.

SZlrZ 5 .
. X
34 N N
* ,

ſigna

nec ullum committet peccatum, fi mulierem i-
ſtam iterum receperit; priusquàm verò uxor bi-
berit aquas amaras, ipſa ya TON i. e. prohi-
betur marito ſuo, ſcil. cohabitare, proùt in notis
on nD b. loc. habetur, ubi etiam Siphre
ad marginem allegatur, confer. & Gur Arjeh
Jol. 16 6. col. 4. princ. & fol. 221. col. I. med.
vide & D. Wagenleil. Sot. p. 59 6. num. 2. & p.
65 1. it. p. 1064.
1. Confer. Chagiga, fol. 10. 2. & Nedarim, fol, 3.
a. & Naſir, fol. 62. a. it. ea, quæ ad Levit. c. 27.
Vverl. 2. n. 1I. notata ſunt, vide & P. FPagii not. ad
Paraphr. Chald. h. loc. it. num. ſeq. 5. h. verſ.
2, Vide hic D. Wagenſ. Sot. pag. 2,0. n. 4. & Gur
Arjeh ſol. 166. col. 4. princ. ac Jalkut Part. I.
Jol. 209. «ol. 1. circa fin. & col. 2. it. Naſir, fol.
⁶1. a. & Menachot, ol. 73. b. & Nidda, fol. 46.
a.
3. Dum viget ſodum iſtud, quando Sota bibit,
ſpectaculum, prout D. Wagenleil. in Sot. Pp. 20.
n. 4. expoſuit, confer. & not. in oat h.
loc. ubi etiam tractat. Talm. Sota, Fol. 2, a. ad
marginem allegatur. S
4. Vel; occaſionem præbet aduherio, dicitur e-
nim N 7RR i, e, ne inſpicias vinum &:.

„

S

uti Proverb. c. 23. v. 3 1. habetur „ confer. D.

Wagenſeil. Sot. dict. p. 20. n. 4. in ASto 2.
pro verbis iſtis: quod inqucit (hominem) ad
adalterium, legitur ita: mane dan 17 een
N& ee en i. e., quia nihil eſt.

quod hominem inducit ad perveritatem, niſi

vinum.
5. Vide, quæ num. 1. h. verſ. notata ſunt, confer.
S& P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc.

* Hebr. , iſiud & ſequentia, usque ad. Sv9y9

pW 1. e. Deo cœlefſti, abſunt hic à MSto z. con-
fer, hic Nedatim. Ol. 3. a. 5. & Naſir, ſol. 4. 5.
6. Conſer, hie D. Wagenfeil. Sot. p. 447. u. 2.
& pag. feq. 44 8. n. 3 it. Nedarzn, fol. 5. 6. &
JFol. 19. a. & Naſir, Col. 5. a.
7. Alii a interpretantur omnem potum inebri-
antem, vide Buxtorf. Diction, Hebr. hac voce,
contfer. & P. Fagii not., ad Pataphr. Chald. h.
loc. ac Jalkut Part. 1. Ol. 2 09. col. 2. med. it.
Nalſir, fOol. 3. 6. S fol. 34. 6. & fol. 44, a. & Ke-
ritut, ocl. 1 3. b.
8. Sic vocem: exponit Buxtorf. in Lexic.
Talm, fol. 2 5266. ubi tractat. Talm. Schabbat
cap, 1. allegatur, confer. & not, in doa -Se

CAl.V. —

3

Einu] (—12

(Ee Collicrli u

einabolo. 11
comamn pilorum
habet batach par

e. Pilomum capit

gem 14, ſiega
catut autetn

h, loc. In. Necarin
43,6. fol 4
ſal zr b f

1 Hebr. And in

wdi e ℳe
zi. Chald ſol.
ſenſs ſi: non hi
ienter (ſen qu

Sabdatho.)

9. Scil. arum, e⸗
Pr. Chald it t⸗
Iimn, l 3.6 & l
2,8 Malit, ſol.)
fol 34 1 l.
16. Mallens ſye cls
d interptetan
Hebr. vOt. ) 1
11, Age: noe,
Gicionem ,
nOAhuRipuen,
tem tinninabult
Pl 662, (onter,
* Hedr. o da
11. Confer, hic .

not, in

marpigem lega
8 l. 40.3, 5
4 l. 40. 3,
90. 4, conter. 8

ital i Dil
1.
ze ldelt: drghol

CAh.

6atayetit;
deymuliete
t molietem
od indneſt
arationem,
Parat ſemet
irind ſepe
AVino nofo
od. vefl. 3.
tindam in
hnihcationi))
enlet, 1, M

ſigna

1, conlet. D.

4, in MOto n

homigem) 4
guis miil el,

rlttatem, nilt

aſont, conſer.

1
G. h. 100:

Pque 3d. O0

4 6r0 1 tol⸗
„
n kel 5,A

n potum nebni
glebr. hac voce
aphr Chal. 4
tol 1 med. N
ſol 4,a &Ee

lotk. in berl.
Talm. Schabba
P

indnn

CAr. VI.

NuMERORUIM.

1067

ſigna † Naziræi ſunt, ut E i. e. intingat buccellam ſuam in vino. Verlſ. 4. 4Ab

acinis] (DgHM) ſunt grana. 9. Eod. verſ. 4. Catem] ( 1) ſunt cortices
(ſeu folliculi uvarum) exteriores, quibus inſunt grana velut plectrum r.o. ineſt tin-
tinabulo. 11. Verſ. 5. Sandzus erit] (Nempè:) capillus ejus, (Naziræi) ut nutriat

cowam pilorum * capitis ſui.

12, Eod. verl. 5. Comam] (Dictio: 9) punctum

habet Patach parvum, 13. quia illa connectitur (verbis ſequentibus:) ν i.
e. pilorum capitis ſui; eſt autem explicatio (vocis:) P, t fignificet comam lon-
gam, 14. ſic quoque (aecipitur in illo loco:) caput ſuum non 7; 15. non vo-

catur autem * , quæ ſit brevior triginta diebus. 16. Verſ. 8. Cunctie diebus * Na-
tLirzatus ſui ſancétus erit] Hæc eſt ſanctificatio corporis, ne polluatur ſuper mortuis.
17. Verſ. 9. Repentè] Is eſt violentiâ oppreſſus-
858888 3

18. Eod. verſ. 9. Sabits]) Hic
eſt

h, loc. it. Nedarim, ſol. 3. b. & Peſachim, Vol.
43., b. & fol. 44. a. b. it. Naſir, ol. 3 5. b. &
pol. 37. a. b. & ol. 3 8. a.
1 Hebr. ainb) in utroque MSto pro eo legitur:
Pb i, e. colores, de qua voce vid. Buxtorf. Le:
zic. Chald. fol. 1501. ut juxta hanc lectionem
ſenſas ſit: non humeckant (Kive intingunt) ſuf-
Rcienter (ſeu quantum latis eſt) colores (in
Sabbatho.)
9. Scil. uvarum, conſer. hic P. Fagii not. ad Para-
phr. Chald. it, traclat. Talm. Nalir, ol. 14. b. &
Jol. 34. 5. & ol. 39. 2. 5, uti in par
ad marginem b. loc. allegatur; confer. & Neda-
rim, fol. 3. O. & Peſachim, fol. 23. a. & fol. 45.
2. & Nalir, Fol. 3. 6. & Cl. 4. a. & ol. 9. a. it.
Jol. 3 4 b. & fol. 35. a. & ol. 3 7. b. & fol. 3 9. a.
19. Malleus ſive clavus interior campanæ, ſic Hebr.
day interpfetantur, confer. Buxtorf. Diction.
Hebr. voc. A & Elusd. Lexic. Talm. fol, 1629.
11,. Sive: nolæ, Hebr. A; feſpicitur hac vocead
Jdicionem M, quæ hic in textu ſacro habetur,
nonnulli gutant, an ſignificate partem exterio-
rem tinntinabuli, videatur id. BuxX:. in Lex. Talm.
dol. 65 2. confer. & not, in nofi m .h. loc.
W Hebr. Dy“ 9w, abeſt iſtlud 4 MStoz.
12. Confer. hic Gur Arjeh ol. 166. col. 4. med.
& not. in Ppan mew b. loc, ubi etiam Siphre ad
marginem a legatur, confer, & Naſir, Jol. 39.
b. & fol. 40. . S& ol. 41. a. it. Fol. 44. a. & ſol.

E

ritual. lib. 3* Diflert. 1. c. 6.

1 3 Id eſt: Sæghol, uti in notis a ne De expo.

nitur atque iplom etiam Patach poſitum eſt infrà
literam Reiſch, ſcil. in voce 29, ſicuti in iis⸗
dem notis habetur, confer. infrà Numer. c. 11.
Vv. 8. n. 3 8. voxiſta: 1 i. e. parvum, abeſt ab
utoque MSto.
14. Vel: ut notet: alere comam, confer. Gur
Arjeh fol. 166. col. 4, med. it. Naſir, ol. 15. a.
& fol. I8. 2. it. Ol. 44. a.
15. Id eſt: non alet comam, uii Commentator
noſter hic & ad Levit. c. 2 1. v. 10. exponit, ubi
vide not. n. 3 89. Confer. hie Naſir, fol. 6. b. &
fol. 14. b. & Peſachim, fol. 23. a. & Jevam-=
mot, fol. §. a. it. Laanit, fol. II. a. S fol. 17. 2.
b. ir. Moe katon, fol. 18. b. & Sanhedrin, fol.
22. 5.
16. Nam triginta dies requiruntur ex ſententia
Rabbinorum, ut ſit vel dicatur y i. e. coma
longa, confer, & hic Gur Arjeh ſol. 166. col. 4.
med. & not. in an eh. loc. it. Naſir⸗ fol.
3. à. & ol. 5. a . & fol. 6. b. & fol. 39. . it.
Kiddulchin, fol. 27. 6. & Peſachim, fol. 23. a.
& Naſir, fol. 42. b.
* Confer. Naſir, fol. 42.. & fol. 43. a. b. & fol.
4 8. b. & fol. 49: a. & fol. 6 I. b. it. Sanhedrin,
JBl. 3 5:2 a.
17. Confer, hic præ aliis not. in nofn Mmnew b. loc.
ac Jalkut Part. I. fol. 209 col. 4, circà fin. &
Nalir, fol, 14. 6. & fol. 4 g. a.
18. Id eſt: qui violenta morte interemptus eſt

60. a. confer. & Spenceri de Legib. Hebræor.

præſente Naziræo, qui proptereà polluitur, con=
fer. & Jalkut dict. Parf. I. fol. 2 10,col. I, Pprinc.

NNuMERORUM.
eſti ignorans, 19., ſunt, qui dicant, (verba iſta:) NRR 15 . unam vocem,

1068

(ut notet: ) caſum repentinum. 20. Eod. verſ. 9. Quòd ſi quupiam mortuns fuerit
ayud eum] i. e. In tentorio, ubi ipſe 21. eſt. Eod. veri. 9. In die mundationis ſuæ] i.

e. In die aſperlionis ejus, 22. vel non (intelligitur forſitàn hic mundatio,) niſi die
octavo, quê ille (Naziræus) omninò mundus eſt? lex (hic) dicit: die ſeptimo, quo-

modo ſeptimo? forſitàn etiamlſi non fuerit aſperſus? lex (hic) dicit: die mundatio-
nis ſuæ. * Verſ. 10. Et in die olfavo offeret duos tartures (Hoc dicit lex. ut excipiat

(diem) Eeptinum aut non * (dicit forſitàn iſtud,) niſi, ut excipiat nonum diem? de-
etiam

terminavit (lex) certum tempus ſacrificiis, 23. quæ offeruntur atque præfixit
certum tempus illis, qui offerunt, quemadmodùm (igitur) ſacrificia facit legiti
24. dies octavus & (ſequentes dies) à die octavo ac deinceps; ita & eos, qui offe-
runt, † (facit legitimos ***) dies octavus ac (ſequentes dies) ab octavo ac deinceps.
Verſ. II. Ab eo, qued pectavit ſaper mortuo] (Nempè) dum non admiſit (Naziræus)
dehortationem, 25., utabimmunditie mortui (ſibi caveret,) R. Eleazar Capharæus di-
cit)hunc locum intelligendum eſle tde 0,) uiſeipfam affligit Propterx vinum. 26.

Pod.

23. Sive: oblationibus, nam dictie ao hie no-

19. Nempéè, qui ignorante vel non opinante Na-
ziræo ſubitò coraàm ipſo mortuus eſt, & ideircò
Nazitæus polluitur, ſic etiam in Gar Arjeh
ſol. 166. col. 4. circà fin. dictio dene expo-
nitur de illo p' vvy a Nαπ i. e. qui non
putat de iſto (homine, cui Naziræus prælens eſt,)
quòd ille moriturus ſit, confer. & P. Fagii not.
2d Paraphr. Chald. 6. loc. & not. in pet r,
hb. loc. it. Naſir, fol. 6 3. a. & Sevachim, fol.2 3 † Hebr. Papp hæc & ſequentia, usque ad:
b. & Keritut, fol. 9. a. RD We i. e, ab eo, quod peccavit, abſunt 4
20. Conſfer. hie Gur Arjch fol. a66. col. 1. circà MSto 1.
fis, & not. in dpan rah, loc. *h Hebf. vwn, ſic in MSto z. hie additum rege-
21I. Nempè: Naziræus, conter. G hic not. in ritur.
ma W h. loc, it, Naſit, fol. 15. 3. fol. 2 5. Vel.
1g. a. it. fol. 4 4, a.
22. Aſperſio vocatur hie mundaiio, quoniam —
e es e e i, e, dies aſperſionis ejus
eſt pars quxdam mundationis ejus, quamvis il-
le aon penitùs mundatus ſit, quamdiu ipſe ſacri-
ficium purificationis ſive expiationis ſuæ non ob
tulit, uti in netis . en mo h. loc. exponi-
tur, Zid. Sig Siga. ſequ. it⸗ Nalir, fol. 42. a. tol.
4 † .
* Quo fſeil. dic aſperſus eſt, nam aſperſſo pars qux.
dam mundationis eſt, vid. num, præced. 22,
Ax Hebr. *ε& iſta & ſequentia, usque ad: pa-
i, e, determinavit (lex & c,) abſunt 4 MSto I.

tat mhaa Prout in Da ne . loc. exponi=
tur.

verbo illo Buxtorf. Lex. Lalm. fol. I104. vide
Deateron. . 12. v. 16, n. 64. g Jakut Fart.
1: fol. 2 1I. col. I. circà fin.

iam hie dalku dict. Part. 1. fO1. 2 I I. col. 2. med.
it. Laanit, fol. I1. 9, &. Nedarim, fol. 10. 2. b.

B,;va kama, fol. 9 1. 5.
niam ſeipſum afflixit &c.

2 6. Dum abſtinentiam vovit 4 vino ac proptereà

2a. prot Buxtorf. in Lex. Talm. ol. 193. alle-
gat, confer. not in pam re' h. loc, ubi etiam
tractat. Talm, Bava Kamus ol. 9 1. b. adducitur.

CcA. VI.

24. Hebr. AWnn i., e. facit, ut die illo octavo recte
ac legitimè ſacri ficia offerant Nazi: æi, confer. de

t vVel: facrificium pro peccato ideò offerti, quo⸗

quia non dedit locum dehortationi, ſi ic
verba iſta: A eiÜi hic interpretor, c0 fer. et-

6G Nafr, fol. 1 S. 2a. & fol- 19. ar it. fol. 22. a,m

ſemet cruciavit vel in morbum incidit, iſte eſft
uei. e. Beccator, uti habetur in Naſir /ol. 22

C4. V.

—,—
od,venl 11.
(erun) Nan⸗
Deintegronun

tſerlilent i e⸗

iquehac (arn
Plican le acceiß
teatl, (Abi
miturin lo loce
ihlam. Verl.
cuchariſticorunm

iite illispropte

ler)reduxitilla
beant lbaminib
Hlucentas arna
17. Ktriſciun

——
* Conlet. Nalir, te
6,
27. Non numeral
26 Naziræus Gem.
fer. hic Naſit,
Nidda, o. 69.5
1ir vel: ge nibus
4.11. V. 16. n.
16, 6 N. , in 1
19. Sie ex meme ,
eie volui; aia
Lexit, did. c. 11
9) Hebr. nor
pri,e, onerab
1 Ui Deuteron
RNidchi not n 16,
1e Hebr Srn
MNN do
dus vel 14, det⸗
1,a. § 0. .
derachim, ſol⸗
ol 46.6, o,
Ze Vel: gecernat
tuatur, confer.
Mumet e, 15.
tim wiemg
Pelekälialigu lun

cNV.
AN

acn vocem,
tuus fuerit
1oni i

) nii die ⸗

deimo, gto.
mundatio-
ut eNcipiat
ndiem de.
Eluit etiam
cit egiume
6, gui ofe
e geinceps.
(Nanirzus)
Pharzus di-
Vinum. 160
lod.

n

ay hie no

loc enpoli⸗

looctavo tecle
irzi, COoet, de
fol. 1104 ſide

ſikkut but.

a, Gique 1d:
cayit, ablunt 4

e addium tege ⸗

ehottationi, ie
leiot, 00 let t .

11.c0l.2 ,nes
n, ſol. 10.41 t.

i. ol. 11, 90

ed ollenni, no⸗

4
o 1e poptetes
incidit, e t

0l. 19337 =.

CAP. VI. NUMERORIM. 1069
— .*
Eod. verſ. II. Et ſanitifitabit * aput ſuum] Ut iterùm incipiat (Naziræus) numerum
(dierum) Naziræatus fui. Verſ. I12. Be cenſecrabit Domino dies Naziræatus ſai] i. 6.
De integro numerare incipiet (dies) Naziræatus ſui. Eod. verſ. 12. Dies priores in-
tercident] i. e Non erunt de numero. 27. Verf. 13. Agducet eum] Adducet ſeipſum,
atque hæc (particula: M)&ε) eſt una de tribus NN, 2 8. quas R. Iſmaél ita cx-
plicat, ſic (accipitur in illo loco:) & adferant EQd i. e. ſeipſos 29. iniquitatem
reatus, ** (ubi — )& poniturpro:) Pay — N i. e. ſeipfſos, ſic quoque (ſu-
mitur in illo loco:) & ſepelivit 1 & in valle, 1e0. i. e. ipfe fepelivit D s ſe⸗
ipſum. Verſ. 15. Er mincha eorum &W Kbamina eerum †*] Videlicèt holocauſti &

euchariſticorum, quoniam (iſis) fuerunt ſub regula; ſed excepts ſunt (de regula.)
ut de illis propter rem novam judicetur, 31. dum opus habuerunt pane, 32. (ideò
lex) reduxit illa (holocauſta & euchariſtica) ſub regulam ſuam, (nempè,) ut opus ha-
beant libaminibus, uti convenit † holocauſto & euchariſticis. 33. Eod. verſ, 15.
Placentas azymas & lagana azyma] (Nimirum) decem ex qualibet ſpecie. 34. Verſ.
17. Sacriſicium euchariſticum Domino cum taniſtro azymorum] Sacrificabit (ſacerdos 9
eu-

X Conbfer. Nalir, fol. 18: a. 5. & Keritut, tol. 20.
b.
27. Non numerabuntur, pro nihilo habebuntur
ae Naziræus demio incipiet ſemet ſeparate, con
fer. hic Naſir, Yol. 3. a. 6. & ol. 4 4. 2. b. it.
Nidda, fol. 6 89. .
28. Vel: de tribus Pzrtienlis: O&, confer. Levit.
c. 2 2. v. 1 6. n. 64. Deuteron. c. 34. V. 6. n.
16. & n. 17. ir. iract. Talm. Naſir, fol. 6. b.
29. Sie ex mente R. Hmaélis particulam ri ver-
tere volui; alii aliter interpretantur locum. qui
Levit. dict. c. 2 2. V. 1 6. ha betur.
X Hebr. nues y, in MSto 2, poſte additur:
WPyvi, e. onerabunt (ſeipſos iniquitate reatus.)
30. Uti Deuteron, c. 34. V. 6. habetur, ubi vide
Raſchi not. n. 16. & n. 17.
XXW Hebr. .1., in utroque MSto hic additur:
ruein E&ν bu, i. e. trium pecorum, (de qui⸗
bus veri 1I4. b. cap.) confer. hic Sevachim, fol.
g. a. & fol. 5 5. a. It. Menachot, fol. 9 1. b. &
Sevachim, fol. 4. b. & fol. 9. a. it. Menachot,
fol. 46. 6, & fol. 47. a. it. Fol. 9 I. b.
321. Vel: decernatur & aliquid novi de illis ſta-
tuatur, confer. infrà verſ. 20 h. cap. n. 43. it.
Numer, c. I 5. v. 22. . 34. eſt unus ex trede

cim Mââ[ i. e. modis explicandi legem, ſi res in

ſit & ex ea rursùs egrediatur vo'ne n ee.
i. e, ad novum aliquod decernendum vel judi-
candum, quoôd non poſſit reduci ad regulam ſu.
am, niſi verſus aliquis ſive extus Scripturæ id
expfeſsè faciar, hunc modum autor noſter hic in-
telligit, confer. Buxterf. Lex. Talm. ol. 1044.
& not. ad librum Prec. Jud. p art. I. p. 10, & ſeq;,
ubi tredecim iſti modi explicantur.
32. Nempè: caniſtro azymorum, prout habe-
tur in principio hujus verſus; qui tamen panes
azymi in holoçauflis & euchariſticis regu lariter
non requiruntur atque ita aliquid novi hic eſt.
† Hebr. † i. e. uii jus ac mos eſt, in ASto 2.
pro eo legitur : van i. e. ſicuti omnia (lcil. ho-
locaufſta & euchariſtica iſtud requir nt)
33. In quibus libamina adhibentur-excipitur Hxnn
i. e. facri ficium pio peccato, ieH 'KE²
i. e. quia ſaciificio ſive oblationi pro peceato
non funt libamina, prout in Gar Arjeh fol. 166.
col. 4. fin, habetur, confer, & not. in dnnm rrme
h. loc., ubi caput decim um tractatus Talmudicis
Menachot, allegatur, confer. & falkut Part. 1.
fol, 2 12. col. 1I. circà fin. & col. 2. princ.
34. Nempè: decem placentas azymas ac totidem
lagana;, confer. Exod. c. 29, v. 2. n. ge & v. 23.
n. 59. vid. & Gur Arjeh fol. 167, Col. 1. princ.

generali aliqua ſumma ſive regula comprehenla

& not, in ρ , log.

1070

NuMERORUM.

cuchariſtica, ut 35. ſanctiſicet panem. Eod. verſ. 17. Mincha ecjus & libamen ejus]

(Nempè:) arietis 36. Verſ. I 8. Et radet Naziræus in oſtio tabernaculi conventu] For-

ſitàn radet in atrio? 37. ecce iſte modus eſt contemptibilis; 38. ſed radet Naziræus
poſt mactationem euchariſticorum, nam de iſtis ſcriptum eſt: & mactet illud in oſtio

tabernaculi conventus.

39. Eod. verſ. 18. Qui eſt ſub ſacrificio eucharißtico] i. e.

Sub olla, in qua coqunt * illud (ſacrificium euchariſticum,) quia euchariſtica Naziræi
coquebantur in atrio, opus enim erat, ut ſàcerdos auferret armum, poſteaquàm is

erat coctus. 40.

Verſ. 19. Armum coctum] i. e. Poſtquàm is coctus fuit. ** Verſ.

20. Res ſanéta eſt ſacerdoti] i. e. Placenta † & laganum atque armus oblationis iſta
ſunt ſacerdoti. 41. Eod. verſ. 20. Super pectuſeulum agitationis] i. e. Præter 42½. pe⸗-

Guſculum & armum, quæ debentur ei (ſacerdoti) ex omnibus euchariſticis, additus eſt

cuchariſticis Naziræi etiam armus iſte, quoniam cuchariſtica Naziræi fuerunt ſub re-

ula;

.

ſed excepta ſunt (de regula,) us de iſtis judicetur 43. propter rem novam quo-

ad differentiam 44. armi, (ideò) opus fuit; ut (lex) iterùm reduceret illa (euchariſti-
ca) ad regulam ſuatn, ut judicium fieret etiam de pectuſculo & armo. 45. Verſ. 21.

Præterid, quod apprebenderit manus ejus] Nam, ſi dixerit: ecce ego ſum Naziræus, ut

ton⸗=

—

3 5§. Partieula? yy, quæ hic conjungitur dictioni
, ponitut pro: Nan y, confer. Exod. c. 28⁸.
v. 22. num. 1 10. Ge v. 2 3. n. 120. confer. & Gur
Arjeh fol. 1672 col. 1. princ. & not. in no
Sp b. loc.
36. Conſer. & hic Gur
princ. & not. in
chim, fol. . se

Arjeh fol. 167. col. 1.
b. loc. it. Seva-

37. Confer. Siphte, uti in an h. loc. ad

marginem allegatur, it. Naſir, ol. 45. a. b. &

Jol. 47. æ. it. Menachot, fol. 9 1. .

28. Seu: ignominioſus. deberet enim ſtare hn
ten i. e. aperto capite, quod ſanè Naziræo forer
curge ſeu ignominioſum, quocirca prohibitun
(uit ma fWYai. e. radere in atrio, praut in no-
(is oti rw bh. loc. habetur. =
39. Prout Levit. c. 3. Veiſ. 2. habetur, conſer. Na
ſir, fol. 452 a. b.

Vel: coquebant, Hebr. Genn e ſie etiam jux.

t3 utrumque N Srum eſt legendum; non autem
Ni, uti in vulgatis editionibus habetur.
4 . Siemti habetur verſu ſequenti 19. h. cap. con-
ſer. hic Gur Arjeh fol. 167. col. 1, Wsd. & not.
in Pnan rn h. loc.

*X Confer. Jalkut Part. I. fol. 2 12. coh. 2. med. it.

Kidduſchinfol. 3 6. b. & Naſir, fol 46. a.
† Hebr. —orm iſtud & ſequentia, usque ad:
r i. e, ſuper pectuſculum, abſunt à MSte 1.
41. Confer. P. Fsgii not. ad Paraphr. Chald. h. 1oc.

in mon now h. loc.
42. Particula —) i. e. ſuper, accipitur hic pro:
Inn i. e. præter, confer. Levit. c. 3. v. F. n. 14.
& Levit. c. 4. v. 9. ac V. II. n. 2 9. it. Levit. c. 7.
v. 36. n. Q9⸗ ac Numer. c. 2 8. v. 10. n. 2 ⁸. con-
fer. & hie Gur Arjeb fol. 1.67, col. 1. fin. ac not.
in Smom DWh, loc. ðYU
43. Confer. quæ ſuprà ad verſum 15. . cap. n. 3 I.
notata ſunt. ⸗

regulsm ſuam deducenda fuit.

quia armus iſte in ſacriſicio Naziræi hic additur,

ſacrificium cœteris euchariſticis ſeparatur, ideò
peractàâ ſpeciali ejus explicatione, res iterum ad

4 5. Confer. hic præ aliis notæ in non mno h.
loc.

id quod particulare eſt ac ſpeciale, in quo iſtud

CAP. VI.

dgeam (ca;

—

Sevachim, fol, 55: a. & Chulin, fol. 9 8. a. E
y

it. Gur Arjeh ol. 167. cOl. I. circà ſin. ac not.

44. Vel: quoad ſeparationem armi, ſenſus eſt,

cAeuA.

a (unc.) Bo⸗
nod alditumet
erlegen Nani
ſum Naziteusq

Per kis Aajame

13. Dicenei
„ . .
Ungni fetnarl
Ut omnes audia

lent, ſu (ael

animi propoſit
tur. 63. Loc,
Pestus, eleninn.
Ommni hotmine,

7 Hebr. ) d
46. Id eſtut centu

liſtica offeram, d
Col. 1. fin & not,
Talm. Nalnt, fl.

lab, fol. 10,

17 ,

. Nam quOad
1, quoc lud lege

genon eltig vor
ie, ihſe nonpoe
ho⸗ 167. cl.1.
öhbple llegnun,
lor. b. kigi
dumn, ſeqll 4,
4 Vel 10ceree
diminuere,
4 n Vel: datrabet,,
mneid, gnod vor
non veid minuen
l.: n col. .1
49. Id eſt: nonei

ſum ditere ge ile
cuti leyoreri
ale vorerit iumen
N luper ila esn⸗

(A. .
—
ihaneyeju
en u] Fot⸗
et Nauitelie
lud inolio
iſio] ie.
lica Nazitzi
ſeaguimn is
it n herl.
blationig iſta
Eek 41, Pe⸗
3 additusel
erunt ſub ke⸗
noram quo-
Aleuchariti⸗
65. Vetl. 21.
Nanireus ut
ton⸗

—

col 1. echit.

in, fl g ,à A

ſ6el 46, .
ad: y
1nt 4 MSto l.
hr. Chald. helot
itca fin. ac not

ceipitut hie io:
16.3. e ſolle l4
g. 1 Leiit, ,.
„10, n. 29. Cll⸗
ol 1,i a not,

15,h la l
Armi, ſenls elt
itæi bic addiuut,
ale, in guo iln

icis ſepalntuhiged
Me, les ileluln 4

an ,,

CAbP. Vi. NuMERORUM. 107 1

tondeam * (caput meum) ſuper centum holocauſta 46. & ſuper centum euchariſti=
ca, (tunc:) Eod. verſ. 2 1. Juxtà votum ejus, quod vovit, ſie faciet] (Nempè,) id,
quod additum eſt. 47. Eod. verſ. 2 I. Super legem Naziraatus ſui] (Videlicèt,) ſu-
per legem Naziræats addit; * non verò ſubducet, 48. nam, ſi dixerit: ecce ego
ſum Naziræus quôad quinque (jumenta) Naziræatus, ut tondeam (caput meum), ſu-
per tria iſta jumenta, non ego lego in eo: 49. ſicuti ipſe voverit, ita & faciet. Verſ.
23. Dicens eis] (Verbum NR hic poſitum eſt) veluti: ) item: DW, Fo.
lDinguâ vernaculâ (verbum D& exponi poteſt:) diſant. † Eod. verſ. 23. Diceni eis]
Ut omnes audiant. 51. Eod. verſ. 23. Dicen.] (Verbum & hic Scriptum eſt)
plenè, 52. (ac ſi dicerez:) non benedices eis cum feſtinatione ac celeritate; ſed cum
animi propoſito & corde integro. Verſ. 24. Benedicat tibti] Benedicte ſint opes
tuæ. §3. Eod. verſ. 24. Et cuſtodiat *t] Ne invadant te vaſtatores, ut auferant o-⸗
pes tuas, etenim is, qui ſervo ſuo largitur munus, non poterit illud intactum ſervare ab
omni homine, dum itaque veniunt latrones conttà illum idque (munus) ab eo aufe-
runt.
non poſſum, quòd voto ſuo ſatisfecerit aut ver-=
bis illis legis; ſicuti ipſe vovenit & c. ſed tot of-
ferre debet ſacriſicia, quot vovit, Confer. Gur Ar-
n Fol. 167. col 1. pr. & not. in nan rn h,
96.
50. Nempè, ut ſir wh i. e. ſignificet tempus
præſens, uti in notis 'pan re habetur, con-

fer. Exod. c. 20. v. 8. n, 4 ,. & Num. c. 15, v. 3
n. 63. it. Gur Arjeh fol. 167. col. 2, pr.
t Sic explico hic iſtud Gallicum: ui Latinè:di-
cens, ſie etiam in utroque MSto hic legitur;
confer. Sota, fol, 33:6. & fel 3 8, a. . it, Chu
lin, fol. 49. 3.
51. Confer. hic Gur Arjeh fol. 167, col, 2. med.
&& not. in opa nav, ubi etiam Siphre ad mar-

* Hebr. Ma na 7), abſunt iſta ab utroque MSto.
46. Id eſt, ut centum holocauſta & centum eucha-
riſtica offeram, confer. hic Gur Arjeh fol. 167.
col. I. fin. & not. in Eynon nevh. oc. it. tract.
Talm. Nalit, Fol. z 0. a. & ol. 46. a. b. it. Te-
murab, fol. 10. a. & Menachot, ol. 19. a. & †ol.
27. à.
47. Nam quoad rabf i. e. ſacrificlum pro pecca
to, quod ſub lege Naziræatuscontinetur quod-
que non eſtin voventis albit io P 7202) N&
i. e, ipſe non poterit addere, prout in Gur Arjeh
fo. 167. col. 2. princ. habetur, & eam in rem
Siphre allegatur, confen. & not. in pen
h. loc. ac P. Fagius ad Paraphr. Chald. . loc, it.
num. ſequ. 48.

* Vel: addere poteſt; non verò ſubtrahere vel
diminuere.
4 8. Vel: detrahet,i.e.s non minuet; ſed præſtabit o-
mne id, quod vovit, addere enim poteſt vovens;
non veiò minuere, confer. hic Jalkut Part. 1.
fol. 2 12. col. 3. med.
4¾. Id eſt: non ei aptare poſſum verba iſta Scri-
pauræ, ſicuti ipſe voverit Oc. vel: non pos-
ſum dicere de illo, quòd ſatisfecerit verbis illis:
ſicuti ipſe voverit &c, verbi gratia, ſi quis quin

ginem allegatur.
52, Non defectivè ſine Vau: M, uti interdum iR
Scriptira habetur ratio, cur hic plenè ſcriptum
ſit, adducçitur à Commentatore noſtto; Cœte-
rùm iſtud: Nn i. e. plenè, ut & ſequentia, us-
que ad: Na i, e. benedicat (tibi) abſunt hic ab
utroque MSto.
53. Conter. hic notæ ad librum Prec. Jud. part. I.
p. 3 1. a. fin. & D. Wagenſeil, Sat. p. 670. ac
ſeq. & p. 674. 3c ſequ.

que voverit jum enta isque ſaltem tria obtujerit,
ut ſuper illa caput ſuum tondeat, de eo dicere

* Vide hic tract. Taſm. Peſachim, Jol. 119012.

T ttttt

1072 NuMERORIM.

runt, quamnam ipſe (ſervus) utilitatem ex iſto munere percipit? aſt Sanctus ille Bene-
dictus is eſt, qui dat & qui conſervar, ſunt prætereà multæ *" (Rabbinorum) expoſiti-
ones (hujus loci) in Si phre. 54. Verſ. 2 §. LEucert faciat Dominus *** faciem ſuam tibi]
Oſtendat (Deus) tibi vultum hilarem, (&) faciem ſerenam. Eod. verſ. 2 5. Et miſe-
reatur tui] Det tibi gratiam. 55. Verſ. 26. Tollat Dominus ſaciem ſuam erga te]
Cohibeat iram ſuam. 56. Verf. 27. BEt ponant nomen meum] Benedicant eis (Ifraec-
Uitis) nomine (Dei) explicito. 57. Eod. verſ. 27. Er ego benedicam eis] Iſraélitis &
gonſentiam ſacerdotibus; 58. alia explicatio (verborum iſtorum:) & ego benedi-

.

CApP. vii.

cam eis (nempè:) ſacerdotibus. 59.

CAL.

culum, fuerint Iſraelitæ tanquàm

Erſ. I. Et falttum eft eo dies qus Moſis alſolvera:] (Verbum) — (defecti-
vè) ſcriptum 1. eſt, (ad indicandum, quòd eo) die, quò erectum eſt taberna-

3 i. e. ſponſa, z. quæ ingreditur tha-

* Hebr. Nane) iſtud & ſequentia, usque ad: *²
Ni. e. lucere faciat, abſunt ab utroque ASto.

54. Eſt is liber antiquiſſimus incertiautoris, de quo

vide Buxtorf, Biblioth. Rabbin. & ανν ne
ac Bartolocci Bibl. Rabb.
X Confer. tract. Talm. Berachot, fol. 26. 5. S&

Niddà, fol. 70. b. it. Rolch haſchana, fol. 17.

b. & Megilla, fol. 2 5, b.
55. Confer. hic pamt * ubi Siphre ad margi
nem allegatur; vid. & tract. Talm. Peſachim,
Jol. 1ro. a.,

76. Vide hic præ aliis D. Wagenſ. Sot. p. 43 5.
77. Vel: nomine ſeparato, prouùt alii vertendum
putant Hebr. —, confer. P. Fagii not.
ad, Paraphr. Chald. & D. W agenſeil. Sot, pag. †

907. ac 'p HDW, ubi siphre ad marginem
allegatur, confer. & Mezilla, Jol. 1 §. a. it. Sota,
Jol. 3 §. a. b.
8. Id eſt: ratam habebo facerdotum benedictio-
nem eamque in effectum deducam, vide ejusd.

P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. & an nee

h. loc. it. tract. Talm. Chulin, fol. 49. a. bG.
59. Id eſt: ſacerdotibus ipfis ego benedicam, con-
fer. hic Gur Arjeh fol. 167 col. 2. med. & not.
in e loc.

I, Nempé: ſine litera Vau, certè in omnibus qui-
dem codiéibus Maſerethicis hodiernis legitur
plenè: rmyn cum Vau, prout etiam in Gur Arjeh
Jol. 167. col. z. med. haberur: arn

nè) M; ſed quia non ſeriptum eſt in textu ſa-
cro don —n ; ſed niyg a vel: quoni-
am verbum Dn non ſcriptum eſt Sawa i, e, per
Scheva; ſed inen i. e. per Patach, ( prout in ad-
ditione ad notas Raſchianas in ba remn h.
loc. habetur,) ided 9 eh een dn i. e.
poſſumus interpretari, quòd(rnyn) ſignificet min
i. e. iponſam, uti in Gur Arjeh dict. /ol. 167. col.

in Bibliis Buxtort.
z. Confer. quæ ad Exod. c. 3 I. V. 1 9. n. 3 1. nota⸗
ta ſunt, vide & Exod. c. 19. V. 1 7. Sign. *
3 Hebr. , propriè notat cœlum iſtud nuptia-
le ſeu conopæum, quod quatuor perticis à qua-
tuor Judæis fertur, ſub quo ſponſus & ſponſa

conſecrantur, de quo vide Buxt. Synzg. ud. c

TIalm. Jol. 809.

* In MSto 2. huie nomini præmiſfa eſt interroga:

tio: &, e, nonne Bezaleel &c.

DPDn i. e. in omnibus libris ſeriptum eſt (ple-

2. med. habetur, confer. & not. Maloreth. b. loc. , Hrol Reo, eap,

399. pag. m. 631. S& ſequ, it. Ejusd, Buxtorf. Len. ged nrpicui
“ ee. . . iid

(Al. VII.

Lomnis ſapielis

4 goniamile.
formamn unisc
cerett illos, qur
Daride, guonian
citur enim : met
mino Ec. 6. id⸗
mutm tuam, Davie
— ͦ

ſeptem diez inpl

ti ledilloipſo a

Viler Moles
tunt erectiones e

(Ccombolta kuitjure

zutem die (capit⸗

. . V fierant O
lamum nuptialem., 3. Eod. verſ. I, Cum perfeciſet Moſes] Bezaleel * (quidem)

crantpercuſſt, ne
11. Bod, vert 2.

cum Mole & Aato

4, ld ett: compleme

nacdli attribuit öen

Arſeh /ol. 167, c0
Obmn h. oe.

lel: Engilain

eIt ptocuravera.
Hebr. nennd in
ie oſteneret
II MSro:, Ferbum
Vide lamn. 132,

6de Raſchi not.

. ded S

berutzejus ia

Adziur, conler, Esc,
g. Deguid .no
Ee qulbus ige le

eylt, (. ge V. l. h.
d. 3 le

wrie, domple
Kionen idſunte M

CAb. V
——

Ulle Bene.
Perpolti⸗
ſian li
a 1
eis(lltae.
ltaelinss &
2 beneck⸗

1(eldi.

elttaberna⸗
editor tha⸗

(giden)

E

—–âA 9ͥöᷓNüuöͥ9¶¶

ompibus gui
liemnis legitur

din Gur Arjeh
D )

ſptum eſ (gle⸗

eſtin textu la⸗

vel: quoni.
Nn i,e,

(promine⸗

d rH,

i e.
loniffe

ol. 1677cl.
loretbe,oe ,

Sgd. 3

iſtud nuptig⸗

eniris gei⸗
nlas & ſol

nag. ld er 1 14. .
ediur Hebr. nyeiſtud & ſequentia, usque ad: d2

elinteltoge⸗

1

2=

CAL. VII. =

NHMERORIM.

1073

& omnis ſapiens corde fecerant tabernaculum; ſed retulit iſtud Scriptura ad Moſen,
4. quoniam ille animum ſuum ad iſtud (opus tabernaculi) adverterat, 5. ut videret
formam uniuscujusque rei, veluti illam ei oſtenderat (Deus) in monte (Sinai,) ut do-
ceret † illos, qui opus faciebant, nec erravit in ulla forma; ſic quoque reperimus in
Davide, quoniam is animum ſuum adjecerat ad ædificationem domus Sanctuarii, di-
citur enim: memento, Domine, Davidis cum tota afflictione ejus, qui juraverat Do-
mino &c. 6. ideo vocatum fuit (templum) juxtà nomen ejus, nam dicitur vide do-
mum tuam, David. 7. Eod. verſ. I. Cum alſolvißet Moſet erigere] Non dicitur: (hic)

— 55 — P i. e. in die, quo erexit, 8. ut doceat (Scriptura,) quòd per omnes

ſeptem dies impletionum 9. Moſes illud (tabernaculum) erexerit * & depoſuerit;
10, ſed illo ipſo die iſtud erexerit nec depoſuerit, idcirco (hic) dicitur: cum abſol-
viſſet Moſes — p i. e, erigere, (ut ſenſus ſit.) illo die completæ (ſive finitæ) fue-
runt erectiones ejus; erat autem (iſte dies) initium menſis Niſan, II. ſecundo die
combuſta fuit juvenca, 12, tertio die ſparſerunt primam ſparſionem; 13. ſeptime

autem die (capita ſua) raſerunt.

14. Verſ. 2. Iiti fuerunt principes tribunm] Qui

fuerant . . . e. moderatores ſuper illos (Iſralitas) in Egypto ac propter eos
erant percuſſi, nam dicitur: & cædebantur *ν i. e. moderatores Ifraëlitarum.

15. Eod. verſ. 2. Hifaerunt, qui ſteterant

16, ſuper numerateos] i. e. Qui ſteterant

cum Moſe & Aarone, cùm illi numerarent Iſraelitas, nam dicitur: & vobiscum erunt

LTitttt 2

Kc.

4, Id eſt: complementum & pe fectionem taber-
naculi attribuit Seripura Moſi, conſer., hic Gur
Arjeh fol. 167. col. 3., med. & not, in mev
—☛P b. loc.

. Id eſt: fſingulari ſtudio aàd illud attenderat idque

ſieri pocuraverat.

† Hebr. n, in MSto I, pro eo legitur? MNα%

i. & ut oſtenderet (Icil. illis, qui opus faciebant;)
in MSto z. verbum iſtud omiſſum eſt.
6. Vide Pſalm. 132. Vv. 1. ibique Raſchi not- .—
7, Proht 1 Reg. cap. 12. verſ. 1 6., habetur, ubi vi-
de Raſchi not.
8. Sed e —pa, prout hic in textu ſacro ha-
betu; cujus rei 4 Commentatore noſtro ratio hie
datur, confer. Exod. c. 26. v. 30. Sign. *
9. De quibus vide Levit. cap. 8. verl. 3 4. n. 22.
Levit. C. 9, V. I. . I. & n. 2. it. dict. . 9., V. 2 3.
n. 3

TLLA i. e. ompletæ (live finitæ) fuerunt ere
Kiones, abſunt 4 MStO 2.

—

10. Conf. hic Lev. dict., 9. v. 2 3.n. 31 & GurArjeh
Fol. 167. col. 2. fin. it. not in inofn re ad
Levit. 6. Q. V. 2. & Sanhedrin ,„fol. 16.b. & Sche-
vuot, ſol. 1 5. a. it. Menachot, &. 57, b.
II. Confer. Levit, dict. c. 9. V. I. n. 2. & Gur Arjekh
Jol. 167. col. 3. princ.
12: De qua vide Levit. c. 8. v. 34. n. 23,
13. Confer. hic Levit. dict. c. 8. verſ. 34. unm. 2
& Numer. c. g. v. 7. num. 2 S. it. Gur Arjeh fol
167, Col. 3. princ. ac not. in ar rne , (0.
ubi Siphre ad marginem allegatur.
I4. Hæc fuit raſura illa, de qua Numer. c. 8. v. 76
proùt in notis non new h. loc. habetur, con-
fer. Raſchi not. ad Numer. dict. c. 9. v. 7.
15. Prot Exod. c. 5. v. 14. habetur, confer. Si-
phre, ſicuti in 'nan rov ad marginem alle-
gatur.
16. Sic verbum ynys ex mente Raſchi hic ver-
tere volui, alii aliter tranſtulerunt, confer. FP. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald. b, loc. & Gur Arjeh
Jol. 167. col. 3, med.

1074

NuMERORUM.

c. 17. Verſi. 3. Sex plauſtra tecta]
i. e. cooperta, ¹8. & ſic (accipitur
ſtris tectis & in mulis,
Ei adduxerunt illa coràm tabernaculos] Nam
rum manibus, donecid ei diceretur ex ore
derunt principes,
non obtulerant ſpontè ab initio? 22.
rant principes: ſpontè o
erit, nos ſupplebimus;

faciendum erit
ad pectorale,
eorum] Nam onus filiorum Ger
alleres & columnas atque baſes.
j. e. Onus rei ſanctæ,
portabant.
eaquâàm ſpontè obtulera
mum ſuum induxerunt,

Eod. verl. 10. Et obtulerunt principes munera ſu
Moſes è manibus eorum, donec id ei diceretur ex ore

(illa munera)

19. plauſtra tecta vocantur E .
Moſes non recipiebat (illa plauſtra) ex eo-

Non (aliud ſignificat dictio:) Ax, quäm 8 L
dictio iſta in illo loco;) i. e. in plau-
20. Eod. verſ. 3.

Dei, 21. dizit R. Nathan: quidnam vi-

ut hic ſpontè offerrent ab initio; qui tamen in opere tabernaculi
. enimverô (quoad opus tabernaculi) ſic dixe-
fferant plebeji Iſraelitæ, quicquid voluerint & quod illis de-
ſed cùm vidiſſent (principes,
compleviſſent, dicitur enim: & opus fuit ſufficiens,
obtulerunt (itaque) lapides onychinos
24. ideò hic ſpontè obtulerunt ab initio.
ſon lexius erat onere (filiorum) Merari,
Verſ 9.
velut arcæ ac menſæ &c.
2 5. Verſ. 1C. Er obtulerunt principes* (ad) dedicationem altaris] Poſt-
nt plauſtra & boves ** ad vehendum tabernaculum, in ani-
ut ſpontè offerrent munera altaris ad ipſius dedicationem.
4 antò altare] Nam non † acceperat
Majeſtatis Divinæ.

) quòd Iſraêlitæ plebeji omnia
2 3³. dixerunt: quid jam nobis
& impletionum ad Ephod &
Verſ. 8. Juxtaà miniſterium
qui ferebant
Quia miniſtorium rei ſanttæ incumbebat ei]
(eis incumbebat) ideè illi humeris ſuis

26. Verſ. II. Offerant munera ſua in dedicationem altaris Et hactenùs quidem non

noverat Moſes, quomo
generationum ſi

narum; an verò juxtà ordinem profectionum

do offerre deberent (principes munera illa,) an juxtà ſeriem

ſuarum, donec ei dice-

17. Vide Numer. cap. 1. Verl. 4. ibique Raſchi not.
n. 6. . .„ .
13. Scil. plauſtra, conlſer. hic præ aliis P. Fagii not,
ad Paraphr. Chald. b. loc.
19. Prodt Efai. cap. 66. V. 20:

ſchi not. 2 .
20. In veteri quadam verſione Germanica hujus

loei reperi annotatum, quòd Svu lingua Galli-
cà vocentur: ydei. e. charrettes, quæ Lati
nis dicuntur: ciſia vel eſſedæzz
217. Confer. infrà verſ. 10. b. cap. num. 26. & Gur
Arjeh fol. 167. col. 3. med. ac Si hre, prout in
Spar D ad marginem h. loc. allegatur.
22. Vide Exod. cap. 3 5 verſ. 27. ibique not. num.

habetur, ubi v ige Ra-

habetur, confer Exod. c. 3 5. V. 27. n. 33:
24. Vide Exod. dict. e. 3 5. V. 27: n. 33. confer. &
not. in om Wmov h, loc.

Vol. 11. a. & Sota, l. 3 5§. a.
*Hæe & ſequentia, usque ad: offerant munera ſua
&c. abſunt hic 4 MStO&2.
eb. Wan mayR, in MSto 1. omiſſa ſunt
I1Ra⸗
† Hebr. επ iſtud: S ſequentia, usque ad :
Py i. e. & hactenus quidem &c. abſant hic ½
MStO I. vid. fuprà v. 3. H. cap. n. 2 I. .
26. Confer. quæ fuprà ad dict. v. 3. h. cap. n. 2 f.

Ie 1 .
a . Vel: ſatis fuit ad opus, uti Exod. c. 36. V. 7.1

cà fin. & not, in Snan blec

CA. VII.

retur

2 5. Nec plauſiris utebantur, confer. hic D. Wa-
genſeil. Sot. pag: 743. it. tract. Talm. Erachin,

notata ſunt, vide & Gur Arjch ol. 167. 01. 3. cir.

CAeVII.

—
letut en ofe dan
e die ſuo. . .
primamoelle
Fod. verl.12.
non, gooiple
ut fotlitiͤn) n⸗
Nahaſlonmun
oblatio 31. Ne

funm ſmis)

——
17. Mell:ſecundͤin
inkia verl 19. 5,
fol. 167, col 31
à Fiphre ad ma
trad. Talm. Kid
19. De his nide be
ur Arjeh ,0h 1
dict,c,9. 1,al
0 9, 2.
1. Hebt. O)
(con mnuNdi,eſtge
bus vige an
Biblioth, Aabbin
7. oditt nuper
Qoclichtmis D. M
30., Fec gudch ipſe
culathos Promi
Vide num ſeg
Jol. 167, col. 3.
Oop worh
3 Hebr. d8 W ha
ie⸗ ley cicit ab
31, ront bademri
kun Patt. l ſol.
nides ſur oibin
igem de ckteris
dum jnti Com
onſel infra Nun
UHebr. on in
O Wrn r
NN W
A Pr

CM.VI.

l. d. inplal⸗

kod el. 3. .

ullta)er eo⸗
gpidnam Vi.
e tabernactli
duls) ſi dixe⸗
goc ills de.
hncl onnia
vid jamn nobis
nad Ephods
4 niniſenun
qliferebant
ntunbebatei
lihumersluis

4Alari Poſt-

blom, in ani⸗

gedicationen.

Dn f accepekat
eſtansDiyine.

gu idem non

in uxti Aletiem
Conec ei bice⸗

ketut. .

.27 n. 33,
ſe
jen. 53. 3. Cnten⸗

Onſel, hie r. ſ

4. Talch, Elachin,

Fetant munenſaa

840

ebtis, 4:
6t. dblont h ic4
deh. 11.
õ

ol. 1670, zclt⸗

hloc.

cA. VII. NUM ERO KUM. 107

retur ex ore Sanct ns Benedicn offerant ſecundum Profectiones, 17. unusquis-
que die ſuo. Verſ. 12. Die primo] Eodem die tulerat (Moſes) decem coronas, 2%.
primam operi creationis, primam principibus &c. ſicuti habetur in Seder Olam. 29.
Eod. verſ. 12. De tribu Jebuda] Genealogiam ejus retulit Scriptura ad tribum ejus,
non, quòd ipſe collegerit (vel exegerit munera iſta) de tribu ſua eaque obtulerit 30,
aut (forſitàn) non * dicitil l (Scriptura verba iſta:) de tribu Jehuda, niſi, quia ipſe
(Nahaſion munera iſta) collegerat de tribu ſua eaque adduxerat? lex dicit: hæc eſt
oblatio 31. Nahaflonis, (nimirum) de ſuo 32. adduxit. * Verſ. 13. Ambo Plena

feerunihmili) In oblationem ſpontaneam. 33. Verfſ. 14. Pecem aureorum] Juxtà

ILttttt 3

Tar-

„

27. Id eſt: Geuedhim ioledlioadn ordinem, vide

infià verſ. 19. h. cap. n. 40, coner. & Gar Arſeh
fol. 167. col 3. fin. ac nor. in a , ubi
&S& Siphre ad marginem allegatur, confer. hie
tract. Talm. Kidduſchin. fol. 42. à, b.
28. De his vide Levit. c. 9. V. I. num. 3. confer. &
Gur Arjeh fol. 167. Col. 3. fin, ubi Aiam Levit.
dict. c. 9. V. 1. allegatur, conſet. & Moëd karon,

fl. 9. a.

29. Hebr. Siy i. e. ordo mundi Gve Chioni-

con mundi, eſtque Seder majus & minus, de qui⸗
bus vide nom hemw & Buxtorf ac Bartolocci
Biblioth. Rabbin. confer. Seder O lam, c. 6, & c.

7. prodiit nuper Amſtelodami 1699. cum notis

dodlifſimis B. Meyeri.
30. Sed quêd ipſe munera iſia de ſuis bonis ac ſa
cukatibus propriis obtulerit, uti mox ſequitur,
Vide num. ſeq. 32. . verſ. confer. & Gur Arjeh
Fol. 167. col. . fin. & col, 4. princ. it. not, in
DD PR h, loc. .
* Hebr. Ae hæc *α ſequentia, usque ad:
1. e. lex dicit, abſunt ₰ MSto I.
21. Proht habetur infrà verſ. 17. . cap. confer. Jal-
kut Patt. I. Fol. 2 14. col. 4. med.

32. Id eſt: De bonis ae ſacu tatibus ſuis, non de

tribus ſuæ opibus aut bonis adduxit munera iſia,
idem de cœtetis quoque principibus eſt dicen-
dum juxtà Commentatoris noſtri ſententiam,
confer. infrà Num. c. 19. v. 22. D. 55.
X Hebr. Nnd, in MSto I. poſteaà addita ſunt iſta:
— a L . 2 A *Pe
õäsõä

aN a re e n eene en een

pN aP- NVn dn drn N en
n hre a n Pe ne en h
D aby wre rav bd, e enee en
hhen ane een nee n en ren
a PN Nn NiNX õäl
n a ae e eee eenn ee,
ð a n n
pynv j. e. Verſ. 12. Et offereh at Qoad Obla⸗
tionem, de qua dicitur: & offerebat die pilme
N. convenit, dicere de illa: S oblatie l a
ſi diceret: & offerebat die priimo N. arque hæc e-
jus efat oblatio; aſt quoad oblationem cœtr
rum, de qua non ſeriptum eſt: & offerebat, non
convenit dicere poſteà: & oblatio ejus, quoni-
am de ea non ſcriptum eſt, niſi: obtulit N. ob-
lationem ſuam, (cutulam argenteam (vid. verſ.
1u. & 19. . cap.) id, quod poſea lcriptum eſt:
refertur ad (verbum:) obtulit, idque eſi perinde,
ac ſi diceret: obtulit oblationem ſuam; de o-⸗
mnibus autem illis non convenit dicere: & of-
ferebat, niſi de principe primo; vertim quoad
principean, qui offerebat poſtea, quoniam ſermo
iſte jac uſurpatus fuit, eon venit diccie de eot
die lecundo obtulit, atque hoc Modo de omni⸗
bus, (hæc eſt explicatio) Joſephi, flii R. Simeo-
nis. De hoc Joſepho vid. not. ad Levit. . 2 6.
Verſ. 4 3. Sign. * confer. & infrà not. ad verſ. 24.
he cap. B. 6 5, & n. 66. it. not, ad Num. c. 1. Ve
8. Sign. * & J. e. 1 8. v. 29. Sign. *
33. Nam iſta fuit v& Aa i. e., oblatio Prima,
de qua dicitur in Levitico, ſic in b'pen ew h.
loc. confer. 2 Gur Arjeh/ol. 167 col. 1†. med.
it

1076

NuMERORUIM.

CAb. VII.

Targum ejus Gs iolstic eſt, quòd) pondus 34. decem ſiclorum ſacrorum in ea

(acerra) ierit.

Eod. verſ. 14. Plena ſuffment’] Non reperimus (oblatum fuiſſe)

ſuffimentum ab uno homine 37. nec, (quod iflud iuffimentum oblatum fuerit) ſuper

altare exterius, 36. niſi iſtud ſolùm atque hæc doctrina fuit temporaria. 37. Verſ.

I5: Juvencns unus] Unicus (i. e. optimus,) qui fuit in grege ejus. 38. Verſ. 16. Hir-

cus caprarum unus ] pro peccato] Ad expiandam immunditiem dubiam ſuper ſepul-
39. Verſ. 18. Obtulit Nethaneel, filius Zuhbar] Verſ. 19. Obiuli ma-
e. obtulit, de tribu Iſlaſchar, id, quod non

chro abylſſi.
nus ſunum] Cur (hic) dicit lex: 2P i.

dicitur de (coœteris) omnibus tribubus? (nempè hoc ideò factum eſt.) quia venerat

Reuben atque contentionem excitaverat, * dicens:

poſtquàm ** chuda, frater me-

us me præceſſit, ego poſt illum offeram (munera mea,) dixit ei Moſes, ex ore Majeſta-
tis Divinæ mihi injunctum eſt, ut (principes) offerrent) juxtà ordinem profectonum

ſuarum 40. ſecundùm vexilla ſua, ideò

ubi deeſt Jod, quia illud juxt ſenſum litefalem eſt n **½ modo i imperativo, ex

dixit: † 2 i. e, obtulit munus ſuum,

Ore

it. ania ſo. 3⁸. a. & Menachot, fol. 8. 7.

& fol. 19,. b.
34. Sive; valor, id eſt, quòd acerra iſta decem
ſiclos ſacros valuerit, confer. not. in an ne
bh. loc. it. tract. Talm. Pelachim, ſol. 19. a. &
Chagiga, Fol. 23. b.
3 5. Ab homine unieo ſen fingulari, German. Von
einem eintzelen Menſchen / ſic dictionem: Prp
hic interpretot juzta nor. in ar D b. loe

confer. & Raſchi not. ad Cantic. cap. 5. v. 1. n 3.

in MSte I. bic vonnulla ſunt omiſſa, quædam
mwin us vecte poſita.
36. Nempè: æneum, de quo vide Exod. c. 27. v.
2, & Exod. c. 3 8. v. 2. ſuper hoc enim altari ex:
teriori ſuffimentum regulariter non fiebat; ſed
ſuper altari interiori ſive aureo, de quo Exod c.
30, V. 1. & ſeq
37. Id eſt- Prolempote iſtud factum eſi, non ſuit
1i3 perpetuum, hoc enim 3yv Pxe kic notiat,
ne emge: lex fuit temporaria, confer. cap. ſequ. 3.

v. 8. hum, 39. item not, ad Efr. c. 6. v. 17. & ad

z. Chron. c. 29. vV. 2 1,
38. Confer. hic Gur Arjeh fol. 167. col. 4. med. 8
not. in ar ne h. loc. ac Ja kut Part. 1. l.
215. col I. med,
† Confer. R. Salom. ad Cantic c, 5. v. I. n. 7.
39. Id elt: ſuper ſepulchro profunde ſive occulto

fortè tetigerit, ſice interpretor hic dictionem
Dn, ut tenſus ſit, quòd hircus caprarum obla-
tus fuerit eo caſu, quô quis ſepulchrum Pprofun-
duum ac latens fortè tetigit ac proptereà immun-
dus fadus eſt idque ipſe ignoravit vel certè dubi-

Talm. fol. 1924. & fol. 2 56 8. it. Numer. c. 19.
V. 16. n. 42. ac Lighifoor. ad Marth. c. 23.
v. 27, pPag. 4 3 2. edit. Lipſ. confer. & Gur Arjen
r. 167. col. 4. circà fin. S& not. in no
h. loc.
Quæſtionem ſtatus ſeu de præogativa moverat
Ruben contrà Nathaneelem, uter utri præferen-
dus eſſet,
*X Hebr. M, vel &n, ſicuti in MStO 2. habe-
tur, in MSt 1. pro so legitur: M1. e. ſufficit
vel ſatis ſit, (quod Tehuda, lrater meus &Mασc.)
40. Confer., quæ ſupra ad verlſ. 11. . o. n. 27.
notata ſunt.
† Scil. S. Scriptnra, Hebr. ole, in utroque MStO
pro eo legitur; &a i, e. dictum eſt, ſcil. hic in
tex tu ſacre, nam in correctis exern iaribus ſcil.
editione Baſil. & Amſtel. legitur S absque
Jod „confer. Maſora matginalis ad verl. 19. b.
cap. 5
*„ Sic etiam in MSto 2. pundatumreperiut vet⸗
bum iſtud.

& ineognito, de quo dubitatur, an quisillu

ore uippei⸗

olt: 3777

3 tes merberat⸗
toitt tribom
laichar) etant

tantemporum

dus,utſponted

ſrptutn ixi

pibas) iſtad co⸗

D)numenns
merutm annorut

lreſus] (Hoc

mundus conſer
ttiginta c Lente
tum Verdail

n0 ſidq, hie
[00. annosn
illius (Noschi)
Ppolni in notis
tavit de ſua immunditie, confer. Buxt. Lex.

ci (hie)cicitur:

de , 4.
Nrekelant

—=

41. Nam verdum

nempe Verſu. 1

od verlu 10.
Hebr woveilt
ie. & optera,
41, Nempe: ſitor
Korumn, Vide
gum, (onker. 6G

danill. dei,.

mer c. z. V.

43, Hebt, ie

Gain, ien
nem al 4l ii gu
1ompolſti, i in
giduilt
pined W
1.19. fert2 zn.

CAbYI H
—

ctotumn in 1
bhatum fu

uktert)lipe R
d: 17. Fell
Vetl. 16. Mr. Iſſaſchar) erant legis periti, dicitur * enim: & de filiis Iſlaſchar, qui ſciunt intelligen-
tiam temporum; 42. & propter alteram rem, quia ipſi dederant conſi lium
bus, ut ſpontè offerrent munera iſta & in Jeſod. 4 ³. R. Moſis Hadarichan r
ſcriptum:) dixit R. Pinchas, filius Jair: Nethaneel, filius Zuhar,
pibus) iſtud conſilium. Eod. veri. 19. Seutulam argenteam] (In
S) numerus literarum per Gematriam efſicit: —
merum annorum Adami. 44. Eod. verſ.
dere ſuo] (Hoc ideò hic dicitur,) quia (Adamus,]) quando produxit generationes, ut

mſuper ſegul. .
9. Clinlti
id, guod non I.
) guia enert

da frater me.

Arore Majeltr.
Pfofed'onun

munus ſuum,

mperativo, A

01

—

ot hic dichocen
s captatlin .. .
Pulchrum Ptofun. 1

Mopteres immun.
Wit vel cert gubi⸗

Onfet, Buxt, Lil.

it. Numen c,19
10 Malhe k. 1.
nker. Gur Acen
ot in r

ogerig moern
ter mtii hreketen⸗

i1 MSron behe⸗
r: We, uffiet
ner meus G.)
I1. cgp. N1,.

in uttogne iig

umn el,i hicin

exemgleribus ſei.
tu bsghe

sal l 6

õ

CAPF. VI.

cà (hic) dicitur:

* Hebr. è& W, iſtud & ſequentia; usque ad⸗ 3r&

42, Nempé: ſtatorum ſive ordinatorum, i. e. fe-

ð

D

1077

vVult: 2 p en i. e. obtulit, obtulit, quabus vicibus? 41.
as res meruerat (Nethaneel, qui erat de tribu iſſaſchar,) ut ipſe offerret ſecundus, in-

ore quippe Divinæ Majeſtatis ei præceptum eſt: 2 Pn i. e. offer; ſed quid hoc fibi

quia propter du-

tuitu tribuum (Iſraeéliticarum, nempè:) propterunam quidem rem, quoniam illi (filii

principi-
eperi (ſic
dederat eis (princi-
verbis iſtis: Rpyp
Ni. e. 930. ſecundm nu-
Centum as triginta (ſiclos habens) pon-

19.

mundus conſervaretur, centum ac triginta annos habuit, dicitur enim: & vixit Adam

triginta ac centum annos & genuit Sethum &c. 45.
teum] (Verba iſta: DO N PD)per Gematriam (efficiunt numerum:) 2
520. (idq; hic ſcriptum eſt) intuitu Noachi, qui produxit generationes, cum elle
e. 500. annos natus, 46. atq; intuitu Si. e.
illius (Noachi) generationes decretum fuit
poſui (in notis ad verba iſta:) & erunt dies
kitur: 02 Pi nec dicitur: i
de p, 4 8. (hoc ideò factum eſt,) ut indicaretur, quòd etiam literæ (dictionis:)
Eod. verſ. 19. Septuaginta Eclos] (Pondus

& referantur ad numerum. 49.

1

Eod. v. 19. Craterem anam argen.
viginti annorum, nam (viginti annis) antà

factum de diluvio (inducendo,) veluti ex-

* KIERS 382 Pi, veluti dicitur

cra-

41. Nam verbum ao iteratur ac bis dicitur,

nempè verſu 18. & verſu 19. ſcil. verſu i . cum

Jod & verſu 19. ſine Jod, cum Chirek parvo.
i, e. & proprer alteram, abſunt à MStoz.

ſtorum, vide 1. Paralip. é. 12. v. 32. ibique Tar-
gum, confer. & Lighifoot. Chorograph. Lucæ

præmiſſ. Sect. 3. p. 69 7. edit. Lipſ- it. ſuprà Nu-

43. Hebr. 1)'i. e, fundamentum, ſic dicitur liber

dicti R. Moſis Hadarichan, eandem inſeriptio-

nem alii quoque libri habent, ab aliis autoribus
com poſiti, uti ſunt: Jeſod Mora, Jeſod Olam,
de quibus vide 'a H & Buxtorfii ac Bar-
tolocci Biblioth. Rabb. confer. & infrà Num.

c, 19. Verf. 22:n. 55. it. verſ. 2 3 76. cap , 61.

1

44. Tg rowrτοννιαvj confer. hie Gur Arjeh ſol.
167. Col. 4. fin. & not. in ar m, h. joc,
45. Prout Geneſ. c, 5. v. 3. habetur.
46. Sicuti Geneſ. dict. cap. 5. verſ.
47, Uti Genefſ. cap. 6. verſ. 3.
ſis not, num. 17.
*Hebr. nten N) iſta & ſequentia, usque ad e
PDe i, e. veluti dicitur, abſunt 4 MSto 1.
ſed in MSto 2. poſita ſunt in mWargine.
4 . Nam paulo anrè in eodem hoe verſu dicitur:
N& D- Wy. i, e, ſcutula argentea una, ratio
igitur, cur ordo iſte verborum mutatus ſir, ₰
Commentatore noſtro hic adducitur.
49: Vel: conjungantur numero, comprehendan-
tur ſub numero, nempeè?: 520., de quo ab initic
hujus verſus dictum eſt,

32: habetur.
habetur, ubi vide

—

1878 NuüuMERORUM.Z. CAbp. VII.
teris ſeptuaginta ſiclorum oblatum fuit) intuituſepuaginta 5o. populorum, qui ex
Kiliis ejus (Noachi) egreſſi ſunt. Verſ. 20. Acerram unam] (Hæc]) i. e. acerra
una oblata fuit) intuitu legis (Moſaicæ) quæ data fuit è manu 51. Sancti illius Bene-
dicti; (qui uaus eſt eſſentià.) Eod. verſ. 20. Decem (ſiclorum) aureorum] (Idque)
reſpectu decem præceptorum (Divinorum.) Eod. verl. 20. PFlenam ſaßien] Gematria

(dictionis:) —Up (eſficit numerum: i. e. 613⸗ præceptorum, 52. dum-

7

modo (litera ) „ 33. permutetur cum (litera:) per 2 J N 54. Verſ.
21. Bovem unum (Idque) intuitu Abrahami, de quo dicitur: & accepit vitulum 75.
Eod. verſ, 2 I. Arietem unum] (Factum hoc eſt) reſpectu lſaaci, (dum ſcribitur ) & ac-
cepit arietem illum &c. 56. Eod. verſ. 2 1. Agnum unum] (Id factum eſt) intuitu Ja-
cobi, (de quo ſcriptum eſt:] & agnos ſeparavit Iacobus. 57. Verſ. 22. Hircum ca-
prarum] (Factum hoc eſt) ad expiandam venditionem Joſephi, dicitur enim: & ma-
Gaverunt hircum caprarum. 58. Verſ. 23. Et in ſacrificium pacificorum bores duos]
(Id factum fuit) intuitu Moſis & Aaronis, qui dederant pacem inter Iſraêlitas* & in-
ter patrem eorum, qui eſt in cœlis. Eod. verſ. 23. Arietes, agnos, bircos] Tres ſpecies
(bhie referuntur) reſpectu ſacerdotum, Levitatum, & Iſraêlitarum, (item *) intuitu le-
gis, prophetarum & hagiographorum; tres (autem) quinarii 59. (hic ponuntur)
reſpectu quinque quintanarum 60. ac quinque præceptorum (Divinorum,) quæ
quæ ſcripta fue-

ſcripta fuerunt in tabula una & quinque (oœterorum præceptorum,)
L runt

75. Uti Geneſ. cap. 18. v. 7. habetur, confer. & in-
frà Numer. c. 2 9. V. 19. n. 46. & ſeqq.
56. Vide Geneſ. c. 22. v. 13. confer. Numer. dict.
c. 2 8. V. 19. n. 47. èð
57. Uti habetur Geneſ. c. 30. V. 40. vide Numer.
alleg. c. 2 8. V. 19: n. 48.
58. Prodt Genelſ. c. 37. v. 3 I. habetur.
* Hebr. 7 Pa, abfunt iſta à MSto z. ſed ma-
le,
Vel: alia explicatio, Hebr. N ſicuti. hic in
MStoO z. habetur. J
59. Sive : ternæ quintæ, ſic interpretor u
mwwyn uti hic habetur, nam intextu ſacro nu-

50 Nam juxta Rabbinorum opinionem ſeptua-
2Zinta populi ex Noachi poſteritate procreati
funt ae totidem linguæ cardinales in mundo exi-
Aunt, confer. R. Salom. ad Deuter. c. 3 2. V. 8.
num. 45 & ad I Paralip. c. I. V. 13. vide S infra
Num. c. 2 6. v. 36. n. 53. ac Numer. c. 29. v. 18.
n. 9. & Numer. c. 34. V. 2. num, 4. confer. & D.
Wagenl. Sot. p. 783. n. z.
yI. Hebr. vn reſpicitur hac plicatione ad dictio-
Rem9, quæ acetram ſignificat, uti hic, &
manum. . ð
52. Nam Judæi tot præcepta Divina tàm affir-
mativa, quàm negati va eſſe affirmant, confer. Bux-
torf. Synag. ud. cap. 3. pag. 3 9. S& ſequ.
5 ½. Quæ habetur ab initio vocis b, de qua hic
eſt ſermo. .
54. Athbalch vocatur apud Cabbaliſtas ratio ſcti. Go. Id eſt: quinque partium ſive librorum legt.
bendi arcana, qua h cum & v cum ac cun Moſaicæ, qui à Rabbinis nn wm nennvs.
A & conira permuramur; de qua vide Buxtorfi! cantur, conlter. cap. ſeq. 8. v. 16. n. 57. item
Abbreviat. in MSto z. Ppoſt iſta: α hæc lunt Lightfoot. ad Luc. c. 4. v. 17. p. 76 3. edit. Lipſ.
poſita; xn ny in en e j. e. PPi.
intuitu 613. præceptorum. 1

arietes quinque, hircos quinque, agnos anniculos
quinque. .

i. . quinque quinſtanæ legis.

in MSto?. etiam hic legitur: n n mDLH

NX

(42.VI.

Aurerti, rintl

e glioffetebah

cNodicitut: „
dicitut: NV.

lacta elt; alt qu
ſuperillo⸗ lingu⸗

(ntece con⸗
Princepd gül

i e. Bodem illo
epoltione) lab
fuit altate) ac

undlionenn (altan

oceat per terd
tate)in die, dum
ns, quodund
qud illad unckin
——
EI. Deggo ſupriy.
Werc,2. V 19,1
62. Notam hie non
uigen die fuerit
iit ꝛmplius prin

WNie, ig

6. blodt hadetur

6. Jund Gur Anen
ſc enponitur:
ſe: WwN
incept, offerens,

Riigcipibus iduc

ſeheily min

meri quinarii hic ter ſit mentio, dum dicitur: ſe 66. 6,.

h unoque M

ſchar,

66. Ued: gueden
ſiotel In uus

b,. dell Abi

CA I.

—
fum, guien
ie, acente
illiu hene.
n (igne)
4] Gemattis
in 51, dum-
N 1t. Verl.
itpitulumf.
)intuituſe-
.Hircum (4.
tnim: & ma⸗
1a bever deot
litas & in

Iressſpecies

e) intuitule⸗
hic ponuntur)
inorum,) que
leiipta fe.
tunt

—rr
etur, conker, & in⸗
leg
aler. Numer. cic,

40. ide Numen.

MSto: led ma-

5 „ N1‧ * . 17
I. & icuti hic i

iotelpretotdi
intextu ſacto nu⸗
glio, dum dicitur:
1e4gnos nniculos

ſye lbrorum legit

wor eN.

„ 16. n. 57. Uem

75 en Liphl

CAdb. VII.

NuMERORUM.

1079

runt in altera (tabula) huc usque ex jeſod 61. R. Moſis Hadarſchan. Verſ. 24
Die tertio princeps &c.] i. e. Die tertio fuit 62. princeps ) 2 00 ppi.
e. qui offerebat, filiis Zebulon, & ſic de omnibus; 63. aſt quoad Nethaneelem, de
quo dicitur: 2)PNR i. e. obtulit Nethaneel, 64. convenit 6. poſteà lingua,
dicitur: & O i. e. princeps, T quoniam jam anteà nominis & oblationis ejus mentie
facta eſt; aſt quoad cœteros (principes,) de quibus non dicitur:
ſuper illos lingua iſta: D n N. i. e.
(ut rectè & convenienter de illis dici poſſit:) illo dien ppN NO i. e. fuit
princeps. qui offerebat de tribu iſta vel iſta. Verſ. 84.
i. e. Eodem illo die, quò⅛ unctum fuit (altare) obtulit
expoſitione) ſtabilio? (nempè:) poſt unctionem altaris
fuit (altare) ac deinde obtulit princeps,) vel (forſitàn intelligendum hoc eſt,) poſt
unctionem (altaris,) tempore aliquo interpoſitò * & quòd non veniat Scriptura,) ue
doceat (per verba iſta:) in die, quò unctum fuit, niſi, ut dicat, quòd unctum fuerit (al-
tare) in die, dum illa (Scriptura) dicit: in die, quo unxit ille 68. iſtud (altare,) dilci-
mus, quòd unctum fuerit in die? quid igitur * lex vult dicere (per verba iſta:) in die,
quò illud unctum fuit? (nempè eodem illo die,) quo unctum fuit, obtulit (princeps.

qui

2pe, cadit 66.
princeps filiis hujus vel illius 67.

In die, qus illud unttum fuit]
(princeps,) quidnam ego (hac
(obtulit,.) nam primò unctum

Eod.

I. De quo ſuprà v. 1 9. h. cap. n. 43. vide & Nu-
mer. C. 2 8. V. 19. D. 50.
62. Notant hic nonnulli Rabbini, quòd Eliab illo
quidem die fuerit princeps; ſed poſteà non fue-
rit amplius princeps, vide not. in pn' ne
h loc.
63. Scilicet: principibus uſurpantur verba iſta:
1n W. i. e. princeps filiis, verbi gratia: Ru-
ben, Simeon, Gad &c.
64. Prout habetur ſuprà verſ. 18. h. cap.
65. Juxtà Gur Arjeh fol. 16 8, col. I. princ. iſtud
ſic exponitur: X i. e. non convenit, dice-
re: 2 ne üeenn eenen en i. c. fuit
princeps, offerens, filiis Iſaſchar, ſicuti de cœteris
brincipibus tribuum convenit dicere ſive uſurpa-
re verba iſta, rationem vide ibidem, confer, num.
leq. 6b. & 67. .
† In utroque MSto poſteà additur: mpv” Iſſa-
ſchar.
66. Id eſt: quadrat, convenit, rectè de illis uſurpa-
ri poteſt Hingu &c. confer. num. antec. 6 5. h.
verſ. it. ſuprà not. ad verſ. I2. h. cap. Sign. *
67. Scil, tribus, ſicuti hig dicitur: a7 N&να

m & paulo polt verſ. 30. b. cap. dicitur?
& n NeWe it. verl. 36. Rynw In ee
ſie quoad cœteros principes, contfer. Sanhedrin
fol. 82. b. & Moëd katon, fol. 9. a.
* Habetur hic objectio ſive dubium, ad quod pon
eà reſpondetur, vid. not. ſequ. Sign. *N*
68. Hebr. & T va, ſic tàm in Bibliis Bux-
torf. quàm in editione Hebraica, qua uſus ſum.
ut & in exemplari pon rmow'hic legitur 5y ſed
autor notarum in dicto exemplari mom r
errorem hic interveniſſe ac legendum eſſe putat
rR HDA a, ſicuti hoe verſu 94. in textu
ſacro habetur, i. e. in die, quoô illud unctum
fuit, quoniam nullibi in S. Scriptura re-
periatur ſeriptum: X n deen, legitue
uidem Levit. c. 7. v. 3 6, Srite rH Pa i. &
quò die ille unxit eos; non verò legitur: — 32
R WTWi, e, quo die unxit ille iſtud (altare, )
ſicuti hic à Commentatore noſtro verba ĩſta in
notis allegantur, confer. hic Jalkut Part, 1. fole
21 5, col. 2. circà Kn. 3
* Reſpondetur hic ad objectionem ſeu dubium
de quo dictum Sign. præced.

Hunnun

4

1080 NIMERORUIM.
Eod. verſ. 84. Seutuls argentee duodecim] Hæ ipſæ erant, quæ Tpontè oblatæ fuerunt,
nec accidit illis (ſcutulis) aliquid profani. 69. Verſ. 8 5. Triginta ac centum (ſiclos
babebat) una ſcutula] Quid lex (hic) vult dicere? (videlisèt,) quoniam dictum eſt:

centum ac triginta (ſiclorum) pondus ejus, 70. nec expoſitum (ibi) fuit, qualis iſte ſit
ſæ lus, ideò hic denuò repetit& ſummatim comprehenditfin omnibus(iſtis vaſis)homne

argentum vaſorum juxtà ſiclum ſacrum. 71. Eod v. 85. Omne argentum vaſoram &c.]
Docet te (Scriptura,) quòd vaſa Sanctuarii fuerint aptata juxtà pondus ſuum, (nimi-
mim) ingula ponderabant* ac (poſteàâ) omnia ſimuùl ponderabant, (quo facto) nec plus
72. nec minus (pondus reperiebatur.) Verſ. 86. Aterræ auree duodecim Curcid hic) di-
citur? (nimirùm,) quia dictum fuit: acerta una decem (ſiclorum) aureorum, 73. (in-
telligi poſſet, quòd) ipſa (quidem acerra) fuerit aurea; ſed pondus (ſvevalor) ejus fu-
erit decem ſiclorum argenteorum, vel (intelligi poſſet, quòd) non fuerit, niſi acerra-
una argentea ejusque pondus (ſive valor) fuerit decem ſiclorum aureorum; ſiclorum
verò aureorum pondus non eſt æquale ponderi ſiclorum argenteorum, (ideo hic) lex
dicit: acerræ aureæ, (nimirùm) ex auro factæ erant. 74. Verſ. 89. Er cim venivet
Moſis] (Quando loci) duo Scripturæ ſibi invicem contradicunt, 75. venit tertius
(Scripturæ locus) & illos conciliat, 76. Scripturæ (quippe locus) unus dicit: & lo-

cutus eſt Dominus cum illo de tabernaculo conventus, 77. idque fuit extrà propiti-

at0-⸗

69. Senſus eſt: non accidit ſc utulis iſtis aliqua
pollutio ſeu profanatio, ſed omnes impollutæ
potuerunt 4 printipibus offerri, confer. Gur Ar-
jeh ol. 16 g. col. I. princ, ut & Siphre ac Bemid-
bar rabba, prout in P'ham ow ad marginem al-
legantur. S
70. Prout ſuprâ verſ. 13. 5. cap. habetur.
½ Hebr. 1722 in) iſta, ut & ſequentia, usque ad:
Aa i. e. omne argentum, abſunt 4 MSto 1.
71. Nimirum, quòd ſiclus ſacer in omnibus iſtis
vaſis ſit intelligendus, qui dimidiò oachimico ſi-
ve im periali reipondebatzrecentiores judæi com-
muniter ficlum exponunt Germanicè: einen
Thaler/ confer. Ar. Montani Thubal-Cain iive

paratim ponderatorum, extitit pondus, confer.
Guar Arjeh fol. 168. col. I. med. & not. in
alle gatur. S.
73. Proùt ſuprà verſ. 14. F. cap. habetur.

Siphre ad marginem allegatur.

CAP. VII.

quoad pondus, quod in ſingalis ſeparatim pon-
deratis fuit; hic verò omnia ſimul juncta nee
plus nec minus efficiebant, quàm ſingulorum, ſe-

pan e b. loc. ubi & Siphre ad marginem
74. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 16 . col. 1. cir-
cà fin. & not. in Cpom ne b, loc. ubi etiDam
75. Vel: ſibi invicem contrariari & repugnare vi-

dentur, id enim verbum wmepDA, quod hic
habetur, ſignificat, Græcis dicitur zyæszse ανν

—

atorium; zi
98. renit etgt
ſeniebal a0 tel
ter. duos Che
rubinos Atque
guentu Vert
Diyink elk, ita
de Mloles)auch

adſecludendun

Forſitin ror ſn
locutus eſt Der
iſa) ad oftium

Erl. 2.
adſeen
i e ale

lamma a

———
7 8. Pü habelbr
79. Vel: eozdem
aAdir vige, gos
taſunt,
0. Confer. Ecd.

igli not. ad b⸗

kaik. 1 0l. 215
11. HMell: qix ſen
But ſeg 53. ze
it.. Fagii non a

1. Fenſus eſt: n

de Menſur. F. 12. it. not. in pam & Be- i. e. in ſpeciem contradictio ſeu repugnantia, con aehati De

midbar rabba, uti ibidem ad marginem allegatur. fer. quæ ad Exod. c. 25. V. 22. num. 65. nota- ermcbe ſotem
* Hebr. a*, ſic in MSto 1. quam lectionem ta ſunt, eeeen n
hic in verſione ſecutus ſum. 76. Hebr. )Van i. e. præponderat, pondus addit, il H
72. Et buic rei adiuit va e wrri i. er aliquid German. gibt den Ausſchlag conter. quæ ad iim uade
nori ſeu miraculum, nam communiter fieri ſolet, Exod. dict. cap. 25. veri. 22. num. 65. notatas ð” gike
ut, dum multa pondera ſeparatim ponderantur ſunt. ä in od
anumquodque per ſe & poſteà omnia ſimul 77. Vide Levit. c. I. v. I. n. 22. confer, & Exod,-;·; Fmun nc
alleg. b. 2 V. 22. UD. 64. . = iigguie N

ponderantur, aliquid vel decedat vel augeatur

dOler & Hxod

dcn et.

gbaltzilteſt

öreliſonne †

nalor)ejus i. 3

nil acerr
um; ſiclorum
ided hic) er
Rt cum veniret
Venit tettius
1s dicit: & lo⸗
textti propid⸗
4tl⸗
liiſepai nim bon⸗
ſimul uncta ner
zmingolorum ſe⸗
tpondus, confet,
med. & nol. II
Phrezd mafgintſd

Ol. 16 :col. l elt⸗

1 b,lor ubi etim

k.

atorium; alius verò (locus) Scripturæ dicit: & loquar tecum deſuper propitiatorio,
78. venit (ergè Scripturæ locus) iſte & inter illos intercedit, 79. (nimirum) Moſes
veniebat ad tabernaculum ibique audiebat vocem, quæ veniebat de propitiatorio in-
ter duos Cherubinos 806, nempé vox egrediebatur & cœlo inter duos Che-
rubinos atque inde exibat ad tabernaculum conventus. Eod. verſ. 89. Lo-

1081

“ uenti] (Verbum hic accipitur,) veluti A D, &11. honor Majeſtatis
donec lus .

Divinæ eſt, ita dicere, 8&2. (nimirùm Deus) loquebatur 83. ſecum ipſe atque exin-
de (Moſes) audiebat ab ipſo. Eod. verſ. 89. Et loquebatur cum eo] (Id dicitur hic)
ad ſecludendum 84. Aaronem àâ ſermocinatione. Eod. verſ. 89. &r audivit vocem]
Forſitàn vox ſubmiſſa fuit? lex (hic) dicit: p, hæc fuit p i. e. vox illa, qua
locutus eſt (Deus) cum eo (Moſe) in monte Sinai 85. & quando perveniebat (vox

i Afepugnure i.
vfn, gvod hi
cltur zrang eOni=
Atepugnamtistl.
11. num6 , Ntd.

iſta) ad oſtium (tabernaculi) ceſſabat 86, nec egrediebatur extrà tabernaculum.

adſcendit, (ideò) ſcribitur (de lucernis,) quando accenduntur, linguàò Sunhy
i. e. aſcenſus, quia opus habet (lucerna,) ut accendatur eò usque donec fiac-

flamma i. e. aſcendens per ſeipſam, I. prætereà exponunt Rabbini noſtri ex

Uuuunun 2 —

iſto

7 8. Uroü habetur Exod., dict c. 2 5. V. 22.
79. Vel: eosdem coccilist, alteri loco pondus
addit, vide, quæ num. antec, 76. b. verſ. nota-
ta ſunt,

80. Lonfer. Exod. alleg. e. 25.v. 22. n. 67. & P.

Fagii not. ad Parahpr. Chald b. loc. it. Jalkut
Ppart. 1 7l. 21 5. col. 3. prine.
8 7. Id eil: quæ feil. vox ſecum loquebatur, confer.
num. ledq. 92. 3c Deuter c. 3 J. V. 3. num. 2 5.
it. P. Fagii nof. ad Paraphr Chald. . Ioc.

282. Senius eſt: modus iſte loquendi convenit

Majeſtati Dei, nempe, ut ipfe loquatur ſecun
esmque vocem deinde excipiathomo, quia in-
ferior eſt & indignior mortalis, quler u cum
ipfo loquatur Deiis æternus, hoc itaque collo-
quium, quod Deus ſecum habebat, Moſes audi-
vit, qui ſtabat in tabernaculo teſtimonii extrà

velum, quod tegebat propitiatiorium, hæc Rab-.

binorum quorundam eſt opinio; ſed argutula,
uti loquitur P. Fagius in not. ad Paraphr. Chald.
confer. & Exod c, 3 3. V. 9. n. 2 §. &c n. 26. it.

not. ad 1. Reg. c. 19. V. 12. n. 9. ut & Joma,
J1l. 4. b5. S
8 3. Vel: ſermocinabater, hinc etiam [unius se
Tremellius hic verteiunt: ſermocinantem ſes um,
confer. not. 33 E (a i. C. 52. v. 5. H. 7.
94. Vel: ad removendum dafosem, quia cum
ſolo Mole lo utus eſt Deus ſecluse Aarone, id
enim verhum vyn, quod hic haberur, notat,
dequo confer. Levit. c. 1. v. I. n. 12. G n. I 3.
it. Num. c. 3 1. V. 22. n. 9. confer. & Siphre, uti
in ned ad marginem allegatur. B
857. Confer. quæ ad Levit. dict c. 1. v. I. n. 17.
notata ſunt, it not. ad 1. Reg. cap. 19. verſ. I2.
num. 9.
86. Vel: deficiebat, deſinebat, Hebr. ve9, vide
Levit. alleg. e. 1. v. I. n. 21. H
I. Conler. hic Exod. e. 27. v. 20. n. 117. & not.
ad librum Prec. Jud. part. 2, p. 237. a. princ. it.
Gur Arjeh 0ol. 16 %. col. 2, princ- ac not. is
Snor NRDW 9oôD006.

1082. NuMERORUuIM. CAb. VIII.

iſto loco, quòd aſcenſus 2. fuerit antè candelabrum, ſuper quo ſtabat ſacerdos & pa-
rabat. 3. Eod. verſ. 2. E regione faciei candelabri] Eregione lucernæ mediæ, 4. quæ

non * erat, niſi in corpore 5. candelabri. Eod. verſ. 2. Luceant ſeptem lucernæ] (Li-⸗
delicèt) ſex (lucernæ,) quæ erant ſuper ſex calamis, ** tres orientales reſpiciebant con-

trà mediam, 6. ellychniorum (ſcilicèt fummitates, †) quæ in illis (lucernis erant,)

ſic etiam tres occidentales (reſpiciebant mediam lucernam;) ſummitates (nimirum)

ellychniorum 7. & regione mediæ (lucernæ erant directæ;) cur (autem iſtud? nimi-
rùm:) ne dicant (Epicuræi:) ipſe (Deus) opus habet lumine ejus. 8. Verſ. 3. Et fe-

cit ita daron] (Hoc adducit Scriptura,) ut indicet laudem Aaronis, quòd ipſe non mu-

taverit. 9. Verſ. 4. Hæc erat falctura * candelabri] Quam monſtraverat ci Deus di-

gitò, quoniam (Moſes) difficulter comprehendebat 10. illam (fabricam candelabri)

ideò (hic) dicitur: hæc erat &c. Eod, veri. 4. Continen:] (Dictio mopp ſigni-
L ficat)

7

2. Gradus. Hebr. —yyn, is fuit lapis, tres ha-
bens gradus, Confer. Exod. c. 2 5. v. 35: D. 143.]) nem allegatur.

ac Gur Arjeh ol. 16 8. col. 2. med. it. not. in S. Seil. candelabri, confer. & hic Gur Arjch fol.
Sman e h. loc. 16 g. col. 4. circà fin.

3. Sive: aptabat lucernas, id enim verbum an, 9. Scil. quidquam ex illis, quæ præcepta erant; ſec
omnia juxtà mandatum Dei peregerit, confer.
& hie Gur Arjeh fol. 16 8. col. 4, fin. & not. in
Sp e h. loc. ubi etiam Siphre ad mar-

quod hic habetur, notat.
4. Confer infrà num. 6. h. verſ. it. Gur Arjeh fol.
16 8. col. 2. circa fa. ac not. ad librum Prec.
Jud. part. 2, p. 54. , med. it. Exod., c. 2 5. verſ. ginem allegatur.

3 7. n. 167. & 16 9. it. tract. Talm. Menachot, * Hæc & ſequentia, usque ad: i. e. con?

Fol. 96: 5. . ,
K Hebr. 'HWιπ, in utroque MSto poſtea addirur:
i. e, in calamis, (ſed in ipſo corpore.)

tinens, abfunt hie ab utroque A1Sto, confer. bie

2 9. J. b.

5. Hebr. , ſic dicitur hic medius calamus ſive 1o. Non facilè comprehendebat Moſes, quomodo
factura iſta ſeu fabrica candelabri fieri deberet,
confer. Exod. c. 2 5. v, 40. n. 1 9 Ie it. Gur Ajeh
fol. 77: col. 3. princ. & fol. 16 §. col. 4. fin. ae
nor. in 'nar mne ubi etiam Siphre zd mar-
ginem allegatur, tradunt Rabbini, quod Moſes
tria difficulter potuerit comprehendere, donce

haſtile aut ſcapus eindelabri & opponitur ſex ca-
lamis, ex corpore iſto ſive ſcapo egtedientibus,
vide inft verſ. 4 h. cap. n. 19.
X In utroque Msto poſteâ additur: pav e
i. e. & una, quæ erat in corpore (eandelabri.)
6. Nempè: lucernam, quæ erat in medio calamo
Fre ſcapo, de quo pauloò antè num. 4. h. verſ. di-
Qum eſt, vide, quæ ad Exod. c. 2 5. verſ. 37. n.
167. notata ſunt-
† Hebr. w ), i. e. capita, ſic vocem iſtam hire
ex ſequentibus ſupplere volui, confer. num, 7
h. verl. 2. àbeſt autem iſtud & ſequentia, usque
ad: An1 i. e. cur autem iſtud &c. ab utroque
MStOo.
7 Confer. hie not. Sign, † & Gur Arjeh ſol. 16
401. 2. Kn. atque gol. 3. princ, it. not. in

ei Deus illa digitò monſtraret, nempè: candela-

A NDh. loc. ubi etiam Siphre ad margi-

tractat. Talmud. Menachot, fol. 2 . a. & fol.

brum aureum, renovationem lunæ feu novilu-
nium & reptilia, quænam munda vel immunda
efſent; alii quatuor ſtatuunt, quæ Moſes diffi-
culter comprehenderit, videlicèt Yn i, e. can-·
delabrum, a i. e. oblationem, quomodo illa
ſieri deberet i, e. ſiclos, qualis fcil. mo-
neta illi efſent & *ααa i. e. novilunium, idque
indicare literas initiales vogis: Wνν=;quæ hic in
texiu

(. I.

ſahlngui ren
loco) oead l
le geroltiebe
nale) tendet
16, ptüle (polt

hulun tzu) (Di

llentcandelidte
ue alſehhun n
gelabni totum (
4. Uiut al ßen
AA ſoremhu) Q
1, ſolet autem
patnk in ilo loco
neatmolive. ¹3.

Dormam, quamn

—
textu ſatro habenn
iſlarum vocu:
unt ſocem w,
11, bie entimo
* ſie legendum,
ſignificat utem
Percufſum yel d
LMOd. c, 25. . 1.
1. kagii not, 24
per ,,r 10, verl. 1
11 Uu habeturDa
e,1, Fz1.
13. Fire: materin,
Venunt: Ein Se
N31en 113,&
7.1. M 2. ig hoti
ye pottio.

14. Vide lwd dd

leg ce. 1 ,
1). Ke W ein
erponitur: Ond
ſie ſaito ig eonſe
Mto to don
16, dife: membra
6onnigenti gpetek

no
nonfünni opus,

CAVI.

—
1ide & r. G
die 4 gue
eme] (Vi.
iebant con.
mit etand)
(eiminin)
kudt nimi⸗
l.z. Eie
Ple nonmu-
ei Deus di.
candelabni)
Who Sgni.
ſcn)

———

Pbre ad mappi. D

tepta krant ſed
tegeit, conte.
, fn. à not. in
Lipbre ꝛd mal⸗
3 D

Vt ie. eole
gio, conler. dte
, 29,2, f

olet, quoe
dti Keri debere

leit,Gur Ah

9. col,4,fn 4

Siphre d mal⸗

Mengere, Onee
enpe: eingel
nz len nOVIH

da velimmund

Ml

Inn ie, ede
n,Aomodo
. gualislail IN
zilunium, iau

CA. VIII. NUMERORUM. 108

ficat) linguà vernaculàâ: battus, 11. idem notans (atque iſtud, quod habetur in illo
loco:) hoc ad illud pqi. e. percuſſa ſunt, 12, maſſa 13. talenti aurea fuit ac O'pp
i. e. percuti ebat (aurifaber) malleolò 14. ac ſcindebat forfice, 15. ut membra illius
(maiſæ) extenderet, ſicuti eis conveniebat, nec factum fuit (candelabrum) per partes,
16. ut illæ (poſteà) conjungerentur. Eod. verſ. 4. Mlsque ad ſemur ejus, uque ad ca-
lyculum eju] (Diſtio:) 2 eſt arca, 17. quæ ſuper pedes erat, cava, prout eſſe⸗
ſolent candelabra argentea, quæ coràm principibus (ponuntur.) Eod. verſ. 4.] U-
que ad ſeapum tjus usque aa follieulum (ſive florem] eus] Ac ſi diceret: corpus 18. can-
delabri totum (erit continens) atque omnia, quæ ab eo dependent. 19. Eod. verſ.
. IIsque ad femur ejus] Quod eſt membrum maximum. 20. Eod. verſ. 4. Mque
ad florem ejus] Quod eſt opus tenue 2. in illo (candelabro,) totum ſit contiguum;
22., ſolet autem particula: y uſurpari in hac linguàâ (vel ſignificatione) veluti (uſur-
patur in illo loco:) à meta frumenti 1] i. e. usque ad ſegetem ſtantem, usque ad vi-
neam olivæ. 23. Eod. verſ. 4. Juxtà ſpeciem, quam oſtenderat &c.] i. e. Secundùm
formam, quam monſtraverat ei (Moſi Deus) in monte (Sinai,) veluti dicitur: vide;

ſvnn gur ke
1el

Uuuuuu 3. fac

textu ſacro habetur, nam literæ initiales quatuor⸗
iſtarum vocum: νne n effici⸗
unt vocem wv.
11. Ita hic exprimo VVun⸗ ſic enim juxtà M Stum
* . hic legendum, vel: Vva⸗ „prout in MSto z.
ſignificat autem Gallicum iſtud: battus Latinè:
percufſum vel diductum fſcil. malleòô, confer.
Exod. c. 2 5. v. 1 8. n. 5§3. & v. 3 I. n. 114. ac
P. Fagii not, ad Paraphr. Chald. h. loc. it. Nu.
mer."“. 10. verſ. 2. n. 3.
12. Uti habetur Daniel. c. 5. v. 6, confer. Exod
dict., c, 2 5. V. 31. n. 115.
13. Sive: materia, Hebr. ney, Judæi populares
vertunt: Ein Stück / confer. Exod. alleg. c. 2 7,
v. 3 I, n. I1 3. & n. 114. vide & Numer. c. 10.
v. 2. n. 2. in notis pari m exponitur di
ctio ry, quòd ſigniſicet: nn i. e. ſegmen ſi-
ve pottio.
14. Vide Exed. dict. c. 2 5. V. 1 8. n. 51⸗ & Numer.
alleg. cap. 10. V. 2. n. 4.
15. Sic 7π hic intefpreror., in not. pan nw
ex ponitur« b Waà i. e, fol fice tonſotia
ſive ſai tor ia confer. Buxt. Lex. Talm. fol. I102. in
MSto 2 ptoO "„να legitut nn i. e. for fici bus.
16. Sive: membra, n; ſed cohærenti ſiyve
continenti opere fuit ſa dum candelabrum, ita, un

non fuerit opus, conjungere illius partes five

membra, confer. Exod. c. 2 5. V. 3 I. n. 13 2. &
n. 13 3. vide & infrà n. 20. b. Verl. 4. it. tract.
Talm. Menachot, fol. 2 8. 2.
17. Sive: capſa, Hebr. ôνH, confer. Exod. dict,
c. 2 5. v. 31.n. 120, ac Buxtorf. Lex. Talm. f. 23322
18. Id eſt: ſeapus, haſtile ſeu medius calamus,
confer. ſuprà verſ. 2. B. cap. n. 5. & Exod. c. 25.
v. 3 1. num. 119.
19. Nempè: iſta omnia fiant opere contiguo ſan
continente, confer. not. in do ND h. loc.
20. Sive: pars candelabti maxima, vide ſuprà n.
16. h. verſ.
21. Seu: parvum aut minutum, quod opponitur
membro candelabri maximo, de quo paulò antè
n. 20. h. verſ.

12. Sive: continens, ex una maſſa diductum,

Hebr. Wpn, de quo ſuprà n. 1 I. H. Verſ. ſenſus
hujus joci eſt quod om nes candelabri partes ſeu
membra, tùm magnum, quàm tenue ſive parvum
debeat eſſe continens, ex una deductum maſſa,
vid. num, ſeq. 23. it, tract. Talm. Menachot,
Ffol. 2 9. 3.
23. Id eſt: tum metam frumentt, tuùm ſegetem vi-
neam que & olivetum, uti Judic. c, 15. v. 5§. ha-
betur, confez. & not. in 2gmeN b. loe. ubi
particula y exponiur, quòd ſit pa wY i. e. ſi-
Snl⸗

1684 NuMERORIM. CAb. VIII.

fac ſecundùm formam eorum &c. 24. Eod. verſ. 4. Sie fecit * candelabrum] (Nem-
pè:) is, qui illud fecit; 25. eſt autem expoſitio allegorica, (quòd) per manus Sancti
illiuns Benedicti factum ſit (candelabrum) per ſeipſum. 26.
Accipe illos 27. vetbis (hujuscemodi:) vos beatos, qui digni eſtis, ut miniſtretis
Deo!
immunditiem vadaverum, 28. quæ in illis eſt. Eod. verſ. 7. &t radant nopvacula]
Reperi in verbis R. Moſis Hadarichan: quoniam dati fuerunt (Levitæ) in expiatio-

ionem 29. pro primogenitis, qui idolo fervierant, 30. isque (cultus idololatricus)

vocatut ſacriſcium mortuorum 31. ac (quia) leproſus etiam dicitur mortuus, 32.
(ideò) illi opus habuerunt tonſurà, ad iſtar leproſorum. Verſ. 8. Et accipient juyen-
eum ſubrumum] Idque fuit holocauſtum, veluti ſeriptum eſt: & facies unum in ho-

locauſtam 33. atque iſta fuit oblatio totius cœtus propter idololatriam. 34. Eod

verl. 8. & javencum alkterum] Cur lex dicit: alterum? (aempè:) ut tibi indicet,
quòd, ficuti holocauſtm non comeditur; 35. ita etiam iacrificium pro peccato
non comeditur atque hac in re verba ejus 36, probantur 37. in lege facerdo-

tum;

29. Confer. quæ (upræ ad Numer. c. 3. v. 9. n.

guiheet: tam, quaàam, nempè, quòd includat
I2. & infrà ad verſ. 9. . cap. n. 41. notata ſunt,

& comprehendat tam mullum , quam parum,
tam maganum, quàm parvum, confer. num. an-
tec. 22. .
24. Llti Exod. c. 2 5. v. 40. habetur, confer. Gur
Arjeh ol. 169.cOl. I. med. & not. in na in

N

b. loc.

ſequ. usque ad verſ. 19. 6. cap. conter. & tract.
Talm. Naſir, Jol. 40. Aa. S
30. Nimiruùm: vitulo conflatili aureo, confer. ſuprâà
Numer. c. 3. V. 12. n. 16.

Verl. 6. Same Levitas]

Verſ. 7. Sparge ſuper eos aquam expiations] De cinere vaccæ (rufæ) propter

vide & verſ. 16. u. 52. & 53. item verſ. 17. &

* Hebr. Wwy d iſta & ſequentis, usque ad: fo
i. e. ſume (Levitas) abſunt ab utroque MSto-
15. Et qui fecit cœtera vaſa omnia, 7 n NN1i.
e. isque fuit Bezaleel, prout in notis Dmaf N
„ loc. habetur,
2 6. Sine ulla opera humana, confer. Exod. alleg-
cap. 2 5. V. 3 I. N. 116. & not in wo
h. loc.
27. Confer. quæ ad Geneſ. c. 16. V. 3. n. 3. & ad.
Levit. c. S. v. 2. D. 2. & inftà ad Numer. c. 11.
v. 16. n. 68. & ad Numer. c. 16. v. I. . 7. ut
& ad Deuter. c. I. v. 1 5§. n. 92. notata funt, vi-
de & Gut Arjeh fol. 169. col. I. med. ac not.
in bpan noh. loc.
28. Seu: demortuorum, confer. paulò poſt n. 31.
h. verſ. it. Gur Arjeh ol. 169. col, I., med. ac
not. in nan , ubi ſctibitur, quod in aliis
pollutionibus præter immunditiem cadaverum
In ee een PR. i. e. non opus ſit ſpar ſione

ſcil. aquæ expiationis,

31I. Vide Pſalm. 166. verſ. 2 8. & not. ad librum
Prec. Jud. part. I. p. 107. b. princ. confer. &
aul antè n. 2 8. . verſ. 7. it. not. in pa R
loc.
32. Confer. quæ ad Numer, cap. 12. Verſ. 12. u.
4 8. notata ſunt.
33. Prot infrà verſ. I2. F. cap. habetur.
34. Scilicet: expiandam, vide infrà num. 40. .
verſ. 8. & not. in Soan mod h. oec.

3 5. Quia totum igne abſumitur, unde & nomen

holocauſti haber, confer. bic Herajot, fol. 5. .
& Sevachim, fol. 99, 6. it. Parah, fol. 46. a.
36. Nempè: R. Mofis Hadarſchan, cujus anteà
mentio fa Ra eſt, ac cujus ſententia hic ſtabili-
tur.
37. Stabiliuntur, Hebr. ne ddi. e. eſt fulcrum

ſive ſtabilimentum aut probatio eſt, confer.

Gur Arj eh fol. 169. col. I. med. & not. in
Sa ne b. loc.

CAk. VII.
um: 38. eult⸗
3b illis offern
Tencoin holocan

antin oblatio

ze lent an ob⸗
los. Verl.11.
leatu leproli g
tur in hac ſedio
Ketium Domini
Celicet:) ar⸗
citut de illa: in
ucn Janckunih
ſancti ſanctorum
mirüm donatie⸗

—
38. Hed. d
liber amtiquisſim
ſitutus, de gu0
c Puxtort Biblio
nim etiam hit in
pentio.
39. Hebr, do n
. 14. 0, 37, cn
1. Kn. & not, in
ſumellmihi.
ſeds pertinet,
40. Coniet kopti
10, M. 77. L.
Num, cr lf. d.
41. Nempe: pecce
Diti ſraelitarum
ſopri Numeree,
4
J. 11, n. 16. K
Cep. h. 19, Kinit
41. oſe addaxil
Gerifcium; fii
WManus (uas & A

ſeuti oblationen

gregarerim Dom

Inhr Chald 5.

1. ln col z
43 Non montui, i
und ehrdlo

CAb.vI.

—
n (Nem⸗
dagus Jandti
e iia
t miniltretis
ute)ropter

nt Mnalil

in epiati⸗

ololanicc

noltuus, z1,

ient jyey⸗
Ghum inho.
1. 34, Eod
hbi incice,
Pro peccate

8e ſacetdo.

le r . Ve ge l.

41, Dotala lun,

emn ell 17. A
conler, &tadt.

eoconfer pti

not. adlibrum
rinc, conler. &
S

2,Vetl. 11,141

tbetur.

num. 40,4

. le.
uocde & nomen

oreſot, dl ſ.ꝛ.„

l 46,2. 4
zn, (ufus allte⸗

alia bie ſiadi

at, cnt
ved, Goot. i

ððð

CAF. VIII. NuIMERORUM. 1085

tum; 3 ⁸. exiſtimo autem ego, inſtitutum iſtud fuiſſe temporarium 39. quòd hircus
ab illis offerri debuerit in ſacrificium pro peccato idololatriæ 40. unà cum ju-
venco in holocauſtum. Verſ. 9. Ert congregabis omnem cætum] Quoniam Levitæ da-
ni ſunt in oblationem expiationis 47. pro illis (Iſraelitis, idcircò) veniant (Iſraêlitæ)
ac ſtent juxtà oblationem eorum (Levitarum) & imponant manus ſuas 42. ſuper il-
los. Verſ. II. Eet offerat Aaron Levitas in oblationem] Non ſecùs ac ſacrificium pro
reatu leproſi, quod opus habet agitatione (animalis) vivi, 43. tres agitationes dicun-
tur in hac ſectione, prima quoad filios Kehath, ideò dicitur ibi: ut miniſtrent mini-
ſterium Domini, 44. quia miniſterium ſancti Sanctorum * eis incumbebat, (vi⸗
delicèt:) arca & menſa &c. 45. ſecunda fuit filiorum Gerſon, ideò di-
citur de illa: in oblationem 46. Domino, quia etiam iſtis incumbebat miniſteri-
um Sancturii, * (nempè:) aulæa 47. & aſſeres. 48, quæ conſpiciuntur in domo

4

ſancti ſanctorum; tertia fuit filiorum Me

rari. 49. Verſ. 16. Donati, donati] (Ni-

mirùm) donati ad onus (ferendum) ac donati ad cantandum. 50. Eod. verſ. 16. A-

per-

3 8. Hebr. aae HN, ſic dicitur & Leviticus &
liber anti quis ſimus in Levitici declarationem in
ſtitutus, de quo vide a n & Bartolocci
ac Buxtorf- Biblioth. Rabbin. iſtius Torat Coha-
nim etiam hic in oa ad marginem fit
mentio.

39. Hebr. H)à* HN&&, de quo vide cap. antec, 7.

V. 14. n. 37. confer- & Gur Arjeh fol. 169. col.
1. fin. & not. in or h. loc. ejus oppo-
ſitum eſt Mναπ i, e, quod ad generationes ſeu po-
ſeros pertinet, vid. Levit. c. 2 5. V. 30.

40. Confer. ſuprà n. 34. h. verſ. & Exod. c. 30. v.

20. n. 77, ac Levit. «. 4. v. 8. n. 1 8. it. infrà
Numm. c. 1 5. v. 2 2. D. 3 2. & n. 36.
41. Nempé: peccati idololatrici, quod primoge-
niti Ifraelitarum perpetraverant, de quo confer.
ſuprà Numer. c. I. v. 49.: n. 1 3. & Numecr, c. 3.
v. 12, n. 16. & num. 17. vide & ſuprà v. 7. b.
cap. n. 29. & infr. verſ. 16. b. cap. num. 52.
42. Moſes adduxit Levitas ad Dominum tanquàm
ſacrificium; filii verò Iſraëlis imponebant eis
manus ſuas & Aaron elevavit ſive ventilavit eos
veluti oblationem, quam Iſraelitæ ex ſeipſis ſe-
gregaverint Dominof, vid. P. Fagii not. ad Pa
rzhr. Chald. h. loc. & Gur Arjeh fol. 169.c01.
1. fin. & col. 2. princ. it. not. in h, l.

43. Non mortui, id eſt: antequàm mactetur ho.

Kia pro leproſo, debet illa agitaii vive, prout ha-

betur Levit. c. 14. v. 2 4. & 2 5. ſic etiam Levitæ
debebant offerri & agitari vivi, confer, not. in
D PSW b, loc. .
44. Prouùt habetur in fine hujus verſus 11.
* Hebr. wν7“, abeſt hic iſta dictio ₰ MSto z.
45. Vide ſuprà Numer. e. 4, Verſ. 4. & ſeqq. ibique
Raſchi not.
46. Sive: agitationem Hebr. 1a, ptout habe-
tur verſ. 1 3. h. cap. l
** Vel: Sancti, rei ſanctæ, in MSto I. hic additur:
=WeD i, e. Sanctorem.
47. Vide ſuprà Numer. dict. cap. 4. verſ. 2 5. 6
ſeqq.
48. In notis tamen 'a np exiſtimatur,quòd
aſſeres fuerint p n de*h i. e. ad onus
filiorum Merari (non filiorum Gerſon, uti hic
apud Commentatorem noſtrum habetur,) cui o-
pinioni etiam conſentire videtur Numer. c.
4. V. 3 1. niſi inſpecie de illis aſſeribus id intelli-
gatur, qui in domo Sancti Sanctorum çonſpici-
untur.
49: De quibus vide Numer. dict. cap. 4, v. 29. &&
ſeqq.
50. Quoniam in textu ſacro hie bis ponitur niadre
'Hideò autor noſter id diſtributivè exponit
pro diverſitate miniſteriorum, quibus Levitæ
fungebantui, nonnulli enim vaſa ſacra portabant;
non⸗

1086 NHMERORUM. CAr. vIIt.

pertura(Dictio N ſignificat) NND i. e. apertionem. Verſ. I 7 Nam, meum eſt ***

omne primogenitum]Quia mei fuerunt primogeniti (lHſraëlitarum) jure meritoq;, quo-

niam illos protexi inter primogenitos Egyptiorum. 51. Verſ. 16. humpfi illos mibi]
Donec erraverunt in vitulo 52. nunc autem aſſumpſi Levitas 53. & dedi &cc. 54. quis-
que vicibus memorantut filii Iſraelis in verſu iſto, 55. ut (Deus) notum faceret a-
morem, 56. dum illorum memoria (tàm crebrò) repetitur in uno verſu, (idque) jux-
tà numerum quinque librorum 57. legis, & ſic vidi in Bereſchit rabba. 58. Verſ.
19. Nec erit in fliis Iraëlis plaga] Dum illi non opus hkabebunt, ut accedant ad San-
tuarium, nam ſi acceſſerint, erit plaga. Verſ. 20. Er fecit Moſes atque Agron & o.
mmis cœtus &c.] (Nimirùm) Moſes illos (Levitas) conſtituit, 59. Aaron eosdem ob-

tulit atque Iſraelitæ manus ſuas illis impoſuerunt. Verſ. 22. Scsti præceperat Do-

minus, ita fecerunt] (Hoc refert Scriptura,) ut indicet tàm laudem eorum, qui facie-
bant, quàm factum ipſum inter illos, * quòd ſcilicet nemo inter illos moram fecerit.
60. Verſ. 24. Ab eo, qui natus eſt viginti quinque annos] Aſt alio in loco dicit (Scri-
ptura:) ab eo, qui natus eſt triginta annos, 61. ecce quomodo (hoc intelligi debeat,
nempè:) is, qui viginti quinque annos natus erat, veniebat, ut diſceret ritus 62. mi-
niſterii & quinquennium diſcendo conſumebat; triginta (autem) annos natus ipſe
miniſterium peragebat, 63, hinc quoad diſcipulum (natum eſt iſtud dicterium
quò

nonnulli verò cantabant.
Confer. hic tract. Talm. Bechorot, ſol. 4. 5.
51. Nempè: ne etiam illi ſimul cum primogenitis
Fgyptiorum perirent, vide Exod. c. 12. v. 29.
in NIsto 2. pro e WWn Pa i. e. inter primo-
genitos Ægyptiorum, legitur a i. c. in †-

0.
5 e quo vide Exod, c. 3 2. ſenſus eſt, uamdiu
non adoraverunt Iſraelitæ vitulum con atilem,
mei fuerunt omnes eorum primogeniti; ſed ex
quo illi erraverunt ac vitulum aureum colue-
runt, Levitas mihi adlumpſi primogenitorum lo-
co, confer. ſuprà Numer. c. I. v. 49. n. 13. &
Nucder. c. 3. V. 11. n. 16. it. v. 7. , cap. n, 29.
& verſ. 9. H. cap. n. 41.
53. Uti habetur verſ. 1 8. 6. cap. confer. & verſ. 7.
. cap. B. 29.
54. en 19. b. cap. habetur, confer. hic
tract. Talm. Erachin, Ol. 11. 2.
† Hebr. nyd ifta & ſequentia, usque ad?:
DN i. e. nec erit (in flis &c.) abſunt ab u-
troque MSto.
55. Nimiràm in dicto verſu 19. b. cap, confer.

hie Gur Arjeh /ol. 169, col. 2. med. & not. in
Sa NS b. loc.
56. Quem ſcil. ipſe habuit ergà Hraclitas, confer.
quæ ſuprà ad Numer. c. I. v. I. n. I. netata ſunt-
57. Confer. quæ ad cap. antec. 7. verſ. 2 3. n. 60.
notata ſunt.
8. Hebr. N&an) teNn, eſt is Commentarius in
primum librum Mods, de quo vide pun
ac Bartolocci ut & Buxtorf. Biblioth. Rabbin.
59. Statuit, præſentes illos exhibuit, id enim ver-
bum †pvny hic notat, confer. hic Gur Arjeh fol.
169. col. 2. fin. & not. in han me b. oc.
* Hebr. è— ay&, abfunt iſta ⅛ MSto z.
60. Conter. & hic Gur Arjeh Fol. 169. col. 2. An.
& not. in non rw h. joc.
⁶1. Uti ſuprà Numer, c. 4. verſ. 3. habetur, con-

fer. hic tract. Talm. Chutlin, ol. 24. a. Ri in

D- M hie ad marginem allegatur.
62, Sive: traditiones vel ecxremonias ac mados
cultus Divini peragendi, ſie ay mM hic in-
terpretor & expono.

63. Vel: ipſum cultum Divinum adminiſtrabat;,

2

(A. N.

66 iqui hon

on anpliuil

miniſterium one
cantet atque
67, quoe
lum tellimon

E I. ¹1
tur) non
prins &
a hac ledtione
per omnes qoad
niſiſtum lolumt

—
ad rain accedhe
tt) quinquennius
64. Hedr. N
tor bonus progtel
11b, dl 1. prine.
t: wrr
PWew ie.
Eienum denecichio
Kendo,) nonan
67. Idell: dumdil
ri populres rert
gue in laege dile
nium haud donum
guavel dulla de i⸗
enca idue bie die
,numn, antec, 64
an. 1,. 113.5,
loe.

eb Wh, a.

66. Cbbee inlirume
Wnler Pe agii n⸗

(M.pun.
—

neun 4, ter
flto⸗ zquo.
ð
.,54, guie.
n kiceret a⸗
(ne)ir.
ſ. Vert.
knt ad dan.
Aon G,.
cotdemob⸗

ereyeret DO.

n gaui facie⸗
ram kecetit
odieit Seti⸗

lligi debeen

tus 61, Ni.
hatus e
Gicetium:)

wed. 6 not. in.

meſitas, conter.
,1, hetata ſunt .

ſetl. 13. n 60.

mwwentzrius in
de r
koth. Nbbin.
it, igenim eſ⸗
Gur ien , 6
e 5, be⸗
MRo 1.
169,60l. Ku.

hibetut, eon⸗
Ul. 14, ½. Minn

Allegnu.
Omnes a Moc
1 hic iu⸗

Aniiſice

CAF. XI. NuMERORUM. 1087

quòd is, qui non vidit ſignum bonum ⁶4. in diſcendo é&† intrâ quinquennium, is
non amplius (illud) viſurus ſit. Verſ. 2 5. Nec altrà miniſterium peraget] (Nempéè:)
miniſterium oneris (portandi) humeris; ſed ipſe circumit, ut claudat portas & ut
cantet* atque plauſtra 66. oneret, & hoc eſt, (quod dicitur:) & miniſtrabit N
MN, 67. quod juxtà Targum ejus (ſignificat:) Aπ παεπ Dy i. e. cum 68, fratribus
ſuis. Verſ. 26. Ue obſervent cuſtodiam] (Nimirùm,) ut caſtra ponant circà taberna-

culum (teſtimonii) & ut illud erigant atque deponant tempore profectionis.

CAP. IX.

Erſ 1. Menſe primo] Sectio, quæ in principio libri (iſtius quarti Moſis habe-
tur) non fuit dicta usque ad (menſem) Aprilem, 1. hinc diſcis, quòd non ſit
prius & poſterius in lege; 2. ſed cur non incepit (Moſes librum quartum)
ab hac (ſectione? nimirùm) quia illa turpitudinem 3. Iſraêlitarum (continet,) dum
per omnes quadraginta annos, quibus Iſraelitæ fuerunt in deſerto, * non attulerunt,

niſi iſtum ſolummodò agnum paſchalem.

4. Verſ. 2. In tempore ſuo] Etiam in Sab-
ba⸗

ad praxin accedebat eorum, quæ in theoria in- ut & Gur Arjeh ſol. 169. col. 3. princ, ac not

trà quinquennium didicerat.
64. fHlebr. —* eb, quo nomine hic intelligi-
tur bonus pro greſſus ſive profectus in diſcenda
lege, vide num. ſequ. 6 5. 6 Jalkut Part. 1. fol.
276, Col. 2. princ. in MSto 1. locus iſte ſic legi-
tur: toeb n een ee e ee e
) ee i. e. qui non videt quinquenniò
ſignum benedictionis in lectione ſua (vel: in di-
ſcendo,) is non amplius &c.
6 5. Id eit: dum diſcit legem & in ea ſtudet, Ju
dæi populares vertunt: in ſeinem lernen / ſi ſta⸗
que in illa lege diſcenda aliquis intrâ quinquen
nium haud bonum fecerit progreſſum, tunc exi
gua vel nulla de ipſius profectibus ſpes erit faci-
enda, id que hic dieitur ſignum non bonum, con.
fer, num. antec., 64. & not. ad librum Prec. Jud.
part. 1. p. 113. . princ. it, not. in pan ne
b, loc. .
2X Hebr. w'i), abeſt iſtud hie 4 MSto z.
56. Quibus inſtrumenta tabernaculi vehebantur,
confer. P., Fagii not, ad Paraphr. Chald. b, loc.

in arn h. loc.
67. Prout verſu ſequ. 2 6. h. cap. habetur.
68. Nam particula hi, quæ hic habetur, inter-
dum idem ſigniſicat, ac y i. e, cum, confer.
Geneſ. . 4. V, 1. n. 3.
1. Vel: non fuit dicta antè menſem Aprilem, qui
Hebræis &Wς dicitur, etenim ſuprà Numer. c.
I. V. 1. dicitur: menſe ſecundo, ubi vide not⸗
num. 4. hic autem dicitur: menle primo, con-
fer. not. in a h. loc. it. tract. Talm.
Peſachim, /ol. 6. b.
7. Id eſt: quòd ordo ac ſeries temporis non ſem-
per obſervetur in lege Moſaica.
3. Seu; vituperium, confer. hic Gur Arjeh fol.
169. c01. 4. circà fin, && Siphre, uti in 'peo
ad marginem hic allegatur.
* Hebr. pa WνPem, abſunt iſta hic à4 MSto
1.
4. Vide hic not. in pn nbe, ubi ,Qb
tractatus Talmudici: Kidduſchin „Jol. 3 8. ad

marginem allegantur,
XxxxxXX

1088

batho, etiam in immunditie. 7. Verſ. 3. Juxtà omnia ſtatuta *³ejus] Hæc ſunt pra-

cepta, quæ circà ipſum corpus (agni paſchalis verſantur, nimirùm, ut lit) agnus perfe-
Qus, maſculus, anniculus. 6. Eod. verſ. 3 . Er juxtà omnes ritus ejus] Hæc ſunt præ-
cepta, quæ propter 7. corpus ejus (agni paſchalis emanârunt) ex alio loco, 8, veluti

(ſunt) ſeptem dies † ad azyma (comedenda) & ut removeatur fermentum. 9. Verſ.

4. & locutus eſt Moſes &c.] Ecquid lex (hic) vult dicere? nonne (jam anteàâ) dictum
eſt: & locutus eſt Moſes ſolennitates Domini? 10. (ita quidem eſt;) ſed, cùm audiſ-

ſet (Moſes) Sectionem de ſolennitatibus ex (monte) Sinai, ipſe (eandem) dixit illis
(Iſraelitis;) ſed eosdem iteràùm (hic) admonuit tempore facti. 11. Verſ. 6. Coràm
Moſe & coràm Aarone] Dum ambo ſedebant in Synagoga, 12. venerunt (homines iſti)
cosq; conſuluerunt, neq; enim conſentaneum eſt 13. dicere, (quòd iſti conſuluerint)

alterum poſt alterum, 14. nam, ſi Moſes haud ſciviſſet, undenam ei Aaroni (res inno-

tuiſſet?) Verſ. 7. Quare probibeamur] Dixerat eis (Moſes:) non offeruntur res ſan-
ctx

5. Conter. hic Exod. c. 2 8. Vv. 3 8. n. 179. 6 Gur
Arjeh f. 170. col. I. princ. ac not. in an D.
b. loc. ubi & Siphre ad marginem allegatur,
vid. & Jalkut Part. 1. Jol. 216. col. 3. & 4. it.
tract. Talm. Peſachim, fol. 6. b. & fol. 66. a. b.
& ſol. 77. a. & fol. 80. a. & Joma, fol. 46. a.
it. Menac hot, ol. 72. b.
AX Hebr. Rrwonn 722, iſta & ſequentia, usque ad:
'pn W i. e. agnus perfectus, abſunt 4 MSto

6. Uti babetur Exod. cap. 12. v. 5. ubi vide Ra-
ſchi not. confer. & Gur Arjeh fol. 170. col. 1.
Princ.
7. Hebr. 9 yw, vide hic Gur Arjeh ſol. 170.
col. I. princ. & not. in nam ine ubi exiſtima-
tur, quod hic 2) tyVD i. e. error ſcribentis in-
tervenerit ac locus iſte juxtà antiquum Commen
tarii Raſchiani exemplar ſic ſupplendus ac legen-
dus Gt: 7y yn ih een e ie eee ee
re enn e ee ene e i. e.
quæ propter (vei circà) corpus ejus (verſan-
zur, nempè, ut agnus ſit) afſatus igne, caput

ejus cum cruribus ejus & cum inteſtinis ejus

(prout Exod. c. 12. v. 9. habetur,) & quæ ex
trà corpus ejus (agni verſantur præcepta,) nem-
pẽ ex alio loco &c. rationem, cut ſic legendum
Uit, vide ibidem. S
3 Vel: de quibus præceptis ex alio loco Scri-
pturæ conſtat, confer. quoad verba iſta: dony

i&, ſuprà Numer. c, 5. v. 2 8. n. 122.

† Hebr. 'm) nyaw, in utroque MSto legitur:
nyavh i. e. quoad ſeptem (dies) & in MSto ꝛ2.
in margine habetur: o'Da N i. e. ſic i-

ſtud in Siphre (legitur.)

habetur- . .
10. Uti Levit. c. 2 3. v. 44. habetur, vid. Gur Ar-

ubi & Siphre ad marginem t. loc. allegatur.

c. 33. V. 19. n. 72.
12. Vel: in Schola, in loco, ubi lex Domini expo-
nebatur, Hebr. pe rpan, utihic habetur,
confer. inſrà Numer. c. 27. verſ. 2. num. 7 ac
Selden. de Synedr. I. 2.: c. I. n. 3. pag. 13. edit.

Jalkut Part. 1. Fol. 2 16. Col. 4. fin.

fer. hic Peſachim, ol. 6. 5, & Succa, Jol. 2 5. a.
14. Nempè: primo Moſen, deinde Aaronem,

ron ſeire potuit ? prout hæc ratio ab autore no-
ſtro hic adducitur, vide infrà Numer. c. 27. v, 2.
num. 7. confer. & Siphre, uti in am

loc. admarginem allegatur,

CyAF. Ix.

9. Qgemadmodum Exod. cap. 12. v. 15, & v. 19.

jeh /ol. 170. col, 1, princ, & not. in Gmar mDe,
11. Cum ad rem fuit ventum, nempè eo tempore,

quo faciendæ & ad effectum deducendæ erant
iſtæ ſolennitates, 4 Deo præceptæ, çonfer. Exoqd.

mſtelod. ubi ipſe vertit: in auditorio,vid. ̊G&
13. Seldenus loc, allegat. ſic vertit: quod tamen
non ira intelligendum, quaſi rogaſſent &c. con·

nam, ſi Moles ignoravit, quomodo iſtud AA-

D ,

(4..
Ar 15e in imdn

uunRdos & con

aAudiam(ex ot
1e biſeipulus gn

em, quitalem

Majellate Dirin⸗
Feluti cetera ler
Miaes)ut propt
titum, 19. Pro
Polita ſuper iltar
ſtlongingua; 4
d agnus palch
kermentum elle
fermentum; nin

—
15. IWett: ſicnfi⸗
OW vediu,
16. Hebe. Dunb),
tamen libfi haben
Prolt vati iſta let
ducitur, in MSto
MS10 1. Orr
1 fin etinm haber
1 (Onſer Ligin
6o. edit, Lipl n,
4 Hebr, EoN, in h
1,t, duid prrcepin
3) Seil ſefmnonem ken

Vvt ne M910 hica

elk.

Vel: nommige Ma

din Po erpon
Veniens füille uſe
ul propter immun
led per iplam Mo⸗
leſpongethie Com
di tationem a
17. . ſeh. 10,

. Vele iocifiam,

les yerba iſtz: X
dunt: Des hanf
negender Werdie

(A. N.

2cſuntpt.

1 9. Verſ.

HM

Tes diun

cüm udi. .
) Cirit ilie

tl.6. Cerin

homines ſi)

onlalnerim)
ni res inno⸗
ntur tes ſan⸗

e

——J———-
n. 111.
dto kegitut

3) Kin MSto ,

N. Iſ, & ſ. 19

Ur, Vid, Gur A-.

inen ,
e. sllepator,

nge eotempore,

educendæ elat

2, Cobfet⸗LxOd.

Dominierpo.

ulihic haberut,
1. 2, num. 7,A

1, eg. 13,el

zuditorio,did A
,ſn.

t: quod tare
giſen ⸗e
cca, o, 1 .

ctæ i5, in immunditie, reſponderunt ei: ſpargatur ſanguis ſuper nos per ſacerdotes
mundos & comedetur caro ab illis, qui immundi ſunt, 16, tunc dixit illis: ſtate &
audiam *(ex ore Domini, quid hoc in caſu ſit faciendum, geſſit ſe hie Moſes) perinde
ac diſcipulus, qui certus eſt audire ** ex ore magiſtri ſui (doctrinam,) beatum homi-
nem, qui talem habet ſpem! nam, (Moſes) quotiescunque voluit, poterat loqui cum
Majeſtate Divina, 17. conveniens ſanè fuiſſet, ut Sectio iſta diceretur per Moſen, 18.
veluti cœtera lex tota; ſed (hoc ideò factum eſt,) quia digni fuerunt habiti iſti (ho-
mines,)ut propter illos diceretur (hoc comma,) quoniam devolvunt homines) me-
ritum, 19. propter illum, qui meretur. Verſ. 10. Aut in via longinqua] Pundta ſunt
poſita ſuper iſtam (dictionem pr)) ad indicandum, non quòd illa (via) reverà 20,
ſit longinqua; ſed quòd(homo iſte) fuerit extrà limen atrii ** toto illo tempore,: 1.
qué agnus paſchalis mactatus fuit; in ſecundo (autem) agno paſchali azyma atque
fermentum eſſe poterant in domo; nec erat ibidem dies feſtus nec prohibitum erat

fermentum; niſi ſimùl cum eo, (agno paſchali,.) 22. dum ſcil. ipſe illum comedit.

XXXXXX 2

Verſ.

15. Id eſt: ſacrificia, & oblationes, quæ nomine
Oν veniunt, & in ſpecie: agnus Paſchalis.
15. Hebr. 7, ſic in plerisque codicibus; alii
tamen libri habent .„.7 i. e. qui mundi ſunt

ducitur, in MSeo z. etiam habetur nmeny, in
MSto 1. -wa, in Gur Arjech fol. 170. col.
1. fin. etiam habetur benmh, ubi hac de re plu-
ra, confer. & Lightfoot. ad Marci c. I4. Vv. 12. p.
560. edit. Lipfſ- it., not. in asm naaâ“ â’h. loc.
Hebr. yaeè, in MSto z. hic additur: ane an
i. e. quid præcepturus fit (Deus.)
XX Scil, ſermonem feu verbum Hebr. 120, ſic inu⸗
troque MSto hic additum reperitur.
17. Hebr. Anw, de qua voce alibi 4 me dictum
eſt.
18. Vel: naomine Moſis mep ten, mi in notis
bN TD exponitur, videtur enim, non con-
veniens fuiſſe, ut ſectio iſta proveniret per illos,
qui propter immundiiem conſuluerant Molſen,
ſed per iplum Moſen; huic tacitæ objectioni

X

4

inde Aaronen; R
Dnoc0 itA 19. Vele juſtitiam, Hebr. rhI Rabbini popula-

io ab auloren

mer 4,17, k

in eH

reſpondet hic Commentator noſter atque iſtius
facti rationem adducit, confer. infrà Num. cap.
27. V. 5. n. 20.

fes verba iſta: αα i een ſic red

dunt: Das man ſuchen iſt Wuͤrdigkeit umb

prout varia iſta lectio in oan mn b loc. ad.

ritum vel dignitas propter illos, qui digni lant,
confer. Na — . cap. ult. ubi (ceibitur:
R. Joſe dixit: Na r r nn ian
n DV i. e. devolvitur meritum in diem me-
titi & peccatum in diem peccati, uti D. Meyerus
vertit, Vide & not. ad I. Reg. c. 16. v. 34. n. I1.
& Gur Arjeh fol. 19 9. col. 1I. fin. ac Jalkut Part.
1. fol. 2 17. col. 1. med. it. Abarben. ad 1. Reg.
cap. 17. v. 9. bl. 2 54. Col. 2. Circà fin.
20. Certò ac maniſeſtè, citrà dubium „ id enim
dictio α, quæ hic habetur, notat, confer. hic
tract, Talm. Peiachim, fol. 8 1. b. & Jol. 9 3. A.
uti in Dan erw ad marginem hic allegatur, vid.
& Jalkut dict. Part. 4. fol. 2 17, col. 1.
XX Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 66. 6
& ol. 67. a. it. fol. 90. 6. & ol. 9 2. . & Seva-
chim, fol. 2 9. & Bechorot „Fol. 3 3. 2, & Naſir
Jol, 63. 2a.
21. Conter. hic Gur Arjeh fol. 170. col. 2, med
& not. in pan rnew b. loc. it. Maimon-
om Hilc. AbO pao cap. 5. th. 8. ubi fuſius
exponitur, quænam ſit via longinqua, vi
Jalkut alleg. nar⸗ 1. †Ol. 2 17. .
22. CLonfer. etiam bic Gar Arjeh Fol. 170. col. 2
med. & not. in parn new h, oc. vide & not.
in ae , ad Deuteron. cap. 16. v. 4. ac
Jalkut Part. 1. fol. 2 17. col. 2. circà́ fin. ac col.

1

wegen der Wuͤrdigen / j. e. quod quæratur me-

3: Pkinc, it. tract. Talm. Sevachim., ol. 22. b.

Verſ. 14. Etſi habitet vobiscum peregrinusz & faciat Peſach] Forſitän omnis qui prol-
elytus factus eſt 23. faciet Peſach ſtatim? * lex (hic) dicit: unum ſtatutum &c. eſt
autem iſte ſenſus literalis hujus (textus:) & ſi habitet vobiscum peregrinus (ſeu proſ-
elytus) ac veniat tempus faciendi Paſcha cum ſeciis ſuis, (tunc) juxtà ſtatutum & ritum

ſuum iſtud peragat. 24. Verſ. 15. Tabernaculum verius tentorium teſtimonii] i. e.

Tabernaculum, quod erat factum, ut eſſen tentorium tabulis teſtimonii. 25. Eod.
verſ. 1 5. Erat ſuper tabernaculum] (Verbum ρπ hic idem ſignificat,) ac Hα. e.
erat ſuper tabernaculum atque ſic (accipitur) omne verbum in hoc textu. 26. Verſ.
17. & dum recedebat nubes] (Explicatio verbi ANW☛hic facienda eſt) juxtà Tar-
gZum ejus (ubi habetur:) H P 7 ONi. e. ſeparabatur, ſic etiam (ſumitur in illo lo-
co:) R1ſ¹. e. & recedebat (vel ſeparabatur) nubes, 27. nec convenit textui (ut
verbaiſta:) NOy D9) (xponas?) N 9 ), (ut ſenſus ſit)) Mi. e. & alcen-
dit nubes,? . quia hoc non ſignificat P i. e. remotionem (ſive receſſionem ac ſepa-
rationem;) ſed exortum* & aſcenſum, veluti accipitur in illo loco:) nubes parva, tan-

uam vola hominis 9 vi.e. aſcendebat & mari.29. Verſ. 1 8. Juxtà verbum Domini proſf-

ciſcebantur] Diſcimus in opere tabernaculi: dum Iſraeêlitæ proficiſcebantur, convolve-

batur 0. columna nubis ac protendebatur' ſu per filiosjchudæ ad inſtar trabis, (tunc)

buccinam inflabant ac tollebant clamorem atq; (iterùm)clangebant, ſed iter non ſu-

„

2

23. Hebr. Arm, confer. Exod. c. 12. v. 4 8. . perfectum, confer. &
208. it. ſupza Numer. r. 5. v. 6. n. 16. ac jal- col. 2. circaà fin. & not. in ar m,., loc.
kut dict. Patt. 1. fol. 2 17. col, 3. fin. & col, 4. 27. Prout habetur infrà verl. 21. h. cap. Confer. &
princ. “YYMVMV [Numer. c. 2 1. v. I. num. 8. it. verſ. ſequ. 18. b.
2„ Statim, eo ſcil. tempère, quo ipſe proſelytus fa ecap. n. 3 6. S
Qus eſ, conter. hic tract. Talm Peſachim, Jol.18. Quoniam verbum iſtud Owy eſt don ſodnee
90. a. & fol. 93. a. & Fol. 9 5. a. it. fol. UI F. 2. i. e, formæ ſeu conjuganionis Kalz afſt vy,
& fol. 120. a. b. it. Kidduſchin, Jol. 37. . & uti hic in textu ſacro habetur, eſt 793 n i⸗e.
Keritut, ol. 7. 2. 5. S conjugationis ſeu formæ Niphal, ſic habetur in
24. Non quòd ille ſtatim, atque proſelytus eſt fa notis non h. loc.
dus, celebrare debest beſach, quia ſlre D hu.* Hebr. npx, quaſi dicas: germinationem.
zus textus non præcisè requirunt; ſed cum ve⸗
hetit tempus urum & ordinatumin lege, con-²?: Prout 1. Keg. c. 1 8. verſ. 44. habetur.
allegatur, conſer. & Peſachim, ol. 69. . bl.] pulares vertunt: hat ſich gewickelt i.e. con⸗
8 5. a. & Fol. 9 1. 6. & fol. 9 3. 5. & Jol. 9 5. 3. 5. volvebat ſeſe, confer. quæ ad Exod. c, 2 5. V. 2 9
it. Joma, fol. 3 1. a. 8& Sevachim, ol. 79. n. 82. notata ſunt. O”ͦ”ͦèͦ
25. Gonfer. hic præ aliis P. Fegii not. ad Parapht.] 31. Vel: extendebat ſe, confer. hic Gur Arjeh fol.
Chald. b. loc. ac Gur Atjeh Fol. 170. col. 2.
med. & not. in pam ev' b. loc, ac Jalkut Tart.-
1. fol. 217. col. 4. princ. it. Sckeyuot, Jol.
15. 6.
6. Nempè, ut ſignificet tempus præſens yel im-

—

1.
“
“
“

& num. 3 5. . verſ.
1 Couler. cap. ſequ. 10. v. 5. n. 9.

hic Gur Arjeh fol. 770

170. col. 2. fin. & not. in pnan b. loc, vide

ſebantz
. Kipiebant one
lum caltrorum
Asta erun

nbbisenigebatt
chuce inſtart
mine, ad decem
manuimn Moßs!
jgern vult icere
Diebus paucis.
ſiccipitnkinil

Erl.2.
letope
los pe
caltrorum 1,

31. E diſſipemur
3 ,habetur, ud
Dt Hebr, zon ic
n ie, iſ
1biroqge Mte
ſnt oll ſetbar
3 ˙ is iberant
taiumialibturr
dequo ide de
tort. Biblioth. R
4.d d
14, Fe nn die
lLer. Tealm ſol
3ſ. Conſer, gar⸗
it. nad. Tahn.
fal ſf.b

hude ſe etdu
tetpretor, conle
17. Nioht csn ſe

1 Mouttetl,13,

31. Vel: gcan.
Mlinällo loco:

(A. .
—
S gui Prol.
ttun Ac. eſt
n (Kuprol.
tum & titum
linoni) i e.

ſ. Dod, .

eNNne,
1,16. Verl.
)und .

li e, Kalcen⸗

CAb. X. NIMERORIM 1091

ſcipiebant, donec Moſes diceret: ſurge, Domine! 32. tunc proficilecharur n venin
lum caſtrorum Ichudæ, iſtud (reperitur ſcriptum) in Siphre. 33. Eod. veri. 18.
juxtà verbum Domini caſtrametabantur] Dum Iraélitæ caſtrametabantur, columna⸗
nubis erigebat ſe inſtar palmæ 34. & aſcendebat ac protendebat ſe 35. ſuper filios

Jehudæ inſtar tentorii nec ſeſe removebat, 36. donec Moſes diceret: revertere, Do-

mine, ad decem millia millium Ifraeêlis, 37. dic (itaque) juxtà verbum Domini & per
manum Moſis (caſtrametabantur.) Verſ. 20. Aliquando autem] (Verbum DPd hie)
idem vult dicere ac: D DDi. e. interdqum. 38. Eod. verſ. 20. Diebus numeri] j. .

Diebus paucis. 39. Verſ. 22. Aut Hiebu] (Dictio — hic notat) annum, veluti

(accipitur in illo loco:) π P) 40. crit redemptio ejus.

CAP. X.

onemaclepe⸗
ZM äl SWõ . Synedrio atque coe-
Demmni pyl⸗ Erſ. 2. A convocationem cætus] Cum volueris loqui cum Synedrio atque co
ur mnig, tero populo eosque convocaveris, ut ſeſe congregent ad te, (tunc) vocabis il⸗
ruebi (un-) los per tubas. † Eod. verſ. 2. Et ad movenda caſtra] Tempore motionis
liernonſ caſtrorum 1. clangetis illis (buccinis) in fignum (profectioni ) poteris dicere, quòd
een ſei XkXXXXXx 3 jux⸗
Ta 32. Et diſſipentur inimici tui, uti cap. ſequ. 10. v.] minus &c. uti Exod. c. 7. 7. habetur, vide
woh t. 3 5. habetur, ubi vide not. n. 65. Gur Arjeh ol. 170. col. 2. fin. S
6esn Conſen X. Hebr. yda) iſtud & ſequentia, usque ad: 39. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 170. col, 3
ei lg,1,. . DDA N i. e, iſtud (reperitur) in Siphre, abſunt princ. —
ab utroque MSto hoc quidem loco; poſita autem 40. Uti Levit. c. 2 5. v. 29. habetur, ubi vide not.
en n n ſunt poit verba iſta: in Siphte. n. 96. Junii ac Tremellii verſio Latina ibidem
Kal; aa Pi, 33. Eft is liber antiquiſſimus, continens Commen- hahet: anné plenô, confer. & Raſchi not. ad
e n 1e tarium in librum Numerorum 2c Deuteronomii, Genel. 14. veri. 55. n. 96.: ac not. in om neE
i, be hadett de quo vide v r & Bartolocci ac Bux. „, loc. cœterum verba iſta: veluti (accipitur in
ni, torf. Biblioth. Rabbin. confer. eap. ſequ. 10. v. o loco:) erit redemptio ejus, abſunt in
zalionemn. 4. R. Je . Hebræo ab utroque MSto.
wig 7 34. Fic PDEL hic interpretor, confer. Buxtorf. † Confer. hie tra ctat. Talmud. Joma, fol. 3. b. 8e
baben. Lex. Talm. Fol. 2 607. & ſeq. Rolch haſchana, ol. 27. a. it. Menachot, fol.
9, guodudriſd 35. Confer. quæ ad hunc v. 1 8. n. 3 notn ſunt, 2 9. 2. 5,
erickit e Ere ſol. 3 1. 6. S Eruvin, 1. Hebr. Pybn pob, ſic tm in Bibliis Buxtorf.
. 1N Ol. . V. 5 .. „ . . 2 6
aohe 36 va recedebat, ſeparabatur, nempè 4 filiis je-. duam in exemplati Hebiæo, quò uſus ſum, le.
H s . in-1 gitur, in nonnullis codicibus habetur doe
enſ hudæ; ſic verbum ép, quod hic habetur, in . 25
ie Cun Anſer , e, ſer. luprâ venl. . HaA i, e., remotionis caſtrorum, res eodem
e 6 tetpretor, conſer. ſuprà verl. 17. H. cap. n. 27. redit, vide Gur Arjeh fol. 170. col Finc. S
W ble Proùt cap. ſequ. 1o. verſ. 36., habetur. . 70 col 3. Plinc.
47. . not. in boann new b. loc. Confer. & Jalkut
Pront verl. 23. . cap. habetur. . Part. 1. l. 217, col. 4. med.
„ 3 8. Vel: quandoque, nec dictio hic H alt. I,0l. 2 17.⸗ c01. 4.

uti in ilo loco: R 2 i. e. num eſt Do⸗

10 92 NU MERORHM. CA. x..

dicitur: & congregabunt ſeſe ad te omnis populus ad oſtium tabernaculi teſtimonii.
5. Verl. 4. Si verò und ſbuccina] clanxerint] Hoc fuit ſignum ad convocandos prin-
cipes, nam dicitur (hic:) & congregabunt ſeſe ad te principes, qui & ipſi convocaban-
tur 6. ad tabernaculum teſtimonii idque per argumentum à pari 7. deductum fuit
in (libro) Siphre. 8. Verſ. 5. Si vers clanxeritu fralts ſons] Signum profectionis
caſtrorum fuit clangor cum fracto ſono, 9. ac clangor (iteratus,) ſic exponitur in Si-

hre to. ex coœteris textibus (ſive locis) Scripturæ. Verſ. 7. Et quando congregandus

erit cætus &c.] Quoniam illa * (Scriptura) dicit: & erunt tibi ad convocationem
coœtus & ad movenda 11. caſtra, (idcircò) quemadmodum convocatio cœtus fie-
bat, dum duo ſacerdotes duabus buecinis clangebant, dicitur enim: & clangetis il-

lis &c. 12. ita eriam motio caſtrorum per duas buccinas fiebat, num, ſicuti pro.
fectio caſtrorum fiebat per clangorem cum fractò ſono & per (iteratum) clango

rem; ** ita & conyocatio cœtus fiebat per clangorem cum fracto ſono & per
(iteratum) langorene rim
vocationem cœtus & inter motionem caſtrorum, lex (itaque hic) dicit: & quan-

do congregandus erit cœtus &c. ad indicandum, † quò-

1. Hebr. wyn in, vide ſupra c. 8- V. 4. n. 1 3. Cbhbald. ut. & Junii ac Tremellii not. h. loc. vid. G
confer. & P. Fagii not. ad Paraphr Chaldaic. not. ad cap. antec. 9. Verſ. 18. Sign. † it. not. ad
h. loc. v. 7. h. cap. Zign. XK = =.
6. Confer. quæ ad diét. r. 8. v. 4. n. 11. notata IO. De quo vide verſ- antec. 4. h. cap. n. 8. & cap.
ſunt, vide & Exod. c. 2 5. v. 1 8, n. 53. ſeq. 1 I. v. 5. n. 26–

4. Vide dict. cap. 8. verſ. 4. ibique not. num. 14. * Hebr. Nme 5 iſta & ſequentia, usque ad:

5. Conſer. Junii ac Tremellii not. 6. loc. & Gur p& i. e. ad indicandum, (quòd clangor & c.)
A-: jeh fel. 170. col. 3. princ. it. tractat. Talm. abſunt hie à1 MStoz. ðð =ð
Roſch haſchana, fol. 34. a. & Erachin, fol. 10. II. Sicnti ſuprà verl. 2. . cap. habetur, confer. hic
a. & Succa, ol. 5 3. 5, Succa, ſol. 53. b. & Roſch haſchana, fol. 34.
§. Vel: Citabantur, confer. Gur Arjeh fol. 170. a. & Erachin fol. 10. a.
col. 3. med. & net. in won mh. l0ec. 12. Prout Iuprà verſ. 3. . cap. habetur.

7. Hebr. —☚ς r, de quo vide Buxtorf. Lex. ** Confer. quæ paulò antè ad verſ. 5. . cap. rnum.

Talm. fol. 419. princ. 4 9. notata ſunt

§. De quo vide, quæ cap, antec. 9. v. 1 8. n. 33.1† Hebt. no, in MSto I. pro eo legitur: nb i.

norata ſunt, confer. & verſ. ſequ. 5. h. cap. num. e. docet; in MSto 1. habetur: uP i. e. diſci-
10. ac Numer. cap. 11. v. 20. n. 80. it. not. in mus, res eodem redit.
pa r h. loc. ubi & tract. Talm. Roſch ha- 13. Scil. convocandos, Hebr. &7 i. e. ad con-
ſchana fol. 3 4. a. ad marginem allegatur.
9. Confer, bic præ alhis P. Fagii not, ad Paraphit. ritur,

2 (reſpondetur, quòd) iſto caſu non eſſet diſcrimen inter con-
d clangor non fiat fractò ſo- “l
nô ad convocationem cœtus, idem quoque judicandum eſt quoad principes, 13 deor
3 ecce

vocationem, ſic in MSto 1I. hic additum reye.

(9,1
juxtò verbum trium ſint profecti, ſnempe:) juxtà verbum Domini & juxtà verbum Mo- .
ſis & juxtà verbum (ſive ſonum) tubatum. Eod. verſ. 2. Opere continente] i. e. VPHe
maſſa 2. opus (iſtud fuit perfectum) percuſſione 3. malleoli. 4. Verſ. 3. Et clan-
getis illi] Ambabus (buccinis) idque fuit ſignum ad convocandum cœtum, quia (hic)

cecebgan quo⸗
coprocatio alte
cconrocztione .

ni) abus ſond

convocatiohibu
Onibus publicis
ußer Hinc il

(n::clangen

minve,Deus vel

guda gnogecim
tece in principie
1aque 20 wigelin

ur, nemnpe, 2 ,

gor ſioe kracto ſ0
170, eol. 3. fn.
WN Mob h ſoe⸗
Conterehie tract.
ain foleſſi
2 in Jerachiin, ,o

14 Dre: geobiatie
r quibu oppo
torum obiztiones,
101 4. ped n
tiiam diplnte Kn⸗
2. d malginem al
1fol 219. eol,1.
15. Hoc nomine in
Mbliei ai de D
eipio anni egunte

emiinciid ndi torn

hubetut in oiis
14. locusiftein 6
4 fn. ſie apon
en e
dpbb dn
5 P
1e, quoniamn hit
ne, ſimöleumi
Piineihig znni,gu⸗
niſ menoigia
13. N 14) unen

CNA

ttbun lo.
üe, de
31 dlan.
n guis hie,
tellimonii,.
2ndospin⸗
Dnrocaban.
ofeionu
nitut indi.
Nngregatdu
7octionem
bcetus fie.
langetis
ſcui t.
m) chngo⸗
Dn & ge
Linter con.
1 & qad.
ftact o.
kincipen 1),
ecce
5. loc, vid, 6
n fit not il

*“ —Rf

— mmmm

. l⸗ Kca⸗

2, Mqlle l
clangor e)

Ut, conket. bie
and, * dl, 4

tur.
, cap, nluun,

epitur:
h ie Alc⸗

CAb. J. NUMERORUM. 1093

eece lgnam quoad tria iſta, (nimirùm) convocatio cœtus (fiebat buccinis) duabus;
convocatio autem principum (fiebat buccinà) una, & täm in hac, quàm in illa
(convocatione) non fiebat clangor fractò ſonô; aſt motio caſtrorum (fiebat bucci-
nis) duabus ſonô fractòâ. Verſ. 8. Eilii autem Aaronis * clangent] (Videlicèt) in iſtis
convocationibus & profectionibus. Verſ. 10. Saper bolocaußtis veſtris] De oblati-
onibus publicis 14. loquitur §. Scriptura. Eod. verſ. 10. Ego ſum Dominus, Deus
veſter] Hinc diſcimus regna 15. cum memorialibus & buccinis, 16, dicitur enim
(hic:) & clangetis*cum buccinis in monimentum, (verba autem iſta:) ego ſum Do-
minus, Deus veſter, (indicant) regna. Verſ. II. Menſe ſecundo] Poteris tu dicere,
quòd duodecim menſibus, præter decem dies, morati ſint (Iſfraelitæ) in Choreb, nam
ecce in principio menſis Sivan 17. ibidem caſtrametati ſunt nec caſtra moverunt

usque ad vigeſimum (diem menſis) Ijar 18, anni ſequentis. Verſ. 12. Per profe-

i. e, 0 o⸗

Aditum ,
Ille-

btio-

ritur, nempè, ad principes convocan dos fit clan-
gor ſine fracto ſono, confer. hie Gur Arjeh fol.
170. col. 3. fin. & col. 4. princ, it, not. in
op- DD h, loc.
* Confer. hic tract. Talm. Sucea, fol. 53. a. & fol.
54. a. it. Fol. 55. a. & Roſch haichana, fol. 2 1.
3. ir. Sevachim, fol- 5 8. a. & Erachin, fol. 3. b.
& fol. 13. b.
14 Sive: de oblationibus cœtus Ifraelitici, Hebr.
Vax quibus opponuntur ſingu lorum ſeu priva-
torum oblationes, confer. hic Gur Arjeh ol. 170.
col. 4. med. & not. in arn mnb b. loc. ubi
etiam Siphre & tractat. Talm. Erachin, fol. 10.
2. ad marginem allegantur, confer. Jalk-ut Part.
I.Fol. 21 . eol. 2. circaà fin.
15. Hoc nomine intelliguntur textus ſive verſus
Biblici, qui de regno Dei agunt quique in prin-
cipio anni leguntur, quoniam Sancus ille Bene-
dictus pd inyn 90 Jn en i. e. judicat in
principio anni totum mundum inſtar regis, prout
habetur in notis pe mnem ad Levit, z. 2 3. V.
24. locus iſte in Gur Arjeh /ol. 170. col. 4. cir-
caà fin. ſic exponitur e en een e
nN een enn e eeh een ien een
PpD dene e ee wene ee de
”s
i. e, quonizm hit ſunt memorialia atque bucei-

naæ, & ſimul cum illis eſt regnum, ideò etiam in

principio anni, quamvis ibidem non ſcripta ſint,
niſi memorialia & buccinæ (vide Leyit. dict. e.
23. V. 24.) tamen hinc diſcitur de principali

ſtructura, quoòd ſimùl cum illis ſit etiam regnum,
i. e,. quòd verſus Biblici, de regno Dei agentes,
etiam ſint recitandi in principio anni, confer.
num. ſequ. 16.
16. Id eſt: cum verſibus ſive textibus Biblicis,
qui agunt de memorialibus & buccinis, etiam
textus Biblici, qui de regno Dei agunt, recitantur
in principio anni in , confer, num., antec.
I15. & not. àd Levit. c. 23. V. 24. Sign. *& n.
57. it, not, ad Pſalm. 99. v. 16. n. 10. & not.
ſequ. Sign. * . verſ. 10. Conſer, & Roſch ha-
ſchana, ol. 32. a.
*X Hebr. nypr)), in exemplari Hebræo, quo uſus
ſum., locus iſte ſic legitur: Mν Snyv
nee n e eeneeen en enn,
HPOi. e. & clangetis, ecce buccinæ, in mo-
nimentum, ecce monimenta, ego ſum Domi-
nus, Deus veſter, iſtud (indicat) egna (hæt tria,
ſcil. buec inæ, monimenta & regna in hoc verſu
10. habentur, & in principio anni verſus Biblici,
qui de buccinis, memorialibus & regnis agunt,
recitantur, confer. num. præc. 16 . verſ. 10.)
17, Is menſis Majo noſtro ferè reſpondet, confer.
Deuter. c. I. v. 2. n. 20. & Gur Arjeh ol. 170.
col. 4. circà fin. ac not, in sm nD h. loc.
it. tract. I alm. Roſch haſchana, fol. 3. a. b. 8
Taanit, ol. 29. a.
18. Hebr. è&, qui menſis Aprili noſtro mazxi-
matn partem Teſpondet, confer, quæ ſuprà 2d
Numer. cap. I. (Verſ. 1., num. 4. item Deuter.
c. I. V. 2. D. I ͦ Notata ſunt.

1094

NUMERORUM.

Kione⸗ ſuas] (Nempè: )juxtà modum (ſive ordinem,) qui explicatur 19. circà pro⸗
fe ciones vexillorum illorum (Iſraélitarum,) quis primus & quis ultimus (eſſe debe-
at.) Eod. verſ. 12. le deſerto Faran] Kibroth hataavah 20. in deſerto Paran fuit,
ibique caſtrametati ſunt (lſraelitæ) ab iſta profectione. 21. Verſ. 10. & depoßitum
fait tabernacalum] Dum proficiſcebatur vexillum ehudæ, ingrediebatur Aaron ejus-

que filii & temovebant velum eoque contegebant arcam, dicitur enim: & veniar
Aaron ejusque filii, dum proficiſcuntur caſtra;

22, filii autem Gerſonis & filii Me-

rarii deponebant tabernaculum eoque plauſtra onerabant, * intereà vaſa Sanctuarii⸗
quæ erenda erant à filiis Kehath, 23 ſtabant cooperta & ponebantur ſuper vectes, do-
nec proficiſceretur vexillum caſtrorum Rubenis ac poſteà etiam filii Kehath proficiſce-

bantur.24. Vetſ. 2 I. Portantes Sanctuarium Portabant res ſacras. 2 5. Eod. v. 2 I. Et ere-
zgerunt tabernaculum] (Nempè:) filii Gerſonis & filii Merari, 26. qui illos (Kehathitas)
præceſſerant profectione duorum vexillorum,

erigebant tabernaculum, dum nubes

tequieſcebat & ſignum caſtrametationis videbatur in vexillo caſtrorum jchudæ ibiq;
1

caſtra ponebant & intereà, dum filii Kshath veniebant poſt eos cum duobus vexillis

oſtecior'bus, filii Gerſonis ac filii Merari erigebant Sanctuarium ac quando venie-
bant filii Kehath, reperiebant illud erectum & inferebant in iſtud arcam & menſam,
ut & candelabrum atque altaria, & hic eſt ſenſus literalis Scripturæę. Eod. verſ. 2I.

Et erexerunt] (Videlicèt:) illi, qui erigebant tabernaculum iſtud, 27. antequàm ve-

nirent filii RKehath. Verſ. 2 5. Extrema aties omnium caſtrorum] (Scriptum reperi-
tur in) Gemara * Hieroſolymitana: quoniam tribus Dan erat plena 28. populo,

(ideò)

19. Paulo poſt, nem pe: veriu 14. b. cap. confer.
& ſuptà Numer. g. 2. V. 2. & feqg.
s%ů. ld eſt: ſepulchra concupiſceentiæ, vide cap.
ſequ. 11. v. 34. & Deuter. C. 1. V. 2. num. 21.
10 MSto I. verba iſta Se n i. e.
chra concupiſcentiæ, hie deſunt.
21. Confer. bic Gur Atfjeh fol. 170. col. 4. fio. &
e. in wa à h. lCc, it. tact. Talm. Schab
bat, fol. 89. 2. . .
22. Uiti ſuprà Numer. cap. 4. V. 5. habetur, ubi vi
de uot. D. 4. . . . —
„ Ia MSto 2. poſteâ additur:
cilcebantut.

Pytie i.e. S& profi-

23. De quibus vide Numer. dict. cap. 4. V. 5. ibi-

que not. n. 5. confer. Jalkut Part. I. Fol. 213.
col. 2. ci'cà fin. SS
14. Confer. hic præ aliis Gur Arjch ol, 17 1. col.
1. med.

—

ſepul-

2 5. Vide hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. .
loc. & Gur Arjeh dict. ſol. 271. col. . med. con-
fer. not. ad I. Chron. c. 2 8. v. 10. n. 19. it. E-

nachot, fol. 9 8. b.

confer. & num. ſeq. 27. h. verſ.
27. Iſti fuerunt filii Gerſonis & filii Merari, de qui-
bus paulò antè dictum eſt, confer. num. antec.
2 6. b. verſ. vide & Gur Arjeh ol. 17 1. col. I.
med. & not. in pans mnew h. loc. S
* Hebr. wuhh mnn, in MSto 1. legitur: Vnn

abſunt iſta 4 MSto z.

& not. in 'pan e, ubi leci iſtius plenior
habetur expoſitio, vid. & not., ad EKſai, cap. 52.

.——

ruvin, fol. 25. a. & Schevuot, fol. 16. b. it. Me-

26. Vide etiam hicP. Fagii not. ad Parapht. Chald,

P i. e. Talmud Hieroſolymitanum; ſod

2 ². Confer. & hie Gur Arjeh fol. 17 1, col. 1. med.

CNJA..

(G)ulimo lo

ninca) eifeſtitu
concludit 30.
bis, gue hoc
Verl 29. H /
tmuN.) Pod, ve
Chohas] Is fuir

(diecit: & veneth

les) vocantarum

aolnina, (nempe

e, 31. M
19. Profeiſtim

ctenim in hac Pre

liicam; ſed(po
Moſesſeipfumill
Qum Ge illo, 41,

Verl. z0. ten

—
29. Nempe: orcine
preror, Confer. n
3o. Vel: probat,
erplico 412d. 5
cluditae ſententiam
31. Uuiſopis Numer
zu l ent orcineſ
lk irabs, conter, d
33, Conker hic Gn.
hot, in w
eepoſtionis ddui
34. is. ucic, ea).
, . 1. co,
lo. dbi etiam di
1. Uii kxod. 140. 1
Hedr. , it
wi e. dofcil,
3, Bire: 4ccidit,
ſide, gGe 11 zod,
37. Hæc decio ſie
1l,r. 1e Abi icen
l. Conlet, loc gie

. (ideo) ultimo loco proficiſeebatur &, quicunque aliquid perdiderat, iſtud (tribus Da-
eelle debe. nitica) ei reſtituebat; eſt, qui dicat, quòd inſtar arcæ 29. ambulaverint, idque ille

ohamlu concludit 30. ex (verbis iſtis:) ſicuti caſtrametantur; ita & proficiſcentur 31*
hlſtun. eſt, qui dicit, quòd inſtar trabis 32., ambulaverint idque ipſe concludit ex (ver-
rleton ei. bis, quæ hoc verſu habentur, nempè:) extrema acies omnium caſtrorum-.
ne Verſ. 28. Hæ ſunt profectiones] i. e. Hic eſt ordo profectionum illorum (Iſraêlita-
Mnm Me⸗ P

E nn Me⸗ rum.) Eod. verſ. 2 8. Etprofectiſunt] Eodem illo die profecti ſunt. 33. Verſ. 29.
lSincknati , Cbobab] Is fuit lethro, dicitur enim: de filiis Chobab, ſoceri Moſis; 34. ſed cur lex

detrecesdo. dicit: & venerunt ad Rehuel, patrem ſuum? 35., nimirùm, quia parvuli (ſive nepo-
uhprofalee. tes) vocant avum ſuum &11.. e, patrem; multa * autem ei (ſocero Moſis) fuerunt
.11. Mer⸗ nomina, (nempè:) ethro, quia i. e. reliquam fecit 36. ſectionem unam in le-
ehatnt) ge, 37. Q (quoque dictus fuit,) quia 22 i. e. dilexit legem &c. 3⁸. Eod. verſ.
dun ube; 29. Preficiſcimur ad locum] Statim intrà triduum nos ingrediemur in terram, 39.
hude bi etenim in hac profectione prima iter ſuſcipiebant, ut ingrederentur in terram lſraë-

obun deelli Riticam; ſed (poſteà) peccrunt (Iſraelitæ,) dum injuſtè conqueſti ſunt; 40. ſed cur
Gando dente. Moſes ſeipſum illis adjunxit? 41. (ratio eſt, quia) hucusque decretum non erat fa-
n& menſan, — (um de illo, 42. atque † ipſe exiſtimabat, quòd ingreſſurus eſſet (terram promiſſam.)
Lod en2. Verſ. 30. In terram meam & ad eognationem meam] Tàm propter bona mea, 4.

Antequimre. 4 uàâm
Dheuteßett 29. Nempè; ordine quadrato, ſic a'ne hic inter-] not. ad Paraphr. Chald.b. loc.
11, hopilt, preror, Confer. not, in Sman ne h. loc. 39. Nempè: Cabanæam, conlſer. hic Gur Ar-
(ded) 20. Vel: probat, demonſtrat, ita verbum wop ſeh Jol. 171. col. I. fin. & not. in par mnee
— ꝛ explico Arad. U9] i, e. educit, elicit, inde con. b. loc. ubi etiam Siphre ad marginem allegatur-
aephr⸗ Cbald,. cludit ac ſententiam ſuam probat. RW 40. Injuſtè expoſtularunt, queruli fuerunt, Hebe-
eorme de . z 1. Uti ſupta Numer. cap. 2. verſ. 17. habetur. 3 uenn, uti cap. ſequ. I1. V. Ie in cextu ſacto
lonlgl. 32: Id eſt: ordine ſive agmine oblongo, veluti habetur, ubi vide not. num. 5. confer. & Gur
Cd 1 KiA. eſt trabs, confer. not. in a e. locc7. Arjeh fol. 17 1. col. I. fin. .
3573. Confer. hic Gur Arjeh ol. 171. col. 1. fin. 41. Adnumeravit ſive aſſociavit, dum dixit: pro-
2A urepbr Chil asc not. in an neov b. lec. ubi ratio hujus ficiſcimur, ſemet etiam includens, ac ſi terram
ecerxpoſittionis adducitur. Chananæam ſimùl cum (œteris Ifraëlitis ingreſ-
liMenai ded . 24. Vid. Judic, cap. 4. v. 11. confer. & Gur Arjeb fſurus eſſet, cùm tamen propter indigna ionem
gler. nun, e dict. fol. 17 1. col. I. fin. & not. in 'pan nbe Dei ipſe illam non intraverit, vide infra Numer.
ſel e . loc. ubi etiam Siphre ad marginem allegatur.“ c. 20. V. 12. it. num. ſequ. 42. . verſ. confer. &
⸗ 35. Uti Exod. cap. 2. verſ. 1 8. habetur. Gur Arjeh fol. 171. col. z. princ. & not. in
1. legiiut: . * Hebr. Aa, in utroque MSto pro ee legitur: Swnn ne h. loc.
ſolyamtanum, C. emm i. e. duoſcil. nomig. 4. Videlicèt: ne ipſe ing ederetur terram pro miſ.
n 36. Bive: addidit, adjecit, quaſi abundare fecit, ſam, uti habetur infrâ Numer. c. 20. v. 12.
eide, quæ ad Exod. 7. 1 8. v. 1. n. 5. notata ſunt. † In MSto 2. hic habetur: &7Hͤi, e. ſed (iple exiſti-
letiiſius Denat 17. Hæc Sectio ſive textus allegatur Exod. dict. c. mabat &c.) =ð
: Mii D g. v. 1. ubi vide not. n. 6. D 43. Ut ſcilicèt illa vendam, & inter Iſraelitas im-
“ 3⁹. Confer. ExOd, dict. c, 1 8. V. I, n. 8. & P. Fagii

SSS poſte⸗
LvyyyyY

7

N

1096

NuMERORUIM.

quàm propter familiam meam. 44. Verſ. 3 I. Ne quæsò deſeras nos] Non (habet-
particula:) ε aliam ſignificationem, quàm rogationis, (ne quæsò deſeras nos, in-

quit Moſes,) ne fortè dicant (homines:) non factus eſt Jethro proſelytus ex amore;
45. ſed cogitavit ille, quòd proſelytis pars ſit in terra (promiſſa;) nunc autem, dum-
vidit (Jethro,) quòd illis (proſelytis *) nulla ſit pars, reliquit eos (Iſraëlitas) atque abiit

(in patriam ſuam.) Eod. verſ. 3 1. Quandoquidem nſti metationes noſtras in de-
ſerio] Nam convenit tibi, * ut iſtud facias, quia nòôſti metationes noſtras in deſerto
ac vidiſti ſigna & miracula, 46. quæ facta ſunt. * Eod. verſ. 3 1. Quandoquidem
néſti] (Verba iſta:) 2 9 (idem ſignificant,) ac: .ν i e. quoniam
nòſti, ſic quoque (accipiuntur in illo loco:) i. e. quoniam non dedi il-
lam Selæ, filio meo, 47. item (in illo loco:) i. e., quoniam venerunt, 48.
item: 12 V 3. i. e. quoniam vidi faciem tuam. 49. Eod. v. 3 I. Et ſuiſti nobis oculo-
rum loco (Yerbum ) H)habet ſignificationem præteriti temporis juxtà Targum ejus;

50. alia explicatio (verbi N, nempè, quòd) habea: fignificationem temporis futuri
eilte ſi ocusejus;

(hoc ſenſu:) quicquid abſconditum fuerit ab oculis noſtris, in eo tu oculos noſtros
illuminabis; 5SI. alia expoſitio: tu eris nobis dilectus inſtar ſphæræoculorum no-
ſtrorum, nam dicitur: & amabitis peregrinum. 52. Verſ. 12. Et eritbonum iſtud Quod-
nam bonum exhibucrunt ei (Chobabo?) dicunt (Rabbini noſtri,) dum Iſraêlitæ divi-
debant terram (promiſſam, )erat pinguedo 53. urbis jerichoquingentorum cubitorum
luper
poſterum babitem ac proſelytus fiam, vide nor. nobis.
in bon nD b. loc. ut & num, ſequ. 44, con- 47. Veluti Geneſ. c. 3 8. v. 26, habetur; abſunms
fer. & Jalkut Part. . fol. 218. col. 3. med. autem iſta: quoniam non dedi illam Selæ, filio
44. Nempè: — h õ ij. e. ut illos addu- meo. in Hebræo à MStoz. .
cam, quò fiant proſelytii, ſie Rabbini exponunt, 48. Vide Genel. c. 19. v. 3. it. not. ad Hiob. « 34.
confer. GurAr'eh fol, 17 1. col. 2. med. ac not. in / v. 27. n. 2 1.
pr e . loc, ubi etiam Siphre ad margi-49. Pront Geneſ. cap. 3 3. verſ. 10. habetur, ubi
nem allegatur: vid. Sign. * confer. & not. ad Pſalm. 119. Verſ.
4 5. Videlicèt: ergà religionem Judaicam & veo. 127. n. 81.
rum Dei cultum, conker. etiam hie Jalkut Part.] 50. Vide not. P. Fagii ad dictum Targum, ubi de
1. VOl. 2 18. col. 3. med. it. not. ad Hiib. cap. 2. ſenſu hujus loci plura.
v. 1ʒ. n. 1ʒ3. It Hebr. ony pwy, iſta & ſequentia, usque ad
. edr. Synd, ſie in Msto 2. hie additum repe r N i. aia expoſitio: tu eris nobis (di-
*⁹ Hebr. J7 N iſta, ut & ſequentia, usque ad: e⸗ e e unt lensra 2. õs
ryN i., e. ac vidiſti (ſigna &c.) abſunt à MSto 51.⸗ er.hic præ aliis not. in dan Mv h. loe:
4 5⁵. Live: magnalia, proùt P. Fagius dictionem
Frax, quæ in Peraphraſi Chaldaica habetur,
1 niätulkit; Commentator noſter hic habet:
Pax i. e. fottitudines, inſignia facdta.
at In utroque MSto hic additum eſt: 129 i. e.

ubi locus iſte illuſtratur.
52. Sicuti Deuteron. cap. 10. verſ. 19. habetur.

53. Hebr. w (ſignificat:) Aprv y i. e. ſo-

toot

CAb. X.

lum pingne, uti in a r h. loc. exponi-
tur, nempè: optima pars tertæ, confer. Light-

C4L.

ſper guingento

lr) icentes:

(ſerram ginguen
66, Verl 33.
noniam dancu
am) Loc, rert
ciy or egtedit
latabularumgle
Prealitet isl.
Werdiu] Bepten
nempe) uatuor
los, gor geptin
hentesac ſeoſpi⸗
ſuntei (enui ſat

—— —
oot, Centun. Cho
Plienl. Cun Arje
116 ſudie c2,.l
64. Vel: era quadt.
jum, i. e. nadebat
tudine ac totidem
Rod, t. 26, 1. 36
l Reg cap., V. 1
ſſ. Videlicet in com
e, ur ti detedit
6t. De quo zide :
nt. 2d od, c,1,.
ſy. Conter. Cxod e,
6 13.. 20, H. ſ9.
. 4,n 11, fal
cires in. i mact I.
à Laani, ſol, 19,
Hebn dn ilud
rw ie innerei
11 Hebr th in
ee, caltta, confet,
2. hin. not in
tlact, Talm. bayabe
egilntwice R
ele, 4. 7,4. ol m
i lpuranr, un
ckti, unien

CM.X.

—
Non (dader.
ſeras not, ine
tmtexamore;
atem, dum.
)atene adit
nolras in qe.

ttuin deſetto .

Wandegtiten
ie. guonian
m non dedi il
Venerunt, 40,
iiinohi gcul⸗
argumejus;
emporis futari
oculos noſtros
oculorum no⸗
wiſus Qod⸗
Iltaelitz divi-
rtum cubitorum
ſupet

—

babetur; eblant
Pillam Sele, flio

not. 20 Hiob,c 34.

10, habetut ubi
1 Phlmn 119. Vel.

Tugum ite

gventi⸗ Ueque 1
: tueris nodis di⸗

wen vevh lo⸗

eil 18, habetu.
er ie ſo⸗
nn t, loe⸗ enponi⸗
nz, lle, Lishe-
ſoot

Se Taanit, fol. 29.2.

CAF. X. NuIMERORUM. 1097

ſuper quingentos cubitos, 4. eamq; in medio relinquebant nec dividebant(camlſra-
litæ,) dicentes: in cujus portione ædificabitur domus Sanctuarii, is auferet 55. iflam
(terram pinguem;) intereà autem dabant illam fillis) ethronis, jonadabo, filio Rechab.
56. Verſ. 33. Itinere tridui] Iter trium dierum confecerant (Iſraëlitæ) die uno, 57
quoniam Sanctus ille Benedictus volebat illos ſtatim introducere in terram ( promiſ-
ſam.) Eod. verſ. 33. Et arca fæderi Domini præcedebat eos itinere tridui] Hæc fuit
arca, quæ egrediebatur cum illis † (Iſraelitis) ad bellum, 58. in qua erant fragmen-
ta tabularum (legis) repoſita eaque præcedebat illos (ſraelitas) itinere tridui, 59. ut
præpararet eis locum caſtrametationis. Verſ. 34. Et nabes Domini erat ſuper illos
interdiu] Septem nubes é. ſcriptæ ſunt in profectionibus eorum ( Iſraelitarum,
nempè:) quatuor ex quatuor plagis mundi & una ſuprà atque una infrà & una antè
illos, quæ deprimebat excelſum & extollebat depreſſum * quæque interficiebat ſer-

pentes ac ſcorpiones. 61. Verſ. 35. El faftum h, um profeiſieretur arca] Factæ
ſunt ei (textui ſacre) notæ 62. antè illum & poſt illum, ad indicandum, quòd non
iſte ſit locus ejus; ſed cur iſtud hic ſcriptum eſt? nempe, ut faceret intermiſſionem-

Xyyyyy 2 63. in-

ductis ſtatuit, unam tantuùm fuiſſe arcam.
59. Conter. verſ. ſequ. 3 5, 5. cap. num. 6 5, it.
tract. Talm. Schabbat, fol. I15. a. 6. & Avoda
Sars, fol. 24, 6. it. Jadajim, l. 76. 3.
60. Confer infrà Numer. «. 2 1. verſ. 1I. n. 9. vide
& Gur Arjeh fol. 171. col. 3. princ. ac not., in
= PWh. loc, ubi ſeptem illæ nubes ex Si-
. . Phre juxtà S. Scripturam referuntur.
555⁄. Videlicèt, in compenſationem illius partis ter- *⁸ Hebr. han nx, in utroque MSto pro eo legitur⸗
æ, quæ ei decedit per ædificationem templi. 79 & i. e. humile, res eadem eſt. H
56. De quo vide 2. Reg., «. 10, V. 1 5. confer. & 61. In notis Raſchianis editionis inon ribw ha-
not. ad Jud. c. 1. v. 16. betur hic iſta additio: narimn in i. e. ex caſtris
57. Conter. Exod c. 12. v. 37. n. 164. & Exod. quæ verba hic in textu ſacro habentur & expo-
c. 1 3. V. 20. n. 59. Vvide & Selden. de Synedr. l. nuntur in dictis notis hoc modo: e Den
2. c. 4. n. 12. ac Jalkut Part. 1. Fol. 218, col. 3. i. c. ex loco, ubi illi (Iiraclitæ) caſtrametabantur
circ fin. ià tract. Talm. Schabbat, fol. 116. a.) confer. Deuteron, c. I. v. 19. n. 132. .
62. Sive: ſigna: nwanb; ſunt autem notæ iſtæ
duæ liteæ Nun inverſæ, hoc modo: quarum
una præmilſa eſt verſui huic 3 5. altera ſequitur
verſum 3 6. H. cap. ad indicandum, quòd textus
iſte ſeribendus fuiſſet juxtà vexilla, in illo loco,
ubi habetur: ) yd) i. e, & proficiſcetur tento-
rium conventus &c. uti Numer. c. 2. Vv. 17. ha-
betur, ſic in Gur Arjeh ol. 171. col. 4. med.
vide & not. in ar eSw h. loc. ac Selden. de
Synedr. l. 2. c. 4. n. 12.

foot. Centur. Chorogr. c. 46. p. 87. edit. Li-
pſieni. & Gur Arieb /1. 171. COl. 2, fin. it. not.
ad judic. cap. I. verl. 16, num. 11.
54. Vel: erat quadraturæ quingentorum cubiro-⸗
rum, i. e. habebat quingentos Cubitos in longi
tudine ac totidem in latitudine, confer quæ ad
Exod. c. 26. v. 36. n. 139. notata ſunt, it. ad
I. Reg. cap. 7. Vv. 1 5§: D. 34.

† Hebr. ny iſtud & ſequentia, usque ad:
vi i. e. itinere tridui, abſunt 4 MSto z.
58. Hebr. in MSto I. pre eo legitur: man
i. e. caſtra, confer. hic Gur Arjeh fol. 17 1. col-
2. fin. & not. in "nn Mnew b, loc. ubi etiam
tract. Talm. Bava batra fol. 14. ad marginem al-
legatur, vide & R. Iſaac. Abarbenel. ad 1. Samu
el. c. 4. v. 4. fol. m. 8 5. col. 1I. & ſeq. u bi pro-
lixè diſputatur, utrum duæ, an una fuerit arca
foœderis, & tandem rationibus pro & contrà ad-

63. inter pœnam ac pœnam &c. ſicuti habetur in (capite Talmudico, quod incipit:)

Pp 99. 64. Eod. verſ. 3 5. Surge Domine?] Quia (arca) præcellerat
illos itinere tridui 65. ideò dicebat Moſes: ſta atque nos expecta nec te ulteriùs e-
longa, (ſic reperitur ſcriptum) in Tanchum a, 66. in (Sectione, quæ Incipit:) P.
67. Eod. verſ. 3 5. Et Adiſſipentur inimici tu) Qui congregati ſunt. Eod. verſ. 3 5.

Et fugiant, qui oderunt te] Hi ſunt, qui perſequuntur. Eod. verſ. 3 5. Qui oderune

te] Hi ſunt, qui oderunt iſtaêlitas, nam emdnis, qui odit Ifraelitas, odit eum, qui dixit

& factus eſt mundus, 68. dicitur enim: ** & qui te oderunt, extollunt caput, 69.

buinam verò ſunt iſti? (nempè illi, qui) contrà populum tuum callidè ineunt conſi-
lium. 70. Verſ. 36. KRevertere, Domine,] Menachem interpretatur iſtud (verbum-

B.,) quòèd notet: Pα Pi. e. quletem, 71.

ſic quoque (accipitur in illo loco:)

W. i. e. in quiete & tranquillitate ſervabimini. 722. Eod. verſ. 36. Myriades

millium Iſrazlis] Indicat (hic Scriptura.) quòèd præſentia Divina 73. non habitet in,

ter Iſraelitas, ſi illi pauciores ſint, quàâm bis mille atque vicies mille. 74.

—

63. Sive: inte ſtitium, pauſam vel intervallum.
nem &, ut diſtingueretur porna 4 pœna, ſic
de hic inte pretor, confer. quæ ad Levit. c.
1. V. 1. n. 8. notata funt. .
64. Id eſt: omnes textus ſacri, eſt iſtud caput de-
cimum ſextum tractatus Talmudici: Schabbat,
fol. I15. uti ad marginem in ia eh. loc.
allegatur, vide & Gur Arjeb fol. 17 1. col. 4.
65. Vide verſ. præc. 33. n. 59. & Raſchi not. ad
Cantic. c. 2. v. 6.
66. Eft is Commentarius vagus in Pentateuchum
Moſis, de quo vide m) ac Bartolocci
& Buxtorfi Biblioth. Rabbin. confer. & R. Sa-
lom. ad Exod. c. 38. V. 8. & ad Levit. cap. 11.
v. 2.

67. Id eſt: & congregavit, ſectio iſta incipit ca-

pite 3 5. Exodi & continuatur usque ad verſum
2 1. capitis 38.
68. Is autem, qui mundum creavit, eſt Deusom-
nipotens, in MSto z. pro his: odit eum, qui

dixn & factus eſt mundus, babentur iſta : A

ma ae NWen 1. e, perinde eſt, ac ſi o⸗
diſſet patrem illorum, qui eſt in ccelis,
*X Hebr. Na iſtud & ſequentia, usque ad: M
b-i e. quinam verô, abſunt 4 MSto TI.
69. Uti Pſalm. 83. verſ. 3. habetur.

70. Proùt habetur dict. Pſalm. 2 3. v. 4. ubi vide

Commentatoris noſtri notas.
71. Vel: qui facit quiefcere ſive quietum reddit,
huic contentit & Parapheaſis Chaldaica, ubi vide
P. Fagii not. Junius quoque ac Tremellius verte-
runt: da quietem, confer. not. ad librum Prec.

Jud. part. 2. p. 23 8. a. med. it. tract. Talm, Je-

vammot, fol. 6 3. b. & Bava kama, Fol. 83. a.
72. Uti Eſai. cap. 30. verſ. 15. habetur, confer.
hic Spenceri de Legib. Hebræor. ritual. lib. 3.
Diſſert. 5. c. 9. ubi de uſu areæ & Cherubino-
rum, conjunctim ſpectatorum, fuſius agitur.
73. Sive: Majeſtas Divina, Hebr. νâ, de qua
voce alibi à me dictum eſt.

74. Confer. hic not. in mar. re, ubi explica-

tionis iſtius habetur ratio

CA. XI.

C4 M.
—

. 1.
diction
tz alio in loco)
i acprobi)vt

Polum meum
gumalccſimen

(ire anſam, pam

krtenn ſic guoqo

guerebat. ſk
in aunbusDomin
caſionis captani
Guantum labori
tem à moleſtia it
16:) ego propot
(Sreſeriſtrittu
Didio dap hie
nempe piliotes,

Menasje dicih

—
Irld el: impcdis
mentatotis nodt
ta). 17. 4, habe
ol. 219,401 2,

1 Uti ſeem. cap.

ziphre, ui in dn
legetur.

Neuirdd can⸗

4. hor Michr cep
5. Ui ſadie, eepe i⸗
lagii not, 20 Pa
Tälm. Schebbat, 1.
die vertbum Wwe
1on ſetutus erpoſß

W. Po heben

dorarimus dehe
le n4, n. 16 ¼

O 2

ni
)precelletad
te ulteriütz e⸗
her
Hod. verl. 3f.
Q olerugt
eum gvi irtt
unt caput, 69,
ineunt conii
kuc (vetbum,
in illoloco:)

36. Mriude
von hibiteti

4.

inle e,eld⸗

necelis,
i, Usqtead: .
MRo1.
eur .
43..4 diie

e guietun keicit,
Childeics, ubi vige
Tlewehlius verte⸗
Ot. ad librum Pec.
1. trac. Talm,e⸗
Nama, fol Hz,1.

4 Rabetut, cOlel.

EOr. ätuil iib 3,
teChelud ino⸗
n, fulin agitu⸗
õ

ybo, bierhle⸗

ra alioi in loco?) Hi e. populus iſte improbus; ⸗
di (ac probi,) vocantur: Di e populus meus, dicitur enim: mitte † i. e. po-
pulum meum, 3. item: Py populus meus, quid fecit tibi? 4. Eod. Verſ. I. Tan-
gJzuam occafionem captantes] Non ſignificat (verbum: ) Dp N, niſi occaſionem.
(ſive anſam, nam Hraélitæ) quærebant occaſionem, qua ratione ipſi ſemet à Deo aver-

4. Proùt Michæ cap. 6. verſ. 3. babetur.
3. Uli Judic. cap. 14. verſ. 4. habetur, confer. b.

4. Sic verbum MWay, quod hic habetur, i interpre-

CNTNL.—

—g

(cAT. XI
Erf. 1. Ei fuit ponale tanguder brcsganee- eeen Non (intelli gitur hic per
dicdtionem:) i. e. populus, niſi improbi (in populo) & ſic illa (Scriptu-
ra) dicit: ecquid faciam i. e. populo iſti? I. dicit quoque (Scriptu-
. quando autem illi ſunt re-

terent, ſic quoque illa (Scriptura) dicit de Simſone: quia &N& i. e. occaſionem ipſe
quærebat. I. Eod. verſ. I. Malum in auribus Domini] Oecaſtonem, duæs erat mala
in auribus Domini, (quærebant Iſraélitæ,) eorum quippe propoſitum erat, ut (iſta oc-
caſionis captatio)venitet ad aures ejus (Dei,) i isque irritaretur, dixerunt: væ nobis!
quantum laboris ſuſcepimus é. in iſto tridui itinere, dum nullam habuimus quie-
tem à moleſtia itineris. Eod. verſ. I. E-. exarßet ira ejus (Atque ſecùm ita dixit De-

us:) ego propoſueram benefacere vobis, ut ſtatim terram (promiſſam) intraretis;

(fed rejeciſtis iſftud beneficeium.) Eod. verſ- T. Mos; gui erant in eætremis caſtrorum]
(Dictio ſup hic notat:) P Di. e. extremos, 7. qui inter illos (Iſraêlitas) erant,
nempè viliores, 8. iſti elunt promiſcua multitudo; 9. R. Simeon, 10. filius

Menasjæ diczt, ( dud ira Domini exarſerit contrâà duces, I1. qui inter illos (Iſfraë?-
, 4J

— 1 vV 3 litas)

1. 14 imp obis iſtis, ſic urra mentem Com- habeturaarmi. e, labofavimu, de fatigati ſum us,
mentatoris oſirin exponendum, quod Exod. vigd. Buxtosf, Lexic. Chald. ol. 1118. it, not. ad
cap. 17. v. 4. hab eiur, confer. hic Jal kut Part. 1 Hole. c. 4. v. 14. n. 2 2.
Po.. 119. o0. 2. Med. 7. Sive: ultimos, ultimo loco poſitos, confer
2. Uti Jerem. cap. 13. veiſ. 1o. habetur, confer. num. ſeq. 11. H. Verſ.
Siphre, u uti in a mav . loc. ad maiginem 1⸗ 9. Vide hic præ aliis P. Fagii not, ad Paraphr. Chald.
legstur. ut & hot. in non e h. loc.
3. Veluti Exod. cap. 5. Verſ 1. habetur. 9. Collecta turba, colluvies, Hebr. à aay, paulò
poft verl. 4. h. cap. voeatur Pobn confer. Ex-
0d. e. 12. V. 3 ˖. K infta dict. verl. 4. h. cap. n.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. it. tract. 15.
Talm. Schabbat, Fol. 11 6, a. 11e. De hot R. Simedne vide 6 infri Verf. 5. p.
cap. n. 23
tor, ſecutus expoſitionem „ quæ in notis noe II, Hebr. avn, Telpicitur hac esplicstione etiam
ppri b. loc. habetur, ubi expficatur: παGνH⅛. e. ad vocem nvp, quæ in textu ſacto hic habetur,
laboravimus, defatigati! ſumus „conſer. Deuter. eonfer. Exod. c. 24. V. 10. n. 16. it. ſuptà num.
e. 1. V. 40. n. 16 g. in MSto z. eriam pro: ua 7. b. Verl.

1099

X

–

1100 NuMERORUM.

eſt regi mundano, qui iraſcitur ſilio ſuo; filius autem ad amicum patris ſui accedit

eique dicit: abi & (placationem) pro me pete & patre. 12. Eod. verſ. 2. Et ab-

ſorptus eſt ignis] Depreſſus fuit in loco ſuo,“ nam ſi attigiſſet unum ex ventis, 13.

circumvolviſſet & comprchendiſſet omnem illum ventum. 14. Verſ. 4. Et pro-

miſcua multitudo] (Hebr. OoONN,) iſti erant turba collecta, 15. illi (ſcilicèt,) qui
ſeſe aggregaverant eis (liraelitis.) cùm exiiſſent ex Egypto. Eod. verſ. 4. Et con-
verſi ſunt] Etiam filii Iſraælis & fleverunt cum ipſis. 16. Eod. verſ. 4. Quisnam co-
medendam nobis Aabit carnem?] Enimverò nonne illis fuit caro? annon jam anteà
* dictum eſt: etiam multa turba aſcendit cum illis, oves quoque & armenta &c.
17. ſi fortè dixeris, quòd illa comederint, nonne, dum illi ( Iſraẽlitæ) terram (promiſ-
ſam) ingreſſi ſunt, dicitur: & pecora multa erant Klliis Rubenis &c.? 18. ſed (vera-
fuit caula iſta conquerendi,) quò d occaſionem captarent. 19. Verſ. F§. Quos come-
dimus in EFoypto gratis] An dices, quòd Ægyptii dederint eis (Ifraelitis) piſces gra-
tis? 10, nonne jam anteàâà * dictum eſt: & palea non dabitur vobis? 21. ſi paleam
non dederunt eis (Egyptii) gratis, multò minus piſces dederunt eis gratis, cur igitur
illa * (Scriptura hic) dicit: gratis? (nempè intelligendum eſt iſtud) gratis, ſine præ-
ceptis.

—,—

13. Confer. hic not. in an now, ubi etiam Siphre ** Hebr, da- Nyr iſta & ſequentia . usque ad:

ad marginem allegatur, it. Jalkut Part. I. Jol.
219. col. 3. med. 4 MSto z.
*Hebt. np'vpa, in MSto 1. Poſteà additur: Ydo, 17. Prodt Exod. eap. 12, verſ. 3 8. habetur.
in terram, in MSto z2. den, in terra. 18. Sicuti inftà Numer. cap. 32. Yerſ. 1. habe-
13. Sive: ex plagis mundi, nam & hoc dictiof; tur.
NR, quæ

ſeq. 14. re ſuprà verſ. I. G. cap. dictum eſt.

14. Vel: plagam mundi, vide, quæ num. antec. † Hebr, dmun, in MSto z. pro eo legitur, 7&
13. notata ſunt, confer. & not. in nan me b. un i. e. quomodo Ægyptii ( dederunt eis
loe. ubi etiam ratio adducitur, cur ignis in loco S&c.)
ſuo fuerit depreſſus. 20. Confer. hic præ aliis D. Wagenlſeil. Sot. pag.
15. Sive: turba mixta;, Hebr. a) any, colluvies, 240. num. 3. & Jalkut Part. 1 Jol. 219. col. 4
de qua ſuprà verl. 1. b. Cap. n. 9. confer. & P. princ. L

Fagii not. . . .
Niæzach. pag. 3 9. it. tract. Talm. Taanit, fol. i. e. cur igitur illa (Scriptura) abſunt 4 MSte

19. a. & Erachin, fol. 1 5. 5. WWl 1.
16. Nempè, cumi lis, qui ſeſe Iſraelitis, ex Ægy- 21. Proùt Exod. cap. 5. v. 1I §. habetur.
dio proficiſctentibus, adjunxerant, vide Ejusdem ** Hebr. nn), in utroque MSto pro eo legitur:
& AH i. e. & quid ego (dico, &c.) confer. hic
tract. Talm. Joma, ol. 75. a.

P. Fagii not. ad Parapbr. Chald. ac Gur Arjeh
Jol. 17 1. col 4. ſin, & not. in an mnew b. oc.
ubi etiam Siphee ad marginem allegatur.

CAbP. XI.

litas) erant & contrà magnates. Verſ. 2. & clamavit populus ad Moſen] Res ſimilis

rb NÜ.i. e. nonne dum illi &c. abſunt hic

hic habetur, notat, confer. num. 19. Scilicèt: murmurandi contrà Deum, de qua

ad Paraphr. Chald. ac D. Wagenſeil. *& Hebr. da xdrn iſta ſequentia, usque ad: AhN9

cX.

lets. 11, bo
zur inomnemtes
antibus, dicet
ten tes mmilis⸗
untrum Hiſ
deches * (ling
Callick.)poun
it. cucumeres
Vetl.7. Man“
laelite hie)cier
cutavih utſdie)
ſicdiceret: vien

tkeſtimmatum.:

—
11. Ideſt: Men d
Vatione precepto
poditur, ut ſenl
ſto quod oblen
Norum comecdicmt
poris, cum ael
iecegta 4 Deoe
(ggur verda bidin
Nabbini exponun
magigem in D
Salom. nor. ad 6
13. Confer, gar de
10. dida funt,
14, Kilick: cucum
conſer inftz vent.
7 .2, 1t. Arode .
15, Hebt. Dr),
concodtionem tel⸗
dvocen:
1 Hebr h e,
Mod Fw Pi⸗
gro n her heil
16. Vide, gur deho
lit. infri , ꝛ0 /
dieeheind: vi
tur, in MSro 2. 1
W/l vN
1c exprimere dost
edie, euo ue

CAN.

—
] Resmili
is ſui ccedit
1.21. M 4.
1 Ventis, 13,
64. 1 pe.
(llicee) gni
rl. 4. Hcon.
Aunen en⸗
ond jam antei
Larmenta &c⸗
mam (promi⸗
1. ſed ven.
.Qor me.
i) pilees gra.
11. ſipaleam
atis, cur igitar
tati, ſinehte.

cepti.

s

entia, usque:4
illi Ec abluat hie

. habetur.
i Ferle 1, habe⸗

ta Deum, dequ
elt. .
veo legitut, N
i (Gederunt ein

igenſel Zot, hzg.
1 fol 119, l 41

iin uegue 1dNN
) bblunt4 Mte

habetur⸗ ur:
io Pro eo egni:
eolle, di
1.

CAP. XI.

NüMERORUM. IIOI

ceptis. 22. Eod. verſ. 5. Cucumerum] Dixit R. Simeon: 23. cur Manna mutaba-
tur in omnem rem, præter iſtos? 24. quoniam iſti fuerunt difficiles 25. fœminis la-
ctantibus, dicere (enim) ſolent uxori: ne comedas allium & cepam, propter infan-
tem, res ſimilis eſt regi † &c. ſicuti eſt (ſcriptum) in Siphre. 26. Eod. verſ. 5. Cu-
cumerum] Hi ſunt concombres,“ linguâ vernaculâ. Eod. verſ. 5. Peponum] Bo-
deches ** (linguâ Gallicàa.) Eod, verſ. 5. Porri] (Chaldaicè:) P, (linguâ
Gallicàâ:) pourles, 27. (Hebraica dictio: GNR **7 notat Chaldaicè:) No N
i. e. cucumeres &cc. 9. Verſ. 6. Ad Man t ocnli noſtri] Man manè, Man veſperè.
Verſ. 7. Man autem erat ſicuti ſemen * coriandri] Is, qui dixit hoc, non dixit illud, Iſ-
raelitæ (hic) dicunt: ſolummodò ad Man oculi noſtri; Sanctus autem Benedictus
curavit, ut (hic) ſcriberetur in lege: erat autem Man, ſicuti ſemen coriandri &c. ac
ſi diceret: videte homines, de quanam re conquerentur filii mei, cùm Man tanti
ſit æſtimatum. 29. Eod. verſ. 7. Veluti ſemen coriandri] (Nempe;) rotundum, 30.

(Chal-

22. Id eſt: hun —ο☚* ſine ulla obſer-
vatione præceptorum, prout in on ov ex-
ponitur, ut ſenſus ſit: ſine aliquo merito no-
ſtro quoad obſervationem præceptorum Divi-
norum comedimus piſces, quoniam tune tem-
poris, cum Iiraelitæ in Ægypto eſſent, nulla eis
præcepta 4 Deo erant data, ſie nwn n en
(quæ verba hit in notis Raſchianis habentur,)
Rabbini exponunt, confer. Siphre, qui liber ad
marginem in pan me allegatur, confer. R.
Salom. not. ad Genel. ?, 3. v. 7. n. 20.

23. Confer. quæ de iſto ſuprà verſ. 1. h. cap. num.

10. dicta ſunt.
24. Scilicèt: cucumeres, de quibus hic eſt ſermo,
confer. infrà verſ. 8. b. cap. n. 32. & Joma. fol.
75. a. it. Auoda Sara, ol. 29, a.
25. Hebr. ρ, duri, nempè ,quoad eſum &
concoctionem, reſpicitur autem hac explicatione
ad vocem: RWν quæ hic habetur.
† Hebr. Jon 7h, in MSto 2. pro his ſie legitur:
pba ee. 712 i. e, ſic docetur in Siphre, in
MSto I. hæc penitùs deſunt.
26. Vide, quæ de hoc libro cap. antec. 10. v. 4. n.
2. it. infrà v. 20 p. Cap. n. 80. notata ſunt.

* Sic exprimo: varpN . uti in MSto 1. habe
tur, in MStO z. legitur: vndoo, in Baſil. &
Amſftel. a. .
XX Sic exprimere posſise oνäa, uti in exemplari
Hebræo, quo uſus ſum, legitur; in utroque

MSto habetur: vhonn „quod reddere poſſis:
bodicles vel boudieles, rectius, ut puto, legitur
in Baſil. & Amſtel. n cum Reſch, quod ex-
prime re poſſis bourraches, Latinè: borrago.
27. Sicreddo: απe, prout hic legitur, hodiè
dicitur: pourreau’, porrum, quod duplex eſt:
agreſte & hortenſe, vide Buxt. Lex. Tolm. Fol
1100. in utroque MSto rectius legitur: v
Pourrils ſeu pourraux.
Sic in MSto z. legitur: m n NE
Rn i, e. Vox: NτOν ſen & wν Chaldai.
cè ſignificat: &ααπ i. e. cucumeres.
28. Commentator noſter hic primam olerum ſeu
plaantarum, quæ in Chaldaica Paraphraſi hic ha.
bentur, ſpeciem exponit, nempè: cucumeres,
vid. Buxt. Lexic. Chald. fol. 338.
¼ Confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 75. ½
Confer. etiam hic tractat, Talmud. joma, dict.
Jol. 75. a.
29. Juxtà Hebræum: cum ita atque ita fuerit Man,
id eſt: cum Man tantæ fuerit bonitatis & exiſti-
mationis, confer, hic Jalkut Part. 1. fol. 220.
col. 1. med.
30. Nam Man hic comparatur ſemini coriandti
quoàd figuram ſive rotunditatem, non verò quo-
ad colorem, quia ſemen coriandri nigrum eſt,
confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. . loc.

it. Exod. cap. 16. V. 31. n. 75.

NUM ERORUM. G

(Ealdaice) v N& i. e, tanquàâm coriandri ſemen, (dictio Hebræa , Chal-
daica: N ſignificat:) coriandre, † (linguâ Gallicà.) Eod. v. 7. Bellii] (892)
eſt nomen lapidis pretioſi, (qui linguâà Gallicâ dicitur:) criſtal. Verſ. 8. Labant]

Non (aliud) ſignificat: Oquàm ϑσι½. e. deambulationem, (nimirùm) ſpatia- .
ri 3 . ſine labore. Eod. verſ. 8. Et molebant molis &c.] Non deſcendebat (Man-

na) in molas nec in ollam nec in mortarium; ſed mutabat ſaporem ſuum in eas res,

uæ moluntur quæque tunduntur & quæ
Didio ) notat) HPi. e. ollam. *
ſignificat) nior

i. el humorem olei, ſic

coquuntur. 32. Eod. verſ. 8. In olla⸗]
Eod. verl. 8. Humoris olei] (Vox m
exponit R. Dunes, 33. cui (dictioni) ſi-

milis eſt, (quæ in illo loco habetur:) verſus eſt? i. ehumor meus in ſiccitates æ-
ivas; 34. eſt autem Lamed ** (in voce uh) radicalis, (ut loci jam adducti ſit ſen-
ſos:) verſus eſt ρνH i. e. humor meus in ſiccitates æſtivas; aſt Rabbini noſtri ex-

i;e-int (dictionem illam 97,) quòd notet Hi e⸗ ubera, verum ſignificatio
plicant ( . cum oleo & impoſſibile eſt, dicere, quod (in verbis
O (uti hic habetur iſtud p&τν⅞) notet (idem atque illud, quod ha-

D nihil commune habet 35.
iſtis) 2

betur in iſto loco:) )i. e. & pinguis factus eſt i Jeſchurun, 36. nam ſi ita eſſet,
litera) Mem (in voce P Jhaberet punctum Kametz & accentus ejus eſſet ſab li-
tera) Mem; 37. jam veròô, quia (litera) Mem habet punctum Patach parvum, 3 5. &
accentus eſt ſub (litera) Schin, (ideò hic) ſignificat 5 i. e. oleum; 39. Iitera autem

† Ita bic exprimo: , in MSto I. legitur:

Ain, legendum puto coriandre;
abelt autem dictio iſta Gallica ⁶₰ MSto 12.
3 1. Ita hic reddo Wa, ſie enim legendum
puto, vel, uti in MSto 1. xægY*, & quidem
rectius, conſer. Jalkut Part. 1. Jol. 220. col. I. med.
it. trad. Talm. Joma, fol. 75. a. 4.
z:. Conler. ſupra v. 5. F. cap. n. 24. it. not. in
pn b b. loc. ubi ratio iſtius expoſitionis
adducitur, confer. & hic Joma, fol. 7 5. a. .
« Gonter. hic not. ad Joel. c. 2. v. 6. num. 5. it.
5 1. 75. J.
loe K. Daecs is fuit filiu⸗ Labarati, confer
zuld polt n. 42. b. verſ. 8. vide & pſalm. 32. v.
4. ibique Raſchi notas, ubi etiam iſtius Rabbini
ñRit memio, vid, & not. ad Eſai. cap. 27. verſ. 11

i did. Plalm.; 2. v. 4. habetur, ubi in R. Sa-
omonis notis eadem fetè, quæ hic, adducuntur,
conſer. & Toma, fol. 75. a. b.

Hebr. Whrn iſtud, ut & ſequentia, usque ad:

MSto z. =Wð
3 5. Non quadrat, haud convenit, ſic dictionem

ErkR i, e. juxtà Vel apud, hic interpretor & ex-

pono. 2ðð .
† Ubiea verbumà radice: D i. e, ſaginatus eſt;,
aſt in hoc verſu 8. eſt 1 nomen, confer.
num. 39. Hh. verſ. S=
36. Hebr. , quæ dictio à plerisque vertitue
appellativè: rectus, proùt Deuter. c. 32. v. 1 C.

habetur, quo nomine nonnulli imelligunt Ifra-

elitas, vid. not. ibicd.
37. Sicuti eſt in verbo nv, quod Deuteron. dict.

cap. 32. Verſ. 15. habetur, vide num. ſeq. 3 9.

h. verſ. .

3 8. Id eſt: Sæghol e" prout hodierni codices Ma-

ſorethici habent, confer. not. in am rmew b.
loc. & infrà Numer. c. 2 3. Vv. 20. n. 5 8. it. ſupra
Numer. c. 6. v. 5. n. 13.

39. Ut ſit nomen ſubſtantivum, non verbum, ſicu-

ti eſt

CAb. XI.

ipm i. e. aſt Rabbini noſtti &c. abſunt à

—
gein jin dictio
run (. Feghe
ſcat/ per Nonn
Naces, 41. gue
tlit: Nvo⸗
griain maſſafat
len herfamilia⸗
ipette murmuta
cunh (Yetbaiſta:
negotium finil
tantinterdice.
ta eum in ſinu tue
Ptum el)ebi de
tum dedit eis ad

—
ti eſt ww), quod
habeur, conier,n
Pri dign. †9. derl.
* dicuti alis dicio
Dundari; habet 2
iſtius ei tio ao
dempe, guis ell:
40. Hebr. orwn,
Cabbale ſeries,
tur, uti hic in cicdio
leia b ſonifica e
41. Hebr. dy, un
hic icione ad Ge
Genel e. 24, . 5,.
41. De quofuprz pun
4,, Hebt. rwi),
mentatot nolter cun
nins aqne Teme
Prellenticimum,
in oleo, nam ilept⸗
hie in notis obſenz
,loe.

. f Hebe wmnan ig.

NenWiee, guda

. 46 Vel; Mopter 1e

. eN. N†

— .
2 C.
S
8. ahert
irum) atig.
lebet (NMn.
umn in easte
Go
(Cidiori) :
inſiccitatese⸗
Cdudti ſi ſen⸗
bini noltti er.
in ſgniſcat
luod in verdis

Hüd, quod ha.

uum ſ itellet,

tellet übſli.

Arfum, 33. E

. Uitera autem
Schin

—
ſri &c, ablunt à

ai, ſie dictionem

interpretor & el .

Hie leginamel
VY nomen, conlet.
4 „

3Plerique enitnt

ek t, 31, N I

li imeligunn .

lod Deuteton. c.

ige num, ſeg. 39

odierni colices Ma⸗

Nrin N e.

6

A2. De quo ſuprà num. 3 3. hH. verſ. 8. dictum eſt.

† Hebr. ra), iſtud & ſequentia, usque ad:

non ſelbun ſet.
i

CAP. XI.

uMERORUM.

Schin (in dictione: I5 ) punctum habet Kametz magnum; non Vverò patach par-
vum (i, c. Sæghol, *) quia (dictio illa eſt) finis versus; alia explicatio: (ligni-

ficat) per Notaricon 40. V D (quorum ſenſus eſt:) ſicuti maſſa fari-

nacea, 41. quæ ſubigitur oleò & melle illinitur, Targum etiam Onkeloſi, qui trans-
tulit: &obpa CW i. e. paſta oleata, inclinat ad explicationem R. Dunes. 42.
quia in maſſa farinacea, quæ oleò ſubigitur, humiditas 4 3, olei eſt. Verſ. I0. Hen-
tem per familias ſuas] Per ſingulas familias (Iſraelitæ) ſe congregabant & flebant, ut
apertè murmutationes (ſive querelas) ſuas declararent; Rabbini autem noſtri † di-

cunt, (verba iſta:) NO")(hic ſigniſicare:) DE PpSV y i. e. propter

negotium familiarum 44. id eſt: ob nuditates, 45½. quæ illis (Itraélitis per legem) e-

rant interdictæ. 46. Verſ. 12. Quod dicis mibi] i, e. Dum tu dicis 47. mihi: por-

ta eum in ſinu tuo; * ſed ubinam dixit ei (Moſi) ita? (nempè eo in loco, ubi ſcri=

ptum eſt:) abi, deduc populum iſtum, 48. dicit etiam (alibi S. Scriptura:) & manda-
tum dedit eis ad filios Iſraelis, 49, quoniam lapidibus vos petent & probris affici-

ent.

tii eſt u, quod Deuteron. dict. c. 3 2. verſ. 1 5
habetur, confer, num. antec. 37. h. Verſ. & ſu-
prà Sign. † h. verſ.
* Sicuti aliàs dictio iſta: †Dν regulariter ſolet
punctari; habet autem hic Kamez ita: 15,
iſtius rei ratio à Commentatore noſtro adducitur,
nempè, quia eſt: pd i. e. finis versus
4 0. Hebr. o, ex Latina voce: notarius, eſt
Cabbalæ ſpecies, quà fſitera pro dictione poni
tur, uti hic in dictione litera 7 not vh, li⸗
tera à ſignificat 1“ & litera notat vad.
41. Hebr. —by, uti hic habetur, confer. quæ de
hac dictione ad Geneſ. c. 18. v. 8. n. 44. & ad
Geneſ. c. 24. v. 67. n. 114. notata ſunt.

43. Hebr. morpr, ſic dictionum Com-
mentator noſter cum R. Dunes hic exponit, Ju-
nius atque Tremellius verterunt: humorem
ræſtantiſſimum, nempè eum, qui ſupernatat
in oleo, nam ille præſtantiſſimus eſt, prout iidem
hic in notis obſervarunt, confer. & an n
h. loc.

NeN M i. e. quòd dicis &c, abſunt à MSto 1.

conter. Selden. de Synedr. I. 2. c. 4. n. 1 2. ubi
plura de iſtius loci explicatione, vide & D. Wa-
genſ. Sor. p. 2 41. n. 3. ac Ja kut Part. I. ol. 220.
col. 2. med. it. Schabbat, †l. 130. a. & Joma,
Jol. 75. a.
4 5. Hebr. Hy, quo nomine veniunt gradus
conſanguinitatis vel affinitatis, qui ratione ma-
trimonii in lege Divina ſunt prohibiti, vocatur
& ſcortatio Hoy, vide Buxtorf. Lex. Talm.
46. Confer. hic Gur Amjeh fol. 172. col. I. princ.
& not. in/Dam ov, ubi etiam Siphre ad mar-
ginem allegatur, vide & Selden. de Synedr. l. 2.
c. 4. n. 1I2.
47. Nam verbum heen, quod hie in textu ſacro
habetur eſtque futuri temporis, ponitur ona
an vel & i. c. loco partieipii vel præſentis,
vide Gur Arjeh f, 172: col. I. pr. & "na D
h. loc.
* Conter. hic tract. Talm. Sanhedrin, Fol. 8. 2.
48. Prout Exod. c. 312. v. 34. habetur.
49. Nempè, ut placidè deducerent aby) i. e, &
patienter fertent Iſraelitas, uti in notis Raſchi ad
Exod. c. 6. V. 1 3. habetur, ubi vide n. 49. confer.
&&„ num. ſequ. 50.

44. Vel; propter tes, quæ concernunt familias,

Z22222

Tre,3

r04 NuMERORIM. CAbp. XI.

ent. 5o. Eod. verſ. I2. Ad terram, quam juramentö promiſifti patribus ejus] Tu di-

cis mihi, ut portem illos in ſinu meo. 5. Verſ. 1 5. Quda ſt tu ita agis mecum] De-
bilitatæ fuerunt vires Moſis, tanquàm mulieris, ?2. dum ei Deus oſtendit pœnas, quas
ipſe ſuper illos (Iſraelitas) eſſet inducturus, quocircà dixit (Moſes) coràm illo: * ſi
ita (ſe res habet,) interfice me prius, (quàâm iſta videam.) Eod. verſ. 16. Ne videam
malum meum] (Legitur hic: ; ſed) ſeribendum ei fuiſſet: O ν. e. ma-
lum eorum; ſed utitur Scriptura cognominatione 53. atque hæc una eſt ex correcti-

onibus 54. ſcribarum in lege ad cognomentum 55. & correctionem linguæ. Verſ.

16. Congrega mihi Ecce reſponſio ad murmurationes (ſive querelas) tuas, dum di-
xiſti: non poſſum ego ſolus: 56. ſeniores autem primi ubinam fuerunt? nonne,
etiam in † gypto ſederunt (Moſes & Aaron) cum illis? nam dicitur: abi & congrega
ſeniores Ifraélis; 57. ſed (reſpondetur, quòd (mortui fuerint in igne Tabhera 8.
idque 59. ipfi promeriti erant jam inde) à monte Sinai, nam ſcriptum eſt: & con-
templati ſunt Deum, 6. etenim (ibidem) uſi erant levitate capitis, 61, non ſecùs,
atque

ob. c. 32. v. 3. n. §. confer. & Petr. Galatin. de
Arcan. Cathol. Ver. IJ. 1. c. 9. & Buxtorf. Lex.
Talm. fopl. 26 3q0. ac ſequent. ubi plura, vid. &
Jalkut Part. 1. fol. 220. col. 2. fin.
55. Sive: ad periphraſin, canfer. quæ paulo antè
num. 5 3. H. verſ. notata ſunt, vide & not. in
'p ND h. loc.
56. Scilicèt: ſuſtinere & c. uti verſu antec. 14. h.

50. Senſuseſt: = Puab De i. e. ut patien.
ter feratis, (quæ vobis evenient) ab eis ſcil. Ira-
elitis, prout in notis an Mo h. 10c. expo
nitur, confer. & num. antec. 49. & inf à v. 17.
h. cap. Sign. * & Numer- cap. 27. Verſ. 19.
num. 74. .
51. Nempè: adterram, quam juramento promi
ſiſti, hæc enim verba ex præcedentibus hic ſunt
revetenda, confer. GurArjeh fol. 172. col. 1.
princ. & not. in pom r h. loc.
52. Quoniam pronomen D&, quod eſt feemini-
num, hic uſurpatur, confer. quæ ad Deuteron.
c. 5. v. 27. n. 19. notata ſunt, vide & Gur Arjeb
fol.172- col. I. med. & not. in on no9; b. loc.

col. I. fin. & not. in =Snanm noe b. loc. ubi
eiliam Siphre ad merginem allegatur, confer.
& Joma, fol. 2 ⅝ b. & Kidduſchin, fol. 32. 5. it.
Sanhediin, fol. 2. a. & fol. 3. b. it. fol. 17. a. b.
57. Proùt Exod. c. 3. v. 16. habetur, ubi vide not.

cap. habetur, confer. hie Gur Arjeh fol. 172.

it. Deuter. c. 32. v. 18. D. 112, & Buxtorf. Lex.
Chald. fol. 2669. vide & Raſchi not. ad Geneſ.
c. 14. V. 14. n. 52. it. not. ad 2. Samuel. c., 24.
v. O. U. 4.
xX Hebr. , in MSto z. poſteà addita ſunt iſta:
DBy 9 a i. e. Domine mundi (ſi ita & c)
53. Id eſt: aliter loquitur Scriptura, alio quaſi no-
mine vel titulo rem indicat, confer. Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 1054. it. num. ſeq. 55. . verſ.
vide & cap. ſeq. 12. v. 12. n. 50. .
54. Harum ocGodecim 4 Maſorethis notantur in
S. Scriptura, vide R. Salom. ad Geneſ. c. 1 §. v.
22, n. 97. & ad Malach. c. I. V. 13. item ad Hi-

n. 1 8. confer. & Jalkut Part. 1. Tol. 220. col. 3.
fin. & col. 4. med. 6
58. De quo vide ſuprà verſ. 2. H. cap. & Deuteron.
c. 9. v. 22/
59⸗ Nempè: mortem iſtam, ut igne ablumeren-
tur, de quo num. præced. 5 8. h. verſ.

60. Prout Exod. cap. 24. V. 11. habetur, ubi vide

Raſchi not.

61. Hebr. Vd mn, ſic Rabbini vecant elatio-
nem capitis ex ſuperbia, laſcivia aut levitate,
confer. Exod. dict. c. 24. V. I0. n. 1 3. & not, in

Pa R h. loc.

queis gun ma

ommederunt a

mittere in prom
vetl. 15. Qer
erintſupet llo⸗
miſeticorcii tal
tut enim: & p⸗
zutur in eofum
od, vetl. 16. B
Kecki eſti gubern
ntlllos)lſraeli
Deojdllecht gui
ore Sancti llius l
ſcenſionibus, 7
rerd cum illis.
Targum ejus:
Niee, in m.
Cuinamfei ſimil
candelabro & ocr
nus geftcit. 71,
—
61. dic iſti ſenion
n ie, comed

Pabaptut Majellat

OS or hlo

63. Feuti Erod did
44 Videlct: in

z.be ca.
6. Neme: ili er
ein, 4Commen
eus Ciluletst, vid
10, n. 1. notat⸗
edr. o, 3
. e, rc
66. Moit krod,e ..

ul. 16, (00
1 onker. 5

lloe.
6. Nerpe: lreli⸗
in fublim racit
ei e pora
ette
de pald atter

CARXI.
—
4 eju] Ju di.
1Rerun Do⸗
ithaetgun
tim illo:
ſ. Ne videam
DpNAhe, wa⸗
elt erconedli.
ingur. Verl.
)tuas, duin di⸗
tunt! nonne-,
2dicongreg
ne Tathera 18,
m elt: & con.
61, non lechs,
1gue

Dett, Galain, de
,9. & Boork.lex
udi plura, ic &
1. fn.
ſe gux gauld ante

l, fice & not. in †

perſc antec. 14. .
zur Aten ol. 171.
Wo b. loc, ubi
alegatur, colfer,
uſchin, fol. 12 , it,
1 5 it fol 11. 2,
beiut, ubi ige not.

.ſol. 210 col .

. cr.A Deiteto. ata W
T Hebr. 'oy), in utroque MSto pro eo legitur:

utigne adſuneten⸗
Rhdet.
1, habetur, wbi ide

bbiei vecant uio.
leſeigiaut leiitate,

nus deficit. 73. Eod. verſ. 17. & portabunt tecum] Paciſcere cur illis, 74.

62. Sic iſti ſeniores yanon) oune te

63. Sicuti Exod. dict. c. 24. V. 11. hsbetur.
64. Videlicèt: in Tabhera, de quo loco fuprà v.

66. Proht Exod. e. 5. v. 14. babetur, ubi vide not.

67. Nempée: Ifraslitarum, qui jim 4 Deo evecti & 73, Vel- minuitur, confer. & hi. P. Fagii not. ad

lo, l), Knohn

CAP. XI. NHMERORUM. 110†
atque is, qui mandit buccellam ſuam & loquitur coràm rege, ⁶2. atque hoc eſt: &
comederunt ac biberunt; é3. noluerat autem Sanctus ille Benedictus luctum im-
mittere in promulgatione legis; ſed illos (ſeniores) hic loci 64. punivit. 65. Eod.
verſ. 16. Quos nöéſßi, quòd int &c.] i. e. Eos, quos tu cognoviſti, quòd conſtituti fu-
erint ſuper illos (Ifraelitas )præfecti in Egypto in ſervitute gravi ipſique ergà illos
miſericordiâ tacti ac propter illos (Iſraelitas ab Ægyptiis) plagis affecti erant, † dici-
tur enim: & percutiebantur moderatores filiorum Iſraelis, 66. nunc iſti conſtitu-
antur in eorum dignatibus, 67. ſicuri affliéti erant in eorundem calamitatibus. E-
od. verſ. 16. Ert aetipies illos] Accipe illos 6S. hisce verbis: vos feliees, qui præ-
fecti eſtis gubernatores ſuper filios Dei! Eod. verſ. 16. Er ſtent ibi tecum] Ut vide-
ant (illos) Ifraelitæ eisque honorem & reverentiam exhibeant ac dicant: iſti ſunt (à

Dec) dilecti, qui ingrediuntur (in tabernaculum) cum Moſe, ut audiant verbum ex

ore Sancti illius Benedicti. 69. Verſ. 17. Et deſtendam] Hæc eſt una ex decem de-
ſcenſionibus, 70. quæ ſcriptæ ſunt in lege. Eod. verſ. 17. Et loquar te-um] Non
veròô cum illis. Eod. verſ. 17. Et ſegregabo] (Verbum &) exponitur) juxtaà
Targum ejus: 1 N) i. e. & augebo, 71. veluti (accipitur in illo loco:) & —*½
MNi. e., in magnates filiorum Ifraeëlis. 72. Eod. verſ. 17. Er ponam ſuper illos]
Cuinam rei ſimilis fuit Moſes iſto tempore? (videlicèt) lucernæ, quæ poſita eſt ſaper.
candelabro & omnes de illa accendunt (candelas ſuas ;) nec tamen lumen ejus ullate-

ut

—

not. in nnnm nov b, oc.
6. Confer. quæ ſupraà ad Numer c. 9. v. 6. n. 22
notata ſunt. 4
69. Confer. hic Siphre, prout in "poer mo 3d
marginem allegatur, it. tract. Talm. Kiddu-
ſchin, Fol. 76, . & Sanhedrin, fol. 16. b. it. Fol.
70. Vide hic præ aliis Gur Arjeh fol. 172. col.
2. princ. ð
71. Vel: magnificabo, elevabo, quòô ſenſu etiam
hic Commentator noer accipit, exponirur quo-
que in 'na ne, quoôd ox& ſit ori
i. e. ſignificet magnitudinem , confer. & P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
772. Prout Exod. 7, 24. Verſ. I 1. habetur, ubi vide
not. n. 22. conſfer., & infrà v. 2 5. . cap.

n j, c., comedebant & bibebant ac contem-
plabantur Majeſtatem Divinam, prout in notis
'pa mD h. loc. habetur.

3. h. cap.
6 : Nempè: illà pœna, quam hactenus ob ratio-
nem, 4 Commentatore noſiro hic adquctam,
Deus diſfulerat, vide, quæ ad Exod. alleg. c. 24.
v. IO. n. r6. notata ſun.

Pei) i. e. & vapulàrunt, res eadem eſt.

b. loc.

num. 26, confer. & P. Fag. ad Paraphr. Chald.

in ſublimi graqu conſtituti funt, tanquàm filii Paraphr. Chald. . loc.
Dei, ſic aa hic interpretor & expono, con 74. Vide hic Piæ aliis Gur Arjeh Jol. 172. col
fer. Selden. de Synedr. lid. 2. e. 4. n. 5, ubi 10. 1. pri. 2 .
cus Mte paulo aliter reperitun translatus, vide GG

1106 NuMERORIM. CAbP. XI.
ſuſcipiant in ſe laborem filiorum meorum, quoniam illi moleſti ſunt & refractarii.
Eod. verſ. 1I7. Nec portabis tu ſolus] Ecce reſponſio ad id, quod dixiſti: non poſſum
ego ſolus. 75. Verſ. 18. Sanc/fitate vos in craftinum] i. e. Præparate vos ad pœ-
nam, 76. ſic quoque illa (Scriptura) dicit: HO NαuρWHMi. e. ſanctifica (ſive præpara) il-
los ad diem occiſionis. 77. Verſ 20. Mque ad menſem ** dierum] Hoc ( intelli-
gendum eſt) de probis, (qui erant inter Iſraelitas,) qui morbô lentô laborabant 78.
ſuper lectis ſuis & poſteà animas ſuas efflabant; de improbis autem illa (Scriptura) di-
cit: caro adhùc inter dentes eorum erat, 72. fic docetur in Siphre; 86. ſed in Me-
chilta ⅝1. contrarium docetur, (nempè, quòd) improbi, dum comederunt (coturni-

*

ces,) languore fuerint confecti 82.

.trigin a diebus; de probis (autem dicatur:) ca-

ro adhuc inter dentes eorum erat. 83. Eod. verſ. 20. Denec egrediatur ex naribus

veſtri] uxtà Targum ejus
ſenſus ſit:) perinde vobis erit,
exttàâà 85. per nares & faſtidio ſit.

lIam (carn

bis R. Moſis Hadarſchan vidi, quòd ſit lingua, quàâ gladius vocatur N&. 87.

(eſt explicatio:) donec faſtidiatis 84. illam (carnem, ut
ac ſi comediſſetis ex illa plus, quàm ſatis eſt, donec exeat
Eod. verſ. 20. Et ſit vobis in nauſeam] Ita, ut il-

em) removeatis à vobis magis, quàm (anteà illam) admoveratis, 86. in ver-
Eod.

verſ.

* CGonter. ſuptà veri. 12. h. cap. num. 50 it. tract
Talm. Kidduſchin, fol. 76. 5. & Sanhedrin, fol-
17. a. S& fol. 3 6. . :
5. Uti habetur iuprà verſ. 14. h. cap. confer. hie
Siphre, uti ad marginem in pa ne h. loc.
allegatur- .
76, Conter. hic Gur Arjeh fol. 172. col. 2. princ.
& not. in bmanm no p. loc ubi etiam Siphre
ad marginem allegatur, vid. & not. ad Eſai. c.

.v. 14. n. 33.
77 Ui ſerem. cap. 12. v. 3. habetur, ubi vide Ra
ſchi not.
x Confer. hic Joma, fol. 75. 5. & Taanit, Jol.
29. a. it. Megilla, Jol. 5. a. & Ketubot, Fol.
57. b. it. Naſir, ol. 5.: 2.
78. Vel: languelſcebant, Hebr. uprn, prout hic
habetur, quod in notis 'non Inp etiam ex-
ponitur: Pu i. e. ægrotabant, huice reſpondet
PyvvD, uti hoc verhum paulò poſt à Commen-
tatore noſiro uſurpatur, confer. num. 82. b. verſ.
„o. Prout habetur verſ. 3 3, . cap. ſenſus eſt, quod
improbi iſti ſtatim, dum adhuũc caro inter dentes
eorum erat, fuerint abſumpri.
do. De hoc libro vide ſupr. Numer, c. 9. V. 1 8. n.
33. 8S& c. 10. Vv. 4. n. 8. confer. & ſuprà v. 5. h.
cap. num, 26. ae infr 25. b. cap, num. 111,

91. Eſt is Commentarius in Exodum, liber magnæ
celebritatis, de quo vide ebe Barto-⸗
locc. ac Buxtorf. Biblioth. Rabbin.

92., Vel: dolore ac morbo fuerint affecti, Hebr-.
7

Pyvvun, vide ſuprà n. 7 8. 6. verſ.
93. Et ip ſi ſtatim morte abſumebantur, confer.
paulò antè n. 79. h. verſ. S=
94. Confer. hic præ aliis P. Fagii not, ad Paraphr.
Chald. & Gur Arjeh fol. 172. col. 2. princ.
8 5. Id eſt: donec nauleam inde concipiatis bepn
1 i. e. & averſemini illam (carnem,) prout in
notis nom e h, loc. exponitur.

86. Sic ferè exponitur etiam in notis —„pen nDeH
y. loc. nempè: raw apn en eee
pnt e enn i. e, quod (Iſracëlitæ car-

nem) illam penitùs removebunt, magis, quàm
anteà illam admoverant, in MSto 2. pro his ſic
legitur: 17 72 7 aen ene n en ene
i. e. nam eritis alieni 4coturnicibus, huic (ſigni-
ficationi) ſimilis eſt omnis (dictio) (in ver-
bis &6.) vide etiam Siphre, uti in an n
ad marginem allegatur.

87. Ut ſenſus ſit: erit hæc res vobis in excidium;
reſpicitur autem hac expoſitione ad vocem &,

quæ hic in textu facro habetur, confer. & hie P.
Fagii not, ad Paraphr. Chald. DWDW

CAM.XI. —

vet.. 10. Domd

ſentiam meath
lederemini.
nlatim numers
R. Moles Hadan
Gypto. . e
dͦe
gues. Aklbae,

l, N. AKbadi

melentpermen
glisnam laiß t
neinpe guantum
elt, 97, iſtudne⸗

kbelles? ſec ql

3 Bebr, Dk, in

Mi e ſiqur⸗;
88. Hebr. nv, d⸗
eſt.
99. Qui ſoprd nume
enimſaishaduit,
ſerre, ommillis loh⸗
Tut art, 1. fol,
12. 5.
38 Pebr. ,, in M
nümeranint,
90. Alogui don do
Diſcium, guos o
ſeiſ 5.h, cap abe
oc.
91. Confer hie Cur
iphre, c trect,
warpinem in deny

kein ,al 17,

5. IAe R, Siweon d

tdapud Bortort in
93. Hebr dodh ſ
cui in editione Hj
oshudetur, int
Gabit, eNponit i
quoc hic in lext
d e e .
n ſeehie

(A. N.

—
reltacatil. —
non pollum
e vos ad do.
eprepara)il.

Hoc ſinteli.

borabant 71,

Kriptura) di.

6, ſed in Me⸗
tunt (coturni.
Gicatut:) (⸗

tur ex narilꝑad

m (catnem,ut
lt, donec exeat
m Iia,ut il
i8, 8e. in ver⸗

N . bot,

verl.
Pum, liber magna
) Bano⸗
bin. .

int alkecti, Hebt.

el
ebantur, conlek.

Inct,ad banphr.
ol 2. pinc⸗
oncipiaiis vdemn

unem,) POltin

onitut⸗
otis Dna N
n e
S
nt, magis, gvimn
1Sto 1. po his i
AW
obut huie gni⸗
ictio) Iin er⸗

Gbisin eucicin :

ne ad voten N,

cnk Abit⸗

4

89. Qui ſuprà numerum 600000ο. erant, Moſes

CAF. XI. NMERORUIM. 1107
verl. 20. Dominum ,gqui eſt in medio veſtri] Niſi * habitare feciſſem gratioſam præ-
ſentiam meam 8⁸˖. inter vos, non adeò elatus fuiſſet animus veſter, ut iſta omnia ag-
grederemini. Verſ. 2 I. Sexcenta millia peditum] Non ſolicitus fuit (Moſes) ut ſin-
gulatim numeraret (lIſraeêlitas, nempè:) tria millia (Ifraëlitarum.) qui ſupererant; 89.
R. Moſes Hadarſchan exponit, quòd non fleverint, ** niſi illi, qui egreſſi erant ex E-
gypto. 9⁰. V erſ. 2 2. An opes & boves jugulabuntur] Hæc una eſt ex quatuor rebus,

ꝗqds R. Akiba exponebat 91. nec R. Simeon, 92. eodem, quò ille, modò explica-

ba R. Ak ba dicit: ſexcenta millia peditum ſunt & tu dicis: carnem dabo eis & co⸗-
me dent per menſem dierum? num oves & boves &c, omnia juxtà ſenſum literalem,

quisnam ſatis (cibi) præbebit 93. illis? 94. veluti dicitur: N&Xν i. e. & adeſt, 95.

nempè quantum ſatis eſt pretio redemptionis ejus; 926. ſed quodnam magis durum
eſt, 97. iſtudne (quod hic habetur?) an id, quod (alio in loco dicitur:) audite quæsò

rsebelles? ſed quia non dixerat (iſtud Moſes) in conſpectu multorum, 9. ideò pe⸗-

222222 3 per-

* Hebr. N, in MSto I. pro eo legitur: = fer. not. ad Hoſe. cap. 12. V. 8. n. 19. & ad Hi-
Ri. e. ſi quæso; ſed errorem hic eſſe puto. ob. c. 20. v. 22. n. 23. .
88. Hebr. anâν de qua voce alibi 4me dictum 94. Nempè IIraelitis, R. Akiba igitur increduli-
eſt. tatem Moſis juxtà ſenſùm literalem hujus loci
arguit; aſt R. Simeon aliter exponit, ſicuti hie
2 Commentatore noſtro adducçinur,
95. Sic Levit. e. 2 5. v. 2 6. habetur, prout etiam
hic verbum iſtud &n i. e. adeſt vel ſufficit, re-

enim ſatis habuit, numerum iſtum rotundum af
ferre, emiſſis ſupernumerariis, confer. hic jal-
kut Part. I. Fol, 22 I. col. 1. med. & Sota Jol.

12. H. W peritur, eodem ſenſu etiam R. Akiba b. loc. expo-
Hebr. 15,, in MSto 2. pro eo legitur: n i. e. nit, conſer. Judic. c. 2 I. v. 13. al. 14. ubi R. Sa-
numerarint. lomo ν explicat: p95 & i. e., non ſuf-

93. Hebr. oon, ſis enim legendum; non pbon,

90. Alioqui non potuiſſent dicere: recordamur
piſcium, quos comedimus in «gyoto, uti ſuprà
verſ. 5. H. cap. habetur, ſic in notis an rn,
loc.
9 1. Confer. hie Gur Arjeh fol. 172, col. 2, med.
& Siphre, ac tract. Talm. Sota, cap. 6. uti ad
marginem in on me b loc. allegatur, vid.
& Chulin, fol. 17.2. & fol. 217. b.
92. Iſte R. Simeon tuit filius jochai, de quo mul-
ta apud Buxtorf. in Abbreviat.

ſicuti in editione Hehraica, qua uſus ſum, men
dosè habetur, in MSto 1. legitur 6) i. e. ſatis
dabit, exponit itaque R. àkiba verbum &un,
quod hic in texiu ſacro habetur, ita, ut notet

d opp, vel pppi, e, ſufficit, vVvel; ſatis dabit, con-

fec erunt, vide & 2. Samuel. c, 1 8. v. 22. it. Ju-
dic. e. 2 I. V. 14. n. 3. confer. & Joh. Druſii nor.
major. in Critic. Sacris h. loc. ol. 129.

96. Sic exponitur hic verbum iſtud p, quod Le-

Vit. alleg. c, 2 5. v. 26. habetur, confer, quæ ad
dict. cap. 2 5. Verſ. 26, n. 8 5. notata ſunt.

97. Vel: magis grave eſt, nempè iſtud, quod hic

habetur, ſtatuere ac Moſi aliquam incredulitatis
notam impingere, quàm illud, quod alio in lo-
co habetur „nempè: audite quæsò rebelles &c.
uti Numer. c. 20, V. 10. & v. 12. habetur, ubi vi=
de nor. n. 25.

98. Hebr. na, hoc paul poſt dicitur: a i,

e. maniſeſtè, præſente ſcil. populo Iſraélitico,
confer, Raichi not, ad Num. c. 20, V. 12

1108 NuMERORUM. CAP. XI.
etcit ei **S Scriptura nec pœnam de illo ſumpfit; aſt id, quod in Meriba (acci-
dit.) factum eſt manifeſtè, 99. idcircò non pepercit ei Scriptura; * R. Simeon (au-
tem) d cit: abſit iſtud quàm longiſſimè, non venit ita in mentem illius juſti (Moſis,)
an is, de quo ſcriptum eſt, in tota domo mea fidelis eſt, 1oo. dicet: non poterit Do-
minus nobis ſatis (cibi) præbere? enimverò ita dixit: ** ſexcenta millia peditum
&c. & tu dixiſti: carnem dabo per menſem dierum & poſteà inter ficies populum-
101, magnum, qualis iſte eſt, an oves & boves mactabuntur illis, ut (ipſi poſteà) inter-

ficiantur & ſatis ſit comeſtio iſta in perpetuum? 102, num † id tibi laudi erit? (res

perinde eſt, ac ſi) dicerent aſino: aufer corum 103. hordei & (poſteà) abſcindemus
caput iuum, 104. reſpondit ei Sanctus ille Benedictus: ſi illis (raeélitis) non dedero
(carnem,) dicent quòd manus mea abbreviata ſit, an bonum tibi videtur, ut manus Do-
mini abbrevietur coràm illis (Iſraêlitis?) pereant ipſi atque inſuper totidem centum,
nec abbrevietur manus mea coràm eis etiam momentô temporis. 105½. Verſ. 23.
Nunc videbis, an eventurum ſit tibi verbum meum] R. Gamaliel, filius R. jehudæ Hana-
ſi, dicit: impoſſibile eſt, inſiſtere rei vanæ, 106. poſteaquâm illi (Iſraelitæ) non niſ
J = . anſam

—

in er ficies, Confer. num., iequ. 104.
† Hebr.)), ſic in Baſil. edit, & in utroque MSto
hic intertogative legitur, quam lectionem et-
iam in verſione ſecutus ſum, in exemplari, quo
uaſus ſum, habetur i. e. quia.
* In MSto 2. hic ita legitur: ep'Ne nne en
i. e. ſimilis eſt (res iſta,) ac ſi dice-
rent aſino: aufer (eorum &c.) .
103. Hebr. Mn, eſt menſura aridorum maxima, ea-
dem cum illa menſura’, quæ hn dieitur.
104. Senſus hujus loci eſt: non tibi, ò& Deuslau-
di ducetur, ſi, poſtquàm carnem dederis popu-
io Iſtalitico, eundem paulò poſt interficias, haud
ſanè aliter facies, quàm ſi aliquis pabulum præ-

XX Hæc verb.: pepercit ei S. Scriptuta nec pœnam
de illo ſumpſit, abſunt in Hebtæo 4 MS10 z.
† Hebr. mann να, in MSto z. pro his ſie legi
2 hen ne een Hen i. e. ſed ad a-
quas Meriba dixit (Moſes) in conſpectu mul
torum, ideireò & c. ⸗
99. Palàam, a, uti hic habetur, non bai. e.
clàm & occulto, pront in notis Raſchi ad Numer.
dict. c. 2 0. v. 12. habetur.
„ Hebr, apad, in MSto z. poſteà adduntur iſta:
yeD N n en renen en ee den ne
arme uNi. e. ſed hic, quoniam (iſtud) non
factum eſt in conſpectu muhkorum:, tanquàm .
publicè, non ſumpſit de eo pœam S. Scriptura;
R. Simeon &c. S
100. Uii cap. fequ. 12. v. 7. & ad Hebr. cap. 3.
v. 2. habetur.
X Scil. Moſes, coràm illo (ſcil. Deo,) Hebr. 9,
ſie in utroque MSto hic additum eſt.
101. Heor. Wπ „½, ſic enim juxtaà Biblia Buxtorf.

proderit iſtud aſino? confer. num. antec. 102.
105. Id eſt: etiamſi populus iſte Iſraéliticus at-
que centum alii ejusdem multitudinis populi
pereant, fiat id potius, quàm ut dicatur, ma-
num ſive potentiam meam eſſe diminutam.
106. Vel: levi, quæ fundamento carer, Hebr.
239, cujus oppoſitum eſt y i, e. fundamen-
tum; puto autem hic intelligi hominem levis
ac vanæ mentis, qui nulli vei firmiter inſiſtit,
ſed modo hoe, modò illud deſiderat ac cupit, in

& utiumque MStum aliaque correcta exempla-
ria legendum, non'X, prout in editione He.
bræa, quaà uſus ſum, corruptè legitur.
102. I eſt: ut nullus eis poſtea datur cibus, ſed
comeſtio iſta eis tanquàm ultima ſufficiat nec
uid amplius illis comedendum præbeatur in
perpetuum, dum tu, Deus, eosdem paulo poft

ſigni-

beat aſino eumque poſteà ſtatim interimat, quid

notis S'nan me exponitur dictio h9nn, quo

CAI.

Anlam quetunt

Aur Mlals)

iis crall dicent
tenetaan, dice
geſideravimns,
ſ Deus:) ſi
Lit corim Ule
(eus:)nuac ,
hunt, abizal

Domini abbrer

it Vid Pſe

nem poterit dan⸗

(deo) poteſtas,

Venit Moles a

Alumplitſeptus

Pheraruan, wuſ!

aus ell: nec

—.6—
ſoniicet M ie.
fer. nür. Eqtl 1
legiu: Net
juxta hane lectio:
1e ſei in ulſe ſen

Chad. fal i62

107, Contendama

TrN ſmhic nn
gem qurent
N. Salomo 20 k
n N, gvod
de not, ibid.
† Hebr. Oxn
dn ie, ſe
Hice No ,
108. Conter hie pr
3. Prine, udi Hat

1 Hehr. en
Mie. adi,a0
1

ſeht. yrn

Die, 1
lalm. 76
not,
19. Lrconped
ſigniſcari duo

(A X.
—
lendajf arci.
Simeda a.
jut (Noſie)
on poterit Do.
willia Pecktum
eiss opulond
pollei)inter⸗

2udi etit) (es:

Pebſcindemut
s)non dederd
t, ut manneDo.
idem centum,

4

aelite)non nis

Anlam

—
1. 104,

in ufogne MS

amn lectionem et⸗

in exenmplati, go

3,
HrWr WN de
es iſta, a ſi cie⸗
20.)
Lorum maxima,ez⸗
n dieitur.

on ibi,0 Deus il.
gem degetis popl.

pol i terfis hauch
igaispabuſumpfe⸗

tim interimanuid
, notn. autec: 102

ige Ilraeliticus at⸗

kleitudinis popeli.

m ut Cicanut, ma⸗
elle dimiautam.

nento Aler, Eebr.

Wi e funamen⸗
liei hominem eyis

lei ſmmier inſilin
lelgera ac cugit
rcicho n,0
gn⸗

CAP. XI. NUMERORIM. 1109
anſam quærunt (murmurandi ac conquerendi,) tu, (ò Deus,) non ſatisfacies eis (in-
quit Moſes.) quin ipſi tecum aliquando litigent, 107. ſi tu dederis eis carnem peco-
ris craſſi, dicent, teneram (carnem) deſideravimus, quòd ſi tu † dederis illis (carnem)
teneram, dicent: craſſam deſideravimus, ferinam & volucrium (carnem)
deſideravimns, piſcium & locuſtarum (carnem) deſideravimus, dixit ei (Mo-
ſi Deus:) ſi ita eſt, dicent (Iraelitæ:) quòd manus mea abbreviata ſit, di-
xit coràm illo (Deo Moſes:) ego ecce abiens illos placabo, 10%,. reſpondit ei
(Deus:) nunc videbis, * an eventurum ſit tibi verbum meum, quoniam non auſculta-
bunt, ** abi; abiit (itaque) Moſes, ut illos redderet placatos ac dixit eis: num manus

Domini abbreviata eſt? ecce percuſſit petram & fluxerunt aquæ &c. num etiam pa-
nem poterit dare? * dixerunt (Iſraêlitæ:) hæc eſt compoſitio, 109. non elt in illo
(Deo) poteſtas, ut impleat deſiderium noſtrum atque id eſt, quod (hic) dicitur: &

venit † Moſes ac locutus eſt cumn populo; 1
aſlumpfſit feptuaginta viros &c. 110. Verſ. 2 5. Et non addiderunt]

aſt cùm ei non auſcultàſſent (Iſraelitæ,)
i. e. Non pro-

phetarunt, niſi illo ſolùm die, ſic exponitur in Siphre; 111. ſed Onkelos interpre-

tatus eſt: nec ceſſaverunt,

112, videlicèt, quòd non deſtiterit ab illis prophetia.

113e

ſignificet a) i. e. contentionem fen rixam, con

fer. nun. ſequ. 107. in utroque MSto pro 9
legi ur: 9 cum Tau, i. e. inſulium. ut ſenſus

juxtà hant lectionem ſit: impos ſibile eit, inſiſte

Fe ei in ulſæ ſeu fatuæ, confer. Buxtorf. Lexic.

Cha'd. Fol. 2620.
107. Contendant ac te quaſi in jus vocent, id enim
e hic notat, ut ſenſus ſit, tandem ali-
dquem quærent prætextum, ut tecum litigent,

R., Salomo ad Eccleſiaft. cap. 1. v. 2. exponit:

un N&, qued netat: contendere, litigare, vi-
de not. ibid.

† Hebr. "inte , hæc & ſequentia, usque ad:

PyN ' i. e. fetinam & volucrium &c. abiunt
hie 4 MSto 1.
108. Conker. hic præ aliis Gur Arſeh fol. 172. col.

3. Prin. ubi hac de re plurz.
* Hebr. N& AIny iſta & ſequentia, usque ad: J9

77 1. e. abi, abiit (itaque &c.) abiunt à MSto

2.
Hebr. Wynve eb,, in MSto I. Ppro his legitur:
Dyr —& i. e, an ſint auſeulaturi.
**h Vid. Pſalm. 76. verſ. 20. ibique R. Salom,

19. Ex compacto es geritur, id voce ρ hie

ſignif cari Puto, quæ notat: concçiliationem,

ttantactionem, confer. Lightfoot. ad I. Corinth.
c. 6. v. 4. p. 1 86. e Ilt. Lipſ. ubi vox illa verti-
tur: arbitratio, juxtà quam explicationem ſen-
ſus hujus loci eſlet: concordiæ vel conciliatio-
nis cauſa iſtud facis, hæc ſaltem dicis cauſa à te
proferuntur, ut nos reddas placatos, in notis
'n e' exponitur ansa mmw rryhhi. e
veniſti, ut facias reconciliationem (inter nos ac
Deum,) forſi àn ideo miſit te Deus, quoniam in
ipſo naon eſt poteſtas & c. proùt ibidem habetur,
vide & Gur Arjeh fol. 172, (ol. 3. med, ac not.
ad Deuter. c. 6. v. 1 9. D. 42. it. not. ad Eccleſ.
c. 7. V. 3 0. n. . ́YJVUVUD
† Hebr. &n), in tex u ſacro habetur: NxX)) i, e. &
exiit, ſic quoque in utroque MSto hic legitur.
110 Sicuti veriu ſe., 24. b. cap. habetur.
II1I. Vide, quæ de hoc libro ſupra v. 20. h. cap.
n. &0. notata ſunt, confer, & Selden., de Synedr.
I. 2. c. 4. N. 2. it. tract. Talm, Sanhedtin, Jol.
17. a, b. S
IIZ. Vel: & haud deſierunt, huic interpretationi
Chaldaicæ etisam autor Vulgatæ accedit, qui ver-
tit: nec ultcà ceſiaverunt, conter. Geneſ. cap. 3 9.
v. 26. n. 41. & n. 42. it. Deuferon. c. 5. v. 2 2.
1. 16. vide & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
,loc.

1110 NuMERORUM. CAF. XI.

113. Verſ. 26. Remanſerant autem duo viri] (Nempè:) ex illis, qui electi erant, di-
xerant (enim:) impares ſumus tantæ dignitati. 114. Eod. verſ. 2 6. Atque iſti erant
inter deſeriptos] (Videlicèt,) inter eos, qui electi erant ad Synedrium, deſcribeban-
tur autem omnes vocati nominibus (ſuis) & quidem per ſortem, juxtà ſummam duo-
decim tribuum, unicuique tribui veniebant ſex (viri electi,) exceptis duabus tribu-

bus, 115. quibus non niſi ſinguli quingeni competebant, dixit Moſes: non obtem-

erabit mihi ulla tribus, ut ei detraham unum ſenem* (ſive electum virum,) ecquid
Keit (igitur Moſes?) ſumpſit ſeptuaginta duas ſchedulas 116. & ſuper ſeptuaginta-

ſcripſit (dictionem *) Pi. ec. ſenex; duas verò reliquit vacuas 117. & elegit ex una-
uaque tribu ſex (viros,) qui efficiebant ſeptuaginta duos, (dein Moſes) eis dixit: tol-
lite ſchedulas veſtras ex arcula, 118. is (igitur,) qui manu ſua extraxit (ſchedulam,

cui inſcripta fuit vox:/ Pt, ſelectus erat;

puram, ei dixit (Moſes:) Deus te non elegit. 119.

qui autem manu ſua extraxit ſchedulam

Verſ. 27. &t cucurrit puer] Non-

nulli dicunt, quòd is fuerit Gerſon, filius Moſis. 120. Verſ. 28. Cobibe eos] i. e. Im-
one illis negotia cœtùs (Iſralitici) atque ipſi per ſe deſinent; 121. alia explicatio:

trade illos carceri, 122., nam ipſi ſic vaticinabantur: Moſes morietur & Joſua in-

tro-

1II3, Conter. hic præ aliis D. Wagenleil. Sot. o.
19 7. & p. 209. n. 23.
1I14. Vel: non ſumus digni tanto honore ac di-
gnitate, confer. hic Selden. de Synedr. I. 2. cap.
4. num. 3. it. Siphre, prout in Sma ne a
marginem alleg tur, vid. & Jalkut Part. I1. Fol.
221. col. I. circà fin. it. tract. Talm. Sanhedrin,
fol. 17. a.
1I15, Confer. hic Lightfoot. ad Luc. c. I0. v. 1.
p. 786. edit. Lipſ.
« Hebr. Ar o1, in MSto 2z. poſteà ſic legitur:
Wa en w n en ann dee de vy)
j. e. & ſuper duas (chedulas) non ſceripſit; ſedò
fuerunt illæ vacuæ, ſtetit Moſes & elegit (ex una-
quaque tribu &.) cœtera, quæ hic habentur,
ibidem omiſſa ſunt.
116. Vide & hic Selden de Synedr. I. 2. r. 4, n.
6. ubi locus iſte, ex Gemara Babyl. tit. Sanhedrin
c. 1 fol.' 17. 1. deſumptus, exponitur, confer.
& Gur Arjeh fol. 172. col. 1. fin. & not. in
ynan ne b. loc. it. ſuprà Numer. cap. 3. v.
47. n. 52.
117. Purar, ſine inſcriptione, ſic vocem dun hic
interpretor, in Gemara Babylonica, loco alleg.
ro: d 6² (prout hic in notis Com-
mentatocis noſtri habetur,) magis perſpicuè le.

gitur: hn nh.σ i. e. & binas reliquit
vacuas ſeu puras, vide Selden. dict. l. 2. c. 4. n.
6. in Peſichta fol. 46. col. I. legitur: a n
yn i. e. reliquit chartam puram, vide Seld. al-
leg. I. 2. cap. 4. num. 7. it, not. in D'nan ne
h. loc.
118. Sive: pyxide, Hebr. 97, de qua
voce vide Buxt. Lex. Talm. fol. 205%. confer,
& not. ad 1. Samuel. c. 10. V. 2 1. n. 11.
119. Vel: Deuste non vult, prout Seldenus dict.
lib. 2. c. 4. n. 7. tranſtulit, in Gemara Babylon.
hic additur: 77 3wyN %X i. e. ego quid fa-
ciam tibi?
120. Vide hic Gur Arjieh fol. 172. col. 3. med. ac
not. in "nan ne 6. loc. it. Jalkut Part. 1. fol.
22 I. col. 2. med.
12 1. Id eſt: vN n NMane prophetia ab
eis deſiſtet, quoniam donum propheticum non
teſidet in homine propter luctum & laborem,
uti in notis MN Mew b. loc. habetur, confer.
& tract. Talm. Sanhedrin, fol. 17. a. prout in
nan er ad marginem allegatur, confer. &&
tractat Talm. Eruvin, fol. 63. 2.
122. Vel: cuſtiodiæ, n ra, reſpicitur hac
expoſtione ad verbum .7, quod hic in tex-

t5E

wacetlirrell
zmulationem
meſtie polimn
an it vel Find
tum NP .
Emrepitſe M

ie. Unbagis

ſca dve
Xtecipiezlun
habetutinillol
Pturve ſtiſt;
nam donec ſel
Alygui Gerd
gue acipitoi
Opitur in lole
ſeni. (Verbum
co.) Kecceilli

—
1u lacto baberut
col. 3. mec. a
lloe, ad magin
1 3. Nempè: Ca
ſam, confer. n0..
* Vel: Zeotypiiat
. b. 14. i tt

unc. Coniet, gux

Sign. † e d 41,
nſ. Lie recdo: d
dum puto, conte
Deuten e4,.14 n.
Maſchinot, a0 Can
Rel eci legim:

i MSo :,unn
nb. Ndel: gui m.
⁸ qguieipſum pr⸗
Dodn d NN.
turusſit onus, wti
tur, cOnfer not,:
Bat, Ler. Chald,
Wnn kegiu d

(A. J.

—
edli erant d.
gue iſi erant
delcribebzn.
ummam duo-
uabos tribu⸗
non obtem.
jirum) deqnid
pſeptnagint⸗
dlegiter una.
eis ixit: tol⸗
itſſchedulam,
it ſchedulam-
rit huer) Non⸗
beeorſue, Im.
la erplieatio:
uur & ſolua in⸗
tro⸗

& dinas jeliguit
n dict.,1,64. n,
ſegimm: M N
m, vide deld, al.

t. in ee

9, de qus
dl. ꝛ0 0, conket,
11. D. Il
out Zeigenur dict.
Gemata Babylon.
Nie, ego quictr.

jn col 3,el i
aluut hatt 1 fol.

N Ptophetit ddbd

rophericum 900
dum labofem,
d, habetut,conler⸗
80,17. ¹hrout in
egann, confel,

.4 ,
nn, leſpſeitut hue

9, guo nie in e⸗
,4 1

—.

.
in MSto 2. D & ubique mendoſé.

troducet Iſraelitas in terram. 123. Verſ. 29. Num tu emularupro me 6] i. e. Num-,

æmulationem meam tu æmularis? * (pronomen) pro: mW i. c. propter 124.
me (hic poſitum eſt,) omnis æmulatio eſt hominis, qui animum ſuum ad hoc inten-
dit, ut vel vindicet vel auxilium ferat, linguâ vernacula: emportement, 125.
rùm Nopp ſignificat illum,) qui apprehendit denſitatem oneris. 126. Verſ. 30.
Et recepit ſe Moſes] Ab oſtio tabernaculi teſtimonii. 27. Eod. v. 30. Ad caſtra **)
i. e. Unusquisque ſe recepit „3. ad tentorium ſuum, (verbum enim) & hic ſigni-
ficat i. e. ingreſſum in domum, veluti (accipitur in illo loco:) aDN i. e
& recipies illum in domum tuam; 129. Præcipuum 130. autem quoad omnia (iſta
habetur in illo loco:) colliget nec ſciet, quisnam DOONi. e. introducturus (vel rece-
pturus) ſit iſta; 131. docet (autem hic Scriptura,) quòèd non inflixerit eis (Deus) poe-⸗
nam, donec ſeſe receperint juſti, quisque in tentorium ſuum. 132, Verſ 31. Ee
abripuit] (Verbum 13 hic idem ſigniſicat, atque) Pnn i. c. volare fecit, ſic quo-
que (accipitur in illo loco ) nam ?7i. e. volat feſtiné, 133., eodem modo etiam (ac-
cipitur in illo loco:) ) i. e. avolàſſent, 134. ut tranſiret. Eod. verſ. 31. & if.
ſevit] (Verbum o) hic ſignificat:) O) i. e. extendit, veluri (accipitut in ill
co:) & ecce illi Hν„à . e. extenſi erant ſuper faciem totius terræ,

135. item (in il-

tu ſacro habetur, confer. Gur Arjeh ol. 172. ſ127. Confer. hic Gur Arjeh ſo
col. 3. med. ac Siphre, prout in 'nas noe & net. in "po ov h. loc.
b. loc, ad marginem allegatur. . * Febr. ni 7*½, iſtud & ſequentia, us que ad:
123. Nempè: Cananæam ſive in terzam promil- n9 W⅓ WM i. e. & recipies illum &c., abſunt hic
ſam, contfer. not. in on npv h. loc. . 4 MSto z. .
* Vel. Zelotypià afficeris, Conf. not. ad Joël.c. 2.v. 129. Confer. etiam hic not. in ponn Mmev b. loc.
13. n. 24. it. tract. Talm. Sanhedrin,ol. 17. a. 129. Proht Deuteron. c. 22, v. 2. haberur.

1. 172, col. 3. med,

124. Conter. quæ infra ad Numer. c. 25. v. 13. r30. Vel: principale, ſedes principalis, ſic dicti-

Sign. † & n. 42. notata ſunt. . . onem a& hic interpretor, confer. quæ ad Levit.
12. Sic reddo: vawe, (ita enim legen- c. 11. V. 34. n. 9 4. && 8 5. notata ſunt. . .
dum puto,) confer. Numer.6.2 5. v. 11. D. 3 5 ac [131. Sicuti Pſalm. 3 9. v. 7. habezur, ubi i4. not.
Deuter. c.4. v. 24. n. 20 ac Deutic, 29. V. 9·‧n. 54. 1t. † 132. Confer. hic Siphre, prout in moar m ad
Ralchi not. ad Cantic. c. 3. v. 6. in Baſil. & Am. marginem h. loc. allegatur.
ſel. edit. legitur: veaDae, in MStO 1. vr Pae, 133. Vide Pfalm. 90. v. 10. ibique not. num. 2 5.
it. not. ad Pſalm. 7 I. v. 6. n. 4.
126. Id et: qui waximam oneris pattem ſuleipit 134. Sie jurrd menlen In mentarort noſtri
& qui ſeipſum præbet conſpiciendum & α. hic vertere volui verbum iſtud, quod Nachum.
enR Nie NVνhn, j, e. 2c ſi ipſe ſolus porta- c. 1. v. 12. habetur, ubi vide Raſchi not. confer.
turus ſit onus, uti in an nev, h, loc. exponi- & not. 2d librum Prec. Jud. Part. 2. Pe71: b.
tur, confer. not. ad Geneſ. c. 14. v. 4. . 9. Se princ. it. tract. Talm. Bava mezia, fol. 86. .
Bast. Lex. Chald. fol. 2 12 7. in MSto 2. pro: 13 5. Proùt 1. Samuel, c. 30. V. 16, habetur.
Rvhn legitur i. e, trabis (denſitatem.)

Aaaaaaa

(nimi-

*

41Ià

NuMERORUIM.

⸗
.

CAb. XII.

Toloco:) P ν1. e. & extendam te in deſerto. 136. Eod. verſ 3 I. Quaß duo-
Sus cubitu] Volitabant (coturnices) in altitudine, donec venirent è regione pectoris

hominis. 137. ita, ut is nullê labore illas poſſet colligere, non ſuperiùs nec inferi.

OAs. 138, Verſ. 3 2. Qui parum] i. e. Qui minimùm colligebat inter omnes pigros
& claudos, is colligebat decem coros. 139. Eod. v. 3 2. &t expanderunt] Fecerunt illas

(coturnices,) expanſiones, expanſiones. 140.

Verſ. 3 3. Nondum conſumpta erat] Jux-

tà Targum ejus (expoſitio eſt:) nondum defecerat; 141, alia expoſitio: non ſufſi-

ciebat * ille conſumere iſtam (carnem) dentibus ſuis, 142.

deretur. 143.

CAP.

donec anima ejus egre-

XII.

Erſ. 1. E locuta eſt Non ſignificat ) in omni loco (Scripturæ.) niſi du-
rum atque ſic illa (Scriptura) dicit: i. e. locutus eſt vir ille, dominus
terræ nobiscum dura; 1. aſt NRin omni loco (Scriptutæ) non ſignifi-

cat,

4

136. Vide Ezech. c. 2 9. v. 5. ubi R. Salomo ver-
pum va exponit Gallicè: étendre, Latinè:
extendere,
137. Confer. hic Siphre, ſicutiin an ad
marginem allegatur.s .
138. Scilicèt, quaàm eſt pectus humanum, ita,
ut aliquis coturni es facili negotio poſſet manu
comprehendere, Confer. bic Gur Arjeh fol. 17 2.
col. 3. (ircà fin. & not. in a nS b. loc.

ubi exponitur, quòd coturnices non volitavetint

ſupernè n n i. e. plus, quàm ſatis erat.
139. Sic Hebr. n hic verto, alii tranſtule-
runt: acervos, confer. præ aliis P. Fagii not.
24 Peraphr, Chald. h. loc. it. tract Talm. Chu
lin, fol. 27. b. .J .
14 %. id eſt: hinc atque inde illas coturnices cirtà
"caſtra compoſitò atque ordine expandebant;

nota hic, quòd codex Samaritanus pro: niv,
uti hodiè in Hebræo habetur, transpoſiris literis
legat: r" i. e. & mactaverunt, confer. Dn.

HlBliobi Ludolß Commentar. ad Hiſtoriam ejus

ithiop. lib. 1. n. 13. F. 1.10. & jalkut Port. 1.
Jol. 221. C0l. 2. fin. it. tract. Talm. Joma, Jol.

141. Vel: nondum deſierat, ſive ceſſaveat, 1

DD9 N7 ſic in Chaldæa Paraphraſi, id eſt: 3y
NN N, nondum comeſta erat (caro,) prout
in notis Sponm r hic exponitur.

* Hebr. ppun, ſic in omnibus, quas quidem in-

ſpexi, editionibus legitur 5h ſed in utroque MSto
pro p'pb transpofitis literis habetur: vopn
i. e. delinebat ſeu ceſſabat, ſcil. conſumere &c.
quæ lectio alterà planior ac melior.

142. Seaſus eſt: pen nen i i. e. quod“

ille non incegetit comeſtionem, ſic in Gur Arjeh
fol. 172. col. 3. fin. exponitur, confer. Jalkut
Part. 1. Fol. 22 I. col. 3, princ.
14 3. Id eſt: animam ille effl bat, prius quâm ca-

ro dentibus ejus eſſet conſumpta, ſic locum iſtum

intelligo & expono, confer. & hic Jalkut part. I.
Fol. 8 2 1. cOl. 3. princ. it. tract. Talm. Joma, fol.
1. u Geneſ. c. 42. v. 30. habetur, confer. Levit.
c. 10. V. 19. n. 59. ac Deuteron. c. I. v. 1. n. 1.
i. R. Salom. ad Eccleſiaſt. «. 1. v. 1. vide & Gur
Arjeh fol. 172. col. 3. fin. ac Siphre, ut & tract.
Talm. Maccot, fol. 11. a. ſicuti in pan m,
. loc. ad marginem allegantur „confer. & Jalkus.
Part. 1. Jol. 22 1. col. 3.

(A.. IUII.
can nili blanda,

mein 3. kacilem

5 omnis partie
jenAra] l,
ſacit etiptuta;
nayerat! 6. R. N.
Mit Mof: Elded
Lipora, dicebat:
Parabuntur abunt
Kud) Mirjam id
(Moſia)haud pror
contumeliam (ali
Gicat niceniptu
guemadmodum
(ekeit.) od

e) uia Moles)i

—

, —
t De pPteces, tpe

On, ſemihi
1 roit Ceneh e. 19.
4, Reini inftn v,6, .
30,cerim iltg,
mei, omdhis (peni
dem, abſunt 4 Mote
ſ el dſi. Mir.

rnms ſutzii füi e

marginem in wan

4. kancem traditionen

alanz. Vruarisi
nainn Auaglai
270, ecli Grre. Bl

tius lb., . lrtel

CANXI.

—

Qadid.

ne pedotit

nec inketl. 1.

mnes pigros
Kerunt ilas
erat) ur-

: nol iufl.

.

du ejes egte ⸗

e) nid du.
Ale dominus
)non ſgnit.
ca

——
laſt, id el:
nt cato,) on
itut.
gi gvibemin⸗
inuttogne Mo

Rabetur: DNonn

conlumere l⸗
ligcc.
ie. guol⸗
ſein Cur ,en
1, conler. liu

1
. (4⸗
pPrius guen

lelcum ikun

c ſa kur un l⸗
dic

r, Cnlen leit⸗

CAP. XII.

NuMERORIM.

1II3

cat, niſi blanda, z. ſic illa (Scriptura) dicit: NRRi. e. & dixit:
mei, 3. facite malum, (item in illo loco:) PN &ιdixit: audite
4 omnis (particula:) D ſignificat: rogationem.
jam & Aaron] Ipſa primò inceperat rem, 5. idedò illi
facit Scriptura; ſed undenam noverat Mirjam, quòd
Mirjam erat apud Zip

raverat? 6. R. Nathan dicit:
fuit Moſi: Eldad & Medad prophetant

Zipora, dicebat: væ uxoribus virorum iſtorum!
parabuntur ab uxoribus ſuis, ſicuti maritus meus à
ſtud) Mirjam idque narravit Aaroni, ſi itaque M

(Moſis) haud propoſuerat, 8. ſic punita

contumeliam (aliquid ex propoſito) profert.

ne quæs, fratres
quæsò verba mea,
Eod. verſ. I. Er locuta Aſt Mir-
us quoque primò mentionem
Moſes ſemet ab uxore ſua ſepa⸗
Poram eo tempore, quo dictum
7. in caſtris, dum (itaque iſtud) audiebat
ſi illi ſemet aſſociant prophetiæ, ſe=
me ſeparatus eſt, hinc didicerat (i⸗
B Ijam, quæ ſibi contumeliam ejus
fuit, X multò magis is, qui in prozimi ſi i
Eod. verſ. I. Uxorem Cuſebitidem] Ine

dicat (hic Scriptura,) quòd omnes pulchritudinem ejus (uxoris Moſis) confeſſi ſint, 9.

quemadmodùm omnes fatentur nigredinem Cuſchi, 10.
(efficit:.) R& NQ i. e. pulchra aſpectu. 11.

pè,) quia (äMoſes) illam expulerat. Eod.

H3 † per Gematriam
Eod. verſ. I. Propter uxorem] (Nem-
verſ. I. Nam uxorem Caſchitidem duxerat]
Aaaaaaa 2 Ec=

2. Sive: preces, deptecationes, rogationes, Hebr.
ARE, ſicati hic habetur.
3. Proùᷣt Geneſ. c. 19. v. 7. habetur.
4. Sicuti infrà v. 6. . cap. habetur, ubi vide not. n.
30. cœterùm iſta: & dixit: audite quæſò verba
mea, omnis (particula) &a fignificat rogatio-
nem, abſunt à MStoz.
5. Vel: ipſa ſcil. Mirjam primò aggreſſa erat rem,
prima jurgii fuit cauſa, confer. Siphre, uti ad
marginem in a e h. loc. allegatur.

. Eandem traditionem refert etiam 8. Gregor.

Nazianz. Z εααοριαι Ezechiel. circà fin. fol. m.
270. edit. Græc. Baſil. 155 6. vid. & S. Epipha-
nius lib. 3. Hæreſ. 7 8. fFol. 442. editionis Græcæ
Baſileenſis de an. 1544. ubi ſic legitur:
KerA 7g r απυασαα Kawvvr„νν Ar. 7vvαW
gναα.. Ss† rρανοι τνααει &. i. e. poſtea-
quam enim propheta erat factus Moſes, non am
plius cum uxote confveſeit, non amplius procreat
liberos &&c. Confer. verſ. 1. H. cap. n. 16. & v. §.
b. cap. n. 34. it. Gur Arſeh fol. 172. col, 3. fin.
ac not. in Pan r b, loc.
7. Sicuti cap antec. 1 1. v. 27. habetur.
3. Id eſt: quæ Moſen, fratrem ſuum, haud volue-
rat contumelià afficere, cenfer. hic Siphre, uti

ad marginem in pan Now h. I0oc. allegatur.
Hebr. aya 12, in MSto z. pro his legitur
73 % y i. e evenit ei ita.
9· Huic expoſit ioni ferè conſentit Paraphra ſis Hie-
roſolymitana, quam allegat P. Fagius in notis ad
Pataphraſin Chaldaicam h, loc. confer. & D.
Hueti Demonſt. Evang. Propolſ. 4. cap. z. n.
47:. P. 10 §. edit. Lipfſ.
10. Id eſt: E.thiopis, ad ducitur hic ratio, cur u-
xor Moſis dicatur Cuſchit, videlic èt non propter
nigredinem; ſed quòd illa ob excellentem pul-

chritudinem ger contrarium Cuſc hit ſeu Ethio-
piſſa vocata ſit, uti ſcribit ĩidem P. Fagius in not.
ad Paraphr. Chald. b, loc. confer. n. 14, , verſ.
it. Gur Arjeh ol. 172. col. 3. fin. & not.
in an mme b, lec. ubi Siphre ad marginem
allegatur.
† Iud & ſequentia, usque ad: rie oy i. e. pro-
Pter uxorem) abſunt ab utroque MSto.
1I1. Nam, ſicuti dictio ryvunz efficit numerum
736. ita & verba iſta: ANW ne eundem etkh-
ciunt numerum.

1114

—

NIMERORUMAAMA.

Ecquid lex (hic) vult dicere? (nimiràùm nihil aliud,) quàm quòd interdum fœmina

quædam pulchra quidem ſit ſpecie; non verò pulchra moribus, 12. & quèòd (inter-
dum ſit foemina quædam pulchra**) moribus; non verò ſpecie; aſt hæc (Moſis u-

Xor) omnibus iſtis (qualitatibus) præſtans fuit. 13. Eod. verſ. I. Uxorem Cuſebiti-
dem] Propter pulchritudinem dicta fuit Cuſchitis, eodem planè modé, qué aliquis
filium ſuum pulchrum vocat Ethiopem, ¹4. ne oculus malignus in illum vim ſuam
exſerat. 15. Eod. v. I. Duia uxorem Chuſchitidem duxerat] Nunc autem illam dimi-
ſerat. 16. Verſ. 2. An ſolummodò] Cum illo (Moſe) ſolùm locutus eſt Dominus?
17. Eod. verſ. 2. Nonne etiam per nos locutus eſt?] Nec (tamen) ſeparati ſumus à via
tertæ. 18. Verſ. 3. Manſuetu †] Humilis & patiens. 19. Verſ.4. Repentòâ] Ap-
paruit (Deus) illis repentè; ipfi autem immundi erant per viam terræ, 20. ac clama-
bant: aqua, aqua, 21. ut eis oſtenderet(Deus,)quòd benè fecerit Moſes, qui ſemet ab

uxore

12. Sive: actionibus ſuis, Hebr. vya, uti hic
habetur.
8X Hebr. a, ſic in M Sto 2. hic additum reperi
tur.
13. Videlicèt: tàm corporis ſpecie eximia, quàm
poneſtis moribus egregia, confer. not. in
epr TDW bh. Ioc. in MSto z. pro 7an en (K⸗
ceuti hic habetur,) legitut: den n en
zWyYD i. e. pulchra fuit formà ſuâà ac deçora mo-
ribus ſuis, 72
14. Vide, quæ ſuprà n. 10. h. verſ. notata ſunt, con-
Yer. & not. in han e . loc.
15. Id eſt: ut invidiam ac faſcinum ab illo avertat;
coœteram de faſcino confer. præ aliis D. Wa-
genſeil. Sot. p. 760. & ſeq. ac p. 76 3. D. 14.
16. Vide, quæ paulo antè n. 6. p. verſ. I. notata
ſunt, co nfer. & not. in a M h. loc. it. verſ.
38. h. ca p. n. 34.
17. Con fer, hie Gur Arjeh fol. 172. c0l. 4. princ.
ac nor. in nor mWh. oc.
12. Id eſt : à ſolita conſuetudine, quam cum uxo-
ri bus nofiris habemus, fic E hic cum
Bu xtor f. in Lexic. Talm. fol. 576. expono, con-

fer. Ex od. e. 19. V. S. n. 22. Vide & verſ. ſequ. 4.

n⸗ 20. .

† Hebr. ay, in MSto z. poſſeà addita ſunt iſta:

„2 den meeen eee een ee
pi rhnen en en ee ne e ne
a r en ee n e nen ee en
en i. e. ipſe enim (Moſes) illis reſpondere de-

buiſſet (ad verba illa,) quando dixerunt? non-

ne etiam per nos locutus eſt Dominus? (ſic
illis, inquam, reipondere debuiſſet:) vobis præ-
fixit (Deus) tempus, quando ſcil. legem acce-=
piſtis; aſt mihi non cçonſtituit tempus, nec ego
ſcio, quaà hora (Deus) mecum locuturus ſit,
(manſvetudinem itaque in eo oftendit Moſes,
quod ipſe tacuerit nec illis iſta reſponderit,) hæc
Rabbinorum eſt ſententia, qui verba illa: non-
ne etiam nobiscum locutus eſt Dominus? ad
iſlud referunt tempus, quò lex data eſt, quando
Dens de monte Ssinai decem vorba ſeu præcepta
ad populum Ifraéliticun locutus eſt; ſed ipfſi
Rabbini Aaronem & Mirjam inter prophetas re-
ferunt, vid. R. Sal. ad Exod. g. 4. v. 13. & Exod.
c. 1 5. v. 20. 2 I: it. Seder Olam Majus cap. 21.
ergò etiam ex trà tempus illud, quo Deus egem
populo Iſraelitico dedit, cum illis locutus eſt,

alioquin omnes Iſtaelitæ fuiſſent prophetæ, quo-

niam Deus de monte Sinai cum jillis locutus
eſt. è D
19. Hebr. vab, vide LP. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. ac D. Wagenſ. Sot. p. 92 0. con-
fer. & Berachot, fol. 54. b. & Joma, ſol. 7 5. b. it.
Nedarim, fol. 3 8. a.
20, Id eſt: per concubitum ſive conſuetudinem,
quam Aaron cum uxore ſua & Mirjam cum ma-
rito ſuo habuerant anté colloquium Divinum,
vide, quæ verſ. antec. 2. n. 1 8. notata ſunt,
confer. & tract. Talm. Keritut fol. 9. a.
21. Nempè, ut illà mundarentur a nocturno con-
cubi⸗

17

oteſua ſeyat⸗
elebet nec tet
. lyredmiti
und verbö, ¹3
udiat. Vet.
minesfacere n
gebitut; ſede
Beneclcti s elk
pellicolas; ¹1.
ſuntmpriadet
jen Ureducen
Ferl F. &t ere
ſe! * goonie
1sPrelentia;te
Noachum qud
dicatur: quia
Parayit Molen,
a mea] Non
fierit yepber⸗
me Domimum ei

— —
cubnu, per que⸗
not, ig NN
21, dire prelem
ſoce alidi à me⸗
ca h 3 .
1. Fiye una ot
40d Exod, 6, 20,
⁵ Gur Aſeb ſol
brum biec, u.
144. Umns elunie
lis cum ilſo ern
Mt. in N N
Marginen leg
ebr.’oh wen
24: New ie,
bie4 MSro!.
1ſ. Uni Exod, ca
(chi zt.
10. Moln Diam.

(A. I.

——M0.———
dum NE

Kgudintet.
hee (Moltzu.
Ayen Cuſebitt.
86, d Aligui
llum pim ſuam
n illam dimi.
8ellominne?
kaiſümus àdis
Epent] Ap-
110, 3c (lama.
e qui ſemet ib

UXOte .

—
Dominus! (ſie
ilſet:) obis ole⸗
40 Keil, kegemace⸗
in tempus nec ego
teum locuturns ſt,
60 cſtendit Moles,
hielhndeiii) de
ui vetbailla: non⸗
s ell Dominus? 20
lerditi el, guando⸗
fords ſell galeta
ocutus ei; led ip
dimer peophetzile⸗
1.4.F. 13,5 Hzod.
Dhem Majus ta), 11,
6s, guo bels ezenn

uimn ulis ocuns el, R

lemfroſhei, go⸗

zi cum ls locuts

gii vot, 2d Parepbr.

nl. Sot.. 320, 0) .

pagſ/ Ebit

ce corſwetudinem,

2 Miis amnu⸗

clloqvium Divicum,
,7. 18, Nta int

ut ſol, 9,4
tati kOdulnd

NuMERORUIM.

Cp. XIr. 1II5

uxore ſua aſeparaverat, PSüred Divina Majeftas 22. ſeſe ei (Niol, ¹) continuè mani-
feſtabat nec certum tempus præfinitum erat ad colloquium (Divinum.) Eod. verſ.
4. Egredimini vos tres] Indicat (hic Scriptura,) quòd iſti tres vocati fuerint (à Deo)
unéô verbô, 23. id, quod impoſſbile eſt ori (humano,) ut (ſic) loquatur & auri, ut
audiat. Verſ. 5. In columna nubis] Egreſſus eſt (Deus) ſolus, 24. id, quod alii ho-

mines facere non ſolent, nam rex mundanus, quando exit ad bellum, cum exercitu e-

cap. n. 3%.

greditur: ſed quando ad pacem exit, *paucos ſecum habet comites; aſt Sancti illius
Benedicti is eſt mos, ut egrediatur ſolus ad bellum., dicitur enim: Dominus eſt vir
bellicoſus; 25. ſed ad pacem egreditur cum multis, nam dicitur? currus Dei duæ
ſunt myriades, millia multiplicia. 26. Eod. veri. 5. Er vosavit Aaronem atque Mir-
jam] Ut educerentur & exirent ex atrio 27. in occurſum oraculi (Divini.) Eod.
verſ. 5§. Et eereß ſunt duo ißt] Cur autem eduxit illos (Deus) eosque ſeparavit à Mo-
fe? ** quoniam nonnullam landis partem dicere folent (homines) de aliquo in ipſi-
us præfentia; totam autemn (hominis laudem dicuntillo abſente, ſic reperimus quoad
Noachum, quòd ille præſens (coràm Deo) non vocetur vir juſtus & integer; 25. ſed
dicatur: quia te vidi juſtum coràm me; 29. alia explicatio: (nempè Deus ideò ſe-
paravit Moſen,) ne ipſe audiret increpationem Aaronis. Verſ. 6. Audite quass pyer-
ba mea] Non ſignificat (particula:) , niſi rogationem. 30. Eod. verſ. 6. S
ferit propheta veßer] i. e. Si fuerint vobis prophetæ. 37. Eod. vetſ. 6. In vifone
me Pominume ei notum ftian Dum attributum 32, nominis mei ei non revelabi-
Arzaaaaa 3 = tur

abin ,per quem immundi erant an . conler.
not. in ns n b. loe.
22. Sive: præſentia Divina, Hebr. We, S
voce alibi à me e didum » tonferinfis verſ. g. b.

27. Confer. not. in non rne, c. loe. ratio i⸗
Ktius expoſitionis adducitun.
Hebr. mwnd, in MSto r. pro eo legitur?: 5
i, e. iſtum ab illo. H
2 9.: Prolnt Geneſ- cap. 6, Verſ. 9,. habetur.
29. Sicuti habetur Geneſ. e., 7: V. 1. ubi vide not.
num. 1. juſtus i itaque ſolùm ibidem dicitur 3
non vero integer, proùt ipfe abſens utroque
nomine appel latur Geneſ. dict. eap. 6. verſ. 9·
24. Unus vel unicus, Hebr. qwn, nullusex ange ſzo. Sive: petitionem aut preces, confer. quæ ſu⸗
iis cum illo erat, ed ipfe folus exibat, confer. prà ad verſ. 1. H. cap- n. 4. notata funt, vide &
not. in o rww h, l0c. ubi e etiam Siphte ad Gur Arſeh fol. 172. col. 4. princ. at not. in
marginem allegatur opor re, ubi etiam Siphe e ad marginemalle-
x* Pebr. h “ iſta & quæ equuntur, usque gatur.
ad: mded i. s,narn dicitur⸗ currus gc abſunt 31. Confer. & hic Gur Arjeb ſol. 172, c0l. 4. rr.
bic 4 MStOo I. ac not in a ne h loc.
2 5. Uti Exod. cap: 15.v. 3. habetur, ubi vide KRa- 32. Hebr, Han, cognomen, otelligitur autem n0⸗
ichi not. men Dei elſentiale : Jehova „ vide not, in
2 6. Prout Pfalm- 6§. v. 1½. habetur, ubi etiam
vide Raſchi notas.

K

23. Sive una voce, Hebr. re war eonfer. quæ
2a43 Exod. c. 20. v. I. num. 3. notata ſunt, vide
8S Gur Atjeb fol. 172. col. 4. pf. ac not, ad li-=
brum Prec. Jud. part. 1. p. 155. a. Princ.

„ST WP,p. loc. it, Bäxtorf. Lex. Talm. ſol,
105%.

1116

NUIMERORUM.

tur in ſpeculo 33. lucido; ſed in ſomnio ac viſione. † Verl. 8. Ore ad os] Dixi

ei (Moſi,) ut ſemet ab uxore ſua ſepararet; 34. ſed ubinam (Deus) illud ei dixit?
(nempè) in monte Sinai;, (quando eum ſic allocutus eſt:) abi, dic illis: revertimini
ad tentoria veſtra; tu autem hic ſta mecum. 3 . Eod. verſ. 8. & in viſione; non ve-

rò per ænigmata] Viſio autem iſta eſt oſtenſio ſermonis, 36. dum ego (Deus) expli-

.

co ei (Moſi) ſermonem meum per viſionem faciei, quæ in illo eſt, nec ego ci illum (ſer-
monem)abſcondo per ænigmata, veluti dicitur Ezechieli: propone ænigma &c. 37.
forſitan fuit viſio (ſive oſtenſio) iſta ipſius Majeſtatis Divinæ? 38. lex dicit: non po-

teris videre faciem meam. 39.
eſt viſio poſteriorum,

Eod. verſ. 8. &. ſimilitudinem Domini intuetur] Hæc
40, veluti dicitur: & videbis poſteriora mea. 41. Eod. verſ.

8. Contra ſervum meum, contraà Moſen] Non dicit illa (Scriptura:) O i.
c. contrà ſervum meum, Moſen; ſed qDa i. e. contrà ſervum meum, con-

eſt ſervus meus;

rà Moſen, i. e. contrà ſervum meum, etiamſi ille non ſit Moſes, contrà Moſen, quam-
vis ille non ſit ſervus meus, debebatis revereri illum (Moſen) ac multò magis, quia is
ſervus autem regis eſt rex, 42. debebatis cogitare, quòd rex non

fruſtrâ illum diligat; ſi fortè dicere velitis, quòd ego (Deus,) haud ſciam opera ejus,

43. hoc gravius (peccatum eſt,. quàm prius.

Verſ. 9. Et iratus eſt furor Domini con-
S tra

33. Hebr. NAopDde „de qua voce videatur idem
Baxt. in Lex. Talm. Fol. 170. ac ſeq- it. D. Wa:.
genſeil. Sot. p. 624. in fin. ut & not. ad Ezechi-
el. cap. 1. v. 1. num. 9.

† Hebr. wu, abeſt iſtud 4¾ MSto z. confer. hic

tract. 1 alm. Berachot, Fol. 55.5. & Chagiga,
Jol. 5. ö5.

34. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 1. h. cap. n. 6. & n.

16. notata lunt, vide etiam Gur Arieh fol- 172.
co¹. 4. med. ac not. in an ne h. loc. ubi
tract. Talm. Schabbat, fol. 87. a. & 9 9 e
vammot, fol. &2. ad marginem allegantur.
5§. Pront hsbetur Deuteron. c. 5. v. 30. & 3 1. con-
fer. etiam hic Gur Arjeh fol. 172. col. 4. med.
& not. in π »ν ubi etiam Siphre ad mar-
ginem allegatur ac nonnulla in notis Raſchianis
explicationis gratia ſunt adjecta, confer. Bava
batra, fol. 15.2. & Schabbat, Fol. 87. a.
56. Sivs: oraculi Divini, id enim Ma hic notat,
confer. q
n. 19. & ad Levit. cap. 9. verl. 1. n. 5. notata
ſunt.
37. Prout Ezech. cap. 17. verſ. 2. habetur.
38. Live? præſentiæ Divinæ, Hebr. qdav, vide

uæ de hac voce ad Geneſ. c. 48. v. 7.

ſuprà verſ. 4. b. cap. n. 22.

39. Sicuti Exod. cap. 3 3. verſ. 20. habetur, con-

fer. & D. Wagenſeil. Sot. p. 39 1. n. 3.

40. Sive: tergi, vide Exod. dict. c. 3 3. v. 23. ibi⸗

que Junii ac Tremellii not. confer. tract. Talm.

41. Prout Exod. alleg. cap. 33. Verſ. ult. habetur.

42. Sive: regis loco eſt, juxta proverbium anti-
quum ac vulgare &nn n1 Na) ſervus re-
gis rex eſt, id eſt: habet aliquid majoris dignita-
tis & excellentiæ, quam ſervus vulgaris propter
converſationem cum rege, confer. Buxtorf. Lex.
Talm. 12 10. & 1564. .
4 3. Nempè: Moſis, ſenſus eſt: ſi fortè dicere ve-
litis, quòd ego Deus haud ſciam, N.ν
Anaz i. e. quòd ipſe ſit elato animo, prout vos

hanc ei ſuperbiam imputatis, hoèpeccatum gra-

vius eſt priori, dum Deo ignorantiam attribui-
tis, quaſi ipſe haud ſciat, quid ſit in homine, an
ille elatò; an verò humili ac demiſſo ſit animo,

certè id Deo magis, quàm vobis notum eſt, ſi

locus iſte ſatis obſcurus exponitur in notis

n b. loc. ubi etiam Siphre ac Tan-

chuma ad marginem allegantur.

CaAbp. XxII.

—

. —
jeos alii le

i illos excomm
neis Pronimo u0
nit) Vell,10.

tes ſchili elt repi

illum caſtiges,
Verl 11. Tule
ſeet Nue ſ
Tumguin MortuuP
tur) mortons mnn
ditimmundum ac
noſtre 10, Wera
(paulo polk icitut
noltre; ſed cogn

egtella eſtex uter

creſumn ellet, vel
quoque literalen

fratei, telinguete

Gr rcditir

— —
4 ¼ Five: lepatatione

hic noltt, cOn

1e Lxod 6 11). 7.
l 40. zc Deutetot
luln Ababbet, ſ
41. die verdam hi
not, d Thrent,3
4 6, AN: peoptet an
ium meum gen

ſigrtionen eſnt a0,

1necl 4. wes,
47, In baraphreſt Ch,
e, Aultitiam comm
brum Prer, ud. par
atbot fl 6,.6 5
91. 10. ,.
1 Prdent,

49. Vel: adyentn ſ

guis 4 lenio ium
Kuti de mortus e

CN.

—
dor] Din
ud el diri
tevertimini
e; non e.
Dens)enpli.
illangler⸗
ma c. 37.
it: nonpo.
getur] Hec
Loc. verl.
9 i
meum, con-
len quam.
agiizguia
1dd rex non
1opera cjut,
Dowini ton⸗
r4

—

, habetur, con⸗
l. d.3.
11. 7.13 d⸗
er IIall, Telm.

1l. ult. habetun.
foverblumanti⸗

Nn) leirus et⸗
majoris digaliaſ

Vulgatis proptet
et. Banoth ler⸗

ond dicere ve⸗
tim, N ND
imo, prout 01
ecatunn gii⸗
utialn attribui⸗
tin howine, àn
igoltt animo,

votumn el, ie

nitur in nolt
Sipbe ae Iu⸗

CAP. XII. NNMERORM. 1117

erà eos & abiit] Poſteaquàm (Deus) notum illis fecerat eorum peccatum, decrevit con-
trà illos excommunicationem, 44. multò magis (igitur convenit) homini mortali,
ne is proximo ſuo iraſcatur, antequàm ei ipſius peccatum oſtenderit (ac notum fece-
rit.) Verſ. 10. Et nubes rereſie] Acpoſteà Mirjam leproſa evaſit (alba) ſicuti nix,
res ſimilis eſt regi, qui dicit peędagogo ſuo: caſtiga 45. filium meum; ſed non priùs
illum caſtiges, quâm ego abiero à te, quia ipſius (filii mei) miſericordiâ tangor. 46.
Verfſ II. Srultè egimus] Juxtà Targum ejus (erit interpretatio, 47. ut N ſigni⸗
ficet h d i. e. ſtultus. Verſ. I2. Ne quæs N] Soror hæc noſtra. Eod. verſ. 12.
Tangnäm mortnus] Nam leproſus habetur pro mortuo, 48. quemadmodùm (igi-
tur) mortuus immundum faeit (aliquem) acceſſu; 49. ita & leproſus (aliquem) red-
dit immundum acceſſu. Eod. verſ. 12. Quùm egreditur ex utero matris ſuæ] Matris
noſtræ 5°. fuerat ei dicendam; ſed cognominatione utitur Scriptura, ſic quoque
(paulò poſt dicitur, *) dimidium carnis ejus, dicendum ei fuiſſet: dimidium carnis
noſtræ; ſed cogneminatione utitur S. Scriptura, (ſenſus igitur erit: ) quæ, poſtquàm
egreſſa eſt ex utero matris noſtræ, perinde nobis eſt, ac ſi dimidium carnis noſtræ
exeſum eſſet, veluti dicitur: quia frater noſter, caro noſtra eſt, 51. juxtà ſenſum

quoque literalem etiam iſtud videtur ita (exponendum eſſe, nempè:) non convenit
fratri, relinquere ſororem ſuam, ut illa ſit tanquam mortua. 52. Eod. verſ. 12.

R;— 2 1 . 11 .
AQuum egreditur] i. e. Poſtquâm egreſſus eſt iſte ex atero matris illius, dum ei adeſt
. s fa-

44. Sive: ſeparationem à cœtu, id euim Hebr.] mnis, qui venit ad tentorium & quisquis eſt in
n hic notat, confer. I. evit. c. I. v. 1. Sign. * tentorio, polluetur, (Numer, c. 19. V. 14.) ita
ac Lxod. g. 33V. 7. n. II. & Deuter. c. 2. V. 1 8. etiam de leproſo ſeriptum eſt: r'n & en
n. 40. ac Deuteren. c. 3 3. v. 6. n. 48. it. tract. i. e. qui venit ad domum & c. polluetur, (Levir.
. Talm. Schabbat, Jol. 9 7. a. c. 14. V. 46.) uti habetur in hotis nan moh,
45. Sie verbum )hic interpretor, confer. Raſchi loc.
450r: 4 Ihen. 6. 3. Vv. 1. DSeo, Putant hic Rabbini eſſe o ohi. e. corre-
4 lin elt peopteramorermn S“ qemnergaà ionem ſcribarum ac pro Mm& legendum efſe:
õ lcerd, le S mrſens X h&& i. e. matris noſtræ, in MSto 2. pro: upN
2 jus aſpicere, eonfer, Gur Arjeh ol. habetur P i. e. matris meæ, confer. Cap. an-

172. col. 4. med. .
47. In Paraphraſi Chaldaica habetur: &νανππ. ter. 1. 1.15. n. 53. & n. 5.
e. ſtultitiam commilimus, contfer. hie not. ad li-“ Scil. in fine hajus verſus 12, ſed iſta: ſic quoque
brum Prec. Jud. part. 1. p. 114. b princ. it. Be- Sc. usque ad: quæ, poſtquàm egreſſa eſt &c,
rachot, fol. 6 3. b. & Taanit, fol. 7. a, it. Maceot, abſunt in Hebræo ab atroque MSto.

. IUE J. eI. J. 32. ur Arſeh /ol. 172. cOl. 4. fhin. at not. in.“
.e e er 47. 32, & Avoda Sara, fol. 5.a. Dar 5. loe. 7 2* 4
it. Chulin, fol. 7. ,, .
49. Vel: sdveu, Hebr. )a, i. e quando ali- 52. Confer. & hic Gue ier ſol. 172. col. 4. fin.
quis ad ten o ium mortui venit vel accedit, nam a6 not. in Na . 10s.
ſicuti de mortuo (cribitur: Ran 12 i, e. O-

11IS NuMERORUIM.

.

quia frater ejus caro ejus eſt alia explicatio (verborum iſtorum:) ne ſit quæsò tan-
quàm mortuus, (nempè:) ſi tu ( Moſe,) non fanas illam (ſororem tuam) precibus,
quisnam includet 53. eam? &£ quis purificabit eam? ego certè non poſſum inſpice-
re illam, quia propinquus ſum; jam autem propinquus non inſpicit eos, qui plagàâ

(lepræ) percuſſi ſunt nec etiam alius eſt (lummus) ſacerdos in mundo, & hoc eſt iſtud

—

dum egreditur ex utero matris ſuæ. Verſ. 13. Deus, olſecr, ſana j eem] Venit-

(hic) Scriptura, ut te doceat morem hominum, quò is, qui rem aliquam petit à pro-
ximo ſuo, opus habet, ut duo aut tria verba blanda (prius) adhibeat ac poſteà ipſam
petitionem ſuam inſtituat. Eod. verſ. 13. Dicen:] Quid (hic) lex vult 54. dicere?
Moſes) dixit ei (Deo:) reſponde mihi, "an velis eam (ſororem meam) ſana-

te nec ne? (& hoc crebrò iteravit Moſes,) donec ei reſponderet (Deus:) ſi pater ejus
ſputum inſpuiſſet &c. ?5: R. Eleazar, filius Azariæ, dicit: in quatuor (Scripturæ)

locis petiit Moſes à Deo, ut reſponderet ſibi, an petitioni ſuæ annuere velit, nec ne,

veluti * (habetur in illo loco:) & locutus eſt Moſes coràm Domino, i e. di-
cens: ecce filii Iraelis &c. 36: quid lex vult dicere (ibidem per verbum:) N i. e.

dicens? (nimirùm vult dicere:) reſponde mihi, an tu redemptor eorum futurus ſis,

nec ne? (& hoc tàm crebrò repetiit Moſes,) donec ei reſponderet (Deus:) nunc vide-
bis &c. 57. huic ſimile eit (in illo loco:) & locutus eſt Moſes coràm Domino Ni

i. e. dicens: præficiat Dominus, Deus ſpirituum omnis carnis, 58. ſic etiam (in illo

loco:) & oravi eo tempore Dominum 0i. z. dicens &c. v. & reſpondit ei
(Deus:) ſufficit tibi. 6oe. Eod. verſ. 13. Sana, quæs, ilam] Cur Moſes non proli-
Xus fuit in oratione? (nimirùm) ne Iſraelitæ dicerent: ſoror ejus eſt in anguſtiis
conſtituta & iſte prolixus eſt in oratione. 61,

53. Leproſi enim certõô temporis ſpatiò include ac vetſ. ſequ. 14. h. cap. u. 62.
bantur, donec ſanarentur, vide Levit, cap. 13.
verſ. 4. confer. & Gur Arjeh fol. 173. col. 1.
prine. ac not. in Pa SY, ubi etiam Siphre ad. nder
warginem allegatuur. 556. Sicuti Exod. cap. 6. verſ. 12. habetur.
† Conter. hic tract. Talm. Berachot, fol. 34. a. & 57. Prout ExOd. dict. cap. 6. vetl. i. habetur.
Fol. 36. . SESE. Sicuti infrà Numer. eap. 27. verl. 16, habetur,
54. Dum utitur verbô iſto: i, quod videtur] ubi vid. not. n. 5d7. .
eſſe rprd π i. e. icriptura ſuper flua, uti in no 159. Vide Deuteron. cap. 3. Verſ. 2 3. ibique R. Sa=
cis mam e . loc. habetur. 4

lomonis not, num, 40.
K Confer. hic, quæ infrà ad Numer. eap. 2 60. Prout habetut Deuteron. diét. cap. 3. verſ. 26.
15. n. 57. notata ſunt.
F5Fy. Proùt habetur verſ. ſequ. 14. id eſt: ſi offen
diſſet ei mopyn Ws i, e. vultum indignabun-
dum, prout in Gur Arjeh ol, 17 3. eel. 1. princ.
exponitur, confer. & not, in Mo'h. oc.

quentia, usque ad wνατπα y i. e. donec ei re-
ſponderer &c. abſunt hic à½ MSto z.

7⸗ verſ.

marginem allegatur.
61. Confer. Exod. cap. 14. V. 15⸗ ibique not. n.
78. vide etiam ar N, übi in notis Kalchia-

CAPXII.

facultas opitulandi; nec tatnen opem fert, ecce dimidium carnis ejus exeſum eſt,

Verſ. 14. Si pater ejus ſputum inſpu-

*X Vel: huic ſimile eſt, Hebr. a xvp= iſtud & ſe-

confer. hic Siphre, ſicuti in man mev ad

Nis

1

4

(A.EII.
ſernfeim
1s mmbore luffun

D Mijeltne Divin⸗

Juamjudicate,
Bod. verl. 14. 5
ones gur deept
cicitur Epotes
lſurpatur dickio:
pulu Mn
quam üla in erpe
nat Gicitur enim:

jam? (ai
güfiaren
ctmenldaverant, 1,
Precipio iibi; ſec
— —
nizer Bemidber tal
Re,, ne dieant I
ſuamigſe grolirus⸗

nos noneſt rolins
6n Fide, que ad ve

ſſ. notatalunt,col

¹2 & Bara ima,
II K Eerachim,
63. Conler, hic Gur 4
Küot in n n

Lam. Davd kini,

„Esaimn conſfen r
Conter bie nact,
Hebr pr i,e.o

ſoet Deus in Mö,0

e. Zeriptura Sactz
64 Confen hit nd
. 11, 4. Utiin .
ARar, i, D. Vigen

CN.. .
—

eeſam elt,
qued tan.
m)ptecbes,
ſum inſpiee⸗

s i ae

hoe eſtiſud
ten] Venit-
mpetit ,ro⸗

epoltei ign
1 4, Cicete!
nmeam)ſang.

pater ein
ör Eeripture)
Nelit nec ne,
NWie. d
n) Wie.
um füturus ſi
8:) nunt vide⸗
omino od 4
etiam (in iſo
X teſpondit ei
les non oll
Kin anpuſti⸗
ſuun ipt.
—

WW iſod e
i e. Conecei ſe⸗
to ,
, babetilk.
l.i. habetur,

Netl 10,nedeh

4. ,. 1al16. .
Dtn i

e bbique not, ſl.

iinnotis Rackia- ſ
tis

CAbp. XIII.

NuMERORNIMA.

1

Ut in faciem éjus] i. e.

–

emendaverant. 1.

Si pater ejus oſtendiſſet
ne rubore ſuffunderetur ſeptem diebus? multo magis (rubore ſuffundatur coràm —́2—
Majeſtate Divina quatuordecim diebus; ut
quàm judicata, quapropter etiam in objurgatione ejus ſecludatur ſeptem diebus.
Eod. verſ. 14. Etpefteà *ꝰecipiatur] Dico ego, quòd omnes H ONi., e.
ones, quæ de leproſis dicuntur, inde nomen trahant, roſus) extr.
ejicitur & poſteà, quàm ſanatus eſt, intrà caſtra recipitur, (ideò) de illo ſcribitur
uſurpatur dictio:) H Od, quæ ſignificat d
Pepulus non ſi Moſeltus] Hunc honorem ei tribuit Deus † Propter unam horam,
quam illa in expectando Moſe conſumpſerat, 64.
rat, dicitur enim: & ſtabat ſoror ejus procuùl. 65.

Erſ. 3. Mitte tibi viron] Cur connectitur Sectio exploratorum textui Mir-
/ jam? (nimirum,) quia illa punita erat propter maledicam linguam, quàâ er-
asa fratrem ſuum uſa erat idque viderant improbi iſti
Eod. verſ. 3. Mitte tibi] Si ita tibi viſum
Præcipio tibi; ſed ſi volueris, mitte, quoniam venerant lſraeélitæ 3. & dixerant:

s

ei vultum indignabundum, 62, non-
ſed ſufſiciat ei, venire ex judicio, ut ſit tan-
63½.
or recepti-
quia ille (leproſus) extrà caſtra⸗
(ſive

i. e. receptionem. Verſ. 15. Er

dum ipſe in fluvium projectus e-
XIII.

z nec tamen inde ſeſe
fuerit, 2. ego non-

mit-

nis ex Bemidber rabba alia adjicitur ratio, nem-
bpDeè: ne dieant (IIraëlitæ:) propter ſororem
nos non eſt prolivus. .
6 ½. Vide, quæ ad verſum anteced. 13. h. cap. n.
a. & Bava kama, Fol. 2 5. a. it. Bava batra, fol.
III. 2. & Sevachim, fol. 69. ö.,
3. Confer. hic Gur Arjeh fol. 173, col. 1.' princ.
& not. in Sma h. loc. ubi etiam tractat.
Talm. Bava kama, fol. 2 5. a. ad marginem
allegatur, confer. & tract. Talm. Taanit, ol, 29. a.
*Xh Confer. hic tract. Talm. Nedarim, fol. 37. b.
† Hebr. op, i. e. locus, ſic à Rabbinis appellari
ſolet Deus, in M Sto I. pro opa legitur: are-
i. e. Scriptura Sacra.
64. Confer. hic tractat. Talm. Sota, Fol. 9. b. &

ſuam ipſe prolixus eſt in oratione; aſt propter

5S5. notata ſunt, eonfer. & Mocd katon, fol. 16.

65. Uti Exod. cap. 2. verſ. 4. habetur, conter. &
not: in an ow „, loc.
I. Vel: nec exemplum inde ſumſerant, juxtA
Hebr: net eruditionem cceperant, i. e, non me-
liores nec ſapientiores inde facti erant, conſfer.
Deuter. c. 1. v. 1. n. 15. & v. 2 3. dict. cap. 7.
n. 142 .
2. Vel: ex animi tui ſententia, uti D. Wagenlei-
lius in Sota p. 71 3. tranſtulit, ubi vide ſis notas
n. I. confer. & Gur Arjeh fol. 173. col. 2. cir.e
fin. ac not. in nar rpv h. loc. ubi etiam Be-
migdbar rabba & tract. Talm. Sota. fol. 34. 5.
ad marginem allegantur, confer. Jalkut Part. 1.
Jol. 222. col. 3, & 4.
3. Nempè: ad Moſen, conkfer.
Fol. 173. col, 3. princ,
„Ioo.

& hic Gur Arjeh
& not. in em men.

fol. 11. a. vti in a ad marginem alle-
2Aatur, it. D. Wagenſeil. Sot, p. 57.

Bb böbbb

1120 NNMERORUM. CAr. XII.

inittamus viros antè nos, veluti dicnur: & acceſliſtis ad me vos omnes &c. 4. ac

Moſes conſuluit Majeſtatem divinam, quæ dixit: ego eis (lſraêlitis) dixi, quòd bona

ſit illa (terra,) dicitur enim: educam vos de affl ctione Egyptiorum & c. 5. profectò
ego dabo illis locum, é6. ut erfent per ver ba exploratorum, ne illam (terram promiſ-
ſam) poſſideant. 7. Verſ. 4. Juxid verbum Dom ini] 1. e. Ipſius (Den) permiſſione,
3. quia per illum mora non eſt fadta. * Fod. verf. 4. Cunkti illi viri] Omnis (di-
tio:) DONi. e. viri, quæ in S. Scriptura (habetur.) ſignificat exiſtimationem, 9.
atque illo (ſanè) tempore recti 'o. erant (viri iſti.) Verſ. 17. Er vocavit Moſes Ho-
ſeam &c.] (Nimirùm) precatus eſt (Moſes) pro illo (dicens:) 5 i. e. Domi-
nus te liberet 11. à conſilio exploratorum 12. Verſ. 18. Aſeendite ** hac meridi-

anàplags] Heæc erat deterior pars 13. terræ Iſraliticæ, is enim mos eſt mercatorum,

ut primò viliores (merces) oſtendant ac poſteà oſtendunt præſtantiores. Verſ. 19.
Terram, qualis ſit] Eſt (enim) terra, quæ alit fortes & eſt terra, quæ educat debiles, eſt
etiam, quæ numeroſum educat populum, & eſt, quæ minuit populum. 14. Eod. v.

19. Ueruùm fortis ille ſit, an infrmus] Signum 15. dederat eis (Moſes, nempè:) ſi in

pagis illi habitant, ſunt fortes, quia fortitudini ſuæ confidunt; ſi verò in urbibus mu-

4. Uti legitur Deuteron. c. I. v. 2 2. ubi vide not.

teron. s. I. v. 23. n. 143. ac D. Wagenlieil. Sota,

5. Prout Exod. cap. 3. V. 17. habetur,
6. Id eſt: anſam & occaſionem eis præbebo.
7. Quoniam ſcil. verbis meis fidem non adbibu-
erunt nee mihi crediderunt, qui dixi Iſraeêlitis,
quòd terra promiſſa ſit bona nec tamen Dmn
a i. e. eorum (Iſraëlitarum) propoſitum
erat bonum; ſed ſolùm quærebant Hπj. e.
oceaſionem ſcil. rebellandi contrà Deum ac Mo-
ſen, uti in Gur Atjeh fol. 17 3q. col. 3. habetur,
confer. & not. in a re h. loc. ubi prolixi
or habetur explicatio, vide & Deuter. c. 1. v. 23.
n,. 142.
32. Hebr. ra i. e. ipſius licentià; non verò
rPTA i. e. illius (Dei) decreto, uti in notis
Span e . loc. habetur.
& per illum non ſtetit, nec ipſe impedimento fuit,
id enim iſtud asy & ſignificat; abſunt autem
iſta: quia per illum mora non eſt facta, in He-
bræo ab utroque Msto.
Sive: dignitatem, conter. hic Gur Arjeh Jol.
173. col, 4. med. ac not. in nan ne
p. loc. 4
10. Probi erant nec degeneraverant, uti poſteà fa-
Rum eſt, dum ſiniſtram opinionem de terra pto

tract. Talm. Sota, ol. 11. a. & fol. 34. 5.
II. Reſpicitur hac explicatione ad nomen y',
de quo hic ſermo eſt, confer. Geneſ. c. 17. v. §.
n. 19. 20 D. Wagenſeil. Sota, p. 715. it. P. Fagii
not. ad Paraphr. Chald. . loc. vide & Deuter.
c. 32. V. 44. D. 249. = ⸗
12. Conſer. hie not. in pan me ubi etiam
Bemidbar rabba ad marginem allegstur, vid. &
Sota/fol. 34. 5. & Sanhedrin, ol. 107. a.
XX Hebr. y, iſtud & ſequentia, usque ad: vim
Nπ i. e. utrum fortis ille ſit, abſunt hic ab utro-
que MSto. V
13. Hebr. upen, quæ didio in notis nom
=pon exponitur: —Q—n i. e. vilitas ſive de-
terior pars ſcil. terræ Iſrac iticæ, ↄonfer. & Gur
Arjeh ol. 173. Col. 4. fin. ò
14. Confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 173. col. 4.

9. rabba ad marginem allegatur, confer. & Jalkut
Part. 1. Foh. 22 3. col. 2. princ. 5
circà fin. & not. in ar DD, ubi etiam Be-
midbar rabba ad marginem allegatur.

miſſalraelitarum animis injecerunt, confer. Deu-

pag. 417. & Gur Atjeh fol. 173. col. 4. fin. it.

fin. ac not. in non ov h. loc. ubi Bemidbar

15. Vide hic quoque Gur Arjeh fol. 174. col. r1..

CA..All.

—
aitis habitant,

Iurgucn gjas

ttæ ac Petent
Goad kontes
u]ie. Anint
retl. 21. Mati

Acdſento Lin u

terminos illius
Perambuladant
talem ſicuti præ
mn termini † me

minus occigenta

gentalen prope

1, inl anguloo⸗

deckione, (guein
yn] Caled ſol

—

ter Hehn. Wdie,
Pt eo egiiut: d
idaue echin.
16, Vide hic k. ka⸗
GurAneh ſol.

1, dige: ſanas, dl

betor, etiam hane
Deiteron,t. . .

1h. Coner, hie not.

Talmudico: Bar
god Kabbiniice
ſua los hopulos 1
temporis monuus
gel ſit. hot. àad
eg e gr.
11. .3. ign. f

, Vl: guidut ma

Ki Hebtrum
a 1
10. Conſer gariin
tala ſunt

il Hebr.

7

inſlar literæ lec
Drdur Nponiturin

n, qudd d

CA .

—

. *
ud bona
6. Profec
umpromi.
permiſione,
Omniskdi-
Wiionem 9.
dit Moſer .

ſie. Domi.

hac merid⸗
mmercatorum
. Verl. 19.
t debiles eſt
14. Lod.r.

nempe.) ſ in

nitbibasmi⸗

nitls

———
untconler,Deu⸗
agenlei, Hots,
3, tol. ahn. i.
ſ6l zu .
d omen o,
dhel,t, 17, N
715 it. L Fagii
fide & Deuter⸗

vdo, ubi etiam
Aleg:tur, id
Ol. 107. 2,
Usquead:

ſunt hicab nm⸗

io nolis e
e ilitas ſue e⸗
, Onlet K Cl

1 1nn ol
. nbi Heicbet
conler & alkut

ubi gian be⸗

epatun

CAP. XIII. NIMERORUM. 1I21r

nitis habitant, ſunt debiles. Verſ. 20. 1erùm in caſtri] (Iſtud Aoroa) Juxtà
Targum ejus (ſignificat) u:1 i. e. an in pagis, * (nam PEæs ſunt) urbes a-
pertæ ac patentes ſine muro. 16. Eod. verfſ. 20. Ulerum bona illa ſit] (Videlicèt)
quoad fontes & ſcaturigines bonas atque ſalubres. 17. Verſ. 2I. An in ea ſint arbo-
res] i. e. An inter illos ſit aliquis probus, qui juſtitiâ ſuâ illos protegat. 18⁸. Eod.
verſ. 21. Præcocium uvarum] Dies erant, quibus uvæ præcoces erant. 19. Verſ. 22.

Adeſerto Zin usque ad Rechob, quaâ venitur ad Chamat] Peragrabant (exploratores)

terminos illius (terræ) in longitudinem ac latitudinem zo. ad inſtar gamma ,

perambulabant plagam finium meridionalium ab angulo orientali usque ad occiden-
talem ſicuti præceperat Moſes, (dicens:) aſcendite hac meridiana plagâ 22. per vi-

am termini † meridionalis versùs orientem usque ad mare, quoniam mare erat ter-
minus occidentalis, & inde revertebantur & peagrabant omnem terminum occi-
dentalem propè litus maris, donec veniatur ad Chamat, quæ eſt juxtà montem Hor
23. in angulo occidentali versùs ſeptentrionem, veluti exponitur in finibus terræ, in
Sectione, (quæ incipit:) hæ ſunt profectiones. 24. Verl. 23. Et venit uque ad He-

sron] Caleb ſolus eò 25. ivit ac ſeſe poſtravit :6. ſuper ſepulchra patriarcharum,

Bbbbbbb z

(orans)

KEN Febr. 12 i. e. in urbibus, in utroque MSto

pro eo legitur: n i. e. in vicis, ſeu pagis,
idque rectiùs.
16. Vide hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. ac
Gur Arjeh fol. 174. col. I. fin. & col. 2. princ

17. Sive: ſanas, nam vox . n, quæ hic ha-

betur, etiam hanc habet ſignificationem, conter.
Deuteron. c. g. v. 7.

13. Confer. hie not. in onm ne ubi ex tractatu

Talmudico: Bava batra ol. 15. a. adducitur,
quòd Rabbini id exponant de Hiobo, qui juſtitia
ſua illos populos hactenus protexerat; ſed tunc
temporis mortuus erat, confer. cap. ſeq. 14. verſ.
9. n. 5. it. not. àd I. Samuel. c. 2 2. v. 6, Sign. *
& 2, Reg c. 3. V. 19. n. 11. & ad Eccleſiaſt. c.
11. V. 3. Sign. † G

19. Vel: quibus matureſcebant uvarum primitiæ,

ſic juxtà Hebræum, confer. Gur Arjeh fol. 174.
col. 2. med. ac not. in San new h. loc. &
Jalkut Part. I. Fol. 22 3. col. 2. princ.
20. Confer. quæ infrà verſu 26. h. cap. n. 49. no-
tata ſunt.

21. Hebr. hn, tanquâm Gimel, id eſt: 24

inſtar literæ Græcæ „ vel, ut ali: z ſeu: 3,
prout exponitur in Gur Arſeh fol. 174. col. 2.

ſit veluti litera: confer. Exod. . 29. v. 2. n. 9.
ac not. in am h. loc. it. not. ad I. Reg.
c. I. V. 34. n. I §. vid. & Leigh Supplem. Criticæ
Sacræ voc. Q, ubi ſcribitur, quòd Chi Græco-
rum planè conveniat cum Tau Samaritanorum,
quæ litera figuram Dominicæ crucis exptimit.,
confer. autores ibid. allegati,
22. Prout ſupra v. 1 8. h. cap. habetur.
† Hebr. Paa, in utroque MSto poſteâ ſic addi-
tum reperitur: .νe X 7 t e
n nn eeee en eene e aeen eenn
) i. e. oræ (ſive regionis) meridionalis terræ
Ifraeliticæ ite, idque eſt: à deſerto Zin, quæ eſt
latitudo in angulo meridionali versus orientem.
23. De quo vide infrà Numer. cap. 20. v. 22. &
cap. 2 1. vV. 4. item c. 34. V. 7. & .
14. Incipit hæc Sectio à Numer. c. 53. V. I. & cok-
tinuatur usque ad finem Numerorum.
2 5. Dicitur enim hic in ſingulari: Naw i. e, & ve-
nit eùm tamen præcedat verbum numeri plu-
1alis yN i. e. & aſcenderunt, confer. cap. ſequ.
14. V. 24. n. 3 8. & Gur Arieh /ol. 174. col. 2.
fin. & not. in nan inetw . loc. ubi etiam
tra cCatus Talmudicus: Sota, fol. 34. b. ad mar-
inem allegatur, vid. & Joma, fol. 10, a.

An. quod ☚ mm mn dr i. c. forma ejus

26. Confer. hic D. Wagenſeil. 8ota, p. 332. u.

*

—

NUMERORUM.

(orans,) ne ipſe à ſociis ſuis ſeduceretur, ut eorum conſilium ſequeretur, hinc illa

(Scriptura) dicit: atque ei dabo terram, quam calcavit, 27. & ſcriptum eſt: dede- R
runtque Calebo (urbem) Hebron. 28. Eod. verſ. 23. Septem annis zdificata ena)
Num fieri potuit, ut Cham ædificaverit (urbem) Hebron Chananæo, 29. filio ſuo mi-=

nori, antequàm ædificaret Zohan Mizraimo, filio ſuo majori? (non certè;) ſed (ver-
bum R hoc ſenſu hic uſurpatur,) quia fuit (Hebron) ☚i. c. feracior 30⁰.
quoad omnem rerum abundantiam ſeptem vieibus magis, quâm (urbs) Zohan, 31.
& venit (hic Scriptura, ) ut tibi indicet excellentiam terræ Ifraéliticæ, 32. quia non
ſunt tibi in terra lſraélitica lapides duriores, 33. quàm in (urbe) Hebron, ideò ele-
gerunt eam ad ſepulchra mortuorum, 34. nec eſt tibi in omnibus terris præſtantior,
quàm Ægyptus, dicitur enim: ficuti hortus Domini, ſicuti terra 5Ægypti; 35. Zohan
autem excellebat inter urbes, quæ erant) in terra Ægypti, 36. quoniam ibi ſedes e-

rat regum, dicitur enim: quia fuerunt in (urbe) Zohan principes ejus ; 37. Hebron
autem præſtantior erat illà (urbe Zohan) ſeprem vicibus. Verſ. 24. Palmitem (Di-

Ctio Prſignificat) 53 è2Wi. e. ramum vitis, à quo botrus uvarum dependet,

ex ſenſu literali, dum (hic) dicitur: O Di. e. perticà, non ego intelligere poſſum,

quòd iſta (portatio facta ſit) per duas, 3 ⁸. ecquid lex dicere vult: D'o (nempè:)

duabus perticis? ecce quomodo (id intelligendum fit, nempè:) octo tulerunt bo-

2

n. 2. ubi locus ex libhro Chaſidim n. 7 10. addu.
citur, quò continetur, quòd Caleb, Jephunnæ
ſilius, ſeſe proſtraverit ſuper ſepulchra Patriarcha-
rum, vid. it. Wagen’. dict. tract. Sota, p. 71 5.
&& ſeqq. & Jalkut Part. I. ol. 2 2 3 col. 2. med.

1 8. confer. & D. Wagenſ. alleg. p. 72 I. G& ſeq-
in notis n. 3. & p. 9 59. ac ſeq.
12, Confer. quæ ad
notata ſunt.
3 7. Hebr. w, confer. Deuteron. c. 6. v. II.

Deuter. 4. 32. V. 13. num. 79,

QCAb. XIII.

27. Vide Deuteron. z. I. v. 36, ibique not. n. 1I 66.
confer. & not, ad librum Prec. Jud. part. 1I. pag.
141. b. fin.
2 8˖. Proht judic, c. I. v. 20. habetur, confer. D.
Wagenſell. Sota, p. 71 5. & ſeqꝗq: atque Deuter.
c. 34. V. 3. D. 8.
29. Confer. hic, quæ ad Deuteron. c. 11. v. 10.
n. 10. notata ſunt, item Jalkut Part. 1. Fol. 223.
col, 2. med. & col. 3. med.
30. Sic verbum iſtud cum D. Wagenſeilio in Sota
p. 72 I. Vvertere volui, confer. Deuter. c. 11. v. 10.
n. 1 9. & Gur Arjeh fol. 174. col. 2. fin. ac not.
in o r b. loc. item Lightfoot. Centur.

Chorogr. cap. 49. p. 9 2. & àd Marc. c. 4. v. 5. Pp.

60 ⅝, edit. Lipfſ. vid. & Ketubot,

Jol. 112. a. &
Sota, fol. 34. b5.

31. Vide Deuteron. dict. c, II. V. Ie. n. 12. & n.

n. 3 4. ac Buxtorf. Lex. Talm. ol. 92 3.
34. Vid. Deuter. alleg. cap. I I. v. I o n. 16.
3 5. Uti Genel. c. 13. verſ. 10. habetur, confer. &
Deuteron. c. I1. V. 10. n. 13. M
36. Vide Deuter. dict. c. 1 1. V. 10. n. 14., ac not.
in onen me Z. loc. item P. Fagii not. ad Pa-
faphr. Chald. h. loc.
37. Uti Eſai. c. 3 0. v. 4. habetur, confer. Deuter.
alleg. . 11. V. 10. n. 15. it, D. Wagenſ. Sota,
3 8. Scilicét: perticas, ſic juxt? Commentatoris
noſtri mentem =wa explicare volui, alii expo-
nunt: per duos ſcil, homines, confer. hic Gur
Arjeh ol. 174. col. 3. med. & not. in or ZE
h. loc. ubi tract. Talm. Sota, fol. 34. a. ad mar-

ginem allegatur, confer. & Jalkut Part. I. ol

223. C0l. 3. circ fin.

7

C(4.. Al

.

trucn, (plætetes .

autenm 1c Caleb
ſtiſtram opinior

cctent:) dptmnad

ccrteris dwerſus

Pbigbisgue lapie

uadraginta atot

mertos luos eley

(Aii) i open ke
guaddina det)
genta Milliatia in
ctiseſt ecemm mill
in occidentem;

ec yverba: unuse

lis Civerlus elt, poſ⸗

eibe iſla: 2d guod

funt.
39. En decem ezplot
runtbotrum undf
duoauien, nenpe
leunt, (onlet.
gg⸗

40, Zie: melam fan

1is, nonnulli imer
Uluperationem,
41. Vel: minabilize
ius maghitcinen,
eiſus, idenim gicl

41. Kiliekt: portad

lis unus er ilig hunn
43, Mi ſon can 4re
ſer. Tot, in
& erexeru tillum!
a toqe Mt
44. kebr do, gurn
im⸗ Dars Cotl iire
1n d013, 5. )0)
mmamgbeg e kord
non minorem fui
zun, D

CAL. XI.
it, hineilla
neltt dede⸗

lftara

klioſuomi⸗
)ſed ver⸗

feraciot 30,

Zohan, 31.
1. gia non
omn iged ele⸗
Præltantiot,

3. Zohan

h ibi leces e.
37. Hebron
imiten (Di.

in dependet,
gere pollun

Lolnempe:)
thlerunt bo⸗
ttum
—

y 13.num. 9,

l. l. be e ll⸗
1 n. 15.

beiut, eonlet AN

0,n. 14, 4 n0t. †
kagiinot. ald a-

„confer,. Derlet.

. Pagenl. 9013,

Commentnoris

efolui, aliienpo.
coner hie Gut
t en
1 34, aadnat.
Nat NA 1/04

CAP. XII.

NIMERORUuIM.

1II23

trum, (p rætereâ] unus * (ex illis,) tulit ficum & alter malogranatum 39. Jehoſchua

autem ac Caleb nihil portarunt, quoniam (cœteri exploratores) id unicè egerant, ut
ſiniſtram opinionem 40. injicerent (populo Ifraelitico de terra Chananæa, ac ſi di-
cerent:) quemadmodùm fructus ejus (terræ) diverſus eſt; 41. ita & populus ejus à
cœteris diverſus eſt, quòd ſi tu ſcire cupis, quantum fuerit onus unius ex illis, 42.

abi & ſupputa iſtud ac diſce ex lapidibus, quos erexerunt in Gilgal, ſuſtulerant (enim)
ſibi quisque lapid em unum ex jordane ſuper humerum ſuum atque erexerunt illum
in Gilgal; 43. Rabbini noſtri uniuscujusque (lapidis) pondus ſupputàrunt, fuiſſe-

quadraginta ſatorum; 44. traditur autem, 45. quòd onus, quod quis ipſe ſuper hu-

o. Sive: malam famam, ſica- hie vertere pos-

7

29.: En decem exploratores, quorum ocdto tule-

4. Vel: mirabilis eſt, ſcil. quoad

verſus, id enim dictio nwn hic notat.
A2. Scilicèt; portatoribus, id eſt: quantum one-

43: Uti ſoſa. eap. 4, verſ. 5. S& v. 20. habetur, con-
fer. N not. in Ha Row h. loc. cœterum iſta:

unumquemque eorum (lapidum) æftimarunt

meros ſuos elevat, 46. non ſit, niſi tertia pars 47.
(alii) ei opem ferunt. 48⁰. Verſ. 26. Ec reverſi ſunt ** ab exploratione terræ poſt

ejus oneris, ad quod elevandum

guadraginta dies] Sed nonne quadringenta milliaria 49. in longitudine ac quadrin-
genta milliaria in latitudine habet illa (terra Iſiralitiea?) iter autem hominis medio-

cris eſt decem milliarium in diem (unum,) ecce iter quadraginta dierum ab oriente-
in occidentem; 5o. illi autem (exploratores) iverunt in longitudine ac latitudine;

51. ſed

* Hæc verba: unus ex illis &c usque ad: à coœte.
ris diverſus eſt, poſita ſunt in utroque MSto poſi
verba iſta: ad quod elevandum alüi ei opem ſe-

runt botrum, unus firum & unus malogranatum;
duo autam, nempè Joſua atque Caleb, nihil tu
lerunt , confer. D. Wagenieil. Sot. p. 702, &

leqq.

ſis, nonnulli interpretantur: infamiam, alii:
vitupetationem.
ſtupendam e-

ius magnitudinem, S 2 coœteris fructibus di-

ris unus ex illis humeris luis portare potuerit.

SSE& erexeru t illum in Giigal, abſunt in Hebræo
ab utroque MSto.
44. Hebr s, quæ menſura eſt aridorum, triee-
fima pars Cori fſive Chomeris, D. Wageneili
us in Sota, p. 70 7. locum iſtum ſic tranftulit:

(non minorem fuiſſe) cupà quadraginta ſato-

45. Vel: vulgò fertur, prout D. Wagenſeilius in

Sota, pag. 70 I. verbum p, quod hic apud

LCLommentatorem noſtrum habetur, tranſtulit.

[46. Vel: in humeros ſuos tollere poteſt, uti D.

Wagenſeilius dict, pag. 70 1. vertit.
47. Sive: triens, prout idem Wagenſeilius Iloco
allegato tranſtulit. ””MM
4 ⅝. Vel: quod gquis (in humeros) elevare (ae
geſtire]) Valet, aliis opem ferentibus, ſive quod
Quis ſibi ab alio impoſitum geſtare valet, uti D.
Wagenſeilius p. 702. vertit, triplò majus itaque
onus portare quis poteſi aliis eum ad elevanduùm
juvantibus. WD ”
* Hebr, n wy iſtud & ſequentia, usque ad: 1271
i e. & abierunt (uii verſ. 27. h. cap. habetur)
abſunt hic ab utroque MSto.

429. Sie Hebr. ddeb, quæ dictio hic habetur, com-

muniter vertunt, Parſa autem continet quatu⸗
or pm i. e. oéto mille cubitos ſive paſſus mino-=
res, vide Buxt. Lex. Chald. fol, 1927. confer. &
ſuprà Verſ. 22. h, cap. n. 2 0. it. tract. Talm. Sota,
Jol. 34. 5. ”
50. Id eſt: in longitudine terræ Iſraeëlàicæ, quæ
fuit ab oriente in occidentem, confer. Lightfoor
Decas Chorogr. Marco præmiſſa, cap. 8. §. 1.
p. 572. edit. Lipſ, item Jalkut Part. 1. fol, 22 3.

1124

NüuMERORUM.
N

CAP XIII.

51. ſed, quoniam manifeſtum erat apud Deum, quòd ipſe decreturus eſſet ſuper illos

Craélitas) diem (unum)

in annum, 52. (ideò Deus) abbreviavit coràm eis viam-.
Verſ 27. Et abierunt & venerunt] Quidnam hoc (ſibi vult:) D) i. e. & abierunt?

(nempè:) ut comparet (S. Scriptura) abitum eorunt (exploratorum) cum eorundem
adventu, quemadmodum adventus (ſive reditus) illorum erat cum malo conſilio;

ita & eosum abitus
rem] (Nempè:) Moſi & Aaroni. 54.

fuerat cum conſilio malo. 53. Eod. verſ. 27. Et retulerunt eis
Verlſ 2 8. FHuit lacte ac melle] Omne ver-

bum mendax, 55. per quod non aliqua veritatis pars ab initio dicitur, non ſubſiſtit

in fine. 56. Verſ 29. Munitæ]
Targum ejus (hic habet:) ſ2)2,
ca (ſignificat:) rotundum.

anteà (Israelitæ) per Amalekitas erant laceſſiti,
exploratores, ut eis (Iſraêlitis) terrorem incutiant.
(Dictio ſignificat) juxtà ſenſum ejus literalern
dicerent exploratores:) non poteritis (ò Israelitæ, flumen iſtud) tranſire.
Caleb] i. e. Fecit, ut tacerent omnes.

Et ſilere fecit

(Dicdtio H) ſignificat P) i. e. firmitatem,
quod notat turres 57. rotundas & in linguàâ Syria-
Verſ. 30. Amalek babitat &c.] Quoniam jam-

58. ideò mentionem corum faciunt
Eod. verſ. 3 C. Ad litus Jardenis]
. i. e. propè Jardenem, † (ac ſi
Verſ. 31.
Kod. verſ. 3 I. Ad Moſen] Ut

audirent (Israelitæ,) quid ipſe contrà Moſen eſſet dicturus, 59. clamabat (enim Ca-

leb) ac dicebat:

an iſtud ſolùm fecit nobis filius Amrami? is, qui hæc audiebat, cogi-
tabat, quèòd (Caleb) narraturus eſſet (aliquid in) vituperium 60. illius (Moſis,) &

quo-

F1. Et ſic duplo temporis ſpatiò, nempè octogin-

ta dierum, opus habuiſſent; aſt ipſi iter iſtud
quadraginta dierum ſpatio confecerant, uti hic
in textu ſaero habetur, confer. Deuter. c. I. v.
24. n. 147.
1. Nam quadraginta annis in deſerts degerunt
Ilraclitæ, vide gap. ſeq. 14. v. 34. item Amos c.
v. 2 5.
. Canſer. bie D. Wagenſeil. Sot. p. 72 5.: ac not.
in noti m b, loc. ubi etiam tractat. Talm. So-
ta, nl. 3 4. 5. àd marginem allegatur, vid. Jal
kut Part. 1. Fol. 223, col. 4. princ.

Vide etiam hic not. in Mas ne,, ubi res iſta
uberins exponitur, confer. & tract, Taltn. Sota,

Jol. 34. . .
55. Vel: omne mendacium,
ſic in notis Commentatoris noſtri hic habetur;

in Gemara, quæ apud D. Wagenſei ium in So-

ta, p. 72 5. habetur, ſic legitur: ym 277 n n
i. e. omnis calumnia. .

6. Id eſt: niſi mendacium aliquà veritntis ſpecie

Hebr. 5 n ,

Fol. 174. col. 4. princ. ac D. Wagenleil. Sot. p.
726. ut & not. in So ne, ubi etiam Be-
midbar rabba ad marginem allegatur. .
57. Hebr. Hpaa, arces, palatia, confer. Buxtorf.

Numer. cap. 14. v. 45. habetur, confer. & hic
Gur Arjeh fol. 174. col. 4. princ. ac not. in
=o SE . loc. vid. & Exod. c. 17. V. 8. &
ſequ.
illum.
59. Confer. bic D. Wagenſeil. Sota, p. 727. ac
Gur Arjeh fol. 174. col. 4. princ. item not. in

60. Sive: ignominiam ac turpitudinem ejus, Hebr.
M), konfer. cap. ſequ. 14. V. 24. n. 34. ac nor.

coloretur, non invenit fidem, confer. Gur Arjeh

Lex. Chald. fol. 36 1. ac Gur Arjeh fol. 174. col.

In utroque MSto hic additur: 7) i. e. juxtà

pam mpv h. loc. ubi etiam Bemidbar rabba ad
marginem allegatur, confer. & Sota, Fol. 34.

58. Malè mulctati & excepti erant Iſtaelitæ ab A
malecitis, utpote qui eos clade affecerant, prout

—
Honiam aninni
Portatun ie⸗
dxi: nonne difn
dis cotothices?
ſes) icat: faei
Guæ ille dixer

echaberut,) ign

i e. ſleat om nist⸗
moratuti &c. 5,,
Virotum ipleic
contra Numen Di
tret ſuot] In omn
dimus eos, gudm
Ium (exploratoru

teilli inquiterent

1c proceri, gon o⸗
Inm & ſpithama n
intelligitur:) ir

——
in wd b. ſoc
11 0),4. wed.
(I. HBebt. Mh d, i
gitut: i
ie D. Wgenſeil. 0
Gemara paulo aliter

enſo, zige & Gur Ar

not,in N d,,
fol. 24,.
r llii Zachan ca, :
Iiud ſegneniz us
tior ille (Ferl ieg
n
1.

63. Vide Amnos, ta)
not.

60 ſonm elhlleminn

10 1. 4 „ pr
tn betur: vr

Hebr. Sniged
6). Hebr, D 5

——

neliten e⸗ ſe f

CN MI.
kluper Ulot
eis iann,
X abieront!
eorundem
lo conſllo;
aulerun eu4
Omne vet-

non ſabſiſtit

rmitatem,
ingni Stie⸗
oniam fam-
rum ficiunt
tu ſrteni

nem (alH
1er

1t (enim Ca.
iebat, cogi.
(Molis) &
. quo⸗
gencl Sot.
o,ubi etiam be⸗
tur.
cOnler⸗Buntork.
en ſol 174, cl.

1 lNizelite ꝛbA.

lecerant, pfoit
r, conlel hie
prine⸗ ar hot, in
4,6 17. N

ie n

Sotn, ) 1li
linc,itenn nol, in
enicbjr ebba 11

Sota, kol 344

inemeitolich

06,
n

intelligitur:) vir 1 i. e. menſuræ. 68. Verſ. 34. Nephilim (Hi fuerunt) Ana-

in Phorm. quid, non is obſecro eſt? C. ſt: in

CAP. XIII. AäAIINERORuIAMA. II25

quoniam animi eorum Israélitarum) irritati erant contrâ Moſen propter verba ex-
ploratorum, ideòô) ta cuerunt omnes, ut audirent vituperium ejus: (ſed Caleb eis)
dixit: nonne diffidit ille nobis mare & deſcendere nobis fecit manna & adduxit ne-
bis coturnices? Eod. verf. 3 I. Aſcendendo ſcendamus] Etiam in coœlos, ſi ipſe (Mo-
fes) dicat: facite ſcalas & eò aſcendite, rem proſperè agemus in omnibus,
quæ ille dixerit. 61. Eod. verſ. 3 I. Et ſilere Jeci] (Verbum O87, quod

hic habetur,) ſignificat Pp i. e, ſilentium, ſic quoque (accipitur in illo loco:) 85⁷

i. e. ſileat om nis caro. 2. item (in illo loco:?) O* i. e. ſile, quia non erant comme-
moraturi &c. 63, ſic facere ſolent homines, dum aliquis vult efficere, ut ſileat turba
virorum, ipſe dicit: St! 64. Verl. 32. Fortior ille eſt * nobis] Quodammodo é65.
contrà Numen Divinum 66. dixerunt (exploratores.) Verfſ. 33. Devorat habita-
tores ſuos] In omni loco, per quem tranſivimus, (dicebant exploratores,) deprehen-
dimus eos, quòd mortuos ſepelirent; ** ſed Sanctus ille Benedictus id fecerat ipſo-
rum (exploratorum) bonò, 67. ut illos (terræ incolas) detineret occupatos in luctu,
ne illi inquirerent in iſtos (exploratores.) Eod. v. 3 3. Viri menſurarum] i. e. Magni
ac proceri, qui opus habent menſurà, veluti Goliad, cujus altitudo erat ſex cubito-
rum & ſpithamæ unius, ſic quoque (accipitur in illo loco:) vir [, (quo nomine

kim
in pan h. loc. ut & Jalkut Part. 1. Jol. ta, p. 730. n. 5. ubi plura de iſtius vocis com=
223. col. 4. med. ”ḾMBM poſitæ ſignificatione, vide & Cap, ſeq, 14. v.

1. Hebr. Ma" Ynn, in utroque MSto pro his le- 2 8. n. 45. it. Sota, JOl. 34. 6. & Menachot, Jfole

gitur: boa in omnibus viis ejus, confer. §3. b. it. Erachin, Jol. I1 5. a.
kic D. Wagenſeil. Sota, pag. 72 3. ubi verba ex 66. Hebr. y' n, ſenſus eſt, quòd explorato⸗
Gemara paulo aliter narrantur, eodem tamen] res dicere voluerint, incolas Palæſtinæ ipſo nu⸗

ſeenſu, vide & Gur Arjeh /ol. 174. col. 4. med. ac mine Divino eſſe fortiores, confer. D. Wagen=

not. in a M h. loc. it. tract. Talm. Sota, ſeil. Sota p. 73 6. n. 4. & pag. 737. n. 9. ubi plus=
Fol. 24: b. = ra de ſignificatione vocis hyn, vide & Gur Ar-
62. Uti Zachar. cap. 2. v. 17. habetvr. jeh ol. 174. col. 4. med, ac not. in nan rp
* Iſtud & ſequentia, usque ad: &&en pmn i. e. for- h. loc. ubi etiam tractat. Talm. Sota, Jol. 34. b.
tieor ille (verſ. lequ, 32.) abſunt hic 4 MSto ad marginem allegatur, Gemariſtæ pro:
2.. S=M . uti in textu facro habetur,) j. e. quᷣ
63. Vide Amos, cap. 6, verſ., 10. ibique Raſchi aer ine putant: 439 13 quam ile, 1ir

* um indicentis ſic 1 erentius 2 2 . . —

MSto 1. habetur: v aliæ editiones habent: *Conlfer. not. ad Ezech. c. 36. v. 13. Sign. *XX
L D, M (67. Confer. hie præ aliis D. Wagenſeil. Sota, pag,
X Hebr. & on iſtud & ſequentia, usque ad: 733 & jalkut Part. 1. Jol. 223. col. 2. med. it.

H & i e. devofat, abſunt 4 MSto I. Sota, fol. 3 5. a. & col. 4. med.
f5. Hebr. 7) A 1., e. ſi ita dicere Ias eſt, ut ita ake. 68. Nempé: vir procerus, longæ ſtaturæ, vide 2.

Ie liceat & c. æonfer. præ aliis D. W' agenſeil. S0- Sa-

.

1126 NuMERORUM.

kim (i. e. gigantes) ex filiis Schamchaſai † & Haſael, 69. qui de cœlo ceciderant tem-

pore generationis Enoſchi. 70. Eod. verſ. 34. Et ſic fuimus in ocalis eerum] Audi.
vimus, (verba ſunt exploratorum,) quòd illi (gigantes) dixerint alter ad alterum:

formicæ 71. ſunt in vineis, ſimiles viris. 72. Eod. verſ. 3 4. Auak] (Fili Ppon

ideò dicebantur,) quia D poDi. e. torquis in modum cingebant ſe Sole ob proce=

niatem ſuam. 73.
CAP. XIV.

YErſ. 2. Ueinam mortui eſſemus; (Verba NO b hic idem ſignificant, ac:)
JD) N i. e, utinam eſſemus mortui! 1. Verlſ. 4. Eonftituamus du-
cem] Juxtà Targum ejus (etiam habetur:) præficiamus caput (ſive ducem,
id eſt:) conſtituamus ſuper nos regem; Rabbini autem noſtri exponunt, quòd ſigni-

ſicet cultum idololatricum. 2. Verſ. 9. Nolite rebelles e] Et iteràùm: vosque,
noli-

i, e. veniunt.
72, Confer. hic D. Wagenſ. Sota, p. 73 3. & ſeq.
ac Gur Arjeh fol. 174 Ccol. 4. med. & nor. in
e D bh. loc. ubi etiam tractat, Talm.
Sota, Fol, 3 5. a. ad marginem allegatur.
73. Sic cum D. Wagenſeilio in Sota, pag. 716.
S& 720. n. 9. potius vertere volui, quam cum
Buxtorfio, qui tranſtulit: quia terrorem injici-
unt ſtatura ſua, priori interpretationi adſtipu-
lantur etiam notæ in on SWw, ubi filii ay
inde nomen trazxiſſe dicuntur, quia videbantur
SeD Ae inne inn en eene en i.

Paraphr. Chald. h. loc. it. tractat. Talm. Joma,
fol. 67. uti in p- ad marginem alle
gatur;, vide & I. Paralip. 6. 20. v. 6. ibique Ra-
ſchi not. it. not. ad Jerem. c. 22. v. 14. n. 12. &G
ad Ezech. c. 2 8. v. 14. num. 10.
† Hebr. &π in MSto 1. legitur 7απν, quod
reddere poſſis Schamchaſaẽl. 4
69. Confer. hic præ aliis Lud. Cappelli Commen-
tar. in Genelſ. c. 6. verſ. 4. fol. m. 3 66. ac P, Fa-
gil not. ad Paraphr. Chald. it. Mar re ubi
etiam tractat. Talm. Sota fol. 34. b. ad margi-
nem allegatur, vid. & liber upᷣeN νοh Part.
4. cap. 12. pag: 75. a.
70. De quo vide Geneſ. cap. 5. verſ. 6. ac ſeqq.
confer. & Geneſ. c. 6. v. 4. n. 69. & n. 70. de
diluvio, quod Enoſi ætate contigit, vid. R. Sal.
ad Eccleſiaſtæ cap. 3. V. 14. & ad Hiob. c. 12. v.
15. & àad Amos. c. 5. v. 8. item Gorion. J. 2. c.
1 3. juxtä novam librorum & capitum diſtinctio-
rem.
71. Hebr. pa, R. Elias Miſrachi putat, hic er-
rorem eſſe & pro pa legendum: 'ai. e.
locuſtæ; ſed prior lectio defenditur in Gur Ar.-
jeh fol, 174. col. 4. med. ac not. in an
b. loc. ontfer. Jalkut Part. I. Jol. 223. col. 4.

(ſeu foramen,) unde Sol egrediebatur, idem ſe-
1 ſcribitur etiam in Gur Arjeh fol. 175. col, 1.
princ. confer. & Sota fol: 34. 5.

32. num. 7., ac Gur Arjeh fol. 17 5. col. I. princ.
S&& not. in a b. loc. it. tract. Talm.
Taanit, ſol. 29. a. & Sota, fol. 3 5. a. it. Sanhe-
drin, fol. 104. 5.

ſive idolum, confer. hic Gur Arjeh tol. 175. col.

ſtri &c. usque ad; cultum idololatr. 4 MSt

CAp. XIV.

Samuel. c. 2 1. v. 20. confer. & P. Fagii not. ad * Hebr. na in MStO I. pro eo legitur: 'e

e. ac ſi eorum collum ingrederetur in feneſtram

1. Confer. hic Raſchi not. ad Exod. cap. 16, verſ.

2. Nèmpè, quòd verba illa: conſtituamus ducem,
hunc habeant ſenlum: faciamus Deum alienum

1I. med. abſunt autem iſta: Rabbini autem no-

4W.

le iinete., P
dpenemn. 4. 50
gui lllos protenet
ſit ab illis, .
11. Mguegns ri⸗
teſtas in maau!
Corus ſim juramen

gyptiüi,) quoc inten
501 1

MMWWWEEEE

N r 1
z. Nemxé: populum

tonlet. & hic Gur A
acn0t. in De N
ur: ( vos non erit
DW ee

Uti ticmeatis, coltet

de

4 (Codſet etianbie

wec, ac nor in n
1. Lilemonuns ell,
Mtutn feperitgr:
dore (Ui ce) ut
leozs: VV. ſ⸗d van
. eps: Bled 4 Vna
in veteri quodam exe
10; ablunt tamen in
Raſchiänis conſer i
1 lem Gut Arjen
not i en nnh.
. 4
dr ſol 36, A mar
egenſel 0t, P,
Iſ. 2.

t Hebr r Wiſta N
4 llos apiibe

Msto.
ſar hi.
6. Conſe dit e
Chald. ,. loe,

,N Maſan à
Jon Molen Aun

CNNe.
un Auli.
ad aleerun,
leob e⸗

4

fſeant, ac
liuana d.
(Gre ducem,
.
guodd ſigni⸗
: vo: ue,
noli⸗

—

Egiu: n

1

33, ſehn
wed. & nol. in

ractat, Lalm
Allegatur.

otz, ig./1.
Mui,guam cun

tetrotem inſici⸗
Kioni adltipu⸗

”l

—
Gerant em.

CAD. XIV.

NIIMERORUM.

1I27%

qui illos protexerat; S. alia explicatio:

bum. 7. ori
II. Meguequs irritabunt me?] i. e.
In omnibus ſignis] 1. e. Propter omnia mira

gyptii,) quòd interfecturus ſis illos. 12.“

lite timere. 3. Eod. v. 9. Quia panis noſter Tſti ſunt] i. e.
panem. 4. FEod. verſ. 9. Receſſit umbraculum eorum] i.
tudo eorum, (nempè:) probi, qui inter illos extiterunt,

poteſtas in manu mea fit, ſervandi promiſlum meum.
ta Targum ejus: )O) ti. e., expellam illos, to, quod ſi dixeris, quidnam ego fa-
Gtarus ſim juramento patrum? (reſpondeo: ) & faciam te in
(Etiam) tu de illorum ſemine es. II. Verfſ. I

32 ponitur pro: Ni. e. quòd, 13. (ut ſenſus ſit: /& ipſi (gyptii) viderunt,

Comedemus illos tanquàm
e. Scutum eorum & forti.
mortui ſunt, (nimirùm) Hiob,.
umbraculum (ſive protectio) Dei receſ-

ſit ab illis. v. Verſ. 10. Ur ilos lapidibus obruerent] (Nempè:) Joſuam & Cale-
Eod. verſ. 10. & gloria Domini] (Nempè:) nubes deſcendit ibi. 8. Verf
Ad iram provocabunt me. 9. Eod. veri. I1.

cula, quæ feci eis, debuiſſent credere, quòd
Verſ. I2. Ert delebo illoi Jux-

faciam te gentem magnam, quia
3: Ee andien! Beyptir) Et audientéA-.
Eod. verſ. 13. Quta edexi] (Partichla:)
I. &

3. Nempè&: populum ſive incolas iſtius terræ,
conier. & hic Gur Arjeh fol. 175. col. 1. med.
ac not. in elnon mew, ubi locus ille ſic exponi- †
tur: ſi vos non eritis rebelles contrà Deum &
HN pee ene i, e. vos non opus habetis,
uti timeatis, confer. tract. Talm. Taanit, fol. 14.
4. Confer, etiam hic Gur Arjeh fol. 175. col. 1
med. ac nor. in mar Wme b. loc.
S.: Scil, mortuus eſt, atque hoc eſt, quod ſcri:
Pptutn reperitar Py en i. e. an in ea ſint
arbores (uti cap. antec. I 3: v. 2 1. habetur,) ne

.

gui⸗ figebantt
O M i.

tur in feneltram

ebatur, igem le⸗
ol. 17 cole l⸗

“
Aca 16, e
6. col. 1. geint.
t, ttadl, Tan. .
* Hebr., Aüte nn iſta & iequentia, usque ad: ei

3 ,din danhe⸗

tuamusducem, Z
685. Confer. hic

Deum Alienum

fl n col⸗
vbiniautenn no⸗

latt,6MH

in veteri quodam exemplari hic additum repe-

Raiſchianis, confer. diéct, cap. antes. I13. V. 2 I. n.
I 9. item Gur Arleh fol. 175. col. 1. med. ac
not, in man re h. loc, ubi etiam tract. Talm.

Wagenlſeil. Sot. p. 733: atque Bava batra fol.
IS . 2ð

i. e, K illes lapidibus &c. ablunt ab utroque
Præ aliis P. Fagii not. ad Paraphr.
Cchald. h. loc.

legas: Vy; ſed Py,nam Hiob erat de terra Uz, ſic

rio; ablſunt tamen iſta ab ho diernis editionibus

Sota, fol. 3 5. ad marginem allegatur, vide & D.

7. Non Moſen Se Aaonem, a Da n e

i. e. quia illi nihil locuti erant, ſic exponitur in
notis —nar m, confer. & Gar Arſeh fol.
175. cOl. I. med. it., ttactat. Talmad. Sota, fol-
9. Confer. etiam hic Gur Arſeh fol. 175. col. I.
circà fin. ac not., in nan mner h. loc. ubi BcS
midbar rabba ad marginem allegatur,
*„ Hebr. y, in utroque MSto hie additur:
1 3 i. e. quousque, eſt hæc ex poſitio.
9. Exponitur hie verbum: Aeten, quod in fextir
facro habetur & ½ Commentatore noſtro expli-
catur, quòd ſignificet: na i. e. ad iram me
provocabunt, hine Deus fletum deter mina vig
IIraelitis quoad poſteros, vid. not. ad Thren.
Jerem. c. I⸗ V. I 5. n. 57. it. track. Talm. Me-
Qilla, ol. 2z1. .
10. In hodiernis exemplaribus Chaldaicis pro
Pnr legitur: pxmMαε i. e. perdam illos, con-
fer. Gur Arjeh fol. 175. col. I. fin. & not. in
an DW bh. loc.
Confer. & hic Gur Arjeh fol. 175. col, I. fin.
ac not. in eneon ,, ubi etiam Bemidbar rab-
ba ad marginem allegatur. L
12. Nempè: Iſtaelitas, confer: not, in spae R*
b. oc. O
13. Confer. quæ infrà ad Numer,«? I. V. I. um. 1,.
notata ſunt. ððè
CccCCCCc J

1 I

1128 NuMERORUM. CAbp. XIV.

1. c. quòd eduxeris illos (IHraélitas) fortitudine tua magnâ ex medio illorum, 14. &

quando audient (Egyptii,) quòd tu illos (lsraêlitas) interficias, non dieent, quòd ipſi
uibi peccaverint; ſed dicent, quòd contrà ipſos (quidem Ægyptios) poteſtas tibi fuerix
bellandi; aſt contrà incolas terræ (iſtius) non potueris bellare, atque hoc eſt, (quod
mox ſequitur:) Verl. 14. Et dicent de habitatoribus terræ iſtiu] (Verbs iſta — *
ν) hic ponuntur) pro: Q* Hpi. e. ſuper (vel de) habitatoribus terræ iſtius;
15. ſed quidnam dicent de illis? (nempè ) id, quod dicitur in fine textus: non po-
terat Dominus & c. 16. (ut ſit ſenſus:) quoniam audiverunt, quòd tu, Domine, habi-
tes in medio illorum (Iſraëlitarum) ac temet oculis conſpiciendum illis præbeas 17.
idque omne per modum dilectionis nec ipſi (Egyptii) perceperunt de te, quòd amor
tuus hactenus ab illis (Iſraeélitis) receſſerit. Verſ. 15. Si occideris pepulum iſtum, tan-
quàm virum unum] i. e. Repentè, 198. ac proptereà dicent gentes, quæ audiverunt
famam tuam &c. 19. Verlſ. 16. Quia non poterat &c.] i. e. Quoniam habitato-
res terræ (iſtius ſunt) robuſti ac fortes nec Pharao ſimilis fuit 20. triginta & uni regi-
bus, dicent hoc de habitatoribus terræ iſtius: quia non poterat i. e. quoniam pote-

ſtas non erat 21. in manu ejus (Dei) introducere illos (Israelitas in terram promiſſam,

ideò) occidit illos (in deſerto,) Qb)(hic) eſt nomen rei ſubſtantivum. 22. Verſ.
17. Sicuti locutus es, dicens:] Quodnam eſt iſtud dictum? (nempè illud:) Domi-
nus longanimis eſt 23. tàm ergà juſtos, quàm ergà improbos, quando aſcenderat
Moſes in excelſum. reperit ipſe Deum, quòd ſederet ac ſcriberet: Dominus longani-
mis eſt, dixit ei (Moſes:) ergà juſtos, refſpondit ei Deus: etiam ergà improbos, ad
quæ Moſes: improbi peribunt, 24. dixit ei (Deus:) profectò tu re iſta opus habebis,

120, Vide hie tractat. Talmud. Berachot, ol. 32.

14. Sciliceét: &gyptiorum, vide hic Gur Arfeh
a. mi in 'nan nbe ad marginem allega-

fol. 175. col. 1. fin. ubi locus iſte perſpicuè ex-

ponitur. tur, confer. & Jalkut Part. I. fol. 2 24. cOl, 2.
15, Confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 175. col. med. . .
1. fin. 21. Confer. hic D. Wagenſeil. Sot. p. 729. med.

16. Proht veria 16. b. cap. habetur; coœterum

ubi loci iſtius Rabbinica habetur expoſitio, con- ii⸗ſ en
Sſ 1/ (0

verba iſta: (nempè) id, quod dicitur in fine tex-
tus: non poterat Dominus &cc. abſunt hic ab
utroque MSto, confer- dict. yerſ. 26. . cap
n. 21.
17. Confer. bhic Numer. cap. 26. verſ. 13. num.
22, ac not. ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 159.
b. med. .
1 8. IIlicoò, ſubitò, eonf. Exod. c. 32. v. 34. nr .
ac Gur Arjeh fol. 175. col. I. fin. & not. in
pan DD b. loc.

19. Sicuti verba iſta hoc verſu 15. in textu ſacro
habentur.

fer. & ſuprà v. 14. H. cap. n. 16. H
22. Et ſignificat: poteſtatem, vide hic Gur Arjeh
Jol. 175. col. 2. princ. ac nor. in nom me

23. Uti Exod. c. 34. v. 6. habetur, ubi vide not.
n. 1 5: confer. & tractat. Talm. Sanhedrin, fol.

111. b, ſicuti ad marginem in "non mnov' h. l1oc.

allegatur. V
24. Uti Pſalm. 3 7. v. 2 0. habetur, confer. hic Gur
Arjeh fol. 17 5. col. 2. med. in MSto z. poſt:
Tin i. e. petibunt, additur: )y n i. e.
de mundo. Sèð

(etenim) damß⸗
tum, recetus el
onne dikilti in
mihi: etiam erg
ſacinsi, guoc
Eod, retl-18.
untuun ie.
Dominus Ac,.
retè hoc faciam
tamentumn, 21.
ita ſerrabo eis j
une Ge. Verl.
(cbjushacett ſeti
implebitomnemt
Gicant gentes:)
Tepente tanquim

ltim (conſuwam
lem ſaciencahlee

in mari & bis in M
(0: Erachin. 30,

—
15, Conlet, hie Gur/
1e not, in
99, . & & Kanheori

ii die: enitentien

.. dum. 10, Muie
taioni conſentit etia
loe. Fice K hot, in
17, Uiilati n,16, 4,
17f. col 1.
be loc it treck. Tala
11. Conſer, igltz v. ¹

ſen ,al 17. col.

be in Möt

ego] Notantjurame
lunt von ſeſim ila,
d .
qud omnes in ,

ebr. Nn ONiſta

ad: , e ten⸗
le Ado conler hie
1& binchin /,. 1

Conſeh hie n0t, 10

CA. XV.
—
um, 14, &
tibifuctit
d eſ(guod
ie
tette iſlins;
: non P0⸗
mine, habi⸗
drebers 1).
gvod amor
1 ium tan⸗
audiverunt
n habitato⸗
Kun regi⸗
Dniamn pote⸗
1promiſlan,
. 12, Verl.
tud:) Domi-
Aſcenderat-
inns ongani⸗
improbotzad
pposubedbit,
(et⸗

—¶—

1achot, 0. 31.
iginem allegn⸗
0l. 114,00. 2

0t. . 7 9. mes,

CAP. XIV. NüIMERORIIM. 1129

(etenim) dum peccaverunt Israêlitæ in vitulo (conflatili) ut & in negotio explorato-
rum, precatus eſt Moſes (per verba iſta:) D'N i. e. longanimis, dixit ei Deus:
nonne dixiſti mihi: erga juſtos? reſpondit ei (Moſes:) annon (tu quoque) dixiſti
mihi: etiam ergà improbos? Eod. verſ. 17. Magnifßcetur quæs virtus Domini] Utc
facias id, quod dixiſti. 25. Verſ. 18. E abſolvendo] Scil. eos, qui revertuntur. 26.
Eod. verſ. I 8. Non abſolvet] Eos ſcil. qui non revertuntur. Verſ. 20. Juxtà ver-
bum tunum] i. e. Propter id, quod dixiſti: ne fortè dicant (gentes quia non poterat
Dominus &c. 27. Verl. 2 I. Feruntamen] (O')) &) hic idem ſignificat,]) ac: enim-
verò hoc faciam eis. Eod. verſ. 2 1. Vivo ege] (Verba iſta: vivo ego,) notant ju-
ramentum, 28. (ut ſenſus ſit:) ſicuti ego vivo & gloria mea implebit omnem terram;
ita ſervabo eis (juramentum iſtud, nempè:) Verſ. 22. Quòa omnes viri, qui vide-
"unt O&c. Verſ. 23. Si piderint *terram] Ecce hic ordo Scripturæ inverſus eſt,
(cujus hæc eſt ſeries:) vivo ego, quia omnes viri &c. ſi viderint terram, & gloria mea
implebit omnem terram, (nempè:) ne profanetur nomen meum per plagam iſtam ac
dicant (gentes:) quia non poterat Dominus introducere eos, ideò non occidam illos
repentè tan quàm virum unum; ſed tractu (temporis,) quadraginta, ſcil. annis, pau-
latim (conſumam illos.) Verſ. 22. Et tentaverunt] Juxtà ſenſum 29. ejus litera-
lem (facienda hic eſt explicatio) Eod. verſ. 2 2. Hisce decem vicibue] (Videlicèt:) bis
in mari & bis in Manna & bis in coturnicibus &c. ſicuti habetur in tractatu Talmudi-

expoſttio, tol⸗

ſe hic Gur Atſeh
„ in e

ur, wbi tide ne .

. anhedtin, /0,.

wr,let
à Hebr. t.) — , iſta & quæ ſequuntur, usque

eone, bi C

n Mo 2. hott:

. Oy 3 16,

co: Erachin. 30. Verſ. 23. Si viderint]

CccCCCcCC 2

i. e. Non videbunt. 31. Verſ. 24. Syiri-
tues

25. Confer. hic Gur Arjch /ol. 17 5. col. 2. med.
ac not. in a νq , loc. it, Schabbat, ol.
89. a. & & Sanhedrin, fol. 111. 6.
26. Sive: pœnitentiam agunt, confer. Exod. c. 34,
v. 7. num. 20. huic Commentatoris noſtri expli-
cationi conſentit etiam Paraphraſis Chaldaica h.
loc. vide & not. in Nan Pov h, logç.
27. Uti ſuprà v. 16. b. cap. habetur, confer. Gur
Arjeh f. 17 . col. z. med. ac not. in bmar ne
p. loc. it. tract. Talm. Berachor, fol. 3 2. a.
2 8. Confer. infrà v. 2 9. b. cap. n. 44. ac Gur Ar-
jeh /ol. 175. col. 2. circà fin. & not. in nov
Mo h. loc. in MSto 1I. abſunt verba iſta: Vivo
ego] Notant juramentum; aſt in MSto 2, de-

ſunt non ſolùm iſta; ſed & ſequentia, usque ad:

quòd omnes viri &c. (v. 2 1. h. ca p-)

ad: an i. e. & tentàrunt, abſunt hic ab utro-
que MSto, confer. hic tract. Talm. Avot, fol. 11.
a. & Erachin, fol. 15. a. 5.

19. Confer-hic not, ad librum brec. Jud, part. 2.

P. 251. 6. med. ac Gur Arjeh fol. 175. col. 3.
princ. ubi adducitur, quòd R. Salomo in notis
ad tractatum Talmud. Eruvin, verbum — bz,
quod hic in textu ſacro habetur, alitet, quàm hic,
explicet.

30. Hebr. †)y, eſt is liber quintus partis quintæ
operis Talmudici, tractans de æſtimationibus,
earum ſcil. rerum, quæ Dev devotæ ac promiſſæ
ſunt, vide P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. .
loc. ut & not. in man neow, ubi decem ilfæ
teutationes ex dicto tractatu Talmudico: Era-
chin, & quidem ejusdem capite 3. quod incipit:
nya recenſentur, vid. Erachin fol. 15. 3. &
Jalkut Part. 1. fol. 224. col. 3, it. tract. Talm.
Avot, fol. I1. a. cterim in MSto z. pro Pay
legitur;: Pay i. e. Eruvin; ſed mendose.

. „
31. Nam,quoniam apm e ben P i. e. nul-
lum eſt dubium e e⸗ incerta) coram Deo,
omnia enim ei nota ſunt ac centa, uti in Gur Ar-
jen

1130

NüHMENORUM.

CAP. XIV.
us alius] Duo ſpiritus (erant in illo OQalebo,) unus in ore & alter in corde, explorato-
ribus dixit; ego vobiscum ſum 32, in conſilio; ſed animus ejus erat, ut diceret ve-
ritatem ac proptereà erat in ipſo poteſtas indicendi eis (Iſraêlitis) ſi lentium, veluti di-
citur: & filere fecit Caleb &c. 33 quia cogitabant, quòd ipſe idem, atque illi, eſſet
dicturus, 34. & hoceſt, quod dicitur in libro oſuæ & reſpondi ei verbum, ſicuti erat
in animo meo; 3 ⁄ non verò ſicuti erat in ore meo. Eod. verſ. 24. & implevie] (ſei-
licèt) cor ſuum poſt me, 36. atque hic textus brevitate (ſermonis) utitur. 37. Eod.
vVerſ. 24. In quam ipſe venerat] (Nempèé:) Hebron dabiturei. 3 ⁸. Eod. verſ. 24.
Po ſidebit eam] Juxtà Chaldæum (vertendum fuiſſet Hebrzum: —,O quod
hic in textu ſacro habetur,) DNd 39. (ut ſenſus eſſet ) expellent Anakim“
& populum, qui in illa (terra) eſt, nec juxtà verſionem Chaldaicam (verbum?)
N) (ufurpatur,) niſi in loco, (ubi in Hebræo habetur:) oP e. poſſi-
debit eam. Verſ. 2 5. Et Amalekita &.] Sieò iveritis, interficient vos (Amalekitæ)
quoniam ego (inquit Deus) non ſum vobiscum. 40. Eod. verſ. 2 7. Cryasvevertimi⸗
vi] Retrò legite veſtigia veſtra ac proficiſcimini &c. Verſ. 17. Cavia iſte malkus G&]
Hi erant exploratores, hine quoadcœtum (ſtatuunt Rabbini,) quòd is decem (homi-

nibus)

—

jeh/l. 17 5. col. 3: princ: & in notis ne in eett e, cœterum de locis ellipticis 8.
b. loc habetur, ideò verba iſta: fi videtint que Scripturæ vide, quæ ad Geneſ. r. I1. Ve 1. R. 27 .
aliquam conditionem five dubitationem in ſe Koratd fäftt. . I. Nr 1
continent,) hic exponuntur abfolurè, ut ſigni- 3 8. Nam Calebus ad urbem illam venerat, uti cap
fcent: uen videbunt. ahtec. 1 3. V. 2 3.e in notis O. 2 5. habetur, cogfer.
32. Vel: vobiscum ſentio, veſtras partes ſequor, & Joſuæ g. 14. v. 9. 20c Gur Arich /ol. 17 5. col.
idem quod vos, confihum amplector, confer. z. price. & not. in nn b. eec.
bic W'agenſ. Sota, p. 716, 5: Id eſt: ejiciet, expellet eam, lic Chaldaicè ver-
33. Proi cap. antec. 13. v. 3 1. habetur, confer. ti debuiſſiet Hebræum auPeNR, jüuxtà mentem
hie Gur Arſeh fol. 175. col. 3. princ. ac not. in Commentatoris noſtri ſed Chaldæus tranſtulit:
pon rmW, ubi Bemidbar rabba ad marginem ym, vel, ut alii codices: QaN quod
allegatur, «onfer. & Sota, l. 3 4. 5. Hebræo: — i. e, pollidebit eam, relpondet;
34. Confer. quæ ad dict. c. antec. 13. V. 3 I. n. 60.
notats ſunt.
35. Sicuti Joſuæ cap. 14. v. 7, habetur, confer. hic
naot. in on neW b. loc.
36. I4d. eſt: plenè ac perfectè ſecutus eſt me, uti Ju-
nius ac Ttremellius juxtà Paraphraſin Chaldai=
cçam tranſtulerunt.

37. Deſunt enim hic iſta verba: 1ny & i. e. cor

Raſchianis pro: — waT (licuti in Bibllis Bux-
torf. ut & in exemplari Hebræo, quo uſus Ilum,
babetrur) legitur: — r i. e. poſſidebit eamo
confer. quæ inf'à ad Numer. c, 32. V, 3 9, n. 34.
notata funt, vide & Deuter. c. 2. V. 13, n. 25.
* Hebr. CN, in uttoque MSto pro eo legitur
&1 i. e. viros.

ſuum, quæ Commentator noſter hie ſupplevit, 40. Confer. hic Gur Arjeh ol. 17 5. col 3. med,
confer. Gur Arjeh fol. 17 5. col, 3. princ. ac not. HL

ae not. in H . los⸗

in exemplari Hebraico: pe D in notis

„
—
tEn eonſtare
nibos) (Onmman
„
——)90 J. dD
fun!] Nemp
muttmutationes
ſ. Focd, vetl.:
iſto utinam more
numerati eſtisn
ſünt nati viginti

y véV„5 .

— * N 1
nig ided hic)de

n
61. ecem quippee
demnt lef
Lemdto⸗ olo
PoraRofes dicuntu
ler. Gor Aeh ol.

in — —
d Sd e b.

,à 0

1, be

4(.. Cooter, hie 6

C(A.X.

—
6erplorato.
ietetye.
um velurti di.
igueilli,eller
id,ſicntierat
inplenii (lei.
tut. 37. Pod,
od verl, 14.
V to
ent Anakitn-“
1 (vetboum:)

Aedertmi

decem (nonni.

nibvs)

eloeis elliptieni,

n Feneta,, uti ce⸗
,Pebetur, ctel,
h.ſoe,
°SS
ſic Chaldace yer⸗
3, usta ſreblem

halezustafliulit:

B: N guod

Dt eacn eſpontel

8an wo in is

Gti in Bibnis Dül⸗

,, gro bis lin,
e. polbgebit ejn,
1,31,),19, n ,.
1. . 1,1 57,
18o Pro e0 eglu
, col ,,

.
*

411. Decem quippe explorstores etant, videlicèt † tract. Talm. Bava batra, fol. ii.

6

CAP. xy. NuMERORIM. 1121

nibus) conſtare debeat. 41. Eod. verſ. 27. Mui murmurare 42. ſaciunt] IHraelitaes
contrâ me. 43. FEod. verſ. 27. Murmurationes ſiliorvum Iſrazla, quas ifßti murmurare
faciunt] (Nempè:) exploratores murmurare faciunt eos (Israëlitas) contrà me, (iſtas
murmurationes ego) audivi. Verſ. 2 8. Viro epo] (Hæc verba hic) notant jura-
mentum. 44. Eod. verſ. 2 8. Si non ita faciam.] Ego non vivam, ſiita dicere licer.
45. Eod. verſ. 2 8. Sttuti locuti eſti] Dum petiiſtis à me (dicentes:) aut in deſerto
iſto utinam moreremur! 46. Verf. 29. Et omnes numerati veſtri ſetundum omnem nu-
mernm veſtrum] i. e. Omnis, qui numeratus eſt juxtà omnem numerum, quòô vos
numerati eſtis, nempè, ut egrederemini ac veniretis ad exercitum & ut daretis ſiclos,
47. omnes, qui numerati funt ſecundùm iſtas numerationes, morientur, atque hi
ſunt nati viginti annos, &c. 48. ut excipiatur tribus Levitarum, qui non erant nu-
merati ab anno vigeſimo. Verſ 32. Et adadera veſtra] Juxtâ Targum 49. ejus
(explicatio erit facienda,) quoniam dixit (Deus *) de liberis (Israëlitarum,) quòd il-

los introducturus effet 7 in terram (promiſſam) ac véluit dicere: Ni. e. & vos

moriemini, (ideò) convenit hie lingua iſta, dicere: Ni. e. vos., 50o. Verſi 33.
Duadraginta annos) Non mortuus eſt unus ex illis (Israêlitis) minor ſexaginta an-
nis, ideé (hic) decreti ſunt quadraginta anni, 51. ut illi, qui viginti annos erant na-
LCLCLCLeKÄceczc 4ga 6,

demptô ſoſua az Calebo, atque hi detem ex 47. Confer. hic ſuprà Numer. cap. 1.,8 cap. 2.
plorstores dicuntur hice. y i, e. cotαε con- 48. Sicuti hoc veriu 29 habetur, confer. Bava ba⸗
fer. Gur Arjeh /oſ. 17 5. col, 3. eireà fiv. ac not. tra diét. Fol. 121. DbOH .
in canne. h. loc. confer. & Megilla, ol. 49. In Targum habetur iia: 59 eeeen z. e.
b. & fol. 34, . it. Gittin, l. 46. a &α San- Sc cadavera veſtra. Na 4
hedrin, ). 2. a.
42 Sic junth mentem Commentatoris noſtri ver. hic addicum reperitur.
bum phn, quod hic in textu ſacro habetur, *. Hebr. nh Son en hi, in MSte I.
rranſitive ac er Hiphil vertere volui, prout e A pro his jegitur: en eneeen, i. e. quòd
inffà v. 3 6. H. cab. acc ipitur, ubi vide n. 56. illos expulſurus eilet de terra; in MSto z. ita:
4y. Confer. hie Gur Arjeh fol. 175. col. J. fin. ac de 3 e. quòd eos hæredes introdue
nor. in or m b. oe.. arus eſſet in teram, & vox Doni. e, libe=
44. Vide, quæ ſapri ad verf. 21.6. cap, n. 2 8. no- ri, in utroque MSt omilfſa eſt.
tata ſunt, confer. . Gur Arjeh éol. 175. col. 3. 50. Rario hic à Commentatore noſtto adduciaur,
Kn. cur pronomen E conjungatur dictioni
4 5. Hebr. "n, de cujus Ggnifcatione vide. — 5 i. e. corpora veſtra, idque præter com-
quæ ad cap, anfee, 1 7. v. 32. n. 6 5. notata ſunt, 4 TMnem loquendi modum ac contrà regulas

—

—

5 * . 2 r 2 nu, zules
confer, & nor, in e in h. loc. ſenſos eſt , Grammatices, gonfer. hie Gur Arjeh fal. ay/5§.

— . . .. „ I. . 1 “ jm 7 8 * 2
certè& ego non vivam (ſi ita dicere fas eſt) niſi fe. cl. &. princ. ac not, in nan rmh. loc, it. San

hedrin „ ſol, 10g. a. & Foi., 110. b.
51. Conufer & hic Gur Afjeh fol. 17 5. c0l, 4.princ.
46. Proùt ſuprà verl. 2 , cap. habetur, confer. hic 20 not. in α una=& nw h. loc. 4 8

trero, prout dixi.

Vel: S. Scriptura: mrm, ſic imuttoque 4St0

1132 NüuIMERORUIM. ð CAP. XIV.
ti, pervenirent ad ſummam ſexaginta annorum; primus autem annus † comprehen-
debatur ſub (ſlumma iſtorum annorum,) ac, quamvis (annus ille primus) præceſſerit
miſſionem * exploratorum, nam, jam inde ex quo (lIſraelitæ) fecerant vitulum, vene-
rat decretum iſtud in mentem (Dei) tamen ipſe moram eis indulſit, donec eorum men-
ſura eſſet impleta, atque hoc eſt, quod dicitur: in die, quo viſitaturus ſum (ſcil. fa-
ctum) exploratorum, etiam viſitabo ſuper eos peccatum eorum, 52., atque hic quo-
que dicitur: portabitis iniquitates veſtras, 53. (videlicèt) duas iniquitates, vituli &
murmurationis; reputavit autem illis (Iſraélitis Deus) quoad numerum (annorum)
vitæ eorum partem anni, tanquam annum integrum & quando ipſi ingrediebantur
annum ſexageſimum, moriebantur illi, qui viginti annos erant nati. 54. Eod. verſ-

33. Et portabunt fornitationes veſtras] Juxtà Targum ejus: portabunt peccata ve-
ſtra. Verſ. 34. Abruptionem à me] (Hebr.) HN&)N“ ideò hic uſurpatur,) quia-

DrRNNNNi. e. abrupiſtis cor veſtrum à me, 31Ne (quippe) ſignificat 1 i. e.
remotionem, veluti (accipitur in illo loco:) quia N&ρ⅜π. e. removit (ſeu prohibuit)
ater ejus illam. 55. Verſ. 36. Et rererſi ſunt ac murumurare ſecerunt 55. contraà
eum] Quando reverſi ſunt ab exploratione terræ 57. murmurare fecerunt contrà
eum (Moſen) cœtum univerſum, dum malam famam induxerunt, iidem illi viri
mortui ſun, *nnis DR ſignificat 1i.e. initiationem ver-
borum, 58. dum linguâ ſuâ inducunt (vel inſtruunt) aliquem, 59. ut de re aliqua-
loquatur, veluti (accipitur in illo loco:) 22 Mi. e. loquitur labiis dormientium; 60.
eſt

Nempe : ex quo Iſraelitæ gteſſi erant ex «gy- a rw H. loc.
pto. 56. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 27. . cap. n. 42.
2* Hebr. Mv, in MSto 2, pro eo legitur: nuv notata ſur t, vide & Exod. cap. 16. verſ. 7. num.

i, e. annum. 26. .
52. Prouùt Exod. cap. 32. verſ. 34. habetur, ubi , 57. Vide hic præ aliis Gur Arjeb /ol. 17 55. col.

vide not. n. 107. in utroque MSto pro: nspn 4.
i. e. peecatum eorum, legitur: Dæpri. e, pec- *7* Confer. hic Sota, fol. 3 5. a. & Sanhedrin, fol.
108. a. & fol. 109. b. & Erachin. fol. 15. .

catum iſtud.
53. Sicuti verſu ſequ. 34. b. cap. habetur, in utro- 58. Vel: aſſuefactionem ſermonis, dum aliquem
que MSto poſt: Dari)) i. e. iniquitates ve- eonſuefaciunt & quaſi initiant, ut ita & ita lo-
quatur, in MSto 2. pro: P' legitur: Mi. e.

ſtras, addita ſunt iſta: Dony Nin en N9)
i. e. nec dicitur (bic:) portabitis iniquitatem ve- murmuratio ſeu querela, confer Buxt. Lex. Chald.
fol. 2267

ſtram (numero ſingulari, videlicèt duas iniquita
59. Vel: dum linguam ſuam alieui præbent, nam

tes & c.)
& ſie juxtà Hebræum vertere poſſis, in utroque

54. De quibus ſuprà Numer. cap. I. & cap. 2. con-
fer. etiam not, in panm now h. loc. & tract. Msto pro Sa habetur: Dw i. e, ibi ſeu
nomen.

Talw. Chagigs. fol. 5. b.
55. Proht intra Numer. cap. 30. verſ. 6. habetur,
ubi vide not. n. 29. n. 31. & n. 3 3. confer. hic
Gur Arjeh fol. 175: col. 4. princ. ac not- je

de Raſchi not.

60. Sicuti Cantic. cap. 7. væſ. 9., habetur, ubi vi-⸗

WAI. .

—–
(hautenn auziat
lamigeo dicitur
cnimn fie
naculi, Verl3
61. wenſora pfo
63, eorumn lingo⸗
geciedatun gui
77 122, 64. at
guum itiexplo
tiur menſura pr
le hic) vult dice
leb)ebſtulerint pa
66. Verl. 40. Nr
ficam. Verl.4l.
Proſgere cedet.
ereniet, 64. guo⸗
notat obfirmatio

Hac verda; datur
dona, ablunt bic a
die exrprimo hicyr
Pn in MSto .
Rot. ad Ezech. cap.
61. el: guüilliie⸗
Unli ac Tremelline
tol mei.
n ld el: ullz ren
om, 6 10, P ſ it
6 9 ,, erl & not,
14.
63. Sife: peotenſt lii
totf ler Chals. 0
on g 71. Nü
utol⸗ wed.
Hebe Nn iſud⸗
le, ided &c. Alant
64. d en Plagi ſi⸗
idilaemg⸗
be punde
V. 1 d. t hujus loci
utwentem, ſ lenſch
Land ze ſek
Alnaotcinztie Pe

CAL W.

—
kcomprehen⸗
3) Pracellerit
itulum vene.
ceofummen.
ſüum (ſol, k.
tque hie goo⸗
ates, vituli &
m (annorum)
ngrediebantur
1. od, vetl.
nt peccati ye.
datut,) gli.
ES

eu prohibni)

gt 6, cottra
cerunt contti
jidem illi viri

tiationen vet⸗

tge te Aliqua⸗
mientiam; 66,

l

—

17, ta). n 44.
16. Verl 7, num.

jeb,ol. 175,00
Zenbectin ,ol.

hin, fol. 1 .4

is, dum dinden 63. Sive: protenſa fuit, Hebr. aaqrwa, confer. Bux

utin d it b
legitar: NMie⸗
BuntLes,Chile⸗

cui rebent, in

olſis in utogge

, labetur, lini⸗

eveniet, 68. quoniam averſi eſtis &c.

† Hæc verba : datur enim 1 i. e. fama, quæ eſt
bona, abſunt hic ab utroque MStô.

6 1. Vel: qua illi digni erant, confer. hic præ aliis
Junii ac Tremellii not, ut & Gur Arjeh /ol. 175.

62. Id eſt: juſtà retributione, confer. 1. Parali-

Sot. pag. 738. num. 3. ac Gur Arjeh fol. 175.

CAF. XIV.

NMERORUM.

1133

eſt autem quædam è, (quæ ſumitur) in bonam (partem,) eſt etiam,
lam, ideò dicitur hic: qui induxerant 7 ◻S i. e. famam malam de terra, datur

enim H † i.e. fama,

quæ in ma-

quæ eſt bona; (ſignificat autem) parlerie,“ linguâ ver-

naculà. Verſ. 37. Iz plaga ceràm Domino] i. e. Illa morte, quæ illis conveniebat,
⁶1. menfura pro menſura, 62. ipfi (exploratores) peccaverant lingu, ideò crevit

6⁶3. eorum lingua usque ad illorum umbilicum ac vermes ** ex eorundem

linguis e-

grediebantur, qui illorum umbilicos intrabant, ideò (hic) dicitur?apa non verò

—. 423, 64. atque hoc eſt: coràm Domino,

quam iſti (exploratores) meruerant juxtà
titur menſura pro menſura. 65.

(uti hic habetur,) i. e. illa morte,
menſuram Sancti illius Benedicti, qui me-

Verſ. 3 8. Joſua autem & Caleb vixerunt]

uid
lex (hic) vult dicere: vixerunt ex viris illis? videlicèt docet, quòd iſti Joſua .

leb) abſtulerint partem exploratorum in terra

66. In verticem montis] Hæc

Verſ. 40.

ticam. Verſ. 41. Et boc non erit proſperum] i. e.

(promiſſa) & pro illis manſerint vivi.
erat via, quæ ducebat † ad terram Iſraëli-
Id, quod vos facitis, 67. non-

proſperè cedet. Verſ. 43. Quoniam averſi etis] Ac ſi diceret: * nam iſtud vobis

notat obfirmationem,

Verſ. 44. Et contenderunt] (Hebr.)0) *²)
& ſic * (accipitur in illo loco:) ecce Ninp i. e. pervi-=

Cax;g

* Sie exprimo hic vwnp, in MsSto I. legitur:
. „ KH .
Pyn, in MSto 2. habetur n ,conſer. hic
not. ad Ezech. cap. 3 6. v. 3. n. 1.

col. 4. med.
pom. c. 20. v. 5. ibique Raſchi not. item num.
6 5, h, Verſ. & not. ad I. Chron. c. 20. v. 5. n.
torf. Lex. Chald. fol. 252 1. & D. W'genſeil.
col. 4. med.

AX Hebr. dyurn iſtud & ſequentia ‚usque ad: 9
i. e. ideò & . abſunt hic ab utroque M Sto.

64. Id eſt: plaga ſive morte naturali ac ſolita, uri
dictio iſta ſic puncata reperitur Ezech cap. 24. †

V. 16. ut hajus loci, juxta Commentatoris no-

ſtri mentem, ſi ſenſus, quod illi exp ratores non

ordinsrio ac ſolito mortis genere; ſed iniolito

65. Vide, quæ pauloò antè num. 62. b. verſ. no-
tata ſunt, confer. hic Jalkut Part. 1. fol. 224.
Col. 4. med
66, Juxtà Hebræum: & ſurrexerunt illorum (ex-
ploratorum) loco ad vitam, Rabbini tradunt,
quòd decem exploratores non ſolum morte ex=
traordinaria; ſed etiam ætern perierint, vide
D. Wagenſeil. Sota, p. 73 8. n. 2. ac not. in
Pon no, ubi etiam tract. Talm. Bava batra,
Jol. 117. 6. ad marginem allegatur, vid. & Bava
batra, fol. 118. 5.
† Hebr. 5y, i. e. quæ aſcendebat, in ut roque
MSto pro eo legitur hao)en i. e. quæ ibat.
6⁶7â. Confer. hic Gur Arjeh fol. 175. col. 4. fiu. 2
not. in an n b. loc. ubi ratio explicatio-
nis Raſchianæ adducitur.
* Hebr, , in utroque MSto huic verbo præ⸗=
miſſa ſunt iſta Snaw y M i. e. (iſtud
1 vy ſignificat) idem ac wde vy i. e. quoni-

Am aver ſi eſtis, (ae ſi diceret &.)
68. Vide etiam hic Gur Arjeh fol. 175. col. 4. fin.
ac not. in pan r h. ſoc.

Sπt exttaordinario perierins.

“Z Hebr. ) iſtud & ſequentia, usque ad: vy 15
i, c.

134 NuMERORIM. CAP XV.
cax, 69. linguâ Yernaculâ: engrais, 70. ut ſignificet robur, ſic quoqve (ſumitur in

illo loco:) Dh] H i, e: tobur filiæz Zionis, 7 1, item. (in ille locos) He i e, robur &
cxploratorfia ſpecula; 72Z. expoſitio autem Tanchumæ explicat (verbum iſtud

D) quòôd ſignificet i. c. caliginem, (utis ſit ſenſus:) ambulaverunt (lHira⸗-

litæ) EDHi. e, contenebrati,73. quia ſine autoritate (Divina iverunt contràâ ho-
ſtes.) Verl. 4 5. Ei contaderze d eon (GVerbum 82 quod hic habetur, acci⸗=
pitur) veluti (in illo loco:) 5)N i. . & conttivi illum molendo, 74. (ut ſenſus hu-
jus loci ſit, qued Amalckitæz ac Chananæi percuſſerint Ifraélitas) percuſſione poſt
percuſlionem. ?5: Eod. verl. 4 5.. Teque ad Cborma] Nomen loci vocatum fuit ex
eo, quod (ibidem) accidit. 76. e

CAP. XKV. .

VYEl. 3. Et feceritis *ſacrißeium igne abſumendum] Non eſt hoc præceptum;
ſed (ſenſus hujus loci iſte eſt:) quando venietis ibidem & in animum ve=
ſtrum inducetis, ut faciatis ſacrificium igne ablumendum Domino, Eod.

verſ. 3. In odorem gratum] (In quo ſit) quies animi coràm me. 1. Eod. verſ 3. Ue

nuncupet votum dut in voluntaria oblatione] Aut ſi feceritis ſacrificium igneabſumen-

dum propter debitum ſolennium feſtorum veſtrorum, quod vobis injunxi, 2. ut ſta-

* Hebr. Do, iſtud, ut & ſequentia, usque ad?
ne i. e, usque ad Chorma, ablunt abu=
troque Moo è
74, Proùt Deuteron. cape 9. Verſ. 2 1. hahetur, coe
fer. not. ad 2. Chron. e. 15. Vv. 6. num. 3.
7 5. Id eſt: percuſſione ac cæde, alia aliam ſubin-
de ſequente. =
76. Id eſt. locusiſte nomen ab eventu ſortitus elt,
confer. hic Gur Arjeh fol. 17 5s col. 4. fin. Ge
Fol. 176. COl. I. princ. item not. in em rne
* Confer. hic tract. Talm. Sevachim, ol. 1LI. aà.
b. & Menachot, fol. 90. b. & fol. gq1. àAa.
I. Confer. hic Gur Arjeh fol. 176. col. 1I, princ. ac
not. in Pon no h. loc. ubi exponaut quemo-⸗
do iſtud ſit intelligendam. “=Jł
1. Nam ſacrifcia feſtorum ſolennium veniunt ex
debito & proptereà illa diſtinguuntur votivo
atque oblatione voluntaria, ſic etiam exponitur
in Gur Arjeh fol. 176. Col. 1, princ, nempé:

e ſic quoque 79) i, e. robur Zionis &c. ab-
ſum 4 MStO z.
69. Vide Habac. eap. 2. V. 4. ubi alii aliter vocemi-
ſtam 9 verterunt, confer. not. ad Habac.
dict. cap. 2. verl. 4. num. 30, & Schabbat, fol.

.b.
. 8i reddo hic ate, ſi quidem dictio non eſt
mendolſa, poſſes Latinè vertere: incraſſatus i.
e. obeſus, craſſus; abeſt autem dictio iſta Galli-
caà MStoa-
71. Ita juxtà Commentatotis noſtri mentem ver
tere volui, quod Michæ cap. 4. verſ. 8 habetur,
ubi vide Raſchi not. n. 6. abſunt autem iſta: y
1. e. robur filiæ Zionis, 4 AsSto .
72. Vel, ut alli: tutris munita, praut Eſai. cap.
21.v. 14 habetur confer. hic not. ad Chaba-
cuc. gap. 2. V. 4 Fign. * êsð
73. Zic etiam autor Vulgatætranſtulit, confer. P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. item intrà
Jumer, c. 272 V. 3. n. Iuzz.
† ahr. nw a derwadbſuntiil hic à MSto z.

tuto

(A. XV.

ro tenyore fic

damina & Mincl

milcestut 4. dit
ico: S kclen .
Lickum elt, 7 t.
o anitte i.e.
zuhut includatu
liun ocoru 6.
PUNi.e. ſact

Alt pro 4gni]

Ptopter annoz in

—
uWN
detur diſckimen int
ier vOti,um ae ſpe
& not, in N n
I11, 4. 5. ⁵ Mena
Hebr. o, ge
16, idique not⸗ eon
Chald. ,loe, dicin
cium totum erat i⸗
les de ilo aliuis
don w oe,
legitur: e,
ſerchie gerachimn,/
4 Zenſutell: guami
litio non ſi er dedi
tune eisachungantu
lidamina ac minche
cdl. n. wed ae n⸗
erzchimn, ,0l, 9,
6 Hebt. ied, ſ
1gnoyinum floeb⸗
AAlale, ui in Gur;
ahetun coner, n
Hebr, d, eg i

eii almudici

ucca, ol zl, tiin

Aegaton conſe, N

Ofleratur

CAXV.

—
(lumitar in
etbum ild.
eruntlliras⸗
Rcontra ho-
betur, acci.
Utſenlas hu.

CAtuim faitx

Preceptunn;
nanimum ve⸗
mino, Eoc.
gnsablumen⸗

to

t
Ntis, Usgilead;
na, abuntab⸗

1l. habetur, c0

. numn. 3.

zlia aliamm lubide.

entd ſortunt el,

6, col. 4, nß. A

0t. in 1S

iin, fol Ille 4.

6 col. 1 ppliog, 4

Honüu guomo⸗

mum venlent er

cauntr 410 1

etiam eEponitut
,in bene .

bamina & Mincham cuilibet pecori, mincha ſit holocauſtum 3. atque oleum in eo
miſceatur 4. vinumque (offeratur) in phialis, 5. ſicuti diſcimus in tractatu Talmu-
dico: Sukka, 6. Verſ. 5. Agno unicuique] i. e. Super unoquoque, de quo ſuprà
dictum eſt, 7. refertur iſtud ad mincham, & ad oleum & ad vinum. Verſ. 6. Aut
Pro ariete] i. e. Et ſi is aries ſit; Rabbini noſtri 8. exponunt (particulam:) Ni. e.
aut, ut includatur etiam vervex 9. quoad libamina arietis. 10. Verſ. 10. Sacriff.
eium odoris &c.] Non refertur id, niſi ad mincham & oleum z aſt vinum non eſt

NUS i. e. ſacrificium igne abſumendum, quia non datur ſuper ignem. Verſ. I1I.

Aut pro agno] Sive js ſit inter oves ſive inter capras, E II. & — vocantur

Propter annos ſuos, 12., —) Ni. e. aries dicitur, qui tredecim menſes & diem unum
H natus

n enn egeen n ieten r i, e, ut Fol. 176. col. I. med. it. Menachot, Fol. 9 I. .
detur diſerimen inter (ſacrificia) feſtorum & in- S. Antè verba iſta: Rabbini noſtri, præmittun-
ter votivum ac ſpontaneam oblationem „confer. tur in notis Raſehianis editionis ar rmno illa:
& not. in an nov h, loc. it. Sevachim „ Jol. N —d) i. e. & ſi ille ſit aries, atque in
III. a. ”. & Menachot, fol. 90. b. & Jol. 91. a.] margine ibidem allegatur tractar, Talmud. Me-
3. Hebr. 772, de'quo vide Levit. c. 6. v. 1 5. denachot, fol. 9 I. . ubi textus Seripturæ, qui hic

16. ibique not. eonfer. & P. lagius ad Paraphr. habetaur, exponitur, confer. & Gur Acjeh ol.

Chald. h. loc. dicitur autem ha, quia ſacrifi- 176. col. 1. med,
cium totum erat igne abſumendum, nec ſacerdo- 9. Sic Px hic interpretor, vide Buxtorf. Lex.
tes de illo aliquid comedebant, vide not. in Talm. ol. 1735. ac Gur Arjeh fol. 176. col.
D'DI DO . loc. in utroque MSto pro: 9- I1. med. item net. in "ar me h. loc. ubi di-
legitur: a i. e, mifta, ſcil. ſit mincha, con- ctio: Dayp ex duabus voeibus, nempe ex a99 &&
fer hic Sevachim, fol. 47. a. compoſita dicitur, nyem pinn Nn n
4. Senſus eſt: quamyvis votivum & ſpontanea ob. Mn . Ü », e. ac ſi diceret, quòdille diffe-
latio non ſit ex debito; ſi tamen illa offerantur, rat ab eo, qui magnus eſt qui dicitur aries, con-
tunc eis adjungantur & ſimùl cùm illis offerantur fer. Menachot dict. fol. 91. *.
lihamina ac mincha, vide Gur Arjeh Jol. 176. 10. Confer. hic tract. Talm. Menachot, fol. 9 1. a
(dl. I. med. ac not, in mor now , loc. it. 65. & Chulin, fol. 2 3. a. it, Para, fol. 9 3. b, uti
Sevachim, ol. 90. b. & fol. 9 1. a. ad marginem in ='pa ne allegarur.
5. Hebr. bo; fuit autem in phiala foramen, 11I. Unde an dicatur, vide notas ad librum Prec.
ex quo vinum fluebat mampe niin & i. e, ſubter Jud, part. 2. p. 222. . fin. nempè: Nee eeeee
altare, uti in Gur Arjeh fol. 176. coj. 1. med. PnnyN Va i. e. quia ille ſobigit peccata;quæ
haahetur, confer. & not. in Smar npw h loc. tamen potius alluſio, quàm vera nominis deri-

6. Hebr, am, eſt is liber ſextus partis ſecundæ vatio eſt, confer. hic Sevachim fol. 4 5. b.

operis Talmudici, tractans de feſto tabernacu- Menachot, JFol. 90. b. & fol. 91. .
lorum &c. reperitur autem locus hic allegatus in I2. Id eſt: intuitu annorum ſuorum ita vocantur,
Succa, Fol. 51, utiin pan D ad marginem nam Van Nb eenen d 3) i. e. usque ad

allegatur, confer. Jalkut Part. 1. fol. 22 5. col. 4. duodecim menlſes dieitur wa „idem eſt in

7. Scilicèt: offeratur mincha, eleum ac vinum, vigd. not. in por n, ac Gur Arjeh fol. 176.
de quibus ſuprà dictum eſt, confer. Gur Arjeh col. 1. fin, confer. ara, dict. fol, 9 3.6.
Ddddddd

—

—NuMERODRIHAI. 1135

tuto tempore faciatis. Verſ. 4. Zune ferat ie, qui offrt oblationem] i. e. Offeretis li-

CAP. XV.
natus eſt. Verſ. 12. Juxtaâ numerum, quem facietis] i. e. Proùt fuerit numerus
13. pecorum, quæ offeretis in munus, ſic facietis etiam libaminæ pro unoquoque ex
illis. 144. Eod. verſ. 12. Jaxtà numerum eorum] (Nempè:) pecorum erit etiam nu-
merus libaminum. Verſ. 15. Sicuti vos, ita & peregrinu) (829 hic ſignificat:)
DN D i. e. ſicuti vos, ita etiam peregrinus, atque is eſt mos 15, linguæ Hebraicæ,
(ſicuti habetur in illo loco:) 32 i. e. ſicuti paradiſus Domini, VDN (quod notat)

1136 NuüuMERORIIMI.

16. (ita etiam in illo loco:) DD 0 Di. e. uti
ego, ita & tu, v PV) i. e. ſicuti populus meus; ita & populus tuus. 17. Verl.
18. Cum veneritis in terram] Diverſus eſt iſte adventus ab omnibus (cœteris) adven-

VN ]2, i. e. ſic eſt terra Egypti⸗

tibus, qui funt in lege, 18. nam de omnibus dicitur: &N ) i. e. cùm veneris,

item: NN i. e. cùm veneritis, 19. ideò omnes (adventus) diſcuntur alter ab
altero & ſimùl ac in ſpecie tibi expoſuit * (Scriptura ** adyentum) unum ex illis, qui

non niſi poſt oceupationem (terræ) ejusque poſſeſſionem eſt, eodem modo etiam o-

mnes (adventus intelligi debent;) aſt de hoc (adventu hic) dicitur: — 2& α i. e.
quando venietis, (ut ſenſus ſit:) quando illam (terram Iſraëlitæ) ingredientur 20.
ac comedent de pane ejus (terræ, tunc) obſtricti erunt (offerre) placentam. 21. Verſ.
20. Primitias maſſarum veſtrarum] Quando ſufficienter depſetis maſſas veſtras,
quas ſubigere ſolebatis in deſerto; ſed quænam illius (maſſæz eſt quantitas? (nimi-

rùm illa, de qua dicitur:) & menſi ſunt Chomer, 22². Chomer eapiti 23. offeretis
de primitiis ejus, videlicèt, antequàm comedatis de illa (maſſa) primitias*** partis e-

jus,

h. verſ.
* Hebr. 77 vape, in MSto z. pro eo legitur:
„ wea i. e. dum tibi expoſuit.

13. Coufer. hic P. Fagii nof. ad Paraphr. Chald.
ubi aliæ iſtius loci S. Scripturæ habentur expli-
cationes, conſer. & Sevachim, fol. 45. 6. & fol.
9 1. 5. it. Menachot, fol. 7 3. . & ol. 104. a. 6.
14. Id eſt: quot fuerint pecora, totidem quoque
facietis libamina, confer. hic Gur Arjeh fol. 176.
col. 1I. fin. ae not. in nτ Nνb. loc. it. Me-
nachot, fol. 107. a. & Temurab, ol. 3. a.
1I5. Nempéè, ut litera 1 ſimilitudinis bis ponatur,
prout ſubjecta exempla id declarant.
16. Uti Geneſ. cap. 13. Verſ-. 10. habetur, conkfer.
not. in non mow b. loc. it, tract. Talm Keri-
tut, fol. 8. a. ö. & ſol. 9. a. it. Kidduſchin, fol.
73. a. & Menachot, fol. 107. a. “”
17. Sicuti I. Reg. c. 22. v. 3. al. v. 5. habetur.
18. Hebr. a, ſic enim juxtà Baſil. & Amſiel.
edit. legendum, pro: .7ya i. e. qui ſunt in
mundo, uti nonnulla habent exemplaria, confer,
hic Siphre & tract. Talm. Succa, fol. 3 5. 5.
19. Afſt hic in textu ſacro habetur: adlnn
i, e. quando venietis, confer. paulò poſt n. 20.

peritur.

—'n i. e. momento ſive horà adventus, prout
in Gur Arjeh ol. 176. col. 2. princ. exponitur,
confer. num. antec. 19. it. tra d. Talm. Ketubot,
fJol. 2 5. a. & Nidda, Jol. 47. a.
2 1. Hebr. —◻☚, quam dictionem alii vertunt:
collyram, confer. P. Fagii not, ad Paraphr.
Chald. h. loc. ac Buxtorf. Synag. Jud. c, 34. per

35. b. it, Pelachim, Jol. 37. 5. & fol. 3 8. a. &
Menachot, fol. 70. b. è SS
22. Proht Exod. c. 16. v. 1 8. habetur.
23. Vide Fxod. dict. c. 16. v. 16.

Me.

Peſachim, fol. 3 8. a. it. Succa, ol. 3. b, &

I.

*„ Hebr. rnn, ſic in MSto z, hie additum re-

20. Id eſt: ſtatim vel ſimul ac intrabunt, nypn En
17. dife: patfem fan

—

totum, ubi hac de re plura, conter. & Succa, ol.

Xν Confer. hic tract. Talm. Eruvin, fol. 63 .2. &

CAL. MW.

Asplaenhtaln l

tentan (ebt.

uuti glaninen

oblationem deci
Avanttarmhne
vot, quoad
mnauun veſtmn
tias mallarum vet

1
Kurendain, ided

gon autetn totan.
zudirimus guant
Cati potell.31
ſob regulr omni⸗
cum; 33. ecce 2
inzit decetnat

nuchot, ſl. 67.

6. 13 ſ. b. K Mel

14. Hodie Gallpocan
holuit Latine ?.
Chbaid, h. loc. abel
Ulroque Moro,
1). Nemſe: Wan
unum exr decem ſati
oe. hubetur, guant
Buwort. Diction. H
760. Confer, hic Gur.
c not. in N wr

Teconditorium, con
Chald, ). loe,

1. i Omdn hieinte

19. ſud, c 34. rb
Tucm goantitatenn hu

Putet famihas epat

Partem totius mille
abet
u⸗ gelcem P
Rerutto ſit vitium
ſen ato,oh (G:
mum odanam cdue
termmiſta: N guze
ragintzocto, ablun
ehr. Odn, ſe

QCadb. Xv. NVVMERORUIM. rI37

us, placentam unam offeretis in oblationem nomini Domini. Eod. vetſ. 20. Pla-

(A.xV.

nooe n ecentam] (Hebr. 'r ſignificat) linguâ vernaculâ: tourteil. 24. Eod. verſ. 20.
in etamnl. Sicuti oblationem de area] De qua non dicitur quantitas; nec (offeretis illam,) ficuti
eleniſen..)] oblatiohem decimæ, de qua dicitur quantitas; 25. ſapientes 26, autem dederur,
eeb ; quantitatem, (nempè:) quoad dominum domus 27. erat una (pars) de viginti qua
nod no) tuor, & quoad piſtorem 28. erat una ex quadraginta †octo. Verſ. 2r. Deprimik.
doie i meaſzarum veſtrarum] Cur (hic iſtud) dicitur? (nimirùm) quia dictum fuit: primi-
. 11. Vel.tias maſſarum veſtrarum, 29. poſſem ego intelligere primam maſſam (totam eſſe of-
Eteti)alven. ferendam, ideò hic) lex dicit: de primitiis i. c. de parte 30. aliqua ejus (maſſæ;)
cünm venei non autem totam (maſſam.) Eod. v. 2 I. Dabitis Domino oblationem] Quoniam non
butur aler dh audivimus quantitatem placentæ, (ideò hic) dicitur: dabitis, ut in ea ſit, quantum
m exillis goi dari poteſt. 31. Verſ. 2 2. Quòd ſi erraveritis nec ſeceritis] Cultus idololatricus 32. fuit
lodo etiam 0⸗ ſub regula omnium præceptorum, propter quem coœtus debebat adducere juven-
3Nae cum; 33. ecce autem Scriptura hic excipit illum (cultum idololatricum) à regula

tedlientut 10,
tam. 11. Verl.

ſua, ut decernat 34. circa juvencum & circ

à hircum pro peccato. 3 5˙. Eod. verſ. 22.
Ddddddd 2 Quèd

nallis veſtra 1 , nachot, fol. 67. a. 6. &

ntitas? (nimi. fol. 13 5. b. & Mehila, fol. 15. b5.
1 3. offrelis à 24. Hodiè Galli vocant: tourteau, tortellam ex-
e aetze s. ofuit Latineé P. Fagius in notis ad Paraphr.
45 laus . Chhald. h. loc. abeſt autem iſta dictio Gallica ab
us⸗ utroque MSto. DZ
— 15. Nempè: en wyr e en i, e. ſatum
. unum ex decem ſatis, uti in notis pan nev h.
o eo egta: loc. habetur, quantum vereè contineat &n vide
ul. Burjuzxtorf. Diction. Hebr. hac voc.

bie additum le⸗

26. Confer. hic Gur Arſeh/ol. 176, col. 2, princ.
ac not. in an rev h. loc.

inttabunt, Me 27. Sive: patrem familias, qui proprium habuit
dadyegtus, lt reconditorium, confer. P. Fagii not. ad Paraphr.
Princexpon, Chald. h. loc.
8 Taln Kenboek, 23, Sic rm hic interpretor, Buxtorfius in Syn

28
ag. Jud. c. 34. ctibit, quòd ſapientes IHraclita-
rum quantitatem hujus placentæ definierint, ut
pater familias leparet quadrageſimam quartam

dem alii vellantl:
not. 40 Paephi

g. ude, he partem totius maſſæ; (Com mentator no ſter hic
fen. Sc, h habet vigeſimam quertam partem, niſi fortè in
5,8fol 1,2 esſterutro ſit vitium typographicum) piſtor au-

tem & atopola (Gallice: fournier) quadrageſi
mam octavam, confer. verſ. ſequ. 2 1. n. 3 I. cC&

Fol. 70. 5,e it. Chulin,

MStO I. pro eo legitur: rwyni. e. ex vigin-
ti (odo.) .
29. Prout verſu præced. 20. h. cap. habetur.
30. Confer, hic Gur Arjehb /ol. 176. col. 2. princ.
ac not. in Dori i, ubi etiam Siphre ad tmar-
ginem allegatur, vid. & Succa ol. 3 5. b. ac jal-
kut Part. 1. Fol. 226. cal. 3. & 4. & Menachot,
ol. 67. a. & Bechorot, ol. 12. a. 5.
31. Vel: quantum ſufficit, ut detur, Hebr.
D, quocircà, ſi quis particulam vel grani hor-
deac ei inſtar abſeindat è&mafla, is legi ſatisfaciet,
quia illa nihil certi definivit, ſapientes autem
Iſiaelis quantitatem determinarunt, de qua verſ.
antec. 20. n. 2⅛. confer. Gur Arjeh fol. 176.
Col. 2. med. ac Siphre, prout in am Mmnev' ad
marginem allegatur.
72. De hoc vide paulò poſt num. 36. h. verſ. con
fer. hic tract. Talm. Schabbat, ol. 69. a. & Ho-
ralotYol. S8. D+. 1
33. Prout verſu lequ. 24. B. cap. habetur, in MSte
2. poſt 9 i, e. jSvencum, additur: nnf i, e.
& ſaciific ium pro Peccato, vid. & verſ. 24.
34. Id eſt, üt aiquid ſingolare ac ſpeciale ſtatuat
atque decernat quead juvencum & hircum, quid
in illis ſit faciendum, confer quæ ſuptà zd Nu-
mer. c. 60. Vv. I 5. . 3 I. notara ſan.

. tterum iſta: & quoad piſtorem erat una ex qua-
min ſel 6,2 4 draginta octo, abſunt in Hebræo MSto 2.
ſol t M. 1 KRebr. .ya Ren, ſic in plerisque editionibus, in

135. Scil. offerendum, ſicuti verſu lequ. 2. habe- DM

1138

NuMERORUM.

Qudd f erraveriti] De cultu idololatrico 36. loquitur (hic Scriptura, vel non ([o⸗.

quitur hic forſitàn Scriptura,) niſi de uno ex omnibus illis præceptis? lex (hic) dicit:
omnia præcepta iſta, (videlicèt) unum præceptum, * quod eſt inſtar omnium præce-

ptorum, quemadmodum (igitur) ille, qui transgreditur omnia mandata (Divina,)

rumpit jugum & irritum facit fœdus atque protervè agit; 37. ita etiam, qui manda-
um iſtud, (de quo hic ſermo eſt, transgreditur,) rumpit jugum 38. & irritum facit,
fcodus atque protervè agit; ſed quodnam ** eſt iſtud (mandatum?) nimirùm de cul-
tu idololatrico (vitando.) Eod. verſ. 22. Quæ locutus eſt Dominus ad Moſen] (Vi-
delicèt) ego (ſum Dominus &c.) item: non erit tibi, 39. ex ore Majeſtatis Divinæ
audivimus iſta (præcepta, ſemel locutus eſt Deus, bis iſtud audivimus. 40. Verſ. 23.
Omnia, quæ præcepit &c.] Indicat (hic Scriptura,)) quòd omnis, qui cultui idololatri-
co inſervit, perinde habeatur, ac ſi totam legem penitus abneget, ut & omnia, quæ va-
ticinati ſunt prophetæ, dicitur enim (hic:) ab eo die, quo præcepit Dominus ac dein-
ceps. 41. Verſ. 24. St ab oculis cœtus falctum fuerit per errorem] i. e. Si ab ore o-

culorum 42. Cœtus facta fuerit transgreſſio iſta per errorem, (videlicèt) dum † er-

rant

tur, confer. Levit. c. 4. V. 8. n. 1 9. & Gur Arjeh
Jol. 176. col. 2. fin. ac not. in pa ne, u⸗
bi Siphre ad marginem allegatur.
36. De quo pauloò antè n. 3 2. h. verſ. dictum eſt,
confer. Levit. alleg. cap. 4. v. 2. n. 5.:
* Verba iſta: unum præceptum, quod eſt inſtar
onmnium, abſunt in Hebræoà MStO I.
37. Sic 2 i. e. retegens vultum, hic in-
terpretor & cxpono, nam qui audacter ac proter
vè agit, is dicitur facere Sod aa quæ alibi
S. Scriptura exprimit per verba illa: amd n i.
e. elatà manu, vide infrà verſ. 30. F. cap. quorum
ſenſus eſt: protervè neque Deum neque homi-
nes metuens aut curans, non clàm aut recondita
manu; ſed apertè exertaque manu tanquam ve-
xillare impietatis & blasphemiæ ſignum Deo in-
ſeſtum inferens, uti benè Junius ac Tremellius
ad dict. verf. 3 0. F. cap. notarunt, vide infraà
did. verſ. 30. num. 5 1. confer. & Gur Arjeh fol.
1 76. colꝰ 2. fin. ac not. in wan now, ubi tra-
Gat. Talm. Keritut, ol. 7. ad marginem allega-
tur.

3 8, Cenfer. hic præ aliis Gur Arjeh fol. 176. col.
. fi

3. mn. .
*x Poſſes etiam locum iſtum ſic vertere: ſed quod-

nam eſi iſtud (peccatum?) nimirum cultus i-
dololatricus.
39. Scilicèt: Deus alienus, prout Exod. c. 20 v.
3-habetur; confer, hic tractat. Talm. Horajot,
Jol. 8. b. prout in pon r ad marginem alle-
gatur.

40. Confer. quæ ad Exod. c. 20. v. g. n. 34. & n.

3 5, notaia ſunt, vide & Pfalm. 62. v. 12. ibique

Raſchi not. item Gur Arjeh ſol. 17 6. c0 l. 4. princ.

ae not. in pom nov loe.
41. Uti habetur in fine hujus verſus, confer. Si-
phre, prout in on ne ad marginem alle-
gatur, it. Horajot, ol. 8. a. & Kidduſchin, fol.
29. a.
42. Iſti oculi ſunt afſeſſores Synedrii, uti in Gur
Arjeh fol. 176. col. 3. med, exponitur, con=
fer. & not. in Do h. loc. ubi tractat. Tal-
mud. Horajot, Fol. 13, ad marginem allegatur,
vide etiam Levitie. 4. verſ. 3. num. 6. unde lux

quædam huic loco accedet, item P. Fagii not, aad

Paraphr. Chald. ad Levit, dict. c. 4. v. 3. vide &
num. ſeq. 43.

tur

† Hebr, ha, ſie in MSt0O 2. hic additum reperi- .

„R

1 N.
—.—
lant allellores
Poc modocult
nedeſ ae
ſcuti riete h
Gle reniunt ſi

cundum faciat

Peccaib. 41.
tio,) us bic
ſtie) N
bſunfeumr⸗

(Qosd eultum
tunogrelſionibt

transgrellone
Atroganter. 1I.

deAAdiei⸗

—
4). denſuseſt: ſi
lotum inflar funt
lolatico, tunc in
Aer prout intexe
27, % ca,. dum.
24 a, 6 Bayabat
116. 5 l. 7,21
44. UnilLetit,t. f.
dat. Talmn. Sera
W Amarpine
13,a,
4 . Conket, hie pra⸗
1,fin. Ktnl, T
45, Nenpe: erl
hie Cut Aneh 6
An heloe
leammot, 0
conker & Zeſaih
Hebe i
ne heeteſenit
12. t

47. Vice Exod e,⸗
drim bier, ſus,
ehiris uliu
us, ni hie

enn W.

BVel non (o.

erſbie Gieit:
mniumprace.
his Dirine)
nyqui manda-
itridm ſait,

mirum de cal. I.

Mſer (vi.
eltitt Dinine
60. Verl.23.

ktui idololatti⸗ H

nia, qu VA
ninus ac gein⸗

cet) dumt et.
rant .

—

nimirum cultus i⸗

out Exod, t.10 f.
1. Talm, Horjot,
dmarginen alle⸗

, Y. 34, n.
S2,V. Izibique
5,176 Kol Plint.

veflus, konlek. di⸗
1d maſgigem lle⸗

tio,) quæ dicta eſt in textu, 46.

Kiddulchin, ,ol,

gecriü, utiin Gur

erponitur, con?
N. Uubitractat 141
agiven alegu
Dpumm. 6. uude iun
em . kigiinotd
N3, ilek . dien
unnn 4A7. Vide Exod. c. 30. V. 20. num. 77. ac not. ad
nic a itumtep 1

èð
—

SW

NUMERORUM.

—12

rant (aſſeſſores Synedrii) ac docent de uno ex cultibus, quòd is permiſſus ſit, 43, ut

hoc modo cultui idololatrico inſerviatur.
ne RLO, quæ hic habetur,) deeſt &, quia non eſt iſtud (ſacrificium pro peccato,)

Eod. verſ. 24. In peccatum] (In dictlio-

ſicuti cœteræ hoſtiæ pro peccato, nam omnes hoſtiæ pro peceato, quæ ſunt in lege,

quæ veniunt ſimùl cum holocauſto, præcedunt holocauſtum,

dicitur enim: & ſe-

cundum faciat holocauſtum; 44, iſtud autem holocauſtum præcedit hoſtiam pro

peccato. 4 ½. Verſ. 25. Adducant oblationem ſuam coràm Domino] Hæc eſt (obla-
nempè juvencus * in holocauſtum, dicitur enim

(hic:) Ni. e. ſacrificium igne abſumendum Domino (offerant.) Eod. verſ. 2 5.

Er ſacrificium pro peccatis ſuis] Hic eſt hircus. 47.

Quoad eultum idololatricum. 48.

Verſ. 27. Peccaverit per errorem]

Eod. verſ. 27. Capram anniculam] In cœteris

transgreſſionibus unius 49. offertur ovis aut capra; in hac autem (unius hominis

transgreſſione lex) præcisè determinavit capram. 50.

Arroganter. 51.

Verſ. 30. Manu elata] i. e.

Eod. verſ. 30. Probrò aßßcit] (Verbum ρ hic idem ſignificat,
ac) Aπ i. e. ignominià afficit, veluti (accipitur in illo loco;) & erit contumelia-,

Ddddddd 3 atque

43. Senlus eſt: ſi fortè aſſeſſores Synedrii, qui ocu-
43 2

lorum inſtar ſunt in cœu, per errorem proferant

illam docrinzm, unde occaſie datur cultui ido-

lolatriso, tunc in expiationem offeratur juvencus

Se: prout in textu amp ins docetur, confer. Ex-
Od. c. 30. V. 20, n. 77. & num. antec. 42. it. v.
27. H. cap. num. 4 8. it. tract. Talm. Laanit, fol.

24. a. G Bava batra, ol. 4. a. it. Horajot, fol. 5.

a. b. & fol. 7. a. 6. it. /ol. 8. a.
44. Uti Levit. c. 5. v. 10. habetur, confer. hic tra-
ctat. Talm. Sevachim, fol. 90. a. ſicuti in nov
art ad marginem allegatur, it. Horajot, fol.
13. 3. .
45. Tonter. hic præ aliis Gur Arjeh /ol. 176, col.
3. fin. & tract. Talm. Sevachim, fol. 90 b.
46, Nempè: verſ. præced. 4. h. cap. vide etiam
pie Gur Arjeh fol. 176. col. 3. med ac not. in

Wa nS h. loc. ubi Siphre ac tractat. Talm.

Jevammot, fol. 9. 2. ad marginem allegatur,
confer. & Sevachim, fol. 41. a.
* Hebr. ) N, iſta & ſequentia, usque ad: Sonmn
i., e. peccaverit (per errorem) abſunt hic à MSto
2 =èð
librum Prec. Jud. part. I. p. 9. col. 2. ubi plura
de hircis cultus idololatrici expiandi cauſa ob-

lhlastis „ cOntfer, hic tract. Talm, Horajot, fol. 5. a.

b.
48:. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 24. h. cap. n. 42. 8&
43. notata ſunt, item Gur Arjch fol. 176. col.
3. med. ac not. in ann HW h. loc. ut & tract.
Talm. Jevammot, fol. 9. a. b,
[49. Scilicèt: hominis, ſecuùs enim eſt in transgreſ-
ſionibus mulcitudinis, ubi juvencus & hircus
ſunt offerendi, de quibus verſ. antec, 24. b.
cap.
50. Loci iſtius expoſitionem vide in notis ne,
pan h. loc. confer. & Horajot, Jol. 7. b. &
Menachot, ol. 74. a. & fol. 109. a. it. Schab-
bat, ol. 6 8. 5. & ol. 15 3. b. it. Jevammot, fol.
9. a. b. & Horajot, fol. 8. a Ait. Keritut, fol. 2.a. &
Jol. 3. a.
51. Seu: protervè, per ſuperbiam', de induſtria
ac ſtudio, id enim ia hic notat, eujus oppoſi-
tum eſt: MWa i. e. per errorem ſeu ignoranti-
am, Targum hic habet: a, i. e, aperto
capite, videlicèt: paläm, publicè, quod autor
noſter ſuprà in notis ad v. 22. h. cap. vocat 2
S' en i. e. retegens vultum, vide not. ibid.
n. 37. confer. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
h. loc. it. Schabbat, Jol. 68. , & fol. 69. a. it.
fol. 113. 5. & Jevammot, Jol. 9. a. & Sanhedrin,

ſol. 99.6. & Keritut, ſol. 3.a. & Horajot, fol 8.
2a. L H

1140

NüIMERORUIM.

atque h i. e. probrum, quò affecerunt pueri regis Aſſyriæ, 12. prætereà etiam

exponunt Rabbini noſtri ex loco iſto (S. Scripturæ) quoad illum, qui blasphemat 53.

Dominum, quòd is exterminii * ponæ 54.
(Nempè ſprevit) dehortationem, (ut devitetur) cultus idololatricus, (quæ facta eſt) ex

ſubjiciatur. Verſ. 3 1. Verbum Domini]

ore Majeſtatis Divinæ, ut & alteram (dehortationem, quæ promanavit) ex ore Mo-
ſis. 55. Eod. verſ. 3 I. Iniquitas ejus in ea ℳ) i. e. Eo tempore, quo iniquitas .
jus in illa (anima) eſt, quæ non fecit poœrnitentiam. 56. Verſ. 32. Ee fuerunt in deſer-
to & invenerunt] In vituperium Iſraslitarum narrat (hic) Scriptura, quòd illi non-
ſervaverint, niſi Sabbathum primum & quòd in ſecundo (Sabbatho) venerit iſte at-
que illud profanaverit. 57. Verſ. 33. Qui deprebenderant eum ligna colligentem]
Nam teſtatò præmonuerant 58. cum; nec tamen ipſe deſtiterat, quò minus colli-
geret (ligna,) etiam ex quo illum primò invenerant eumque dehortati erant. 59.
Verlſ. 34. Quia non declaratum fuerat, quid ei faciendam eſſet] Quo ſcil. mortis gene-
Te plectendus eſſet ; 6ο. ſed noverant, quòd is, qui profanaverit Sabbathum, mortis
eſlet reus. Verſ 36. Et eduxerant eum] Hinc (diſeimus,) quòd locus lapidationis

fuerit extrà (locum judicii) & procùl à domo judicii. 61.

17

52. De quo vide z. Reg. 6. 19. v. 6. G& Eſai. c. 37.
v. 6. confer. hic Sanhedrin, fol. 90. b. & Keri-
tut, fol. 7. b. .
„53. Hebr. Pani. e. qui benedicit, quod zan =

Iogact, notat: qui maledicit, uti ſumitur 1.
Reg. c. 2 1. v. 10. & Job. c. 1. v. 5. confer. &

Gur Arjeb fol. 176. col. 4. med. ac not. in noy/

EDen b. oc.
2X Conter. Sanbedrin, fol. 64. 5. & Joma, fol. 3 6.
b. it. dict. tract. Sanhedrin, fol. 90. .
54. De qua hic eſt ſermo, confer. de iſta Naà Le.
Vit. e. 4. v. 2. num. 3. & D. Wagenſeil, Sot. p

A56. n. 38. .
15. Nam etiam bæc dehortatio ex ore Moſis facta,

dicitur hic verbum Domini, vide not. in H
60. Vide Levit. c. 24. v. 12. n. 42., ac Gur Arjeh

„nà b. loc. confer. & tract. Talm. Berachot,
wol. 2 4. b. & Sanhedrin, ol. 99. a. b. it. Schevu-

ot, fol 13. a2.
6, Confer. hie Gur Arjeh fol. 176. col. 4. med.

de not. in onar ubi etiam tract. Lalm. San

hediin, fol. 50. ac Keritut, Jol. 7. & fol. 2 5r b.
ad marginem allegantur, vide & Lighitfoot ad
Matth. cap. ?22. verſ. 32. pag. 42 3. edit. Lipſ.
„7. Vide etiam his Gur Arjeh fol. 176. col. 4. cir-

cà fin. ac not. in an nov ubi Siphre ac tra-

*

ctat. Talm. Sanhedrin, fol. o. in margine alle-
gantur & in notis ibidem 3chabbat fol. 11 8. S
quidem illius caput 16. quod incipit: an- 72
adducitur, vide & Selden. de Synedr. I. 2. c. I.
n. 9. p. 505. & ſequ. edit. Franeofurt.
58. Hebr. , de quo verbo vide Levit. c. 24. V.
15. n. 47. confer. & Selden. de Synedr. I. 2. c. 1.
num 9. ac Raſchi not. ad Eccleſ. cap. 9. verſ. 11.
it. Schabbat, Jol. 96. ⁵. & Sanhedrin, fol 41.

59. Confer. hie Gur Arjeh fol. 177. col. I. prine.

ac not. in pam ov h. loc. ubi etiam Siphre
& tract. Talm. Sanhedrin, fol. 42. b. ad margi-
nem allegantur, vid. & Jalkut Part. 1. ol. 22½.
col. 2. med.

Fol. 177. col. 2. med, item Siphre ac tractat.
Talm. Sanhedrin, fol. 40. b. & fol 78. b. ſicuti

in Man nov ad marginem allegantur, confer.

S Jalkut Part. 1. Fol. 22 8. col. 2., circà fin.

61. Confer etiam hie Gur Arjeh fol. 177. cOl.
1. circà fin. ac Siphre, prout ad marginem in
re allegatur. .

CAb. XV.

Verſ. 3 5. Lapidans]
(SYVer-

ehrndi
ſecquogvelerb
63 Vetl 38.
2billoſpenicul
meh ie
cationeln habet
tein ie emica
jidis 66, en m
Numerus gui
goinque nodi,
(verdum d
aberplorando!
ei coneiliant 7
tmansgtellonem

——
* Bict in urroque N
peritur addtum,
ſant.
62. Id eſt: faciens.
ſel participium,
citur conket, dot.
63. Id ed: tecons
Num. c.6. 7 2 ,
fol. 177col
Vide & not⸗ 2d
Numer, k. 2 ſ. 7.
celi c.9. . ll
in Alii . 37. 5.
6f. Ui zeche ,,3.
N , ſo⸗
319,8 ſeg ..
d kihrum biec,
tadt. Talm. herz
Memehet, ,bl,4
mmndt, ſo 4.
). diye: canteſli
õ
br rdenot
21s, vid.
4. 1n⸗Kl⸗
66, ebr. d, p
noſtrum daberu

S ) 1. ,er.

Eteted etlam

Pheiat 1
—
elah eſer
e ote Mo⸗

dinigitae.
ent inchſr.
od illi non

eneritilte at⸗
4 aligenun
Winds colli⸗

ati erant, ſhe. .
mortis gene.

thum, mortis
5 lapidationis
(Ver.

—

in margine he⸗

buiſil 119,S⁵

incipit: 1)
Freet. l 1. e. le
eofurt.

Lerit 6, .
Snectl, 1,6l.

ea. . verle tl⸗
Chedtin, fol 41

n ol htir. 4

Cbi etiam Dipher
41.5,2 ain.
Patt, 1, l. 21 .

,1 Gor gi
Siphre ac naltat.

ol 79. 9,ſcuti
legralut, contek.
2, ie l.

ſol. 111. ol

13 mmetginen in

—

CAb. Xv. 1 141

erbam 3 ) hic ejusdem eſt Erma ſeu modi, ſiciti O, * S:lict) faiſant, 62.
ſic quoque (verbum: ) P, (Gallice: Jallant, eodem etiam modo: 21& H.
63. Verſ. 3 8. Et facient ſi. tentu ay ene ne (ox NRu'g dicitur) propter fila, quæ
abil llo (peniculamento) dependent, veluti (accipitur in illo loco:) & apprehendit

NuMERORUM.

me N 2 i. e. in cincinno capitis mei; 64. alia expoſitio: (vox) NX (ſigniſi-
cationem habet, ſicuti i in illo loco:) α videbitis eum, tanquàm )u i. e. efflorelcen.

tem (ſive emicantem) ex clathris. 65. Eod. verſ. 3 8. Hyacintbinum] Eſt color vi=

ridis 66., ex murice. 67.

Verſ. 39. E. recordamini omnium Praceptorum Domini]

Numerus quippe Gematricus (vocis ) P α efficit 600. prætereà octo (ſunt) fila &

quinque nodi, ecce 613. 68.

Eod. verſ. 39. Nec ſequamini cogitationes veſtras]

(Verbum ), quod hic habetur, idem ſignificat) atque (in illo loco:;) Pi. e.

ab explorando terram, 6⁶9. cor (enim) atque oculi ſunt exploratores corporis, qui

ei coneiliant 70. transgreſſiones, oculus videt, cor deſiderat, ac corpus committit
transgrelſionem. Verſ. 41. Eg* Domzinia Fidelis (lam) ad rependendam merce-

dem.

* Sic in urroque MSto verbum iſtud Hbræumte.
peritur additum, quod Gallicè exponitur: fai-
ſant. ⸗
62., Id eſt: faciens, eſtque dei; 1. e. præſens
vel participium, quod, Grammaticeis Benoni di
citur, confer. not. ad Hoſe. c. 10. v. 4. Sign. †
63. 14 eſt: tecordans ac cuſtodiens, vid. ſuprà
Num. c. 6. v. 2 3. n. 50. confer. etiam Gur Arjeh
Jol. 177: col. 1. fin. ac not. in a h. loc.

vide & not ad Pſalm. 77. v. 10. n. 4. it. infra)

Nuaumer. c. 2 5. V. 17. num. 52. ac not. ad Ec-
clleſi. c. 9. V. 1I 1. ut & Deuter. c. 1: V. 10. n. 107.
it. Eſal. «. 37. V. 19. n. 12.

64. Uti Ezech. z. g. v. 3. habetur, conſer. not. jn

nan P h. loc. ac D. Wagenſeil. Sot. pag.
29. 8& ſeq. ac p. 39 6. n. 9. item p. 874. & not.
ad ſibrum Piec. Jud. part. 2. p. 99. 6. priuc. &
tract. Talm. Berachot, fol. 12. . & fol. 14. b. it.

Menachot, fol. 42. a. b. & Succa, Fol. 9. a. it. Je-

vammot, ol. 4. b. & Chulin, dl. 136. a.
65. Sive: cancellis, prout Cantic. cap. 2. verſ. 9.
habetur, confer, P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
b. loc. ac Buxtorf. Synag.
Zizis, vid. S& Jalkut Part. 1 Jol. 22 8, col. 3.
& 4.
66. Hebr. 5), pront hie apud Commentarorem
noſtrum habenar, confer. quæ infrà ad v. 3 8. h.

9

Jud. c. 9. ubi plura de

cap. n. 98, ex R. Moſe Haddarſchan de iſto co-

lore adducta ac, confer. & Bermachor,l. 15.
b. & Schabbat, Fol. 27.6. it. Jevammot, Jol. 4.
b. & Naſir, Fol. 5 8. a. it. Menachot, fol. 3. 2. b.
& fol. 39. a. b.
67. Hebr. , de cujus vocis ſignificatione vide
Buxtorf. Lex. Chald. fFol. 759. ac D. Wagenſeil.
Sota, p. 397. num. 9. ubi etiam Sam. Bochart.
Hlierozoic. patft. 2. I. 5§. c. 9. allegatur, confer. &
Lightfoot. ad Matth. cap. 5. v. 40. p. 2893. edit.
Lipſ.
68. Tot enim præcepta affirmativa ae negativa
eſſe ſtatuunt Rabbini, vide Buxtorf. Synag. Jud,
c. 3. P. 39: confer. & Gur Arjeh fol. 177. Col. 2.
princ. ac not. in non now b. joc, ubi etiam
tract. Talm. Menachot, fol. 42. a. & fol 43. 20
5b. ad marginem allegatur, confer. it. fract. Talm.
Menachot, fol. 3 8. a. 6, & Berachot, fol. 12⸗
b. it, Schabbat, 1. 27. b. & Sevachim FJol. 1 3. 5

69. HMi ſuprà Numer. c. 13. v. 2 6, habetur; conſfer.
hie Nedarim, fol. 20, 6. & Berachot, fol. 13. a.
item Jalkut Part. 1. fol. 229. col. 2, prine.
70. Sunt quaſi proxenetæ ac mediatores, Hebr.
SmDPh, hinc apud Rabbinos tritum illude
eL Dn deeen enn j. e. Cor & ocu-
ii ſunt proxenetæ peccatorum ,vide Buxtort. Lex-
Talm. fol. 155.

—

rI 42

NIMERORUIM.

CAbP. XV.

dem. Eod. verſ. 41. Deus veſter] Verax (ſum) ad infligendam pœnam. 7: Eod.

verſ. 41I. Qui eduxi vos] i. e. Ideò redemi vos, ut ipſi in vos ſuſcipiatis decreta mea.

72. Eod. verſ. 41. Ego Dominus, Deus veſter] Cur iſtud (hic) iterùm 73. dicitur?
(nimirùm,) ne dicant Iſraelitæ: cur dixit Deus? nonne, Tut faciamus & auferamus
mercedem? qui non faciunt, illi nec mercedem auferunt, 74. (atqui) etiam vobis
invitis (inquit Deus,) ego ſum rex veſter, & ſic ille dicit: niſi manu forti regnabo ſu-

per vos; 75. alia explicatio: cur (hic) memoratur egreſſus ex Egypto? (nempè,

quia, inquit Deus:) ego ſum, qui diſcrimen feci in Ægypto inter guttam primogeniti
& inter eam, quæ non fuit primogeniti, 76, ego exploraturus ac puniturus ſum eum,
qui apponit veſti ſuæ colorem cæruleum 77. ac dicit, quòd is ſit hyacinthinus, 7.
ex elod 79. R: Moſis Hadarſchan (ſequentia hic) tranſtuli: cur textus (qui agit de)

colligente (ligna) conjungitur textui (tractanti de) cultu idololatrico? nempè, quòd

—

ille,

71. Ueicunque in S. Scriptura reperitur dictio
DiN i. e. Deus, ibi intelligitur τ1 e. judex,
uti in Gur Arſeh fol. 177. col. z. med. habetur,
confer. & not. in an new h. loc. & ubicunque
vox: Mebreperitur, ibi miſericordia ac bonitas
Dei innuitur, confer. quæ ad Genel, c. I. v. I.
n. 3 8. notata ſunt, vide & num. 74. . verſ. it.
Menachot, fol. 44. a. .
72. Confer. hic Gur Arjeh fol. 177. col. 2. med.
ac Berachot, fol. 12. . it. Fol. 13. a. confer. &
not. in -fi RD h. loc. & Jalkut Part. 1. ol.
229. col. 2. med. ⸗
73. Nam ab initio hujus versùs 45. dicitur: ego
PDominus Deus veſter & in fine ejusdem verſus
iterum dicitur: ego Dominus Deus veſter, con-
fer. Berachot, fol. 14. a. b. & Menachot, Jol.
44. a. it, not, ad librum Prec. Jud. part. I. pag.
22 2. b. princ. & part. 2. p. 26.6 mec, vid. &
Fixr Part. I. Fol. 229. col. 2. med.
1 Sic iſtud &7, quòd hie habetur, interrogativè
vertere volii; in MSto 1. habetur &σi. e, an-
non.
74. Ac ſi dicerent: nos præcepta Dei haud ſerva
re ac proinde nec mercedem auferre volumus;
ſed reſpondet Deus: etiam vobis invitis ego
ſum rex veſter ac proptereà vobis incumbit,
ut etiam ſine ſpe mercedis aut præmii mihi ob-
temperetis, quoniam ſum Dominus, Deus veſter
ac rex veſter, cui parendum eſt; reſpicitur au⸗
tem hac explicatione ad duo illa nomina: αα
ac Nw quæ hic habemur, quorum prius notat

miſericordiam; alterum juſtitiam ac dominium,

de quibus vid. num. antec. 7 I. confer. & tracdt.

Talm. Schabbat, fol. 8 8. uti in an n ad
marginem allegatur, vid. & Jalkut dict. Part. I.
Jol. 229. col, 2. med. ubi locus ex Ezech. cap.
20. Verſ. I, allegatur, vid. ibid. not. num. 1. &
2.
75. Uti Ezech. cap. 2 0. verſ. 3 3. habetur.
76. Confer. Levit. cap. 19. verſ. 36. n. 169. 2ac
Gur Arjeh fol. 177. col. 2. med. ac not. in mnow
Nan h. loc.
77. Vel: thalaſſicum, qui ſimilis eſt hyacinthi-
no; non tamen reveràâ eſt hyacinthinus coler,
Hebr. dicitur hic: 1 &ν%, vide Buxt. Lex.
Chald, fol. 203 I. in notis r etiain ex-
ponitur α , quod notet: dmrn va
mnr i. e, colorem, qui ſimilis eſt hyacinthino,
nonnulli Juqæi populares verterunt: Ein Blat
von einem Baum/i. e. folium arberis.
7 8. Senſus eſt: qui in fraudem præcepti Divini
loco filorum hyacinthinorum veſti ſuæ appo-
nit fila coloris eærulei ſeu thalaſſici, eum Deus
qui eſt omnilſcius, puniet, confer, Bava mezis,
Jol. 6 1I. b., ſicuti in notis ad n alle.
gatur. RZ
79, Hebr. TM i. e. fundamentum, ſie inſeri
eſt liber R. Moſis Hadarſchan, cujus ex ſale hre

Commentatore noſtro usque ad finem hujus ca⸗

Pitis adducitur, confer. inftà n. 90. 6. cap.

—
lle, aui pophe⸗
co, namn iſtud ſ
4)ucberem Ei
Labbathumane
to ideo coheret
ſimul)precepts:
ly Alu veſtimenten
tur indctiptuta
menta) in quatu
ſic conſtitutum e
opblilltaelitti
Iedimamn & acci
beri precipitur)
Chaldaica dictio
erenitnoctu, ice

uigreltih 19, ten

iſtunt ſKeni juben

trqbo egkell eta

jurti mare, 50.

——

30. Confer. hic nort
Taln. Chulin ol,
nizerholtio ailega
I. toit Nehem .
12. Ficuti intta velu
13. Vide xod cahe
dign.5

Hebr. vhin MSsto
84. Confer hit Cur/

un. ae not in An
hnag ſud ern .)
6,396.,9,

65. Qunuor illa peib
6. en

86, Dum Aerptii on
AIIiunn, id. Hod

CA. W.
I. zn. bos.
ecteti mes.
73. Gieitar)
K auketamu
etiam pobis
itegnabo l.
10 luenpe,
Primogeniti
un lum eum,

ithinmg, q1,

ni gi de)
nempe,gud
llle,

m dedominium,
(Onter. & trac.
d
eut dic, bart. lr

er beetb, ah.
not, num, 1, S

habetut.

36. n. 169, c
,ae not in nnd

lseſt hyatinhi⸗
einthinus color,
Vide Buxt. Lex.
Wellaine⸗

beri præcipitur) propter 91 i. e.

et: drn dr
dell yarinthino,
etunt: Ein Blal

narboris.

precepti Didiri
veſti ſuæ 2h.

ſici, eum Deus,

P Wo ale⸗

1s finem hvjus ca⸗
oeh⸗ Ce⸗

ler aa meta, 35. Quatuor iſta verba reperiuntur Exod. c. 6, v.
56, Dum Ægyptü omnibus primogenitis ſuis pri.

m, ſe inſeites nti funt, vid. Exod c. 12. v. 29.

ujusenpoltibie.

NüMERORUM.

ille, qui prophanat Sabbathum, perinde habendus ſit, ac ſi ſerviat cultui idololatri-

co, nam iſtud (præceptum) æquat omnia ſimùl præcepta, 80.

ſic illa (Seriptura) dicit

apudEsram: & in montemsinai deſcendiſti & dediſti populo tuo legem ac præcepta &
Sabbathum Sanctitatis tuæ notum feciſti eis, 871. etiam textus agens de) peniculamen-
to ideò cohæret illis (præceptis,) quoniam etiam iſtud ( præceptum) omnia (coœtera

ſimùl) præcepta æquat, dicitur enim: & faciatis omnia præcepta mea. 82.

Verſ. 38.

In alis veſtimentorum ſuorum] (Præceptum iſtud datum eſt) intuitu ejus, ( quod dici-

tur in Scriptura:) & tuli vos ſuper alas

menta) in quatuor alis (veſtium,) non in tribus* aut in quinque; 84.

83. aquilarum; (faciant autem penicula-
(iſtud autem.,

ſie conſtitutum eſt) reſpectu quatuor linguarum (ſive verborum, quæ uſurpata ſunt in

populi IIraélitici liberatione,) nam in Ægypto dictum fuit:

& educam & eripiam &

redimam & accipiam. 85. Eod. verſ. 3 8. Flum byacinthinum] (Qhic adhi=

Chaldaica dictionis )O eſt 9;

orbitatem primogenitorum, 86, nam verſio
87. illorum autem (primogenitorum) plaga

evenit noctu, ſic quoque color hyacinthi ſimilis eſt (colori P) firmamenti (cœli,) quod
nigreſcit, &8. tempore veſpertino; octo autem fila, quæ in illo (periculamentuhen.

iſtunt (fieri jubentur) intuitu octo dierum,

89, quibus morati ſunt Iſraêlitæ, (nempè)

ex quo egreſſi erant ex E.gypto, usque ad illud (tempus,) quo cecinerunt canticum

juxtà mare. 90.

30. Confer. hic not. in a Dev“, ubi tract.
Talm. Cholin, fol. 5. a. & ad illum R. Salomo-
nis expoſitio allegatur.
1. Prout Mehem. c. 9. v. 13. S& 14. habetur.
32. Sicuti infrà verſu 40. h. eap. habetur.

83. Vide Exod. cap. 19, Verſ. ibiquc Raſchi not.!

Sign. * DWMD
* Hebr. w, in MSto 2. pro eo legitur: “ i. e ſex.

84. Confer. hic Gur Arjeh Fol. 177. col. 2. circà
fin. ac not. in an hD h. loc. i'em Buxtorf.

Synag. Jud cap. 9. P. 160. & D., Wagenſ. Sot.
P. 396. n. 9.

b. & 7.

Ececcecc

7. Id eſt: orbitas, nam Chaldaicum Vnm Hebraĩi-
cè eſt 72 i., e. Orbari. O
† Hebr. pyav, ſic in MSto I, hoc loco ha⸗
betur. . =
28. Hebr. "runa, quo nomine hic intelligi puto
crepuſculum veſpertinum, quòô lux dubia eſt &
ad noctem inclinat, ubi in cœlo apparet color
quidam purpureus nigricans, confer. ſuprà v.
3 d. h. cap. n. 66.

89. Confer. hic Gur Arjeh ol. 177, cc l. 2. ſin: aqd

not. in am ow bh. loc.

90. Nempè; rubrum; hucusque expoſitio R. Mo-
ſis Hadarſchan, de qua ſuprà verſ. 41. , cap.
D 79

CAF. XVI.

1144 NuMERORUIM.

CAb. XxVI.

CAP. XVI.

Erſ. 1. Ec accepit Corach) Textus iſte benè explicatur 1. in expoſitione R.
Tanchumæ. 2. Eod. verſ. I. & aſſumpſit Korach] Tulit ſeipſum ad unum
latus, 3. ut eſſet ſeparatus à (cœtero Iſraëlitarum) cœtu, quò invaderet Sa-
cerdotium, atque hoc eſt, quod interpretatur Onkelos: & diviſus eſt, 4. (nimirùm)
ſeparatus fuit à cœtero cœtu, ut diſſenſionem apprehenderet, 5. & ſic (dicitur in S.
Scriptura:) cur P' i. en tulit te animus tuus? 6. i. e. ſumpſit te (animus tuus,) ut

temet ſeparares à cœteris filiis hominum; alia explicatio * (verborum iſtorum:) &

aſſumpſit Corach, (nimirùm) traxit (Corach) capita Synedrii, quæ inter illos (Iſraeli-

tas) erant, verbis, veluti dicitur: accipe Aaronem, 7. item (in illo loco:) accipite.

vobiscum verba. 9. Eod. verſ. I. Filius Jizhar, ſilii Kehath, ſilii Lepi] Non verò me-

minit * (hic Scriptura ac dicit:) filii jacobi, quoniam (Jacobus) imploraverat miſeri-

cordiam (Dei) ergà ſe, ne nominis ſui fieret mentio in diſſenſione eorum, dicitur e-
nim: & in cœtu eorum non uniatur gloria mea, 9. ſed ubinam fit mentio nominis
ejus (Jacobi) ſuper Coracho? (nempè) quando genealogia eorum recenſetur ſuper
ſuggeſtu, 10. in verbis dierum, dicitur enim (ibidem:) filii Abiaſaph, filii Corach, fi-
lii jizhar, filii Kehath, filii Levi, filii Iſrael. 11. Eod. verſ. 1. Xt Datan & Abiram]

Qo⸗

) a i. e. filius Jizhar, abſunt hic ab utroque
MsSto.

7. Uti Levir. c. 9. v. 2. habetur, ubi vid e not. n. 2.

1. Confer. hic Gur Arjeh fol. 177. col. 3. princ.
Aac not. in nen neW h. loc. it. tractat. Talm.
Sanhedrin, fol. 109. b.
2. Hujus Rabbi aliquoties ſit mentio apud Com-
mentatorem noſtrum, vide ejusdem noras ad
Exod. c. 9. V. 32. SG ad c. 3 8. V. 8. item ad Levit.
c. I1. v. 2. & ad Proverb. c. 4. v. 23. & alibi,
confer. & infià v. 7. H. cap. n. 7 1.
3 Sive; ad unam partem caſtrorum, ut eſſet
cteris Iſralitis ſeparatus, quò ſacerdotium poſ

16. v. 3. N. 3. tem Egod. c. 14. V. 6. n. 30. ac
Numer. c. 8. v. 6. n. 27. & Numer. c. 20. vVerſ.
2 5. n. 57. & Numer. e. 27. v. 1 8. D. 6 83.
§. Sicuti Hofe. c. 14. v. 3. habetur, confer. Gur

pam DW bh. loc.

confer, & Geneſ. c. 2. V. 1 5. n. 75. ac Genef. c.

Arjeh fol. 177. col. 3. circà fin. ac not. in

ſet invadere, confer. Jalkur Part. 1. ol. 229. col.
4. circà ſin.
4. Chald. MeD, confer. P. Pagii not, ad Pa-
raphr. Chaldaic. ubi hac de re plura,
5. Ut per ſiſteret ac ſemet firmaret in diſſidio, id
enim Hebr. ππανσ notat, confer. Buxtorf. Lex.
Talm. ol. 73 1. it. verſ. 12. , cap. n. 77,
6. Proùt Hiob. c. 1 5. v. 12. habetur, Confer. hie
Gur Arjeh fol. 177. Col. 3. princ., ac not. in
S h. loc.
X Hebr. & a, idia & ſequentia, usque ad:

MSto.
ac not. in *än MW* h. loc.

confer. & v. 9. h. cap. n. 75.

F 6.

* Verba iſta: non verò meminit (hic Scriptura
ac dicit:) filii acobi, ablunt hic ab utrohe

9. Proùt Geneſ, c. 49. v. 6. habetur, ubi vide not.
n. 3 8. confer. & Gur Arjeh fol. 177. col. 3. fin.

10. Ut ſcilicèt laudem Dei ibidem cantarent, vide
I1. Paralip. c. 6. V. 3 1. & ſequ. al. c. 6. verf. 16.

11. Uti habetur 1. Paralipom., diét, e, 6, v, 3 8. al.

(AN.

voniam tribo⸗

Kxchath ejosque

cum Cofachoin
gerat Corachus,
batur ropterch
cipen ſuper ſle
muntquatnohdi⸗
gnitatem adepti
Gignus l, gail
cundus extitit
hemflium ſtatti
lum movebo & il

gregarit ucento

tum tribe, gui ip
jueque loci e.
illa autem (Serip
uit pallii, 21.
dicentes ei: 26,

Alnmentum, an ho

. —

6, 6 . 23, onler
wed, ac not, in
fanchuma ad ma
17, Conter, hic Gur
20 not, in o
thuma ad matgine

13. Proikfupta Nun

de n. 30, tonler.

14. Vide Numer. di

rodl e 2, 5, 13, .
1ſ. Cujus ſi mentio
Infrr. 19.5, c4.

(ol. .fin. & not.

im Tanchum ad
16, dienti ſapt Nn
dadetur.
17. Moles enim reot
ltleo, 8
1,. Amon gvippe ſun
19. Nua Uliel, pater
mlsiner guatuor
. . bidetut, cur

cAn.
—

Wpoſttione .
um ad unun
inracderetdꝛa. .
1, (nimirumn)
(Ccitut ins,
dus tuldt
hiſtorum:) E&
jillos llrasli.
:)accipite
Non rerè me. †
averat mileti⸗
Um, Cicitor e⸗
entio nomninis
cenletur ſuper
lii Corach, ſ⸗
49 Airan
10.

—
untbic abuttoqe

bi pide not. n2.
n,75, 2. Gene. ,
4. V. b. M 30, 4
umer. C.10. Velh
19.h, 63.
Heiur, conker. Gut
(4 fin. ac not, in

ir ſbie Setituna
bic eb uro ae

etut, dbi ige no
N,177,l. 3 kn

em cantalent, de
l,e, b ſelk lt,

1 46,ℳhn
96

15. Cuſus fit mentio l evit. c. 10, v. 4. confer. &

—

Cap. vI. NulIMERORIM. 1145

Quoniam tribus Rubenitica degebat in caſtris ſuis versus meridiem, 12. ſicuti etiam
Kehath ejusque filii meridiem versùs caſtrametabantur, 13. ideò partem habuerunt
cum Coracho in illius ſeditione, væ improbo! væ vicino ejus! 14. ſed quidnam vi⸗
derat Corachus, ut ſeditionem moveret contrà Moſen? (nimirùm) æmulatione tene-
batur propter dignitatem Elizaphanis, filii Uſielis, 15. quem Moſes conſtituerat prin-
cipem ſuper filios Kehath ex oraculo Divino, dixit Corachus: fratres patris mei fue-
runt quatuor, dicitur enim: & filii Rehath &c. 16. Amrami primogeniti duo filii di-
gnitatem adepti ſunt, unus regis; 17. alter ſummi ſacerdotis, 18. ecquis (igitur)
dignus eſt, qui ſecundas auferat partes? nonne ego? qui filius ſum Jizharis, qui ſe-
cundus extitit (filius Kahathi) poſt Amramum; aſt ipſe (Moſes) conſtituit princi-
pem filium fratris ejus, qui omnium minimus fuit, 19. ecce ego ſeditionem contrà il-
lum movebo & illius verba irrita reddam, quid fecit (itaq; Corachus?) ſtetit atq; con-
gregavit ducentos ac quinquaginta principes 20. Synedrii Rubenitici ex Rubenita-
rum tribu, qui ipſius erant vicini, 21. atque iſti erant Elizur, filius Schedeur 22. e-
jusque ſocii &c. dicitur enim: principes cœtus, R i. e., convocati & cœtu; 23.
illa autem (Scriptura dicit ſuprâ: iſti ſunt &ε i. e. vocati & cœtu, 24. eosque in-
duit palliis, 25. quæ tota erant hyacinthina, veneruntque † ac coràm Moſe ſteterunt
dicentes ei: 26., pallium, quod totum eſt hyacinthinum, num debet habere penicu-

lamentum, an non? reſpondit eis (Moſes:) debet habere, (unde) ipſi cœperunt illum

Eeeceee z irri⸗

c. 6. V. 2 3. confer. Gur Arjeh fol. 177. col. 4. feciſſet principem ſuper filios Kehath præterit0
med., ac not. in pacd mnow h. loc. ubi eiiar. Koracho, ideò invidia motus Corachut ſeditio-
Tanchuma ad marginem allegatur. nem movit contrà Moſem.
12. Confer. hic Gur Afjeh fol. 177. col. 4. med. 20. De quibus mox verſu ſequ. 2. h. cap. dicitur.

ac not. in on Mhev b. loc. ubi etiam Tan- 21. Nam Kahathitæ, ſicuti etiam Rubenitæ, me-

chuma ad marginem allegatur. ridiem versus caſtrametabantur, vide ſupra h, v.
13. Prodt ſuprà Num. c, 3. v. 2 9. habetur, ubi vi I. B. 13.
de n. 30. confer. & infrà n. 2 I. h. verſ. I. 12. Dequo vide ſupra Num. c. I. v. 5.

1I4. Vide Numer. dict. c. 3. v. 29. n. 3 1. confer. & 23. Prout verſu 2. h. cap. habetur.

25. Hebr. Pyru; eſt autem — sbrn Judæis pecu-
liare palleolum, quod tempore "'e um ſibi im-

infrà v. 2 9. h. cap. n. 106. ac Gur Arjeh fol. 177.
col. 4. fin. & not. in "an Dw h. Ioc, ubi eti⸗
. . . t G .
am Tanchuma ad marginem allegatur. ponunt, de quo vide Buxtorf. Synag. Jud. c. 9.

. 3 ubi de illo plura,
1Ge Sirnel ſuprà Numer. cap. 3. verſ. 18. al, 19. † erba un⸗ . Eaeruntdue Sc. usque ad: num
.. . . „“ . ebet habere & c, abſunt hic in Hebr 2 M
17. Moſes enim regis inſtar erat in populo Iſtaë- 1. ſed malkt. ebræo, & MSt

litieo. .
18. Aaron quippe ſummo ſacerdotio præerat. 26. Confer. bic Gur Arjeh fol. 17 8. col. 1. princ.
ac not. in S'-a P b. loc. it, Sanhedrin,

19. Nam UIiel, pater Elizaphanis, fuit natu mini-
mus inter quatuor fratres, uti Numer. dict. c. 3. Jol. 110. a.
V. r9. habetur, cum itaque Moſes Elizaphanem

*

1146 CAP. XVI.
irridere, 27. (dicentes:) forſitàn pallium ex alia ſpecie (ſeu materia confectum) unò
filô dimittitur; 28. iſtud veròô, quod totum eſt hyacinthinum, an ſeipfum non dimit-
tet liberum? 29. Eod. verſ. 1. Eilii Rauben] (Nimirùm) Dathan & Abiram atque
On, filius Peleth. 30. Verſ. 3. Saßfciat vobi] Multum ac plus,; quàm ſatis eſt, di-
Enitatis ſumpfiſtis vobis. 31. Eod. verſ. 3. Omnes ſancti ſunt] Omnes audiverunt
verba in (monte) Sinai ex ore Majeſtatis Divinæ. 32. Eod. verſ. 3. Et cur vosmet
effertis] Si invaſiſti tu (ò Moſe,) regnum, non erat tibi eligendum 33. pro fratre tuo
ſacerdotium (ſummum,) non vos ſoli audiviſtis in (monte) Sinai (verba iſta:)ego ſum
Dominus, Deus tuus, omnis coœtus audivit (illa.) Verſ. 4. Et cecidit pronus in faci-
em ſuam] Propter ſeditionem, *7 quoniam iſtud jam quartum erat eorum pecca-
tum, 34. (nimirum) peccaverant *in vitulo (conflatili faciendo; ſed ipſe) preca-
tus eſt, 35. dum murmuràârunt, oravit Moſes, 36, dum exploratores (populum con-
citârunt,) dixit Moſes: & audient 5Ægyptii; 37. aſt in ſeditione Corachi remiſſæ fu-
erunt manus ejus, *** res ſimilis eſt filio regis, qui rebellavit contrà patrem ſuum is-
que per amicum ejus placatus fuit ſemel, bis ac tertiò; veràùm quando rebellavit quar-
ta vice, remiſſæ fuerunt † manus amici iſtius, dicentis: quousque moleſtiam exhibe-
bo regi, forſiàn non amplius accipiet à me (interceſſionem.) Verſ. 5. Mand notum

— E.

33. Conter. etiam hic Gur Arjeh fol. 17 8. col. 2.
circà fin. ac not. in pon mn h. loc.
* Hebr. hhaaα hen, abſunt iſta à MSto z. con-
fer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 110. a.

NuMERORUM.

27. Vide & bic Gur Arjeh fol. 17 8. col. I. med.
ac not. in am n h. loc.
29. Id eſt: unum peniculamentum ei ſuffieit, con-
fer. not. in an nD bh. loc.
29: Nempè, ut ei non opus ſit peniculamento
byacimhino; ſed ab illo ſi liberum, aliud in-
ſupger exemplum hic adjiciunt Rabbini, nimirùn
ulter ius intertogarunt Moſen: domus plena li-
brorum (legis Moſaicæ) num debet habere
unn:? ipfe reſpondit: debet habere, cœperunt
illi eum itridere, dicentes: centum ac ſeptua-
ginta quinque rpwnb i. e. Sectiones continen-
tur in lege Moſaic a, nec iſtæ poſſunt liberare do
mum, quo minus illa debeat habere π ac duæ
rn ei ſufficiunt.
30. Confer, hic Gur Arjeh fol. 17 8. col. 2., princ.
ac not. in ht h. loc.
3 1. Vide hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h.
loc. ut & not. in ar nb, confer. etiam verſ
7. h. cap. n. 73.
32. Confer. hic Gur Arjeh fol. 17 9. col. 2. med.
ac not. in on mo ubi etiam Tanchuma ead
marginem allegatur, cçonfer. & Sanhedrin, fol.
109. 6. .

Tanchuma ac Bemidbar rabba ad marginem
allegantur, confer, & Jalkut Patt. 1. fol. 2 30. col. I.
F Hebr. &n, iſtud & ſequentia, usque ad:
i. e. res ſimilis eſt filio & c. abſunt in MSt0 1. ſed
in MSt0O 2. habentur quidem; ſed poſita ſunt
poſt verba: non amplius accipiet 4 me (inter-
ceſſionem.)

36. Prout ſuprà Numer. cap. 11. verſ. 2. habetur.

37. Sicuti Numer. c. 14. verſ. 13. habetur.
N In MSto 2. poſtea addita ſunt iſta: N ee

ſtiam exhibere Deo? quocirca (dicitur hic:) &

i. e, ceciderunt, ſeu debiles ſactæ ſunt (manus
&c,) res eadem eſt

7 „

34. Sive: perverſitas, inobedientia, id enim Hebrn.
b ſignificat, eonfer. not. in ar Nne, ubi

3 5⁵5. Nempè: Moſes, vide Exod, cap. 3 2. verſ. 1 1.

ẽ
P12 1. e. dixit (Moſes:) quousque potero mole.

audivit Moſes ac cecidit pronus in faciem ſuam.
† Hebr. 7 “, in MSto 1. pro eo legitur: dwa:n

Ar. W..

cu t.]) Nun
teamos; pfo
ans,)fone
Dominu, ſuimn
vell .. N quin⸗
neut] Iloos ldi
tur:jut accedat
euplicatioeſis 4
Fiit anckus ille
kodem quoqenm
Veſhera &r fuit n
ſanclificaret eum

—
3 Bebr. d Dn a
Ii e, man
1Sto 1, hoc loco
Ut adimovetillos
30. R. Elias Vifeeh
guc hic habe un,
diſſenſtonem ſi e
iſtateſicitur in Gu
à ge ipſo edietan
qlidem, gudͤ ebn
poris comederiat /
nymie qu⸗
(Onvenhiens werit,
(Ouker, & got, in 7
bar tabbad margit
* Ida &ſeguentia,
6.,cap,) alont
ebn y rN
ſuninnpy „
) ie. wand venie
ninam 20 le penin
Dersgendum.)
39. Confer hic Gur
A n. in r
40. Vide biore lii
hune ocum.
41. Hebt dnrnſ
1n exem pPlari Bedrt
iut; aſtin edition
Tanchuma hi Onn

NNNI. †

—
kdtum)und
non dimit.
rarm tqe .
ſiis eh di.
8audiyerunt
1 ar olnet
1o fratte mo
larhegoſum
roru in ſaci⸗
otum pecca⸗
ipſe)prec .
opulum con⸗
itemiſſer fu⸗
tein ſuum is⸗
bellarit gbat⸗
kiam erlibe⸗
Mard notum

¹
—
ſol. 17 . cl :
9 h loe.
Mto neon⸗
ſol. o.¹
6 enim Hebt.
Pan Ney ubi
1 30 magimn
1ol.r30, c0,l.
3 ,iegleal o
ntin A8to 1,e
ed poſta lunt
biet me intel⸗

c. 31. enl 11
vetl. 2, habelue

led

rn N dug

gue ieſo hole.
(ieitorhic:)

zin hien ſvacn
0 legtur:) Wr
dte ſunt (IAnu

cA. xvr. NuMERORUuM. 1147

5 Se.] Nunc tempus ſ ebrietatis 33. nec convenit, ut coràm illo (Deo) com-

areamus; propoſitum autem erat (Moſi,) ut repelleret (illos hoe modo, ſecum co.
gitans,) forté ad ſaniorem mentem redibunt. Eod. verſ. 5. Manè notum faciet XX
Dominus, quinam ad ſe pertineant] Ut cultum Leviticum 39. peragant. Eod.
verſ. 5. Ee quisnam ſit ſanétus] Ut ſacerdotio fungatur. 40. Eod. verſ. 5. At admo-

veat] IIlos ſibi, (ſic explicat) Tanchuma, 41. Targum quoque id probat, (uti habe-

tur:) ut accedat in conſpectum ejus, 42. item, ut accedat ad miniſterium ejus, 43.
explicatio ejus 44. allegorica eſt (nempè vocis:) manè, dixit ei Moſes: terminos di-
viſit Sanctus ille Benedictus in mundo ſuo, 45. ſi poteſtis mutare mane in veſperum,
eodem quoque modo poteritis irritum reddere iſtud, 46. dictum enim eſt: & fuit-
veſpera & fuit mane, item: & diviſit; 47. ita etiam ſeparavit (Deus) Aaronem, ut
Rantificaret eum c. Veiſ. 6. . eſeelte, actipite vobis thuribula Ecquid vidit (Mo-

EFeceece 3 ”” ſes,)

X Debr. ny any s. ſequentia, usque ad: N

1Y i, e. mané notum faciet &c, abſunt 2
MSto z. hoc loco; ſed pofita ſunt poſt verba:
ut admeoveat illos ſibi.

3 8. K. Elias Miſfrachi exponit dictionem meo,

quæ hic habe ur, quoòd ſignificet: npi. e.
diſſenſionem ſi e leditionem; ſed explicatio
iſta rejicitur in Gur Arjeh fol. 178. col. 2. fin.
& de ipſo ebrietatis tem ore exponitur, non

quidem, quòd bii: ſueriat; ſed qudtunctem.

poris comederint ac forſitàn unus exillis biberit
1 yn i. e. quadrantem vini, ac proinde haud
conveniens fuerit, comparete coràam Domino,
confer. & not. in a b. loc, ubi Bemid-
bar rabba ad marginem allegatur.
** Ia & lequentia „ usque ad:. Thuribula, (verſ.
6. h. cap.) abſunt hic 4 MSto I.
XX Hebr. 7 e& HN&, in MSto z. poflel ad dita
,ð
2) i. e. manè veniet ac notum faciet Dominus:
quinam ad le pertineant ad cultum (Leviticum
peragendum.)
39. Conter. bic Gur Arjeh fol. 17 8.col. 3. princ.
ac not. in an n b. lec.
40. Vide hiv præ aliis Junii ac Tremellii notas ad
hunc locum.
41. Hebr. areran, ſictami in Bibliis Buxtorf. q quàm
in exem plari Hebræo, quo uſus ſum, hic legi-
zur; aſt in editione as n nomen iſud:
Tanchuma his omittkur; ſed deinde poſt: ,

Ponitur, vid. num. ſequ. 4. vcteri verba iſta:
Tanchuma &c. usque ad: Thutibula( verſ. 6.
h. cap.) abſunt à MSto 3.

42. Chald.) dν node, ſic Onkelos priora ver-
ba Hebræa: öN en, quæ in hoc verſu's.
habentur, tranſtulit, confer. hic Gur Arjeh fol.
. col. 3. princ. ac not. in 'pan mnp, h.
oc.
43. Chald. wαρν aW„, ſic Onkelos poſterio-
ra verba Hebraica èe a, quæ in fine hujus
verſus habentur, vertit, confen. hic Spenceri de
Legib, Hebræor. ritual. lib. I. in Diſſertatione
de Theocratia Judaica, cap. I. & ſeq. usque ad
cap. 5. Sect. 1I. 2. 3. inprimis pag. 335. edit.
Lipſ.

44. Hebr. Wνταο ſic in in exemplari Hebraĩco ,quo

uſus ſum, habeturzi in editione autem’ Mon ne
legitur hic &nan i. e. allegorica autem
expoſitio Tanchumæ &c. confer. num. antee.
41.
45. Nempè: in creatione mundi Deus diviſit ma-
ne à veſpere, uti Geneſ. cap. I. verſ. 5. & v. 7. ha=
betur.
46. Scilicèt: decretum Divinum, de Summo Sa-
cerdotio Aaroni collato.

47. Uti Genel. dict: cap. I. vVerſ-. 5. & verſ. 7. ha-
betur.

1148 NuMERORUM. CAb. XxVI.

ſes,) ut eis ſic diceret? (nimiruùm) dixit illis: ſecundùm gentium conſuetudines mul-
ti ſunt ritus 48. ac multi ſacrificuli omnesque in una domo congregantur; aſt nobis

non eſt, niſi Deus unus, arca una atq; lex una & unum altare unusq; ſacerdos ſummus;

vos autem, ducenti ac quinquaginta viri, quæritis ſummum ſacerdotium, ego quoq;
idem vellem, ecce vobis miniſterium præ omnibus dilectum, nempè: ſuffitus, qui præ
omnibus oblationibus gratus eſt; & tamen venenum mortis 49. in eo fuit datum,

nam per illum combuſti ſunt Nadab & Abihu, 50. idcircò teſtatò 51. præmonuit
illos (Moſes hisce verbis:) & etit is, quem elegerit Dominus, ſanctus, 52. i. e. jam.

anteà ille in Sanctuario ejus fuit; ſed an nos haud novimus, quòd ille, quem ele-
erit (Dominus,)æ ſit ſanctus? (id quidem notum eſt;) ſed dixit eis Moſes: ecce e-
go (hoc ideò) dico vobis, ne (inde alios, quàm vosmetipſos) reos peragatis; 53.
quemcumque (Deus) elegerit, is egredietur vivus vos autem omnes Peribitis. 54.
Verſ. 7. Satis eſto vobis; ſalit Leri] i. e. Rem magnam dixi vobis, 55. ac ſanè non e-
rant fatui (Corachus ejusque complices,) dum (Moſes) eos hoc modo teſtatò præmo-
nuit; 56. illi autem (hanc conditionem) in ſe receperunt, ut accederent (& Deo in-

cenſum offerrent, quo factò,) ipſi peccàrunt in animas ſuas, 57. dicitur enim: thu-

ribula iſta eorum, qui peccarunt in animas ſuas; 58. ecquid igitur viderat Cora-
3 . X . .
chus, qui aliàs (non fatuus; ſed vir) prudens erat, ut eo veſaniæ procederet? 59. ni-
mirùm oculus ejus 6ο. illum deceperat, viderat (enim) catenam magnam ex ſe ipſo
egre-

CAL NN.

—
egedlenlenh l
Foni, 5, dixen
1xteked etiamm
fliorumn ejus, q
Oimnesiſt fuerur
Cignites ex me (

Iis tebellibus/1

Molis quodomn
Girt) uem ele⸗
que ad ſe (all⸗
Moſes autem vid
ulij (Ndro
brium. 72, Vet
febellionem face
quald, fli len
Viderat, qaddd il
aſlocient acſmu
admonete: * aur

4 ⅜. Sive: ceremoniæ, ſcil. in cultu Divino pera-
gendo, ſic 'e' hic vertere poſſis, 4 Græco:
1% i. e. lex, ſtatutum.
49. Conter, hic Bemidbar rabba, ſicuti ad margi-
nem in or re allegatur.

gnam dixi vobis, quòd ſitis perituri omnes, ex-
cepto unô, quem elegerit Dominus, prout in ſe-
quentibus declaratur, confer. num. ſequ. 57.
h. verſ. 7. & num. 73. vid. & D. Wagenl. Sota,
Pp. 316.

50. Prout Levit. eap. 10. verſ. I. & ſeqq. habe- 56. Confer. quæ ad v., antec. 6. b, cap. num. 5 1.

tur. notata ſunt.

51. Conter. num, 53. b, verſ. 6. ac verſ. ſequ. 7.
num. 56. .
52. Sicuti verſu ſequenti 7. H. cap. habetur.
53. Vel: ne aliis, quàm vobis ipſis, culpam impu-
tetis, ſi ille, qui electus fuit, vivus egrediatur;
vos autem omnes pereatis, ecce ego iſtud vobis
teſtato prædico vosque præmoneo, confer. n. 51.
b, verſ. item not. in aNπ n“ bh. loc. ac Gur
Arjeh fol. 17 g. col. 3. med. .
54. Exceptô illò unô, quem Deus elegerit, confer.
quæ ad verſum ſequ. 7. b. cap. num. 6 3. nota
ta ſunt. .
55. Habetur hic expoſitio verborum iſtorum:

a) i. e. ſatis eſto vobis, nempè: rem ma-

57. Id eſt: ſibi ipſis fuerunt exitii cauſa, confer.,
num. antec. 5 5. h. verſ. & num. ſequ. 58.
58. Qui ſibi ipſis exitium &iinterit um accerſerunt,
vide cap. ſequ. 17. verſ. 3. confer. & num. an-
tec. 57.
59. Nempè, ut illam conditionem in ſe reciperet,
nempè offerendi Deo incenſum, quamvis teſtatò
præmonitus fuerit 4 Moſe, ſicuti fuſius in præce-
dentibus dictum eſt.
60. Nempè: oculus prudentiæ ſen viſio rei futu-
ræ; dum viderat catenam magnam ex ſe oritu-
ram &c. ſicuti mox in notis Commentatoris no-
ſici ſequitur, confer. not. in r h. loc.

X

—

6I. Kenim ex Corac

lipom t.6.. 33.2
61. Confet. Pſalmn. 9
Lecſelec,. F. 11.
63. Fie: cuſtodie,
Vide f, Daralipom.
ct 2 . di
64. Nan, dum illi
Fintns eobelien
tabant, uti R, delor
nolavit,
4 Ui1. Paraliton,
Non ſant 2002
Mralerarur, id poti
„ .. 1
cotimn innidan,
7. et: edar
olen Licitnte teh

8 o0nter. 4
, quæ 30
ntate un

(9. Moene Corachu

uumillam, giſi

CN.
Wlnesmcl.

t; aſtnobis
Oſummus;
68d guct,
llus, gui Drz
fuit datum,
Premonnit
i, 6. jan,
equemn ele.
es: ecce e.
ragatis; 63,
eribitig, i,
ſanè non e⸗
kaid pramo⸗
(&eoin⸗
enim: thu.
fidetat Cort.
elet! 59. ni⸗

mn er ſe ſlo

egre⸗ P

ituri omnet, er-

nus, prout in ſee

Wagenl. 5ot,

,ah, nun,51.

i (aula, conlet,
ſequ. 59.

umaccerlelunt,

ſer & num, 4aſ

hin ſe terißelet)

quamzisteln5

ifulisin et

en ſiſio ſei tl.
namm ex le Olitu⸗
nmenttoris 00⸗
F n h. lot:

CAP. XVI.

6G1: Is enim ex Corachi erat progenie, vide r. Para-

65. Uti I. Paralipom. diét. f. 2 5. v. 5. habetur. „
67. Id eſt: ut eò audaciæ procederet ac contrà

59. Idque Corachus ad ſe traxit, ſe nempè fore

NUIMERORUM. 1149

egredientem, (nempè prophetam) Samuelem, ⁶1. qui æ quiparatur Moſi ſimul & A-
aroni, ⁶2, dixerat (itaque Corachus:) propter illum ego ſalvus (ac vivus) evadam,
Prætereàâ etiam viginti quatuor ſtationes 63. futuro tempote deferendæ erant filiis
filiorum ejus, qui omnes prophetabant per Spiritum Sanctum, 64. dicitur enim:
omnes iſti fuerunt filii Heman, 65. dixerat (igitur Corachus ſecum:) an omnis iſta-
dignitas ex me oritura eſt & ego taceam? é66. quocircà ipſe conſociatus fuit (cœte-

ris rebellibus,) ut veniret in tantam præſumptionem, 67. audiverat enim ex ore,

Moſis, quòd omnes perituri eſſent; 68. unus autem 69. eſſet evaſurus, (dum Moſes

dinxit:) quem elegeri: (Dominus,) is erit ſanctus; (ſed in hoc Corachus) erravit id-

que ad ſe (falso traxit, 70. nec vidit benè, nam fllii ejus egerunt pœnitentiam;
Moſes autem videbat, (ſic ſcriptum reperitur in) Tanchuma. 71. Verſ. 6. Thuri-
bala] (QNſunt) vaſa, in quibus i. e. accipiunt prunas eisque eſt manu-
brium. 72. Verl. 7. Sußciat vobis] i. e. Rem magnam in vos ſuſcepiſtis, 73. ut
rebellionem faceretis contrà Dominum. Verſ8. Et dixit Moſes Corachos audite,
722s, flii Eeri] Cœperat (Moſes) loqui cum illo verba blanda; poſteaquàm verò
viderat, quòd ipſe dura eſſet eervice, dixit (ſecum Moſes,) ne cœteræ tribus ſemet ei
aſſocient ac ſimùl cum ipſo pereant, alloquar etiam omnes, cœpit (igitur ſic) illos
admonere: * audite, quæsè, filii Levi. 74. Verſ. 9. Ult ſtaretis coràm cætu] Ut
. ðð can-

errtavit Corachus, uti mox in notis Commenta-
toris noſtri fequitur, confer. num. ſeq. 70.
C . 70. Vel: ſibi falſò applicnit, nimirum dictum
Eeclei. c. 5. V. 1 I. Z iiſtaud Molis, quòd unus eſſet evaſurus.
63. Sive; cuſtodiæ, Hebr. oryn, de quibus 71. De quo vide ſupràv. 1 h. cap. n. 2.
tide I. Paralipom. c. 24. V. 7. usque ad veri. 19: 72: Sive: anſa, Hebr. a, confer. ſuprà Nu-
ac t. 2 5. v. 9. ibique Raſehi noc. mer. c. 4. v. I4, num. 2 0.
64. Nam, dum illi pulſabant inſtrumenta Maſica, 73. Vide ſuprà v. 3. h. gap. n. 3I., ac V. 7, n. 55.
ſpiritus propheticus ſuper eos veniebat &prophe item Gur Arjeh fol. 17 8. col. 3. circà fin. ac
tabant, uti R. Salomo ad 1I. Pafalip. c. 2 5. v. 1. not. in on m b, loc. & D. Wagenſleil.
notavit. Sota, p. 316.

Hebr. Sa 'n, in utroque MSto pro
his ita legitur: N 72 i, e. idcircoò dicitur:
(audite &c.)
74, Datur hic ratio 4 Commentatore noſtro, cur
verbum pluralis numeri hic uſurpetur, nempè:
audite; cùm tamen ſcriptum ſit, quòd Moſes
dixerit uni Coracho, confer, hic Gur Arjeh Jol.
17 8. col. 3, fin,

lipom. c. 6. v. 3 3. al. c. 6. v. 1 9. & ſeqq-
62. Confer. Plalm. 99. v. 6. item Raſchi not. ad

66. Non ſanè æquo animo feram, ut alius mihi
prækeratur, id potius agam, ut ſummum ſacer-
dotium invadam. Z

Moſen excitatet rebellionem.
6½. Confer, quæ ad veri. amec. 6., H. cap. n. 54.
notata ſunt.

—

unum illum, qui vivus eſſet eyaſurus; ſed in eo

1150 NUIMERORIHM. CAP. XVI.
cantaretis ſuper ſuggeſtu. 75. Verſ. 10. Et admovit te] Huic miniſterio, * à quo
removit (Deus) reliquum cortum Iſraeliticum.
idem ſignificat ac:
eſtis.) qui vos congregatis
16) feci, ut (ſummum) ſacer
minum,) eſt iſta ſeditio.
uôd illi non apprehenderint 77.
verbis pacificis ipſos in officio
ipſorum eosdem cadere fecit, 79. non enim eis fuit, niſi deſcenſus. 80u⁰. Verl. 14.
Egt dediſti nobis) Sermo redit ad textum, ſuprà dictum, ac ſi dicerent: non introduxi-
ſti nos nec dediſti nobis poſſeſſionem agrorum ac vinearum; tu verò dixiſti nobis:
cducam vos ex afflictione Æαg.yptiorum in terram bonam &c. &1. eduxiſti (quidem)
non in terram, quæ fluit lacte & melle, introduxiſti nos; ſed de-
ut morte nos afficeres in deſerto, dum nobis dixiſti: in deſerto
. 82. HEod. verſ. 14. Num oculos virorum iſtorum eſfodies 6
deffodiendum oculos noſtros, ſi non aſcenderimus ad te;

dotium darem Aaroni nec contràâ nos; (ſed adversùs Do-
Verſ. 12. Et miſit Moſès & c.] Hinc (tradunt Rabbini, )
ſeditionem, quoniam Moſes ad illos miſerat, ut

Ros exinde; aſt
creviſti ſuper nos,
iſto cadent cadavera veſtra
&.] Etiamſi tu* mittas a

non (tamen) aſcendemus. 33. Eod. verſ. 14. Virorum iſtorum] (Iſtud perinde eſt,)
ac ſi quis ſui ipſius execrationem 84, ſocio ſuo imputet. Verſ. I1 5. Ne reſzicias ad

oblationem eorum]

Uli tibi cras offerent, ne reſpicias; explicatio autem allegorica dicit: * ſcio ego,

infrà verſ. 3 2. G. cap. haberur.
8 1. Prout Exod. c. 3. verſ 8. habetur.

„5. Vide, quæ fupra ad verſlum 1. h. cap. num. 10.
notata ſunt. .
ax Sic vocem â hic ve
not. ad Numer. c. 3. V.
v. 4.
76. Conkfer. hic Gur Arjeh fol. 17 8. col. 3. fin. ac
not. in Mam . h. loc. ...
7. Id eſt: non perſtiterint ac perſeveraverint in
ſeditione, id enim pιαπ hic notat, confer. ſu
prà v. 1. h. cap. n. 5. at Buxtorf. Lex. Chald. ol.
73 1. item Gur Arjeh fol. 178. col. 3. fin. ac
tract. Talm. Sanhedrin, Jol. 110. a. prout in
„nst mo ad marginem allegatur, confer. &

Moë&âd katon, fol. 16. a.

6.8& ad 2. Chron. c. 9. de qua dixiſti. ”
g2. Vide ſuprà Numer. c. I4. V. 32. conſer. & hic
Man rnw h. loc.
* Hebr.’ de, iſta & ſequentia, usque ad .
e i. e., ac ſi aliquis &&c. abſunt hic ab utro-
que 4Sto.

ac not. in o N h. loc. it. tract. Talm. Mo-
ed katon, fol. 16. a. =ð
84. Seu: maledictionem, Hebr. r 7v, id eſt: qui,
7¾. Ur ſeil. quieſcerent ac pacificè viverent & 4 dum ipſe execrationem ſeu maledidionem in-
(&œtera lſeditioſorum turba recederent. currit, eandem ſocio ſuo attribuit velad eum re-
Dum dixerunt; non alcendemus, nam dicere ſert. . „ et
Aebabant: “ i. e. non ibimus, ſic habetufr 1*X Hebr. m in utroque Msto pro eo legitur:
in Gur Arjeb fol. 178. col. 3 fin. confer. Jalkui g i. a³. Sapientum ſive Rabbinorum noſtro-
Part. 1. fol. 230. 0l. 2. circa fin. rum (kcil. hæc eſt explicatio allegorica.)

0. Quoniam vivi deſcenderunt ad infernum, uti

Verf. II. Meires] (Dictio ſ2 hic
)2 2a i. c. proptereà 76. tu atque omnis cœtus tuus (illi
adversus Dominum, quoniam ipſius miſſione (ac manda-

retineret. 78. Eod. verſ. 12. Nen aſeendemus] Os

Juxtà ſenſum literalem (hæc eſt interpretatio:) ad ſuffitum, quem

rto, confer. R. Salom, † In utroque MSto hic additur: rpe e i. e.

Gur Arjeh fol. 178. coi, 4. princ. ac not. in

83. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 178- col.4. med.

cinant
(ingrit Moles) qu⸗
ltailiici)al 1l
cam conlumnat. 5
cxillisaccepiy etian
meam fliosque me
non accepi, bifi m
lngna yricca, ſi
GBenpt)en
(Videlicet) ducent
it contra ilr Cra.
ſtam ad tribis lrae
ſolo ſim ſolicitus?
ton) veniunt & auf
ſuo (attribuit) dacet
ſti ellent ſeducti.
93. hubisz, Vetl.2
gete ſoles bcut hon
1).. Conter, hit Gur Ar⸗
ac not, in IN Nd;
230. (0l. 1. circa fin.
it Vetbz iſa: elino⸗
ſumen, abſunt in Hebr
66. Videnturhie Tenchn
Umatpinen legatir
deill nnguim benn,
Deomiſſis dlibetation
te Netnin Fl 33
, d elt: kuli idem fe
(iici onahmis 1,
Hebrzo wrydi,
le, ace

Bamor Ler Talm, ,.

muel dt t. 1. d, 3,
i ld eſt: coadti lidi
tlitag ohereg zegi ut
uimn didin not
LA Tan, ſal iz e
99. Eii & heczor Fna⸗
Ler Chrid e, legr
ſß ieg 4 ae

A. WVIl.
—
age
ofhi
8 tunslli

4c manda.

vetsus Do⸗
Rebbini))

nilerat, ut

lmm] 05

Verl. 14
introduxi⸗
iſti nobis:

(gidem)
8z ſed ec.

in delerto
efodier!
mus adte;
erinde eſt)
Pepicias 44
tumn quenn
ſeio eo

(in.

we be.

conſet, hie

ec nt, in

„ bsgllead:
thieab utto⸗

col mec.
Talen. Mo

videl: gui,

ictionem ine.

elad eumte⸗

eo Hgillt:
otum noltlo⸗
gici.)

CAP.xVI. NuMERORUM.

HDð

gere ſoles, ſicuti homo mortalis, rex mortalis ſi contrà eum rebella
3 5. Confer. hie Gur Arieh fol. 17 8. col. 4. med. 90. Scil. rebell

Verba iſta: relinquat illam ignis nee eam con 91. Vel: irriſoriis verbis, German
386. Videatur hic Tanchuma, prout in am mneo nimirüm Corachus verba

Scil. tanquàm legatus, 4 ſummo rege, nempèa] lit iisque populum ad ſediti

1

(Iſraélitici;) aſt ipſorum pars non ſit coràm te accepta, relinquat illam ignis *** nec

ea m conſumat. Eod. verſ. I 5. Non afinum unum ab eis accepi] Non aſianum unius
ex illis accepi, etiam, quando abii ex Midian in Ægyptum 86. & ſedere feci uxorem

meam filiosque meos ſuper aſinum, cùm potuiſſem † auferre ab eis aſinum; tamen
non accepi, niſi meum, ( Onkelos Hebræum: W. vertit:) N r 8 7. & eſt

lingua Syriaca, ſic quoque vocatur regis angaria 38. . 89. Verſ. 16. Et

illi] (Nempè:) cœtus tuus. 90⁰. Verſ. 1 7. & admorvete nus quts,gue thuribulum ſuum]
(Videlicèt) ducenti ac quinquaginta viri, qui inter vos ſunt. Verſ. 19. Er congrega-

rrYr
(inquit Moſes,) quòd iſti (rebelles) partem habeant in ſacrificiis jugibus 85. coœtus

vit contrà illos Corachus] (Utens) verbis illuſoriis, 91. per totam (ſcilicèt) no cem i.·

ſtam ad tribus (Ifraeliticas) ivit easque ille illexit, (dicens:) an vos putatis, quòd de me

ſolo ſim ſolicitus? non certè ſolicitus ſum, niſi propter vos omnes, iſti (Moſes & Aa-
ron) veniunt & auferunt omnes dignitates, ſibi regnum (occupavit Moſes) ac fratri
ſuo (attribuit) Sacerdotium, * idque Corachus tamdiu continuavit
ſti eſſent ſeducti. 92. Eod. verfſ. 19. &t apparkit gloria Domini]
93, nubis. Verſ. 22. Deut, Deus ſirituum] Tu, qui ſcis cogitat

.) donec omnes i-
Venit in columna

vit pars ** quæ dam
urbis
es, qui à tuis ſtant partibus, confer.
ac not. in on rew' h. loc. & Jalkut Part. 1fFol. hic Gur Arjeh fol. 179. col. 1. DeInc. ac not. in
2 3. col. 2, cirea fin. an ne , loc. it. Moëd katon, Fol. 16. a.
On hic interptetor,
der iſionis ac ludibrii
ad marginem allegatur, item Megilla, fol. 9. 5. plena in contemptum Molis 8. Aaronis piotu-
onem concitavit,

179 col. 1. med ac
Tanchuma ad mar-

ſumat, abſunt in Hebræo ab utroque MSto. chen Worten/ ſie mareh

Deo miſſus ad liberationem populi Iiraelitici, con- conter. hic Qur Arjeh fol.
ter Nedarim, fol. 38. a. 5. not. in am nev ubi etiam
87. Id eſt: tuli, idem verbum in Paraphraſi Chal- ginem allegatur. „2
daica Jonathanis I. Samuel. cap. 12. v. 3. pro * Scil. ſummum, ih, ſie in ASto 2. hic additum
Hebræe rre i. e. accepi, uſurpatur, confer, reperitur.

Buzxtorf. Lex. Talm. fol. 2 371. it. not. ad I. Sa. 92. Vel: perſvaſi & in ipſius ſententiam pertracti-

4
el. dict. c. 1 2z. V. 3. n. 2. ſic nen hic interpietor.
83. es Aa ſbdiorum ad ſerviles &gra- 93. Lonſer. hic Gur Arjeh Jol. 179 col I. med.
tuitas operas regi aut principi praſtandas, id e ac not. in han D 5. loc. it. tract. Talm. Be,
nim dictie νααιnotat, confer. Ejusd. Buxtonf. rachot, ol. 2 1. * Megilla, ſol. 2 .. 6. it. San-
Lex. Talm. fol. 13 1. ar dict fol. 2371. hedrin, fol. 74. b.

. i vid fer. hic quoque Gur Arjeh
Eſt & hæc vox Syriaca, de qus vide Buxtorf, 94. Contfer quoque C
9r esdChas ot. alleg. ut & Lighifoot. ad Matth. I. med. ac not- in or nev, h. ]
c, 5. Ve 4 1, p. 2 84. & ſeq. edit. Lipſ.

Fol. 179. col.
Oc.
** Hebr. nuph, abeſt hic dictio iſta MSto 2,

Fffffff

iones, 94. non a-

CAbP. XVI.

NüuMERORIM.

urbis (ſeu provinciæ) non novit, quisnam fſit, qui peccavit, quapropter, quando ille
jraſcitur, * in omnes animadyertit; ſed coràm te detectæ ſunt omnes cogitationes

1152

atque tu ſcis, quis ſit, qui peccavit. Eod. verſ. 22. An vir unus] Eſt, qui peccat **
& tu contrà totum cœtum efferveſces? 95, reſpondit † Sanctus ille Benedictus: be-
n? dixiſtis, ego ſcio & notum ſaciam eum, qui peccavit & cum, qui non peccavit.

Verſ. 24. Recedite] Separate vos 96, à circuitu tabernaculi Corachi. Verſ. 2 5. E

ſurrexit * Moſes] Exiſtimans, 97,. quòd ſibi reverentiam eſſent exhibituri; ſed illi
non fecerunt. Verſ. 27. Egreſi fiabant] Staturâ erectâ, 98. ut exprobrarent &
convitiarentur, veluti (habetur in illo loco:) & ſtetit quadraginta diebus, (ubi ſermo
eſt) de Goliath. 99. Eod. verſ. 27. Et uxorer eorum & liberi eorum & parvuli eo-

rum] Veni ac vide, quàm grave (crimen) ſit ſeditio, nam ecce domus judicii inferior
100, non punit, donec aliquis producat (in pube) duos pilos; 1e1. domus autem ju-
dicii 10a2. ſuperior (non ** punit,) donec ad vigeſimum 103. annum (aliquis per-

venerit;) ſed hic perierunt etiam ſugentes ubera. Verſ. 28. Ut facerem omnia ope-

ra iſta] Quæ feci ex mandato Divino, 104. ut ſcil. darem Aaroni ſummum ſacerdo-

tium & ut filii ejus eſſent antiſtites ſacerdotii 1o5. atque Elizaphan 106. præficere-

† Hebr. 19, iſtud, ut &equentia, usque ad:
2 .
V““W ½.—e. an vir unus &c. ablunt 4 MSto 1.
X Hebr. Dy N ν7, abſunt iſta à½ MSto z.
XX Hebr. &' &, in MSto z. pro eo legitur:
gr i. e. peccabit, ut ſenſus ſit: an vir unus
eccabit & tu &c. =
9 5. Vide etiam hic notas in H bh. loc.
† Verba iſta: reſpondit Sanctus ille Benedictus:

benè dixiſti: ego ſcio & notum faciam eum,

ui pec cavit, abſunt hic ab utroque MSto.
96. Vige bic Gur Arjeh fol. 179. col. 1. med, ac
not. in π y. loc. item not. ad librum
Prec. Jud. part. I. pag. 6. b. med. atque Jalkut
Part. 1. Jol. 230. col. 3. prine.
„ INſta & ſequentia, usque ad: egreſſi ſlabant, ab
ſunt hic in Hebræo ab utroque MSto.
. Confer. hic Bemidbar rabba, ſicuti in *
spef ad marginem allegatur, it. tract. Talm.
Sanhedrin, fol. 110. a. & Schevuot, fol. 39. 2.5.
98. Vide & bic Gur Arjeh jol. 179. c0l. 1. circà
ſin. ac not. in Dan ubi Tanchuma ad mar-
ginem allegatur, confer. & Exod. c. 5. V. 20. i-
bique Ralchi not, n. 32. SG n. 33.
9. Vide 1I. Samuel. cap. 17. verſ. 16, confer. &
not. in Da h. loc.

„ .

100. Sive: terrena, i. e. tribunal terreſre, confer.

hic Selden. de Synedr. l. 2, c. 9, p. 259. med. e-
dit. Batav.

101. Id eſt: donec aliquis ad pubertatem perve-
nerit & pubes factus atque ita doli capax ſit;

quot autem anni ad pubertatem juxtà Rabbino-
rum ſententiam requirantur, vide apud D. Wa-
gen ſeil. Sot. p. 447. ad p. 450, n. 5.

102, Sive: judicium ccleſte ac Divinum, con-
fer. Gur Arjeb ol. 179. col, I. fin, ac not. in
. Contlet. tract. Talm

vpar m h. loc.
** Hebr. waρ &π, ſic in MSto 2. hic additum

reperitur.
103. Confer. quæ ad Geneſ., c. 2 3. V. I. n, 2. & n.
3. notata ſunt. .

104. Vide hie Gur Arjeh fol. 179. col. 2, med.
ae not. in Pn' e bp. loc.

105. Vel: viearii ſummi ſacerdotis, Hebr. md
an, confer. hic præ aliis D. Wagenſeil. Sot.
p. 676. ac p. 842. ubi plura de voce: b, con-
fer. & infrà Numer. c. 19. v, 3. n. 7. ac not. ad
librum Prec. Jud. part. 2. p. 2 1I. 5. med. item

Lightfoot. ad Luc. c. 3. v. 2. pag. 745. & ad E-

jusd. «, 22, v. 4. p. 8 80. edit. Lipſ. & ad Jo- 4

hann. c. 1 8. v. 13:p. 1116.
106. De quo vide, quæ ſuprà ad verſ. Ie h. cap.
11. 1 5. notata ſunt,

AA-NI.

tur Kehathiiis,
ti mei ae (htopt
Verl 30. o⸗
mo hactenis mort
zpeiat 0 ſuumn
nutm; ego Nero
onunt: ſi tette
les habet;) ſi fet

leN WMrn i

II1,

IEKl2. ki⸗
tertam en

Re:) thur

—

1 Hebr. mw W in
ſunt icla: d n
Nn i.e. ſi, un
worientur iſti) oo
we (Dominus,)
107. Conker, hie Gur/
ubi oci iſtins euplice

Anbedtin, ſol. 10.
log. Ideſt: ex mand
lie Gur Arſeh /ol.
wo / ſoc it
lurin, ,ol. 19,.
1092 Vide etiam hieg
n chol in

enbeclin, ſol 1oz.:

a margihemn alle
num liec, Jud gar
tetum verdz iſta: R

1
Eann l,en
1d Neme: N
in Dn e e
ie re

G.

Juando ille
(ogltationes
l peecat

ecius: be⸗

on peccayit.

Venl 1f. E
wun; ſec illi
Mobtarent &
,ubi ſermo
G zurul en.
dicii inkerior
nus autemju⸗

laligtis pe⸗
n onnie t.

nuin ſacerdo⸗
6. preßcete
tur

1. 259e mece⸗

abengen eiſe.
1 dli aan ſt;
uxts Rabbino⸗

deapud. Wa⸗

n, f.
Divinum, con-
1. fin ac Nolin

0 1. bic additum

zeeleh, 1.n.

jhetol 1, el

lolie, Hebt. 1

WVaenel, 50
eſoce: ,con
3,n, 7 not 4
111,5, med, e
g ltſ ail
ldad 110. Nempè: 1N27 Q i. e, os huic loco, prout

ANell nhch

CAP. xVII. NüMERORUM.

1I53

tur Kehathitis. Verſ. 29. Non miſit me † Dominus] Sed ego feci omnia ex ſenten-
tia mea ac (proptereà) meritò ipſe (Corachus) contrà me ſeditionem movet. 107.
Verſ. 30. Si verò aliquid novi * creaverit Dominus] Ut illos ea morte afficiat, quàâ ne-

mo hactenuùs mortuus eſt; quænam veròô eſt iſta (nova) creatio? (nempè) ut terra-
aperiat os ſuum eosque deglutiat, tunc cognofſcetis, quòd iſti irritaverint Domi-
num; ego verò ex ore 1o8. Majeſtatis Divinæ dixerim; Rabbini noſtri 109. ex-

ponunt: ſi terræ creatum eſt os jam inde à ſex diebus (primæ) creationis, benè (ſe⸗

res habet;) ſi verò non, (jam) creabit Dominus. 110, Verl. 34. Fugerunt ad
vocem illorum] i. e. Propter vocem, quæ egrediebatur, dum illi deglutiebantur.

11I.

CA.

XVII.
Erl.2. Etignem] Qui fuit in thuribulis. 1. Eod. verſ. 2. Dißerge ilic] In-

terram ex thuribulis. 2. Eod. verſ. 2. Qaeniam ſanktißcata ſunt] (Nem-
Pè:) thuribula ac prohibita ſunt quoad utilitatem, 3. nam ecce fecerant-

Fffffff 2 . illa

1 Hebr. uruν &, in utroque MSto hic præmiſſa

funt iſta: pyen pren Sn n reL ee
v & i. e. ſi, ut moriuntur omnes homines,
morientur (iſti,) cognoſcetis, quod non miſerit
me (Dominus.)

107. Confer. hic Gur Arjeh fol. 179. col. 2, med

ubi loci iſtius explicatio habetur.
* Confer. tract. Talm. Nedarim, fFol. 39. b. &
Sanhedrin, ol. I10. a.

1 oS. Ideſt: ex mandato Divino, confer. eiiam

hic Gur Arjeh fol. 179. col. 2. med. ac not. in
onnA D h, loC. it. Sanhedrin, fol. 37. b. & E
Iuvin, fol. 19. a.
109. Vide etiam hic Gur Arjeh fol. 179. col. 2.
fin. ac not. in an npw h. loc. ubi tract. Talm.
Sanhedtin, fol. 10 8. a. & fol. 109. 6. it. Fol. 1 10.
a. ad marginem allegatur, confer. & not. ad li-
brum Prec. Jud. part- I. p. 112. a. med, ccœte-

terum verba iſta: Rabbini noſtri &c. usque ad

verſum 34. h, cap. abſunt in Hebræo ab utroque
MSto.

in 'pon ne exponitur; Rabbini iſtud de

1

EaPA 2 i. e, ore gehennæ explicant, vide Gur

Arjeh Jol. 179. 01, 2. fin. & Sanhedtin d'ct Jol.

110., a. it. Jalkut Part. 1. Fol. 2 30. col. 4. med.
1III. Exponitur iſtud ½ Rabbinis, quôd vox in-
ſtar tonitru ex illa terræ ruptura egreſſa ſit, un-
de homines conſternati in fugam verſi ſint , non
verò quod hic intelligatur vex clamoris eorum,
qui deglutiebantur, quoniam illa non fuiſſet 7
nn i. e. vox, quæ in fugam vertit; ſed poti-
us, quæ homines adducit, ut videant miraculum,
ſic in notis Spam rev hic exponitur, confer.
Jalkut Part. I. ol. 230. col. 4. princ.

I. Non verò ignem, hamn yv'i. e, qui fuit ſu-

per akare, ſic in notis nam me z. loc. ex-
ponitur, confer. & Gur Arjeh fol. 179. col. 2.
fin. it. Sanhedrin, fol. 52. a, & Menachot, ſol.
99. a.
2. Vide etiam hic Gur Arjeh fol. 179. col. 2. fin.
ac not. in eow h. loc.
3. Sive: quoad uſum privatum, quoniam illa ad
uſum ſacrum, licèt minus legitimè, erant adhibi-
ta à rebellibus, confer, Gur Arjeh fol. 179. col.
3. fin. ag not. in n b, loc.

—

i1154

NüuMERORUM.

illa (rebelles) vaſa miniſterii (ſacri.) Verſ. 3. Qui peccaverunt in animas ſuas] i. e.
Qui facti ſunt prævaricatores in animas ſuas, 4. dum contrà Sanctum illum Benedi-
ctum rebellarunt. Eod. verſ. 3. Extenfiones] (Dictio à. ſignifieat:) 1
i. e. diductiones. Eod. verſ. 3. Bractearum] (D'n hic ſunt) [98 i. e. laminæ,

quæ diducuntur, tenues, 5. linguâ vernacula. Eod. verſ. 3. Opertorium pro alta-

ri] (Nempè:) pro æneo altari. 6. Eod. verſ. 3. Et erunt in ſignum] i. e. In moni-
mentum, ut (Iſraélitæ) dicant: iſtæ (laminæ) fuerunt de illis (hominibus,) qui ſedi-
tionem moverunt propter ſacerdotium & combuſti ſunt. Verſ. 4. Et diduxerunt ta]

Entenverent eux 7. linguâ vernaculàa. Verſ. 5. MWec erit, ſicuti Corach] i. e. Ne-

fiat, ſicuti Corach. 8. Eod. verſ. 5. Prout dixit Dominus per manus Moſis ei] (Parti-

cula )h hic ponitur) pro ) vi. e. ſuper ipſo (nempè:) ſuper Aarone, locutus eſt (De-

us) Moſi, * ut ipſe (Aaron) ejusque filii eſſent ſacerdotes, ideò non accedet vir pere-
grinus, qui non eſt de ſemine Aaronis &c. ſic quoque omnium (particularum:)

& ac , quæ junguntur (verbo:) 3, interpretatio eſt, (quòd ſignificent)

idem, ac V i. e. ſuper; 9. eſt autem 10. expoſitio allegorica (textus hujus, qui
agit) de Coracho, (iſta:) quidnam ſibi vult, (quod hic ſcriptum eſt:) 5◻%11. e.
per manum Moſis, nec ſcriptum eſt: τιρ Ni. e. ad Moſen? (nimirùm Scriptura

hic) indicat illos, qui de Sacerdotio diſceptant, 11. quòd puniantur leprâ, veluti puni-
. tus

CAb. XVII.

4. Nempè, quoniam ipſi =nxy arnen ſibi
mortis cauſam præbueruut, dum contrà Deum
rebellarunt, prout in Gur Arjeh fol. 179. col. 3.
princ. habetur, confer. & b. Fagii not. ad Para-
phr. Chald, h. loc. ac nor, in nn ne, ubi
tract. Talm. Joma, ol. 3 6. b. ad marginem alle-

gatur; cœterum verba iſta: qui fadti ſunt præ-

varicatores in animas fuas, abſunt hic 4½ MSto I.
. ——=
5. Sic wna', uti hic habetur, reddo, confer. Ex-
Od. e. 16. verſ, 14. n. 49. vide & verſ. ſeq. 4. h.
7 . .
cap. n. 7. in MSto I. pro nalegitur: va
i. e. tenues, abeſt autem vox iſta Gallica 4 MSto
6. Non verò ne nam i. e. pro altari aureo, ubi
ſuffitus fiebat, ſic in notisan now' h. loc. con-
fer. & Gur Arjeh fol. 179. col. 3. princ.
. . O . „ .
7. Sic reddo hic amNX, prout in editione He-
bræa, qua uſus ſum, habetur, in Bibliis Bux-

torf. ut & in exemplari pan ne legitur

„ . .—
DPDN&, quod poſſis Latinè vertere: exte-
nuarunt, confer. num. antec. 5. b. verſ. In MSto

. .
1. legitur: α eet, quod poſſis expri-1

mere: entenverent eux, Latinè: extenderunt ea
(ſcil. thutibula,) Galli antiqui uſurparunt di-
ctionem: tenvre pro tendre i, e. tenero; abeſt
autem iſtud vocabulum Gallicumà MSro zZ.
8. Vel: ne fiat ſicuti Corach, confer. Sanhedrin,
Jol. 110. a. & Gur Arjeh fol. 179. col. 3. princ.
à not. in ar mne h loc.
* Hebr. p & a, locus iſte in utroque MSto
aliter & quidem ita legitur: eaès are,
Sn n ie e nen een ene ee

nnenn eee nee e eden i. e.

quòd fcil. initum fuerit eum Aarone ejusque ſe-

mine poſt illum fœdus ſacerdotii perpetui, ne ul-
llꝗ creatura controverſiam contrà illud (Aaronis
ſemen) moveret, quò ſcil. ſacerdotium aufetrers

ſed quidnam ſibi vult &c. .
9. Confer, quæ ad Genel. c. 24. v. 7. num. 13. &

ad Numer. c. 32. verſ 2 8. n: 27. notata ſunt, ét.

10. Vide hic Gur Atjeh fol. 179. col. 3. princ. ac

not. in on DW b. loç.

11, Vel: qui ſacerdotium præter fas ac contrà le-
gem

4

(A). I.

ois
leprola etah lal
Verl. II. Meap
lusmortis, 15, 1
beret ligen h
iyter moruo/G
it, 11. Cinit ei

1on.) Moles pr⸗

gatus ſum Dei,tu
qvam ex cordeſ
ille Benedicus 6
inenognatqe
plicatio: curlut̃
logvebantur deh
illum mortuiell
guinqaginta l
fius) cohibeꝛt ol
rirgi mne Qan
acerotli ſepata
20, 6 uieſienſ.
——

gem Diyicam iar
litem contts üluc

ign, dh, etl,

12. Ui tod, 6,4.
131 Vide „ Parlipe
14, Hebr n d in ⸗
iſtud, nam unde
n e ie gr
nili id ab angelo
Gur Atjeh ſol n
& Wd nde ub
nülke gua Millu
uhrinnlig ineluſs
conket. bie ſoma
18.5,& biaehin⸗
1). de hoe vige in⸗

l1.

16. Hedr, e
da Operis Talmudi
* benniandes,

CA. zy.
W.

A ſuu i6.
lum heneci⸗
le lamine,
un zyo ld.
e. In moni⸗
s)gui ſeci⸗
direnutt
]ie. N.
a] (dani.
cutus elt De⸗
elet ir pele⸗
Ularum:)
AUgnificent)
us hujus, gli
ON e.
füm Scriptura
yelatipuni⸗
tIS
Uuſarparunt di⸗
e teneio; ibeſt
mà MSro2.
gter, SJanhedtin,

79,l. Pine.

in utroque MSto

ndn

n WN
) i e.
zrone ejuegue ſe⸗
iipetpeinbner .
2 lud (Aatnis
dotium autelter;

,7 num. 13,
Mint ſnh i

col. 3. hine⸗

lsae connt H
u

CAP. XVII.

Sign. * h. verſ. D
12. Uti Exod. c. 4. v. 6. habetur,

NuMERORIlI.

1155

tus fuit Moſes) Pπ i. e. in manu ſua, dicitur enim:
leproſa erat, (alba) ſicuti nix, 12. ac proptereà etiam Uſia
Verſ. I1. Et expiationem fac pro ills] Arcanum iſtud 14.
lus mortis, 15. quando ille aſcendit ad firmamentum, (nempè,) quòd ſufſitus cohi-
beret plagam, ſicuti eſt in tractatu Talmudico: Schabbat. 16. &

& eduxit eam (manum) & ecce
punitus fuit leprâ. 13.
tradiderat ei (Moſi) ange-

Verſ. 13. Et ſtetit

inter mortuos &.] Prehendit (Aaron) angelum (mortis) eumque invitum ſtare fe-

cit, 17. dixit ei (Aaroni:) ſine me, ut exequar legationem meam,

reſpondit ei (Aa-

ron:) Moſes præcepit mihi, ut te cohiberem, cui (angelus mortis) reſpondlt: ego le-
gatus ſum Dei, tu verò legatus es Moſis, ** dixit ei (Aaron:) non dicit Moſes quid-

quam ex corde ſuo; ſed ex ore Majeſtatis Divinæ, ſi tu mihi

ille Benedictus & Moſes ſunt juxtà oſtium

plicatio: cur ſuffitu (cohibita fuit plaga?)
loquebantur de ſuffitu, 19. dicentes:

tabernaculi conventus, veni mecum † &

interroga, atque hoc eſt, quod dicitur: & reverſus eſt Aaron ad Moſen; 18. alia ex-

Juoniam Iſraélitæ detrahebant ac perversè
quòd is eſſet venenum mortis, quoniam per

illum mortui eſſent Nadab & Abihu ac quòd per illum combuſti eſſent ducenti ac

quinquaginta viri, (ideò) dixit Sanctus ille Benedictus:
fitus) cohibeat plagam; peccatum * autem eſt, quod
virga una] Quamvis diviſerim illos (Levitas) in duas familias,
Sacerdotii ſeparatim & cultùs Levitici ſeparatim; nihilominus

20. 6 quieſcere faciam] (Verbum H

vos videbitis, quòd iſte (ſuf-
interficit. Verſ. 18. Quia =
(nempéè in) familiam
** unaeſt tribus. Verſ.
hic idem ſignificat,) atque (in illo loco:)
Fffffff è4“ à.

gem Divinam invadere vel occupare volunt, qui
litem contrè illud movent, conter. ſuprà not.

13. Vide z. Paralipom. g. 26. v. 19.
14. Hebr." Din MSto legitur i.e, ſignum
iſtud, nam unde ſcite potuiſſet Moſes mupav
D ) i. e, quod ſuffitus cohiberet plagam,
niſi id ab angelo mortis didiciſſet? prout in
Gur Arieh ol. 179. col. 3. med. habetur, conſer.
& o mn, ubi in notis Rafſchianis hic non-
nulla, quæ ad illuſtrationem hujus loci faciunt,
uncinulis incluia habenhtur, quæ ibidem vide,
confer. hic Joma, fol. 44. 2. & Sevachim Jol.
g. b. & Erachin, fol. 16. a.
15. De hoc vide inter alios Buxt, in Synag. Jud.
c. 49: P. 712. Conſer. & infrà Numer. c. 2 1. V. 1.
num. 1. .
16. Hebr. mav, eſt is liber primus partis ſecun-
dæ operis Talmudici, tractans de Sabbati juribus

tur, habetur in Schabbat, fFol.. 99. a. prout in
an me ad marginem allegatur, confer. &
not. ad librum Prec. Jud. part. 2. pag. 220. b.
med. ac dict. part. 2. p. 2 5 1. 6. fin. W

17. Vel: detinuit, confer hic Gor Arjeh ol. 179

col. 3. med. ac not, in r h.
tract. Talm. Schab bat, ol. 99. a.

*X Hebr. meyn , in MSto I. pro eo legitur vù*

loc. it

= Wn, carnis & ſanguinis i. e. hominis
mortalis. H
† Hebr. Py Na, abſunt hæc à MSto z.
19. Proùt verſu ſeqà. I 5. H. eap. habetur.
19. Vide hic not. in ar ro ubi etiam Mechil-
ta ad mwarginem allegatur.
* Hebr. &pn, ſic in utroque MSto,
non ſuffitus thuribuli;
mortem.

X Confer. hic tractat. Talm. Horajot, fol. 12, .

ſenſus eſt,
ſed peccatum cauſatur

ac ſolennitatibus, locus autem, quò hic reſpici-

Keritut, ſol. 5.6,

non credis, ecce Sanctus

1176 NIMERORUM. CAbP. XVII.
i. e. & quieverunt aquæ, 2%. item (in illo loco:) & ira regis 2 W id eſt:
quievit. 21. Verſ. 2 1. Iuter virgas jus] Keponebat illam (virgam Aaronis) in me-
dio, 21. ne fortè dicerent (Iſraelitæ,) quoniam repoſuitillam versùs (arcam) præſen-
tiæ Divinæ, (ideò) effloruit. 23. Verſ. 23. Protruſit florem] Juxtà ſenſum literalem
(Erit hic facienda interpretatio.) Eod. verſ. 23. Germen] (Dictio V hic notat)
protruſionem fructůs, 24. quando cadit. Eod. verſ. 2 3. Et educavit amypgdala]
Quando agnitus fuit fructus, deprehenſum eſt, quòd eſſent amygdala, (verbum „ D
hic idem) notat atque (in illo loco:) & crevit infans 92)) i. c. & maturuit 25,. at-
que ſignificatio iſta uſurpatur in fructu arboris, veluti (in illo loco:) & omphax dP
i. e. matureſcens erit flos; 26. ſed cur (protruſit) amygdala? (nimirùm, ſicuti) is fru-

Gus feſtinat germinare præ omnibus (aliis) fructibus, 27, ita etiam ejus, qui de ſa-
cerdotio contendit, pœna feſtinanter venit, veluti deprehendimus in Uzia, (de quo
ſeriptum eſt:) & lepra exorta eſt in fronte ejus, 28⁸. Targum (hic habet:) N2i. e.

& conſtrinxit 29. amygdala, ad inſtat botri erant amygdala ſibi invicem D
i. e. ligata. * Verlſ. 2 5§. Et finiatur murmuratio eerum] (Verbum — hic poni-

tur) pro: 2N i. e. finiatur murmur eorum, & eſt iſtud verbum ** numeri ſingu-

laris fœmini generis, veluti (eſt etiam dictio:) DNo, lingu4 vernacula: murmu-
res; eſt autem diſcrimen † inter Siaen z0. & inter Oh, (qua voce ſigni-

. . . „
ficatur, quòd) murmur eorum ſit murmur unum, 31. (eſt enim dictio ) DNNno-
men ſubſtantivum ſingularis numeri, quamvis illæ ſint murmurationes multæ. Eod.
verfſ. 2 5. Ad obſervationem in ſignum] i. e. In monimentum, quòd elegerim Aaronem

ſacer-
20. Sicuti Geneſ. c. 8. v. I. habetur. 29. Confer. quæ ad Deuteron. c. 16. v. 1 8. n. 53.
21. Vide Eſther. c. 2. v. I. ibique Aben Esræ not. notata ſunt. S
22. Nempè: coœterarum virgarum, confer. hie * Seu: dupliicata; alterum ſuper alterum ſicuti in
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ubi de uva ſeu botro multi ſunt acini, unus ſuper al=
errore verſionis Vulgatæ agitur. erum. . .
123. Conter. hic not. in ma me ubi ratio iſtius? ** Hebr. zn w, iſta ut & ſequentia usque a4d:
expoſitionis adducitut. tpH i. e, ad obſervationem &c. abſunt 4
24. Greſſulum dicere ſolent Latini, nempè primum Msto z. .
fructus rudimentum, confer. P. Fagii not. ad † Hebr. pn V iſtud & quæ ſequuntur, usque
Paraphr. Chald. h. loc. interdum 712 ac ad: nvn i. e, ad obiervationem, abſunt 4
promiſcuè uſurpantur in S. Scriptura ; conſer. MSiO I. .
Gur Arjeh fol. 179. col. 3. med. ac not. in 30. Id eſt: murmura ſive murmurstiones eorum,
mom r b. loc. numero plurali, quoniam litera: Nun, in voce
15. Vel: & educatus eſt, alii vertunt: & ablacta- Srin eſt Sinri i. e. eum Cholem, uti in
tus eſt, vide Geneſ. c. 2 1. v. 8. BSur Arieh Jol. 179. c0l. 4. med. habetur.
126. Prout Efſai. c. 1 §. v. 5. habetur. 31. Vi delicèt: numeri ſingularis, de quo hie eſt
27. Conter. hic P. Eagii not. ad Paraphr. Chald. ſermo, quoniam vox Snnn habet punctum
ut & Gur Arjeh fol. 179. c0l. 3. fin. Kametz, prout in Gur Arſeb fol. 179. col. 4.
29. Sicuti 2. Paralipomen. c, 26. V. 19. habetur,. med, habetur.

CA WII.

—
ſccerlotem 'l
31. Verl. 25.
e4 e te, 330 0
tus;z 18. ſe p⸗
in ipſum labern
internecionem

Erl1. .
cum A⸗
gregere
u] Hi ſunt fli
Sundtucii] ie.
tia terum ſactann
mebſe, ut e fala

——
3 Hebr. m, in
, ie ukelſe
leil ummö)tun
31 Coner, hie Gon
not in
3, Ideſt: non ſar
von ſatiis cauti eſſe
inus propiigs g
dennatulom ipſum
kxitlio, conlet. c9
34. Non verd in taben
Gur Anjeh ſol. 1
P ,
fal 14.2.

1. Vel: deſlinaiſc

eliamn hie Gur Aſer
at ot, in N

1 bec un yr

lionibus, uge
17 dnibin, Jua3 tra0
ſoe Mole Kane

Deidiit 4aroni e
.
lalaſunt, zige

ol

uxm.
—
W id ell⸗

)in me-.
n)prelen-
litetalenn
die not)
Angdal
mnon
It 3, 4⸗
bar d
i)ünftu⸗
gni de ſa⸗
2, Ge guo
Moſi e.
1DNN
NMeponi⸗
deti ünge.
: murmu⸗
roce ſgni⸗
hdeo.
lte. Pod.
n Aaronem
ſacet⸗·

—

v. 1n. 53

rutn, ſicutiin

nus ſuper al

1 .
iin uqe d
Ec. ablunt

uotur, viqbe
em, 2blaat 4

tiones eorumm,
Nun, in ſoce
holem, bti in
habetur⸗
de quo hie 6
abet puockum
1,179,00l 4

² Hebr. Rn, in utroque MsSto pro eo jegitur:

32. Confer. hie Gur Arjeh fol. 179. col. 4. med.

dernaculum ipſum; quæ tamen res nobis erit

fin. ac not. in nan mn h, loc.
1. Eſt hæc una Poy' n i. e. ex tredecim excep-

Aac ſol: 179. col. 4. circà fin, item not. in e

CAL. xVIIII. NIMERORIM. 11 57

ſacerdotem * (ſummum,) nec ampliùs murmurent (Iſraelitæ) propter ſacerdotium/.

R

3. Verſ. 28. Quicunque accedendo accedit &.] Non poſſumus nos eſſe admoniti
ea de re, 33. omnes licentiam habemus ingrediendi in atrium tabernaculi conven-
tus; 34. ſed, poſtquàâm aliquis magis, quâm ſocii ejus, ſeipſfum admovet atque intrat
in ipſum tabernaculum conventus, is moritur. Eod. verſ. 2 8. An conſumemur ad
internecionem usque?] Forſitàn proſtituti ſumus 35. ad morten.

Erſ. 1. Et dixit Dominus Aaroni] Dixerat (Dominus) Moſi, ut loqueretur 15
cum Aarone eumque admoneret ſuper directione 2. Iſraẽlitarum, ne illi in-
grederentur in Sanctuarium. Eod. verſ. I. Ta & ſlii tui* Aomusque patris
tui] Hi ſunt filii Kehath, patris Amrami. 3. Eod. verſ. I. Portabitis iniquitatem
Santtuarii] i. e. Ego vobis impono pœnam extraneorum, qui peceabunt circà nego-
tia rerum ſacrarum, 4. quæ vobis commiſſæ ſunt, uti ſunt: tentorium & arca atque

menſa, ut & vaſa ſacra, vos (itaque) ſedebitis & admonebitis omnem extraneum, 5.

gn "nan, ubi etiam Siphre ad marginem alle-
P, 1. e. ut eſſet ſacerdos, vel: ut facerdotio gatur
et 2, Nempè, quomodo Iſraelitæ ſeſe gerere debeant,
ne ad Sanctuarium propius, quàm decet, acce-
dant velillud ingrediantur ac proptereà morian-
tur, nam, uti in fine capitis præcedentis habetur,
Iſraclitæ conq eſti erant, quòd ſibi hac in re non
ſatis cavere poſſent, datur itaque hic Aaroni di-
rectio five inſtructio, quomodo Iſraelitæ, ut &
exitio, confer. cap. ſequ. 1 9. v. I. n. 2. Levitæ circà hanc rem ſeſe gerere debeant, con-
34. Non verò in tabernaculum ipſum, confer, hic fer. Cap. antec. 17. V. 2 J. n. 33.
Gur Arjeh fol. 179. col. 4. med, ac not. in * Hæc & quæ ſequuntur, usque ad⸗ portabitis ini-

P'e HD h. loc. it. tract. Talm. Sanhedrin, quitatem &c. abſunt 4 MSto 1.
Jal. 84. 3.

3. Confer., hic Gur Arjehb fol. 1 90. col. I. prine-
3 5. Vel: deſtinati ſumus, Hebr. o, confer zc not. in rpar mev b. loc. MM
etiam hiæ Gur Arjeh dict fol. 179. col. 4. circà 4. Senſus eſt: ſi illi extranei, qui non ſunt de ge-
tfnere ſacerdotali, in rebus ſacris, quæ vobis lolis
demandatæ ſunt, occupati ſint, eorum Ponav.
bis incum bet, ſic ferè Junius ac Tr. mellius hic

(leil. ſummô) fungeretur.
ac not. in D h. log.
33: Id eſt: non ſatis nobis cavere poſſumus vel
non ſatis cauti eſſe poſſumus c ircà hanc rem, quò
minus propius, quàm par eſt, accedamus ad ta-

tionibus, quas tradunt Rabbini, nam Deus cum ns ellius
ſolo Moſe locutus eſt; is autem poſteà verba verterunt, nempè: Portabitis pœnam iniquita-
Dei dixit Aaroni, confer. quæ ad Levit. c. 1, v. 1. tis in Sanctuarjum (commiſſæ,) vid. num. ſeq. 7.
n. 11. a0c h. 1 3. & ad Levit. c. 11. V. I. n. 1. no 5. Confer. hic Gur Arjeh ol. 180, Lol. 1. princ.
tats unt, vide & Gue Arjeh Fol. 132: col. 3. ac not. in Daf , ,loc.

2

qui venerit, ut occupetur. 6, Eod. verſ. I. Et tu atque filiitui] (Nempè:) ſacerdo-=
tes. Eod. verſ. I. Portabitis iniquitatem 7. ſacerdotii veſtri] Quod non eſt tradi-
ditum Levitis, vos (igitur) monebitis Levitas errantes, ne ad vos accedant 8. in
miniſterio veſtro. Verſ. 2. Sd & fratres tuos] (Videlicèt) filios Gerſonis & fi-

lios Merari. Eod. verſ. 2. Pridò ſint] i. e. Adjungantur vobis, ut admoneant

etiam extraneos, ne ad ipſos accedant. 9. Eod. verſ. 2. Er miniſtrent tibi] Citcà
cuſtodiam portarum 10. & ut ex illis conſtituantur præfecti ærarii (ſacri) & the-
ſaurarii. 11. Verſ. 4. Peregrinus autem non accedet ad vos] Ego vos proptereâà

admoneo. 12. Verſ. 5. Neamplius fiat indignatio Sicuti illa anteàâ facta eſt,

dicitur enim: nam egreſſa eſt ira. 13. Verſ. 6. Vobis dono dati] Forſitàn ad mi-
niſterium veſtrum privatum? 14. lex (hic) dicit: Domino, ſicuti explicatur
ſuprà, (nempè,) ut obſervent cuſtodiam 15. & 1 ex illis conſtituantur) theſau-
ratii ac præfecti ærarii ſacri. 16. Verſ. 7. Miniſterium dono datum] Dono de-
diillud vobis. 17. Verſ. 8. Et ecce * eo dedi tibi] Cum lætitia, Caampart
cula:

& hic Gur Arjeh fol. 1 80. col. I. med. ac not. in
nan new b. loc. ubi Siphre ad marginem
allegatur, confer. & Chagiga, fol. 19. b.
14. Sive: ad vulgate ac profanum miniſterium,
ſic dictionem Nπ interpretor, quæ miniſterio
ſacro hie opponitur, confer. Levit. c. I. verſ. 7. n.
74
15. Scil. portarum, vid. ſuprà v. 2. H. cap. ibique
not. n. I0O. confer. Gur Arjeh fol. 180. col. I.

6. Nempè: circà res ſacras, dum vos circà illas oc.-
cupati eſtis, confer. verſ. ſequ. 2. n. 8. & n. 9. it.
V. g. n. 12. .
7. Confer. hic, quæ paulò antè n. 4. h. verſ. I. no-
aata ſunt, vide & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
h. loc. ut & not. ad Eſai. c. 5 3. V. 1I1. n. 18.
38. Vide, quæ paulò anté num. 6. . verſ. 1, no.
tata ſunt.
9. Conter. Verſ. antec. I. H. eap. n. 6. S infrà verl,
23.b. cap. a. 43. it. Gur Arieh fol. 180. col. 1.
princ. ac not. in nar N h.Ioů.
10. Scilicèt: Sanctuarii, confer. & hic Gur Arjeh
Jol. 180. col. 1. med. & not. ad 1. Chron. c. 23.
V. 27. n. I, it. not. ad v. 6. G. cap. n. 15. .
11. Sic dictionem 7α Shic interpretor, in notis
Aai ne vox illa exponitur, quòd ſignificet eos,
enen ys weendn i, e, quibus cla.-
Ves atrii erant traditæ, confer. & tractat. Talm.
Tamid, ſol 26. b5. & Peſachim, fol. 57. a. uti ad
marginem in an r allegantur, confer. &
Erachin, fol. 1 1. 6. item verſ. lequ. 6. n. 16.
12. Nempé, ur dehortemini lſraelitas „ne illi ac=
cdant ad vos, dum miniſtratis & officio ſacro
fangimini, ſic m Gur Arjeh Jol. 190. col. 1.
med. ut & in not. ν exponitar, confer.
& ſuprà verl. 1. b. cap. num. 6. it. Sevachim fol
16. 3.
13. Prout cap. antec. 17. V. 11. habetur, confer.

Part. I. fol. 23 1. col. 1I. circà fin. & col. 2. cir-
ca fin.
† Hebr. am, ſic in ASto I. addità copulà legi-
tur, quam lectionem hic in verſione ſecutus ſum,
confer. ſuprà verſ. 2. h. cap. n. 11.
16. De quibus paulò antè verſ. 2. . cap. num, Ir.
dictum eſt.
17. Sicuti verſu antec. 6. b. cap. habetur, confer.
tract. Talm. Joma, fol. 24. a. & fol. 27. a. item

Arin, ſol. 83. a. 6. & fol. 84. a. it. Erachin, fol.
* In MSto I. hic præmiſſa ſunt iſta: m an
77 fr nN Oe een e en wen nn
l
i. e. qui propè acceſſetit, moriatur, (verſ. 7. h.

med. ac not. in onam ne h. loc. it. Jalkut

Gur Arjeh ol. 180. col. I. med. it. Pelachim,;
fol. 73. a. & Schabbat fol. 3 1. a. 6. item Sanhe-

CAL. WWII.
—
(la: D
tcce ile egredle
donarit agrum
Ulam) curie mag
un) moret dea⸗
tendat, ecce egd
guoque loco qn
cereotio, venit
tupto 21, inſen
ſodiem oblati⸗
yetl. g. Iu mdi
tumn ignitorumn.

——
(aP.) perinde aen
ſuo: agrum ego
illamoperit, Üli
woliaur, hecelt
weonis, uti ibiger
quer hie in notis
Vvoce NNX, pid. B.
Fe Paticlla ill
.

19. Vel: ett nota!.
ſol. 190. col, t, en
ubi Dohre 14 mate
delbbat ol. 1.
19, Prout Lxod,e. 4
10. Vel: Archiyo he
Cionem N hie
Purtorf. Lenic. C
ol 196.
81. Juxti Hebr, Nn
hicinttav, 19 b,
3 41. indicnur zun
tuum, ut, ſeuti to⸗
ie, de cotn
gimtiqaetadt gon⸗
1n peſhetuuc, itin
Dilgc. exponitur, c
Ubi track, Talm. Ch

enn allegnur, in

MNXn.
)lacerdo⸗
n ell tradi⸗
dant 1, in
ronis & ſ⸗
admoneant
iii] nd
Leni) Ethe⸗
Propterei
ei kac eſt ,
ſtin ad mi-
erplicatut
tur) theſru.
Dono de.
(namparti⸗
Cold:

—
med, ac hot, in
ad marginem
19eb.
m minilterium,
quæ miniſteio
tecele ell .h.

1, 5, ca, bique
0l. 180, c0l. l⸗
loc. it. alku
nn. c0) 1, ei⸗

Citi copul egi⸗
ppe ſeellus lum,
.
h. ca. num,1

uebetur, conſet.

ſol. 17, ttkeem

d it elachin;
1,6, itenn ane
it brachin, 5l

m n
.h N.
ho vp ren
nn (l , 1
ey

—

CAP. XVIII.

NüMERORUBM.

1I59

cula: —: *i, e. ecce)

ſignificat lætitiam 18. veluti (accipitur in illo loco “
ecce ipſe egredietur obviam tibi ac videns te lætabitur corde, 19. res ſi
donavit agrum amico ſuo ac non ſubſceripſit nee ſignavit aut inſinua

„Fi. e.
milis eſt regi, qui
vit (donationem

illam) curiæ magiſtratuum; 20. venit autem aliquis ac litem contrà illum (donatari

um) movet de agro, dicit ei (amico ſuo) rex:
tendat, ecce ego ſubſcribo ac ſigno tibi & inſinuandum trado curiæ judicii
quoque loco, quoniam venerat Corachus & litem moverat Aaroni
Ccerdotio, venit Scriptura & dedit ei viginti quatuor dona ſacerdoti
rfupto 21., in ſempiternum & ideò conjungitur textus iſte huic (l[oco.) Eod. verſ 8.
Caſtodiam oblationis meæx] Quas (oblationes) tu
verſ. 8. In anctionem] i. e. Iin magnitudinem. 23.
tum ignitorum. 24. Eod. verſ. 9, Omnis oblatio eorum] Veluti ſunt ſactifcia paci-

–

quicunq; voluerit, is veniat & tecum con-
ſic hoc
de (ſummo) ſa.
i œdere incor-

debes cuſtodire in puritate. 22. Eod.
Verſ. 9. De igue] Poſt ſufſ-

Kica

cap.) perinde ac rex mortalis, qui dicir amico
ſuo: agrum ego donotibi & quisquis litem de
illa moverit, illius caput gladio amputetur &
moriatur, hæc eſt additio R. Joſephi, filii R. Si-
mweonis, uti ibidem habetur, pôſteà ſequuntar,
quæ hie in notis Raſchi habentur; coœterum de
voce * n*, vid. Buxt. Lex. Chald. fol. 43.
** Sic particula iſta hic addita reperitur in MSto
2.
18. Vel: eſt nota lætitiæ, vide & hic Gur Arjeh
Jol. 180. col. I. circà fin. ac not. in "pam e*
ubi Siphre ad marginem allegatur, eonfer, &

Schabbat, ol. 2 5§. 2. & †ol. 2 6. 3. it. Jevammot,

Jol. 74. a. & Bechoror, Fol. 34. a.
19. Prout Exod, c. 4. v. 14. habetur.
20. Vel: archivo ſive principibus judicum, ſic di-
dionem Nay hic interpretari poſſis, conter.
Buxtorf. Lexic. Chald. fol. 217. & ſequ. il.

2 1. Juxtä Hebr. on pwn i. e. fœdere ſalis, uti

tuum, ut, ſicuti fœdus initum eſt cum ſale 9àρ%
' i, e. ne cotrumpatur vel putre’cat, ita &
viginti quatuor dona non aufetentur 4 ſacerdotio
in Perpetuum, ſic in Gur Arjeh Jol. 1 90, c0l. 2.

princ. exponitur, confer. & not. in on nr,

ubi tract. Talm. Chalin, ol. 13 3. 6. ad margi-

hic & infrà v. 19: . cap. habetur, ubi vide not.
n, †1. indicatur autem hoc nomine ſœdus perpe-

na recenſentur,
Chald. h. loc.
22. Nempé, ut illæ puræ ac mun
de Gur Arjeh fal.
br D
Chald.
23. Sive in excellentiam ac dignitatem, nam didio
rb ſignificat u i. e. magnitudinem
Prout R. Salomo ad Pſalm. 105. v. 1 5. exponit
ut hujus loci ſenſus ſit, Propter unctionemi, e.
ſacerdotium, quod unctione in te & filios tuos
collatum eſt, dedi tibi illa, prout in notis Junii
ac Tfemelli h. loc, haberur, confer. Sota, ol.
155: àa. & Seyachim, †ol. 2 9. a. it. fol. 9 1. a. &
Chulin/ fol. 132. b. vid. & P. Fagius ad Paraphr.
Chald. h. loc. ut & not. ad Eſai. c. 45. V. I. ., I
& ad Pſalm. 105. v. 15. n. 7 .
24. ld eſt: ſactificiorum „igne abſumtorum in
illis ſcil. ſacrificiotum pattibu 1

. ibus, quæ temanſe-
runt ex igne, imi P. Faoius loc, alleg. explicat,

nec enim hec intelligendum eſt de ipſis ſacrifi-
ciorum partibus, quæ igni imgonuntur quo
* ill De 6 „ . 1. 1
niam illæ Deo ſunt dicatæ enn 8
I. e. nec ſacerdotibus ulla in eis Pars eſt, uti in
Gur Arjeh fol. 190. col. 2. prine. habetuz ; ſed
. . 1: „ .. . .
id intelligi debet de illis. ſactificiorum Ppartibus,
quæ remanent rppe P ee i. e, oſt

vide & P. Fagii not. ad Parapht.

æ ſerventur, vi.
180. Col. z. princ. ae not. in
h. loc. item P. Fagii not ad Paraphr,

2
4

nem allegatur, in quo illa viginti quatuor do-

SP ne hic exponitur.

SESsggsgS

Partes lacrificiorum igne abſumptas, uti in notis

1160 NUMERORUM.

prout hic habet fenſus literalis. Eod. verf. 9. Quæ« reſtituent mibi] Hæc eſt rapina
proſelyti. 26. Verſ. 10. Ert in ſancto ſanttorum comedes illud & .] Docet (hic Scri-

ptura,) de ſanctis ſanctorum, quæ non comeduntur, niſi in atrio 227. & quidem à

maribus ſacerdotii. Verſ. II. Oblatio doni eorum] Qued elevatur de ſacrificio eu-
chariſtico 28. & de pacificis & de ariete Naziræi. 29. Eod. verſ. II. Juxia om nia,
qus elevantur] Nam ecce illa opus habent elevatione. 30. Eod. verſ II. Omnis
mundus] Non verò immundi; * alia expoſitio (horum verborum) omnis mundus,

uæ ideò hic dicuntur, ) ut ineludatur uxor ejus. 31. Verſ. 12. Primitias eorum

Hæc eſt oblatio 32. magna. Verf. 18. Sicuti pectus agitationis & ſicuti armus dex-

ter] (Nempè) ſacrificiorum pacificorum, 33. quæ comeduntur à ſacerdotibus eo-

rumque uxoribus, ut & à filiis eorum atque ſervis * biduô ac nocte una 34, etiam-
primogenitum 35. comedi poteſt biduòô ac nocte una. 36. Eod,. verſ. 18. Tuum
EeEewerit]

Siphre ad marginem allegatur.
172. Sive elevatio, Hebr. απ , quomodo hodiè
Judæi oblationes folvant, vide apud Buxtorf. in
Synag. Jud, c. 10. p. 20 3. Conter. & infrâ verf.
24. h. cap. n. 44. & verſ. 27. n. 47. it. V. 29. H.
cap. D. 5 7. ubi oblatio magna vocatur να i,
e, primitiæ, vide & D. Wagenſeil. Sota, p. 951.
& 1083. confer. & Bechorot, fol. 5 3. b. & fol.
72.b. it. Temurah, fol. 5. a. & Sanhedrin, Fol.
70. a. it. Menachot, ol. 34. 6, & Chulin, foß.
136. a. item Erachin, fol- 2 - a. & fol, 29. à.
it. Bechorot, Fol. 32. a. & fol. 5 1. a. .
33. Vel: de hoftiis pacificis ſive euchariſticis,
confer. hic Bava kama, fol. 1 3. a. & fol. 7 §. a. &
Sevachim, fol. 3 7. a. it. Bechorot, fol. 5. a, b. &

25. Confer. hic Gur Arjeh fol. 180. col z. princ.
ac not. in π loc. it. tract. Talm. Se
vachim, fol. 45. a. & Menachot, fol. 5S. a. &S
fol. 7 . a.
26. Quam ille dat ſacerdoti, qua de re vide ſuprs
Numer. c. J. v. 6. n. 16. & v. 8. n. 2 2. confer. &
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. . loc. ditcitur
autem iſtud sb argumento comparativo, de quo
vide net. in a r* 6. loc. confer. & tract.
Talm. Menachot, fol. 73. a. .
27. Sacrificia enim leviz, quæ non erant fancta ſan-
Gorum, etiam extràâ attium comedi peterant,
conter. & Sevac him, fol. 9 7. 5. & Menzchot, ſol.
9. a. & fol. & 3. a. it. Gur Arjeh fol. 1,80. col. 2.
med. ac not. in an ri b, loc. item Buxrerf.
Lex. Chald. fol. 19 80. ae jalkut Part. I. fol.
232. col. I. Med. S=Dð
2%. De quo vide Levit. c. 22. verſ. 29. confer.
not. in pon mnew b. loc. ubi cxponuntur
partes facrifitiorum, quæ elevantur, nempè:
iny a- rWye ee een en i. e.
pectuſeulum & asmus ac panis unus ex decem,
qui ſimul cum illo venit, conf. infrà v. 1 8.5. eap.
29. De hoc vide Numer. «, 6. v. 14.
30. Confer. hic præ aliis Gur Afjeh Fol- 10. col.
2, cire4 fin.
2 Hebr. snt N, abfunt iſta hic 4 MSto r.
31. Quæ etiam de illis comedere poteſt, confer.
Levit. «. 22. V. 11. n., 44. ae Gur Arjeh ſol. 150.
K0Ol. 2. fin & not. in ααπ νπυ . Ioc. ubi etiam

it. Keritut ſ. 4., a. & Temurah, fol. 5. a. & f. 8. a.
* Hebr. Ar i. n, nan ianhie Care.
que MSto- .
34. Nam quod tertio die ex carne iſta ſuperfuerit,
id igne comburendum eſt, vide Levit. 6.7. v. 17.
aæc Gur Arjeh fol. 180. col. z. fin. it. Deureron,
c. 15. V. 20. n. 76. & Bechorot, fol. 27. b.
3 5. Hebr. a, unde .α i. e. primĩtiæ „
primitivi fructus, Græcis «οανα de quibus
fuprà v. 12. & ſeqq. . cap. conter Junii ac Tre-

36. Ratio eſt, quoniam primitiæ comparantur
BHe

CAP. XVIII.

ſca coœtus (Hraélitarum) eorumque mincha & hoſtia pro peccato atque reatu, 25.

pol. 6. b. it ſol. 7. a. & fol. 12. a. b. & Jol, 17. 2.

mellii not, ad dict. v. 12.6. cap. ut & Sevachim,

CAI. WII.
—,P—
mreri⸗ Venith
le bicas (gudd
(haniltici caro,
blatinet rer
unirerſaliter 3
(pabentur) in ll
ſcedus cum Aato
40, Eod Ferl.
Juam putreſcit.
(Lerinis) incumd
Aa gferent on

Conce lehatetuta

—

—
Dv w
mmd euchanillicorn
ie. ſacrifieiꝛ eni,

“ l, loc. haberul, ſie

Pell 1,, 10. 2
1r Hebr, n P,
n be omm
Autroque Möto.
17 denſus eſt: K Keri
petitilud: r
4 R. Abibz dicitur
ſiye lerumi, e let
uod hichabetun,

(ol. 2, öt. ac got. i

Phread maginen;

drum hkee Jud zan

97 Coner hienil,

6,5 ſol ſ) 25,i
zehit .ol ,a
nuc⸗ generatim.
n 1, gur e
d gur di del
May. ,h an d
1. udirindinie
Gein in Pecie leu
(ec hoe ſert
n. n

—

8A..xuII.
—
e teatu, 29,

et tapina
tet hie eri.
& gidem
ſenſcio en⸗
ula ennie,
III. Onni
nnismundnz,
vitia enum
ti ormiu dex.
rdotibus deo⸗
1 34, etiamm.
I8 Tun.
r erii

—

quomod hodi

od Duntorf, in
ſet, inkſs vert.
47 n. V 19. .
wocam N)i,
ſeil Sota. 961,
dl. 53,5. 8 fol.
Smnhectin ⸗
4, fol, 19.4,

nedeb.

7e euchatiſtices,
1, 5fol 7,3r
ot, ,ol, ,5,
ſal ,d.
ilshicad .

e la ſherfneit,
Lerit, c7,Ne

in. it, Deuteton,
ſol ih

ie grinfig;,

pi,, begidus

mter ani ar IIt.

D⸗R geſachimn,

ia Conptlun
PVr

CAb. XVIII. NuIMERORUM.

"terie] Venit R. Akiva atque (ita) docet: addit tibi Scriptura aliud eſſe, 37. ne for-
tè dicas, (quòd iſtorum ſacrificiorum caro ſit,) veluti pectuſculi & armi ſacrificii eu-
chariſtici (caro,) quæ non comeditur, niſi die (ano) & nocte (unâ.) Verſ. 19. Omnes
oblationes *verum ſanltarum] Propter amorem hujus textus loquitur (S. Scri ptura)
univerſaliter 3⁸. ab initio hujus (textus,) ut & in ejusdem fine; particularia autem
(habentur) in illius medio. Eod. verſ. 19. Pactum ſalis perpetuum] Pepigit (Deus)
fœdus cum Aarone per rem fortem 39. ac permanentem, & quæ res alias conſervat.
40. Eod. verſ. 19. Pactum ſali] Sicuti foœdus, quod cum ſale initum eſt, quod nun-
uam putreſcit. 41. Verſ. 20. Er gortio nen erit tili inter ilos] Etiam in præda. 42.
der 23. Er ipf] (Nempè:) Levitæ portabunt iniquitatem Iſraelitarum, nam illis
(Levitis) incumbit, ut moneant extraneos, ne iſti ad ipſos accedant. 4;3. Verſ. 24.
MWar oferent Domino in elevationem] S. Scriptura vocat illas (decimas) N, 44.
donec ſeparetur ab eis oblatio decimarum. 45. Verl. 27. Er reputalitur vobis obla-
Sgggggg8 2 is
Spv v oNναπ mnnπ i. e, pectuſculo & ar- Nn hic werto, confer. num. ſeq. 40. ac P. Fagi
mo euchariſticorum, quæ ſunt = DW not. ad Paraphr. Chald. h. loc.,
i. e. ſacrificia levia, prout in notis Dnan inee 40. Sive: ſanas ac fortes reddit, Hebr. &ana,
h. loc. habetur, vide & not. ad librum Prec. Jud. conlter. num. antec. 39, it. tract. Talm. Mena-
Part. I. p. 10. a. princ. cchoc, Jol. 19. . & fol. 24. B.

II6C

*x Hebr. W" 77, iſta & ſequentia, usque ad-
P 72 i. e. Omnes oblationes &c. abſunt ab
utroque MSto. B
37. Senſus eſt: S. Scriptura hoc verſu iterüm re-
petir illud: 77, i. e, tuum erit, quod hic
2 R. Akiba dicitur ri& he i. e. eile aliud
ſive alterum i. e. ſecunda repetitio verbi: n,
quod hic habetur, confer. Gur Arjeh fol. 180.
col. 2. fin. ac not. in Mon Mew h. loc. ubi Si-
phre ad marginem allegatur, vide & not. ad li-
brum prec. Jud. part. I. p. 10. a. princ.

* Confer. hic tract. Talm. Sevachim, Fol. 37. a.
b. & fol. 57. a. 6. it. Bechorot, fol. 2 7. 5. & fol.
32. b. it. fol. 3 3, a. & Temurah, fol. 2 1. 6.
38:. Id eſt: generatim complectitur, & utitur di.
dione 72;, quæ eſt unirverlalis, idque voce:
7a, quæ hic habenan, in dicatur „confer, ſu-
praà v. 8, h. cap. & ſeqq. usque ad hunc verlum
19. ubi primò univer ſalirer oquitur 8. Scriptura,
dein in ſpecie ſeu particulatim fit ſermo ac tan-
dem hoe verſ. 19. univerſali locutione conelu⸗
ditur.
4

41. Vel: ut nunquam putreſcat; ita etiam hoc
fœdus erit perpetuum, iſta enim hic ſupplenda
vel ſubintelligenda ſunt, conſfer. quæ ſuprà ad v.
8. . cap. n. 21. notata ſunt, it. not. ad 2. Chron.
c. 1I 3. V. §. . 10.
42: Huic expeſitioni obſtare videtur id, quod
Numer. c. 3 I. v. 2 9. ac ſeq. ut & v. 3 6. ibid. ha-
betur, ubi pars prædæ ceſſit Aaroni, objectioni
iſti reſpondetur in notis mpam mev ubi etiam
Siphre ad marginem allegatur, confer. & Gur
Arjeh fol. 180. col. 2. princ. it. Deuter. c. 1 8.
V. 1. Dn. 2. ac Jalkut Part. I. ol. 23q 3. col, 2. cir-
cà fin.
43, Vide, quæ ſupra ad v. 2, h. cap. n. 9. notata
ſunt, conſer. & Gur Arjeh ol. 180. g0l. 3 princ.
ac not. in non D . lec.
44. Id eſt: oblationem ſeu elevationem, confer.
ſuprà v. 12. h. cap. n. 3 2. G& Jalkut Part. I. fol.
23. col. 4. med. it. Jevammot, , 86, a, & Te-
morah, fol. 3. a.
45 Ettunc non amplius vocantur illz decimæ
n, ſed Wyn, confer. Gur Arjeh Jol. 180.
coOl. 3. med. ac not. in an w b. joc., ubi
Siphre ad marginem allegatur, vide S& not. ad

39‧ Vel: robuſtam, ſiye ſanam, ſic dictionem

libruns

1162 NüUMERORIM.

ſramentum ex area & ficuti plenituda ex tortulari] i. e. Sicuti oblatio * muſti ac olei,

quæ ſumitur ex torcularibus. Eod. verſ. 2 %. Plenitudoe] (Dictio:) &'̈ 48. hic

ſignificat maturitatem proventus, HN OHZWi. e qui plenus (ſive maturus) eſt. 49.

Eed. verſ. 27. Torcular] (2P) eſt lacus ante torcular, in quem deſcendit vinum;

emnis autem dictio: A)eſt effoſſio ſoli, ſic (aceipitur in illo loco:) Pi. e. foſſæ
50. regis hoc eſt mare (ſive) oceanus, (nimirùm) foſla, quam fodit rex mundi. 51.
Verſ. 28. Ita etiam vos offeretis] Sicuti Ifraëlitæ offerunt de area ſua † & de torculari-
bus ſuis; (ita &) vos offeretis decimas veſtras, qhia illæ ſunt poſſeſſio veſtra. 52.
Verſ. 29. De omnibus, quæ dabuntur vobis, oferetis emnem eblationem Domini] De ob-
latione magna 53. loquitur Scriptura, nam ſi Levita prævertat Sacerdotem in acer-

70 54. & accipiat de decimis ſuis, antequàm ſacerdos auferat oblationem magnam-
55. de

Gallicè: foſſees, Latine: foſſas, vid. ibid. n.

librum Prec Jud. part. I, p. 10. a. princ- & not. es,
ad z. Chron. c, 3 1. V. 6. n. 3. it. tractat. Talm. 2 3. (On fer. R. Salom. ad Hagg. cap. 2 . verſ. 16.
Becborot, ol. 59.3. S num. 18. =
* Scil. Divinitus immisten dæ, Gcuti eſt porna —*, „W1. Sic idem Commentator noſter in notis ad Za-
de dua vid, not. ad Levir. c. 4. v. 2. Char. dict. cap. 14. v. 10. expoſuit, ubi vid. num.
4 6. Ut fſeilicèt illam addere teneantur, qua de re 26., it. not. ad Eisi. caàp. 5. verſ. 2. num. 6. &
vide Levit. c. 27. verſ. 3 1. n. 79. confer. & Jal.‧ 7. “
kut Part. 1. ol. 2 34. col. I. med. & col. 2. fin. † Hebr. Sarnn iſtud, ut & ſequentia, usque ad
47. Vide fupra v. 12. b. cap. n. 32. & infrà v. 29) 22 nN., i. e. emnem oblstionem (Domini,
b. cap. n. 5 3. & n. 55. confer. & tractat. Tslm. verſ. 29. . cap.) abfunt 4 MSTOo 2.
Roſch haſchans, fol. 12. a. 6. & Jevammot, ol. 5z: Sunt quaſi ſolum ſeu terra veſira, confer. hic
96. 6. item Bechorot, fol. 11. 6b. & Berachot, fol.] præ aliis Gur Hrjeh /ol. 190. col. 3. circà fin.
47. a. & Schabbat, ol. 127. b. item Gittin; fol. ir. tract. Talm. Gittin, al. 2 3. 6. & Kiddulchin,
30. 6. & Menachot ol. 54. b, & Peſachim, fol. fJol, 41. 5. & fol. 53. a. it. Bava mezia, fol. 28.
23 au2. S= a. Ze †Ol. 7 1. a. 6.

XX Hebr. — nn, ſic in utroque MSto habetur, 53. Id eſt: de primitiis, vide ſuprà verſ. 12. h.

quam lectionem hic in verſione ſecutus ſum.
4 §. Id eſt: plenicudo, de cujus vocis ſigniſic atione
vide inter alios P. Fagii not. ad Paraphr. Chald
b. loc. «onfer. & n. ſequ. 49.
49. Sic ferè eriam in Junii ac Tremellii verſione ha-
betur, nempè: maturus liquor, confer. hic tract.

cap: n, 3 2. & terſ. 272 n. 47. confer, & Numer.

hedrin, ol. 90. 6. & Berachot, ol. 47. a.
54. Sive cumulo feil. fiumenti, ſic interpretor
dictionem )*, proht & R. Salomo in notis ad
Hagg. cap. 2. v. 16. vocem illam: exponit
Talm. Eruvin, fol. 3 1. b. & Peſachim, fol 3 5. ny i, e. acervum, confer. idem R. Salom. ad
b. it. Beza, Fol. 1 3. 5. & Menachot, Jol. 77, a. Geneſ. c. 46. V. 6. &. ad Genel. c. 50. v. 5. & ad
b. & Bechorot, ol. 5 8. b. FxOd. c. 1 5. veiſ. 8. & ad 2. Reg. cap, 1I. vetſ.
50. Sic juxtà mentem Commentatoris nofiri di, 4. S
dionem illam, quæ Zachar. c. 14. V. 10. habe
tur, vertere volui; ubi ipſe eam interpretatus eſi

tio veſtra ſicuti frumentum ex area] i. e. Oblatio veſtra decimarum prohibita eſt ex-
traneis & immundis & propter illam fiunt rei mortis *ac quintæ partis, 46. ſicuti in
oblatione magna, 47. quæ vocatur H Hν i. e, primitiæx. Eod. verſ. 27. Sicuti

c. §. v. 9. n. 2 6, & n. 2 7. It. tract. Talm. San-

cl..XVil.

ſ. de aceryo, 1

en
gvagiats inobl⸗
decimarum ex il
ctit 50. Leyktis
zentuerarts) E
Oblationem, dicit
lationem &c.
(itagzhic)iit
eltllraelitarumg

—
5. De gua ſopra ve
. derl. 29. cttel
Oblationem maon
yrn n r
jeſacedoni priand
dem edit,
* Hebr. vyn nyn
bze ſunt addis:
Wn n
nn n ſ
S nn
W Nn de
n wy
N M
N mrdn
en d .

quæ dabuntunvot

ctiptula,) ut ſepe

Ilaeliia da erua
halet derimng e
tu(ene, quinze
ciyitatumn ilorum
de iligſewi ſcip
Polleſtode uniz iul
643. V 2,) Omoer
„veſ. 29,) Ke

Mtum: dicds:

viie Itdeunt 14
18! qodiam tane
gnus ſam felt

gele: Omnenn

Oh
ODie

4

X

CA XVII.

dita eſt en
46. ſtcuti in
1l17. Kut
muiſti acolei
Wd 41. e.
turus)eſt. 49,
endit unum;
Amundi, 5I.
de torculati.
10 veſtta. ſ1,
mizi Deobh.
lotem in acek⸗
vem magnam-.
. de
—
Oſlas, dic idic, n
,(a,. 2 Fetl, 15,
kerinnois74.
ſunt, ubividnum.
etl. 2, num ,

enniz, Uuead:
fionem (Domini,
80 2.
eſta, conſer, bie
0. c0. 3, citeu b.
6, Kiddulchin,
Va mezid, f0l, 1

ſupti feiſ, 11, .
conteir & Numer,

S5. de acervo, (tunc)

NANiIIMEROR M.
Levita debet priùs ſeparare de decimis unam partem ex quin-
quaginta in oblationem magnam atque iterùm ſeparabit oblationem?* decimarum.
5⁶. Verſ 30. Dum efferetis epimum ejus ex il] Poſtquàm obtuleritis oblationem-
decimarum ex illo. 57. Eod. verſ. 30. Et reputabitur (Nimirùm) id, quod fuper-
erit §58. Levitis, tanquàm res penituùs profana. 59. Eod. verſ. 30. Tunquàm pro-
ventus ex anea] (Scilicèt, qui eſt) Hraelitis, ne dicas, quoniam Scriptura vocat illud
oblationem, dicitur enim: nam decimas filiorum Ifraêlis, quas offerent Domino ob-
lationem &c. 60. forſitäan erit totum iſtud, (quod ſupererit,) prohibitum, 6I. lex
(iitaq; hic) dicit: reputabitur Levitis tanquàm proventus ex area, licuti (igitur) id, quod
62. ita & iſtud Levitarum erit profanum. *

CAP. XVIII.. 1183

.ttacl. Lalmm. Sn.
ol. 47. .

, ſc imterletor

Sa l0mo in potisad
ilam: D ezponit
igem K. Salom., 31

el cr 50. ad
Reg. i,, eſeil.

eſt Iſraelitarum (ptoprium) profanum eſt

gggggg 3 Verſ.

55. De qua fuprà veri. 12. . &. n. 32. & num. 53

h. verl. 29. cœterum in MSto z. poſt verba iſta;
oblationem magnam, ſic legitut r on en
DTrN N PTIN N i. e. tenetur Levita da-
re ſacerdoti primo oblationem magnam, res eo-

dem redit. H
7. . „ 8 .
* Hebr. wyn rpcn, in MSto I. poſt verba iſta

hæc ſunt addita: Tno n heeenn e

Nn rnn een ne n hn eren
,

—79 dann en en e eenn eee een

u r n DN naO en rnnte i
97 nn r eee enen nen nin d
91) ee e wye ien eee ie

.ùẽ

aapn D eH enn eee, eynn den
r r & i. e. Verſ. 29. De omnibus,
quæ dabuntan vobis] Hadtenus docuit te (S.

Scriptura,) ut ſepares decimas de decimis, quas

IIraelita dat Levitæ; hic autem obligat te, ut

ſepares decimas easque des ſacerdoti de proven
t (terræ,) qui nacitur in agro ſuburbani prædii
ciyvitatum illorum (Levitarum,) dicitur enim
de illis, ſicuei ſcriprum eſt: & dent Levitis de
poſſeſſione juris fui urbes ad habitandum. (Num.
2. 3 5. V. 2,) Omnem oblationem Domiai. eod.
b, verſ. 29.] Ecquid iſtud vuhk dicere: (ni⸗-
Mirum:) ne dicas: quandequidem decimæ Le-
vitæ redeunt ad Levitam, quid ego opus
habeo, ut ſeparem de meo decimas Levi
tæ? queniam tandem illas mereor (illis di-
enus ſum vel indigeo,) quocircà opus fuit di-

gere: omnem oblationem Domini; reperimus]

autem, quod decimæ vocentur oblatio, dicitur
enim: & offeretis ex eis oblationem Domini
(Verſ. 26. h. cap.) Sequitur jam in eod. MSto
1. San i. e. dum offeretis &c. uti verſ. 30.
b. cap. habetur, videtur autem additio iſta eſſe
R. Joſephi, R. Simeonis filii, de quo aliàs di-
cctum eſt, vid fuprà verſ. 8. h. cap. Sign. “ & Nu-
mer c.7.v. 12. Sign. * it. verſiequ. 3 0..c. Sign. *
56. Confer. hic Gur Arjeh fol. 1 80. col. 3. fin.
ac not. in onm Me h. loc. confer. & Schab-⸗
bat, fol. 127. 6. & Eruvin, Fol. 3 1. 6. it. Peſa=
chim, Fol, 3 5. 6. & Beza, fol. 1 3.b. & Temurah;
Jol, 4. .. & fol. 5. a. H.
57. Vide etiam hice Gur Arjeh fol. I 90. col. 3. fin.
ac not. in a ino h. loc.
5 8. Nempè: ex decimis, quas ſacerdotibus dare
gebent, O?́ͦͦ́ẽVs MUMUNe
59. Sive: privata ac vulgaris, quæ non amplius
ſacra eſt; ſed ad quosvis ulus adhiberi poteſt,
ſicuti alia res profana., ſic dictionem in, quæ
hic habetur, interpretor, confer. Buxtorf. L. ex.
Talm. fol. 764. vide & n. 6 2. . verſ. 30
60. Pront ſupraà verſu 24. b cap. habetur.

61, Videlicèt: ne ad profanos live privatos uſus

Vertatur, confer. num. 2mec. 59. h. verzl.
62. Sive res profana, Hebr. e, de qua dictione
paulo amè n. 59. b. verſ dictum eſt.
* Poſt hæc in MSto I. addita funt iſta? Nh dh
Apr rL n e eeenn en
Ne PL e dee ee Nenn n eeen n
an e ee eee eden ee
72 9y en nen nn een dee en

1164 NüuMERORUM. CaAb. XINX.

Verſ. 31. In omni ** loco] Etiam in domo (ſive loco")) ſepulchrorum-. Verl.
32. Nec portabita proptere peccatum &c.] Ecce ſi non obtuleritis, porta-

bitis peccatum. 63, Eod. verſ. 32. Nec
Rl. .

moriemini] Ecce ſi pollueritis, moriemi-

XIX.

Erſ. 2, Hoc f ſtatutum * legale] Quoniam Satan ac gentes hujus mundi ſub-
ſannant 1. Iſraelitas, dicendo: quale eſt iſtud præceptum & quænam eiin-
eſt ratio? * ideò ſcribitur (& uſurpatur hic) de illo (dictio:) Hp Mi. e. ſta-

tutum, (ac ſi diceret Deus:) decretum 2. iſtud à me (venit) nec tibi licet illud rima-
ri. 3. Eod. verſ. 2. Et accipienter ſadducant) adte] In perpetuum 4. illa (vacca-

rufa)

a ya i. c. Non portabitis propte-
reà peccatum (verſ. 32. h. cap.) dum offeretis
opimum ejus (verſ. 30. h. cap.) poſtquam ſcil.
ſeparaveritis ex eo, (nempè:) ex fructibus non
decimatis, ab illo tempore ac deinceps non por-
dtabitis proptereà peccatum, dum ſcil, non co.
* medetis fructus non decimatos. Et res ſacras
ſfiliorum Iſraclis non profanabitis nec moricmi-
ni, (verſ. 3 2. H. cap.) atque ego vos eum in fi-
nem dehortor, (ne ſcil. comedatis fructus:)
dum illi nondum ſunt decimati, poſieà in eod.
MSto I.: additur: pyre ) i. e. Joſephus
Klius R. Simeonis, de quo vid. ſuprà not. ad verſ.
2. h. cap. Sign. * & v. 29. h. cap. Sign.*&cap.
ſequ. 19. v. 1 3. Sign. * it. Deut. cap. 32. verſ. 3.
Sign. * cœtetuùm de voce an, quæ hic in notis
habetur, vid. Buxtorf. Lexic. Chald. fol. 850.
& Selden. de Synedr. I. 2. c. 13. n. 7. pag. 89 5.
edit. Franc of. conf. & R. Salom. ad '1. 40. v. 9.
** Conter, hic tractat. Talmud. Jevammot, fol.
26. a. b.
63. Confer. hic tract. Talm. Kidduſchin, fol. 46.
. & Bava mezia, fol. 56. a. & Bava batra, fol.
384. 5. & fol. 14 3. a. it. Gur Acjeh fol. 180. col.
4. princ. ac not. in "p neu h. loc. ubi eti-
am tract. Talm. Temurab, fol. 5. a. b. & Mehi-
la, Fol. 18. 6. item Jevsmmot, ol. 89. 6. ad
marginem allegantur, vid. & Ja kut Part. 1, fol

64. Vide tract. Talm. Bechorot, fol. 27. 6. uti ad
marginem in nan mnev allegatur.
*Hæc & ſequentia, usque ad: & accipientes &c.
abſunt hic à MSto 1. poſita autem ſunt poſt ver-
ba: extrà caſtra, quæ verſu 3. b, cap. habentur.
I12 Sic verbum Pnn hic interpretor à rad. d unde

irrident, eodem fenſu accepit & R. Salomo ad

Cantic. c. 6.v. I. vide etiam not. ad librum Prec.
Jud. part. 2. p. 40. . med. ac Gur Arjeh fol.
180. col. 4. med. ac not. in Nτ h. loc.
S Jalkut Part. 1. fol. 234. col. 4. circà fin. &
Yol. 23 5. col. I. S 2.

42. a. b. it. Sevachim, fol. 14. 5. & Menachot,
Jol. 19. a. item Chulin, fol. 24. a.
2. Dictio udæis talem ſignificat conſtitutio-=
nem ſeu legem, cujus nulla datur ratio, confers

acn. 178. notata ſunt, it. Spenceri de Legib.
Hebr. ritual. l. 2. c. 1 5. ubi plura de vacca rufa.
3. Hebr. A7 i. e. curioſius inquirere, non enim
licet vm vyN TD i. e, curioſius ſcru-
tari opera Dei, confer. R. Salomo ad Eccleſ. c.

Exod. c. 6. V. J. n. 1. & Geneſ. c. 12. V. 10, n. 2 2.

23q4. (Ol. 3. med.

4. Conter, hic tract, Talm. Avoda Sara, fol. 23. 2.

Genel. c. 3. v. 7. & ad Levit. c., 2 5. v. 17. & a d

quæ ad Exod. c. 1 5. verſ. a 6. n. 176. & n. 177.

7. verſ. 14. ac Buxtorf., Lex. Talm. fol. 63 3. .

eſt ane, ſic & Gloſſa prm exponit ppyyn i. e.

** Hebr. nan “ yD W, abſunt iſta à MSto z.
confer. hic tract. Talm. Joma, Jol. 2. a. & fol.

3

Z
1

CAl. IuE.

—
Iufa)er nomine
n. Fod. Vet
nammſ werintti
ceptumn e icar
ti tetna caſtra,
es g. thattabe

u] Srabat (le
ſuum) rehzicieb⸗
7. cafre] (

ejicicbatur eutti
nopollutus 13,

—

. & ſome, /ol.
col. 1. ned, 1e no
darnbba 20 mat
1 f. C0l, 1, prine.
. Heſt: gux perfe
ſi nullom haden
genleil, Si, ), 9
Choroguph 1,l
lium Mer od

gile, ſol. 19, 4.

(. Roi, itin,

giigot, 20 Darapti
uu⸗ cl. 1.
it. Son, l, 41
1 Cone. ſi
emebim ſol 14,

7., Fire⸗ Zerundani⸗

ukne K
alalſp 6,14,7. 1
En id l.

4 Aenſel ons, an,

Rlur, id & Ligh

ſe Ague Felchen,
59 6. edlit. Ftaneof,
Armm enin miinz
Di Numer, e,
leifncol.

CANNN.

—
. Verl.
lins, porta.
l, moriemi⸗

s mundi ſb.

Juenamelin⸗
Müe. ſa.
etillud ima.
ille vacca.
ruka)

—
ol. 11 b Mia0

Nur.
X acihientes Ke,
em ſuntpoſtyet⸗
ca) habentuͤt.
à nad. d unde
otitppyn ie.
& R dalomo4d
1 . 1, Kad
t. zd librum byer,
1cGur Arjeh ſol.
n wob loe.

ill:? MSon.
fol.1 2, ol.

5. & Mennehot,

42.

iſtet conſtitati ⸗
tut talio, conſe

1 176. & n. 177.

Penee ge egb.
ara de veec⸗ iifn
gvirere, non enin.
e, (Miolius ſell
ono 20 Eccle. c.

ala, ,l 13,à
1 daufe HM

v⸗

no pollutus 13. atque leproſus. * Eod. verſ. 7. &t immundus erit ſacerdos que⸗

CAP. XIX. WUMERORUM. 116

rufa) ex nomine tuo vocabitur, (nempè:) vacca, quam fecit (mactari) Moſes in deſer-
140. Eod. verſ. 2. Rifam integram] i. e. Quæ ſit perfecta quoad rubedinem, 5.
nam ſi fuerint ei duo pili nigri, mins legitima 6. erit. Verſ. 3. Eleazaro † Præ-
ceptum de vicario 7. (conſtituendo hic habetur.) Eod. verſ. 3. Extra caſtra] Ex-
trà terna caſtra. 8. Eod. verſ. 3. & mactet illum Laliquis) in conſpectu ejus] Peregri-
nus 9. mactabat & Eleazarus inſpiciebat. Verſ. 4. Versus faciem tentorii conven-
144] Stabat (Eleazarus) in plaga ortentali (urbis) Hieroſolymæ ac dirigens (faciem
ſuam) reſpiciebat oſtium templi eo tempore, quo ſpargebatur * ſanguis. 10. Verſ.
7. H caſtra] (Nempè:) in caſtra præſentiæ Divinæ, 11. quoniam immundus non-
ejiciebatur extrà bina caſtra, niſi (illefuerit) gonorrhæàâ affectus, 12. & caſa noctur-

ad

„

5. & Joma, fol. 3. 5. item Gur Arjeh fol. 191. allegatur, confer. dict. tract. Toma, fol. 42. 5.
col. I. med. ac not. in ar me ubi. & Bemid- it. Para, fol. 47. b. & Sevachim, fol. 105, 6. &&
bar rabba ad marginem allegatur, & Jalkut fol. Yol. 113. a.
2735. col. I. princ. 9. Vel: extraneus, Hebr. , quo nomine hic in-
y. Id eſt: quæ perfectèà, omnino ae penitùs ſit ru. telligkur is, quinon eſt de genere ſacerdotali,
fa, nullum habens p'lum nigrum, confer. D. Wa. ½ contfer. not. in mart re he loc. ubi Siphre ad
genſeil, Scta, p. 906. n. 3. ac Lightfoot. Centur.) marginem allegatur, confer. & Joma, fol. 42.
Chorograph. e. I. pag. 7. edit. Lipſ. ac not. ad † a. & fol. 43. a. it. Sevachim, fol. I13. a. & Chu-=
librum Prec. Jud, part. 2. p. 24 5,: a. fin. ir. Me. Hin, ſol. I I. 2. & fol. 24. a. it. fol. 32. à.
gilla, fol. 29. a. * Confer- Sevachim, fol. 93. 5. & fol. 1137. a. it.
6. Profana, illicita, Hebr. hde; confer. hic P. Fa- Menachot, fol. 7. 56, & Chulin, fol. 11, a. & Jo-=
giinot. ad Paraphr. Chald. b. loc. ac Gur Arjeh ma, fol. 43. a-
Jol. 1&1. col. I. med. & not. in ar row b. 10. Confer. hic tract. Talm, joma, fol. 2. a. &
loc. it. Sota, fol. 46. a. . fol. 42. a. ac fol. 4 3. a. it. Fol. 6 S. a. prout in
† Confer. hic tract. Talm. Joma, fol, 42 a. b, & † opar n ad marginem allegatur, gonfer. &
Sevachim, fol. 14. 6. Menachot, fol. 27. 5. & Lightfoot. Chorogr. Jo-=

7. Sive: Secundario, vice ſacerdote, Hebr. b, de hanni præmitfla g. 3. p. 94 %. edit. Lipſ.

quo vide ſuprà Numer. 4. 16. v. 2 8. n. 97. ac 2. A1I. Ubi erat tabernaculum teſtimonii, confer. fu-
Paralip. c. 24. v. HI. ibique KRafchi not. confer. pra Numer. g, 5. Verf. 2. n. 6. & Levit. «. 13-v.
& Gur Arjeh ol. 181. cof. 2. princ. & Wa- 46. n. 74. & Deurteron. c. 2 3. V. I1. ibiqu- R.
genſeil. Sota, pag, 676, ac pag. & 42, it, not. in ½ Salom. not. n. 26, it. Sevachim, fol. 105. a.
no Mö ubi eriam Siphre ad marginem alle- 1 1 s fluxt em inis vir
gatur, vid. & Lightfoor. ad Luc. c. 3. v. 2. pag. . da Aaboran⸗ ſeminis virilis, de quo
Z *° item Honiork. Ley. Taſmm. for. “ „ aer3. Seminifluus, cui noctu ſemen fluxit, ſic ya
ed-. arque Selden. de Syn 7. N 2. (. 16., . F. P. Hvocarur, tonfer. Levit. diét. e. 15. V. 2. n. 7⸗

99 6. edit. Franeof. c Buxtorf. Lex. Talm. fol.
7. Erant enim trina Iſraelitarum caſtra, confer. ſu. * Bauxtorf. Lex- Talm. ol. 2127.

prà Numer, c. 5, verf. 2Z, num. 3, ac Gur Arjeh * Hebr. Munj abeſt iſtud hicà MStO z. conſer. ſa
Jol. 1§ I. col. z. med. ac not. in or nνubi Pra Numer-c. 5. V. 2. in not,
ttiam tract. Talm. Joma, Fol. 6ε%. ad marginem

4

NIMERORUM.

CAbP. xIX.

1166
ad veſperam] Transpone 14. illam ** (Scripturam) camqe (ſic) explica: & erit-
immundus usque ad veſperam ac poſteà veniat ad caſtra. Verſ. 9. El reponat extra

24772] In tres partes 1. diviſus fuit ille (inis,) una pars repohta fuit in monte ali⸗
varum 1¹6, altera autem diſtributa fuit ad omnes aſſervationes; 17. tertia data fuit

in antemurali,

auferre poſſent;

ſacerdotes conſecrabant ad alias vaccas (rufas;) quæ vero in antemurali erat, ea data-

fuit in aſſervationem, propter decretum Scripturæ, dicitur enim:

& erit cœtui filio-

um Iſraëlis in aſſervationem. 21. Eod. verſ. 9. In aquam ſiparationis] (Verba iſta:

A5 Pi hic ſignificant:) 1& Pbi.

e. in aquam aſperſionis, 22, veluti (acci-

itur in illo loco:) M 1¹. e, & projecerunt (ſive ſparſerunt) lapidem in me, 23. item

(in illo loco: N i. e. ut dejiciant (ſeu diſpergant) cornua gentium, 24. (voxi-

terant poſitus eſt, ſie ahρ expono, unde eſt
DrDD NWmHi. e. textus Scripturæ inverſus ſeu
transpoſitus, confer. Gur Areh fol. 18 1I. col. 2.
ceircà fin. ac not. in
Haà Nam. c. 27. V. 2. 6. —
XX Hæc verba & cœtera, usque ad: ac poſteà veni-
at, abſunt à½ MSto. I.

15. Confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 191. 0l. 2.
ubi tractat. Talm.
ar. fol. 27. ad marginem allegatur, vid Parah foot. ad Mar.
Para, ſol. 2. àe d. * ddie ipſe dictionem My reddeandam

fin. ac not. in ha ͤ,

3. Kin. fol. 96. b edir. Amſtelod. e.
1 Valen b. Molſes Albilda in Olat Tamid, quem
allegat D. Carpzov. in diſſert. de Vacca rufa,

Part. 2. Dogmnat. cap. 2e .
foot. ad Marci c.

confer. & tract. Talm. Jomafol. 4.3.
17. Nempè, ut costun filiorum 5
I, de quo vide n, 2 I1. h. verſ. 9. Confer. & not,
a librum Prec. Jud. part. 2. P. 247. à. fin. ac b.
rinc. ubi ſcribitur, quòd ex altera illa parte ci
neris r en
ſerint Ilraelitas-

138. Sive: . ter
locus urbis Hieroſolymæ, muro cinctus, inter

montem domus & atrium mulierum, prout in
Buxtorf. Lex. Talm. Jol. 747. habetur, conlker.

Id eſt: inverte ordinem S. Scripeuræ, qui hi

WmaR MRV̈ . loç. vide & in-

110 vide & D. Wa-†

gentſ. Sota, pag. 389. & ſequ. n. 4. item Light-
Zen * 13. v. 3. P. 639: & Elusd. Cho.
rogr. Johanni præimiſl. 5. 3. Pag. 94 8: edit, Lipſ.

Iſraelis aſſervare-

e. (lacerdotes) ſpar-

intermurali, Hebr. 7, ſic dictus fuit

& Levit. cC. 16. Vv. 24. n. 62. .
† Hebr. ny n, abſunt iſta hic ab utroque
MSto. =
19. Nam 7 nτ — nyn nn i. e. in oſtio atrii

18. quæ pars ad aſſervationes (erat data,) illa fuit extrà atrium, 19.
ut de illa urbium incolæ 20. & quicunque mundatione opus habebant, (aliquid)
de illa autem (parte cineris,) quæ erat in monte olivarum, ſummi

fuit vaſculum cineris, unde fiebat ſparſio, confer.

not. ad librum Prec. ud. part. 2. pag. 245. b.

princ. ubi hac de re plura, vide & Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 2040. ubi de vocis — ſignifica-
tione.
10, Sic Hy un hic interpreror, confer. Light-
foot. ad Marci c. 1. V. 3 . p. 599. edit. Lipf. u-
2 ιιτοι
21. Nempè, ut cœtui filiorum aſſervaretur in a-

n. 1 7. h. verſ. 2
22. Sic & Targum Onkeloſi habet: & i

putat per

ſperſionem, prout hoc verſ. 9. habetur, confer.

i. e. in aquam aſperlionis, autor itaque noſter

vocem —☚σ hic deducçit 4 — P i. e. projecit, ſpar-
ſit; non verò ½ —π, quod notat: ſeparavit, ex-
pulit, confer, P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
b. loc. ac Gur Arjeh fol. 1 % 1. col. 2. fin. ubi ad
objectionem R. Eliæ Mifrachi ſive orientalis re-
ſpondetur, confer. hic Spenceti de Legib. Hebr.
ritual. lib. 3. Diſſert. 3. c. 3. ubi plura de purifi-
cationibus. . WZ
2 3. Pront Thren. c. 3. v. 53. habetur.

24. Sicuti Zachar. C. I. V. 2 I. al. c. 2. V. 4, habe-
tur, ubi vide Raſchi not.

2

17

—
uqe
Didio RN
lem; Ieriptura

hkſagva ſit) ani
I1. Mlinm

tinum anin⸗

eNcipiafut nim

ne; alig eyplic⸗

turin atrium et

ſeptimo die, 33

—
1. Kilicet: pecc⸗
num. 92,2c Cur
Knot, in N

116. Id ek: enin

Pvn conlet ge
ta unt.
17, Vel: qload u
aqus ila ad aliun
narit, uſum adhit
b. loc.
19. Hebr. D,
Dw r ha

legatn

29. dife: hummenun
Anſeh. 19 1. col.
V loe. ut lalnn
ca Ho i. Nuir,
37.5. & Chulin
90, Sie Hebr ye
hane ſigniiezti
4. V. 1.& 2d Ley
Gur Arjeh l.
un wo ſo
.7àdma

11. Mne: iliui

Citurde mortuo
Ponitur, ide len
zun Heſt: etimi
eitiſgerſus guz
us, onler. daul

n dheſbo,

—

rehust Ariè
In momteoli
ettia datg fuit
fatiam, 19,
dant, (dligic,
Tarum, ſommi
ietat ea data.
tit cortui ſlio⸗

(Verbailla:

1, Feluti acci⸗
ume, 13, tem
in, 14, ſyvori.
laque
1 hie ab mtogde
1. e, in ollio anii
d Parlio conſek.
AIt, 1. pag 14). .

le & Puntotk, Lex.
cis Egniſci⸗

o COnter Liolt-
ſ99. eit Lipl u.
deadain Pund pet

1 alleryaletut in
9. habetut, iönlet⸗

ubet: Nid
gurot itage naltet⸗
le ploſeti ſel⸗

õ

2 8. Hebr. —.91, ſic in vulgatis editionibus, in
Arjeh f. 1 9 I. col. 3. princ. ac not. in nnaom Mmot

3090. Sic Hebr. Hy'a hic interpretor, conf. quoad

Yol. 72. a. ad marginem allegatur.

14 haupht, Cid.
. (ol.1, f. li 4
ilire Oriellaſs ⸗
ei de Ligid,ebf⸗

ubt Pori ge niſk⸗

habetur.

1,c.2. 4 lbe

D

31. Nèmpè: illius, nnn in aee i. e. qui egre-

32. Id eſt: etiamſi fuerit lotus; ſi tamen non fu

3

CAPxIx.

NuMFERORHNMMX..

(Dictio RN hic) notat i. e. expiationem 25, juxtà ſenſum ejus litera-

lem; Scriptura autem pro more ſuo vocat: NRNOT, 26. ad indicandum, quòd il-
la (aqua ſit) tanquàm res ſacra, ita, ut prohibeatur

12., Ppſe immundus) purgabit ſe iſt] (Nempè:) cinere vaccæx. 2⁰. Verſ. I 3. Mor-

excipiafur anima (ſive morticinum) jumenti, cujus pollutio non opus habet aſperſto-

ne; alia explicatio (dictionis:) 8, (nempè) quòd ſignificet quartarium 30, ſan-

guinis. 31. Eod. verſ. 13. Tabernaculum Domini Polluit] (Nimiruùm) ſi ingredia-
tur in atrium, etiam cum lotione; 32. ſed ſine ſparſione, (quæ facienda eſt) tertio ac
feptimo die, 33. Eod. verſ. 13. Adbuüuc immunditia ejus in illo ſt] Etiamſi * ille ſeſe

2 2. a. It. Naſir, fol. 45. a. & Maccot, fol. 8. 5. &
fol. 14. b. it. S chevuot, fol. 7. . L
33. Uti verſu antec. 12. h. cap. ha betur, confer. hic
D. Wagenlſeil. Sot. pag. 912. ac Lightfoot. ad
Matth. c. 8. v. 2. p. 309. edit. Lipi.
Hebr, vv. by , in MSto 1. poſteà addita
ſunt iſta: y ein de n n e , e
mya ihn e ee nn den e ee
& en a een en erird eh e
Lyap dn y n den e de e ee
ðõ
727 Qyna* , e nn en r
l

2 5. Scilicèt: peccati, confer. Levit. c. 6. verſ. 22.
num. 82 a Gur Arjeh fol. 181. col. 3. princ.
& not. in Pan row h. I1o.
25. Id eſt: Scriptura uſurpare ſolet dictionem
TꝑSP, confer. quæ ad v. 22. b, cap. n. 54. nota- †
ta ſunt. B .J
27. Vel: quoad utilitatem privatam, nempe: ne
aqua illa ad alium, quàm ad quem lex illam deſti-
navit, uſum adhibeatur, conf. not. in pam nee
h. loc. . =l

ℳ„

W habetur, quòd in aliquo exemplari
pro 2“ legatur; MW i, e. iſtô ſcil. cinere.
29. Sive: humanum cadaver, Confer. hic Gur
99) enn en i. e. Quoniam dicitur:
quia aqua ſeparationis non fuit ſparſa ſuper eum
S&c. (h. verſ. 13.) adhuc immunditia ejus in illo
elſt (d. verſ. 13.) quid lex vult dicere? (nimirùm;)
quoniam dicitur ſuprà in textu⸗ ſi non purga-
verit ſe die tertio & die ſeptimo, non erit mun-
dus (verſ. 12. h. cap.) exinde poſſem ego intelli-
gere, quòd, ſi non ſparſerint ſuper illam omni-
bus ſeptem diebus ſparſionis, quòd (inquam, )
ipfſe recipere poſſit ſparſionem poſt ſeptem dies in
die uno duas ſparſiones loco ſparſionum (quæ fie-
ri debent die) tertio ac ſeptimo, quocircà dicitur
(hoc verſui 3.) adhue immunditia ejus in illo eſt,
ac ſi diceret, quòd ipſe amplius opus habeat aliis
ſeptem diebus, ſicuti ab initio atque debeat ſpar-
gi die tertio & ſeptimo; priores autem dies in-

ter
Hhhhhhh

h. loc. ut & Jalkut Part. 1. fol. 23 5. col. 3. cir-
ca fin. it. Naſir, fol. 43. a. & Avoda Sara, fol.
37. b. & Chulin, fol. 72. a.

hanc ſignificationem Raſchi not. ad Thren. c.
4. V. I. & ad Levit. c. 2 I. v. 11. n. 41. vide &
Gur Arjeh fol. 191. Col. 3. med. ac not. in
pN NDW h., loc. ubi tractat. Talm. Chulin,

ditur de mortuo, uti in an row h. loc. ex-
ponitur, vide Levit. dict. c. 2 I. v. 11. n. 4 1.

erit aſperſus aquà ſeparationis, non erit ille mun-
dus, confer. pauloò poſt num. 34. h. verſ. it. tract.
Talm. Schevuot, Ol. 16,., 6, & Kidduſchin, fol.

1167
taque ) ſignificat i. e. ſparſionem. Eod. verſ. 9. Erpiatio peceati eft]

quoad uſum privatum. 27. Verſ.

tieinum anima] Quodnam eſt iſtud morticinum animæ? (nempè:) hominis, 29. ut

1¹

nn ee enn ee ennn eee een

1168

NuMERORUM.

abluerit. 34. Verſ. 14. Omnis, qui ingreditnr † tentorium] Dum adhuc mortuus in
illo eſt. 35. Verſ. 15. Et omne vas apertum] De vaſe fictili loquitur Scriptura,

quod non recipit immunditiem à tergo ſuo; 36. ſed à parte ſua interiore, 37. qua-

propter ſi operculum clauſuræ ejus 38. ei (vaſi) non benè fuerit conjunctum, 32.

immundum erit (vas iſtud;) ſed ſi tegumentum juncturæ fuerit ſuper illo (vaſe,) iſtud
mundum erit. Eod. yerſ. 15. Contortum] (Vox:) notat 2 i. e. con-
junctum (ſeu juncturam,) linguâ Hebræâ, * ſic quoque (accipitur in illo loco:)
HNS i. e. conjunctionibus 40, Dei iNd, (quod ſignificat:) aHNi. e.
conjuncta ſum ſorori meæ. 4 1. Verſ. 16. In ſuperficie *vvegri] Rabbini noſtri (hoc

ita) explicant, ut includant operculum & latus feretri 42. & eſt ſenſus literalis † ver-
bo⸗

tereidunt vel irriti ſunt,) ſimile vide ſuprà Num.
c. 6. v. 12. in Nazitæo, videtur hæc additio efſe
R. Joſephi, R. Simeonis filii, de quo vid. cap.
præced. 1 9. v. 30. Sign.* .
34. Si tamen non aſperſus fuerit aquà ſeparationis,
adhuc in mundus erit, vide, quæ paulò antèn.
32. h. verſ. notata ſunt, conter. & Sevachim,
fol. 3 3. b. S fol. 3 4. 2.
Confer. hic tra ct. Talm. Schabbat, fol. 83 b. it.

Schabbat, ol. 84. b. & Chulin, fol. 2 5. a. 6.
** Hebr. ay a, in exemplari Hebræo, quo
uſus ſum, ut & in utroque MSto legitur: α
y i. e. linguà Arabica. ”
40. Sic ex mente Commentatoris noſtri nos

Geneſ. c. 30. v. 8. habetur, ubi vide not. n. 13.
confer. & Gur Arjeh fol. 18 1. col. 3. fin. ac not.
in nan now bh, loc.

Jevammot, fol. 6 1. 2. & Bechorot, fol. 45. a.
& Nidda, fol. 55. a. it. Spenceri de lL. egibus
Hebtæor. ritual. lib. 1. c. 8. Sect. 1. & ſequ. us-
que ad cap. 9. —
35. Vide hic Berachot, fol. 63. b. & Schabbat,
Jol. 2 8. a. it. Gur Arjeh fol. 18I. col. 3. med.
ac not. in D . loc. item not. ad. li
rum Prec. jud. part. 2.p. 232. a. med. ut & Jal-
kut Part. 1. ol. 237. col. 2. med. it. Succa, 7ol.
21.ʒ a. S Gittin, fol. 57. 5. .
3 ”. Id eſt: 4 parte exteriore, ſie n hic inter-
pretor, confer. Gur Arjeh fol. 18 1. col. 3. med.
ac not. in on r ubi tract, Talm. Chulin,

Vol. 2 5. a, ad marginem allegatur, it. Jalkut Part.

1. Fol. 237. Col. 3. fin.
37. Hebr. )r, uti hic habetur, dicitur alibi:
Pw&n vide Raſchi not. ad Levit. c. 11, verſ. 34.
n. 82.
3 8. Vel: operculum juncturæ ejus, fic renx D
hic interpretor, confer. P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. ut & Junii ac Tremellii not, b. loc. vide
& Buxtorf. Lex. Talm. ol. 46 6 —
39. Et quaſi intortum aréctiſſimè, ſic nman ind,
uti hic habetur, vertere & exponere poſſis, con-

41. Vide Geneſ. dict. c.
Raſchi, ubi plura.
*XX Confer. hic tract. Taini. Nafir, Jol. § 3. 5. &
Avoda Sara, fol. 37. b. it. Schabbat, fol. 10 1.
5. & Peſachim, †ol. 14. b. & fol. 79. 2. & Chu-
lin, Fol. 2. b. it. Succa, Fol. 37. a. & Sevachim,
Jol. 9 3. 6. & Menachot, fol. 7. b. & Nidda, Jol.
44. 2. S
42. Siye: loculi, ſic hy & 79 hic interpre-
tor, in notis pnn mnenw exponitur 77, quôd

30. verſ. 8. ibique not.

feretro imponitur; 59 autem vocentur illæz
tabulæ, aPPW'i. e, quæ in lateribus loculi
ſunt, operculum itaque & latera feretri polluunt
aliquem tactu, ſi feretrum in ſuperficie agri exi⸗
ſtat; aſt ſi iſtud ſit in tentorio, tunc illud eos,
qui in tentorio ſunt, etiam ſine tactu polluit, con=
fer. Numer. c. 7. vs 16. n. 39. ac Gur Arjeh fol.
1 I. col. 4. princ. ac not. in am e, ubi eti⸗
am tract. Talm. Chulin, fol. 72. a. ad margi⸗

fol. 56 5. .
† Hebr. w %, iſtud, ut & ſequentia, usque ad:

fer. Geneſ. c. 30. V. 8. D. 12,1t. tractat. Talmud.

RTN i. e. & mundabit illum (quæ verſu

CAAb. XIX.

hic vertere volui, alii aliter tranſtulerunt id quod

ſit v den , rpeen n i. e. tabula, quz

nem allegatur, vide & Buxtorf. Lex. Talmud,

4

0l , it Eiachin
4. Hebr. o

Anemalieg
1

19 bh.

SðZ

(ont. hie 1ract Tal

(A. MI.
—
borum) inſupe
glem)tacn. 4
Kcit monditieme
Ciciur tic)
yelutielt ſeriptu.
guan ſihcfatin.
iſieautem (textus
ionis immmundu
indutus elt, lacia
uod 47, elyfin

(uödilleſague)

Focd, erl.21. B

um., 51. Vetl.2

ſicus elt ſopermme
Patuterit iln
—
ca,, babentur) abli
ſer hie nadhlaln.
fol zn. heit jeam
16. ⁄6Chulin,
lu, . Pelchim,
4). Non mem poli
cell. 42, conler, gu⸗
19, h, 70, n. 76. h,
1,5l 1 7,tol. ,n
44. HWell: die ſegino
Gus, confer, & die
21 fn. Ecol, zine,
1r dfl ii⸗
nmtd l .a
lſchin, ſ0l,14
ne Fee

n.

is oheris Talml die
(s autemn, 30

araltem, aa guen
dehervo . 16. 4. 1

tur, conte

14, b. itein ſall
3. clrc fin. Nl

46. Conſen kie Gur ⸗
*Mein n vor
d,

CA. N.
—
mortuusig

Seniptura,

am, 39,

raleiſtad
ke, con⸗
lo loco:
ie.

noltni hoe

lalis et⸗
bo⸗

—
12 .4.5,
Hebrao, quo
gut: w

eruntic,/uod
ge not. n. 13.
3 Kmn ae hot,

ibigue non

ol 73.5,8
at, ſolr101,
79, Chu-
& Kerachim,
(Niada, ſol.

hie interpfe⸗
,1abule, gue
vocentyr ile
leribus loculi
geinipolluunt
ſeie zgii ell⸗
unc Ulud eos,
u poluitcon⸗
ir Aſel kel
vp, ndieli⸗
2 40 marpi⸗
Ler. Talmud,

,, ugea0:

2 etlun 1eh
ip.

Jol. g. a. it. Erachin, f. 3. a. & Horajot, Jol. 9. 5.
45. Hebr. †haν, eit is liber ſextus parris quar-

46. Confer. hic Gur Arjeh fol. 182. col. 2. princ.

CAp. XIX.

NuMERORUM.

1I69

. . . XN . „ . . ——
borum:) in ſuperficie agri (nempè:) ubi non eſt tentorium, ibi mortuus polluit (ali-

quem) tactu. 4;3. Verlſ. 19. Et mundabit illum die ſeptimo]

Ille (dies ſeptimus) per-

ficit munditiem ejus. 44. Verſ. 20. Er Ri aliquis immundusz fuerit faltus & 7.] Si
dicitur (hic) pp i. e. Sanctuarium, cur nominatur 2 i. e. tabernaculum 2 Ec.

veluti eſt (ſcriptum in tractatu Talmudico:) Schevuot. 45.

Verſ. 2 1. Et qui Sargit

uam ſeparationis] Rabbini noſtri dicunt, 46. quòd is, qui ſpargit, mundus lit;
iſte autem (textus Scripturæ hic) veniat, ut doceat, quòd ille, qui portat aquam purga-
tionis, immundus fiat immunditie graviori, 47, ita, ut etiam veſtimenta, quibus ipſe
indutus eſt, faciat immunda, id, quôd non ita eſt in eo, qui tangit, 48. & hoc eſt,

quod

49. exprimit (hic Scriptura per verbum:) — P i. e. ſpargens, ut indicet tibi,

quòd illæ (aquæ) non reddant immundum, donec in eis ſit quantitas ſparſionis. 50.
Eod. verſ. 2 I. Et qui tetigerit, immundus erit] Non tamen opus habet lotione veſti-

um. 51.

Verſ. 22. Er quicquid tetigerit] (Nempè:) immundus iſte, qui immundus
factus eſt ſuper mortuo, id ipfum immundum erit. 52.

Eod. verſ. 2 2. Et anima, **

gæ etigerit illum] (Videliceèt) eum, qui ſuper mortuo immundus eſt factus. Eod.

Hhhhhhh 2

vVerſ.

cap. habentur,) abſunt ab urroque MSto, con-
fer. hie tract Talm. Joma, ol. 43. a. & Succa,
Jol. 3 I. . it. Jevammot, fol. 72. 5. & Sota, fol.
16. 5. & Chulin, fol. 9 9. . it. Temurah, jol.
12.56. & Peſachim, fol. 34. 5.
43. Non autem polluit ſine tactu, vid. num. præ.
ced. 42, confer. quæ infrà ad Numer. cap. 3 1. V.
19 n. 70. & n. 76. notata ſunt, item Ja kut Part,
1. Ol. 2 37. col. 1. med. & col. 4. med.
44. Id eſt: die ſeptimo plenè ac perfecte erit mun-
dus, confer. & hic Ja kut Part. 1. fol. 23q 8. col.
2. fin. ac col. 3, med. it. tract. Talm. Joma, ol.
14. a. & fol. 43, b. it. Megilla, fol. 20. a, & Je-
vammot, ol. 73. a it. Naſir, Pol, 61, b. & Kid-

duſchin, ol. 25. a, & Jol. 62. a. it. Sevachim,

Jol. 17. b.
* Conf. hic tract. Talm. Naſir, f. 6 1, a. b. & Maccot,

tæ operis Talmudici, agens de juramentis; lo-
cus autem, ad quem hit reſpicitur, habetur in
Schevuot ol. 16. b. uti in Apar mnou ad mar-
. ginem allegatur, confer. & tract. Talm. Maccot,
Jol. 14. b. item Jalkut Parr. 1. Fol. 23 8. col.
3. circà fin.

ae not. in -a T*, ubi tract. Talm. Nidda,

F.9. a. ac Joms F. 14. a. ad marginem allegantur.

47. Confer. Levit. c. I1. V. 40. n. 114.
48‧ Nam, qui ſolùm tangit nec portat, is tantam

ad veſperam usque immundus eſt, nee opus ha-
bet, ut veſtes ſuas lavet, ſi cuti is, qui portat, con-
fer. num. ſequ. 50. & 51.

49. Id eſt: ſpecialem facit mentionem m i. e,

ſpargentis, ſic verbuim .* *α, quod hic habetur,
expono.

50. Id eſt: tantum aquæ, quantum ſufficit ad ſpar-

ſionem, nempè, ut inde ſpargi poſſit, nam ſi quis
tetigerit — iο tantum (aquæ,) uade
ſparſio fieri posſit, iſte ma Nnv i, g. pollu-
it veſtes (ſuas) ſi verò non tantum tefigerit, noa
polluit veſtes ſuas, prout in Gur Arjeh fol. 192.
col. 2. med. habetur, confer. &not. in er rD,
bhb. loc. & infrà Numer. c. 31. V. 23, n. 105. &
n. 106, it, Jalkut part. 1. ol, 23 §. col. 4. med.

51. Confer. quæ paulò antè n. 4 8. b. verſ. 2 1. no-

tata ſunt, vide & not. in non now h. log. it.
tract. Talm. Joma, ol. I4. a. & Nidda, fol. 9. a.

52. Vide hic Gur Arjeh fol. 182. col. 3. med. ac

not. in an ine h, loc. it. tract. Talm. Avoda
Sarà, ol. 3 7. a. b.

** Confer. hic dict. tract. Talm. Avoda Sara, Jol.

37. . b. it. Spenceri de Legib. Hebræor, ritual.
l. 1.6c, 8. Sect. I. & ſequ. usque ad cap. 9.

1170 NuMERORIM.
vVerſ. 2 2. Immunda erit usque ad veſperam] Hinc diſcimus, quòd mortuus ſit pater
datrum immunditiei 53. & quòd is, qui illum tangit, ſit pater immunditiei atque-
polluat hominem, & hæc quidem expoſitio eſt juxtà ſenſum illius (Scripturæ) litera-
lem ejusque conſuetudines; 54. aſt expoſitionem myſticam (hic) tranſtuli ex Jeſod

55. R. Moſis Hadarſchan, quæ hæc eſt: Verſ. 2. Et accipientes (adducant) ad te] (Ni-

mirùm accipiant) de rebus ſuis, 56. quemadmodúm (enim) monilia aurea ſibi 57.
detraxerant (Iſraélitarum fœminæ) ad vitulum (conficiendum) de rebus ſuis; ita ad-

ducant iſtam (vaccam Iſraelitæ) ad expiandum illum (vitulum) de rebus ſuis. Eod.

verſ. 2. Vaccam rufam] Res ſimilis eſt filio ancillæ, qui palatium regis inquinavit,
dicunt (ei homines:) veniat mater ejus & abſtergat ſordes, ſic veniat vacea (rufa) & ex-
jet vitulum. 58. Eod. verſ. 2. Rufam] (Rufa accipienda eſt) ideò, quia (ſcriptum

eſt:) ſi rubra fuerint (peccata,) tanquàm coccinum, 59. nam peccatum dicitur ru-
brum. Eod. verſ. 2. Perfectam] Propter Iſraélitas, qui fuerant perfecti; ſed facti

ſunt commaculati propter illum (vitulum conflatilem,) veniat (ita que) iſta (vacca ru-
fa) atque pro illis faciat expiationem & ad perfectionem ſuam (priorem) redeant.
Eod. verſ. 2. Non aſcendit ſuper eam jugum] Sicuti (Ifraêlitæ) ruperant à ſe jugum-
cœleſte. Verſ. 3. Ad Eleazarum] Quemadmodùm (Ilſraëlitæ) ſe eongregaverant-

ad Aaronem, qui (ſummus) ſacerdos erat, ut faceret vitulum, éo, & quoniam Aaron
fecerat vitulum, (ideò) non datus fuit * ei cultus iſte, ut illum adminiſtraret, quia ac-

cuſator non fit adyvocatus. 61. Verlſ. 5. Et comburat vactam] Sicuti combuſtus fuit
vitulus. Verſ. 6. Lignum cedrinum & hyſopum & coccum vermiculi] Tres iſtæ ſpe-

cies (fuerunt uſurpatæ) intuitu trium millium virorum, qui vituli cauſa ceciderant;
eſt autem cedrus omnium arborum altiſſima, ſed hyſſopus omnium (plantarum) hu-
millima, in ſignum, quòd excelſus, qui ſeſe effert atque peccat, ſeipſum deprimere de-

hbeat

ChAb. XIX.

— .

53. Id eſt: præcιι+αHαοaα principalis cauſa & origo
immunditiei, confer, Levit. e. 1 1. v. 34. n. 84.
ac Levit. c. 1 5. v. 5§. n. 20. it, not. ad Hagg. c. 2.
v. 13. D. 7. 8. 9. S& 10. it. V. 14. D. 12. ac Jalkut
Part. 1. fol. 239. col. 4. med.
54. Id eſt: juxtà conſvetum loquendi modum,
proutS. Scriptura loqui ſolet, vel ſecundum re-
ceptas conſtitutiones, ſicM hic ex pono, con-
fer. ſuprà v. 9. h. cap. n. 26. ubi etiam dictio
p üſurpatur.
55. Hebr. ) i. e. fundamemo, ſie voc atur liber

dicti R. Moſis Hadarſchan, de illo confer. ſupra

Numer. cap. 7. V. 19. n. 43. item infrà Num. c.
26. v. 24. D. 40. ac Num. c. 2 8. V. 19, H. 50, &
Numer. c. 3 2. V. 24. n. 2 10 .
56. Vel: de tebus, quæ ipſorum proptiæ ſunt,

de bonis ſuis, eonfer. quæ ſuprà ad Numer, c. 7.
v. 12, D. 30. & n. 32. notata ſunt.
57. Uti Exod. c. 32. v. 2. habetur.
58. Seil. con flatilem, confer. hic præ aliis D. Carp-
zovii Diſſertat. de vecca rufa, Part 2. Dogm. æ.
2. p. 6 1. ac ſequ. ubi hac de re plura.
59. Prout Eſai c, I. v. 1 8. habetur.

60. Sic præceptum hic datum eſt, ut Iſraëlitæ ſe-

congregarent ad Eleazarum, iſta enim hic ſup-
plenda vel ſubintelligenda ſunt.

* Verba iſta: non datus fuit ei cultus iſte, ut illum

ad miniſtraret, abſunt in Hebræo ½ MSto I.
61. Confer. quæ ad Levit. c. 16. vV. 4. n. g. notata
ſunt, vide & tract. Talm. Roſch haſchana fol.

26. a. uti Buxtorf. in Lexic. Chald. fol. 15092 “

allegavit.

4
4 .⸗

(C4. .

bextadinſtar hy
iipeccatum Vit
ſtatio 6, in que
bo Al. 5. S
erant,lc vatca
(lrelieperti

itluper aglam

(a)ombulte h

Erl.1. 0
delento
Etmort
rufa! (nimimum

forum erpiet.

——

i. Conlet, dæ 20

ſunt,

6, Lit etiam cinien

ltaelius 20daqam
ligenda ſunt.
64. Id ell mmimnadt
po nit ſignißta

4. UeiRrod c, 32.

n. 107. conler, &
677. V.4 ,P, 1,e⸗
Verba illa: ſie n
ilmoccbdt W
brro4ASio,,

(6, biodt kod

de Zls Ralchi n0tas,

(. Hieti g. 17. k⸗

goier expoſſtio R.
ug iſe K. Moſss
entetiam N heche

henel ſo .
enelſol zo co,

n Delhos ſol

Dicnanone e

DZ

—
s ſit Pater
tieieten
ute) liter.
uli er ſelod
Au]Ni.
res ſdi .
is; id.
ſig. Eod.

din ſetiptum
n dicitur ru.
di; ſec fadi

lalvaccatl⸗

em) tedeant, 1

le ſugum⸗
regayerant

.
SDð

CAbP. XX.

Ohiach datron
atet, giaae.
hmnbultas fuit
Ires ila ſpe.
2 ceciderant;
Antarum hd

epnimere de.
beat
120 Numnet,7.

grili 0.Cap⸗
bart⸗ 1. Dogenek⸗

plura.
1.

lusilie, ilum
V.4. h 9,notat a
ſch batchena fol.

63. Sic etiam cinis vaccæ combuſtæ aſflervabatur

64. Id eſt: animadverſio, p&na, id enim dictio

c 7. V. 43. P. 71, edit. Lipſ.

pbprao 4 MSto I.
4 66, . Proùt Exod. dict 6. 32.V. 20, habetur, ubi vi.
1, ut Maelie ſ⸗

luenin bie i⸗. 67. Sicuti v. 17. h. cap. habetur, & hactends alle-

in Draſchos ſol. 69. col. 2. prout D. Carpzov.

NuMERORIMA rr7r

beat ad inſtar hyſſopi & vermiculi, ut ipſe expietur. 62. Verfſ. 9. In cuſtodiam] Sic.

uti peccatum vituli euſtodiebatur in generationes ad pœnam, 63. nec tibi ulla eſt vi-
ſitatio 64. in qua non ſit viſitatio vituli, dicitur enim: & in die viſitationis meæ viſi-
tabo &c. ⁶5. & quemadmoduùm vitulus polluebat omnes, qui circà illum occuùpati
erant, ſic vacca ** (rufa) cunctos, qui circà illam occupati ſunt, contaminat, ac, ſicuti

(lſraelitæ) per cinerem ejus (vituli conflatilis) mundati ſunt, dicitur enim: & diſper=

ſit ſuper aquam &c. 66,. ſic etiam (dicitut:) & accipiant pro immundo de cinere (vae-
lal. bo⸗ cæ) combuſtæ, hoſtiæ propeccato &c. 67, N
inquinartt ; JJMM
(ruka) er.

CAL. XX.

Erſ. I. Omnis tæœtus] Costus integer, quia jam anteà mortui erant illi, qui in
deſerto occubuerant; iſti autem ad vitam erant ſegregati. 1. Eod. verſ. I.
E mortua f ili Mirjam] Cur conjungitur mors Mirjam 2. textui de vacca

rufa? (nimirùm) ut indicet tibi, quòd, ſicuti oblationes expiant; ita etiam mors ju-
ſtorum expiet. 3, Eod. verſ. I. Et mortua eſtibi Mirjam] Etiam ipſa per oſculum

Hhh—ðñlühhh 3 (Dei)

*

82 Konler. quæ ad Levit. e. 14. V. 4. n. 6. notata .. 2. p. 61. allegavit,
. I. Confer. hic præ aliis not. in "nom npw /. loe.
Iſraelitis ad aquam purgationis, iſta hic ſubintel- 2. Vide Gur Arjeh Jol. 1 9 3. col. 1. princ. ac not
ligenda ſunt. in an e 5. 10C. ubi tractat. Talm. Moëd ka-
ton, Fol. 2 8. a. ad marginem allegatur, confer. &
Ja kut Part. 1. Fol. 23 8. col. 4. circà fin. it. Taa-

3. Id quidem verè dicitur de morte Juſti, Serva-
toris ſcil. noſiri, Jeſu Chriſti, qui expiatio facta
eſt pro totius mundi peccatis, 1. Johann. c. 2.
v. 2. Cœterum de morte hominis, quæ, juxtâ
Rabbinorum fſententiam, eſt peccatorum expia-
tio, vide Gur Arjeh fol. 20. col. 2. med. S& ol.
183. col. 1. med. ac D. Wagenſeil. Carmin.
Lipmann. p. 19 1. & p. 49 5. item Lightfoot. ad
Matth. c. 1 2. Verſ. 32. P. 3 5 1.7edit. Lipſ. conſer.
etiam not. in inee re b, loc., ac Jalkur

e hic ſignificat. =
6 5. Uti Exod. c. 32. V. 34. habetur, ubi vide not.
n. 107. confer. & Lightfoot. in Act. Apoſtolor.

XX Verba iſta: ſic vacea (rufa) cunctos, qui eircà
illam occupati ſunt ,/contaminat, abſunt in He-

de sis Raſchi notas.

gorica expoſitio R. Moſis Hadarſchan; eadem,
quæ iſte R. Moſes Hadarſchan hic expſuit, ha
bent etiam R. Bechai /ol. 186. col. 3. & R. Abar-
benel fol. 302. Col. 3. ac R. Joſua, Aben Schuit,

in Diflertatone de Vacca rufa Pait, 2. Dogm.

(Dei) mortua eſt 4. ſed cur non dicitut (hic) de illa; per os Domini? 1 quia illud
non convenit honori Divino; 6. aſt de Aarone dicitur: per os Domini, in (Sectio-
ne, quæ incipit:) hæ ſunt profectiones. 7. Verſ. 2. Nec fuit aqua cœtui] Hinc (di-
ſcimus,) quòd per omnes quadraginta annos fuerit eis (Ifraelitis) puteus 8. propter

juſtitiam 9. Mirjam. Verſ. 3. Meinam exſziraſſemus] (Dictio: hic ponitur

pro:) Ni. e. utinam exſpitaſſemus! Eod. verſ. 3. Quando caſzirdrunt fratres

naſtri] i. e. Morte 10. fratrum noſtrorum, (qui abſumpti ſunt) peſte, docet (hic Scri-

ptura,) quòd mors, (quæ fit) ſiti, turpior ſit illa, (quæ evenit peſte.) Eod. verſ. 3. In
exſpiratieone] (142
NRHD i. e. morte fratrum noſtrorum, 11. nec convenit, explicare iſtud (hoc mo-
do:) quando mortui ſunt fratres noſtti, nam ſi ita eſſet, punctandum fuiſſet: Miaa 12.
Verſ. 8. Et jumenta eoum] Hinc (docent Rabbini,) quòd Sanctus ille Benedictus pe-
percerit facultatibus 13. Iſraelitarum. Verſ. 10. Et congregaverunt &c.] Hic u-

hic) eſt nomen rei ſubſtantivum, perinde ae ſi (ſcriptum eſſet:)

nus eſt ex locis,* ubi exiguum (loci) ſpatium comprehendit multitudinem. 14. Verſ.

10. Nam ex petraæ iſta edacemus] Quoniam (Moſes & Aaron) non agnôverant *6

₰

4. Perinde atque Aaron, frater ejus, de quo vide
Numer. c. 3 3. Verſ. 3 8. n. 15. ac Moſes, de quo

Deuteron. c. 34. V. 5. n. 14. conter, infrà verſ.

26. h. cap. n. 59. ac Gur Arjeh fol. 18 3. col. 1. †

circà fin. ac not. in am new, ubi etiam tract.
Talm. Moed katon, Jol. 25. ad marginem alle-
gatur.
5. Sicuti dicitur infrà Numer. dict. c. 3 3. v. 3 8. de
Aarone, illius frarre .

6. Nempè, ut de Deo dicatur, quòd Mirjam mor
tua ſit per os ſive oſculum Domini, ſieuti id de

Aarone dicitur loco allegato, confer. not. in
SWon row h. loc.
* Hæc verba: aſt de Aarone &c. usque ad: nec
fuit aqua, abſunt in Hebræo ab utroque MSto.
7. Scctio iſta incipit 2 Numer.c. 33. princ. & con-
tinuatur usque ad finem libri quarti Moſis.
g. Confer. quæ infrà ad verſ. 10. . cap. n. 16. nO.
tata ſunt, it. tract., Talm. Laanit, ol, 9. a.

.„. Vel: propter merita ac probitatem Mirjam,

Hebr. , conſfer. hic not. in pom rS ac D-
Wagenſeil. Refut. Carm. Lipmann. p. 474. at-
que Lightfoot. 1. ad Corinth. c. 10. v. 3. item R.
Salom. ad Eceleſ. c. 7. v 1. H
Io. Vide, quoad hanc interpretationcm, ea, quæ
num. ſeq. 1I1, h. vetſ. notata ſunt; verba iſta:
morte frattum &c. usque ad: in exſpiratiene,

bſant in Hebræo à MSto 1. .

11. Id eſt: eodem illo mortis genere, quò fratres

noſtri ablumpti ſunt, nimirum peſte, confer,
num. antee. 10. ac Gur Arjeh fol. 183. col. 1.
fin. ac not. in an new h, loc. verba autem i-
ſta: yun hic eſt nomen rei &c. usque ad: nec

convenit, abſunt in Hebræo à½ MSto I.

I12. Nempe, ut Vau ſit ia i, e. habeat voca-
lem ſeu punctum Cholem, prout in Gur Arjeh
fol. 193.- col. I. fin. habetur; jam verô in tex-
tu Maſorethico puncta ſic poſita ſunt: 2, ac
ſic dicetetur Pai. e. in exſpiratione, confer.
not. in nan 'npw h. loc.
13. Sive: bonis ac pecuniæ, Hebr. p, prout
hic habetur, confer. not. in an nov p, loc.
noſuit enim Deus, utpecora Iſraélitarum, quæ in
illorum divitiis ac bonis erant, ſiti perirent at-
que ipſi facultatibus ſuis privarentur, confer. hic
tract. Talm Menachot, fol. 76. b. .

* Hebr. Hmw io, in Msto 2, pro eo legitur:

NLLDN Ni. e. ex S. Scriptura.
14. Sive: mukes homines, confer. & hic not. in
S- nb, ubi Bemidbar rabba ad margi-
nem allegatur.

illam

.

x Verba iſta: quoniam (NMoſes & Aaron) &c.

usque ad: & inter (alias) petras, abſunta MSto.
I. S

unt, poltt

, 199.

CA1. X.
ilam (pettam4
Puteis 1 gete⸗
Uanam petta v.
) Dictio 5

totatſkultos, 1.

a] De qus nob
Vetl. II. )
nonprecepetat
tram; 10, ipi
jdeo dikerunt N
(mandatum Mo
Pettam, 13, à
Ver. 12. Luia
Ripeccaum iſtud
tam (promilſam,
(homines:) Heui
guibus deretum

—
15. Conter. Ferl. ſegg
Arjen kol: 183. c
l. loc, Wbi enam
allegatur.
16, Dequo ſupra ren
cicio ila: Wagi.
nroqne Mto,
17. Conlef hiepte a

Qutldeic. Wi plur

iucredulitatitin Mo⸗
linon.
I9. Nam Augellingu⸗

Peentes,

. 3
Ve:tonti dodore⸗
Veſtete polſis z ad
de ſun, gui gomin
tekiaani,

y. Hiane Rebbini ad

bitpereuſſert petna
tdrt znherſ ee
de, e num ſeg.

16. Fieii iupti ver,.

0 Moſes 6. Aon-
Junius:

conler. Deuter, di

CILW.
—

gnialld 1

Hine d.
1. rote

die Ponitur

rint fiattt,
et hie dei.
Ferl 3. k
tumellet:)
ndſhocno⸗
1: Ninn.
necickuspe.
7 Hiu.

.14. Vetl.

norelant 5
illam

—

e, guotfates
elle, conter,
ligz. eole t
erbz autemi⸗

sge 14: get

0 .
babest voca⸗
in Gur Arjeh
mverdin ter⸗
nt: M1,

Ktione,One
183. Nam
pientes. †
Vel: conitrà doctores ſuos, nam & ſic Dee E

.pd, pront
n woo he loe.
litarum, qurin

ſi pentenat ⸗
tut, onſet⸗ni S 6
ut, 19. Hanc Rabbini adferunt rationem, cur Moſes

.„
to eolegitut:

4.K bienot in
bba ad malgl⸗

Aaron) Se⸗
blund/ Md,

2. Sicuti ſuprà veri. 9. b. Cap. habetur, ideir-

rfant, prout Junius ac Tremellius hic notarunt,

–
=”

CAP. xK.

NUuMERORIM.

—II3

illam (petram,) abierat enim iſta
puteus 16. defecerat,

notat ſtultos, 18, qui rebellant contrà do

a] De qua nobis non eſt præceptum (
Verſ. II. Bis] Quoniam (petra) ab initio non eduxerat,

petra & inter (alias) petras ſe collocaverat, 15, dum
atque Ifraelitæ eisdem dixerant: ec
quanam petra vos aquam nobis educatis? 17. ideò dixit ei

quid veſtrùm intereſt, ex
§s: Eod. verſ. 10. Rebel-
linguâ Græcà (vox D) )
Eod. v. 10. An ex petra i-
educemus vobis aquam ²
niſi guttas, 19. nam Deus

i. e. refractarios,
minos ſuos. †
à Deo datum, )

non præceperat cis, ut illam (petram) percuterent; ſed (eis dixerat:) alloquimini pe-

tram; 20. ipſi autem allocuti erant aliam petram, 21

. quæ non eduxit (aquam,)

ideò dixerunt (Moſes & Aaron:) forſitàn opus erit, ut percutiamus (petram,) veluti

(mandatum Moſi datum erat) ab initio, 22.

etram, 23, atque obvenit eis iſta
Verſ. 12. Quia non credidiſtis mihi]

ſi peccatum iſtud ſolum (obſtitiſſet.) ingrefſi faiſlent (Moſes &

ram (promiſſam, eaque expreſſa mentio pe

dum dictum fuit: & percuties
petra eamque percuſſit * (Moſes.)
Revelat (hic) Scriptura, 24. quod, ni-
Aaron) in ter-
ccati ideò hic facta eſt,) ne de illis dicerent

(homines:) ſicuti fuit peccatum generationis ** (Iſraelitarum) in deſerto, de

quibus decretum ( Divinum factum eſt,

ne terram introirent, ita etiam fuit pec-
catum

135. Conter. verf. ſequ. 11. h. Cap. n. 2 1. ac Gur

Arjeh fol. 183. col. I. fin. & not. in nan mnor

h. loc. ubi etiam Bemidbar rabba ad marginem
allegatur. S
16, De quo ſuprà verf. 2. O. cap. num. 8. cœterùm

dictio iſta: Maπi. e. puteus, abeſt hic ab u-

troque MSto.
17. Confer. hic præ aliis P. Fagii not. ad Paraphr.
Chaldaic. ubi plura de hoc peccato & de cauſis
incredalitatit in Moſe e Aarone. WZ
taweel lingua Græca ſunt ſtolidi & inſi
vertere poſſis à rad. i, e. docuit, ſtolidi quip-

pe ſunt, qui dominis vel doctoribus ſuis ſunt
refra Ctarii.

bis percuſſerit petram, vera caula habetur Deute-
ron. c. 3 2. verſ. 5 I. confer. hic not, in pofm ro
h. loc, ac num. feq. 2 0.

co Moſes & Aaron à mandate Divino dilceſſe

*X Hebr. )

21. Nam petra illa, de qua Deus Moſi & Aatoni
Præceptum dederat, ex loco ſuo abierat atque
inter alias petras ſeſe collocaverat , ita, ut MO.-
ſes & Aaron illam non agnovetint, quæ judaica
traditio verſu præced. 10. h, cap. n. 1 5. habetur,
conf. & infrà Num. c. 3 I. v. 2 1. n. 86, ubi ſeri-
bitur, quòd Moſes Propter iram erraveverit.
Nempé: ille tempore, quo Iſraelitæ caſtra-
metabantur in Raphidim, de quo Exod. c. 17.
v. 1. & ſequ. nam duæ eæque diverſo tempore
fuerunt contentiones ſeu tentationes popali I⸗
ſraëlitiei circà aquas, iuna, de qua Exod. dict. c.
17. verſ. 1. & ſequ. altera, quæ hic haberur,
conſer., Junii ac Tremellii hot. ad Exod. alleg.
t. 17. V. 7.
23. Prout habetur Exod. dict. c. 17. v.
S& D. Wagenſeil. Nizzach. p. 46.
* Hebr. o- , in utroque MSto habetur pluralis?
) i e, eamque percuſſerunt.
24. Confer. hic Gur Arjeh Ffol. 193, col, 2. prine.
ac not. in a MD h. loc. vide & infrà Nu-
mer. c. 27. V. 14., p. 44, ac Jalkut Part.' 1. Jol.
239: col. 2, circà ſin.

.
22

6. confer.

confer. & Deuter. dict, c. 32, V. 5 1. n. 26 8. 6.

in utroque MSto huie voci præmiſa

eſt dictio: ** i. e. cœteræ 1 generationis.)

NuMERORUM.

ſ

ChAb. XX.

catum Molſis & Aaronis; ſed nonne (peccatum illud, de quo ſcriptum eſt:) nuum

oves & boves mactabuntur? 25.

gravius fuit iſto peccatô⅛? (ita quidem eſt;) ſed

uoniam illud (peccatum commiſſum fuit) occultò, 26. pepercit eis Scriptura;
aſt hic, † ubi (peccatum perpetratum fuit) circumſtante univerſo populo Iſraèliti-
co, non pepercit eis Scriptura propter ſanctificationem nominis Divini, (ſequitur

enim
eaque eduxiſſet (aquam

hic:) Eod. verſ. 12. Ule me ſanctißcaretis] Nam ſi allocuti fuiſſetis petram,
) ego ſanctificatus fuiſſem 27. coràm cœtu (Iſralitarum)

illique dixiſſent: quemadmoduùm petra iſta non loquitur nec audit nec opus habet

alimentô, perficit mandatum Sancti illius Benedicti;

mandatum exequi debemus) Eod. verſ. 12. Idcircò non introducetis] (Dictio 2

notat hic) juramentum,

veluti *E(in illo loco:) 120 i. e. reverà 28. juravi domui

Eli, juravit (hic Deus) per abruptionem, 29. ne (Moſes & Aaron) ea de re † mul-

tiplicarent verba precum.

Verſ. I13. Heæſunt aquæ contentionis] i. e. Hæ ſunt (a-

quæ,) quarum alibi facta eſt mentio, 30. iſtas (aquas) viderant aſtrologi Pharao-

nis, quòd (Moſes
decretum

,) Iſraelitarum ſervator, puniendus eſſet per aquam, ideò (tale)
fuit factum: omnem filium, qui naſcetur, in rivum projicite 31. Eod.
verſ. 13. Et ſanctiſicatus eſt in eis Nam Moſes & Aaron mortui ſunt propter il-

las

2 5. Prout ſuprà Numer. c, 11, V. 22. habetur, ubi
vide not. n. 97.
26. Conkfer. hic præ aliis not. in pom nb h. loc.
c Num. diét. c. 11. v. 22. n. 99. it. Schabbat,
fol. 55. a. & Fol. 97. a. it. Joma, Jol. 87. a.

Hebr. &, iſtud, ut & ſequentia, usque ad: 9
i. e. propter ſanctificationem ( nominis
&c.) abſunt ab utroque MSto.
Hæc & ſequentia, usque ad: hæ ſunt aquæ &c.
(quæ verſu ſeq. 13. h. cap. habentur) in utro-
de MSto præmiſia ſunt verbis iſtis: quia non
credidifiis &e. usque ad: propter ſanctificatio
nem nominis, atque ita ſeries notarum mutata
eſft. — S
27. Confer. Deuteron. eap. 32. verſ. 5I. n. 269.
ac Gur Arjeh fol. 183. col. 2. pring. & not. in
pam neow bh. loc.
X Hebr. N o, in MSto z. pro his legitur: pe
% i, e, nonne nos multò magis?
XXX ebr. , iſtud & ſequentia, usque ad: Vava
i. e., juravit (hic Deus &c.) abſunt ab utroque
M.ito.
18. Sic partieulam illam ſuxtà mentem Commen
catoris noſtri hic vertere voui, quæ t, Samuel. c.

†

3. V. I 4. habetur „ confer. not. ad, erem. cap.
16. V. 14. Sign. * & ad Pſalm. 106. verſ. 3 3. n.
14.

29. Hebr. uopa i, e, cum ſaltu, id, quod in no-

tis an e exponitur: H-a anuy
i. e. ſpontaneo motu ſine ulla coactione, poſſes
etiam interpretari *ρa, ut hic ſignificet: fe-
ſtinanter, tanquam homo;, qui abrumpit verba
per iracundiam, ne alter apud illum precibus in-
ſtet & ulterius eum roget.
† Hebr 72 7), ſic in MSto I. habetur, quam le-
Gionem hic in verſione ſecutus ſum; in MSto

2. locus iſte ſic legitur: xy an N ie n

) 9) 7na i. e. ne ſemet (Moſes)
raret ad preces ob hane rem.
J0. Nempé: Exod. c. 1. v. 22. ad quem locum
hic reſpici, ſubſequens Commentatoris noſtri ex-
poſitio arguit, confer. hic præ aliis D. Wagen-

præpa-

2 2

I. Vv. 22. num. 72.

31. Prout Exod. dict. c. 1. v. 22. habetur, ubi vi-
de Raſchi not. n. 72. & n. 75. confer. & Talkut

Parr. 1. Fol. 239. col. 3. med. it- tract. Talm. So-

ta, ol. 12, . & Sanhedrin, fol. 101. b. & fOl.

multô magis nos ** (Dei

ſejl. Sot. p. 276. & Raſchi not. ad Exod. dict, c.

-2

(A. N.
ls aqous,) qut
05, ipſe limetur
mencus es, 0Den⸗
nſingtun ſr
ſes,un hic mentio
fiattes nosſulnut,
tuutm, 34, Kutrie
Iu niſi nnen no
Kro (llraele) & 2
mentum debiti, 37
poſuerat acobo.

õ

che 40, doleant in
B Audivit vocem!
nolter † (dicens:
clamamus & exa

de elt, quod ⸗

—
31. Fie uxta wentem
eumilum, qui biae
tete volvi, ſige Raſch
(cutn illum tanſtulen
d. 12.
3)1 krodt Lerit,ͦ dict,
de not. n. 11, coutet
Pbr. Chald. 9. loc,
34. Uni Genel,t, 15. r,
3ſ. Vel: hos ambo de
mus, ſolfere gebitun

c) d 4 iac R, Sal

1. 19.

4 ehr 5
.ę Hedryyb,, ſe reqi
Aum in alit eiitionil

mendode, donſer, not,
1. 16, inkein 3.
ennn 37.1
n, in Mon
nk, icitur enin,
36, dieuti Genel gicl⸗
kr bie Gur Anen 50
in W dy/, de.
. .
n d Propter obli
hum, Hebr afn woy

A CAH xTx. NuMERORMIMAI.. E

un ) quando cnim Sanctus ille Benedictus judicium cx
)d as (aquas *) quando enim San eus ille! ne judicium exercet ergà ſanctos ſu⸗
rßntn os, ipſe timetur & ſanctiſcatur ab hominibus, ic quoque illla ( Scriptura) dicit: ti.
“ mendus es, Deus, à Sanctis tuis, 32. eodem modo ipſe dicit: in illis, qui mihi
(nar appropinquant, ſanctificabor. 33. Verſ. 14. Fater tuns, Irazl] Ecquid vidit (Mo-
“ ſes,) ut hic mentionem faceret fraternitatis? nimirum dixit ei (populo Edomitico
lnn ] fratres nos ſumus, filii Abrahami, cui dictum fuit: quoniam peregrinum erit ſemen
tuum, 34. Xutrique noſtrùm incumbebat, 35. ſolvere * debitum. Eod. verſ. 14. .R
lade Iu nſti omnem moleſtiam] Ac proptereà ſeparavit ſe pater veſter (Eſavus) à patre no-
(Di Aro (Iſraele) & abiit * in terram à facie Jacobi, fratris ſui, 36. ſcil. propter inſtru- R
icio) mBentum debiti, 37. quod illis (ambobus) erat impoſitum; (Eſauus) autem illud im-
idne poluerat jacobo. 38. Verſ. 15. Er intulerunt malum nobis] Pertulimus multas mi-
erefmll. ſerias. 39. Eod. verſ. 15. Etpatribus noſtri] Hinc (docent Rabbini,) quòd patriar-
leſint. chæ 40. doleant in ſepulchro, quando pœna venit ſuper Iſraêlitas. 41. Verl. 16. ⸗
g harso. RB uadivit vocem noſtram] Mediante benedictione, quàâ nobis benedixit pater
ienſal noſter † (dicens:) vox quidem vox eſt jacobi, 42. (hæc eſt vox,) qua nos
e 31. Eod. .

, clamamus & exaudimur. 4 ;3½. Eod. verſ. 16. Angelum] Is fuit Moſes, X in
thoptetl. de eſt, quòd prophetæ vocentur angeli, ac dicit (Scriptura:) & ſubſanni-

runc
laem a. 32. Sic juxtà mentem Commentatoris noſtri lo 36. v. 7. n. 16. S. n. 1. unde lux quædam huic
6. ſenl gn ecum illum, qui Pialm. 6 8. v. 3 6. habetur, ver- loco accedet.

iiüttitttere volui, vide Raſchi not. ibidem, alii aliter lo- 38. Qui illud ſolus in ſe recepit ac proinde etiam
guot ne cum illum tranſtulerunt, vid. Levit, c. 10. v. 3 1 ſolus ſolvere obſtrictus fuit, vide Geneſ. dict. c.

he n. 12. 36. v. 7. n. 1.
Ae golees 3 3. Prout Levit. dict. c. ro. v. 3. habetur, ubi vi- 39. Conter. hic Gur Arjeh fol. 1833, col. 4. med.
lgnißtet: k. de not. n. 12. confer. & P. Fagii not. ad Para- ac not. in nan no h. loc.
Crunpiſenni phr. Chald. h. loc,. A4. Nempè: Abrahamus, Ilaacus ac Jacobus, qui
n Mecbua. 24. Uti Genel, c. 15. v. I3.ð habetur. pic dicuntur Max i. e. patres, eorum uxores, Sa-
85. Vel: nos ambo debebamus vel obſtricti era- ra. Rebecca, Rachel ac Lea vocantur Manèe i, e,
eut, guam ,. mus, ſolvere debitum, confer. inftà verſ. 17. b.] matres, confer. quæ ſuprà ad Numer. c, 5. verl.

ſum; in MSR o

m . Eap. n. 45. ac R. Salomo ad Genel, c. 36. v. 7. 15. n. 60. notata ſunt.

n. 19. AI. bProlixiorem hujus loci explicatisenem vide in
Moler) ehu . 2 Hebr. y, ſie rectius in utroque MSto legitur, Gur Arſeh fol. 1833. col. 4. princ. & in not.
V . P quàm in aliis editionibus, uti habetur: D7, e rD, h. loc. r
dquem lerrn mendosè, confer. not. ad Geneſ. dict. c. 36. V. 7. † Hebr. 'nè aad, in MSto 2. pro his legitur:
ränolie. n. 16. & infraà n. 37. & 3 8. b. verſ. PaN a i, e, qua benedixit ei pater ejus.
is Miger zg Hebr. 170, in MSto 2. huic præmiſſum eſit: 42. Uti Genel. c. 27. v. 22. habetur, conter. verſ.
Erod, dic, ub i. e. dicitur enim. 1g. bh. cap. n. 49.
A8. Sicuti Geneſ. dict, e. 36. verſ. 6. habetur, con. 43. Vide infraà dict. verſ. 18. . cap. n. 50. con-
biheil, bbini⸗ fer. hic Gur Arjen ol. 183. col. 3. fin. ac not. fer. & Gur Arjeh fol. 1833. col. 4. princ. ac not.
olen N ſ in enan me, b. loc. = in ma WMvh. loc. = S
nalt. Ialn 0 37. Sive: propter obligationem aut chirogra- * Hebr. w en, abſunt iſta hic ab utroque MSte.
. 1on. a phum, Hebr. A ρ confer. Genelſ. alleg. cap. OWYM

liiiiii

—

1176 WMERORUM. QCoagb. XX.

runt angelos Dei. 44. Verſ. 17. Tranſeamus, quæſumus, per terram luam] Non-
convenit tibi contendere de poſſeſſione terræ Iſraelitarum, ſicuti (etiam) non ſolviſti
debitum, 45, præbe nobis ** paululum auxilii, ut tranſeamus per viam terræ tuæ.
Eod. verſ. 17. Non bibemus aquam putei] Aquam puteorum 46. debuiſſet dicere;
ſed ita dixit Moſes: etiamſi nobis adſit manna ad comedendum ac puteus ad biben-

dum; tamen exinde non bibemus; ſed comparabimus à vobis cibum & aquam in-

commodum veſtrum, hinc (diſcimus, quòd conveniat) viatori, ut, licèt 47. is cibum
penes ſe habeat, tamen illum ab hoſpite comparet, ut ei aliquid emolumenti adferat.
Eod. verſ. 17. Per viam regiam ibimus] Capiſtrabimus 48. jumenta noſtra nec illa
hinc atque inde declinabunt, ut depaſcant (gramina.) Verſ. 18. Ne fortèò tibi gladio
occurram] (Edomitæ dicere voluerunt:) vos (quidem ô Iſraelitæ,) elatô eſtis animò
propter vocem, quàâ pater veſter vos poſſeſſores conſtituit 49. atque dicitis: clama-
vimus & audivit (Deus) vocem noſtram; 50. aſt ego contrà vos egrediar mediante
illa re, per quam pater meus me poſſeſſorem conſtituit, (dicens:) per gladium tuum-
vives. 51. Verſ. 19. TLantummodò (iſtud) nibil (aliud)] Non ulla res tibi adferet.,

detrimentum. 52. Verſ. 20. Et manu forti] (Videlicèt) in promiſſo 53. avi ſui

(dicentis:) & manus ſuntmanus Eſaui. Verſ. 2 2. Univerſus cætus] i. e. Omnes incolu-

mes erant ac ſtabant (parati,) ut ingrederentur terram (promiſſam,) nam inter illos

ne unus quidem erat ex eis, ſuper quos factum erat decretum, 54. quia jam anteà ho-
mines

Id eſt: nuntios ſive prophetas Dei, uti ha pam me b. 1oo.
betur 2. Paralip. c. 36. v. 16. ubi vide Raſchi 49. Confer. quæ ad verſ. 16, h. cap. n. 42. ac n.
not, confer. & not. ad librum Prec. Jud. part. z. 4 3. notata ſunt. .
p. 245,5. fin. 50. Sicuti dict. verſ. 16. h. cap. habetur, ubi vide
4 5. De quo ſuprà verſ. 14. H. cap. n. 3 5. & n. 3 89.] not. n. 43. confer. & Gur Arjeh fol. 183, col. 4.
confer. & Gur Arjeh fol. 183.: col. 4. princ. ac med. .

not. in an no b. loc. 51. Vide Geneſ- c. 27. V. 40. confer. & hic not. in

25 Hæc verba: præbe nobis &c. usque ad: non nan n b. loc.
bibemus. abſunt hie in Hebiæo4 MSto I. 52. Vel: nullum omninòtili damnum inferemus
46. Hebr. HM)a, in plurali 3 in textu autem ſacro 5
pabetur ſingularis Na i, e. puteus, rationem hic] Chald. h. loc.
adducit Commentator noſiter, confer, hic not in
„an e, ubi Bemidbar rabba ad marginem
allegatu.
47. Hebr. 9y&, ſic in editione man moe; abſunt
tamen iſta tàm 4 Bibliis Buxtorf. quàm ab exem-
plari Hebræo, quo uſas ſum, ut & ab utroque
MSto; ſed hæc ſupplenda eſſe puto.

uti Geneſ. c. 27. v. 22, haberur.

quod hic habetur, ſignificat, confer. Geneſ, c. 29.
24. V. 10. n. 21. & Verſ. 32. n. 67. item not. in

confer., hic præ alüs P. Fagii not. ad Paraphr.

53. Sive: ſpe atque fiducia, quà Iſaacus impleve-
rat Eſavum, dicens: & manus ſunt manus Eſaui,

154. Nempèé: Divinum, quô omnes, qui tunc in
deſerto vivebant, propter inobedientiam ac re-
bellionem ad mortem erant damnati, excep-dö

8. Ora obturabimus, id enim Hebr. ☚ nb, Joſua ac Calebo, vide ſuprà Numer. c, 14.vVerl.

(N.XI.

rines illi in
eiin rosellis
(ilumm)mon

itet ante llo
listemanebe
Nebor in ſept

uterri don

hic utkſiro
ſus ille Aat
dio digrvpin
Ij. dicei: 6

i eveniret,

(Aaronem)
Ctante, inite
Klucernama
eichrit:) ent
fachs (dixi
Moles ejusm.

(atet tons,9

Visiltares ei!

El.r.
Laru
dina

— —
6). UnDemere
Eun Arſeh
Oun we
3 Hebr. ih
aecie (Aare
56. Fieni 1 .
tur.

66, Conler hie

1 3. col, 4.
citea En.

CNN.
—

on ſolifi
terte iun,
let licere;
8ad biben.
Adda in.

7, is bum

nti adlert.
ltra nec Hha

48tibigudH

eſtis animnOd

iist amg.

r medliante
dium tuum
ibi adferet.
Z. aNi i
mnes incoll.

minter il0s
am anteihO.
mines

ca,. N41, e.

betur, übi vide

ſer, K hic notln

mnnumnioferemas,;

90t. 40d. Parapht

lüacus implete .
ntmnanus Laul,
..
Pnes, guituneit
bedientiam acte
mnxi, excen

K

uner de 14 Ne

NuMERORUM. 1177
mines illi in deſerto exſpiraverant aſt iſti fuerunt ex illis, de quibus ſcriptum eſt:
vivi vos eſtis omnes hodiè. 55. Eod. verſ. 22. Ad montem Hor] Mons fuit ſuper-

(iſtum) montem, veluti pomum parvum ſuper pomum magnum & quamvis nubes
iret antè illos (Iſraelitas) & uales (ſeu planos) redderet montes; (tamen) tres ex il-

lis remanebant, (nempè:) mons Sinai ad legem (quæ ibi promulgata fuit,) ac mons

Nebo, in ſepulchrum Moſis & mons Hor in ſepulchrum Aaronis. Verlſ. 23. In ſini-
bus terræ cdom] Refert (hic Scriptura,) quòd, quoniam (Iſtaelitæ) ſemet aſſociaverant

hic, ut Eſavo appropinquarent, disrupta fuerint eorum opera eisque ſubtractus ſit ju-

ſtus ille (Aaron,) ſic quoque * propheta dicit Joſaphato: quoniam aſſociaſti te im-
pio, disrupit Dominus opera tua. 56. Verſ. 25. Accipe Aaronem] Verbis blandis
57. dic ei: te beatum, quòd videas, coronam tuam dari filio tuo, id, quod, ut mi-
hi eveniret, ego non merui. Verſ. 26. Veſtes ejus] Veſtibus ſummi ſacerdotii eum
(Aaronem) indue 58. easque (poſteà) ei detrahe, ut illas des filio ejus ipſo inſpe-

cante, dixit ei (Aaroni Moſes:) ingredere ſpeluncam, quò factô vidit lectum ſtratum

& lucernam accenſam, dixit ei (Moſes:) aſcende in lectum, ille igitur aſcendit, (dein
ei dixit:) extende manus tuas, extendit itaque, (ulteriùs dixit:) contrahe os tuum, quò
factô (dixitei:) claude oculos tuos, ipſe 'gitur clauſit, 79., ſtatim deſideravit

Moſes ejusmodi mortem, atque hoc eſt, quòd ei dicitur: ſicuti mortuus eſt Aaron,

frater tuus, éoο. ea ſcil, morte, quam deſiderâſti. Verſ. 27. Et ſecit Moſes] Quam-

vis iſta res ei fuerit dura; é1, tamen nullam fecit moram.

CAP. XXI.

Erſ. 1. Et vidit univerſus cœtus] Dum viderunt (Iſfraeëlitæ) Moſen atque Elea-
zarum deſeendentes nec Aaron (ſimul cum illis) deſcenderat, dixerunt: u-
binam eſt Aaron? reſpondit eis Moſes: ille mortuus eſt, dixerunt ei: num

.ẽꝗ 6

Iiiiiii 2 . ei,

55. Uti Deuteron. c. 4. v. 4. habetur, conter. iie] fin. ac not. in er m,h. loc. poſſes etiam lo-
Gur Arjeh, fol. 183. col. 4. med. ac not, in cum iſtum ſic vertere: veſtibus ſummi ſacer do=
ODo n b, 1oc. 3 tii &c. induit easque (poſteà) ei detraxit, ut illas
* Hebr. , iſtud & ſequentia, usque ad: moi. e. daret filio &c. .
accipe (Aaronem) abſunt hic ab utroque MSto. 59. Atque ita exſpiravit, vide infrà Numer. c. 33.
56. Sicuti 2. Paralipom, cap. 20. verſ. 37. habe- v. 3 . ibique not. n. 15. confer. & ſupra verſ. 1.
tur. h. cap. n. 4.
57. Confer. hic, quæ ſuprà ad Numer. c. 16. v. 60. Prout Deuteron. c. 32. verſ. 50. habetur, ubi
I. num. 7. notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. vide not. n. 26 3. & n. 264 confer. & infrà Nu-
1½3. col. 4. ac Jalkut Part. 1. ol. 239. col. 4. mer. c. 27. v. 13. n. 40.
circà fin. 61. Ac moleſta, confer. hic Gur Arjeh Fol, 193.
58. Vide & hic Gur Arjeh fol. 183. col. 4, eircà col.

1178

NUMERORUM.

7

ei, qui ſtetit contrà angelum 1. & cohibita fuit plaga, z. dominabitur angelus
mortis? ſtatim imploravit Moſes miſericordiam 3. & angeli miniſtratorii oſtende-
runt 4. illum (Aaronem mortuum) portatum in feretro, quò visé illi crediderunt,
(Aaronem eſſe mortuum.) Eod. verſ. I. Eniverſa domus Iſrazlitica] Tàm viri, quàm
fœminæ, quoniam Aaron pacem perſequebatur & concordiam procurabat-

inter litigantes,

ut & inter maritum atque uxorem. 5. Eod. verſ. I. Qua

exſiräßet] Exiſtimo ego, quòd ille, qui (verba iſta: Y) 32) Chaldaicè ver-
tit: NR NMQM·ä. e. nam ecce (vel: quoniam) mortuus eſt, (is inquam,) erret, niſi il-

le (iſtud?) Wπ interpretetur Chaldaicè:

NTENNNi. e. & conſpecti ſunt, ⁶. non

enim dicum Rabbini noſtri, * quòd iſta (particula:) uſurpetur pro (Chaldaico:)

N i, e. nam ecce (vel: quia) 7. niſi pro

quòd ſublatæ fuerint

pter expoſitionem allegoricam, (nempè,)
8. nubes gloriæ 9. ut & juxtà diéctum * KR. Abhu, nam dixit
R. Abhu: ne legas: ¹1j. e. & viderunt; ſed π½ 1. e. & viſi ſunt, ui0. huic enim
verbo convenit dictio: & i. e. nam ecce (vel: quia,Dipſa enim dat rationem ejus

(rei,) quæ illam (dictionem) præcedit, cur (ſcilicèt dicatur:) Nε i. e. & viſi ſunt,

11. (nem-

col. 4. fin. ac not. in τ Hνν, ubi etiam Be-

midbar rabba ad marginem allegatur.
1. Scilicèt: mortis, confer. quæ ſuprà ad Numer.
c. 17. v. 11. n. 15. notata ſunt, it. Jalkut Part.
1. Fol. 240. col. I med. ut & tract. Talm. Roſch
haſchana, fol. 3., a. 6. & Taanit, fol. 9. a.
2. Vide ſuprà Numer. c. 16. v. 50. al. c. 17. verfſ.

3. Scilicèt: Dei, 2 Cabbaliſtis o & Na) in-
ter attributa Dei refertur.
4. Rabbinica iſta expoſitio inde nata eſt, quoni-
am in textu ſaero habetur h. verſu . verbum
αh i. e. viderunr, confer. Jalkut dict. Part. 1.
Jol 140. col. 1. circà fin.
5. Iled luxerunt eum tàm viri, quam ſoœminæ,
confer. quæ ad Exod. c. 20. V. 2 5. ny 124. no-
rata ſunt, confer. etiam Gur Arjeh ol. 183.
col. 4. fin. ac not. in as 'ne p, lec. item
not. ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 10 5. a. cir-
cà fin. ac Deuter. z. 34. v. J. n. 24. & Jalkut al-
leg. fol. 2 40. col. 1. cirea fin.. .
6. Vel: viſi ſunt, apparuerunt, fic ex Rabbinorum
mente verbum iſtud Chaldaicum *πει hic
interpretor, vide num. (equ. 10. h. verſ. I, in u-
troque MSto poſt Xε additur: erwn
i, e. univerſus ctus.

gitur: wyn en ennn nee n
D Ni& N NA i- e quod (enim) di-

xerunt Rabbini noſtri, (particulam) iſtam: *

uſurpari pro & i. e. ecce, iſtud non eſt (vel
fit,) niſi ſecundum expoſitionem allegoricam
&c. res eodem redit.
7. Confer. hic, quæ ad Geneſ. c. 41. v. 49. n. 67.
notata ſunt. 6.
8. Vel: remotæ fuerint ſive receſſerint, Hebraicè:
pyDA. confer. ſuptà Numer. c. 9. v. 17. n. 27.
ac verfſ, ſequ. 2. n. 16. item Deuteron. c. 10. V.
6. n. 11. .

n. 60. confer. & verſ. ſeq. 2. h. cap. n. 16.
XX Hebr. △ &, in utroque MSto pro eo legi-
tur aèe W1) i. e. & ſecundum R. Abhu.
10. Vel: conſpecti ſunt, apparuerunt, dum nu-

bes gloriæ, quæ Iſraelitas hactenus contexerant,

poſt mortem Aaronis ab illis receſſerunt atque i-

ta Iſtaelitæ quaſi nudi ac ſine protectione con-

ſpectui hoſtium eorumque inſuhkibus expoſiti

fuerunt, ſic verbum &ει juxtà Rabbini iſtius

ſententiam hic expono, vide num. antec, 6, ut &
tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 2. 6. & l. 3.

* Hebr. ) N& N, in MSto 2. locus iſte ſie le-

2. plO⸗

CAP. XXI.

9. Nam, juxtà Rabbinorum opinionem, ſeptem e-
rant nubes in profectionibus Ifraelitarum per
deſertum, vide ſuprà Numer. did. c. 9. v. 34.

“ n. M.

I. (vempe
W.

ui nic)no

gueinſetit
loco N
gultiseffci
ive. ql o Pt
mnod mortu
inolch he
19, Mraeliti
Admenden
i9. Mutaven

Chananxi,

manus ſuas
nilite, qud
eorundem
nim: ſi tral

er viom eij

citur enim:

2, Ptont in
gatur conſe

mec.

11. K er wer
tendum erit.

11, Monmt in

tur.

i in Möro

ſecutus ſuen
ue Chaldai
Podizr.
13. Eonler u
N. 1 . otats
14. Kicuti io
15. Uti Job. I.

. Deqbidus

„. notata ſun
I 3 n, 22. &
tel. e. 31. e
140, tol. ¹,
7 Her, dd
sadenus .

AN Czxr. xX.

ri. (nempè:) quoniam ecce mortuus erat Aaron; aſt verſioni iſti Chaldaicæ: rn

—
n angelus
i ollende.
cligerunt,
ViIi, äm
ſcutabat,
I. AQud
ldaice der⸗
tret, niſlll.
int, 5, nn:
Haldaico:)
(nempt.)
ham Gixit
huicenim
ionem ejus
wil ſont,

1, (nem⸗

—
R TDN
s (enim) i.
m) dam: JQ
non eil (vel

ly. 49/ 1, 67.

int, Hebtaich :

.V. II.n. 1,/

Reron. c., 10,

mer, eptem e⸗
ſaelitstum et
ide 9, 54,
5 n. 1,
o go eolegi⸗
RAbhu.
evnt, Cunh nll⸗.
1scontezelat
eleruntatgvei⸗
roteclionec0n
lbibus eipelii
Zubbini Ains
,ntet, b⸗ lt &
1,1. ,fol .
1 to⸗

n allegoricann 4
4

12. Prout in Targum Onkeloſi hoc loco habe-

15. Uti Job. c. 14. vVerſ. 5§. habetur.

17 Hebr. ae N&X&) i. e- initium anni, reperitur

NMuRORUM. 1179

N 99 i. e. & vidit univerſus coœtus, 12. dictio: & i. e. nam ecce (vel:

quia hic) non quadrat: ſed particula: N i. e. quòd, nam illa eſt de conſtructione,

quæ inſervit (particulæ:) N† ficuti reperimus (particulam iſtam:) Dèè uſurpari
loco &, 13. veluti (accipitur in illo loco :) = Ni. e. quòd (ſi eſt,) cur non an-
guſtiis afficietur ſpiritus meus? 14. ac multi explicant exinde (locum illum:) N&
i. e. quòd præciſi ſunt dies ejus. 15. Verſ 2. Ert audivit Chananæzus] i. e. Audivit,
quòd mortuus eſſet Aaron & receſſerint nubes gloriæ, 16., ſicuti pluribus explicatur
in Roſch haſchana; 17. Amalek autem jam inde ab initio erat lorum caſtigationis

188. Iſraélitis, omni tempore deſtinatum in pœnam. Eod. verſ. 2. Qui habitabat
ad meridiem] Is fuit Amalek, dicitur enim: Amalek habitabat in terra meridionali;

19. mutaverat autem (iſte populus Amalekita) linguam ſuam, ut loqueretur linguâ

Chananæ4, 20. ut, ſi Iſraêlitæ preces ad Deum funderent, quò ille Chananæos in-

manus ſuas traderet, ipſi (Amalekitæ) non eſſent Chananæi, (dum igitur) viderunt Iſ-
raélitæ, quòd eorum (Amalecitarum) veſtes eſſent inſtar veſtium Amalecitarum;
eorundem verò lingua eſſet Chananæa, dixerunt, oremus ſimpliciter, 21. dicitur e⸗
nim: ſi tradendo tradideris populum iſtum in manum meam. 22. Eod. verſ. 2.
Per viam exploratorum] i. e. Per viam meridionalem, quâ iverant exploratores, di-
citur enim: & aſcenderunt meridiem versus; 23, alia expoſitio (verborum)
lliiiii 3 DnN.
cundæ operis I almudici; locus autem, ad quem
hic reſpicitur, habetur in dicto tractatu, Roſch

a. prout in nar h. loC. ad marginem alle-
gatur, confer. & Jalkut Part. 1. ol. 240. col. I.

med. 4 hB05³haaaſchana, Ol. 3. a. prout in haorm ad mar-
I1. Six ex mente R. Abhu verbum iſtud hic ver ginem allegatur, vide & not. ibid. ac Gur Arjeh
tendum erir. Jol. 194. col. 1. princ. it. tract. Talm. Taanit,

fol. 9. 2.
18. Sic Hrrn my, prout verba iſta hic haben-
tur, interpreror, confer. Deuter. c. I, verſ. 1 5. n.
100. acBuxtorf. Lex. Chald. ol. 12 12.
19. U i Numer. c. 13. verſ. 29. habetur, confer.
not. 2d 1. Samuel. c. 1 5. v. 6. Sige. ²*
20. Confer. Kaſchi not. ad 2. Paralipom. c. 20. V.
2 1. Vel: abſolutè, indefinitè, ſine mentione Ama-
lecitatum aut Chananæorum, ſic nb hic in-
terpretor & expono.
22. Prout verſu ſequ. 3. h. cap. habetur.

tur.
† Sic in MSto z. quam lectionem hic in verſione
ſecutus ſum, in aliis editionibus habetur: ,
quæ Chaldaica dictio interdum pro Hebræo bèe
ponitur. =
13. Confer. quæ ſuprà ad Numer. c, 14. verſ. 13.
n. 13. notata ſunt.
14. Sicuti Hiob c. 2 I. v. 4. habetur.

16. De quibus vide, quæ paulo antè v. I. h. cap. n
9. notata (unt, confer. d infrà Numer. c. 26, v.
13. n. 2 2. & Num. c. 33. Vv. 40. n. 17. ac Deu-„3. Vide fuprà Numer. c. 13. V. 2 3. confer, & P.
ter. c. 32. Verf. 10. n. 54. it. Jalkut Part. 1. ol Fagii not, ad Paraphr. Chald. ut & Gur Arjeh
240. c0l. 2. hpl. 184. c0Ol. I. princ. ac not. in or ,
.100.

is tractatus Talmudicus in libro octavo partis ſe-

1480 NIIMERORIM. dQCybp. xxXI.

.

DrN (ut eorum ſenſus ſit:) N N1. e. per viam conductoris magni, qui
antè illos (lſraelitas) proficiſcebatur, dicitur enim: vià tridui, i. e. ad explo-
randam eis quietem. 24. Eod. verſ. 2. Et abduxit ex eo captivitatem] Non niſi lan-
cillam unam. 2 5. Verſ. 3. Anathematizabo] i. e. Sanctificabo prædam earum-

(urbium) Majeſtati Divinæ. 26. Verſ. 4. &t anathemate percuſſit eos] i. e. Interfe-

Gione (delevit illos.) Eod. verl.4. Et urbes eorum] Anathemate (conſecravit) nu-

mini Divino. 27. Verſ. §. Per viam, quæ ducit ad mare Suph]) Poſtquàm Aaron-

mortuus erat & evenerat eis (Iſraelitis) bellum iſtud (cum Amalekitis,) retrò iverunt

per viam, quæ ducit ad mare Suph, hæc fuit via, * per quam reverſi erant (ſraeli-
tæ,) quando ſuper illos decretum exploratorum factum eſt, 2,8. dicitur enim: &
proficiſcimini in deſertum per viam maris Suph, 29. atque hic retrò iverunt ſeptem
profectionibus, nam dicitur: & filii Iſraelis profecti ſunt de puteis filiorum Jakan in
Moſerah, ibi mortuus eſt Aaron; 30. enim veròô num in Moſerah mortuus eſt (Aa-
ron?) nonne ille in monte Hor mortuus eſt? 31, (ita ſanè eſt;) ſed eò reverſi erant

(Iſraelitæ) & propter illum (Aaronem) in luctu erant eumque deflebant, perinde, ac

ſi ipſe in illorum conſpectu eſſet, abi & inquire 32. in profectiones (IHraélitarum) &
deprehendes ſeptem profectiones de Moſerah usque ad montem Hor. 33. Eod. v.
§. Ut eircumirent terram Edom] Quia (populus Idumæus) non permiſerat eis (Iſraeli-

tis,) ut per terram ſuam tranſirent. Eod. verſ. 5. Et imminutus fuit animus populi in

via] i. c. In labore itineris, † quod cis moleſtum fuit, nam dixerunt, nunc propè era-
. mus,

— . Numer. c. 10. v. 33 habetur, conf.] fectionibus, abſunt in Hebræo 4 MSt0 I.
24. Ue ſadred Arjeh fol. 184. col. I. med. ac ** Hebr. 1 d iſtud & ſequentia, usque ad:

not. in D ne bp. loc. Re i. e. atque hic, abſunt 4 MSto z. .
Scilicet captivam abduxit, nam &α n.ν8. Nempè, ut Iſraelitarum cadavera in deſerto
₰„ . 27 4 . 7 . .
*5. e, i. e. (dictio:) (quæ hic in textu ſa. caderent, de quo vide ſuptà Num. c. 14. v. 29.

cro habetur,) ügnificat ancillam, prout juxtà 29. Uti ſuprà Numer. dict. c. 14. v. 25. habetur,

ciam Miſiachi ſive Orientalem exponitur in confer. Jalkut Part, 1. fol. 240. col. 2. fin.
Gur Arjeh fol. 184 col. 1. med. vide & not. in 30. Sieuti Deuteron. c. 10. v. 6. habetur, ubi vide
man me . loc. ut & ttactat. Talmud. Git- Ralchi not. n. 8. confer. & Numer. c. 2 6. V. 13.
tin, ol. 3 8. 32. Aionem Qan . eot cap. antec. 20. v. 2 8. hab f.
„6. Vel: numini Divino, ſic dictionem 31. Prot cap. antec. 20. v. 2 g. habetur, conter.
hbic interptetor, confer. quoad hanc vocem Le dic Gur Arjeh fol. 184. col. 1I. fin. ac not. in
jt. c. 6. v. 1 5. . 66. & infra Numer. c. 3 2. v. —10 nobd b. loc. “
u vide & Buxtorf. Lex. Chald fol. 379. 32. Vel: computa ac numera profectiones Iſraeli-
24. H. 2 ſee u. 27. tarum, confez. & hic not. in 'π h. loc.
17, Wioclickt, ut earum urbium præda Deo eſſet 33. Vide infrà Numer. c. 26. v. 13. n. 2 5. & Nu-
ſacra, confer. num. antec. 26. ac Gur A jeh /ol. wer. c. 3 3. V. 30. && ſeqꝗq. us que ad v. 37.
184. col. I. med. it. tract. Talm, Eruvin, Jol. † lo utroque & Sto ſeries verborum, quæ hic in

ℳ Snt iſta: per viam &c. usque ad: ſeptem pro- A men eadem manet. .

notis Raſchianis habentur, mutata eſt; res ta-

—

Ms ut ten

hocmodo

igbe die
(vetba ill⸗

(conwenit

4 gud ſt

nam rem!

.

i⸗ iet
Aus kuit a1
affectusen
mini mole

cui incum

in iplins a

ien

in üloloee
magnus 3
nem venat
imminutio

mnsillam
(lnilte)

lKaelit)-

OOe

—
341 Fie ern
legituy:
biglem ee
encoutt L.
Vor iſta (

3 . Uri 2

ot, h, 14
36. Wieſe
Vel: Cor
ed egſtur⸗
ſiamalke
137. Leu: 9
itatem ie
hon vult.
tlbum

CN.x.
—
Mhagn ui
44 erplo⸗
von niſihn.
Atn eatum
e, Imerſee.
ſecrarit)nu⸗
Nam Anton-
ett igetunt
rant Eaeli
Ur enim: &
tuntſepten
uun ſakan in
tuns elt Ar.
tererſi erant
hperinde, ac
elitarum) &
33. Locd, v.
teis llraeli

ineut opul in

nerope ere⸗
mus,
—
4Mo l.
i, sgneid:
3102.
kavern in deſeto
lum. E. 14 % 19.
,7. 16. Mabetil,
,col. 1 Kn.
habetut, ubi vige
mer.C⸗20. F. 13

habeint, colet,
1. fn. A nol

lektiones ltell .

eain 17.

Prum, gue Hic in
gulata eit, ſei t.

3 5. Uti Zachar. g. 11. verſ. 8. habetur, ubi vide

36. Vide Judic. c. 10. v. 16. ibique not. n. 6.

CAbP. XXI. NUMERORUM. 1181

mus, ut terram (promiſſam) ingrederemur; (jam) autem nos veſtigia retro legimus,
hoc modo retrò iverunt patres noſtri ac moras traxerunt triginta & octo annis in hunc
usque diem, quocircà imminutus fuit eorum animus propter moleſtiam itineris,
(verba illa: AXN ſignificant:) linguâ vernaculâ: encrout leur, 34. nec

convenit dicere (vel exponere verba iſta:) & imminutus fuit animus populi in via

(quòd ſignificent:) cùm eſſent in via, quoniam non explicatur hic, propter quam-
nam rem i. e. imminutus fuerit (eorum animus,) nam ubicunque reperies
5 BXie. imminutio animi in Seriptura, ibi exponitur propter quam rem-
Nup i. e. imminutus fuerit (animus,) ſicuti (in illo loco:) i. e. & tædiò affe-
ctus fuit animus meus propter illos, 35. ac veluti (in illo loco ) u5 i. e. & tædiò

affectus erat animus ejus propter laborem Iſraelitarum; 36, omni autem rei, quæ ho-

mini moleſta eſt, convenit phraſis: V2) i. e. imminutio animi in homine,
eui incumbit labor nec animus illius dilatatur, ut recipiat illam rem nec ei eſt locus
in ipſius animo, ut illa moleſtia ibi habitet; aſt rei, quæ laborem adfert, convenit vox
n i. e,. magnitudo, 37. quoniam illa magna eſt & gravis homini, ſicuti (accipitur
in illo loco:) etiam animus eorum ? à (quorum ſenſus eſt:) HHh i. e.
magnus 38. mihi fuit, item (in illo loco:) N&ù i. e. & attollet ſe, tanquam leo-
nem venaris me, 39. ſumma iſtius expoſitionis eſt: omnis phraſis: V9) i. e.

imminutio animi in aliqua re ſignificat, quòd ille non poſſit eam ferre, quoniam ani-

mus illam (rem) non perfert. 40. Verſ. 6. Conerà Deum & contrà Moſen] Equarunt
(Ilraelitæ) ſervum domino. 41. Eod. verſ. 6. Cur eduxiſtis no] Ambos (fecerunt
Iſraëlitæ) pares. 426. Eod. verſ. 6. Et anima noſtra faſtidit] Etiam iſtud (verbum-
— uP) ſignificat p i. c, imminutionem animi atque faſtidium. 43. Eod. verſ.

. . „0 . . . . . . . R—
34. Sic exprimere poſſis in MSto 1. exponit i. e. magnitudinem, vide ibid.
1
legitur: vheN; ſed dictionem iſtam utro n. 17. B
MR ameontn M ſed ai⸗ endamenn 39. Vide Hiob. c. 10. v. 16. ibique Raſchi not.
diq uptamp Se Oe A.. Vel- quoniam animus illam non admittit5
encourt Latinè: anguſtus, brevis abeſt autem ſed eam rejicit ac faſtidit
1 1 2 . P .⸗„ . *
vox iſta Gallica 4 MS102. 41. Seu poſſeſſori ejus, id eſt: Moſen Deo æqua-
lem fecerunt, confer num. ſequ. 42. h. verſ. ac
D. Wagenlſeil. Sota, p. 53 8. med. vide eitam Be-
midbar rabba, uti in Sanm 'nomw ad marginem
allegatur, ut & tractat, Talmud. Sanhedrin, fol.
110.2à.

not. n, 14.

* Vel: dura, Hebr. W“, in inroque MSto pro
eo legitur: frope i. e. quæ laborem ſeu mole-
ſtiam affert, res eadem eſt. .D
37. Seu: gravitas, dum aliquis rem ob illius gra. †2- Sive: æquales, nempé Deum Moſi, ſervum do-
Vitatem jeu magnitudinem perferre nequit vel] mino æ* qualem fecerunt, uti num, antec. 41. di-
non vult. AKum eſt.
38. Vide Zachar., c. 11, V. 9. ubi etiam R. Saſlomo 43:. Prout verſu antec. 5. S. cap. dictum eſſi, ubi
verbum —ona juxtà Rabbinorum ſententiam! vide n. 34, 8 n. 37⸗

MNUIMERORIUM.

7

CAb. XXI.

6. Panem viliſſimn
1) vocatunt illu 4
eſt infans (ſive e
107] Qui adure
morderunt popu
malarn famam 47. pros
ſerpens, cui omnes † (eiborum

mbryo) mulieris, qui ingreditur nec exit:
bant hominem venenô dentium ſuorum. 46. Eod. verſ. 7. Et me-
lum] (Ac ſi dicat Deus:) veniat ſerpens, qui punitus fuit, quoniam
duxerat, & ulciſcatur eos, qui malé locuti erant, 48. veniat
Mſpecies unum præbent ſaporem 49. & puniat ingra-

] Quoniam manna abſorbebatur 44. membris, (ideò Iſraeli-
vinihmum, 45. dixerunt: manna iſtud inflabit viſcera noſtra, an

** Verſ 7. Serpentes igni-

tos, quibus una res (ſcil. manna) in multos ſapores mutabatur. Verſ. 8. Et orarit
oſes] Hinc (docent Rabbini) quoad illum, quem (homines veniam *) rogant, neæ

is ſit crudelis, quò minus condonet. jo.
cam, quam vocant:
loco:) O22 i. e. tan
tollam O- i. e. perticam meam,
ticam, 54.
ſignum. Eod. verſ. 9. Om

perche, 51. linguàâ vernaculà,
quam pertica ſuper colle, 52. item (in illo loco) ex-
53. item (in illo loco:) extollite O) i. e. per-
& quoniam illa eſt excelſa in ſignum & aſpectum, (ideò) vocatur Oꝗ i. e.
nir, qui morſus fuerit] Etiamſi canis aut aſinus momorde-

Verſ. 9. Super vexillum] i. e. Super perti-

ſic quoque (accipitur in illo

rit

— wasenen
2

44. Tradunt enim Rabbini, quod Manna in omnes
corporis partes ſeſe diviſerit, ita, ut nihil inde per
exctementum fuerit ejectum, confer. Gur Arieh
fol, 1 84. col. 1. fin. ac not. in on rnv, ubi
Etiam tractat. Talmud. Avoda Sara fol. 5. a. a
arginem allegatur.
Qufer. hic Pr aiiis P. Fagii not, ad Paraphr.
Chald. h. loc. ut & tractat. Talm. Avoda Sara,

fol. §. a.
X Vel: nec
er partum. „
4 . vlae hie Gur Arjeh fol. 184. col. 1. fin. ac
not. in en tur.
allegatur.
472 C.lum ſam, ſiniſtrum rumorem, ſic man hic
eceyplico, reſpicitur autem ad Geneſ. c. 3. v. 1. ubi
ſerpens calumniando Deum ſeduxit Evam, con-
fer. & ſuprâ Numer. c. 13. V.
Avoda Sara, fol. §. a.
48. Nempè: (ontrà Deum ac Moſen, prout verſu
antec. 6. h. car. habetur. .
† Io MStO 2. locus iſe ſic legitur: 'nyv e
55 97. P Pen i, E. cujus in ore omnes ſpe-
cies ſaporum mutantur in pulverem.
Tradunt Rabbini, quod, quicquid ſerpens gu-
ſtaverit ex omnibus ciborum gen eribus, nullum
alium, quàm terreum ſapotem inde percipiat, ſie·

N

ille (embryo] educitur, ſil. à muliere

„nam e, ubi Bemidbar rabba ad mar-

33:ac trad. Talm.

uti Geneſ. c. 3. v. 14. habetur. 4
* Seu: condonationem, remifſionem, Hebr. Wn,
ſic in utroque MSto hic additum reperitur, de
vocis on ſignificatione vid. Buxt. Lex. Chald.
Jol. 1191.
50. Sed, ut promptum ac facilem ſeſe præbeat ad
ignoſcendum, huc facit doctrina Chriſti, quæ
Matth. c. 6. v. 14. habetur.
51. Sic reddo Xâß, ſicut in MSto 1. habetur,
vel , prout in Bibliis Buxtorf. legitur, in
editione Hebtæa, quaà uſus ſum, habetur?
N5Whνhhd, quæ vox reſpondet Latinæ: pertica,
Confer. not. ad Eſai c. 5§. v. 26. n. 63, abeſt au-
tem iſta vox Gallica 4 MSto ꝛz.
52. Prout Eſai. c. 30. verſ. 17. habetur, ubi Com-
mentator neſter dictionem ba eodem modòô,
quò hic, exponit.

tranſtulerunt: vexillum meum, uti Elai. c. 49.
v. 22. habetur, ubi vide Raſchi notas, confer, hic
tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 29. a. & Avo-
da ſara, fol. 44. a.
54. Sive: vexillum, vide Jerem. c. 4. v. 6. con-

Eſai. 6. 5. V. 26. n. 6 3.

53. Sie juxtà mentem autoris noſtri hic verto, alii

fer. & not. in pam rn . loc, it. not. ad

(41. M..

—

eum ipſd

ollusſep
lum, (nem
E intuitusl
doanie
(erpentem
(ile eneus
ſcere;)ſed
neum) an
Pattiſao, n
belcebant.
eneum; ſed
lem, egd ita
Verl. 12. M

—
1f. Conler. i
not, in Dn
malginemn 4
56, Sie dn
b loe. erpo
ͦðñl
Gitatem leu
Gur Arjeh/
pe quoc not
lento morbô
57. Fic illad:
Fento, ubierp
W i.e, gbi⸗

n Hebe,

d diſe: con
dictio xnyy⸗
tur: Ann

Pbpera, non e

ſequ. 60, lel
nolſti eckqu
lerpentis fuen
W; Atian
glis ataoe
ſanitatem ter

W, eonler

Drec. ud an
Lenleil. Nir

CAM.X..
—
ded⸗ lltaeli.
a holtra, an
eente vi.
17. Rt me⸗
quoniam.
44;. veniat
uniat ingra.
d. Er orane
)togant, n
zuper etti⸗
pitat in illo
0 loco) ex.
ie pe⸗
Katur Oa ie⸗
1s momorde-

tt

—

nem, Hebr. b,
m epetiur, de
1ut. Lex, Chald.

ſele prebeit 10
na Chriſti, quæ

Sto 7, habetut,
Kott legftm, in

ſum, habetul

Lalinæ: pertici-

,n. 63, dbell du

betut dbin .
9 eogem nold

hikie ento,
, Uiblai ,4
notes,tohlel dic
N1 29, 4,54 0.
ten Hnan, confer. num, ſequ. 59. ac not. ad librum
4. 4, N, (0⸗

1

CAb. XXI. Nu MERORUM. 1183

rit eum, ipſe lædebatur 55. ac debelis fiebat 56. tractu temporis; 57. Sed, quia
P Poris; 4

morfſus ſerpentis celerem adfert mortem, ideò dicitur hic: NN] i. e. & aſpexerit il-

lum, (nempè:) levi * aſpectu; 58. Sed in morſu ſerpentis dicitur: Oa i. e.
& intuitus ſit, (ſic enim verſu ſequenti dicitur;) & ſi momorderit ſerpens aliqduem
O R] i. e. & intueatur &c. iſte enim non ſtatim 59. ſanitatem recipiebat, niſi
(ſerpentem) illum datà operâ 6ο. intueretur, Rabbini noſtri dicunt: num ſerpens †
(iſte æneus) vel mortem potuit afferre vel ſanitatem? (non certè id per ſe potuit ef-
ficere) ſed (hic eſt ſenſus:) eo tempore, quo Iſctaelitæ contemplabantur (ſerpentem æ-
neum) animô verſùs ſuperna 61. directé, animumque ſuum ſubjiciebant **
patri ſuo, qui eſt in cœlis, priſtinam illi ſanitatem recipiebant; ſi verò non, conta-
beſcebant. 62. Verſ. 10. Serpentem æneum] Non dictum fuit ei (Moſi,) ut faceret
æneum; ſed cogitaverat Moſes: Sanctus ille Benedi ctus vocat illum Uri i. e. ſerpen-
tem, ego itaque faciam eum N OWτ. e. zneum, lingua linguæ convenit. 63.

Verſ. 12. In Jim Haabarim] Haud ſcio, cur nomen corum vocetur ☚ id eſt,

Ijim;

55. Confer. hic Gur Arjeh fol. 1 84. col. I. fin. ac
not, in yn ne, ubi Bemidbar rabba ad
marginem allegatur,
56. Sic —π0*aanâ hic interpretor, in notis non roe
bh. loc. exponitur, quòd —aarh ſignificèt:
vDDND N i. e. qui ægrotat propter flacci-
ditatem ſeu marcorem corporis ſui, ſic ferè & in
Gur Arjeh fol. 1I 94. col- I. fin. explicatur, nem-
pè quòd notet illum, qui vona TeNa i. e. qui
lento morbò conſumitur.
57. Sic iſtud: 17α jugtà notas in mon in hic
verto, ubi exponitur, quòd notet illum, ni Rh
i. e, qui non ſtatim moritur.
XX Hebr. ya R, abſunt iſta 4 MSto r.
58. Sive: communi aſpectu ac ulgari, id enim
dictio &nvya hic notat, cui paulo poſt opponi-
tur: ma i. e. ex propolito, de induſtria, datâ
opera, non leviter & perfunctoriè, confer. num.
ſequ. 60. ſenſus expoſitionis Commentatoris
noſtri eſt, quòd morſus canis velaſini levi aſpectu
ſerpentis fuerit ſanatus, idque indicari verbo:
; aſt in morſu ſerpentis opus fuerit, ut ali-
quis datà operâà ſerpentem æneum intueretur’, ſi
ſanitatem recipere voluerit, idque inui verbo:

Prec. Jud. part. 2. pag. 2 14 6. princ. it, D. Wa-
genſeil. Nizzach. p. 47.

59. Nempè: ſi levi ſolum ac vulgari aſpectu vide-
rit ſerpentem æneum, ſicuti in morſu canis vel
aſini factum eſt, confer. num. antec. 59.
60. Hebr. —☚ 2a i. e. de induſtria, ex propoſito⸗:
non levi aſpectu, confer. num. antec. 5 8. & 59.
† Hebr. vrn n iſta & ſequentia, usque ad:
'νD i. e. qui eſt in cœ lis, abſunt 4 MSto I.
61. Ad cœlum ſive numen Divinum, Hebr. 3972
uyn, confer. quæ ad Exod. c. 20. v. 3. n. 22.
notata ſunt, vide & D. Wagenſ. Sot. p. 737. n.
9. ac P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b, loc. a-
ſpectus itaque iſte fiebat fide in Meſſiam, qui
tunc futurus etat, confer. Johann. c. 3. v. 14. 6
epiſtol. ad Hebræ. c. II.
X Hebr. Wayvn), in MSto pro eo legiture
H i. e, & frangebant (cor ſive animum
luum.)
62. Vel: tabe ac lentò morbòô conſumebantur, id
enim Hebræzum: ona Ve, uti in plerisque
exemplaribus habetur, ſignificat, in quodam co-
dice legitur: 'HhP' e i. e. lædebantur, prout
in notis pon rne habetur.
* Hebr. —, ſie in plerisque editionibus, in
MSto I. legitur? — p i, e, nemen ejus.

63. Vox voci reſpondet, confer. hic Gur Arjeh /ol.

K kk KKEKEK nit⸗

1184 NuMERORUM. CAP. xXI.

ijm; 64. ) autem ſignificat )Ni. e. vaſtitatem (ſeu deſolationem,) eſtque res,
quæ ſcopis . everritur, atque ſola (litera:) ? in illa (dictione) eſt radicalis, é, ea-

que (venit) à voce ) ), 67. (prout ſumitur in illo loco:) —]) i. e. & remo-

vebit grando. 68. Eod. v. 12. Haabarim] (DNN) eſt via tranſitus, dum (ho-
mines) ibi tranſibant per montem Nebo in terram Chananæam, nam iſte (mons) di-

ſtinguebat terram Moabiticam à terra Amorrhæorum. 69. Eod. verſ. I2. Eregione

Moab ab oriente Solis] i. e. In plaga orientali terræ Moabiticæę. Verſ. 14. A ter-
mino Moab] (Dictio H ââ ſignificat) terminum, (nempè) finem extremitatis eorum-
(ſcil. Amorrhæorum) ſic quoque (paulè poſt accipitur:) Hi. e. terminus Moab,
notans finem ac terminum. 7⁰. Eod. verſ. 14. Utrà Arnon] Circumiverant 71.

terram Moabiticam, omnem (ſeilicèt) plagam ejus meridionalem, ** donec veni-

rent ad tranſitum alterum; 72. Arnon autem erat in medio terræ Amorrthæorum in
parte Septentrionali terræ Moabiticæ. Eod. verſ. 14. Quod egreditur à termino A-
morrhai] Pars (quædam) terræ 73. egrediebatur è termino Amorrhæi eaque (etiam)
crat Amorrhæorum & intrabat in terminum Moabitarum usque ad Arnon, qui (flu-
vius) erat terminus Moabitarum atquæe ibi caſtrametabantur Iſraelitæ, nec intrabant fi-
nes Moabitarum, 74. ſicuti dixit jephtah: * .tiam ad regem Moabitarum miſit; ſed il-
le⸗

—☚

1 94. Col. 2. princ. ac not. in .man ubi c. 13. V. 7. ac Deuter. c. 16. v. 4. habetur,) ubi
Bemidbar rabba ad marginem allegatur, confer.] terminus pro diſtridtu ſeu territorio accipitur,

& Jalkut Part. 1 Jol 240. col. 3. med. . quod ſub alterius poteſtate ſitum eſt, vide not. in
64. Vide infrà Numer. c. 33. v. 44. & v. 47. item non new' acGur Arjeh fol. 184. col. 2. circà fin.
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. 71. Nempè: Iſraëlitæ, vide paulò poſt num. 77.

65. Hebr. PDDa, confer. Raſchi not. ad Eſai. c. h. verſ.
14. V. 2 3. & ad ejusdemm c. 2 3. v. 17. 2c not. ad *àX Hebr. mn AV ö2, abſunt ifta hic 4 MSte z.
librum Prec. Jud. part. 1. p. 1 02. a. fin. 72. Sive: ad vadum ſecundum, ad ripam ukerio-
66. Confer. Zephan. cap. 3. V. 19. ibique Raſchi? rem, in regionem, trans Arnon ſitam, ſic iſta:
not. n. 1 8. item Ejusdem not. ad Ezech. c. 7. v.) u nyn hic interpretor & expono.
11. n. 14. Vide & Gur Arjeh fol. 184. Col. 2.[73. Tractus quidam ſeu funiculus, Hebr. ) N
med. German. Ein ſtuͤck Landes / confer. R. Salom.
47. Quod eſt inſirumentum, qué cinis ab altari ad Ezech. cap. 4 5. v. 7, cœterum verba iſta:
removetur, ſic etiam in notis Pna meher pars (quædam) terræ &c. usque ad: & intrabat
ponitur: Taon i. e. everriculum ſive ſcopæ, con- in terminum &c. abſunt hic 4 MSto I.
fer. Exod. c. 27. V. 3. D. 2 3. & n. 42. & Exod. c.174. Confer. hic nar ne ubi in notis Ra-

38. v. 3. . ſchianis hæcreperiuntur addita ac parentheſi in-
6 3. Sicuti Eſai. c. 2 8. v. 17. habetur, ubi vide Ra- cluſa, nempè: M 7n) Pate "n i. e. quia Arnon
ſcbi notas. terminus (erat Moabitarum) nec illi dederuns
69. Confer. hic præ aliis not, in mon w b, loc. eis (Iraélitis) poteſtatem, ut per terram ſuam
70. German. Gräaͤntze / i. e. confinium, quod gen-tranſirent, quamvis Moſes non expoſuerit tex-

tem à gente teu provinciam Aprovincia diſtinguit tum de Jephtab, Hebræa vide ibidem, quæ hic
aliam ſignificationem habet illa dictio n in transferre brevitatis cauſa omiiſi.
Mſte loco, ubi dicitur: non conſpiciatur fermen- ** Hic ordo verborum in MSto z2. paululum ma-
mum in omni 77 ) i, e, termino tuo (ati Exod, tatus eſt; manente tamen eodem ſenſu.

N.

—
jenolvit,
habitaban
(bliklan
circumive
fent tertal
gue lign
tur, 79.
utde
(lre radi
vitſignai
lant mira
jam hic ſ⸗
rüm:)
MWie
morthæo
autem pti

—
7ſ. icuti
Dum. 3.
† Verba iſt
ſunt ia H
76. Vided
77. Conker,
latz funt.
79. Vigehi
locihaden
ſl. 140.
79: Comm
intertuſa
cet libbrum
fadi mita
eaplicatu
kionemten
(hald b.
fol z
in notis“
taor no
9, erl. e
In. Vaix
Poltisnen

(AM..
—
eſtene tes,
lis it, ez.
e, & temo.
vGumm (no⸗
e(nong)ei⸗
1 Bregione
I4. 4ter.
atis eorumn,
hninus Mosb,
Niyverant 71,
donec veni.
Ithæorumin
lermine 4
agne (etiam)
nonn gi (u⸗
ciattabanti⸗
miltzledil⸗
.

4, habetut,) alti

itorio rcipinut,
neſt, idenot in
Kol:. rc.
lb polſt num. 77,.

Ranieà Nder,
ripem ilteni⸗
n Clam, ſe iſt:
pono.
us, Bebr.

Onker. R. Salom.

er uen vetba la:

ead: intladae i

180 1.
di in voiis ha⸗

ee Patenbeſia⸗

i e. gia Anon

gec Ali dedeunt
pet kerlann ſNam
enpoſleii er

ibidem, gua

ſ
1. Nlalumtnr
en tenla,

CAF. XXI. NüuMERORUüUM. 1I87

le noluit, 75˙. Moſes quoque id indicat, (dicens:) ſicuti fecerunt mihi filii Eſau, qui
habitabant † in Seir & Moabitæ, qui habitant in Ar, 76. quemadmodùm igitur illi
(filii Eſau) non permiſerunt eis (Itraélitis,) ut tranſirent terram ſuam; ſed (lraélitæ)

circumiverunt illam; 77. ſic etiam Moabitæ (non permiſerunt, ut Iſraêlitæ tranſi-

rent terram ſuam.) Verſ. I 5. Mrcircò dicitur] i. e. Propter caſtrametationem iſtam
atque ſigna, quæ ibi facta ſunt. 7⁸. Eod. verſ. 1 5. Dicitur in libro bellorum Domi-
ni] Quando narrabuntur ſigna, quæ facta ſunt patribus noſtris, (etiam iſta) narrabun-
tur. 79. Eod. verſ. 15. Vabebum] (Verbum 2. hic ponitur:) pro 2, 80. vel

ut de ) dicitur , ſic à 2 dicitur a) &1. atque (litera:) eſt fundamentum

(ſive radicalis) ac ſi diceret (Scriptura:) quæ A) i. e. dedit * eis (Deus) ac multiplica-
vit ſigna in mari Suph. 82. Eod. verſ. I 5. Et in fluminibus Arnon] i. e. Sicuti nar-
rant miracula maris Suph; *t ita narratio inſtituetur de fluminibus Arnon, quia et-
iam hic facta ſunt miracula 383. magna; quænam verò ſunt iſta miracula? (nimi-
rùm:) Verſ. 16. Decurſus torrentium] Chaldaica expoſitio (dictionis:) Neeſt
i. e. effuſio (nempèé) effuſio torrentium, 84. dum ibi effuſus fuit ſanguisA-
morrhæorum, qui ſeſe ibidem abdiderant, quoniam montes erant excelſi ; torrens
autem profundus & anguſtus montesque vicini * erat alter alteri, ita, *at aliquis,

qui
K kkk kkk 2 ſta.
75. Sicuti judic, cap. 11. v. 17. habetur, ubi vid. regi, Moabitarum exponunt, uti Junius ac Tre-
num. 3. mellius in not. S. loc. alii aliter, conſer. præ aliis
† Verba iſta: qui habitant in Seir & Moabitæ, ab- P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. . loc.
ſunt in Hebræo à MSto I. * Confer. quæ paulò anté num. &. h. Verſ. nota-
76. Vide Deuteron. c. 2. v. 30. n. 56. ta ſunt.
77. Confer. quæ paulò antè num. 71. h. yerſ. no- 2. Dictio —*9b 4 Commentatore noſtro hic ex-
tata ſunt. ponitur — i. e., mare Suph, vide & hic

. . .⸗ „ . . . . .
7 9. Vide hic not. in n ne ubi totius hujus not. in an , ubi eodem, quo hic, modõò
loci habetur explicatio, confer. & Jalkut Part. 1. explicatur.

fol. 240. col. 3. circà fin. **W In MSto 2. hic addita ſunt iſia: =es Lb
79. Commentator noſter dictionam 290, quæ hic s Sya i. e. nam mare ejicit eos, qui
in textu ſacro habetur, non exponit, quòd ſignifi-. ſubmerſi erant, in ſiccum (i. e. in terram.)

cet librum; ſed narrationem ſeu prædicationem 83. Verba itaque iſta: brmae ie à Commen-
facti mirabilis, ſic etiam in notis man nSe tatore noſtro hic explicantur, quòd ſignificent:
explicatur, quòd notet .*a 19O. I. e, narra- bm Wa i. e. miracula torrentium, quæ ibi
tionem terum, gonfer. P. Fagii not. ad Paraphr. facta ſunt, ſic etiam in notis eppar me ex-
Chald. h. loc. it. tract. Talm. Berachot, fol. 54. a. ponitur.
& ol. 5 8. a. . 84. Confer. hic P. Fagii not, ad Paraphr. Chald.
30. Quod verbum ſignificat Ina i. e. dedit, ſieuti ac "par HV' 5, loc, ut & tract. Talm. B erachot.
in notis n Te exponitur, atque Commen- Ffol. 54. 2.
tator noſter paulo poſt explicat, confer. Sign. * Conter. hic not. ad Habac. c. 3. v. 10. p. 26,
h. verſ. confer. & Kidduſchin, fol. 30. b. * Ferba iſta: ita, ut aliquis &c. usquead: at vid
2à 1. Variæ ſunt dictionis 2m, quæ hic habetur, ex- ibat, ablunt in Hebræo ab utroque M Sto.
poſitiones, nonnulli tanquam nomen proprium 1

1186 NMERORIM. ChAbF. XXI.

ſtabat ſuper uno monte, potuerit loqui cum ſocio ſuo, qui in altero monte (ſtabat.)

ac via ibat per medium torrentem, (idcircò) dixerunt Amorthæi: quando Iſraeli-
tæ ingredi volunt in terram per medium torrentem, nos ex ſpeluncis?** egrediemur
in montibus, † qui deſuper ſunt, atque interficiemus illos ſagittis & lapidibus baliſta-

rum; erant autem fiſſuræ iſtæ in monte lateris (ſive partis) Moabitarum & in monte

lateris Amorrhæorum atque è regione earundem fiſſararum erant veluti cornua atque

ubera, quæ extrà prominebant, quando (itaque) Iſraelitæ veniebant, ut tranſirent,

commotus fuit mons terræ Iraélitarum, tanquam ancilla, 85,. quæ egreditur in oc-
curſum heræ ſuæ & adjunxit ſe monti Moabitarum, tunc ubera 86. iſta intrabant-
in fiſſuras illas eosque 87. hoc modo interimebant, & hoc eſt, (quod hic dicitur: *)
qui divertit ad ſitum Har, * nam mons commovebat ſeſe de loco ſuo 88. ac ſe late-
ri (ſive parti) Moabitarum adjungebat eique adhærebat & hoc eſt, (quod hic habe-
tur:) & incubuit termino Moabitarum. 89. Verſ. 17. Atque inde * Beerah] I. e. In-
de venit decurſus (torrentium) in Beerah, 90. videlicèt Sanctus ille Benedictus di-
xit: quisnam annunciabit filiis meis ſigna (ſive miracula) iſta? dicit* proverbium:
dato fruſtum panis infanti, is illud notum faciet matri ſuæ, (nimirùm) poſteaquàm-
tranſierant (Iſfraelitæ,) redierunt montes * *ÿ ad priorem locum ſuum ac puteus 91.

deſcendit in torrentem & inde devolvit ſanguinem interemptorum (Amorthæorum)

eorumque brachia & membra, atque illa detulit circà caſtra Iſraẽlitarum, qui, cum iſta
vi⸗=

XXX Hebf. yne iO, in MSt 2. his præmittitur: [† Hebr. 29, in MSto 2. additur hic: 5 i. e.
Syyva in i e, ex foraminibus ſeu fiſſuris ( montis (Moabitarum.)

ex ſpeluncis) 89. Et hoc modo tranſiverunt Iſraelitæ per mon-
† Hebr. —nha, in atroque MSto legitur: tes, non noverant autem illi ſigna iſta, quæ ibi-
Dn i. e. quæ (ſcil. ſpeluncæ) ſunt in mon- dem facta erant, niſi per puteum, qui intraverat
tibus. . in tortentem iſtum, ſic in notis an hic
35. Confer. hie Gur Arjeh fol. 184. col. 2. fin additur, Hebræa vide ibidem, confer. & num.
ac not. in mon re b. loc. ſequ. 9 1.
96. Sive : cornua , eminentiæ c acumina * Hebr. Na , abfunt iſta hic ab utroque
eerrarum, de quibus paulò antè dictum eſt. MsSto.
17. Nempè: Amorrhæos, qui ſeſe ibidem occul. 90. Sive: in puteum, confer. verſ. ſequ. 18. . cap.
taverant, confer. Verſ. 1 8. . cap. n. 94. num. 9 5.
X Hebr. a, ſic in MSto 2, bic additum repe- ** Hebr. N u, iſta & ſequentia usque ad:
ritur. wayv INy i. e. poſteaquàm tranſierant, abſunt

XX Hebr. y Qavh, in MSto z. poſleà additur: ab uttoque MSto.

aNin en e eeen en y i. e. Har eſt pro- * Hebr. ., in utroque MSto pro eo legi-

vincia (ſeu urbs) regni Moab. tur: m i. e. aquz.
3 ⁸. Sic etiam in notis nx) me exponitur,quod 91. Vide, quæ paulò antè n. 89. præc. verſ. 16. .
mons iſte prya i. e, translatus ſit de lo- cap. notata ſunt. .
co ſuo.

CALAMI

—
vigillent,
diotottenn
eis notum
(el bill
ginta ann
faceret mit
D guadte
guadtiginl
reto tes i
lens, gyer
(Vox E
eſteis. 99.
21. Ed
ibi delitpr

—
92. Conier.
Part. 2. .
93. Zife:
Medt.
pt. ad lib
ca med, &
ſin “
hin.
94. Nimirum
iuI
Pnn wr
O wyn
ie n(pu
rüm intere
racll, g
Talm. Role

ebr r

NN he,

“ ſant ab utr
. dire: 4

cap⸗hiben

996. Conter,

dar tabda
d margine
97. Nenpe,
um, qvi ſe

Aumeien

(nler er

CA.X.
—
iN
ndo Utaili.
egrediemut
kbus balilla.
K in monte.
otnna atque
it tranſtrent,
tediuurin oc⸗
intrabant
cdicitur: *)
de ac ſe late.
od hic habe⸗
7l] leIn
enedicus di⸗
Provetbium:
Poſteaquim-
c Potegs 91,
northzorum)
gvi,cum iſta
VIIH

ut hic: i. .

niha, gus di⸗
n, qui inttstett
D Wbie

conlet. nm .

bie moe

ſenn. 11 hrcch.

nenti qedtt

aſeerant, abſine
1to o ed eg

rat ſal c,

CAbP. XXI. NIMERORIM. 1187

vidiſlent, dixerunt 92. canticum iſtud, (nempè:) Verſ. 18. Aſtende, putee] E me-
dio torrentis & educ 93. id, quod educis; 94. ſed unde* (probas,) quòd puteus id
eis notum fecerit? (nimirùm,) quia dicitur: atque inde Beerah; 95. ſed an inde-

. . . . . . . . R]—ʒ—
(vel ab illo ſolùm tempore puteus iſte) extitit? nonne ille jam inde ab initio quadra-

ginta annorum fuit cum illis (Iſraelitis? ita ſanè eſt;) ſed deſcendit (puteus,) ut nota
faceret miracula, & ſic (dicitur hoc loco:) tunc canet, i. e. canticum iſtud dicetur in fi-
ne quadraginta (annorum;) puteus autem datus fuit illis (Iraelitis) ab initio 96.
quadraginta (annorum;) ſed quidnam vidit (Moſes,) ue iſtud hie ſcriberetur? enim-
verèò res iſta jam ſuprà expoſita eſt. 97. Verſ. 19. Fons, quem foderunt] Is fuit pu-
teus, quem foderunt principes, Moſes & Aaron. 98. Eod. verſ. 19. Baculis ſuis
(Vox u ſignificat:) — Op i. e. baculum. Eod. verſ. 19. Et à deſerto] Datus
eſt eis. 99. Verſ. 20. &t de Mathana in Nachaliel] Iuxtà Targum ejus, 100. Verſ-
2 I. Et de Bamoth in vallem, quæ ef in agro Moab] Nam ibi mortuus eſt Moſes atque

ibi deſüt puteus; 101, alia explicatio (ver

borum iſtorum:) foderunt illum principes

K kKkkKKk 3 po-

92. Confer. hic præ aliis not. ad librum Prec. ud.
Part. 2. p. 90. a. circa fin.
93. Sive: profer, German. Bring hervor/ ſie
Hebr. "y: hic interpretor & expono, confer.
not. ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 1 12, a. cir-
cà med. & p. 140. b. princ. & part. 2. p. 90. a.
Rin. it. Jalkut Part. 1. fol. 240. col, 3. circà

54. Nimirum: ſanguinem & membra interesmp-
eeeerum Amorthæorum, ſic juxts notas in-
delirk per inO⸗

nper r hic interpretor, ubi habetur; nyn
7 Wy, en e en ee, n de
i. e. u (puteus) educeret membra (Amorrhæo-
rum interemptorum,) ut viderent Iſraelitæ mi⸗
racula, quæ ipſis facta erant, confer. hic
Talm. Roſch haſchana, fol. 3 1, 2,
Hebr. ah iſtud & ſequentia, usque ad & eel
Ra i. e, is fuit puteus (verſ. 19. H. cap.) ab-
fſunt ab utroque MSto.
95. Sive: ad puteum, prout verſu antec. 17. h.
cap- haberur, ubi vide not. n. 90.
9 6. Confer. hic not. ià Da m, ubi Bemid
pear rabba ac tractat. Talm. Schabbat, /01. 35, a.

àld marginem alleganfur.

97. Nemp&, ubi lermo fait de miraculo monti
um, qui ſeſe conjunxerant & ad priorem locum

tract. †

9 8. Confer. hic not. ad librum Prer. Jud. part. I.
p. I40. a. fin. ac p. 2. p. 104. . princ. item D
Wagenlſeil. Nizzach, fol. 3 1.
99. Scilicèt: fonzs iſte ſive puteus, quo nomine in-æ
telligitur lex Divina 5 eft autem iſta Commenta-
toris noſtti explicatio deſumpta ex Paraphraſi
Chaldaica, confer, num. ſeq. 100.⸗
100. Nempè: interpretatio eſtfacienda ; in Tar=
gum autem, juxtà P. Fagii verſionem, ſic habe=
tur: & ex eo, quo datus eſt eis, deſcendit cum
eis in valles, unde patet, quod Onkelos verba ils
la: 92 ½ oi cannp non tanquam nomina pro-
pria; ſed appellativè tranſtulerit, ſicuti etiam ſe-
quentia iſta: ma 7 & HaD i. e. & de Nacha-=
liel in Bamoth, quorum verſio Chaldaica hæc
eſt: & de vallibus aſcendit cum eis in colles,
confer. not. ad librum Prec, Jud. p. 1. p. 114. 6.
princ. it. tract. Talm. Nedarim „ fFol. 55. a. &
Eruvin, Vol. 54. a. it. Avot, fol. 12. h.
101: Atqui puteus iſte deſierat poſt mortem Mir-
jam; prout Rabbini ad Numer. c. antec. 20. V
2., obſervant & expenunt; ſed reſpondetur,
quòd puteus redierit 7ν n i. e. pro-
pter juſtitiam ſeu meritum Moſis; poſt illius
autem mortem penitus deſierit, ſic in notis
N explicatur, confer. & Deuter. 6.3 3

ſuum redierant, poſtquam Iraelitæ tranſiyerant,
conſer, verſ. antec. 16, num. 89 ½

V: 2 1. D. 132.

1188 NuÜMERORUM. ChAbp. XXI.

populi, ** (nempè:) unusquisque ex principibus, quando caſtrametabantur, ** ae-
cipiebat baculum ſuum & ducebat illum propè vezillum ſuum & ad caſtra ſua atque
aquæ putei ducebantur per viam, quam ſignum iſtud (baculi monſtrabat,) ac veni-
ebant antè raſtrametationem uniuscujusque tribus. * Verſ. 19. Per legislatorem]
(Ppro- hic ſignificat:) per mandatum Modis, qui vocatur PPpPDO i. e. legislator,
dicitur enim: quia ibi in portione Pp H1π%1. e. legislator tectus eſt; 102., ſed cur in-
Cantico iſto nulla ſit mentio Moſis? quia is* punitus fuit propter puteum & ſicuti
nomen Moſis (hoc loco) non memoratur; ita non mentio fit nominis Sancti illius
Benedjicti, res ſimilis eſt regi, qui ad convivium invitatus eſt, dicit ille; ſi amicus
meus ibi erit, ego quoque ibi eros; ſi verò non, eò non ibo. Verſ. 2 1. Ad verticem
Piega] Juxtà Targum ejus: ad verticem collis. Eod. v. 2 1. Pisga] (Dictio Ha)
ſigniſicat i. e. altitudinem, ſic quoque (accipitur in illo loco:) (quod no-
tat:) DJ 1 i. e. attollite palatia ejus. 103. Eod. verſ. 21. & reſicit] (Nempè:)
collis iſte versùs locùm, cujus nomen eſt Dν* quod ſignificat deſertum, quod eſt
=D i. e. deſolatum; alia expoſitio: (verborum iſtorum:) & reſpicit, (nempè:)
puteus versùs eſchimon, nam reconditus fuit (iſte puteus) in mari Tiberiadis 104. &
qui ſtabat ſuper eſchimon, is reſpiciens videbat veluti c1¹ien in mari 105. atque
hic erat iſte puteus, ſic R. Tanchuma 106. exponit. Verſ. 22. Et miſit Iraèl lega-
tos] Atqui alio in loco refertur iſta miſſio ad Moſen, dicitur enim: & miſi nuntios

ex deſerto Cademoth, 107. ſic quoque (alio in loco:) & miſit Moſes nuncios ad re-
gem Edom; 1o38. de Jephta autem* (Scriptura) dicit: & miſit Iſrael nuntios ad re-
(emmpe,) gul

**½ Quæ verba verſ. 19.6. cap. habentur. Raſchi notas.

KXX In MSto z. poſteà additur: &α i. e. Iſraeli- 1I04. Sic nomen abn tanquam proprium hic in-

tæ, ut Enſus ſit: quando Iſtaelitæ caſtrameta- terpretor & expono, de quo confer. Buxtorf. Lex.
bantur. Chald. fol. 854. & Lightfoot. Centur. Chorogr.

1 Hebr. pv'm), ſie in MSto 2. habetur, quam] c. 72. 73. 74. item Dec. Chorogr. Marco pꝑra- nenn
6 Hebr. de

lectionem, utpote planiorem, hic in verſione ſe.miſl. c. F. F. 1. p. 552, edit, Lipfſ.

cutus ſum. 105. Puteus enim iſte erat in mari ρ &an nen
† Hebr. paons, in MSto 2. hic additur: ππß i. i. e. tanquam cribrum parvum ac producebat
e. poſt illum ſcil. baculum ſeu baculi illius du- herbas, 2 ' i. e, quarum odor erat bo-
Ram. nus, uti in notis ad librum Prec. Jud. part. 2.

Xx„ Conſfer. R. Salomo ad Pſalm, 78. v. 16. ubi fe- p. 104. 6. princ. habetur.

1& eadem, quæ hic, notata ſunt. 106., Hujus R. Tanchumæ non uno in loco apud
102. Id eſt: ſepultus eſt, juxtà mentem Commen- Commentatorem noſtrum fit mentio, vide ejus
tatotis noſtri, prout Deuter. æ. 3 3. v. 2 1. habe- notas ad Exod. c. 3 8. v. 8. & ad Levit. cap. I1.

tur, ubi vide Raſchi not. V. 2. & à2d Numer. cap. 16. V. 1. & alibi.
X Hebr. —7†* niſta, ut & ſequentia, usque ad:] 107. Uti Deuteron. c. 2. v. 26. habetur.
N& i. e. non medtio fit &c. abſunt hic 4 [1058. Vide cap. antec. 20. verſ. 14.
MSto 2. ſed malè, . * Hebr. Hre'a) iſtud ac ſequentia, usque ad: Amd
1e3. Prout Pſalm. 4 8. V. 14. habetur, ubi vide! 7i. e. ad indicandum tibi, abſunt hic 4 MSto.

(A. MI.

—
Fenbton
apelit gula
ceps genetat
Nes ſlui
ſllraclie)
ſerrent; (nil
dhor] Qo
cos cuſtodire
Tanleatnns
ſedeo, hiſi n
Focd. verl.2
ſeiz nonpor
nemo homint
iple in otbe
Os iſto labore
taque)in wer
tar atque om

lltraelitead u⸗

manletant.)
etat! (aiwir
llos agas le⸗

tant vicini,

erat vrbe) Me

—
109. Hicuti ſu

ad: R
MSto 1.
11o. ldeſt: or
Lemem fepte
e ſ i0ta unin
uliis ſuam h⸗
conter, H GOn
abſon mlem
Hebiro s
nne i el: p⸗
Onſer die u
1 or
† Hebr. e
Mato.

Wm. CAP. XXI. NUMERO RIIM. 1182
ntt. gem Edom &c. 109. hi loci * Scripturæ alter altero opus habent, iſte claudit & ille
ktiliaangte aperit, quia Moſes eſt Iſrael & Iſraelitæ ſunt Moſes, ad indicandum tibi, quod prin-
jacren. ceps generationis (ſive gentis alicujus) ſit perinde ae univerſa generatio (ſive tota
lgalumnm gens,) quia princeps eſt omnia. 110. Verſ. 23. Tranſibo per terram tuam] Etiam-
legneliwt, fi (Ifraelitæ) nullum habuerint præceptum, ut primè pacem eis (ſeptem populis) of-
Edcarin ferrent; (nihilominus illi) pacem quæſiverunt. 111. Verſ. 24. Sed non Permiſit Si-
eum lcni chon] Quoniam omnes † reges Chananæi ei (Sichoni) tributum dederant, ut ipſe⸗
Sanct lim cos cuſtodiret, ne hoſtiles copiæ illos invaderent, dum (itaque) Iſraêlitæ ei dixerunt:
e ſamien tranſeamus quæsò per terram tuam, ipſe eis reſpondit: ego non aliam ob rem hie
Anien ſegdeo, niſi ut illos (reges Chananæos) contrà vos protegam, ac vos ita dicitis. 112,
Didionede) Eod. verſ. 24. Et egreſſus eſt obviam Iſraælitis] Si (urbs) Chesbon plena fuiſſet mu-
lgrod o. fſcis, non potuiſſet ullus homo illam ſubigere & ſi Sichon in pago infirmo extitiſſet;
6) Nenpe.) nemo hominum illum ſuperare potuiſſer, multò minus (ille ſuperari potuit,.) dum
tun gvoc el ipſe in (urbe) Chesbon fuit, 113. dixerat Sanctus ille Benedictus: cur ego filios me-
tndis X& taque)in mentem omnium militum (Chananæorum,) ut ex urbibus (ſuis) egrederen-
or ne tur atque omnes uno in loco convenirent, ubi ipſi ceciderunt "atque inde venerunt
e Pad le Iſraelitæ ad urbes, ubi nemo eis reſtitit, quia non niſi mulieres ac parvuli ibidem (re=
mii mnts mManſerant.) Verſ. 2 5. Quis« munitus erat] Et quodnam iſtud munimentum ejus

uncios ad e. Erat? (nimirùm) dehortatio Sancti illius Benedicti, (dicentis :) ne hoſtiliter contrâà

Nuntiotad te. ilos agas &c. 114. Verſ. 26. Et filiabus ejus] i. e. Pagis, qui ei (urbi Chesbon) e-
gm rant vicini. Verſ. 27. Er ipſe pugnaverat) Cur opus fuit, ut (iſtud hic) ſcriberetur?
— (nempè,) quoniam dictum fuit: ne pugnes contrà Moab; 115. Chesbon autem-

erat (urbs) Moabitarum, (ideò) ſcripſit nobis (Moſes,) quòd Sichon illam (urbem
. Ches-

I112. In utroque MSto hic additur: j. e, nuhi

proprium hic in
ſer, Buxtott Lx.
Centur Chofogt.
ogt. AMineo Mü.

109. Sicuti udic. c. II. Vv. 17, habetur.

X Hebr. 77 ", iſta, ut & ſequentia, usque

(dicitis,) ſenſus eſt: miror, vos hujusmodi le-

.. ad: 9 PD i. e, ad indicandum tibi , abſunt « gztionem ad me mittere, ut terram meam tranf⸗
nw Nn e MSt 2. eatis, cum ego totus in eo ſim atque ipie hane
rodleet 110. Ideſt: omnia ab illo dependent, univerſam ob cauſam hic caſtra poſuerim, ut vos a tranſitu
m odor elat bo⸗ gentem repræſentat, quod ille agit, perinde eſt, † prohibeam.

Prec. jud, Part, 1

moin locoenud

wentio, iide eſnt

nuſlis ſuam habet exceptionem ac limmationem,

abſunt autemiſta: quia princeps eſt omnia, in

ac ſi tota uni vetſitas egiſiet; quod tamen in non-

confer. H. Grot. de Jur. B. ac. P. l. 2. c, 9. F. 8.

113. Confer. Deuter. c. 1. v. 4. n. 34. ac Gur Ar.-
ven .1. 184. col. 3. princ. S& not. in am ru
lot.

1* Hebr. 79 vâ, iſta, ut Se ſequentia, usque ade

ad lenin a5⸗1 Hiebræo4 MASto z. rA i. e. dehortatio &c. abſunt hic 4 MSto 1⸗
1, albi⸗ A1I. Id eſt: pacem primò gentibus obtulerunt, 114. Pront D
*“ conter. bic Gur Arjeh fol. 184. col. 2, fn-ac not.¹14. Pront Deuteron. . 2. verſ. 19. babetur.
1. inn epan rew b, loc. . 115. Sicuti Deuteron. dict. c. 2. verſ. 9. habetur,
end: W 1 Hebr. 2e, , abfunt iſta hic ab utroque conlſer. not: ad Judic. «. 11. v. 26, num. 6.

Cen lie? Mn

MsSto. .

Chesbon) ademerit eis (Moabitis) & quòd propter illum 116. licita fuerit Iſraëli-
tis. 117. Eod. verſ. 27. De manu ejus] i. e. De poteſtate ejus. 118. Verſ. 28.

Ueires] i e. Propter iſtu
verſ. 28. Dicunt, qui proverbi
ſumpſit proverbium ſuum, 119.
Beor 120.
poterat ſubjugare illam, idcircò ipſe
ei malediceret, atque hoc eſt, quod dici
is benedictus ſit &c. 122.
Chesbon nomine Sichonis,

Chesbon] Poſtquàm illam ſubjugavit Sichon.
vocabatur Har linguà Hebræâ; Lechaijath autem lin-
Eod. verſ: 29. Har Moab] i. e. Har Moabitarum. Verſ. 30,

Nomen * iſtius urbis 124.
à Aramæâ, 125.

d bellum, quò Sichon contrà Moabitas pugnaverat. Eod.
i utuntur] (Nempé:) Bileam, de quo dicitur: & aſ-
qui itaque proverbiis uſi ſunt, * fuerunt Bileam ac
atque iſti dixerunt: venite in (urbem) Chesbon, quoniam Sichon non-
abiit & Bileamum mercede conduxit, 121. ut
t ei Balac: novi enim, quòd, cui benedixeris,
Eod. verſ. 2 8. dificetur & reparetur] Scil. (urbs)
ut ſit urbs ejus. 123. Verſ. 29. Nam ignis egreſſus eſt ex

Eod. verſ. 29. Devoravit Har Moab]

Ve tibi † Moab!] Nam (Bileam & Beor) maledixerant“ Moabitis, ut traderentur in

manus ejus. 126.

Eod. verſ. 30.

Eod. verſ. 30. Chamos] Fuit nomen Dei Moabitarum. 127.
Dedit] i. e. dat filios ejus (nempè: populi) Moabitici. Eod. verſ.
30. Fu-

116. Nempè: Sichonem, qui urbem illam Moa-
bitis ademerat atque ita non amplius Moabita-
rum erat, quocircà Iſraélitæ illam jure belli oc-

cupare poterant ndatu .
fecerant, dum urbem illam hoſtilem inhabitarunt,

confer. num. ſeq. 117.
117. Id eſt: licitè ac jure occupare poterant Iſrae-
litæ urbem illam, ſic Hebr. i. e. pura, hic
expono, confer. num. antec. 11 6 fiĩt. tract. Talm.
Chulin, fol, 60. h. L
118. Confer. quæ inftà ad Numer. c. 31. verſ. 6.
2 8. notata ſunt, it. tract. Talm. Bava me-
Zia; fol. 56. 5.
119. Vel: par
23. Verſ. 7.
col. 3. med. .
X Hebr. .7νο⁸, iſtud & ſequentia, usque ad:
Na i. e. venite &c. abſunt ab utroque MiSto.
120. Is fuit pater Bileami, de quo vide Numer-
cap. ſeq. 22. v. 5. ac Joſu. c. 24. V. 9. confer.
verſ. 3 I. B. cap. n. 1 3 0
121. Contfer. quæ ad cap. ſequ. 22. verſ. 6: num.

2 5. notata ſunt. .
122. Prout dict. cap. ſequ. 22. Verſ. 6. habetur, ubi

al. verſ. 11. & Gur Arjeh ol. 184.

nec contrà mandatum Divinum

abolam ſuam, vide infrà Numer. c.

vide not. n. 2 5. .
123. Confer- hic Gur Arjeh fol. 154. c01. 3, med.
ac not. in ar r b, loc. it. tract, Talm. Ba-
va batra, fol. 78. 5.
X Hebr. =w, iſtud ut & ſequentia, usque ad: p-
i. e, Chamos, abſunt 4 MSto 2.

124. Confer. & hic Gur Arjch fol. 184. col. 3.

med. ac not. in nam ow h. loc. & dict. tract.
Talm. Bava batra, fol. 78. .
125. Sive: Syriaca, ſic in Targum Onkeloſi
habetur: m confer, P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. v. 1 5. & v. 2 8. H. cap.
† Ia & ſequentia, usque ad. Chamos, abſunt
MSto I.
*Confer. verſ. ſequ. 3 1, . cap. ibique not. num.
130.
126. Nempè: regis Sichonis, vide etiam hic Gur
Arjeh fol. 184. col. 3. circà fin, ac not, in noù
an b. loc. ð
127. De quo vide I. Reg. c. 1I1. V. 7. confer. &

P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ut & au-

tor Tractatus Gallici: Hiſtoire des dogmes &

des cultes &&c. Part, 4. Traité 1. c,. 5:

X

/

CAbP. XXI.

—
gitivan (.

ülias eje

gnüm eokul

naue jogun
in rerbis i
eſt. N
Dibon,

unillo loco:

vetl. 31. B
Vimns eos.
Phach. Ve
ceperunt 13
conſidimus

Dum Moles

Os)adliſtet
us, 13) i⸗

——
111. die & Ch.

eramen u
jaculis con

que hic hab
fſaculari dech
ophi deduch

rrbut ſl.

n. Wü .
ie Gur Aie
n w

4 Hebr. don⸗
0 Nempe:

Pi veil 1.

i uoniim

W non!
larismox e
Ai⸗ e, Aen
Vicelicet n

uint,vige Gur

1n N rr
tepenunt illen
132, Kiſicet

mer, e. 1

W.

—
rit litaeli.
Venl 28.
rat. Bod.
ur: K al⸗
Bileam ac
chon non.

3

un. n

eneclizeris,
cil. (urbe)
reſu eter
Har Moal)
Abtem lin=
Vetl. 30,
detentur ind
Arutm, 127.
Lod. vetl.
30. M.

—

. col. z,wed,

et, Taln, Be⸗

usgue d v

.1 84. 01, 3.
dilct, ttact.

gum Oaleloſ
ot. ad Latapht.

mos, ablum4

tenot uum.

Eiam hit Glr
notin n

h. loc. ut all⸗
des Logme *

.

in illo loco ) ut eſſet ) i. e.

CAbP. XXI.

NüMERORhM.

1191.

gitivos] (Dictio D ſignificat:) — ij. e.

& filias ejus (dat) in captivitatem &c.
gnum eorum. 128.

atque jugum, quod fuit Moabitis in (urbe) Chesbon, inde ablatum fuit,
(in verbis iſtis:) v Chaldæus Paraphraſtes (partichlam:) v
eſt: — (quod ſignificat:) .i. e. receſſit, ac ſi diceret:
à Dibon, )) autem notat regnum ac jugum & pateſtatem hominis, ſicuti
jugum (ſive regnum) Davidi, ſervo meo.
verſ. 3 1. Ee deſolaimus] (Litera:) dageſſata eſt * (in verbo:
DDD i. e. deſolationem, ſic dixerunt illi, 130. qui proverbiis uſi ſunt: & deſola-
Vimus eos. Eod. verſ. 3 I. Urque ad Nophach] i. .

Verl. 31. Er /jagun, eoram
Eod. verſ. 3 1. Perüüt Cheibon mque ad Dibon

—

fugientes atque evadentes è gladio

periit] i. e. Re-
i. e. Regnum-
ſic quoque
interpretatus
receſſit .Ai e. jugum
(accipitur
129. Eod.
9 2) ac notat:

Deſolavimus eos usque ad No-

phach. Verſ. 33. Et miſit Moſes ad explorandam Curbem) Jabzerem Expleratores

ceperunt 131. illam (urbem) dixerant (enim) no
confidimus in viribus orationis Moſis, ut pugnemus. Verſ. 3 . Ne eimeas eum
Nam Moſes metuebat 133. pugnare, † (cogitabat enim

Og) adſiſtet 134. meritum (ſive juſtitia) Abrahami,
gus, 135. is fuit Og, qui ex gigantibus evaſerat,

n faciemus, ſicuti priores, 1327

ſecum:) forſitàn ei (regi
dicitur enim: & venit profu-
* quos Kedarlaomer ejusque ſocii
per-

12 g. Sic & Chaldæus Paraphraſtes tranſtulit; ali-
ter tamen Junius ac Tremellius, qui verterunt:

jaculis confecimus eas, nam dictionem: ,
queæ hie habetur, à verbo: n, quod notat:
jaculari, deduxerunt, prout etiam in Michlol
Jophi deductum eſt, confer. hic tract. Talm. Ba

va batra, ol. 7 8. ö.

129. Uti 1. Reg. c, 11. V. 3 6. habetur, confer.

hbic Gur Arjeh fol. 194. col. 3. fin. 2, nor in
npa PD, h. Joc. 3 Nre dnd

r Hebr. o“he P, abſunt iſta 4 MSto ꝛ.
130. Nempè: Bileam ac Beor, de quibus vide ſu-

praà veſ. 2 8. H. cap. n. 120. & v. 3 0 Sign. *
131. Quoniam bic ſctiptum eſt numero plurali:
, non ſingulari, ſicuti numerus iſte ſingu
laris mox eodem hoc verſu uſurpatur, nempè:
i, e. & expulit, hinc orta elt iſta expoſitio,
videlicèt, quod exploratores urbem illam cepe-

. rint, vide Gur Afjeh fol. 1 84. col. 3. fin. ac not.
v. 7, conket, 6

in an Pe, h, loc. cœterum iflud i. e.
ceperunt illam, abeſt hic àa MSto 2.

132. Scilicèt: exploratores, de quibus lupr Nu.-

mer. c. 13. V. 2. & ſedA.

123. Confer. tract. Tlm. Nidda, fol. 6 1. a. vid.
etiam quæ infrà ad Numer. c. 27. verſ. 17. n. 63
notata ſunt, it. Jalkut Part. I. ſol. 24 1. col. 3.
med.
† Hebr. Cin V, abeſt iſtud hic ab utroque MSto.
134. Eum adjuvabit illumque proteget, ſic verba
illa: 17 Tyn, quæ hic habentur, interpre tor &
expono, confer. Pfalm. 94. v. 16. Sign. *& num.
ſeq 137. & Deuter. c. 3. v. 2. n. 2. it. not. ad E-
ſai. 6. 3 0. V. 3 2. n. 57.
13 5. Proht Geneſ. c. 14. v. 13. habetur, ubi vide
not. n. 27, nam Og fauit profugus ille, (juxtà
Rabbinorum ſenten iam,) qui Abrahama nun-
ciaverat, quò Loth in captivitate m eilet abd u⸗=
ctus, ipſeque caulam præbuerat, v ewad, i. e.
ut ſervoretur Loth, prout in notis pan Wmb ha-
betur, & idciréo timuit Moſes pugnare cum il-
lo, ſie Rabbini, confer, num. antec. 1 34. 6G Deu-
ter. dict. «, 3. v. 2., n. 4. JZMBD
*Hebr. Na , in MSto 2. pro his legi⸗
tur: ohan dr v, , e, qui evalerat en .
neratione diluvii, cogfer. not. ad Genel. d. .

1192

vit 141. mon

) i. e. metuite vobis. 2. Eod. verſ. 3.

rcuſſerant in Aſtaroth Karnajim, ¹36, dicitur en
Pperſte⸗ remanferat ex cœteris gigantibus. 137.
Moſes interfecit illum 133³. ſicuti habetur in Berachot, 139. in (capite, 140. quod
141. montem trium Parſarum 142. &.

CAP. XXII.

Erſ. 2. Et vidit Balat omnia, quæ fecerat Wasl Amorrbeo] Dixerat (Balak:)
iſti duo reges (Sichon & Og,in quibus nos eonfideramus, 1. non reſtite-
runt eis (Hraelitis,) quantò minuùs nos,
Moab] (Verbum ) ſigniſicat ν i. e. metum, veluti (accipitur in illo loco:)

Verſ. 36. Et percuſſerunt eum]

quapropter: Verſ. 3. Pertimuit

Et tædis affelctus fuit Moab] i. e. Vita e-

orum (Moabitarum) ipſis fuit tædio. 3. Verſ. 4. Senioribus Midian] Sed nomne an-
tiquits alter (populus) alterum odio habebat? dicitur enim: qui percuſſit Midian
in agto Moab, 4. num Midianitæ venerant contrà Moabitas, ut pugnarent; ſed (duæ
iſtæ gentes) propter metum Iſraelitarum (tunc temporis) pacem inter ſe fecerant;
quid (autem) viderant Moabitæ, ut conſulerent Midianitas? (nimirùm) poſtquàm il⸗
li viderant, quòd Iſraeélitæ vincerent eò modô, qui in mundo non uſitatus erat, dixe-
runt (Moabitæ:) ductor iſtorum (Iſracélitarum, nempè Moſesjin Midian educatus e,

136. De quo vide Geneſ. diéct. cap. 14. verl. 5.
137. Zicuti Deuteron. c. 3. V. 1 1. habetur, confer.

ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 42. a. med.
118. Quoniam verſu præced. 3 5. b. cap. ſctiptum
ell: in manum tuam tradidi illum, ſic in Gur
Arjeh fol. 194. col. 3. fin. exponitur, vide &
not. in pa νh. loc.
239. Hebr. Mn, eſt is liber primus partis primæ
operis Talmudici, agens de precibus & gratia-
rum actionibus &c. locus autem, ad quem hic
relpicitur, habetur in Berachot, fol. 54. 5. ſicuti
in a nev ad marginem allegatur. .
140. Eſt iſtud caput nonum dicti tractatus Talmu-
dii: B erachot.
141. Vel: evulſa, vide D. Wagenſeil. Sot, pag.
274. n. 8. ubi fabula iſta Judaica refertur, con-

fer. id. Wagen. in Sota, p. 49 4. n. 4, & Ialkut

& oſu. c. 13. v. 12⸗ibique Raſchi not. item not.

Part. 1I. fol. 24 1. col. 3. fin. ac col. 4. prine.
142. Sive: leucarum aut milfarium, de voce n

ne, quæ R. Benjaminis Itinerario præmiſfla eſt.

1. Conter. hic Gur Arjeh fol. 185. col. 4. med. ac
not. in Dom e h. loc. it. Jalkut Part. 1. OObl.

241. col. 4. med. it. tract. Talm. Sanhedrin, ol.
105. a.
2. Prot Hiob. c. 19. verſ. 29. habetur, confer.
not. ad Ezech. c. 2 I. v. 12. num. 14.
3. Conter. Geneſ. c. 27. v. 46. quoad hanc phraſin,
item Gur Arjeh /l. 185. col. 4. circa fin. ac not,
in Dan rov b. loc. cœGterum iſta: vita eorum
ipfſis fuit tædio, abſunt hie 2 MSto 1.

4. Uti Geneſ. Cap. 36. verſ. 3 5. habetur, ubi vi⸗= H“H
de not. n. 49. confer. & Gur Arjeh fol. 1 5. 60½

4. fin. ac not. in πυ loc.

CAF. XxXII.

im: ſolummodò Og, rex Baſan,

ejusque ſignificatione vide Buxtorf. Lex. Chald,
fol. 1827. ac Conſt. L Empereut in Diſſertatio-

CA.XII.
1. gueramus:
ſponderunt en
60 &nos eni⸗
1e, 6. Locd.
(icio. 7. be
cr principibun
rant illom ſibi
modum ad aun
fegezadillumg
lem Scnipture
zu (Nempe
nut)eigue Gir
nedicus guieſe

frobom (tee

—
). Fie verdum )
iatena Midianit
, d 15.
. lefeitiſenmus,
cuidenegixerig,
Iis, Meledian,
conſer. Kinftz ſe
. Vel: illad 509,
D
in hoi Oo
Bemiddar rabba 3

A. Vl: non ilonen

gente iena nee e.
ic aPud Comme
(onCſek nuh

5 Se dionen

notas 4 que in ny
1 1 y. ,
5 3. r äbel

dinninrum an

CANMI.
Ng ter Ban,
ſerunt eum
le, 140. guod

Letat (Balak.)
1. non keltite⸗
1.3. Nertiniit
in ülo loco⸗)
)ie Vine
Sed nonnein.
Berceulit idin
tentz led ne
ter le keeem;
n)pottauini
tatus etah ele⸗
neieluch,
ſ
—

1e col⸗4,Pfidt⸗
zriuch, Ce olen
Pnptoth, Lerhi
getellin Dil⸗

115,ol n

ſellun bat, 1

fic. Sunhedlno⸗

9) biheil,00

l.4
Iüm iſta:

ſeitatie⸗

e.
leezbiln

4
itotem

CAP. KXII.

NUMERORUM.

–—22

dictio. 7. Eod. verſ. 4.
ex principibus 9.

modùm ad numaularium

rant illum ſibi (Moabitæ) pro temporis neceſſitate.
¹0, aliquem omnes currere faciunt pecuniam, ſic omnes
reges ad illum (Bileamum) currere faciebant literas ſuas; 11. ſed juxtà ſenſum litera-
lem Scripturæ (vox N) eſt nomen loci.
gus] (Nempéè regis) Balac, 12.

5. quæramus ex illis (Midianitis,) quænam ſit indoles (ſive mos) iſtius (ductoris,) re-
ſponderunt eis (Moabitis:) non eſt robur ejus, niſi in ipſius ore, dixerunt itaque: er-
90 & nos veniamus contrà illos (Iſraëlitas) per hominem, cujus vires ſunt in ipſius e-
re. 6. Eod. verſ. 4. Sicuti delingit 607] Quicquid delingit bos, in eo non eſt bene-
Potempore] Non ille (Balac) dignus erat 8. regnòô, (nam)
Midianitarum erat, ac poſtquàm mortuus erat Sichon, præfece-

Verſ. F. Pethoram] Quemad-

Eod. verſ. 5. In terram filliorum populi

ex iſta enim terra (ipſe oriundus) erat ille (Biles-
mus,)—eique dixerat: tu (aliquando) regnabis, quòd ſi dixeris: cur Sanctus ille Be-
nedictus quieſcere fecit præſermiam ſuam Divinam 13. ſuper gentilem iſtum * im-
probum? (reſpondetur, quòd Deus hoc ideò fecerit,) ne gentes os ſuum aperire ac di-
LIIIIII z.

Ce⸗

c. 2. V. 15.

5b. IS fuit Beamus, de quo dicit Balac, novi, quòd,
cui benedixeris, benedictus ſit, & cui maledixe-
ris, maledictus, prout verſu 6, h. cap. habetur,

confer. & infrà verſ. 2 3. b. cap. n, 74.
7. Vel: illud non creſcit, quoniam bos nie Wry
N i. e. omnia radicitus evellit, uti
in notis pon nbw h. loc. habetur, ubi etiam
Bemidbar rabha ad marginem allegatur.
8. Vel; non idoneus ſive aptus erat, Hebr. N),
non erat conveniens, ut ille regnaret, quia is ex
gente a liena nec ex regia ſtirpe ortus erat, ſicuti
hic apud Commentatorem noſtrum habetur,
confer. num. ſeq. 9. & Jaſkut Part. 1, Fol. 242.
col. 1. med.

9. Sic dictionem ba hic interpretor ſecundùm

notas, quæ in pon rnb habentur, ubi vox il
la exponitur r i. e. principes, confer. Joſu.
7. 13. V. 2 1. & Pialm. 8 3. verl. 12., cum itaque
Balae ſoluùm ex principibus ſive nobilibus Mi-
dianitarum; non veroò ex regia flirpe ortus eſſet
ac prætereà ex gente aliena, ideo hic à Com
mentatore noſtro dicitur, quòd Balac non fue-
rit dignus ſive idoneus regno, confer. Gur Arjeh
Jol. 186. col. 1.

5. Sic verbum 7a hic interpretor, Moſes enim
in terra Midianitica diu habitaverat ,vide ExOd.

Jol. 196. col.

princ. ubi notatur, quòd hie⸗
yn i. e. error ſcribentis intervenerit, de

quo plura ibidem.

10. Hebr. M½ i. e. menſzrius „ argentarius „

trapezita; alluditur autem hac voce ad nomen
n9 , quod hie habetur & ſignificat linguãa
Chaldaica? menſam, præcipuèë numulariam,
confer. Buxtorf. Lex. Chald, Jol. 2413. cœte-
rum iſta, quemadmodum ad numularium &c.
usqne ad: in terram filiorum &c. ablunt in He-
bræo à MSto I,

11. Nempè: ut illum tanquam oraculum Divi-

num in rebus dubiis confalereat, Confer. P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. ac Gur Arjeh
I. med. ac not. in nom nev, ubi
Bemidbar rabba ad marginem allegatur.

12. Nam dictio py i e. populi ejus, non ad Bilea-

mum,; ſed ad Balac reterenda eſt ſic in Gur
Arjeh fol. 186. col. 1. fin. vide & not. in mew
Vnn ubi etiam Bemidbar rabba ad mwarginem al-
legatur.

13. Hebr. „α6n, de qua voee alibi à me dictum

eſt; autor tractatus Theologico-Politici c. 3. dis-
quirit, an donum propheticum Hebræispeculia-
re fuerit ac coneludit, quòd non ſo ùm Hebræis,
ſed & multis aliis nationibus prophetæ à¾ Deo
fuerint miſſi, conf. & autor tractatus Gallici: Hi-
ſioĩre des dogmes& des Cultes &t. Part. 1. 6. 5.

*Hebr. 12 i. e. ſicuti iſte eſt, ſic in MStO z. ha-

be.

1194 NIMERORIM. N

cere poſſent: 14. ſi nobis fuiſſent prophetæ, ad bonam frugem 15. rediiſſemus, (idcircò) Aulalum
conſtituit eis (Deus) prophetas; aſt illæ (gentes nihilominùs)ruperunt ſepimentum ꝰ Sichonisf
mungdi, 16, nam ab initio (mundi) quaſi ſepimento prohibitæ † fuerunt (gentes) à ſcor- vinnimeiin
tatione; 17. & tamen Bileamus) iſte dedit eis conſilium, ut ſeſe proſtituerent ad ſcor- nibus, uek⸗
tandum. ** Eod. v. 5. Ut vocarent †, em] Vocatio iſta ipſius(gratià facta) fuit & in e- busutipollt
jus i8. emolumentum, quoniam (Balac) ei deſtinaverat multas divitias. Eod. v. 5. Po- niores Midn
Ppulus egreſſus eſt ex Egypto] Et ſi dixeris: quidnam damni tibi ille (populus affert? eoſbileamo
19. Eod. verſ. 5. Ecce operit ſuperficiem terræ] (Nimirùm Iſraeélitæ) contràâ Sicho- guocſtci,
nem & Ogum; qui nos protegebant, 20. ſteterunt cosque interfecerunt. Eod. verſ. heyded)
5. Atque is Gpepulus) ſedet contrà me] Defectivè ſcriptum eſt (hic pp pro: b DD, 4)nd B
ut ſenſus ſit:) propè adſunt iſti ad exſcindendumme, 21. ſicuti (iſto ſenſu accipitnrr Sure ]!
in illo loco:) nam H Di. e. exſcindam illos. 22. Verſ. 6. Percutere eum Ego fein omnil
& populus meus percutiemus illos (Iiraelitas;) alia expoſitio (verbi: 12, nempe, (iptunen
ut) ſit lingua Miſchnæ; (quà dicitur:) P i. e. detrahit 23, ei de pretio, ut acſaliquis
pau- minus melt
petaur, quaàm lectionem hic in verſione ſecutus] ritum Sanctum five ad prophetiam, conter. infrà
ſum. 5’ b cap. n. 33 . eDe un
14. Id eſt: ne ethnici ſeſe excuſare & effugium * Hebr. ôh, iſtud ut & ſequentia, usque ad: e ſolſk6
quærere poſſent, dicentes: ſi nobis fuiſſent pro- b i. e,. Ecce operit &c. abſunt hic à MSto 1 8 .
pheræ c. ꝗ 111. 2ð deler z
15. Id eſt: legem & mandata Divina ſervaſſemus, 13. Nempè: Bileami, eonfer. infrà verſ. 20. h. 1 Uunen
confer. nor. in ar ne h. loc. cap. n. 60. ac Gur Arjeh fol. 186. col. 2. princ. K toe mo
** Hebr. y: in MSto z. pro eo legitur ac not. in wan o, ubi Bemidbar rabba ad e u u
y 9* R) i. e, decretum mundi. marginem allegatur. . “rl .
16. Vel: ſeptimentum antiquitus öc jam inde 4 19. Reſponſio patet ex ſequentibus hujus verſus 5. 16. Memve.
principio mundi conſtitutum, nam inter ſeptem nempè: ecce operit &c. confer. Gur Arjen fol. S he:
præcepta, Noacho data, fuit etiam iſtud de forni-. 186. col. 2. princ. ac not. in r) new, , ingun.
catione vitanda , confer. præ aliis Hoornbe.k loc. 12 ſen
tontra Judæ. l. 7. c. 1. p. m. 447. & l. 8. 4. 4. 20. Et quaſi oeulus terræ erant; ſic in Gur Arjeh enn
„ p. 552. edit. Belg. confer. S: not. ad Geneſ. c. 9. Fol. 186. col. 2. princ. & in not. a e 4 en
v. 4. D. 7. it. Sign. † b verſ. “ exponitur ac notatur, quòd dictio Pi. e. ocu- erch
† Hebr. yn .hh, in MSto z, pro bis legitur: ] lus hic accipi debeat, ſicuti in illo loco, & eris Wleim
„wy iy NMi, e. decretum eis erat datum de nobis oculorum loco, uti Numer, s. 10, v. 3. un

5 91
fornieatione (vitanda,) confer. num. præced, habetur. 17. Voluenun
106 1I1. Alludit hie Commentaror noſter per dictio-. nizanlma
17. Hebr. Mh), i-e. retectio, nuditas, ſynechdo- nem iſtam nn, defectivè ſeriptam, ad verbumn Fuhtae
chbicè: ſcortstio, improba venus, vide Buxt. y vel in i. e. exſcindere, confer. num. ſequ. gate,
Lex. Ehald. fol. 1663. 22. it. tract. Talm. Chulin, fol. 19. b, Parapht Cl
zX Hebr. iT, in MSto 2. poſte addita ſunt i 22. Uti bPſalm. 118. v. 10. habetur, confer. not. 4ntl
da . Wrrren rnn eenn rne ee in nar e . loc. ubi exponitur, queniam 16. Conſer 5
upN n.eee ene i e. nonnulli di mny hic defectivè ſcriptum eſt, ideò fignificari not in⸗
cuant, (quod Bileamus) ab initio fuerit fomni- rP i. e. exciſionem, vide num antec. 21. Amaeine
rum interpres, (poſteaà) verterit feſe, ut fie- 23:. Decutit de ſumma, German. Abziehen/ on⸗ elt: a
2 . ae ot

get hariolus, (tandem) converterit fefe ad Spi

ecy,.

A. CA. xXI.

paululum ei decedat. 24. Eod. verſ. 6. Novi enim &c.] i. e. (Didici iſtud) ex bello
Sichonis, † cui tu auxilium tuliſti, 25. utille percuteret Moabitas. Verfſ. 7. Et di-

Cideines)
wentum
tes)i ſcot⸗
entad ſeot.

fuit ine⸗

Odr. .o⸗

lus afen.
duttä Sicho.

Poc. Netl.
o: Wod
lu accipitut

eum] BgoN
) nempe, ʒ
Ptetio, t.
Pan. .

m, conlet, ihI

it, nt 20:
ſunt hieà NNRto.

lin er 10 z.
6. col. 1, Pinc.
Nidbar abba dd

Got Aiſen ſol.
D eeh

ſe in oun Aijeh W
not. WN O
6io Hie del.
loloco, Aeie
geln 1. 10, . 31

Cter per cſdto.
tam, 1 ſedun
orſel, lunn eg

1n

minus mecum] Si is mihi conſilium dederit, 36. ut eam cum filiis hominis, ſicuti

S 8

NUMERORUM. 1195

vinationes in manibus eorum] Omnes ſpecies 26. divinationum (erant in eorum ma-
nibus,) ne fortè diceret (Bileamus:) non ſunt apud me inſtrumenta (divinatoria,) qui-

bus uti poſſim; 27. alia explicatio: divinationem iſtam tulerunt in manibus ſuis ſe-

niores Midianitarum, 28. dixerant (enim,) ſi ipſe hac vice nobiſcum venerit, eſt in
eo (Bileamo) aliquid; 29. ſi verò ipſe nos diſtulerit, 30. nihil eſt in eo utilitatis, 31.

quocircà, dum dixit eis (Bileamus:) manete hic (iſta) nocte, dixerunt: non eſt in eo
ſpes, (ideò) reliquerunt illum & abierunt, dicitur enim: & manſerunt principes Mo-
ab apud Bileamum; 32, ſeniores autem Midianitarum abierant. Verſ. 8. Perno-
Sate bic] Non requieſcebat ſuper eo (Bileamo) Spiritus Sanctus, 33., niſi noctu, &
ſic in omnibus prophetis populorum hujus mundi, 34. qui idololatriæ ſunt dediti,

ſcriptum enim eſt: & dixit Dominus * Labani, Syro, in ſomnio noctu, 35. perinde
ac ſi aliquis ** ad pellicem ſuam veniat occultò. Eod. verſ. 8. Sicuti loquetur Do-

LIIIIII 3 vos

ut, eohlet, 10t,
votut, gnoniam
, iedſinibctti
om 2ntel, 2

, .
Aſchen ,

ſer. Buxrorf. Lex. Chald. fol. 1343. ac Gur Ar
jeh fol. 186, col. 2. med. vide & infr. Num. c. 3 1.
v. 8. n. 32.

24. In notis na ne Verba iſta: ut paululùm

ei decedat, referuntur ad populum Iſraeliticum
&SK hoc modo exponuntur: vyn 7 ρ* ,
i. e, ut paululum de populo Iſraélitico decedat.

“W 1 In MSto 2. poſteà additur: Myli. e. & Ogi.
25. Nempè: maledictionibus tuis, conſer., quæ

ad cap antec. 2 1. V. 2 9. n. 12 I. & n. 122. no-
tata ſunt.
26. Vel: omnis generis inſirumenta divinatoria
erant ia manibus eorum, confer. Gur Arjeh fol.

1896. col. 2. med ac not. in pon inew' b. 1oc.

ubi etiam Bemidbar rabba ad marginem alle-
gatur,.

27. Voluerunt itaque Bileamo omnem excuſatio.

nis anſam adimere; alii dictionem: ' D hic
interpretantur: divinationis pretia, ſicuti autor
Vulgatæ, alii aliter, confer. P. Fagii not. ad
Paraphr. Chald. . loc. ut & Jalkut Part. 1. fol.
242. cOl. 2. med.
2⅝. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 186. col 2. med.
ac not. in nN ne, ubi & Bemidbar rabba
ad marginem allegstur. L
29. Id eſt: aliquid per divinationem præſtare &
efficete poterit, confer, not, in on n h.

=

loc. ut & num. ſeq. 3 1. H. verſ.
30. Vel: ſi rem protraxerit, ſi illam in craſtinum
diem rejecerit ag moram fecerit, ſic verbum
hic interpretor & expono, confer. Jalkus
Part. I. ol. 242. col. 2. med
3 1. I eſt: nihil poterit præſtare & efficere per di=
vinationem, nullum ab es eommodum nobis
eiit ſperandum, vide num. antec. 29. H. verſ.
32. Proùt verſu ſequ. g. h. cap. habetur, confer.
not. in an mW b. loc, ac cap. ſequ. 23. V.
17. Sign.* —
33. Sive: donum propheticum, quod Rabbinis
nomine ν&αεν venit, confer. vV. 5. b. cap.
34. Exceptis Iſraclitis, quicumque enim non ſunt

de gente Jadaica, illi vocantur à Judæis populi
hujus mundi.
*Hac verba: ſcriptum enim eſt: & dixit Domi-
nus, abſunt hic in Hebræo ab utroque MSto.
35. Prcùt Geneſ. c. 31. S. 24. habetur, confer. cap.
ſequ. 2 3. v. 3. num, 1. & cap. 24. V. 4. n. 2 8:
it. Sanhedrin, fol. 10 5. a.
½ Hæc ver ba: perinde ac ſi &c. us que ad: ut per⸗
mittat mihi, abſunt in Hebræo à MSto I.
36. Id eſt: ſi Deus permilerit, ut cum hom inibus
tàm vilis conditionis, ſicuti vos eſtis, abeam, con-

fer. num. ſequ., 3 7. . verſ.

—

„*
1196 NUMERORM. CAP. XXII. CA. W.
vos eſtis, 37. ibo, forſitan non erit mihi honoti, ut permittat mihi (De- ae n.
5,) quò eam † niſi cum principibus magnis. ** Eod. verſ. 8. Et man-
ſerunt] (Verbum ) hic) ſignifieat 2 id eſt: moram. Verſ. 9. Qui-
nam ſunt 3 8. viri iſti agud te?] Venit (hic Deus,) ut illum (Bileamum) errare * Reoni
face- ihro) un pit
4
37. Id eſt: cum hominibus vilis conditionis, cu- n —e eeneen i e Sov v P nae
jusmodi vos eſtis, taxat hic autor noſter faſtum iy nn e enn in deen deeen be⸗
atque ſuperbiam Bileami, qui non niſi cum prin- ene den den neen e eeen eeee icer
cipibus magnæ autoritatis & exiſtimationis ire 5 —⁵ a en eenn enne een e ee ed
voluit, fſicuti mox à Commentatore noſtro hic êce Pyy ?” edoen
exponitur, confer. infrà v. 1 3. H. cap. n. 50. ac dyv n ien Nenn pohꝛ& v NX Ne. donkere
Gaur Arjeh fol. 186. col. 2. circà fin, ac not. in ppa n NN P prp y) N x vv Nl le
nR n h. loc. Tro be nn e bne e e nn e odon
† Hebr. Tm, in MSto z. poſteàadditur: apny en e nee n e nneen wen tliogemm
i. e. vobiscum; (ſed cum princibus &c.) ee nen 9 iyn eee e den mr; carei⸗
s Hebt. n e ey, in MSto TI. pro his; riteafe ene enn eee nn de inmeude
legitur: San aan Sy i, cum illis, qui dAi ee wnn en en nee ee nn aulcnmiß
honoratiores ſunt, quàm vos. Ta dt en ie e en eeenn n en ..11.1. 19.
Conter. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 105. a.. Wwea 03 en n een n ren iid, h
1. Confer., quæ R. Salomo ad Geneſ. c. 3. v. 9. b. „ tenn n y n e nen rachn
34. & àd Eccleſ. e, 10. v. 13. notavit. H DN eeee nn 7* D 1Dann
4 Hebt. Aymi" iſtud, ut & ſequentia, usque ad: in wnn o, ee D den ee (eo) guid
W aan i. e. exſecrare mihi, abſunt à MSto 1. ſed R4 e 13 v En bee doανρ haler ton
in eodem iſtorum loco addita funt ſatis multa, 1 Mne nn Pn — nOhdin in waen enen nrde ilisſuc
nempè hæc: Tw 12 Jeoy n enen n en een Te un Pem Dexf Sa ſind,cmn
rp απnte menb en en en r de) wens re da reg oaltenta
t ere ae nn en n ee en andnor sva ee da den Hierezgninn
Srn e en ene de hn en rnee aen iriiſtiapud te?) I os eſt yran Quinam funt conluezn
Tn e ne m —ven ee n e val aatmepe vehn iie, Juande il- n)a uͦ
arne ew 2 n wen Poy anyrmn by e vult sbet 4 jquem per verba ſua, ipſe inter- Hy P, ſie
Tby axn Syn e nn n re en en eg ce at cii (vel ſibi vult ?) qud alter ei 1od t. n.ke
d ee eenn en nee en e een reſpon eat atqus ille perelus feſponſionem intret omnipdpuid
Paee y n hen by arn Syn e en ad colloquium (vel ingrediatur ad rem ipſam) tun) utillos
n wwen ee ee den ee een ne atque animi ſui ſenſa depromat de illa re, ſie repe- 1mane egne
aWwe nen ne e ene een deee ee ee riturin Jethrone, qui interrogabat Moſen: eur lus, goitennn
beor ee e e een ie Nn ſedes tu ſolus atque omnis populus moratur te in R
nn rn en an nn en en ne (Kitit ſe coràm te) mane usque ad veſperam. dekilnce
èl Pn rwy en (Exod. c. 18. v. 1½.) etenim res iſta, dum tu ſedes dore, goöͤre
X ehn een een e —o D& ſolus, ut ſolus judices, cauſam præbet, ut omnis kagc
m Pen W N onn wbare populus coràm te ſtet 4 mane ad veſperam us.- Danin
ns n ee ien ne e ne n wan que, quoniam nemo ex illis dimittitur in do- –
me Dpn —nX r een n ern mum ſuam, dum ipſius tauſa (ſive lis) non deci- azuan
ntea en e — ry Syi par ditur, atque id omne (Jethro) interrogavit illum Adere ite,
vnn 7Sn r NN & e ne (Moſen,) ut anſam daret reſponſioni, quò (ſcil atio an
Sen n ne nn nenn ween ee Moſes) reſponderet: quia venit ad me po uins ee⸗
p ANn nia eeen e ee een 1 eo a
. diti inr
ibiinmemen

M.n.
—

ſde.
g. Re nar.
l9. G⸗
0) errate

ſace⸗
—
1 Wd D
P den arn
d de
oen
y un
5we
we NN
dan
rnnrn ſore
N ſ N
N rd dd
n) ee
bin
tMne
e
e
in
d d
do vo
NSn eN
N
er e
Quinam funt
Dris quandoil⸗
lur ihle intel⸗
13) qudalerei
Ouſionem inttet
A rem iſſam)
eillare,ſeteye⸗

at Molen: eut

llus moratur te
e 1d veſgeram.
lti dom tu ſoces
Ebet, ut omnis
1 velperam i.
imittitur in 60⸗
ſe lu) on eri⸗
enogziit lün
ſonl, uo Kil⸗
ad me oblut
Ke⸗

CAp. XXII.

NüuMERORUM.

1197

faceret, 39. dixerat ille (Bileamus ſecum,) eſt tempus, quòô non omnia co-

ràm

populo, ut judices populum, & referas eorum

trade illis judicia, quæ ex ore Dei accepiſti, quò

ſpicies, quisnam inter illos idoneus ſit huic rei ae

& c. (Exod. d. c. 1 . v. 15.) quando & inter il- lo, de quo dicitur: num ſemet abſcondet quis-

los negotium (eod. c. 18. v. 16. idque fecit Je-
thro) ut prehenderet illum (Moſen) per ipſius
Verba ac diceret: (v. 18 dict. e. 18.) defatigando
defatigaberis & tu (Hebr. nte , ſic juxtà
texium ſacrum hic in MSto 1. legendum eſt pro
yn i. e. de populus iſte, uti ibidem
mendosè habetur,) quoniam ſolus iſtud facere
non poteris, & populus iſte (defatigabitur eod.
Ferſ. 18.) etenim dum tu illos omnes judicas,
non omnibus illis jus dicetur; ſed qui primò pe-
titionem inſtituet, ejus cauſa (primùm) ventila-
tur 3 cœteri autem omnes exſpectant atque ſtant
mane ad veſperam; verùm auſculta voci meæ,
conſulam tibi, eſto tu pro populo ergà Deum (d.
g. 1 9. V. 19.) i. e. diſcas ₰ Sancto illo Benedicto
judicia, pro populo i. e. ad id, quod opus erit

res ad Deum (eod. v. 19.) i. e. petas ab illo
(Deo) quid judicandum ſit in illo negotio ac
poſtea commonefacies eos (v. 20. h. cap.) i. e.

ſciant, quomodo verum exerceant judicium, ex
eoautemtempore, quo tradideris eis judicia, di-

conſtitnes fuper illoschiliarchos (v. 2 1. d. eap.

19.) & judicent populum omni tempore, (Hebr.

NDy hon, ſic enim juxtà S. Scripturam verſ. 22.

eod. c. 18. legendum pro: y⸗n „na j. e. pro

omni populo, prout mendoſè in MSte I. habe-
tur,) ut illos judicent nec ipſi exſpectent ac ſtent
à mane usque ad veſperam, omnis quoque popu.

lus, qui te nune circumſtat à mane ad veſperam
in ſtatione ſua, cujus remiſſio (ac litium deciſio)
ad chiliarchos facta eſt, veniet in pace omni tem-
pere, quò voluerit, nec moleſtiãâ afficietur, d¶um
te exſpectat, huic ſimile dicitur de Caino (dum †
Deus illum ſic alloquitur:) ubinam eſt Hebel,
39. Vel: in errorem induceret, ſic nyam hic

frater tuus? (Genef. c. 4. v. 9. id enim ideò fe

cit) ut cum eo in colloquium veniret & ut pre-

henderet illum in factis ſuis atque ipſius expur-

gatione (ſive excuſatione, huic ſimile habetur in

illo loco:) & vocavit Dominus, Deus, Adamum,
ac dixit ei: ubinam es? (Geneſ. c. 3. v. 9.) an

—

tibi in mentem veniet, quòd (Adamus) coràm il-

7

quam in latebris &e. (Jerem. c. 2 3. v. 24.) ſe-
met occultare potuerit? ſed (hæc inclamatio
ideò facta eſt,) ut prehenderet illum per ipſius
verba, (ideò) venit eum eo in colloquiaum, huie
ſimile eſt in Moſe (Scriptum eſt enim:) & dixit
Dom inus ei (Moſi:) quidnam eſt in manu tua 5
reſpondit ei: baculus, dixit ei: abjice illum in
terram, (Exod. c. 4. verſ. 2. 3.) ſimile huic eſt.
(quod habetur in illo loco:) quando dicent tibi
filii populi tui: nonne indicabis nobis, quid iſta
ſibi velint? reſponde eis: ſic dicit (Dominus:)
ecce ego accipio &c. (Ezech. . 24. verſ. 19. &
Ezech. cap 27. v. 2 I.) ſimile huic (habetur) in
Haggai, (de quo dicitur:) interroga jam ſacer-
dotes &c. (Hagg. c. 2. V. 11.) nam omnis tex-
tus (ibidem eò collimat, ut) ſi interrogaverit il-
los (propheta:) an, ſi quis immundus ex cadavere
tetigerit quidquam ex illis, ipſe immundus fiat
atque illi dixerint: erit immundus, ipſe reſpon-
deat eis: ita eſt populus iſte dc. (Hagg. d, e, 2.
v. 1 3. 14.) ſice quoque de Hiskia ille (propheta)
dicit: quinam ſunt viri iſti & unde veniunt ad te
& quidnam viderunt in domo tua? (vid. 2.
Reg. c, 20. V. 14. & ſeq. it. Eſai. r. 39. v. 3.
ſequ. idque propheta ideò interrogavit,) ut dice-
ret (rex Hiskias:) quicquid eſt in domo mea, vi-
derunt (2. Reg. d. e. 20. v. 1 5. & Eſai. c. 39. V.
4.) & ut illum (propheta) penhoc verbum cape-
ret; ſie hoe quoque loco (interrogatio ideò fa-
cta eſt,) ut diceret (Bileamus:) Balac, Ziporis
filius, ad me milſit, ut maledicerem, & ut (Deus)
ei reſponderet: non ibis nec maledices (v. 10.
& v. 12. h. cap.) exſecrare &c. videtur hæc addi-
tio eſſe R. Joſephi R. Simeonis filii, qui notas
Raſchianas non uno in loco interpolavit, de quo
vid. ſuprà Num. c. 1 . v. 3 0. Sign. * & cap. ſeqj.
2 3. V. 9. Sign. *

interpretor, non quidem Dei propoſitum cerat
ut illum errare faceret, Deus enim —yvp 1
S a i e. non in errorem inducit ullum
hominem; (uri in Gur Arjeh foel. 186. col. 2,
fin. habetur, ſed propoſitum Dei erst naph
Hn

1198

NüuMERORUM.

CAf. XXII.

etiam ego diſpiciam tempus,

Ilo (Deo) ſunt manifeſta, 40. ſcientia ejus non eſt in eo æqualis, 41.
quò poſſim maledicere (Iſraèlitis,) nec ipſe

(Deus id) intelliget. 42 Verſ. 10. Balac „ Ffilius Zipor] Quamvis ego non

ſim æſtimatus

in oculis tuis; (dixit B

ileamus ad Deum; tamen) æſtimatus

ſum in oculis regum. ⁸3. Verſ. I1I. BExecrare mihi Iſtud (verbum 2 P) gravius
eſt, quàm — —Ni. e. maledic 44. mihi, quia illud exprimit 45. & exponit. D
Eod. verſ. I1. E- expellere eum] Ex hoc mundo; 47. Balac autem non dixerat, niſi:
& expellam eum de terra, (ac ſi diceret:) non ege aliud quæro, quàm ut illos (lſraeëli-
tas) removeam à me; ſed Bileam illos majori odio proſequebatur, quàm Balac, 48.
Verſ. I 2. Non ibis cum eis] Dixit ei“ (Deo Bileamus:) quandoquidem ita (vis, ne-

.

cum illis eam,) maledicam ei

sin loco meo, reſpondit ei (Deus:) non maledices po-

ulo ili, reſpondit ei (Bileamus:) ſi ita (res ſe habet,) benedicam eis, reſponditei
Deus:) illi non opus habent benedictione tua, quia benedictus eſt (populus) iſte,
Proverbi6 * dicunt de crabrone: nec de melle tuo nec de punctionibus tois. 49.
Verſ. 13. Iu eam vobicum] Sed (ibo) cum principibus m ajoris dignitatis, quàm vos
eſtis, 5o. hinc diſcimus, quòd animus illius (Bileami fuerit) elatus nec voluerit ma-

—

nife-⸗

n Dnn i. e. in bonum, ut anſam lo-

uendi cum illo quæreret, (Gcuti R. Salomo
à4 Genel. dickt. c. 3. v. 9. exponit „) quoniam au-
tem NyO Nπ i. e. ipſe (Bileamus) erravit, ideò
venit Deus yv y i. e. ad Bileamum,
ut eum errare faceret, locum enim hice habet di-
Qum Hoſeæ c. 14. v. 10. fectæ ſunt viæ Domini

& juſti ambulabunt in eis; defectores autem im:

pingunt in eis, ſic benè additur in notis Raſchia-
nis editionis e h. loc, ubi vide ſis
Hebræa. S .
o. Nam, ſi Beus omnia ſciret, (inquiebat ille vel
ſecum cogitabat ) cur me interrogsret: quinam
ſunt viri iſti? eſt iraque tempus, quo Deus non
om nia ſcit, hæ quidem impiæ erant Bileami co
nitationes, juxtà Rabbinorum ſententiam; ſed
Heus id ideò fecit, ut illum in errorem induce-
ret &c. ſicuti num. antec. 3 9⸗ dictum eſt. .
41. Id eſt: non aquè omnia ſcit Deus omni tem-
pore, nonaulla illum latent, ſic negavit vel indu-
bium vocavit Bileamus omniſcientiam Dei, con
fer. num. ſequ. 42:. & Jalkut Part, 1. fol. 242.
col. 2. med. . . G
42. ld eſt: Sciet, ſentiet & animadvertet, confer.
num. antec. 40. & 41.

43. Conler. hic Raſchi not. ad Ecclel. c. 10. Vv. 13.

item Gar Arjeh fol. 1 86. col. 3, princ. ac not in

N PDW h. loc.

44. Sicuti verbum iſtud: —ι verſu antec. 6. H.

cap. habetur, quo verbo uſus eſt Balak.
45. Hebr. 2, reſpicitur hac expoſitione ad
verbum: ap, confer. Levit. c. 24. verſ. 16. n.
48. item Gur Arjeh fol. 186. col. 3. princ. ac
not. in an noe, ubi Bemidbar rabba ad
marginem allegatur. ”J”ZÿM
46. Videlicèt: Ann is i. e., maledictionem
magis exprimir verbum iſtud: inp, quàm ver-

bum R½5 ſic in notis inan ino hic exponitur.

47. Confer. hic Gur Arjeb fol. 186. col. 3. med.
4 8. Conkfer. hic not. in enan inon, ubi etiam Be-
midbar rabba ad marginem allegatur.
* Hebr. Ww ap&, abſunt iſta 4 MSto z. confer.
tract. Talm. Sanhedrin, fol. 105. a. & Maccot,

fol. 10. 5.

5*Hebr. vwn, iſlud & ſequentia,usque ad: TNy

i. e. ut eam (v. 13. h. c.) abſunt ab utroq; MSto.

49. Sive: de aculeo tuo, ſcilicèt: aliquid deſidero

vel habere volo, confer. Gur Arjeh fol. 196.
col. 3. med. ac not. in a M h, oc. ubi etiam
Bemidbar rabba ad marginen allegatur.
50. Confer, quæ ſuprà ad v. 8. . cap. n. 37. nota-
aaaa ſunt,

6Ar. W.

—

nikeſtare, g
zus Balac.
to temnpore⸗
d] Diſei

ees conchhi

aurumſuum
ſitan vincet
anſgred
eſt hie, ud⸗
Alltaclitarun
57. fecit il

perinceatgt

(Deus)verb⸗

eere, 59, hi

benedickione

—

ti lunt, vide

WMWWW
—

“

1. P. I13. ¹.
wed. not.
midbar rabd
hie act. Ta
P1. Quinojeb

legatis illis,

not. in N
ſol. :41. 00.

ſ. Seilickt: in

liotes c, un
iam in unro
2 gebr
d Nn üe,
Uuroque Mt⸗

6 Nempe, r

ſi in noris e
ietiain ben
tur, confer, G
14. Confen ca
Atenſol 189
,loc item ne
1131 ¾ o,

Hebr. nde
diie eti

Azr

gualis, A1,
nee ile
e90 non
Ellimatus
3) grarict
Pponit, 46,
irerat niſt;

lolllei.
n Balac, 48.

ita vi,ne
Alecices o.
telponditei
pulos iſte,
s this, A
s guamn dr
Voluerit ma-
nike⸗

——

princ⸗ c Dot. in

rla antet, b. h⸗ F

Balak.

epoliione d

114. Vell 16, n,
ol. 3. princ,

dbat kabba ad

maledicdtiotem

nen, goann det⸗
hic exponitut
,col. 3, wel⸗

9, ubietienn d.⸗

gatur.

ASto ¹. conter⸗

o5,4. & Maccots

usque ae:
ab utjoq 1510.

Atjen ,ol. 1.

9,0 ubietiamn
legatur,

(a⸗ , 37 nott⸗
talunt,

.

CAbP. XXII. NuMERORUM. 1199

nifeſtare, quò ipſe eſſet in poteſtate Dei, 51. niſi linguâ ſuperbàâ, ideò perrexit rur-
sùs Balac. 52. Verſ. 17. Nam honorando honorabo *te valadò] Plura, quâm præteri-
to tempore abſtuliſti, 53. ego tibi dabo. Verſ. 18. Plenam domum ſuam argentö &
aurò] Diſcimus (inde,) quòd animus ejus (Bileami) fuerit avarus 54. & aliorum o-
pes concupiverit, dixerat (ipſe ſecum:) convenit ei (Balaco,) ut omne argentum &
aurum ſuum mihi det, nam ecce opus habet, ut mercede conducat copias multas, for-
ſitàn vincet, forſitàn haud vincet, ego profectò vincam. Eod. verſ, I8. Non poſſum
**transgredi] Invitus 55, detexit, quòd ipſe in aliena eſſet poteſtate ac vaticinatus
eſt hic, quòd ipſe non poſſet impedire benedictiones, quibus cumulati fuerunt patres
(Iſraëlitarum) ex ore Majeſtatis Divinæ. 56. Verſ. 19. Etiam pvos] Os ejus cadere
57. fecit illum, (ac ſi diceret:) etiam vos tandem abibitis cum mœrore animi, 58.

perinde atque priores (legati.) Eod. verſ. 19. Quid additurus ſit] Non mutabit

(Deus) verba ſua à benedictione ad maledictionem, modò non etiam addat benedi=
cere, 59. hic vaticinatus eſt † (Bileamus,) fore, ut per ipſum addantur eis (Iſraelitis)
benedictiones. Verſ. 20. Si ad vocandum te] i. e. Si vocatio iſta fuerit tua, 6o. &

cu

ta ſunt, vide & not. ad librum Prec. Jud. part.
1. p. II 3. 2a. fin. ac Gur Arjeh fol. 186. col. 3.
med. & not. in amt ne h. loc. ubi etiam Be-
midbaz rabba ad marginem allegatur, confer.
hic tract. Talm. Kidduſchin, fol.4. a.
51. Qui nalebat permittere, ut Bileamus iret cum
legatis iſtis, confer. infrà v. I 9. h. cap. n. 55., ac
not. in a r h. loc, item Jalkut Part. 1.
Jol. 2 42. col. 2. circà fin-.
52. Scilicèt: mittere principes plures & honora-
tiores &c, uti verſu 15, b, cap. habetur, ſic et-
iam in utroque MSto hic additum reperitur.
X Hebr. Anè T n, iſta & ſequentia, usque ad:
NTN ie e, plenam domum ſuam, ablſunt ab
utroque MSto.
53. Nempè: DD riria i, e. in bello Sichonis,
ſic in notis Raſchianis additur in Spnm ni,u⸗
bi etiam Bemidbar rabba ad marginem allega-
tur, confer. Gur Arjeh fol. 186. col. 4. princ.
54. Confer. cap. ſequ. 24. Verl. 2. num. 8. ac Gur

Arjeh fol. 1 86. cOl. 4. princ. & not. in non ne

h. loc. item not. ad librum Prec. Jud. part. I. p.
113. s. fin.
"x Hebr. 7 N7, iſta, ut & ſequentia, usque ad:
ne DAi. c. etiam Vos, abſunt à MSto 1.

55 Nempè: Bileamus, etiam invitus, debuit fa-
teri, quòd ipſe in alterius (ſcilicèt: Dei,) pote-
ſtate eſſet conſtitutus, vide ſuprà verſ. 1 3. H. cap.
n. 5§ 1. confer. & Gur Arjeh fol. 1%6, col 4, med.
56. Hebr. auee on, in MSto 2. pro co legituce:
nn Wn i. e. ex ore poteſtatis Divinæ, Con-
fer. etiam hic Gur Arjeh fol. 186. col. 4. med.
ac not. in Spon r h. loc.
57. Hebr. ν☛α ſicuti bie habetur, ſeſ ſus eſt: eex
ipſius ore profluxit vaticinium, quod poſterio-
res legati perinde ac priores, fruſtrà ſint futuri,
nee eventum, quem optaverant, ſint conſecutmi.
58. Cum ſuſpitio animoque moeſto, ſic vn Nba
hic interpretor, juxtàâ notas in b’pan nee, abi
exponitur: vSa Pina i. e in moerore animi,
confer. Buxtorf. Lex. Chald. ol. 1704.
59.‧ Confer. hic Gur Arjeh fol. 186. col. 4. med.
ac nort. in Nan new / loc.
† Hebr. aarn n iſta & ſequentia, usque ad:
Nν7 nè i. e. ſi ad vocandum, ablunt hic à MSto

1.
60. Senſus eſt: ſi tuâ cauſa facta eſt vocatio iſta
& in commodum tuum, confer. ſuprà verſ. 5,
b. cap. n. 18.

Mmmmmmm

aacd UMERORIIM. CAb. xXII.

tu putas, quòd propter illam accepturus ſis mercedem. Eod. verſ. 20. Surge vade
cum illi; peruntamen] Etiam invitus, quicquid tibi dixero, id facies ac nihilominus
ſic quoque abiit Bileamus, dixerat (enim ſecum :) forſitàn perſuadebo ei (Deo,) ipſe-
que gratum habebit. 61. Verſ. 2I. Et ſiravit * aſinam ſicam] Hin= (diſeimus,) quòd
odium ſpernat 62. lincam, nam ipſe per ſe ſtravit (aſinam,) dixit * Sanctus ille Bene-
dictus, ò improbe! jam anteà prævertitte 63. Abrahamus, pater eorum (Iſraélita-
rum,) dicitur enim: & ſurrexit Abraham manè & ſtravit aſinum ſuum. 64. Eod.
verſ. 2 I. Cum principibus Moab] Idem erat ipſius atque illorum animus. 65. Verſ.

.

22. Qudadι ile iret] Viderat (Bileamus,) quòd res iſta diſpliceret in oculis Dei, 66. &£

(nihilominus) eundi deſideriô tenebatur. 67. Eod. verſ. 22. Ue ei adverſaretur]
Angelus miſericors 68. erat, qui illum (Bileamum) prohibere volebat, ne peccaret-⸗
ac peccando periret. 69. Eod. verſ. 22. Et duo pueri ejus cum ipſo erant] Hinc eſt,
quòd aliquis, in dignitate conſtitutus, qui iter ſuſcipit, duos viros ſecùm ducere debe-
at comites & ſubinde alter alteri ſit ſublevationi & auxilio. 70. Verſ. 23. Et vidit
aſina] Ipſe autem (Bileamus) non viderat, etenim Sanctus ille Benedictus dedit ju-
mento facultatem, † ut magis videret, quàm homo, nam, quoniam ei (homini) ineſt
intellectus, 71. illius mens abripitur, quando videt d'mones. 72., Eod. v. 2 3. Etgladius
cejus

61. Sive: acceptum & ratum habebit, nempè id, vit, donec illi ſternerent aſinam, ſicuti in net.
quod facio, vel: iter, quod ſuſeipio, confer. hie a h. loc. habetur, Confer. infrà veri,
Gur Arjeh fol. 186. col, 4. princ. it. traét. Talm. 32. h. cap. n. 93. òM.
Sanhedrin, fol. 10 5. a. & Maccot, fol. 10. 5. 6. Quoniam hic ſcriptum eſt: angelus: i. e.
* Hebr. ar, iſtud & ſequentia, usquead:. 2 Domini, quod eſt nomen miſericordiæ; non
7) i. e. quod ille iret, abſunt hic à½ MSto I. Verò angelus d i. e. Dei, quod eſt nomen ju-
6:. Hebr. H7 i. e. vilipendat „ non curet re- qicii ſeu uſtitiæ, hinc nata eſt iſta Rabbinica ex-
gulam, nam odium & inimicitia ſæpè ſaciunt, poſitio, confer. quæ ad Genel. c. 1. v. 1. n. 38.
quæ communis uius & ordo vel non patitur ve notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 197. col. 1.
dilſuadet, eonfer. Buxtorf. Lex. Chald. dl. 2354. princ. ac not. in dap ro h. loc.
it. dict. tract. Talm. Sanhedrin, Ol. 105. 5. (669. Deus enim inamoy bynrra py A i. e. egit
XX Hoc & ſequentia, usque ad: cum principibus cum ipſo clementer, in ipſius (Bileami) bonum,
Moab, abfunt in Hebræo à½ MSto z. prout in notis n nSh, loc. habetur.

63. Confer. hic Gur Arjeh f. 186. C0. 4. circà fin, 70. Confer. hic Genel. c. 22. V. 3. Sign.* & Gur

64. Prout Genel. c. 22. V, 3. habetur, ubi vide Ra- Arjeh fol. 196. cOl. 4. med.ac not, in „per r
ſchi not. n. 15. . h inus le ieure my h. loc.
6 5. Hebr. r —2 72 in MSto 2. legitur: ° .
mipn i. e. illorum omnium onimus idem 1 iebr. nin 23 n; n utroque Msto pro
erat. Vide hic Siphre, ſieuti in pan now ad i⸗ Bu 1. 6. Dam ſæpè datur
marginem . loc. allegatur, confer. & infrà v. aca tas (jumento gc. .
35. b. cap. n. 113. (1. Ratio, anima rationalis, mens, ſic dictionem
66. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 196. col. 4. ſfin. D hic interpretor. 8
ac Jalkut Part. I. Fol. 242. col. 3. med. 72. Sic vocem pun, quæ bic habetur juxtà com-
47. Dum ipfſe ſurrexit manè ya e i.. munem Rapbinorum explicationem verto, con-
e. priusquam ſurgerent ipſius ſetvi, nec expecta-] fen Buxtorf. Lex, Chald. Fol. 132 5.

—

LYI

iu richu
zj,naminult
ri llos In
2pprehendt
tandem eil
glidi.7,
ignifcr
Samartiæ ⸗
ducm, quane
Wde
ſiper ilin)
Vetl. 25. )
(nempe.)p
tranlite ulte
(ccipitut in
Tanchuma;
detur: ang
u] Indica
lebrat tkibus

—
73. Nempe:
fer. Gur Ari
Wn do/
wer,e l. P
74. Conſet. g
tata lant,
75. Id el: u
Ri: glacio,
is ſit inſtrume
mundi mi ſo)
76. Uti inkta)
ige Raſchin
77. Kie funta n
Ventere polui
10,V. 10, hl
Rumm. ſeg. 73.
7 0 Alü verte
6,40, . Iz h
N num anlec⸗

. Dicitur enicr

Melht
WNdN d

—

Dyge ale
nihilominns

(deo,) ibe.

ind, Jnöd

us lle hene.
umklltelita.

u 64. Pod.

„eſ. Verl.

Dei, 66, K&

Adrerſuretu
ne percaret⸗
.] Hinceſt,

Cucere debe.

113. H vidit
dus declit ju.
homini) ineſt
13. Rtglidiu
qju
Conler infta vert⸗

Angelus Wie

ſericorbiæe, non
d elt nomen u⸗
Ra Nabdinics en⸗
t. I. V. I. 30⸗
fol 1,. col. 1.
.loc. .
wy i eegit
Bileam) bonum,
loc, hebetll,

90t, I

moglt Mtopto
e., nam ſepeallt

eis,ſcilionen

betut,junta om⸗

onenn ert,lol⸗
132*

CGNNI. QA. xxlI.

*

NIMERORUIM. 1201
ejas ſtricétus erat in mani ejus Dixit (Deus: )impius iſte reliquit inſtrumenta artiſicii ſui .
73. nam inſtrumenta bellica populorum hujus mundi ſunt gladii; iſte autem venit con-
trà illos (Iſraelitas) ore ſuo, quod eſt ipſorum (Iſraêlitarum) artiſicium, 74. ego ꝗ 0q:
apprehendam id, quod ipſius eſt ac veniam contrà illum cum attificio ejus, 75. & ſic
tandem ei (Bileamo) evenit, (dicitur enim:) & Bileamum, filium Beor, interfecèrunt

gladiô. 76. Verſ. 24. In ſemita (Hebr. vD) juxtà Chaldaicam ejus Para phraſin:

(lignificat) W i. e. in tramite, ſic quoq; (accipitur in illo loco:) ſi ſufficiet pulvis
Samariæ .OV .. . e. plantis pedum, 77. i. e. pulvis, qui adhæret plantis pe-
dum, quando ambulant, ſic etiam (accipitur in illo loco:) quisnam menſus eſt aquas

U1 . e. plantâ pedis 78. & ambulatione ſua? Eod. verſ. 24. Sepes hinc atque

lLepes illin] (Dictio ) abſolutè poſita (ſignificat:) ſepimentum ex lapidibus. 79.

Verſ. 2 5§. &t attrivit] Illa (aſina) ſeipfam. Eod. verſ. 2 5. t compreſit] Alios,
(nempè:) Pedes Bileami. Verſ. 26. Etperrexit angelus Domini ranfre] (Videlicèt)

tranſire ulteriùs 8o. antè illum (Bileamum,) ut eum præcederet alio in loco, veluti
(accipitur in illo loco:) & ipſe tranſiit antè illos, &1. eſt etiam expoſitio myſtica * in

. „

n

Tanchuma, (nimirùm iſta:) ecquid viderat (aſina,) ut ſtaret tribus in locis? (reſpon-
detur: angelus) oſtenderat ei (aſinæ) ſigna patrum. 82.

Verſ. 29. Jam trilbus vici-

ua] Indicat (iſtud) ei (Bileamo,) quod ipſe quærat extirpare populum, qui feſta ce-

lebrat tribus vicibus 83. in anno. Eod. verſ. 29. Quia laſiſti] (Verbum: NNH)

Mmmmmmm 2 juxtà

73. Nempéè:: gladium, uti mox exponitur, con-

fer. Gur Arjeh fol. I 87. col, I. princ. ac not. in

por Hoh. joc. vide & num. Iequ. 7 5. 2c Nu-
mer. é. 3 I. v. 8. n. z3..
74. Conſer. quæ ſuprà ad verſ. 4. h. cap. n. 6. no-
tata luurnr.
75. Id eſt: utar contrà illum artificio ejus, nem-
pè: gladio, de quo jam anté dictum eit, qaòd
is ſit inſtrumentum artificii, quo populi hujus
mundi uti ſolent.
76. Uti infraà Numer,: c. 3 1I. verſ. 9. habetur, ubi
vige Raſchi not. n. 3 ,z W
77. Sic juxtà mentem Commentatoris noſri hic
vertere volui dictionem bwyw, quæ I. Reg. c.
20. V. 10. habetur; alii alitertranſtulerunt, vid.
num. ſeq: 8. H

7 8. Alii vertunt:; pugillo ſuo id, quod Riaj.

. 40, V. I2: habetur, confer. Raſchi not, ibidem
ac num. antec, 77. b. verr.
79. Dicitur enim verſuſequ. 25. b. cap. & com-
preſſit 7&ιà. e. ad parietem; omnis autem

ficat parietem, ſic in notis bne mo h. loc.

confer. & Gur Arjeh fol. I 97. col. I. princ.
80. Conler. etiamn hic Gur Arſeh ol. 1 97. col. 1.
ptrinc. ac-not. In aτ * bp. eòà r r
§1. Id eſt: præceſlit, progreſſus eſt antè illos, u-
ti Geneſ c. 3 3. v. 3. habetur. D
*Hebr. & ), iſta, ut & ſequentia, usque ad:
r ) . i. e. utinam eſſet gladius, abſunt hic
ab utroque MSto.
S2. Nempe- Abrzahami, INaaci & Jacobi, trium
patriarcharum, confer. hic Gur Arſeh fol.

1987. cOl. 1. med. ac not. in on Mmov, ubi locc

iſtins roligior habetur expolitio, confer. &
Sanhedtin, fol. 10 5.6. & Avoda ſara, fol. 4. b.

33. Hehbr. n ee, hæc triaà feſta lſolenpia

ſunt Paſchetis, tabernaculorum & ſeptimana-
rum, quæ feſta a judæis dicuntur b) 1, e.
Pedes, quod om nes IfHraelitæ malculi teneantur
ad illa aſcendere pedibus ſuis, confer. Buxtcif.
Lex. Chald. ſol. 2204. item infrà Numcr. cap-

bnde i. e. dictio lapideum ſigni-

1

222. verl. 39. n. 34. vide & Gur Arjeh fol. 187.

1202 NüuMERORIM. CAbP. XXII.

juxtà Targum ejus notat ignominam & contemptum. Eod. verſ. 29. Ueinam eſſet
ladius in manu mea?] Magnæ fuit turpitudini res iſta ei (Bilesmo) coràm principi-
bus (Moabitarum, * ſecum cogitantibus:) iſte vadit, ut totum populum ore ſuo in-
terimat & circà aſinam iſtam opus habet inſtrumentéô bellicô. 84. Verſ. 30. Num
conſueſcendo conſuevi] Iuxtàâ Targum ejus (erit expoſitio 85. verbi 2,) ſic etiam-
(ſumitur in illo loco:) num Deo ſ2) i. e. conſueſcet 86. vir? Rabbini autem no-
Rri allegoricè expoſuerunt ** iſtum (locum) Scripturæ in Gemara (hoc modo:) di-
xerunt ei (principes Moabitarum:) propter quamnam rationem non inſides equo?
reſpondit eis (Bileamus:) in viridarium 87. emiſi illum &c. ſicuti habetur in Avo-
da ſara. 88. Verſ. 3 2. Qui« declinavit via coràm me] Rabbini noſtri, † ſapientes
Miſchnæ (verbum ) allegoricè exponunt per notaricum 89. ita, (ut ſingulæ li-
teræ verbi O ſignificent ſingula verba, hoc modo:) N&i, e. timuit, N ο. e.

ret: ad æmulationem & irritationem mei; 91. juxtà ſenſum autem literalem (hæc erit
explicatio )) quoniam (O))), quod notat:) i. e. trepidavit via coràm me, (ita, ur

col. 1. med. ac not. in paon n b. loc., reſpi- locus, ad quem hic reſpititur, in dicto tractatu
citur autem hac expoſitione ad verba iſta: v fol. 4. 6. mti in arn e ad marginem allega-
bA i. e, tribus vicibus, quæ hic in textu ſa- tur, confer. Jalkut Part. 1. fol. 242. col. 3. fin
cro habentur. ac col. 4. princ. .
NX Hebr. a&m, ſic in MSto 2. hic additum eſi; in † Hebr. prm), in MSto z. his præmiſſa ſunt iſta,
MSto I. pro: AN legitur: a Balac. ro en den ene ee e eeden ee
24. Confer. etiam bie not. in unn m h. loc. wa SrDn i. e. Onkelos interpretatus eſt:
3*. In Targum habetur N N n i. e. num- quia maniteſtum eſt coràm me, quòd tu vis ire in
quid comiuetudine conſuevi? uti in Complu- viam contràme.
tenſitranslatione Latina habetur, P. Fagius ver- 89. Eſt autem Notaricum Cabbalæ ſpecies, quà ſin-
tit: anne confuetudinis meæ fuit? gulæ literæ alicujus verbi vel vocis ſignifiestivæ
26. Sic juxtà mentem Commentatoris noſtri ver- denotant ſingulas alias dictiones, ex emplum eius
bum iſtud, quod Hiob. c, 22. V. 2. habaur,ver⸗ hic habetur, alia vide apud Buxtorf. in Abbre.
tere volui, vide Raſchi notas ibidem; alii tran- viat. & in Ejusd. Lex. Talm. fol. 1339.
Rulerunt: num Deo proderit &c. confer. bic 9o. Nam aſina JNyn ne Sen erre en
tract. Talm. Sanhedrin, Jol. 105. 5. & Avoda? rwn Ze) i. e, timuit ab initi e
ſara, Fol. 4. b. lan e. imuie ab initio ac poſteà vidit
— Hebr. 'ri mprhæn ifla & ſequentia, usque Aeh fol 187, col. „ vi ſic exponitur in Gur
„ . navj . Arſeh fol. 187. col. 2. princ. confer. & hot. in
ad: vN Wi. e. quia declinavit, abſunt hic ab „nor new . loc. ac lakut bare. 1 Jol
utroque MSto. col. 4. med. confer. hic Sota, ol. II. a. & JZetab.

17. Sive: in pratum vel virens paſeuum, id enim ‚10. a
7 G Ggnificat, confer. Buxtorf. Lex. Chald. bat, ſol. 105. a. it. Menachot, fol. 66.5.

Jol. 2249. & R. Salomonis Gloſſ. ad Avoda Sa- Fr. Selike; via iſta ſuſcepta eſt, ideoque contrà
ra, fol. 4. b. me „i. e, mihi non placet, quògd iter iſtud in-
38. Hebr. — dWn i. e. cultus alienus, idolo- greſſus ſis, confer, not, in a , ubi hae
latria, eſt autem is liber nonus partis quartæ ope- de re pluta.
Iis Talmudici, agens de idololatria, & habetur

(M. MI.

DN Ggniß
91, guitkep
dum (id fece
in illo loc
gniſcat *
nus impior,
nus improb
ſe) (Dicke
ſgniftcat:
vekſas eſt,
te, 99. 40
intetkectio.
niamlocutae

——
97. Keu! eumn
dominum 1
lem Bileama
andente, p
ponitur conn

. Iuel: qa

iter, del: qu
nam, quod
datio eſt, s
ſidifcat: t
Aeteleratit,
ülm. 104.)
5 cap. N. 67.
954. Abelt enim
Premittend3.
Dolti, en
tohter nom.
not, in w.
Bebr. d
ſunt ica: vy
ie cvjt er
miginta d
R. Pliereris
1, ſ. N. II, d.

l. Nin dn,

1. 14. V. n

n Aeanin

AL. XNI.

linam ir
npuincipi.
re ſab in.
30. Nunm

ſi eiam

nodo:) di.
ides eguo ?

tut inAvo.
ſyientes
Ungole li
NWie,
ac ſi bice⸗
n hecerit

me, (ta, at
N)

dido actatu
ginem lege
411 col. 3. n.

emilli ſunt iſta,

wmon d
enptetatus et:

odtu pis e in

Peets guala

is ſgnifiehine

eremplumeids
kot in Abbre⸗

1339.

SZ en

ic polte ſicht

pogitur in Cut

haket. à bot in
tt. 1. 5. 1414
11. , Schab⸗
bl 60.5.
eogue conttd
gin iludin
wo, Wih

CA. XXII.

NUMERORUM. 1203

) ſignificet: OOi. e. contremuit, (ac ſi diceret Deus:) quoniam vidi viatorem⸗
92, qui trepidavit ac feſtinavit viam, 93. quòd ille ad me irritandum & exacerban-
dum (id fecerit;) textus autem iſte brevitate (ſermonis) utitur, 94. veluti (habetur
in illo loco:) & ſolicitè expetivit * David; 95. alia expoſitio: O) fi-
gnificat 2 i. e. voluntatem 96. & ſic (accipitur in illo loco:) per ma-
nus impiorum 05 id eſt: contentum me reddit & conſolatur me per ma-
nus improborum, 97. quia illi non niſi irritantes ſunt. Verſ. 33. Nißi declinaſ-

lſei] (Dictio & hic idem ſignificat,) atque: h i. e. niſi, interdum enim &

ſignificat: . Eod. verſ. 33. Etiam te interfeciſſem] Ecce hic Scripturæ ordo in-
verſus: eſt, 98. atq; ille ſic (ponendus:) ) N NA D i. e. etiam interfeciſſem

te, 99. ac ſi diceret: non remora ſolùm tibi eveniſſet 100. perme; ſed etiam (tui)

interfectio. 101. Eod. verſ. 33. Mlam verò vivam conſervâſem] Nunc autem, quo-

niam locuta eſt (aſina) & objurgavit te, nec tu potuiſti conſiſtere in illius objurgatio-

Mmmmmmm 3 ne,

92. Seu; eum, qui iter facit, ſic † τ vya i. e.
dominum viæ hic interpretor; inrelligitur au-
tem Bileamus, qui iter iſtud ſuſceperat, Deo non
annuente, prout in notis an n h. loc, ex-
ponitur, confer. num. ſequ. 94 & n. 9 5.

93. Id eſt: quod feſtinans ac trepidans ſuſceperit

iter, vel: quod viam acceleraverit cum tremore,
nam, quod quis feſtinanter peragit, in eo trepi
datio eſt, ac verbum io9n Hebfæis non ſolùm
ſignificat: trepidavit, contremuit; ſed etiam:
acceleravit, confer. 1. Samuel. c. 23. v 16. 8
Pfſalm. 104. verſ. 7. vide, quæ ſuprà ad verſ. 22.
h. cap. n. 67. notata ſunt.

54. Abeſt enim dictio 7ya, quæ voci: †n

præmittenda eſt, juxtà mentem Commentatoris
noſtri, nempè hoc modo: 7a i. e. viator,
confer. num. anter. 92. h. vetſ. & num. ſeq. 9 5.
ac not. in pon rne b. oc 7c./
* Hebr. & ern, in MSto 1. poſteà addita
ſunt iſta: vpyp NN 1 e en n e
Piny za nee e eenn eee ehen
i, e., cujus explicatio eſt 2r i. e. & ſoli
citè expetivit animza Davidis, & ſic exponitur in
triginta ac duohus modis (explicandi legem,)
R. Eliezeris, filii AzZariæ, «onfer. not. ad 1. Sam.
c. §. v. 1 I. n. 5. ad 2. Reg. c. 3. V. 1. n. 3
95. Nam 730, quod 2, Samuel. c. 13. V. 39. al.
c. 14. v. 2 habetuf,) ponitur pro: nn, quod
eſt fœmininum, & fſubintelligenda eſt dictio:
uH, i. e. anima, conſer. R. Salom, ad 2. Samuel.

dict. c. 13, v, 39. ſic hoc quoque loco poſt ver-
bum "“)), quod refertur ad genus maſculinum,
ponenda eſt dictio generis maſculini, ſcil. vya,
aliàs verbum illud non conveniret voci *,
quæ eſt ſœminini generis ac ſcribendum fuiſſet:
o vel on, non verò ', prout in textu ſa-
ero habetur, elliptica igitur hic eſt locutio, jux-
tà mentem Commentatoris noſtri, vide num.
antec. 94. ””
96. Sive: beneplacitum, ut ſenſus ſit: vyn en n
n Nen nee rn i. e. quia voluit
viator (Bileamus) ire viam, quæ mihi contraria
eſt, ſic exponitur in Gur Arjeh fol. 187. col. 2.
meg.
97. Sic quidem Commentator noſter locum fHiobi
c. 16. v. 11. exponit, ubi vide ſis ejusdem notas,
alii aliter interpretantur, confer. Michlol Jophi
ibid. .
99. Confer. hic Gur Arjeh fol. 187. col. 2. princ.
ac not. in asm rb h, loc.
99,. In textu autem ſacro hic eſt verborum ordo:
N rde ., vide & hic Gur Arjeh ol. 187.
col. 2. princ.
100. Sic Jru hic interpretor juxtà notas neu
n, ubi exponitur: y'py i. e. accidiſſet tibi.
101. Senſus eſt: non ſolum moram tibi attuliſ-
ſem in itinere; fed etiam te interfeciſlem m-
r e ee, i. e. ſicuti interfeci afinam,
prout in notis ar ru ,, loc, habetur, con-
fet. num. ſequ. 104

1294

NüuMERORUIM.

CAP. XXII.

ne, 102. veluti ſcriptum eſt: & dixit (Bileam:) non, 103. tdeò interfeci illam,
104. ne dicant (homines:) hæc fuit (aſina.) quæ ſilere fecit i105. Bileamum objurga-
tione ſua nec ipſe?* potuit reſpondere, parcit 1. enim Sanctus ille Benedictus ho-
nori hominum, 107. atque ita (teperitur in illo loco:) & interficies fœminam &

jumentum, 1o&. ſic quoque (in illo loco

:) & jumentum interficietis. 109. Verſ.

34. Quia neſciebain] Etiam hoc dedecori fuit (Bileamo,) & invituùs confitebatur *
(ſe neſcire,) ipſe gloriabatur, quòd nôͤſſet ſcientiam altiſſimi; Iro. ſed os ejus (hic)
teſtatur, (dicens:) neſciebam. Eod verſ. 34. Si diaplicet in oculis tus, revertar] Ad
armandum 14 ι ſeſe contrà Deum reſponſio iſta (facta fuit,) dixit ei (angelo Bilea
mus,) ipſe (Deus) per ſe præegepit mihi, ut irem; u 12. tu veròô, qui angelus es, irrita
facis verba ejus, conſuevit ipſe (Deus) ſic facere, ut aliquid loquatur; angelus autem
illud revocet, 1I13., dixit (quippe Deus) Abrahamo: accipe filium tuum &c. 114. &
per angelum revocavit 115. verbum ſuum, ſic & ego. ſi displicet in oculis tuis, o-

pus habeo, ut revertar. Verſ. 3 . ade cum viris] In via, quà quis

ire vult, homi-
nes

302. Id eſt: nihil potuiſti reſpondere objurgatio-
ni aſinæ, ſicuti mox ſequitur, atque ita pudore

ſuffuſus tuiſti, quoniam tu homo idemque vate⸗

non potuiſti bruto reſpondere, confer. not. in

Rpem PHew b. loc. ubi etiam Bemidbar rabba ad
marginem allegatur.
183. Sicuti fuptà V. 3 0. 5. eap, habetur.
104. Confer. quæ pauloò antèe num. 101. h. verſ.
3 3. notata ſun. . .
105. Sic —*b bic interpretor, in exemplari

Hebræo, quo uſus ſum, habetur :— ee; ſed
errorem typographorum ibi interveniſle puto, †
confer. Ja kut Part. 1. fOl. 242. col. 4. princ. in

MSto i. pro: 7" legitur: 'd*, men-

dose, ut puto; in MSto z. habetur: o

na ya i. e. cujus objurgatione punitus fuit
Bileam.
* Hec verba: nec ipſe potuit reſpondere, abſunt in
Hebiæo à½ MSto t.
19 6. Conter. quæ ad ExOd. c. 22. V. I. n. 2. no-
tata lunt, vide & Deuteron. c. 20. V. 8. n. 3 1. &
not. ad Michæ c. 6. v. 8. n. 3.
107. Dictio Hmag, quæ hic habetur quæque
communiter ſighificat: creaturas, 4 Rabbinis de
hominibus hiurpari lolet, confer. R. Salomo ad
Geneſ. c. 9. Verſ. 1O. & Genef. c. 10. V. 9 item
ad Genel. c. 24. verl. 7. atque alibi.
108. Proht Levit. c. 20. v. 16. habetur, confer. &

not. in am n, ubi Bemidbar tabba ad mar-
ginem allegatur.
109. Vide Levit. dict, c. 20. v. 1 5. locus iſte, qui
hic ex Levit. cap. 20. verſ. I5. allegatur, abeſt in
Hebræo“ MSto z. 6
*„ Hebr. Ne &e, iſta, ué & ſequentia, usque
ad: y N i, e ſi diſplicet, abſunt ab utroque
Msto. *
110. Prodt infrà Numer. c. 24. v. 16. habetur.
III. Vel: ad reſiſtendum ſeu repugnandum, id
enim verbum dmne, quod hic habetur, ſignifi-

ſenſus ſit? quamvis Deus mihi præceperit, ue
eam cum viris illis; tamen, ſi tibi, angelo, aliud
vGetur, revertar, ſic exponitur in Gur Arjeh

h. loc.

hic Petr. Galatin. de Arcan. Cath. Verit, lib. 11.
c. 4. ol. m. 40 5. ubi locus iſte ex Medraſch ad-
ductus eſt.
113. Vel: retractet, irritum faciat, ſic verbum:
P hic interpretor, confer. paulò poſt n. 115.
b. verſ.
114. Prout Geneſ. cap. 22. verſ. 2. habetur.
115. Vel: irritum fecit, ceſſare fecit, Hebr. 702,
vide paulò antè n, 113. h. verſ.

cat, confer. Buxtorf. Lex. Chald. fol. 2655. ur

ol. 1 87. col. 2. med. conf. & not. in non ne

1I12. Proùt ſuprà v. 20. h. cap. habetur, confer.

((AL. WI

nes illum 0
bum quod
etit & tand⸗
elBleam
lie gaugeb⸗
cios giei
cinatuseetl
nia. 110,
celebtemgt
me,)quidn⸗
nmm Urbe
bat balacu⸗
Rem partran

Plicatio:)ad

—
116. Vel: in
niim itage
ded nolait a
hibere ülum
ol. 1, col
innn
non appred

II. Conter.

3 not, in
† Verba ig:
urbenn Morbi
Hebræo a9
1Ih byplicaii
niam pattieil
ſaerohabetun
wentatorene
cum lis, ſe
ſeg 119. §
UIY. Particula
in tenu here
Vi enola
Commentato
1 num ate
110. Conſer h
Afin e not,
U Vide biep

Gur Arſeb 50

CNI.

—
theci ilan,
UI objurge.
ledidusho.
feminamn &
109, Verſ.
tebatur
os ejun bic)
eertar] Ad
Ungelo hile

elus es ittita
gelus autem
Kc. 114, C

rulisthis, 0.
Volt, homi-

—

4r fabbaad ma--

locus iſte, gui
legztun sbektin

glentiz, Veqie
lunt a uttoge

16, habetur.
ugnunduln, id
Nederur, ngni⸗
0. 16 ſ
Mieceheltt, u
bi angelo, alit

ur in Cut Alhn

ot in n r

betnt, (Onlet

h. Verit, lb. I1.
er Mednaſch ad

lenbn
uopolt 1II .

1, habetur.

i en ,

CdAb. XXII.

NNUMERORUM. 1265
nes illum deducunt. 116. Eod. verf. 3 5§. Veruntamen] Etiam invitus 117, ver-
bum, quod dixero &c. Eod. verſ. 3 5. Vade cum † viris] Quia pars tua cum illis 118.
erit & tandem de mundo peribis. Eod. verſ. 3 5. Cum principibus Balac] Gaviſus
eſt (Bileam) maledicere eis (Iſraélitis,) perinde 119. atque ipfſi (principes regis Ba-
lac gaudebant maledicere.) Verſ. 36. Et audivit Balac] Miſerat (Bileamus) nun-
cios, qui ei (Balaco) nunciarent. Verſ. 37. An ceriè non poſſum te honorare 7] Vati-
cinatus eſt (Balac,) quòd tandem ipſe (Bileamus) ab illo egreſſurus ſit cum ignomi⸗-
nia. 120. Vetſ. 36. Adurbem Moabitarum] Ad metropolim ſuam, 121, ad urbem
celebrem, quæ ad ipſum (Balacum) pertinebat, ac ſi diceret *Balacus:) vide (6 Bilea-
me,) quidnam 122. illi (Iſraélitæ) quærant exſtirpare? Verſ. 39. Ia urlem platez-
rum] Urbs plena erat plateis, viri & mulieres 123. atque parvuli in vicis erant, dice-

bat (Balacus:) vide ac miſerere, ** ne iſti exſtirpentur. 124. Verſ. 40. Boves & oves
P 4

Rem parvam. 125. Verl. 4I. Ad excelſa Baal] Juxtà Targum ejus † (hæc eſt ex-

plicatio:) ad excelſa timoris ſui, 126, nomen idoli (fuit Baal.)

"nar h. loc. ubi Bemidbar rabba ad marginem
allegatur. .

116. Vel: ire faciunt, ſic juxtà Hebræum, quo-
ni am itaque Bileamus cum viris illis ire voluit, i-

des noluit angelus ie in rn ai., e. pro-
hibere illum, quò minus iret, ſic in Gur Arjeh
ol. 187., col. 2. med. exponitur, confer. & not.

in ar. n h. loc. permiſſio igitur hic habetur,

non apprebatio ſive mandatum.

117. Confer. hic Gur Arjeh jol, 187. col. 2. med.

ac not. in ha nbw b, loc.

† Verba iſta: vade cum viris &c. usque ad: ad

urbem Moabitarum (verſ. 3 6. . cap.) abſunt in
Hebræo ab utroque MSto.
1I1 g. Explicatio iſta Raſchiana exinde orta eſt, quo-
niam particula: Sy i. e. cum, quæ hie in textu
ſaero habetur, eſt emphaticè poſita, ideò 4 Com-
mentatore noſtro illa hic exponitur;: ny i. e.
cum illis, ſcilicèt erit pars tua &c. confer. num.
ſeq. 119. & ſuprà verſ. 2 I. h. cap. n. 6 5.

* Hebr. m7, iſtud S& ſequentia, usque ad: tpa
Hyn i e. ad excelſa Baal, abſunt hic 4 MSto 1.
122: Id eſt: quamnam urbem, quàâm celebrem,
quàm populoſam, quàm divitem atque bonis
omnibus refertam illi Iſraeëlitæ evertere velint,
confer. paulo poſt verſ. 39. H, cap. n, 124.
12 3. Confer. hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
h. loc. ů
IGerum, Hebr. 7α ),ſic in MSto z. hic addi-
tum reperitur. “
124. Vide, quæ paulò antè verſ. 36. h. cap. n.
122. notata ſunt.
12 5. Expoſitionis iſtius rationem vide in Gur Ar-
jeh †ol. 187. col. 2. fin. ac not. in ar h,
loo. 12

*

Hæco verba & ſequentia, usque ad finem hujus
119. Particula enim yi. e. cum, quæ etiam hic

capitis abſunt in Hebræo a4 MSt10ο 1. & iſtorum

in textu ſacro habetur, eſt conjunctivs ae pwh
B i. e. notanter & emphat icè poſita, unde iſta
Commentatoris noſtri expoſitio profluxit, con
fer num. antec. 11 8. .
120. Confer, hic Gur Arjeh fol. 197. col. z. cir-
caà fin. ae not. in an rnew h. ſog.

121: Vide hic præ aliis Junii ac Tremellii not. ad

Gur Arjeh fol. 197. col. 2, fin. & not, in nou

loco hæc ſunt poſita: iag 7&α i. e. ad
locum excelſum,
126. Id eſt: Dei ſive idoli ſui, vide hic P. Fagii
ot, ad Paraphr. Chald. confer. & Exod. c. 8. v.
22. n. 34. & n. 3 5. it. autor tractatus Gallici:
Hiſtoire des dogmes S& des cultes &c. Part: 4.

Traité 3.c. 1, &ſeqq.

CAF. XXIII.

NuMERORUIM. CAt. xXIII. ℳ. .

1206
-- — . —— .
TTLI.- Ielifcmit
CAP. XXIII. —᷑—᷑—
“ vVet.7. Ma
Erſ. 3. Forſitàn occurret Dominus obviam mihi] (Quoniam) non ſolet (Deus) pus diditeil
loqui mecum interdiu. 1. Eod. verſ. 3. Et abiit in clivum] Juxtà Targum certum. .
ejus (dictio . exponitur;) Ai. e. ſolus, ſignificans ac Pp tecignifie
j. c. tranquillus (ſive lentus) ac quietus, :. quia non fuit cum eo, niſi quies. 3. e ſrdd
Verl. 4. &t occurrit] (Verbum )) ſignificat accidens, 4. ac turpitudinem & im- Virum, 17.1
. munditiem caſus nocturni, 5. ac ſi diceret (Scriptura:) quòd difficulter & per con- 1n, cüm pe
temptum 6⁶. Deus apparuerit ei (Bileamo) interdiu (nec iſtud fecerit,) niſi, ut oſten- Cignatern

deret amorem ſuum ergà Ifraeèlitas. Eod. verſ. 4. Septem illa aras] Non ſcri- tit, 10, dei
tum eſt hic: Nei vad; ſed Nrai Rnd Di. e. ſeptem illas aras 7. cuntpopulo⸗

diſi poſui, dixerat (Bileamus) corâm illo (Deo:) patres iſtorum (lſraelitarum) ædifica- 11, i.e ut m
runt corâm te ſeptem altaria; aſt ego (ſolus) contrà 8. illa omnia diſpoſui (ſeptem cwolcitſSerppt
altaria iſta,) Abrahamus (enim) ædificavit quatuor, (nam ſcriptum eſt:) & æ dificavit ſedictionis.
ibi altare Domino, qui ei apparuerat, 9. item (ſcriptum eſt:) & tranſtulit inde taber- um)noriatt
naculum in montem &c. ¹0, item: & tentorium movit Abraham &c. II. atque-
unum (altare ædificavit) in monte Morija; 12. lſaac autem ædificavit unum, (dicitur —
. 3. Meutt Genel
1. Sed noctu, confer. quæ cap. antec. à2. V. 8. n.] n. 5. ac Buxtorf. Lex. Talm. fel. 2127. = ſinch,
35. notata ſunt, vide & Gur Arjeb fol. 187. col. 6. Hebr. Pay, poſt dictionem iſtam in editione e. Conſerhi
2. Gn. ac not. in an no . lot. vide & verſ. nar me hic additur: σ i. e. & non, ut jux- nc in.
ſequ. 4. . cab. o. 5. tà illam hæc ſit loci iſtius lectie: Mn en n er d
2. Confer. P. Fagii not. ad Parapht. Chald.5. loc. Mi, e. & non apparnit ei (Bileamo) interdiu, i d e ql
. Nempe: I

ac Buxtorf. Lex. Chald. fol. 2492¾,
Vel: ſilentium, Hebr. ', confer. hic not.
in pon ne, alia explicatio vocis: v ha
betur in Gemara, nempè, quòd ſignificet:
en i, e. claudum uno pede, vide D. Wagen-
ſeil. Sot. p. 17 6. & 180. n. 5. it. tractat. Talm.
Sanhedrin, fol. 140. a. & Sota, ol. 10. a.
X Hebr. ))) iſtud & ſequentia, usque ad: n&
yaw i. e. Septem illas (aras) abſunt 4 MSto I.
4. Sive: calum fortuitum, Hebr. y, confer.
uæ ad Levit. g. 1. Vv. I. n. 4. & n. 6. notata ſunt,
vide & Gur Arjeh fol. 187. col. 2. fin. ac not. in
MNDN b. loc. cWτα iſta: ſignificat acci-
dens ac turpitvdinem, ablſunt in Hebræo ²
MSto z.
c. Vel: fluxus ſeminis virilis, qui fit noctu, Hebr.
, hinc dieitut: ya i. e. qui fluxum no-
Rurnum, patitur, confer. Levit. dict. c. 1. v. 1.

niſi ut oſtenderet &c. quæ lectio alterà illà, quæ
in Bibliis Buxtorf- aliisque exemplaribus habetur,
ferè planior eſt.

tionis ſive emphaticò, eum articulo, qui voci illi
ræpoſitus eſt.
8. Vel: loco illorum omnium „pro illis omnibus,

ad patriarchas, qui altaria erexerunt, referri
poſſunt, confer. Gur. Arjeh fol, 1897. col. 3. pr.
ac not. in. an inev b. loc.
9. Proùt Geneſ. c. 12. v. 7. habetur.
10. Sicuti Geneß. dict. c. 12. v. S habetur.
11. Vide Genel. c. 13. v. 18.
12. Proht Geneſ. c. 42, v. 9. habetur, ecce hie qua-
tuor altaria.

„
7. Hebr. Mnama, per RNN& H i. e. cum He no-

Hebr. 7 quæ verba tam ad altaria, quam

idemque Iü
1
dd
16. Canum en
Gecvjus poris
Talm, 0), 16
17,. UuiGenele
Aleh /ok. 18,
. 41
W, wdien
legetu
1 5 6
Hecverba:
Paer eorum.
MKo.
198. Proht haben
Gur Arehdc
W Wdo
4

. wn.

—

bleten)
ti Targum
we de
i guies.

inem A i .

& Per con.
il, unr olten⸗
] Won lei.
nillas aras,,
um)æcifca
oluiſſeptem
& ediſfcanit
itince tabet⸗
1i, 1tge⸗
num,(Gicitut
enim:)

—

l,1117.
lam in eitione
e. & non,ut jux⸗
, en N N
o) Metdiu,
Oalteta ila, goe

latihes habetut,

ie aum heno⸗

culo, guifoeiili

oilisomnibu,
d arara, gum
texetunt, kefeltt

In col Pr

tur.

eluteccehien .

=– ——

2

CAbP. XXIII. NuMERORUM. 1207

enim:) & ædificavit ibi altare & c. & foderunt ibi ſervi Iſaac puteum; 13. Jacob ve-
rò ædificavit duo, unum in Sichem ** & alterum in Bethel. Eod. verſ. 4. Et obtuli
vitulum & arietem ſuper altare] Abraham autem non obtulit, niſi arietem unum. 14.
Verſ. 7. Maledic mihi † Jacob, veni, deteſtare Imel] In duobus illorum 15. nomini-
bus dixit ei (Bileamo Balacus:) maledic illis, forſitàn unum ex iſtis (nominibus) erit
certum. 16. Verſ. 8. Quid maledicam? non maledixit Deus] Quando illi (Ifraeëli-
tæ) digni fuerunt maledictione; nulla eis maledictio illata fuit, (nam) dum eorum-

pater (Jacobus) illorum peccatum commemorat, (dicens:) in furore ſuo oeciderunt

virum, 17. non maledizxit, niſi eorum furori, dicitur enim: * maledictus furor eorum,
18. cùm pater eorum (Jacobus) ingrederetur aſtutè 19. ad patrem ſuum (Iſaacum,)
dignus erat (Iacobus,) cui malediceretur; ſed quid dicitur ibi? etiam benedictus e-
rit, 20. de illis, qui benedicunt, dicitur: illi ſtent d NN i. e. ut benedi-
cant populo; 21. aſt de illis, qui maledicunt, non dicitur: iſti ſtent Oy pi
22, i. e. ut maledicant populo; ſed n pi. e. ſuper maledictione, 23. non
voluit Scriptura) ſuper illis (Iſraẽlitis) mentionem facere nominis ** E i. e. ma-
ledictionis. Eod. verſ. 8. Non iraſcitur Dominus] Ego nullas habeo vires; ſed (ſo-
lùm) novi attendere tempus, 24. quo Sanctus ille Benedictus iraſcitur; aſt ipſe non

eſt
13. Sicuti Geneſ. c. 26. v. 2 5. habetur. 19. Callidè, per tfraudem, Hebr. mya, prout
Ax Hebr. —a , abfunt iſta hic 4 MSto i. hie habetur, vide Genefſ. c. 27.
ſed malè, . 20, Sicuti Geneſ. dict. c, 27. v. 3 3. habetur.,
14. Contfer. præ aliis not, in aπ n h. loc. & 2I. Prout Denteron. c. 27. v. 12. habetur, verba
tract. Talm. Sanhedrin, fol. 105. iſta: ut benedicant populo &c. usque ad : aſt
f Hebr. 7 σα. iſta & ſequentia, usquead: ap de illis &c. abiunt in Hebræo à4 MSto t. ſed
2 5 i e. quid maledicam, abſunt à MSto 1. malè.

15. Nempè: IIraélitarum, quorum pater acobus 122. Sieuti ſuprà dicitur: Syn ree TPah, uti
idemque I(rael dictus fuit, confer. & hic not. in Deuteron. alleg. c. 27. verſ. I2. habetur, vide
pan Dpv h. loc. n. antec. 2 1. .

15. Clarum, evidens ac ſplendidum, Hebr. prabp, 23. Vel: ad maledictionem, prout Deuteron.

de cujus vocis ſignificatione vide Buxtotf. Lex. dict. c. 27, v. 13. habetur, nec ibi dictio y i.
Talm. ſol. 267. e. populus, adjicitur, ſicuti in benedictione.
17. Uti Geneſ. «. 49. v. 6. habetur, confer. hie Gur ** Hebr. ſie in plerisque editionibus; in
Arjeh fol. 187. col. 3. circà fin. ac not. in 9ν Msto ꝛ. legiur ν, ut juxtà hanc lectionem
r, ubi etiam Bemidbar rabba ad marginem ſenſus ſit;: (mentionem facere) ullius maledi-
allegatur. ctionis.
* Hæc verba: dicitur enim &e, usque ad: cuùm 24. Confer. cap. ſequ. 24. V. 16. n. 69. ac not. in
pater eorum, abſunt in Hebræo ab utroque pon rne, ubi tract. Talm., Berachot, fol. 6.
Msto. & fol. 7. a/ ad marꝑginem allegatur, vid. & alkus
1½. Prout habetur Geneſ. dict. c. 49. v. 7., confer. Part. 1. FOl. 24 3. col. 2. med. ac Sanhedrin, fFol.

Gauar Arjeh dict. fol. 187. col. 3. fin, ac not, in) 56. a. & ol. 92. a. it, fol 1055. b. it. Sota, Jol.

„ r w h. loc. n Avoda Sara, fol. 4. b.
nnnnnn

1208 NuMERORUIM. CAP. XXIII.

eſt iratus omnibus iſtis diebus, quibus ad te veni, atque hoc eſt, quod dicitur: popule
mi, recordare quæsô quid conſilii iniverit &c. & quid reſponderit ei Bileam &c. ut
agnoſceres juſtitias Domini. 25. Verſ. 9. Nam à ſummitate rupium videbo illum]
Ego contemplor principia eorum & initium radicum illorum (Iſraêélitarum) ac con-
ſpicio eos fundatos ac fortes, tanquàm rupes atque colles iſtos, propter (illorum) pa-
tres a26: atque matres. 27. Eod. verſ. 9. Eccepopulus] Iſte eſt, cujus patres merue-
runt, 28. ut (ille populus) ſolus habitaret, juxtà Targum ejus. 29. Eod. verſ. 9. Et
iuter gentes non reputabitur] Juxtà Targum ejus: non fient illi conſumptio omnimo-
da unà cum cœteris populis, dieitur enim: quando faciam conſumptionem in o-
mnibus gentibus &c. 30. ipfi (Iſraelitæ) non numerabuntur cum cœteris (populis;)
alia expoſitio: quando ipſi (lſraelitæ) lætantur, non (alius) populus læratur cum il-
lis, nam dicitur: Dominus ſolus ducet eum; 31. aſt, quando populi læti ſunt, ipfſi
(Tudæi) comedunt cum unoquoque nec ille eſt eis de numero, 32. atque hoc eſt,

(quod hic dicitur:) & non reputabitur inter gentes. * Verſf. 10.

Quus numeravit

25. Vide Michæ c. 6. v. §. ibique Raſc hi not. n. 1.
conter. & Gur Arjch ol. 187. c0l. z. fin.
26. Id eſt: propter juſtitiam ac merita majorum
iſtorum, nempe patriarcharum ac matrum ſan-
Giſſimarum, nam patres dicuntur x i. e.
rupes ac matres vocantur yen i. e, colles,
prout in notis a ne b. leoc. habetur, con-
fer. num. ſequ. 27. & n. 2%.
27. Vel: matronas ſanctas, nempè: Saram, Re-
beccam, Rachelem ac Leam, hæ enim dicuntur
bic Han, confer. quæ ſuprà ad Numer. c. F.
v. 15. n. 60. notata funt. it. Jalkut Part. 1. JFol.
243. col. 2.
29. Vel- digni fuerunt propter juſtitiam, confer.
num. antec. 26. b. verſ 9.
29. Ubi haberur: eccepopulus ſolus eſt, qui tan-
dem poſſidebit mundum, vide P. Fagii not.
ibid. confer. & Gur Arieh fol. 187. col. 3. fin.
ac rot. in Pon noew bh. loc.
†¼ Id eft: non penitùs conſumentur cum ccœteris
populis, quando illi omninò delebuntur.
39. Uti Jerem. c. 46. v. 29. habetur, confer. San-

hedtin, fol. 39. 6. & not. in o ne h. loc.
2 1. Sicuti Deuteron. c. 32. v. 12. habetur.
32. Id eſt: inter I raëlitas non reputatur vel Ilrae-
lit is non annumeratur gentilis iſte, confer. not.
ad Eſai. c. 4 5. verſ. 24. Sign. † it. not. in nov

o b. loc. & Jalkut Part. I. fol. 243. col. 2,

pul-
circà fin. & col. 4. med. be
In MSto I. hæc ſunt addita & ex prioribus re-
petita explicatio, videlicèt: vya na yn
dRh nde ee n Sen ee en en
25) ee eee een ene i e ee
vNN N 7 Qn n& n ee nene
rN Dwn dee nn denen dene dre
n e en den hn ee nnn
99 e n n ee nn ee n n
rmoa 5N& ten eh ee n e eee een
In i. e., Et deduxit eum ad excelſa Baal (cap.
præc. 21. v. 41.) ut inde videret (Bileam) par-

tem populi (liraelitici,) quando ipſe illos vidit,

dixit: fruſtrà tranſtulit me iſte (Balac) ex Syria,
loco meo, è montibus orientalibus (v. 7. b. cap.)
ad maledicendum Jacobo & ad deteſtandum
Iraelem. Quid exſecrabor, non exſecratur De-
us &c. (v. 8. H. cap.) E ſummitate montium il-
lum videbo] i. e, ex loco excelſo, unde nunc il-
lum video, Et ex collibus, (v. 9. b. cap) ad quos
deduxit me Balak, ut viderem illum (populum
Iſraeliticum,) exinde eum intueor. Ecce popu-
lus iſte ſolus habitabit (eod. v. 9. h. cap.) i. e.
ſecurè ille habitat, non prodeſt illis (Moabitis)
mea maledictia. (Vox) non ſigaificaf (ali-
ud) quàm: ſecurè, prout dicitut: ſecuiè, ſotus
(Deuter. c. 3 3. v. 2 8.) (œtera omnia, quæ hic e-
quun-

(4. WI
—
lreren
bin) de⸗ goat
poltio (verk
Preceptorul
gon arabis
itempulris
10. Bt uN
Pe⸗)ſemen,
ma mea nor
cxecrare eun
i.e, maledie

fuit ubi ſpen

—
quuntut, m
in dict. M
t videtur
Fimeonis fil⸗
Lign.ca
8. tag ibige
1n Hebt, W:
d: N W
b. .) ddlant
Nidda, fol.
33. Nempe: n
inqundor ve
videlußts Ne
leloc iem)
34. Vel: cinca
nemotdo ver
ſidiceret: 4
lcob cinei
Paie, pfa
pulus Irzelii
W h. ſct.
tationem pie
6.4. pag. mih
ſ. Sicuti Deu
36. brout beyit
eron. c. 12, V
37. Kili A r
19. . 1. e⸗
is arce n
Hebix a Ns

GAYI.
leam dc, u
igebe lun.
rum)ac con⸗
pattes merue.
od.erl 9.
tio omnimo⸗
ptionem in o.
ilhopuli
Ltatur cumn i⸗
leti ſunt inl
tque hoc el,
uu nunerauit

zul⸗
—
er prionibug le.
Hn n
o Oon riN
CN n
n N
dWNNd de
W D
TN On
1 n ihn
eicella baal (p.
eiet (ilenm ſar⸗
o ipe Nos ridin
e (Balc)en Siin,
lidus (v. ,5, a))
& 20 Cetellangunn
non ezleltatur De.
nitate nontium l⸗
ello, vnde nune il.
9 b. o) gds
mmülum (popultm
meor, ketepopb.
1. 9, 1,c9) ie.
gelt ülis Mondiie)
non ſgrißca ali.
eitut: lecune, ſgus

in,qur hie e⸗
ommni,us
n.

NüIMERORUIM. 12095

Pulverem ** Jacob] Juxtà Targum ejus (hæc eſt expoſitio: quisnam unum numera-
bit) de quatuor & NνNπεπHi. e, caſtris, (nempè:) de quatuor vexillis; 33. alia ex-
poſitio (verborum iſtorum:) pulverem Jacob, (quorum ſenſus eſt:) non eſt numerus
præceptorum, quæ iſti (Iudæi) implent in 34. pulvere, (veluti ſunt iſta præcepta:)
non arabis ſimùl cum bove & aſino, 35. item: non ſeminabis diverſa genera, 36.
item pulvis vaccæ, 37. & pulvis uxoris declinantis, 3⁸. atque his ſimilia. Eod. verſ.
10. Et numerum quartæpartis IGrazëli] (Dictio ?αhic notat:) Wwn (nem⸗
pè:) ſemen, quod concubitu eorum egreditur. 39. Eod. verſ. 10. Moriatur ani-

ma mea morte juſtorum] (Scilicèt: eorum,) qui inter illos ſunt. 40. Verſ. 13. Ee

execrare eum mibi] (Verbum: ) eſt modi 47. imperativi (ac ſi diceret:) p
i. c. maledic ci mea cauſa. 4 ½¼. Verſ. 14. In agrum ſpeculatorum] Locus excelſus
fuit, ubi ſpeculator ſtabat, ut obſervaret, ſi fortè veniret exercitus contrà urbem-.
r Nnnnnnn 2 Eod.

—

38. Qua de re vide ſuprà Numer. c. 5. v. 12. 8&
eqg.
39. R hujus loci ſenſus ſit: quis numerabit po-
ſieritatem ſive liberos Iſraelitarum, huic expoſi-
tioni conſentit Targum Onkeloſi, ubi habeti e
vox: & νν%, quæ notat: minimos, uti Bux-
torfius in Lexic. Talm. fol. 562. vertit, Com-
plutenſis translatio habet: parvulos, adſtipule-
tur hisce eiam Targum Hieroſolymitanum ,
quod habet: quis poterit numecaie pueros dom us
Jacob, &c. uti in notis F. Fagii ad Paraphr. Chald.
adducitur, confer. & Gur Arjeh fol. 197. col. 3.
fin. & col. 4. med. ac not. in 'mar e .
loc. vide & cap. ſeq. 24. v. 3, n. 2 . .
40. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 187. col.
med. ac not. in ννν h. loc. item R. Iſaa ⸗
Munimen Fidei apud D. Wagenſeil. p. 164.
& pag. 2 16. ac Jalkut part. I. ol. 24 3. col. 4.
med, it. Sinhedrin, fol. 105. à. & Avoda Sara,
fol. 2 5. a. 5.
41. Nec notat tempus futurum, ac ſi diceretur?
EE?HP) i. e. & execrabetis eum exinde, non
iſte eſt ſenſus, ſed modum iroperativum denotat,
nempè: execrare illum, ſic exponitur in Gur
36. Proht Levit. c, 19. v. 19. habetur, vide & Deu. Arjeh fol. 187. col. 4. circa fin. conler. inftà v.
teron. c. 2 2. V. 9. 27. h. cap. n. 96. .
37. Scili èt: rufæ, de qua vide ſuprà Numer. cap-.42. Meo nomine velin meum commodum, con-
19. V. 2. G ſeqq. c&ràaα verba iſta: item pal- fer. quæ infrà ad dict. vetſ. 27. , cap. n. 97
vis vaccæ & pulvis uxoris declinantis, abſunt in notata ſunt.
Hebiæo ½ MSto z. .

quuntur, usque ad: & exſecrare v. 13. h. cap. in
in dict. MSto 1. omiſſa ſunt, confer. Sign. ſequ.
*τ videtur autem hæc additio eſſe R. Jolephi, R.
Simeonis filii, de quo ſuprà Numer. c, 19. v. 30.
Sign.* & cap. præced. 22. v. 9. Sign. * it. v. 2 1.
h. cap. ibique not. Sign. *
X Hebr. d) a , iſta, ut & ſequentia, usque
ad: Ma) i. e. & exſecrare eum mihi (v. 13.
h. c.) abſunt à MStO 1. confer. hic tract. Talm.
Nidda, fol. 3 1. a. 4.
33. Nempè: majoribus, nam Iſraëlitarum caſtra
in quatuor vexilla majora erant diviſa, de quibus
vide ſuprà Num. c. 2. conf. & not. in a R,
h. loc. item Jalkut Part. I. fol. 24 3. col. 3. med.
34. Vel: circà pulverem, quoad hanc explicatio-
nem ordo verborum textus ſaeri eſt inverſus, ac
ſi diceret: quisnam numeravit id, quod facit
Jacob cireà pulverem, nempè: Ry e
pya i. e. præcepta, quæ facit Jacob ſive: po-
pulus Iſraeliticus) in pulvere, ſic in notis pv
an h. loc. exponitur, aliam hujus loci expli-
cationem vid. apud. Buxtorf. in Synag. Jud.
c. 4. pag. mih. 105.
3 5. Sicuti Deuter. c. 2 2. v. 10. habetur.

4A210

NUIMERORUM.

Eod. verſ. 14. Ad verticem Puga] Bileam non erat divinator, ſicuti Balac, † viderat
Balac, quòd inde ventura eſſet ruptura in Iſrael, nam ibi mortuus eſt Moſes, exiſtima-
verat (itaque Balac,) quòd ibi primò ventura eſſet 43. ſuper illos (Ifraélitas,) maledi-
tio atque hæc eſt ruptura, (inquiebat Balac,) quam ego video. Verſ. 15. Obviuns fi-
am illie] (Nimirùm memet ſeparans) à Sancto illo Benedicto, 44. 5 eſt formæ

HDNN.

Verſ. 16. Et peſuit Dominus verbum in ore ejus] Quænam verèô fuit iſta⸗

poſitio? ecquid deeſt S. Scripturæ, dum dicit: revertere ad Balacum atque ita loqué-
ris? 45. nimirùm, dum audiverat (Bileamus,) quòd fibi non eſſet poteſtas data (
Deo,) ut malediceret (populo Iſralitico,) dixit: cur ego revertar ad Balaeum, ut il-

lum dolore afficiam? injecititaque ei Sanctus ille Benedictus frenum atque ejus ori
lIupatum (indidit,) non ſecùs, ac homo, qui frenum injicit * jumento, ut illud dedu-

cat, quò ipſe vult, dixit ei (Bileamo Deus:)

17. Et principes Moabitarum cum eν] Suprà dicitur:

etiam invitus revertéris ad Balacum. Verf.

& omnes principes Mo-

abitarum; 46. (hic verò non omnes aderant principes, quod ideò factom-
eſt, nempè:) dum iſti viderunt, quòd in eo (Bileamo) nulla ſpes † eſſet, nonnulli ex
illis abierunt (domum) nec remanferunt, niſi quidam ex eis. * Eod. verf. 17.
Quid locutus eſt Dominu ² Significant iſta (verba) irriſionem, 47. ac ſi diceret (Ba-
lacus:) non tui arbitrii es. Verlſ. 18. Surge Balac] Quando (Bileamus) viderat e-
um (Balacum) ſibi illudentem, (tunc) datâ operà illum dolore afficere voluit (Bilea-
mus, ac dixit*) pedibus ſta, non licet tibi federe, quandoquidem ego legatus à Deo

ad te miſſus ſum.

Eod verſ. 1 8. Eili Ziper] (Dictio hic ponitur pro: [2,) ſic

loqui ſolet Scriptura, 48. veluti (in illo loco:) M)öq i. e. beſtia ſylvæ, 49. item:

EN

Id eſt: Balac melior ſeu præſtantior erat ario-
lus, quàm Bileam, confer. infrà v. 2 8. b. cap. i-
bique not. Sign. †
43. Hebr. M i, e. caſura eſſet, rad. , qua in
ſignificatione accipitur 2. Samuel. c. 3. v. 29.
& Jerem. c. 2 3. V. 19. confer. & verſ. 2 8. F. cap.
n. 9 9. & n. 100.
44. Confer. quæ ad Exod. cap. 3·. verſ. 1§. n. 26.
notata ſunt.
4 5. Poſſes & ſic vertere: cur (hic) elliptica eſt S.
Scriptura? dum ſcil. adduntur hie verba, quæ
Bileamus loqui debebat, hinc à Commentatore
noſtro dicitur, Scripturam hie eſſe ellipticam ſeu
defecdtivam, confer. Gur Atjeh fol. 1 87. Col. 4.
fin. ac not. in S'nan ine6. loc.
X Hebr. bpet, in utroque MSto pro eo legitur:
dpy i. e. qui pungit, ſcil. lupatò jumentum.

46. Pront verſu 6. . cap. habetur.
† Hebr. on, in MSto z. pro eo legitur: eni
c. eorrecio ſeu reparatio.
* Confer. cap. antec. 22. v. 7. num. 32
47. Confer. hic Gur Arieh fol. 187. col. 4. fin. ac
not. in mar me b. loc. ubi Bemidbar rabba
ad marginem allegatur.
X Hebr. m ſic in MSto 1. hic additum reperi-
tur.
4 ⅝. Nempè, ut litera Vau in fne dictiodis quan-
doque ad'iciatur, yrout exempla hic ad ducta de:
clarant, confer. «. ſequ. 2 4. V. 3. n. 11. & n. 12.
ac n. 1 5.
49. Uti Pfalm. 104. verſ. 11. & verf. 20. habe⸗
tur.

CAP. XXIII.

CA.XI
—
Di. el
Mrd; Den
ngueilli
tuum indu
Oreri Ge.
euselt:
lin kutill⸗
me: Jvidn
14) Lod
non reroc⸗
tur:) pro?
inimiens
i e, b
non punier
godbie)
tach paryr

(e)hab

—
30. Vide Pa
lerte, in H⸗
1. Kran d
ſeg. 14.
ſ1. Dequibe
&b. Fagii
Lanne. i
. Verd: il:
hcias, adlu
* A Deus
lentiamn ſu⸗
3z. Vel: u
Gent con⸗
e not ind
Nehacbin,
4. Nont
etiac hie

3 ln editon

iealiuslib
ſacro iſt, P.
Aicendum,
Gum el,

(. WII.
—
c f idetnr
ſes eriſtima.
as,)maledi
lſ. Oiuf.
Nel lotme
erd fuit iſa⸗
gueit ogue⸗
Neltas ata
alacom, uril.
atque ejus ori
t älud dedu-
lacum. Vert.
lincipes Mo-
ded kactgmm.
et, nonnblli er
Eod. verl. 17,
Rdiceret be⸗
nus) identte⸗
evoluit Dilee⸗
legarus Deo
zro: 3) ſe
we, 49, Rem:
N

—
. ,B
1o kegtter! k

187, col 4, ſin. 14
Bemüdbar iabde
ie aitum ießer.

heciliodieglin⸗
le bie agulnce⸗
,Zeel. ANI1.

Aelt 1e bire⸗

CAp. XXIII. NuMERORGM.

NRi. e. beſtiis terræ, 50. item: Dhi. e. in fontem aquarum. 5. Verſ. 19.
Non eſt Deu, quaſi homo] Jam anteà (Deus) juravit illis (Iſraelitis, jut eos introduceret
atque illis poſſidendam traderet terram ſeptem populorum; 52. tu verò in animum
tuum inducis, ut illos (Iſraelitas) in deſerto interficias. † Eod. verſ. 19. An ille⸗
dixerit &c.] Per modum interrogationis (verba iſta ſunt exponenda) atque Targum-
ejus eſt: n PNi. e. iterùm deliberant (homines) & conferunt conſi-

12171

lia, * ut illa revolvant. 53. Verſ. 20. Ecce benedicere mihi injunitum eſt] Tu rogas

me: quidnam dixit Dominus? 54. ego accepi ab illo, ut benedicerem eis * (Hſraeéli-
tis) Eod. verſ. 20. Et benedixit nec revocabo illul] Ipſe (Deus) benedixit eis & ego
non revocabo benedictionem ejus. Eod. verſ. 20. Et benedixit] )& (hic poni-
tur:) pro ), 55. & ſic conſtrui (ſive punctari) ſolet Reſch, (veluti in illo loco:)
inimieus pro i. e. probro affecit, 56. ſie quoque (in illo loco:) & avaro
P2 i. e. benedicit, 57. i. e. laudat & benedicit raptori ac dicit: ne metue, quia-
non punieris, pax tibi erit, is (ſcil. qui hæc dicit,) irritat Dominum, nec dicendum eſt,
quòd (hic) ſit nomen rei (ſubſtantivum) nam ſi ita eſſet, punctum haberet Pa-
tach parvum 58. & accentus ejus eſſet ſuprà; 59. ſed quoniam iſtud eſt verbum,
(ideò) habet punctum Kametz parvum ** & accentus ejus eſt infrà, 6. Verſ. 21.
Nnnnnnn 3 Non

30. Vide Pſalm. 79. verſ, 2. abſunt iſta: beſtiis 55. Vel: 7220, nempè, litera Relch in textu
terræ, in Heb/æo ab utroque MSto. ſaero punctatur cum Tzere, cum tamen Patach,

51. Sicut Plalm. 114. verſ. 8. habetur, confer. c.
ſequ. 24. v. 3. n. 12,
52. De quibus vide Deuteron. c. 7. verſ. 1. confer.
& P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. &
Lactant. lib. 4. cap. 12. it. tract. Talm. Peſa-
cbim, fol, 111. a.
† Verba iſta: urt illos (Iiraëlitas) in deſerto inter-
ficias, abſunt hic à MSto I. ſed malè.
* Aſt Deus dccretum ſuum non mutat nec ſen
tentiam ſuam retractat, confer. num. ſequ. 53.
53. Vel: ur in le redeant, illa reputent aut retra-
ctent, confer. hic Gur Arjeh fol. 197. col. 4. fin.
ac nor. in ar n h. loc. it. tract. T'alm.
Peſachim, fol. 111. a-
54. Prout ſuprà verſ. 17. h. cap. haoetur, confer.
etiam hic Gur Arjeh fol. 188. col. 1, princ.
X In editione an n, hæc addita & pa
rentheſi incluſa repeiutur 5a d n en
i. e. alius liber (habet!) 1a (quod hic in texiu
ſacro eſt, ponitur:) veluti: a i. e. ad bene-
dicendum, ſic quoque in utroque Moto hic ad.
ditum eſt,

ponendum fuerit, confer. hic Gur Arjeh jol.
198. col. I. princ.
56. Uti Pſalm. 74. verſ. 1 g. habetur.
57. Vide Pfalm. 10. verſ. 3. ibique Raſchi not, u⸗
bi ipſe ferè eadem, quæ hic, adduxit.
58. Hebr. pos inb, id dicitur hic 7 i. e. Sæ-
ghol, prout in Gur Arjeb fol. 189. col. 1. prine.
habetur, confer, ſuprà Numer. cap. 11. verſ. 8.
n. 38.⸗ .
59. Id eſt: accentus eſſet in ſy llaba penultima,
quæ vox penacuta dieitur Grammaticis vyyn,
Milhel, conſer. quæ ad Genel. «, 29. v. 6. n. 4.
notata ſunt, vide & Gur Arjeh /ol. 182. col. 1,
princ. ac num. ſequ. 60.
* Hebt. on, abeſt iſtud hic ab utroque MSto;
vocatur autem Tzere 4 R, Salomone Kam ez
patvum, confer. illius not. ad Eſai. cap. 40, verſ.
14. U. 42, & ad Michæ c. 3. verſ. 7. n. 9.
60. Id eſt: accentus eſt in ſyllaba ultima, hæc vox
Grammaticis dicitur, y'yp, conter. Genel. e,
34. v. 29. n. 27. ac Buxtorf, Lex. Talm. fol.
1612. vide & num., antec. 59.

1212 NuMERORUIM. CAbP. XXIII.

Non iniuetur iniquittem in Jacob Oc.] (Explicatio cjus erit) juxtà Targum ejus; &1.
alia expoſitio: poſt ſenſum ejus literalem pulchra habetur iſtius (loci explicatio al-
legorica (nempè:) Eod. verſ. 2I. Non intuetur] Sanctus ille Benedictus iniquita-
tem in Jacob, i. e. quando illi (Iſraelitæ) transgrediuntur verba † (ſive mandata) ejus,
non ille accuratè inquirit in eos, ut animadvertat in iniquitates eorum & in pecca-
ta, 62. quæ illi committunt contràâ legem ejus. Eod. verſ. 2 I. Moleſtiam] (Dictio
PEy hic) notat Hρ.úνN/ä. e. transgreſſionem, 63. veluti (accipitur in illo loco:)
concepit — Pp, 64. item (in illo loco:) quoniam tu — Dy i. e. perverſitatem &
indignationem reſpicis, 6, nam transgreſſio eſt moleſtia coràm Deo. * Eod. verſ.
21. Dominus, Deus ejus, cum eo eſt] Etiamſi * illi (Iſraelitæ) eum (Deum fcil.) ad i-
ram provocent & coràm illo peccent; non tamen ipſe recedit ab eis. Eod. verſ. 21.
Ee clangor regis eſt in eo] (VYox Dy) hic) ſignificat dilectionem & amicitiam, vel-

uti (in illo loco ) H(cujus ſignificatio et: 21& i. e. amicus Davidis, 66, item

„

(in

61. In Tatgum hæc habetur interptetatio: video,
qud non ſint, qui colant idola in domo Jacob,
prout F. Fagius ibidem tranſtulit, ubi vide ejus-
dem notas, confer. & verſio Vulgata Latina h.
loc.
† Hebr. Ma iſtud; ut & ſequentia, usque ad:
ir y i. e. Contrà legem ejus, abſunt a MSto
2.
62. Hebr. 7ny i. e. labor eorum, quo nomine
ſynecdochieè intelligitur perverſitas, transgres-
ſio, vide num. ſeq. 63.
63. Vide, quæ num. antec. 6 2. H. verſ. 2 1. notata
ſunt, confer. & Jalkut Part. I. ol. 243, Col. 4.
circà fin.
64. Id eſt: transgreſſionem ſeu peccatum, juxta
mentem Commentatoris noſtri, alii aliter ver-
terunt, quod P(alm, 7. v. 15. habetur.
6 ⅞. Uti Pialm. 10. v. 14. habetur.
* Hebi. poDe 327, in MSIo t. poſteᷣ addita
funt iſta: Wan & e nne dn en
„py) De n e en enn een de na
ar nn ee e enen ene n hng en,
ððõ
h n nee e ne e e de. en en
7 ee enen e ee een e n
ð
„ν n eeen n en en ne ee

1 een en enn w i, e. Ego autem

Joſephus, filius R. Simeonis, (ſic) explico
(verba iſta:) non intuetur Sanctus ille Benedi-
ctus iniquitatem in Jacob nec videt moleſtiam
in Iſrael'(v. 2 1. h. c.) 7y & ι (iſtæ voces)
ſignificant transgreſſionem, ſieuti dicitur: facis,
ut videam & i. e. iniquitatem & 7ny i: e. mole-
ſtiam (ſeu peccatum) intuear, (Habac. c. I. v.
3.) duæ iſtæ res non perpetrantnr in domo Ja-
cobi, non intuetur i. e. non videt in illis (Iſrae-
litis) Deus iniquitatem aut moleſtiam (ſeu pec-
catum) quoniam iſta in illis non ſunt; ſic au-
tem dicere ſolent homines, quando aliquis in-
nocens. eſt, de eo dicere conſueverunt homines:
nemo poteſt videre in ito N- ullum probrum
(ſeu vituperiam,) quocircà Dominus, Deus
ejus, cum iptfo eſt (eod. v. 2 1. h. cap.) & amor
regis mundi eſt inter illos, (vox nynn hic ſigni-
ficat amicitiam) prout (in illo loco:) nyn i. e.
amicus Davidis &c. (2. Samuel. c. 15. v. 37.)
cœtεαιaι de ſoſepho, Simeonis filio, vid. ſu-
praà verſ. 9. H. cap. Sign. * confer. & infra not. ad
verf. 23. b. cap. Sign †
** Hæc & ſequentia, usque ad: amicus Davidis,
abſunt à MSto I. confer. not. Sign.* h. verſ. u-
bi iſiorum loco alia ſunt addita a R. Joſepho.
66. Prout z. Samuel. cap. 15. verſ. 37. habe-
tut⸗ 8

C40. AAl

—
(inilo loe
letatus el
u Auritil
pet ſetill
miußei
blime 70,
gennumd
iſtimo, g
NaMie⸗
i4, guod
cant:)
iſtorum:
bur D'bd
dron

—
67. Vide u
Talm Ao
6 ½. Chald.
elt.
69. Prout ea
ſer⸗ hietra⸗
10. 2. k.
Verbz illz
los, abfunn
70. dic jaxt
Gionem
Unicornu,
ge q⸗ Pa
i e.
e, excellun
Prine, hab⸗
loe, item ..
14

gii not. 20

R icuri 6

t. in D
7 . donter,
V0 is ſian
74, lh nad:
ſculi ig
(Eierumze
Usque ad:
iae N

A.xll.
n ejus: b
Plicatio 21.
us iniguitn.
ndeta)ejus,
in becca.⸗
m) (Dictio
illo loeo:)
verſitatem &
oc. vetl.
m ſall)adi⸗
d,, Verl.21,
icitiam, vel⸗
lig 66, ien
(i
(ic) erplico
dus ille henedi⸗

Fidet molelllam

18 (ille voces)
ticicitur: lacis,

Knie mele⸗

(Habae. ll,
tnr in domo i⸗
e inillis (lltae⸗
lelliam ſenpec⸗
on ſunt; ſic al⸗
ndo zliquis in⸗
erunt homines:
,ullum probrum
Dominus, Deus
., ca. & amot
Aryhie ſini⸗
loeo:) M iee
Acelſ. v 37.)
is hlio, it,u⸗
1,8 intis not. 0

zmiens Danicin
Sion. 9. vell ⸗
eN..
128. oepho⸗
Ferl. 37. zabe⸗

“

CAP. XXIII. NuüuMERORIM 12 13
(in illo loco:) & dedit E i. e. ſodali (ſive amico) ejus, 67. ſic quoque inter-
pretatus eſt Onkelos: & cohabitatio 68. regis eorum eſt inter illos. Verſ. 22. De-
us eduxit illos ex Egypto] Tu dixiſti: ecce populus egreſſus eſt ex Egypto, 69., non
per ſe ? ille egreſſus eſt; ſed Deus eduxit illos. Eod. verſ. 22. Quaſi robur monoce-
rotu eſt e] (Dictio NHNν⅞π notat ρMNi. e. robur, ut ſenſus ſit:) tanquam robur ſu-
blime 70. & excelſum eſt ejus (Dei robur,) ſic quoque (accipitur in illo loco:) & ar-
gentum DD]) Ni. e. roboris, 71. atque hæc (omnia) ſignificant robur; ſed ego ex-
iſtimo, quòd illa (dictio H)D ) ſignificet, (ſicuti habetur in illo loco:) 1
B)) i. e. volatile volet; 72. (ut ſenſus hujus loci ſit:) volans in ſublimi & excelſo,
id, quod magnum eſt robur, (verba itaque iſta:) N QD)N) (hic ſignifſi-
iſtorum: =& Hin, (nempè, ſignificant:) Dpd . id eſt: ro-
bur DDN) 73. dicunt autem Rabbini noſtri, 74. quòd (DD&)) ſint
ONN*⁷à i. e. demones. 75. Verſ. 23. Quia non eſt augurium in Jacob † Nam

illi
67. Vide Judic. cap. 15. verſ. 6. confer. hic tract. ** In MSto z. pro =W legitur νn⅜âα i. e. re-
Talm. Roſch haichana, fl, 32. 2. 5. Si ſen probi, niſi fortè error deſcribentis ibi in-
68. Chald. &αNαα, de qua voce alibi 4 me dictum tetvenit, confer. num. ſequ. 1 5. .
eſt. L 7 5: In’Gur Arjeh ſol. 19 8. col. I. med. ſcribiture
6⁶9. Prout cap. antec. 22. verſ. 5. habetur, con. haud ſcio bp oν een dnn i. e. cur dæ-
fer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 12. b. & fol. 1 mones dicantur bpèn, aliqua ejus ratio & ex-
2 8. a. it. Peſachim, ol. I1I I. a. poſitio habetur ibidem; ſed in notis npam mnee
* Verba iſta: non per ſe &c. usque ad: eduxit il- explicantur verba iſta: d& repyn quòd ſigni-
los, abfunt hic 4 MSto I. ficent d-ye bp n-n p , ren ne
70. Sic juxtà Commentatoris noſtri mentem di qy i. e. tanquàm robur dæmonum, qui ce-
Gtionem 2 hic interpretor, ut non ſignificet leriter volant ab (uno) fine mundi usque ad (a-
unicornu, uti communiter interpretes h. loc. lium) ejus finem; cœ erum dictio dn& à fu-
de quo paulò poſt n. 73. ſed & e — eee dæis popularibus exponitur: Wieſel Thiere.
D i. e. explicatio (dicticnis) è eſt Si. † Hebr. avy)a, poſt iſtud in MSto 1. ſic legitur?
e. excelſum, nti in Gur Arjeh fol. 188. Col. . e dee nd ien n nden ne e dae
princ. habetur, confer. & not. in on n bh. Pen een neen eenen een pr
loc. item e. ſequ. 24. v. 8. n. 46. & ibid. Sign. Nan nyn dn n en eie ee ee
„ pi nnn nen ee en e eeen n

7t. Uti Hiob. c. 22. V. 2 5. habetur, confer. P. FHa ra en nde een e nn

gii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ) Nan nne een n ene en i.
Pe Sicuri Geneſ. c. I. verſ. 20. habetur, confer. i. e. Non illi (taelitæ) opus habent augure &
ndt. in Wmam ne h. loc. hariolo. (ut ſciant.) quid operetur Dominus (v.
73⸗‧ Donfer. quæ num. 70. b. verſ. 22. de hujns 23. h. cap.) ita, ut opus ſit, conſulere augures &
vo is ſignificatione notata funt. harioles, ſicuti cœteræ gentes, quoniam Domi.-

74, In tiactatu Talmudico: Gittin, fol. 6 8. b.] nus, Deus ejus, cum ipſo (populo Ifraelitico) eſt,
ſicuti in "pan ineu ad marginem allegatur; & am orregis in eo eſt (verſ. 2I. h. cap. confer,
cCterùm verba iſta: dicunt autem Rabbini & c. not- ibid. Sign. *) Sicuti hoc tempore, (v. 2 3. .
usque ad: quia non eſt augurium, abſunt in He- cap.) i. e, quando venit tempus, quo (Iſraelitæ)
biæo 4 MSt&ν1I. opus

1214

NUMERORUM.

CAb. xXII.

illi* (Iſraelitæ) digni ſuat benedictione, quia non ſunt inter eos augures** & divi-

natores. 76.
rum eſt tempus,

Eod. verſ. 23. Sicuti hoc tempore dicetur de Jacob & 6.] Adhùc futu-
ſicuti tempus iſtud, quò manifeſtabitur eorum amor 77. coràm o-

mnibus, quòd illi (Iſraëlitæ) ſedebunt coràm eo (Deo) ac diſcent legem ex ore ejus e-

orumque ſeptum 78.

erit antè angelos miniſtratorios ipſique (angeli) interrogabunt

illos (Iſraelitas,) quid agat Deus, atque hoc eſt, quod dicitur: & videbunt oculi tuiĩ
doctorem tuum; 79. alia expoſitio (verborum iſtorum:) dicetur de Jacob, (ver-

bum:) non ſigniſicat (hĩc) futurum;

ſed præſens, (hoc ſenſu:) non illi (Iſrae-

litæ) opus habent augure ac divinatore, nam omni tempore, quo opus eſt, ut dicatur
Jacobo atque Iſtaẽli, quid operetur (ſive agat) Sanctus ille Benedictus ac quodnam-
ſit ejus decretum in excelſo, non ipſi augurantur & divinant; ſed dicitur 80. illis

ex oré prophetarum, quid ſit

decretum Dei, vel Urim & Thumim annunciant eis;

81. Onkelos autem non ſic interpretatus eſt. 82. Verſ. 24. Ecce populus, ut leo,

ſurget &c.] Quando illi (1aelitæ) ſurgunt manè à ſomno ſuo, ipſi fortes ſunt-

tan-

opus habent (ſcire,) quid operetur Dominus, (v.

23. b. Cap.) quid icil. futuram ſit in iſta ie, ipſe

(Deus) in gloria ſua habitare facit Divinitatem
am inter illos (Ifraelitas) atque indi cat eis, quid

ipſis ſit opus. Ecce populus, ut leo &c. quæ verò

hic in notis Raſchianis habentur, usque ad ver-
ba illa: ecce populus, ut leo (verſ. 24, H. cap.)
in dict. MSto t. omiſla ſunt; viderur autem hæc
eſſe addſtio Joſephi, R. Simeonis ſilii, de quo
interpolatote aliquoties ſam ſuprâ dictum eſt,
vid. verſ. 2 1. . cap. ibique not. Sign.& cap.
ſeq. 24. v. 3. Sign. *
* Hæc verba: nam illi &c. usque ad: ecce popu-
lus, ut leo &c. abſunt 4 MSto I. uti jam Sign.
præced. † dictum eſt. .
Hebr. noαb, in MSto 2. poſte; addi-
ta ſunt iſta: pre bbN* rnn ten e
i, e. ſed Urim & Thumim conſulunt & (juxtà il-
la oraeula) bellum gerunt (Iraelitæ,) conſer. hie
tract. Tali, Nedarim, fol. 33. àa. .
„6. Contfer. hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
ut & Junii ac Tremellii not. b. loc, ac Jalkut.
Part. 1. fol. 24 3. col. 4. fin. ac fol. 244. col. 1.

princ. . . .
77. Dictio: Amor, hic accipitur paſſivè, nempè,

ue Deus Iſraeëlitas complectitur, nimirum, ut

ipſi coraàm illo ſedeant &c. confer. Gur Arjeh
fol. 188. col. 1. circa fin. ac net. in nDV
. loc. item not, ad librum Prec. Jud, pPart. 2. P.

*

102. b. med. & Peſachim, fol. 111. a.
78. Vel: corum paries, Hebr. Inen, ſenſus bu-

jus loci eſt, ipſi Iſraelitæ in ſepto ſive vele interi-

ori, ubi ipſe Deus præſens eſt, ſedebunt coràm il-
lo, nempè in conclavi, quod Peo propius& intimi-
us eſt, quàm angelorum conclave, confer. quoad
vocem Auirmn R. Salom. not. ad Ekod. «. 19.
v. 24. n. 6 3. & ad Exod. c. 20. verſ. 21. n. 8I.
item ad Exod. c. 2 6. V. 3 I. & ad Malach. c. 2.
v. 7. ubi vid. n. 6. unde lux quædam huic loco
accedet, confer. & Martini Pug. Fid. Part. 3.
Diſt. 3. c. 4. u. 14.
79. Proùt Efai c. 30. v. 20. habetur, qui ſocus re-
tius de Chriſto, Meſſia, sανρρνανι, 4 noſtrati⸗
bus exponitur.
80. Hebr. M&a, ſic tàm in Bibliis Buxtorf. quàm
in exemplari Hebræo, quô uſus ſum, legitur;
aſt in editione Saom no habetur: bpa I. e,
traditur; ſed idem eſi ſenſus.
à&I. Nempè: decretum Dei & quænam illius ſit
voluntas, confer. not. in on nev h. loce.
82. Nam in Targum Onkeloſi juxtà verſionem P.
Fagii ſic habetur: erit temqus, quo dicetur de
Jacob & Iirael, quid operatus ſit Deus, vide e-
jusd. Fagii not. ibid.
* Hæc & ſequentia, usque ad: juxtà Targum ejus
(vid. num. 9 1. . verſ. 24.) abſunt in Hiebræo 4
MsSto I.

(A. WI
—
tanguam in
es, 33. t
Alali] N
monem, 35
leco ſuo ac
ut eillia
bellam geri
borumiſtot
enit)juxd
(inawselth
tarumm inten
& Blleamun
ſoz eorumm.
addit ſecona
loloco⸗)
loco:) S.

kdta ziz,

13. Hedt. dn
dei, dum pr
ud magnum
Synag. ſud,
954. Nempt: I
unus eſt, uti
hæc otaio l
verl. 14.
9. Vel: indus
hoc modotn
eſt;, non per
conker, Bunte

7
174.

4
8ldeſt: Phy

dem Buntort,
97. Vel: perda
heiut,inife⸗
Gitionem, un
betur.

6. Vel: temon

bie interpteta
19, Vel: laden

.XkI.
——-———
hde futa.
corim o.
10re ejnse .
etrogabunt
nt ocali ti
dcob, (ver⸗
illigltae.
Pyut dicatur
quodnam-
tur do, illi⸗
Bnciant eis;
Alu, lo
ontes lunt.
lan⸗

—
1,4.
w, ſenſusbu.
ſyeelo intent⸗
ebuntcorim i⸗
opiuss intimt⸗
cohtef, gubal
d Eod. e. 19,
erl. 21. m l
Malach, 6, 10
dam huic 0c0
Fid. Lart 3.

1t, quiloeus ie⸗
n u luii

Partoft guim
1s lum, legitur,
betut: l iee,

enan illiu ſt
nob ,lot.
Nla verlonem ?,

quo dicetur e

ſt Deus, vilte:

11 Targumeii
nt in kehleo 4

174. .
36. Id eſt: phy lacteria, de quibus piura apud eun-

27. Vel: perdat, nam verbum 7& quèòd hic ha

CAP. XXIII.

tanquàm immanis leo, & tanquam leo ingens, ut rapiant præcepta, ut induant Tal-

les, 833. ut legant: audi, 84. & ut ſibi applicent 85. Tephillin, 86. Eod. v, 2 4. Non
cubabit] Noctu ſuper lecto ſuo, priusquàm abigat 87. ac perdat 88. omnem dæ.
monem, 89. qui venit, ut illum rapiat, videlicèt legit (ille judæus:) audi, 9., ſuper

lecto ſuo ac ſpiritum ſuum commendat in manum Dei, ſi veniunt caſtra & exer
ut eis (Iſraelitis) damnum inferant, Sanctus ille Benedictus cuſtodit eos * & jllo
bellum gerit eosque (exercitus hoſtiles) cadere facit confoſſos;

citus;
. Tum
alia explicatio (ver-

borum iſtorum:) ecce populus, ut leo, ſurget &c. (nempè interpretatio faeienda-
erit) juxtà Targum ejus. 91. Eod, verſ. 24. Et ſanguinem conſoſforum bibet] Vati-

cinatus eſt (Bileamus,) quòd Moſes non morietur, donec proſtraverit reges Midiani-
tarum interemptos atque ipſe (Bileamus) ſimùl cum eis interfectus ſit, dicitur enim:
& Bileamum, filium Beor, divinatorem, interfecerunt filii Iſraël gladiò .

ſuper confoſ-

ſos eorum. 92. Verſ. 2 5. Ner maledicendo maledicas ei] (Particula) prima-

addit ſecundæ (particulæ) & ſecunda (adjicit) primæ 93.
lo loco:) i. e. etiam mihi, i. e. etiam tibi non ſit,
loco:) Si. e. etiam juvenem, — i. e. etiam virginem.

& ſic (accipitur in il-
94. ita quoque (in illo
95. Verſ. 27. Ilt eima-

Editar pyepter me] (Verbum )) P) non ſignificat (hic) imperativum, ſcuti (acci.

pitur

23. Hebr. Mhn i. e. pallium, quod induunt Ju-
dæi, dum preces peragunt, aliud eſt parvum, ali-
ud magnum, de quo vide plura apud Buxtorf. in
Synag. Iud. . 9. p. 160. & ſeqq.
84. Nempè: Iſrael, Dominus, Deus noſter, Deus
unus eſt, uti Deuteron. c. 6. veri. 4. habetur, eſ
hæc oratio Judæis conſueta, confer. num. 90. h,
Verſ. 24.
8 5. Vel: induant, ſic interpretor ryan „nam
hoc modo cum Kametz ſub litera a legendum
eſt; non verò: ta cum Patach ſub litera ,

confer. Buxtorf. Synag. Iud. dict, cap. 9. pag.

.
6*

dem Busxtorf. alleg. c. 9. p. 170.

hetur, ſignificat inter alia etiam a i, e. per- ]
ditionem, uti in notis Mα n h. loc. ha-
betur.
8 8. Vel: removeat & repellat, ſic verbum 7an
hiec interpretari poſſis.

989, Vel: lædentem, Hebt. pun, de cujus vocis

ſignificatione vide Buxtorf. Lex S. fol-
. . „ Vol.
13q2 5. confer. & D. Wagenſeil. Sot. p. 47 .
10, & 480, n. 15.
90. De hac oratione vide num. antec. 84. Bb. verſ.
** Hebr. w, in MSto z. Poded aaditat 2
Siyvn i. e, & eripit (liberat) illos.
9 1. In Targum, juxtà P. Fagii verſionem habetur:
eece populus quaſi leo grandis habitabit & ſicu⸗
ti leo elevabitur, non habitabit in terra ſua, de
nec occiderit occiſionem & divitias popu
poſſidebit. s populorum
92. Uti Joſuæ c. 13. v. 22. habetur, vige & infrz
Numer. cap. 3 1. v. 6. n, 26. & ver. g. num. 3 .
confer. Chulin, Fol. 35. 5. & fol. 3 6, a. it. Nid.
da, fol. 5 5. b.
93. Confer. quæ R. Salomo ad Genel. æ. e
22. ROtavit, ubi vide num. 29. 172. vert.
94. Uti 7. Reg. c. 3. v. 2 6. habetu
opr D h. loc. e ul, eonſer. not. in

95. Id eſt: tàm juvenem „quàâm virginem, uti
uti
Deuteron. 7. 32. v. 2 5 habetur. 7

OOOOOO

1216 NuMERORUM. CAbP. XXIV.

itur in illo loco: )22) i. e. & maledic ei; 96. ſed ſignificat futurum (hoc ſenſu:)

forſitàn placebit ei (Deo,) ut inde maledicas ei (ſcil. populo lſraelitico) meo nomi-
ne 97. linguâ vernaculâ: maldiras. 98. Verſ. 28. In verticem ( montis) Pehbor]
Divinator † erat Balac ac viderat, fore, ut illli (Hraëlitæ) punirentur propter Pehor;
ſed non noverat, quanam in re, 99. dixerat ( Balac,) forſitàn maledictio inde primò
cadet 100, ſuper illos (Iſraélitas,) ſic quoque omnes aſtrologi vident quidem; ſed
haud ſciunt, quid videant. 10. ESEE U3

CAT. XXIV.

Erſ. 1. &t vidit Bileam, quòd placeret Ec.] Dixit? (Bileamus:) non opus eſt,
ſciſcitari ** ex Sancto illo Benedicto, quoniam ille haud volet maledicere-
illis (Ifraelitis.) Eod. verſ. I. Nec abiit, ſcuti (antes ſecerat) ſemel atqve⸗
iterum] (Nempè,) prout fecerat (jam anteâ) duabus vicibus. Eod. verſ. I. Ad ca-

ptandum augurium] (Videlicèt.) ut divinaret, an Dominus ei obviam iturus eſſet jux-

tà voluntatem ſuam, dixit: (Bileam) ſive velit ſive nolit (Deus) maledicere illis, 1.
mentionem faciam iniquitatum eorum † (Iraêlitarum) ac maledictio per mentio-
nem

ubi Gemara dicit: pod an Sen n
i. e. incantat magus nec feit, quid incantet, vi-
de etiam, quæ ad Exod. c. I. verſ. 22. n. 74. n-
tata ſunt, confer. & Geneſ. «ap. 45. verſ. 13.

9 6. Sicuti ſuprà verſ. 13. b. cap. habetur, ubi vide
not. n. 41.
97. Vel: meã cauſà propter me, intuitu mei, in
meum commodum, ſic particulam 7 j. e. mihi,

hic interpretor, confer. fuprà v. 13. H. cap. num.] Sign. *
42. 8& infrà Numer. c. 2 5. V. 13. Sign. † * Hebr. kX, abeſt hic verbum iſtud ab utroque
9 8. Sic reddo hie vDd, hodiè Galli dicunt: MSto.

maudiras, Latinè: maledices, quod eſt futuri * Exquirere, Hebr. y, in MSto 2, poſteà ad-
temporis, in utroque MSto legitur: in ditur: My i. e. amplius.
i. e. maldiras luy, Latinè: maledices ei. I. Nempè: IIraelitis, in exemplari Hebræe
† Hebr. Sbp, in utroque MSto hic additur:] non mei poſt .7“ i. e, maledicere eis. ad-
i. e. magnus, confer. ſuprà V. 14. b,cap. jicitur: Sbb& i, e. maledicam eis, quæ lectio
ibique not. Sign. † videtur planior effſe altera illa, quæ in Bibliis
Vel: propter quam rem, ſive ob quodnam Buzxtorf. ut & in editione Hebræa, quâ uſus
dehnctum Iiraelitæ pœnam eſſent ſubituri, con- ſum, habetur, in utroque MSto etiam habetur:
fer. ſuprà verſ. 14. H. eap. n. 43. Sube& i. e, maledicam eis, pro: hοv i. e.
100. Confer. quæ ſuprà ad verf. 14. b. cap. num., maledicere eis.
43. de verbo: rn, (quod & hic habetur, † Hebr. rrNy, in MsSto 2. poſteà additur:
notata ſunt, vide & de hoc verbo Levit. c. 7. v. urwway) i. e. & transgreſſionum eorum (lſraeli-
24. n. 83. ac cap. ſequ. 24. v. 1. n. 3, it. Deu- tarum.)
ter. c. 3 3. v. 2. n. 7.
101. Conter, hic D, Wagenſ. Sot. p. 512. med.

„

CNM.XXIV.

—ꝑ
hem iniqulta

um vend4
Fetl. 2. ,

eret . Ee
gaus⸗ animus

1. l enlorin

timcommora
ſent obretla
Lod. vetl,2,
liis) maled
poſit⸗ elt))ve
oltideſs
ies hattibis

—.—
1, Dum ſalliee
catum witali d
verl.
3. Id eft: ali,
fuſtt, ſie He
cacet, ſuperfen
ci). ntee. 13.
tataſant.
4, In Targom,
1ur: oſnign
fecerit Iüaelit
ibidem, conlker
ca).n. 37.
ſ. Kire: facinun
ineſſe creclitur
genleil. Hot⸗.
6. Conler, hie 6.
Dotin W
Jud part 1,
I. Fine: qualine
Gio dd dota
1. die don von
6,1.F. 1 idi
V. 1gen it
III. a. fin, in
On vo ie
Nemp, ap.
ſer &üle Ar
loead matg'ne
Mumkrer us⸗

A.MII.

—
noc lenſa:)

meo nomi⸗
1) Peher]
dier Pehot;
inge Ptimd

idem; ſed

onopys el
naledicere
nel atge
l. I. 4 .
seſſet ur⸗
ete illie, 1.
pet mento⸗

N Nd
id incantet, A⸗
11. h, 74, H0⸗

b. 45, Hel 180,
Nud dd wuogue

3o 1,often G.

nplai Hebtzo
lechcere eis 20
heis que ltctix
‚qux in Dibliis
btea, i ulus
oeliat habetut:
ro: D ler

poltes zolim:
neolum neli⸗

CAP. XXIV. NANIMERORUIM. 1217

nem iniquitatum eorum 2, locum inveniet. 3. Eod. verſ. I. Et convertit faciem⸗
ſuam verids deſertum] (Facienda eſt hujus loci explicatio') juxtà Targum ejus. 4.
Verſ. 2. Et ſuſtulit Bileam oculoi ſuos] Quæſivit, utoculum malignum 5. eis immit-
teret, 6. & ecce ſunt tibi ejus (Bileami) tres proprietates 7. oculus (ſcilicèt) mali-
gnus, animus ſuperbus ac mens avara, 8. de quibus dictum eſt ſuprà. 9. Eod. verſ-
2. In tentoris commorantem per tribus ſuas] Vidit (Bileamus) ſingulas tribus ſepara=
tim commorantes nec inter ſeſe permixtas, vidit, quòd illarum (tribuum) oſtia non eſ-
ſent obverſa alterum alteri, ne quis proſpicere poſſet intrà tentorium proximi ſui. 10.
Eod. verſ. 2. Er venit ſuper illum Spiritus Dei] Induxit in animum ſuum, ne illis (Iſra-
elitis]) malediceret. Verſ. 3. Elius Beor] (Litera) in fine dictionis: 1I. hic
poſita eſt,) veluti (in illo loco:) ) Hà. e. in fontem aquarum; 12., eſt autem ex-
Poſitio ejus allegorica (ſive my ſtica, nempè,) quòd ambo 13. fuerint excellentio-
res patribus ſuis, (dicitur enim:) Balac )X )0 i. e., filius ejus 14. fuit Zipor,

OoOoOOOO 2 15. (nem-
2. Dum ſcilicèt Deo in memoriam revocabo pectract. Talm. Bava batra, ſol. 60. a.
catum vituli conflatilis, confer. num. ſeq. 4. h. 10. Confer. quæ infrà ad v. 5. b. cap. n. 30. nota=
Verſ. ta ſunt, it. Jalkut Part. 1, fol. 244. col. 1.

3. Id eſt: aliquem habebit effectum, non erit 11, Juxta Verba igitur, prout jacent, vertendum eſ-
fruſtrà, ſic Hebræum: 7, quod ſignificat: ſert, quòd Beor fuerit fiſius ejus ſcil. Bileami idque
cadet, ſuperveniet, hic interpretor, confer. quæ juxtã myſticam expolitionem, quia Bileam excel-
cap. antec. 2 3. V. 2 8. h. 100, de hoc verbo no- lentior fuit patre ſuo & idcircò illius pater dici-
tata ſunt. tur filius ejus, quia minor dignitate extitit, idem
4. In Targum, juxtà P. Fagii verſionem, ita habe. etiam de Balaco dicitur, nempe, quòd filius ejus
tur: poſuitque faciem ſuam ad vitulum, quem fuerit Zipor; cùm tamen ipſe illius fuerit pater
fecerat Ifrael in deſerto, vide ejusd. Fagii notas? ſed quoniam ille minor fuit filio ſuo quoad di-
ibidem, confer. & num. antec. 2. ac verſ. 6. gnitatem, ideò ipſe vocatur filius ejus, eonfer.
cap. n. 37. . num. ſequ. I4. & n. 16. h. verſ. it. tract. Talm.
5. Sive: faſcinum, qui oculo maligno ſeu invido Sanhedrin, Jol. 105. a.
ineſſe creditur, de quo vide inter alios D. Wa- 12. Uti bſalm. 1 14. v. 8. habetur, ubi in fine di-
genſeil. Sot. p. 76 3. n. 14. ubi plura. ctionis yyn habetur Vau paragogicum, con-
6. Confer. hic Gur Arjeh fol. 138. col. 2. princ., ac fer. cap. antec. 2 3. V. 18. n. 4 9. & n. 5 1.
not. in a m, item not. ad librum Prec. « Hehr. Np, hæc & ſequentia, usque ad: dyiru
Jud. part. I. pag. 113. a. fin. M Pyn i. e. aperti oculò, abſunt in Hebræo 4
7. Sive: qualifates, affectus ac mores, id enim di- MStO I.
ctio Mhan notat. 13. Nempê: Balacus (de quo dict. c. ante .
3. Sic af Da hic interpretor, confer. Proverb „. 18.) „. Bnenunms, de d hic eſt ſermo. 23
c. 2 8. v. 25. ibique Raſchi not. ac Cap. antec. 2 2. 14. Nota hic, quòd ſcribi debuiſſet: x ja ſed
v. 18. n. 54. it. not. ad librum Prec. Jud. P. 1. P. l quia ſcriptum eſt X iia ideò ſenſus literalis
113. a. fin. in MSto I. pro legitur: eſt, quod Zipor fuerit filius ejus (Balaci) ac Ba-
—Da W9ö i. e. mens depreſſa ſeu humilis. lacus illius Ziporis pater, quoniam juxtà ſenſum
9. Nempè, cap. præced. 22. V. I 9. n. 54. con- myſticum ille, qui minor eſt dignitate, licèt ipſe
fer, & Pitke Avot cap. 5. prout in pan nDH mzjor ſit ætate, eſt quaſi filius ejus, qui præſtat
loc. ad marginem allegatur, vide & not. ad li- dignitate, hinc dicitur cap. antec. 23. yerſ. 1%.
prum Erec. Jud. part. 1. pag. 113. a. circ“ fin. it. D

1219 NMERORUAMA. Cygp XXIV.

—

15. (nempè:) pater ejus 16. (ſcilieèt Zipor fuit) filius ejus (Balaci) in regno, 7. Bi-
lIeamus quoque major (ſive excellentior fuit) patre fuo in vaticiniis, hibra 138. fuit.

proles partis dimidiæ libræ. Eod. verſ. 3. Aperti oculo] Oculus ejus (Bileami) erat
effoſſus & foràs exierat 19, ejusque foramen conſpiciebatur apertum; * eſt autem
(verbum: = R) lingua † Miſchnæ, 20. (ubi legitur:) D O eedee eene

2 i. e. ut perforet & rursus obturet atque exſiccet; 21. Rabbini autem noſtri di-
æunt, 22., quoniam (Bileamus) dixerat: & numerum ſeminis 23. Ifraëlis &c. quòd
Sancõcus ille Benedictus ſedeat & numeret 24, ſemina Iſraëlitarum, (expectans,)
quando ventura fit gutta (ſanguinis, )ex qua naſcetur juſtus, dixit (Bileamus) ſecum,

an is, qui Sanctus eſt & eujus miniſtri ſunt fandti, res iſtas contemplabitur? & pro-
1 Pptefea

—

P2 1 i. e. filius ejus (nempe Balaci fuit) Zi 2g0 ( verba iſta .) pPya Sr(explicanda es-
por, quamvis Balac reverà fuerit filius Ziporis fe) juxtà Targum, (ubi habetur:) qui pulchre

& hoc verſ. 3. dicitur: Mya ia i. e. filius ejus videt, (feil qui habet) oculum apertum, ut vi=

(fcil. Bileami fuit) Behor, licèt Bileamus reve deat in prophetia, ſicuti diſcimus (quead figni-

ra fuerit filius Behoris. ficationem verbi Syfwin Miſchna,) ubi legitur

15. Uei dict. cap. antec. 23. V. 19. habetur, ubi V. rWν i e. ut aperiat, Qui viſionern o-
de ſis notas n. 4 8. n. 49. & n. 51. dmunipotemis videt cadens & retectus &. (verf.

16. Sic juxtà verba S. Scripturæ, prout jscent, 4. h. cap, ) c&tera ,quæ hic in notis Raſchianis

yertendum eſſet; ſed quoniam in voce a lite habentur, usque ad: cadens & retectus ibidem
ra) in fine eſt paragogica, ideò verti debet omiſſa ſunt, videtur & hæc eſſe additio R. Joſe-
flius Ziporis, ac ſi ſcriptum eſſet: pæ ja, nem. phf, R. Sim eonis filii, de quo vid. cap. præced’,

pè, quòd Balac fuerit filius Ziporis, ſicuti etiam 23. v. 23. Sign. & veri. fequ. 4. . «ap. Sign.

rexverã extitit illius filius, confer. num antec. 1 1.

S n. 14. b. veer. S † Hebr. mw5N ei, hæc & ſequentia, usque ad:
17: Id eſt: fuit minor dignitate in regno, eonfer. d n i. e, cadens & fetectus, abſunt hic 4
quæ dict. num. 14. . verf. notata ſunt. Msto I. vid. not. præc, Sign. **

13, Sive mina, Hebr. α, locus iſte in 20: Vide tractat. Talm. Avoda Sara, & quidem e-
pTI Bſic exponitur: o'o e a n jusdem caput ultimum, prout Buxterf. in I-ex
5 i, e. libra extitit partus dimidiæ partis Hibræ, Talm fol. 2 543. allegat, confer. & nn ,
quõ proverbio indicatur, quod pater fuerit di- ubi ejusd. tract. Talm. Avoda Sara, fol. 69. a.
midio minor filio quoâd dignitatem, & quòd ad marginem allegatur.
fuerit Bileam dyn D SDN i. e, magis æ- z1. Vide Buxtorf. Lex. Chald. fol. 2 543. conſer.
ſtimatus; quam Behor, atque ita filius patrem di S Gur Arjeh fol. 18 8. col. 2. princ. ubi etiam
gnitate & excellentia ſuperaverit, confer-Gur loci ĩſtius expoſitio habetur.
Arjeh fol. 1 84. col. 3. med. ac fol. 18 8. col. 2. 22. Vide tract, Talm. Nidda, fJol. 3 1. a. ſicuti in
drine. "Da rBY' admarginem allegatur.
19. Hanc expoſitionemn Buxtorfias in Lex. Hebtæo, 23. Sic dictionem ar quæ cap. antec. 23. v. 10.
verbo: rw vocat tidiculam, confer, Nidda, nabetut, ex mente autoris noſtri vertere volui,
Jol. 3 1. a. =ðèòMWU vide not. ad dict. é. 23. V. 10. n. 39.
xx. Hebr. mir, in MSto I. poſtea ſie legitur & ²4⸗ Confer. hic D. Wagenſeil. Sot. pag. 71.

rune py ur n nd pen ee ide ſech. ubi plura de formatione fetus in Miero ma-

rX& ee n neee de Nagn en ternd.
ee ee rn ee e i. e. & exiſtimo e-

tetes cens
N
pretatus elt
girit: obtut
Vetl 4, &
(empe)qu
219. kktauten
futinillo il
gbia (Silear
ret ſtanti cot
Niamn videra
vicem obfren
jaxtä largun
nacula tua,
in ſedibus lu
yetl. .. Lbe

—
1. Nimirum,
ac nolle temn
N Hebr.n,
cadit & rete
MSöto2,

16, Ke plerigt

nunt, conlet
h, loc. it,lral

Berachot,
4

17, Vel: e
Comtmentzto
Hebr.
y .
wy d
WW r r
que ded riſi
iamnli jefelet
(ileamut

Eiſezelnut;

Videat viſtone
guarn puſche
Gem deſunt,
ſeſoeti,.

AnW.

—
9no, 17. Ni
leami)etn

et Atem

Wo
n noſtri di⸗

iKe, ndd

eteclang)
mus)ſecum,
tur! & pro⸗

Htertei

explitanda e⸗

¹) qui pulehte
1Partuth, üt yi⸗
(gubid ſgii⸗
ins,)obtlegnut
ni diſonem 0,
Aus c (fel,
notis Ralchanis
jetectus bbigen
dditio N ale⸗
1, c) piaced,
4. 6. la). dign

Ntihn, Eigvezd:
15, obluN Kie4

1, A qnideme⸗
Buxtott. in lex,
DN ,

ns, ſol. 69, ,

l,1 43. Conler⸗
Pkinc, ubi etian

1,J1.2 ſautis
tur.

39

usin Mad n.

NIMERORUM. 1219

ptereâà cœcus evaſit oculus Bileami; 25. nonnulli verò exponunt*** (verba iſta:)
N& UNO(quòd ſignificent:) τ☚ H i. e. apertus oculis, 26., veluti inter-
pretatus eſt Onkelos & quia dixit (Scriptura:) DW i. e. obturatus oculo 27. nec
dixit: obturatus oculis, (hine) diſcimus, quòd is alterô ſaltem oculô fuerit cœcus.
Verſ. 4, Qui cadit & retectus eſt oculis*] Senſus ejus literalis eſt juxtà Targum ejus.
(nempè,) quòd non apparuerit ei (Bileamo Deus,) niſi noctu, quando ipſe cubabat 3
28. eſt autem expoſitio ejus allegorica, (nempè:) quando ei apparuit (Deus,) non-
fuit in illo (Bileamo) robur ſtandi pedibus ſuis; ſed cecidit ille ſuper faciem ſuam-,
quia (Bileamus) erat incircumciſus, 29. ac (proptereà) indignus, cui (Deus) appare-
ret ſtanti coràm ipſo facie erectà. Verſ. S§. Quam pulchbra ſunt tabernacula tua] Quo-
niam viderat (Bileamus) oſtia eorum (IHraelitarum,) quòd illa non eſſent ſibi invi-
vicem obverſa. 30. Eod. verſ. 5. Tabernacula * tua] i. e. Caſtrametationes tuæ-
juxtà Targum ejus; 31. alia expoſitio (verborum iſtorum:) quàm pulchra ſunt taber-
nacula tua, (id eſt:) quàm pulchra ſunt tabernaculum Siloh & domus ſeculorum 32.
in ſedibus ſuis, in quibus munera offerunt (Judæi,) ut ipſis fiat propitiatio. Eod.

met, 137 1.1,
gri venere volli

verſ. 5. Tubernacula tua] Etiamſi illa deſolata ſint; (tamen pulchra ſunt,) quia illa
ð, OOOOπι0ο0ο 3

ſunt

25. Nimirùm, ne ille res iſtas poſſet contemplari
ac noſſe tempus, quando naſciturus eſſet juſtus.

xX Hebr. Hn, iſtud & ſequentia, usque ad: qui
cadit & retectus eſt, (verſ. 4. b. cap.) abſunt

MSto z.
26, Sic plerique recentiorum interpretum expo-
nunt, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald
p, loc. it. tract. Talm. Sanhedrin, fol. 10 5. a. b.
& Berachot, fol. 7. 2. it. Avoda Sara, fol. 4.

27. Vel: cccus oculo, ſic juxtà mentem

Commentatoris noſtri hic vertere volui
X Febr. y , in MSto 1. pbſteà ſic legitur:
iy die en eee e en ee e

ððòðʒ
ee eee e een eene i. e, Us- †

que adeò viſionem Omnipotentis videt, ut, et-

jamſi reveletur ei oraculum Divinum ipſeque

(Bileamus) cadat propter gloriam oraculi, quo d
ei revelatur; ille (tamen) retectus ſit oculis ac

rvigeat viſionem Omnipotentis, cœtera, quæ hic,

in Raſchi Commentatio habentur, usque ad:

uam pulchra ſunt &c. (verſ. 5. h. cap.) ibi -

dem deſunt, ac videtur hæc quoque additio es-

ſe Joſephi R. Simeonis filii, de quo ſuprà in not.

ad verſ. 3. h. cap. Sign. *) it. infraà verſ. 14. . c.

Sign. Tit. Numer. c. 27. v. 20. Sign.*
29. Conſer. quæ ſuprà ad Numer. c. 22. v. 8. n.
3 5. notata ſunt.
29⸗ Conkfer. hic Raſchi not, ad Exod. c. 33. verſ.
17. & Gur Arieh fol. 1 88. col. 2. princ. ac not.
aad librum Prec. Jud. p. 2. pag. 10 8. b5. med. ubi
exponitur, quod verborum iſiorum: 979) i
DSy ,) quæ hic in textu ſacro habentur, lite-
ræ finales efficiant dictionem i i. e, circum-
ciſio, ac ſi diceret Scriptura: 'a x; ean
i. e. quoniam non erat circumciſus, ca-
debat (Bileamus,) confer. Genel. c. 17. v. 3.
num. 13. .
30, Vel: quòd oſtium unum alteri non eſſet op-
poſitum, confer. quæ ſuprà ad verſ. 2. h. cap. n.
10. notata ſunt, vide & not, ad librum Prec.
Jud. p. I. pag. 3: a. princ. it. tract. Talm. San-
hedrin, fol. 105, a. S
** Hebr Tmmaamn, iſtud & ſequentia, usque ad:

Dnn i. e, ſicuti torrentes, abſunt hic 4 MSto
31. In Targum ejus, juxtà DP. Fagii verſionem, ita
habetur: & domus habitationis tuæ, Ifrael.
32. Hebr. d rhn, ſic judæis vocatur templum

Hietoſolymitanum,

1220

NUMERORUM.

CAb. XXIV.

ſunt pignori pro eis 33. & orundem deſtructio eſt animarum expiatio, 34. dicitur.
enim: conſummavit Dominus iram ſuam; 35. ſed quanam in re conſummavit (i-⸗

ram ſuam? nempè:) & ſuccendit ignem in Zion. 36.

Verſ. 6. Sicuti torrentes ex-

tenduntur] Qui trahuntur & diffunduntur, ut ſeſe procùl ac latè extendant, dicunt-
Rabbini noſtri: † ex benedictionibus iſtius improbi (Bileami) diſcimus, quid in a-
nimo ejus fuerit, ut malediceret, quando dixit ( Scriptura.) quòd faciem ſuam poſue-
rit versus deſertum, 37. & quando mutavit Deus os ejus (Bileami, Jipſe benedixit eis
(lſraelitis) juxtà ſimilitudinem 38. earum maledictionum, quas ipſe dicere cupie-
bat, ſicut id totum habetur in (capite!) pien. 39. Eod. verſ. 6. Sicuti Santali]
Juxtà Targum ejus 40. notat (dictio: N idem, quod in illo loco :) myrrha &

WN i. e. ſantali. 41.

Eod. verſ. 6. Plantavit Dominu] In hordo Eden; * alia
expoſitio * (verborum iſtorum:) ſicuti &plantavit Dominus, (ut ſenſus ſit:)
tanquàm coœli, qui extenſi ſunt, 42. ſicuti

1 i. e. tentorium. Eod. verſ. 6.
Plan-

33. Nempè: IIraelitis, vide, quæ ad Exod. c. 3 8.
v. 1 1. n. 13. notata ſunt, confer. & Buxtorf.

Lex. Chald. fol. 2400. it. not. ad 2. Chron. c.22.

v. 11. num 4 3.

34. Confer. Raſchi not. ad 2. Paralipom. cap. 22.

verl. 11. .
35. Uti Thren. c. 4. V. I1. habetur, ubi vide Ra-

ſchi net.

36. Prout Thren. dict. cap. 4. verſ. 11. habe-

† Hebr. prma PDze iſta & ſequentia, usque ad:

bUNn i. e. ſicut Santali, abſunt hic 4 MSte

1.
37. Sicuti ſuprà v. I. b. c. habetur, ubi vide not. n.

4. confer. hic Jalkut Part. 1. fol. 244. col. 2.
med.

8. Sive: juxtà formam ac modum, ſie dicdionem

pyn hic interpretor, conſer. quæ ad Levit. c. 9. V.

2,3- D. 27. notata ſunt, confer. & trad. Talm.

Berachot, fol. 16. a. & Sanhedrin, fol. 10 5. a.
9. Eſt iſtud caput undecimum tractatus Talmu-

dici: Sanhedrin, & quidem habetur fol. 105.

a. prout in epan n. ad marginem allegatur,
conſer. & infrà verſ. 14. . cap. n. 65, ac Numer.

4. 3 1. v. 16. n. 59. vide & Geneſ. c. 8. verſ. 7.

o. In Targum ſie habetur: ſicuti aromata, quæ

plantavit Dominus, prout P. Fagius ibidem

tranſtulit.
41. Uti Cantic. cap. 4. verſ. 14. habetur, confer. &

& Pſalm. 4 5. v. 9.

*Hebr. y Da, iſta & ſequentia, usque ad:

'n i. e. tanquam cœli, abſunt hic 4 MSto z.
cæterum in MSto I. poſt verba iſta: 15 5.
leguntur iſta ' Dn n iy en
i. e. Tanquam cedti juxtà aquas (verſ.
6. H., eap.) quæ ſtant ordinatim (per ſetiem,) cœ=⸗
tera, quæ hic in notis Raſchianis habentut, us-
que ad: vunmn i. e. ex ſitulis ſuis, (v. 7. . cap.)
ibidem omiſſa ſunt.

* Hebr. de , iſta & quæ ſequuntur, usque

ad: hn i. e, ex ſitulis ſuis (verſ. 7. , cap.) ab-
ſunt a MSto T7.. ==S D
42. Prout Eſai. cap, 40. v. 22. habetur, ſed in ad-
ditione, quæ in notis Raſchianis in dan nE
habetur, expoſitio iſta de ſignificatione ten-
torii minas quadrare dicitur, nam ſi dictio &
hic ſignificatet πHοêH. e. tentorium, debuiĩſſet in
illa voce & liteta Aleph punctari detn i. e.
per Cholem; jam verò litera Aleph in dicta vo-
ce habet punctum: Chateph Patach, ſic ibidem;
eadem feie habentur in MSto z. ubi ſic legitur:
=onN ene e en dee nn de den
i. e. aſt ego non conſentio (huic expoſitioni,)
nam ſi ita eſſet, debuiſſet (iſtud: bei&α) puncta-
ri (hoc modo?) — &2 (ſic puncta haben-

tur in MSto 2.) poſſet & ſie punctati. S 9e

Cantic; c, I. v. 5.* =

(N. V

—
punwit
lis uſarpat
. b ſrul
44, Hod.
ſpetuem
un 4
Amalecitat
gis magizge
Deu edlxit
(vempe.)l
medet 47.
holtium.“
ita utſiguif
finguntſol
oNne.
cett os, dun
(edme)
kelos 51. 1

(nempe)⸗

——
er Hee ſe
tulis ſuis, 1
Talm. Taan-
43. Hicni Dan

44. la Tapun

unhgetun deßf
ttanſtulit, ee
nin fol 1
4 , De quo
nii ac Trem
46 Hebr Nn
gue hit in
ec. 13,,.
Arjeh fol. n
) Hedt. bih,
dN) qwe bir
lee. 13, 21
47. Neme:
ſia: come
Populum I
Lextmn iple 5
quæ in Ny

NuMERORUM.

.WI. CAF. XXIV. 1221
4, Cielut Plantmvit Dominus ***] (Dictionem) “νσεπ%i. e. plantationem, reperimus in tento-
hmarn (i. riis (uſurpari,) dicitur enim: ?OM i. e. & plantabit tentorium palatii ſui. 4;3. Verſ.
enlan ex. 7. Ex ſitulis ſuis] Ex fontibus ſuis; explicatio ejus (facienda erit) juxtà Targum ejus.
ncheunt⸗ 44. Eod. verſ. 7. Et ſemen ejus (erit) in aquis multis] (Hæc verba) ſignificant pro-
idng. ſperitatem, ſicuti ſemen, quod ſpargitur juxtà aquas. Eod. verſ 7. Extolletur magie,
an doltt. Juam Agag, rex ejus] Rex primus corum (Iſraelitarum) ſubjugabit Agagum, regem-
eneciin eis Amalecitarum. 45. Eod. verſ. 7. Et extollet ſe regnum ejus] (Nempè:) Jacobi ma-
ens aite. gis magisque, nam veniet poſt eum (regem ſcil. primum) David & Salomo. Verſ. 8.
i denddh Deus edaxit illum ex Koppto] Ecquis fuit eauſa eis (Iſraelitis) iſtius magnitudinis?
myttha & (nempè:) Deus, qui eduxit illos ex 5Ægypto, in robore 46. & ſublimitate * ſua co-
len; ua medet 47. gentes, quæ ſunt hoſtes ejus. Eod. verſ. 8. Et oſa eorum] (Nempè:)
ſelus ſi:) hoſtium. * Eod. verſ. 8. Confringet] Menachem illud (verbum H)) exponit,
d vell 6. ita, ut ſignificet i. e. confractionem, & ſic (exponit illud:) non i. e. con-
Plen. fringunt (ſoſſa) usque ad mane; 49. ſic quoque (ipſe interpretatur iſtud:) teſtas ejus

,PNi. e. confringes; 49. ego verò exiſtimo, quòd (verbum iſtud: O)) ſignifi-

9 uegbe 24: cet: os, dum aliquis dentibus ſuis carnem ab oſſe circumrodit atque intùs medullam

thic 4Sto 1. (comedit) & ſic os nudum conſtituit. 50. Eod. verſ. 8. Et ſagittis ſuis franget] On-
kelos 51. interpretatus eſt (dictionem:) X (ita, ut ſignificet) diviſionem hoſtium
ur el (nempè:) partitionem, 52, quæ illis (hoſtibus) eſt, ſicuti (in illo loco:) D æ N bv
erſetiemn,) c⸗ ” 1. C.
Us⸗ . . 3 5 . . . 1
lenn. 4 xxg Hæc & ſequentia, usque ad: 7 i. e. ex ſ- conter. hic tract. Talm. Gittin, fol. 6 8. b.
(n c. tulis ſuis, abſunt hic 4 MSto 2. confer. hic tract. ½ Hebr. bæ vv, abeſt iſtud ½ MSto 2. ac verba:
gtar, uscue Talm. Taanit; fol. 20. 2. oſſa eorum, conjunguntur ibidem verbo: con-
bun 1. 43. Sicuti Daniel. c. 11. v. 4 5. habetur. fringet, omiſsà voce X wνi. e. hoſtium.
7. (ape, 44. In Targum ita habetur: maghus erit Tex, Qui 49. Proùt Zephan. cap. 3. Verſ. 3. habetur, con-
eton, ſeh inal⸗ ungetur de alui⸗ e⸗ broue . Fagiu⸗ misen fer. not. ad Judic. c. 5. v. 14. n. 2.
6 i fer. arIm, O 1. 3. . . .„
indn —— . edarim Jol. 8 e . Sicuti Egech. cap. 23. V. 34. habetur, ubi vid.
iücgione ten⸗ De quo vid Samuel. c. 15. eonfer. & L. num. 54. S num. 57.
(dcto dn 4 ine s ele not. 5 or. 5 1 §Fo. Vel: os nudum reddit, nempe ſine carne ac
rſn 46 Rebr. Da hac voce exponitur dicio hoyzn, medulla, ſic quoque in notis Na Mov 'hic ex-
dhan Re hic in textu ſaero habetur, confer. quæ c. pPonkur. .
„7. æ hic in textu iaero „ 4 2 . .
ephincicta o⸗ ee : 3.V. 22.,n. 70. notata ſunt, vide & Gu. 51. In Targum Onkeloſi juxtà P. Fagii verſionem
ach, ſcibiden rrien ſe r88. e0l. a. med locus iſte ſic translatus reperitur: præda regum
re 91. . 1. 4* . .

Gbi ſic egitut:

„ Hebr. d, reſpicitur hac explieatione ad vocem

eorum oblectabunt ſe atque terram eorum poſſi-

N zj debunt.
n G u ſacro habetur, vid. d, c. an- l
expoſtioni) b A hie zn en 52. Vel; partem ſive portionem ſcil. hoſtium,
ic expont toll, tec. 2 3. V. 22. H. 70. . ſi i . rersam IGaélitic⸗
R— c ſi diceret Sceriptura: terram Ifraëliticam, qu
) uncka⸗ 47. Nempè: pogulus Iſraeliticus, nam verba i. 3 . i (noſtibus) mee c, in quæ
. J non ad Deum; fed ad uit illis (hofti 5 e. in portione,
uctt haben⸗ ſta: comedet gentes, non a z fe⸗ drn . Iſras
l ulun IIraëliticum referenda eſſe non ſolum ανι νοh.b i. e. divident IHraelitæ, ſic expo-
dui fopuuce . nitur in notis pan r b. loc. 1

39N

textus ipſe S. Scripturæ, verum eriam notæ,
quæ in pan re h, loc. habentur, probant,

I2142 NMERORUM. CAP. XXIV.

i. e. ſagittarios (Onkelos interpretatus eſt:) NeSeii. e. viros diviſionis. 53.
Eod. verſ. 8. Fanget] (Verbum VDO)) ſignificat (idem, atque in illo loco:)
uPi. e. & fregit ac diviſit tempora ejus, 54. quoniam (Iſraelitæ) X N i, e. divi-
dent tertam eorum (ſcil. hofſtium,) poterit etiam verti, quòd ſignificet ſagittas pſas
(hoc ſenſu:) ſagittas Sancti illius Benedicti D id eſt HDdi. e. immerget & intin-
et 55. in ſanguine hoſtium, veluti (accipitur in illo loco:) ut NPNi. e. intingas
edes tuos in ſanguine, 56. nec recedit 57. illud (à ſignificatione) —
id eſt: percuſſionis, veluti (accipitur in illo loco:;) uni id eſt: percuſ-

ſi, 53. quoniam id, quod' ſanguine tinctum eſt videtur perinde ac ſi eſſet Vrin
1. e. vulneratum ac percuſſum. Verſ. 9. Iucurvavit ſe, jacet tanquam leo] Juxtà Tar-

D gum ejus:

59. habitabunt in terra ſua cum robore ac fortitudine. Verſ. 10. Et
comploſit*] i. &. Alteram manum alteri alliſit. Verſ. 13. Tranigredi verbum Do-

mini] Hic non didtur: DNNi. e. Dei, ſicuti (Bileamus) dixerat ab initio, 660.
uia noverat, quòd ipſe fœtidus eſſet factus coràm Domino é61, eique moleſtus eva-

. ſiſſet. 62.

Verſ. 14. Vado ** ad pepulum meum] Ab iſto tempore ecce ego ero, ſix-

uti reliquus populus meus, é3. nam Sanctus ille Benedictus ab eo (Bileamo) receſſe-

„rat.

53. Sive: diſſenſonis, prout P. Fagius vertit id,
² od Geneſ. c. 49. v. 2 3. habetur, confer. Gur
Arjeh fol. 18 8. col. 2. circa fin. ac not. in ov
vham b. loc. in utroque MSto poſt: viros di-

viſionis, addita ſunt iſta: wuer pi wi

j. e. ſignificans partitionem ac diviſionem, &
ibidem poſtea additur: prm' 12) i. e. & ſic (ac
cipitur verbum) n, quod mox in textu ſa⸗
cro hoc v. 8. ſequitur, confer. num. 52, & Sign.
† b. verſe 8. L
54. Sicuti Judic. c. 5. v. 26. habetur.
†Confer quæ ſuprà n. 52. S 5 3 h. v. 8. norata ſunt.
55. Confer, hic Buxtorf. Dictionar. Hebr. verb.
rin ubi locnus iſte adducitur & exponitur.
56. prout Pſalm. 96. v. 24. habetur.
Hebr. u, ſic benè in utroque MSto, ut & in
Bibliis Buxtorf. aſt in editione Hebræa; qua uſus
ſum, ut & in exemplari nom ne, legitur:
n per Vau in fine; ſed corruptè.
5 8. Sicuti Deuteron. c. 3 2. v. 39. habetu.
59. In Targum juxtà P. Fagii verſionem locus iſte

ſictranslatus reperitur: quieſcet & habitabit in

fortitudine, ſicut leo &c. in Mto I. verbis illis:
A i. e. juxtà Targum ejus, præmittuntur i-
iſta: ppb/ enen en eeen eenee een
be e ee eee en ee neen

1 TVHyn i. e. tanquàm leo, qui prius incurvat
ſe & extendit ungulas ſuas ac poſteà cubat ò
poſtquàm ille eubat, nemo eum erigit (ſive ex-
cit at, ſeil. à ſomno,) &c. Confer, hic tract. Talm.
Berachot, fol. 12. b. & Sanhedrin, Jfol. 105. a.
* Hebr. Ppob)), iſtud & ſequentia, usque ad:
Mayy i. e, transgredi (verſ. 13. h. cap.) abſunt
à MSto.
60. Nimirùm eap. antec. 22. v. 1 8. dixit Bileamus:
non potero transgredi verbum Domini hN i.
e. Dei mei; hic autem nomen omiſſum
eſt, rationem hic adducit Commentator noſter.
6 1. De hac phraſi vide 2. Samuel. c. 10. v. 6.
62. Juxtà Hebræum "a, quod ſignificat, ejectus,

expulſus fuit, de qua ſignificatione vide D.

Wagenſeil. Sot. pag. 6 5 1.
** Hebr. 1, iſtud & ſequentia, usque ad:
*„HhbHς τα0 i, e. veni, conſulam tibi, abſunt à
MSto I. ðUD
63, Vel; ſicuti unus ex populo meo, quoniam
hie ſcriptum eſt: y, i. e., ad populum meum

non verò pny i,e, ad locum meum, (confer,.

v. 2 5. b. c.) hinc nata eſt iſta expoſitio, vide not.
in na ev h. loc. ac Jalkut Part. 1. Fol. 244.
col. 3. cireà fin. it. tratt. Talm. Sanhediin, fol.
105. a. & fol. 106. a.

66, lI

—
t. Lod. ve
namn erat iſtuc
&c. ſicuti hab
dedetit, utillo
foerunt flils 1
uis Preritttel
1t illos lſtaeli
pore ſecututo,
Plcatbtevitat
Mrian Aliſim

—

Hedr. ) ,
Fhteinles
64. Confer, hic h
13 ubi etiam ,
86r Anjeh ,
Princ item not,
6. Vige, gur de
„cäpe h zhehe
2ſ. F. 1, R. 1. 10
tnae Talmud
marginem in
Sanhegin ſol
14 ½, tol. 3, tire⸗
Alii infr JNum
ſide 90t. N. 57.7
6), Conler gur

“ lihtesloemiene

Tepitate ſermont
e 40 Mto :

ie tempoteenn

Sto n Polen z
ne rne⸗ 3
ONNo ONN
n r
Py d
insiſte nod utatii

N. XIV.

lionis. 13.
lo loco:)
e. Cii⸗
gittu pls
et & innin⸗
e intinges
e)
l: petel-
eler
Hlunile-
etl. 10,
Lerbum Dl⸗
initio, ſo
toleltusei⸗
ego ehle⸗
mo)ugle⸗

lat⸗
—
ipriusinenrat
1
poſte Albat &
eigit ſheer:
hic trach im.,
in, follſd
1a, Uöe
. ca)) Mune

Giuit blunus:
Domini KNI.
Omluen
entator Mer⸗

. I 0.1. . 1

iote ie D.

1 rad
übi, Ant 3

R

CAb. XXIV. NuMERORUM. X223

rat. Eod. verſ. 14. Veni, conſilam tibi] Quid tibi ** faciendum ſit 64. ſed quod-
nam erat iſtud conſilium? (nempè:) Deus iſtorum (Iſraelitarum) odit ſcortationem
&. ſicuti habetur in (capite:) pꝰn; 65. ſcias (autem,) quòd Bileam conſilium iſtud
dederit, ut illos (Hraêlitas) cadere faceret per ſcortationem, nam ecce dicitur: en ipſæ
fuerunt filiis Iſraelis ex ſermone Bileami. é6. Eod. v. I4. Quid ſaciet populas iſte populs

tuse Brevitate ſermonis 67. utitur textus iſte (ac ſi diceret Bileamus:) conſilium tibi dabo,

ut illos (Iſraêlitas) cadere facias & dicam tibi, quid mali illi facturi ſint Moa bitis tem-
pore ſecuturo. † Verſ. 17. Et confringet *Iatera Moabitarum] Targum ** (prolixius)ex-

plicat brevitatem Hebraicam (nempè:) & interficiet &c. 6. Verſ. 16. BE. qui novit ſci-

entiam Altiſimi] Ut animum attendat ad tempus, quò (Deus) iraſcitur, 63, Verſ. 17
Vide-
X Hebr. 77 , hæc & ſequentia, usque ad: 67. h. verl. 14,) nam verbum ey& ſignificat

„7a j. e. in (capite) 52, ablunt 4 MSto 2.
64. Confer. hic Ralchi nor. ad Eccleſiaſt. c. 10. v.
13. ubi etiam loci iſtius expoſitio habetur, vide
S& Gur Arich ſol. 18 9. col. 2. fin. & col. 3.
princ. item net. in an ne . loc.
65. Vide, quæ de hoc capite pyn ſuprà ad verſ. 6.
Hh. cap. h. 39. notata ſunt, confer. & cap. ſequ.
2 §. V. I. B. 2. ac Numer. c. 3 1. v. 16., n. 5 8. item
tractar. Talmud. Sanhedrin, fol. 105. a. uti ad

detectionem auris (dqum aliquid ſecreto dicitur,)
nam ommi verbo, quod per ſuſurrationem (lub⸗
miſſa voce) dieitur, ei convenit dictio xy, lo-
cuta eſt autem (hic) S. Scriptura de eo, quod fie-
ri ſolet, (confer. Deuter. c. 2 5. v. 4. ibique not.)
prout homines ſoqui conſveverunt, (nempe
quando aliquis vult ſecretum, quod ſcil, occui-
tum eſt, revelare ſocio ſuo, (videlicèt) rem ali-
quam, quam ipſe haud vult, ut multi ſciant, ille

marginem in 'nan inee allegatur, confer. &
Sanhedrin, fol, 106⸗a. & Jalkut Part. I1. Fol.
244: Col. 3. circà fin.
565. ti inftà Numer. c. 3 I. v. 16. habetur, ubi
vide not. n. 57. & n. 58.
67, Conſer, quæ ad Geneſ. c. I. V. I. n. 27. de el-
Iiptica locut ione, dida ſunt, verba autem iſta:
brevitate ſermonis utitur textus iſte, abſunt in
Hebtæo à MSto z.

† Vel: tempore extremo, Hebr, ρhohνe nen, in

MSto I. poſteà adduntur iſta: ynv HDD IN
äl
ei n en we hn en nn ee e
NvD — d n ee en een een —renn
eee en en een e eee en
ð
) N eee ee i, e. Ego autem Joſe
phus, R. Sim eonis filius, exiſtimo, (quôd tex
tzus iſte) non utatur brevitate ſermonis, (vid. n.

licit: veni, conſulam tibi, Juamvis iſtud non
ſit conſilium. Verſ. 17. Videbo eum Sc. ea
Veroô, quæ verſu 17. in notis Raſchianis habentur,
usque ad: videbo eum, abſunt hic 4 MSto 1.
conter. not. ſequ, b., verſ. 1 7. Siga. *cτterà/m de
hoc Joſepho, Simeonis filio vid, cap. iſtud 2
v. 4. SZign. * x*.
* Hebr. ielen iſtud & ſequentia, usque ade 1Ne
i. e. vidlebo eum, abilunt à M Sto I1. contfer not
ad verſ. 14. h. cap. Sign. f .
** Iſtud: doone i., e. Targum, & ſequentis
ad: & qui novit, abſunt in Hebræo 3
6 9. Scilicet: principes Moabitarum
gum h. loc. habetur.
69. Confer. quæ ad cap. antec. 2 3. v. g. n. 2 ne
tata lunt, vide & not. in or P* 6. loc. ubi
berbatlia „pryy ny, quæ hic in textu ſacro ha-
entur, exponuntur? Dioy — .
tempus Altiſſimi. e y kee, noſee

„»Usque
MSto z.
„ui in Tat-

Pppppbp

1224 NuMERORUM. CAP. XXIV.

Pidebo eum] Video ego laudem 70. Jacobi corumque† (Iraélitarum) magnitudi-

nem, ſed illa jam non adeſt; poſt tempus autem (aderit.) Eod. verſ. 17. Procedie
ſiella] (Explicatio iſtius loci erit facienda) juxtà Targum; 71. ſignificat ſautem ver-
bum ., quod hic habetur, idem, atque in illo loco:) Mi. e. tetendit arcum ſu-
um, 72. quia ſtella celeriter vadit inſtar ſagittæ, linguâ vernaculà: diſtent, 73. ac

ſi diceret: ſurget ſydus. Eod. verſ. 17. Et ſurget ſceptrum] i. e. Rex dominans &

imperans. Eod. verſ. 17. Er franget later« Moabitarum] Is fuit David, dicitur enim
de illo: dejecit eos in terram & metiebatur duobus funiculis, quos morte afficeret &c.
74. Eod. verſ. 17. &t deſtruet] (Verbum 5P) notat — P? i. e. fodit, veluti

(aceipitur in ille loco:) ego p i. e. fodi, 75. item (in illo loco:) è ciſterna foveæ

DNpPiGi. e. effoſſi eſtis, 7⁶. item (in illo loco:) âHi. e. effodient illum corvi
torrentis, 77. linguâ vernaculâ (verbum Pp fignificat:) forer. 78. Eod. verſ.
17. Omnes filios Seth] i. e. Omnes populos, quoniam omnes prognati ſunt ex Seth,
filio primi hominis. 79. Verſ. 18. Er eritpeſeſſio Seir] Inimicis ejus (nempè:) Iſra-
Elitis. 8. Verſ. 19. Et dominabitur (unus) ex Jacob] i. e. Et prætereàâ erit domina-
tor alius ex jacob. Eod. verſ. 19. Et perdet reliquias ex urbe] Ex urbe celeberri-

ma; &1, dicit autem ita (S. Scriptura) de

rege Meſſia, nam de illo ſcriptum eſt: &
dJomi-

—
70. Hebr. maw, in vetuſto quodam exemplari le-

gitur: vd i, e. tribus, ut ſenſus ſt: video ego
tribum Jacobi, confer. Gur Atjeh ol. 188. col.
3. princ- ac not. in am e h. loc. item D.
Wagenſeil. Nizzach. p. 48. & p. 7 I. & in Mu-
nim. Fid. R. Iſaac p. 80.

† In utroque MSto habetur ſingularis, nempè:

rr i. e. & ejus (Jacobi fcil.) magnitu-
dinem.
71. In Targum ſic habetur: conſurget rex de Ja-
cob, & ungetur. Chriſtus ex Iſrael, prout P.

Fagius ibidem vertit, in Targum legitur: Nanr

i. e. & magniſicabitur Meſſias.
72. Uti Pſalm. 7. v. 13. habetur, confer. hic not.
ad librum Prec. Jud. part. 1. p. 146. 2. fin.
73. Vel: diſtend, nam & ſic reddere poſſis:
DD“, prout hic habetur; in utroque MSto
legitur: BaDPN, Latinè: diſtendit.
74. Sicuti 2. Samuel. c. 8. verſ. 2. habetur, ubi
vide Raſchi notas.
* In utroque MSto pro — legitur n i. e. fo-
diens, quæ lectio etiam melius huic loco qua-
drare videtur. .-
75. EProùt 2. Reg. c. 19. verſ. 24. habetur, ubi vi-

de Raſchi notas.
76. Vide Eſai. c. 5§ 1. v. I. ibique R. Salom. not.
77. Sicuti Proverb. c. 30. v, 17. habetur, plerique
tamen Grammsatieci iſtud deducunt à radice;: o
i. e. effodit, perfodit.
78. Sic reddo: vyno, prout in utroque MSto at-
que in exemplaribus hactenùs impreffis habertur,
Gallis hodiè frequentius eſt fouir, Latinè foderse,
conſfer. not. ad Hiob. c. 3 0. v. 17. n. 1 5½.

79. Sive: Adami gρaτ—☛Rοααα, ex Setho enim

prognatus eſt Noachus, ex quo poft diluvium
omnes gentes prodierunt, ſic in notis n

h. loc. habetur; ſed Junius ac Tremellius locum

iſtum aliter interpretati fant, confer. & P. Fagii
not. ad Paraphr. Chald. b. loc.
8o. Hebr. "Nννπα, ſic in MSto 2. magis perſpicuè
id eſt: Iſraelitæ, qui ſunt inimici Seir vel Eſaui,
poſſidebunt illius terram, confer. bic Gur Arjeh
Jol. 188. col. 3. princ. ac not. in a ne b.
loc- vide & Deuteron. c. I. v. 7. n. 47
&1. Hebr. NN i. e. hæc eſt Roma, ſic additur
in utroque MSto, ut & in notis DN NS, eo-
dem modo etiam Paraphraſis Hieroſolymitana,
expO

4

CAr. N
—
Gdominabin

. 4 Paenam 4
fuit ex omt
ſed tandem
memoriam.
fuerat tent
Ec. 17. iͤ⸗
magnitvdin
Succathæi.
keamus) n

—
exponl! „ P.
Cbald ,loe
Talm. fol 1
Diſt z.6,9.
zu Uüdlalm.
Aiter, tqve
mone, ront
hot, in
ſchiapis hech
qoe Mto ke
w i e. &
Obad.c. 1. .
conter Gelat
cap. I.
1 Hebr. oy,
l.e. urts Tar
(Ni)
* Hebr, ddn
Rie.
UOque Mor⸗
13 Conter hie
& not in
ſol. r44,cl,
14. Nam Onkel
um dellatorun
ultult, Ubi
jehſol ne
,oe,

GeN. Salon
6. E dicitur RN
Ooreloli fui⸗
unde Kene

A.NNV..
—

magnituk
7 Dyocecht
ſautem vet.
itareumſn.
kent, 73, ae
lominans &
diciturenim
aſhceret c,
ocit, veluti
kerna forer
tillum corxi
Loc ell.
tunt ex elh,
empe.) lia.
etit domina⸗
be celeben.
piom el: &

domi.

—

Salom, hot.
abetur, penigoe
nt tadice:

ſoque Moto at⸗
relſishabetun,
1, Laustlodere,
7.1, 1),
en Setho enim
o Foll Gilurium
notis

dominabitur de mari ad marc. 82.

tenelius ſocumn

Onlet, Fagit

megis zerſiiene

ciSen ſel Lai,
bie Clr Aen
ig N 1.
.,. 47. .
WM,e.⸗

. itana,
jeioſoiſmiana,
exp

94. Nam Onkelos ita interpretatus eſt: principi-

CAr. XXIV.

12²⁵

poœnam Amalecitarum. 83. Eod.
fuit ex omnibus, qui contrà Iſraêlitas

Verſ. 20. Ee vidit Amalec † Contemplatus eſt
verſ. 20. Principium gentium] Amalec primus
pugnavit & ſic interpretatus eſt Onkelos; 34.

ſed tandem peribit (Amalec) per manus eorum (Iſraëlitarum,) dicitur enim: delebis

memoriam Amalecitarum. 85˙. Verſ. 2r

fixerat (tentorium ſuum) juxtà Amalecitas,

&c. 87. ideò meminit ejus ** (Bileamus)

Et vidit Cinaum] Quoniam Cinæus 36.
ſicuti dicitur: & dixit Saul ad Cinæum-
poſt Amalecitas, (nam) contemplatus erat

magnitudinem filiorum ethronis, dicitur enim de illis: Thireathæi, Schimhatæi,

Succathæi. 88., Eod. verſ. 2 1. Forte
leamus,) quomodo tu iſtud meritus ſis,

ARt habitaculum tuum] Miror ego † (inquit Bi-
389. nonne tu mecum fuiſti in conſilio (iſto,

PpPPPPPP z. quo

exponit, prour P. Pagius in notis ad Paraphr.
Chald. h. loc. annotavit, confer. & Buxtorf. Lex.
Talm. fol 2229. it. Martini Pug. Fid, Part. 3.
Diſt 3. c. 9. n. I. .

82. Uti Pfalm. 72. verl. g. habetur, ubi R. Salomo

aliter, atque hix, exponit, nempè de rege Salo-

mone, confer. Gur Arjeh oal. 18 8. col. 3. princ.

& not. in on D b. loc. ubi in notis Ra-
ſchianis hæc habetur additio, quæ etiam in utro-
qPue Msto legiturynempè: rony e e Ne
Wy i. e. & non erit ſuperſtes domui Eſau, uti
Obad. c. I. verſ. 1 8. habetur, vid. ibid. num. 2 0.
confer Galatin. de Arcan. Cathol. Verit. 1. 8.
cap. I.

c. 4. vetſ. 1I. & I. Samuel., c. 15. v. 6. conter. &
EFxod. c. 1 8. V. 1. u. 3J ac I1. Paralipom., cap. 2.
verſ. 54.
37. Sicuti 1. Samuel. dict. c. 15. v. 5. habetur, in
MSIO'2. poſt: & dixit Saul ad Cinæum, addita
ſunt iſta: nyy, nde oien nn er en
SvD TVD 7N i. e. abite, recedite, deſcen-
dite de medio Amalecitarum (I. Samnel. d. c.
15. v. 6.) ac viderat (Bileamus,) quòd Saul il.
lum (Cinæum inde remoturus eſſet, (ideò hic il-
lius mentio fit, ) cœtera, quæ hie in notis Raſchi-
anis habentur, usque ade forte eſt habitaculum,
abſunt ab illo MSto z. ut & ¾ MSto I. verba au-
tem illa: ac viderat (Bileamus,) quòd Saul il-

1 Hebr. vohy, in MSto 1I. poſteà additur:
i. e. juxta Targum ejus (ſcil. kacienda eſt expli-
catio.) .
* Hebr. 7na iſtud & ſequentia, usque ad: &
abe n& i. e. & vidit Cinæum, abſunt hic ab
utroque MSto.
83, Confer. hic Gur Arjeh fol. 18 8. col. 3. princ.
& not. in nor rnev h. loc. ac Jalkut Part. 1.
Jol. 244. COl. 4, princ. .

um bellatorum Iſraël, Amalek, prout P. Fagius
tranſtulit, ubi vide ejusdem notas, ut & Gur Ar
jeh fol. 1 8. col. 3. med. ac not. in pan nov
h. loc.

lum (Cinæum) inde remoturus eſlet, in dicto
MSto I. etiam leguntur, confer. not. Sign *rh,
verſ. & Sanbedrin, ol 1056. a.
X Hebr. iſtud & ſequentia , usque ad- for.-
te eſt habitaculum, abſunt ab uttoqueε MSto,cor-
fer. n. 97. h. verſ.
8⅝. De quibus 1. Paralip. c. 2. verſ. 55. ubi vide
Raſchi not. confer. & D. Waogenſeil. Sot. pag.
22 7. ac not. ad Hiob. c. 2. veri. 13. n. 13. & ad
librum Prec. ud part. 2. Pag. 74. b. med. it
Sanhedrin, fol. 10 66 a.

Hebr. & mpn hæc & ſequentia, usque ad: bèe

.R. e, attamen erit

(v. 22. h. c.) abſunt ba-
troque MSto. a b u

3 5. Proùt Deuteron, c. 2 5. v. 19. habetur. ubi vi-
de R. Salom. nor. n. 60. & n. 6 1.
96. Is dicitur A&ο† i. e. Salamens, in Targum
Onkeloſi, fuit autem gens Jethronis ex Midiani-

tis: unde Kenæus vel Cinæus vocatur, vide judic. 4

tanta magnitudine; de qua paulò antè dictum
eſt, confer. Gur Arjeh fol. 18 %. col. 3. med. ac
not. in Nn ne, , loc. it, tract. Talm.

Rolch

1226 NuMERORIMMAX. CQCgb. XXIV.

—

quo dictum eſt:) agedum ſapienter nos geramus adversùs illum; 90. nunc verò col-
locatus es in robore ac fortitudine Iſraelitarum. Verſ. 22. Attamen erit ad depa-
ſcendum Cainum &c.] (Senſus eſt:) te beatum ** qui collocatus es in fortitudine
iſta! quia non ejicieris amplius ex mundo, ⁹. nam, etiamſi futurum fit, ut cum de-
cem tribubus (lfra&liticis) in eaptivitatem abducaris & removearis ex loco iſto, ubi
collocatus es, quid refert? 92². Eod. verſ. 22., Qrousque WMurr te captivum tenebit?]
i. e. Usque quò te captivum abducet (Aſfur?) forſitàn (usque ad) Chalach 93. &
Chabor? (ſit ita) non eſt iſta eje ctio ex mundo; ſed ambulatio de loco ad Iocum; 94.
revertéris autem 95. cum cœteris captivis. Verſ. 23. & aſumpſit parabolam ſuam-
&c.] Quando (Bileamus) mentionem fecit eaptivitatis Aſſyriorum, † dixit: Eod.
verſ. 23. Eben, quis vivet, ex quo dißponet hoc Deus 2²] Quisnam poterit ſeipſum vivum
ſervare, 976. quando iſta faciet (Deus,) quò minus ei imponat iſta (Deus,) qui hæc
97. decernit, nam ſurget Sancherib & conturbabit omnes populos, prætereàâ venient:
Verſ. 2 4. Naæves de manu Chictim] Et invadent Chittim, qui ſunt Aramæi, 9⁸. cum
2 navi-

Rolch haſchana, fol. 11. a. & Soeta, Jol. 46. tſunt. :
5 9 5. Nam Cinæi reverſi ſunt ex deportatione, quam

90. Nempè: populum Ifraeliticum, prout habe-illi ab Aſſyriis & Babylomiis perpeſſi erant, vide
tur Exod. cap. I. v. 10. nam tres illi: Bileam, job 1. Chronic. c. 2. V. 575, confer, & num. antec.
& lethro, prout Rabbini tradunt, interfuerunt 9 2. H. verf.
conſultationi Pharaonis de perdendo pepulo I-† Hebr. X, in MSto I. pro eo legitur: ri,
fraelitico »vide, quæ ad Exod. c 18. v. 9, H. 30. i. e. captivorum.
notata ſunt,it. not. ad Hiob. cap. 2. verſ. 13. n. 96. Confer. hic D. Wagenſ. Nizzach. p. 66.
13. pag. 157. ft. tract. Talm. Sanhedrip, Jol. 106.
1* Hebr. eN, in MSto 1. his prærmnida ſunti s.

fa : b e enn dee en een e rne 97. Senſus eſt: quis decretum Dei, qui iſta homi-

r& nene 3, i. e. iſti, (de quibus di- nibus imponit, irritum facere poteſt? confer. not.
Ktum eſt) Iluprà, nenpe Amalec & Cirtim, in in am mev h. loc, ubi hæc habetur expoſitio:
perpetuum peribunt „(v. 24. b. cap.) ſed àte ? nN Nππ we e rvey De
beatum &. in MSto 2. etiam iſta addita tepe- dyyn ee dnenn de iie i. e. quisnam
riuntu: in Debræo: ſed verba illa: α . e. 61 efficere poterit, quò minus is, qui decernit

ze beatum, usque ad: Tr e i. e. et (ſeil. Deus,) ei imponat iſta, nempè: contur-
lamſi futurum ſit &c. ½ MSto 16 abſunt in He- bationes iſtas, quæ erunt in mundo,
bræo. 98. Vel: Syri, id enim figniſicat nomen mhpd,
9 1. Sed ſakem transfereris de loco ad locum, uti prout in editione Hebræa, quà uſus ſum, ut & in

mex in Commentatoris noñRri notis ſequitur, exemplari n n habetur, ſed juxtä utrum-
vid. num. 94. . veri. . que MStum legendum eſt dupy), cui lectioni et-
92. Vel: quid tum poſteà? quoniam ſpes iſta te iam Pataphraſis Chaldaica conſentit, ubi vide
manet, ut tandem eum cœteris captivis reverta P. Fagii notas 5 in Bib liis Buxtorf. pro bon&
Iis, conter. num. feq, 95. legitur hic: 7 n i. e. filii Javan, quo nomine
93. De quibus vide 2. Reg 17. V 6. & c. 18. v. vocant Judæi Græcos, eidem lectioni etiam A-
.1. ben Efſra accedit, cujus vide notas ibidem, coa-
94. Confer. quæ paulò antè num. 9 1. b. v. notata! fer. & tract. Talm. Sanhedrin, ol. 106. a,

(N. M.

Navibus ma
eiſnttrat
gvoqne ei

Pod vetl

Nit. &

Etl
.

1.

ejus (ſodei
næ:) more
dæo) diced
Citaor, gia
bant, ille ſr
ilitan] (Vid

—
99. Hedr, i
popularidun
man mitg
101. & 10.
100. Nemnt

ot. ad bar:

101. Drom D
Raſchi not.
107, Kicuti 5
Gickionem
men
ech. t. z0.
103. Ke inten
dum ſone
1. Nomnuli
ka exponun
gvoniam!
Hw ie
w
1. 144.
1.8 bechor
3. le lot en
in Sanhec

—
ne perd col.

ent AAe.
ritidine
Gut cum de.
ded iſto, udi
un vehit)
lach 93. G
dlocum; 34.

dini: Bod.
ipſum irauam
es) gui hec
eresvenient:
Ei 5t. cum
nari-
—
portaione, ram

upeſſtetann, ide
1,& numn. anlec.

kegitut: nhhn,

CAF. XXV.

lazucb,), 60, Ae
on, ſol. 100,

8, aui a hon
otell conler not⸗
abetut enpoſtio
e Nn
. e. quisnam
k, gui ecetnn
nempe: contit
nundo⸗
nOmmen e
ulusſom, vi Ain
,ſed uxiulnmn.
, euilehionn i⸗
alemir, uhi tidlte
ntotf, 1O nn
an,10 bomine
ledtioni etiam A

orar bbidem,66d

l 106,3,

102. Sicuti Eſai. cap. 3 3. v. 2 I. Habetur, alii aliter

NuMERORUIM. 1227
navibus magnis 99. Aflyrios. Eod. verfſ. 24. Et tigene Aſprios] Et affligent eos,
qui ſunt trans fluvium. 100. Eod. verſ. 24. A que etiam ipſe in aternum peribit] Sic
quoque expoſuit Daniel: donec interfecta eſſet beſtia & perüſſet corpus ejus. 101,

Eod. verſ. 24. Naves] (Dicio 2α ſignificat) nayes magnas, ſicuti ſcriptum eſt:

A) i. e. & navis 102, magnifica (ubi jonathan Chaldaicè vertit:) 8N W

i. e, & trieris magna. 103. ⸗

LCLCLCQg . XXV.

YErf. 1. Ia S-hittim] Ita fuit nomen ejus. 1. Eod. verſ. 1. Fornicari cum f-
liabus Moab] (Idque) ex conſilio Bileami, ſicuti habetur in (capite:) 59 .
2. Verſ. 2., Et adoraverunt Deos eorum] Quando prava concupiſcentia 3.
ejus (Judæi) prævalebat ergà illam (feæminam Moabiticam) isque dicebat ei (ſœmi⸗
næ:) morem mihi gere, illa depromebat ex ſinu fuo imaginem Pehor atque ei (Ju-
dæo) dicebat: adora iftam (imaginem.) Verſ. 3. Pehor] (Nomen inde) di-
citur, quia 5 ν⅞hi. e. denudabant 4. foramen podicis coràm illo (idolo) & caca-

bant, iſte fuit cultus ejus. 3. Eod. verſ. 3. Et iratus eſt * ſuror Domini contrà Hia-
liitas] (Videlicèt) immiſit ineos plagam. 6.

Verſ. 4. Sume omnes principes populi]
PpppPppPpP 3 Ut
v. 6. n. 39. & ejusd. c. 24. v. 14. n. 65. vide 8&
Raſchi not. ad Eccleſ. c. 10. V. 12. ac Gur Ar-
jeh fol. 18 §. col. 3. med.
3. Confer. hic Gur Arjeh fol. 198 8⸗ col. 3. circã
fin. ac not. in nomn mnou h. loc. ut & traét.
Talm. Bechorot, fol. 5.5, & Sanhedein, fol.
106. a2,.
4. Nam y venit 7α an ihin j. e, ſigniſi-
cat aperturam & detectionem, uti in notis
pan n h. oc. exponitur, confer. hic autor
Tractatus Gallici: Hiſtoire des dogmes & des
cultes &c. Part. 4. Traité I. cap. I. & caàa. 2.
703. Sie interpres Latinus verba illa, quæ in Tar-[5. Vide Deuteron. cap. 12. v. 30. D. 112. ac P.
gum Jonathanis habentur, tranſtulit. Fsgii not. ad Paraphr. Chald. b. loc.
I. Nounnulli ex Rabbinis nomen tpv allegoric& * Hebr. nn iſtud & ſequentia, usqne ad: mi. e.
ita expanunt, ut ſignificet mwi. e, ſtultitiam, fſume (omnes &c⸗ verſ. 4. h. c.) abſunt 4 MStO
quoniam Iſraelitæ perpetraverant ibi — wyr 1. .
Prv i. e. factum ſtolidum, uti in noti 6. Nam .ασ He e i⸗ i, e. omnis (lo-
ot W b. loc. habetur, confer. Jalkut Part. 1 cutio:) * r i. e. furor iræ facit notam i.
1. fol. 244. col. 4. med. it. Sanhedrin, fol. 106. e. fignum aliquod poſt fe relinquit, ſic in Gur
2. & Bechorot, fol. 5. 5. Arjeh fol. 188. Col. 3. fin, confer. & not. in
2. Ef hoc eaput undecimum tractatus Talimudi a item cap. ſequ. 26. Verſ. 13. num,
ci: Sanhedrin, de quo conkfer. cap. antec: 14. 32. 5

99. Hebr. ααα eann, nonnulli ex Rabbinis
popularibus vertant: cum turribus magnis, Ger-
man. mit groſſen Thuͤrnen / conter. num. ſequ.
102. & 103.
100. Nempè: Euphratem, confer. hic P. Fagii
not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
101. Prout Daniel. c. 7. v. 11. habetur, ubi vide
Raſchi not.

dictionem iſtam intenpretantur, vide, qa pau
10 ante n. 99. h. verſ. notata ſunt, it. not. ad E-
Zech. e. 30. v. 9. num. .

122 NIMERORIM.

Nt illi judicent eos, qui colebant Pehor. 7. Eod. verf. 4. Et ſupende eos] (Nempè
illos,) qui coluerant (idolum Pehor.) Eod. verſ. 4. Er ſaſßende] (Verbum vp )
ſignificat ſuſpenſionem, veluti reperimus ** circà filios Saulis (de quibus dicitur:)
80P i. e. & ſuſpende eos Domino 38. atque ibi (verbum PP3) exponitur:
ſuſpenſio „cultus idololatrici (?œna) eſt lapidatio; 9. omnes autem, qui lapidan-
tur, ſuſpenduntur. 10. Eod. verſ 4. Contraà Solem] i. e. In conſpectu† omnium;
11. expoſitio myſtica eſt, quòd Sol oſtenderit 12, peccatores, (nimirùm) nubes du-
plicabatur 13. & regione ejus (peccatoris idololatræ) ac Sol ſuper illum radios ſuos
ſpargebat. ¹4. Verſ. 6. Et ecce vir ex filiis Gzaelis venit] Congregaverunt ſele illi,

qui crant ex tribu Simeonis, ad Zimbri, qui orum extitit princeps eique dixerunt:

nos ad mortem condemnamur; tu verò ſedes * &c. ſicuti id totum exponitur in (ca-
pite, quod incipit:.) = Ni. e. hi ſunt combuſti, (in tractatu Talmu-

dico:) Sanhedrin. 15. Eod. verſ. 6. Midianitidem *] (Nempè:) Casbi, filiam-
Zur, 16. Eod. verſ. 6. Ante oculos Moſis] Dixerunt (Simeonitæ) Moſi: num iſta

CAP. XXV.

. (Midianitis fœmina) permiſſa, an vero prohibita eſt, (ne ſcil. in matrimonium du-

catur?)

—

7. Hæc ipterpretatio conformis elt Chaldaicæ

translationi, ubi vide P. Fagii not. confer. & Gur
Arjeh fol. 188. col. 3. fin. & Sanheditin, fol. 34.

a. 5. & fol. 3 5. a. ac not. in a np h. loc.

item Lightfoot. ad Corinth. c. 10. verſ. §. pag.

205. edit. Lipl. ae Jalkut Part. 1. Jol. 245. col.

Hebr. en W, iſts, ut & ſequemia, usque

ad: NM.öi. e. exponitur, ablunt 4 MSto 1.

confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. &2. a.
§. Vide 2. Samuel. c. 21. v. 6. ibique Raſchi not.
coater. & Levit. c. 19. u. 2 8- n. 142.
9. Continetur hie ratio, cur cultores Pehor fuerint
ſuſpenſi, nempè quia rn D ax i.
e. cultus idololatricus lapidatione punitur; o-
mues autetn lapidati ſuſpenduntur, vide not. in
p now ' h. loc.
10. Vide Deuteron, cap. 2 1. vetſ. 22. ibique not.
n. 50. confer. & not. in Han n, h. loc. it.
tract. Talm. Sanhedrin , fol. 6 4. a.
† Hedr. 72 Py7 ia & ſequentia, usque ad: olten-
detit peccatores, abſunt 4 MSt 24
I1. Scillcét: non procul 4 domo judicii ‚ut o.
mnes conſpic ere poſſent cosS, qui ſuſpendeban-
tur, nam alius locus lapidatic nis procui aberat4
domo judicii; hic vero jubebantur præter mo-
tem teceptum non ptocul 4 loco judicii ſuſpen

di, ſic exponitur in Gur Arjeh fol. 188. col. 3.
med.

12. Vel: notos fecerit, nempè: radiis ſuis, uti
mox ſequitur in expoſitione Commentatoris no-
ſtci, confer. not. in Nan ne h. og. ac num.
ſequ. 14.
13. Vel: convolvebat & contrahebat ſe, ſic 290
vel: 79 0Nπ, uti in MSto z. habetur, hic interpre-
tor, ac Judæi populeres Germanicè vertunt:

War ſich umbwunden / i. e. convolvebat ſe,

confer. Exod. cap. 2 5. vVerſ. 29.: n. 82. ac not. in
DANR ND. joc. it. Exod. cap. 26. verſ, 9, n.
3 5. In alkut Part. I. Ol. 24 5§ col. 1. med. pro
901 legitur: a, nilſi fortè ertor deſcribenti-
um ſeu typothetarum intervenit.
14. Et hoc modo radiis ſuis oſtendebat ac notum
faciebat idolo latram, vide, quæ num. antec. 12.
notata ſunt.
* In M Sto 2. hic additur: prmr) i. e. & tac es.
15. In. iſto tractatu eſt caput nonum, quod hic al-
legarur, ac regetitur locus hic allegatus, fol. 92.
a. confer. Gur Arieh ol. 18 %. col. 2 fin. ac jal-
kuat dict. Parr. 1. ol. 245. col. I. med.
XW Iſtud: ut & ſequentia, usque ad: &) i. e. &
vidit, abſunt hie à MSto 2.

16. Sicuti infrà verſ. 15. b. cap. nominatur.

fin. confer. Jalkut Part. 1. Jol. 245. col. I.

cAxr.

—
catur)ſidi

tota res enp
ſcondita ete
mitteband9

(iecitur enim

nus eſos; ſe
niebat, 1 1
Vit conltitut

ferm habet

eite Moſe⸗
nippit lace⸗
gnifcant:)

do: Ma-
aien

— „
17. Confer: 6.
eidem, gu⸗

35.
19. Nempe: i-
ci: Sanhect
† Hebr. OM
NWMi. e, & Ni
troque M ,0,
19. Vel: ſente
Nimn Hehr, dd
tort. in Lexie
ſegn. 7. het
21, h. 1. 21
Raſchinot.
drum Urer u
ſot. 38 ohe
il.
2 0, Mrodt Exoe
11 Videlicet
Videinftz ven
Zanhectin; 70

121, Kire: irad

„
cec ictamen

). adduci

Dolis Raſchiz

Penl cenſen,⸗
b I6.

CANXr.

—
1l] Venpe
bun
s diciut.)
erponitur:
gui hhican.
omninm;
) nubez du.
ntadios ſuos
tunt ſele ili,
ue dixerunt:
Dniturinkca

Gdatn Talmun. 1.

asbi, ſliam.
1: mum iſta
monium du=

calur!)
—

fol 139,l 3.
l. 145. (0h l.

radiis ſuis, uti

mcnentatotisno⸗.
log, ac nuw.

ehatſe, ſe n
tupyhic inerpfe⸗
namice vertunt
cnNoledan le,
n. S2. c nol in
1 16. Vetl, gi .
ol. 1, ned, Pto
etot eſcibenti⸗
ndebꝛtac notum
numn, altec, 12

e, tates⸗
n, gvo bic al⸗
legntng ,ol ,1.
0l.: fne ⸗
I⸗ mes,
A: Ni e.&

Ominatur.

—

CAP. XXV. 1229
catur?) ſi dixeris: prohibita eſt, 17. quisnam tibi filiam Jethronis permiſit? ſicuti
tota res exponitur ibidem. 18. Eod. verſ. 6. Ili autem ſlebant †] (Quoniam) ab-
ſcondita erat ab illo (Moſe) conſtitutio juris 19, ideò omnes planctum magnum e-
mittebant, quoad vitulum (conflatilem) ſteterat Moſes contrà ſexaginta myriades,
dicitur enim: & contrivit usque ad pulverem &c. 20. hic autem remiſſæ erant ma-
nus ejus; ſed (hoc ideò factum eſt,) ut veniret Pinchas & auferret id, quod ei conve-

niebat. 21. Verſ. 7. Et vidit Pinchas] Vidir ille factum & in memoriam revoca-

vit conſtitutionem juris 22. ac dixit Moſi: ego per Cabalam à te didici: 23. qui
rem habet cum fœmina gentili, *in hunc Zelotypi faciunt impetum, 24, reſpondit
ei * (Moſes:) lector epiſtolæ ſit illius nuncius, 25. (hoc auditéô Pinchas) ſtatim ar-
ripuit lanceam manu ſua &c. Verſ. S8. In lupanar] (Verba iſta: Op O& hic ſi-
gnificant:) N ONi e. in tentorium. 26. Eod. verſ. 8. Per ventrem ejus] (Di-

7

Qdio: nop hic accipitur, ſicuti in illo loco:) prout (conſtitutum eſt:) maxillas &

——

phi. e. ventriculum; 27. direxerat (Pinchas ictum) in medium membri virilis

iſti-

17. Confer. Geneſ. c. 49. v, 6. ubi in notis Raſchi

198. Nempè: in dicto capite nono libri Taſmudi-
ci: Sanhedrin, de quo vide num. antec. 15.
Hebr. .αn e iſta & ſequentia, usque ad:
N . e. & vidit (verſ. 7. b. cap.) abſunt ab u-
troque MS. l
19. Vel: ſententia, oralis doctrina, deciſio, id e
nim Hebr. e notat, de quo plura apud Bux-
terf. in Lexic. Chald. fol. 612. confer. & verſ.
ſequ. 7. h. cap. n. 2 2. & infrà Numer. c. 3 I. V.

Ralſchi not. ad Joſu. cap. 15. v. 17. & not. ad Ii-
brum Prec. Jud. part. I. p. 11 5. a. med. ac Light-
foot. ad Johann. cap. 9. verſ. 2 8. p. 1054. edit.
20, Proùt Exod. cap. 32. verſ. 20. habetur.
21⸗ Videlicèt: ſacerdotium perpetuum, de quo

Sanhedrin, fol. 82. a.

227:, Sive: traditionem, deciſionem, &c. Hebr.

un, de qua voce paulo antèn 19. verſ. præ-
ced. dictum eſt, confer. & Num. cap. 27. verſ. 5.
n. 17. adducitur autem iſta 19A paulo poſt in
notis Raſchianis, de qua vide num. ſequ. 2 4. h.
verſ. confer. & D. Maji Theol. Jud, Loc. 1. 5, 5.

eadem, quæ hic, adducuntur, vide ibid. n.

21. n. 8 2. ac Deuteron. c. 3 1. verſ. 2, n. 5. item

vide infrà verſ. 1I 3. b. cap. confer. hic tract. Talm.

23. Vel: per traditionem à te accepi, ſic ae
hie interpretor, Confer. 2. Paralipom. c. 18. v.
5: ibique Raſchi not. it. tract. Talm. Sanhedrtin,
Jol. gz. . ꝗJM
* Hebr. rp- yin, in MSto z. legitur 7y &an
N i. e. qui venit ad fœminam gentilem, ves
eadem eft.

14. Hæc fuit illa inn i. e. traditio ſeu conſtitutio,

de qua paulo antè n. 22, b verſ. conſer. Buxtorf.
Lexic. Chald. fol. 2061T. pr.
*X Hebr. 37 &, iſta & ſequentia, usque ad: 7
ann i, e. in lupanar, abſunt ab utroque MSto.
2 5. Vel: tabellarius ſive legatus ejus, Hebr. No,
vel, (uti hic in exemplari, quo uſus ſum, legi-
tur:) &n, ſenfus eſt: qui conſilium dedit,
is etiam iſtud exequatur, confſer. Ejasd. Buxt,
Leexic. Talm. fol. 1905. ac Joh. Druſti Adag.
Hebr. vide & Exod. c. 3 3. v. 17. n. 62.
26. Confer. hic P. FPagii not. ad Paraphr. Chald.
ac not. in par nv h. loc. it. Chulin, fol.
134. 5.
27. Sicuti Deuteron. c. 1 8. v. 3. habetur, ubi vi-
de not. n. 24. & n. 26. nam, quia Pinchas mulie-
rem haſta ap "&ι j. e. in ventrem eius direà
interfecetat, ideò a e i. e. yentrieulus ſacer-
dotibus fuit datus, uti in notis Raſchi ad Deute=
ron. c. 1 §. v. 3. habetur, confer. Chulin, fol.

5230

NuMERORUM.

–

APp. XXV.

4

Hius Zimti & (in medium †) pudendorum mulieris ( Casbi) omnesque viderumt,
quòd non fruſtrà illos interfecerit (Pinchas;) facta autem ſunt ei multa miracula, 28.
ſicuti id omne exponitur ibidem. 29. Verſ. I1. Pinchas, filius éleazaris, filii Aaro-
nis Sacerdotis] Quoniam tribus (Iſraeliticæ) illum (Pinchaſum) conviciis petebant
(dicentes:) num vidiſtis filium illum Puthi, 30. cujus avus maternus 31. ſaginavit

vitulos ad cultum idololatricum, is interfecit principem* ex populo Iſraëlitico, 32.

„

idcircò venit (hic) Scriptura ejusque genealogiam ad Aaronem refert. 33. Eod.

verſ. 1I. Dum zelatus eſi Zelum meum] i. e. Dum ultus eſt * iram, quàâ ego iraſci
debuiſſem, 34. omnis dictio ee notat eum, qui ad iram commovetur, ut de ali-

qua re capiat ultionem, emportement, 35. linguâ vernaculàa. Verſ. 12. FKrdus me-

um patis] Ut ſit ei in fœdus pacis, 36. veluti aliquis, qui retribuit 37. bonum atque
gratia m ei, qui ſibi beneficium exhibuit; ita & Sanctus ille Benedictus aſſignavit *

ei (Pinchaſo) pacem ſuam.

* Verſ. 13.

Et erit ei] Fœdus iſtud. Eod. verfſ. 13.

Fadus Sacerdotii perpetui] Nam, etiamſi jam anteà ſacerdotium datum fuerit ſemini

Aaro-⸗

† Hebr. , ſic in MS10 2. hic aditum reperi-
tur, quam jectionem in verſione hic ſeeutus
2 tiNem ſex miracula ei facta eſſe tradunt Rabbini,
ide tractatum Talmud. Sanhędrin, fol. 82. b.
ſicuti in τ Ne ad marginem allegatur, con-
fer. & not. ibidem, ubi miracula iſta enumeran-
tur, vide etiam Gur Arjeh fol, 188.: eol. 4. princ.
29. Nempeè: in capite nono tractstus Talmudi-
ci Sanhedtin, de quo ſuprà v. 6. . cap. n. 1 5.

30. Confer. hic Exod. c. 6. v 25. ubi dicitur, quod:

Eleazarus ſibi uxorem duxerit unam ex filiabus
Puthiel, quæ pepererit Pinchaſum.
. Nempe: Puthiel, de quo num. antec. 3 0. con
& Exod. c. 18. V. 1. n. 4. ac. I. Patalipem. c. 2.
v. 5§ 3. item Num. cap, 31. verſ. 6. n. 20. ac D.
Wagenleil. Sot. p. 886. & ſequ. . .
„ Hebr. & wa in MSto I. hic additur: Vad i. e⸗
tribus; in MSto z. babetur: π⅜ i. e, unum
(ſcil. priocipem populi Iirael.)

3 1

32. Videlicèt: Zimri, qui fuit princeps domus fa-
miliæ Simeonitarum, prout habetur Verſ. 14.

h. cap. è
FCaonfer. bic Gur Arjeh fol. 188. col. 4. med.
Gonfere i — en bo⸗ 1. ubi tract. Talm.
Sanhedrin, fol. 82. . & Sota, fol. 43. a. ad mar-
ginem allegantur.
AX Hebr. Mnaα,, in utroque MSto poſea additur

Dn r DeOn IWen ie i. &. ultionem meam,
dum ipſe iratus eſt irà &c.
quam ego capere debuiſſem, confer. Gur Arjch
FJol. 189. col. I. princ, ac not. in nan h.
loc. ut & nat. ad librum Prec. Jud. part. 2. pag.
10⁸. b. med. ac p. 2 18. 6. princ.
2 5, Ia hict reddo: wanwed (ſic enim legen-
dum pro Dmeate, pront corrupté habetur,)
confer. ſuprà Numer. c. 1 1. v. 29. num. 12 5. &
ExoOd. c. 20. V. 5. n. 29. item Deuteron. c. 4. v.
24, n. 20. confer. & Gur Arjeh fol. 189. col. I.
in pnm nie „ loc.
36. Confer. & hic Gur Arjeh fol. I89. col, 1, med.

Talm. Sanhedtin fol. 92. 6. ad marginem alle-

3. it. Kidduſchin, fol. 66. 5.
37. Vel: refert ei gratiam, Hebr. in Syw ſic
in notis pap M hic exponitur. .
† Hebr. aN, abeſt iſtud 4 MStO I. in MSto z.
pro eo legitur: ha i. e. & meritum ſeu ju-
ſtitiam. 1
*Atribuit, Hebr. ' ſepatavit, poſſes & vertere:
declaravit. . .

34. Vel: dum ultionem ſeu vindictam ſumpfit,

Frinc. ac P. Fagius ad Paraphr. Chald. ut & not.

ac not. in aN h. loc. ubi etiam tractat.

atur, confer. not. ad Malachiæ c. 2. v. 5. num.

** Poſſes etiam vertere: retributiones ſuas, Hehr.
vrn

.MV.
—
Aaronis; 1
undti erant
Alpinchas,
rat hucusqu
chim, 40,
dem) Zimt
rodie.
commoreri
(quodidem
tem iri V.
ita etiam na
mu zalernt
44, gur fu⸗
laudem bind
cohibnit, gn
quocitcätu⸗
Iſ. Nmen.

—
dv,
tependit.

3. Conler. h

fin it. trac,
39. Nenpe::
m elt, conß
h. loc ubi e

dhalo kœdus

40. Hebr.
te operis Ta
derathim, ,
100, 6 it,
ſol. 66.4.
41. Vid. did.
b,rout in
1 W un
( 23. . 17,1

4. Uii Zachar

ſehi not cont
fin u lupt
Anot. a0 bee

idelckt di

—2=

CA. Nr.
—
e Ficderwt,

irachla, 11,
1, flüi A.
5Peiebant.
. heinarit
ailiico, 9.
33. LEod,.
i ego iraſei
urut de ali.
2 Redu meo.
bonumatgue
s alſignayn
o erk 13.
fuenit ſemini
Aato⸗

—
luonem mean,

dicam unpſit,
Onter, Gur Arjeh
in o Nod.
ud at, 2 gi.
.
(ſe enin zegen⸗
rupts hubetur))
9. nomn. 11 ½. &
Deuteton, e, 4. V.
ſol 1g9. col l,
Chald, ut &not,

.1g9. ol, 1,wel.

bi etiam tractat.
d maginemn Ale.
2 1. V, ſ. hum.

. h , le
itur.
S10 1, in Möto:⸗
metilum ſel l⸗

polles kelee:
7

iones Ms,lebr⸗
NN

1 Vid. ſuprà Numer. c. I1. V. 29.. 124. it. Num.

Ar. XXV. NuMERORUM. r121r

Aaronis; (tamen) non fuit datum, niſi Aaroni & filiis ejus, 38. qui unà cum ipſo
uncti erant, eorumque generationibus, quæ poſt illorum unctionem naſcituri eſſent;
aſt Pinchas, qui jam anteâ natus, 39, nec tamen unctus erat, non comprehenſus e-=
rat hucusque ſub regula ſacerdotii, atque ſic diſcimus in (tractatu Talmudieo: ) Seva-
chim, 40. Pinchasnon conſtitutus fuit Sacerdos, antequàm ipſe interfecit (princi-
Pem) Zimri. 41. Eod. verſ. 13. Deo ſuo] G ⁸5 hic ponitur pro:)
N ‚i. e. propter Deum ſuum, ſic (accipitur in illo loco:) num tu ad Zelotypiam-
commoveris mihi i. e. propter me, † item (in illo loco:) & æmulatus ſum
(quod idem notat, ac) x nWai. e. propter Zionem. 42. Verſ. I14. Nomen au-
tem viri Graæzlitæ &c.] Sicuti (S. Scriptura) recenſet genealogiam juſti* in laudem;
ita etiam narrat profapiam improbi in vituperium. 43. Eod. verfſ. 14. Princeps do-
mus paternæ Simeenitarum] (Extitit iſte princeps) unius ex quinque familiis paternis,
44. quæ fuerunt tribui Simeonis; 45. alia explicatio: notam facit (hic Scriptura)
laudem Pinchaſi, 46, qui, quamvis iſte (Zimbri) fuerit princeps; tamen ſeſe non-
cohibuit, quò minus Zelotypiâ moveretur propter nominis Divini profanationem,
quocircà manifeſtat tibi (hĩc) Scriptura, quisnam ille fuerit, qui percuſſus eſt. Verſ.
15. Nomen autem mulieri, * quæ perenſſa ſuit, G&c.] (Kefert koc Scriptura,) ut no-
J tum

vruν, dum Deus quali beneſficium beneſicio

43. Sive: in ignominiam ejus, confer & hic Gur
rependit.

Arjeh fol. 189. col. I. fin. ac not. in orm eD

38. Confer. bie Gur Arjeh fol. 199. col. I. circà
fin. it. tract. Talm. Menachot, Jol, 2z0. a.
39. Nempè: antèe unctionem illam, de qua hic ſer-
mo eſt, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Cheld.
h. loc, ubi & aliæ adducuntur rationes, cur Pin-
chaſo fœdus iſtud fuerit datum.
40. Hebr. 1an, eſt is liber primus partis quin-
tæ operis Talmudici, tractans de Sacrificiis, vid.
Sevachim, ſol. 10 1.5, confer. & Jevammot, fol,
100. b. it. Ketubot, fol. 13.5. & Kidduſchin.
Jol. 66. .
4I. Vid. dict. tractat. Talm. Sevachim, fol. 10 1.
6. prout in "an ne ad marginem allegatur.,

c. 2 3. V. 27. n. 97.
42. Uti Zachar. c. 8. verſ. 2. habetur, ubi vide Ra-
ſchi not. confer. & Gur Arjeh fol. 1¹ 89. col. 1.
fin. ut & ſuprà Numer. dict, c. 11. v. 29. R. 1 24.
S& not. ad Ezech. c- 39. v. 2 5. n. 13.
* Videlicèt: Pinchaſi, de cujus genealogia ſuprà

V. 11I. H. cap. n. 3 3.

h. loc. ubi ex R. Elia Miſrachi ſive orientali ad-
ducuntur iſta: No eiee
„ rn wn i., e. quicunque in majori dignita-
te conſtitutus eſt, illius quoque peccatum malus
eſt, juxtà illud Juvenalis,; omne animi vitium
tanto conſpectius in ſe Crimen habet , quanto
major, qui peccar, habetur.

44. Confer. hic Geneſ. c. 49. vetſ. 6. n. 34. & K,

36.

4 5. Be quibus vide Geneſ. c. 46. v. 10, & I. Para-

lip. c. 4. Vv. 2 4. ROta autem, quòd 1. Paralipom.
dict. c. 4. v. 24. ſolum quinque numerentur; aſt
Geneſ, alleg. c. 46, v. 10. numerantur ſex capi-
ta familiarum, confer. cap. ſequ. 2 6, Terſ. 1 3. n.
16. & n. 3 5. ac not. in han Mhov h. loc.

46. Confer. etiam hic not, in am me, ubi ra-

tio hujus explicationis adducitur, confer. & tract.

Talm. Sanhedrin, fol. 82. 5.

* Scil. Cosbi, infamis iſtius mulieris Midianitidis,

quam cum Simri ſcortantem EPinchas trucidavit,

epi⸗
Q◻

1232²

cum tibt faciat odium Midianitarum, qui proſtituerunt ** filiam regis ad ſcortatio-
nem, ** ut Ifraélitas ad peccandum inducerent. 47. Eod. verſ. I5. Prineipis popu-
lorum] Unus fuit ex quinque regibus Midianitarum, (iſti fuerunt:) Evi & RBekem &
Zur &c. 48. ipſe autem (Zur) cœteris (regibus) omnibus præſtantior fuit, 49. nam-
dicitur (hic:) principis populorum; ſed quoniam is ſeipſum reddiderat contemptibi:
lem, dum filiam ſuam proſtituerat, (ideò) numerat illum /Seriptura †) tertium. 50.
Eod. verſ. 1 5. Familiæ paternæ] Quinque familiæ paternæ erant Midianitis, nempè:
Hepha & Hephar & Chanoe & Abidah & Eldacha: 51. iſte autem (Zur) fuit rex u-
nius exiſtis (familiis.) Verſ 17. ige] (Verbum x ejusdem eſt formæ ſeu mo-
di,) cujus eſt: 10 &. inig, 52. & ſignificat (tempus) præſens (ac ſi diceret Scriptu-
ra:) vobis incumbit, * ut vos (ſemper) geratis hoſtes ergà illos (Midianitas.) Verſ.
18. Quia ipſi vos aflixerunt] In negotio Pehoris, quia proſtituerunt (Midianitæ) fi-
lias ſaas ad ſcortandum, ut vos ſeducerent poſt Pehor; Moabitas autem ** non præ-
cepit (Moſes,) ut perderent (Iſraelitæ) propter Ruth, 53. quæ ex illis naſcitura erat,
ſicuti docent (Kabbini noſtri) in Bava kama. 54.

— —

epitheton fuit Nib Sevilna, vid. Buxt. Lexic. .

Chald. Fol. 234 8. conlfer. Sanhedtin, dict. fol.
82. b.

„*½ Hebr. oet iſtud & ſequentia, usque ad:
„tU i. e. ut ad peccandum IHraelitas &c. ab-

funt hic 4 MSto I.
N* Hebr. Mm hoc & quæ ſequuntur, usque ad:
n WD i. e. ex quinque regibus, abſunt 4
MSto z. male.
47. Confer. hic Gur Arjeh fol. 1 89. col. 2. princ.
ac not. in Smnn ov b. loc.

4 8. De quibus infrà Numer. cap. 3 1. v. g. dicitur.

49. Vide etiam hic nat. in poe ne, ubi loci i-
ſtius amplior habetur expoſitio.
† Hebr. Da, ſic in MSto 2. hic additum reperitur.
50. Id eſt: tertio loco numerat illum Scriptura,
nempè poſt Evim & Rekemum, prout Numer. c.
3 1. V. §. habetur, confer. & not- in a
bh. loc.
51. De quibus vide Geneſ. cap. 25. verſ. 4.
2. Id eſt: recordando, obſervando, ſic hoc loeo

i. . aſfrigendo, confer, ſuprs Numer. cap. ,.

15. V. 35. D. 62. & 63. ac. Gur A jeh fol. 199.
col. 2. princ. ubi habetur, quòd, ſi hic yx
i. e. modus imperativus eſlet, ſentus eſſet, quòd
Iſraeliæ ſaltem R& — i. e. una vice affligere
debuiſſent Midianitas 5 ſed quoniam uſurpata eſt
a P i. e. ſignificatio temporis præſentis, i-
ded notat "pn A i. e. præſens perpetuum, i-
ta, ut nunquam non affligere debeant Midiani-
tas, confer. Deuter. c. 27. V. 1, n. 1. it. Bava ka-
ma, fol. 3 8. a.
* Hebr. yy in MSto z. poſt Pwh i. e. ſi⸗
gnificat præſens, ſic legitur tby i. e.
afflige illos, ur vos (ſemper) geratis &c.
XX Hebr. A N LDN) iſta, ut & ſequentia, usqae ad:
Sn& NM) i. e. & factum eſt poit &c. abſunt ab u-
troque MSto.
53. Confer. hic Gur Arjeh fol. 189. col. 2. circà
fin. ac col. 3. princ. item not. in an mev .
loc.
54. Locus, ad quem hic teſpicitur, habetur in Ba-
va kama, fol. 3 8. 5. prout in nan S' ad
marginem allegatur.

CAP. XxXVI.

(A. W
—

Erl.
ge⸗
nun
quandolllt
foerunttras
Fes ſuasz ten
Adtribum
Er locum ,
(nempe,)
Dixerunt il
Aeo auin
Fus velter
tranlit in n
temnebant?
ttibusſaas!
iſtorum mat
rünt, quant
ſuumeis im

—

bi tatio ihu
amn humeta
gamillapre
* Vel: intta
Proeo legitu
Hedt, on
8
Ni.e, Alia
MSto.
2. Coner, gua
Kint A)
ſunt, vide &
ſa: non ſe
MRo I.
3. Vide hie
R not. in n
Conter ei
tn. X not i

C.NV.
d ſeottatio.
KBekem &
, 49. nain⸗
tontemptibi⸗
tertium., 30,

nitsnene

1) fuiſtter u.
tine ſen mo⸗
beret Seriptu.
litas.) Verl.
Micianita)f-
1 non pre-
lcitara eat,

A jeh /ol 1l9⸗
K hic
Enlus ellet, gud

1e Vice afflggere

iam luſpaneſt
vonisfeſentis,⸗
nsperpetuum, 1
gebeant Midiapi⸗
d. de Bada M⸗

m wie l⸗
erais bee,

venli, uigte RR
Ke, ablantebu⸗

169. col. 1.clee⸗

1 vn wo ,⸗

vt, babetu n a⸗
n9

Emm.

CAF. XXVI. NIMERORUIM. 1233
CAL. XXVI.

Erſ. 1. Et faltum eſt poſßtplagam & .] Res ſimilis eſt paſtori, 1. in eujus gre⸗
gem lupi irruerunt * ac nonnullas ex ovibus interemerunt; ** ipſe aurem
numerat illas, ut ſciat earum numerum, quæ ſuperſunt; alia expoſitio:
quando (Iſraêlitæ) egrediebantur ex Ægypto atque ipſi Moſi concredebantur, eidem,
fuerunt traditi numerati, nunc, quando ille (Moſes) vicinus erat, ut moreretur atq; o-.
ves ſuas reſtitueret, reddidit illas numeratas. Verſ. 2. Juxtà domor patrum ſuoram

Ad tribum paternam relata fuit eorum proſapia; non verò ad matrem. 2. Verfſ. 3.

Ee locutus iſt Meſes & Eleazarus, ſacerdos, cum ills] Locuti ſunt cum illis ea de re,
(nempè,) quòd Deus præceperit, ut illos numerarent. 3. Eod. verſ. 3. Dicend
Dixerunt illi eis (Iſraêlitis,) opus habetis, ut in numerum redigamini. 4. Verſ. 4.
Ab eo, qui viginti annos natus & ſuprà, ſicuti Præceperat &.] (Nimiruùm) ut ſit nume.
rus velſter 5. ab eo, qui viginti annos natus eſt & ſuprâ, nam dicitur: quicunque-
tranſit in numeratos & c. 6. Verſ. 5. Familia Chanocæaa] Quoniam *t* gentes con-

temnebant* illos (Iſraélitas) atque dicebant: cur iſti per genealogiam referucitur ad

tribus ſuas? exiſtimant (ſcilicèt) iſti, quòd Ægy?ptii non exercuerint dominium erga

iſſtorum matres, nam, ſi in illorum (ſcil. virorum) corpora ipſi poteſtatem cxerchè⸗

runt, quantò magis in eorundem uxores, quapropter Sanctus ille Benedictus nomen
ſuum eis impoſuit (nempè:) Nqab iſta parte, 7. & dab altera Parte, ic ſi diceret: te-

Qdqq 2 ſtor
1. Vide hic præ aliis not. in Mar rS h. loc. u [5. Quoniam verba hujus textus „nempe: MWX
bi ratio iſtius expoſitionis affertur iſla: quoni- ſunt quadammodo elliptiea, ideò Com
am numeratio conjungitur plagæ ac poſt pla- mentator noſter illa hic ſuplet per iſta: om.
gam illa præcipitur Moſi. i. e. ut ſit numerus veſter cc.
* Vel: intrarunt, Hebr. aaa, in utroque MSto 6, Prout Exod. cap. 30. v. 13. habetur, confer, hic
pro eo legitur: a i. e. irruperunt. Gur Atjeh fol. 19. col. 4. princ. ac not. in

**½ Hebr. iſtud, ut & ſequentia, usque ad: pon ne b. oe.
1. e, alia expoſitio, abſunt hic ab utroque "*† Hebr. vo⸗ . iſtud & ſequentia „ usque ade
MSto. . . Dyza j. e. in omnibus iſtis (familiis &c.) abſunt
2. Confer. quæ ſupràâ ad Numer. c. I. V. 2, Sign. *] hie 4 MSöto 1. S oan
& intrà ad Nuam. cap. 36. v. 3. num. I. notata * Hebr. (Gam, ſpernebant, in MStO . pro eo legi-

ſunt, vide & not. in am νανâ5 loc. verba i. tur: P i. e, irridebant, ſubſannabant; conker
ſla: non verò ad matrem, abſunt in Hebræo 4 not, ad L. evit. c. 2 5, v. 17. 6* 2d Zephan. c. 2
MsSto I. 8: n. 19. . .

ac not. in ham pw h. oQoc. in fine ejusdem nomignis, unde efficitur ex dun-
4. Confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 189. col. 3. . bus iſtis literis nomen Dein, verbi gratiq, no-
ſin. ac not. in am rwh. loc. 4

mine

1234 NüuMER ORHM. CAb. XXVI.

ſtor ego de eis, quòd illi ſint filii patrum ſuorum, atque hoc eſt, quod explicatur per
Davidem, (dum dicit:) tribus — 8. teſtimonium (ſunt) Iſraelitis, 9. i. e. nomen

iſtud: (— ) teſtimonium præbet illis † (nempè:) eorum tribubus, (quòd illæ ſint

genuinæ,) quocircâà in omnibus iſtis (familiis) ſcriptum eſt (verbi gratia:) ₰°e
tem &πιαπ &c. ſed in cO) 10. non opus fuit dicere: familia 3 O) quia, ne-
men (Dei — ))ei infixum eſt, (nempè) dab initio (nominis 9) & Nin fine. Verſ.
9. Qui impulerunt] Iſraêëlitas contrà Mofen. 11. Eod. verſ. 9. Quando com move=
runt] Populum (Iſraëliticum) contrâà Dominum. Eod. verſ. 9. Commoverunt (Ver-
bum: X ſignificat:) &ι*π i. e. impulerunt Ifraêlitas, ut contentionem excitarent
contrà Moſen, u eſt) formæ v 1. Verſ. 10. Er facti ſunt in ſignum] In-
oſtentum & monimentum, ne vir alienus 13. accedat, ut de facerdotio contentio-
nem moveat. Verſ. I1I. Eilii autem Rorah non mortui ſunt] Iſti ab initio quidem-
fuerunt participes conſilii; ſed tempore ſeditionis ad meliorem mentem redierant,
quoeircà feparatus fuit eis 14. locus ſublimis in Gehenna, ut ibi commorarentur.
Verſ. 13. Zerach] Is fuit X i. e. Zochar, 1¹5. fignificans æX i. e. ſplendorem,
familia autem Ohad 16. deſierat, ſic etiam quinque (familiæ non ampliùs ſuperſtites
erant) de tribu Benjamin, 17. nam ecce cum decem filiis deſcenderat (Benjamin) in

Fgy-

mine Pareſt aτWππι, ubi litera eſt ab initio &

1eye & Nam bh. loc. item D. Wagenſecil. Sot. p.
in fine & fic in cœteris familiis, exceptà familia 2

138.

am, de qua vide num. ſequ. 10. confer. & Gur
Arjeh fol. 189. col. 3. med. ac not. in ov,
pan h. loc. . .
32. Id eſt: Domini, in hoc nomine Dei am bæ
lIReræ conjunguntur, nempe: & quæ in
sribuum nominibus ſunt diviſæ, vide num.
antec. 7. .
9. Prout Pſalm. 122. v. 4. habetur, ubi R. Salomo
ferè eadem, quæ hic, annotavit. J
† Hebr. riy TN, in MSto z. poſteà ſic le-
2itur: rrnk "hn DD- quod illi ſint fili
patrum ſuorum, quæ lectio alteraà illa plani-
er eſt.
16. De cujus familia vide v. 44. b. cap. confer. S
num. antec. 7. H. verſ. .
11. Confer. hic Gur Arjeh fol. 1 99. col. 4. princ.
ac not. in Dan p. loc. & tract. Talm. Ba-
va batra, fol. 14 3. . it, Megilla, Fol. 11. a. &
Sanhediin, fol. I10. a. —
72. Id eſt: formæ ſive eonjugationis Hiphil, con.
fer. Gur Arjch ol, 189. c0l, 4. princ. ac not. in

13. Vele extraneus, Hebr. , quo nomine hic
intelligitur is, qui non eſt de genere ſacerdotali,
confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 199. col. 4.
med. ac not, in aτ ειπι, ubi Bemidbar rabba
ad marginem allegatur.
14. (Waſi ſeparatum conclave atque ſeptum eis
aſſignatum fuit, ſic vana hic interpretor, con-
fer. Raſchi not. ad 2. Samuel. c. &9. v. 1. n. 1. &
not. in , ubi tractat. Talm. Sanhe-
drin, ol. 110. a. ut & tract. Talm: Megilla, fol.
14. 9, ad marginem allegantur, vid. & not. ad
Pfſalm. 42. V. 1. n. z M
15. De quo Geneſ c. 46. v. 10. confer. Gur Arjeh
Jol. 189. col. 4. fin. ac not. in mor r h.
loe.
16. De qua Geneſ. dict. c, 46. v. 10. confer. cap.
antec. 2 5. verſ. 14. n. 45,. ac Junii && Tremelli
not. h. 1oc.
17. Confer. quæ infrà ad verſ. 24. . cap. num. 46.
notata ſunt- J

CA.

8 —

Egyptum;
cit) Eibon
Hierololyr
acyenerint
Lerint, ut
monte Hot
fliorumſe
in monte
nes tetrotl
Perſecuti
terkecerint
Schimhi

—
19. Mone
ſer. Gut A.
col. 1.pni
19, Vide in
Fagii no,
Vide eiam

209. Vide Ge

ſenlentia
16. b, ca,
Gick, pere
36, conſer.
c. 4 6. V. 15
ſie etiam k.
tationem 3
tha, nam 9
tmidu Gad
Ozni (pro
ti dn n
ſagl 21.
11, Nempe:
Ptehlitezwe
ſ iner hai
Gicuntur,
antec,10 i
eneſ d 49

jetenſetur,

. 17.5. ver

1 Hedr. Nn
nd ie,
Ronkatd- du

Nnn CaAb. XXVI. AAUMERORUA. 1235
Pleent bet Æ.gyptum; 18. ſed hic non numeravit (Scriptura,) niſi quinque, 19. ſic etiam (defe-
e, noen cit) Ezbon de (filiis) Gad z0, ecce ſeptem familiæ; 21, reperi autem in Gemara *
ddileſit Hieroſolymitana, quòd, poſtquàm mortuus eſt Aaron, receſſerint nubes gloriæ 2*.
NInac venerint Cananæi, ut pugnarent contrà lſraélitass 23. ipſi in animum ſuum indu-
) gninno. zerint, ut reverterentur in égyptum & quòd retrò iverint per octo profectiones à
ufne, Nel. nmonte Hor usque ad Moſerah, dicitur enim: & fllii Ifrael profecti ſunt de Beeroth
, donnopt filiorum jahakan ad Moſerah, 24. ibi mortuus eſt Aaron; ſed nonne is mortuus eſt
enmt (V. in monte Hor; de Moſerah autem usque ad montem Hor ſunt octo 25. profectio-
en excitatent nes retrorſum:? (ita ſanè eſt;) ſed (reſpondetur, quòd Ifraelitæ) retrò iverint eosque
hun Iu perſecuti ſint fili? Levi, 26. ut illos reducerent atque ſeptem familias 27. ex illis in-
io contenti. erfecerint; de filiis autem Levi * ceciderunt quatuor familiæ (nempè:) familia-
itio gidem Schimhi & (familia) Uziel; 28. de filiis verò Iizhar non numerantur hic, 29. niſi
m tedierant, Q qqh hee fami⸗
Dtnorarentur. .
Pplendotem, 13. Pront Genel. alieg. c. 4 b. V. 2 1. habetur, can-[22. De his confer. Levit. c. 2 3. v. 43. num. 88. 8
zus ſuperlkites fer. Gur Arjeh fol. 189. col. 4. fin. & fol. 190. Numer. g. I4. V. 14. n. 17. item Numer. c. 21.
cernit col. I. princ. ac not. in 'nan n . loc. v. 2. n. 16. 2ce Deuteron. c. 10. v. 6. n. 11. con-
Benjamin)in 19. Vide infrà v. 3 8, & 39. . cap. confer. & P. fer etiam Raſchi not. ad Eccleſiaſt, c. 7. verſ. 1. 2c
E. Fagii nor. ad Paraphr. Chald. ad v. 4. b. cap. not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 102. a., fin.
tige etiam verſ. 2 4. . cap. n. 46. & Lightfoot. ad L. uc. eap. 3. verſ. 5. p. 746. edit.
— 2o. Vide Genel. dict. c. 46. V. 16. ſed probabilior Lipf. SS
genlell S0le ſententia eſt, quòd Ezbon dicatur Ozni yerſu 23. Sicuti Numer. c. 2 1. v. 2. habetur.
́”ÿUMUE 16. h. cap. cui etiam autor noſter in noris ad 4. Vide Deuter. c. 10. V. 6, n. 9. ac Junii & Tre-
guo tomine die dict. verſ. 16. h. cap. adſtipulatur, ubi vide num. mellii not. ibidem,
enere heeſdo:el, 36. confer. & Junii ac Tremellii not ad Geneſ. 2 5. Vide Numer. c. 2 1. v. 5. n. 30. & n. 3 3. con-
6el le eol 4, c. 46. v. 16. nonnulli verba iſta: PnxN& d i. e. fer. & Deuter. c. 10. V. 6. n. 9.
Bemicheltinda ſic etiam Ezbon, ita H Bol dienur 7 5 26. Confer. Deuteron. diſt. c. 10. v. 6. n. 14.
tationem nominis Zerach, qui alibi dicitur Zo„ Hepr. npwn yaw, in M. 1: F. .
3 5 ; 7. Hebr. D yam, in MSto 2. legitur: oeE
Ague ſehtum enn char, nam ecce etiam nomen Ezbon, qui fuit de e i. e. octo familias, confer. quæ ſuprà n.
mierpletol, eon⸗ tribu Gad, mutatum eſt, nempè ut appelletur 21. H. verf, notata ſunt
,19. V. heh. 1. Ozni (prout verſ. 16. H. eap. habetur) ſic in no. Hebr. iy var iſta . ſequentia, usque ad: H
4 din bre 1 n Vdr 2 loe habeiur eonſer. & numer. ny) rv i. e. Schim bi & IUziel, abſunt
AIm: Megn u. 2 I. H. 1 . . N. * . . . d.
nis dei 23. Wempe: quæ defecerunt vel non amplius ſu⸗ dige⸗ 1 mann Exod 5
reſlites manſerunt de familiis Iiracliticis, nemp?è, 28. Nin us vide Exod. cap. 6. v. 17. & v. 18
conlet. Glr tetin i inter haſce ſeptem familias, quæ hie deſiiſſe ntem enmer. .. 3. 18. & v. 19. quæ duæ fami-=
a . dicuntur, non numeretur Ezbon, de quo num. liæ infrà v. 58. . cap. non numerantur, quoni-
antec. 2 0. iisdem annumerandus erit απ de que am ob rationem, 4 Commentatore neſtro hiæ
lo. coner, cap, Geneſ. c. 46. V. 17. qui infrà v. 44, . cap. non adductam, non amnb ius ſuperſtites erant, vide,
ni Ttemeli recenletur, fic in notis an r , loc. confer. Ant ad didt. verſ. 5 8. h. cap. num. 94. notata
n. 27. h. verſ. . .— “”
cnun Hebe. Napxa, in utroque MSto pro so legitur: 29. Videlitèt alleg. verſu 53. . cap. ubi vide not.
76 rbres i. e. in Talmud, quo nomine Rabbinis n. 35
non ratò audu Gemara. SS

NuMERORUIM. CAbP. xXVI.

familia Korachæa; 30. quartam autem (familiam) haud ſcio, quænam illa fuernt; **
R. Tanchuma 31. verô exponit, quòd (familiæ iſtæ) abſumptæ fuerint in plaga (quæ
evenit) propter Bileamum; 32. ſed quoad defectum, qui è tribu Simeonis defuit, cir-
cà numerum iſtum, qui minor ſuit, quàm prior numerus, qui in deſerte Sinai compu-

1226

tatus fuit, 33. videtur, quòd omnes viginti quatuor mille viri 34. ceciderint de tri-

bu Simeonis. 35. Verſ. 16. Ozni] Exiſtimo, ** quòd hec ſit familia Ezbonis, 36.
nec ſcio, cur familia ejus non vocetur juxtà nomen ejus. Verſ. 24. Jaſehub] Is fuit
Job, 37. qui refertur inter illos, qui deſcenderunt in Egyptum, nam omnes fami-
liæ nomen acceperunt ab eis, qui deſcenderunt in Egyptum; qui verò nati ſunt ab
illo tempore 38., ac deinceps, juxtà illorum nomina nen nominatæ ſunt familiæ,
præter Ephraimi ac Menaſſis familias, quæ omnes in ⁵Ægypto erant prognatæ, ut &

(præter familias) Ard & Naheman, (qui fuerunt) filii Belah, 39. filii Benjamin; re-
peri in jeſod 40. R. Moſis Hadarſchan, † quòd eorum (nempè Ard & Naheman)
mater deſcenderit in «ägyptum, quando illos jam conceperat & quòd ideò diviſi fue-
rint in familias, ſicut (fuerunt familiæ) Chezron & Chamul, qui erant nepotes je-
hudæ, 41. ut & (familiæ) Cheber ac Malchiel, qui fuerunt nepotes Aſchuris,

41. 30

30. Conter. ſuprà Numer. c. 16. V. I.: ac 1Paralip.
c. 6. al. 7. V. 2. & v. 22. ubi Jizhar etiam Am-
minadab vocatur, vide Gur Arjeh fol. 190. col.
I1. princ. ac not. in bnm re H. loc. item li-
ber: — Wen Part. I. Sign. 3. pag.
X Vel: quid ei evenerit, quis caſus illam ab.
ſtulerit. =
31. De hoc vide R. Salom. ad Exod. c. 9. v. 32. &
ad Exod. c. 3 8. v. 8. item ad Levit. cap. 1 1. v. 2.
& ad Nurmner. c. 16. v. I. atque alibi.
32, Qua dere vide cap. antec. 2 5. v. 3. 8. Se 9.
33. Nam in deſe to numerati funt 59300 & tribu
Simeonis (üti Numer. c. 1. v. 2 3. habetur,) hic

autem non num erantur, niſi 2 2206ει. deſuntita-

vitorum ex Sebaſt. Munſteri obſervationibus ſeri-
bit P. Fagius ad Paraphr. Chald. h. cap. 26. V. 4.
confer. num. antec. 3 3. h. verſ. ac not. in *
h. loc. it. cap. præc. 2 5. v. 14. num. 4 5.
*X Hæc verba: exiftimo, quod hæc ſit, abſunt in
Hebræo * MSto I.
36. Vide, quæ verſu antec. 13. . cap. num. 20.
no'ata ſunt, confer. & not. in an dno h. loc.
37. De quo Geneſ. c. 46. v. 13. vide hic not. in
RD, ubiratio adducitur, cur illius no-
men mutatum fuerit.

38. Nempè poſtquàm in ˙Ægyptum deſcenderant,

conſfer. & hic not. in em Ne h. loc.
39. De quibus vide infra v. 40. h. cap. eonfer. & h.
verſ. 2 4. n. 44.

que 37 100. ſic in notis nnn re b. loc. con- 140. Hebr, i. e. fundamemum, ſic dieitur no-

fer. num, ſequ. 3 5. .
34. Qui per plagam abſumpti erant, de quibus
dict. cap antec. 25: v. J. 9.
3,5. Nam, (uti credibile eſ,) plurimum imminutus:
fuit Simeonitarum numerus eo, quod complutes
ad Zimri, filium Sallu, priacipem inter Simeo
nitas ſeſe contulerint, de quo cap. antec. 2 5. v.
14. prout Junius ac Tremellius ad verſum ſequ.
1I4. h. cap. notarunt, ac tribum Simeonitarum
imminutam faiſſe ferè triginta ſeptem millibus

men libri, à R. Moſe Hadarſchan compoſiti, vide
ſuprà Numer. c. 19. verſ. 2 2. num. 5 5. & infraà
E. verſ. 24. num. 50. item Deuter. c. 21. v. 14.
n. 32
† Hebr. a, abeſt iſtud hic, ut & in fine hujus
verſus 24. 4 MSte I.
41. Quotum pater erst Perez, uti habetur ſuprà
v. 2 1. H. cap. conter. Gur Arjeh ſol. 190. col.
I. fin. ac not. in οααπ e h. loc. (αrπ
Ver⸗

CAI.

4 iei guia
heman,ez un
tum ejns Be
ipls (cl. 4
Cenhe)t
deptaſitz
Gekecetantd
um matris il
Ain concal
tepeti in e
G.) Cœter
talachi: 51.
&reputati ſi
desin hocca⸗
guingue fan
(ubi dicio
bis deſunt er

—

verda illa:
Hebræo abn
41. Erant autet
45. ta). 1
utroque Mt
4 dine: allen
alibi4 we gi⸗
4 4, Hebt.
K „
ol. 109, kl
. lor,
4). Nim Gilhz
intta verl. 19
46, Qus defer
ne 19, dict
199. tolen
4. Proint Gem
catur dige ,
voce.

1o, Niie, gu

nN.

—
1 fern; 1

leeg ę
1 dekiipeit⸗

nai compu.
erind e tri⸗
Eibonisz6,
bub] kſuit
nnes fami⸗
nati ſunt ab
nt famnilie,
Enatx, ut &
Rjatin; 1.
Naheman)
cirili fae⸗
t nepotes e⸗

tes Aſchuris,

41, 40

—

rvationibarſali⸗

h,(a). 26, V. 4.
e not in Wo

Ec ſit, ablunt in

Cap. numm 20,
d le.

fige hie not, in
,cult illius no⸗

m delcendetint,

h. loe.
h. conket. &h.

n, ſc dieitur 00

ompoli i vige
umn f⸗Kinti
l. C. 2 l. V. 14.

iin krehtus
babeiur op

1 0l. igo,0l.
,lot, (Gerüim

ſel⸗

CAL. xxVI. NNNNüIIMERORIM. 1737

42. ac ſi quidem hæc eſt expoſitio myſtica, 43. ecce bene eſt; ſi verò non, exiſtimo;
quòd ei Belah multi fuerint nepotes 44. & quòd ex iſtis duobus, (nemp ) Ard & Na-
heman, ex unoquoq; prodierit familia numeroſa & quòd cœteræ generationes filio-

rum ejus (Belah) nomen ſortitæ ſint à Belah; duorum veroò iſtorum generationes ab

ipſis (ſcil. Ard & Naheman) nomen traxerint, idem ego exiſtimo de filiis Machir,

(nempè, Hand⸗ in duas familias diviſi fuerint, quarum una nomen ab ipſo (Mac hir)

adepta ſit; altera verò nomen acceperit à Gilhad, illius filio, 45. quinque familiæ

defecerant de filiis Benjamin, 46. hic eventum aliqua ex parte ſortitum eſt vaticini-

um matris illius (Benjamini,) quæ vocavit eum Benoni 47. i. e. filium doloris mei;
aſt in concubina 4⁸. Gibeonitica 49. completum fuit totum iſtud (vaticinium,)hoc
reperi in Jeſod 50. R. Moſis Hadarſchan. Verſ. 36. Atque iſti filii ſunt Schutalath
&c.] Cœterorum filiorum Schutalachi* generationes vocatæ ſunt de nomine Schu-
talachi: 51. de Heran autem egreſſa eſt familia numeroſa, quæ nomen ab illo traxit
& reputati ſunt filii Schutalachi pro duabus familiis, nam ecce numera & deprehen-

des in hoc capite quinquaginta & ſeptem familias ac de filiis Levi octo, en ſexaginta

quinque familias atque hoc eſt, quod dicitur: quia vos ODNi. e. Pauci &c. 52
(ubi dictio O?Dconſtat ex litera:) & νQ–.** (un ſenſus ſit:) i. e. quinque vo-⸗

bis deſunt ex familiis omnium Populorum, qui ſunt ſeptuaginia, 33. etiam hoc di-

dici

verba iſta: qui erant nepotes Jehudæ, ablunt in libre notata ſunt, confer. && verſ. 36. h. cap.
Hebræo ab utroque MSto.

42. Erant autem iſti filii Brihah, de quibus infrà v. * Hebe. rord n ., abſunt iſta hic 4 4 MSto I.

A5. h. cap. abeſt autem nomen Aſehuris hic ab 51. Tacitè innuitur hic à Commentatore noſtro

utroque M Sto. ratio, cur hoc loco in plurali dicatur: filii Shu-
4. Sive- allegorica, Hebr. A&, de qua voce talsch; cum tamenunus ſolum illius filius, nem-
alibi me dicdtam eſt. pé Heran, hic nominetur, ſimile habetut Geneſ.

44. Hebr. dn 3, in utroque M StO ſolum cap. 46⸗ verſ. 23. ubi dicitur: Kilii Den, 8S
legitur: Va i. e. filii, confer. hic Gur Arjeh tamen unus tantum i lius filius ibidem no-
Fol. 109:. col. 1. ſin. ac nor. in =pan n, minatur.
b. loc. 52. Uti Deuteron. c. 7. V. 7. habetur.
4 5⁵. Nam Gilhad fuit filius 2 Machir, de quo vide x Iſta: vyn &, abfſunt iſia hice ab utroque

infrà verl. 29. h. cap. MSto; ſed malè ac fortè per deſeribemtium in -

5, Qua dere ſupià v. 13. . Cap. n. 17. & n. 19. im
4 Se 19. dictamelt , confer. Gur Arjeh fol. eutiam ve peritiam
198. Col. 2. princ. ac not. in a n h. loc.
47. Prout Geneſ. c. 3 5. v. 1 §. habetur.
4 9. Sive: pellice, Hebr. „ 79, quænam ſic di
catur, vide apud Buxtorf. in Diction. Hebr. ac

in mundo eſſe traditur à Judæis, conſer. Nurmer.
c. 7. Vv. 19, n, 50. ac Deuteron. c. 32. v. S. ibi⸗
ue Raſchi not. n. 45. vide & I. Paralip. c. I. v.
voce. 1 3. atque Raſchi not. ibidem, it. libr. Prec. ua

49. De qua vide Judie. c. 19. & ſeq. part. 2. p. 82. 6, princ. ac D. Wagenlſ. Sot. pag.
50. Vide, quæ paulò antè n. 40. 5. verl. de iſto 783. n. 3.

53 Septuaginta quippe populos ac ctotidem iaguas

1138 NANuMERORuMNMNM. CAP. XXVI.

dici Tex Jeſod R. Moſis Haddarſchan; 54. ſed opus fuitz ut de verbis ejus (aliquid)

dettaherem & (aliquid) isdem adderem. Verſ.3 8. Achiram] Is fuit i. e. Echi,
qui deſcendit in Egyptum, 55. qui vocatus eſt de nomine Joſeph, qui fuit Ni. e.
frater ejus & i. e. excelſus magis, quàm ipſe, (idcircò) appellatus eſt HNi. e.
Ackiram. Verſ. 39. Schephupham] (Dhou) is fuit Muppim, 56. quia Joſeph
extitit )i. c. celebris 57. inter populos. Verſ. 42. Sucham] Hic fuit Chu-
ſchim. 58. Verl. 46. Nomen autem filiæ Aſcher fuit Sarach) Quoniam illa in vita
ſuperſtes fuit, * (ideò Scriptura) eam hic commemoravit. Verſ. 5§3. Iuter iſtos divi-
datur terra] Non verèò inter illos, qui ſunt minores viginti (annis,) etiamſi veniant
ad numerum viginti (annorum,) antequàm dividatur terra, nam ecce ſeptem (annis)
ſubegerunt (terram) eamque ſeptem annis diviſerunt nec partem in terra acceperunt,

niſi iſti 601000, 59. & ſi uni ex illis fuerint ſex filii; non (tamen) accipient iſti,

niſi ſolùm partem patris ſui. Verſ. 54. Qui maltus eſt, ei multiplicabis poſſeſtonem
ejus] i. e. Tribui, quæ numeroſa fuit populo, dederunt partem multam, éo. & quam-
vis partes ** non fuerint æquales, nam ecce diviſerunt omnem (terram) juxtà multi-
tudinem (uniuscujusque) tribes; (tamen) non fecerunt partes, niſi per ſortem; ſors
autem contigit per Spiritum Sanctum, 6⁶1. veluti exponitur in Bava batra, 62. Elea-

zZarus, ſacerdes, indutus erat Urim & Thumim & dixit per Spiritum Sanctum: ſitri⸗

bus

† Hebr, han R., in MSte 1. pro his legitur: ( a. b.
rEL N e i. e. etiam iſtud reperi, res eaidem 60. Confer. etiam hic P. FPagii not. ad Paraphr.
ell. Chald. ac R. Iſa. Abarbenel. ad Joſu. c. 14. V.
54. De quo luprà v. 24. h. cap. n. 50. dictum eſt. 5. ubi plura de diviſione terræ IIraeliticæ, vide
Vigde Genelſ. c. 46. V. 2 1. idem dicitur Achrach S Gur Arjeh fol. 190. col. 2. princ. ac not. in

I. Paralipom. c. 8. v. I. pan new h. loc. it. tract, Talm. Bava batra,

56. De quo Genelſ. dict. cap. 46, v. 21. confer. & fol. 117. h.
Genel. c. 43 V. 29. n. 61. * Hebr. ypyπin MSto I. legitur: Sh)az n

Sive: clarus, ſic in notis nne ne dictio: i. e. partes terminorum; in MSto 2. pro bpyn

exponitur, quòd ſignificet: S i. e. mo- habetur: Sa i. e. termini.
titans ſe ac volans inter populos, nempè nominis 61. Ac Spiritus Sanctus dabat ½α Wν Hn i. e.
celebrirate notus inter gentes, volitabat per ora ſicuti conveniebat (unicuique tribui,) prout in
virorum. Gur Arjeh fol. 190. col. 4. circà fin. exponitur,
5⅜. Uti vocatur Genelſ. c. 46. vV. 23. Confer. quæ ad verſ. 56. b. cap. n. 77. notata
à& Conſfei. not. ad 2. 3amuel. c. 20. v. 19. m. 13. ſunt.
ut & Seder Olam eap. 9. p- 26. ac D. Meyeri not. 62. Hebr. Nha Nna i, e, porta poſtrema, ſic di-
ibid p. 353. ubi Serach » filia Aſcheris, ad mini- citur liber tertius partis quartæ operis Talmu-
mum 256. annos vixiſſe ſcribitur. Qdici; locus autem, ad quem hic reſpicitur, ha-
79. Quorum ſumma verſu 51. H. c. tecenſetur, con betur in Baba batra fol. 118. b. & fol. 122. a.
ſer. hic præ aliis P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. ſicuti in π nn ad marginem allegatur, con-
ac pam H h. loc. it. Jalkut Part. 1 Ffol. 246. fer. & Sanhedrin, fol. 43. .
col. 1. med. it. tract. Talm. Bava batra, fol. 117.

(AL. MWV.
—

bus N. eiet
ſcipte in 4

Qduodecim ſe

punceßeͤ
ſchedulasm
gui ei alige
tribui N. di
menluta, 67
61, Videlice
cum agto
loris.) Ven
eprell erant

cceteris omunn

bin vivente
nimirüm (e.
flilinter eos
nus unus ace

—

63. lc elt: po

ibus ſuis cit

bic imerpre
64, 4, gu
turhie ing ,
Verba iſla:
kiant alis)
bræo4 MSI
6f, Kire: urna
. 16, V. g. d

“”” 66. die juxtz

interpetoric,
bi ſide not. n
Pn. Chald,),
7. Nempe: el
Alühmeticam
illeam ſice nt
„dire: zunz
ilius gualie
trat it eſt, ſe
nem, ſcuti ni
banort ler

A. Ky.
—
s (aligaid
Nie Echi,
t ie,
diee,
gbia ſoſep
ie fuit Chu.
illa in ita⸗
eriſot Ani.
mſi veniant
tem ſannis)
acceperunt.
teipient iſti,
Nſiſem-,
9, E quam⸗
uwa mult⸗
ſottem; ſors
1, 62, Pler
Gum: Utti⸗

—

L. ad Paaphr.
Jolu. c. 14, ,
oelincæ, vide
rinc. acnot in
We Dara bale,

ne
10 1,odyin

dee

ibui,) prout in
fin, enponitun,
h,n. 77 bNa

oltema, ſi bl⸗
ohetis Tilnd.
telhicitut, 1
,& ol. 111, 4,
n allegatunsn

68. Sive: juxtà comparationem lori ſive agri, pro † Hebr. onan, in MSto z. h

cae. XII. AuERORI 1335
bus N. exierit, ſimùl cum illa (tribu) terminus N. 63. exibit; erant autem tribus de- L
ſcriptæ in duodecim ſchedulis atque duodecim termini 64. inſcripti erant (aliis)

duuodecim ſchedulis atque (Eleazarus) miſcebat illas (ſchedulas) in capfula, 65., ac

princeps (tribus) immittebat manum ſuam in illam (capſulam) & extrahebat duas
ſchedulas manu ſua, (nempè:) ſchedolam nominis tribus ſuæ & ſchedulam termini,

qui ei aſſignatus erat atque ſors ipſa clamabat, dicens: ego ſors exeo in terminum N.

tribui N. dicitur enim: O i. e. ſecundùm os ſortis, 66. nec dividebatur terra
menſurâà, 67. quia terminus unus præſtantior erat altero; ſed juxtà æſtimationem,
68. videlicèt locus ſive ager) deterior, qui recipiebat Corum ſeminis, comparabatur
cum agro Seæ, 6⁶9, qui bonus erat, 70. omnia juxtà æſtimationem pretii (ſive va-
loris.) Verſ. 55. Secundum nomina tribaum patrum eorum] Hi ſunt, qui ex Egypte
egreſſi erant, 71. diverſam facit Scriptura poſſeſſionem (live hæreditatem) iſtam à

cœteris omnibus hæreditatibus, quæ (habentur) in lege, nam in omnibus hæreditati-

bus † viventes fiunt hæredes defunctorum; aſt hic mortui ſiunt hæredes viventium,

nsimirm (e. gr.) duo erant fratres ex illis, qui egreſſi erant * ex 5Ægypto, his erant.

filii inter eos, qui in terram (promiſſam) veniebant, alteri quidem tres, alteri veròô u⸗
nus unus accipiebat partem unam;tres autem acci Piebant tres (partes,] dicitur enim: in-

ter

63. Id eſt: portio terræ iſta Sc iſta, terminis ac fi- devoto, de quo vide Levit. cap. 27. verl. 16.
nibus ſuis circumſcripta ſimuùl exibit, ſic Sn n. 24.
hic interpretor, confer. num. ſequ. 64. h. verſ. 69. Id eſt: cum agro, qui recipit Seam ſeminis vel
64. Id, quod num. antec. 6 3. dicitur , voca cum agro, qui Sea ſive Sato conſeri poteſt, nam
tur hie 7iaa i. e. terminus ſeu finis , cœterum dictio — âzb communiter verti ſolet: ſatum, quæ-
verba iſta: atque duodecim termini inſcriptiſ nam illa fuerit menſura, vide præ aliis Ar. Mon-
erant (aliis) duodecim ſchedulis, abſunt in He tani Thubal Cain ſive de Menſur. Sacr. fol. 3, &

bræo à4 MSto z. ſequ, confer. hic Jalkut Part. 1. fol. 246. cOl, I.
65. Sive: urna, pyxide, Hebr. 2, confer. Levit. circà fin. & Wagenſ. Sota, p. 72 3.
c. 16. v. Q. n. 16. 70. Dividebatur itaque terra non ſimplici ſive æ&

66. Sic juxtà mentem Commentatoris noſtti hic quali meuſura; ſed habita ratione qualitatis agri,
interpretor id, quod verſu 56. b. cap. habetur, u- prout ille vel bonus vel malus erat, ſicuti Jam
bi vide not. n. 76. confer, & P. Fagius ad Para- anteà dictum eſt, vide num. antec. 67. & 6%.
phr. Chald. h. loe. . 71. Confer. hic Gur Arjeh fol. 190 col. 4. ſin, ac
67. Nempè: æquali, non ſecunduùm proportionem not. in npon rer h. loc. ut & Jalkut dict. Foſ.
Arithmeticam; ſed juxtà proportionem Geome- 246. col. 1. fin. it. tract. Talm. Bava batra, ol.
trieam, vide num. ſequ. 6 8. & n. 70 117. a. .
4 5 ic additur: Nrmae
illius qusalitate, prout ille melior vel deterior ie. quæ (habentur) in lege.
erat, id eſt, ſecundum Geometricam proportio- * Hebr. , in MSto 2. legitur hic
nen, ſicuti num. antec. 67, dictum eſt, confer. xn i. e, exillis, qui deſcenderant in KX-
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 23 50, fecus eſt in agro] gyptum; ſed mendum eilè puto.

Rrrrrrr

1240 NUMERORM.

ter iſtos dividatur terra, 72. revertebaturäItaque hoc modo) hæreditas eorum ad pa-
trem patris illorum 73. atque totum dividebant ex æquo 74, & hoc eſt, quod (hic)
dicitur: ſecundùm nomina tribuum patrum eorum poſlideant, nam poſtquàm ab-
ſtulerunt * filii, diviſerunt illi eam (terram) pro (numero) patrum, qui egreſſi erant
ex Ægypto, ſi autem ab initio diviſiſſent illam (terram) juxtà numerum eorum, qui ex
gypto egreſſi erant, non accepiſſent iſti quatuor (filii,) niſi duas partes; 75. jam-
verôò acceperunt quatuor partes. Verſ. 56. Juxta os ſortis] Sors loquebatur, **
veluti (jam ſuprà †) expoſitum eſt, 76. narrat (hic Scriptura,) quòd diviſa fuerit (ter-
ra promiſſa) per Spiritum Sanctum, 77. idcircò dicitur: * juxtà os Domini. 758.
Verlſ. 5 5. L'eruntamen ſorte] Excipiebantur 79. Joſua & Caleb, atque ſic illa (Scri-
ptura) dicit: & dederunt Calebo (urbem) Hebron, ſicuti dixerat Moſes, 80. præter-
eà dicit (cadem Scriptura:) ſecundùm os Domini dederunt ei (Joſuæ) urbem, quam.
etierat. 81. Fod. verſ. 5 5§5. Tribuum patrum eorum] Excepti (igitur) fuerunt 82,
proſelyti & ſervi. 33. Verſ. 58. Hæ ſant familiæ Levi] Deficit hic familia Schimhi

&

—

CAP. XXVI.

72. Prout veriu antec. 53. B. cap. habetur, confer. 4

infrà Numer. c. 3 3. v. 54. n. 33. it. D. Meyeri
Comient. ad Seder Olam c 9. p. 353. .
73. Confer. hic Gur Arjeh fol. 19 1. col. 1. princ.
ac not. in "an r“, ubi hac de e plura.
74 1 7.
quemadmodum ſupra n. 67. 6 68. dictum eſt.
*½ Vel: acceperunt Heb’ wa, in MSto 2.
legitur: αι i. e. diviſerunt. .
75. Quoniam illorum patres fuerunt duo, qui ex
Æ gypto egreſſi erant, atque ideò ſi tune Giviſio
tertæ ſuiſſet facta, quatuor iſti filii non niſi duas
partes accepiſſent; jam verò illi quatuor flli
partes quatuor accipiunt, quia inter iſtos, qui de-
nuo numerati erant, dividenda erat terra juxtà
numerum nomindum i. e. in capita, prout verſu
53. h. cap. habetur, confer. Gur Arſeh fol. 190.
col. 4. fin. ac fol. 91. col. 1. princ. item not. in
pon rno b. loc.
sxx Hebr. eN n,abſunt iſta hic à MSöto 2.
1 Hebr. yn, ſic in utroque MSto hic additum
eperitur.
76. Vide, quæ verſu 54. , cap. num. 66. notata
ſunt.
7. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 54, h. cap. n. 61.
notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 19 1. col. 2.
Ka. ac not. in απ νονοH. loc, it. Bava batta,

Habita tamen ratione qualitatis agrorum,

Jol. 122. a. 5. B
* Hebr. & 1, hæc & ſequentia usque, ad:
N N ) i,e, atque ſic illa &c: abſunt ab utro-
que MSto.

78. Uti ſoſu. c. 19. v. 49. habetur, confer. P.Fagii

not. ad Paraphr. Chald. 6. loc.
79. Nam particula t eſt exceptiva, vid. Num. c. 3 1. v.
22. n. à9. ſenius eſt: ſub numero alioreenfraeli-
tarum non comprehendebantur oſua & Caleb;
ſed excipiebantur quoad generalem terræ diviſi-
onem, yraa /re ii, i. e. quæ non diviſa
fuit per ſortem quoad duos iſtos, ſic in notis
Apan ne h, loc. id enim verbum R*) i. e.
exierunt, hic notat, confer. num. ſequ. 82. .
verſ.
80. Proùt Judic. c. 1. v. 10. habetur; cœterum
bæc verba: ſiçuti dixerat Moſes &c. usque ad:
tribuum patrum, abſunt 4 MSto 1.
31. Nempè: Thimnat Serach, uti Joſu. c. 19. V.
4 9. al. 5§50. habetrur.
82. Confer. quæ paulò antè n. 79. de vetbo: NXXà,
quod etiam hic habetur, notata ſunt.
83. Proſelytis enin & advenis atque ſervis nulla
erat in terra portio, ſicuti nec ſacerdotibus ac Le-
vitis, vide P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. . loc.

—6˙

A MNX

—
Eluielis
1i] Ukor .
concepetat
it ihla eanl
eccel lagal
ſuur tetenſti
nos erant nat
486, numerus:
ſeſſionenn ad
ſeſlio ſoa. 1
fadtom it
ſam viti dic
autemn diceba
huie capiui)

Eilt.
Anle
Rur

—
94. Conter. ſup
1. Vieſupti
1 pro: wr⸗
rflüspatrun

16e Lonler ſhr

Genelt 46,)
no. in

Sota fol. 11.

mrginem al
(ochededem)

cita ſont in
lzmin Ao)on
j. Nemge: 1
lant, ige ſi
um. 11,
ltatlis, pron
Moles hen Ma
Dotvetinn poll

CA N. †
— .

Orum ad a.
guocd (ie)
oltgoim a.
egreſli erant
otum gi er
8i 70, jan⸗

nebaur, S4
la fberit (et ½

le lla Scr.

ilia Schimhi

—

ntia vsge, 2n6

c,ablunt abutro⸗

,cOtfer ifgi

Vid Num d,) n

0 aliorumltaeli-

. ola6 Ctb;
lem telte ditiſſ

Jvz no Giviſa
ſos, ſic in notis

etbucn Nr i e.
aum, ſequn zuhe

betut; eCetkrun

ſes c. vogue d:

310 1.

gii olne 19,

.deeibo: M/,

1 ſunt.
Zque ſenis nulia
cetcotibun c Le⸗

n Cd he

4

cAP XxXyIIl. NüAERORM. 17241t
& Uzielis 84. ac quædam ex (familia) Jizharis. 85. Verſ. 59. Duæ nata erat ei Le-
vi] Uxor ejus (Levi) pepereat illam (Jochebedem) in Egypto; 86. nec tamen illam
conceperat in Ægypto, (nam) quando illa (ſcil. uxor Levi) ingreſſa eſt murum, pepe-
rit ipſa eam (filiam Jochebedem) eaque complevit numerum ſeptuaginta, 87. nam
ecee ſi ſingulos numeres, non niſi ſexaginta novem reperies. Verſ. 62. Quia non
ſant recenſiti inter filios Iraëlis] (Nempè,) ut eſſent in numero eorum, qui viginti an-
nos erant nati; ſed quænam eſt ratio? (oimirùm,) quia non data fuit eis poſſeſſio:
88. numerus autem eorum, qui viginti annos erant nati, complectebatur eos, qui poſ-
ſeſſionem adepturi erant, dicitur enim: unicuique juxtà numerum ejus detur poſ-

ſeſſio ſua. 89. Verſ. 64. Et inter iſtos non fuit quisquam] Sed quoad mulieres non
10. Pretel .
rbemn, gnam.
)fuerunt 11,

factum fuit decretum exploratorum, 90. quoniam illæ amabant terram ( promiſ-
ſam.) viri dicebant: conſtituamus caput & revertamur in Eägyptum; 97. mulieres
autem dicebant: da nobis poſſeſſionem, 92. quocircà textus filiarum Zelaphchad
huic (capiti) fſubjungitur. “”

CAT. XXVII.
Va 1. Familiarum Menaßße, hlii Joſiph) Cur ſiſtud hic) dicitur? nonne jam

anteàâ dictum fuit, filius Menaſſe? ſed (ideò hic dicitur,) ut doceat te (Scri-
ptura S.) quòd oſeph amaverit terram (promiſſam,) dicitur enim: & aſcen-

Rrrrrrr 2 dere
84. Confer. ſuptà v. 13. H. cap. n, 2 8. millæ, agros, vineas & alia prædia, preut P. Pa-

85. vide ſupra dict. v. 1 3. h. cap. D. 29. in MSto gius ad Paraphr. Chald. h. cap. v. 53. notavitr,
I. pro: ae& in, legitur: Ethaz un in i. e. confer. & Gur Arjeh /ol. 19 I. col. z. fin. ac not.
ex filiis patrum corum. in on mow h. loc.
86. Konfer. ſupra Numer,. c. 3. Vv. I5. num. z0. ac* Hebr. wy jan anen, in utroque MSto pro
Geneſe X6. v. 2 6. n. 2 3. itetn Exodi c. 2. v. 1. his legitur: Wνα ian enden i. e. trumerati
n. 6. vide & D. Wagenſ. Sot. p. 2 59. & 26 1. ac autem, qui 20. annos nati erant, fuerunt illi qui
not. in Mon naw b. loc, ubi etiam tract. Talm. poſſeſſiogem &&c.
Sota fol. a. & Bava batra, Ol. 12 3. 6. ad 89. Proùt ſuptà v. 54. h. cap. habetur.
marginem allegantur, poſt: pepererat illam .
Pachebedefm)in HH in unoque MStOad. Id eſt ? contra exploratores, de quo decreto
deae iſta: e „SVpt d uprà Numer. c. 14. v. 29. confer. Gur Ariehr
dita ſunt iſta: =SuDa Ar? i. e. pepererat il- . er.
. 1. fo * 191I. Col. 3. Princ. ac not. in an mnen
lam in gÆgypto, (nec tamen illam & c) loc. 4 D
. SNE. . h. loc. it. Bava batra, l. II g. a. & fol. 121. 5.
97⸗ Nempè: animarum, quæ in gyptum vene . . . . eO.
rant, vide ſuprà Numer. dict. cap. 3. verſ. 15.19 . Sicuti ſuprà Numer. dict. ap. 14. verſ. 4. ha-
num. 21. betur.
. . —. . . 4 7 13 7 2 . „
89. Sive: hæreditas, videlicêt inter eceteros Klir 972. Velu i cap. ſequ. 27. v. 4. habetur, ubi vide
Ilraelis, prout hic habctur, aunde colligit k. not. ad V. I D. 2. confer. & not, Iin mo noi
Moſes Ben Maiemon, quòd Levitæ & ſacerdote b. lc.
potuetirat poſſidere extrà teiminum terræ pro-

NuMERORUM. CAP. XXxVII.

dere faciatis oſſa mea &c. 1. ſic quoque filiæ ejus amrunt terram illam, nam dici-
tur: da nobis poſſeſſionem, 2. & ut doceat te (Scriptura,) quòd omnes fuerint ju⸗
ſti, nam cujus actiones ut & patrum ejus facta indefinitè * (ſive generaliter) re-
cenſentur; atque Scriptura tibi particulariter (five in ſpecie) alicujus ex illis menti-
onem facit, ut proſapiam ejus commemoret, (id fit) in laudem, (ac ſi diceret:) ecce-
iſte juſtus eſt & filius juſti; ſi verò * proſapiam ejus in vituperium commemorat, vel-
uti(in illo loco:)venitIſmael, filius Nethaniæ, filius Eliſchamæ, 3. tunc certum eſt, quòd
mnes, qui ſimùl cum ipſo memorantur, fuerint improbi. Eod. v. I. Machla & Noha
&c.] Aſt infrà dicit illa (Scriptura:) & erant Machla ac Tirza; 4. indicat autem,
quòd omnes (iſtæ filiæ) fuerint æquales, 5. ideò mutavit (S. Scriptura **) earum-
ordinem. Verſ. 2. Coràm Moſe & coràm Eleazaro] Refert † (hic Scriptura,) quòd'

1242

non ſteterint coràm illis, niſi anno quadrageſimo poſt mortem Aaronis. Eod. verſ.

2. Coràm Moſe] Et poſteâà coràm Eleazaro, an ſi Moſes non nôòſſet, ſciret Eleazarus?
(non ita;) ſed inverſa eſt ⁶. Scriptura; allegorica autem ejus expoſitio eſt: verba
ſunt R. Joſchiæ: Abba Chanan *"nomine R. Eleazaris dicit: in ſchola 7. ſedebant
38. & coràm illis omnibus ſtabant (filiæ Zelaphchad.) Veri. 3. I'que non fuit **]

Quo-

1. Uti Genelſ. c. 5o. v. 2 4. habetur. reperitur.

2. Prout verſu 4. h. cap. habetur, confer. & cap
antec. 2 6. v. 64. n. 9 2. cœterùm verba iſta: nam
dicitur: da nobis poſſeſſionem, abſunt hic ab
utroque MSto.

* Abſolutè, vel: tedè, occultò, ſine aliqua ſpe-

ciali ſeu particulari mentione notabilis cujusdam
facti, id enim 'ND, quod hic habetur, ſigni-
ſicat.
*½ Hebr. —8), ſic præmiſsà copulâ in utroque
MStio habetur, quam lectionem hic in verſione
ſecutus ſum.
† Hebr. Na, ſic juxtà textum ſacrum & Baſileen-
ſem editionem legendum eſt pro: ja ſen na,
uti in aliis editionibus atque in utroque MSto
mendosè habetur.
3. Sicuti Jetem. c. 41. v. I. habetur, confer. not. in
n W bh. oc.
4. Vide infrà Numer. c. 36. v. 1I. ubi Titza ſecun-
do loco nominatur, quæ hic eſt ultima ordine.
3. Nempe:; fapientiàâ ſeu prudentiãâ, prout Com
mentator noſter ad Numer. dict. cap. 3 6. v. 11.
notavit, ubi vide num. 5. confer. & verſ. 4. h. cap.
n. 16. ac Jalkut Part. 1. ol. 246. col. 3. med.
xNX Hebr. ane, ſic in utroque MSto hic additum

† Hebr. Tan, iſtud & ſequentia, usque ad: w&

S& i. e. an, ſi (Moſes & c.) abſunt 4 MSto 2.
6. Id eſt: ordo verborum Sctipturæ mutatus eſt.
Hebr. don, de quo verbo vide ſuprà Numer. c.
19. verſ. J. n. 14. con fer. & Gur Arjeh fol. 191.
col, 3. princ. ac not, in Danm m item Buxtort.
Lex. Chald. fol. 1553.
* Hebr. a, deeſt nomen iſtud hic in MSoO I.
7. Vel: in ſynagoga ſive gymnaſio, Hebr. Maan

vππhvide ſuprà Numer. c. 9. V. 6. n. 12. G& n.

14.
8. Nempè: Moſes & Eleszarus cœterique princi-

pes populi Iſraelitici, de quibus h. verſ.2. sgitur,

confer. not. in o n, ubi etiam tractat.
Talm. Bava batra, Fol. 119. 5. ad marginern al-
legatur, vid. & Jalkut Part. 1I. fol. 246. col. 2.
circà fin,
** Hebr. N α iſta & ſequentia, usque ad
dep ao) i. e. & retulit Moſes & c. (verſ. 5. b.
cap.) abſunt hic ab utroque MSto; addita au-
tem ſunt in MSto 1. poſt verba: propter illas,
quæ in fine notarum ad verſum 5. h. cap. haben-
tur; ſeries notarum hoc loco mutata eſt in u-
troque MSto. .

CA.. MNE

—
Conlam

Mboerunte
jsge ſegu⸗

ſec in pecca
Abiba icit
eis gui con⸗
ſoco fli ſta
noſtra in me
ſuillet flius
ſuerint ſapi
lo(Mole)
nam 15, 0

—
9. Nempe:
fol 19 1.00
loe. udi n
Siphreadn
batra, Fol.
10, De quoi
14, V. 1,4
11. De harſee
ſegg.
39) Hedt. ,
acjiczuntur
e
namn eect ſi
qui ſeie cone
n, ſe
Congchi, (
Peretpanen
adcita repe
ar dn
P ñeſie
dicumt: (&
interta (I
12. Nempe,
15, zure
med. acno.
ynedt,1,2
1 9. Dequibus
fer. Kb. i
not, in W
uIi Numer.
matriametkl

—

i ham Cici⸗

etfuerint 4.

hetaliter) t.

Tills meni.

detet.) ecce,
memoratvel.
tum elb qud
icat autem,

1t) earum

ipture)guod
Loc. Ferl.
ret leszarus:
0 eſt: verba
17. Ktbant
zon fuit

Co.

—

Utque ad: ee

eſopra Numet.
ur Anjeh ,ol. 191.

ſunt N NRo 1.
turæ mutatus eſt

Pr iem Dunolt,

bir in Möo 1.

Nalio, Hebr. N
„V. b. h. 12,.

(Cterique printi⸗

8,, erl,2,gituh
Ubi etiam tlackt,
2d margineml.
ſol 146, l.1.

lentia, Usgue .

ſesc, (Nel .h.
ASto; 20ciis a.

b3 . proptel llas „
nſ. e. laben⸗
o munett etin u⸗

CAP. XXVII. NüuMERORUM. 1243

Quoniam illæ (filiæ Zelaphchad) dicebant: in peccato ſuo mortuus eſt, 9. opus

habuerunt dicere: non in peccato murmurantium, 10. nec in conſilio Korachi (e-
jusque ſequacium,) qui ſeditionem moverant contrà Sanctum ille Benedictum; 11.

ſed in peccato ſuo ſolùm mortuus eſt nec alios ſecum ad peccandum induxit, ** R.
Akiba dicit, quòd ille lignum collegerit; 12, ſed R. Simeon dicit, quòd ille fuerit ex
eis, qui contumaces erant. 13. Verſ. 4. Quare tolleretur nomen patris noſtri] Nos
loco filii ſtamus, quòd ſi feminæ non æſtimantur pro ſemine, 14. dugçatur mater

noſtra in matrimonium à leviro. 15. Eod. verſ. 4. Quia non eſt ei filiu] Ecce ſi ei

fuiſſet filius, nihil poſtulâſſent (filiæ Zelaphchad, indicat (hic Scriptura,) quòd illæ
fuerint ſapientes. 16. Verſ. 5§5. Et retulit Moſes cauſam earum] Abſcondita erat ab il-
lo (Mofe) doctrina 17. atque ipſe hic punitus fuit, quoniam ſumpſerat ſibi coro-
nam 158. dum dixit: & rem, quæ vobis erit difficilis, referatis ad me; 19. alia ex-
Rrrrrrr 3 pli-

9. Nempé: pater noſter, confer. hie Gur Arjeh
Jol. 19 I. col. 3. princ. ac not. in paon e h
loc. ubi tractat. Talm. Schabbat fol. 9 6. b. ac
Siphre ad marginem allegantur, conſer. & Bava
batra, fol. LI 8. b. .
10. De quo vide ſuprà Numer, c. I1. & Numer. c.
14. V. 2. ac ſequ. B
11. De hac ſeditione vide Numer. c. 16. verſ. 1. &
ſeqq.
XXX Hebr. y && D& W, in MSto I. poſieè
adjiciuntur iſta dbeyan dn rnn een ee en
Pxn pi/n ee en een eh e m , e.
nam ecce ſi ipſe fuiſſet in medie cœtus eorum,
qui ſeſe congregaverant (contrà Dominum, Hebr.
hH y, ſic additur hic in ASto z.) in cœtu
Corachi, (ſanè) haud dignus fuiſſet, qui acci-
peret partem in terra, eadem etiam in MSto z,
addita reperiuntur, ubi præterea adjecta ſunt i
ſta: pyn n e e ee enen e en
Vda i. e.ſic quoque nonnalli ex Rabbinis nofſtris
dicunt: cœtus Corachi non acceperunt partem
in terra (Iſraélitica.)
12. Nempè, in Sabbacho, de quo vide Numer. c,
15. v. 32. confer. & Gur Arjeh ol. 19 f. col, 3.
med. ac not. in on ino b. loc. & Selden. fſe
Synedr, I. 2. «. I. n. 9. p. 506, edit. Francof.
13. De quibus vide Numer. c. 14. v. 44 . 6 9. con
fer. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h, loc. &
not. in ham v“, ubi ſcribitur, quòd oyy,
uti Numer. did. c. 14. v. 44. habetur, per Ge-

matriam efficiat: Du Zelaphchad, vide Num.

dict. c, I4. V. 44. n. 73
14. Sive: prole maſcula, ut ſenſus ſit: ſif eminæ
ſive filiæ non habentur filiorum loco, quoad hæ⸗-
reditatem eapeſſendam, cosfer. Jalkut Part. 1.
fol. 246. col. 3. med. & col. 4. med.
15§. Confer. hic Gur Arjeh fol, 19 I. col. 3. med.
ac not. in hof e, ubi tractat. Talm. Bava
batra, foſ. 110. h. & fol. 11 8. 6. & fol. 119. b.
ad marginem allegatur.
16. Sive: prudentes, confer. ſuprà v. 1. h. c. n, 5e
ac not. in Nan Mov' h. loc.
17. Sive: traditio, conſtitutio juris ac deciſio;,
id enim dictio nταnotat, confer. Numer. cap⸗
2 5. v. 6. n. 19. & v. 7. n. 22. ac Gur Arjeh fo'⸗-
19 I. col. 3. med. & not. in n D h. loc. u-
bi etiam tract. Talm. Bava batra, fol. 119. 6. &
Sanhedrin fol. 8. a. ad marginem allegantur ;
abeſt autem hic vox iſta: ab utroque
MSto.
18. Nempè: coronam legis, Rabbini triolicem
faciunt coronam, nempè: legis, ſacerdotii ac
regni, de quibus vide Buxtorf. Lex, Chald. fol.
1046. ubi etiam de quarta eaque excellentiori
corona, nempè: corona nominis boni, agitur,
confer. & Pirke Avot cap. 4. ac not. ad librum
Prec. Jud. part. I. pag. 110. a. fin. ac part. 2. P.
59:b5. fin. vide & D. Wagenſeil. Sot. p. 966.

19. Vide Deuteron. c. I. v. 17, ibique Raſchi not.
D. 12 6.

1244 NuMERORUIM. CAP. xRVII.

plicatio: debebat textus iſte ſeribi propter Moſen; 20. . .
chad meruerant, 21. ideòô ſcriptus Hit Xtus iſte) —— niam kug Alaph⸗
3 e Zitebsds uan u,1 Didio ) Dgnids0 ſeai lagum ſas: — wr i
ent, pulchre, 23. ſic ſeriptus eſt textus iſte coràm me (inquit Deus,) in excelli
refert (hiescriptura,) quòd oculus earumé Gliarum?elaphchad)viderit id, quod u⸗
Moſis non viderat. Eod. v. 7. Rectèò fliæ Zelapbehad loquuntur] Benè bollalant * *
tumhominem, cujus verbis Sanctus ille Benedictus aſtipulatur (en conſentit ) S 34.
v. 7. Dando Aabis Videlicèt illis filiabus Zelaphchad) duas * partes (nem Aun unel⸗
tem patris earum, quia is erat (unus) ex illis, qui ex â)Pt egreſſi eran, & he,
Partem illius (ſcil. patris, quam ille tanquam hæres accipere debebat) ſimuͤl rmd
tribus ſuis 26. ex bonis 27. Chepheris. 25. Eod. verſ. 7. Er rammirtaf] Ver-
bum: **½ E 29. de illo (uſurpatur) qui non relinquit filium er-
alia explicatio: (verbum aR ideò hic uſurpatzr,) quoniam filia n⸗
e. transfert hæreditatem ſuam de tribu ad tribum, nam flius cjus & marirus Di.
illius hæredes, ita, ut hære ditas non revertatur *** (ad priſtinamn tribum nusio r
. (au-

20. veh e Nu doſie W in ipuu⸗ honorem fratribus ejus, ſcil. patris ſui, bona Chepheris
e nu m. Egu⸗ . art 7. n. 1 8. & 19. onfer. R. Salom. not. ad Joſu. c. 7. V. 5. ande
„r. Ven; dignæ efant, Mamet at hie e , huic locc lux accedet, vid. ibid. n. 1. & n. 2.
ſpecie ſieret memio homiſen id arum in 17. Hedr. Oan, ſic enim juntà utrumque Mstum
le wisquod hic haberut en enim ver & exemplar Buxtorfianam, ut & ſecundùm ali-
22. Id elt: in earum honore ar cbn ſer. aum. an. e roneces eirione, legendum 5 non badan,
Ec. 10. b. verſ 2 a e, ubi tractt. Talm. kucu: merem lari Hahrten, Ao ains ſum, habe-
Sanhedrin fol. S. àa. ad marginem allegatur, vid. tact. Talm Derab . in v nev, ubi etiam
quæ ſuprà ad verſ. 3. b. cap. Sign. ** notza em aiegarur. atra, Jol. 11 §. 5. ad margi-

lunt. leg:
. . . 128. Qui fuit ela . W
3. Sive: benè ac rectè, confer. Gar Atieh ſ.. 3. Q ſi aier Lelelehchadi de quo ſup:ʒ e.
195 t. col. 3 cir. 3 Ku. ac not. in mo me b. mer. c. 36. V. n. & loſn. 1.. ac infrà Nu-
Ioc. i:. not. ad Jerem. c. 8 v. 6: a. z. Arjch ol, 19 1. col. 3 fin. 7. v. z. item Gur

24 Scil. cœlo, ſenſus eſt: ſicuti fili
ixerunt in terr; ita quoque r n mellto⸗ X* Iſtnd 8* ſequentia, usque ad: &Ni. e. al'a expli-
ràm me in cœlo, ego illud approbavi a decret6 catio, abſunt hic ab utroque MSto
meò confimavi, confer. num. ſequ. 25. 19. Conlſer. hic not, in caa ho ac Gur Arjeh
25. Vel: cuſus verba approbat ac rata habet, id Jol. 19 1. col. 4. ptinc. ubi varia ldio adauti
ac Gu .19 1. col. 3. fin. gat ny & ex 4 .
9 1. col. 3. fin & Jalkut Part. aqus reglearut Pn r R cone⸗ iun , gu

1. fol. 246. COl. 4. med.
à Odoniam in Hebræo hic habetur: 1e ra, re⸗ non re inquit filiuch, hæfedem bum.
Rendo verbum, hinc nata eſt iſta exponio, quæ x Hebr. eo tn Nw ida ur & ſeuenei
bice habetur, confer. bic tract. Talm. Bava batra, due 2d: i. e. dique ita l euentis, n;-
fol. 118. a. 5. ſfun ab utroque MSto. P poſt &c.) ab-

26. Vel: dividant inſuper filiæ Zelaphchad cum]

--⸗=

CAr. W
—
ſauteniſu
Gicitor:)
(retecit
illa Seript
li yoximu⸗
32. Vetl
obitu Moli
dodabiseis
ſtändiſloh
ei Sandus
Polgvim
latatus et⸗
lielt regi⸗
turille ann
detlingrecl
in cubicule⸗
inttare, **

—
z0. Nempe,
Poderis
petuum, 4
Princ. ar he
1. Kicbti ven
hie ſalkut b
Talcn, Bava
ſol. In.d.
31. Velt inn
lere pattis;
uippe duc
8N Mitte,
eſ, Oafer,
not. in p⸗

inem 3leg

Banalim,
33. Conter,e
4. wed.

1 .e .
Rloe,
3f. Velt ii
guod Deus

.NWI.

—
lie Leleph.
erl 71 Re.

BWid

ercello 1,
gvoc oculut
titg. Bod,
eunam)ar⸗
altetem)
nal cum ſia⸗
nittan] Ver.
edem ſunm;
E
us eju Eunt
)Ppraceptum
(u.
—
ona Chepheris
yen ſ. bnde
n. 1, & h.
Tumque MStum
ſecundhmn ali⸗
Im; non wod,
uſas ſow, habe.
wov, ubietiam
1R a matgi-

de guoſortd e,
p. arintts Nu⸗
1. . irem Cut

We, aln expl⸗
Ko⸗.
db a Cur Arjen
tiz edio aduci⸗
kachi pro: d
Nllus lle Denedi.
ra illum, gul
um
X legbenil Us⸗
opol t.) i.

CdAF. XXVII. NuMERORIM. 1245

(autem iſtud) non fuit datum, niſi ei ſolùm generationi, 30. atque ita (paulò poſt
dicitur:) & transferetis hæreditatem ejus ad filiam ejus, 31. in (cœteris) omnibus
(hæreditatibus) uſurpat (S. Scriptura verbum:) DRNoi. e. & dabitis; de filia autem
illa (Scriptura) dicit: D ρονNMπ¹ i. e. & transferetis. Verſ. I1. Propinquo ejus, qui
ei proximus eſt ex familia ejus] Non dicitur ν&Ü!:‚. c. familia, niſi ratione patris.
32. Verſ. 12. Aſcende in montem Abarim] Cur hic 33. conjungitur (textus ille de
obitu Moſis textui præcedenti? nimirùm) quia dixerat Sanctus ille Benedictus: dan-
do dabis eis, 34. cogitavit (Moſes:) præcepit mihi Deus, ut hæreditates dividam, for-
ſitàn diſſolutum eſt decretum 35. & ingrediar in terram (promiſſam,) dixit (itaque)
ei Sanctus ille Benedictus: decretum meum in loco ſuo ſtabit; 36, alia expoſitio
poſtquàm ingreſſus erat Moſes in poſſeſſionem filiorum Gad & filiorum Ruben, 37.
lætatus eſt ac dixit: videtur mihi, quòd ſolutum ſit mihi votum meum, 38. res ſimi-
lis eſt regi, qui circà filium ſuum decreverat, ne is oſtium palatii ſui intraret, ingredi-
tur ille januam ipſaque f eſt poſt tergum ejus, (intrat) atrium & ipſe iſtud poſt ſe ha-
bet (ingreditur) triclinium * idque à tergo ſuo habet; quando autem venit, ut intret
in cubiculum, 39. dixit ei (rex:) mi fili, ab iſto loco & ulteriùs tibi prohibitum eſt
intrare. * Verſ. 13. Sicuti collectus ſuit Aaron, frater tuus] Hinc (diſcimus,) quòd
Moſes deſideraverit eandem mortem, quam Aaron obierat; 40, alia expoſitio:

**KK non
30. Nempé, quæ tunc temporis erat; non verè] rentur in terram promiſſam, vide ſuprâà Numer, æ.
poſteris ac proinde temporarium fuit, nen per-- 20. v. 12. . .
petuum, confer. Gur Arjeh fol. 19 1. col. 4.]) 36. Id eſt: firmum tatumque manebit, confer.
princ. ac not. in Norn r h. loc. hic not. in pam Mνbh, loc.

3 1. Sicuti verſu ſequ. 8. h. cap. babetur, confer. 37. Confer. etiam hic not. in pon n, ubi
hie Jalkut Part. I. Fol. 247. col. I. princ. & tract. Siphre quoque ad marginem allegatur.
Talm. Bava batra, Fol. 10 8.5. & fol. 110. a. it. 38. Confer. hic not, ad Deuter. cap. 3. verſ. 23.
Fol. 111. b. & fol. 115. a. n. 39.

3 4. Vel: intuitu patris, Hebr. 2 S " i. e, ex la-. † Hebr. &, poterit iſtud etiam exponi de ipto

tere pattis; non veroô intuitu matiis, ex patre rege, quòd ille ſit poſt illam ſcil. januam & ſic in
quippe ducitur cognatio ſeu familia, non autem ſequentibus.
ex matre, idque etiam juri civili conſentaneum * Hebr. απα Wd, abſunt iſta 4 MStoz.
eſt, confer. Gur Arjeh fol. 19 1. col. 4. princ. ac /39. Hebr. ν, 4 Græco: zotrar, quæ dictio
not. in e nS, ubi etiam Siphre ad mar- in notis han ro exponitur A i. e. concla-
ginem allegatur, ut & Bava batrafol. 109. 6. & ve ſeu penetrale, vide Buxtorf. Lex. Talmud. fol.
Bava kama, fol. 42. 6. & Sanhedrin, fol. 34. 5. 2013. in MSto 2. pro ρ legitur hic: pu
33. Conter, etiam hic Gur Arjeb ol. 19 1. col. i. e. in palatium.
4. med. “ S Hebr. Pa 2, abeſt verbum iſtud hic ab utroque
34. Scihicèt: poſſeſſionem hærediratis, uti ſupræ« Msto.
v. 7. h. eap. habetur, conf. & not. in han ne 40. Confer. ſuprà Numer. c. 20, V. 26. n. 60. ae
h. loc. Deuteron. c. 32. V. 50, n. 2 64. vide & nat. in
3 5. Vel: irritum factum eſt decretum, nempe, pan rPu h, loc. ubi ratio iſtius expoſtionis
quod Deus fecerat, ne Moſes & Aaron ingrede- adducitur. DZ

2456 NuMERORUM. CAP. XXVII.

***non tu melior es, 41. quàâm ille (Aaron.) Verſ. 14. Quia non 42. ſanctißicaſtis]
Ecce ſi ſanctificaſſetis, tunc non veniſſet tempus veſtrum, ut mortem obiretis, 43³. in
omni loco, ubi ſcripta eſt mors corum (Moſis & Aaronis,) ſcriptum etiam eſt eorun-
dem peccatum, 44. quoniam decretum erat factum ſuper generatione deſerti, ut
morerentur in deſerto 45. propter peccatum, quia non crediderant, 46. idcircòô pe-
tiit Moſes (à Deo,) ut ipſius peccatum ſcripturà exprimeretur, ne dicerent (homines:)
etiam ipſe fuit inter rebelles, res ſimilis eſt duabus mulieribus, 47. quæ verberantur
in domo judicii, quarum una perversè egerat; 48. altera comederat groſſulos 49.
anni ſeptimi 5. &c. ſic etiam hic, ubicunque (Scriptura) mentionem facit mortis
eorum (nempè Moſis & Aaronis,) commemorat quoque illorum peccatum, ut tibi
notum faceret, quòd non fuerirtin eis, niſtiſta 51. ſolùm (transgreſſio.) Eod. v. 14.

Næ ſunt aquæ contentionu in Cadeſeb“] Ipſæ ſolæ 52. fuerunt, non extitit in illis 53.

aliud

Hebr. N iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
Ae Aa i. e. & dixit Moſes, (v. 15.) abſunt
hic à Sto 1. L
41. Ac ſi diceret: ſicuti ipſe (Asron) mortuus ell
propter transgreſſionem, (de qua mox ſequitur
in textu ſacro;) ita etiam tu morieris, ſic in no.
is dN NS exponitur., .
1u12. Hebr. rwe Ni X y, ſic quidem hic
Gon mentator noſter habet; ſed verba iſta hoe
quidem loco non leguntur; (ſed habetur hie
eh i. e, ut ſanctificaretis me;) habentur
autem Deuteron. cap. 3. Verſ. 51. ſed idem eſt
ſenſus.
43. Contfer. hic Gur Arjeh ol. 19 I. col, 4. med. ac
not. in non weo h. loc.
44. Hebr. a, infeà Deuter. c. 32. v. 51. eo-
rundem peccatum dicitur 7yn i. e. prævaricatio,
transg eiſio, confer. Numer. c. 3 1. Verſ. 14. n.
55. vide & ſuprà Numcr. c. 20. v. 12. n. 2 4,
4 5. Prout fupra Numer. cap. 14. Verſ. 29. habe-
46: Sie etiam in epiſtola ad Hebræos c. z3. v. 17. 18.
19. babetur, quòd Iraelitæ illi non potuerint
ingredi terram promifam aαaο prepter
incredulitatem. J
47. Conter. hie not. in ar ow ubi etiam tra-
Qat. Talm. Joma, ol. 8&74 ad marginem allega-

tur. . .,— .
4⁸ Nempè: ſcortando & impudicè vivendo, ſic

phv, uti hic habetur, juxtà notas in da !

interpretor, ubi n exponitur un aren
NHN Nn yya i. c. quæ adulterium commi-
ferat ſine præmonitione, confer. Ex od. c. 34. v.
1. num. 3. L
49. Seu: ficus immafuras Hebr. A&, confer. Bux-
torf. Lex. Chald, fol. 169 1. it. Lightfoot. ad
Matth. c. 2 1. verſ. 19. n. 3. p. 416. edit. Lipſ.
50. Sic Rabbini dictionem y'av, quæ hic ha-
betur, de anno ſeptimo, qui aunv' dicitur, expo-
nunt; vide Lightfoot. ad Matth. dict, cap. 21.
verſ. 19. ſic etiam in notis pam re explica-
tur, quòd y's u ſignificet: mye
n ien dee e i. e. fructus ſeptimi an-
ni, qui tunc nondum ſatis maturi ſunt, hæc igi-
tur fœmina, quæ fructus immaturos comederat,
petiit judicibus, ut publicè proclamaretur, ob
quam cauſam ipſa verberaretur, ne dicerent ho-
mihes, quòd etiam ipſa adulterium commilerit,
ſicuti altera fœmina, quæ verberata fuit, ſic in di-
Gtis notis Dan nov exponitur.
51. Confer. quæ paulò poſt num. 54. . verſ. 14.
notata ſunt. .
52. Scih aquæ, circà quas peccaverant Moſes &
Aaron, ſic etiam exponitur in notis pam no,
nempè: py NNeh ne nen ee
N i. e. peccatum aquarum contentionis ſolàm
fuit 5 non verò aliud peccatum.
53. Nempè:; in Moſe & Aarone, nam iſte textus
N 9, db y Ni. c. convenit Moſi & Aa-
roni, uti in notis or mn , loc. habetur.

CAL. WI
—

Aliud peccat
jidem fuerun
ſerto Yin.
di indicetlan
negotia lua
8 e⸗
Verl. IF. M.
h

„
ee

Preßcete ge
MolesDeum
gitafetat, (j
Ublüi meim
hrc eſtmens
quod non te
Keum comned
Gicitur? (nim
niuscujusque
fem, qui ſoch
gentin domib
Vi conti Siche

—
ſen vs ek W
kete enda ſint
auc. ſegn. ſſ.
ſ4. Midudüon
elt, vide num.
15. Nempe: E
NN i.
Do wde
ſtad ſire prodo
dum ed, conter
16. ldel: wesſu
eo Pud icamfen
ter, not. in W
17. Vide hie Cun
not. in N W
Drdad Numet,
notata ſunt.
N. Geere i⸗
Gur Arjeh ſol
½
B W We o

5. Myl.
—
nlſicfi
ls, 43, in
elt korun-⸗
deletti, ut
iceired pe.
hominez )
erbetantut
ollulor 49,

eit nottt

umm, ut tibi
Lod,v. 14.
in illis 33,

aliud

—
Nen dn

tiumm commi⸗
100, 6 14 7.

confer, Dux-
Lightſoot. ad
,ecit Lipe.
quæ hic ha-
dicitun, eupo⸗
dic, aap. 11,
npv erplea⸗
ov P
s ſepticmi an⸗
lunt, huc igi
1s comederet,
zmaretut, ob
e dicerent ho⸗
m commiſetit,
luit ſic in i⸗

14 ſerl 14

erant Moles ”
is wen n,
7
elionisſolum

amilte textus
1 Moli & Aa-
loe. habetur⸗

CAp. XXVII. NuMERORIM. 1247
— — ——
aliud peccatum; 54. alia expoſitio: hi, 55. qui rebelles extiterunt in Mara,
iidem fuerunt, qui rebellârunt in mari Suph, illi ipſi extiterunt, qui rebellârunt in de-
ſerto Zin. Verſ. I5. Et dixit Moſes Domino & .] (Hoc refert hic Scriptura,) ut ti-
bi indicet laudem juſtorum, qui, quando ex hoc mundo diſcedere volunt, privata
negotia ſua omittunt ac multitudinis (ſive reipublicæ) negotia curant. 56. Eod.
verſ. 15. Dicendo] Dixit (Moſes) ei (ſcil. Deo:) reſponde mihi, 57. an tu velis eis
præſicere gubernatorem, annon? Verſ. 16. Præficiat Dominus] Quando audivit/
Moſes Deum ſibi dicentem: da hæreditatem Zelaphchad ejusdem filiabus, 58. co-
gitaverat, (jam) offert ſe occaſio, quàâ petere poſſim ea, quæ me concernunt, (nempè,)
ut filii mei mihi in dignitate mea ſuccedant, reſpondit ei Sanctus ille Benedictus: non
hæc eſt mens mea, 59. dignus eſt jehoſchua, ut accipiat mercedem miniſterii ſui,
quòd non receſſerit de tentorio, ⁶ο atque hoc eſt, quod dixit Salomo: cuſtodien:
ficum, comedet fructum ejus, 61.. Eod. verſ. 16. Deus spirituum] Cur (iſtud hic)
dicitur? (nimirùm Moſes) coràâm illo (Deo) dixit: Domine mundi, notus tibi eſt u-
niuscujusque (ex Iſraelitis) animus nec alter alteri ſimilis eſt, præfice eis gubernato-
rem, qui poſſit portare unumquemque juxtà ipſius animum. 62 Verſ. 17. Zui e-
grediatur antè illos] Non ita *(ſeſe gerat,) ſicuti facere ſolent reges gentium, qui ſeæ-
dent in domibus ſuis ac mittunt copias ſuas ad bellum; ſed ſicuti ego feci, qui pugna
vi contrà Sichonem &ũ Ogum, dicitur enim: nemetuas eum, 63, & ſicuti fecit jcho-
ſchua,

ſentus eſt, quòd verba iſta: non extitit in illis,) marginem allegatur, confer. S& Jalkut Part. 1.

refe enda ſint ad Moſen & Aaronem, confer. Fol. 247. col. 3. circà fin. .
num. ſequ. 55⸗ 59. Id efſt: non id, qued tu cogitas, mihi quoque
54. Niſi iſtud ſolum, de quo paulò antè diſtum placet, non eadem eſt mens mea, quæ tuay in
eſt, vide num. antec. 51. H. verſ. MSto 2. puſt verba iſta: non hæc eſt mens mea,

55. Nempè: MHraëlitz, nam pronomen: hi, tε addita ſunt ſequentia: aa o y Taã i.
αν y i. e., convenit Ifraëlitis, uti in e. filii tui non operam dederunt legi.,
S- D h. loc. habetur, id eſt: verbum i- ο. Sicuti Exod. e. 3 3. v. I1. habetur, nam' ſedit
ſtud ſive pronomen, fi, ad Iſraelitas reſeren ille in tentorio nn by' i. e, & ſtuduit in le-
dum eſi, confer. num. antec. 53. b. verr. ge, prout in notis nn â, ſcriptum eſt.
56. Id eſt: res ſuas privatas poſtponunt publi-61. Vide Proverb. c. 27. V. 1 8. ibique Raſchi not.
co, publicam rem magis, quam ſuam, curant, con 2. I. e. qui juxtà prudentiam ſuam ſeſe uniuscu-
fer. not. in Pan nd h. loc. ,— jusque animo aptare & accommodare poſſit,
57. Vige hie Jur Arjeh fol. 191¹. col. 4. fin. ac confer. infrà verſ. 18. H. cap. n. 71. vide & not.
not. in ν Rnνπ bh. loc. confer. etiam, quæ ſu- in αα1m . loe.
prà ad Numer. cap. 12. v. 1 3. Sign. * & n. 5b. „ fIebr. n Nν, iſta & ſequentia, usque ad:

notata ſunt. * . . .
Nαi. e. alia expoſitio, abſunt 4 MSto I.

58. Quz de re vide ſuprà veri. 7. h. cap. confer. &* „
3G Arich fol. rbn. col. u. mi ac not. in zz. Proùt Nurer cap. 2 1. V. 3 5⸗habetur, ubi vi-
& not. n. 133.

naf MWh. loc., ubi etiam Bemidbar rabba ad

⸗ 88333385

1248 NuMERORUIM. CAb. XXVII.

ſchua, nam dicitur: & ivit jehoſchua ad illum & dixit ei: an noſter es &c. 64, ſic

quoque de Davide illa (Scriptura) dicit: quia ipſe egrediebatur & veniebat antè illos,
65. egrediebatur primus & intrabat primus. Eod. verſ. 17. Et qui educat illos] Me-

ritis ſuis. 66. Eod. verſ. 17. Et qui introducat illos] Meritis ſuis; alia expoſitio
(verborum iſtorum:) & qui introducat eos, (ut ſenſus ſit:) ne tu (Deus,) facias ei, ſic.

uti facis mihi, 67. qui illos (Iſraelitas) non introduco in terram (promiſſam.) Verf.
18. Sume tibi *] Sume tibi eum (hiſce) verbis: òte beatum, 6⁶8. qui meruiſti, ut
gubernes filios Dei! Eod. verſ. 18. Zibi] Illum, qui tibi 69. exploratus eſt, (ſume)
hunc tu nôſti. Eod. verſ. 18. In quo eſt Spiritus] Sicuti tu petüſti, 70. qui poſſit
ire ſecundàùm uniuscujusque ſpiritum. 7. Eod. verſ. 18. Et imponas ei * manum

zuam] Da ei facultatem, 72, ut exponere poſſit 73. te etiamnum vivo, ne dicant-

de illo (homines,) non poterat ipfe extollere caput † diebus Moſis. Verſ. 19. Er
dabis ei præcepta] Quoad Iſtraêlitas, ſcias, (inquit Moſes,) quòd illi ſint moleſti, quòd

ſint rebelles, ut (onus iſtud) in te recipias. 74. Verſ. 20. Et dabis de gloria ſuper il-

lum]

64. Sicuti Joſuæ cap. 5. V. 1 3. habetur.
65. Vide I. Samuel. cap. 18. v. 16. it. Jalkut Part,
1, Vol. 247. tol. 4. circaà fin.
66. Sive: juſtitià ſua, Hebr. Wa, prout hic ha-
betur, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. .
loc.
67. Vide hic not. in nn , ubi loci iſtius ex-
poſitio habetur. .
XX Hebr. J7 n, iſta & ſequentia, usque ad: &
n i. e, in quo eſt Spiritus, abſunt 4 MSt

1.
6 8. Confer. quæ ad Levit eap. S. v. 2. n. 2- & ſu-
prà ad Nume. c. Oe v. 6. n. 27. ad Numer. c.
16. v. I. n. 7. notata ſunt, vide & infrà verſ. 22.
h. cap. n. 81. .
69. Vide hic Gur Arjeh fol. 194. col. 1. princ, ac
not. in pamn aw' h. loc. it. Jalkut Part. 1. ol.
24 8. col. I. princ. it. tract. Talm. Berachot, fol.
54. b. & Joma, fol. 75. 5.
70. Nempé: verſu antec. 17. . cap. confer. et-
iam hic not. in on nov h. loc.
71. Sive: animum, confer. hic, quæ ſuprà ad verſ.
16. h. cap. n. 62, notata ſunt.
XXX Confer. hic tract, Talm. Bava kama, fol. 92.
72. Sic vocem abn hic interpretor; indicatur e.-
nim hac dictione ρα° neyna i. e. datio ſive

conceſſio facultatis, nempé: 1πα nr n

„ N. e i. e. poteſtas docendi & judican-

di, ligandi ac ſolvendi (confer. Matth. c. 16. v.
19.) uti in notis pon nD bp. loc. habetur;
reſpicitur autem Commentatore noſtro hac ex-
plicatione ad morem, quo Doctor in 8) nagoga
poterat per interpretem mentem ſuam ſive do-
ctrinam exponere ac deelarare, eaque facultas per
manus impoſitionem dari ſolebat, confer. Ligt-
Jſoot. ad Matth. cap. 4, v. 23. p. 250. & p. 253.
item ad Luc. c. 22. v. 26. p. 9 92. edit. Lipfſ. vi-
de & Buxtorf. Lex. Chald. ol. 149 8. & ſequ.
ubi plura de b ſive gaααιαριοα; exiſtimo
autem quod à voce iſta nnn profluxerit Galli-
ca dictio: trucheman, Hiſpan. trujaman, i. e.
interpres, confer. ejusd. Buxtorf. Lex, ChaldJol.
2643. ac num. ſeq. 73.

73. Nempè: in ſynagoga ſive cœtu, vel, ut verba

facere poſſit pro concione, id enim hic verbum

π fignificat, confer. num. antec. 72. item

Gur Arjeh fol. 192. col. I. & Deuteron. c. 320
v. 44. num. 247.
Hebr. v&, in MSto I. hic additum eſt: v
i, e. ut explicaret, confer. num. præc. 73.
74. Confer. quæ ſuprà ad Numer. cap. 1I. V. 12.

n. 50. notata ſunt, vide & Deuter. c. I. verſ. 2.

Sign. * & Deuter. c. 3. V. 28, n. 65. it. ad Eſae
c. 50. V. 6. Sign, X

cM. M

—
un) Hxc I
1u4] Non
Mous fuetit
diant omnis
euti ibi es!
Onemn tuatm,
tui, 79. Ci

Cotſalet] Q

ebum qju
Arium. 90,

—
Hebr. ſp n
teptetatus el
eumm, id, .
7f. Quiuttin
29, 30, 1
Chald /, loe
cirez fin,
r Hebr n⸗
ſeg. 19. ebiun
Adia:
NaR
Wn
v N
Wäed
N WN W
N N C
N S
)
Ego uden ſe
mo, quo ill
metuant (pro
betut,) omnis
ſenlamerale

erbꝛ (explie⸗

tua ſuper illn
illum coram
8piritus S henn
tus raeliticus,

ns) ab ipſ

quoque (quoae
Uim ilisvelg

LN. E
—

Ee, 64, ſe
tante ilos
1 ilu Me.
in erpolti⸗
aciag ei ſie.
lm) Vet
merviſti, ut
ek(ume)
qui pollit
genen
ne Sicat.
Verl. 19. B
olelti, gnö ld
nu ſiher l.
n

—
endi 8 uciczn.
Mattbc, 16, vN,.
b,lor, habeku;
e noltrohat ex.
kor in )ag0a
lvam ie 00.
aue facnktaspet
1,cOnfer,Ligtt⸗
1ſ0, p. 253.
.edit ipl. i⸗
149 ½. ſeg
oie; exifino
cklunanGell
ttujaman, , :

Ler, Chili’0,

u, Fel, N eta

enimn hie vedum
Ate. 7,lem

Denteron,3442

Stumel: v

prec.73.
rCap. I1. V. 11 D
e, letl.

CAP. XXVII. NuMERORuIM. 4

lum] Hæc (gloria) fuit ſplendor * cutis vultus. 75. Eod. verſ. 20. De gloria **
tua] Non verò totam 76, gloriam tuam, (hinc) poſſumus diſcere, quòd vultus
Moſis fuerit tanquam Sol; facies verò Joſuæ ſicuti luna. 77. Eod. verſ. 20. Ilt au-
diant omnu cæœtus filiorum Iſraëli] Quò ei impertiant honorem & reverentiam, 7.
ficuti tibi exhibere ſolent. Verſ. 2 I. Et coràm Eleavaro, ſacerdote, ſtet] Ecce petiti-
onem tuam, (inquit Deus,) quam petiiſti, ne ſcil. honor iſte auferatur à domo patris

cui, 79. quia etiam Jehoſchua opus habebit Eleazaro. Eod. verſ. 21. Et pro illa

conſulat] Quando ei neceſſe erit, ut egrediatur ad bellum. * Eod. verſ. 2 I. Juxtà
verbum ejus] (Nempè:) Eleazari. Eod. verſ. 2 I. Et totus cœtus] (Videlicèt:) ſyne-
drium. 80, Verſ. 22. &t accepit Jeboſcbhuam] Accepit illum verbis, 81. atque ei
88S5 58S5 22— notam

X Hebr. n, in MSto z. his præciſla iunt iſta fKlri poſt expoſitionem allegoticam, quòd (Mo-
hy Tm ror AN O& i. e. Onkelos in. ſes) ei mandata dederit circa Iſtaêlitas, exiſtimo,
terpretatus eſt: & dabis de ſplendore tuo ſuper quod præceperit ei, ut præcederet populum &
eum, vid. P. Fagii not. ibid. ut ei poſſidendam daret terram eique manda-
75. Qui fuit in Moſe, de quo vide Exod. c. 34. v.] tum dederit (dicens:) confirmare & eſto for-
29. & 30. confer. & P. Fagii not. ad Paraphr. tis (Deuter. c. 3 1. v. 7. & 2 3.) & ſic iſtud ex-
Chald. h. loc, ac Jalkut Part, I. fol. 24 8. col. 1. ponitur alio in loco: præcipe Jehoſchuæ, é6e
circà fin. confirma eum ac corrobora illum, is enim tran-
XX Hebr. 11, iſtud & ſequentia, usque ad caput ſiturus eſt &c. Deuter. g. 3. V. 2 8. de hoc jo-
ſeq. 2 8. abiunt à MStoO I. ſed in eocdem hæc ſunt ! ſepho vid. ſuprà Numer. c. 24. V. 4. Sign. *
addita: ae rnde ene d 76. Vel: omnem gloriam tuam, confer. quæ ad
bad n ene e en eee nne enn Levit. c. I. V. 10. n. 94. notata funt.
y nen rn win i en i nn de 77. Vide P. Fagii not, ad Paraphr. Chald, bh. loc.
. vi iy e en ee ee mar, ubi eadem, quæ hic, adducta ſunt, confer. & not.
en ee e en en yee e in inn n h. loc. it, Chagiga, fol, 16. a. &
Pa D ee ne nen den e ynen Bava batra, Jol. 75. a.
& e en e en en eeen ee 78. Confer. hie Gur Arjeh fol. 19 2. col. 1. med
e neee en e nyy e ac not. in an rm h. loc. H
re enn enen een e. ee ee eee 79. Vide etiam hie Gur Arſeh fol. 192. col. 1
1) Bay en n ene en eeenen me i. e.) med. ac not. in "ari reh. IOc. it. tract. Talm.
Ego autem Joſephus, R. Simeonis filius exiſti. Eruvin, fol. 63. a. Se Jol. 73. . it. Sanhedtin,
mo, quòd illa S. Scriptura dicere debuiſſet: ut Vl. 16. .
metuant (pro: ut audiant, ſicuti. v. 20. h. c. ha * Confer. hic rractat. Talm. Joma l. 72. b- &
betur,) omnis c&tus filiorum Ifraelis; ſed juxta Vol. 73. b. it. Jevammot „Fol. 7 9. b.
ſenſum literalem S. Scripturæ ac ſeeundùm illius?80. Vide, quæ ad Exod c. 3. v. 16. n. 16. nota-⸗
verba (explicatio facienda.) Et dabis de gloria? ta ſunt, conter. & Selden. de Synedr. I. 3. c. 12.
tua ſuper illum (eod. v. 20. H. c.) i. e. audabis n. 4. p. m. 113. e dit. Amſtel, ag not. in mowu
illum coràm populo, quôd habitet ſuper ille nn , loc.
Spiritus S. ſicuti (dieitur:) ut audiant omnis cœ- &1. Confer quæ ſuprà ad verſ. 18. b. cap. n. 6
tus Iiraéliticus, quòd tu ſis ſecundus (ſeu proxi notata ſunt, vide & not, in par mneor . lor⸗
mus) ab ipſo (Moſe) & obtemperent tibi . ſieubi Siphre ad marginem allegatur, vide & Deu-
uoque (quoad verba iſta:) & præcipies ei co-. teron. c. 3, V. 26. n. 66.
ram illis (v. 19 .c.) quæ expoſuerunt Rabbini no- “

1250

NuMERORUuM.

CAbP. XXVIII.

notam fecit dationem mercedis gubernatorum (populi) Iſraclitici in ſeculo futuro,
32. Verſ. 23. Et impoſuit ei manus] Hilari vultu ** & quidem amplius, quàm ei
præceptum erat datum, 83. nam Sanctus ille Benedictus dixerat ei: & impones illi

manum tuam; ⁸4. ipſe verò fecerat illud

ambabus manibus eumque (ſcil. Joſuam)

reddiderat tanquam vas plenum & coacervatum, quod ipſe ſapientiàâ ſua implevit læ-
t6 vultu. Eod. verſ. 2 3. Sicuti dixerat Dominus] Etiam quoad gloriam, dedit (enim

Moſes) ſuper illum de gloria ſua.

1

CAP. XXVIII.

Etſ. 2. Præcipe ſiliis Irazlu] Dum dicitur ſupràâ: præficiat Dominus &c. 1.
ideò dixit ei (Moſi) Sanctus ille Benedictus: quoniam tu mihi præceptum-
injungis de filiis meis, 2. (idcircò jam) præcipe filiis meis de me, 3. res ſi=
milis eſt filiæ * regis, quæ (jam) ex hoc mundo dimittenda eſt, 4. & mandata marito
ſuo injungit de filiis ſuis &c. ſicuti habetur in Siphre., 53. Eod. verſ. 2. Oblationem
meam] Hæc (oblatio) eſt ſanguis. 6. Eod. verſ. 2. Panem meum] Hæc ſunt ſacri-

ficia 7. atque hoc modo illa (Scriptura) dicit: & adolebit illa ſacerdos fuper altari

11¹1

382. Vide hic Gur Arjeh fol. 192. col. 1. med. ac
not. in pam mMο h. loc, it. Jalkut Part. 1. Jol.
24 8. col. 2. med.
Xkzr Hebr. 55 pPya, quoad hæc & ſequentia, usque
Aad: v„–h"ᷣ i, e. eumque reddiderat tanquam
vas &c. in MSto 2, ordo verborum paululua
mu'atus eſt. . .
33. Confer. etiam hic not. in an , ubi ra
tio hujus expoſitionis habetur.
84. Numero ſingulari, prout ſupra v. 18: b. cap.
habetur, confer. hie tract. Talm. Sanhedrin, fol.
13. 5. & Fol. 10 5.5. it. Menachot, Jol. 93. 5,
1. Prout cap. antec. 27. V. 16, habetur.
2. Id eſt: Quoniam mihi commendas filios me
os, dum dicis: præficiat Dominus &c. ficuti
dict. cap. præc. 27. verſ. 16. habetur; indicatur
autem hic tacitè ratio connexionis hujus textus
cum præcedenti.

3. Vel: meo nomine, ſenſus eſt: injunge filiis

meis ea, quæ mandata ſive præcepta mea con
cernunt, νùο1 i e., ut mihi obtemperent

ac pareant in illis, quæ jam dicturus ſum, ſic in

notis P-ofi hic exponitur, confer, not. ad
Cantic, c. 5. v, 1 5. num, 105. & Jalkut Part. 1.

Ffol. 214 8%. col. 2. ircà fin. L
* Hebr. n na h, iſta ut & ſequentia, usque
ad: & i. e. ſicuti habetur, ablunt à MSto
1.
4. Vel: quæ jam ex hoc mundo per mortem di=
ſceſſura eſt, & antè obitum præcipit marito ſuo
&c. confer. tra ctat. Talm. Taanit, fol. 26. a. &
fol. 27. a. it. Megilla, ſol. 2 1. 6. & fol. 29. b.
it. Menachot, fol. 52. a.
5. Eſt is liber antiquiſſimus, de quo vide ou
— N & Buxterf. Biblioth Rabbin.
6, Sicuti ſcriptum eſt: DN& in i, e, obtule-
runt ei filii Aaronis ſanguinem, uti Levit. c 9.

niam in textu ſaero hic ſeriptum reperitu:
hinc iſta profluxit explicatio.
7. Vel: partes ſacrificiorum, quæ fuper altari com-
buruntur, Hebr. nnè, de qua voce vide

n. 77. item Levit. c. 3. verſ. 7. n. 16. confer. &

ſachim, fol. 9 6. a. & Menachot, fol. 49. 5. &
Jol. 65. a. it. Erachin, Fol. 13. b. & Temuab,

Jol. 29 a.

„

v. 9. habetur, ſic in notis an mo h. r. quo-

Exod. c. 29. V. 22. D. 46. & Exod. c. 34. V. 2 5.

Buxtorf. Lex. Talm. Fol. 124. it. tract. Talm. Pe=

(Ar. MW
—

inpenemig
ignibuuala
it & Italli
ſtationes,
pote zugbn
nitio pro
(heeſint
madari ded
gente; velt
nunm Etian
(erfelba:

——

Prout beyit

ſchinot.
9. Nenpe: je
diè ogenu
Ptout in G
nitur.
10, Hebr.
Lex, Chale,
191. col. 1.
etiam diob
ad margine
11. Hebr.
ain uroqu
Gitur pantie
Pon, ut
temſus fag
nior eſl, co
11, Contet.
1110, it, t

Hebe, e

1.
13. Kipe: G
Pumni,e,
lies e
Prout in n
diphie ad
1. Cice,
Hebr. v
beunt Ee a
4. Vel: on

Nrunn

Winn
8, Jüm ti
mpones illt
i. loſiam)
impleritle.
decitſenin

dinus Ac, t
Preceptum-
le, 3, les ll⸗
ndata mnatito⸗
Ohbletiovem

Ec lunt ſacti⸗

5 ſuper Altari
in

—

ſegnentin, vsane

.
1

per mottem di⸗
ipit warito ſuo
i ſol. 16 2,8
. ſol 19,.

quo vide n

ebbin.
n i,s Oblule⸗

, ti Letit,t 9
ov , , a10

lepen ua

eluper Naricom⸗

e gua ſoe fide

100. 6.34,. 2 ,

,n. 15, cobler.
tm, Iim be-
ot, fol 49. ,&
6. & Telutab/

1, ablunt f0

CAP. XXVIII. NuIMERORIM. 1251

in panem ignis &c. 8. Eod. verſ. 2. In ſacrificia mea igne abſumenda] Quæ dantur
ignibus alraris mei. Eod, verſ. 2. Obſervabitis] (Videlicèt,) ut ſacerdotes ac Levitæ
ut & Hraèêlitæ ſtent juxtà illud, 9. hinc didicerunt & ordinàârunt (majores noſtri)
ſtationes. 10. Eod. verſ. 2. In tempore ſuo] i. e. Quolibet 11., die, (videlicèt) tem-
pore jugibus ſacrificiis præfinito. 12. Verſ. 3. Et dicas eis] (Habetur hic) admo-
nitio * pro domo judicii. 13. Eod verſ 3. Duos quotidiè] Juxtà ſenſum literalem
† (hæe funt intelligenda;) fundamentum verèò ejus venit, ut doceat, quòd (ſacrificia)
mactari debeant ex adverſo diei, 14, juge ſcil. ſacrificium matutinum 15. in occi-
dente; veſpertinum autem in orientali plaga annulorum. 16. Verſ. 4. Agnum u-
num] Etiamſi hoc jam anteà dictum ſit in Sectione, (quæ incipit:) & tu præcipies, 17.
(per verba:) atque hoc eſt, quod facies &c. 18. illa (tamen) admonitio fuit pro die-
SS5sssS 3 bus

2. Proùt Levit. c. 3. V. 16. habetur, ubi vide Na- ut poſteriora jugis hoſtiæ tàm matutinæ, quàm

ſchi not. veſpertinæ obverſa ſint Soli, ſic verba illa iN-

2. Nempè: juxta juge ſacrifieium, quod quoti- n, quæ hic habentur, ſunt intelligenda, id-

diè offertur, id eſt apn "y juxtà oblationem: que ideòè, ay ne den eh j. e. ne
prout in Gur Arjeh fol. 192: col. I. med. expo- dicant (genies) Solem solunt iſti (Judæi,) uti in
nitur. potis nn . loc. exponitur, confer. hic
10. Hebr. Q y, de qua voce plura in Buxtorf. Jalkut Part, 1. fol. 248. col. 4. fin. it, tractat.
Lex. Chald. fol. 1622. confer. & Gur Arich /fol. Tolm. Joma, fol. 62. b. H
192. col. 1. med. ac not. in man no, ubi 15⸗ Hebr. w v i. e. auroræ, quo nomine jugis
etiam Siph:e ac tractat. Talmud. Taanit fol. 26. holſia matutina, uti jam in textu dictum eſt, in-
ad marginem allegantur. telligitur, confer, hic Sevachim „fol. 12. a. &
II. Hebr. ☚ 72n, in editione o ut Menachot, ſol. 50. a. & fol. 6 5. a.
& in utroque MSto poſt verba iſta: ) 7nn ad 16. Sic Qyan erN hic interpreton ; ſed
ditur particula: & ac poſteà ſequitur: ay at locus iſte melius intelligatur, ſciendum eſt,
nbe, ut ſenſus ſit: in quolibet die, hoc eſt quod annuli ſolo templi fuerint infixi, ad quos
tempus jugium ſactificiorum, quæ lectio ple- † victimæ funibus protractæ & alligetæ mactaban-

nior eſt, confer. Gur Arjeh fol. 192. col. I. ſin.“ tur, horum annulorum erant e 1, e.
12. Confer. hic piæ aliis D. Wagenſeil. Sot. p. 1 lſex ordiges ſive ſeries, de quibus plura in Gur
1110. it. tract. Talm. Peſachim, fol. 66. a. Arjch fol. 192. col. I. circà fin. annulos iſtos

zr Hebr. P wa iNe, abfunt iſta hic 4 MSto] Pontilex, ochenan, fieri juſſerat, rationem vi-

1. de apud D. Wagenſeil. Sor. p. 9 5. & ſequ. ne
13. Sive: Synedcio, nempè: 7) Xααα enee . cenfer. & not. in ν “ 5 loc., ubi etiam
Pvn i, e. ui (aſſeſſores ſynedrii) sdmoneant Iſra tract. Talm. Joma, fol. 62. ad marginem allega-
litas de jugibus ſacrificiis (rité obſervandis,) tur, vide etiam not ad librum Prec. Jud. part. 1.
prout in notis ar now, habetur, ubi etiam p. 42. a. princ ac Part. 2. p. 2 36. a. prine. &

Siphre ad marginem allegatur, confer. & Gur p. 24 1. a. med. a0 p. 2 6 I. a. circa kin. item Light=
Arjeh fol. 192. col. 2. princ. ac Levit. c. 21. v.“ foot. Centur. Chorogr. c. 34. p. 67. edit. Lipſ.
I. & dict. c. 2 I. v. 2 4. n. 79. ac Buxtorf. Lex. Chald. fal. 953. & Gl. 164 g.

† Hebr. W νNHn iſtud, ut & ſequentia, usque ad: Se ſequ. confer. & not. ad Ezech. c. 40. verſ. 43.
„ — , . „ . . . 2 . . X
r n, i. e. quoôd (ſatrificia) mactati de- Sign.
beant &e. abſunt à MSto I. 17. Prout Exod. c. 27. v. 20. habetur.
I 4. Velz contrà diem, id eſt: adversùs ſolem, ita, 11%. Sic ExoOd. cap. 29, V. 3 8. habetur, ubi vide not=

1252 NuMERORUM. CAP. XXVIII.

bus impletionum; hic autem (Deus) præcepit in generationes. 19. Verſ. 5. Simi-
læ in Mincha] (Nempè:) mincha 20. libaminum. Verl. 6. Quod fabtam erat in
monte Sinai] i. e. Veluti illa (ſacrificia,) quæ facta erant in diebus impletionum; 21.
alia expoſitio (verborum iſtorum ) quod factum erat in monte Sinai, (nempè:) com-
paravit (S. Scriptura) holocauſtum juge cum holocauſto montis Sinai, (videlicèt)
cum illo, quod oblatum fuit* antè dationem legis, de quo ſcriptum eſt: & ponet in
crateribus, 22. docet (itaque hic Scriptura) quòd (holocauſtum iſtud juge) opus ha-
beat vaſe. Verſ. 7. Et libamen ej'u] i. e. Vinum. 23. Eod. verſ. 7. In ſancto locas
libet] i. e. Super altari libentur iſta (libamina.) Eod. verſ. 7. Libamen schechar]
i. e. Vinum inebrians, ?4. excipitur (itaque) vinum, (quod venit) de torculari. 250
Verſ. 8. Odorem gratum] (Hebr. H H ideèò dicitur, quòd der) ro i. e.
quietem animi coràm me, (inquit Deus,) qui dixi & facta eſt voluntas mea. 26. Verſ.

10. Holotaußum Sabbathi in Sabbatho ſuo] Non verò hofocauſtum Sabbathi in alio

Sabbatho, ecce non obtulit (aliquis holocauſtum) in Sabbatho, poſſem ego intellige-
re (juxtà literalem verborum ſenſum,) quòd ille offerre poſſit duo (holocauſta) in-
Sabbatho ſequenti, lex (itaque hic) dicit: in Sabbatho ſuo, indicans, quòd, ſi præ-
terierit dies ejus (holocauſti,) ceſſet illius oblatio. 27. Eod. verſ. 10. Ulerà 28.

bolo-
num. 116., conter. Jalkut Part. 1. fol. 249. col. raphr. Chaldaieæ tranflulit, Junius ac Tremelli-
1. med. us verterunt: vinum generoſum, confer. hic Jo-

19. Senſus eſt: primum præceptum (de quo Exod] ma, fol. 34. a.
dict. c. 29. v. 3 8.) fuit temporarium, pro diebus 2 5, Id eſt: muſtum ſive vinum recens ac novum,
impletionum ; alterum verò præceptum, de quo] id enim prohibetur offerti in libamen, ſicuti ſta-
hic ſermo, perpetuum eſt, confer. verſ. ſequ. 5. n. tuunt Kabbini, confer. tract. Talm. Bava batra,
21. ac not., in a r p. loc. it. Peſachim, fol. 97. a. uti in bh m ad marginem alle-

Jol. 5 8. a. Se Joma, fol. 62. 5. gatur, vide & Lightfoot. ad Luc. c. 1. v. 15. p.
20. Sive: munus, confer. bic not. in pan de, 7 17. edit. Lipf. it. tract. Talm. Succa, l1. 49.
ubi iſtius expoſitio habetur. a. 5. & Taanit, ol. 3. a. it. Mehila, fol. 11.5.

21. Vide Exod. cap. 29. v. 40. n. 12 3. & not. in 126. Confer. quæ ad Levit, cap. I. v. 9. num. 8 1⸗
NpN . loc. confe"., & n. 19. V. 4. B. Cape] notata ſunt, it. tract. Talm. Joma, fol. 34. a.
it. tract. Talm. Chagiga, fol. 6. b. 27. Contfer. v. 14. h. Cap. n. 32. Se n. 3 3. lecuͦs eſt
*„ Hebr. daona, abeſt iſfud verbum hic 4 MSto in ſeptem diebus ſolennium feſtorum: Penteco-
1. & in MSto 2. non ſolùm iſtud deeſt; ſed & ſtis, azʒymorum & tabernaculorum, in quibus lo-
ſequentia, usque ad: nna i. e, de quo cum habent wv i. e. compenſationes, de

ſcriptum eſ. . quibus vide Lightfoot. in Act. Apoſtol. c. 2. v.
22. Proht Exod. c. 24. v. 5. habetur, ubi vide Ra] 1. p. 18. edit. Lipfſ. confer. & Gur Arjeh fol. 19 2.
Ehinor. col. 2. princ., ac not. in ahνπh znν h. loc. it.
23. Excluduntur igitur ph NXνi. e alii potus tract. Talm. Megilla, ol. 2 1. a. & Schabbat, fol.
ſive liquores potabes, ficuti in ham S ha- 24. 5 it. fol. I14. a. & ol. 13 3. a. it. Peſachim,
betur; cœterum verba iſta: Et libamen] i, e. Fol. 5§9. 5. & fol. 66, a. it. Fol. 83. 9.
Vinumaabſunt hic 4 MSto. . 18. Vel: præter holocauſtum juge, nam particula:
24. Vinum vetus, prout P. Fagius in verſione Pa- J.p,

CNNXVI

—
holetaufun
s illos agni
tes ila holo
mentis die
namn iſtam.
nimiſta deh
ſocauſunn
3,, nec dat
ktciadditit
rum ſactaru.
35. ietſu
Domino, 3/

—
), gor hi
el D i
1) & ſupt
1ſeh. cap.
19 klebt. ſn
col. 1. prin
etüum dipht
Lerit. tape
mentis, vid
met. . 29.
nu. f1.
30, Meſt: ter
ingia, nempe
modo autem
Arſehf, 1e1
b. ſoe⸗
† Conſer. hie
ſol 31. 2 5
”ſoma fa
kedr. od
i e.ſerptal
31. Wi Num
cum hie jel
Arzeb fol.
heloe. confe
1ta. Talm.
4 Conlet, hic
lib. 3. Dile
Neomeniart
31. Nide, qu
aa Cnt, i

. Myn.
——A.

trl ſ. n.
m eret n
ionum; 11
mpe:)eon.
Kponet in
ge)opas ha.
li ſindlo lors
n beular
Nrculati, 15.
Rrhüe.
4. 16, Verl.
bathiinalio
go intellige⸗
locauſta)in-
gud pre⸗
0. Uhra 10,
loh.

—
ius ac Temelli⸗
contet niclo⸗

cenz ac horum,
mnen, ſcuti ſla⸗
Im. Bava batta,
mnginem alle⸗
e.c. 1, v. IFeb.
Zucca, fol, 492
l, fob Is.
V. geumm. 91
1fol. 34, l
n. ,leclteſt
rum: benteco⸗
mminqubuslo⸗
penſationes, e
Ppoftol. e,1,
Anen /oligi⸗
pyo hloe t.
Schabbat ,ole
2. i Lelachim,
nun Umievla:
,

CAP. XXVIIII. NuMERORUM. 1253

bolocauſtum juge] Hæc (ſacrifieia) ſunt additamenta, 29. (quæ offeruntur) præter du-
os illos agnos holocauſti jugis, & indicat (hic Scriptura,) quòd non offerant (ſacerdo-
tes iſta holocauſta,) niſi inter duo holocauſta jugia, 30, atque ita in omnibus addita-
mentis † dicitur: N)à O i. e. ſuper vel præter holocauſtum juge, quoad doctri-
nam iſtam. Verſ. 12. &t ternas decimas] Prout mos eſt in libaminibus juvenci, ſic e-
nim iſta definita ſunt ? in textu, (qui agit de libaminibus. 3. Verſ. 14. Noc eſt ho-
locauſtum menſis, †1dum is innovatur] Nam ſi prærerierit dies ejus, ceſſat illius oblatio,
3%. nec dantur ei compenſationes. 33. Verſ. 15. Er hircus caprarum & .] Omnes
h rci addititii veniunt, ut expiationem faciant pro immunditie Sanctuarii ejusque re-
rum ſacrarum, 34. veluti id totum explicatur in tractatu Talmudico: Qpa;
35. diverſus 36. autem eſt hircus novilunii, dicitur enim (hic) de illo: in peccatum
Domino, 37. nempè, ut diſcas, quòd (hircus iſte) expiationem faciat pro eo, in-

quo

7y, quæ hic habetur, interdum ſigniticat da
vel. Tan i. e. præter, confer. Levit. c. 3. v. 4. n.
I3. ac ſuprà Numer. c. 6, V. 20. n. 42. vide & v.
15. h. cap. n. 42.
29. Hebr. 1 , confer. hic Gur Arjeh fol. 192.
col. 2. princ. ac not. in ar ne bh, loc. ubi
etiam Siphre ad marginem allegatur, confer. &
Levit. cap. 16. v. 2 3. n. 5 §5. ubi etiam de addita-
mentis, vide & Levit. c. 23. v. S. n. 11. ac Nu
mer. c. 2 9. V. 6. h. I⸗ & Deuter. cap. 18. verſ. 7
num. 51.
30, Id eſt: tempore medio inter duo holocauſta
jugia, nempè: matutinum & veſpettinum; quo-
modo autem hoc intelligendum ſit, vide in Gur
Arjeh f. 19 2. col. 2. princ, ac not. in Nτ H,
h. loc.
† Confer. hic Megilla, fol. 2 1. b. & ſol. 30. b. it.
fFol. 3 1. a. & Menachot, fol. 51. a. & fol. 89. a
& Joma. fal. 15: a.
„ Hebr. Pau, in MSto z. pro eo legitur: Pa-
i. e. ſeripta ſunt.
31. Uti Numer. c. 15. v. 9. habetur, ad quem lo-
cum hic reſpicit Commentator noſter, vide Gur
Arjeb fol. 19 2. col. 2. med. ac not. in or D;,
hp. loc. confer. & not. ad Levit, cap. 2 3. v. 1 8. it.
tract. Talm. Menachot, fol. 51. a. & fol, à9, a.
* Confer. hic Spenceri de Legib. Hebræor. vitual.
lib. 3. Diſſectat. 4. c. 1. & ſequ. ubi plura de
Neomeniarum feſtis.

princ. ut & Joma, fol. 6 5. 6. it. Rolch haſchana,
fol. 7. a. & Megilla, fol. 29. b.
33. Hebr. i i. e, reparationes, ſenſus eſt:
ſi oblatio iſta, debito die facienda, fuerit omiſſa,
non poterit illa reparari vel compenſari & quaſi
in integrum reſtitui, vide quæ ad verſ. 10. h. cap.
n. 27. notata ſunt, dicuntur aufem nh i,
e. compenſationes, quoniam is, qui ſactificium
debitum non obtulit in principio feſti, potuit e⸗
jus negligentiam vel defectum ſupplere ac com-
penſare, offerendo quovis die ſeptidui, prout
apud Lighifoot. in not. ad Act. Apoſtol. c. 2. v.
v. 1, p. 1 8. edit. Lipi. habetur, confer. Levit. c,
23. verſ. 39. n. 76. it. tract. Talm. Menachot,
Jol. 87. 9.
34. Vel: ſacrificiorum, confer. Levit. c. 2 3. verſ.
19. n. 49. ac Gur Arjen fol. 19 2. col. 2. med,
ac not. in p Hh. loc. it. ſoma, Fol. 15. a.
3 5. Et quidem ejusdem fol. 9. a. & 10. a. prout in
pan re ad marginem allegatur; eſt autem
is liber ſextus partis quartæ operis Talmudici,
agens de juramentis, confer. & Cholin, fol. 60.
h. & Bechorot, ſol. 17. a.
36. Vel: diverſa eſt ratio hirci, ſic anwea hic in-
terpretor, confer. Gur Arjeh fol. 192. col. 2. cir-
cà fin. ac not. in nm rDW 5, loc. ut & Buxtorf.
Synag. Judaic. cap. 22. p. 479 it. Jalkut Parf. 1,
Fol. 2 50. c0l. I. med.
37. Hebr. αννν , ſic in textu ſacro hic ha-

32. Vide, quæ ſuptà ad verſ. 10, h. cap. n. 27. no- betur »Judæi blasphemi legunt: 789 mæevi. e,

zata ſunt, it. Jalkut Part, I. fol. 250. Col. 1.

obla⸗

1254 UMERORUM. CAP. XXVIII.

uo nec ab: initio nec in fine fuit Kcientia, 38. qui ſcil. ipſe haud ſcit peccatum; ſed
ſolus Sanctus ille Benedictus; cœteri autem hirci de iſto (hirco) diſcuntur; expoſitio
myſtica eſt * in Agadah, 39. dixit Sanctus ille Benediéctus: offerte pro me 40. ex-
lationem eò, quòd lunam minorem fecerim. 41. Eod. verſ. I15. Præter 42. bolo-
cauſtum juge] Fiat omnis iſta oblatio. 4;3. Eod. verſ. 1 5. Er libamen ejus] (Verba⸗
iſta:) & libamen ejus, non referuntur ad hircum, quia nulla ſunt libamina ſacrificii
ro peccato. 44. Verſ. 18. Omne opus ſervile] Etiam opus, quòd vobis neceſſari-
um, veluti res, † quæ permiſſa eſt in die profeſto ſolennitatis, 45. prohibita eſt in die
feſtivo. Verſ. 19. Vitules *] (Offeretis) intuitu Abrahami. 46. Eod. verſ. 19.
rietem] (Offeretis) intuitu Iſaaci. 47. Eod. verſ. 19. Agnos] (Offeretis) reſpectu

Jacobi, 4⁸. (de quo ſcriptum eſt:) & agnos ſeparavit Jjacobus, 49. in Jeſod, 50. R.

Mo-

oblationem pro peccato Dei, vide Buxtorf. Sy-
nag. Jud. dict. c. 22. P. 479. confer. & num.
ſequ. 40. h. verſ. . .
3 8. Scilicèt: peccati, quòd is aliqua in re pecea-
verit, offertur itaque hircus iſte pro peccato, per
ignorantiam commiſſo, quod ſoli Deo notum
eſt, in notis a iſtius rei exemplum af
fertur in eo 'r AN i. e. qui prolelytus fa-
Gtus eſt jam inde ab infantia ſeu lacte materno,
in quo ignorantia eſt præceptorum Divinorum.
X Hebr. W , iſtud & ſequentia, usque ad:
&n i. e. omne opus &c. (v. 1 8. h. cap.)
abſunt ab utroque MSto.
9. Sic dicitur Commentarius amtiquus, non uno
in loco 4 Commentatore noſtro allegatus, de
quo vide P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. Ed.
cap. 2 8. V. 29, conter. & cap. ſequ. 2 9. verſ. 3 5.
num. 2 5. .
40. Hebt. dy, ſic nonnulla exemplaria; in pleris-
ue editionibus hic habetur: 7 8 i. e. ad me, vi
de Buxtorf. Synag. Jud. dict. c. 22. p. 479. ubi

hac de re plura, confer. & not. ad librum Prec.

Jud. p. 2. p. 85. 6. princ. ubi etiam impiæ iſtius
& blasphemæ Judæorum expoſitionis fit men-
tios, item Gur Arjeh fol. 192. col. 2. fin. ac not.
in nar , ubi etiam tract. Talm. Chullin,
ol. 60. ad margigem allegatur.
41. Confer. quæ ad Geneſ. c. I. v. 16. n. 107. no-
tata funt, it. alkut Part. I. Fol. 2 50. col. I. med
42. Vide, quæ ſuprà v. 10. . cap. num. 2 8. notata
ſunt, confer. & tract. Talm. oma, fol. 15. 6. &

4 3q. Confer, hic Gur Arjeh fol. 19 3. col. 3. med.
ac not, in par v h. loc. it, Bava kama, fol.
1II. a. & Horajot, fol. 13. a. it, Sevachim, fol.
89. a. 5.
44. Referuntur itaque ad holocauſtum juge, con-
fer. etiam hic Gur Arjeh ol. 19 3. col. 3, med.
ac not. in am RSh. loc.
† Hebr. And, in uttoque MsSto poſteà additur:
nd (leg. WMayn) i. e. ſervitii, nempè opus
ſervile.
4 5. Sic verba iſta: dy ν nn cum Buxtorf. in
Cex. Talm. fol. 764. hic interpretor, idem Bux-
torfius in Synag. Jud. e 2 1. p. 46 2. vertit: diem
dimidia tantum parte feriatum, confer. Gur Ar-
jeh ol. 19 3. col. 3, med. ac not. in Shanm n
h. loc. .
* Hebr. e, iſtud & ſequentia, usque ad: zen
i. e. ita (facietis & c. v. 2 4.5. c.) abfunt hie à MSto. I.
46. Reſpicitur hie ad Genelſ. c. 1 9. verſ. 7 uti in Gur
Arjeb fol. 19 3. col. 3. circà fin. & in notis nov
nan habetur, confer. & ſuprà Numer. c. 7. v. 2 I.
num. §55. .
47. Reſpicitur ad Geneſ. cap. 22. v. 13. ſicuti in
Gur Arjch fol. 19 3. col. 3. circà fin. & in not.
Sinan No habetur, ubi locus iſte ſic legitur:
bne e. ee en i. e. intuitu arietis Tiaaci,
confer. & hic Numer. dict, c. 7. v. 21. n. 50.
4 8. Vide Numer. alleg c. 7. v. 2 1. n. 57.
Arjeh †ol. 19 3. col. 3, circà fin.
50. Hebr. ie, fundamentum. ſic inſcribitur li-
ber

49. Prout Genel. c. 30. v. 40. habetur, confer. Gug

(Al. UI

—
Molside

iſtum facien
156. Hin 4
cer propter.
de novo.
cokuln ſintin
11. ülegitim

l.
ich

—
ber R. Molis!
2 1n b1. &
51. Hebt. V
Hebrz2,9
bibliis Box
3 Hebr. wyn
hic MRo
Vefſum 31.5
51. Ideſt, u
tur; pelutijn
Uptuteoruſn
49. V. 11,1
Jalkut Part.
pinc.
33) Vel: jontd
Tum aumeru
ſigeet. c).
nde uxqued
tact, Talmn.
54. ld elt: kelte
caP. 13. V, 16
tnct, Tilcn.
it fol. ..

v. d bidus

fer, & Exod.

(. Hebr, dNe

Piblüs Baxtor

ANI.

cum; ſed
1; cpolttio
ne 40, exr.
e/ 42. Molr.
4] Verba,

ina ſacricei.

dis necellati⸗
bitaelingie
Fetl. 19,4.
iis) teſpech
elod, 50, ,
Mo⸗
3Z.col, 3, med.
ſakamne, ſol⸗
eracbim, ſ,

kum uge, con⸗
3 col. 3, mes,

hoſes adaitur:
i, nempe opus

tum Dunrtortin

tot, idem Bar.

62. yertit, diem
Oofet. Cur Ar-
ia ron we

usgead: e⸗

Int bie 1 Möto⸗l,
erl.uti int
ͤ in notis nd
Umet. 67, Nll

V. 13, ſcti in
fin. & in not⸗
ige ſic legiur!
1 mietis lnch,
, 11. l. 0/
L

ſe ialctibitur l⸗
ber

„h. ſ.
ur, Aer. CuI

CaAbp. XxXK. NUMERORUIM. 1255

Mo ſis Hadarſchan &1. vidi iſtud. Verſ. 24. Ita facietis *] i. c. (Juxtà numerum
iſtum facietis, ita, ut) non diminuantur 52. & abeant, veluti juvenci feſti. 53. Verſ.
26. Et in die primitiarum] Feſtum ſeptimanarum 54. vocatur primitiæ meſſis triti-
ceæ propter duos panes, 55. qui primi ſunt quoad oblationem tritici, quæ venit 56.
de novo. 57. Verſ. 3 I. Integra ſint vobis & libamina eorum] i. e. Etiam libamina
eorum ſint integra (ſive perfecta,) hinc docent Kabbini noſtri, quòd vinum mucidum
5⁸. illegitimum ſit ad libamina.

CAP. XXIX.
Erſ. 6. Preæter bolacauſtum menfis] (Eſt hoc) additamentum principii menſis,

id, quod fit in die novi anni. 1. Verſ. 11. Præterſacrificium pro peccato er-
asAe e .

E

per R. Moſis Hadazſehan, confer. Numer. c. 7. v.] videtur ei, quæ in editione d av & in
23. n. 61. & Numer. c. 19. v. 22. n. 55. exemplari, quo uſus ſum, habetur, ubi legitur
5I. Hebr. νααπαπ, ſic additum eſt hie in editione Nnh, i. e. qui (ſcil. duo panes) veniunt.
Hebræa, qua uſus ſum; abeſt aurem nomen iſtud 57. Id eſt: de fructibus recentibus, ſic vanmse a
4 Bibliis Buxtorf. ut & ab exemplari an nb, hisc verto, confer. Exed. cap. 23. v. 16. n. 1. &
XX Hebr. HyN iNn iſta & ſequentia, usque ad . Exod. c. 34 V. 2.2. n. 64. ae Levit. c. 23. v. 15.
DEBi. e. integra ſint (v. 3 1. H. c.) ablunt ibique not. n. 37. ſic etiam in Gur Arjeh fol.
hic à MSto z. addita autem ſunt poſt notas ad 193. col. 3, exponitur: u NaAn i. e. pro-
verſum 3 I. h. cap. . vventus novus à i. e. iſtius anni, prout
52. Id eſt, ut non ſucceſſiæ ac paulatim diminuan- in no is pon ne§h. loc. habetur.
tur, veluti jn venci feſti, qui paulatim diminu-5 8. Sie verba iſta: rn —yyyp Tnm hie interpre.
untur eotumque numerus fit minor, vide cap, ſeq. tor, confer. Buxtorf. Lex. Chald. ol. 2054. ac
29 v. 13. Ieqq. confer. & num. ſequ. 53:. ac Gur Arjeh fol. 19 3, col. 3. ciccà fin. ubi ejusmo-
Jalkut Part. 1,Fol. 2 50. col. 2. fin. & col. 3. di tinum vocatur 7ya a i, e. tanquàm
princ. . vitioſum, vide & not. in Pnan nee, ubi tract.
53. Vel: juxtâ ordinem juvencorum feſti, quo- Talm. Menachot, fol. 86. . ad marginem alle-
rum numerus paulatim imminuitur, de quibus gatur.
vigde dict. cap. ſeq. 2 9. Verſ. 1 8. n. 8. & num. 10. 1. Hebr. 30 Eeο en ee,, ſic tam in edi-
ungqde lux quædam huic loco aecedet, confer. & tione Hebræa, qua uus ſum, quâm in MSt 1.

7

tact. Talm. Sevachim, fol. 89. a. h. Ajque in exemplari 'a hH*hic legitur; ſed
54. Id eſt: fellum Pentecoſtes, de quo vide Exod. ablunt iſta 4% Bibfiis Buxtorfianis, ut & 4 MSte

cap. 2 3. V. 16. ac Levit, c. 23. V. 16. confer. hie 2. confer. bic not. ad libtum Prec. Jud. part. 2.

tact. Talm. Menachot, fol. 46. 6. & fol. 84.5. p. 99. 2a. fin- ac5. princ. ac cap. antec. 29 v 10.

it. ol. 87. a. n. 29. it. Roſch haſchana, fol. 29. b. & fol. 32.

55. De quibus vide Levit. dict. c. 23. v. 17. Con- a. & Schabbat, ſol. 131. 6. & Megilla, oſ. 20. b.

fer. & Exod. C. 34. V. 22. n. 6 3. iHt. Erachin, fol. 3, 6. & Menachot, ol. 87. a. 6.

156. Hebr. Ra ſic in utroque MSto, ut & in & Joma, 1, 77. a. it. SOta, fol. 40. 5, & Schab-

Bibliis Buxtorf. legitur, quæ lcctio præferenda] bat, Fol. 114 g.

2

1256

NuMERORUIM.

CAbP. XXIX.

piationum] i. e. Præter hircum, qui factus ieſt intrâà, 2. de quo dictum eſt in-

(Sectione, quæ incipit:) poſt mortem, 3.
peccato.

Eod. verſ. II. Et bolocauſtum juge] i. e.

quia etiam iſte (hircus) eſt ſacrificium pro

Præter holocauſtum juge faci-

etis holocauſta iſta. 4. Eod. verſ. 11. Et libamina † eorum] Refertur (iſtud) ad ad-
ditamenta, de quibus (hic) ſcriptum eſt ut & ad (verbum:) WNi. e. facitote, 5.
quod eſt modi imperativi, (ac ſi diceret ) præter holocauſtum juge ejusque mincham,
faciatis iſta (ſacrificia) eorumque libamina, atque ita (faciatis) omnia eorum libamina,
uæ dicuntur in omnibus ſolennitatibus, præter libamina! oblationum feſti, quoniam
omnes (iſtæ locutiones:) & libamina eorum, item: & libamina ejus, quæ in iſtis (ſa-

crificiis fiunt,) referuntur ad ſacrificium juge,
libamina additamentorum ſcripta funt per ſe 7. in unoquoque die.

6, nec ſunt modi imperativi, nam ecce
Verſ. 1 8. Et

mincha eerum & libamina juventis] Juvenci feſti 8. ſunt ſeptuaginta reſpectu ſeptu-

ginta populorum, 2. qui diminuuntur & abeunt,
(70. populos) à pœnis. 11. Eod. verſ. 1 8. Et agnis]

uvenci) iſti protegebant illos

10, atque in diebus Sanctuarii

(Agni

2. Id eſt: intrà velum, nempeè, cujus ſanguis intrà
velum ſive Sanctum Sanctorum fuit illarus, de
quo vide Levit. cap. 16, v. 15. confer. & Levit.
dict. c. 16. v. 4. n. 6. it. tract. Talm. Menachot,
Jol. 87. a. & Joma, fol. 0. a. b. it. Schevuot,
Jol. 2. a. & ol. 10-,⸗ ĩ 2. .
3. Sedcio iſta incipit à Levitici capite 16. & conti-

nuatur usque ad caput 19. eò exclusò, conſer.

Mact. Talm. Beza, Fol. 19. a. & fFol. 20. 6, it.
Succa, fol. 47. a.
4. ert. bic Gur Arjeb fol. 19 3. col. 3. fin. ac
not. in Spasm No h. loc.
Hebr. vobe) iſtud & ſequentia, usque ad:
N VD i. e. juvenci feſti, abſunt hic à MSto 1.
cConfer. hic Menachot, fol. 87. 6. & Succa, Fol.
47. a. item Taanit, fol. 2. 5. Sevachim, fol. 40
a. & fol. 84. a. it. Menachot, fol. 44. . & fol
52. a. it. Temurah, fol. 14. a. & Schabbat,
Jol. 103. 5. . .
Verbum quidem iftud n ann e i. e. non
ſeriptum eſt (expreſsè hoc loco) in textu ſaero,
uti in n r bic habetur, perinde tamen
eſt, ac ſi ſceriptum eſſet, ratio ĩbidem adducitur.
6. Confer. v. 1 8. B. cap. n. 15. ac Gur Arjeh fol.
193. coOl. 3. fin. ut & not. in pan nou h. loc.
Vel: ſeparatim ac ſeorſim, id enim nxy7,
quod hic habetur, ſignificat.
3. Vide, quæ cap. antec, 2 8. V. 2 4. n. 53. notata

ſunt, confer. & verſ. 3 6. B. cap. n. 32. item tract.
Talm. Sukka fol. 5§. b. ſicuti ad marginem in
nr allegatur, vide & Gur Arjeh fol. 19 3.
col. 4. princ. ac not. ad librum Prec. Jud. part. 1I.
p. 107. a. fin. ac pag. 15 8. 5. fin. & pag. 16 f. .
princ. it. p. 162. 5. med. it. Jalkut Part. 1. fol.
2 5 1. col. 1. prine. it. Menachot, fol. 44. b.
9. Confer. ſuprà Numer. g. 7. v. 19. n. 50. & in-
frà verſ. 3 5. b. cap. n. 2 6. vide & Lighitfoot. ad
Johann. «. 7. v. 37. P. 103 1. edit. Lipfſ.
10. Vel: qui ſucceſſivè & paulatim conſumuntue
ae pereunt,zid enim verbum 'ν.,, quod hic
habetur, notat, vide cap. antec. 2 8. v. 24. n. 53.
confer. & num. 13. b. verſ. & verſ. 3 6 %. cap.
n. 32. ſenſus autem hujus loci eſt: ſicuti 70. ju-
vencorum iſtius feſti numerus pautatira minui=
tur; ſic etiam 70. populi paulatim minuuntus
& abeunt ac tandem penitùs peribunt, confer.
not. ad Geneſ. c. 15. v. 10. Sign. * cœterum poſt
i. e. & abeunt, in utroque MSto addita
ſunt iſta: Se in nb i. e, ſignum (hoe
eſt) eis conſumptionis, quod ſcil. populi iſti tan-
dem peditùs conſumentur ac peribunt.
I1. Senſus eſt, quòd juvenci iſti, qui à Judæis in il-

lo feſto ſtlante templo pro ſeptuaginta populis

offerebantur, eosdem populos protexerint à
pnis, juxtà Rabbinosum traditionem, confer.
10t.

(A. WI.
— —
(Agri offeted
nilantfiui
(lizelics) pr
onomio, 4,
Gopterlo
dickonem, ni
bini nolttip.
in ſexto cicit
dorv i
dr.
pe:) Mel
laga, &

—
pot, 2d lorwum
Fide & infta .
utka ſol,
1. c not, 0d E
pel: intuin
iſtaut 8e ſequen
tio erit vobis,
11. Fieuti ſerem
13, Vel: ſabii
deieſciaatus:
interprefor, un
felli nomnerus
am Iſtaelitæ no
cCetere genles,
Ki, gvorum nu
ttelcedat, ton

ie ie hec
14 Vide Deutere
Pr Vel: Ciciu
bitadditumtey
15. Confen gue
taſunt.
Hebr. o ſie
tur.
1t. dienti hor der
ſine habetut,
cl 1. &.
3 Hebr rN) it
2.
17. royt inft v

Ix.
—
m et in.
kcium to
juge ſaci.
ludhadad.
ditote, ,
mincham,
nlibamina;
, guoniam

in iſtiſa.

i, nam ecce
erl 18. K

decuſegt.

Sanctati

8 gr

(Agni

nitem tadtl.

Amatpiden in

. ud pacn li

A peg. ll.b.
u Mn, ſol.
ſol e.
9. n 50, 8 in⸗
Lipt.
conlumuntut
M., quodlie
4.N. 14,h, .
feilbh. (a)⸗
1: ſeuni ,o l⸗
Antatim pinbi⸗
fim Nimwuntis
eibunt . conlet⸗
1 cgtenmn ſol
ne ono Alin
ſgnum (hoe
. populiti lin⸗
ibun.
ii ateiini⸗
plolexetint ²
ione, contet⸗

CApP. XXIX. NuMERORUuM. 1257

(Agni offerebantur) pro Iſraeêlitis, " qui vocantur pecus diſperſum; 12. ipſi verò (a-
gni) ſunt fixi 13. eorumque numerus eſt nonaginta octo, (idque ideò,) ut illi ab eis
(Iſraelitis) prohibeant ** nonaginta & octo maledictiones, quæ (habentur) in Deute-
ronomio, 14. in ſecundo die (hic uſurpantur verba * iſta:) & libamina eorum,
propter duo ſacrificia jugia, (quæ offeruntur) quotidiè, 15. nec mutavit (Scriptura)
dict onem, niſi ut allegorica fieret explicatio, (nempè illo modo,) prout dicunt Rab-

bini noſtri p. m. in ſecundo die (dicitur: †) D PO i. e. & libamina eorum; 16.

in ſexto (dicitur: *) S) i. e. & libamina ejus; 17. in ſeptimo verò (dicitur: **)
dusuD i. e. juxtà ritum corum, 18. (in tribus hiſce dictionibus nempè:
deO) & W0O & UD, tres illæ literæ finales habentur, nem-
pè:) „ Mem Jod Mem, ecce hic (dictionem compoſitam:) —= id
eſt: aqua, & indicat, libamen aquæ eſſe ex lege 19. in † feſto. 20, Verſ. 3 ß.

Itttttt 2. De-

not. ad librum Prec. [ud. part. 1. p. 107. a. fin.
vide & infrà v. 3 5. h. cap. n. 2 6. it. tract. Talm.
Sukka fol. 55. 6. & not. ad Pſalm. 109. v. 5. n.
2. ac not, ad Eſai. c. 53. V. 4. Sign. †
* Vel: intuitn Iſraëlitarum, Hebr. 7 αν* n
iſta, ut & ſequentia, usque ad: vy i. e- deten-
tio (erit vobis, v. 3 5. b. cap.) ablunt 4 Msto 1.
12. Sicuti lerem, c. 50. v. 17. habetur.
13. Vel: ſtabiliti ſunt, id eſt ? eorum numerus
determinatus ac fixus eſt, ſic verbum yynnp hic
interpretor, ut ſenſus ſit: ſicuti agnorum iſtius
feſti numerus ſtabilis eſt ac permanens; ſic eti-
am Iſracélitæ non diminuuntur ac pereunt, ſicuti
cœœteræ gentes, quæ hic comparantur juvencis fe-
ſſi, quorum numerus quotidiè minuebatur ac de-
creſcebat, prout n. 10. h. verſ. dictum eſt.

Xx Hebr. 7, in MSO z. pro his legitur:

1an i. e, re pectu, (9 8. maledictionum.)
14 Vide Deuterons c. 2 8. v. 16. & ſeqq.

xXæ Vel: dicitur, Hebr. d&e, ſicuti in MSto 2.

hic additum reperitur.
15. Confer. quæ ſuprà ad v. 11. b. cap, n. 6., nota-
ta ſunt. . . .
† Hebr. d, ſic in MSto 2. hic additum reperi-
tur.
16. Sieuti hoc verſ. 1 8. & verſ. ſequ- 19. h. cap. in
fine habetur, confer. Jalkut Part. 1. fol. 251.
col. 1. & 2. .V HW
X Hebr. MNàa, ita & hic additum reperitur in MSto

2*
17. Preut infrà verſ. 3 I. b. cap. habetur; verten-

dum autem ibi eſt in ſingulari: & libamen ejus,
quoniam litera) in dictione illa: Amb abun-
dat, legendum enim: 2ba), uti verſ. 16. v. 22.
verſ. 2 5. & v. 2 8. 6. cap. habetur, ratio myſtica
mox à Commentatore noſtro bic exponitur.
confer, kic Schabbat, ſol. 103. b. & Taanit, fol.
2. b. li. Sevachim, ol. 110. & Mehila, fol. 13.
b

X Hebr. MN, ſic hoc quoque loco additum
reperitur in MSto z.
18. Uti infrà v. 3 3. b. cap. habetur, confer. tract.
Talm, Schabbat, ol. 10 3. b. & Succa, ol. 47. a.
it. Taanit, fol. 2. b. & Menachot, fol. 44. b.
19. Vel: legitimum eſſe, nam uti Maimonides in
Hilchot Lemidim c. 10. ſeribit, m nyaw 7
namn 7y ——i ne pabin M i. e. ſingulis
ſeptem diebus feſti (iſtius) libabant aquas ſuper.
altari, quas hauriebant ex fonte Siloah, uti eſt
in tractatu Talmudico: Sukka fol. 48. a. col.
I. & cum clangore tubarum, gaudii teſtandi
cauſa, in atrium inferebant, quæ fuit traditio Mo-
ſis ex monte Sinai, vide Buxtorf. Synag. Jud. cap.
21. p. 46 8. confer, & num. ſeq. 20. it. Levit.
c. 2. v. 1 3. n. 47.
† Hebr. Ma, abeſt iſtud hic à4 MStoz.
20. Nempè: tabernaculorum, confer. Buxtorf.
Lex. Chald. ol. 229 8. & ſequ. item Ejusd. Sy-
nag. Jud. dict. c. 21. p. 46 8. ac not. ad librum
Prec. Jud. part. I. p, 159. a. princ. ac fin. & p.
160. 6. Kin. it. part, 2. pag. 57. 6. fin, confer. &

Light⸗

— NükERORIMA. CAP.XIX.

Detentio * erit vobi] (Dictio A3 =1. inde nomen habet, quia Judæi
fuerunt) DÄ i. e. retenti, 22. ne facerent 2j. opus (ſervile in illo die;)
alia explicatio: QNupy (ideò dicitur,) quia i. e. continebant ſe-
ſe Judæi,) ne egtederentur, nimirùm (feſtum iſtud) opus habebat pernoctatio-
ne; 24. eſt autem expoſitio ** ejus allegorica in Agadah: 25. quoniam omnibus di-

bus feſti obtulerunt (Judæi ſacrificia) reſpectu ſeptuaginta populorum 26. atque illi
(Judæi †) in procinctu erant, ut (domum) abirent, dixit eis Deus: facite quæsò mihi S

convivium parvum, ut memet vobiſcum oblectem. 27. Verſ. 36. Vitulum unum,
arietem unum] Iſta (offerre debebant) reſpectu Iſraêlitarum, (ac ſi diceret Deus:) re-
manete adhûc paululum mecum, idque ſignificat dilectionem, veluti, quando liberi
à patre ſuo abituri ſunt, ipſe illos ſic alloquitur: gravis mihi eſt diſceſſus veſter, re-
manete adhuc diem unum, 28. res ſimilis eſt regi, qui fecit convivium, prout fuſius
habetur in tractatu Talmudico: Sota, 29. & in expoſitione allegorica R. Tanchu-
mæ,

—

Lighifoot Centur. Chorogr. c. 25. §. 5. P⸗ 5§3. & wWyn i. e. iſta faciatis &c. (v. 3 9. b. c.) ab⸗
c. 29. p. 6 1. & cap. 30. p. 62. princ. it. ejusd. ſunt ½ MSto I.
not. ad Johann. c. 7. v. 2. P. 102 5.& ad Johann. 25. Confer. quæ de hoc libro cap. antec. 28. verſ.
dict. c. 7. v. 37. p. 103 3. edit. Lipſ. vide & Ra- 15. n. 39. notata ſunt.
ſchi not. ad Levit. c. 2. v. 13. n. 47. & Gur Ar- 2 6. Vel: pro ſeptuaginta populis, nam Iſtaelitæ
ieh fol. 19 3. col. 4. princ. item not. ad Zach.] Qpèe Syn n nn i. e. offerebant

c. 14. v. 17. n. 36. (ſaerificia) in feſto (tabernaculorum) pro ſep-
„ Hebr. haxy, iſtud & ſequentia, usque ad: xy tuaginta populis, uti in notis ad librum Prec.
i. e. continebant ſe, abſunt 4 MSto 1. Iud. part. I. p. 107. a. fin, habetur, vide Light-

21. Sic dicitur feria propriè ultima, feſli ſolennis⸗ foot. ad Johann. c. 7. v. 37. p. 1032. edit. Lipfſ.
quaſi clauſula, confer. Exod. c. 2 3. v. 16. n. 79. ubi locus ex Bemidbar rabba Sect. 2 1. adduci-
ac P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. cap. præced. tur, confer. & ſuprà verſ. 1 8. G. n. 9.

2 §. v. 26. & 5. cap. 29. V. 3 5§. item Buxtorf sy-† Sive: Iſraelitæ, Hebr. 7 ν, ſic in MSto 2. hic

nag. Jud. c. 21. p. 46 5. & ſequ. ac Gur Arjeh additum reperitur.
Yol. 19 3. col. 4. princ. ac not. in Spom neov 27. Deſumpta ſunt iſta ex tractatu Talm. Sukka

b. loe. it. Jalkut Part. I. fol, 2 5 1. col. 1. med. 55. . ubi habetur: Iny mh&εν i. e. ut te
22. Vel: probibiti, Junius ac Tremellius verte accommoder, prout Lightfoot. ad Johann. ce
unt: interdicti diem, vid. Buxtorf. Synag. Jud. 7. v. 37. P. 103 1. edit. Lipf. tranſtulit, confer. &
dic. p. 46 5. & ſeq-. verſ. fequ. 36. h. cap, n. 29.

23. Hebr. rwyn, ſic rectins, ut puto, legitur in Gur 28. Confer. hic not. jn na NS ut & not. ad
Arjeh fol. 19 3. col. 4. princ. quàm wyn uti librum Prec. Jud. part. 1. p. 16 I. b. ac p. 162.
in plerisque aliis exemplaribus habetur, confer. b. med. it. tract. Talm. Succa, fol. 47. a,

hic Sukka, Fol. 47, a. & Peſachim, Jol. 68. b. it. 29. Hebr. d ‚ſic quidem in plerisque exempla-

Beza. fol. 15. 5. & Chagiga, Jol. 9. a. ribus habetur; ſed prorw'b legendum erit: qmS
24. Nam Judæis in tabernaculis illis pernoctan- i. e. Sukka, uti etiam in MSto z. habetur, nam
dum fuit5 ſed plerique hodiè domos ſuas repe- in iſto tra ctatu Sukka fol. 5 5. 6. parabola iſta re-
tunt, vide Buxtorf Synag. Iud. dict c. 21. p. 45 8. peritur „ uti verſ. antec. 3 5. n, 27. adductum
confer. & not. in aN nνι loc. eſt.
XX Hebr. wH, iſtud & ſequentia, usque ad:

ð

(A. M.

me⸗, 10, doc
comedendla)
am, quanto 4
billoimmit
“H A veßt
ieſea Fiy
in manibus
vowviſtis, (un⸗
dere Hieroſol
Ptum gu e

E1.
(ona
cutu
redlierit ad
ſenlum litera

—

3o. IIlius auto

fecit wention
Verl. 32, 2
31. Hebr mid
vide Nalchino
eg. (, 4. V.
* Hedr on I
z1 lic:
ſicge ead pre
19.5. c). .
33. W elt: ob
adloluts nece
(Oner not i
Ra&
VuOt, ſol. 10
murah, ſo.

† Confen hien

”Temurah,
34. Corum
11s, ſeptiman
duszice kro⸗
0t; Numert,

AN.
—
Jula Jucei .
llo die)
nebant le⸗
dernocatio⸗
otmnibus di⸗
6. atque li
quæs mihl
nlan mun,
Deus:) te.
nando liberi
veſter, te⸗
prout fulls
R.Tanchu-.
me,

,39, beeab⸗
atec 29, ſell.

3, nam Iaelite

i e olletebant —

orum) plo ſep⸗
d librum biec,
keur, figelight⸗
31. elli⸗ Lipl.
A. 1 adduci⸗
4.0,9.
ein Möro 2, bie

tu Talen, Sueka
Wie te
1. 20 ſobann,
ſlulit,coler &

en Annad

61. a 1r4
0l,47. 4, .
erisgue aunpla⸗
endument:1
1. bibti, namn
Pprrol iſlate⸗
12 7 u

CAP. XXX. NüMERORUM. 1259
mæ, 30. docet ſcil. lex morem hominum, qué is, qui hoſpitem habet, ei primo die-
comedenda proponit ſaginata, 31. ſequenti die piſces offert, tertio carnem pecuari-
am, quarto legumina, quinto olus comedendum proponit. * paulatim (quippe cibus
ab illo) imminuitur, veluti juvenci feſti. 32. Verſ. 39. Ma faciatis Domino in ſolenni-
tatibus veſtris] Hæc éſt res, quæ definita eſt, ut ſit debitum. 33. Eod. v. 3 9. Præter vom
† veſtra] Si veneritis, ut voveatis oblationes in feſto ſolenni, 34. præceptum iſtud ſit

in manibus veſtris, aut fi vota (ſint vobis) vel ſpontaneæ oblationes, quas toto anno

voviſtis, (tunc) offerte illa in feſto ſolenni, forſitàn alicui difficile erit, crebrò aſcen-
dere Hieroſolymam, ut offerat vota ſua?** atque ita reperietur ipſe transgredi (præce-
ptum, quò ei, qui vovit, injungitur,) ne retardet. 35. L

CAP. XXX.

Erſ. I. Et retulit Ciſta) Moſes ad ſilios Irazlis] (Hæc ideò hic dicuntur,) ut fes
(una ab altera) ſeparetur, * verba ſunt R. Iſmaélis: quoniam hucusque lo⸗
cutus eſt Deus: ſectio autem de votis I. initium ſumit per verba Moſis, (id-
eò) opus fuit, ut initium ſepararetur (ſeu diſtingueretur) ac diceretur, quòd Moſes
redierit (ad priora) & ſectionem iſtam dixerit Iſraelitis, nam, niſi ita eſſet, poſſet juxtà
ſenſum literalem intelligi, quòd (Moſes) iſtud 2. non dixerit eis; ſed quòd ipſe in
MDò Ttttttt 3 Se-

30. Iſtius autoris Commentator noſter aliquoties
fecit mentionem, vide illius not. ad Exod. c, 9.
verſ. 3 2. & ad Levit. c. 1I I. v. 2. atque alibi.
3 1. Hebr. H, pinguia, cupedias, de qua voce
vide Raſchi not. ad Numer. c. 2 5. V. I1. & ad I.
Reg. c. 4. Vv. 2 2. . .
X Hebr. e e, abſunt iſta hic 4 MSto z.
32. Scilicèêt paulatim imminuantur, de quibus
vide cap. præced. 2 8. v. 24. n. 53. & ſuprà v.
19. H. cap. n. 10.
33. Id eſt: oblationes iſlæ, de quibus dictum eſt,
abſolutè neceſſariæ ſunt & cadunt in debitum,
conter. not. in nan inomw b. loc. it. Peſachim,

v. 22. n. 49. ,
*„ Hebr. aa, in MSto I. pro eo legitur: „ν
i. e. reliquias, quæ vox tàm vota, quàm ſponta-
neas oblationes complectitur.
3 5. Scilicèt ; quo mianus offerat res, quas ipſe vo-
vit vel ſpontè obtulit, ſie enim præcipitur Deu-
ter. c. 2 3. v. 2 I. al. 22. ubi vide Raſchi nor. n.
49. ne igitur aliquis transgrediatur præceprtum
de non retardando, poterat ille vota ac ſponta-
neas oblationes, quas toto anno voverat, offerre
in feſto ſolenai atque ita non transgrediebatur
iſtud præceptum de non retardando.
* Hebr. b", iſtud & ſequentia, usque ad: npori
fJol. 77. 3. & Rolch haſchana, Jol. 4. b. it. Sche. Ruyrm i. e. ut initium ſepararetur, abſunt hic à
vuot, fol. 10. a. & Menacho, fol.72., 6. & Te] MsSto 1. confer. c. ſequ. 3 1. v. 17. Sign. **½
murah, fol. 14. 2. I. Hæc Paraicha ſive Sectio inſcribitur run i. e.
† Confer. hic tract. Talm. Menachot, ſol. 104. b,I tribus, & ineipit ab hoc cap. 30. v. 2. ac conti-
& Temurah, fol. 14. a. nuatur usque ad caput 33, eo excluſo, conſer.
34. Quorum tria ſunt in anno, nempè: Faſcha-hic tract. Talm. Nedarim, Fol. 78. b. it. Bava ba-
tis, ſeptimanarum & tabernaculorum, de qui-

tra, fol. 120. b. & fol. 12 1. a.
bus vide Exod. c. 2 3. v. 14. & ſeqꝗ. confer. & ſu- 2ꝛ. Videligèt: id, quod in præcedentibus habetur,
prà Numer. c. 22. v. 29. n. 83. & Deuter. c. 23.1

Sng⸗

1260 „ NuMERORUM. CAbP. XXX.

Secione (iſta) de votis inceperit verba ſua. ** Verſ. 2. Principibus tribuam] (Mo-
ſes) honorem tribuit principibus, ut eos primò doceret, dein omnes filios Iſtaẽlis; ſed
unde probatur, quòd ipſe etiam cœtera verba hoc 3. modo (locutus ſit?) lex dicit:
& reverſi ſunt ** ad illum Aaron atque omnes principes cœtus & allocutus eſt eos
Moles, ac poſteà acceſſerunt omnes filii Ifraelis; 4. ſed quid vidit (Moſes,) ut hic
dicereti llum (textum de votis? nimirùm) docet, † quòd abolitio 7. votorum (fieri
poſſit) per unicum aliquem (Rabbinum) excellentem; 6⁶. ſi verò non adſit unicns a.

quis excellens, (quòd tunc) irrita reddi poſſint (vota) per tres vulgares, 7. vel forſi-

tàn non dixit Moſes ſectionem iſtam, niſi principibus ſolùm? dicitur hic: hæc eſt res,
Ac dicitur de illis, quæ mactantur extrà: sS. hæc eſt res; quemadmodùm (igitur) ibi
dictus fuit textus ad Aaronem ejusque filios & ad omnes lſraêlitas, dicitur enim (i-
bi:) loquere cum Aarone &c. 9. ita & iſte (textus) dictus fuit omnibus. Eod. verl.
2. Hæc eſt re] Moſes vaticinatus eſt * per (verba iſta:) ſic dixit Dominus: circà me-

dium noctis &c. 10. prophetæ quoque vaticinati ſunt per (verba iſta:) ſic dixit Do-
minus; ſed ſuperior illis 11. extitit Moſes, qui vaticinatus eſt per verba: hæc eſt
res ; 12. alia expoſitio (verborum iſtorum:) hæc eſt res, (nimirùm) eſt hoc ſpeciale,
13. ad

conter. bie Gur Atſeb ol. 193. col. 4. med. ac a i. e. princeps unus poſlit diſſolvere votum,

ot. in vnan b. loc. . prout in notis Da e habetur, ubi etiam ad
A Hebr. νεπ, abſunt iſta à MSto tI. juxta objectionem quandam reſpondetut, confer. &
quam lectionem hic etit ſenſas: quòd (Moſes) Gur Arjeh fol. 19 3. col. 4. circà fin.
tmnd non dixerit eis, niſi in Sectione de votis. 7. Confer. hic Raſchi not. ad Thten. cap. 2. v. 10.
Nempè, quod primo allocutus ſiüt prin-ipes, n. 3 8. ac b. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc.
tcin &œitetos IItaelitas, contfer. etiam hic Gur g. Nempè: extra atrium, uti R. Salomo ad Levit.
Arjeh fol. 19 3. col. 4. med. ac not. in c. 17. v. 3. exponit.
n Ne . loc. it. tract. Talm. Nedarim, 9. Proùt Levit. dict. c. 17. v. 2. habetur.
Fol. 77.656. & fol. 7 à. a. it. Bava batra „Jol. 120. * Hebr. Nann) iſta & ſequentia, usque ad?
5. & fol. 121. a. N yn i. e. eſt hoc ſpeciale, abſunt hic ab o-
ke Bebr. aAw" iſtad ac ſequentia, usque ad: troque MSto, confer. hic tract. Talm. Nedarim,
de i. e. & poſieâ (acceſſerunt &c.) abſunt Fol. 77. 6. & fol. 7 8. a. it. Bava batra, fol. 120.
hic 4 MSto z. 5. & Nidda, †1. 46. b.
4. Prout habetur Exod. cap. 34. v. 31. & 32. ubi 10. Sicuti Exod. cap. I1. v. 4. habetur ,„ ubi vide
ie not. num. 94. & ſequ. Kaſchi not. n. 7.
† Hebr. n, in MSto 2ꝛ. pro eo legitur: i. 1I. Nempé: prophetis, nam fuit oprd yn

0

e. ut dicat ſive indicer. i. e. iſta dignitas excellentior in Moſe, quam in
5. Vel: Diſolutio, adieritum reductio,id enim vox aiiis prophetis, prout in notis dn' M. loc.
sm, quæ hic habetur, notat, conter. D. Wa- habetur, ubi erlam Siphre ad marginem allega-

geatſeil. Sota p. 784. && equ. n. 9. vide & n. 1 5. tur, confer. & Gur Arjeh fol. 194. col. 1. med.
5. verſ. 2. 12. Vel- hoc eſt verbum, nimirum mwxy n
6. Dum enim S. Scriptura hie principes tribuum ND- Nex xpr nlpm yrvwv ara i.
commemorat, ideò Rabbini doctrinam iſtandin- e. verbum ipium per ſe idque clarum ac petſpi-

de ſumpſerunt, quòd etiam 2 72) culm

—
13, ad indi⸗
gebeat; mal
1, gur hi
tum kaciens⸗
flichio corpo
ſervare tener
jmi omne,
Fincul, (ne

—
(uum fuit,
catur ſpeeult
Or N
(ie Punor
& lupti Nu
13. ve: ſan
ſie icionem
Gur Areb /
tione accipi
13, item or
Phre attnc
d maginen
14. Vel: dick
wr
pernitentiat
à igeino o
lutionis p
conler, D. V
z.he131
15. Vel: adon
1e. irum
tentia (i,e,
Vvoti) Dy
tioni ie
mwarius cu
Sw vd
lancicl..
Mamenton,
Keiicehente
n Etl:,
Putodearum
Prine,
etein
lanpla verb
; deguil

OA. ,

un] (Mo.
Ulaeliszſed
)ler dieit:
cutus elt eot
oſes) ut hie
Ntorum ſeri
Atuniensa⸗
7. Vel korſi⸗
hacelttes,
ndigitur) ibi
inr enim i⸗
oc. verl,
8: circ me⸗
ic Ciritho⸗
idar hrc elt
hoc ſhecitle,
13,

q—
illolrererotum,
1) ubi eliamn ad
etut, Conlet, A
abn.
n, (49,1. W 10,
hr. Chald.) loe.
omOa.etit,

detur.
in, bsge 0:
abſunt hic abo⸗
Talen. Nedaim,
betns, ſol, 110,

vetur, ubi ride

Nn n
Mole, guamn In
whloe.
vatginem dlegi⸗
hol 1 nta.
nnn )
rw .

uun 1 elſpi⸗
(uum

—

CAP. XXX. NUMERORUIM.

13. ad indicandum, quòd ſapiens (Rabbinus) linguàâ Ni. e. remiſſionis 14. uti
debeat; maritus autem linguâ ρNi. e. ad irritum reductionis, 15. juxtà linguam,
16, quæ hic ſcripta eſt; ſi verò mutaverit, 17. tunc non eſt nec diſſolvens nec irri-
tum faciens. 18. Verſ. 3. Votum †] (Veluti,) qui dicit: ecce incumbit mihi* af-
flictio corporis, 19. ne comedam vel ne bibam *? iſtud vel iſtud, an etiam (votum
ſervare tenetur,) qui juravit, ut comederet morticinum? ego (hic) lego zꝛ0. de illo:
juxtà omne, quod prodierit ex ore ejus, faciat; (ſed hic) lex dicit: ut conſtringat
vinculéò, (nempè,) ut conſtringat, quod permiſſum (ſive licitum) eſt; non verò, ut

1261

per-

cuum fuit, quod (Moles) audivit à Deo ac vo-(17. Nempè: veiba iſta: & ita, ut Rabbi-

catur ſpeculum, quod illuminat, ſic in notis
vpar NeW h. loc. terum de voce &α7Hα
tvigde Buxtorf. Lex. Chald. fol. 170. fin. confer.
& ſuprà Numer. c, 12. V. 6. n. 33.
13. Sive: particulare & quædam quaſi exceptio,
ſie dictionem: Myn hic expono, prout etiam in
Gur Arjeh fol. 12 6. col. 1. med. in hac ſignific a-
tione accipitur, confer. Levit. c. 1. v. I. n. 12. & n.
13, item not. in on r h. loc. ubi etism Si

phre at tract. Talm. Nedarim fol. 77. b. & 7 8.2.

ad marginem allegantur.
14. Vel: diſſolutionis, nam Rabbinus vrn &*
Rnia NN* i. e. non diſſolvit (votum) niſi per
pœnitentiam (i. e. ſi aliquem pœnituit voti,)
& idcircò opus eſt ρνπ ν 1. e. lingua diſſo-
lutionis, prout in notis boon neo habetur,
confer. D. Wagenſ. Sot. p. 785. n. 9.it. Vverſ, ſeq.
3. n. 23.
15: Vel: abolitionis, nam maritus mm Nin n
i. e. irritum facere poteſt (votum) ſine pœni-
tentia (i. e, etiamſi uxorem ejus non pœniteat
voti) Dyp none Na) i. e. ſine redditione ra-

tionis (i. e., quamvis rationem non reddiderit

maritus, cur ipſe diſſolvat votum,) ſic in not.

Epar not h. oc. vide & D. Wagenſeil. So-

ta,dict. p. 79 5. & ſeq. ubi plura de votorum ac
juramentorum diſſolutione ac quibus verbis illa
ſieri debeat, confer. & Gur Arjeh fol. 194.col. 1.
ſin. ac col. 2. princ. ubi mobin in Bava batra ca.
yut octavum allegatur, vid. Baba batrafol. 120.
princ.
16. Id eſt: juxtà modum loquendi & ſecundum
illa ipſa verba, quæ hic in S. Scriptura haben-
zur; de quibus paulò antè dictum eſt.

nus utatur verbo: ac maritus verbone,
tunc non eſt nec irritum faciens nec diflolvens-»
confer. D. Wagenſeil. Sot. dict. p. 785. & ſeq-
vide etiam, quæ num. antec. 14. & 15. notata
ſunt, confer. & num. ſeq. 18.
18. Id eſt: nihil agitur ac nec diſſolvitur nec irri-
tum redditur votum, ſi ſcil. verba illa fue int mu-
tata & alterum pro altero uſurpatum ſit, verba
enim iſta juxtà Rabbinorum ſententiam funt ſtri-
ctè accigienda, nec alterum alterius loco uſurpan-
dum eft.
† Conter. hic Nedarim, fol. 12. a. & fol. 16. 6. it.
Schevuot, fol. 20. b. & Naſir, fol. 4. 6.

* Eſt hæc formula conſueta in votis, confer. not-
ad Levit. c. 22. v. 189. n. 57.
19. Sic dictionem da hic interpretor cum ?. Fa-
gio, qui in notis ad Paraphr. Chald. v. 2. . cap.
icribit, quòd p n à Rabbinis dicantur
vota abſtinentiæ, quibus ſcil. maceratur corpus,
confer. infrà Raſchi not. ad v. 14. h. cap. ubi ex-
ponitur v ra)y i, e. afflidio animæ ſive Cor-
poris, vide not. ibid. num. 52. cœterùm de di-
ctione Dan ejusque ſignificatione confer. R. Sa-
lom. ad Hiob. c. 29. v. 1 8. & Lightfoot ad Jo-
hann. c. 1 8. V. 31. p. 1123. & Buxtorf, Lexic.
Chald. fol. 207 r.
X Hebr. de Ni/Tν, in utroque MSto pro eo le-
gitur: &ιπ i. e, ne faciam.

—

20. Id eſt: juxtà literalem & generalem ſenſum
verborum iſtorum: quod prodierit ex ore eius;
faciat, dici poſſet, quòd etiam iſtud votum ſer-
vandum ſGt; ſed lex hic dicit &&c.

1262

NuMERORUM.

CAbP. XXX.

vermittat, 21. quod prohibitum (vel illicitum) eſt. 22. Eod. verſ. 3. Non profa-
nabit verbum ſuum (Verba iſta: „ & ponuntur) pro: bDbHH Ni. e. non pro-

fanabit, non faciet verba ſua Pleln i. e. p

In poteſtate** patris ſui (exiſtens) etiamſi ĩ
Ed. verſ. 4. In adoleſtentia ſua] Non (igitur intelligitur hic ea,) quæ eſt

ſui. 24.

rofana. 23. Verſ. 4. In domo patris ſui] i. e.

lla (fœmina) fortè non fit in domo patris

arvala e5. nec quæ eſt pubeſcens, 26. nam parvula non poteſt ſemet voto con-
ſtringere nec pubeſcens virgo in poteſtate patris ſui exiſtit, ut ipſe votum ej us diſſolve-
re poſſit; ſed quænam eſt parvula; dicunt Rabbini noſtri: ea, quæ undecim annos
27. & diem unum nata eſt, iſtius vota inquiruntur † (& examinantur,) an illa ſcive-
rit, cuinam ipſa voverit ac cuinam ſanctificaverit; ſi verò voverit votum 1 illa, quæ
duodecim annos atque unum diem nata eſt, non opus habet, 28. ut inquiratur (&

examinetur illius votum.

) Verſ. 6. Si veròprobibuerit eam pater ejus] i. e. Si cohi-

buerit eam à voto, 29. ac ſi diceret: ſi diſſolverit ei (ſive irritum fecerit votum;)

Vel: lictum faciat, id enim verbum ànei7,

21.
uod hic habetur, notat, confer. hic tract. Talm.

Nedarim, Fol. 16. 5. & Naſir ,fol. 6 1. a. & Fol.

22. Juramentum enim fſeu votum non debet eſſe

vinculum iniquitatis vel rei illicitæ; confer. Gur
Arjeb f. 194. c0l. 2. med. ac not. in Syzn n
b. Oc. it. tract. Talm. Nedarim, fol. 14. a.
23. Ideſt: non faciet verba ſus irrita; ſed id,
uod vovit aut juravit, ſervabit, conlſer. hic Gur
Arieh fol. 194. col. 2. fln. ac not. in il nov
item D. Wagenſeil. Sot. p. 7 865. med. ubi ex
ceptio habetur, nempé, quòd, ſi quem jurisiuran-
dicayiat pœnitentia, iſtud 4 ſapiente poſſit con.
donarti vel di dolvi, confer. verſ. antec. 2. n. 14.
ac not. ad librum Prec. Jud. part. 2. Pag. 2 3 9. b.
En. ubi: 7 NTN e nN rDTn Nn
i e. ipſe ſibi non condonat (lire remittere poteſt
juramentum) ſed alii ei condonant (vel remit-
ter e poſſun,) conter. bic Berachot, ſol. 3,2. b. &*
Chagiga, fal. 10. a. it. Nedarim, ol. 3. 2. .
ol. 14. b. ir. fol. 1 5: a. b. & fol. 1 6. . it. fol. 81.
a. 5. & fol.'. a. 5. it. Na ſir, fol. 3 8. b. & Sche-
vuot, ol. 20. a. & ol. 2 1. a. it. Dl. z6. a. &
Nidda, ol. 46. 2.
XX Hedr. —2& H
2. ſed malè. . .
24. Confer. hic Gur Arjeh fol. 1 94. col. 3. prine.
( not. in ' ri h., loc. ubi etiam Siphre

ura, abſunt iſta hic in. MSte

ad marginem allegatur.
2,5. Hebr. — D, hanc definiunt ad duodeci-
mum annum completum, unde dicunt: filia

nativitatistuæ usque ad duodecim annos com-

pletes vocatur aup vel mo, vide Buxtorf-
Lex. Chald. fol. 25 8. & fol. 2017. ubi Mai-
mon de v&ι part. z. fol. z. a, allegatur, con-
fer. eiam num. ſequ. 27.
26. Scil. virgo, Hebr. da, quæ ſic vocatur
poſt completos ſex menſes, à quo cepit dici
ya i. e. puella, autem appèllatur à duo-
decimo anno ac die uno, poſtquàm pubem in
loco noto produxit, vide Buxtorf. dict. /gl. 258.
27. Vide num. antec. 2 5. & Maimon. part. 2. de
PEN&Wι c. 2. alleg. Fol. 2 5 8. canfer. & Gur Arjeh
fol. 194. col. 3. princ. ac not. in on in
h. loc.
† Hebr. oaa iſta, ut & ſequentia, usque

ad: aee e& i. e non opus habet, abſunt à

MSto 1. malẽèk. „
* Hebr. ◻σ ◻, Poſſent verba iſta etiam ſic ver-
ti: votum ejus erit votum, i. e. ratum ac firmum
erit, ſi (cil. prius inquiſitio & examinatio facta
28. Confer. Gur Arjeh fol. 19 4. col. 3. princ. ac
not. in an Mnov h, loc.
29. Confer. quæ ſuprà ad Numer. c. 14. V. 34. n.
55. notata ſunt.

quæ-

(Ar. M
—
Juænam den
yero eo die,
ſam gicere,
tetalem Ver
ſectipinnin
guentum n
loco.) &lci
me, Bod.
nat (venpe
tus audixite
tur votum
one (leu coꝛ
ſgim)ili
guidusnon!
(vorlitin) no
Iitiſui vorer
nit kic derip
titus 43. irr
zut tantumn

non elt diſo

—
30. iße: intit
habetur, con
num. 15.
31. Vel: ab
ibigue nd.n
32. Wäikalm.
33. Vel: abru
14, F. 34. hal
34, Conker hie
A not. in .
Nalir fol 1 13
35. Nempe, qu
ſeril irritun
36, Mmutum
ſupt⸗ Numet.
de 1
37. Conſer hie
3h. Nicetnctar
d matginem

Medarin, 4 6

CAL.Kx.
Non yofe

,e. non Pro.
tri ſi ie.
domo patti
ea) gur elt
Et voto coh⸗
eus dillolre.
decim anno⸗
n ills ſeire⸗
1 illi aue
nq uiratur G

le. Kicohi.

kritrotum;)
que⸗

—

nt ad duodeci⸗
1. . .Pſ⸗
de dicum: ſilis
Kim annos com⸗
9, vide awort.

1017. ubi Mi .

hallegaktur, con⸗

lur ſe vocalu
ao cepit gii
Pppeſautano⸗
äm pubem in
dieſo. d⸗
imon. part, ,de
ſet, Gut Anjen
t, in n

Agtentia, luqe
s habet, abſuct

iNaelam ſc el⸗
tatumm aN fimum
eacinatio lictt

l,l. I , 34 l

CAp. XXX. NIIMERORM. 1263

quænam vero illa HR i. e. prohibitio ſit, haud ſeio; (aſt) quando illa (lex) dicit: ſi

verò eo die, quo maritus ejus audivit, prohibuerit eam & diſſolverit, 30. tunc poſ-
ſum dicere, quòd Nᷣ̈ ſit Ri. e. diſſolutio (voti;) juxtà ſenſum autem ejus li-

teralem (verbum N ) ſignificat HOi. e, cohibitionem & remotionem atque ita

(accipitur in illo loco:) cur 1 NR Ni. e. removetis, 31. ſic quoque (in illo loco:) un-

guentum præſtantiſſimum ne N&επ i. e. removeat à capite meo, 32. ita etiam (in illo
loco:) & ſciatis àN QNi. e. remotionem meam, 33. nempè, quòd receſſeritis à

me. Eod. verſ. 6. Et Dominus ei propitius erit] De quonam (hic) loquitur Scriptu-
ra? (nempè,) de uxore, 34. quæ voté Naziræatus ſemet obſtrinxit, idque illius mari-
tus audivit atque ei irritum fecit (iſtud votum;) illa verò id ignorans 357. transgredi-
tur votum ac bibit vinum aut ſuper mortuis ſeſe polluit, 36, iſta opus habet remiſſi=
one (ſeu condonatione Dei,) etiamſi iſtud (votum à marito) fuerit diſſolutum, quòd
ſi (igitur) illi, quibus diſſoluta ſunt vota, opus habent condonatione, multò magis ii,
quidus non ſunt diſſoluta. 37. Verſ. 7. & ſi nupſerit viro] Hæc eſt ſponſa, 38. vel
(forſitàn) non eſt, niſi maritata? quando illa (Scriptura) dicit: quòd ſi in domo ma-
riti ſui voverit, 39, ecce de maritata (ibi) ſermo eſt; 40. hic veròô de ſponſa, ac ve-
nit (hic Scriptura,) ut diſcrimen faciat 41. circà illam 42., cujus pater (ſimùl) & ma-

ritus 43. irritum faciunt votum (& cujus) pater ſolùm diſſolvit; non verò maritus,

aut (tantummodò) maritus irritum facit (votum;) non verò pater, ecce illud (votum)
non eſt diſſolutum, 44., nec opus eſt dicere, ſi ratum habuerit unus ex illis. 45.
Verſ.

30. Sive: irritum fecerit votum, ſicuti v. 9. h. cap. 3 9. Proùt V. 11. h. Cap. habetur, ubi vide not. n.
habetur, confer., ſuprà verſ. 2. . cap. num. 5, & 5 1. conf. & P. Fagius ad Paraphr. Chald. h. loc.
num. 15. 40. Confer. hic Gur Arjeb fol. 194. col. 4. med.
31. Vel : abſtrahitis, Vide infrà Numer. c. 32. v. 7. ac not. in namt ne h. loc. it. Seldeni uxor
ibique not. n. 2. Ebraica, lib. 3. c. 6. HS

32. Uti Pſalm. 141. V. 5. habetur. 41. Confer. hic not. in pon inew, ubi locus iſte
33. Vel: abruptionem meam, prout Numer. ap. qilucidiuùs explicatur.
14. v. 34. habetur, ubi vide not. n 55. 42. Nempè: ſponſam, etenim — bNn i, e. de

34. Confer. hic Gur Arjeh fol. 194. col. 3,. med. ſponla hic eſt ſermo, prout in notis nar ne
ac not. in non mnew h. loc. it. tract. Talmud. h. loc., habetur, vide num. ſequ. 4 3.
Naſir, Fol. 23., a. & Kidduſchin, fol. 8 1. b. 4 3³. Maritus, Hebr. 7)n hic dicitur ſponſus, con-
35. Nempè, quòd maritus ejus votum iſtud diſſol-fer. num. antec. 42. & v. 13. H.Kap. n. 48. ac v.
verit & irritum fecerit. 10. h. cap. n. 49.

36. Nam utrumque Naziræis eſt prohibitum, vide 44. Nimirùm, ſi unus tantùm ex illis diſſolverit
ſuprà Numer. cap. 6. confer. hic Siphre, ſieuti in! votum, puta ſponſus vel pater, ſecùs eſt, ſi ambo
par rO ad marginem h, loc. allegatur. ſimùl diſſolverint, tunc votum pro diſſoluto ha-
37. Confer. hic Gur Arjeh fol. 194. col, 4. med. betur, confer. num. ſeq. 45: h. verſ.
39. Vide tra dat. Talmud. Nedarim, fol. 67. b. uti 45. Quoniam iſto caſu votum non eſt ratum, nam
ad marginem in "on eow allegatur, conf. & contratiorum cadem eſt ratio; ſi enim unus ex
Nedarim, f. 6 8, à. & F. 70. a. it. Scheyuot f. 20,a.

illis
Uuuuuunun

1264 NuIMERORIMA.. QAb. xxX.

Verſ. 7. Es ipſa votis obſtricta ſi] (Nempè,) quando illa vovit in domo patris ſui nec
pater ejus illa (vota) audivit & nec diſſoluta ſunt illa (vota) nec ratihabita. 46. Verſ.

8. Et audiverit maritus † ejus & .] Ecce, ſi ratum habuerit (votum) maritus ejus,

iſtud erit firmum. Verſ. 13. Si verò irrita fecerit illa] Forſitàn etiamſi illa (vota)
non diſſolverit pater? lex dicit: in adoleſcentia ſua, in domo patris ſui, 47. quæ-
cunque eſt in adoleſcentia ſua, illa eſt in domo patris ſui. 48. Verſ. 10. Quocun-
que ſeſe obligaverit, illud ratum erit] Quoniam illa non eſt nec in poteſtate patris nec
in poteſtate mariti; loquitur autem Scriptura de vidua, quæ quondam maritata fu-
it; aſt vidua, quæ (ſolùm) deſponſata fuit, ſi maritus 49. mortuus ſit, iterùm fit cœ-
lebs 5%. & redit ad poteſtatem patris. Verſ. II. Si verò in domo mariti ſui vorerit]
De illa, quæ maritata eſt, loquitur Scriptura. 51. Verſ. 14. Omne votum & omne
juramentum obligationis &c.] Quoniam dixit (Scriptura,) quòd maritus diſſolvere-
poſſit (votum,) forſitàn omnia vota (poterit ille irrita facere) juxtà ſenſum literalem?
lex (hic) dicit: ad affligendam anim am, (nimiràùm) ille non diſſolvit, niſi ſolũùm vo-
ta afflictionis animæ, 72. quæ explicantur in tractatu Talmudico Nedarim. 53.

Verſ.
,. —¶—
illis non poteſt ſolus diſſolvere votum, ergò) hic intelligitur, conter. Buxtorf. Lex. Chaſd. Fol.
contrario ſenſu nec unus ex illis poterit ſolus ra- 223I. ac Raſchi not. ad Eccleſiaſt, c. 12. v. 6.
tum habere, confer. not. in νανπ Pt; h. loc- cœte ùα iſtud: —n i. e. & redit (ad pote-
ubi ratio iſta, jam adducta, habetur. fſiatem Sec.) abeſt à MSto I. aſt in MSto 2. ab-
46. Conkfer. bie Gur Arjeh fol. 19 5. col. I. princ.ſunt duo iſta verba: a i. e. fit coe=-
ac not. in an n h, loc. lebs & redit.

† Confer. hic tract. Talm. Nedarim, fol. 67. a. B. 51. Confer. quæ ſuprà ad v. 7. h. cap. n 39, nota-

& fol, 72. 6. & fol,. 73: a, it. Schevuoth, fol. ta ſunt, vide & Gur Arjeh ol. 19 5. col. 1. med.
20. 3. àa. HNedarim. ol. 67. a. 6. & Schevuoth, fol. 20.
47. Sicuti ſuprà v. 4. H. cap. habetur, ſi itaque illa a. it. not. in n PY h. loc.
non fuerit in adoleſeentia, in domo patris fui ac
maritus ejus diſſolverit vota, ipfſa erunt irrita,
etism ſi pater ejus non diſſolverit illa vota, eon
fer. num. ſequ. 48.
4%. Quocirca hoc ſolùm caſu nN ee e
i, e. Opus eſt diſſolutione pattis ſui vel ut pater
ejus diſſolvat, prout in notis S'pan n H.
loc. habetur, ubi & trad. Talm. Kidduſchin,
fol &1.6. ad marginem allegatur, conf. & verf. Gittin. ol. S5.2. it. Bars mezia, ol. 96. a.
antec. 7. n. 43. & verſ. 13. n. 47. vid. & Jalkur Hei — is iber aui .
Part. 1. fol. 253. col. 1. med. 153. gede⸗ Svn, eſt is liber quintus partis ſive
49. Id eſt: ſponſus ejus, confer. quæ ſuprà ad v. Se tioms tertiæ& operis Talmudici, tractans de
7. b. cap. n. 42. & n. 43. notata ſunt, vide G v1⁸ 5 vepe iuntur autem iſta, aq quæ hic reſpi-
tract. Talm. Ketubot, fol. 49. a. & Nedarim, cuurein Recarim ſ 7 9.a. . ſie uti in n no
fol. 88. 5. & fol. 89. a. b. ad marginem allegatur, con ſer. M Nedarim,
50. Nempè, ad priſtinum ſtatum redit, perinde ac fol. 72. a. b. ol. 76. 5. it. Fol. 77. . .
ſi non fuiſſet deſponſata, id per verbum ατπααα

52. Puta: per jejunium vel coœterarum rerum ab-
flinentiam, ſicuti etiam in Vulgata Latina hie
adjicitur, confer. ſuprà v. 3. h. cap. n. 19. vide
& P. Fagii not. 3d Paraphr. Chald. b loc. & Gur
Arjeh al. 19 5,. col. I. med. ac not. in aN RD
h loc. ut & Jalkut Part. 1, Fol. 25 3. Col. 1. cir-
cà fin. confer. & tract. Talm. Nedarim, fol. g0.
b. & Schevuot, fol. 20. a. it. Naſir, fol. 12. b. G

CAl. X
—
Fell. 1.
citur: de
usͤque dunm
guanm ibſe⸗
elt; ſt, ſ.
jutahi ini
hinc gilci
inntet guo⸗

lrl.
et⸗
cum eis bell
perineb
columbas d

34, Coolet h
c ndt in
79:.
ſſ. Ideſt: ſe
Giſlolutione
Tatum mane
Itt, dabit e
verid ſeg
Parapbr. C
b, loe.
66. ldeſt:a
id enim i
Chald kol.
col. 1¹. Prine
77. Tunc ipr
quoadomn
quitur, ude
ol. 40, .5
ſol. 70. 3,
19. Confer.
ſge Hire: m.
num, antec.
1. Ideſt: ſu⸗
Piertimoren

chxrr.
—
atris ſui nec
. 46, Vetl.
natitus eju
il (vora,
i, 4,, gur.
10. Qocun.
te pattis dec
maritata fu⸗
iterümfitcoe⸗
tiſii norerit
um Gomge⸗
8 diſlolxere

m literalem!

iſt ſolum vo⸗
Nedatim. 53.
Verl.

—
ler. Chal /ol,
eſiaſt, . 12. V. 6.
nedit (2J pofe⸗

in Moto 1, b.

nn üe, t⸗

ca) n 39, hols⸗
19 fſ. c0l. 1. med,
heyuoth, /ol 20.

erzruin ferumn abh

Pulga Latina hie
ca.. n. 19. vide

21.5 loc. 6Cur.

not, in W
1.1 Colr 1⸗
Nedanm, 0 9.

Lalin fol. 11. 1.6

ia fl 9bee⸗
guintus uni⸗ Cre
udici, traclans e

1,ad que tie jeſpi⸗

ſemin 11
nſet 6 Nedhim,

ol 7. debe

55. ld eſt: ſero veſpere, quòd ſi maritus differat

coli. 2. princ. ac not. in r nS h. loc.

CAP. XXXI. NuMERORUMJ 1265

Verſ. 1 5§. De die in diem] Ne dicas: de tempore ad tempus, 54. idcircò (hic) di-
citur: de die in diem, ut doceat te, quòd non diſſolvere poſſit (maritus votum,) niſi
usque dum tenebræ oboriantur. 55. Verſ. 16. Poſtquam audivit illud] i. e. Poſt-
quàm ipſe (maritus) audivit & ratum habuit (votum) dum dixit: voluntas mea in eo

eſt; 56. ſed illud iterùm diſſolvit, etiam illo ipſo die. 57. Eod. verſ. 16. Lſe :

portabit iniquitatem ejus] i. e. Ipſe (maritus) locum ejus (uxoris ſuæ) ingreditur,
hinc diſcimus, quòd ille, qui cauſam præbet offendiculi 58. ſocio ſuo, locum ejus

intret quoad omnes pœnas. 59.

CAL. XXXI.

Erſ. 2. De Midianitis] Non autem de Moabitis, quoniam Moabitæ adgrelſi
erant rem 1. propter timorem, metuebant enim illos (Ifraêlitas) nam illi *
Prædam ex ipfſis faciebant, 2. etenim non dictum fuit, niſi: ne miſceatis
cum eis bellum; 3. aſt Midianitæ progreſſi erant ad contentionem, quæ ad ipſos ni-
hd pertinebat; 4. alia expoſitio: * (de Moabitis ultio non fuit ſumpta) propter duas
columbas bonas, 5. quas ego (inquit Deus,) ex illis (Moabitis) producturus ſum,
Uuuuuuu 2 (nem-

54. Confer. hic Gur Arjeh fol. 19 5: col. 1. med. * Scil. Iſraelitæ, Hebr. 7 &ν, ſic in utroque
ac not. in Mππä ν h, loc: it, Nedatim, fol.] Msto hic additum reperitur.
79:3. . 2. Vel: ſpolia ex illis (lcil. Moabitis) capiebant

. . elpere, 1 1 Iſraëlitæ, confer. num. ſequ. 3. h. verſ. & P. Fa-
diſſolutionem voti in diem eraſtinum, valebit ſeu gii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. ut & Gur Ar-

ratum manebit votum uxoris &, ſi ipſe diſſolve. ieh fol. 19 5. col: 2. princ. ac not. in nam nev
rit, dabit eo nomine pro uxore ſua pœnas, uti .loc.
verſu ſeq. h. cap. habenur, vide b. Fagii not. ad 3. Proht Deuteron. cap. 2. v. 9. habetur, prohibi-
Paraphr. Chald. b. loc. & not. in han noe um itaque erat Ilraélitis, ne bellò laceſſerent
b. loc. . MNũÿ Moabitas; non autem, ne prædam ex illis face-
56. I4d eſt: approbo illud, ratum habeo, conſentio, rent, vid. Rutn. antec. 2.

id enim π νρRπι hic notat, confer. Buxt. Lex. e nr⸗
. 14. Quoniam Iſcaëlitæz AN& 1 i Ni, j. e.
Chald. Fol. 199. & ſeq. item Gur Arjeh fol. 19 5 non proficiſeebantur per viam, quæ ad ipſorum

. . . . Midianitarum) terram ducebat, ideo etiam Mi-
57. Tunc ipſe portabit iniquitatem uxoris ſun iamitag gon n) erro contendete cum lſraelitis,
quoad omnes prnas, uti mox hoc verla 16, ſe lſiec in noris ppn Mnaw h. Ioc. exponitur.
quitur, ubi vide not. num. 59. confer. Ketubot, 1 . iſtud S ſ de ad: ,
fol. 40. 5. & fol. 46. . it. ol. 47. a. & Nedarim, Hebr. &, tu 5 eaahlien sc 8 ad:
Tol. 70. a. it. EKidduſchin, fol. 3. a. 6. i. e. expedite (v. z. /.c.) abſunt 4 AStO 1.
558. Confer. Matth. c. 18. v. 6. & Luc- c. 17. v. 1 5. Sie vocem αανρ hic interpretorjuxtà notas in
59. Sive: mulctas, Hebr. a–, conſer, qux nan ne ubi dictio illa exconitur ra i.
num. antec. 57. notata ſunt. e, columbæ, vide Bux’, Lex. Talm. fol. 1901.
1. Id eſt: ſuſceperant bellum contrà Iſraelitas pro ubi tract. Talm. Bava kama, fol. 38. b. ex quo
pter timorem, locus

1266

NUMERORUM.

CAP. XXXI.

—

(nempéè) propter Ruth. † Moabitidem & Nahaman, Ammonitdem. 6. Verf. 3.

Et locutus eſt Moſes &c.] Etiamſi ille audiverit, quòd ipſius mors à re iſta dependeret;

(nihilominus ipſe eam) lætus perfecit nec cunctatus eſt. 7. Eod. verſ. 3. Expedite]
(Verbum um juxtà Targum ejus notat idem, ac (paulò poſt:) u i. e. expediti
ad bellum, . iſti ſunt DN † . e. armati. Eod. verſ. 3. Viros *] i. e, Juſtos at-
que ita (dictio iſta accipitur in illo loco:) elige nobis viros, 9. item (in illo loco:) vi-

7058 ſapientes & peritos. 10.

Eod. verſ. 3. Ultionem Domini] Nam, ** qui ſtat con-

trà Iſraelitas, perinde eſt, ac ſi ſtaret contrà Sanctum illum Benedictum. 11. Verſ. 4.

In ſingulas tribus Nrazli] Ad includendam tribum Levi. 12. Verſ. 5. &t traditi ſunt]

Iſtud hic dicit Scriptura,) ut tibi manifeſtet laudem paſtorum Ifraêlis, quàm chari il-
li ſuerint Iiraelitis, (nam) priusquàm *** illi audiverunt de. morte ejus (ſcil. Moſis,)
quidnam dicitur? (nempèé:) paululum abeſt, quin me lapidibus obruant; 13. aſt
uando audiverunt, † quòd mors Moſis dependeret ab ultione Midianitarum, nolu-
erunt illi ire (ad bellum,) donec traderentur inviti. 14. Verſ. 6. Lſos & Pincha-
ſum] Indicat* (hic Scriptura,) quòd Pinchas æquali pondere fuerit cum cœteris o-

X

mni-

locus iſte deumptus eſi, allegatut, conter. & not.
Raſe hi ad Deuter. c. 1 5. v. 14. n. 4 5.
† Hebr. —), iſtud & ſequentia, usque ad: )
i. e. & locutus eſt (Moſes &c.) abſunt MEο 2².²
6. De qua vide 1 Reg. c. 14. v. 21. S& 2. Para ip.
c. L2. v. 1 3. confer. & Gur Arjeh fol. 19 5. col.
2. med. ac not. in nD b. l1oc. ubi tract.
Talm. Bava kama, fol. 3 8. 5. ad marginem alie.
gatur, eſtque caput 4 dicti tractatus, quod inci-
dit: ai , prout in n ne in notis
Raſchianis adducitur & in Gur Arjeb fol. 19 5.
40l. 2. med. allegatur & ſimul objectigni ibidem
reſpondetur.
7. Confer. hic Gur Atjeh fol. 19 5. col. 3. princ.
ac not. in Dan new, ubi Siphre ad marginem
allegatur.
8, Prout verſu ſequ. 5. h. cap. habetur, confer. Je
vammot, Jol. 102. b.
„ Hebr. waè iſtud & ſequentia, usque ad: nup-
„i. e ultionem Domini, abſunt 4½ MSto 1.
9. Vide Exod. cap. 17. verſ. 9. ibique not. num.
11.
10. Sive: cognitos, probatos, vide Deuteron. c. x.
v. 15. ibique not. n, 93. confer. & Gur Arjeh
JFol. 19 5. col. 3, princ. ac not. in α ν hb.
loc. .
** Hebr. ye iſtud & ſequentia, usque ad:

56 aan contrà Sanctum &c. abſunt 4 MSto
I. malè.
11. Quonism verſu antec, 2. dicitur: ulciſcere
filios Iſraelis; hic autem dicitur: ad dandam
ultionem Domini, hinc Commentator noſter in-
fert, quòd is, qui contrà Iiraelitas ſtat, perinde
habeaur, ae fi contraà ipium ſtaret Deum, con-
fer. Gur At jeh/ol. 19 5. col. 3. peinc, ac not. in
e b, ſoc.
12. Nempé: ut etiam ex illa tribu ſumerentur vi=

Arjeh ſol. 19 5. col. 3. princ. ac not. in an n

b loc. ubi etiam Siphre ad marginem allega-
tur.
*X Hebr, d* ) iſtud & ſequentia, usque ad:
ynwL i, e. aſt quando audiverunt, abſunt ₰
MStO I. confer. Sign. ſequ. †
13. Prout Exod. cap. 17. V. 4. & 5. habetur, ubi
vide not. n. I.
† Hebr. ynvwm), in MSto 1. pro eo legitur: 7
WyDÜ—“ i. e, quoniam audiverant, confer. Sign.
præc. *XX
14. Confer, hit Gur Arjeh fol 19 5. col. 3. med.
ac not. in an oWh. loc.
* Hebr. Whhn, iſtud & ſequentia, usque ad: 3D
i. e. ſed eur (profectus &c,) abiunt 4 MStOο1.

ri, qui contrà Midianitas pugnarent, vide Gur

AYXX.

—
mnibns; 1.
mirum dinit.
ſecit Cabi il
Pinches ad bi
gvi mattis u⸗
Pia )quonian
i dodie
Phi, gui von

(perquam rat

unctus ad bel
laminz, 24. I
Midianitarum
(biachas)lami.
fadé illi cade
ſuper eorunde
de bileamo le⸗

—
1. Vel: grod
('eros Omu
Auties, (dnlet.
med. ac not, in
Sota, fol 43.
16, De qua lapt
17. Derütigt, im
Cur Aſed ,,
*7 Hedt. Mi
ier alia explie
utoque Möto
„19. Id el: gui⸗
qua de remori
19. Kienti Genel.
6ur Atjeh fol.
h,

19. dicuti Lrod,

IIac. Taln Sor
d marginem 3)
801. . 996.
6, adducitur.
11. Conlet, qng
1. Cogler, qux

N 10 8
30, K n. »
Kn. 31.

1.K.

—
Verl. 3.

bencdetet;
Rtaie
e epediti
luſtos at.

loco.) i.

iſtatcon⸗
Veitl 4.
chtiſini
n chatiil⸗
il Mols)
t; 13, aſt
um,nolu.
Gbincha⸗
(Ckteris o⸗
mni⸗

——

lunt 4 Möt

: uleiſcete
2d dsndam
tor nokerin⸗
lat, petinde
Deum, con-

,c ot. in

wetentut di⸗
nt, vide Gur
in
.
inen leg

1, Uaqlead:
at, ablunt 4

belli,bi

jegitut:

coafe. hn.

1d:
14 MRo!

*

CAP.xxxMl1. WNIMERORIMAM. 1257

mnibus; 15. ſed cur profectus eſt (ad bellum) Pinchas, non verò Eleazarus? (ni-
mirùm) dixit Sanctus ille Benedictus: is, qui cœpit (exequi) præceptum, dum inter-

fecit Casbi, filiam Zur, 16. idem etiam finiat; 17. alia explicatio * (rationis, cur

Pinchas ad bellum profectus ſit, nimirùm,) quòd ille abierit, ut ultionem Joſephi,
qui matris ſuæ pater fuit, 18, ſumeret, dicitur enim: & Midianitæ vendiderunt e-

um; 19. ſed unde conſtat, quòd mater Pinchafſi fuerit de loſephi (familia ſeu proſa-

pia?) quoniam dicitur: de filiabus ) NO i. e. Puthiel, 20. de femine Jethronis,
qui D i. e. ſaginaverat vitulos ad cultum idololatricum, 21. ae de ſemine Joſe-

phi, qui D i. e. oblocutus eſt 22. pravæ concupiſcentiæ ſuæ; alia explicatio

(per quam ratio adducitur, cur Pinchas ad bellum profectus fit, nempè,) quia ille fuit

unctus ad bellum. 23. Eod. verſ. 6. Et vaſa ſanéta] Hæc fuerunt arca (feœderis) &
lamina, 24. nam Bileamus cum illis (Midianitis) erat, 25. qui præſtigiis ſuis reges

Midianitarum volare faciebat ipſeque ſimùl cum illis volabat; oſtendebat autem eis
(bPinchas) laminam auream, cui nomen Dei (tetragrammaton) inſculptum erat, quò⅛
factô illi cadebant (ex aêre in terram) quocircà dicitur de regibus Midianitarum:
ſuper eorundem confoſſos, 26. quia ceciderant ex aêre ſuper confoſſos, ſic quoque
de Bileamo ſcriptum eſt in libro oſuæ: ſuper confoſſos eorum. 27. Eod. verſ. 6.
Uuuunuu 3 In

n

15. Vel: quod Pinchas pondere ſuo æquaverit fol. 195. col. 3. fin. ac not. in nan r. h.

cœ&eros omnes, Gall. qu’ il balanea tous les loc.
auties, confer. & hic Gur Arjeh fol. 19 5. cof. 3. 22. Vel: contradixit, Frenum impoſuit, confer. de
med. ac not. in am O h. loc. it. tract. Talm. hoc verbo Buxtorf. Lex. Chald. fol. 17 14. vide
Scota, fol. 4 3. . & Numer. dict. g. 2 5. v. II. n. 20. & n. 3 1. &
16. De qua lupià Numer. c. 2 5. verſ. 15. & D. Wagenſ. Sota, pag. 896.
17. Perficiat, impleat, ad finem perducat, confer. 23. Hebr. nrim rmiwn, dehoc uncto ad bellarm
Gur Acjeh fol, 19 5. col., 3. med. ac not. in alibi à me dictum eſt, nempè in notis ad Gorio-
„ ne h. loc. nidem, lib. 3. «. 9, n. J. p. 20 o. confer. & D. Wagen-
XX Hedbr. &, iſtud & ſequentia, usque ad: deͤ ſeil. Sot. p. 5 5 5. & pag. 842â. Vide etiam not. ad
i. e. alia explicatio, quis ille fuit &c. ablunt ab librum Prec. Jud. part. 2. p. 49. 2r med.
utroque MSto, . 244. Nempè: aurea, in qua ſculpta fuit iſta inſcri=
18. Id eſt: qui avus maternus Pinchaſi extitit, Ptio: Sanctitas Domini, prout Exod. c. 2 8. v.
qua de re mox in notis Commentatoris noſtri. 3 6. habetur, confer. verſ. 17. h. cap. n. 6 3. &£ D.⸗
19. Sicuti Genel. cap. 37. v. 36., habetur, conter.) Wagenſeil. Sota, pag. 586. t
Gur Arjeh fol. 19 5. col. 3. circa fin. ac not. in 2 5. Vide hie Gur Arjeh fol. 19 5. col. 3. fin. ac no
nr rD h, loe. in am iDWh. loc. —R
20. Sicuti Exod. cab. 6. verſ. 2 5. habetur, confer. 2²6. Prout verſu ſequ. g. h. c. ac Joſu. c. 13. V. 22.
tIact. Talm. Sota fol. 43. a. ſicuti in or r habetur . confer. & Numer. c. 2 3. v. 24. n. 9 2.
ad marginem allegatur;, vide & D. Wagenſeil. cœterùm ver ba iſta: ſuper eorundem confoſſos
Sot. p. 99 6. & ſeq. ubi n. 3,Bava batra fol. 109. &cc. usque ad: ſuper confoſſos eerum, abſunt in
b. adducitur. Hebræo 4 MSto I.

121. Confer. quæ ſuprà ad Numer. cap. 2 5. v. 11. 127. Vide Joſuæ dict. c, 13. V: 225

n. 30. & n. 3 1. notata ſunt, vide & Gur Arjeb

1268 NuMERORUIM. CAP. XXXI.

In manu ejus] i. e. In poteſtate ejus, ſic quoque (ſumitur in illo loco:) & accepit o-
mnem terram ejus è manu ejus. 28. Verſ. 8. Quinque reges Midian] Sed annon e-
go video,* quòd Scriptura numeret quinque? cur opus fuit, dicere: quinque? (nimi-
ràùm,) ut te doceat, quòd omnes fuerint pares in conſilio & quòd omnes etiam in pœ-
na fuerint æquales, Bileamus ivit eò, ut acciperet mercedem viginti ac quatuor milli-
um, 29. quos ipſe conſiliò ſuò cadere fecerat & egreſſus eſt ille ex Midian obvius
Iſraêlitis eisque malum conſilium 30. dedit, (nam) dixit illis: ſi, dum vos 600000.
fuiſtis, contrà iſtos (hoſtes veſtros) nihil potuiſtis, an nunc cum duodecim millibus

(contrà illos) pugnam capeſſere vultis? dederunt (itaq; Midianitæ) ei mercedem ſuam

integram, 31. nec ei quidquam detraxerunt. 32. Eod. v. 8. Gladio] Ipſe (Bilea-

mus) venerat contrà Iſraelitas & artificium ſuum 33. mutaverat cum ipſorum artifi-
ciò, quoniam (Iſraẽlitæ) non ſervati erant, niſi ore ſuo & per preces ſuas atque oratio-
nes ipſeque (Bileamus) venerat & eorum (nempè Iſraelitarum) artificium 34. ſibi

ſumpſerat, ut eis ore ſuo malediceret, ** (quapropter) etiam ipſi (Iſraelitæ) venerunt

contrà illum ſuumque ipſi artificium mutàrunt cum artificio populorum, qui veni-
unt

7/

2 8. Id eſt: & poteſtate ejus, vide ſuprà Numer c. bini dictionem iſtam hn exponunt, ac ſi in
1
21. Verſ. 27. n. 118. illa voce litera: à haberet pun cium Sa ghol ac
* Id eſt: annon iſtud per ſe patet ex narratione ðS. haberet Kamez, hoc modo: — 2 ◻ ac ſi
Scripturæ, uod ſcil. quinque reges Midianita- Qqiceretur: Qintèen i. e, de eo, quòd eſt
rum fuerint? confer. hic rtact. Talm. Sanhe- populorum, videlicet: gladium dederunt ei, ut
drin, fol. 106. a. . ſenſus ſit: interſeceruat illum gladiòô, ſic in no-
29. Nempè: Iſraclitarum, de quibus ſuprà Nu tis npeon h. loc. exponitur.
mer. c. 2 5. v. 9. confer. Raſchi not. ad Eccleſiaſt, 32. Sic α hic interpretor, prout etiam in
c. 19. v. 14. ac Gur Arjeh fol. 19 5. col. 3. fin. & nis R D explicatur: Pam Den Nh i.
not. in ντ h. loc. . . e. non detrahebant ei quidquam de mercede;
30 Nam kilenuus lſtaelitis metum incuterevo- ſeqdq eam præſtabant integtam, confer. quæ ſupra
p J
uit, eum in finem, nrn e n i. e. ut ad Numer. c. 22. V. 6. n. 23. de verboa) nota-
fugam capeſſerent ex bello, fſicutiin Gur Arjeh ta unt.
Jol. 195. col. 4 Png abe r, vel id enſllio 33. Id eſt: gladium ſuum, hunc ipſe mutaverat
ſuo dolosè egit n 7 1. e. ut Cefſare fa artificiô Judæ orum „nempè: ore, confer. quæ
cetet bellura; quod tamen IIraelitis 4 Deo in- ſupra ug umer. dict, .. 2 er yerſ: z.n. 73. & n.
juncum erat atque ita ad peccandum induceret 75. notata ſunt. vide & num. ſeq. 34
Iſraelitas, hoc erar malum ejus conſidium atque 34 Quod conſiſtit in precibus & oratione, quæ
propoſitum, uti in Gur Arjeh dict. loc. habetur, *t ore, confer. num. antec. 33. it, Gur Arjeh
confer. & not. in os ew h. loc. fol. 195 col. 4. med. 2
. . . . . . . + ⸗ „*
I1. Nonnueli ex Rabbinis verba iſta: dederunt ei det .
317 * Hebr. 9)9 777, hæc & ſequentia, usque

mercedem ſuam integram, referunt ad Ifraelitas, . . —.
Aei ae . . . . Ar u
nempè, quod illi Bileamo mercedem ſuam in- ad: aMea i. e. arlificii populorum, abſunt 9

teg'am dederint, ſicuti ipie meruerat, nempè, MStO I.
quod illum gladiôò interfecerint, quocitcà Rab-

(M. X

unt atmaii)
(icio d
dant, gur ſe
c titus noru
cipum eofum
cipes 19. Ph

(LieScriptun

nerint propte

celſa etat die

dentestvi ſn
omnes juſt
lectilia veſtiu
qor non ſo
Kcat)captura
Cocem)np
3. egreſ

3 rout Gene
giphle, cmi
3legatur.
36t Hedr. r
.4. vOcein
num exponit

Per b a init

Lex. Talr.
Wnvin
additum et:
Kodias, vi
MSto egnun
tione vid, Bu-
37. Hebr. O
hit manllulit
elubrum ee
eliam monac
oeae ſolen
101.
Hebt ſeh,
e,locus,
(keil, paln
Ce,

1l. Fire: ſatt⸗

ANNI.
ecepito⸗

dannone.
gue?aimi.
tlam in Pe.
Natuormilli.
dian obrius
08 600000,
im millibas
Eedemſtam

lple (Bilea.

orunm artin.

tgue orati.

um 34, ſbi
2) nerunt
n, gui veni-
unt

+—

vonun, Kiin

Hun Faghol a
eo, qudc eſt
dederuntei, ut
Hadiò, ſc in no-

,Ptout etiamn in
mnw Wi.
mde mercede;
Obfer. qus iupti
fetbo⸗II note-

cipſe mutayetat
Me, confer. qus
(13.n.73,El.
,34.
onatione, gue

,i, Gur u

gventin, ſe

orum, kMunt 4

CAF. XXXI. NuMERORIM. 1269

unt (armati) gladié, dicitur enim: & gladiò tuéò vives. 3. Verſ. 10. Arces eorum]

(Dictio HAN ⅓ ſignificat) locum palatiorum, 36. quæ ad illos (ethnicos) pertine-

bant, quæ ſedem ſacrificulorum 37. ſignificant, † qui illorum (ethnicorum) ſtatuta

ac ritus norunt; alia expoſitio (vocis DO., nempè: )quò d ſignificet ſedem prin-

cipum eorum, veluti (dictio Hebræa:) ο Chaldaicè explicatur: O i. e. prin-
cipes 38. Philiſthæorum. 32. Verſ. II. Et acceperunt omnem prædam] Indicat
(hie Scriptura,) quòd fuerint (iſti milites judæi) recti ac juſti nec in ſuſpicionem ve-

nerint propter futtum, 40. quòd manum injecturi ſint in prædam, quæ ipſis non con-
ceſſa erat, dicitur enim hic: omnem prædam &c. & de iſtis exponitur in Cabala: 41.

dentes tui ſunt tanquam grex ovium &c. 42. id eſt: etiam milites, qui apud te ſunt,
omnes juſt ſunt. Eod. verf. II. Prædam] (Dictio: ſignificat hic:) ſapel-
lectilia veſtium * & ornamentorum; (vox autem:) notat prædam ſupellectilium,
quæ non ſunt ornamenta. 43. Eod. verſ. I I. Capturam] (Dictio: nmpe ſigni⸗

ficat) capturam hominis ac pecudis atque eo in loco, * ubi ſcriptum eſt juxtà

36. Hebr. ., R. Salomo ad Deuteron. c. 3.

(vocem) H)Pp, (ibi dictio:) eſt hominis 44. & rpy'p eſt pecudis. Verſ.
13. Et egreſiſunt Moſes & Eleazarus ſacerdos] Quoniam illi viderant, ** quòd pue-

. ri fi⸗

35 Prout Genef c. 27. v. 40. habetur, confer. Pie
Siphre, ſicuti in an rov bh. loc. ad marginem
allegatur.

censb, confer. ejusd. Buxtorft, Lex. Talm.
fol. 9 1 .

32. Uri Joſuæ c. 13. v. 3., habetur, eonfer. & hic

not. in poms PDew' b. loc.

v. 4. vocem bâ juxtà Targum Hieroſolymita-40. Id eſt: quod aliquid per furtum ſint ſubtra-

num exponit: Pe i. e. palatia; alii Ktibunt
per b ab initio, nempè: &nn vide Buxtorf
Lex. Talm. fol. 9 13. & 1741. in editione

nam H5in notis Raſchiasis poſt vocem wD

additum eſt: z i. e. cuſtodientes ſive cuſto
ſtodias, vide not. ibid. pro Pa in utroque
MSto legitur: w'a, de cujus vocis ſignifica-
tione vid. Buxt. Lexic Chald. fol. 1339.

37. Hebr. , ſic ferè Paraphraſtes Chaldæus

hie tranſtulit: domum adorationis eorum i. e
delubrum eorum, idolorum templum, Judæi
etiam monachos Chriſtianorum nomine p-
vocate ſolent, vide Buxtorf. Lex. Chald. fol.
105.
† Hebr. eh, in MSto 1. pro eo legitur: — H1.
e. locus, ut uxtà hanc lectionem ſenſus ſit: quæ
(icil. palaria) ſunt locus ſedis ſactiſiculorum
&C, . ⸗
78. Sive: ſatrapæ, ſortè ex Chaldaica iſa voce:
uUpre flaxit Græca: ooρααaνιο e, vice verta,
4 Giaso: zugaαdο , Ortum eſt Chaldaicum Te-

Auri, cenfer. Raſchi not. ad Cantic. c. 4. verſ.
41. Cabala bic dicitur expoſitio allegorica, quæ
habetur in Cantico Canticorum, de qua vide
num. ſequ. 42.
42. Vide Cantic. c. 6. v. 6. ibique Raſchi not.
* Hebr. va , iſtud & ſequentia, usque ad:
pbp i. e. capturam⸗ abſunt ½ MStο 1.
43:. Confer., hic Gur Arjeh fol. 19 5. col, 4. med.
ac not. in on npw h. oc.
* Hebr. opao iſtud & ſequentia, usque ad:
NX“) i. e. & egreſſi ſunt, (verſ. 1 3. h. c.) abſunt
à MSto I.
4 4. Vel: notat capturam hominis, ſive ad homi-
nem refertur; Mbn autem ad pecudem.
*** Hebr. ν 2, in MStO T. hisee tæmiſſa
ſunt iſta: S'np En en een ee

, e ee en eee, Rh e

be eee e benn hen, deen eenn
n e nne en een nn ee n
Rann

1270

NuMERORUM.

CAb. XXXI.

———

i filiorum Iſralis egrederentur, ut (aliquid) ſubtraherent de præda. Verſ. 14. Et

iratus eſt Moſes præfelctu copiarum] (Dictio'n notat) ND i. e. præfectos ex-

ercitus;

† (adducit autem iſtud hic Scriptura,) ut te doceat, quòd omne peccatum-

75. hominum dependeat à principibus; quorum in manibus poteſtas eſt 56. cohi-
bendi (peccatum.) Verſ. 16. Per ſermonem Bileami] Dixerat ille eis (Midianitis &
Moabitis:) etiamſi vos adduxeritis omnes copias 57. hujus mundi, nihil contrà iſtos
(Iſraẽlitas efficere) poteritis, an vos numeròô præſtatis EÆgyptiis, quibus erant ſexcenti
currus electi, venite ac dabo vobis conſilium: 58. Deus iſtorum (Iſraelitarum) odit
ſcortationem &c. ſicuti (fuſius) habetur in pen *9. & in Siphre. 6o. Eod. verſ.
16. Ecce iſte *] Indicat (hic Scriptura,.) quòd (Iſraêlitæ) agnoverint illas (Midianiti-

das, unamquamque
cecidit. 6⁶1.

.

digitô monſtrantes ac dicentes:) iſta ipſa fuit, propter quam N.
Verſ. 17. Et omnem mulierem, quæ cognoyit virum] (Nempè: illam-

mulierem,) qua idonea eſt, ut matrimoniò́ jungatur, é⁶, etiamſi nondum matri-

monio juncta ſit;

lius, quæ nuptui idonea erat, facies flaveſcebat. 64.

.

tranſire autem fecit illas (Eleazarus) coràm lamina, 63. atque il-

Eod. verſ. 17. Interficite] Cur

aren . ean Nn i. e. Quoniam illi (mi:
lites Judæi)interfecerant homines ac polluti esant
propter mortuos, (ideò Moſes & Eleazarus)
egreſſi ſunt eis orviam, quo illos dehortabentur,

„ . . . . —
ne caitra int: arent nec (in illa) inferrent vaſa, quæ

in bello ceperant; donec ipſi mundarent ea,
prout ſcriptum eſt: omnis res, quæ tranſire po-
teſt per ignem & c. (v. 2 3. h. cap.) & lavetis ve-
ſtimenta veſira & poſieà veniatis in caſtra, (v. 24.
b, cap) S
1 Hebr. 1 y O, abſunt iſta à MSto 1.
55. Live: transgreſſio a0 perverſitas, id enim di-
Gio Drnb notat, conſer, ſuprà Numer. c. 27. v.
14. n. 44.
56. Conter. Deuter. c. 1. v. 13. n. 86. ac 2. V'ara-
lipom. c. 36. V. 14. ibique Raſchi not. vide &
D. Wagedl. Sota, pag. 8033. ac not. ad librum
Prec. ud. part. I. p. 11 5. 2. med, it. not. ad 2.
Paralipom. cap. 36, v. 14. n. 3 5. ut & Schabbat,
ol. 64. a. it. Peſachim, fol. 66, b.
57 Hebr. ha, ſic in omnibus exemplaribus,
quæ quidem inſpexi; aſt in notis Raſchianis
gditionis α a habetur, quod in quodam
codice pro aaροα legatur den i. e. popu
li, ſic quoque habetur in MSto 2. ſed res eodem

redit. .
58. Conſer. Numer, cap. 2 4 V. 14. ibique not. n.

65. & n. 66.
59. Eſt iſtud caput undecimum tractatus Talmu-
dici: Sanhedrin, confer. quæ ſuprà ad Numer.
dict. r. 24. v. 6, n. 39. notata ſunt, vid. & San-
drin ol. 105. a.
60. Hebr. , liber iſte antiquiſſimus eſt, de
quo vide mar n & Buxtorf. Biblioth.
Rabbin. .

* Hebr. an 1, iſta & quæ fequuntur. usque ad .

& 92 i. e. & omnem mulierem &c. abſunt
ab utroque & Sto.
61. Confer. Numer. alleg. c. 2 5. v. 14.
62. Vel: quæ matura viro ac viripotens, uti ICti
loqui ſolent, quæ nubilis eſt, Græcis dicitur
ταα α αναι , confer. Gur Arjeh fol. 195.
col. 4. circà fin. ac not. in Apam nev, ubi tract.
Talm. Jevammot, fol. 60. b6. ad marginem alle-
gatur, coafer. & Kidduſchln, ol. 78. a.
6 3. Nempè: aurea, cui nomen Dei tetragramma-
ton i niculptum fuit, confer. verſ. 6. H. cap. n.
24. it. not. ad 2. Samuel. c. 21. V. 7. Sign. *XX
ubi huic ferè ſimile haberur.
64. Flava evadebat, inſtar croci ſic Hovn hic
interpretor, Judæi populaes vertunt: ihr Ant⸗
litz war bleich worden / i. e facies ejus patlida
evalerat, confet. Buxt. Lex Chald. Fol. 96.

(hic)

CAL. XI
—
(ic crüm
etj erba
lis & omdell
res Ec. .

ende; 4n V
itelkcite,

19. Ommin
69, guod in
mentum pol
iplum tetigt

lei tic) di

tangit guem
ſic etiamn i5;
uralinir
tuorum, nam
luunrin tente
v08 eſtis, 73.

—
(j. Nam & ab
ſune dicitur ri
¹, Diſtinguere
cap. prac. 30
66. Pouthoe
ſieutiin wn
67. Sicuti verli
not in
betur expiienn
† Hebr. W
hæc ſunt add
Omnem mulie
6g. Nempe, ud
er. infra V. 2.
not, in m
3 Hebt. AN V.

onn i, e.

69. Vel: per in
fol. 19, cl.
loc. it, tradt
ire: per t
Ju numn, ſeq

70, dife: er a

MNI

—
erl. 14. Dt
elecot er⸗
Peccatom.
P 16, Cohi.
Aidianitis
contraiſtos
Ant ſexcenti
itarum)ocdit
Bod Ferl,
(Midianiti⸗
ter gvam N,
npe: illam
gum matti-
3. qbe il⸗
erftite] Cut
(bie)

——

aus Talmu⸗
Pta 2d Numet,
nnt, vid,à dan⸗

iſſinus eſt, de
tork. Diblioth.

eur, usquead:

en Ke. Diunt

.
potens,utii
Greæcis dicitut
Arjel o 1g⸗
m, Ahi llal⸗
mmgineln ale⸗
I 7. 4
e tetlegrarnha⸗
ell hhn

. 7. gign.

lerynn ti

unt h

es ein Aiic

1 /ol is.

89. Vel: per inſtrumentum, confer. Gur Arjeh

CAP. XXXI. NU MERORHM. 1271

(hkic) iterùm ⁶S., dicit (Scriptura: interficite? nempe ideòô,) ut rem (à re) ſepara⸗=
et, **verba ſunt R. Iſmaélis, nam ſi ego lego: interficite omnem maſculum in parvu-
lis & omnem fœminam, quæ cognovit virum, é6. & omnem parvulum inter mulie-
res &c. ⁶7. ego haud ſcio, † utrùm (fœminæ iſtæ) ſimùl cum maſculis ſint interfici-
endæ; an verò unà cum parvulis ſint vivæ conſervandæ, idcircò (hâc iterùm) dicitur:
interficite. Verſ. 19. Extrà caſtra] Ne illi ingrederentur atrium. 68. Eod. verſ.
19. Ommnis, qui oecidit *bhominem] R. Meir dicit: de illo, qui interficit per aliquid.
6⁶9. quod immunditiem recipit, loquitur (hic) Scriptura ac te docet, quèòd inſtru-
mentum polluat aliquem per conjunctionem ** mortui, perinde ac ſi ille mortuum
ipſum tetigiſſet; ſed quid, ſi ipſe eum tantummodè ſagittàâ jaculando interfecerit?
lex (hic) dicit: & quicunque occiſum tetigerit, aſſimilat (hic lex) occidentem ei, qui
tangit, quemadmodàm (igitur,) qui tangit, per conjunctionem 70. ejus ([polluitur;)
ſic etiam is, qui interficit per conjunctionem ejus (polluitur.) Eod. verſ. I19.
Purgabimini] Per aquam luſtrationis, ſicuti moris eſt in cœteris pollutionibus mor-
tuorum, nam etiam juxtà verba ejus, qui dicit: 77. ſepulchra Syrorum 72. non pol-
luunt in tentorio, dicitur enim: & dabo gregem meum, gregem paſcui mei, home
vos eſtis, 73. i. e, vos (Judæi) appellamini homo, † propria ipſius 74. confeſſio eſt,
”è quòôd

65. Nam & ab initio hujus verſus & in ejusdem hic interpretor, confer. etiam hic not. in new
fine dicitur: interficite. H W p. loc. vide & ſuprà Numer. «. 19. V. 16.
X Diſtingueret, Hebr. dbDS, confer. quæ ad num. 4 3.

cap. præc. 30. v. I. Sign. * notata ſunt. 71. Hebr. M&, ſic in MSto 2. ut, & in Bibliis
66. Ptouthoe verſu 17. habetur, confer. hic Siphre,., Buxtorf. atque in editione or nev legitur:
ſicuti in pon now ad marginem allegatur. quam lectionem hie in vertendo ſecutus ſum;
67. Sicuti verſu ſequ. 1 9. h. cap. babetur, vide hic aſt in exemplari Hebræo, quo ulus ſum, habetur:
not. in pas nDY, ubi prolixior iſtius loci ha Dâ i. e. qui dicunt, numero plurali; fed

prior lectio præferenda eſt.
¼ Hebr. y , poſt verba iſta in utroque MSto 7z. Sive: Etihnicorum, nam i. e. Ara-
hbeæc ſunt addita D eXe n i. e. & mæi leu Syri generali nomine dicuntur gentiles,
omnem mulierem, quæ cognovit virum. confer. Buxtorf. Lex. Chald. ſol. 220. in utro-
68. Nempè, ubi tabernaculum (oderis erat, con. que RMisSto etiam pro legitur n i. e.
fer. infra v. 24. b. idem. 110. & n. 112. ac gentium, confer. ſequ. Sign. *h. v. 19.
not. in an rDv b. loc. r .
. . 73. Proùt Egech. c. 34. v. 31. habetur, confer. hic
X Hebr. π 72 iſta & ſequentia,, usque ad: Gur Arjeh ol. 196u. tol. 7. med, ac not. in m ow,
9 L
nar h. loc. ubi tractat. Talm. Jevammot, fol

eAonDTNT i. e. purgabimini, abſunt hic à4 MSto I.
6 1. a. ad marginem allegatur.
oc. it. tract. Talmud, Jevammot, fol. 61. a. † Hebr. de Nhn ene, abſunt iſta hie ab utro-

Xx Sive: per contactum, Hebr. Mann confer. que MSto. . . . 8
quæ num. ſequ. 70. h. verſ. notata ſunt. 74. Id eſt: is ipſe, qui dicit, quòd ſepulchra Syro=
790. Sive: per attactum ejus, ſic dictionem an rorum

betur explieatio.

fol. 19 6. col. I. princ. ac not. in an nh.

XXXXXXX

1272 NuMERORUM. CAEP. XXXI.

quèòd Syri * polluant attactu & portatione, quia non dicitur homo, 75. niſi in loco,
ubi agitur de pollutione, quæ fit in tentoriis, nam dicitur: homo ſi mortuus fuerit in
tentorio. 76. Eod. verſ. 19. Vos & captivi veſtri] (Etiam captivi per ſeptiduum
debebant manere extrà caſtra,.) non quod alienigenæ * recipiant pollutionem, 77.

atque opus habeant aſperſione; ſed (loci iſtius ſenſus eſt:) ſicuti vos (Judæi) eſtis filii

fœderis; ita etiam captivi veſtri, ſi fœdus intraverint ac polluti fuerint, opus habe-
bunt aſperſione. 78. Verſ. 20. On neque opus (ex pellibus) caprarum] (Hoc dicitur
hic) ut includantur vaſa (confecta ex caprarum) cornibus & ungulis atque oflibus.
79. Verfſ. 2 1. Ee dixit Eleazarus, ſacerdos &.] Quoniam Moſes venerat ſub regu-
lam iræ, 80. ideò venerat ctiam ſub regulam erroris, 81. nam abfcondita erat **
ab eo doctrina 82. expurgationis 83. alienigenarum, † ſic quoque reperis de die
octavo impletionum, dicitur enim: & iratus eſt Eleazaro 84. & lchamari, (quocircâà
etiam Moſes) venerat ſub regulam etroris, eodem modo etiam (reperis de Moſe irato

in illo loco, ubi ipſe dixit:) audite nune rebelles, ³5.

& percuſſit petram 86. ubi
pro-

rum non polluant in tentorio, fatetue, quòd
Syri polluant attactu &c.
* Hebr. me, ettam hic in utroque MSto pro

eo legitur i. e. gentes, confer. num. 72. b. †
eg 8 . 7

verf. 19.
75. Senſus eſt: non ufurpatur didio: =Nie.
homo, niſi in illo loco fivetentu Scripturæ, ubi
agitur de pollutione, quæ contrahirur in tento-
rüis.
76. Vide ſuprà Numer. c. 19. V. 14. & v. 16. ibi-
que not. num. 4-z.
ι Hebr. ä, extranei, peregrini, in utroque

MsSto hic quoque pro Simne legitur: S

i. e. gentes, conter. not. ad v. 2 1. B. cap. Sign. †
77. Vel: quòd illi espaces ſint pollutionis, quo-
niam lex de pollutione Judæis non alienigenis
data eſt, niſi & illi facti fueriot proſelyti.

78. Prolixior hujus loci expoſitio habetur in notis

—DpN now b. loc.,

9 Conſer. & hic not. in Ma m., ubi Torat
Cobhanim ad marginem allegatur, vid. & Schab-

bat, fol. 63. 5. & Jol. 64. a . it. Cholin, F. 55. 56.
20 Ideſt: ſub iratorum numero erat, contet. ſu.
prà v. 14. F. cap. ubi habetur: αρd i. e. & kra-

tus eſt Moſes, de illo igitur hic dicitur, quòs
86. Cùm tamen petram ſolummodò alloqui debu-

propter iram oblitus fit doctrinæ legalis, confer.
hie Fruvin, fol. 6 3. a. & Peſachim, ſol. 66. 6.
I. Nam iratorum proprium ek, erraré ac labi, &
prop

cum ira nihil tectè, nihil conſideratè& fieri poteſt,
inquit Cicer. in Offis.
e Hebr. Myyrn iffud & ſequentia, usquead:
yna i. e. eodem etiam modo & . abſunt &α
MSto I.
g27. Sententia, deciſio, Hebr. , de qua re
confer. fuprà Numer. c. 2 5. v. 6. n 19. it. Levit.
c. 10. v. 19. R. 6 5. & Deuter. cap. 3 I. verſ. 2.
num. F.
3. Sic dictionem ryx hie interpretor y uſurpa-
tur autem verbum 7y de ſugellectilbus culina-
riis & menſariis, ex ligno, ſtanno, ære, ferro fa-
Gtis, quæ recipiunt fermentum ex coctura vel ci-
bis, hæc benè defticata vel eluuntur aqua ferven-
te in aheno magno aut per ignem calefaciendo, ſi
ferrata fuerint, eonfer. Buxtorf. Lex. Talm. fol.
465. & infrà v. 22. F. cap. n. 8 8. & num. 90.
ac n. 92.
† Hebr. =Sna in MSto utroque pro eo legrur:
N i. e., gentes, confer. not. ad verſ. 19. S. cap.
Sign. **
§ 4. Vide Levit. cap. 10. v. 16. & v. 1 8. n. 57. &
V. I9. n. 59.

librum Prec. Jud. part. I. P 1 15:-a. med'.

iſſet, vide, quæ ad Numer. dict. c, 2 0. v. 11. num-
2 I. notata ſunt.

8 5⁵5. Vide fuprà Numer. c. 20. Verf. 10. ir. not. ad .

C4, W
—
Propter iil
leazarus) d
Etiamnſi Mo⸗
plins mone⸗
erceptionet
Jvim illa
dlorptione
tamen auruu
illud expur
metallumh

teſt per ire
igren e

cujos ulus el
us ulas lt
Perignem.
ejoslitetalen
munditie ca

—
87. Nempe:
legis net in
2e dodton
mandatit
196, c01, 1.
loc. ubi iph
* Hedt. N,
1l. is er
ta und, con
17,5,
do. Vel: remo
7. V. 9. .
79 ,hotata
14. Fign.
* Hebe. 8
iſla ad perſo
Auam s p
Priot denlo
90. Fiye: ſenn
heiet vaſhi
etun, ſoniß
33. & leyi,
cap. D. 109.
I lded: do

A. N..

—
niſt in loco, .
us fueritin
ſeptiduum
fiodem, 77,
Pri)eſtislii
opus habe⸗
Hoc dicitnr
tgue oflibus,
an lub teg .
ita etat 1e
petis de die⸗
ri, (guocrci
te Mole irato
tain 86, vbi⸗
pto⸗

—

aate hen diel,

in, Uegtead:
oto e ddſm⸗

n, deqan
t.n 19 1t, berit,
cap. 3 1. vell. 1.

Ppretor, ſelpe-
lelclitbus calina.
no, Eie, bettote⸗
gereodutarelei⸗
zntur aqun felſen.
n caleſzcjendo,
Ler. Laln. ſl.
19 wun 90.

veytd eo legyil:
24 ſerl. 9, hcap⸗

.Ci,t 26

1. ..
o8o :Rogui debu⸗ ,

9 1. Id eſt: donec vaſa illa repurgentur ab immun-

CAP. XXXI. NuüuMEROERUIM. 1273

propter iram erravit. Eod. verſ. 21. Quod mandavit Dominus & .] Suſpendit (E-
leazarus) doctrinam (legis) à doctore ſuo. 37. Verſ. 22. V'eruntamen aurum &c.]

Etiamſi Moſes vos non admonuerit, niſi * de doctrina immunditiei; vos tamen am-

plius monendi eſtis de doctrina expurgationis; 88. ſignificat autem (particula ) 8.
exceptionem 89. ac ſi diceret: ſecluſi eſtis, ne uti poſſitis vaſis, etiam poſt-
quâàm illa purificaveritis * ab immunditie demortui, donec purificentur ab
abſorptione 90. vetita cadaverum, 97. Rabbini noſtri dicunt, (verba illa:) verun-
tamen aurum &c. indicare, quò opus ſit removere rubiginem ejus (vaſis) antequàm
illud expurgetur, 92². idque notare dictionem R, (nempè,) ne ibi ſit rubigo; ſed
metallum ſit, ſicuti illud per ſeipſum eſt. 2;3. Verſ. 23. Omnis res, quæ tranſire po-
teſt per ignem] Ut in ea aliquid coquatur. 94. Eod. verſ. 23. Tranfire faciati er

ignem] i. e. Eodem modô, quò illius (vaſis) uſus eſt; ita etiam expurgatio ejus 95. fiat,

cujus uſus eſt per aquas calidas, 96, illud etiam expurgetur per aquas calidas & cu-
jus uſus eſt per aſſaturam, veluti eſt veru & craticula ferrea, 97. illud purificetur 9.
per ignem. Eod. verſ. 23. Veruntamen aquâ purgationis mundetur] Juxtà ſenſum
ejus literalem i. e. expurgatio iſta eſt, ut mundum reddatur iſtud (vas) ab im-
munditie cadaveris, dixit eis (Eleazarus,) opus habent vaſa expurgatione, 99. it
XXXXXXX 2 mur-

87. Nempè: à Moſe, ad quem refert doctrinam ditie ſeu fermento illo, quod vauis iſtis, quibus in-

legis nec illius peritiam ſibi, ſed Moſi, magiſtro terfecti uſi ſunt, adhæret ac prohibitum eſt, illis
ac doctori ſuo adſeribit, dum hic dicit: quod uti, donec repurgentur, confer. verſ. ſequ. 23.
mandavit Dominus Moſi, confer. Gur Arjeh fol. b. cap, n. 100.
196. col. I. cireà fin. ac not. in aonm nWh. 92, Vide, quæ verſu antec. 2 1. b. cap. & verſ.
loc. ubi Siphre ad marginem allegatur. ſeq. 2 3. H. cap. num. 99. & num, 101. notata
* Hebr. , abeſt hic artieula iſta à ASto z. ſunt.
38. Vide, quæ antec. veru 2 1. h. cap. r. 93. nota- [93. Nempè, ſine rubigine, ne rubigo ei adhæreat;
ta ſunt, conter. & tiact. Talmud. Schabbat, fol. ſed abradatur & metallum ſit purum, ſicuti in
17. 5. e eſt.

89. Vel: remotionem, ſecluſionem, id enim Hebr. [94. Loci iſtius explicationem vide in notis

yn hic notst, confer. quæ ſuprà ad Numer. c. 'per DW h. loc. confer, & tractat Talmud.
7. v. 89. n. 84. & ad Numer. c. 26. verſ. 55. n. Schabbat, ſol. 59. 5. & Naſir, fol. 3 7. b. it.
79. notata ſunt, vid. & not. ad 1. Reg. c. 9. verſ. Sanhedrin., ol. 39. a. & Avoda Sara, Fol. 75 5.
24. Sign. † 95. De hac confer. verſ. antec. 22. h. cap. num.

x Hebr. nοα e, poſlunt etiam verba 92.

iſta ad perſonas referri, hoc ſenſu: etiam poſt. 96. Vel: per aquas ferventes, ſic Hebr. Pyn, quod
quàm vos purificati ſitis ab immunditie &c. ſed] hic habetur, interpretor.
prior verſio præterenda videtur. )97. Hebr. —nbX al. Nende de qua voce vide
90. Sive: fermento, quod ex eoctura vel cibis ad. 1 Buxt. Lex. Chald. fol. 16 5.
hætet vaſi, id enim dictio ymn, quæ hic ha-98. Hebr. 1aa) j. e. albetur, nempe, ignitum red-
betur, ſignificat, confer. Verſ. antec. 2 1. h. cap. n. datur per ignem, ut albeſcat, confer. id. Bnxt, in
83. & Levit. c. 6. v. 2 1, n. 76. it. verſ. ſeq. 23. h. Lex. Chald. fol. 1119. V
cap. n. 108. 99. Vide, quæ de vocs 7y', quæ etiam hic habe-

tur,

1274

NuMERORIM.

CAbP. XXXI.

munda fiant ab impuritate, 100.

præterea etiam (opus habent) purificatione, 101.

ut munda fiant ab immunditie, hinc Rabbini noftri t102. exponunt, quòd etiam (vaſfa
illa,) ut recta fiant ac nihil; quod prohibitum eſt, eis adhæreat, opus habeant intin-
Gione (in aquam, idque obtineat,) quoad vaſa ex metallo facta; † aquas autem-
purgationis, de quibus hic ſcribitur, explicant (Kabbini illas) aquas, quæ aptæ funt,
103. ut in illis fiat intinctio fœminæ immundæ; 104. quænam veròô earum 10 ¾.

eſt quantitas? (nempè) quadraginta ſatorum. 106.

Eod. verſ. 23. Et quicquid non

tranſit *per iguem] i. e. Omnis res, cujus uſus non eſt per ignem, veluti ſunt: pocu=

la & paropfides, quorum uſus eſf in frigore

Eod. verſ. 23. Tranſire ſaciatis per aqukm] i. e.

inprimis vaſa metallica. 109. Verſ. 24

107. nec aliquid vetiti abſorpſerunt. 10⅛.
Intingatis in aquam idque ſuſſicit,
In caſtræ«] (Nemp?) in caſtra præſentiæ

caſtra

Divina, 11o, nam is, qui pollutus erat ſuper mortuo, non debebat mitti 111. extrà

tur, ſuprà v. 21. . cap. n. 83. & v. 22. n. 92.
notata ſunt:

190. Juxtà Hebræum: P'&&G . e. ab eo, quod

probibitum eſt, quo nomine intellignur impuri:-
tas ſen termentum, quod vaſis gentilium acbæ

ret, de quo vide verſ. antec. 22.4. cap. num. 91.]

contfer. hic tract. Talm. Avoda Sara, Fol. 75. 6.
301. Sic Hebræum Oum hic interpretor, quæ
vox ₰ Rabbinis diſtinguitur à diétione y,
quam ditcriminis cauſa tranſtuli: es purga:io,
de qua vide verſ. 21. h. gap. p. 9 3. (æ&αιε0 àtα ver
ba iſta: prætereà etism (opus habeot Xr.) us-
que ad: opus habeant intinctione &c. ablunt in
Hebtæoa MStOz.
102. Conter. hi Gur Arjeh ſol. 19 66. col. 1. fin.
ac not. in N N h. loc.
† Hebr. ar pD. , in Mto 2. verba iſla expun-
Gta funt & eorum loco in margine polia ſunt
hæc: EDmEi. e. ab immunditie demor-
tui. . .
2☛3. Vel? quæ conveniunt aut requiruntur, ſeili-
cèt ratione quantitatis, de qua mox 4 Commen-
tatore noſtro dicitur-
104. Quæ ſcil. im puritate menſtrua laborat.
105. Scilicèt: aquarum, confer. quæ ſuprà ad
Numer. c. 19. v. 2 I. n. 50. notata ſankt.

106. Hebr. ten, quæ fuit menſura non oſum ari-

dorum, utidctibit Buxtorfius; ſedetiam liqui-

dorum, prout hic baber Commentator noſter;

continebat autem ſex Kabos, vide Ar. Montani
Thubal-Cain ſive de Menſuris fol. 10.

.

ad: ep X*½ i. e. in caſtra (v. 24. h. c.) ab-
ſunt hic ab utroque MSto.
107. Frigus hic non opponitur æſlati; ſed igni
atque colori, id eſt, ea hic intelliguntur vaſa,
quorum uſus non eſt in igne vel quæ non adhi-
besi ſoleni in igne, ſed que etiam frigida uſum
præbent:
108. Sive: quæ non abſorpferunt fermentum aut
ſocdes vel quicquid adhæret vaſi, Hebr. yn,
conter. quæ verſu antee. 2 2. . cap. . 90. n0=⸗
tata ſunt. .
109. Id eſt: inprimis id obtinet quoad vaſa me-
tallica, quorum uſus non eſt in igne, nempè, ne-
quiritur, ut illa ſolùm intingantur in aquam nec
opus eſt, ut igne expientur, confer. hic Gur Ar-
jeh fol. 196. col. 2. princ. ac not. in Pos r
h. loe. “
110. Ubi erat tabernaculum ſederis, vide ſuprà
vesſ. 19. h. Cap. n. 69. confer. hic tract. Talm.
Bava kama, fol. 2 5.5.
III. Vel: ejici, Rabbini iflud, (nempè quòck is,
qui fuper mortuo pollutus eſt, non debeat elicĩ
extra Levitarum & Ifralitarum caſtra,) probant

erx illo loco, ubi dicitur: & accepn Moſes oſſa

Joſephi My i. e ſecum, (uti Exod. e. 1 3. v. I.
habetur,) id eſt: re'rna in ſepte fuo five in
tcaſtris ac loco, ubi ipſe Moſes degebat, degebas
autem e Satmn i. e. in caſtris Leviticis, fic

—

exponitur in Gur Arjeh fol. 19 5. col. 2. princ.

„

*Hebr. ) . 72) bæc & fequentia, usque

cAr. X
—
calta Ler

elumman.
cec) imidi
di.) Ven
ceptuchit
8. Scriptura
117. quaim
viſionis (prt
42 bi de,
camque .

ft Amidi

) 1
V D
mero eorun
11 locu;

—

IIn. Ternac

abernacdl
Lervitarum
rit, 6, 13. 1
19,.t. n.
R1 Eee verd⸗

Mto 1.

11 . Vie hi
ac not. in
114. Coner
med. ac ne
Ir Hebt. n
RWni,
l.c.)abſ
ggidem;
1 e. Ian Ma
121.)
II . Veler
nius ac Tn
Ventetum,
alia iſtius
nolkad G

A.X.
—
atione, kol,

getiam (viſ⸗
beant imin⸗
bas autenn-
12 zPte funt,
carum 10)J,
gnichuig ron
Unt: pocl.
Pplerunt. 10,
caue ſallcit,
tea praleniie
ti III, extti
caltra

kegnegi, ege
. 14. hc.) b⸗

allai; ſed igni
Vellivatur vale,

el guenon adhi⸗

iamn ligidi lm

t kermentorn dt

Faſi, Hebt. h,

1. ta). n. 90, n0.

1 od vlane.

igne, hechſe,e⸗
Kurin aquun bet
onlet bic Gr Al⸗
ot in n

Clent, Tide ſti
r, hi lact. Lalch.

(vngt gͤͦin
4 ,non Geben eti

mcakta,)robent

artepi oſt
1xod, 2,1

in lepo go ſiyre in
s gtip Eegebat
i Lejiicis,
s el uhine⸗

V. 19

CAbP. XXXI. NuMERORUM. 1275

caſtra Levitica & extrà caſtra Iſraelitarum. 112. Verſ. 26. Tolle ** ſummam Acci-
de ſummam. 113. Verlſ. 27. E& divides prædam inter viros bellateres & .] (Videli-
cèt) dimidiam (prædæ) partem iſtis atque alteram dimidiam partem 114. illis (da-
bis.) Verſ. 32. Er fuit captura, * reſiduum prædæ] Quoniam illis non erat præ-
ceptut, ut tollerent ſummam 115. de ſupellectilibus, ſed de captura, (ideò) uſurpat
S. Scriptura verba iſta: & fuit captura &c. quæ ſcil. venit in fſummam diviſionis &
in ſummam certæ portionis, 116. quæ reliqua erat præter prædam ſupellectilium,
117. quam populus militaris unusquisque ſibi rapuerat nec venerat in ſummam di-
viſionis (præter iſtam, inquam, prædam †) fuit numerus pecudum &c. 118. Verſ.
42. Et de parte dimidia ſiliorum Iſraölis, quam diviſerat Moſes] Cotui (Iraëlitarum)
eamque ipſis ſeparaverat (recipiens) ab hominibus, qui militaverant. Verſ. 43. Ee
fuit dimidiæ pars cæœtus] Tanta ac tanta. 119. Verſ. 47. Et accepit Moſes &c.] 120.

Verſ. 48. Præſetcti] Qui præpoſiti erant. 121. Verſ. 49. Non deeſt] (Verba illa:

p5 & hic notant:) Ori &ι i. e. non deeſt, translatio etiam Chaldaica: Neᷣ
N explicat linguâ Aramæàâ: 1OTi. e. defectum, ſicuti (in illo loco:) ego
HOFNN 122. Chaldæus Paraphraſtes tranſtulit: quod &ι πi. e. deficiebat & nu-
mero eorum (ego reſarciebam,) ſic quoque (in illo loco 6ſ PBti. e. deſiderabitur
123. locus ſedis tuæ, (ac ſi diceret: ſi deſit) vir, qui ibi ſedere ſolet, eodem modo et-
XXxXXXXXZ3 jatmn

116. Vel: portionis numeratæ, confer. numer.
antec. 11 5. ubi de voce Den, quæ etiam hic ha-
betur, dictum eſt. 4=
117. De qua præda vide præter verſam iſtum 52.
etiam infrà verſ. 5 3. b, cap. confer. & Gur Arjiek
fol. 196. col. 2z. med. ac nOt. in r Dh.

112. Terna quip pe erant caſtra, nempè; atrii ſeu
tabernaculi fœderis, ubi præſentia erat Divina &
Levitarum atque Iraelitarum caſtra, confer. Le
vit. c., 13. v. 46. n. 74. it. ſuprà not. ad verſ-
19. h. c. n. 6 8.
XX Hœæc verba: tolle ſummam &c. usque ad: & f.

divides (verſ. 27. F. cap.) abſunt in Hebræo⸗
MSto I.
113. Vide hic Gur Arjeh /ol, 196. col. 2. princ.
ac not. in a RW h. loc.

114. Confer. etiam hic Gur Arjeb /ol. 196. col. 2.

med. ac not in non neow h, loc.

XXX Hebr. M-D iſta & tequentio, usque ad:

rovRBE i, e. & de parte dimidia & c. (verf. 42.
b. c.) abfunt 4 MStO I. afſt in MSto z. habentun
quidem; ſed poſita ſunt poſt verba: inp
i. e. qui præœpoliti erant, (verſ. 49. h. c. uhi vid.
12 1. J
115. Vel: ratam certamque portionem, uti ju-
nius ac Tremellius verſ. 29 bh. cap. vocem Pan
verterunt, confer. Buxtorf. Lex. Talm fol. 106 5.
alia iſtius vocis ſigaiſhcatio habetur in Raſchi
notks ad Geneſ. c. 12. V. 14, h. 2 8.

loc.
† Scil. pariicularem, quam quisque ſibi rapgerat-
118. Sicuti hoc veriu 32. & lequenhtibus babetur.
119. Nempè: ſumma ila, quæ hic memoratus
in textu, confer, Bava batra, fol. 3. s. & Tevam-
mot, ſol. 61. a. & Keritut, Fol. 6. 4. RM
120. Ketert hic Commentstor nofſter cohærenti=
am fwve connes ionem tes tus ſacri ejasque feriems
exponit.
121. Confer, hie Gur Arfeh fole 196. col. 2,/circ
fin. it. ſuprà v. 32: h. cap. ibique not. Sign. AX
PI22z. Id eſt: expiabam, nempè defecturn & da-
mnum relarciebam, prout Genel, c. 31, v. 39⸗
habetur, ubi vide not. R. 4 1. & n. 42,
I23. Vel: deficiet five vacuus erit, Mmi f. Samu-

el. c. 20. Veil, 18. haàbgtur, «nfer. & Raſchi
M not.

1276 NuMERORUuIM. CAP. XXXII.

iam (accipitur in illo loco:) P)) (quod ſignificat:) i. e. deſideratus fuit lo-
cus Davidis nec quisquam ibi ſedebat. Verſ. 50. Inaurem] (Dictio „v ſignifi⸗
cat:) monile 124. auris. * Eod. verſ. 50. Et cingulum pendulum] (Dictio 102
ſignificat) uteri muliebris formam, 125. (ornamentum autem iſtud oblatum-
fauit,) ut expiationem faceret pravæ concupiſcentiæ cordis ergà filias Midianitarum.
126,. . . . .

CAL. XXXII.

Erſ. 3. Hatharoth & C Dibon &c.] De terra?* Sichonis & Ogi fuerunt. 1. Verſ.
6. An fratres veſtri] (Litera R in dictione: D2 π£ ſignificat interro-
gationem. Verſ. 7. Cur retrabitis] (Verbum N ſignificat:)
i. e. removetis ac prohibetis 2½ eorum animum, ne tranſeant (in terram promiſſam,)
exiſtimabunt enim, quòd vos metuatis tranſire propter bellum & firmitatem urbium
atque (robur) populi. Verſ. 8. De Kadeſch Barneah] Ita fuit nomen ejus: erant
autem duo (loca, quæ dicebantur) Kadeſch. 3. Verſ. 12. Kenizeum] Privignus
4. Kenizæi fuit (Calebus) & peperit ei mater Calebi Hathnielem. J. Verfſ. 13. 6
circumduxit ees] Et agitavit illos, (verbum Dy ', quôd hic habetur, deducitur) à
Y i. e. vagus & jactatus. 6. Verlſ. 14. Ilt addatis] (Verbum Qν9 hic accipitur,)
ſic-

not. ad Genet c. 3 8. v. 5. n. 5. G n. 6. it, tract

Talm. Schabbat, fol. 64. a. & evammot!:, fol

61. a.
124. In ecitiore ννυö/ voci yy præmiſſa
ſunt iſla: 7) e : v —pDA yede
— j. e. y**⅜⅛ ſignificat periſcelides; aſt hx ar-
millas, utraque dictio in hoc verſu quinqua-
geſimo reperitur, contet. hic præ aliis D. Wa-

genſeil. Sot. p. 13 §. n. 12. ubi plura de vocum

by & WM ſignificatione. SS
* Hebr. N l, in MSto 2. pro his legitur: M
RD R i. e. monilia aurea (dependen ia) ab
aure, confer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 64.
2. & Joma ‚Fol. 6 3. 5. it. Sevachim, fol. 113. b.
& Temurah, fol. 6, 6. & Fol. 13. a. .
125. D. Wagenſeil. in Sot. dict. p. 13 8. u. 12.
putat, vertendum eſſe: inſtrumentum, quò com-
primitur uterus, coafer, quæ ad Exod. c. 3 5. v.
22. n. 2 8. notata ſunt, ut & ad 2. Reg. c. 5. v.
23. n. 1 8. it, ad Eſai. cap, 3. V. 2 2. num. 6 3
126. Confer. hic Raſchi not. ad Cantic, c. 4. veri

2: vide etiam not, in h h, 1Oc.
* Hebr. v TEn, in utroque MSto hifce præ-
miſſum eſt: âà1à. e. omnes iſtæ (urbes. )
1. Scilicète urbes iſtæ hic dictæ, confer. Gur Ar-
ieh fol. 19 6. col. 2. circaà fin. ac not. in nopv
Wa h. loc. it. tract. Talm. Bechorot, ſol. 4.
b. & Berachot, ſol. 8. b.
12. Vel: impeditis, confer, ſuprà Numer. c. 30. v.
6. n. 3 1. ac P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h.
loc.
3. Unus locus ſive urbs vocabatur ſimpliciter:
Kadeſch; alter verò Kadeſch Barneah, ſic in
Gur Arjeh fol. 196. col. 2. fin. ac not. in
p D b. loc. .

4. Hebr. , de qua voce vide Buxtorf. Lex-

Chald. fol. 82 1.
5. Confer. hic Gur Arjeh fol. 19 6. col. 2. fin. ac
not. in on h. loc. ubi etiam tract. Talm.
Sota, ol. II. ad marginem allegatur.
6. Vel; ut alii: profugus & extorris, ſicuti Ge-
neſ.

CAP. MWI

—V
ſcuti linill
holocauſta
Elfcning
gis gvimfl
Moles: non
zccelſorium
Veſttis. 10,
ſonificamt:
Vaceipi
feſtinere
pio copiarn
hrachium at
nommio (hiſc
yelttos, lio
(guisque)t
ſeptam i
huc umus
Ycdficabimu
nans (ſotde
1ei accepim

—

nel. 14. .
l. loc in not
haderg
pn
vendo 29
lol ſophi.
d. Nrout habe
tadr in

oj. e. (

9. Dicitur en
Cihkabimug
ur: 8 urbe
ueperong
. , 20. . 1)
4
ebr. Dr
1, e, domo⸗
10, ce enin
not. in w
ze
k MS 1

—
ratus fulo.
a ſonid.
icto
oblatam
iclianitatum,

unt. 1. Verl.
ſcat imerro⸗
cat:)
promllm,)
emn utbium
n ejus: erat
n] Priviguns
Vetl. 13.
deducitur) à
hic accipitu)
ſic.

2Dn.Xwe Ur0—

, 10c.
MSo hilee pre⸗
lix (urbes
conker. Gut A
a. K no. in N
echorot, ſol, 4

Numer.6 30, .

datahlr., Ckal.A,

CAP. XXXII. NuMERORUIM. 1277

ſicuti (in illo loco:) i. e. adjicite annum ſuper annum, 7. item (in illo loco:)
holocauſta veſtra 1 i. e. addite &c. 8. ſignificat enim adjectionem. Verfſ. 16.
Wdißicavimus hie propecore noſtro] Pepercerant (duæ iſtæ tribus) facultatibus ſuis ma-
gis, quàm filiis ac filiabus ſuis, nam pecora ſua prætulerant parvulis ſuis, 9, dixit eis
Moſes: non ita; (ſed) facite, ut fundamentum ſit fundamentum, & acceſſorium ſit
acceſſorium, ædificate vobis primò urbes** parvulis veſtris ac poſteà ſepta pecoribus
veſtris. 06. Verf. 17. Nos autem expediti erimus celeres] Verba iſta: Hw 0
ſignificant:) DD *† o i. e. armati erimus properantes, veluti (verbum
Naccipitur in illo loco:) OHi. c. properavit rapinam, 11, item (in illo loco:)
feſtinet ιπ i. e. acceleret. 12. Eod. verſ. 17. Antè filios † Irazëlis] In princi-
pio copiarum (illi ibant,) quoniam ſtrenui erant, nam ſic dicitur de Gad: & rapit
brachium atque verticem, 13. Moſes quoque hoc eis iterùm declaravit in Deutero-
nomio (hiſce verbis:) & præcepi vobis eo tempore &c. armati tranſibitis antè fratres
veſtros, filios Iſraelis, omnes ſtrenui, 14. & de (urbe) Jericho ſeribitur: & armatus
(quis que) tranſibat antè illos, 15. hic fuit Ruben & Gad, qui conditionem in ſe ſu-
ſceptam 16. impleverunt. Eod. verf. 17. Et habitent parvuli noſtri] Dum nos ad-
hùc fſumus apud fratres noſtros. 17. Eod. verſ. 1 7. In urbibus munitis] Quas nunc
ædificabimus. 18. Verf. 19. Trans Jordanem & altrà] In parte 19, occidentali
trans (Jordanem.) Eod. verf. 19. Auoniam venit nobis poſſeſpo noſtra] i. e. am an-
teà accepimus illam in plaga orientali trans (Jordanem.) Verſ. 24. Pecoribus ve-
ra
neſ. c.⸗⸗ 4. v. 12. habetur, confer. & P. Fagii not. V
5F. loc. in notis Raſchianis editionis a
habetur, quod in alio codice hic legatur:
yin eien i. e. & circumduxit illos mo-
ven do & agitando. S
Sicuti Eſai c. 29. v. 1I. habetur, ubi vide Mich-
g. Prout habetur Jerem. c. 7. verf. 2 I. Commen-
tater itaque noſler verdbum iſtud, quod bie in

celeriter. WSW
1I, Prout Eſai. c. g. v. 3. habetur.
12. Sicuti Eſai. e. 5. v. 19. habetur.
† Hebr. uun 97 iſta & ſequentia, usque ade *
191) i. e. & habitent parvuli noſtri, abſunt hic ab
utroque MSto.
13. Vide Deuteron. c. 33. 20. ibique Raſchi not.
14. Uti Deuteren. c. 7. v. 1 8§. Habetaur.
15. Vide oſuæ c. 6. V. 17.

7.

ditur ſmhiciet:
h Barneah, ſic in

1, i ac Nn in

iam ic laln,
legatuu.
uans, ſcui 6e.
nel.

—299 j. e. confumpfit, derivant.

tur: & urbes parvulis noſtris, prætulerant ita-

c. 20. V. 2 1I. n. 6.
DAD Hebr. — y, in MSto I.
i. e. domos.
10. Sic enim haberur infrâà verſ. 242h. cap. æonfer.
not. in à RD h. loc.
* a MSto 1. pro legitur: ei, e, cito,

pro eo legi tur : br

textu ſacto nabetur, à radice Nov deducit, alit 4 ½
9. Dicitur enim hic primo loco: caulas ovium æ-
R dificabimus hie pecoribus noſttis, ac dein ſequi

ide Mundff LO que pecora parvulis ſuis, conter. not. ad Proverb.

16. Sive: pactum, quod in ſe receperant, de quo
hic dicitur: nos autem expediti erimus &c. con-
fer. & verſ. 2 5. ac 26. , cap. item v. 2 §. . cap.
num, 26.
17. Nempè, apud cœteros Iſraclitas, confer. Gar
Arich fol. 196. c0l. 3. pr. ac not. in ρα n,
hb. loc.
1§. Nam, ur bes, quæ anteà erant ædiffcatæ, Jeffru-
tæ erant, uti in notis Smon re habetar.
19. Confer. hic Gur Arjeh fof. 196. cal. 3. princ.
ac not in pe re b, loc.

1278

NUuMERORUM.

CAP. XXXII.

Eriar] (S2 NaX) dictie Iſta venit à derivatione, (quæ habetur in illo loco:) Hoæ

j. e. grex & armenta omnia, 20.

nam Aleph non interponitur inter Nun & Tzade;

litera) autem Aleph, quæ hic venit poſt Nun, eſt loco Heh (prout habetur in dictio-

ne:) H02, (.) ex Jeſod :1.

R. Moſis Haddarſchan ita didici. Eod. vVerſ. 24. Et

quod prodiit ex ore veſtro, faciatis] (Ac reipſa præſtetis) Deo, 22. recepiſtis in vos,
ut tranſiretis ad bellum, donec ſubigatur (terra) ac dividatur, nam Moſes non petie-

rat (ab illis,) niſi:
receperant (conditionem,

addiderunt, 24. ut morarentur ſeptenniôò, quô
Verſ. 2 5. Et dixerunt ſilii Gad] Omnes tanquam vir unus. 25.

(Particula hic idem ſignificat,) ac Nebv. e. ſu⸗
ditionem 26. præfecit (Moſes) Eleazarum & Joſuam,
hic eandem habet ſignificationem) atque (in illo loco:) pugnabit
Verſ. 32. Et nobiscum erit poſſeſſio hæreditatis noſtræ] Ac ſi diceret?
e noſtra erit poſſeſſio 28. hæreditatis noſtræ in iſta
Ulrbes munitas & ſepta gregum] Iſte finis hujus ver-
& ædificârunt filii Gad 29. urbes iſtas, ut

etiam fecerunt.
Verſ. 2 8. Et præcepit eis]
per illos & propter corum con
(nam =
29. 27.
(Scriptura:) in manu ac poteſtat
parte transjordana. Verſ. 36.
ſus ** refertur ad initium verborum:
eſſent urbes munitæ & ſepta gregum. 30.

cùch ſubacta fuerit terra ac poſteâà revertemini; 23.
at ibi tamdiu eſſent,) donec illa (terra) fuiſſet diviſa, ecce

aſt illi in ſe⸗

diviſa fuit (rerra promiſſa) atque ita

Verſ. 3 8. Et Nebo & Babal Mebon, muta-
Ils

22

—
— .

20. Pront Pſalm. 8. v, 8. habetur, ubi vide Raſchi
not, eſt enim in illo Ppſalmo, ut & in hoc loco
anomalum cum Aleph mobili ac transpoſito,
confer. not. in 'pan ne b. loc. ac Gur Arjeh
fol. 196. col. 3. med. „
(a.) Prout illa habetur Pſalm. 8. v. 8. ubi vide not.
num. 9. .
21. Hebr. , ſic liber, 4 K. Moſe Hadar-
ſchan compolitus, inſcribitur, de quo vide ſuprà
Numer. c. 2 8. verſ. 19. n. 50. & infrà verſ. 42.
b. cap. n. 35⸗ & Deuter. c. 27. verſ. 24. n. 17. &
Deuter. c. 32. V. 24. H. 137⸗
22. Sie Hebr. —n5 i. 8&. excelſo, hic interpretor,
confer. quæ ad Levit. C. b. v. 15. n. 56. de hac
voce notata ſunt.
23. Prout vVerſu antec. 22. h, cap. babetur, confer.
Se v. 29. h. cap. it. tract. Talm. Sota, fol, 3. a.
& Peſachim, Tol. 13. . it. Schekalim, fol. 4. b.
& Joma, fol. 3 8. a. b. it. Kidduſchin, fol. 6 1. a.
& l. 62. a. .
4. Id eſt: amplius in ſe receperunt, quàm Mo.
ſes ab illis petierat, vide hic Gur Arjeh fol. 196.

col. 3. med. ac not. in pan h. loe.
25. Nempè, uno ore dixerunt, quoniam hic diei-
tur numero ſingulari: Mde)) i. e. & dixit 5 cuùm
tamen ſequatur pluralis: filii Gad, hinc nata eſt
iſta Commentatoris noſtri expoſitio, confer. in-
frà v. 39, b. cap. num, 3 3. ac not. in an
h. loc.
26. Sive: propter illorum pactum, quod ipſi in ſe
receperunr, ceonfer. ſuprà v. 17. H. cap. O. 16.
27. Id eſt: Sa ) pro vobis, vide ſuprà Numer. c.
17. verſ. 5. num. 9. & Deuteron. =a. I. V. 30.

n. 158.
„ Hebr. myn iſtud & ſequentia, usque ad: "y
an i, e. urbes munitas (v. 3 6, H. c.) abſunt hic
4 MStoz. .

18. Confer. hic Gur Arjeh fol. 196. col. 3. med.

ac not. in Son Oνh. loc.
X Hebr. O iſta & ſequentia, usque ad-
23 LN) i. e. & Nebo, abſunt hic 4 MSto I.
29. Zieuti verſu antec. 34. h. cap. habetur.
30. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 19 6 c0l. 3. fin. ac
not. in a b. 10c.

CAr. W.
umindu
bes ſhasjust
culn alis n

carunt Sibmn
un loxti .
S
e cſeclios
lol:).
non erabt el
Ulavit dn.
ſod 1. .)
illa liteta:
lee, hl
gorei
dincetu

——

31. Nempe.
p nn ſe
W nowin
nwo co
col. 7. fin.
Fagii not,al
enleih Hot,
nalipom.c. .
Hebr. don,
guod hie inn
z1. Nempe, ſe
fol. 19 6,ol.
331. Id et: Ke
cexrunt, COnle
3 Conler ca
ur ſuprz a
lunt.

35, Debor l⸗

AL. WEVII.

—
0c0:) N N
in & Tude;
ut in didio.
vetl. 24.
diſti in vos,

non Petie .

ſilli in ſe
t Giriſa, ecce
ila)atane in
Vir unus. 11.
. ..
Mi.e, Iu.
n & ſoſnam,
ö:) pugnabit
Ciceret
nohre iniſta
is hujus ver⸗
utbes iltas, ut
Mebon, mutz-
1t
—
b hloe.
luoniamtie iei⸗
e, Cirit cum
1c, inc nat et
tio, codlet in⸗
ot, in N e

m, quod ipſi inſe
b, cap. 10,
le upta Numer/⸗
oln ahele 30,

1, veque d: 4

c)inſm ti

1g6,cel ⸗e

enti, uuneal:
hic4 MWo.
,babetult.
hc. Pana

CAbP. XXXII. NIMERORUMNM. 1279
tis nominibus Nomina idolorum 3 I. fuerunt iſta, (nam JAmorrhæi vocaverant ur-
bes ſuas juxtà nomina idolorum ſuorum; ſed fil Ràben mutarunt, † earum nomina

cum aliis nominibus, atque hoc eſt, (quod hic dicitur:) mutatis nominibus, (nimi-

rum) Nebo & Bahal Mehon mutabantur in alia nomina. Eod. v. 3 8. Stsibma] Edik-

carunt Sibma, hæc (urbs) fuit Scheban, de qua ſuprà dictum eft. 32. Verſ 39. & expule-
runt] Iuxtà Targum ejus N), 3. nam dictio P)] Iignificat duo dwerſa, nempè
Wi. e. poſſeſſionem & /νi. e. expulſionem, quod eſt(Chaldaicè:) i,

e ejectio & ) i. e. expulſio. 34. Verſ. 41I. Vicos eorum (Sic etiam Targum Onke-

loſi:) 1r2 i. e. vicos eorum. Eod. v. 41. E? voravit illos vicos Jair] Quoniam

non erant ei liberi, (ideò) vocavit illos de nomine ſuo in monimentum. Verſ. 42. EFf

vocavit eum Nobach] (In particula:) — litera q non habet Mappik ac vidi in Je-
ſod 35. R. Moſis Hadarſchan: quoniam non permanſit ei (urbi) nomen iſtud, ideò

illa (litera: Nhabet) Raphe, 36, ut explicatio ejus perinde ſit, ac (ſi ſcriptum eſſet:)

tb i. e. non; 37. ſed miror ego, quid explicandum ſit in duabus dictionibus, 8
quæ ei — — ſimiles ſunt (in illis locis:) & dixit — O i. e. ei Bohaz, 33, item: ut æ-

dificetur — i. e. ei domus. 39.

quid dictum eſt, confer. & cap. ſeq. 3 3. Verſ. I.
n. 9. 921
36. Vel: non eſt dageſſata, in Maſora ad particu-
lam σ notatum eſt: &e 1, eſtque particula
illa ſic punctata: 32 „ ac duo loci, qui hic 4
Commentatore noſtro allegantur, ibidem addu-
ti ſunt. ÿ
37. Nempè ita: mian NX⁹ i. e. non Nobach, quo-

31. Nempè „ Nebo & Babal Mehon, Hebr. 1a
Pyn vya) ſie in MSto 2. ut & in editione nov
man nomina iſta præmittuntur verbis illis:
iy rnv conter. not. ibid. & Gur Arjeh fol. 196.
col. 3. fin. & tract. Talm. Sota, fol. 13. b, ac P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. & D. Wa-
genſeil. Sot, p: 320, pfinc. vid. & not. ad 1. Pa-
ralipom. c. 5. V. 8. n. 11.

† Hebr. ab, refpicitur hoc verbo ad, anod,

niam nomen iſtud illi urbi non permanſit.

od hic in textu ſacro habetur rae n en per
qu * Hebr. Qiabn ra, abſunt iſta hic 4 MSto I.

32. Nempè, verſu 3. h. cap. confer. hic Gur Arjeh

Jol. 196. col. 4. 2c not. in nafm rv' h. loc.

33. Id eſt: & ejecit, ſingularispro plurali: & eje-

cerunt, confer. ſuprà v. 2 5. h. cap. n. 2 5.
34. Confer. cap. ſequ, 3 3. V. 52. n. 26: vide etiam,

quæ ſuprà ad Numer. cap. 14. Verſ. 24. num.]

39. & ad Deuter, cap. 2. V. 13 num. 3 5. notata
ſunt.

35. De hop libro ſuprà v. 24. hz cap. num, 2 I. ali.

—

rryryyySyS

3 8. Sicuti Ruth c. 2. v. 14. habetur, ubi litera *
in particula , eodem, quò hic, mnodé puncta-
ta eſt nec habet dageſch. S
39. Vide Zachar c. 5. v. I1. ubi etiam litera ' in
particula — 9 perinde atquehic, habet Raphe &ℳ
eſt ſine Dageſch, confer. not. in ar ri,
loc. ubi hac de re plura. =è

1280 NuMERORUIM.

CAP. XXXIII.

Erſ. 1. Næ ſunt profectiones] Cur (hic) ſcriptæ ſunt profectiones iſtæ: (nimi-

rùm) ad indicandum miſericordiam 1. Dei, quò., etiamſi ille ſuper eos de-

creverit, ut ipſos circumduceret & agitaret in deſerto; * (tamen) haud di-
cas, quòd fuerint erratici & vagabundi de profectione ad profectionem omnibus qua-
draginta annis, nec eis fuerit quies, nam ecce non hic (recenſentur,) niſi quadraginta
duæ profectiones, deduc de illis quatuordecim, quæ omnes fuerunt in primo anno,
antequàm decretum (iſtud à Deo factum eſt,) ex quo profecti ſunt de Rahamſes, do-
nec venerunt ad Rithma, 2. nam exinde miſſi erant exploratores, dicitur enim: &
poſteà profectus eſt populus de Chazeroth &c. 3. mitte tibi viros &c. 4. hic vero
Qdicit illa (Scriptura:) & profecti ſunt de Chazeroth & caſtrametati ſunt in Kithma, 5.
hinc diſcis, quòd ille (locus fuerit) in deſerto Paran, 6. prætereà deduc de illis (pro-

fectionibus) octo profectiones, quæ fuerunt poſt mortem Aaronis, de monte Hor us-

que ad campeſtria Moab in anno quadrageſimo, ſic reperietur, quòd totis triginta o-
Go annis non profecti ſint, niſi viginti profectiones, 7. hæc ex Jeſod 8. R. Moſis
P Linti p.

(Hadarſchan ) aſt R. TLanchuma 9. aliter exponit, (nempè:) res ſfimilis eſt regi,
cujus filius ægrotabat eumque in locum remotum mittebat, ut ſanaretur, quando re-

vertebantur, incipiebat pater ejus numerare omnes manſiones, dixit ei: hic dormivi-
mus, ibi frigus habuimus, 10. in iſto loco doluiſti ex capite tuo &c. 11. Verſ. 4.

CAb. XXXIII.

Txy-

J. Vel: benignitatem & clementiam Dei, ſic qui-

dem Commentator noſter, alia ratio adducitur

in notis P. Fagii ad Pataphr. Chald. . loc.
X Hebr. Aaa iſtud & ſequentia, usque ad: aw
Px i. e. nam ecce non hic &c. abſunt 4 MStoz.

malè,

2. Locus iſte fuit in deſerto ſive planitie Paran, uti

in notis "pam New b. loc, habetur, vide num.
6. h. verſ. & infrà v. 17. h. cap. n. 13. &n. 14.
3. Sicuti Numer. c. 13. v. 1. habetur.
4. Vide Numer. dict. e. 1 3. v. 3.
5. Prout verſu 1 8. . cap. habetur. .
6. Confer. quæ num. 2. h. verſ notata ſunt. .
7 Vide bic Gur Arjeh ſol. 197. col. I. princ. ac
not. in am e h. loc.
. De quo cap. antec. 32. V. 42. U. 35.
9. De hoc vide Exod. c. 38. v. 8. n. 8. & Exod, c.

.

39. V, 33. n. 24. it, Levit. c. I1. V. 2,num. 5. in

in MSto I. locus iſte ſic legitur: vaaHn
) Tni NaNi. e, in expoſitione allegorica R.
Tanchumæ (res ſimilis eſt) regi &c.
10. Sic Hebr. o hic interpretor, «rad. a i.
e. frigeſcere, in Gur Arjeh fol. 197. col. 1. princ.
exponitur ita: hic fuimus yæa i. e in anguſtiis;
alii verbum: *% explicant: refrigerati i. e.
refocillati ſumus, nam ægroti meliuſculè ſeſe ha-
bent, &N& PN" i. e. quando illos refrige-
rant, ſicuti in notis por nv h. loc. explica-
tur, hinc Hebræis 1 dicitur reftigeratio
ſpiritus, recreatio animi, confer. Jalkut Part. I.
Jol. 25 5. col. 3. princ. poterit etiam iſtud:
i vel ee (uti in MStoO 1. legitur,) verti:
in pretio fuimus, i. e. honorificè excepti fuimus,
4rad. i. e. pretioſus fuit.
1II. Hucusque verba R. Tanchumæ 4 Commenta-
tore noſtro hic adduta,

.

CA. MN
Wuus
Gos primog
notnen habi
abit ubi
Aranda ptu
(hiezcriptu
pit Chanana
receſſetint n
Gata fuerit
4 Seriptuna.
mulos, velu
runt Hieroſa
4A Ael h⸗
Pe, gvc il
ple nidi nn

—

4 Hebt. en
Pn ie
ſunt hic abr
11. Conlen. d
bitur, guo
Verint üadii
illi occupati
rachot ,ol
13, dire: o
Ploratores
promnill ſpa
Verl. 33, ha
,loe.
14, Hicnti bial
15. Scilieet: !
l. ne 4 ci
teron. d 34.)
Carm,lipmn
erhae vitz en
per oculum
Joleph, Mon
cap. Dond
Part. l.p.
Tn doii
Bara batta fo
1b, ldeſt: qud
Goni⸗ Nubiun

AMI.
—

ilte! (nimi.
luper eosde⸗
nen) haud di.
Omnibos qua⸗
guacraginta
ptimo anno,
Rahamſes, do⸗
itur enim: &
e. 4. hic verd
in Kichma, ,
e de llulro⸗
monte Hor ui-
otis tiginta o⸗
d 1. N. Moſis
limiliz eck tegi⸗

tunquando te.

lie dormiyi⸗
. 11, Verl. 4.
j·
—.—
Ggitar: NvN
1ione Aegdrica h
idcc.
etor,411. Ml.
197, c0. 1eptine.
1 ie in anpuſiin
t: keſtigerati i6
i niun ſekenn
nando Mos ienge⸗
nod b, loe. eplich⸗
cjcitu tefſſgermi⸗
ker alkut lin l⸗
Dtelit etiamn ſu
10 1. fepniun) ſertt
gek excepti fuimus

mr 4Conmente:

CAp. XXXIII.

Porznii. autem *r ſepeliebant Occupati illi erant 12. in luctu ſuo (propter defun-

NuMERORUuM. 12 81

ctos primogenitos.) Verſ. 17. Et caſtrametati ſunt in Rithma] (Locus iſte pR
nomen habuit) propter malam linguam 13. exploratorum, dicitur enim: ecquid
dabit tibi & quid addet tibi lingua doloſa? (ſimilis eſt) ſagittis robuſti acutis, com-
paranda prunis D) O i. e. juniperorum. 14. Verf. 3 8. Per os Domini] Docet
(hic Scriptura,) quòd mortuus fuerit (Aaron) per oſculum. 15. Verſ. 40. Et audi-

rit Chananaus] Hic docet te (Scriptara,) quòd mors Aaronis fuerit fama, 16, quòôd

receſſerint nubes gloriæ 17. & quòd exiſtimaverint (Chananæi,) quòd ſibi (nunc)

data fuerit poteſtas pugnandi contrà Iſraêlitas

„ideò (hic) iterùm iſtud 18. narrat

(Scriptura.) Verſ. 44. In tumulis Abarim] (Dictio νæ ſignificat ſolitudines & tu-
mulos, veluti (in illo loco:) i. e. in tumulo agri, 19. item (in illo loco:) poſue-

runt Hieroſolymam Dp i. e. in tumulos. 20, Verſ. 49.

De Bethjeſihimoth usque

ad Abel 1 Schittim] Hinc docet te (Scriptura) ſpatium caſtrorum Iſraëlitarum ‚(nem-

pè, quòd illud fuerit) duodecim milliarium,
ipſe vidi 21. illum locum, * &c, Eod. verſ. 49. Abel scbittim] i. e.
Xyyyyyy zꝛ

dicit enim Rabba Barbar Chana: ego
Planitiem
Schit-

** Hebr. up), iſtud & ſequentia, usque ad: durm
mn i. e. & caſtrametati ſunt in Rithma &c., ab-
ſunt hic ab utroque MSto.

12. Confer. hic not. in an —ν h. loc. ubi ſcri.

bitur, quod hic ratio habeatur, cur Kgyptii ſi-
verint Iſraëlitas egredi ex Ægypto, nempè, quia
illi occupati erant &c. confer. & tract. Talm, Be
rachot, fol 9. a.
13. Sive: propter maledicentiam, quoniam ex-
ploratores —a i. e. ſiniſtram famam de terra
promiſſa ſparſerant, prout ſuprà Numer. cap. 13.
verſ. 3 3. habetur, confer. not. in on nee
b. loc.
14. Sicuti Pſalm. 120. v. 3. & verſ. 4. habetur.
15. Scilicèt: Dei, confer. ſupra Numer. c. 20. V.
I. n. 4 & dict. c. 2 0. v. 26. n. 59. vide & Deu-
teron. c. 34. v. 5. n. 14. ac D. Wagenſ. Confut.
Carm. Lipman. p. 18 5. tradunt Rabbini, quod
ex hac vita emigràtint p DHn i. e., morte
per oſculum ovvN*ν i. e. tres juſti, nempè:
oſeph, Moſes ac David, veluti habetur in Zoar.

cap. —N, uti in notis ad librum Prec. Jud.

part. 1I. p. 77. a. princ. habetur, confer. & tract.
Talm. Roſch haſchana, fol. 2. b. & fol. 3. a. it.
Bava batra fol. 17. a. 5
16. Id eſt: quoòd mors Aaronis per famam reces-

os, nam, licèt ſupra Numer. e. 2 1. v. 2. etiam
dicatur, quòd audiverit Chananæus; haud ta-
men ſcimus, quamnam ille famam audiverit
nnn Ne ee e, nrnn ee i. e. an mor-
tem Aaronis; an verò luctum ejus, aee
= Dnrn i. e. nam de utroque ibi ſcriptum
eſt, ideò hic memoratur, quòd mors Aaronis
per famam ad Chananæos pervenerit, ſic habetur
in notis nan now h. loc.
17. De his vide Numer. dict, c. 2I. v. I, n. 9. &
eod. c. 2 I. v. 2. n. 16. .
18. Sicuti 14 jam ſuprà Numer. dict. e. 21. v. 2.
narratum fuit, confer. Gur Arje col.
I. med. ac not. in pon ov, 157. col⸗
19. Uti Mich. c. 1. v. 6. habetur, ĩ
not. ad Paraphr. Chald. b. loc. conſer. 1. Fanii
20. Sicuti Pſalm. 79. verſ. I. habetur.
† Confer. Jevammot, Jol. 13. 6, & Eruvin Jol.
55. 6. it. Joma, fol. 7 5. 5. Tol⸗
21. Nempè : quòd tres ſint parſæ de Bethjeſchi-
moth usque ad Abel Schittim, ſic in notis nov
nan h. loc. exponitur; xh i, e. Parſa autem
complectitur quatuor n i. e. milliaria, vids
Buztorf. Lex. Talm, fol. 1827.
* Chald. &nèe, ſic in Raſchi notis h. loc. habetur.
in Talkut Part. I. Jol. 2 5 5.- col. 2. med, legitur

Konis nubium glexiæ pervenerit ad Chananæ-

SnaMi. e. loeus, res eodem redit.

1282 NNMERORNM. CyAb. XXXIII.

—

Schittim, 22. cujus nomen fuit Abel. Verſ. 51. Càam vos tranfßieritis Pornanem & c.
Verſ. 52. Et ejeceritis Sc.)] Sed nonne ¼ jam aliquoties ea de re admoniti fuerunt
(Hraelitæ? ſie quidem eſt;) ſed ita dixit eis Moſes: quando vos tranſieritis Jorda-
nem in fcco, ea conditione 23. tranfibitis: ſi verò non, 24., aquæ venient & vos
ſubmergent, atqueita reperimus, quòd eis dixerit Joſua, cùm illi adhùc eſſtent in Jor-
dane. 15. Fod. verſ. 52. Et ejeceritie] (Verbum DN hic ponitur pro:)
DNRAi. e. & expuleritis. 26. Eod. verſ. 52. Effigies eorum] (Dictio DNDDOUDO)
juxtà Targum ejus (ſignificat ) domum adorationis eorum; (nomen autem
inde venit,) quia 922 O i. e. tegebant ſolum operimento 27. lapidum marmorco-
rum, ut ſuper illis adorarent manibus pedibusque extenſis, 28. ſicuti ſcriptum eſt:
& lapidem effigierum non ponetis in terris veſtris, ut ſuper eo adoretis. 29. Eocd.
verſ. 52. (Hnagines) fuſas eorum] (Dictio DDO) juxtà Targum ejus (ſignificat:)
RDDNRD i. e. imagines eorum conflatiles. Verſ. 53. Et expelletis (Babitatores) ter-
ræ] Et expelletis eam (terram) ab habitatoribus ejus 30. & tunc ſedebitis in ea, i. e.
poteritis ſubſiſtere in illa; K verò non, 31. haud poteritis in ea ſubſiſtere. Verfſ.
54. In quemcunque locum ei exieri.] Scriptura hic utitur brevitate 32, ſermonis,
(nam * Nhic ponitur pro:;) & D Ni e. in locum, ad quem ei exie-
rit ſors, ejus etit. Eod. verſ. 54. Per tribus patrum reſtrorum] i. e. Juxtà nume-
rum eorum, qui ex Ægypto egreſſi erant; 33. alia expoſitio: juxtà duodecim ter-
g mi-

—

22. In Paraphraſi Chaldaica 22n 8 exponitur WwW terpretor, confer. not. ad librum Prec. Jud. patt.
i. e. planities, confer. Raſchi not. ad Geneſ. c. 2. p. 2 12. b. fin. ubi exponitur, unde ναdi-
14. Verſ. 6. n. 12. 1 catur.
+ Hebr. Niſtud & ſequentia, usque ad: rop . Nam NS NHanπſ fied at corpore in terram pro-
i. e. & ejeceritis (v. 5². H. cap.) abſunt hic ab jecto manibus pedibusque protenſis, id, quod
utroque Msto. extrà Sanctuarium facere grohibitum erat, con-
23. Vel: hoc pacto, eum in ſnem, nempè. ur fer. R. Salom. ad Levit. c, 26. v. F. n. 15. Sn.
expellatis omnes habitatores terræ &c. confer. 16. item not. in NS h. loc.
hic D. Wagenlſeil. Sot. p. 69 5. & Bechorot, 29. Sicuti Levit. dict. cap. 26. verſ. I. habetur.

fol. 55. a. & Sota, l. 34 a. it. Megilla, ol. 11.30., Id eſt: expellatis habitatores terr æ illius, per
a. hypallagen, confer, hic Gur Arjeh fol. 197
24. Scilicèt: expulſari eſtis habitatores terræ, con- aY znot. in den mnr r . 197, 60
fer. verſeſequ. 53. . cap. n. 3 I. ac Deuter. cap. 51. Confer. verſ. ante- 52. b. cap. n. 24.
. . . . 3 1. „. N 2 . Pp-. . 24. ac Gur
1 1. verſ. 3 I. n. 106. vide & Gur Arjeh fol. 197. Arjeh fol. 197. col. 2. princ. ac not. in
cOl. Ihin. QNoTI h. loc.
25. Expoſitio iſta deſumpta eſt Gemee Sota, 31. Vide, quæ ad Geneſ. «. I. v. I. n. 27. notata
4arn vide apud D. Wagen eile in Sot. pag. funt.
695. „ 8 .
26. Vide, quæ cap. antec. 32. V. 39. n. 34. no. 330 Conſer ſaptd Kaumer. c. 26. verſ. 5 5. n. 7 =
tata ſunt, conter. & Gur Artjeh fol197. col. 1 † 3 Gur 4 1974 cOl. 2. prmnc ac not. in
Gn. ac not. in mon n hH. loe. Ne be lors.
27. Vel: pavimento, ſic dictionem oxhisinr E

vVV 1
(A-.
—
i ex 65]
o
In clavos
e
N N 1
tantur, gue
1
Ataue proh
41

Per

cet
ide
indicet ibi
beant. E
Vocatur no
—

cipes ſeptu

—
3 ½ Conſer.
AKTd, in⸗
med. ac o
36. Hübetur
notaut, (
cet: Caxvo
37 Fie etian
wr: 5005
git,tonſt,
Jolu. *

zi. Icilicet:

in Targua
Iue vos, p
1. Conſet, h
Nacheo
.

l 91. 2.

Hedr. o⸗

Peritur,
2. Nam verd
Lu in

Ar.xunn.

—
prdmnen Ge,
oniti fuerunt
enis ſorde.
enient & vog
ellent in or.
onitur pro:)
D
tem
m marmoreo⸗
ſciiptum eſt:
ii. 19, Boc.
15 (Konifcat.)
diualoris) ter.

bitigin eai. e.

blltere. Verl.
31, ſelmonis,
guem ei exie⸗
Iuadi nume-
duodecimn ter⸗
i.

—

im Prec, Jud, patt.

1t, uade e d..

hre in tenam pro⸗
Ctenlis, id, quoch
Bibinum ern col⸗
6,V. k.n. 1 . &n.
hloc.
ſetſe rehabetur.
es tetr ülius per
Arjeh ſo⸗197,c0)⸗
, c.
aap. n 14 1 Glr

nc, ac not, in i

6. Ferl ſ,d. 1
nt. K
„79 Prlae⸗ 4e

7

CAP. XXXIV.

NIHMEROKRUM.

1283

minos, pfo numero tribuum. 34. Verſ. 55. Er ſaturum erit, ut illi, quos reliqueri-

tis ex eis] Futuri ſint vobis in malum. 35.

Eod. verſ. 5 5. In ſpinas oculis veſtris] i. e.

In clavos, qui perfodiunt oculos veſtros, Targum (dictionis Hebrææ:) Mοhd eſt

ND i. e. clavi. 36. Eod. verſ. §5.

Et in aculeos] (Vocem Doo) interpre-

tantur, quòd notet ſepimentum ſpinarum, 37. quod vobis obducitur, ut claudat.
atque prohibeat vos, ne quis egrediatur & ingrediatur. Eod. verſ. 5§. Ee afligent

„o«] Juxtàâ Targum ejus. 3 ⁸.

CAP. XXXIV.

Erſ. 2. Hæc eſt terra, quæ cadet volis &c.] Quoniam multa præcepta exer-
centur 1. in terra (Hraêlitica,) quæ non obſervantur extràâ terram (illam,
ideò) opus fuit deſcribere terminos finium juxtà plagas ejus circumcircà, ut
indicet ibi (Scriptura,) quòd à terminis (iſtis *½) & intrà (illos) præcepta exerceri de-

Eod. verſ. 2. Cadet voba] Quia diviſa fuit (terra) per ſortem, (ideò) diviſio

vocatur nomine H) i, e. caſus, 2. expoſitio autem myſtica 3. dicit: (verbum:
—N ideò hic uſurpatur,) quia Sanctus ille Benedictus HNNi. e. cadere fecit prin-
cipes ſeptuaginta populorum 4. & cœlo eosque ligavit z. coràm Moſe, dicens ei:

XyyyyVyy 3.

ecce

34 CGonſer. & hic Gur Arjeb fol. 197. col. 2. princ.

ac not. in N N h. loc.

35. Vide etiam hic Gur Arjeh fol. 197. col. 2.

med. ac not. in anm m b. loc.

36. Habetur enim hic dictio 'n, quæ, uti hic

notatur, Chaldaicè exponitur, quòd ſignifi-
cet: Clavos ſive palos.

37. Sie etiam in notis pf nov h. loc. exponi-
tur: D25bA ri. e, ſepimentum, quod obte
git, confer, & Michlol Jophi h. loc, it. not, ad

Joſu. c. 2 3. V. 13. n. 2.

3 8. Scilicèt: erit explicatio hujus loci facienda,
in Targum autem ſic habetur: anguſtiabunt-

que vos, prout P. Pagius tranſtulit.
1. Confer, hic Lightfoot, Cenmtur. Chorograph.

Matthæo præmifſ. c. I. pag. 7. med. ac not. in
e e h. loc. it. tract. Talm. Sanhedrin,

Jol. 9 1. a.

Xx Hebr. , ſic in utroque MSto hic additum re

peritur.
2. Nam verbum 7a uſurpatur de ſorte, ſicuti di-
Eitur in illo loco: 77 i, e, (adere fecit

ſortem, uti Eſther. c. 2. v. 7. habetur.
3. Hebr. a& ν, de qua vide Buxtorf Ab⸗
brev. p iſta autem: Ar. i. e. expoſitio autem
myſtica, usque ad: Sd i. c. & erit vobis
S&c. (verf. 3. h. cap.) abſunt hic ab utroque
MsSto.
4. Hebr. α O)aν, ſic in omnibus, quæ qui-
dem inſpexi, exemplaribus habetur; ſunt tamea.
ex Rabbinis, qui legant: r αυe ſe⸗
ptem populorum ſciſ. principes, quæ lectio, ſi
aliquo codice fide digno niteretur, alteriilli præ-
ferenda eſſet, quoniam Moſi ac Joſuæ non ſe-
ptuaginta; ſed ſeptem populi, qui à Deo inter-
necioni deſtinatifuerunt, ſubigendi erant, de
quibus vide Deuter. c. 7. v. I. «αterum de 70.
populis nonnulla dicta ſunt ſuprà Numer. c. 7.
v. 19. . 50. & Numer. c., 29. V. 18. n. 9. ac.
Deuter. c. 32. v. 9. . 45.

5. Conſer. quæ ad Deuteron c, 2s7. 32, num. 5.
notata ſuntr

„

1284 NuMERORüM. CAbP. XXXIV.

—,,—— . . ,.—2 . „R . — 3
ecce nullæ ſunt illis ampliùs vires. Verſ. 3. &t erit vobis plaga meridionals] Plaga-
auſtralis, quæ eſt ab oriente ad occidentem. 6. Eod. verſ. 3. A deſerto Ein] Quod
eſt juxtà Edom; incipit (autem) terminus meridionalis versùs orientem terræ (Irae-

———

liticæ) novem tribuum. 7. videlicèt tres regiones conterminæ erant parti meridio-

nali tertæ Iſtaeliticæ, altera alteri vicina, (nempè:) pars quædam terræ Egyptiacæ
& univerſa terra Edom atque tota regio Moabitica; terra quidem Ægyptiaca (ſita-
erat) in finibus plagæ Auſtralis occidentem versùs, dicitur enim in hac ſectione ab
Hazmon ad flumen Ægypti, ubi ſunt ejus exitus ad mare; 8. fluvius autem Ægypti
ibat antè univerſam terram 5Ægypti, nam dicitur: de Schichor, qui eſt antè £Ægy-
tum 9. ac dividit terram Ægypti à terra lſraelitica; terra autem Edomitica propè
illam (regionem Iſraeliticam ſita eſt) versùs orientem; aſt terra Moabitica propè re-
gionem Edom (ſita eſt) in fine plagæ Auſtralis versuùs Orientem, ac, quando lſraelitæ
cx Egypto egrediebantur, ſi quidem voluiſſet Deus illos ſtatim introducere in ter-
ram (promiſſam,) potuiſſet illos traducere per Nilum 10. versùs plagam Septentrio-
nalem, ſic veniſſent in terram Iſraêliticam; ſed non ita fecit (Deus,] atque hoc eſt,
quod dicitur: * nec deduxit illos Deus per viam terræ Philiſthæorum, 11. qui ha-
bitabant juxtà mare, in plaga oceidentali terræ Chananææ, ſicuti dicitur: Philiſthæi,
qui habitant juxtà mare; 12. genti Cerethæorum, ſed non duxit illos (Deus) per i-
ſtam viam; circumduxit autem eos, ducens per viam versùs Auſtrum in deſertum,
13. quod Ezechiel vocat deſertum populorum, 14. quia multi populi juxtà illud

habitabant, atque (Iſraêlitæ) ibant versùs meridiem à plaga occidentali juxtà Orien-

tem continuè, donec venirent ad plagam meridionalem terræ Edom ac petebaut à
rege Edom, ut ſibi permitteret tranſire per terram ſuam, ut ingrederentur terram (pro-
miſſam) per viam latam; ſed nolebat (id permittere rex Ildumæorum,) quocircà ne-
ceſſe habebant* circumire univerſam plagam meridionalem terræ Idumææ, donec

veni-

6. Loci iſtius explicationem vide in notis *
Dan h. loc.
7. Nam tribus Ruben, Gad & dimidia Manaſſis
trans Jordanem habebant poſſeſſionem ſuam,
conſfer. not. ad Ezech. c. 47. v. 19. n. 41.
8. Id eſt: ad occidentem, ſicuti verſu 5. . cap.
habetur, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
h. loc.
9. Sieuti Joſu. cap. 13, V. 3. habetur; Schichor
autem eſt a i. c. Nilus, prout in notis mo
"an h. loc. exponitur, confer. & paulò poſt n.
10, b. verſ.
10. Vide, quæ paulò antè num. 9. b. verſi. de fluvio
Schichor, qui eſt Nilus, notata ſunt.

* Hebr. Naw NN iſta & ſequentia, usque ad: Ny&
ae i. e. circumduxit autem eos &c. abſunt hic
ab utroque MSto.
11. Prout Exod. cap. 13. verſ. 17. habetur.
12. vel⸗ ad tractum maris, vide Zephan. cap. 2.
verſ. 5. —

13. Hebr. Aane X* iſtud & ſequentia, usque ad:

e& ninen i. e, atque (Iſraelitæ) ibant
versùs meridiem, abſunt ab utroque MSto.
14. Uti Ezech. cap. 20. verſ. 3 5. habetur, ubi vi=
de Raſchi not.
* Hebr. α iſtud & ſequentia, usque ad?
rN 92 7 i. e, quapropter circumibant o-
mnens

(M. X
—
venirent à.

Moabitatu
guapropte
nemn ejus 4
cotnirent 6
gueſimſe

in plage

gvod dicin
nem Moab
nailite)te
approping
usocciden
nanxæ,
Fersus orie
ℳ Aneni
aut Nx
non lt e⸗
Ein oblige
ad occiden
tiebatur
gue ad Zn
oo.

—
mnem Pi⸗
l.
† Hedr. ad
dom; ſe
15. Feuti e
3 Pebr d
yieg
jus, ge e
hverl
16. kroir n
couer. do
1,e, gun
d , perl
17. Reterun
1e l cen
Ga luxta
W oo

Ar.I.

—
41 llag
lerreclltas.
Uti meridio⸗
? gyptince
Vpfiaca ſia-
lectione ab
utem gypti
nte Aoy.
mitie Prope
ica prope te⸗
Ando liraelite
gucere in tet⸗
m eptenttio⸗
iqgue hoc elh
, II. guiha⸗
r: Philiſthei,
1(Deus)per i⸗
nin Gelertum,
uli untz illud
i und Orien-
ae petebaut
urtenamgpro⸗
quocitci ne⸗
amer, donte
veni⸗
cos Kc⸗ablunt bie

17. hꝛbetun.

ieenhmn h:n

entin ugend
(ltnelte idan
1oque dto.
ehabelut, ubifi⸗

vebtia, igle :

eumibant 0*
el itcuunibant
uis ne

CAP. XXXIV. NuMERORUM. 12 85

venirent ad plagam auſtralem terræ Moabiticæ † dicitur enim: etiam ad regem-
Moabitarum miſit; 15. ſed non permiſit (rex Moabitarum, ut Iſraelitæ tranſirent,)
quapropter circumibant omnem plagam meridionalem terræ Moabiticæ usque ad fi-
nem ejus atque inde faciem ſuam vertebant ad plagam Septentrionalem; donec cir-
cumirent omnem tractum orientalem, qui ei eſt ** juxtâà latitudinem ejus, cum ita-
que finiſſent plagam Orientalem, invenerunt terram Sichonis & Ogi, qui habitabant
in plaga Orientali terræ Chananææ; Jordan autem illos dividebat atque hoc eſt,
quod dicitur de Jjephta: & abiit in deſertum & circumivit terram Idumæam & regio-
nem Moabitarum & venit à plaga orientali terræ Moabitarum 16. & ſubegerunt (Iſ-
raẽlitæ) terram Sichonis & Ogi, qui erant in parte Septentrionali terræ Moabiticæ &
appropinquarunt usque ad Jordanem, qui eſt è regione termini Septentrionalis ve r-
sùs occidentalem plagam terræ Moabiticæ, deprehenditur (itaque,) quòd terræ Cha-
nanææ, quæ erat trans Jordanem & plagam occidentalem, terminus auſtralis fuerit
versùs orientem, qui ei eſt † juxtà Idumæam. 17. Verſ. 4. Et divertat vobis termi-
nus d meridie ad aſienſum Hakrabbim] Ubicunque dicitur: 2) i. e. & circumeat
aut . e. & egrediatur, (ibi Scriptura) docet, quòd terminus (ſive tractus iſte)
non ſit æqualis; ſed forâs prominens exeat, (nimirùm) egrediebatur terminus iſte
& in obliquum ſe flectebat versùs plagam Septentrionalem 18, mundi per obliquum
ad occidentem & tranſibat terminus in plaga Auſtrali aſcenſus Akrabbini, (ſic) repe-
riebatur * aſcenſus Hakrabb intrà terminum. 19. Eod. verſ. 4. Et tranſeat us-
que ad Zin] (Nomen oæ hic ponitur pro:) & O&., veluti (alio in loco dicitur:)

uD. 2. Eod. verſ. 4. Et erunt exitus ejus] (Dictio )NN i. e. exitus e-
Jus
mnem plagam meridionalem &c. abſunt à MSto 18. Conter. hic Gur Arjeh fol. 197. col. 2. med.
1. ac not. in par Nn b. loc.
† Hebr. ANh, in MSto z. pre eo legitur & i. e. * Hebr. appoy yp NYNa, abſunt iſta hic à MSte
Edom; ſed minus rectè, ut puto. 2
15. Sicuti Judic. cap. 1 1. verſ. 17. habetur.
2 Hebr. â*, in utroque MSto pro eo legitur:
miy i. e. qui aſcendebat, ſcil. ad latitudinem e.
jus, quæ lectio melior videtur, confer. infrà Sign.
† h. verſ.
16. Prout Judic. dict. cap. 11. verſ. 1 8. habetur,
confer. not. in Pan nov h. loc.
† Hebr. in MSto I. pro eo hic legitur: y
i, e. qui aſcendit, confer. quæ pauloò antè Sign.

19. Sic iſia: wN i nn hic inter pretor, eon-
fer. infrà v. 7. h. c. n. 29. & verſ. 11. b. cap. n.
43q. ac Deuter. &. 12. v, 6. n. 2 1. & Deuter. dict.
c, 12. v. 18. n. 75. confer. not. in an re,
ubi exponitur, quid fit um, vide & infrà veri
7. b cap. n. 2 8. & v. 8. H. cap. n. 37. confer. &
Lighifoot, Decad. Chorograph. Marco præm iſſ.
cap. 9. J. 2. p. 583. edit. Lipfſ. & Selden. de Sy-
nedr. 1. 2. c. I. n. .

* * h. verſ. notata ſunt.
17. Referuntur ifta ad id, quod ſuprà habetur,
ac ſi diceret: ideò hic ſcriptum eſt: à deſerto
Zin juxtà terram Idumæam, ſic in notis
N Dν loc. exponitur.

20. Quod etiam ponitur pro: Dv re, 1. e. ad
Fgyptum, nam litera Heh in fine dictionis eſt
ia en Sree i. e. loco (literæ) La-
med ab initio, prout in notis par npv 2, loc.
haberur.

1286

NUIMERORUNM.

CAbL. XXNIV

Ins hic ſignificat)
Kadeſch Barneah,

terminus & dilatetur ad latus Septentrionale mundi 22.
cidentem & veniat usque ad Chazar Adar atque inde ad
& inde ad fluvium Egypti; verbum autem: 28)) * i. e. & circum-
quia ſcriptum eſt: & egrediatur ad Chazar Adar, 23. nam (termi⸗

per obliquum ad oc
Hazmonem
cat) hic uſurpatur,

Pi. e. fines ejus, 21. qui fuerunt in plaga meridionali (urbis)
Eod. verſ. 4. Et egrediatur ad Chaxar Adar] i. e. Extendat ſeſe
& protrahatur ulteriùs

nus) incipiebat ſeſe dilatare, quando ille tranſierat Kadeſch Barneah ac latitudo iſti-
us termini, qui prominebat ad latus Septentrionale, fuit à Radeſch usque ad Haz-

monem;

lagam occidentalem *

ſed exinde atque ulteriùs anguſtior fiebat terminus 24. & flectebat ſeſe⸗

ad latus meridionale atque veniebat ad fluvium Ægypti ac (vertebat ſeſe) inde versus
ad mare magnum, quod eſt terminus occidentalis totius ter-

ræ Hraeéliticæ, deprehenditur (itaque,) quòd fluvius Ægypti ſit in termino occidenta-

Ii, qui versùs meridiem (tendit.) Verſ. 5.

Et erunt exitus ejus ad mare] i. e. Ad ter-

minum occidentalem, quia † terminus auſtralis non ulteriùs ſeſe extendebat versus
occidentem * atque exinde & ulteriùs. 25. Verſ. 6. Terminus autem maris] i. &.

Terminus autem occidentalis quisnam ille erit? (nempè:) Eod. verſ. 6. Erit vobi

mare magnum] (Videlicèt) in terminum & fines; inſulæ 26., quoque, quæ in mari
ſunt, etiam iſtæ erunt termino incluſæ; funt autem inſulæ, quas vocant (linguâ ver-
naculàâ:) i les. 27. Verſ. 7. Terminus Septentrionalis] (Dictio ? ꝗ hic ſignificat)

i. e. terminu

§ 28. ſeptentrionalis. Eod. verſ. 7. A mari magno definietis vobis

ierminum) montem Hor] Nam iſte eſt in termino Septentrionali versùs occidentem,
cujus caput ſeſe flectit & ingreditur *r in mare eſtque (mons iſte) prætenſus latitudi-

ni maris intra

à illam 29. & extrà illam. Eod. verſ. 7. Terminabiti] (Verbum-⸗

RRN

2 1. Confer. quæ inf.à ad verſ. 8, h. cap. n. 37. no-
tata ſunt.
22 Hebr. = ., abeſt iſtud à MSto r. vide
bie not- in nam r ubi loci iſtius explicatio
habetur.
4 Hebr. abm) , iſta, ut & ſequentia, usque ad-

u i. e, at (vertebat ſeſe) inde & c. abſunt hic

4½ MSto i.
2 3
am hic not. in an N b. loc.
24. Vide hic quoque not. in am inev, ubi loci
iſtius habetur explicatio.
xX Hebr. aype 2) abſunt iſta hic 4 MSto I.
† Hebr. ) a y PN, in MSto I. pro his ita
legitur : 2 71a) y i. e, usque ad terminum
Auſtralem. .
X Hebr. ADN 2y, in MSto 2. pro eo legitur:

llti hoc loco in textu ſacro habetur, confer. eti-

Nn *ε i. e, verſus terminum.
25. Sed ſinis eius erat mare magnum, quod luit
terminus occidentalis univerſæ terræ Iſraeliticæ,
ſicuti jam dictum eſt & mox in textu ſequitur.
26. Hebr. poas, uti hic habetur, 4 Græco:
gαοconfer. Buxtorf. Lex. Chald. fol. 1342.
confer. & tract. Talm. Gittin, Fol. B. a.
27. ZSic reddo hic: bp, Hiſpanicé: ylolas,
confer. not. in ναπ νρ h. loc. in utroque
MSto legitur: w i. e. iles, Galli enim isles
pronunciant, iles.
2 8. Confer., quæ ſuprà ad vV. 4. h. cap. n. 19. & n.
2 1. notata ſunt.
XX Hebr. bann), in MSto z. pro eo legitur: N
i. e. ac deſcendit (in mare.)
29. Scilicèt: tetram Iſracéliticam, ſic una Dunhy
in

(AL MI

—
Wlguin

eclinetis d
flexum, ſeuti
Ilo loco:)
e,ſubſtruckio
38. Verl 5.
(gui tendit)e
eſ Antiochia.

üicicur inder

ille Mrocedit
tatſe A abit
titudo & voca
niamibi deſin
nis terminide
liſguitendi)

d blagam on
Lea Wi

—

in notis n
infta v. 11, h
ohanmiptemi

eg b, eclit l

31. diye ſexio⸗

ſem Comment⸗

Uranſlulerunt:
„ca d. 4l,

31. Vel: circiitr

e bzeche e 40
liinot,
3). Ziſen ktatn

. 1.Rege e,6. ,

34. Die ſeco hie
Rep Gc e 6,
beuur) ahi vit⸗
1 549, in Dict
ex i⸗

35. Kelliekt tern

nal, urbis)

tendat ſele
ltur ulteriins

ue inde ad
Kcircum.
nam (termi.

atitudo iſti. 1.

lue ad Har.

Gebat ſelex·
inde verseat

is totius tet⸗
Cecidenta⸗
.e. Acter⸗
dedat vetsds
naris i,,
8. Hit obi

gur in mmatl

(ingui ver-
le ſignificat)
ierij voli
occidentem,
lus latitodi⸗

(Verbum-

8D
—

am, quoc fun
ertæ .Meltice,
Ntu lequitur.
ur, 4 C1a!
118. 0l, 1341.
. t.2a.
mniek: Nldis,
loe, in utroque
llienin üler

ael 19,* n

lgiun: n

ſvme
19

CApP. xxXIY9Y9. NRNRuMERORUMA. 1287

1RNNſignificat hic:) 1DοS i. e. flectetis (terminum, ita,) ut à plaga occidentali
declinetis ad Septentrionalem ad montem Hor, 30. verbum N& N notat 52i. c.
flexum, ſicuti (accipitur in illo loco:) &) Ni. e. ad flexum 31. curſorum, item (in
illo loco:) Wι )i. e. & flexus 32. portæ, (ita, ut dictio ☚ ſignificet:) v Mi.
e. ſubſtructionem, 33. quam vocant appendicem, 34. quia ſeſe flectit ac declivis eſt.
3 ⁵⁸. Verſ. 8. Amonte Hor] Flectetis vos & ibitis ad terminum Septentrionalem
(qui tendit) versùs orientem & attingetis viam, quâ iturad (urbem) Chamat, 36. hæc
eſt Antiochia. Eod. verſ. 8. Exitus termini] i. e. Fines 3 7. termini, ubicunque-
dicitur (in Scriptura:) exitus termini aut finium, ibi vel penitùs finitur terminus, nec
ille procedit (exinde *) ulteriùs, 38. vel exinde ſeſe protendit (terminus) atque dila-
tat ſe & abit retrò, ut ſeſe ulterius extendat per obliquum magis, quàm prima fuit la-
titudo & vocat iſtud (Scriptura) exitum, intuitu latitudinis ** menſuræ primæ, quo-
niam ibi deſinit illa menſura. Verſ. 9. Et erunt exitus ejus Chazar Henan] Is fuit fi-

nis termini Septentrionalis & reperitur Chazar Henan 39. in termino Septentriona-

li (qui tendit) versùs orientem, atque exinde flectetis vos*** (inquit 40. Scriptura,)
ad plagam orientalem. Verſ. 10. Ee determinabiti] (Verbum DN NNN) ſigni-
ſcat Oi. e. flexum 41. & declinationem, codem modo, quo (uſurpatur ver-

in notis par inen hk. loc. exponitur, confer. 36. De hac urbe vide Lightfoot. Decad. Choro-
infrà v. I 1. h. cap. n. 43. =èD graph. Marco præmiſl. S. 2. n. 3. p. 590. alia
30. Confer. hic Lightfoot. Diſquiſit. Chorogr. etiam urbs dicitur Chammat, quæ eſt Tiberias,
Johanni præmilſſ. & quidem ad ejus caput/. s. . de qua vide eund. Lightfoot. in Centur. Cho-
Pp. 956. edit. Lipi. rograph. c. 74. p. 133. edit. Lipſ.
31. Sive: flexionem aut circuitum, ſic juxtà men-37. Confer. quæ ſuprà ad v. 4. . cap. num. 19. &
tem Commentaroris noſtri hic vertere poſſiszalii n. 21. notata ſunt.
tranſtulerunt: procœtonem, vide I. Reg. cap. * Hebr. un, ſic in Mᷣto 2. hic additum repe-
14. V. 29. confer. & num. ſeq. 32. & verſ. 10, ritur. “l
b, cap. n. 41. ðð 39. Vide hic præ aliis notas in nom nov h. loc.

22. Vel: circuitus, ab aliis vertitur: thalami, vi-* Hebr. afrm, abeſt hic vox iſta 4 MSto z.

de Ezech. c. 40. V. 10. ibique Junii ac Tremel- 39. De hac utbe vide Lightfoot Chorograph. Lu-
lüi not. ““ cæ præmiſſ. c. 3. Sect. I. p. 694. edit. Lipſ. con-
33. Sive: ſtratum, de qua voce vide R. Salom. ad fer. & not. ad Ezech. c. 47. V. 17. num. 23.

„. *X Hæc verba: flectetis vos &c. usque ad: & de-
34. Sic reddo hic: maieè vel PpOaeX, (prout. 1. terminabitis, (v. 10. h. c,) abſunt 4 MSto 2.
Reg. dict. e. D 5. & in ler Bu dsto hie . 40. Nempè: verſu ſequ. 10. h. cap. ubi dicitur: &
betur,) ubi vide n. 6. con er. Buxtorf. alleg.ol. Qeterminabitis vobis &c.
2 549: in Dictionario Syro. Chaldaico Boderi- I. Sive: circuitum, confet quæ àd verf. ante
ano y'æ exponitus: thalamus, appendiꝗ. [ttl.⸗ h. cap. n. 51. nOtad lunſk Au& 40d. verl, antec.
35. Scilicèt: terminut, confer, V. 10. , cap. ibi- 7 ·. cap. n. 3 I. nOtaaà junt.

Aue Ot. n. 42 =

128 8 NUMERORUM. CAP. xXXIV.

—
bum:) Nr. 42. Eod. verſ. 10. Ad Schevam] In termino Orientali atque exinde
(terminus ſe protendit) usque ad Ribhla. Verlſ. II. Ab oriente Hain] (Dictio: v
eſt) nomen loci & terminus vadit ad illius plagam orientalem, deprehenditur (itaque)
Hajin intrà terminum; 43. erat autem (locus iſte) de terra Iſraëlitica. 44. Eod. verſ.
1. Et deſtendet terminus] Omnis terminus, qui vadit à Septentrione ad meridiem,
is deſcendit 4¾. & abit. Eod. verſ. I I. Et pertingit usque ad litus maris Cinereth ver-
sùs orientem] Ita, ut mare † Cinereth 46. ſit intrà terminum in plaga occidentali &
terminus ſit in plaga occidentali maris Cinereth atque exinde deſcendit ad Jorda-
nem; Jordan autem protrahitur ac venit à Septentrione ad meridiem, per obliquum
ſeſe extendens ad latus orientale & appropinquat lateri terræ Chananææ † versùs
mare Cinereth & flectit ſeſe ad latus orientale terræ Ifraëliticæ è regione maris Cine-
reth, donec cadat in mare ſalſum atque exinde deſinit terminus in exitu ſuo ad mare
ſalſum, nam ab eo incipit terminus plagæ auſtralis versùs orientem, ecce iſte eſt cir-
cuitus 47. juxtà quatuor plagas ejus (terræ Iſraéliticæx.) Verſ. 15. Ad orientem-
perihs ortum ſolis] Ad partem anteriorem 4⁸. mundi, quæ eſt in oriente, nam pla-
ga orientalis vocatur 0. . e. anterior pars; occidentalis verò nominatur poſte-
rior pars, quocircà meridies eſt ad dextram & Septentrio ad ſiniſtram. Verfſ. 17.
Qui divident vobis] (Particula S hic accipitur pro:) Dνυπ◻ i. c. propter
vos, *unusquisque (enim) princeps erat curator 49. tribus ſuæ ac dividebat hæredi-
aatem tribus juxtà familias & viros, atque eligebat (ſeu declarabat) unicuique partem
con-

42. Id eſt: flectetis, de quo dict. v. 7. b. cap. ubi

c⸗ †+ Hebr. 1n, in MSto 2. pro eo legitur: i.,
vide not. n. 31. & ſequ.

e. Ifraeliticæ, res eadem eſt.

43. Confer. quæ ſuprà ad verſ. 4. , cap. num. 19.
& ad verſ. 7. B. cap. n. 29. it. ad Deuter. g. 12.
v. 6. n. 2 I. notata ſunt.
44. Id eſt: ad terram Iſtałliticam pertinebat, ter-
ræ lſracliticæ adnumerabatur. .
45. Ideſt: paulatim deſcendit, ſenſus eſt: ubi-
eunque terminus 4 ſeptentione ad meridiem pau-
latim tendit, ibi verbum T'i. e. deſcendit, uſur-
patur. .
1 Bebr. à iſta & ſequentia, usque ad:
Wr i. e. atque exinde deſcendit, abſunt“
MStoO z. ſed in MSto I. habentur quidem non-
nulla 5 aſt confuſè.
46. De hoe mari Cinereth vide plura apud Light-
foot. in Centur. Chorogiap. «. 70. & in Decad.
Choregraph- Marco præmifſ. «. 5. 5. 1. P. 552.
cdit. Lipfſ. ubi ſchema maris Genelaritici loco-
gumque adjacentium habetur, confer, & Deuter.
g.3. V. 17. n. 27. & not. ad Eſai. 6. 2 8.. V, I. n. 5.

47. Id eſt: hie eſt ambitus ſeu circuitus terræ Iſra-
Eliticæ per terminos ſuos eireumcircà, prout ver-
ſu ſequ. 12. h. cap. habetur, sonfer. hic tractat.
Talm. Bechorot, ſol. 5 5. a.
4 ⁹. Nam n "NX, ſicuti hic apud Commentato-
rem noſtrum habetur, ſignificat h j. e. antè
ſive partem anteriorem, etenim ' Ne e
Dvun i, e. (dictio:) —e ſigniſicat faciem, ſive
partem anteriorem, ſic in notis onf Nh.
loc. confer. & Gur Arjeh fol. 197. col. 2. circà
fin. item not. ad Hiob. c. 2 3. v. 8. n. 6 .
* Vel: pro vobis, veſirum loco veſtroque nomine,
ſicuti pauò poſt àa Commentatore noſt ro hic ex-
ponitur, confer. num. feq. 49. S& Exod. c. 28.
v. 22, n. 110.
49. Hebr. boruDN à Græco zxireex & i. e.
tutor, curator, confer. Buxtorf, Lex. Talmud.

Jol. 182.

MN

CA.
—
convenlient.

ipſorum N
jſtam)) =
tur,)uam, .
(herecilaten
pes) pollige
loco, lcutiſ
bis, 3. ie
ilam (tettar
liu Nailu
jus ſt.

Etl.
loe
145
ſpargendi.
guidus io

ura) dicit.

—
o. Diriſio
e, fiebat unt⸗
curatorum,
badetur cont
PI. Juxta Heb
tos fer ſſent
niam princj⸗
torer lindli⸗
Gitatispanen
erat, 1c ſi
ſent, nac.
ach, g⸗
le igetur
Sie 7
le verdum
reperltur,
Hebr da;
nic acditum
61. Nempe:
Proutin Mic
5 brohe kxoe

NOteh, ſſ &

äl
IV. Cab. XXXV.

NuMEROERIM. 1289
gue exind convenientem, 50. ita ut quicquid iſti ( principes) faciebant, id perinde eſſet, ac ſi
Dicto: y ipſorum (Iſraélitarum) nomine feciſſent, 51, nec convenit, exponere (particulam
iunfingte iſtam:) =)), ſicuti omnes (cœteras particulas:) )., quæ in Scriptura (haben-
Lod ver. tur,) nam, ſi ita eſſet, ſeribendum fuiſlet: a: * j. e. poſſidendam tradent vobis
Ameifien (hæreditatem; jam verò † ſcriptum eſt:) 2 52. ut ſenſus ſit: quòd ipſi (princi-
Cueuhm. pes) poſſidebunt )) vobis i. e. DHO propter vos (ſeu pro vobis) & veſtrum
ceidentali A loco, ſicuti (particula accipitur in illo loco .) Dominus pugnabit — 2 vo-
i ad ſorda. bis, 53. i. e pro vobis. Verſ. 18. 1le Aiſtrituat terram] Ut fiat poſſeſſor ac dividat
ver obligvun illam (terram) veſtro nomine (ac loco.) Verſ. 29. Ule poſſeſionenz diſtribuerent fi-
nazt versds Tus Iraeëla] Ut illi poſſidendam traderent cam (terram) vobis juxtà diviſiones .5
e matis Cine⸗ jus. 54. l
1ſvo ad mare H HM
ceile eſt cir. L
nte, nam pla-
“ l. Erſ. 2. Sauburbanum] (Dictio d ſignificat:) Hi. e. ſpatium (nempè:)
n. Vetl 17. locum planum 1. Extrà urbem in circuitu, ut ſit decori 2. urbi nec facul-
Nie. roptet S tas data erat ædificandi ibidem domum aut plantandi vineam aut ſemen
ebat hetedl.ſpargendi. Verſ. 3. Et Pro omnibus animalibus † corum] i. e. Pro omnibus rebus;
anigne ſeanen. quibus ipſi opus habebunt. Verlſ. 4. Mille cubitos in circuitu] Sed poſteà illa (Scri-

o. Prtura) dicit: bis mille cubitos & ecce quomodo? (nempè) bis mille eubitos dabat
ͦ”MÿM Z222222 2 eis

50. Dixviſio autem ipfſa terræ 7αaαν e i. 54. Nempè α h ie rne ee 1. c.

legiut: XNi,

cuitus telke lita⸗ e. fiebat juxtà ſortem nec dependebat ab arbitrio ut illam (terram) per ſortem dividant poſſiden-
ic atorum, prout in notis am mew b, loc dam, prout in Gur Arjeh fol. 19 I. 2. fi
neitez, Pkoin vet⸗ curatorum, prot ⸗ h, loc. „ pro ur Arjeh fol. 19 7. col. 2. fin.
Onler, bie actt. habetur, confer. verſ. 29. . cap. n. Krn eii habetur, confer. ſuprà v. 17. h. cap. n. ,0.
S. Juxta Hebræum ita: perinde ac ſi (Iſraelitæ) 1. Commentator noſler n alit
1d Commentit eos feciſſent legatos ſeu mandatarios, id eſt: quo di. em rn. eerign Jad
9 i e, ud niam principes iſti erant quaſi tutores ſeu cura- .
ien h e,N puinelp entd . n i. e. ſpatium vacuum ſegete, & ædiſiciis
n wr n nn tores Iſraelitarum, ideò quamcumque illi hæ re- atque arboribus ad urbis ornaâme mt ides
nigenlaciem ſſe ditatis parrem unicuique aſſignabant, id perinde D. Wogenſeil. Sot. p. o7. n. 2 uſn. vr
Deon wol. erat, ac ſi ipſi Iſraelitæ inter ſe diviſionem feciſ. 4. h ce; 3. „p. 607. n. 2, confer. & ver-
197,601. 1 clc ſent, nam, quod quis per alium facit, id ipſe fe- fer: hic P. Fauij
19. r XX 8 Niſtud etiamin MSto z. p = 190t Tentur. Chorogr, c. 97. pag. 164
ianeranie D perkeütren iſtud et amin 4 t⸗ 3:. Pu ncdtatum ſuburbia utemn iſta, Levitis conceſſa, ſublata
eeit. 1 Hebr Vax i e. ſed, enimver, ſic in MSto 1. uerunt poſt teverionem ex eaptivitate Babylo-
9, lad/ hic additum reperitur. niga, uti in Gemara habetur, quam D Wag
. 2: do . 0 : . ſeil. in Sot. p. 1070. n. 2. allegar.:
e i. e 52. Nempé: 70 W7a i. e, ſignificatione activa,
Tamt prout in Michlol Jophi h. loc. habetur. Contfer. tractat. Talmud. Nedarim, ol. 81, a. &G
33. Prout Exod. c. 14. V. 14. habetur, ubi vide Maccot, ſol. 12. ,
not. n. 65. & n. 56 l

1296

NuMERORUM.

CAb. XXXIV.

eis in circuitu, ex quibus mille cubiti interiores (versus urbem) erant in ſuburbium;

3. extetiores verò in agros & vineas. 4.

Verſ. 11. Et conſtituatis vobis] Non ſi=

gnificat p 5. aliud, quâm P i. e. præparationem 6. atqueè ita illa (Scri-
ptura) dicit: quia P i. e. præparavit (vel obvenire fecit) Dominus coràm me. 7.
Verſ. 12. Avindice occiſi] (Iſtud: ¹& hic notat:) D N 305i. e. propter vin-

dicem ſanguinis, qui propinquus eſt occiſi.

8. Verſ. 13. Sex urbes refugii] Indicat

(hic Scriptura,) quòd, licèt Moſes, dum viveret, ſeparaverit tres urbes trans Jorda-
nem; * illæ tamen non fuerint receptui, 9. donec eligerentur * (reliquæ) tres,
quas dedit Joſua in terra Chananæa. Verſ. 14. Tres urbes & .] Quamvis in terra
Chananæa fuerint novem tribus; hic autem 10. non niſi duæ (tribus) ac dimidia;
** (tamen Deus) æquavit numerum urbium refugii, quæ illis (Iſraêlitis conſtitutæ
erant,) quia in Gilead multi 11. crant homicidæ, ſcriptum quippe eſt: (in) Gilead
urbs eſt operantium iniquitatem, plena veſtigiis ſanguinis. 12. Verſ. 16. Et ſi in-

. „

ſrumenté ferres percuſſerit eum] Non dicit iſtud (Scriptura) de illo, qui per errorem
eccidit; ſed de eo, qui ex propoſito interficit 13. & venit (hic Scriptura,) ut do-
ceat, quòd is, qui quocunque inſtrumentéô interficit, habere debeat tale (inſtrumen-

tum,) quod aptum ſit, 14. ut eò aliquis interfici poſſit, nam in omnibus dicitur:

quò

3. Id eſt: in ſpatium vacuum ſive locum planum &
aream puram, ſic Hebr. vnih hic interpretor,
conf. ſuprà v. 2. h. cap. n. I. & D. W agenſ. Sot.
p. 606. & ſeq. it. not. ad Joſu. c. 2 1. V. 42. n. 7.
4. Confer. hic Gur Arjeh fol. 197. col. 2. fin. ubi
notatur, expoſitionem iſtam ex tractatu Talmu-

dico Eruvin eſſe deſumptam, vid. Eruvin, fol.

51. a.& fol. 5 6. 5. it. ol. 57. a. vid. & Sota, f.
17. b. & Nedarim, fol. 56.6, it. Maccot, ol. 9.5.
8S& fol. 13. 2. .
5. Quoniam hic habetur: re, ideò ſigniſi
cationem iſtius verbi Commentator noſter hic
exponit.
6. Sive: citationem, condictionem ad certum
tempus vellocum.
7. Sieuti Genel. c. 27. v. 20. habetur.
8. Loci iſtius explicationem vide in notis
r rv h. loc, confer. & fol. 9. a-& Macecot,
fol. 11. 5. & fol. 12. . “
* Hebt. e daya, ablſunt iſta hic ab utroque
MSto.
9. Conler. Deuteron. c. 4. v. 41.: n. 5 5. ac Gur Ar
jeb fol. 197. col. 3. med. atque nor. in mov
pa h. loe. ubi. Siphre & tractat. Talm. Mac-
cot ſol. 9.5, & fol. 13.a. ad marginem allegan-

tur, vide & Lightfoot. Centur. Chorogr. cap.

50. p. 94. edit. Lipl.
X Hebr. WMa , abeſt iſtud hic à MSto z.

tribu Ruben, Gad atque dimidia tribu Menafſis
iacolebatnr, confer. Gur Arjeh fol. 10 8. col, 2.
piinc. & fol. 197. col. 3. circà fin. ac not. in
pam PDSO ubi tract. Talm. Maccot ol. 9. a. .
aàad warginem allegatur.
xx Hebr. xrn, abeſt iſtud hic ab utroque MSto.
11. Sic dictionem νa hic interpretor, confer.
Buxtorf- Lex. Chaldaic. fol. 1376.
12. Sicuti Hoſeæ cap. 6. verſ. 8. habetur, ubi vide
not. dictio qadpy, quæ apud Hoſe. alleg. loc.
habetur, exponitur in not. a Hh. loc-
quòd fignificet: a)& i. e. inſidiæ, confer. not. ad
Hoſe dict. c. 6. v. 8. n. 11. & 12.
13. Confer. hic Gur Arjeh fol. 197. col. 4. princ.
ubi ioei iſtius expoſitio habetur, confer. & San-

Jol. 31. 6.

14. Quod aliqdam habeat proportionem, & ap-
titudinem ad interficiendum. ſic y v hic inter-
pretor, confer, num. 17. . Verſ.

10. Nempè: in terra, trans Jordanem ſita, quæ 3

hedrin, fol. 33. 5. & fol. 45. b. it. Bava mezia,

CA. XX

66 quns i
moriator ali
o Benecich
el acus ſarte
nam, utden
Natamſtic
gnocungbe
Noc loco) e
a daldoperi
impletmmanu
13, ut morte
guoniam ali
tur ei lapih)
Aigvis mori
citur: ſiqui⸗
(bacplus inte
aptitudo, qgs
am in utbibu
io el:) Wo⸗

15. die verſu 1.
numm ſegl

16. Conlet. vert

tad, Talm. 5
it ol. 53, 2
17, Dige: ztitr
nem; fide,
Verſ,ſequ. 17.
notala unt,
18, Sieutin. 17.
beyeil.
19. Habetut hie
qult per errore
hoc,
40, MMelt dm
tiinfe el
31, nonitague
entorem interf
21. Nempd.
dere lichi lun
loe.

. WII.

—
4] Non l
in illa Ser⸗
rim me,,.
Propter vin.
igi] Indieat
trans ſotda-
eligne) nes,
mris in tetta
ac dimidia;
tis conſtiute
(in) Glead
16. M in.
iper ettorem
uta.) ut do⸗

e (inſtrumen.

nibus dicitur:
0

., Choiogr, cih.

Vslo:.

anem ſts, u?E)

ia lnibu Menalls
61 106,l,1.
) Kn. ec not in
ecot l .

btroque Moto.

tpretor, conlel⸗

7.
diberuk, ubi ic⸗
Hole, alleg. ſoe⸗
2,Aonſer or 4

lI1. .
ne
97 col 4 pin,
conte Adin⸗
it Baya mezli,

rtionem, 8 4.
ſenpv his ilet⸗

.

NUMERORUIM.

1291

qué quis moriatur, 15. ſicuti etiam Targum habet: qui (lapis) ſit ſufficiens, ut eò
moriatur aliquis, 15, exceptô ferrô, quia manifeſtum ac notum eſt coràm Sancto
illo Benedicto, quòd ferrum, quodcunque illud ſit, mortem adferre pollit, etiamſi ſit
vel acus ſartoria, quocircà non dedit lex quoad illud (ferrum) menſuram 17. ali-

quam, ut de eo ſcriberet: qué quis moriatur, 18, quòd ſi fortè dicere velis, Scri-

pituram (hic) loqui de eo, qui per errorem interficit, ecce 19. illa dicit infrà: aut
quocundque lapide, quê quis mori poteſt, cùm non viderit &c. 20. docet (itaque lex
hoc loco) de illis, quæ ſuprà 21. dicta ſunt, quòd Scriptura de illo, qui ex propoſito

ac datàâ operà interficit, loquatur. Verſ. 17. Lapide manu,] (ld eſt: eo lapide,) qui

implet manum. 22. Eod. v. 17. Qus (aliquis) mori poteſt] i. e. Cui ineſt aptitudo,
23. ut mortem afferre poſſit, (ſic facienda eſt interpretatio) juxtàâ Targum ejus, 24.
quoniam (alibi) dicitur: & percuſſerit aliquis proximum ſuum lapide, 25. nec da-
tur ei (lapidi) menſura, forſitàn omnis (lapis) intelligetur? ideò (hic) dicitur: quò
aliquis mori poteſt. Verſ. 18. Aut inſtrumentö ligneo manus] Quoniam (alibi) di-
citur: ſi quis percuſſerit ſervum ſuum aut ancillam ſuam baculô, 26. forſitàn omnis
(baculus intelligitur?) ideò (hic) dicitur: ligno, quô aliquis mori poteſt, cui inſit

aptitudo, quæ mortem afferre poſſit. 27.

Verſ. 19. Quum ipſe ei occurrerit] Eti-

am in urbibus refugii. 28. Verſ. 20. De induſtria] Juxtà Targum ejus (interpreta-

tio eſt:) NQpO (quod ſignificat:) 2N

Da i. e. per inſidias. † Verſ. 22. Dere-
„ 222222 3 Ven-

num. ſequ. 18. b. verſ.

16. Confer. verſ. ſequ. 17. h. cap. num. 24. it.

tract. Talm. Sanhedrin, fol. 1 5. 6. & fol. 45. b,
it. Fol. 5 3. a. & ol. 72. 5. it. Fol. 77. a.
17, Sive: aptitudinem, quantitatem ac proportio-
nem; vide, quæ paulô antè num. 14. h. verſ. ac
verſ. ſequ. 17. n. 23. ac Levit. c. 22. v. 5. h. 22.
notata ſunt.
18. Sicuti v. 17.
19. Habetur hic reſponſio ad objectionem illam,
qua dicitur, quod Scriptuta hic loquatur de illo,
qui per errorem inter ficit, confer, not. in npv
o b. loc:.
20. Id eſt: cùm inſcius & per errorem fecerit, u-
tii infrà verl. 2 3. . cap. habetur, ubi vide not. n.
3 1. non itaque hoc loco; ſed ibi de eo, qui per
errorem inter ficit, ſermo eſt.
21. Nempè: quæ hoe verſu 16. & ſequenti hac
der dicta ſunt, confer. & not. in 'nan
H. 10 0.

& 18, h, c. habetur, confer. n. 16.

15. Sic verſu 17, & 1 8. h. cap. habetur , confer.

22. Confer. hic Gur Arjeh fol. 197. col. 4. med.
aec not. in par rië h. loc. ubi Siphre ad mar-
ginem allegatur, vide & Exod c. 2I. v. 20. n.
149.
23. Hebr. , de cujus vocis ſigniſcatione con-
fer. verſ. antec, 16. n. 14. & n. 1 7. kt. verſ. feq:
18. n. 27.
24. De quo verſu antec. 16. num. 16. dictum eſt,
confer, & Gur Arſeh fol. 197. C0 l. 4. med. ac
not. in nn V h. Oe.
2 5. Sicuti Exod, c 2 I. v. 1 8- habetur, ubi vide
not. n. 136. confer. & verſ. ſeq. 1 9. n. 17.
26. Proùt Exod. dict. cap. 2 1I. V. 20. habetur, ubi
vige not. num. 149. “””VMV
17. Confer. quæ verſ. antec. 17. h. eap. n. 2 2. no=
tata ſunt. . S
29. Quoniam bic eſt ſermo de illo, qui ex propoſi-
to & dolo malo interficit, confer. Gur Arjeh fot.
197. col. 4. med. ac not. in on r h.
loc.

† Confer. hic tract. Talm, Sanhedrin, Fol. 76. 5.

& fol. 94. 4

1292 NüUMERORUM. CAP. XXXV

pentè] i. e. Per impulſionem, 2¹9. Targum ejus eſt: i. e. per connexionem
(videlicèt repentè,) quando ei vicinus 30. extitit, nec ei mora (ſive temporis ſpatium)
fuit, ut illum admoneret. Verſ. 23. Aut quocunque lapide, quo aliquis e oteſt
(Nempè, ſ) percuſſerit illum. Eod. verſ. 23. Absque riſione] i. e. Cù⅜m dlan n6
viderit. 31. Eod. verſ. 23. Et grojecerit in eum] Hinc dicunt (KRabbini, quòd) is
qui occiderit (aliquem) per modum 1. e. deſcenſus, 32. in exilium aeat 33.
qui verò per modum Ry i. e. aſcenſus, 34. is non abeat in exilium. 35 Verl.
25. Donec ( ſacerdos magnus) moriatur] Quoniam ipſe venit, ut habitare Kaciat r.
ſentiam Divinam 36. inter Iſraélitas & ut prolonget eorum dies; qui verò o har.
is venit, ut recedere faciat præſentiam Divinam ab Iraelitis & qui abbreviat dies . i .
non eſt idoneus (ſive dignus,) qui coràm Sacerdote magno ſtet; alia expoſitio: gug⸗
niam Sacerdoti magno orandum fuit, 37. ne ſcandalum iſtud ſe vivo eveniret er
Iraélitas. 38. Eod. verſ. 2 5.5 Quem unxit * oles ſanécte] Juxtà ſenſum literal a.
(textus) iſte eſt (unus) ex modis loquendi Scripturæ brevibus, 39. quia non eapliene
tur,

29. Id eſt: pet, oppreſſieonem ſive coactionem j — — — ,ͦ——
. 872 „135. Quoniam qui alcendit, aliis tergum obverti
modo violento, Hebr. ba n, ſicuti hie habetur;; nec Widet eos, qui ſunt infrà, „* talis emi⸗

(œteràm verba iſta: per impulſionem &c. us- cul
1 . pam eſt, sonf. not. in Dad n .
e ad: un o lapide &c. (v. 2 3. b. c.)] etiam tract. Talm. Maccot, fol. 7. 5. a . whil
abſunt in Hebræo ½ MSto z. 5. ad marginem allegantur, confer. & Jaikurbpart.

30. Sive: proximus, propè conjunctus, id enim 1. Jol. 2 57. Col. 1. med. it. Joh ii
dictio IDd, quæ hic habetur, ſignificat, confer. jor. b. or. & Roſch 4.ir ſob de nor ma-
tract. Talm. Keritut, Jol. 9. a. Sanhedrin, fol. 2. a. & l. 3. . it. Fol 83. .
31. Sed inſcius & improviso fecerit, confer. ſuprà 36. Hebr. a, de qua voce alibi à di 2 a.
Verſ. 16. . cab. n. 20. & not. in am ne p. eſt, confer. hic Gur Arjeb ol. 197. col idum

5 .—-·

z8; a. it. Bava kama, fol. 86.5. & Maccot, fol. 87. a. & Maccot, fol. 10. 5. & l. 11. a. & fol
5b. . 1:. a. it. Sanhedtin, fol. 1 8. a. .
32. Verbi gratia: ſi quis trabem aliquam de. 37. Conkfer. hic n .. 197 cl
mittat, quæ cadendo aliquem interficit, vel: ſi fin. ubi illius autor ſcribit, ſe neſcire e R.
quis per icalam deſcendat ac procidens aliquem Salomo hanc expoſitionem deſum ſri nde K.
interficiat, ſicuti hæc aliaque exempla in notis] in tractatu Talmudico Maccot ul „ cuùm
. ma,iar. adducuntur, confer. Maccot,] facta ſit memtio nulla iſtius rei
ol. 7. 6. & fol. 9. a. it. Sanhedrin, ol. 29. a. 38. Et quoniam ſins
„ 1 J0l. 29. caſus iſte ſi .
33. Vel: ad urbem refugii ſeſe recipiat, id enim vivo mmmo Sacerdote, nelum evenit
hic indicat, ratio el ,quoniam non ommi ille non diligens fuerit in orando, qua rran
Ze eulpa, videnum. ſequ. 3 5. it. Peſachim, us mors erat expectanda, ronter. Cinlutoo.
ol. 12. A. . Centur. Choro .. .
34. Scilicèt: aliquem interfecerit, exempli gratia, Liplſ. orogfaph. cap. 50. pag. 94. edit.
ĩ quis per ſcalam aſcendat ae ſubito procidens a-* Hebr. on Xν hæc —
liquem interimat, aut ſi quis trabem aliquam —☚ w Pr i. e, noi Eauentia ii usdue ad:
ſurſum trahat eaque repente cadendo aliquem h. cap.) abſunt hic 4 MSto r guinis (verſ. 27.
interficiat, ſicuti in notis a iſta exem- 39. Confer. quæ de locutionibus ellipticis ad
pli gratia ſunt adducta. nel. ap. 1. V. 1. n. 27. notata ſun ¹ icis ad Ge-

CN. XN

—
iut, guisnan
Rabbiniaute
onetn ei
dos magnos

(interteckon

niam (hie)ih
cerdosillum
dateum gvi
ſlimat 4.
Finder imter
Verl. 29.
45. ererceat
Iſtaelitica,

Gat illum he
Ou fes) It
Qa dehortau
Non dimitt

—
40. Hebr, dw
Gionis guan
quadiipimt
die telpicitn
ſicutiin N
& Maccot, /
* Hedr. ,
borumn K poe
(u dikamn
z1. Nempe:
temmn polle
ſ ſeriu :
116.2. M.
41. Conler, d
Plura de un
4. Vel: red.
ſeſhonis ſtre
Num. anter.
Fl 1.rb
legatur.
4. Conſer,
Proat in

r.

—
onnerionenn
onsſoatium),
moyi vre⸗
m iüllum non
ini gd is
im abeat; 33,

. 35. Verl.

e heiatptr⸗
iſerd occicit,
ſint dies ite,
poltio: guo.
eyehiret intet
Um literalem.

non cxplicai⸗

tur,
—
tergum obyertit
ergo talis euti
Nh, ubi
l h,&ol 11.
hlet, & laſkutpar.

h.Druſtinot, ma.

na, ol. 16, 2 1,.
1 5 1t fol 69, 2.
libi à me dickum
197 col. 4. med
Bana kama, ol.
. 1a. Kol.
1.
197, Ol, , einel
eneleire, unde N.
leſampletit, enm
cot ula iſlus tei

ſcamdelum eyenit
Preſumitu, gude
4o uproptekill⸗
conler ligiuſoo⸗
o ig 9t at

entin, leque i;

lnguini Nelli,.

eligtici 16
lunt.

CAb. XXXv.

NUMERORUIM.

1293
tur, quisnam illum unxerit; ſed quòd uxerit illum is, qui unxit illum oleô ſanctô;
Rabbini autem noſtri exponunt illud in tractatu Talmudico Maccot 40. in probati-
onem rei, * ut diſcamus, quòd ſi, antequàm finitum ſit judieium interfectoris, Sacer-
dos magnus moriatur & alius in ipſius locum conſtituatur ac poſteà judicium illius
(interfe ctoris) finiatur, ille redeat 41. poſt mortem ſecundi (Sacerdotis ma gni,) quo-
niam (hic) dicatur: quem unxit; 42. ſed num ille unxit eum in Sacerdotem aut Sa-
cerdos illum unxit? (non certè;) verùm (S. Scriptura iſtud ideò hic dicit,) ut inclu-
dat eum, qui unctus eſt in diebus ejus (interfectoris,) ut illum (Summus Sacerdos) re-
ſtituat 4;. per mortem ſuam. Verſ. 27. Non eſft reus ſanguinis] Ecce ipſe (ſcil.
vindex interfedti) eſt ſicuti is, qui interficit mortuum, cui nullus eſt ſanguis. 44.
Verſ. 29. In cunctis habitationibus veſiru] Docet (hic Scriptura,.) quòd Synedrium-
45. exerceatur extrà terram (Iſraeliticam tamdiu,) quamdiu illud exercetur in terra-
Iſraelitica. Verſ. 30. Quicunque oceiderit aliquem] i. e. Quicunque venit, ut ocei-
dat illum (homicidam proptereàâ,) quòd is percuſſerit aliquem. 4⁰. Eod. verſ. 30.
Per teſtes] Interficiet illum (homicidam,) qui teſtentur, quòd ille ex propoſito ac fa-
a dehortatione occiderit eum. 47. Verſ. 3 1I. Non accipiatis redemptionu pretium]
Non dimittetur (homicida) pecuniâ ſolutâ. 48. Verſ. 32. Nec accipietis redemptio-

7244

40. Hebr. Moy, eſt is liber quintus partis ſive Se-
ctionis quartæ operis Talmudici, tractans de
quadraginta plagis &c. locus autem, ad quem
hic reſpicitur, reperitur in Maccot, fol. 11. a.
ſicuti in pat r ad marginem allegatur, vid.
& Maccot, fol. 12, b.
r Hebr. Aa, in MSto 2. legitur ra i. e. ver-
borum ac pofſteà additur?: &mn i. e. & venit,
(ut diſcamus & c.)
41. Nempè: is, qui aliquem interfecit, redeat ad
terram poſſeſſionis ſive hæreditatis ſuæ, prout in-
frà verſu 2 8. h. cap. habetur, confer. & num.
ſequ. 43, 4. verſ, it. tract. Talm. Sevachim , fol.
116. a. & Maccot, ſol. 1 1. a. 5, & fol. 13. a.
42. Confer. hic D. Wagenſeil. Sot. p. 842. ubi
plura de unctione ſummi Sacerdotis.
4 3q. Vel: reducat, videlicet: in priſtinam pos-
ſeſſionis ſive hœreditatis ſuæ terram, confer.
num. antec. 4 1. h. verſ. ut & dict. tract. Maccot

Jol. 13. a. ficuti in aN ad marginem al-

legatur.
44. Confer. hic tractat. Talm. Maccot fol. 7. b.
prout in ar rnw' h. loc. ad marginem alle-
ZRatur, vid, & Maccot fol, 11. 6. & ol, 12. a. 6.

45. Hebr. αππd, poſt vocem iſtam in edtione
Nar hic additur: a i. e. parvum (8y-
nedrium,) quod 23. Senatoribus conſtabat,
ubi præeipuè de cauſis criminalibus judic abatur,
confer. Gur Arjeh fol. 197. col. 4. fin. ac not.
in a w h. loc. ut & Selden, de Synedr. l.
2. C. F. n. 2. ubi plura, confer, & Jevammot,
fol.6. 6. & Sanhedrin, f. 3 5.6.& Maccot., fol. 7. a.
46, Sic etiam Junius ac Tremellius hic verterunt:
quicunque percuſſurus eſt aliquem ſive judex ſi-
ve vindex, prout iidem in notis obſervarunt,
ſermo itaque hic eſt de judice aut vindice ſangui-
nis, confer. Gur Arjeh fol. 19 8. col. 1. princ. ac
gor. in vnan rv' /. loc. it. Sanhedrin, fol. 84.

47. Nempè: hominem, qui ab ipſo interfectus
eſt, confer. not. in pan rνοSh. loc. it. Sanhe-
drin, fol. 3 3. 6. & fol. 34. a. b.
48. Non obſtat id, quod Exod. c. 2 I. v. 30, habe-
tur, nam ſermo ibi eſt de eo, qui reus eſt mortis
rr Vaa i. e. propter bovem ſuum (cornu-
petam,) hoc enim caſu dimitti poterit pecunia
ſoluta, ſic in not. N ν . loc. exponitur,

bi

1294

NuMERORUM.

CaAbP. XXXV.

nu pretium ab eo, qui fugit ad urbem receptus] i. e. Is, qui fugit ad urbem receptus, qui
er errorem (aliquem) interfecit, non dimittitur ab exilio, ſolutà pecuniâ atque
datò † redemptionis pretiò, ut reverti poſſit ad ſedem habitationis ſuæ, antequàm-

moriatur (ſummus) ſacerdos.

Eod. verſ. 32. Ab eo, qui fugit] (Verbum di hic
onitur) pro P22, (nimirùm cum) Schevah & Patach, 49. veluti (habetur in illo lo-

co:) Wi. e. qui * i. e. reverſi ſunt ex bello, 5°. ſic quoque (in illo loco:)

x i. e. qui mœſti ſunt propter conventum, 51. item (in illo loco:) quia diee

1. c. circumciſi erant, 52. ſicuti dicis: A de eo, qui jam anteà i. e. reverſus

eſt & — de illo, qui jam anteà

Di. e. circumciſus eſt, ſic dicis O)' de eo, qui

jam anteà Oc i. e. fugitivus fuit & vocat illum Scriptura O) perinde, ac ſi diceret
Wi. e. fugitivus 33. fuit, quòd ſi exponere velis O' (quòd idem ſignificet,
ac) H i. e. ut fugiat, atque iſtud hoc modo explices: * non accipietis redem-
ptionis pretium ab eo, qui fugere debet, ut ille dimittatur 54. ab exilio, haud ſcio,

quomodo (hic) dicatur: ut revertatur & habitet in terra, 55. ecce ille tunc non fu-
gerat & quomodo (vel ex quonam loco) ipſe reverti poterit?

Verſ. 33. Nec pollua-

ta] i. c. Nec improbam faciatis (terram,) juxtà Targum: nec ream faciatis. 56.

mun-

ubi etiam Siphre ad marginem allegatur, vide
& Gur Arjeh ol, 19 8. col. 1. princ. it. Ketu
bot, fol. 3 5. a. & Fol. 37. 2. 5. & Bava kama,fol.
28. a. S& Jol. 83. a. . it. Sanhedrin, Fol. 10. a,
& fol. 1 5. 6. & Maccot, fol, 5. a.
† Hebr. '), in utroque MSto pro eo legitur::
Irwi. e. ut det (redemptionis pretium,) quæ
lectio alterà planior videtur, confer. hic tract.
Talm Certubot, f. 37. b. & Maccot, F. 1 1. a. b.
49. Hebr. hne Saw, ſie in exemplari Hebræo,
quo uſus ſum, legitur, in editione pan nS
babetur: hrea aun, quam lectionem & hic
in vertendo ſecutus ſum; abſunt autem iſta à
Bibliis Buxtorfianis, ut & ab utroque MSto, con-
fer. & not. in a Me b. loc. ac Jalkut, Part.
1. Fol. 257. Col. 2. circà fin. .
50. Sicuti Mich. cap. 2. verſ. 8. habetur, ubi vide
Raſchi not.
51. Uti Zephan. c. 3. v. 18. habetur, ubi R. Salo
mo verbum iſtud M deducit à rad a i, e. a.
movit, alii: 4rad. , quorum etiam ſententi-
am hic in vettendo ſecutus ſum,
52. Vide Joſuæ c. 5. v. 4. al. 5. exempla hic addu-
Qa declarant, quòd hie poſitum ſit pro ba.
ſicuti a pro & 71 pro 7, in locis adduis-

53. Vel: ad fugam adactus ſive in fugam verſus

eſt, non enim a hic exponi poteſt: ut fugiat,
quoniam ipſe v ba Ana i. e. jam anteà eò fu-
gerat, ſic in Gur Arjeh ol. 19 &. col. I. med. ex-
ponitur.
„ Hebr. νCνan iſtud & ſequentia, usque lad:
99 i. e ut ille dimittatur, abſunt bic 4 MStor.
54. Vel: ut ille liber ſit ab exilio, id eſt: ne in
exilium abeat, datô redemptionis pretiô, confer.
hic præ aliis H. Grotii not.
55. Sicuti hoc verſu 3 2. habetur, huic itaque ex-
politioni refragantur verba: ut revertatur &c.
qui enim non abiit vel fugit, quomodo de illo
dici poterite ut revertatur, ſicuti hic habetur?
confer. tamen Michlol Jophi h. loc. & R. Jacob.
Abendanæ not. ibidem, ubi alia habetur ex-
poſitio. 2⸗=
56. Id eſt: nec aliquo crimine eam contaminetis
& impuram reddatis, confer. hie Gur Arjeh fol.
19 8. col. I. med. ac not. in han mh. loc.
S& Jalkut Part. 1. fol. 257. col. 4. princ. it. tract.
Talm, Schabbat, fol. 3 3. a. & Cetubot, ol.
37. 5. it. Sota, fol. 47. 6. & Ceritut, Jol. 26. a
& Schevuot, ſol. 7.6.

neitte

gbiaharedita
Neditas ad ttib
ni tribus eorn
Verſ. 11. M.

ſnera
Etate luperab

alnraalkrika

rH
17. Conket. hic
1, Atque hoc moo⸗
bit, quier alis
collen guer l
Dotan Ant.
1 Nempe, gaoni
dileus enit ed

1elned, ten

(uead: zc ſi d

Ms:. ſedma
3. Vel: Geſinat,
tenplum dadn
bunt anniintern

* Nm diferlgelt

A

N.
——
receptus, i

ecunii tge

Anteqnim.

bum d
tur inillolo.
nillo loco:)
gude
ie, teyerlus
leeozgui

a ſt icetet

em ſignifiet,
bietis edenn⸗
io, haud ſcio,

tunc non fle

. Ner hol

faciatis. 66.

Wun.
— ,
in fugam veilas
Ctell: utfugiat,
jam anten eoft⸗

ntia, weque kd:

Uat bie/ AStol.

, id ell: ne in
isei⸗ conlek.

wic itique er⸗
ut leyettatur St⸗
quomodoce illo
cuni bichabelur:

alia habeiret .

uin coptamieiͦ
ie Gur Anſeh ſol
õ
4 hrine⸗ i, ttack.
Ceubot, /l,
gint, ,0l6,4

Verſ. 34. In qua ego habito] Ne faciatis, ut ego habitem in illorum (Iſraélitarum) im-
munditie. Eod. verſ. 34. Quia ego habito inter ſilios Hraslis] Etiam e0 temporc;,
quo illi immundi ſunt, præſentia Divina eſt inter eos. 57.

CaAbPL. XXXVI.

Erſ. 3. Et adjicietur poſeſioni tribus] Nam ecce filius ejus (fœminæ,) illius fir
hæres, filius autem tribui patris ſui accenſetur. 1. Verſ. 4. Et 6 annus qu-
bileus erit] Hinc 2. R. Jehuda dicebat: futurum eſt, ut annus jubilæus ali-
quando ceſſet. 3. Eod. verſ. 4. Et ſi annus Jubilæus erit] Ac ſi diceret: iſtud non-
eſt venditio, ut illa (hæreditas) in anno Jubilæo revertatur (ad priorem poſſeſſorem,)
quia hæreditas non revertitur, * ac licèt futurus ſit jubilæus; non tamen redibit hæ-
reditas ad tribum ſuam, ſic deprehendetur, quòd (hæreditas iſta) adjicietur poſſeſſio-
ni tribûs eorum, à quibus illæ (fœminæ) ducentur in matrimonium. Verſ. 8. Er
quæcunque ſilia * hares eſt poſſeſionis] (Nempéè,) cujus pater non habuit filium.
Verſ. II. Machla, Thirza] Hic recenſuit illas (S. Scriptura) quatenus altera alteram
ætate ſuperabat 4. & uxores fuerunt ductæ juxtà ſeriem nativitatis ſuæ; aſt in omni
(alio loco) Scriptura illas numeravit juxtà ſapientiam ſuam 5. atque indicat, quòd
altera alteri fuerit æqualis. 6, ð

— Ha

4

57. Confer. hic not. ad Namer. c. 5. V. 2, n. 11. aliud venditio, aliud hæreditas.
in additione. X Confer. hic tractat. Talm. Taanit, Fol. 30. b. &
1. Atque hoc modo hæreditas fliæ, quæ viro nu- Bava batra, fol. 102, a. & fol. 110. b. & fol. I112.
bit, qui ex alia tribu eſt, tranſit ad aliam tribum, a. 6. it. Fol. 115. 2. & ol. 120. a. b. & fol. 12 1.
confer. quæ ſuprà ad Numer. c. 26. v. 2. n. 2.] a. 5. .
notata ſunt. 4. Id eſt: ſecunduùm ordinem ætatis, quâ altera
2. Nempèé, quoniam hic dicitur: & ſi annus Ju-alteram ſuperabat, tecenſet hie illas S. Scriptura,
bilæus erit, confer. hic Gur Arjep fol. 19 8. col confer. hic tract. Talm, Bava batra, fol. 120. à.
1. med, cœterum verba iſta: R. Jehuda & c. us-5. Confer. quæ ſuprà ad Numer, c. 27. V. I. n. 5.
ue ad: ac ſi diceret &c, abſunt in Hebræo à notata ſunt, vide è Joſuæ c. 17. V. 3.

MöSto 2. ſed malè, I6., Nempè, quoad ſapientiam ſeu prudentiam, ſicutꝭ
3. Vel: deſinat, nam futurum eſt, ut deſtruatur pauloò antè dictum eſi, confer. hic Gur Arjeh Jol.
templum 7a NH WUerV) j. e, & ceſſa 19 8. col. I. fin. ac not. in nam n loc.
bunt anni intermiſſionis ac Jubilæus, ſic in notis ubi tract. Talm. Bava batra, fol. 102. ad margi-
pN PPW h. loc. nem allegatur, vid. & Jalkut Part, I. ol. 1 57.

* Nam diyerſa eſt ratio hæreditatis & venditionis;] col. 4, fin.

Aaaaͤa aaaaa DEIITE-

1296

DEUTERONOMII.

CAb. I.

DEUTERONOMIUM

CAT.

I.

Erſ. 1. Hæe ſunt verba) Quoniam iſta ſunt verba reprehenſionum 1.
E & (Scriptura) hic enumerat omnia loca, in quibus (Iſraelitæ) Deum ad
iram provocaverant, ideò ſtrictim :u recenſet verba eorumque quaſi
O per indicium meminit propter honorem Ifraëlitarum. * Eod. verſ.
4. Ad omnes Iraëlitas] Si (enim Moſes) redarguiſſet (ſaltem) nonnullos ex illis (Iſra-
elitis,) tunc iſti, qui foris 3. fuiſſent, potuiſſent dicere: vos audiviſtis * (verba iſta)
ex (Moſe,) filio Amram, nec. ei quidquam hoc vel illo modo reſpondiſtis, 4. fi nos
ibidem fuiſſemus, ei reſpondiſſemus, quapropter ipſe omnes congregavit eisque di-
zit: ecce vos omnes hic adeſtis, quicunque poterit aliquid reſpondere, is reſpon-
deat. Eod. verſ. I. In deſertoe] Non erant (Ifraêlitæ tunc) in deſerto; ſed in cam-
eſtribus Moab, quid itaque eſt, (quod hic dicitur:) in deſerto? ** nimirùm, quia il-

lum (Deum) adh iram provocaverant (Ifraêlitæ) in deſerto, 5. dixerant enim: uti-

1. Sive: redacgutionum, increpationum, Bebr.
rhr,confer. Levit. c. 10. V. 19. h. 48. ac Nu-

mer. c. 12. V. I. num. u. item infrà Deuteron. c.

10. V. 6. n, 10. ac Raſchi not. ad Eccleſiaſt. c. 1I.

V. 1I. vide & infrà verſ. 23. h. cap. n. 140. ac †

Deuter. c. 32. V: I 2. n. 74.
X .
2. Vel: tecte & occultè, ſic enim ., quod
his habetur, vVertere poſſis, confer. Gur Arjeh

Jol. 19 8. col. 2. princ. ac med. & not. in NvH
„rnan b. loc. ubi Siphread marginem allegatur, ]

vide & num. ſequ. 5& n. 17. H. verſ. it. Ja kut

Part. 1. fol. 25 8. col. 1. ptinc. & Sota „Jol. 41.

a. H .
X Hebr. 2 ν en nn in MSsteo z. poſteà

addita ſunt iſta: n& . „ W
5coðäs

e e en ee. Wde n en n b

„ en Wwy . e. eeeen en ee dede

w dy . Nen. dn i. e. Quæ di-

xit Moſes (h. verſ. I.) enim verò an illa dixit Mo.

ſes per ſe iplum? nonne Sanctus ille Benedictus
Era cepit ei ut (illa.) diceret?à nam dicitur? lo

cutus eſt Moles ad filios Iſraelis juxtà omnia, quæ
præceperat ei Dominus (refcrenda) ad illos,
(verſ. 3. B. &) ied Moſes (ideò) iteravit illa, ut
(Iſraelitæ) facerent Dei voluntatem, ac pre-
pteres libet iſie de nomine ipſius (Moſis) appel-
latus eſt. 7
3. Id eſt, qui extrà illorum, qui verba iſta audive-
nunr, cœtum fuiſſent, id enim i, e. in foro-
ſeu platea hice ſignificat, confer. etiam Jalknt föl.
2 58. col. 1. med.
Hebr. re Rα hæc & ſequentia, usque ad:
dde i. e. ſi nos ibidem fuiſſemus, ab-
ſunt hic à MSto 2.
4. Vel: nec ei verbum ullum repoſuiſtis; ſed ta-

fin. ac not. in Nν h. loc.
XXW“. Hebr. Wha. em, abſunt iſta hic ab utroque:
MSto.
5. Atque hæc una ſive prima eſt ex illis reprehen-
ſionibus, de quibus paulò, anté Commentator
noſter diit, nempè, quòd Molestectè redargue-
IIt

cuiſtis, confer. hic Gur Arieh ol, 19 8. col. 2.

CAPI.
—
nim mortu
illos Moles
1d mate
to c. 9
dicitur enin
11, Pod.
vimosunire
A
Tint/2, pro
(ùc fuenit
an. 14., l
liteis Nol.
Chaneroth

—
rit kraelitss
17. 6 fert.
6, Kicuti Exoe
Gur Areh

1
W WN

7. Coniet et
princ, ae n
ſecundaeſt
1. h. verl⸗
1 De quo zie
§ Lerit t,:
9. Adut Exe⸗
prz aliis .
uhi proliri
cundüm C.
Hebrde
Sy P
r
dimuser i
züoloco, e
g.
10,Vide blal⸗
inprimisfun
tertis lepreh
II. Hebr, n
Gionigtin
imetione

enſionumm 1,
tr) Deum ad
umcque guali
* ocd ver.
er illisſllte⸗

verba l) †

Nis, 4. K nos

gnit eisgve ki.

1e, lelhon⸗
z ſec in cam⸗
nirum qoia il
int enim: i⸗

nain.

—
uxtaomnid,e
Kenda) ad ilos,
3) igani ila, ut
ntatem, ac pro⸗
(Mols) aphel⸗
iretbe iſlr audire⸗
n wo i e in ſoto
aiin iln ſo,

eguentis, squeac:

gem foigemui, b.

epolliſti; ſec ta⸗
4, ol 198 eol

ot.
ſi bie o utroqle.

er Ui lepreien⸗
nte Commentaiof
geunchſehugee⸗
1

2

CAbP I.

nam mortui eſlemus &c. 6. Eod. verſ. I. In campeſtribus] (Kedarguit illos Mo=

DEUTERONOMII. 1297

ſes) propter campeſtria, 7. dum peccàrunt (Iſraëlitæ) per Bahal Pehor 83. in Schit=
tim in campeſtribus Moab. Eod. verſ. I. Eregione (maris) Suph] (Hic reprehendit
illos Moſes,) quia rebellaverant (Iſraêlit?) ad mare Suph, dum venerunt
ad mare Suph atqae dixerunt: an, quia nulla erant ſepulchra in Ægy⸗
pto &c. 9. ſic quoque, cùm illi profecti eſſent ex mari † (itidem peccàrunt,)
dicitur enim: & rebellârunt juxtà mare in mari Suph, 1o, prout habetur in Erachin.
11. Eod. verſ. I. Inter Paran & inter Ihophel ac Laban] Dixit R. Jochanan: evol-
vimus univerſam Scripturam nec reperimus locum, cujus nomen ſit — Thophel
& S Laban; ſed reprehendit illos (Moſes) proptereàâ, quòd WDNi. e, murmuràâ-
rint 2, propter Manna, quia illud fuit ̈jj. e. album, nam dixerunt de pane (iſto,
quòd fuerit) viliſſimus, 13. & propter id, quod exploratores fecerunt in deſerto Pa-
ran. 14. Eod. verſ. I. Et Chazereth] In ſeditione Korach; alia expoſitio: dixe-
rat eis (Moſes:) didiciſſe vos oportuit 15. ex eo, quod feci (ſorori meæ) Mirjam in

Chazeroth propter linguam maledicam &

vos (nihilominus) locuti eſtis contrà De-
Aaaaaaaa 2 um.

rit I(raelitas, confer, num. antec. 2, h. verſ. & n.
17. h, Verſ. 1.
6. Sicuti Exod. r. 16. verſ, 3. habetur, confer. &
Gur Arieh fol. 19 . col. 3: princ. ac not. in
N D h. loc.
7. Confer. etiam hic Gur Arjeh oſ. 19 9. col. 3.
princ. ac nor. in an ne h loc, atque bæc
ſecunda eſt redargutio ſeu reprehenſio, confer. n.
17. h. Verſ, I.
8. De quo vide Numer. cap. 2 5. verl. 3. confer.
S& Levit. c, 2 5. verſ. 1. ibique not. n, 4.
9. Prout Exod. c. 14. V. I I: habetur, confer. hic
præ aliis P. Fagii not, ad Paraphr. Chald. h. loc.
ubi prolixior iſtius loci habetur explicatio ſe-
eundùm Commentatoris noſtri mentem.

Hebr. — in, in MSto 2. poſteà addita ſunt iſta:

Siny nee en ee ee een .
rN E i. e. dixerunt: ſicuti nos aſcen
dimus ex loco uno; ſic £Æ gyptii aſcendumt ex
alio loco, confer. not. ad Exod. c. 14. v. 30. n.

99.
10.-Vide Pſalm. 106. vVerſ. 7. ibique interpretum,
inprimis junii ac Tremellii notas, atque hæc eſt
tertia reprehenſio, confer. num. 17. h. verſ 1.
11. Hebr. †)y, eſt is liber quintus partis ſive Se-
ctionis quintæ operis Talmudici, tractans de æ

ſtimatione ſeu pretio earum rerum, quæ Deo]

. —

devotæ & promiſſæ ſunt; locus autem, ad
quem hic reſpicitur, habetur in Frachin fol. 157.
a. prout in pa ne ad marginem allega-
tur. †
12. Sic verbum iſtud cum Buxtorf. in Lex. Chald.
F. 2 620. vertere volui, in notiser ex-
ponitur, quod ſignificet paa i. e. adhæſit, v. de
Lexic. Ghald. f. 262 1. ac ſi diceret: a'
on y i. e. contenderunt propter Manna,
confer. & Gur Arjeh fol. 19 3. col. 3. med. at-
que hec eſt quarta reprehenſio; confer, num.
17. H. veri, I,
13. Prout Numer. cap. 21. v. 5. habetur, conſer:
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. , loc.
14. Atque hæc eſt quimta redargutio ſeu repre-
henſio, confer. num. 17. h. verſ. I. & verſ, 2 3.
h. cap. n. 140. in notis paf: rνh. loc. ſcribi-
tur, quòd expoſitionem iſtam Rabbinicam non
admittat particula Ppa, quæ hoc verſu 1. in tex-
tu ſacro præmiſſa eſt nomini Paran.
15. Id eſt: ſapientiores & cautiores evadere de-
buiſtis ex facto Mirjam, de quo Numer. c. 12.
V. I. & ſequ. confer. & Gur Arjeh fol. 19 ⁹. col.
3. fin. ac not. in ar rDb, loc. ubi etiam Si-
phre ad marginem allegatur, vide & Numer c.
13. verſ. 3. n. I. ac Jalkut Part. 1. Fol. 25 %, col.
2. ptinc.

1298 DEUTERONOMI. CAb. I.

um. 16. Eod. verſ. 1. & Dizahaß] Redarguit illos (Moſes) propter vitulum, quem
fecerant, quia eis multum auri fuit, dicitur enim: & argentum multiplicavi ei atque
aurum fecerunt ei Bahal. 17. Verfſ. 2. Ilndecim diebus de Choreb] Dixit eis Moſes:
videte, eninam rei vos occaſionem præbueritis, * non eſt vobis iter (tàm) breve de-
Choreb ad Kadeſch Barneha, ſicuti (fuit) iter ad montem Schir, quod & ipfum fuit un-
decim dierum iter; quod tamen vos confeeiſtis triduò, nam ecee vigeſimo die menſis
Aprilis 18. profecti ſunt (Iſraêlitæ) de Choreb, dicitur enim: & factum eſt anno ſe-
cundo, menie ſecundo, vigeſimo die menſis & c. 19. ac vigeſimo nono menfis Sivan
20. miſerunt exploratores de Kadeſch Barneha, deduc de illis dies triginta, quibus
(Ifraëlitæ) ſubſtiterant in Kibroth Hataavah, 21. ubi comederunt carnem per men-

ſem dierum, ac (deduc inſuper) ſeptem dies, quibus morati ſunt in Chazeroth, ut ibi

includeretur Mirjam, 22. fic deprehendetur, (quòd Hraëlitæ) totum iſtud iter tri-
duò confecerint, usque adeò Majeſtas Divina propter vos erat occupata, 23, ut ma-
turaret adventum veſtrum in terram (promiſſam;) ſed, quoniam contempfiſtis, 24.

circumduxit 25, vos (Deus) circà montem Sehir quadraginta annis. 26.

Verſ. 3 .

Et factum eſt anno guadrageſimo, undecimo menſe, primo die menſis] Docet (hic Scri-

2

—

Pptu⸗

16. Confer. quæ ad Numer. dict. c. 13. v. 3. n. 1.
notata ſunt, atque hæc eſt ſexta reprehenſio, vide
num. ſequ. 17. H. veri. 1.
27. Sieuti Hoſe. c. 2. v. 10. habetur, ubi vide Ra-
ſchi not. atque hæc eſt ſeptima reprehenſio, ha
ctenùs Moſes ſeptem peccaterum meminit, Pro-
pter quæ ipſe Iſraelitas tectè redarguie, de quibus
vide num. 5. 7. 10. 12. 14. & 16. & hue appli
cant Rabbini verba illa: & addam eaſtigare vos
ſeptoplum &c. ſicuti Levit. c. 26. v. 1 8, habe-
tur, confer. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald
b. loc. ac Jalkut Part. I, Fol. 25 §. col. 2. princ.
& fol. 259. col. 1. princ. it. Berachot, Fol. 32.

Hebr. mm'n, in MSto I. poſteà leguntur iſta:

n n he e een eeneeen een
„„ nen n ee en i. e. nam ſi
iviſſetis per viam montis Seir, intraſſetis in ter-
ram (Cananæam) undecim diebus; ſed, quo-
niam contempfſiſtis &c. (vid. infrà n. 24. h. v.)
cœtera omnia, quæ hic in notis habestur, ibi-
dem omiſſa ſunt.
18. Hebr. &, qui menſis noſtro Aprili ferè re-
ſpondet, conſer. Numer, cap. 10. Verſ. I1, num.

—
19. Sicuti Numer. dict. cap. 10. verſ. 11. habe-
tur. .
10. Is menfis Majo noſtro ferè reſpondet, vide
Numer. alleg. cap. 10. v. II. n. 17. confer. &
not. in nan how bp. loc. ubi tractat. Talm.
Taanit foſ. 29. a. ad marginem allegatur.
2I. De quo loco vide Numer. alleg. «. 10. vetſ.
12. n. 20. confer. hic Menachot, fol. 6 5. a.
22. Qua de re vide Numer. g. 12. verſ. 15.
23. Id eſt: tantô ſtudiò propter vos tenebatur Nu-
men Dirvinum, ut vosmet celeriter in terram pro=
miſſam introduceret, ſic etiam verbum mahytm,
quod hic apud Commentatorem noſtrum habe-
tur, ininotis a n exponitur, nempè;quòd
ſignificet: Meanni. e. feſtinabat, confer. & Bux-
torf. Lex. Chald. ol. IIIS. in MSte z. pro
tpayr legitur: oparn, mendosè, at puto.
24. Spreviſtis , parvi pendiſtis, Hebr. 7
confer. Gur Arjeh fol. 198. col. 4. princ. ac
not. in mam , vide & Sign-* he verl. ac verſ.
40. h. cap. num. 16 %.
2 5§. Conter. infrà dict. verſ. 40., h. eap. ibique not.
num. 170.
26. Vide hic not. in mon ne, ubi prolixior

hujus loci habetut expoſitice.

CAL.l.

Vang
ptura,) quo⸗

ilſtud didice

bus iltis ann
Ptetqvatuo
Vicini luntn
dat 17, ach
betarin diph
ſetmorti,9
tnà me Ac.

ſam 32. arti
terram (prom
Ogum corin
dit eos. Bo
ſis vinibos
iletditkcilis,
Kichon pte
grayis fuit,
(expognation

—
oc. it. alkat
tract. Talm.
Iis Wwiiſribit
ter. &
19. Uii ſoſue
30. Fel: teſtam
mellius ſentern
habebtu,

. A
31. Kilicdt: inl

fuecte geberer
Scntuna, gud
hengetit Klium
did: d d

(ANI.

tMlumggen
ari eiatque
teis Moles:
h)brere de,
lumfuitun.
0 die menſis
eſtanno ſe⸗
menſis Sivan
inta, guidus
em per men⸗
etoih, vt ibi
ſlud ner ti⸗
1. Utma-
pltis, 24.

6, Verl. 3,

cet (nie eri⸗
P⸗

——
Verl. 11. habe⸗

pondet, ſile
17 Conſet. R
tmadat. Taln.
legatur.
legee. 10. yetl.
15J. 65) ¹.
,Ferl. 1 .
slenebalut Ju.
erin tertim plo⸗
eibum Wayr,
glnoſttum hide⸗
urempe;aude⸗
conlet, § Bur⸗
n MSI 1,. Pr0
endose, ut puid⸗
Hebt. ,
ol. 4. hrine, 1
„ erl. a etl

ts biſte no.

,i Noliin

„

CAb. I. DEUTERONOMI. 1299

ptura,) quòd non redarguerit illos (Moſes,) niſi cùm is morti vicinus eſſet, à quonam
iſtud didicerat? à Jacobo, qui non reprehendit filios ſuos, niſi cùm morti vicinus eſ-
ſet, ipſe dixit: mi fili, Ruben, ego (jam) dico tibi, cur te non reprehenderim omni-
bus iſtis annis, (nimirùm) ne me deſereres & abiens adhæreres Eſauo, fratri meo; pro-
pter quatuor autem res non ſolent homines aliquem reprehendere, niſi quando illi
vicini ſunt morti, (videlicèt,) ne is, qui aliquem reprehendit, illum denuò reprehen-
dat 27. ac ne ſocius ejus illum conſpiciat & ab eo afficiatur pudore &c. prout id ha-

—

betur in Siphre, 28. ſic etiam Joſua non reprehendit Iſralitas, niſi cùm proximus eſ-

ſet morti, 29, ſic quoque Samuel, dicitur enim: ecce præſtò ſum, reſpondete con-
trà me &c. 30. ita etiam David Salomonem, filium ſuum. 31. Verſ. 4. Poſtqudm
ipſe percuſſzrat] Cogitaverat Moſes, ſi ego redarguero cos (Ifraëlitas,) antequàm illi
aliquam terræ (promiſſæ) partem ingreſſi fuerint, dicent: quid (juris) iſte in nos ha-
bet? quidnam beneficii ille nobis exhibuit? non venit ille, niſi ut nos vexet & ut an-
ſam 32. arripiat (contrà nos,) quoniam nullæ ei adſunt vires, ut nos introducat in
terram (promiſſam,) expectavit itaque (Moſes,) donec proſterneret 33. Sichonem &
Ogum coràm illis ipfisque eorum terram poſſidendam traderet ac poſteà reprehen-
dit eos. Eod. verſ. 4. Sichonem, qui habitat in Chesben] Si Sichon non fuiſſet (ho-
ſtis viribus) gravis; ſed (ſolummodò) imperium obtinuiſſet in Chesbon, ſatis ille fu-
iſſet difficilis, 34. quia urbs fuit difficilis (expugnatione,) ac ſi alia fuiſſet urbs eique
Sichon præfuiſſet, diffictlis illa fuiſſet (ad expugnandum,) quoniam ille rex viribus
gravis fuit, quanto magis (igitur grave fuit,) quia rex extitit viribus gravis atque urbs
(expugnatione) difficilis. Eod. verſ. 4. Qui babitabat 35. in AMeroth] Rex fuit

Aaaaaaaa 3 viri⸗

lomo.
32. Sive: occaſionem quærat, nam dictio —iny,
quæ hic habetur, ſignificat —dhy i. e., occaſio-

27. Confer. hic Gur Arieh fol. 19 8. col. 4. med.
& fol. 19 9. col. I. princ. ac not. in a ,h.
Iloc. it. Jalkut Part. I1. ol. 2 59. col. I. med. it.
tract. Talm. Roſch haſchaopa, fol. 2. 6. nem, prætextum, ſie in notis pan no h. loc.
2 8. Hebr. p, eſt ifie liber antiquus, incerti auto- exponitur, ſie etiam legitur ty' in MSto z.
ris, uti ſcribit Buxtorf. in Biblioth. Rabbin. con. 133. Confer. quæ infrà ad Deuter. c, 32. v. 23. n.

fer. & dν rH,item inftà Verſ. 7. b. ap. num.

50.
29. Uti Joſuæ cap. ult. habetur.
30. Vel: teſtamini contrà me, uti Junius ac Tre-
mellius verterunt, quæ 1. Samuel. c. 12. V. 3.
habentur.
31. Scilicèt: inſtruxit eique præcepit, quid ipfſe
facere deberet Joabo ac Simei, de quibus vide I.

Reg. cap. 2. V. 5. & v. 8. non enim reperitur in S.
Scriptura, quòd David, morti vicinus, repre

henderit filium ſuum, Salomonem, in MSto 1.
ro; — n.ν —e legitur: — n. i, e. & Sa-

3 §. notata ſunt, it. Jalkut Fart. 1. fol. 2 59. eol..
1. princ. & tract. Talm. Roſch haichana, ol. 2.
b. fol. 3. a.
34. Sive: gravis ac durus, Hebr. Wνο, confer.
Numer. c. 2 I. v. 24. n. 113. ac Gur Arjeh fol.
19 9. col. 4. circà fin. & not. in aon n, abü
Siphre ad marginem allegatur.
35. Hebr. 2 WN&ν, in editione Hebræa, qua
uſus ſum, verbis iſtis præmittitur: Nν i. e.
nam dicitur, ſed videtur iſtud ex typothetarum
errore adjectum eſſe, cum nec Biblia Buxtorf.

1300 DEUTERONOMII. CAb. I.

viribus gravis & urbs difficilis. Verſ. 4. ℳeroth] (Nomen ) fignificat
prærupta 36. ac dura, veluti (accipitur in illo loco:) Aſteroth Karnajim; à ſteroth
autem iſtud, (quod hic habetur,) eſt Aſteroth Karnajim, quia ibi fuerunt gigantes,
quos percuſſit Amraphel, dicitur enim: & percuſſerunt gigantes in Aſteroth Karna-
jim: 37. Og autem evaſerat ex illis atque hoc eſt, quod dicitur: & venit unus, qui
evaſerat, 38. dicit quoque (Scriptura alio in loco:) quia ſolummodo Og, rex Ba-
ſan, ſuperſtes erat ex cœteris gigantibus. 38., Eod. verſ. 4. Iz Edræbi] Eſt iſtud no-
men regni. 40. Verf. 7. Capit] (Verbum & ſignificat:) ππi. e. incepit,

veluti (accipitur in illo loco:) ecce nunc NANNi. e. incepi. 4 1. Eod. v. 5. Expla-

nare legem] Septuaginta linguis 42. expoſuit (Moſes) eis (legem.) Verſ. 6. Sußfcit
vobis ſediſe] Juxtà ſenfum literalem (erit explicatio facienda;) eſt autem expoſitio
myſtica (hujus loci iſta:) ampla 43. vobis eſt magnitudo 44. ac merces, 45. quia
ſediſtis in monte iſto, feciſtis tabernaculum, candelabrum & vaſa (ſancta,) accepiſtis
legem, conſtituiſtis vobis Synedrium, chiliarchos & centuriones. Verſ. 7. Vertite

0.

nec utrumque MStum nec editio n wjl.
lud agnoſcant, cœterùm verba iſta: qui habita-
bat in Aſteroth &c. usque ad: Aſteroth, abſunt
in Hebræo ½ MSto I.
36. Vel: rupes ſive montes aſperos, ſie enim di-
Gio pow, quæ Babylon. Bava mezia fol. 3 6.
b. & Jol. 9 3. b. habetur, in Gloſſa exponitur
N i. e. montes afperi, vide Lightfoot.
Centur. Chorograph. cap. 54. p. 9 9. edit. Lipfſ.
confer. & Buxtorf. Lex. Talmud. Jol. 1899 &

Gur Arjeh fol. 19 §. col. 4. med. ubi dictio !

explicatur Wο i. e. forte & robuſtum,
confer. & infeà Deuter. c. 7. Vv. 1 3. n. 33.
37. Sicuti Geneſ. cap. 14. v. 5. habetur, confer. &
infrà Deuteren. dict. c. 7. v. 13. n. 33.
38. Vide Geneſ. dict. cap. 14, v. 1 3, ibique not. n.
27. confer. & Deuter. c. 3. v. 2. h. 4.
39. Prout infrà Deuteron. c. 3. v. 2. habetur, ubi
vide not. n. 4. confer. & Deu er. alleg. c. 3. vVerſ.
11. H. 19.
40. Confer. hic Gur Arjeh fol. 19 8. col. 4. fin.
ac not. in am b., loc. ubi ratio hujus ex-
poſitionis adducitur.
41. Sicuti Genel. c. 1 8. v. 27. habetur, confer. hic
tract. Talm. Sota. ol. 3 5. b.
42. Nempè: totidem linguis, quot eſſe populos
credunt Judæi, vide Numer. c. 7. v. 19. n. 50.
& Deuter. c. 32. V. 8. n. 455. confer. Sota, ol.

3 5§. b. & P. Fsgii not. ad Paraphr. Cbald. & in-
frà Deuteron. c. 27. v. 8. n. 4. exgoſitionem au-
tem iſtam ex voce aD6, quæ Deuteron. dict.
c. 27. v. 9. habetur, deſumpſerunt, quæ dictio
n i. e, per & binationem literarum effi-
cit: ya i. e, ſeptuaginta, videlicèt hoc mo-
do: a n ., quæ literæ efficiunt nu-
merum ſeptuagenaium, confer. Gur Arjeh ol.
19 8. col. 4. fin. & Tol. 224. col. 2. princ. ac
not. in an r h. loc. cœterum de * vi⸗
de Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1945. & D. Wa-
genſeil. Sot. pag. 747. & p. 800. num. 9. it.

not. ad librum Prec. Jud. part. I. pag. 156. a.

princ.

4 3. Conſer. quæ ad Deuter. c. 3. v. 26. n. 61. no-

tata ſunt.
44. Expoſitio iſta myſtica nata eſt intuitu vocis
, quæ hic in textu ſacro habetur, vide not. in
mon Ne h. loc. ut & Gur Arjeh fol, 19 8. col.
4. fin.
45. Hebr. â, ſic täm in Bibliis Buxtorf quàm
in editione Hebræa, quà uſus ſum, ut & in a-
liis vulgatis exemplaribus legitur, vetus quæ-
dam Germanica hujus loci verſio habet: Und
Klugheit / j. e. & prudentia, ac videtur illius au-
tor pro 1 i. e. & merces, legiſſe: 7) i.

X

r
Nerl.7. .
jnsloci en
monitarun
7. Rtin b
Gadliura

—
Kprudent
codhcis an
Lidetur;
i e at bot
* Bebr. Or.
iſta: !

N:

e
L
„

ita mer

naue⸗
minus ſim
ſcendit Am
in monlei
Numer. .
termino)t
eſenti. l
hie trach.
4. Dequide

—
TO

ſent Urent
nem Kdepi
(n fodere
ciſſechas d
Nquo pet
Eleditarin
21. Verl.
Porün

. (A..

—
ſigniſtczt⸗
n; Aſteroth
unt gigamte,
Eroth Karna.
nit onus, gui
109 ter Ba-
Eſt iſtud no⸗
ſe inepit,
.. . Brple⸗
etl 6, fit
temn expoſttio
ces 45, ghia
la,) acepilti
e1l,7. Vertite
Nor.

——
hr, Chaid, & in⸗
ex oſtionemn au⸗
Deuteron, dict.
erunt, que dicio

em Uterarum effl⸗

pidelicet hoe mo⸗
terk elheiunt hu⸗
er, Gur Alſeh ,o,.
col. 1. Minc. d
güm de Nn li⸗
1345.. Wa
600. nudn. 9, l⸗

l beg 156,2,

,5. 16, 0 lano⸗

a e intuitu ſocis

beiur, vige not. in

en dc.

blis Bunort gnim
us lum, Utain ⸗

gitut, Vetu guc.

eerſo hebet: Un
eſiletur lliuzan⸗
eoile: 1 lie⸗
lgle:

CAbP. I. DEUTEB

ONOMII. 1301

vos & proſitiſeimini] Hæc fuit via; (quæ duxit) ad Harad* ac Chorma. 46. Eod.
verſ. 7. Et venite ad monten, Amorrhæorum] Juxtà ſenſum literalem (facienda eſt e-
jus loci expoſitio.) Eod. verſ. 7. Et ad omnia vicina ejus] (Nempè ad terram) Am-

monitarum & Moabitarum & ad montem

** Schir. 47. Eod. verſ. 7. Ia campeſtria]

Hæc fuit planities ſylvæ. Eod. verſ. 7. In montem] Is fuit mons regis. Eod. verfſ.

7. Et in bumilia] Hæc fuit planities auſtralis.
& adlitora matis] (Iſtud † fuit) Aſcalon & Haza 48. atque Cæſarea 49. &c. ſicuti

Eod. verſ. 7. Et in loca meridionalia

id

& prudentia, quæ lectio, ſi authenthica aliqua
codicis autoritate niteretur, alteri illi *αεεÜr᷑ÿι Wd—d
videtur; in MSto z. pro ναπ legitur: da

i. e, ac bonum.

& Hebr. —ατοy, in MSto z. poſteà adduntur litæ illisque prohibitum fuit, ut illum (Elauum)

iſta: ay en en ien e nen e

„n een n e en eene enen
e en en n. —r eeneee ien üeeeen
„ n neee en ee de en e, j. e. Nam

ita meridies Harad trahitur de flumine Ægypti
usque ad montem Amorthæorum eorumque ter
minus ſimuùl junctus eſt, dicitur enim: & de-

ſcendit Amalecita ac Cananæus, qui habitabat
in monte illo & percuſſerunt eos (Iſraëlitas, &c.
Numer. o. 14. v. 45.) mons iſte fuit in latere (ſeu
termino) terræ Eodem, juxtà Kadeſch ex latere

deſerti.
hic tract. Talm. Bava kama, fol. 8 I. a. 6.
46. De quibus locis vide Numer. cap. 2 1. verſ. 2.
& veri. 4. confer. & Gur Arjeh fol. 19 8. col.

* Hebr. Pyâ , in eod. MSto z. poſteà adjecta

ſunt ila: h e en ee en eeneee

P. ,.hn en e nenne e. enne n

N. e e. . ne re e e
(ſic enim legendum eſſe puto pro ) ere
td, en ee en e Ww e e d
l
e.”lUeü

J

Snd n Dne e Wn i. e: Nam niſi peccaſ
ſent Iſraelitæ, )pmnes iſtos populos in poſſeſſio

nem accepiſſent, ſicuti esrum mentio facta eſft

En fœdere cum Abrahamo inito) inter partes

diſſectas (de quo Geneſ. c. 1 5. v. 19. & vo. ſed

ex quo peccaverant Iſraelitæ, ideò dicitur:) nam

hæred'tarium dedi Eſavo montem Sehir (Deuter.
c. 2. verſ. 5.) ac ſidiceret (Deus:) jam autem,
quoniam (70 Iſracelitæ) pegcaſtis, non ego do

Et venite &c. (eod. h. verſ. 7.) confer.

vobis iſtos (populos omnes) poſſidendos, ſic
enim (dicitur Deuter. didt. c. 2. verſ. 5. Eſauo
mentem Sehir (poſſidendum dedi,) ac tandem
ipſe illum poſſidebit, quoniam peccarunt lſrae-

tangant, (Deurer. alleg. c. 2. v 5.) juramentum
autem (Abrahamo factum inter) partes diſſe-
ctas (de quo Geneſ. dict. c. 17. v. 1 9.) eventum
ſortietur tempore futuro, (dicitur enim:) in E-
domæos & Moabitas immittent manum ſuam &
Ammonitæ obedient eis (Elai. c. I1. v. 14 idem
hoc dictum allegatur in Raſchi notis ad Geneſ.
alleg. c. 1 5. v. 19. n. 96. ſic ſcriptum-reperitun)
in Bereſchit Rabba, confer. num. ſequ. 47. G.
verſ.
47. Atqui ſeriptum eſt: ne miſceto cum eis bel-
lum, uti Deuter. c. 2. v. 5. & v. 9. habetur; ſed
reſpondetur huic objectionüin notis oan ,
h. loc. quòd, niſi peccaſſent Iſcaelitæ, Deus il-
lis ded iſſet terram decem populorum, prout ille
juravit Abrahamo, Geneſ. c. 15. v. 19.. 8& 20.
ſed αh eLTM. i. e. peccatum eis cauſa
fuit, ut Deusillis non daret, niſi terram ſeptem
populorum, uti in iisdem notis habetur, confer.
Geneſ. dict. c. 1 5. v. 19. n. 8 5. & n. 96. vide &
Numer. c 24. v. I §. n. 90. item cap. ſeq. 2. v.
5. n. I 2. & n. 16, ac Deuter. & 1 8. v. 1. n. 9. &
D. 1 1. it. not. ad Ezeche. c., 16. v. 6 I. n. 106. &
Sign.** h. verſ.

† Hebr. α, ſic in utroque MSto hie additum re-

peritur „ quam leſtionem in verſione ſecutus
lum.

4 %. Sive: Gazi, de bac urbe vide præ aliis Light-
foot. Centur. Chorograph. c. 13.
49. Sic verto hic Hν†i utroque MSto legitur:
D de qua urbe vide eundem Lightfoot in
Decad. Choro gr. Marco præmifl. ca. 6. §. 4. p.

56 1

1302 DEuTERONOMI. CAP. I.

id habetur in Siphre. 5d. Eod. verf. 7. Meque ad fiumen magnum] Quoniam iſtius
(Huminis) ſimùl cum terra Ifraeêlitica fit mentio, (ideò) nominat illud (Scriptura)
magnum, 51. communi dicitur proverbiò: ſervus regis eſt rex, aſſocia te nobili 52.
& incurvabunt ſe coràm te (homines) accede ad pinguem & pingueſces. *** Verſ 8.
Eece dedi] Oculis veſtris videtis, non dico ego vobis ex auditu & relatione aliorum.
53. Eod. verſ. 8. Venite & poſidete] Non eſt, qui vobiſcum contendat 54. ea de
re, nec vos bellò opus habetis, niſi (Iſraelitæ) miſiſſent exploratores, non opus habuiſ-
ſent ullis armis. Eod. verſ. 8. Patribus veſtris] Cur (hic Scriptura) amplius memi-
nit Abrahami, Iſaaci & jacobi? nimirùm Abrahamus ſufficiebat per ſe ſolus, Iſaacus
ſufſiciebat per ſe ſolus, jacobus per ſe ſolus ſufficiens erat. 55. Verſ. 9. Er locutus
ſum eo tempore advos dicen.] Quid hoc (ſibi vult:) D& i. e. dicens? (videlicèt) di-
xerat eis Moſes: non ex meipſo 56. ego dico vobis (iſta;) ſed ex ore Sancti illius
Benedicti 57. Eod. verſ. 9. Non peſum ſolus & .] Forſitàn non poterat Moſes ju-
dicare Iſraelitas? nempè is, qui eduxit illos ex 5Ægypto & diviſit eis mare eisque de-
ſcendere fecit manna ac coturnices advolare fecit, num is haud poterat judicare eos?
(non ſanè is verborum iſtorum ſenſus eſt;) ſed ita dixit eis (Moſes:) Dominus, Deus
veſter multiplicavit vos, * i. e. magnificavit & extulit vos fuper judices veſtros, (ni-
mirùm) removit à vobis poenam 58. eamque impoſuit judicibus, ſic dixit Salomo:
nam quis poterit populum iſtum tuum gravem judicare? 59. num ille, de quo ſcri-

ptum
56 1. edit. Lipſ., tuerunt autem duæ urbes ejus] 5§5S5. Vel: diganus erat, ipſe per ſe ſolus mereba-
. . — — . „ 7 .—- 1. . . . . .
nominis, nempè: Cæſarea Philippi & Cælſares tur, ut ip ius poſteri tertam promiſſam ingrede-
Stratonis, de quibus videarur idem Lightfoot. tentur, idem de Abrahamo & Iſaaco hic ſtatuunt
in dict. Decad. Chorogr. Matco præmift c. 7. Rabbini, quòd Kikcèt ſinguli per ſe digni ac

§. 6. p. 559. ſufficientes fuerint, quocircà etiam S. Seriptura
50. De quo vide ſuprà v. 3. H. cap. n. 2 . eorum nomina hic ſigillatim recenſet.
51. Confer. hie Gur Arieh fol. 19 8. col. 4. fin. 56. Id eſt: non privata autoritate meoque arbitrio;

ac not. in an Mne h. loc. ubi etiam tractat. ſed autoritate ac mandato Dei.
Talm. Schevuot fol. 47. . ad marginem allega- §7. Confer. infrà verf. 12. b. cap. num. 69. vide
tur, vid. & Jalkut Part. 1. Ol. 2 59: col. 2. cir etiam, quæ ad Levit. c. 2 I. v. I. n. I. notata ſunt,
cà fin. item Gur Arſeh Fol. 199. col. I. princ. ac not.
1. Hebr. Mrwy, confer. Geneſ. c. 15. v. 18. n in nn no H. loc.

84. ac Buxtorf. Lex. Talmud. Ol. 505. & * Prout verſ. ſeq. 10. b. c. habetur.
2372. ac ſequ. 58. Sive: reatum, ſic vertere hic poſſis aaâ, hu-
axX Vid. Buxtorf. Lexic. Chald. ol. Sos5. ubi ie expoſitioni ſuffragantur verba iſta: Mavm
Scbevuot fol. 47, col. 2. allegatur. i. e. ſi reum fecero, quæ infrà in Commentario
53. Sed vosmet ipſi jam videtis terram promil- Raſchi b. verſ. habentur, ubi vide num. 61. &
ſam, quoniam hic dicitur: ecce &c. hinec nara num. 62. confer, Jalkut Part. 1. Ol. 2 59. col. 3.
eſt iſta expoſitio, vid. Jalkut Part. 1. ol. 25 9. med.
col. 2. fin. 59. Proùt I. Reg. eap. 3. verſ. 9. habetur, confer.
4. Vide hic Gur Arjeh fol. 19 8. col. 4. fin. ac infrà Deuter. c. 3 I. V. 2. n. 2.
hot, in wan o h. loc.

.

mnavetit
ewentent
i1; Rege
7 „

anme ani
feateak dunh

Rrecce er b.
le colit ue
ila:) eet
in peſperun
An mit/
Gtionibos no
Potenit nunn
dicet vobis,

—

60. Ficuti 1. R
Kanhchinotas
derur explie⸗
e, bojus mun
dI. Vel: ſcon
d. r Hebt.)
Upri dum.
11. i kofert
onns d dr
intumdebat,
Gur Arjeb 0
(nler. H—
fit. . 19 J. l
1. 9, . 1 .
Hedr Nn i
egeigitagte
ge Möro.

—
oniam iſtius
(eniptuta)
lenobili z1,
e Verl g
ne aliorum.,
lt 54, ea de
ppus habliſ⸗
plius memi⸗
Olus, Haacus
e Et Vcutu
fidelicet) i⸗
Sancti illius
t Moles ju⸗
eiegoe de⸗
udicare eos?
minus, Deus
Velkros, (ni⸗
Nit Salomo:
le guo ſer⸗
ptum

—
ſolus welebe⸗
nillem ingeee⸗
cobic ſtatuvat
perſe cigni ac
m d. Geriptur
enlet.
veoque Abittio;

cum. 69,Fide
1 1 notatalunt,
1,prine ee not⸗

ecſ⸗ bnpebu⸗
l:
. Comwventatio
enum 61,6
ſaliſg chz.

ahellt, eOnſer

CAP.I. DEUTERONOMII. 130

ptum eſt: & ſapientior extitit omnibus hominibus, 60. dicat: quis poterit judica-
re? ſed ita (atque iſto ſenſu) dixit Salomo: non ſunt jndices populi iſtius, ſicuti ju-
dices coeterorum populorum, idolis ſervientium, ** nam ſi (iſtorum judex) conde-
mnaverit & occiderit ac percuſſerit atque ſtrangulaverit (aliquem ex iſtis populis) ac
perverterit judicium ejus eique aliquid abſtulerit, non adeò res magni erit momen-
ti; aſt ego, ſi aliquem teum fecero 61. pecuniæ præter jus & æquum, à me requi-
rentur animæ, dicitur enim: & rapiet (Deus) rapientium cos animam. 62. Verſ. 10.
Et ecce vos hodiè eſtis, ſicuti ſtellæ cæli] Sed num illi (Iſraëlitæ) fuerunt eo die ſicuti ſtel-
læ cœli? nonne † fuerunt illi ſolummodò 600οσο°%% quid itaque ſibi volunt (verba
iſta:) & ecce vos hodiè? (ſenſus eſt:) ecce vos eſtis tanquam dies, 63. permanentes
in perpetuum, veluti Sol & luna atque ſtellæ. Verſ. 1I. Addat Dominus vobis toti-
dem millies] Cur hoc amplius (hic addit Moſes:) & benedicat vobis, ſicuti locutus
eſt vobis? nimirùm dixerunt ei (Iſraêlitæ:) tu, Moſe, das determinationem benedi-
ctionibus noſtris, 64. jam anteàâ Sanctus ille Benedictus promiſit Abrahamo: ſi quis
poterit numerare &c. 65. dixit eis (Moſes:) hæc mea eſt; 66. aſt ipſe (Deus) bene-
dicet vobis, ſicuti locutus eſt vobis. Verſ. 12. Quomodo feram ego ſolus?] Si dixe-
ro,

—

60. Sicuti I. Reg. cap. 4. v. 30. habetur, ubi vide] 63. Loci iſtius explicationem vide in notis
Kaſchi notas, in quibus ferè eadem, quæ hic, ha- pon no h. loc.

betur explicatio, confer. & Gur Arjeh fol. 199.
col. I. princ, ac not, in Mν nνh. loc.
XX Hebr. y ‚in MSto 2. pro eo legitur: Siyn i
e, hujus mundi; in MSto I, iſtud penitùs o-
miſſum eſt.
61. Vel: ſi condemnavero aliquem ob pecuniam
&c.ſic Hebr. av Dꝛ:e hic verto, confer. quæ
ſuprà num. 58. H. verſ. notata ſunt, it. not. ad 2.
Samuel. c. 2 2. V. 44, n. 45 &α n. 47.
62. Uti Proverb. c. 22. V. 23, babetur, ubi vide
Raſchi not. non poterat itaque Moſes ſolus ferre
onus 7α CaHπανοehb i. e. quia porna magna ei
incumbebat, ſi minus rectè judiearet, ſc in
Gur Afjeh fol. 199. col. I. med. exponitur,
confer. ſuprà num. 58. & n. 6 1. & not. ad Le-
vit. c. 19. Vv. 106 Sign. * it. not. ad 1. Rege c. 3.
v. 9, n. 15.
† Hebr. N7α iſtud & ſequentia, usque ad: dr
i. e. quid itaque ſibi volunt &c. abſunt hiic abutro-
que MSto-

64. Id eſt: tu benedictiones noſtras certis termig
nis ac numeris includis vel certum numerum eis
aſſignas, dum dicis: totidem millies, nam iſtis
verbis Moſes aa yW zm i. c, dedit quan.
titatem benedictioni eorum, nempè Iſraëlita-
rum, prout in notis ad librum Prec. Jud. part. 1.
p. 162. 5. princ. habetur, confer. & Gur Arjeh
Jol. 199. coſ. I. med. ac not. in mar ND,,
loe. it. tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 2 8.

65. Sicuti Geneſ. cap. 13, verſ. 16. habetur, con-
fer. not. ad 2. Samuel. cap. 24. v. 1. num. 1.
66. Scilicèt: benedictio, quam ego vobis appre-
cor eſtque illa εια & i, e. ſine conditione, aſt
benedictiones Dei ſunt Wπα y'i, e, ſub condi-
tione, nempè: Wο hen en ee ie.
ſi perfeceritis præcepta atque legem, ſic in not.
Nν Nνρορνρ heâ»ροnäitur, confer. & Gur Arjeh Jot.
199. Col. I. med.

Bbbbbbbb

1304

DEuTERONOMII.

CAP. I.

ro, ⁶7. ut mercedem *accipiam, non poſſum, ⁶8. hoc (enim) eſt, quod (jam anteàâ)
dixi vobis: non ex me ipſo ego dico vobis; ſed ex ore Sancti illius Benedicti. 69.
Eod. verſ. 12. Moleſtiam veſtram Indicat (hic Scriptura,) quòd Iſraelitæ fuerint mo-
leſti, ** qum videbat aliquis ex illis adverfſarium ſuum ſuperiorem eſſe in judicio, di-
cebat ipſe: poſſum ego teſtes adducere, poſſum probationes afferre, adjiciam ego vo-

bis judices. 70.

Eod. verſ. 12. Et onus veſtrum] Docet (hic Scriptura.) quòd 71.

fuerint (nonnulli ex eis) Epicuræi, 72. dum Moſes paulò citiùs egrediebatur (ex do-
mo ſua) dicebant: ecquid vidit filius Amram, ut egrederetur, forfitàn non eſt ipſe-
tranquillus 73. in domo ſua? aſt, quando tardabat egredi (ex domo ſua) dicebant:
uidnam vidit filius Amram, quòd non egrediatur? ecquid vos cogitatis? ſedet

(forſitàn) & conſultat de vobis conſilia 74

mala, † cogitat de vobis (malas) cogita-

tiones. 75. Eod. verſ. I 2. Et contentiones veſtras] Indicat (hic Scriptura,) quòd (Iſ-
vaelitæ) fuerint ſuſurrones. 76. Verſ. 13. Date vobie] i. e. Præparate vos 77. ad

retr.

67. Senſus eſt: etiamſi ego velim portatconera ve-

ſira ν 95ν a i. e, ut accipiam mercedem;
tamen id non poſſum, ſicuti in notis N
b. loc. exponitur, rationem ejus vide num. ſeq.

6 . confer. Ja kut Part. 1. ol. 259. col. 3. med.
* Hebr. n*, abeſt hic iſta dictio ab utroque
Msto.

5 8. Scilicèt: accipere illam mercedem, nam ecce

—ere eee ee Beeen ee nen

j. e. Deus vult judices habere,) nec vult, uc k

ego feram moleſtiam veſtram, ſic in Gur Arjeh
SBr. 19 9. col. 1. ciscà fin, exponitur.

69. Gonter. quæ ſuprà ad verſ. 9. . fap. n. 57. no-

tata ſunt.

Confer. hic Numer. cap. 27. V. 19 num. 74.

70. Id eſt: alios addam vobis judices, quirectiuùs,
quam vos, judicent, idque locum habebat,
π p i. e. priusquam finitum eſſet judi-
cium, prout in notis man nev exponitur, ubi
ectiam R. Moſis, Ben Nachmanis, ſententia ad-

ducitur, vide etiam P. Fagii not, ad Paraphr.

Chald. he loc.

71. Confer. hie not. in Na E & Jalkut Part.

I1. fol. 259. col. 3.
2. Lepida ac feſtiva vocis iſtius pn*ρadduci.

nempè, quod dictio iſta compoſita ſit ex dua
dus vocibus, nimirùm ex ραπ & , ac ſi di
serete PO i. e frenum abiit ſive re-

motum eltt ab illis ac currunt Epicuræi ſine fre-
no, rebelles ſunt iſtar equi effreni, ſic in dictis
notis exponitur; cœterum de voce bp&&
vide Buxrorf. Lex. Chald. fol. 194.
73. Vel: pacatus, ſic vocem π☛ hic interpreter,
de cuſus ſignificatione confer. Buxtort. Le.
Chald. fol. 249 1I. abeſt autem iſta vox 4 MorO
1.
74. Hebr. My, fic nonnulli codices; alii habent
mih i. e- præcepta, vide notas Raſchianas in
Anm reh. loc. confer. & num. ſequ. 75.
† Hebr. —ππ abeſt dictio iſta ab utroque MSto 4
75. Hebr. Map- nonnulli codices habent an
i. e. ſupputationes, res ferè eodem redit, confe-
rantur hic notæ Raſchianæ in editione
p- ubi quædam hic funt addita & uncinuljs
incluſa, vide & num. antec. 74.
76. Explonatores, Hebr. ρ απſic in plerisqueecdi-
tionibus hic habetur: fortè legendum: SN
i, e. iracundi vel contentioſi, quæ letio textui
ſaero & Commentatoris noſtri menti magis con-
venire videtur; vide tamen infrà verſ. 27. 5. cap.
n. 150. in utroque MSto legitur? e)i. e.
musmuratores, de qua voce vide Buxtorf. Lex.
Chald. fol. 2257.

ta eſt iſta Commentatoris noſtri expoſitio, 70*
dn n en nne eni. e. nam omni præ-
parationi ad aliquam rem convenit (dictio:)
Dan, ſic in Gur Arjeh fol. 199. tol. 1. med.

eſtin 77. Quoniam verbum: or hie habetur, binc na-
tur etymologia in notis paτ ine h. loc.

—
en. Bod

1. corita
verl. 13. 5
Lod retl.
intelligunt
Gileriminis
dit.)
igle ialpicit
ios ac ptod
tori, gui, 4
quando ren
20tert. 14,.
Vobis, nam R
guisnam ille
cognoleitis
ſtras. Eod.
bus exhibeat

—

7 ˙. Kenlus el:
fominz non
guam geillis
Ururin, dl.
79. Confer. Nun
Gur Anſen ſol
Oen wo!
10. Zie vocem
guds guidem
10 4 rad, dd
Eun aei n
an enpliean,
nem, 14, u
Modeſti, er⸗

. . 1
Perſtos VIos)
arencbni
edre dy
dr dN, 4

in Mit

(K.1.

—
(ſemante)
enedici, b,
L fuerint mo⸗
n udicio, di.
iciam ego vo⸗
1) gnod n.
datur en d.
non eſt iſe⸗
ſua)icebant:
italis! ſeget⸗
mnals) cogite⸗
ura) uod l.
e vos 77. ad
rew.

t bpicutæi ſnekee⸗
Kteni, ſie in ciltis
de voce: drroN
1. 194.
ao hic igterpreten,
fer. Buntott. 1e.
emn iſlavox/M

odices; Aühaben
Otas Raſchianas
nun. ſeqb, 7
Rdunoene Nto 4
gices adegtndabft
odern edt, conſe⸗
e in eitione 10
adcite 8 bacinuſss

4 . . 4
Pſi inpleriseveedt⸗
Rlegendum: ON
ſ, gur bectin endt
lrimenti magiston⸗
ufri verl. 17.). eh.
ſegitur: e,
ce ige hanoft ler.

ebadent, hin

okti holio, r
ie mm omnnißle
corenit (il: 1
99.tl. l. mel

DEUTERONOMII. 13057
rem. Eod. verſ. I3. Viros] Num in mentem tuam veniet, (quòd fuerint) fœminæ?
78. cur (itaque hic) lex dicit: viros? (nimirùm intelliguntur hic viri) juſti. 79. Eod.
verſ. 13. Sapientes] (Dictio H hic notat:) H O i. e. deſiderabiles. 80.
Eod. verſ. 13. Prudentes] (Vox D)e à ſignificat) illos, qui rem (unam) ex re (alia)
intelligunt (ſive colligunt,) id ipſum fuit, de quo Arios * interrogavit Joſephum, quid
diſcriminis eſſet inter HDi. e. ſapientes & D σε%.i. e. prudentes, (ipſe reſpon-
dit:) = ſimilis eſt trapezitæ diviti, qui, dum ei denarios adferunt inſpiciendos,
ipſe inſpicit (ac probat;) quando autem 81, non adferunt * ei (denarios inſpicien-
dos ac probandos,) ipſe ſedet ac dolet; 82. autem ſimilis eſt trapezitæ merca-
tori, qui, quando ei pecuniam adferunt inſpiciendam, ipſe inſpicit (ac probat; )
quando verò ei non adferunt (pecuniam,) ipſe circumit, 83. ac de ſua † (pecunia)
adfert. 84. Eod. verſ. 13. Et cognitos ger tribus veſtras] i. e. Eos, qui cogniti ſunt
vobis, nam ſi coràm me (inquit Moſes) venerit aliquis palliò ſuò tectus, non novi ego,
quisnam ille ſit & de quanam tribu ille exiſtat & an is idoneus ſit; 85. aſt vos illum
cognoſcitis, quia ipſum educaſtis, idcircò (hic) dicitur: & cognitos per tribus ve-
ſtras. Eod. verſ. 13. Principes veſtros] Qui ſint primores & à vobis honorantur, qui-

bus exhibeatis reverentiam ac timorem. Eod. verſ. 13. Etponam illos] (In iſto ver-
Bbbbbbbb z bo:

— —

78⁸. Senſus eſt: per ſe conſtat ac notum eſt, quòd
fœminæ non mittantur exploratum nec quis-
quam de illis hic cogitet, confer. hie tract. Talm.
Eruvin, fol. 100. 5. & Nedarim, fol- 20. b.

79. Confer., Numer. 4. 3 I. V. 3. n. 9. & n. 10, ac

Gur Arjeh fol. 199. col. 2. princ. ac not. in
yppn MWh. ſoc.
30. Sic vocem illam, cujus conſtans in omnibus,
quos quidem vidi, codicibus eſt lectio, hic ver-
to 4 rad, a i. e. deſideravit, expetiit, eſtque
n Pο i. e. ſignificat deſidetium, prout in
Gur Arjeh fol. 199. Col. 2. princ. exponitur,
alii explicant, quòd ſignificet ν i. e. pudo-
rem, ita, ut hic intelligantur viri pudici ſeu
mogeſti, utraque explicatio adducitur in nov
Onat h. loc. prior tamen interpretatio texrui ma-
gis convenire videtur, in Jalkut Part. 1. Fol. 259,
Col. 4. princ. 'παρâ exponitur, quòd ſignifi⸗
cet Pavn Hn en i. e, exerc itatos (ſeu
peritos viros) in ſubtiliter excutiendis ſive exa-
minandis ratioeiniis.
* Hebr. Hh&X, Arius, ſic in plerisque editionibus,

at & in MSto 1. ſed in Möto 2. legitur pd

fortè legendum: daaπ i, e. Antoninus ſeil.
imperator, de quo vid. Geneſ. e. 2 5. v. 23. ibique
not. n. 65.
&1. Confer. hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
h. loc. ac v. 15. b c. n. 9 ¾.
*X„X Hebr. Pan, in MSto I. hic additur: αα
Nay) i. e. ipſe circumit & aufert, ſed videtur
hæc additio minus recta.
82. Vel: pœnitentia ducitur, id enim verbum
&N&, quod hic habetur, ſignificat, de quo vi-
de Buxtorf. Lexic. Chald. fol. 2566.
83: Hebr. , quod in noris exponi-
tur: &RHνρNdbn reen deee i, e. qui accipit &
dat in negotiatione, qui ſcil. negotiatur pecu-
niã.
† Hebr. Wwn, abeſt iſtud hic ab utroque MSto.
84. Quid hac ſimilitudine innuatur, vide apud ?.
Fagium in not. ad Paraphr. Chald. h. loc.

85. Nemp?, ut judicet alios eisque præcipiat, con-

fer. hic Gur Arjeh fol. 199, col. 2. cFircà fin. ac
not. in an rw' h. loc.

1306 DEUTERONOMII. CdAb. I.

bo: Db'nX;) deeſt od, ** cur? * quia HND& i. e. reatus (ſive delicta) Iſrae-
litarum dependent 86. à capitibus judicum illorum, quoniam eis incumbit prohibe-
re (deli cta) ac deducere illos (Iſraelitas) per viam rectam. Verſ. 14. Et reſpondiſtis
mihi &c.] Appropriaſtis vobis 87. rem in commodum veſtrum, reſpondendum-
vobis erat: doctor noſter, Moſe à quonam diſcere convenit, à te? an verò à difcipu-
Jo tuo? non à te, quia propter illam 88. moleſtià afficeris; ſed novi cogitationes
veſtras, (inquir Moſes) cogitaſtis (enim,) nunc præficiantur nobis judices multi, ſi
quis (ex iſtis judicibus) non agnoverit nos, 89. offeremus ei munus & ipſe parti no-
ſtræ accedet. 90. Eod. verſ. 14. A faciendum] Si fuiſſem piger, 9¹. vos dixifſetis:
Ac citòö. Verſ I 5. Et accepi printipes tribaum veſtrarum] Attraxi 92. illos verbis
(blandis, dicens:) vos beatos! quibusnam vos præficiemini? (videlicèt:) filiis A-
brahami, Ifaaci, & Jacobi, hominibus illis, qui vocantur fratres & focii, pars
atque hæreditas, omnisque generis verba amoris (plena illis dixi.) Eod.
verſ. 15. Piros ſapientes & cegnitor] Sed Deo 93. non reperi (inter illos,
inquit Moſes,) hæc una fuit ex ſeptem * qualitatibus, 94. quas dixit Jethro
. 95. Mo-

*
——

** Nam plenè legendum eſt hoemodo: h& verit, vide num. ſequ. 90.
i. e. & ponam ſive conſtituam illos. 9o. Juxra Hebræum: feret nobis faciem i. e, cau-
„ Hebr. äno, in utroque MSto pro eo legitur: ſam noſtram approbabit, confer. num, antec.
i. e. docet (ſcil. S. Scrigtura „ quòd reatus, 89.
&c.) 9 1. Vel: ſicun atus fuiſſem ac moram traxiſſem,
26. Id eft: illi judices reatu obſtringuntur, ſeil. verba ſunt Mofis.
delicta non prohibeant, confer. quæ ad Numer. . 2. Confer. quæ ad Numer. cap. 9. v. 6. n. 27. no-
cap. 3 1, verſ. 14. n. 56. notatsa ſunt, vide & Gurz tata ſunt, vide etiam Gur Arjeh ol. 19 9. coß. 2.
Arjen Jol. 199. col. 2. fin, ac not, in Dban nee fin. ac not. in Shon mow b. loc. ut & tract.
y. loc. ubi etiam Devarim rabba ad marginem Talm. Eruvin, ol. 100. 5, & Nedarim, fol. 20.
allegatur, Confer. it. D. Wagenſ. Sota, p. 803 † b.
n. 18. 93. Id eſt: prudentes, de hujus vocis han ſignifi-

47. Vel: attribuiſtis vobis, ſive: abſolutè pro-
nunciallis, ſic verbum =r hic interpretor,

juxtà notas in na MS h. loc. verbum iſtud
exponntur, quòd ſignificet pryrt i. e. abſoluta
decreta ſive appropriationes, ut ſenfus hujus loci

6Gt =Sewey cN Gn i. e. propter utilitatem
(ſive commodum veſtrum) feciſtis atque ita de-

creviſttis.
1. Scilicèt: rem ſeu legem, ſie yy, prout hic
habetur, exponitur in not. Snan m, nem-
pè, ut figniſncet: hr 7 ii. c. propter legem-

vide etiam Siphre, ſicuti ibidem ad marginem

allegatur.

catione dictum eſt ſuprà verſ. 13. h. cap. n. 81.
confer. not, ad 1. Samuel, c. I. v. I1. Sign. ** &
n. 19.
* Hebr. Ayawn, abeſt iſtud hoc loco & MSto r.
94. Sive: proprietatibus, artributis, id enim
Hebr. M' hic fignificat, ex ſeptem iſtis qualita-
tibus, quarum hic fit mentio, habentur quatuor
Exod. cap. 1 8. v. 2 l.nempé, ut ſint: viri fortes,
Dei timentes, veraces & avaritiæ oſores, ecce
quatuor qualitates, tres autem hic habentur, vi-
dgelicète ſapientes, prudentes & cogniti, ſic in
Gur Arjeh fol. 199, col, 3. princ. aſt in notis
Annn ov dicitur, quòd hoc loco quatuor me-
morentur qualitates nempè: viri i, e. juſti, ſa-

9. Id ect: cauſam five ltem noſtram non appro-
Naxverit camque judiciò ac calculò luo confirma-

pien-

CK. l.

— .
ſipientes
honotem,
1.
Pto & c⸗
Eod., verl.
twelt. P
den i

&X ludicun

autes caut.

—
pienes, ſ
nene, u
Pores dic
mdes lepte
zmen l
as vide
Princ. & in
Fiphre ad
emplandus:
ſum, omi
nori preſere
3 Hedr. wor
ie, in irnĩ
96, Hebr. or
commerciun
dl. 1499, ſe
ondr iheer
dusemant
col. 3. prine
(,. d 10329
F. Feili:
do d
Quarii ſire te
Kloe. dabe
hot. Fign. *
Rebr,

dt Nrimu

(40.l.
dit Prohibe⸗
Et neſzondii⸗
pondendum-
i cogitatonez
ices multi, i
iple parti no.
vos livifletis:
1. illos verbis
lckt:) lisl.
& ſocli, ars
iri.) Fod.
(intet ülos,
(irit jeihro

91. Mo⸗

is faciem de, cau⸗
Onler, num, antee,

emolam tratillem,

b.5.h. 6. l 21,no⸗
e,/0l 199 co t.
9 loc ut tiack.
(Vebaim, ſ0l 10,

usvocis ſgoiß.
13. h. hen ll⸗
1.. 11. 9,. 74

c loro“ Mötol.
ibutis, id enim
ſeyrem iſi gveliee⸗

io, Mabenlur guatuot

n ſt: Tii boltes⸗
artie ſoles, ce
en bie babentut, ⸗

nes eognitt, Ein

, ch. Aſt in nons
loroqoatuce ne⸗
⸗=
iitii, eeulu,
iec .

577. Seilicèt: princeps, in ſynagogam, Hebr. i.

CAbp. I. DEUTERONOMII. 1307
95. Moſi; ſed ipſe non invenit, niſi tres (qualitates, nempè:) viros juſtos,
ſapientes & cognitos. Eod. verſ. 15. Capita ſuper vos) Ut exhibeatis eis
honorem, (& ut) ſint ipfi principes in venditione, * principes in acce-
pto & dato, 96. ingrediatur 97. ultimus ** E& egrediatur primus, 28.
Eod. verſ. 1 5. Chiliarchos] (Chiliarchus eſt) unus, qui mille (viris) præpoſitus
eſt. Eod. verſ. I1 5. Centuriones] (Centurio eſt) unus, qui centum (viris) præpoſi-
tus eſt. Eod. verſ. I 5. Et moderatores] Præpoſui vobis per tribus veſtras; ſunt au-
tem (iſti N i. e moderatores,) qui ligant 99. ac flagellant (ſontes) lorò 100.
ex judicum ſententia. 101. Verſ. 16. Et præcepi judicibus veſtris] Dixi eis: ſitis
lenti 102. in judicio, ſi venerit lis coràm te ſemel, iterùm ac tertio, ne dicas: jam-
antea cauſa iſta coràm me ſæpè venit; ſed ſitis accipientes & tradentes. 10;z. Eod.

Bbbbbbbb 3 Eod.

pientes, prudentes & cogniti, & quòd 6o. 98. Confer. hie Gur Arjeh fol. 199. col. 3. princ-
dict. c. I . v. 2 1. recenſeantur tres qualitates, ae not. in nnom new h. loc. ubi rationes ad-
nempè, ut fint Dei timentes, veraces & lucri o- ducuntur, cur princeps debeat primus egredi.
ſores; dicunt autem Rabbini, quòd Jethro o. 99. Hebr. Prb-nn, lictores vertit P. Fagius, quem
mnes ſeptem illas qualitates memoraverit; cur vigde in notis ad Paraphr. Chald. b, loc. it. infrà
autem illæ omnes non ſcriptæ ſint Exod. alleg. Deurer. c. 16. v. I 8. n. 5 3.
6. 18. v. 21. iidem Rabbini adferunt rationes, 100. Hebr. ny, de qua voce confer. Numer. &.
quas vide in Gur Arjeh dict. Fol. 199, col. 3. 2 1. v. 2. n 18. vide & Buxtorf. epiſtol. Dedic.
princ. & in not. pn npWh. loc. ubi etiam quæ illius Abbreviaturis præfixa eſt, ubiplura de
Siphre ad marginem allegatur. . verberatione, confer. & infcà Deuter. a. 16. v.
„5. Hebr. ro, ſie in Bibliis Buxtorf. aliisque ex- 18. nz 54.
emplaribus; aſi in editione Hebræa, qua utus 101. Confer. hic GurArjeh fol. 19 9. col. 3, med.
ſum, omiſſum eſt nomen ae legitur: MN ac not. in aonm n h, loc, ubi Siphre ad'mar-
i, e. quas dixerunt; ſed prior lectio huic poſte- ginem allegatur.
riori præferenda eſt. . 10,2. Lentò ac tardo pede procedatis in judicio, rem
Hebr. dpypna, in MSto I. pro eo legitur: ppa probè conſiderantes, Hebr. Pnrp i. e. cunctan-
i. e, in divitiis ſeu pecunia. IItes ſive expectantes, ac ſi diceret: ne perfunctio=
96, Hebr. N =—νανσh, ſic vocatur negotiatio ſeu tiè ac feſtinanter tractate cauſas in judicio; ſed
commercium, de quo vide Buxtorf. Lex. Talm. iisdem immoramini ac maturòê judiciò illas per
fJol. 1409. ſenſus hujus loci eſt, quòd principibu⸗ pendite, vide num. ſequ. 10 3. h. verſ. it. tractat.
honor iſte exhibendus ſit, ut ipſi præ aliis omni ·. Talm. Sanhedrin, Fol. 7. 6. & Fol. g. a.
bus emant ac vendant, ſic in Gur Arjeh fol. 19 9, Id eſt : probè lite cauſzs ſive
eol. 3. princ. exponitur, conter. vetl. ſeg. 16. 103. T elt rbe berenatt cautes lire liue.
. easdem attentè ac cum ſtudio tractate, id enia
cap. n. 103 parn pae* hic notat, de qua phraſi vide Bux-
torf. Lex. Chald. fol. 1400. confer. & verſ, an-
tec. I5. n. 96. & n. 102. . verſ. vide & cap. ſeq;
2. v. 27. n. 55. ac Gur Arjeh fol. 199. col., 3,
med. ac not. in pan e. loc, ubi Siphre ad
margiuem allegatur.

e. Ooane n vel: weLA& roa i. e, domus San-
uarii ſive templum, prout in notis ns DeH
h. loc. habetur, confer. inftà v. 2 2. b. cap. ibique
not. Sign. *
NXX Hebr. &ε, in MSto 2. pro eo legitus Hα
i. 6, primus,

1308

2

Verſ 16. In illo tempore] Ex quo illos (judices vobis) præfeci, dixi eis: non jam tem-
pus iſtud eſt, ſicuti id, quod præteriit, (nam) tempore præterito fuiſtis veſtri arbitrii;
104. aſt nunc * ecce vos eſtis ſubjecti cœtui. 105. Eod. v. 16. Audiendo] (Verbum

DO) notat tempus præſens, linguàâ vernaculà:
ſeu formæ ſunt verba iſta:) D & NW.

entend, 106. veluti (ejusdem modi

107. Eod. v. 16. Et inter peregrinum e-

jus] (Dictio ) hic notat) adverſarium ejus in judicio, qui && i, e. colligit 108.
adversùs ipſum verba: 109. alia explicatio (verborum iſtorum :) & inter peregrinum

ejus, (nempè) etiam in negotiis habitationis 110.
1 . — . „ . .
Verſ. 17. Non cognoſietis perſonam in judicio] (Hic ſermo

furnum & teſtum. III.

& in diviſione fratrum etiam inter

eſt de eo,) qui ordinatus eſt, ut conſtituat judices, 112. ne is dicat N. decorus eſt aut
Krenuus, conſtituam illum judicem, vir iſte** N. propinquus meus eſt, conſtituam-

eum judicem in urbe;

qui tamen non eſt exercitatus 113. in judiciis, (ſi) reperiatur,

ut iſte condemnet juſtum & abſolvat reum, (hoc caſu) ego illum, qui iſtum conſtituit

judi-

104. In poteſtate ac libertate veſtra eonſtituti, ſic
juxta Hebræum, ubi aney α νονa, abſunt iſta
à M Sto 1. ſed minus rectè. .
„ Hebr. Way, in MSto z. poſteà adduntur iſta:
Mar a i. e. in poteſiate (&tus ſcil. eſtis,
ecce vos ſubjecti &c. .
105. Sive: communitati vel congregationi Iſrae
litarum, confer bic Gur Arjeh ol. 199 col. 3.

med. ac not. in n ne ubi Siphre ad mar-

ginem allegatur. . .
106. Sic reddo hic: vi vel arnd, nam ita
legendum puto, pro: vand, ſicuti in plerĩsq ue e.
ditionibus habetur, poſſes etiam legere: VaR i.
e. oyant, in MSto I. habetur: vo'e, benè,
Latinis dicitur: audiens.
107. Confer. quæ ad Numer. c. 15. V. 3 5. n. 63.
notata ſunt.
10⅝. Sive: congregat, congerit, confer. verſ. ſeq.
17. b. cap. n. 12 3. reſpicitur autem hac explica-
tione ad vocem M quæ hie in textu ſacro ha-
betur. . ,
109. Vel: y i. e argumenta, rationes & ex-
ceptiones, prout in Gur Arjeh fol. 199, col. 3.

fin. haberur, nempè, quando pmn & airr

aa ahay i. e. diſſenſio oritur propter
argumenta & rationes, quæ inter illos (litigan-
tes) ſunt, ſicuti in Gur Arſeh ibidem habetur, con-

fer. & not. in na , ubi Siphre ad mar-

ginem allegatur, vid. tract. Talm. Jevammot,

Jol. 47. a. & Sanhedrin, fol. 7. Bb.

110. Sive: hoſpitii, ſic nomen σα hic inter-
pretor, de qua voce vide- Buxtorf. Lex. Talmud.
fol. 520. reſpicitur autem hac expoſitione ad di-
ctionem , quæ hic in textu ſacro habetur,
vide Gur Arjeh ol. 199, col. 3. fin. ac not. in
pon neo, ubi etiam tractat. Talm. Sanhe-
drin, fol. 6. ad marginem allegatur. =

III. Hebr. , quæ vox hie & Levit. c. I1. V.
35. habetur & exponitur: vas fictile, in quo
placenta, liba & id genus ſimilia coquebantur,
vide Buxtotf. Dictionar. Hebr. hac voc, & ejus-
dem Lex. Talm. fol. 103 3. confer. Raſchi not-
ad Levit. dict. cap. 12. v. 35. ſenſus eſt, quòd in
judicio etiam rei ſeu circumſtantiæ minimæ ra-
tio ſit habenda.
112. Confer. hic Gur Arjeh fol. 199. col. 4. princ.
ac not. in Saf , ubi etiam Siphre ad

marginem allegatur, it. Jalkut Part. 1. ol. 260.

col. 1. med.
*X Verba iſta: vir iſte N. propinquus meus eſt, con-
ſtituam eum judicem, abſunt hic 4 MSto I.
113. Vel: ſedulus ac diligens in cauſis ſive litibus
examinandis ac perpendendis, id enim dictie
va hic ſignificat.

DEuITERONOMH. Ca. I.

CA.1.

—
judicem
Eod. V. 17.
41, juclcin
is coram
caio velb
eapoſiiof
Cires eritti
ſcipſe repe
go gedecor
illumjam;
bes. Boc,.
ſiuo rerbo
tua propter
loloco:) .

—
114. Conler.
& legn. nie
7..
* Hebr.
Kie. ala
bie 4 MSr0
115. Vide hie
ae not. in
anhellti, ,
allepamtur,
eol. 1, med.
116, ln Tarpu
ſic habetut:
audigtis,

U. he: a0

Sorind es e
1. wed.
n. Vels int
daberur, int
ſligo a
R, c. 19. g.
119. W: cum
lic enond,
Lua honeſtar
6e R. Salomo
22. * àd Gen
euteron. 4

Anott, le

(Al..

on jam tem.
ltt atbitrii;
](Verbum
usdemn moci
eregrinun e⸗
colligt 103.
peregrinumm
n etiam intet
(ie ſermo
corus elt aut
conſtituam-
Ohrepeniatut,
um conſtituit
jodi⸗

—

alm. jevammot,

1 w lie intel⸗
1, Ler. Talmud,
epoltione d di⸗
u ſacto habetut,
3 fin. c not in
t. Talm. Sanhe⸗
uut,
& Lerit a IIA-
3s ſictile in quo
lin coguehmtul,
. hac voe⸗eſus⸗
onler⸗ Nalchi not⸗
ſenlus , id n

mliæ inimna 4

etiam Hiphte 4

1 Dan1 fol 10,

auus meus eſhlon⸗
bie4 Moto !
acauſisie liben
is, id cnim dictis

CAF. I. DEüuTERONOMI.: r13

judicem, perinde habeo, (inquit Deus,) ac ſi is agnoſeret perſonam in judicio. 114.
Eod. v. I 7. Equd parvum atque magnum audiatis] Perinde ametur *à te judicium oboli

atq; judicium centum minarum, 115. nam ſi illud (judicinm oboli ſive rei mi nimæpri-

us coràm te venerit, non poſtponas illud (alteri judicio majoris momenti;) alia expli-
catio (verborum iſtorum:) æquè parvum atque magnum audiatis, (nempè ut eorum
expoſitio fiat)juxtà Targum ejus; 116, ne dicas: iſte pauper eſt; aſt alter litigans 117.
dives exiſtit eique præceptum eſt datum, 118. ut iſtum alat, juſtificabo pauperem,
ſic ipſe reperietur honeſté 119. ſuſtentatus; alia explicatio: ne dicas, quomodo e-
go dedecore afficiam 120. honorem iſtius divitis propter denarium? 121. abſolvam
illum jam; ** ſed quando is egredietur foràs, dicam ei: da iſti (pauperi,) quia ei de-
bes. Eod. verſ. I7. Ne metuatis à quoquam] i. e. Ne ſitis timidi; 122, alia expo-
ſitio (verborum iſtorum:)) ad 1 (ut eorum ſenſus ſit:) ne colligas 123. verba.-

tua propter ullum hominem, ut ſignificet (verbum N hoc loco idem, atque in il-

lo loco:) Ni. e. congregans in æſtate.

124. Eod. verſ. 17. Qaia judicium eſt Dei]
Qlic⸗

114. Confer. hic D. Wagenlſeil. Sot. pag. 1059.

& ſequ. vid. Sota, fol. 47. . &, Sanhedrin- ol.
B . ejusd. Buxtorf. Lex. Talm. fol 1694. & Jalkut
* Hebr. a e iſta, & ſequentia, usque a1:

. . . ;———
τ i. e. alia explicatie &c. juxtà Targum, abſun:
hic à MS:o r.

115. Vide hic Gur Arjeh fol. 199. col. 4. med.
ac not. in ar ., ubi etiam tractat. Talm.
Sanhedrin, ſ. 7. . & 8. a. ac Siphre ad marginem
allegantur, confer. & Jalkut Part. I. Fol. 260.

col. I. med.
116. In Targum Onkelofi juxtà P. Fagii verſionem
ſic habetur: verba parvi perinde atque magni
audiatis-

117. Sive: adverſarius ejus, juxtà Hebræum:
Socius ejus, confer, Jalkut Past. I. fol. 2 60. col, † e
. rIZ2 3. Id efi: ne reticeas vel cohibeas verba tua,

I1. med.

11g. Vel: ipfſe juſſus eſt, ſic Anvm, quod hic
habetur, interpretor, confer. Buxt. Lex. Chald.
fol. 189 5. & not. ad Exod. c. 2 3. Vv. 3. & ad Le-

vit. c. 19. v. 1 5. n. 69.

119. Vel: cum honore, in munditie, ſic ean
hbic expono, hinc Rabbinis — 5 w) i, e. lin-
gua honeſta vel ſerme mundus ſive honeſtus, vi-
de R. Salomonis not, ad Geneſ. cap. 17. verf.
22. & ad Geneſ. cap. 39. vetſ. 6. item infrà ad
Deuteron. cap. 11. verſ. 17. num. 63, confer.

I20. Pudorc afficiam, dehoneſtem, id enim ver-
bum .2, quod hic habetur, ſignificat, confer.

Part. I. Fol. 260. col. 1. med.
II 2 1. I eſt: propter exiguam pecuniæ ſummam
vel propter rem parvam, quam dives pauperi de-
bet, ſic vocem , quæ hic habetur, expono,
de qua vide eund. Buxtorf. in Lex. Talm. fol.

559.
* Hebr. v, in MSto z. poſteà additur: 197
Ri. e, coràm paupere.
122. Senſus eſt: ne dicat judex, metuo ego iſtum,
ne fortè me interficiat aut metam frumenti mei
incendat, ſicuti in notis a ino explicatur.
ubi etiam Siphre ad marginem allegatur, confer.
& Gur Arjeh fol. 199. col. 4. med.

quæ in judicio funt dicenda, propter ullius me-
tum, vrmr 7 % i, e. ne taceas, fic in notis
A ν hic exponitur, confer. de hoe verbo
verſ. antec. 16. h. cap. n. 10 9.
124. Sicuti Proverb. «. 10. v. 5. habetur, confer.
etiam, quæ verſu præced. 16. H. cap. n. 108. de
verbo iſto notata ſunt, Commentator itaque no-
ſter illud dedueit % radice & i. e. collegit, alii
communiter ₰ i e. timuit, metuit, confer.

Sota, fol. 47. 6. & Sanhedrin, ol. 6, 6. & fol. 7.

E it. Fol. §e⸗ de

1310 DEUTERONOMII. CAb. I.

Quicquid abſtuleris ab iſto (litigante) præter jus, tu me adigis (inquit Deus,) ut id ei
rellituam, (ſic) deprehenderis, quòd contrà me perverteris judicium. 125. Eod. verſ.
17. Referte ad me] Propter iſtum ſermonem ** receſſerat ab eo (Moſe) judicium
Rliarum Zelaphchad, 126. ſic quoque Samuel dixit Saulo: ego ſum videns, 127.
dixit ei Sanctus ille Benedictus: profectò ego tibi oſtendam, quòd non ſis videns z
ſed ecquando ei iſtud oſtendit? (nempè,) cùm veniſſet (Samuel,) ut ungeret Davidem
ac vidiſſet Eliabum, ſecumque cogitâſſet: certè coràm Domino eſt unctus ejus, 12.
dixit ei Sanctus ille Benedictus: nonne dixiſti: ego ſum videns 2 (ego vero dico ti-
bi:) ne reſpicias vultum ejus. 129. V erl. 18. Omnia verba, que Jfacieti] Hæ ſunt decem
res, 130, quæ inter judicia pecuniaria & judicia animarum 131. diſcrimen faciunt.
Verſ. 19. Beſèrtum magnum & formidabile] Nam in illo fuerunt ſerpentes ad inſtar
trabium † & ſcorpiones ſicuti arcus. 132. Verl. 22. Er accesſiſtis ad me vos omne⸗]
Permixtim; 133. aſt alibi illa (Scriptura) dicit: & acceſſiſtis ad me omnes Princi-
es tribuum veſtrarum ac ſeniores veſtri & dixiſtis ecce oſtendit nobis &c. 134. iſta ac-
ceſſio fuitdecora (videlicèt) juniores honorabant ſeniores & antè illos ibant & ſenio-
res honorabant primores, ut antè illos irent; chic verò (dicitur:) & acceſſiſtis vos om-
nes, (nempè:)permixtim, juniores propellebant'ſeniores ac ſeniores propellebant pri-
mores ſuos. 135. Eod. v. 22. Et referant nobis verbum (Nempè,) quanam linguâ illi
(habitatores terræ) loquantur. 136. Eod. v. 2 2. Viam, per quam ſendemu Non eſt
via, cui non adſit obliquitas. 137. Eodv. 22. Et urbes, ad quas veniemus] Ab initio,
. 384

125. Confer hic Gur Arjeh fol. 199. col. 4. fin.
ac not. in nam . loc. it. Sanhedrin,
l 6. ,
XXX Vele propter rem iſtam Hebr. —W4 nd 7 in
MSto z. hic poſteà additur: Pa) i. e. punitus
fuit, pna i. c. quia receſſerat &c.
126. Vide Numer. c. 27. v. J. num. 19. confer.
& Gur Arjeh fol. 199. col. 4. fin. ac not. in
p- e, ubi Siphre ad marginem allegatur,
confer. & tract. Talm. Sanhedrin, fol. 8. a.
127. Sicuti 1. Samuel. c. 9. v. 19. habetur, vide &
1. Sam. c. 16. V. 6. ibique Raſchi not.
12 8. Prout I. Samuel. dict. c. 16. v. 6. habetur.
129. Sicuti 1, Sam. alleg. cap. 16. v. 7. habetur.
130. Vide caput quartum tracdtatus Talmudici
Sanhedtin, quod in notis om neo allegatur,
ubi decem illæ res referuntur, confer. etiam
Gur Arjch fol. 199. col. 4. Kin.
131. Id eſt: quæ vitam hominis concernunt, Hebr.
WD N, confer. quæ ad Exod. c. 23. v. 2.
n. 9. notata ſunt.

† Hebr. Q—nn, abeſt iſtud hic à4 MSto I.
132. Confer. hic Gur Arjeh fol. 199. col. 4. fin.
ac not. in an nov h. loc. vide & Numer. cap.
10. v. 34. n. 61.
133. Confusè, Hebr. aya per turbam, ag-
mine facto, confer. de hac voce Geneſ. cap. I. v.
4. n. 52. cœterùm verba iſta: permixtim &c.
usque ad: omnes principes, abſumt in Hebræo 4
MsSto I.
134. Proht Deuteron. c. 5. v. 23. & v. 24. habe-
tur, vide & not. in NR 5 loc.
* Conlſer. quæ fuprà ad v. 15. . cap. num. 97. &
Sign. * notata ſunt.
X Hebr. 'om, in MSto 2. hic pro eo legitur:
PNN1i. e. arctabant, premebant. .
135. Confer. Numer. c. 13. v. 3. ibique not. n.
4. it. tract. Talm. Chulin fol. 27. a.
136. Vide hic not, in an WMow, ubi Siphre ad
marginem allegatur, it. tract. Talm. Sota, fol. 34.5.

137. Vel; via obliqua, Hebr, vne, , ſig

l Numer,⸗

—
138, wfil
(lacun;)
(verba iſa)
ſuo: Vende
mihiillums
Per montes
(gituralten,
Tuserat alin
Ullam)aben
non proba
aſt, quando
ſtis, (tunc)
Cipnis, 143.
nunpermin
Verl. 24. Ul
cus iſte) non
ladicat hies

—

in MSto 1. 5,
ue ſine obli
12 Uuk Rne md
Petere ſoleban
loe.
1zl Nenſt, g
ſudigenir, ſu
loe.
139. Conter, bie
legl N. nrid
140. Fe: reden
Deueronec,1.
inptimisn b
141. Qumtddi
datione, quon
141

141. I ell: lente

taditis, ita, ut
Verdis Dei conß
ur

chnl.
—

euis,) ut id ei.
1. Loc, verl.
le) odicium
Vident, 117,
n ſis vident;
dtetDavidem
tus ejus, 11,,
verè dico ti⸗
lelunt decemm
timen faciunt,
entes ad inſtar
ð
olnnes princi ·
Kc.ta iſtaac-
ibant Alenio⸗
ellictis vosom⸗
opellebantpti.
nam lingui lli
denu Noneſt
u] Abiniti,
139,
—
ic4 MSro 1.
ig,. l n.
ide& Numer⸗ca).

per turbam, 9⸗
de Genel 4). 1, .
ſia: permipim Ec.
sblunlin Hebraeo

13, 7,14. nube⸗
o, loe⸗
b, Cap. Num. 972

,ieſto e behill:

nebant. ,B .
, iigte nol

ol 7,4,
l. 17.1, ,
vv, bi Giphre 14

TlinSotn fol

,r G

CAb. I. DEUTERONOMII. 13 11

13 8. ut (illas) ſubigamus. Verſ. 23. Et placuit mibi ſermo] In oculis quidem meis
(placuit;) aſt non in oculis Dei; 139. quòd ſi in oculis Moſis placuit, cur ille dixit
(verba iſta) per modum reprehenſionis? 140. res ſimilis eſt homini, qui dicit ſocio
ſuo: vende mihi aſinum iſtum tuum, reſpondet ei: ita, (alter ei iterùm dicit:) trade
mihi illum ad probandum, (alter) ei reſpondet: ita, (alter ulterius inſtat ac dicit:)
per montes & valles (trade mihi illum ad probandum,) reſpondet ei (alter:) ita, cùm
(igitur alter) videret, quòd (venditurus) in nulla eſſet mora, dixit is, qui comparatu-
rus erat (aſinum) in corde ſuo: confidit iſte, quòd non reperturus ſim in illo aſino
ullam) labem, dicit (itaque) ei: accipe pecuniam tuam, 147. ego jam illum (aſinum)
non probabo, ſic ego quoque conſenſi verbis veſtris, forſitàn redibitis in vos; 142.
aſt, quando vidiſtis, quòd in me nulla eſſet mora ac vos ſententiam veſtram non mutâ-
ſtis, (tunc) Eod. verſ. 23. Accepi ex vobis] Ex probatis, qui inter vos erant, ex præ-

cipuis, 143. qui inter vos erant. Eod. verſ. 2 3. Duodecim viros, unumquemque vi-

rumper tribum] Indicat (hic Scriptura,) quòd tribus Levi non † fuerit cum eis. 144.
Verſ. 2 4. Usque ad vallem (ſive torrentem) Eſibcol] Refert (hic Scriptura,) quòd (lo-
cus iſte) nomen adeptus ſit ab eventu. 145³. Eod. verſ. 24. é&t exploraverunt eum
Indicat (hic Scriptura,) quòd illam (terram exploratores) perambulaverint per qua-
tuor

in MSto 1. . loc. habetur, viam itaque rectam,
quæ ſine obliquitate eſſet, ſeire volebant Iſraeli-
tæ, ut ſine ambagibus irent ad locum, quemiilli
petere volebant, confer. not. in an r h.
loc.
138. Nempè, quænam urbes primò 4 nobis ſint
ſubigendæ, vide etiam hic not. in non r
h. Ioc.
139. Confer. hic D. Wagenſeil. Sot. pag. 713. &£
ſequ. n. 1. vid. Sota, fol. 34. 5.
140. Sive: redargutionis, confer. quæ ſupra ad
Deuteron. c. I. v. 1, 4 R. Salomone notata ſunt,
inprimis n. 1. & n., 14.
141. Quam tibi jam exſol vam ſine ulla aſini pro-
batione, quoniam tibi fido, vide num. ſequ.
142. Id eſt: ſententiam ſive animum veſtrum mu-
tabitis, ita, ut non mittatis exploratores; ſed
verbis Dei conſidatis, qui promiſit, ſe terram il-

lam vobis daturum eſſe, confer. num. Præced.
1415 & Numer. 6. 13.V. 3. H. 1 G n, 7.

143. Ex ſelectiſſimis, ex optimæ notæ vitis, ſic
imterpretor hie rubp in 4 radicè —„,
quod notat: farinam optimæ notæ ſive ſimilam,
vide not. in par rnov h, loc. niſi fortè pro
Srudp legendum: 'NDp i. e. æſtimati:
uti in Thren. c. 4. v. 2. & Hiob. c. 2 8. v. 16. ac
v. 19. ut & in MSto 1. habetur, vide & Numer. c.
13. v. 4. n. 10. ac Jalkut Part. I. fol. 260, col.
4. circà fin. it. Buxtorf. Lexic. Chald. ol. 1483.
T Nam inter duodecim illos viros, qui miſſi lue-
runt ad explorandum, (de quibus Num. c. 13.
v. 8· & ſeqq/ usque ad v. 17.) nullus ex tribu Le-
vi reperitur. 4
144. Confer. hic not. in mor nom ubi etiam
Siphre ad marginem allegatur.
145. Nam vox 7 ſignificat botrum, quia pal-
mes cum uva ſua ibi ſucciſus fuit, vide Numer.
c. 13. V. 24. confer. & not. in pori npw h, loc.
ubi Siphre ad marginem allegatur, vid. & Jalkut
Part: I. fol. 260. col. 2. Kin. ac col. 3. princ.

CcccccCc

1312 DEUTERONOMII. CAp. 1.

tuor ordines, 146. ſtaminis & ſubtegminis 147. inſtar. Verſ. 2 5. Er fecerunt de-
ſcendere ad nos] Refert (hic Scriptura.) quòd terra Iſraêlitica altior ſit * omnibus (a-
liis) terris. Eod. verſ. 2 5. Et dixerunte bona eſt terra] Quinam iſti fuerunt, qui di-
xerunt: bona eſt illa? (nempè:) Joſua & Caleb. 14⁸. Verſ. 26. Et rebelläſtis]

(VYerbum DND) ſignificat NNi. e. reſiſtentiam, (ac ſi diceret: )reſtitiſtis verbo

ejus. 149. Verſ. 27. Et murmuräßti] (Verbum 0 ſignificat:) maledicentiam,
ſic etiam (accipitur in illo loco:) verba i. e. hominis, qui diffamat. 15 . Eod.
verſ. 27. Quia nos odio babuit Dominus] Et tamen ipſe vos diligebat; 151. aſt vos il-
lum odio habetis, vulgari proverbiò dicitur: quod eſt in corde tuo, (id tu cogitas) de
ſocio tuo, 152. & quod in illius (nempè ſocii tui) corde eſt, (id tu cogitas) de teipſo.
153. Eod. verſ. 27. Edexit nos terra E.ozpti] Eductio ejus (Dei) facta fuit ex odio
(ergà nos, inquiunt lſraelitæ,) res ſimilis eſt regi mundano, cui duo erant filii, eidem-
que duo erant agri;, alter irriguus erat, alter laboris, 154. quem ille amabat, * ei da-
bat irriguum; quem verò odio habebat, ei dabat agrum laboris, terra Egypti irrigua

eſt,

146. Sive: lineas aut ſeries, ſic dictionem porn&
hic interpretor juxtà notas in bpan nov H.
loc- ubi pmi& exponitur Qw i. e. lineæ, ſe
ries, confer. Buxtorf. Lex. Chald. fol. 11 8. it.
Jalkut dict. Fol. 26%. col. 3. princ. ubi etiam
dictio ons in margine exponitur Qwi. e.
lineæ ſive ordines.
147. Id eſt: in longitudinem & latitudinem, in
ſtat crucis, German. Creutzweiſe / y rWw
i. e. per modum ſtaminis & tubtemenis, uti in
pam rnobv h. loc. habetur, udæi crucem per
contemptum vocant ay) rw'i. e. ſtamen &
ſubtemen, confer. Buxtorf. Lex. Chald. o..
2542. & fol. 2596. & D. zenſein Nizzach.
p. 23 & p. 2 §. item not. ad librum Prec. Jud.
part. 2. p. 80. 6. princ. ac D. Maji Theol. Jud.
Loc. 20. §. 6. p. 2 86. confer. & Numer. cap. 13.
v. 26. n, 5 1.
* Confer. not. ad Exod. c. 3 3. verſ. I. ibique not,
Sign. ** it. infrà Deuter. c. 3. v. I. n. 1. & Deut.
c. 17. v. §. n. 18. & Deuter. c. 32. Vv. 13. n. 77.
it. oſu. cap. 15. verſ. 3 Sign. † & ad Eſai. cap.
30.v. 2. Sign. ** & ad Ezech. c. 36. v. 2. Sign. *
148. Conter. bhic not. in an NnD, ubi etiam
Siphre ad marginem allegatur.
149. Scilicèt: Dei,; cœte ùm de verbo dbene vi-
de Kaſchi not. ad Exod. c. 7. v, 3. n. 7.

I 50. Vel: qui murmurat, ſuſurrat, uti Proverb. c.

16. v. 2 8. habetur, ubi vide Raſchi not. conter. &
ſnprà v. 12. H. cap. n. 76. ac Jalkut Part. I. fol. 2 60.
col. 3. princ. it. tract. Talm. Schevuot, fal. 47. 6.
151. Confer. bic Gur Arjeh fol. 2 00. col. 3. princ.
& Jalkut dict. fol. 260. col. 3 princ.
152. Videlicèt π — Tan —& N&hν n
Ir e Pe Jwan y i. e, dum tu

odio habes proximum tuum, tu cogitas de pro-

ximo tuo, quòd ipſe etiam ſic te odio habeat,
prout in notis nan nev exponitur, nempè
quisque ex ſuo ingenio alios metitur & quod quis
de ſeipſo cogitat, id etiam de aliis (entit tam
quoad odium, quàm quoad amorem, vide num.
ſequ. 15 3. Joh. Druſius in not. h. loc. proverbi-
um iſtud ſic tranſtulit: id, quod eſt in corde
tuo contrà amicum tuum, id eſt in corde ipſius
contrà te.
153. Confer. & hic not. in e h. loc.
item num. ant. 15 2. 5. verſ. ac Jalkut Part. 1. ol.
2 60. col. 3. princ.
154. Id eſt: ager Gticulofus & aridus, qui labore
opus habet, nempè, ut irrigetur, ſic vyn do r
in notis pan ne exponitur, nimim
VN vn D i. e. locus aridus, terra ſiticulo-
ſa, quæ opus babet, ut irrigetur, confer. not. ad
Cantic. «. 4. v. 13. n. 80.
* Hæc vVerba: quem ille amabat, ei dabat irrigu-
S

CA.l.

—
el gonn Ni
(Deus)eln
naore Gnm
29. N wer
gumn eju;
167. valliun
gdibcat:).
Reciti hie
139. gur ke⸗
ita fecit etial
Valanigunter
polaim (aot
lſtaelitarum
dit veniunt
e] Quam
ſam,) non
idem ſignifie⸗
Pitur in illole
(etiam in illo
etiam (inillo
Qan cakani

—
uw, blunt hi⸗
lſede.
1)5. Ki intenp
Bunot,, ler.
1. egee, I. v
, Mract. Talmt
19,1.
ellicet mimd .
dum ejns 4 Ms
167. Ali: in co

zierl 1.a.

Pognabit pro
in eheo A

). rodt erſa

ſenlos ſit qu
ſalum in ryde

CALL.

—
feterunt de.
innibi(.
tunt, quii⸗
4 relelhu)

ſiiltis verbo
ledicentiamn,
1)o. Bod,
1. alrr l.
n cogitude
1)de teiglo.
afuiter od
ntfliieigemn .

abat, weida. “

rdiͤirtigua
eſt.
hinolconfet A
bart,1 70l,2ꝛ00.
dervot fel 49.5.
100, C0) 3. tin.
Miac.⸗

1 NW en

. . er dum n
ncogilas leyſo⸗

ſe te odio habeal,

2ponitur, nempt
eiſtur guod gis
1e Müs ſemtid tam

morem, idenumn.
1,b. loe, gtotelbi.
voc elt in eolde
del in cotde illue

Av wod hloc⸗

calkut Dan, .h.

aiue, qui lbore
eut,ic vi
ponitur, nimmitün
gidus enaliieulo⸗
Aut, AOnlen nol

a dabatinfigu⸗
ube . ũ

DEUTERONOMII.

1313

.D
eſt, quia Nilus aſcendit eamque itrigat; aſt terra Chananæa eſt laboris; ipſe autem

(Deus) eduxit nos ex Ægypto, ut daret nobis terram Chananæam.

Verſ. 2 8. Urbes

magnæ & munitæ usque ad cæœlum] Loqui ſolent Scripturæ hyperbolicè. 155. Verſ.
29. Ne metuati] (Verbum X N) ſignificat πε i. e. fractionem juxtâà Tar-
gum ejus; 156. eique ſimile eſt, (quod habetur in illo loco .) Mv i. e. in ruptura

157. vallium habitando.

Verſ. 30. Pugnabit pro vobis] (Pronomen 0))hic ſi-
gnificat:) DOν. e. propter vos. 158. Verl. 31.

Et in deſerto, quod vidiſti]

Redit (hic Scriptura) ad textum ſuperiorem (nempè, ad verba illa:) juxtà omnia,
159, quæ fecit vobiscum in £Ægypto, (ut ſenſus ſit, ſicuti fecit vobiscum in Ægypto;)
ita fecit etiam (Deus) in deſerto, quod vidiſti, quia portavit te &c. Eod. verſ- 31.
Velatiportat aliquis filium ſuum] (Textus iſte exponendus eſt,) veluti illum jam ex-
poſui in (notis) ad (verba iſta:) & profectus eſt angelus Dei, qui antecedebat caſtra
Iſraelitarum &c. 160. nempè res ſimilis eſt viatori in itinere, quem filius ejus præce-

dit, veniunt latrones, ut illum captivum abducant &c. 161.

Verſ. 32. Atque ea ix

re] Quam vobis promiſerat (Deus, nempè, jut introduceret vos in terram (promiſ-

ſam,) non credidiſtis ei.

Verſ. 33. Ut oſtenderet vobis] (Verbum D2NN& hic

idem ſignificat,) atque DONNπ. e. ut oſtenderet vobis, 162. ſic quoque (acci-

pitur in illo loco:) DN

163. i. e. ad deducendum eos per viam, eodem modo

(etiam in illo loco ſumitur:) P, 164. i. e. ut faciam audire vocem laudis, ſic

etiam (in illo loco:) ut eat 165. i. e. quò annunciet in Jisrehel.

Verſ. 36.

Quam calcavit] (Nempè: urbem) Hebron, dicitur enim: & venit usque ad (urbem)

CcccCcCcCCcC 2 He-

um, abſunt hic in Hebræo, 4 MSto 1. minuùs
rede. .
155. Sic interpretor hic: νς ihh, confer.
Buxtorf. Lex. Talm. ſol. 58 8. & Raſchi not. ad
1I. Reg. c. I. v 40. ac not. in ar npv h. loc.
1 tract. Talmud. Cholin, fol. 90. 6. & Tamid,
ol. 29. a.
156. Ubi habetur Thann N i. e. ne frangamini,
ſeilicet animo; abeſt autem iſtud: juxtà Tar-
gum ejus, 4 MSto I.
157. Alii: in concavitate vallium, ſicuti Hiob. c.
30. V. 6 habetur.

15 8. Id eſt: pro vobis, confer. quæ ad Numer. c.
32. verſ. 2 8. n. 27. netata ſunt, abſunt & hæc:
pugnabit pro vobis cc. usque ad: & in deſerto,
in Hebræo à MSto 1.

159. Proùt verſu antec. 30. h. cap. habetur, 'ut
ſenſus ſit, quòd Deus Iſraëlitis benefecerit non
ſolùm in Ægypto; ſeu etiam in deſerto, dum

portavit illos, ſicuti vir filium ſuum &c. ſic in
notis t'pan nov hic exponitur, confer. & Gur
Arjeh fol. 200. col. 3. princ.
160. Sicuti Exod. c. 14. V. 19. habetur.
16 1. Vide notas ad Exod. dict c. 14. V. 20.
64. confer. & infrà Deuter., cap. 4.
n. 49.
162. Vide Exod. c. 13, v. 2 1. num. 60. G Numer.
. 5. V. 22. n. 92. & n. 9 3. etenim vocalis Patach,
quæ ſub litera Lamed in verbo oti& habe-
tur, an r D i, e. ſupplet defecdum
(literæ) Heh, ſic in notis mmam nD
exponitur.
163 Pro Sririͤ, vide Exod. dict. cap. 13. Vv.
2 1. jibique not. .
164. Qued poſitum eſt pro ymvmy, vide Pſalm.
26. v. 7. 6
165. Pro a, vide 2. Reg. cap. 9. verl. 15. ibi-
que not.

num.
verſ. 37.

h. loc,

1314

DEüuTERONOMII.

CAb. I.

Hebron. 166. Verſ. 37. Iratus eſt) Plenus foit indignatione. Verſ. 40. Rever-

timini] Cogitaveram ego,
latus Septentrionale, ut ingre
168. & vobis ipſis cauſa fuiſtis moræ.
ſiciſcimini in deſertum versù

labant ad meridiem montis Sehir, diſtinguebat 169.

Eod.

ut traducerem vos per viam latam 167. terræ Edom ad
deremini terram (promiſſam; ſed) vos contemſiſtis
verſ. 40. Revertimini] KRetrô ite & pro-
smare Suph, nam deſertum, per quod (lſfraelitæ) ambu-

mare Suph à monte Sehir; nunc

(autem, inquit Deus: ) vertite vos versùs mare & circumite montem Sehir, 170. om-

nem plagam ejus meridionalem ab occidente ad orientem. 171.

Verſ. 41. Et vo-

luiſtis] (Verbum rN) notat )301 i. e. ecce nos (promtos,) ut aſcendamus 172.

ad locum, (hæc fuit) lingua, 173.

quà dixiſtis: )i. e. ecce, ac ſi diceret: parati

fuiſtis. Verſ. 42. Non aſcendetu] Non aſcenſus erit vobis; ſed deſcenſus. 174.
Verſ. 44. Sicuti faciunt apes] Quemadmodum apis iſta, quando pupugit aliquem,
ſtatim moritur; ita etiam iſti (Amorrhæi,) cùm vos percuſſerint, ſtatim morientur.
175. Verſ. 45. Nec audivit Dominus votem veſtram] Ut ita dicam 176. vos menſu-

ram clementiæ ejus feciſtis ac ſi is crudelis

eſſet. 177. Verſ. 46. Atque ſediſtis in⸗

Cadeſch diebus multis (Nimirùm) novendecim annis, dicitur enim hic: ſecundùm
dies, quibus conſediſtis in cœteris profectionibus; fuerunt autem illæ (ſimùl nume-

ratæ) triginta octo anni, 12,8. ex iſtis morati ſunt novendecim annis in Cadeſch ac
novendecim annis ambulàrunt carptim imminuti, 179. atque reverſi ſunt

in-
Ca-

166. Sicuti Num. c. 13. Ven, 2 3. habetur, ubi vide
not. D. 27.
167. Confer. hic Gur Arjeh fol. 200. col. 3. med.
& cap. ſequ. 2. v. I. Sign. A „½
16 8. Perversè egiſtis, Hebr. Srhphyv ‚ in MSto
2. poſtel additur?: Dayn i. e. opera veſirs
(ſcil. corrupiſtis.) vide, quæ ſuprà ad v. 2. B. cap.
n. 24. notata ſunt, confer. & cap. ſequ, 2. Vv. I.
n. 2. ac Numer. c. 11. V. I. n. 6.
169. Vide cap. ſequ. 2. V. I. n. 3.
170. Confer. quæ ſuprà ad dict. v. 2. b. cap. num.
25. notata ſunt. 5
171. Vide alleg. cap. ſequ. 2. V. I; n. 4.
172. Proùt Numer. c. 14. V. 40. habetur, confer.
not. in pam rοb5. loc. & Gur Arjeb fol. 200.
col. 3. med.
173. Nempè: 1, qua uſi erant Iſraelitæ, dum
aſcendere volebant ad locum, quem dixerat De-
us, de quo vide Numer. dict. c. 14. v. 40.

274. Id eſt: non victores eritis ſed victi ſuccumbe-

tis, confer. not. in nn b. loç, ac Gur

Arjeh (Ol. 200 col. 3 med

175. Vide etiam hic not, in a e, ubi
loci ĩſtius explicatio habetur.
176. Vel: ſi ita dicere fas eſt, Hebr. an, de
"hoc vide Raſchi not. ad Exod. c. 15. V. 8. n. 90.
& ad Deuteron. c. 1 1. verſ. 12. num. 26. con-
fer. & D. Wagenlſ. Sot. pag. 72 8. & pag. 730.
num. 5. S
177. Id eſt: clementiam Dei crudelitatem eſſe pu-
tàſtis, ex Deo benigno & miſericordi feciſtis cru-
delem & quod ipſe clementer in vos conſulerat,

confer. not. in man n b. loc.
178. Conf. hic P. Fagii not, ad Paraphraſ. Chald.
& Junii ac Tremellii Obſervat. h. loc, item not.
in "pon nov ut & Gur Arjeh fol. 200. col.
3. med. ac tractat. Talmud. Megilla, fol. 2 1. a.
179. Id eſt: paulatim variis caſibus conſumpti ac
quaſi dilacerati, ſic verbum n, quod hic

Lex. Chald.dl. 9 19

id vos tanquàm crudelitatem interpretati eſtis,

habetur, interpretor & expono, conter, Buxtorf.

Url
vi⸗
me
coavertetn
mlempleg
0d orienten

iertmino m.
od. verſ-.

onalem ue⸗
ie klecite
veltris ad
Orientalem

iticamn.
ne bellam

Etiam velt

—
1g0. Drout
1991. Hedr. d
di, igne
dus vide d
bin. utrius
trudito 0,
Prodiät An
hicad deie
I. Conler.
ut”ca.
ererss es
7.0.16 0,
. loc⸗ .
3 Vice, u

notata ſont

Mebrnſd d

4. Hebr.
1,e. versis
1. 40, 1/

(A. 1.

—.—
40. Rever.
TE Edom ad
Kontemdlſtis
ne Kt.
litr) ambu-
dekir; nune
lir, 170, Otn⸗
1. 4I. N.
ndamus 171,
iceret, Patati
elcenlas. 114,
git aliquem,
n morientur.
6. wOs menlu⸗
ue ſeliſi in⸗
hie: ſecundum
e(ſimul nume.
sin Cadelch a
rerli ſunt in⸗
Ca.

—
An , Udi

,Hibr o d
c. I . V he n 90.
11. Mur. 16 c01⸗

gudeltnen elehl⸗
ſeicotci fecilizctu⸗
er in vos conſlerth
mintetgemi elic
o.
1A Draphnal Cbald.
õ
Areh ſal 10,, col
. Meglle, 0. 11.40
caCbun conſumpti⸗
nDd i

CaAp. II.

Cadeſch, ſicuti dicitur: & agitavit eos in deſerto, 180.

DEUTERONOMII. 1315

ſi reperi in Seder Olam.

181.

CA. II.

VErſ. I. Et profecti ſumus in deſertum] Niſi peccâſſent (Iſraẽlitæ,) tranſiſſent per
viam montis Sehir, 1. ut ingrederentur in terram (promiſſam) à plaga ejus
. meridionali versuùs Septentrionem; ſed quoniam contempſerant, 2. ideòè
converterunt ſeſe versùs deſertum, quod erat inter 3. mare Suph & inter meridio-

nalem plagam montis Sehir & ambulàrunt juxtà auſtralem ejus partem ab occidente
ad orientem versuùs mare Suph, * per viam, quà ex ⁵Ægypto erant egreſſi, quæ erat in

termino meridionali versus occidentem, 4. exinde ambulârunt ad latus orientale.
Eod. verſ. I. Et circumivimus montem Sehir] (Nempè) omnem tractum ejus meridi-
onalem usque ad terram Moabiticam. * Verſ. 3. Convertite vos ad aquilonem⸗]

1i. e. Flectite vos versuùs plagam orientalem à meridie ad Septentrionem, 5. faciebus

1

1. Confer. hic Gur Arjeh fol. 200, col, 4. princ.

2. Nempè: bonum Dei propoſitum, vel: quia

32. Vide, quæ ad cap. antec. 1.v. 40. num. 169.

zHebr. d M, abſunt iſta hic ab utroque MSto

gro, Nlke, Bune.

veſtris † ad Septentrionem converſis, ſic reperiebantur, quòd ambularent per plagam

orientalem, atque hoc eſt, quod dicitur: & venerunt ab oriente Solis ad terram Mo-

abiticam. 6. Verſ. 4. Et cavete vobis valde] Sed quænam eſt iſta cautio? (nempè,)

ne bellum contrà illos moveatis. 7. Verſ. 5. 1rque ad veſtigium plantæ pedi] i. e.

Etiam veſtigium plantæ pedis, 8. ac ſis diceret: etiam veſtigium pedis non conce-
Sccccccc 3 — do

jehfol. 200, col. 4. med. ac not. in ar NPh. loc.
*„½ Hebr. & N, in MSto z. poſteà adduntur
ifſta Si e aee en ente Van e
i. e. cogiraveram, ut traducerem vos per viam
latam terræ Edom, (eadem habentur in notis ad
cap. piæc. 1. Vv. 40. ubi vid. n. 167.)
5. Conkfer. verſ. antec. I. h. cap. n. 4. vide & Gur
Arjeh ſol. 200, coOl. 4, med. ac not., in "a D*
h. loc. H
I Hebr. n, in MSto z. pro eo legitur: 7 as
i. e, convertite vos.
6. Sicuti Judic. cap. II. v. 18. habetu, ubi vide
not. num. §5. 1
7. Prout verſu ſequ. 5. h. cap. habetur, confer. P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald . loc. ac not. ad
librum Prec. Jud. part. 2. p. 6 5. a. med.
8. Confer. not. in nam N b. loc. ubi partieulæ
3) ha betur explicatio,
* Hebr, M72 iſtud & ſequentia, usque ad: &a y
i. e

I90. Proùt Numer. cap. 3 2. V. 1 3. habetur.
181. Hebr. dy , ſie dicitur Chronicum mun-
di, idque aliud majus, aliud minus eſt, de qui-
bus vide ad mD ac Buxteorf. Biblioth. Rab-
bin. utriusque verſionem Latinam cum notis
erudite orbi expoſuit D. Joh. Meyerus, editio
prodiit Amſtelædami 1699. reſpicitur autem
hic ad Seder Olam cap. 9.

ut & cap. præced. I. v. 40.
perverse egerant, confer. quæ ad cap. antec. I.v.
37. n. 16 8. notata ſunt, vide & not. in pan n,
h. loc-
notata ſunt.
4. Hebr. Wadyn, in MStO I. pro eo legitur: NE

i. e. versàs Orientem, confer. alleg. cap. antec. 1.
V. 40. n. 171. & V. 3. 6. cap. n. 5. item Gur Ar-

1316 DEuTERONOMII. CAL. II.

do vobis, ut tranſeatis per illorum (Ildumæorum) terram, niſi iſtud fiat eorundem li-
centiàâ; 9. eſt autem expoſitio allegorica, (nempè: non concedo vobis etiam veſti⸗
gium pedis,) donec 10. veniat dies conculcationis plantæ pedis ſuper monte oliva-
rum, dicitur enim: & ſtabunt pedes ejus &c. 11. Eod. verſ. 5. Poſſeſionem Eſauo]
(Dedi montem Schir, nempè hæreditatem, quæ venit) ab Abrahamo, (nam) decem-
populos ei 12. dedi, (ex his) ſeptem dedi vobis, 13. Cenæus (autem **) & Ceneſæ-
us ac Cadmonæus 14. ſunt Ammon & Moab atque Sehir, unum ex illis (nempè Ce-

næum dedi †) Eſauo, ac duos (ſcil. Ceneſæum & Cadmonæum, dedi) filiis Lothi, loco
mercedis, quoniam (ille Lothus) abierat cum eo ( Abrahamo) in gytum nec divul-
gaverat, quando (homines ejus) dicebant* de uxore ejus (nempè Abrahami:) ſoror
mea eſt, 15. fecit (itaque Abrahamus Lothum) iſtum tanquâm filium ſuum. 1 6.
Verſ. 6. Emeti] (Verbum )) ſignificat Hp i. e. emptionem, atque ſic (accipi-
tur in illo loco:) quod % i. e. emi mihi, 17. nam in urbibus maritimis 10

vocant i. e. emptionem. Verſ. 7.

Quia Dominus, Deus tuus, benedixit tibi]

Qbo-

i. e. donec veniat, abſunt ½ MSto I. ſed in MSto
2. non ſolum iſta, ſed & ſequentia, usque ad:
Wyij i. e. poſſeſſionem Eſauo, delunt.
9., Seu: conceſſione ac permiſſione, ſi itaque illi
conceſſiſſent Iſraelitis, potuiſſent tranſire per eo-
rum terram, quocirea Moſes miſit ad regem ſi-
liorum Eſaui, ut is tranſitum permitteret, uti Nu-
mer. .20. v. 14. habetur, vide not. in 'nan .*
b. loc.
10. Expoſitio iſta myſtica inde nata eſt, quoniam
hic in textu ſacro ulurpatur vocula: 3y, quæ no-
tat: usque ad, quæ eſt Nyn N—
i. e. vox denotans quantitatem tem poris ſive
certum tempus, ſic in not. Dam rhic ex-
ponitur, confer. & Gur Arjeh fol. 200. cl, 4.
fin.
11. Uti Zachar. cap. 1I4. Verſ. 4. habetur, ubi vide
Raſchi not.
12. Videlicèt: Abrahamo, uti Geneſ. cap. 1 5. v.
19. 20. & 2 1. habetur, confer. cap. antec. 1. v.
7. n. 47. it. tract. Talm. Naſir, fol. 6 1. a. &
Kidduſchin, fol. 18. a.
13. Nempè: Hethitas, Girgoſitas, Emoræos, Ce-
nahanæos, Periſæos, Chivæos & Jebuſæos, qui
ſeptem populi recenſentur Deuteron, cap. 7. V.

** Hebr. , ſic præmiſſa literà legitur hic in u-
troque MSto. .
14. Qui Geneſ. dict. c. 15. V, 19. habentur, ubi
vide not. n. 85. confer. & infrà Deuter, c. 1 8. V.
1. n. 1I.
† Hebr. nr, ſic in MSto 2. hic additur.
* Hebr. hbâ ve, in MSto I. legitur: ee
) HN i, e. quando dicebat (ſcil. Abrahamus,
Pak,) ſic etiam in MSto 2, hic additum re-
peritur.
15. Sicuti Geneſ. eap. 12. v. 1I 3. habetur.
16. Ita, ut is Lothus tanquàm Abrahami filius,
hæreditatis loco acciperet duos populos, nempè
Ceneſæum & Cadmonæum, juxtà hanc expo-
ſitionem Rabbinicam poſteritas Abrahami hæ-
reditate accepit decem populos, quos Deus ſe-
mini Abrahami promiſerat, (Geneſ. c. 1 5. verſ.
19) nempè ſeptem ex illis populis poſſederunt
Iſraëlitæ, atque unum Eſauus ; duos verò po-=
ſteritas Lothi, quem Abrahamus tanquàm fili-

toris noſtri habetur; vide tamen, quæ Deute=
ron. cap. antec. I. v. 7. n. 47. notata ſnnt.
17. Sicuti Genelſ. cap. 50. verſ. 5. habetur, ubi vi=
de not. n. 3. confer. & Hoſe. cap. 3. V. 2. ibique

not. num. 3.

um ſuum habuit, prout hic in notis Commenta-

A.I.
—

bocrcl
hauperes
ersus lept
lem. 1¹0,
tisDeus)
eique ſpec
metuit Mo⸗
dabantur a
cet)ullo in
amilla no⸗
que Focar
129, Verl.
im guos de
in illa tegt
Loch eosn

repatati un

—
1h. ldell: ne
primere der
dirites teci
Gur Arjeh,

I9. Hebr xn

in editione
in exempl
denelcium.
lic imerzen
39 Hehr, on
Vnn ie,
MSto :,
1, Conlet. h
dendt. in
c, D. 4.
11. Vide er

Miinc. c n

Lenleil. Sor
11. Kieuni Nu
bienadn,
ma fol z
lin 0l,
¹1. odt in,
14. lia, t er
Ratinmnon

(Mll.
— A

Drundemli.
etiam veſti⸗
tonte olipa⸗
nnen bſu
m) decem.
Cenele.
(nempee⸗
PLothi, loco
n nec divul.

himi:)ſoot

mn ſuum, 16,
de ſe accipi⸗
imis 5)
enedirit tihi

—

Nlegiturhie in ⸗

. habentur, ubi

Deutet, , 14⸗ek.

diur,
1. koitur: N
ſcil. Abrahamus,
,bicaaditum e⸗

nabeu.
Abrshami hliut,
sohilos, nempht
unta hant eipo⸗
1s Abtahami hæ-
s, glos eis ſe⸗

Genel e 1 ,ſe ⸗
opvls poletemn

35, Juos vend ho⸗

mus nguim fli.

wen, Jue Deate⸗
,nOtni n.
Mbau, lbiyi⸗

ſae. 1.

CAF. II. DEuTERONOMII. 1317

Quocircâ ne ſupprimatis 18. beneficium meum, 19. ut vos oſtendatis, quaſi ſitis

pauperes; ſed oſtendite vos divites. Verſ. 9. Et convertimus nos ** & eranſivimus]
Versùs ſeptentrionem nosmet convertimus, ut proficiſceremur ad plagam orienta-
P Plag

lem. 20. Verſ. 10. Nec bellum contrà illos moveas] Non interdixerat cis (lſraeli-
tis Deus,) niſi bellum contrà Moabitas; (Iſraëlitæ) autem illis metum intulerant 21.
eis que ſpeciem præbuerant, ac ſi illis arma eſſent illaturi, quocircà ſcriptum eſt: &
metuit Moab 22,. propter populum (Iſraeêliticum,) quoniam (Ifraelitæ) illos depræ-
dabantur ac ſpoliabant; aſt de filiis Ammon dicitur: ne laceſſas 23, eos, (videli-
cèt) ullo incurſu hoſtili, 24. idque in mercedem verecundiæ matris eorum, quoni-

anm illa non revelaverat de patre ſuo, 25. ſicuti fecerat (ſoror ejus) natu major, 26.
quæ vocavit nomen filii ſui Moab. 27. Eod. verſ. 10. Har] Eſt nomen provinciæ.

2 8. Verſ. II. Emim jam anteà &c.] Tu exiſtimas, quòd iſte (populus) ſint Repha-
im, quos dedi Abrahamo, 29. quoniam Emim, qui ſunt Rephaim, anteâ habitârunt
in illa (regione;) ſed non eſt ita, quoniam iſtos Rephaim expuli à facie filiorum-

Loth eosque illorum loco conſtitui poſſeſſores. 30.

Verſ. 12. Rephaim] Gigantes

reputati ſunt iſti Emim, perinde atque Hanakim, qui dicuntur D'Na Rephaim, quo-

niam

18. Id eſt: ne ſitis ingrati, ut velitis celare vel ſup-
primere beneficis, quæ vobis exhibui, dum vos
divites feci, confer. not. in "an rnov h. loc. ac
Gur Arjeh fol. 200. col. 4. fin.

19. Hebr. Mam, ſic täm in Bibliis Buxtortf. quàm

in editione Hebræa, qua uſus ſum, legitur, aſt
in exemplari bon no habetur: Manm i. e.
beneficium ejus, niſi fortè error typographicus
hic imervenit; ſed res eodem redir.
*X Hebr. 19) iſtud & ſequentia, usque ad: 7 )
nn i. e. nec bellum contrà illos &c. abſunt 4
MSto 2.

20. Confer. hic Gur Arjeh /ol. 20 1. col. I1. princ.

ac not. in an 1 h. loc. it, not. ad v. I. h.
c. n. 4. D . *
21. Vide etiam hic Gur Arjeh fol. 20 1. col. I.
princ. ac not. in an ev h, loc. item D. Wa-
genſeil. Sot. p. 194, n. 10.

22. Sicuti Numer. c. 22. verſ. 3. habetur, confer.

hic tractat. Talm. Naſir, ſol. 2 3. b. & Bava ka-
ma, fol. 3 8. a. b. it. Horajot, ol. 11. 2. & Cho-
lin, ol. 60. b.

2

2 3. Proùt infrà v. 20. h. cap. habetur.

24. Ilta, ut etiam a roayn & Ne i. e. an-

gatiam non imponas eis (ſcil,. Ammonitico, po-

pulo) prout ex Bava kamea, f. 3 8. 56. D. Wagenſ. in
Sot. p. 184. n. 10. adducit, id eſt: nullà o-
mninò moleſtia illum afficias, confer. & not. in
'no o h. loe.
2 5. Id eſt: factum patris ſui, videlicèt inceſtum,
quantum in ipſa fuit, eelavit & abſcondit, ſecùs
ac fecerat ſoror. ejus, natu major, vide num. ſeq.
27.
26. De qua vide Geneſ, c. 19. v. 37. ibique not.
num. 84.
7. Nam 2 &&â ſignificat: & patre, ſcilicèt: conee-
pi filium, atque ita detexit & manifeſtavit ince-
ſtum patris ſui, vide num. antec. 2 5. bh. verſ.
28. Vel potins: montis & totius tractus monta-
ni, prout Junius ac Tremellius ad Numer. c.
2 1. v. 28. exponunt, confer. & Gur Arjeh fol.
20I. col. 1. med. ac not. in an irnp , loc.
it. tract. Talm. Kidduichin, fol. 18. a.
29. Vide, quæ infraà ad verſ. 2 1. . cap. num. 44.
notata ſunt.
30. Confer. hic Gur Arjeh fol. 20 I. col. 1. med.
ac not. in a h. loc. vide & infrà dict. v.
12 I. b. cap. num, 4 4

1318

DEüTERONOMII.

CAP. II.

Kus fuit hominibus, ſic quoque (dicitur:)
que dedi filiis Eſau. 33.

. —
niam cujuslibet, qui illos videbat, manus Hρ° D i. e, remittebantur. 31. Eod. v.
12. Emim] (Vox DD&& inde nomen traxit,) quia ?NP& i. e, terror eorum inje-

& in Sehir habitârunt Chorim, 32. eos-

Verſ. 13. Expulerunt eos] (Verbum )¹) notat tem-

7 . ——. ..
us præſens 34. ac ſi diceret: dedi eis (filiis Eſau vires, ut poſſent illos (Chorræos)
expellere 3. & penitus ejicere. 36. Verſ. 16. Fuit (manus Domini) contra illos]
Ur feſtinanter & cum celeritate deleret eos intrà quadraginta annos, ne ipſi filiis ſuis

ampliùs cau

conſumpti eſſent Ge.

ſa eſſent, ut hi in deſerto morarentur. 37.
Verſ. 18. Et locutus eſt Dominus mecum &c.] Aſt ab eo tem-

Verſ. 17. Cùm autem omnes

ore, quò miſſi fuerunt exploratores, usque ad hoc tempus, non dictum fuit in textu:

RNi. e. & locutus eſt;
ta oct

ſt; 38. ſed i. e. & dixit, ut doceat te, quòd totis trigin-
o annis, 39. quibus Ifraélitæ fuerunt reprehenſibiles, 40, oraculum Divinum

non

31. Vel: remiſſæ ac debiles fiebant, vide P. Fagi-
um ad Paraphr. Chald 6. loc. ac not. in aôαπσ Hρνο
b. loc.
32. Sicuti verſu ſequ, 13. h cap. habetur.
3. Senlus hujus loci eſt: quemadmadum Re-
phaim expuli eorum que tertam dedi filiis Loth,
ati verſu antec. 11. F. cap. dictum eſt;) ita &
Chorim expuli egrumque regionem dedi filiis E-
ſau, confer. not. in N h. loc.
34. Sive: exiſtentiam & continuationem actus, ut
ſenſus Rit: quoniam hic ſctiptum eſt: —in
forma ſive modo temporis futuri; cum tamen
Glii Eſau illos Chorræos jam expalerint, atque i⸗
ta haud conveniat huic loco, explicare verbum i-

ſtud per tempus futurum, ideò illud exponi de-

bet per tempus præſens hoc modo: dedi eis vi
res &c. ſic in Gur Arjeh fol. 201, col. 1. fin. &&
in not. am Mn h. loc. exponitur, confer. &
num. ſequ. 3 6, ac not. ad Hoſeæ cap. 2. verl. 13.
n. 16. & ad Exod. c. 14. verſ. 6. Sign. X
35. Commentator noſler verbum =.§ hic ita
exponit, ut idem ſignificet, ac i. e. ex-
ulerunt eos, ſicuti etiam in textu ſacro ttanſtuli,
confer. infrà veri.2 3. h. cap. ubi etiam verbum
u hoc ſenſu uſurpatur, vide & Raſchi not.
ad Numer. c. 14, V. 12. & ad Numer. c. 14. V.
24. D. 39. confer. & Numer. cC. 2 1. V. 32. & Nu-
mer. c. 32. v. 39. n. 34.
36. Nempè: 72 y vyn j. e. ſemper, donec
penitùs deleantur; ſic in Gur Arjeh fol. 20 1. col.
1, fin. exponitur verbum 27, quod hie ha-

betur & notat continuationem actus, conter.
num. antec. 34. h. v. & c. ſeq. 3. v, 6. n. 12.
infrà Deuteron. c. 27. v. I. n. I. vid. & not, ad
Geneſ. c. 29. v. 3. Sign. *

37. Nam, quamdiu aliquis ex illis ſuperſtes fuĩt
vdy en en & i. e. non venerunt filii
eorum in terram (promiſſam) ſic in notis nvæ
nan exponitur.

3 8. Nempè an pwha i. e. linguâ amoris vel ſer-
mone blando & dilectionis pleno, uti in not
nar MW h. loc. exponitur, confer. & Gur Ar-
jen fol. 201 col. 1. fin.
59. Hebr. —aw nr Wννο in Möto 2. pro his
legitur: r Wν i. c. triginta ac duo-
bus annis; ſed error ibidem eſt, confer. hic Ra-
ſchi not. ad Levit. c. 1. v. I. n. 2 5. vide & num
41. h. verſ. ite tractat. Talmud. Bava batra Jol.
121.5. S.

40, Vel: objurgatione digni, eculpabiles, Hebr.

, de cujus verbi lignificatione vide Bux-
torf. Lex. Chald, fol. 1324. confer, & not. ad

librum Prec. Jud. part. I. p. 114. a. med. indi-

catur autem dictione *α excommunicatio ac
ſi diceretur, quòd Iſraelitæ fuerint ann i. e
quaſi excommunicati, quo ſenſu etiam accipitut
Levit. dict. c. 1. v. I. Sign. * vide Lightfoot. ad

I. Corinth. cap. 5. V. P. 167, & ſeq edit. Lipſ.

ubi plura.

2

CAl. I

—
non fuerite

znimoque

het Prophe
Pegui nun
Ferl. 19.
(Ciſeimus)
Ira lyba
niam Kephe
mno. 44.)

debhiliſtha

cipes Philin
nque Harh
lecho, non
contrà illos
occupirunt,
pete, 41.
48, tempor
Verl.27. B

—
41. Qvali umi⸗
Leyit,lleg.
39. 1. yerl.
41 Kye: znich

Dy') hic er

Foldn
Wy
ſolüim leoinn

† Confer hiet

bayabunn ’.
43. Kicuni perſi
e Nalir ſe
Otajot, ſ0
5 Ner⸗ A
S
44. Confer, ſup
ca. ſel.
4). die ſole, t.
Talm. Chuli
Wone
Cherogth,
ſintain li⸗

CAN. I.
—
zn kod. v.
Korum inſe.
IIn, 32, es⸗
) nont ten.
8(Chorrzos)
)antnd ilf
ipliflitz ſuis
1dutem omnes
abeo ten.
fit in teutu:
dtotis tigin⸗
Hlum Divxinum

non
——
m QRas, conter,
.J.7, 6. M 11 &
I1. Vid. & not,ad

Lillis ſuperliesfuit
hon veneront filii
)ſe in notis wo⸗

gui moris el ſet⸗
pleno, Gi in not.
conlen & Gur At⸗

in Mto 1, o bis
e. mginta 1c duo⸗

eſt, conter, hic Ha.

n 17, Vide & nußn.

s. Banabilla, fol,

,epſpabiles, Uebr.
ſeatione vide Bu⸗

conler, & not,
,114,‧3. med, indi⸗

ercommuhicitidt
enint n
ſeaſu etiam accipltut
7 vide ligtivot. 2d
6,, eg ei liet.

non fuerit ei (Moſi) peculiariter addictum 41. ſermone dilectionis à facie ad faciem

animoque compofitòô, 42. ad indicandum, quòd præſentia Divina non habitet ſu-

per prophetis, niſi, propter populum Iſraeliticum. Verſ. 17. Viri bellatores] (Nem-
pè, qui numerati erant) à viginti annos nato, qui (ſcilicèt) ad bellum egreſſi erant. †
Verſ. 19. Tu tranſis hodib terminos Moab] E regione filiorum Ammon, 4. hinc
(diſcimus,) quòd terra Ammonitica versùs Septentrionem (fuerit ſita.) Verſ. 2r.
Terra Rephaim etiam iſta fuit reputata] Terra Rephaim etiam iſta fuit reputata, quo-
niam Rephaim anteà in illa conſederant; ſed iſta non eſt ea, quam dedi Abraha-
mo. 44. Verſ. 24. Havhbaos quoque, qui habitabant in Chazerim & .] Havhæi ſunt
de Philiſthæis, etenim illis annumerantur in libro Joſuæ, nam dicitur: quinque prin-
cipes Philiſthæorum, Azatæum, Asdodæum, Aſcalonæum, Gathæum & Hekronæum
atque Havhæos; 45. ſed propter juramentum, quod Abrahamus præſtiterat Abime-
lecho, non poterant Iſraêlitæ illorum terram ab ipfis auferre, (quocircà ego Deus)
contrà illos induxi Caphthoræos, 46. qui eos perdiderunt & illorum loco (terram)
occupàrunt, nunc itaque vobis permiſſum eſt, (terram) illam ex eorum manibus eri-
pere. 47. Verſ. 26. Sub omni cælo] Docet (hic Scriptura,) quòd Sol ſteterit Moſi
48. tempore belli contrà Ogum 49. & quòdd res iſta fuerit manifeſta ſub omni cœlo.
Verſ. 27. Exr deſerto Ketbemoth] Quamvis mihi non præceperit Deus, (inquit Mo-
ſes,)

41. Quaſi unitum & aſſociatum, conier. quæ ad] 8. S Cholin, fol. 60. 5.
Levit. alleg. «. 1. V. I. n. 2 5. notata ſunt, vide & n. 46. Qui deleverunt Havhæos, prout hoc verſu 24.
39,. h. Verſ. habetur.
4A2. Sive: animô tranquillo & placatòô, ſic 2 47. Sine violatione juramenti, quod Abrahamus
Hny" hic expono, confer. Buxtorf. Lex. Chald. præſtitit Abimelecho, de quo paulò antè dictum
Jol. 9 89. ac not. in ma cœterùm iſta: eſt, confer. infrà verſ. 32. h. cap. ibique not.
DELy ae abfunt hic à MSto z. in MSto 1. Sign.**
ſoluùm legitur: ² i. e, & ſedatè. 428. Præter rationem, à Commentatore noſtro
1† Confer. hic tractat. Talm. Taanit, Fol. 30. 56,. & hic adductam, Rabbini factum iſtud exinde con-
Bava batra, fol. 12 1. b. 1(luudunt, quoniam hic dicitur: —n næ i. e.
43. Sicuti verſu ſequ. 20. . c ap. habetur, confer. incipiam dare, & Joſuæ c. 10. V. 12. etiam dici-
hie Naſir. ol. 23:6. & Bava kama, fol. 3 8. 6. it. tur: in a j, e. die, quo dedit Dominus,
Horajot, fol. I1. a. SESESc, ſicuti igitur ibi ſtetit Sol; ita etiam hic ſte-
X Hebr. *τ &, in MSto 2. poſteà additur: tit, ſic in notis or hew h. loc. habetur.
DL) N i. e., terra Rephaim. 49. Hebr. y nrun, ſic in omnibus, quæ qui⸗
44. Confer. ſuprà verſ. I1. h. cap. n. 29. & n. 30. gdem inſpexi, exemplaribus haberut; aſt in ali-
ac cap. ſequ. 3. v. 1 3. n. 2I. quo codice legitur: VD PAnöin i. e. belli con-
45. Sic Joſu. c. 13. v. 3. habetur, confer. tractat. trà Sichonem, prout in notis Raſchianis
Talm. Chulin, Fol. 60. 5. uti ad marginem in - Ne habetur, quam lectionem etiem ſe-
PaN allegatur, ac Lightfoot. Decad. quentia probare videntur, confer. num. ſequ. 5o.
Chhorograph. Marco præmiſſ. cap. 1. J. 5. pag. . verſ. it. tract. Talm. Taanit, ol, 20. 2. 6, &
52 1. edit. Lipſ. it. not. ad Amos c. 9. V. 7. n. 1 Avoda Sara, fol. 25. a. be B
Dddddddd

132

DEUTERONOMII.

CQCAb. II.

ſes,) ut ad Sichonem 50. pacis n
Sinai ex lege, quæ antè mundum conditu

QRus venit, ut Ifraelitis illam (legem) daret, obtulit eam (primùm)
fuerit notum, quòd iſti illam non ſint accepturi,
btulit (Deus;) ſic ego quoque (Moſes) prius miſi nun-
explicatio † (verborum iſtorum:) ex deſerto Kedemoth,
ſit:) à te didici (illud, 6 Deus,)

eli, 52. quamvis ei (Deo)
minùs ab initio illis pacem o
cios pacis ad Sichonem; alia
(ut eorum ſenſus

untios mitterem; (tamen illud) didici in deſerto
m fuit, 51, quando Sanctus ille Benedi-

Eſauo atque lſma-
nihilo-

qui ante mundum conditum es, 53.

otuiſſes ſanè mittere unum fulgur ad comburendum Ægyptios; (ſed id facere no-
luiſti,) ac miſiſti me ex deſerto ad Pharaonem, ut dicerem ei: dimitte 54. populum

meum, (idque feciſti) cum tarditate. 55.
Non, ut tranſirem per terram eorum;
verſ. 30. Donec tranſeam

habentur, nempè: ad verba illa:) tranſeam per terram tuam.
ſubegerat 58. principem Amorrhæorum ſupernum † ſub

re * coràm te] (Deus)

Verſ. 30. Sicuti fecerunt mibi ſilii Eſaui]

56. ſed ratione emptionis cibi ac potùs. Eod.
* Jordanem] Redit (hic textus) ad ea, (quæ ſuprà 57.

Verſ. 32. Cæpi trade-

pedes

50. Vide, quæ numer. antec: 49. h. verſ. notata
ſunt.
51. Hebr. , reſpicitur autem verbo
iſio: qn ad nomen mᷣ/ Kademoth, quod hie
in textu ſacro habetur, confer. num. 5 3. hH. verſ.
cœterum de ſeptem rebus, antè mundum condi-
tum creatis, inter quas etiam lex eſt, vid. inter

alios Hoornbeek de convinc. Jud. I. 4. 6. I. p. 300.

72. Confer. infra Deuteron. c. 3 2. V. 9. n. 49. &
v. 10. n. 5o. ac Deut. c. 3 3. V. 2. H. 1 1. & n. 12.
† Hebr. & An iſta & ſequentia, usque ad: &
my i. e. ſicuti fecerunt (v. 30. b. c.) abſunt ab
utroque MSto.
33. Hebr. Syy ari etiam hac expoſitione
reſpicitur ad nomen rmme Kedemoth, confer.
num. antec. 5 1. h. verſ. vide & tract. Talm. A-
voda Sara fol. 2 5. a, 5. & ol. 3 1. & fol. 37. 6.
Kcut in on Neh. loc. ad marginem allega-
tur, conte. etiam Gur Arjeh fol. 20 1. col. 2.
princ. it. tract. Talm. Schabbat, fol. 89. a.
54. Sicuti Exod. c. 5. v. I. habetur.
55. Id eſt: cunctando, lentè, non
ſubitò, Nτ yDn i. e, una vice ae repentè, ſie
iſtud prwmna juxtà Gur Arjeh fol. 201. col. 2,
med bic interpretor, confer. Buxtorf. Lexic.
Talm. Fol. 1182. & ſequ. ſenſus moralis iſte eſt.
quòd Deus non ſtatim & & veſtigio puniat pec-
catores, ſed lentè ac quaſi cunctando, quoniam

feſtinanter ac

non vult mortem peecatoris dc. uti &Zε0⁰h. cap-
33. v. 11. & 2. Petri c. 3. v. 9. habetur; tar-
ditatem tamen gravitate pœnæ compenſat quo-
ad impoœrnitentes, confer. infrà Deuter. c. 3 2. V.
4. n. 17. &c. antec. I. v. 16. n. 102. it. not. ad
Proverb c. 2 8. v. 3. n. 2. .
56. Vide Numer. cap. 21. V. 14. n. 76. confer. &

mon Nov' h. loc. it. not. ad Judic. c. 11. v. 17.
num. 4. =
* Hebr. yN & ); Iſta & ſequentia, usque

b. c.) abſunt hic ab utroque MSto, confer. not.
ad v. 3 2. b. cap. Sign. *£½
57. Nempè: verſu 2 8. h. cap. confer. etiam hic
Gur Arjeh fol. 201. col. 2. fin. ac not. in
nm no b. loc.
*X Hebr, u iſtud & ſequentia, usque ad:
reb NN)i, e. & egreſſus eſt Sichon, in MSto
2. poſita ſunt poſt verba: ex eorum manibus
eripere, quæ ſuprà v. 24. h. c. habentur, ubi vid.
num. 47.
58. Hebr., in MSto
cluſerat, confer. quæ ad Num. c. 34. v. 2. n. 5.
notata ſunt.
† De principibus populorum ſupernis confer. not.
ad Elai. c. 63. V. 1,& ad Eſai. s. 6 5. V. 17. it. ad

Gur Arjeh fol, 201. col. 2. med. ac not. in

ad: Proo ) i. e. & egreſſus eſt Sichon (v. 3 3.

2. legitur: † i. e. oe-

je.

CA..

—
eces Moß
Non miſen
la)utte ⸗
tiptunm
ipſe erat.
da Sichonis
dam, quonii
guando
da illa) erat
ic jumenta.
e. pradati
in Fiphre,
mywem/raltu
t ,abbok.
milit nobis,

Erl.1
Ver

—
leem aao:
19. Qoniam!
in notis On
Ppurabat e iol
Gum 0nd
1. e, Opus h⸗
zuxiliandum.
60. o n cu
Krofedinn,
1. fn. ae n
l, Ficeiti per
in Commen⸗
curverſa 36,
leleg; ,
haditegnie
Drchetuseſt,

br. on N

64. equ. . f.
In urogue

A.l.

—

Cin delerto
ille Penedi.
d atguelſmna⸗
pturi, nhilo.
hus miſt nun-
1o Kedemoth,
nditam es,ſ3.
id hcere no⸗
14. populum
nibißli Hui
epolts. bod.
Juæ ſupta i7.
1. Ckyi nude
Gpernun † ſub
. Peces

ac. uii bꝛcch ca.
,9. habetut; tar⸗
dr compenſat quo⸗
ls Deuter 6,32, .
,n 101 1, n0, 2

14.9,76. tonſe &
1. med. zc Dot, in
cie,, Ile e Ij.

Eeguentia, uegue
lus & Fcnon 131.
1e MSto, coniet not,

10. conſet eiun iie
. 1. fin ac not, n

guentig, Vigte 1:
1el ichon, in Mdo
: en eofum muunibiis
c. habemurt, upigic⸗

legitue:
Numn , 71. ¹ N ſ⸗

CAP. II.

DEUTERONOMII.
pedes Moſis eumque illius collum calcare fecit. Verſ. 33. Er egreſſa eſt Sichon]

1321

Non miſerat ille (rex Sichon) ad Ogum, ut ſibi ſuppetias ferret, (idque dicit Scriptu-
ra,) ut te doceat, quòd alter alteròô non opus habuerit. 59. Verſ. 34. Ee filios eéjus]

Scriptum (hic) eſt: 2, . quoniam ei (Sichoni) extitit filius æquè fortis, atque
ipſe erat. Verſ. 35. Homines] (Dictio H' ſignificat) DνN,i. e. viros, de præ-
da Sichonis dicitur: âi. e. prædati ſumus, 61, quod ſignificat — 12 i. e. præ-
dam, quoniam illa eis (Iſraeêlitis) erat chara & unusquisque per ſe prædam faciebat;

aſt quando illi venerunt ad prædam Ogi, jam anteà pleni erant ac ſaturi, ideò (præ-

da illa) erat vilis 62. reputata coràm illis atque dilacerabant & projiciebant veſtes

ac jumenta, nec accipiebant? niſi argentum & aurum, quapropter dicitur: 1i.

e. prædati ſumus nobis, 6z. ſignificatione i. e. contemptus, ** ſic exponitur
in Siphre, 64. in capite, (quod incipit:) & ſedit Iſraêl in Sittim. 67. Verſ. 3 8. 0-

mnem trabtum torrentis Jabbok] i. e. Omnem regionem, quæ adjacebat 66. torren-
ti Jjabbok. Eod. verſ. 3 8. Et quicquid præcepit Doeminus, Deus noſter Qui non per-
miſit nobis, ut (terram Ammonitarum) ſubigeremus. 67. D

CAP. III..

Erſ. I. Et converſi * aſcendimas] Omnis tractus Septentrionalis eſt aſcenſus. 1.

ieN.

ſoapenni conlet. oal,
aſ.. 17.

Verſ. 2. Ne timeas eum] Aſt quoad Sichonem * non opus fuit, dicere:

Dddddddd 2

ne

Jerem. cap. 21. V. 4. & ad Daniel. cap. 11. v. 1.
59. Quoniam oπ Pâ i. e. fortes fuerunt, ſicuti
in notis Sman neov habetur, & unusquisque

dum populo lſraẽlitico, in ASro I. poſt: Px
i. e. opus habuerint, additure My i. e. ad
auxiliandum. =èMB!
60. Pro Wa, cujus ratio hic 4 Commentatore no.
ſtro redditur, confer. Gur Arjeh /ol. 20 1. col.
2. fin. ac not. in nan mnow b, oc.
⁶1. Sicuti verſu ſequ. 3 6. b. cap. habetur.
62. Commentator, noſter rationem hic adducit,
cur verſu 3 6. h. cap. ſcriptum ſit: a aſt capi
te ſequ, 3. v. 7. habeatur, a, iſtud venit
radice na i. e. contempſit; illud verò a i. e.
prædatus eſt, vid. num. ſeq. 63.
* Hebr. 7 , abſunt iſta hic ab utroque MSto.
63. Ac ſi diceret: contempſimus nobis, prout dict.
tap. ſequ. 3. V. 7. habetur, confer. num. antec. 62.
X In utroque MSto poſteà additur: Dapa) i. e. &

putabat, ſe ſolùm ſatis virium habere, ad reſiſten-

diſſipatio, diſperſio. SS
64. De hoc libro ſatis antiquo vide Snv nD
& Buxtorf. Biblioth. Rabbin. confer. & c, ſequ-
3. V. 2 2. . 37.
6 5. Sicuti Numer. cap. 2 5. V. I. habetur.
66 Exponit Commentator noſter, quid didio "
i. e. manus, quæ hic habetur, ſignificet, nempè:
yyui i. e. propè ſive juxtà, ut hac voce denotetur
adjacens regio, confer. Gur Arjeh ſol. 20 1. eol-
2. fin. ac nos. in nom roh. loc.

67. Confer. etiam hie Gur Arieh fol. 20 1. col. 3.

princ. ac not. in Smam nD h, loc.

* Hebr. Pa) iſtud & ſequentia, usque ad: &pn

i. e., ne timeas, abſunt hic ab utroque MSto.
I. Quia tractus ille vicinus eſt terræl ſraeliticæ, quæ
ſupetior eſt omnibus aliis terris, vide Gur Arjeh
Fol. 20 1. col. 3. prine. confer. & ſuprà Deuter
c. I. v. 2 5. Sign. .

X Hebr. WDpm iſtud & ſequentia, usqu ad:

&E N

1322 DEuTERONOMII.

ne metuas eum; timuit autem Moſes, ne ei (regi Ogo) adſiſteret meritum,
2. quoniam ille miniſterium præſtiterat 3. Abrahamo, dicitur enim: & venit unus,
qui evaſerat, 4. isque fuit Ogus. Verſ. 4. Omnem regionem Argob] Juxtà Targum .
omnem domum provinciæ Trachonitidis, 5. ac vidi, quòd Targum † Hieroſolymita-
num in volumine Eſther appellet palatia: 199)2 9. didici (igitur,) quòd —an
2 ρR ſit provincia 7. palatii regis, ac ſi diceret, quòd regnum vocetur juxtà no-
men ejus, 3. ſic etiam (accipitur) & in (libro) regum, 6. (ut ſenſus ibi-
dem ſit,) quòd juxtà palatium regis interfecerit Pekachus (Remaliæ filius,) Pekachi-
am, Menachemi filium, 10. didici * (itaque exinde,) quòd nomen provinciæ ſic vo-
cetur. Verſ. 5. Præter oppida aperta] (Dictio †“ ſignificat) urbes apertas ſine
muro, ita etiam (accipitur in illo loco:) R 5– i. e. per pagos habitabitur Hieroſoly-
ma. 11. Verſ. 6. Deſolando] (Verbum Dn ſignificat) tempus præſens, ac ſi di-
ceretur: ſemper conſumendo, 12, donec penitùs deſtruantur. Verſ. 8. Emanu]
1. C.

—

ra de Trachonitide.
7, Hebr. Npnn 4 Græco irαοναve aροντο.
confer. Buxtorf, Lex. Chald. fol. 62 8. in M St0
1. legitur he, in MSto z. pro 7 N-)
on abetur n Prvy wen icilla (regio
Argob) eſt palatium regis (leu)regia, confer. Me-

NAPi. e. timuit &c. abſunt 4 MSto 2.
2. Sive: juſtitia, confer. quæ ad Numer. c. 21. v.
35. n. 134. notata ſunt, ubi ferè eadem, quæ
hic, in notis Raſchianis adducuntur, vid. & Jal-
kut Part. I. Fol. 26 1. col. 3. princ.
3. Vel: officium exhibuerat Abrahamo, dum ei
nunciavit, quod Lothus in captivitatem eſſet
abdudtus, vide Numer. dict. cap. 2 1. v. 3 5, ibi-
que not. n. 134. .
4. Sicuti Genel. c. 14. V. 13. habetur, ubi vide num.
27. confer. & Numer. alleg. c. 2 I. v. 3 5. D. 13 5.
ac Deuter. c. 1. V. 4. n. 3 8. & verſ. 11. h. cap. n.
18. & n. 19
5. Sic P. Fagius Chaldaicam Paraphraſin tranſtu-
lit, quem hie ſecutus ſum, Buxtorfius in Lex.
Talm. fol. 1742. Vertit: omnem regionem pro-
vinciæ Traconæ, &au, quod hic in Targum
habetur, verti ſolet: palatium regium, ſicuti R.
Salomo hoc loco & ad 2. Reg. c. 15. V. 25. ex⸗
ponit, confer. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 9 13.

chin, fol. 32. a.
9. Scilicèt: provinciæ, confer. not. in an e
h. loc. =
9. Vide 2. Reg. c. 15. v. 2 5. ibique Raſchi not. u-
not. ad Judie. c. 5. v. 14. n. 30.
I0. Hebr. nan Na πùbẽ'⸗ic in editione Hebræa,
quà uſus ſum, habetur, in Bibliis Buxtorf. & in
editione 'nam Ne ſolùm legitur: Srian,
1. e. Menachemum; ſed prior lectio præferenda
videtur.
* Iſtud: didici &c. usque ad: præter oppida (v.
5. h. c,) abſunt in Hiebræo 4 Msre 11 3

.

C AP. III.

gilla, fol. 10. a. & Schevuot, ol. 16. 2. it. Era-

bi ferẽ eadem, quæ hic, adducta ſunt, confer. &

& ſequ. ac Deuteron. c. 11. V. 17. numm., 64. vi-
de & num. ſequ. 6. ac not, ad 1. Reg. «. 4. V. 13.
n. 6.

i. e. in Talmud’( Hieroſolymitano.)
6. Vide, quæ num- præced. §. de hac voce ſunt
notata, confer. & Ligktfoot. Chorogr, Lucæ

Hebt. =n, in MSto 1I. pro eo legitur: nirn

præmiſa cap. I,Sect. 4. P. 6 84. edit. Lipſ. ubi plu-

I1. Sicuti Zachar. c. 2. v. 4. habetur, ubi vide not.
n. 3. confer. & not. ad Habac. c. 3. V. 14. num.
3 8. it. Megilla, Fol. 10. a.
12. Confer. quæ ad cap. antec. 2. v. 13. n. 36.& ad
Deuteron. c. 9. v. 2 1. n. 19. notata ſunt, it. a
ad. Eccleſiaſt. 6. 9*° V. I I. num. 2 5½

CAb.II.
—
1e. Lotelt

na)dici: lsg

foeruntnomi
gem tettelt
juxtà nomen
Kbenr) (N.
2 rlignii 3
jim; 11. ip⸗
ſetat, 19, 15
gi 10, Ven
hamo, ¹1,
lla, nuͤelice⸗

ſeiimu len ⸗
initio iſtius v⸗

Gitis;) gvoa
16. Medium

13. Uie, ſegn.4
Talm. Chulin
14. Nempe:Cl
nit, ſielti no
lur.

. ld el: qua

runt, ex cujus
ſet.
11 Verb iſa: i
ablunt in Hebr
16. Germanini-
eandemn pron
zchenit,
ban. 1ſol.1
17, Fit etiam d.

Wn wuüe,

16,”enot, in
220h, t. 29. V.
19. Molt Genel
19. Kiemi Genel
ubi ſice n.1)
ſoprz Deute
1rd 4.
20. Ugelt: junt

CNLI.

—,—
meritam,
enit unus,
argum:
ololymita.

rjun no.

ſenlus di.

) behachi.
neix ſievo⸗

apertas ſine

Hierololy-
eng ac ſi di⸗
Emaru]
l de

—

vel oraivle,
,629. in Moto
10 NN
ie la ezi⸗
egia conker le
16. 4. it, Era⸗

in NN 1e

e Nalchi notu⸗
uon, conſel. XK

eiione Heblz,
bli Bunot in
editur? P,
ſeclio Pretend

Nreterophict .

MSto.
aut,ubi figenot

6,3 14. nun.

1.. 16

notals lut, in1e
12 4 4

CAbP. III.

DEUITERONOMII.

i. e. Epoteſtate. Verſ. 9. Zidonim vocant Chermon & c.] Alio in loco illa (Scriptu-

ra) dicit: usque ad montem Schion, qui eſt Chermon, 13. ecce quatuor ei (monti)
fuerunt nomina; 14. ſed cur opus fuit, iſta ſcribere? (nimirùm) ad indicandam lau-

dem terræ Iſraeliticæ, quia quatuor regna id ſibi honori duxerunt, 15. iſtud dixit:

juzxtà nomen meum vocetur, illud dixit:

** ex nomine meo vocetur. Eod. verſ. 9.

Schenir] (Q) eſt nixæ, linguâ Germanicâ 16. & linguâ Chananæâ. 17. Verſ. I1.

Ex reliquiis gigantum] Quos interfecerat

Amraphel & ſocii ejus in Aſtaroth Karna-

jim; 18. ipſe autem (Ogus) evaſerat ex bello, dicitur enim: & venit aliquis, qui eva-
ſerat, 19. is fuit Ogus. Eod. verſ. II. Juxtà cubitum viri] i. e. Juxtà cubitum O-
gi. 20. Verſ. 13. Ma vocatur terra Rephaim] Ea ipſa (fuit terra,) quam dedi Abra-
hamo. 21. Verſ. 12. Atque terram † iſtam] (Nempè eam:) quæ ſuprà 23. di-
cta, (videlicèt) à torrente Arnon usque ad montem Chermon. Eod. verſ. 12. Poſ-
lſedimus tempore iſto ab Aroer, quæ eſt juxtà torrentem Arnon] Hoc non conjungitur

initio iſtius verſus; ſed illius fini, 23. (nimirùm verbis iſtis:) dedi Rubenitis, & Ga-

ditis;) quoad poſſeſſionem autem fuit iſta

(terra) usque ad montem Chermon. Verſ.

16. Medium torrentis & confinium] i. e. Totum torrentem & inſuper illa, quæ ſunt

Dddddddd 3

trans

13. Utic, ſequ. 4. v. 48. habetur, confer. hic tract.
Talm. Chulin, Jol. 60. b.

14. Nempè: Chermon, Schirion, Schion & Sche-

nir, ſicuti nomina iſta in locis allegatis haben-
tur.
15. Id eſt: quatuor regna inter ſeſe quaſi certa-
runt, ex cujus nomine mons iſte vocandus es-

fet.
W Verba iſta: illud dixit-ex nomine meo vocetur,
abſunt in Hebræo à MSto I.
16. Germani nivem vocant: Schnee / quæ vox ferè
eandem pronunciationem habet atque Hebræa:
em Schenir, coafer. num. ſeq. 17, & Jalkut
Part. I. Fol. 2 6 1. col. 3. princ.
17. Sic etiam Paraphraſies Chaldæus tranſtulit.
NN W i. e. mons nivis, confer. num. anrec.

16. & not. in τπ R b. loc. & not. ad P

Zech. c. 2 8. Vv. 14. num. 3.
19. Prout Geneſ. c. 14. V. 5. habetur.
19. Sicuti Geneſ-alleg. cap. 14. v. 13. habetur,
ubi vide n. 27. confer. & Numer. e. 2 I. v. 35.
SSπ ſuprà Deuteron., cap. 1. v. 4, n. 3 8. ac v. 2. b.
c. n. 4. ä
20. Id eſt: juxtà proportionem magnitudinis ejus

*

cubitus hic eſt intelligendus, ſic Judæi commu-
niter docent, quibus etiam Paraphraſis Chaldæa
conſentit, quæ habet: J NNea i. e. juxtà cu-
bitum regis, nempè: Ogi, confer. P. Fagii not.
àd Paraphr. Chald. h. loc. & Gur Arjeh /ol. 201.
col. 3. med. ac not. in an r h. loc.
21. Vide, quæ ad cap. antec. 2. v. 2 1. . 44. nota-=
ta ſunt, confer. & Geneſ. c. 15. v. 19. num. 97.
† Hebr. & Nèe) iſta & ſequentia, usque ad:
rhm n i. e. medium torrentis, abſunt ab utro-
que MSto. .
22. Non verò illam terram, de qua paulò poſt eo-
dem hoc verſu dicitur? ab Aroer, quæ eſt juxtà
torrentem Arnon, rationem vide in notis
yps MeW h. loc. confer, num. ſequ, 23.
23. Confer. quæ num. præced. 2 2. h. verſ. notata
ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 20I. col. 3. princç.
juxtà mentem Raſchi loci iſtius hic erit ſenſus:
terram illam, de qua ſupraà dictum eſt, poſſedi-

Iſraelitæ poſſeſſionem Rubenitis, Gaditis ac di-
midiæ ttibui Menaſſis, ſic in notis an R,
loc. exponitur, confer. num. antec. 22.

132 3

mus tempore iſto ac de illa ipſa terra dedecunt

1324 DEUTERONOMI.„„ QAOèb. III.

trans litora ejus, ac ſi diceret: * usque & usque 24., eſtin ſumma, 25. & adhc (a-
liquid) ampliùs. 26., Verſ. 17. Cinnereth] Trans Jordanem, plaga occidentalis *
eſt iſtud; 27. poſſeſſio autem filiorum Gad fuit trans Jordanem 28. ad orientalem
ejus plagam & in ſortem corum cecidit latitudo Jordanis è regione illorum & inſuper
aliquid trans litora ejus (Jordanis) usque ad (lacum) Cinnereth, atque hoc eſt, quod
dicitur: & lordan & terminus Jordanis & trans illum. 29. Verſ. 18. Et pratepi vo-
bis] Filios Ruben & Gad (Moſes hic) allocutus eſt. 30. Eod. verſ. 18. Antè fratres
veſtros] Iſti ibant antè filios Iſraëlis ad bellum, 31. quoniam fuerunt robuſti 32.
eorumque inimici cadebant antè illos, dicitur enim: & rapuit brachium atque verti-
cem. 33. Verſ. 23. Et precatus ſum] Non ſignificat (dictio:) ) 34. in omni
loco (Scripturæ,) niſi donum gratuitum, 35. quamvis juſti bonis operibus ſuis con-
fidere poſſint; (tamen) non petunt à Deo, niſi donum gratuitum, quoniam (Deus)
dixerat † ei (Moſi:) & miſerebor, cujus miſerebor, 36. (ideò Moſes) uſurpavit erga
illum verbum 12 N1i. e. & precatus ſum; alia explicatio: hæc una eſt ex decem
voci-

— —
X« Hebr. - iſtud & ſequentia, usque ad.: y an b. loc.
—a i e. usque ad (lacum) Cinereth, abſunt 29. Sicuti oſu. e. 1 3.v. 23. & 27. habetur, eon-
hic à MSto z. . fer & verſ. antec. 16. b. cap. n. 2 5.
24. Particula: y i. e. usque, bis ponitur io hoc 30. Hactenuùs enim Moſes ad omnes Iraelitas ver⸗
ver ſu, adjeca copulà, unde colligitur, quòd non ba fecerat; nunc autem ſolum Rubenitas &
ſolum id, de quo dictum eſt, comprehendatur;] Gaditas allocutus eſt, ſic in Gur Arjeh fol,
ſed etiam aliquid amplius, confer. D. Wagen 201. col. 3. fin. vide & not. in an ne .
ſeil. Sot. p. 596. n. 3. Vide & num. ſequ. 25. G loc.
num. 16. 31. Hanc enim ſignificationem habent verba iſta:
25. Id eſt: usque & usque comprehenditur hic antè fratres veſtros, ſicuti in notis an ne
ſub ſumma & ſimuùl aliquid amplius, nempè id, exponitur.
nod ultrà torrentem eſt, confer. num. ſequ⸗
26. & verſ. ſequ. 17. h. cap. n. 29. Kiraéelitas ire deberent, ſic in Gur Arjeh fol. 201.
26. Senſus itaque eſt, quòd non ſolum Jabbok hich col. z. fin. habetur.
comprehendatur; ſed etiam aliquid ultrà illum 33. prodt intra Deuter. c. 3 3. v. 20. habetur.
torrentem, ſic in notis ppm SE exponitur, 34. I4d eſt: clemens, miſericors, quoniam verhum
confer. & Gur Arjeh fol. 20 1. col. 3. circà fin. PN hic in textu ſacro habetur, ideò adducitur
it. num. præced. 24. & n. 2 5. à Commentatore noſtto illius explicatio, conf. P.
XX Hebr. Q iſtad & ſequentia, usque ad: ID PFagii not. ad Paraphr. Chald. h. l. ir. tract. Talm.
j. e. ad orientalem ejus plagam, abſunt hic à Berachot, fol. 30. 6. & fol. 3 2.6. & Avoda Sara,
MSto I. fol. 7. b.
27. Nempè: mare ſive lacus Cinereth, in Para- 35. Hebr,. Dan i. e. gratis, quod eſt à P i. e.
phraſi Chaldaica Numer. cap. 34. verl. 10. dici- gratiam fecit, ſic in Gur Arieh fol. 201. col. 3.
tur mare Geneſar, ubi vide P. Fagii not. confer. fin. vide & not. in N rO h. loc.
& Lightfoot. Centur. Chorogr. cap. 79. & ejus- † Hebr. M&S iſta & ſequentia, usque ad?
dem Decad. Chorogr. Marco præwiſl. c. 5. g. 1. N i. e. alia explicatio, abſunt hic ab utroque
p. 55 1. & ſeq. edit. Lipſ. vide & Numer, dict. c.] MsSto. .
34.v. 11.n. 4565. 36. Sicuti Exod. e. 33. V. 19. habetur.
2 8. Loci iſtius expoſitionem vide in notis o

32. Atque hæc fuit ratie, cur illi antè lecteros

CAr.I.

voc ibus, que
13. lenp.
ſotluanſolut
cis, 46. Vbi

iütionem me⸗
4, ocd. verl

Juammis gect
nunc itagve
Perites jaan
(itaque,) eti

1 Magnitn

dicit: nunc
uan] Hæce
Pod. verl 24
ſortitudinem.
terteno, ceui

zj. De hoe fibr
confer. & not.
398, Conlen gu⸗
notaa ſunt.

19. die ebunmm

ſorſitan muta⸗
ſuum, qud 4
Momifſam,
quæ etiam 4
m ved
qudi er ane
Uritum, ſic i
tque in not
diptre ad mar
len 41 in d
An. z.
140, Vide Nume
6.27, V. Iſl
101, 0l. 1
4I. Quoniam
hempe dd,
milericordiz

pen judicii ve

tio: milerieg
wen hie ſimi
,l. 1,n.

(A. Il
—
lentalls 1e
Drientalem
Kinluper
eh, gnoc
pyalepi ⸗
Autt fiutte
kobulti z2,
zigue vetti⸗
.. in omni

Us ſuis coll.

nam (Deus)
Uparit etgi
ſen decem
Voci⸗

———

habetur, eon⸗
I.
8 lltaelitas vet⸗
n Kubenitas &
Gun Aieb ſol,
vdb h.

bbent erbailt::

is en

ndeeeelds

Arjeh ſol⸗ 101.

0. babetur⸗
voniamn feidunm
iged ꝛAducitun

licaio co
it, ual, almn.

, Aroda dals,

60d eltu n 16

fliol cl

H.loe.

ti, eglel:
4 bic ab aoqae

wbetur⸗

CAp. III. DEUTERONOMII. 1325
vocibus, quæ vocantur NEII i. e precatio, ſicuti habetur in Siphre. 37. Eod. verſ.
23. In tempore illo] Poſtquàm ſubegeram terram Sichonis & Ogi, 38. exiſtimavi,

forſitàn ſolutum 39. eſt votum. Eod. verſ. 23. Dicens] Hic unus eſt ex tribus lo-

cis, 40. ubi Moſes dixit coràm Deo: non te ſinam, donec mihi notum feceris, an pe-
titionem meam facturus ſis nec ne. Verſ. 24. Domine Deus] Miſericors in judicio.
41. Eod. verſ. 24. Tu cæpiſti otendere ſervo tuo] Januam, ut ſtarem atque orarem,
quamvis decretum 42. factum ſit, dixit ei (Deo Moſes:) à te didici, qui mihi dixiſti:
nunc itaque ſine me, 43. num ego temet detinui? (non ſanè;) ſed (id feciſti,) ut a-
perires * januam, 44. nam à me dependet, 45. orare pro illis (Iſraélitis,) exiſtimavi
(itaque,) etiam ** nunc ita mihi faciendum eſſe, (nempè, ut orarem.) Eod. verſ.
24. Magnitudinem tuam Hæc eſt menſura bonitatis tuæ, ſic quoque illa (Scriptura)
dicit: nunc itaque magnificetur quæsò virtus Domini. 46. Eod. verſ. 24. Manum
tuam] Hæc eſt dextra tua, quæ extenſa eſt ergà omnes, qui mundum ingrediuntur. 47.
Eod. verſ. 24. Validam] Tu enim ſubigis miſericordià menſuram judicii 48. per

fortitudinem. Eod. verſ. 24. Nam quisnam eſt Deus &c.] Non tu ſimilis es regi

terreno, cui ſunt conſiliarii & aſſeſſores, 49. qui illius manus cohibent, quando is

vult

37. De hoc libro vide cap. antec. 2. v. 3 5. n. 64.
confer. ò not. in "e D h. loc.
3 8. Confer. quæ ſuprà ad Deuter. c. I. v. 4. n. 33.
notata ſunt.
39. Sic verbum rn hic interpretor, ut ſenſus ſit:
forſitàn mutavit vel irritum fecit Deus decretum
ſuum, quò ſtatuit, ne ego ingrederer terram
promiſſam, quoniam terram Sichonis & Ozi,
quæ etiam Abrahamo promiſſa fuit, ſubegi;
jam verò a D eh ee g i.e. votum,
quòd ex parte ſua irritum factum eſt, totum fi
irritum, ſic in Gur Arſeh fol. 20 I. col. 4. med.
atque in not. in har oi exponitur, ubi etiam
Siphte ad marginem allegatur, confer. & num.
ſeq. 42. it. not. ad Numer. c, 27. v. 12. n. 3 5.
& n. 33.
40. Vide Numer. cap. 12. v. 13. n. 59. & Numer.
c. 27. V. 15⸗ num. 5§57. confer. & Gur Arjeh fol.
202. Col. 1. princ, ac not. in Parn new h. loc.
41. Quoniam hic duo nomina Dei habentur,
nempe à ν, quod KRabbini dicunt eſſe nomen
milſericordiæ & α%, quod ſtatuunt, eſſe no
men judicii vel juſtitiæ, hinc nata eſt iſta expoſi
tio: milſericors in judicio, dum utrumque no
men hie ſimùl uſurpatur, confer. quæ ad Geneſ
c, 1. V. 1. H. 3 8. & n. 39. notata ſunt, vide & n.

48. . verſ. ac Gur Arjeh fol. 202. col, I. med.
ac not. in n Dev h. loc. .
42. Confer. quæ num. antec. 39. notata ſunt, vide
& Gur Arjch fol. 202., col, 1. fin. ac not. in
pam ne b. oc. ubi etiam Siphre ad margi-
nem allegatur.
43. Proht Exod, c. 32. v. 20. habetur.
* Hebr. mne, iſtud & ſequentia, usquead:
7Pn) i. e, hæc eſt textra tua, abſunt 4 MSto 1.
44. Id eſt: ut viam mihi monſtrares vel anſam
mihi dares, confer. Exod. dict. c. 3 2. v. 10. n. 57.
45. Mihi incumbit, mei officii eſt, ſic or da hic
expono.
** Hebr. ¹) 12 W hæc & ſequentia, usque ad?
1770) n& i, e. magnitudinem tuam, ablunt hie
4½ MSto 2.

46. Zicuti Numer. cap. 14. v. 17. habetur. confer.

Gur Arjeh fol. 202. Col. I. fin. ac not, in ov
pon b. od.
47. Videlièt 'nv anh) j. e. ut recipias eos, qui
peernitentiam agunt, ſic in notis ναππ .
loc. exponitur.
4 8. Vel: juſtitiæ, vide num, antec. 41. b. verſ.
confer. & not. in on new h. loc,

49. Hebr. νορορ, prout in exemplari Hebræo,
que

1326

DEUTERONOMII.

CAb. III.

vult facere 5°.
manum tuam cohibeat,
ſenſum autem ejus litera

miſericordiam, aut transgredi modum ſuum; 51. aſt nemo eſt, qui
ſi tu mihi condonare & decretum tuum revocare velis; juxtàâ
lem *** (hæc erit explicatio:) tu cœpiſti oſtendere ſervo tuo

bellum Sichonis & Ogi, ſicuti ſcriptum eſt: ecce cœpi dare coràm te, 52. oſtende-⸗

mihi (etiam) bellum triginta & unius regum. 53.
(ſignificat particula :) —, niſi petitionem. 54.
5. Eod. verſ. 2 5. Et Libanum] Hæc eſt domus San-
Verſ. 26. Et iratus eſt Dominus] Indignatione repletus fuit. 57. Eod.
Vos mihi cauſa fuiſtis, 5⁸. atque ſic illa (Scriptura) di-
juxtà aquam contentionis & male fuit Moſi propter il-
Eod. verſ. 26. Sußfcit tibi] Ne fortè dicant (homines:) quàm durus eſt ma-
ſt diſcipulus ad inſtanter rogandum;

num] Hæc eſt Hieroſolyma.
Kuarii. 56.
verſ 26. Propter vos] i. e.
cit: & ad iram provocârunt

l1os. 59.

giſter & quàm contumax (ſive pertinax) e

Verſ. 25. Tranſeam quæsé] Non
Eod. verſ. 2 5. Montem iſtum bo-

60,
alia

quo uſus ſum, ut & in editione an no ha-
betur, in Bibliis Buxtorf. legitur: Mäa“h,
legendum: PiNab à Græco Gννσαααιο aςο.
ſeſſores, ſic etiam in MSto I. legitur: MaRa,
vide Buxtorf. Lex. Chald. fol. 1518. in notis
„pnm We vox iſta exponitur i. e. ac-
nſatores; ſed parùm aptè, in MSte 2. vox iſta:
rrnpnd omiſſa eſt.
50. Hebr. rwy, in utroque MSto pro eo legi
tur: i i. e. retribuere (ſeil. beneficium.)
1. Vel: mores ſive affectus ſuos, i. e., quando
affe ſtibus ſuis, puta iræ, nimiùm indulgere vult,
ſRic vr Mayy hic explico, confer. quæ ad
ExoOd. c. 20. v. 5. n. 27. notata ſunt.
xs Hebr. ν ρνh⅞ hæc &c. usque ad: May
n i, e. tranſeam quæs, abſunt hic ab utroque
MSto.
52. Uti cap. antec. 2. Vv. 32. habetur.
53. De quibus vide Jolu. c. 12. v. 24. confer. hic
Gaur Arjeh fol. 202. col. 2. princ. ac not. in
apR NV h. loc.
Vel: non eſt particula Nea, niſi rogantis, con.
fer. Exod. c. 1I1. v. 2. n. I. & not. in ar ,
y. loc. it. tract. Talmud. Berachot, Ffol. 30. 6. &
ol. 32.5. it. Avoda Sara, fol. 7. 5.
55. Confer. hic Gar Arjeh fol. 202. col. 2. princ.
ac not. in om rv h. loc, ubi Pſalm. 12 5. v.
2. allegatur, éon’er, & tract. Talm. Berachot,
fol. 48. & Gittin, fol. 56. b.
56. Sive: templum Hieroſolymitanum, confer, &

54

1

hic Gur Arjeh fol. 202. col. 2. princ. ac not. in
pam e , loc. ubi ratio adducitur, cur do-
mus Sanctuarii dicatur Paay, nimirum quoni-
am payn nen dan i. e. album red-
dit hominem 4 peccatis, confer. & tract. Talm.
Joma, fol. 3 1. ſicuti in an nob ad margi-
nem allegatur, vide etiam not. ad librum
Prec. Jud. part. I, p. 13 1. 5. fin. & Jalkut Part.
1. fol. 262. col. 4. princ.
57. Vide cap. ſequ. 4. v. 2 1. n. 17. confer. & Gur
Arjeh fol. 202. col. 2. med. ac not. in onm n
b. loc. it. Jalkut Part. 1. Jol. 262. col. 4. med.

58. Id eſt: vos anſam præbuiſtis, ut Deus mihi

iraſceretur, confer. Gur Arjeb fol. 202. col. 2.

med. ac not. in an n h. loc.
59. Uti pſalm. 106. v. 32. habetur.

60. Vel: quàm pertiaaciter inhæret petitioni ſaæ
diſcipulus . ſic PeO SE bic verto, in MSto
2. adjeftà copulà legitur: Pxnr d i. e.
contumax & inſtanter rogans, in Gemara, quæ
apud D. Wagenſeil. in Sota pag. 3 16. habetur,
ſolummod legitur db & omiſſum eſt: vxon,
verſio Latina ibidem ſic habet: magiſter quàm
immitis & diſcipulus quàm contumax eſt! con-
fer, Gur Arjeh ol. 202. col. 2. med. ac not. in
„pam Dpv h. loc. ubi etiam Siphre ad margi-
nem allegatur. —

EAL.I

—

aenpolliol

telettarun el
m) Iu heii,
Tbi lam unn⸗
Verl.29. 6.
29. Arros
67. Gicens:
Propter llo⸗
(Deus) ei pror
tus ſit (llis te
ritpollilebun
iu reipta) Eep
bem) Hai atqu
doſſoſua)ceci

(ltaelias) ad

(kwe Cockoniht
non, nec ipſi r

—
61. Lonfer. ſupta
Arſe fol. 10
n o hl.
col. 1. med, con

61. Nmpt: Mr

Uti in notin r
63. rodt etſupt
ler: Berachot ſ
64, Dieti infrz D
ubi ſige nor hu
1202, (0l. 1. fin.
6), Five: ner O
bitpropter tid
1. 74, ⁵ Cur 4
in un vo/
col 4,med.
6t. Conſer gnr
6 ½. Gad Nr.r
. loii ifinen
6 loe Oa
ſol 19,2,

CAM.l.

—
no elt, gui
tliz; juntd
letvo tu0
oltende,
440] Non
iſum )⸗
lomus an.
.7. Bod.
tiptura) di
Proptet il⸗
uruseltma⸗
ndum; 60,
alia

—

inc, ac nOt, in

citur, cut do.

minum guoni⸗
t. album ked⸗
& tnac. Talm.
d ad malgi⸗
ot. ad librum
lallut hatt,

coner, Gur
in r er
. col. 4. med,

in Deus nihi

ol. 102, 001,-1.
4
n2.
eteitoni ſi⸗
etto, in Nr to

venn ie.

in Gemate, qiiæ
9.316. hebelut,
lium elt: don,
magiſte guin
cumax elt! con⸗
mec 21 10,in
phe 14 Wargl⸗

ear. I. DrurERONO MII.. 22

alia expoſitio (verborum iſtorum:) ſufficit tibi, (nempè:) plus, quàm iſtud, ⁶1. tibi
reſervatum eſt, multum boni tibi reconditum eſt. 62. Verſ. 27. Et apice oculie
tuis] Tu petiiſti à me (inquiens:) aſpiciam terram illam bonam, 63. ego oſtendam
tibi illam univerſam, dicitur enim: & oſtendit ei Dominus univerſam terram. 64.
Verſ. 2 8. & præcipe Jeſau«] Quoad moleſtias & onera atque jurgia. 65. Eod. verſ-
28. Et corrobora eum atque conforta] Sermone tuo, 6⁶6. ne ipſe concidat animo,
6⁶7. dicens: quemadmodum doctor meus (ſive dominus meus, Moſes,) punitus fuit

propter illos (Iſraelitas;) ſic & ego tandem propter eosdem pœnam ſuſtinebo, ego

(Deus) ei promitto, quòd ipſe tranſiturus ſit, 68. & quod ipſe poſſidendam datu-
rus ſit (illis terram. Eod. verſ. 2 8. Nam ipſe tranfibit] Si ipſe antè illos tranſive-
rit, poſſidebunt (illi terram promiſſam;) ſi verò non, 69. haud poſſidebunt, atque ita
tu (reipſa) deprehendis, (nam) quando (Joſua) miſit (nonnullos) ex populo ad (ur-

bem) Hai atque ipſe ſedit, 7. tunc percuſſerunt ex illis viri Hai &c. 7. & quan-

do (Joſua) cecidit ſuper faciem ſuam, dixit ei (Deus )ſurge tibi; 72. ſcriptum autem
eſt: ) Dp (ac ſi diceret Deus:) tu ſtas in loco tuo adee mittis filios meos
(Iſraëlitas) ad bellum, cur ita procidis ſuper faciem tuam, nonne ita Moſi, domino
(ſive doctori) tuo, dixi: ſi ipſe (Joſua) tranſierit, tranſibunt (etiam Iſraelitæ 5) ſi verò
non, nec ipſi tranſibunt? 74. Verſ. 29. Et conſedimus in valle] Vos autem aſſocia-

„

er. onter. ſupra Deuter. c. I. v. 6. D. 4 ½. & Gur 6 8. Nempé: antée populum, prout hoc vertuz3.

Arſeh ſol. 202. col. 2. circa fin. ac not, in habetar, confer. n. 70. h. v. cœterum verba iſta:
opof PDSW h. loc. it. Jalkut Part. 1I. Fol. 26 3. quod ipſe tranſiturus ſit & quòd ipſe poſſiden-
col. I. med. Confer. Sota, fol. 13.6. & Berachot, dam daturus ſit (illis terrã) abſunt hic in Hebræo

fol. 32. 5. MsSto I. .
62. Nempè: Nan ya i. e. in ſeculo futuro, 69. Scilicèt: tranſiverit antè illas, nam verbum
uti in notis nN RDW b. loce. exponitur. emphaticè hic poſitum eſt, uti in notis
63. Prodt verſu præced. 2 5. h. cap. habetur, con. pan re h. loc. exponitur.
fer- Berachot, ol. 32. b. 70. Id cſt: cunctatus eſt in loco, ubi erat nec an-

64. Sicuti infrà Deuteron. cap. 34. v. 1. habetur, t illos tranſivit; ſed nonnullos miſit, qui uibem
ubi vide not. num. 2. Confer. & Gur Arjeh fol. Hai percuterent, Confer, num. antec. 6 8, b. verſ.
202. col. z. fin. ac not. in am mnow' h. loc. 71. Sicuti Joſuæ c. 7. v. 5. habetur.
65. Sive: lites & contentiones; quæ ipſe ſuſtine- „z. prout loſuæ dict. c. 7. v. 10. habetur, ubi vi-
bit propter Iſraélitas, confer. Numer. c. 27. v. 19. ge Raſchi not. 10 Fn.
d. 747. à⁸ Gur drjeh . fnrco). 2. fin. ac not. 73. Ut ſenſus ſit: Nau i Ia nn de
in 523 . lO7. it. Jalkut Part. 1. fol. 263. Seny i. e, quoniam ſtetiſti in loco tuo nec cum
„cGl. 4. med. . illis abiiſti, ideò clades iſta evenit, ſic in notis
66. Confer. quæ ad Numer. dict. c. 27. v. 19r n. or hic exponitur.
6 8. & ad v. 22. n. 8 1I. notata ſunt. . .—
74. Confer. Raſchi not. ad Joſu. dict, e. 7. V. 16.

[67. Loci iſtius expoſitionem vide in not. 80 onf .
vnyn h. loc, conter. & tract. Talm. Kidduſchin, ubi ferè eadem, quæ hic, adducta ſunt,

fol. 29. a.

Eececeeseee

7

DEUTERO

NOMII. CAr. Iv.

1323

ſiis vosmet idolo (Pehor) & quamvis hoc ita (feceritis; nihilominùs dicitur vobis:)

nunc itaque Iſrael,

audi ſtatuta, 75. atque omnia (peccata) tibi erunt condonata;

aſt ego (Moſes) non dignus habitus ſum, cui condonaretur. 76.

CAP.

menta, 3.
Miſchna. 4. Eod. verſ. 6.

& judicia juſta] i. e.

Erſ. 2. Ne † addatis] Videlicèt (exempli gratia:) quinque ſectiones 1¹. in⸗
Tephillin & quinque ſpecies (frondium) in Lulaf, 2. ac quinque penicula-
ſic quoque non detrahatis.
Et faciatis] Juxtà ſenſum literalem (explicatio erit faci
enda.) Eod. verſ. 6. Quia baæc erit ſapientia & prudentia veſtra &c.] i. e. Ea in re-
reputabimini ſapientes & prudentes coràm
Honeſta atque præclara 6.

Verſ. 6. Et cuſtodiatis] Hæc eſt

(cœteris) populis. . Verſ. 8. Katuta
Verſ. 9. Tantùm cave tibi, * ne

oblivioni tradas verba] n quando non oblivioni tradideritis illa (verba;) ſed fece-

ritis ea juxtà veritatem

um, reputabimini ſapientes & prudentes; aſt ſi illa perver-

teri-

75. Sicuri cap. ſequ. 4. v. 1. habetur, confer. Gur
Arxjeh fol. 202. col. 2. fin. ac not. in an ,
ubi Siphbre ad marginem allegatur. .
6. Id eſt: vobis quidem remiſſa fuerunt peccata
veſtra ; ſed non ita mihi, quia Deus mihi ſuccen-

ſuit, ne terram promiſſam intrarem.

† Confer. hic tract. Talm. Eruvin, fol. 96. & ol.
100. a. it. Roſch haſchana ‚fol. 2 8. 5. & Seva
ehim. fol. &.a. & fol. 8&1. a. it. Menach.Jol. 40. 5.
I. Sive: cellulas, Hebr. ννâh, quatuor enim

cellulæ eſſe debent, non quinque, in Tephillin,

4. Hebr. —☚ ο π quo nomine hic juxtà Gur Ar-
jeh fol. 202. Col. 3. med. intelligitur prima
pars textus Talmudi ei, quatenus illa diſtincta eſt
ab altera ejus parte, quæ &ρ Gemara dicitur,
confer. Buxtorf. Lex. Talm. fFol. 2474. & ſequ.
in notis man Nνh. loc. (cribitur: ApnoR
s e een negen ee en

(quæ diſcitur ſive ſtudium legis) & factio eſt præ-
ceptorum obſervatio, nam quisquis non diſeit,
is non facit, vide & Siphre, prout in an me,

jisque quatuor Scripturæ loca in cludantur, de ad marginem allegatur, confer. etiam Deuter. c.

quibus vide Buxtorf. Synag. Jud. «. 9. P. m. 171,
confer. & infrà Deuter. c. 6. v. 8. n. 28. ac num.
30. & Deuter. c. 13. v. I. num. 5. vide etiam D.

Wagenſeil. Sota, p. 397. & ſeq. ubi plura, confer.
& Gur Arjeh fol. 202. col. 3. princ. ac Siphre,

prout in pa ev ad marginem allegatur.

2. Hebr. 29)9, qui faſciculus non quinque; ſed

quatuor ſolùm frondium ſpeciebus conſtare de-

bet, vide Buxtorf. dict. Synag. Jud. c. 21. pag.

456. confet. & Deuter. c. 1 3. V. I. . 6.

Hebr. w', de quibus videatur idem Buxt.
160. & ſequ. confer. & P.

Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ac D. Wa-

in Synag. Jud. c. 9, p.
genſeil, Sot. p. 396. num. 94

12. verſ. 2 8. num. 9 9. & num. 102. it. tract.
Talm. Avoda Sara/fol. 4. 5. & Schabbat, fol. 75.:a.
5. Confer. hic Gur Arjeh fol. 202. col. 3. med.
ac not. in nan re h. loc. item not. ad librum
Prec. Jud. part. 2. pag. 57. a. princ. ac b. fin. it.
tract. Talm. Schabbat, fol. 75.: a.
6. Hebr. a)h i. e. accepta, confer. R. Salom.
ad Mich. c, 2. V. 11. poſſes etiam Dhapp ver-⸗

Buxtorf. Lex. Talm. Fol. 19 55. vide & hic Gur
Arjch fol. 202. col. 3. circà fin, ac not. in ov
a h. loc.
* Hebr. 77 M in MSto I- poſte addun
2ðòðWU

*

— vnNy 1DN D e* i, e. cuſtodia eſt doctrina,

tere: per Cabalam tradita ſive recepta, confer.

CN.N.
— —
tentispfopter
it te dic ri
collelleettie
loc. vetl 10.
ninul ut bt⸗
dio —von⸗
cAler mor] Ut
od, verl. 19.
explicatio (
(et ſenſusſtt:

es populis)

tur ilta: An!
a1oe, uti in ⸗
1radh. Talm.
ſol 36. à k.
99..
7. Nam oblivie
mansgeſſonen
3, fin ac not.
not. ad librum
1c P. 7. P. 249.
12ch. P. 1ſ7.
3. med, te
lnacht /ol 21.
. ton l. 1ſ. à.
) Hebr. d,
WG ieidie,

1. Confen hie 6

not. in n

5. Prout Verſuptr
hie tract Taln.
1it Moed kue
30,.
19. Velt Acant

quodprim loc

tere Limed P

Gikere in T
dum eiimn Con
iddori) ſ
ro in hoe
comm

CA.N.

tur obis:)
COndonata;

4

hones 1, in
gbe penicnla.
tu] Hxc eſt
catio erit ſael⸗
i.e, ba in te-
erl., Ntt4
me tibi, e

eide Aec fece⸗

lill ewet .

tetl⸗
—
e licjwnta Gut Ar⸗
intelligitur prima
egusilla Cillinctaeſt
Gemara dicita,
fol 147. e.
,ſcribirut: Nnen
n n
llodinell dochtinu

) hadioehre⸗

guisgdis gon diſeit,
1out in N N

ter, eliam Deutt..
gum, 10:, it, klst .
Schabbet /ol,
1. 207. Cl. 3, ghede

Uem not⸗ Alibrum

2. rit Eb,lſi

cafo, not.

gon wle⸗

4

CAP. V. DEUuITERONOMII.

teritis propter oblivionem, 7. reputabimini ſtulti. Verſ. 10. Die, qué ſtetiſti] Re-
dit * (hic Scriptura) ad textum 8. ſuperiorem, (ubi dicitur:) quæ viderunt oculi tui,
eoc(ſcilieèt) die, quò ſtetiſti in Choreb, quando vidiſtis tonitrua atque flammas ignis. 9.
Eod. verſ. 10. Diſcant] Seipfos doceant. 10. Verſ. 14. Mihi quoque præcepit Do-

vryinus, ut docerem vos] (Nempè) legem oralem. 11. Verſ. 16. Simulacbrum] (Di-
ctio pd notat) N i. e. imaginem (ſeu formam.) Verſ. 19. Ne fortè eleres o-
culos tuos] Ut rem contempleris & in animum tuum inducas, ut poſt illa erres. 12.
Eod. verſ. 19. Qu= partitus eſt Dominus] Ut lucem eis (populis) præberent; 13, alia
explicatio (verborum iſtorum: quæ partitus eſt Dominus, nimirùm) ut dii eſſent,
(ut ſenſus ſit:) non prohibuit eos (populos Deus,) quò minus poſt illa errarent; ſed
eis (populis) blanditus eſt 14. per illorum res vanas, 15. ut ejiceret eos ex mundo,
L Eeeeeeee 2 ſio

tur iſta: &nD W. i. e, & cuſiodi teipium

a ſie tecent, Cfel
ia e

du
N

valdè, uti in textu ſacro hic habetur, eonfer. hie
tract. Talm. Berachot, fol. 32. b. & Schevuoth,
Jol. 36. a. it. Avot, fol. 8. ö. & Menachot, fol.
99 ’k èꝙ.
7. Nam oblivio præceptorum cauſatur eorum
transgreſſionem, vide Gur Arjeh ol. 202. col.
3. fin. ac not. in om me h. loc, confer. &
not. ad librum Prec. Ju d. p- r. pag. 10 8. a. med.

ac p. 2. p. 249 6. med. ae D. Wagenſeil. Niz-
zach. p. 257. it. Jalkut Part. I. fol. 2 64. col.
3. med. & tract. Talm. Avot, ſol. 8. b. & Be-
rachot, ol. 2 I. a. b. &G. fol. 22. a, it. Moëd ka-

ton, ſol. 15. a. & Kidduſchin, fol. 30. a.

xr Hebr. abih, iſtud & ſequentia, usque ad: =D
X i. e. die, quo (ſtetiſti &c.) abſunt hic 4 MSto / 13

3. Confer. hic Gur Arjeh fol. 202. col, 3. fin. ac
not. in an DD b. l1oc.
9. Prout verſu præced. 9. h. cap. habetur, confer.
hie tract Talm. Berachot, fol. 2 I. a. . & fol. 22.

a. it. Moed katon, fol. 15. a. & Kidduſchin, fol.

O. 2.

1.. Vel: diſcant ſibi ipſis, nam verbum 1y,
quod primo loco in hoc verſu habetur & cujus
Litera Lamed punctum habet Scheva, ſignificat

diſcere, in Targum vertitur: 110 22 (quod ver-

bum etiam Commentator noſter hic in notis ſu
is adducit;) aſt verbum 1 2, quod ultimo

loeco in hoce commate habetur, ac cujus litera La-

cujus Targum eſt: eN „ confer. Gur Arjeh
Pr. 202. col. 3. fin. ac not in man r b.
oc. ss
1II. Confer. hic Gur Arjeh fol. 202. col. 3. fin.
ac not. in on neow b. j0c. it. Buxtorf. Synag.
Jud. c. 3. P. 54. ut & tract. Talmud. Nedarim,
Jol. 37. a. & fol. 3 8. a. it. Sanhedrin, fol. 2 1. .
& Berachot, fol. 3 2.
Iz. Id eſt: ut illa colas ac Dei loco habeas, aſpe⸗
dus enim ſimplex non eſt prohibitus; ſed illo-
rum cultus, ſic in Gur Arjeh fol. 202. eol. 45
princ. vide & not. in am De h. loc. it. San-
hedrin, fol. 57. a. & Avoda Sara „Jol. 2 3. b. it.
Chulin, fol. 23. a. & Bechorot, Jol. 57. a. it
Temurah, fol 2 9. 65. .
. Confer. hic Junii ac Tremellii not. ut & Gur
Arjeh f. 202. col. 4. princ. ac not. in marm *
b. Ioc. ubi tractat. Talm. Megilla, ol. 9. b. ad
marginem allegatur, vid. & autor libri Gallici:
Hiſtoire des dogmes & des cultes Sc. Part. 4
T raité 7. cap. I. it. tract. Talmud. Avoda Sara,
fol. 5 5. aA. HDM S
14. Id eſt: annuit illis Deus ae permiſit, quando
quidem ĩpſi ita voluerunt, ſie verbum ybr
juxtà mentem Commentatoris noſtri hic vertere
volui, in Gur Arjeb fol. 202. col. 4, med. locus
iſte aliter, quàm uti eommuniter, exponitur, vi-
de & not. in an rv h. loc. reſpicitur autem
hac expoſitione: τ ad verbum: din
quod in textu ſacro hic habetur.

med punctum habet Patach, ſigniſicat: docere,

15. Vel: per eorum idola, quæ ipſi colunt, dictio

1336

DEUTERONOMII.

—

ſic quoque illa (Scriptura) dicit: quia ſibi blanditur oculis ſuis, ot iniquitatem ejus
Verſ. 20. E catino] (Dictio ſignificat) vas,

inveniat & odio proſequatur. 16.

in quo liquatur aurum. * Verſ. 2 1. ITatus eſt] Repletus fuit indignatione. 17.

Eod. verſ. 2 1. Propter verba veſtra] i. e.

Propter vos, propter opera veſtra. Verſ.

22. Nam ego morior &. non iranigredior] Poſtquàm mortuus eſt (Moſes,) quomo-

do ille transgredietur (Iordanem? videntur itaque verba iſta hic ſuperfluè vel minus

aptè poſita eſſe;)verùm (illorum ſenſus eſt iſte:) etiam oſſa mea non transgredientur

(Jordanem.)

rei. 1 8.
ceres. 19. Verſ. 24. Deus æmulator]

Verſ. 23. Inaginem quamcunque] i. e. Similitudinem cujuscunque
Eod. verſ. 2 3. Quæ praæcepit tibi Dominus] i. e. Quæ præcepit tibi, ne fa-
Emulatione ille movetur ad ulciſcendum,

emportement, 20. linguâ vernaculà, (ſenſus eſt:) indignatur (Deus) adversùs eum,

qui ipſum ad iram provocat, ut ultionem ſumat de idololatra.

** Verſ. 2 5. Et in-

veterati fueriti] (Moſes hic) indicat † eis (Iiralitis,) quòd in exilium ſint abituri ab

illa (terra) po
iſtarum:) DN)0);

.

ſt octingentos & quinquaginta duos annos juxtà numerum (literarum
21. ipſe autem (Deus) antè iſtud tempus (completum) in exi-

lium ejecit (udæos) in fine octingentorum ac quinquaginta annorum & anticipavit
biennium quoad (numerum iſtum literarum:) DNP,* idque cum in finem, ne

in illis (Iudæis) impleretur (id, quod dictum eſt:) quia pereundo peribitis 22. atque

hoc

—

enim 7an, quæ hic habetur, iſto ſenſu uſurpari
ſolet, ut ſignificet idolum five cultum idolola-

ticum, coafer. Deuter. c. 3 2, V. 21. & Pſalm.

3 1. v. 7. ibique Raſchi not.

16. Vide Pialm. 36. V. 3. ibique Raſchi not. ab

locus iſte explicatur.
* Confer. hic not. ad
num. 28. 3.
17. Vide, quæ ad cap- antec. 3. V. 26. n. 57. no-
tata ſunt.
18. Nam dictio 72, quæ hic in textu ſacro habe-
tur, ſignificat: ba i. e. omnem rem, quoni-
am particula illa alias non abſolutè poni, ſed
voci ſequenti conjungi ſolet, ſic in Gur Arjeh
fol. 203, col. 1. pf. vide & not. in mp-ai n
b. loc.
19. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 202. col. 4. fin.
& not. in Nam ov h. loc.
10. Sic reddo hic: van-hN, in MSto 1. legitur:

1. Reg. cap, 8. verſ. 51.

J . .
OaPDA, in MSto 2. &ραdα̃‚ utroque men-

dose, confer. Raſchi not. ad Exod. c. 20. v. 5. n.
27. & ad Exod. c. 34. V. 14. n. 37. it. inftà a
Deuteron. c, 29. V. 19. . 54. & ad Cantie, 6.

8. Verſ. 6. num. 13. vide & Gur Arich fol. 203.
col. 1. princ. ac not. in 'nen n h. loc. ubi
dicitur, S. Scripturam hic humano more loqui,
conter. & not. ad librum Prec. Jud. part. 2. pag.
243. a. med. ac D. Wagenlſeil. Sot. p. 3 30. &
P⸗ 3 88. 3 . .
xx Hebr. Iyn vel dyp, in MSto I. legitur: y Na
i. e. de illis, qui colunt idola, confer. hic tract.

it, Avoda Sara, fol. 54. 6. & Jol. 55. 2.
1† Hebr. m), iſtud & ſequentia, usque ad: Rr
. e. ipſe autem (Deus) antè iſtud &c. ab-
ſunt ½ MSto 2. .
21. Id eſt: & in veterati fueritis, ſicuti hic habe-
tur; numerus enim illarum literarum Sna
efficit 852. confer. bic Gur Arjeh fol. 203. col.

bro man rwy, vide ρννNbn pag. 129.
a. it- tract. Talm. Megilla, Jol. 3 1. ½. & Gittin

« Abeſt iſtud: Snm*hdh à MSIO z.

d 12. Uti verſu ſequ. 26. . cap. & infrà Deuteron. e,

8. V. 19 habetur:

Talm. Cetubot, fol. 111.5. & Sota, ol. 14. a.

I. princ. ac not. in p-s b. loc. & in lI·

fol. 88. a. it. Sanhedrin, fol. 3 8. a.

CA..I.
—
hoe eſt, quo⸗

ns,qbia zuſt
dum feltinayi
Grcontra ,
fos premond
cienda elt erp
Petinde habel
Go minis ¹
elttorme: uc
(Een delerior
di eum, nor
190), zu
„dodreluti
. temiſſionem
32. Adieua

4. Antiqaos.

. ——

23. Hicuti Damie
in notis Raſchi
ſunt, conter. Le
14. Vel: miſerie
Donfard ud⸗
Dihtcet dietie
w aan
Buxtort. Lexic.
15. Cno vel Pre
nOrat, Conlet,
20 nt. indon
. v, 16. num.
Glislerrirenis,
tur, ſgnicteat,
It. nOt, 2d Lzr

1, In Targum

tur: letpietieg
13 1. Confer, bien
enplicio habe
2 erl 64. nu

. Hebr. m

Wien

† Verds iſla; gu.

(M..
—
utatem ejut
iftcat) a
natione. 11.
Kra. Vetl.
S) nomd⸗
Ueyel mings
negredientuor
cujuscunque
t tibi, ne fi⸗
ulcilcendam,
rersus eum,

1.2. Rt.

nt abituri ab

n literarum
lerumhin ert
& anticinit

nin finem, ne
ltis 12, atque

hoc

—

mh , loe⸗bhi
Dano telon,

Jud. palt 1 eg⸗
1. dot,, 330, 6*
lgiun e
,conlel hic ltict.

0l. 5.

usqve 1d: ND

jnd iſtud &c,ad.

is, ſeuti hichabe⸗
luerarum N
Areb fel.10 0l
gv b. loe in li.
Neg. 1 19
9l n ,Cin,

3 14.

10 2. .
inteengeten

CAb. III.

DEuTERONOMII. 1331Z

hoc eſt, quod dicitur: maturavit Dominus malum 23. atque illud induxit ſuper

nos, quia juſtus eſt Dominus, Deus noſter, (id eſt:) juſtitiam fecit 24. nobiſcum,

dum feſtinavit adducere illud (malum) bienniéò antè tempus ſuum. Verſ. 26. Te-
ſtor conerà vos] i. e. Ecce ego advoco 25. eos (cœlos ac terram,) ut ſint teſtes, quòd
vos præmonuerim. 26. Verſ. 28. & ſervietu ibi Deis] Juxtà Targum 27. ejus (fa-
cienda eſt explicatio, ut ſenſus ſit:) dum vos ſervitis eis, qui illa (idola) colunt, (id
perinde habebitur,) ac ſi vos ipſa (idola) coleretis. 28. Verſ. 31. Non deſeret te]
Quo minùs * ille (Deus) apprehendat te † manibus ſuis; verbum autem non

eſtformæ: non 5 ) 29. (ut ſenſus ſit:) ipſe non dabit tibi i. e. dimiſſionem

(ſeu deſertionem,) non ſeparabit te à ſe, ſic quoque (accipitur in illo loco:) prehen-
di eum, non 0 N i. e. dimittam illum, 30. non enim iſtud punctatum eſt
1392 %, 31. omnis dictio ) refertur ad (ſformam ſeu figuram) âü atge⸗
DND veluti (in illo loco:) Ni. e. ſine illam, 32. (ac ſi diceret:) da ei i.

e. remiſſionem, item: (quod idem eſt, ac) N i. e. deſiſte à me. 33. Verſ.

32. Adiebus antiquis] (Dictio DPi hic ponitur pro:) D D) * i. e. ſuper dies
34. antiquos. Eod. verſ. 3 2. Ab extremitate cæli] i. e. Etiam interroga omnes
Eeeceeee 3 crea⸗

me„

Verba iſta: quo minus &c. usque ad; eſt for-

23. Sicuti Daniel. cap. 9. verſ 14. habetur, ubi
in notis Raſchi ferè eadem, quæ hic, adducta
funt, confer. Levit. c. 26. v. 3 5. Sign. *
24. Vel: miſericordiam fecit, nam dictio d'
non rarõò à Judæis iſto ſenſu uſurpari ſolet, ut ſi-
nificet miſericordiam & eleemoſynam, hine
px w 9). dicitur area eleemoſynaria, vide
Buxtorf. Lexic. Talm. fol. 1891.
25. Cito vel præparo illos, id enim Hebr. brpn
notat, Confer. Gur Arjeh fol. 203. col. 1, med.
ac not. in dar: Ph. loc. it, not. ad Eſai. c.

z. v. 16. num. 37.

26. Vel- quòd vos teſtatò dehortatus ſim, ne i-
dolis ſerviretis, id enim νπa, quod hic habe-
tur, ſignificat, confer, not. in bam r . loc.
it. not. ad Ezech. c. 7. v. 2. num. 2.

2

27. In Targum juxtà P. Fagii verſionem ſic habe-

tur: ſervietisque ibi populis, qui colunt idola.
29. Confer. hic not. in am hD ubi leci iſtius
explicatio habetur, vide & inftà Deuteron. cap.
2 8. veri. 64. num. 67. it not. ad Levit, cap. 25.
v. 47. n. 149. S 150.
2xX Hebr. aein, in MSto 2. huic præmittitur:
y' &τ⁹ i. e. non deſeret te, quò minus &c.

mæ, abſunt in Hebtæo MStO 1,

29. Nimirùm eſt conjugationis y Hiphil, con-
fer. Gur Arjeh fol. 203. col. I. med. ac not. in
'pon now b, loc. S
30. Uti Cantic. cap. 3. V. 4, habetur, ubi vide Ra-
ſchi not.
3 1. Nempè Scheva ſub Aleph & Pathach ſub Reſch,
ut ſignificet &) i. e. ſanationem; ſic quidem
autor collectionis notarum in MaRH R ver-
bum iſtud punctandum eſſe putat; ſed mihi ſe-
cundùm regulas Grammatices puncta ſic po=
nenda eſſe videntur: 22 ε vel: 122 i. e. ſana-
bo eum; quoniam verò verbum, quod ibi ha-
betur, ſic punctatum eſt: 2390 &, videlicèt
Pathach ſub Aleph & Scheva ſub Reich, ideò eſt
3 pwy i. e. ſignificat remiſfionem, fic in di-
ctis notis Smam e b, loc. confer. & Guk
Arjeh fol. 203. col. 1,. med.
32. Sicuti 2. Reg. «. 4. V. 27. habetur.
33. Prout Deuteron. c. 9. v. 14. habetur.
* Iſtud: νο —d öy, abeſt 4 MSto 2. confer
hic tract, Talm. Chagiga, fol. 11. 5. & fol. 12
a. it. Sanhedrin, Foſ. 3 8. b. L

[34. Id eſt: quoad dies antiquos vel de diebus an.

tiquis, in Gur Arjeh fol, 203, col, I. med. ex-
= poni.

—

1332 . DEUTERONOMII.
creaturas, quæ ſunt ab una extremitate (cœli) ad alteram, 35. hic eſt ſenſus literalis;
eſt autem expoſitio ejus 36. allegorica, * (nempè S. Scriptura) docet de ſtatura ho-
minis (primi, t) quèd illa fuerit à terra usque ad cœlum 37. atque hæc eſt menſura
ipſa, quæ eſt ab exttemitate una ad aliam. Eod. verſ. 3 2. An, ſicati res iſta magna fa-
Gta ſit] Sed quænam iſta res magna? (nimirùm) an audivit populus &c. 38. Verſ.
34. An tentavit Deus] i. e. An feeit ullus Deus ſigna, 39. ut veniret & acciperet

gentem &c. omnes iſtæ (particulæ ſeu literæ) è40. ſunt interrogativæ, ideò pun-

Gta habent Chateph Patach (hoc modo:) "ha, Dn, de, D 4I. Eod.
verſ. 34. Tentationibu] Per ) i. e. tentationes notum eis fecit (Deus) poten-
tiam ſuam, veluti (in illo loco:) aſſume gloriam ſuprà me, 42. (ac fac periculum,)
an poſſim ita facere, ecceè iſta eſt Do i. e. tentatio. Eod. verſ. 34. Per ſigna] (Di-
ctio NN notat) PP'Di. e. ſigna, ut (ſcilicèt Moſes) fidem faceret, quòd ipſe miſ-

ſus ſit à Deo, veluti (reperitur ſignum in illo loco: ) quid eſt, quod tenes in manu tua?

43. Eod. verſ. 34. Portenti] (Dictio DDDD ſignificat) HND i. e. mirabilia,
quia (Deus) induxit ſuper illos (Egyptios) plagas mirabiles. 44. Eod. verſ. 34.
Per pugnam] In mari (rubro,) dicitur enim: quia Dominus pugnat pro eis. 45.
Verſ. 35. Tibi videndum exbibitum eſt] (Explicatio eſt) ſecundum Targum ejus:

NNRNN& i. e. tibi oſtenſum eſt, 46, quando Sanctus ille Benedictus dedit legem,

aperuit eis (Iſraelitis) ſeptem firmamenta 47. &, ſicuti ille diffidit ſuperiora; ita
etiam

ponitur 'p- Papn i. e. propter dies antiquos, goa ſive miracula, confer. hic tract. Talm. Me-
confer. not. in em e h. loc. ac not. ad li- gilla, fol, 11. a. & Berachot, fol. 7 1.
brum Prec. Jud. part. 2. p. 4 ,. a. fin. it. not. ad 40. Quæ reperiuntur in verbis iſtis: Wαπ it.
Hiob. c. 8. v. 8. num. 3. ac Ja kut Part. 1. fol. ynvan & yns ac Xbâ, quæ verſu 32. 33 8
264. col. 4. fin. 34. h. cap. habentur, vide num. ſequ. 41.
35. Confer. hic Gur Arjeh fol. 203. col. I. circà 41. HA eſt: an factum eſt? num additum eſt? an
ſin. ac not. in a ' h. loc. tentavit? num audivit ? vide num. anrec. 40.
36. Vide etiam hic Gur Arjeh fol. 203. col. I. fin. 42. Vide Exod. c. 8. v. 9. confer. & infta Deuteron.
ac col. 2. per tot. it. ol. 204. col. 1. princ. con. c. 7. v. 19. n. 37. . .
fer. & not, in am Mꝗ h. loc, ubi tractat. Talm. 43. Sicuti Exod. c. 4. v. 2. habetur, confer. & Deu-
Chagiga ol. 11.5. ad marginem allegatur. teron. dict. c. 7. v. 19. n. 39.
„X Hebr. ααπ. iſtud & ſequentia, usque ad: [44. Vide, quæ ad Deuteron. alleg. c. 7. v. 19. n.
P:-a i. e. an, ſicuti res iſta &c. abſunt 4 MSto 40. notara ſunt.
2. 4 5. Proùt Exod. c. 14. v. 2 5. habetur.
† Hebr. α, ſic in NSto 1. hic additum re-46. Juxtà Targum verbum iſtud nan eſt wn
peritur. . 7rN i. e. habet fſormam Hithpahel 3 non ve-
37. Confer. hic D. Maji Theolog. Jud, Loc, J. r eſt Gye- Pwiÿ j. e. formæ Hiphil, nam ſi hæc
§. 5. p. 42.‧ & Gur Arjeh fol. 2 0c4. ubi hac de re eſſet forma, verſio Chaldaiea haberet rumz,
plura. ſic in Gur Arjeh fol. 20 4, col. 2. vide & not. in
38. Sicuti verſu ſequ. 3 3. H. cap. habetur. na W'b. loc.
9. Commentator noſier verbum h, quod hic 47. Sive: expanlſa, vide Raſchi not. ad Pſalm. 19.
habetur, exponit, quòd ſignificet a i. e, ſi⸗

—

Cab. IV.

vV, 74

CA.W.

—
Etianm difditi
(nic)diciuut:
Deus) hec om
ſecus ac home
Dei, gui batd
KXeduxit te:
Gicitur enim:
Ptute)memine
los aumeto ſi
Ains tu, ,
nendus eſt: 1
Fod, ver 35.
Animumadyen
Puraret E guan
Chananeuſep

U. 7. in notis
6, med. nomin
iſana,ſ,
fer. & not. zd
96, 2, ed.
4 Hebr. N N
1. Dinus ecte
Nalchana, ol,
it, Chulin, ſol.

4. Lxpoſſtio i

ſoüptum el⸗
ſpiitet dame
Müe.he
lenit Ker ſic i
nitus abfunt
Orndin, gbin c
150t,9,64, C0
Hebr, illue
1 grim tu(v.
10. Nempe wer
Hinrparnuche
er Ao)to,
Duine, habetmn,
lx ody
1s Ollencerit,
nunnſi h, Sal

CA. Iv.

—
s inerals;
ſtatutaho.

ſt menluta

4 nagnafi.
N. Vetl.

eigert
Hides duan.

4. kocd.
eus)poten.
perienlum)
ſna r.
d ipſe mi.
A manutua!
e. mitabilia,
0 Nel 34.

pro eis 4/.

atgum ejus:
dedit legemm,
periora; itr
etiam

—

12d, Lalm. MA ⸗

N.I.
lis Nrid it.

Ferſu 32. 33, 66

ſeg. 41.
2Aaitum eltz an
numm. 2nrec, 40,
Kinkia Deuteton.

nconfet à Del .

eg. 6 7. V. lgeh⸗

8d ne eſt weͦ

Ppshel; non e

jipbi, nam ſ hec
ea heberet ,
,1. ſige nl,l

gt,ad Duln.

171

CAF. IV. DEITERONOMII. 1333
etiam diffidit inferiora, ac viderunt * (Iſtaèlitæ,) quòd ipſe (Deus) eſſet unicus, ideò
(hic) dicitur: tibi oſtenſum eſt, ut ſcires. Verſ. 37. Er quia dilexit] i. e. Et (fecit
Deus) hæc omnia, 48. quia dilexit &c. Eod. verſ. 37. Ert eduxit:te antè ſe] Non
ſecùs ac homo, qui filium ſuum antè ſe ducit, nam dicitur: & profectus eſt angelus
Dei, qui ibat &c. atque abiit poſt eos; 49. alia expoſitio ** (verborum iſtorum:)
& eduxit te: (ut eorum ſenſus ſit:) DH)N 92 i. e. antè patres ſuos, 50.
dicitur enim: coràm patribus eorum fecit miracula, 51. nec mireris, quòd (hic Sc i-
ptura) meminerit eorum (patrum) numero ſingulari, 52. nam ecce ſeripſit (hic) I-

los numero ſingulari (hiſce verbis:) & elegit ſemen ejus 53. poſt eum. Verſ. 38.

Qudm tw, à cenſpectu tuo] Inverſa (hic eſt textus ſacri) ſeries isque (hoc ordine) expo-
nendus eſt: ut expelleret à conſpectu tuo gentes majores & fortiores, quàm tu es.
Eod. verſ. 3 8. Sicati hoc die] i. e. Sicuti tu vides hodiè. Verſ 41. Tune ſeparavi]

Animum adverterat (Moſes,) ut rem ſolicitè curaret, 54. quèò illas (urbes refugii) ſe-

pararet & quamvis illæ non eſſent receptui, 55. donec etiam iſtæ, quæ erant in terra

Chananæa, ſeparatæ eſſent; (tamen) dixerat * 56. Moſes: præceptum, quod imple-

=ððDW ri po-

V. 7. in notis ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 97.
b. med. nomina ſeptem expanſorum habentur
iſta mmany, Dyp, α νϑν „νυen con-
fer. & not. ad dict. librum Prec, Jud. part. 2. p.
96. a. med. .
X Hebr. Orbd NA* N.), abfunt iſta hic 4 MSto

2. minus rectè, confer. hic tract. Talm. Roſeh

haſchana, Fol. 32. 56. & Sanhedtin, Fol. 67. a .5.
it. Chulin, fol. 7. b. & Gittin, fol. 57. 6.
4 ⅝. Expoſitio iſta inde profluxit, quoniam hic
ſcriptum eſt: hi cum copula Vau, ideò re-
ſpititur ad antecedentia, ut ſenſus ſit: niin e 90
) i. e. & hæc omnia (ccil. fecit Deus, ) quia di-
lexit & c. ſic in notis 'nar ow bh, loc. expo
nitut?5 abiunt autem iſta: & (fecit Deus) hæc
Omnia, quia dilexit, 4 MSto I.
49. Sicuti Exod. c. 14. verſ. 20. habetur, ubi vide
not. n. 64. confer & ſuprà Deut. c. 1I. v. 3 1. n. 16 1.

z Hebt. & iſtud & ſequentia, usque ad: Jnn i.

e. quàm tu (v. 3 8: h. c.) abſunt ₰ MSto I.
3e. Nempè de Dinen i. e. quòd vide-
rint patriarchæ eductionem eorum Iſraëlitarum

ex Ægypto, uti in Gur Arjeh fol. 204. col. 2.]

princ. habetur, tradunt Rabbini, quòd Abraham,
Iſaac & Jacob venerint ad mare ac quòd Deus il-
lis oſtenderit, quomodo ipſe eorum filios libe-
raret, ſic R, Salomo ad Pſalm. 7 , v. 12. ubi vi-

ſa fis Hebræza. —R
51I. Vide alleg. Pſalm. 78. v. 12. confer. & not. in
S'nan o h. loc.
52. Dum hoc verſu dicitur: apa i. e. antè ipſum
non verò uba i. e. antè ipfos, confer. num.
ſequ. §3.
53. Hebr. a, numero ſingulari; cum tamen
præcedat nomen pluralis numeri: Priax i. e,
patres tuos, ſcribendum enim fuiſſet juxtà regu-
Ias Grammatices ynn i. e. ſemen eorum, con-
fer. hic not. in nn row' h. loc.
54. Refertur enim iſtud ad animum, quoniam ver-
bum futuri temporis 71 i. e. ſeparabit, bic u-
ſurpatur & tamen particula IN i. e. tunc, quæ tem-
pus præſens ſignificat, ei verbo adjungitur,
confer. quæ ad Exod. cap. 15. verſ. I. num. 1.
notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 204. col. 2.
princ. ac not. in am now' h. loc. item not. ad
librum Prec. Jud. part. 2. pag. 10 1.6. fin.
55. Confer, Numer. c. 35., v. 13. num. 9. & Gur
Arjeh fol. 204. eol. z. princ., ae not. in
nor Mv h. loc. ubi tract. Talm. Maccot fol.
9.5. ad marginem allegatur, vid. & Maccot, Jol.
10. 2.
* Hebr. , abſunt iſta àQ MSto r.

56. Id eſt: cogitaverat ſecum Moſes, præceptum
Dei

1334

DEUüTERONOMII.

CAb. V.

poteſi, ad effectum deducam.

Eod. v. 41. Trans Jordanem ad plagam orientalem]

i. e. In illo tranſitu ** (ſive ulteriori tractu,) qui eſt in plaga orientali Jordanis. 57.
Eod. verſ. 41. Ad orientalem plagam] Quoniam illa (dictio nO) conjungitur
(ſequenti voci,) ideò Reſch punctum habet Chateph 58. (ac ſi diceret: )iW

i. e ad ortum Solis, (ut ſenſus ſit:) ad locum, ubi Sol oritur.
eſt lex] i. e. Iſta eſt (lex,.) quæ ordine commemorabitur poſt caput iſtud. 59.

Verſ.

45. Hæc ſunt teſtimonia &c. quæ locutus eſt] i. e. Hæc ipſa ſunt, quæ locutus eſt (Mo-
ſes,) cùm egreſſi eſſent illi ex Ægypto, iſta iterùm 66. inculcavit eis (Moſes) in cam-

eſtribus Moab, quæ ſunt trans ſordanem,

quia ille eſt in plaga orientali, nam alter

iranſitus (ſive ulterior tractus) fuit in plaga occidentali.

CAT.

V.

Erſ. 3. Non cum patribus noſtris] Solàùm pepigit Dominus &c. r. Eod. verſ.
Sed nobiscum] Facie ad faciem, 2. dixit R. Berachja: Moſes ita locutus
eſt: ne dicatis, quòd ego vos fruſtrà in errorem inducam, ſicuti facere ſolet

proxeneta inter emptor

em * & venditorem, nam ecce emptor ipſe (Deus ſcil.) lo-
quitur 3. vobiſcum. Verſ. 5. Dicendo] Redit (hic Scriptura) ad illa verba: locu-
tus eſt Dominus vobiscum in monte de medio ignis, 4. dicendo 5. ego (ſcilicèt)

a-⸗

Dei de urbibus refugii conſtituendis, quantum
in me eſt, implebo, conſer. hic tract. Talm. 80
ta, fol. 49. 2. & Sanhedrin, fol. 3 3. 5. & Mac-
cot, ol. 10. b.
Verba iſta: in illo tranſitu & usque ad e ad
orientalem plagam, abſunr in Hebræo 4 MSto

1.
57. Confer hie Cur Arjeh. fol. 204, col. 2. princ.
ac not in am 'nv he loc.
8. Chateph hic vocatur 4 Commentatore noſtro
Scheva, quoniäm — D8ͤ pↄun i. e. pronun-
ciatio ejus rapta ſive correpta eſt, ſicuti in Gur
Arjeh fol.2 o4,. col- 2. princ. habetur, Confer. &
not. in Smar ν b. loc. ut & Exod. g. 22. v.
20. Sign.* . .
59. Videlicet capite ſequente quinto ae ſequenti-
bus, ubi lex iſta pluribus recenſetur && exponi
tur.
60. Hebr. 8 , in utroque MSto pro his
ſolum legitur: i. e, locutus eſt, confer hie

na me 6. loc. it. tract. Talm. Joma, 0.
72. b. & Maccot, fol. 10. . it. Avoda Sara,
fol. 2. . & Menachot, ſol. 53. 5.
I. Vide hic Gur Arijeh ſol. 204. Col. 2. med. as
not. in Sa D h. loc.
2. Id eſt: clarè & perſpicuè, confer. P. Fagii not ·
ad Paraphr Chald. h. loc.
* Hebr. mn P'n iſta & ſequentia, usque ad:
ei 1. e. dicendo (verſ. 5. . cap.) abſunt, hic 4
MSto z.
3. Atque hoc eſt, quod verſu ſequentiĩ 4. ſcribitur:
ſacie ad faciem, ſic in notis Na m h. loc. ex-
ponitur.
4. Prout verſu antec. 4. . cap. habetur, confer, hic
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
5. Separat enim S. Scriptura verba ilk: medio
ignis, (quæ verſu antec. 4. b. cap. habentur) 4
verbo eey i. e. dicendo, ut notum faceret, quod
ego (Moſes) fuerim proxeneta inter Deum &
vos, quoniam timuiſtis propter ignem,nec poiu-
is

Gur Arjeh fol. 204. col. 2. med, ac not, in

8

Verſ. 44. Ma-⸗

(A.. .

—
ſtabam (mec
olmmiloco,
tum: in con
tem precepi⸗
memento, .
iltverba) fue
zit ii] (Ner
qülſerußa
cepta ejſls
tis preceptun
ſtatatum &e)
Noniſde
ſis Chaldzahe
rium, cuti

Phraſtes verii

(Verba il:

—

iſtis renderei
b, loc exponit
Hed.
ie. oblerta (5
6, Vel: ziyo, i
Num. 26, C0n
med, ac not.
„Ailn Rolchk
Hec verba:
erxpoſei, wblun
7. Nempe iod,
Indecem pree⸗
9e Siemikxod.,
50t, n 34,
lurhor, ſol. n
ll Scheruoth,

. 5. Coner. hic .

b. 1460, a. mec
. atque pot,
Chilea admar
20, Ferl. g.n⸗
Hebrxor. titn⸗
Uagnead ect,
19, Vide Exod,,
l⸗ 1. ape n,

CAN.Y.

—
Crientalen]

Otdanis, 7.

conjungtut

N
14 o

unnseſt .o.

oles)in cam.
li mam alter

ſesita locutun

lii facete ſoltit

eus ſeill) lo-
Vetba: locl⸗
ego (clice!)
ſa.
—
fim Joma, ,0,
i Aoda Sale,
5. .
col.1. ne 44

beni, ugbe s:
cn) klin hie⸗

genti 4leibitun:

habetur, conlet, lie

1d.h. loo.
abaih: emned

er) debentnſa

nen inet Deln

guen e

CAb. v. PDEUTERONOMII. 335

ſtabam (mediator) inter Dominum & vos. Verſ 7. In conpectu ** meo] i. e. In
omni loco, ubi ego ſum atque is eſt mundus univerſus; alia expoſitio (verborum iſto-
rum: in conſpectu meo, nempè:) omni tempore, quo ego ſubſiſto; 6. decem au-
tem præcepta jam anteàâ expoſui. 7. Verſ. 12. Obſerva] Aſt ſuprà dixit:
memento, 8. (nimiruͤm) utrumque unò verbô dictum fuit atque unâ Scripturâ (duo

iſta verba) fuere prolata atque unô auditu percepta. 9. Eod. verſ. 12. Sicuti præce-
rvit tibi] (Nempè:) in Mara, 10. antequàm lex daretur. Verſ. 15. Et memento, †

quòdſervus ſueris &c.] Eum in finem redemit te (Deus,) ut ei ſervires & cuſtodires præ-
cepta ejus. 11. Verſ. 16. Sicuti præcepit tibli] Etiam quoad honorem patris & ma-
tris præceptum fuit eis (Iſraelitis) datum in Mara, 12. dicitur enim: ibi conſtituit eĩi
ſtatutum & judicium. 13. Verſ. 18. Non committes adulterium] Non uſurpatur
N niſi de ea, quæ marito juncta eſt. 14. Verſ. 2 I. Non concupiſces] (Paraphra-

ſis Chaldæa habet:) non ), quod (verbum) etiam ſigniſcat ☚ i. e. deſide-
. Lod. ver.

rium, ſicuti (verbum iſtud:) DN i. e. deſiderabilem aſpectu 15. Chaldæus Para-

„ Hæc verba: decem autem præcepta jam anteà

phraſtes vertit: q P i. e. quæ deſiderabilis eſt aſpectu. Verſ. 22. Et non addidit]

(Verba iſta: Nπ) Chaldæus tranſtulit: PS i. e. & non ceſſavit, 16.

quia

iſtis aſcendere in montem, ſiè in notis onan rno
bh. loc. exponitur, ubi vide sis Hebræa.
XX Hebr. y iſta, & ſequentia, usque ad: pu
i. e. obſerva (v. 12. . cap.) abſunt à MSto I.
6. Vel: vivo, vide Exod. c. 20. V. 3. ibique not.
num. 2 5. confer. & Gur Arjeh fol. 204. col. 2.
med. ac not. in Man inow h. loc. it. tractat.
Talm. Roſch haſchana, fFol. 24. b.

expoſui, abſunt à MSto 2.

7. Nempè Exod. dict. c. 20. ubi vide Raſchi notas

in decem præceptorum explicatione.
8. Sicuti Exod. alleg. c. 20. v. 8. habetur, ubi vide
not. n. 34. & n. 35. confer. & tractat. Talm. Be-
razhot, fol. 20. a. & Roſch haſchana, fol. 27. a.
it. Schevuoth, fol, 20 b. ðð
9. Confer. hic not. ad librum Prec. Jud. part. 2.

p. 260. a. med. ac Gur Arjeh fol. 204. col, 2.

fin. atque not. in Nnn ne h. loc. ubi Me-
chilta ad marginem allegatur, vide & Exod. cap.
20. verſ. §. n. 34., confer. & Spenceri de legibus
Hebræor. ritual. lib. 1. cap. 4. Sect. 7. & ſequ.
usque ad Sect. 1 3. ubi plura de Sabbato.
19. Vide Exod. c. 15. v. 2 3. & v. 2 5. confer. & v.

16,: bhe cap. n, I2. ac Gur Arjeh ſol. 204. col.

4. med. ac not., in on how, ubi tract. Talm.
Sanhedrin cap. 7. Fol. 56.16. adducitur, & tract.
Talm. Schabbat fol. 87. 6. ibidem ad marginem
allegatur, confer. & Sanhedrin, fol. 56. b.
† Hebr. Mnn), iſtud, ut & ſequentia, usque ad æ
— wi, e. ibi conſtituit &c. abſunt bic ⁶₰
MSto z.

II. Vide hic Gur Arjeh fol. 204. col. 4. circâ

fin. ac not. in am rov h. loc.
12. Confer. ſuprà v. 12. H. cap. n. 10. & Gur Arjeh
Jol. 204. col. 2. circà fin. it. tract. Talm. Kid-
duſchin, fol. 3 9. b. & fol. 40. a. it. Bava kama,
Ffol. 55. a. & Chulin, fol. 141. a.
13. Uti Exod. c., 15. v. 2 5. habetur, vide not. in
on hev h. loc. ubi tradat. Talm. Sanhedrin
Fol. 56. b. ad marginem allegatrr.
14. Vide Exod. c, 20. v. I4. n. 59. & Gur Arjeh
Jol. 20 5. col. I. med. ac not, in an ne h.
loc.
15. Nempè: arborem, proùt Geneſ. 6. 2.v. 9. ha-
betur
16. Confer. quæ ad Geneſ. c. 3 8. v. 2 6. n. 41. &
ad Numer. c. 11. V. 2 5. n. 112. notata ſunt, vi-
de & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. it,
Sota, fol. 10. b. & Sanhedrin, fol. 11. a.
Efrffiff

1336 DEUTERONOMII. QCAb. VI.

quia vox ejus (Dei) fortis eſt 17. & durat in perpetuum; alia expoſitio (verborum
iſtorum:) non addidit, (nimirùm Deus:) non addidit ampliùs conſpici in eadem
pompa. 18. Verſ. 27. Tu verò loquaris nobiſcum] Debilitaſtis (ô Judæi,) vires me-
as (inquit Moſes,) quaſi mulieris, 19. quia propter vos anguſtiis afficior & remiſ-
ſam feciſtis manum meam, quoniam vidi, quòd non properaveritis, ut ad illum (De-
um) accederetis propter amorem; ſed nonne vobis ſatius fuit, diſcere ex ore Maje-
ſtatis Divinæ, quàm à me?

CAP. VI.

Erſ. 4. Dominus, Deus noſter, Dominus unus eſt] i. e. Dominus, qui nunc eſt
Deus noſter; nom verò Deus gentium, cultui idololatrico deditarum, 1. is
erit Dominus unus, nam dicitur: tunc enim mutabo in populis labium pu-
rum, quòô invocent omnes nomen Domini, 2. prætereà dicitur: in die illo erit Do-
minus unus & nomen ejus unum. 3. Verſ. 5. Et diliges] Fac verba ejus (Dei) ex a-
more, non ſimilis eſt is, qui facit ex amore, ei, qui facit ex timore, 4. qui apud do-
minum ſuum (aliquid) facit ex timore, quando ille ei moleſtiam exhibet, ipſe relinquit

illum & abit. Eod. verſ. 5. Ex toto corde tuo] i. e. Duabus voluntatibus tuis; 5.
alia

17. Quoniam homo morttalis non poteſt omnia] Sota, p. 410. & p. 6 14. item p. 65 6. & ſequ.
verba ſua uno ſpiritu proferre, ideò opus habet S&p. 974. atque Ejusd. Nizzacth. p. 5.⸗vide &
intermiſſione ſive ceſſstione; aſt ſecùs eſt in Deo, not, ad librum bPrec. Jud. part. 2. p. 9 3. b. med.
qui, quoniam non ceſſabat ſive remittebat (vo- & tract. Talm. Berachot, fol. 6, a. & Fol. 11. a.
cem,) ideò etiam non addebat, ſic in notis Ra- b. it, Fol. 13. a. & Fol. 15. 2. it. Fol. 16. a. b.
ſchianis non e hic additum eſt, ubi vide „ Uti Zephan. c. 3. v. 9. habetur
ſis Hebræa 1 confer. & not. ibidem ac Gur Arjeb . librum hrec⸗ jea⸗ par. I. P. 26. zeonler. laradt.
fol. 20 col. 2. princ, ac med Pprinc.
205: col. 2a. pfiac, ac med. . Talm. Schabbat, fol. 72. 5. & Peſachim, Jol.
18. Nempè in illa pompa, quà ipſe ſemet in monte 56. 6. it. Roſch haſchana, ol . 8. Me-
Sinai conſpiciendum præbuit, in Hebræo hic ha- illa fol. 5 & fol 20, a „ 32. b. &
betur a à4 Græco ιναaaν, vide Buxtorf. Lex. 8 „ 7 70.
Chald. fol. 175 1. in notis nom neob dictio il- 3. Vide Zachar. c. 14. V. 9. ibique not. num. 19.
la aps exponitur e g i. e, manifeſte confer. 1. ad Corinth cap. 15. v. 2 §. it. tract.
& palàm, quam expoſitionem ex ignorantia ſi Chagiga, fol. 3. a. & Sota. fol. 3 2.5. it. Fol. 41.
gnificationis vocis Giæα proveniſſe puto. a. & Gittin, Fol. 57. 6. it. Sanhedrin, fol. 6 3, 6.
19. Quoniam pronomen 15&), in genere fœmi & Menachot, ſol. 34. 6. it. Cholin, ol. 91. a.
nino hic uſurpat ur, ideò Rabbiniea iſta expoſi- 4. Confer. hic Gur Arjeh Fol. 20 5. col. 2. med.
tio inde orta eſt, vide not., in an Now h, loc. ac not. in Nan ne bh. loc. ubi etiam Siphre
conter. & Deuteron. c. 32. v. 18. n. 112. 8& Ge. ad marginem allegaeur⸗ confer. & Berachot fol.
neſ e. 14. V. 14. n. 52. it. ad 2. Samuel. e. 24.v. 4 . & Fol. 63. 6. it. Joma Fol. 86. a.
5. Sive: inclinationibus, affectibus aut cogitatie.-

9.n. 4.
N Couter. hic not. in an No, ut & D, Wagenſ. nibus

—

CA.V.

Aacnpoſto
ſum eri Deun
zuletal animna
bonis are fac
cim ipamce
ſtio vetborun
PWe ing

tie, quim men

tollam Ac.
Uenatn iſta
2gnolci dand
raijzn bdii
nemo in honon
funt, NDo

——
nidus tuis, Hel
Ler. Chald 0
nata eſ, quoni⸗
P cum duab
ſic in notis N
& iradat. Tala
1, 0 marpingem
ſol.1 5,a. o
74,

6. JSecd ei adhere

not. in

¹ Hebe. von an

n ie. Ker
4 MSto 1.
7. Tamen llum⸗
6d. 10 6. col.,
b. loc.
1. Conter, hie
3e not, in wn
ſol. 12. Zank
aan quoque .
ibidem in mar

9. die dicionen

Dietor, qui ba
qur habet:
10, Fige Plalm,
cOner. & not.
11. FKeuti dict,
Gar Anel ſol

(A. Vl.

—
o (vetborum .
Pici in eaden
ki) iresme.
eiot E temil⸗

diln De.

er ore Maje

u, gui nunc el
editarom, 1 is
ulis kbiom pu⸗
ie Ulo enit Do⸗
ejus Dei) a⸗

4 qui 2pud do.

det,plettlinggt

Utatibus tuis; 5.
lia
—

tem p. 666. legl.

unb. p. ſſ⸗ ile
.1, , 91.5,hel⸗

16,2 fol. 11.4

1 1 fol 16.2. b.

berun, eorſet, n0 2
.26,5. Pfint, ictidl
. & belachim, fol
6l. 32, Me⸗

à4.

bique not nunn. 19
ni⸗ . 19. it tradt
fol zuhi ſalesl
Sanhectig, o 63)9
.(bolin, 7ol. 91,,

l 10f, col. 2. mech,

3 erjatn Sippr
coc, ubi etiin Fhnie
onler. & Betachot ſol

wa,,ol 6u4
Etian cohitie⸗
ibaz

. Sic dictionem &h ex mente Raſchi hic inter-

CAP. V. DEUTERONOMII.

1337
alia expoſitio (verborum iſtorum:) ex toto corde tuo, (nempè:) ne ſit cor tuum divi-
ſum ergà Deum. 6. Eod. verſ. 5. Et ex tota anima* tua] ine. Etiamſi ille (Deus)

auferat animam tuam. 7. Eod. verſ. 5. Et ex tota fortitudine tua] i. e. Omnibus
bonis (ſive facultatibus) tuis, datur (enim) aliquis, cui divitiæ magis ſunt cordi, 8.
quàm ipſum corpus ejus, idcircò (hic) dicitur: ex tota ſubſtantia tua; 9. alia expo-
ſitio (verborum iſtorum:) ) (nempè, quòd ſignificent:) — d Oen
Di. e. in qualibet menſura, quâ tibi (Deus) menſuraverit, tàm menſurâ beneficen-

tiæ, quàm menſurâ pœnæ (Deus diligendus eſt) atque ita David dicit: calicem ſalutis

tollam &c. 10. anguſtias & mœrorem inveni &c. 11. Verſ. 6. Et erant verba⸗]
Ouænam iſta eſt dilectio: & erunt verba iſta &c.? 12. nimirùm hoc modo 13. tu

agnoſcis Sanctum illum Benedictum ejusque viis inhæres. Eod. verſ. 6. Quæ tibi

præcipio bodiè] Non ſint (iſta *) in oculis tuis tanquàm edictum 14. antiquum, quod
nemo in honore habet; 15. ſed tanquam novum, ad quod legendum omnes accur-
runt, & DO** eſt mandatum regis, in Scripturam redactum. Verſ. 7. Et acus
Ffffffff 2 illa]

ps RDW h. 0oc.
12. Nam dilectio non cadit in rem, quæ non vi-
detur nec ſentitur, uti ſunt verba; ſed, quoni-
am per verba iſta, id eſt, per præcepta Dicina tu
agnoſcis Deum ejusque vias S'a — nn
i. e. quam bonæ illæ ſint, ideòvenis ad amotem
Dei, ſic in Gur Arjeh fol. 205. col. 3. med. ut
& in notis am exponitur, ubi etiam Si-
phre ad marginem allegatur, confer. etiam J-
hann. cap. 14. verſ. 1 5. it. tract. Talm. Megill⸗,
fol. 9. a. & fol. 17. . it. Sota, fol. 32. b. & fol.
2

nibus tuis, Hebr. 7, de qua voce vide Buxtorf.
Lex. Chald. fol. 973. expoſitio auiem iſta inde
nata eſi, quoniam hic ſcriptum eſt in textu ſacro:
nai cum duabus literis Beth; non veò y,
ſic in notis non nov' h. loc. ubi etiam Siphre
S& tractat. Talm. Berachot fol. 15.5. & fol. 54.
a. ad marginem allegatur, confer. & Peſachim,
Jol. 2 5. a. & oma, fol. 82. a. it. Sanhedrin, fol.
74. à.
6. Sed ei adhærens toto corde, confer. & hic
not. in on b. loc.

x„ Hebt. vPa an iſta & ſequentia, usque ad: na 33.

13. Veſ: mediantibus iſtis verbis, id eſt: præce-
ptis Divinis tu agnoſcis &c. ſic2 Prm hie in-
terpretor, eonfer. num. antec. 12.
* Scil. præcepta regis, Hebt. 7na thun, ſic in
MSto 2. hic additum reperitur.
14. Hehr. &pNO à Græco àar vcb; ümde qua vo-
ce mox Commentator noſter, vide & Buxtorf.
Lex. Talm. fol. 53 2. confer. & infrà Deuteron.
c. 11. V. 13. n. 34. & Deuter. c. 26. v. 16. n.
6 5. it. tract. Talm. Berachot, fol, 13.-6. & fol. i6
a

ANi e. & ex tota fortitudine tua, abſunt hic
4 MSto z.
7. Tamen illum amare debes, confer. hic Gur Arjeh
fol. 205. col. 2. circà fin, ac not. in ar n
b. loc.
3. Confer, hic Gur Arjeh fol. 205. eol. 2. fin. ac
ac not. in Mam o ubi tractat. Talm. Joma
fol. 22. & Sanhedrin fol. 74. a. allegantur, tra-
ctatus quoque Talmudicus Berachot, fol. 54. a.
ibidem in margine allegatur.

pretor, qui Paraphraſin Chaldæam ſecutus eſt,
uæ habet: 182 i. e. Opes ſeu facultates tuæz.
10., Vide Plalm. 116. verſ. 13. ibique Raſchi not.
confer. & not. ad 1I. Reg. c. . v. 3 3. D. 22.
11. Sicuti dict. Pſalm. 116. v. 3. habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 205. col. 3. med. ac not. in

15. Vel: æſtimat, ſic verbum aed hic interpre-
tor, prout etiam in notis dam nev exponitur,
nempè, quòd ſignifieet mwan i. e, æſtimatio-
nem, confer. & Buxtorf. Lex. Chald. Fol. 152 8.
** Iſtud & ſequentia, usque ad: rmum i. e &
acu⸗

1338

DEUTERONOMII.

CAP. VI.

ia] (Verbum: e) ſignificat i. e. acutum, (nimirùm verba iſta) ſint acuta.-
16. in ore tuo, ita, ut, ſi quis te aliquid interroget, non hæſitare debeas in eo; ſed

dicas ei promptè. 17.

Eod. verſ. 7. Filiis tuis] Iſti ſunt diſcipuli, 18. in omni lo-

co † (S. Scripturæ) reperimus, quòd diſcipuli vocentur filii, dicitur enim: filii vos

eſtis Domino, Deo veſtro, 19.

.

ac nominat (alibi S. Scriptura) filios prophetarum,

qui erant in Bethel, 20. atque ita (reperimus) in Hiskia, qui omnes lſraelitas docue-
rat legem, quòd illos nominaverit filios, dicitur enim: nunc itaque, filii mei, ne er-
retis, ²1. &, quemadmodùm diſcipuli nominantur filii, nam dicitur: * filii vos e-

.

ſtis Domino, Deo veſtro; 22. ita doctor vocatur pater, dicitur quippe: mi pater,

mi pater, currus lſfraël &c. 23.

Eod. verſ 7. Et loquaris de eis] Non ſit fundamen-

tum 2²4. ſermonis tui, niſi in illis (verbis,) fac illa fundamentum nec ea facias ac-

ceſſorium.

Eod. verſ. 7. Et quando dormis] An etiamſi quis dormiat in medio

die? lex (hic) dicit: & quando conſurgis, * forſitàn etiam in media nocte? lex (hic)
dicit: & quando ambulas in via, communem hominum morem (hic) indicat lex,

(videlicèt) tempus dormiendi & tempus ſurgendi. 25.

Verſ. 8. &t ligabis ea in ſi-

gvum ſuper manum tuam] Hæc ſunt Thephillin, 26, quæ in brachio (alligantur.)

Eod.

ccues illa, (V. 7. . c.) abſunt 2 Möto 1. confer.
hic tract. Talm, bPeſachim, fol. 56. a. & Megil-
la, fol. 20 2. .
16. Id eſt: prompta, uti mox ₰ Commentatore.
noſtio ex onitur, ſignificat igitur idem, ac
v, de ujus ſignificatione vide Buxtorf. Lex.
Chald. fol. 2327. confer. & Gur Arjeh fol. 2055.
col. 3. med. ac not. in wan Ny, ubi Siphre
ad marginem allegatur, vide & num. ſequ. 17.
it. not, ad z2. Chron. cap. 7. v. 20. num. 3 3. it.
tract. Talm. Berachot, fol. 13. 5, & fol. 14. 5.
it. Kidduſchin, Jol. 30. 2. 5. & oma, ſol. 19;
5.
17. Vel: expeditè, Hebr. i. e ſtatim, & veſti-
gio, conſer. num. antec. 1.6. h. verſ. .
18. Confer. bic Gur Arjeh fſol. 206. col. 1. princ.
ac not. in pan h h. loc. .
Hebr. o¹ don, in MSto 2. pro eo legitur:
922 i. e. in tota S. Sctiptuta.
19. Prout infraà Deureron. c. 14. V. 1. habetur,

vide & n. 22. . verſ.
20. Vile z. Reg. e. 2. v. 3. & c. 6. v. I. ubi R. Sa-
omo n in i. e. filii prophetarum expo-
nit SdpiN i. e. diteipulos.
2 1. Vel: ne ſitis ren iſſi sc negligentes, vide 2

Paralipom, g. 29. V. 11.

* Verba iſta: nam dicitur: vos filii eſtis Domi-
no Deo veſtro, abſuat hic ab utroque MSto.

19. h. verfſ.
23. Sicuti 2. Reg. c. 13. V. 14. habetur.
24. Hebr. py, quo nomine bic venit: præcipuum,
principa'e, ſenſus eſt: præœcipua lermonis tui ma-
terĩa ſit, confet. hic GurAcſeh fol. 2.%6.col. I.pr. ac
not. in nD, ubi Siphre ad marginem
alle gatur, it. tract. Talm. Berachot, l. 13. .
& Joma, fol. 19. h.
*X Verba iſtla: & quando conſurgis & c. usque ad-
& quando ambulas, abſunt hic in Hebræo abu-

Jol. 11. 2. & fol. 16. a. it. Succa, ol. 2 5. a.
2 5. Nimirum mnnsy) nei, e. manè veſpere
(cil. de illis loquaris, ſic in notis man
b. loc. exponitur, confer. hic D. Wagenſeil,
Sota p. 974: it. tract. Taim. Berachot, ol. 2.a.
& fol. 4. b. it. Fol. 11. a.
26. Hebr. †hh, de quibus vide Buxtorf. Synag.
Jud. c. 9. pag. 170. & ſeqq. «onfer. & D. Wa-
genſeil. Sot. p, 397. n. 10. ubi plura, vide d
infrà Deuter. c. 1 I. v. 1 8. O. 69. it. tra ct. Talm.

Gittin, fol. 4 5,. 6, & Menachot, Jol. 33.: a. &

22. Vide Deuteron. dict. c. 14. v. 1. confer. & n.

troque M Sto, confer. hic tract. Talm. Berachot.

ol.

(A. I.

—.—
Zod vetl 3.
ſunt in captt
pbe (in
nifcat: duo⸗
non opuselh
cludantut pon
33. VerlI.
ſo 34. ac peln
uxii Iaprnm
13. Etper no⸗

mesnomen eſt

tu times nome
Verl. 14. De
Cl remoti fun

—
Ll. 35, b it F
, Erachin,
17. Hæc vocamu
e.bylactenia e⸗
ie Phylacerin
8 D. Vagenſen
Deuler, dict e,
chim fol. 37.
29. Kive: cellul.
inphyladerüsin
àD. Wagenlei
iam ſapra Deu
Talm. biachin,

19. Nam in 1nh;
dicete volont:
Ww wo
ol. g69, ilem!
1. 41.
30. Aeſi ſcriptn⸗
dud, que elf
Oun werv/
. .
ner paucicnente
Deuter, , 4. V
31. Nempe: temn
nm conker
31, Vielicet:
debet, hon dua
labetnt, dbirti

CA.V.

—
int acuta,
in eo; ſed

in ommi lo. 1

m: ſli Vos
ophetarun,
ltas docle.
iimei ne et

¹ fllii vos e. †

e: mi paten,
i findamen.
ea facias ae⸗
niat in medio
de! ler hic)
)indicat ler,
tgabiu eu in ⸗
0 (elligantu.)
Eod,

”l
8 Hlii ellis Domi -
troque Moto.
.. collet. K hr

habetur,
enit: prrcipuum,
lermonis tui ma-
1,106, 40l. 1,P,,44
read wartgigem
achot, 0. 13,.

gis uegee⸗
ein Rebrzo tbu⸗
8. Talm. Berachot.
eta, ſl. 26. ¹.
. mank Veßert
gots 1 e
e D. Wagenlelti
5 4 1 41
.Beuachot, ol

ge Boxoff. ng

conter. 5⁷ D. 4.
ubi pluns, Adt
60. il. riCt, Talm.

772
chot,0l. 33. 4.

CAbP. VI. DEUTERONOMII. 1339
Eod. verſ. 8. Et erunt pro ſrontalibus inter oculos tues] Hæc ſunt Thephillin, quæ
ſunt in capite, 27. & propter numerum ſectionum 28. ſuarum appellantur
NDO' (nimirùm) O in Caſphe 29. duo (ſignificat,) — in Africa (etiam) ſi-
gnificat: duo. 30. Verſ. 9. Poſtes domius tuæ] Scriptum eſt: QD, 3 1. quia-
non opus eſt, niſi unâ. 32. Eod. verſ. 9. Et inportis tuis] (Iſta hic dicuntur,) ut in-
cludantur portæ atriorum (ſive villarum) & portæ urbium ut & portæ oppidorum.
3 3³. Verlſ. II. (Ciſterna) exciſas] Quoniam (ciſternæ iſtæ) fuerunt in loco lapido-
ſo 34. ac petroſo, ideò convenit eis vox: exciſio. Verſ. 12. De domo ſervorum]

H Juxtà Targum ejus: & domo ſervitutis, (nempè) de loco, ubi fuiſtis ſervi. 35. Verſ.

13. Et per nomen illius jurabis] Si in te ſunt omnes iſtæ proprietates, 36. ſi ſcil. ti-

mes nomen ejus (Dei) eique inſervis, 37. tunc per nomen ejus jurabis, nam, quando

tu times nomen ejus, cautus eris in juramento tuo; ſi verò non, 3 ⁸. haud jurabis.
Verſ. 14. De dius populorum, qui circà vos ſunt] Idem judicium eſt * de illis, qui pro-

cùl remoti ſunt; ſed, quoniam tu vides cos, qui circà te ſunt, errare poſt illos (Deos

Fffſſfff 3

alie⸗

ol. 3 5. b. ir. Fol. 36. 2, & fol. 37. a it. Ol. 42.
SS 3. b, & ol. 19. b. 1
27. Hæc vocantur à Iudæis: v&X& ν n, j.
e. phylacteria capitis, illa dicuntur: .
i. e. phylacteria manus, vide Buxtorf. alleg. loc.
&ι D. Wagenſeil. Sota, p. 40 3. num. 3. & infrà
Deuter. dict. c. II. v. 18. n. 69. confer. & Seva-
chim, fol. 37. b. & Menachot, fol. 34. b.
2§. Sive: cellularum, quibus loca S. Scripturæ
in phylacteriis includuntur, vide Buxtorf. ibi dem
D. W agenſeil. dict. p. 40 3. & ſeq. conſer. et-
iam ſupra Deuteron. cap. 4. V. 2. n. 1. it. tract.
Talm. Erachin, fol. 3.5. & Menachot, fol. 37. a.
29. Nam in 2 i, e. Catphe ſive Caſphe, quando
dicere volunt: duo, dicunt: pp, ſic in notis
N D h, loc. confer. & Buxtorf. Lex. Chald.

vol. 869. item Exod, c. 13, v. 16. num, 40. &

. 4I.

30. Ac ſi ſcriptum eſſet Saw n d , e. bis

duo, quæ efficiunt quatuor, (ſic in notis
Dn- WWbh. loc.) nam quatuor, non plure⸗
nee pauciores cellulæ eſſe debent, vide ſup à
Deuter. c. 4. v. 2. n. 1.
31. Nempé: terminatione numeri ſingularis, pro:
rTNDO, confer. infrà Deuter. c. 9. v. 10. n. 5.
32. Videlicêt: dmα Mecula und lollim ofſti inſeri
debet, non duæ, uti in notis non rmoh. loc.
habttur, ubi etiat tractat. Talm. Menachot /ol.

3 I. b. allegatur; qui qverò Meluſa ſit, vide apud
Buxtorf, in Synag. Jud. c. 31. p. 5 82. confer. &
Deùteron. c. I1. V. I 8. n. 70, it. tract. I alm. Be-
rachot, fol. 14. a. & fol. 15. 6. & Schabbat, fol.
103. h. it. Gittin, fol. 45,. & Menachot, ol. 3 3.
a, & fol. 3 4. a. b. it. fol. 37. a. & ſol. 42. b. &
Fol. 44. a. it. joma, fol. I 1. a. & Cholin fol. 13 5.56.
33. Sic Gictionem ◻ay hic vertere volui, de cu-
jus ſignificatione vide inter alios Lighttoot. ad
Marc. c. I. v. 3 8. p. 59 9. edit. Lipi. confer. &
not. in pa n h. loc. ubi tract. Talm. Jo-
ma fol. 11. a. ö. ad marginem allegatur. .
34. Hebr. Pan, quæ dictio notat lapides duros,
confer. Numeroc. c. 13. v. 2 3. n. 33. & Buxtortf.
Lex. Chald. fol. 92 3. confer. & tract, Talmud.
Cholio, fol. 17. a.
35. Confer, hic Gur Arjeh fol. 206. col 1. fin. ac
not. in am np h. loc, it, tract. Talm. Sota,
. fol. §. A.
36. Conditiones, qualitates, Hebr. i. e.
menſuræ, mores.
37. Sicuti proprietates iſiæ hoc verſu 13. recen-
ſentur, confer, iafra Deuteron. Cap. 10. verſ. 2,0.
num. 42.
3 8. Scilicèt: timueris nomen Dei nec ei ſervieris,
conſer. Gur Arjeh fol. 206, col. I. fin. ac not. in
NDW h loc.

* Vel: idem judicandum ac ſentiendum eſt de ilis
GK„

DEuTERONOMII.

pus fuit dehortatione circà illos. 39. Veri. 16. 1 na
unt 40. illum (Deum)

1340
alienos,) tantò magis 0
Quando (ſcil. Iſraelitæ) egreſſi erant ex Egypto, nam tentàr
circà aquas, dicitur enim: eſtne Dominus inter nos? 47. Verſ 18. Rectum † R
bonum] Hæc eſt tranſactio 42¾. intrà lineam 43. judicii. Verſ. 19. Sicuti locutus
ſt] Sed ubinam (ita) locutus eſt? (nempè in illo loco:) & conteram omnem popu-
lum &c. 44. Verſ. 20. Cùm interrogaverit te filius tuus cras] Eſt cras, quod ſigni⸗

ficat tempus futurum. 45.

CAbP. VII.

Erſ. 1. Et jecerit] (Verbum 3) ſignificaif abjectionem & reſectionem,
1, ſic quoque (accipitur in illo loco:) ν.) i. e. & dejecerit ferrum. 2.
Verſ. 2. Nec miſereberis earum] Non dabis eis i. e. gratiam, 3. prohi-
bitum eſt homini (Judæo) dicere: quàm pulcher eſt Aramæus † (ſive gentilis) iſte!
alia expoſitio: non dabis eis A i. e. manſionem 4. in terra. * Verſ. 4. Quiaæ

ſeducet filium tuum, ne ſequatur me] Filius alienigenæ, 5. quando filiam tuam ducet
uxo-

—
Vel : abſciſſionem, ſic didionem —„1αα hic
interpretor, à radiee n, quod notat: reſecuit,
amputavit, confer. quoad iſlius verbi ſignifſica-
tionem R: Salom. not. ad Levit. c. 5. V. 9.
2. Proht Deuteron. c 19. v. 5. habetur.,
3. Sive: non exhibebis eis miſericordiam, Confer.
num. ſequ. 4. & Gur Arjeh fol. 206. col. 1. fin.
ac not. in Smom 5. loc. it. tractat. Talm.
Avoda Sara, Fol. 20. a. 6.
† Hebr. X, in utroque MSto pro eo legitur:
i. e. ethnicus, confer. num. ſeq. 5.
Sive: commorationem, babitationem, quo-
niam verbum ann hic in textu habetur, ideò
Commentator noſter varias illius expoſi iones
adducit, nempè, quòd nonnulii illud deducçant
2 i. e. gratia, alii a — ) i. e. reledit, caſtra
poſuit, Confer. Gur Ajeh fol. 206. col. 1. fin.
ac not. in nar ov h. loc. ubi tractat. Talm.
Avoda Sara, Fol. 36. 5. ad marginem adducitur.
* Hebr. VRa, in MSto 2. pro eo legitur:
i. e. in ſolo ſeu fundo.
5. Hebr. an 7“, in utroque MSto pro eo legi-
tur: M U i. e. ethnici, confer. Avoda Sata,
fol. 45. a.it. Sign. Præced. † & Sign. ſeq. **

39. Nempè: ne errent poſi illos deos alienos, ſed
eos ſtudioſius devitent.
40. Hebr. “, reſpicitur hac explicatione a
nomem —mn, quod notat tentationem, confer.
tract. Talm. Taanit, fol. 9. 2.
41. Sicun Exod. c. 17, v. 7. habetur.
Confer. bic tract. Talmud. Bava mezia, fol. 16.
. & fol. 3 5. a. it. Fol. 7 1. 5. & Avoda Sara, fol
25. a.
2. Amicabi lis conventio ac compoſitio, ex æquo
& bono facta, antequàm judex litem decidat ac
ſententiam ferat, ſic . hic interpretor, de 4.
ua voce confer. quæ ad Numer. c. 11. v. 2 3. n.
109. norata ſunt, vide & num. ſeq. 43.
43. Nempè, ſi ex æquo & bono facta ſit conven-
tio, antequàm legitimo juris tramite lis decĩda-
tur, vide num. antec. 42¾. confer. etiam, quæ ad
Geneſ. c. 44. v. 10. n. 8. notata ſunt, it. R. Da
vid. Kimchi ad Pſalm. 4. v. 3. S& Abarben. ad I.
Samuel. c. 24. V. 20. fol. 125. col. 3, princ. &
Buxt. Lexic. Chald. fol. 2 3 54.
4. Proùt Exod. c. 2 3. V. 2 7. habetur, ubi vide Ra-
ſchi not.
5. Juxtà Hebræum: poſt tempus, confer, quæ

ad Exod. c, 13. V. 14. n. 3 5. hotata ſunt.

CaAr. vil.

——
Proreln, legu
Gllcimus, quo⸗
iusd flüi tui
flins eus 1
lienigene ſi
la b. flium t
lium tuum
lod. retl ſ.
Er ucot eorum
eonm (D
nter muluud
ſelexpoſtiil
ego (inquite
l aucinrt /
autem ſumpul

—
6, Conter. & hi⸗
not. in Wo
leyammolt ſol
4) Hed wn
: Wi
34t Hebt. Onn
legitar: n
† Hebt. An N
Mo.
7. Nenpe: fliot
babetur,
9ue kta non uſe
eminino wor
t.ile ſellucet ſ
1atot noſer or
tluct gu .
legnina, Dhon 4
1206, e0,, 1. ſin.
ned ain 4
) Fituti oe deiſe
Piopter multin
ned 4Mg
eſant: ſeg ,4.
ut: ſed ⸗

CA.yl.

—
In MaA
im (Deum)
chum G
icuti Hotutaua
nnem popu.

guoc ügni⸗

teledtionem,
itferrum, ¹
1 3 prohi⸗
genii)iſte!
etl.4. Qi⸗

mtuatn ducet
UXo⸗

—
oremn In hie
Arotat: lelertit,
1 Neibi ügninc
it. ſ ehn⸗
6beluf,
cordlam, Colfel.
706, col. 1 flil.
n. adiat Lalm

o pro eo legiiut:
,ſeg⸗
puationem, gi⸗
euu bebetuf, le
illius exoſ iones
li lud ecden
ie⸗ elelih alttl
el. 106,. cl lel n.
bitlaltat. Talmn

zeinen 0cucitun⸗

veo kzin: i.

egi⸗
Asto o eo d
ronken. ohe dinn

CAp. VII. DEUTERONOMII. 1341

uxorem, ſeducet filium tuum, quem ei pepererit filia tua, 6. ne me ſequatur, (hinc)
diſcimus, quod filius filiæ tuæ, qui venit ex alienigena, * vocetut filius tuus; aſt fi-
lius filii tui, qui naſcitur ex fœmina alienigena, * non appelletur filius tuus; ſed
filius ejus t (ſcil. fæminæ alienigenæ,) nam ecce quoad verba illa: filiam ejus (ſcil.
alienigenæ ſive extranei) non accipies, 7. haud dicitur: quia i. e ſeducet il-
la 8. filium tuum, ne ſequatur me; ſed (dicitur hic:) quia 7i. e. ſeducet ipſe fi-
lium tuum &c. 9. Verſ. 5. Aras eorum] Quæ per ſtructuram conjunctæ ſunt. 10.

Eod. verſ. 5. Satuas eorum] Quæ ex uno lapide confectæ ſunt. 11. Eod. verſ. 5.

Et lucos eorum] i. e. Arbores, quas (Ethnici) colunt. 12. Eod. verſ. 5. Et ſculpti-
lia eorum] (Dictio H a ſignificat:) D 'XW.ͤe. imagines. † Verſ. 7. Non pro-
pter multitudinem veſtram] Juxtà ſenſum ejus literalem (erit explicatio facienda;)
ſed expoſitio illius allegorica eſt: quia vos non extollitis vosmet ipſos, 13. quando

ego (inquit Deus,) in vos confero beneficia, ideò dilexi vos. Eod. verſ. 7. QBuia=
vos pauciores eſtu] i. e. Vosmet humiliatis, 14. veluti Abrahamus, qui dixit: * ego
autem ſum pulvis & cinis, 15. & ſicuti Moſes atque Aaron, ** qui dixerunt:

nos au-
tem

6. Conter. & hie Gur A:jeh fol. 206. col. I. fin.
ac not. in ha ö ubi etiam tractat. Talm.
Jevammot, fol. 17. & fol. 76. 2. & Kidduſchin.
fol. 6 8. 6. ad marginem allegantur.
* Hebr. "aan in, in utroque MSto pro eo legi-
tut: hâ i. e. ex ethnico, vid, num. .
** Hebr. Q whn o, in utroque MSto pro eo
legitur: i i. e, ex fœmina ethnica.
† Hebr. —a N, ablunt iſta hic ab utroque
MsSto.
7. Nempè: filio tuo,
habetur.
8. Nimiùm: filia peregrini ſive alienigenæ, at-
que ita non uſurpatur hie verbum iſtud genere

prout veiſu antec 3. h. cap.

ſœ minino vn, ſed maſculino genere: Vdd i.
e. ipſe ſeducet ſcil. filium tuum, unde Commen
tator noſter juxtà Rabbinorum ſententiam con-
cludit, quòd filius filii tui, qui naicitur ex pe-
regrina, non appelletur filius tuus, confer. tract.
Talm. Jevammot, fol. 2 3. a. & Gur Arjeb fol.
206. col. 1I. fin. ac not. in on rnpw h. loc. it.
tract. Talm. Avoda Sara, Ffol. 36. 65.
9. Sic uti hoc Vverſu 4. habetur, œteràùm verha iſta:
filium tuum, ne ſequatur me &c. usque ad: non
propter multitudinem (v, 7. h. cap.) abſunt in
Hebræo ½ MSto 1. ſed in MSto z. ſolum iſt=

deſunt: ſed (dicitur hic:) quia i, e, ſeducet

ipſe filium tuum.
10. Id eſt: quæ per ædificium ſeu ſtructuram ſunt
compoſitæ, ita, ut illæ opponantur ſtatuis, quæ
ex uno lapide ſunt confectæ, vide num. ſeq. 11.
h. cap. & infrà Deuter. c. 12. v. 3. n. 3.
I. Confer quæ num. antec. 10. & ad Deuteron.
dict. c. 12. v. 3. n. 4. notata ſunt.
12. Nempè: cultu religioſo ſeu ſuperſtitioſo, vide
infrà Deuter. alleg. c. 12. v. 3. n. 7. confer. hi
tract., Talm. Sota, fol. 5. a. & Avoda Sara, fol.
4 5.b. & fol. 4 8. a.
† Confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, l. 9 3. a, &
Avoda Sara, fol. 52. a. .
13. Vel: non ſuperbitis ac gloriamini, confer. R.
Salom. ad Cantic. c. g. v. g. n. 20. & Gur Ar-
jeh Fol. 206. col. 2. princ. vide & Cholin, fal.
89. a. & num. ſequ, 14.
14. Sic juüxtà mentem Commentatoris Hebræa:
Ppxy Pyp hic interpretor, quaſi dicas: vos-
met ipſos paucos vel parvos fatitis, vos immi-
nuitis, confer. num, antec. 13.
* Verba iſſla: Abrahamus, qui dixit, abſunt hic in
Hebræo ab utroque MSto.
15. Proht Geneſ. c. 18. v. 27⸗ habetur.
** Etiam iſta: & ſicuti Moſes atque Aaron,
qui dixerunt, abſunt hic in Hebræo ab utroque
MSto. .

1342²

DEUTERONOMII.

CAb. VII.

— .
tem quid? 16. n0
17. nec (fecerunt,
rarum & . 18. & Chiram dixit:

n (fecerunt) ſicuti Nebucadnezar, qui dixit: ſimilis ero excelio,
ſicuti) Sennacherib, qui dixit: quisnam eſt inter omnes Deos ter-
ego in ſede Dei collocatus ſam. 19. Eod. verſ. 7.

Nam vos pauciores eſtis] Ecce (particula:) ** uſurpatur (hic) loco επ 1α11. e.

quoniam. 20.
N N. e. ſed, 21.
uoniam amavit Dominus. 22.
23. ille ſervat jusjurandum.
ſed alibi illa (Scriptura) dicit:

Verſ. 8. Sed quia diligit Dominus] Ecce (particula:) ) ſervit (hie)
(ut ſenſus ſit:) non quia vos multi eſtis, dilexit vos Dominus; ſed
Eod. verſ. 8. Et quia cuſtodit juramentum] Quia
Verſ. 9. In mille generationes] (Dicitur hic NO;)
D Nπ– i. e. in milleſimos, 24. (reſpondetur,) quo-

niam (textus iſte) conjungitur illis, qui obſervant † præcepta ejus, (ideò Scriptura-

hic) dicit: * Ri i. e. in mille (generationes
(textus) iis, qui diligunt illum, (ideò Scriptura) dicit:
26. Eod. veri. 9. Iis, qui diligunt eum] Hi ſunt,

Eod. verſ. 9. Qui cuſiodiunt mandata ejus]
more.

vita (Deus) rependit ei, (qui odit Deum) retributionem ipſius bonam,
Hodid, ut faciatis ea] Et craſtrino die, in ſeculo futu-

& ſeculo futuro. 27. Verſ. 11.

) aſt ibi, 25. quoniam conjungitur
N i. e. in milleſimos.
qui faciunt (præcepta Dei) ex amore.
Hi ſunt, qui faciunt (mandata Dei) ex ti-

Verſ.10. Qui rependit odio habentibus ſe (unicuique) in faciem ejus] i. e. In
ut perdat illum

ro,

16. Scilicèt: ſumus, ſicuti Exod. cap. 16. verſ. 7.
habetur. . . .
17. Id eſt: Deo altiſſimo, vide Eſai. c. 14. v. 14. ibi-
ue Ralchi not.
18. Vide 2. Paralipom. c. 32. V. 14. & Eſai. c. 3 6.
verſ. 20. . .
19. Vel: habitationem Divinam inhabito, prout
Ezech. cap. 2 8. verſ, 2. habetur, ubi vide Ra-
ſchi net.
a Verba iſta: & ſequentia, usque ad:
„ i. e. ecce (particula) &c. (v. 8. h. c.) ab-
ſunt à½ MSto z.
20. Vel: nam ecce, confer. quæ ad Geneſ. c. 41. v.
49. n. 67. notata ſunt, vide & verſ. ſequ. 8. hH.
cap. num. 21.
21. Conlſer. v. antec, 7. n. 20. & infrà Deuter. cap,
9. V. §. n. 3. ..
22, Id eſt: amor Dei cauſa eſt electionis veſtræ,
non multitudo veſtra.
23. Vel: proptereà; quia ipſe cuſtodit, nam litera
Mem in verbo hvn eſt adbe n i. e. Mem
cauſale, quo redditur ratio, ſic in not. am
h. loc, confer. & Gur Arjeh fol. 206. col. 2.

24. Sig in Junii ac Tremellii verſione /. loc. ha-
betur, poſſes juxtà mentem Commentateris no-
ſtri dictionem =h& vertere: in bis mille
generationes, quo ſenſu ille accepit in notis ad
Exod. c. 20. v. 6. ubi vide n. 3 I. confer. & num.
2 6. h. verſ.
† Hebr. hνο iſtud & ſequentia, usque ad:
Va& i. e, illis, qui diligunt eum, abſunt ½
MSto t.
xX Hebr. πι & iſta &c. usque ad: &5“b n
i. e. ex timore, abſunt à MSto z.
25, Nempè: Exod. alleg. c. 20. v. 6. & Deuter.
c. 5. v. 10. confer. not. in an in h. loc.
26. Sive: in bis mille generationes, confer. num.
antec. 24. h. verſ. & D. Wagenſeil. Sot. p. 62 3.
it. tract. Talm. Sota, fol. 3 1. a,
27. Expoſitio iſta deſumpta eſt ex Chaldaica verſi-
one, ubi habetur: retribuens oſoribus ſuis bo-
na, quæ ipſi faciunt coràm eo in vita ſua, ut per-
dat eos, prout P. Fagius ibidem tranſtulit, con-
fer. hic Gur Arjeh fol. 206. col. 2. princ. ac not.

fJol. 22. a.

princ. it. not. ad Eſai. c, 48. V. 4. . 8.

—

inonom rne h, loc it, tractat. Talm. Eruvisg,

— .
te,ur aufetalis

CANVI.

—

Gata lexia, que⸗
hudiet guuhe
Huun turun]
guos ſemella-
etudun tuunmn
habeat ſignifca
heclb velon di
gnicet tobur;
dicunt: cur no
Vites faclunt dor
non gionit, V
cat * i.e.
(gentes) multe ſ
tvas non enim c
nibus cui a
19. Tiutatun,

——
1. Nempe: prace
bic vita obleta
Rabbinorum ſen
eumdit ſalere ill
O ſecundumil
ſeqventi Dnwy)
bo antececenli:
ülis tedditur i
. uin non Prece
n hoti N r
Gur Ajeh /0l. 0
Ode r
Gie terienga ſunt
1ei hocie teiſien
lic trad, Talmud,
4,5,
49, Hedt. a,
ißz noſli expolti

in textu ſict lubet

karaphr. Child 5,
60l, 2, mec a ot.
30. Confen eiiam iir

ae noin

CALVI.
—
10 eicello,
Deos ter⸗
Od verl 7,
NIe.
leryit ie)
minus; ſech
nun Qlia
ie Ne),
detut) o.
Setiptuta⸗
conjungitur
milleſimos.
) ex amore.
abei) exti⸗

u) 1.e. n

perdatillum
ſeculofutu⸗

10,

—

lone h. loc, ha⸗

nmentatetis n0.

e: in bis mille
epit in notit 44
Conler ” num.

i, Ugne 40:
Neumm, ablunt

d:N

8. 6. 8 Deulet⸗
w hloc.
es, conler. humn,
nlell. Sot..6230.

Cald:ica veſſ⸗

olotibus ſuis bo⸗
vita ſua, un hel⸗
m manſtulit con⸗
h 1 rint 4e n⸗
4. Taltn, turio,

CAF. VII.

DEUTERONOMII.

1343

vites faciunt dominos ſuos. 34. Verſ. 14

ro, ut auferatis mercedem eorum. 28. Verlſ. 12. Et erit, ſt anſcultaveritis] Si man-
data levia, quæ aliquis calcaneo ſuo 29. triturat, obſervaveritis. Eod. verſ. 12. Cu-
Kodiet quoque Dominus & ] Servabit tibi promiſſum ſuum. 30. Verſ. 13. Frtui
boum tuorum] (Dictio π hic ſignificat:
quos fœmella * υι i. e. emittit ex viſceribus ſuis. 31.
pecudum tuarum] Menachem (dictionem H NννR ũ⅜l;jic) exponit, (quòd illa eandem
habeat ſignificationem, quæ eſt in illo loco:) robuſti juvenci Baſan, 32. i. e. electa-
pecus, veluti (dictio NNOaccipitur in illo loco:) NDV Karnajim, 33. ut ſi⸗
gnificet robur; Onkelos autem exponit: & gregibus ovium tuarum, Rabbini noſtri
dicunt: cur nomen eorum appellatur HR: (nempè:) quia NWvDi. c. di-

)hh) i. e. fœtus armentorum tuorum,
Eod. verſ. 13. &t gregibus

KGerilis] (Dictio Py ſignificat eum,) qui

non gignit. Verlſ. 17. Si dixeris in corde tuo] Vel te invito (particula hic) ſignifi-
cat & i. e. forſitàn, (hoc ſenſu:) forſitàn dices in corde tuo, 35. quoniam iſtæ
(gentes) multæ ſunt, non potero illas expellere; (tu verò) non ita dicas nec eas me-
tuas, non enim convenit, exponere illam (particulam,) ſicuti unam ex cœteris dictio-
nibus , cui aptari poſſit id, quod paulò poſt ſequitur: ne metuas eas. 36. Verſ.
19. Tentationes] (Vox àOàONR hic ſignificat:) H D i. c, tentationes. 37.

Eod.
verſ.

—

28. Nempé: præ ceprorum Divinorum, quæ in
hac vita obſervaſtis, ſenſus hujus loci juxtà
Rabbinorum ſententiam eſt: hodiè vobis in-
cumbit facere illa præcepta Dei, nam dictio
n ſecundùm illorum mentem cohæret verbo
ſequenti my7ã i. e. facere illa; non verò ver-
bo antecedenti: 1eh i. e. præcipio tibi, ratio
ahb illis redditur iſta: Sp e dden de n i,
e. quia non præceptum fuit illo die datum, ſic
in notis on new h. loc. exponitur, ut & in
Gur Arjeh fol. 206. col. 2. princ. ubi habetur:
n en een renenhn i.e. ho-
diè facienda ſunt iſta (præcepta Divina;) non
verô hodiè recipienda eſt merces eorum, confer.
hic tract. Talmud. Avoda Sara, Jol. 3. a. & fol.
4. b.
29. Hebr. apya, reſpicitur hac Commentato
ris noſitri expoſitione ad vocem apy, quæ hic
in textu ſacro habetur, confer. P. Pagii not. ad
Paraphr. Chald. b. loc. & Gur Arjeh fol, 206,
col. 2. med. ac not. in nN n b. loc,
30. Confen. etiam hic Gur Arjeh ol. 206. col, 2.

31. Vel: ex utero ſuo, confer. intrà Deuteron. dict.
c. 2 §. v. 4. n. I. & not. in or Nm 5, oc.
it. Berachot, fol. 5 1. a.
32. Sicuti P'ſalm. 22. v. 13, habetur, confer. not.
in pon rn h. loc.
33. Prout Geneſ. c. 14. v. 5. habetur, confer. ſuprà
Deuter. c. I. V. 4. n. 3 6. & n. 37. & infrà Deu-
ter. c. 2 8. V. 4. . 4.
34. Gonfer. infrà Deuteron. c. 2 8. v. 4. num. 3. S
GurArjeh fol. 206. col. 2. fin. it. not. in por r
h. loc. ubi tract. Talmud. Chulin, fol. 94. , ad
marginem ailegatur, confer. & Bechorot, fol.
44. b. it. Bava mezia, fol. 107. & Bava kama,
fol. 113. b5. .
35 Vide, quæ ad Exod. c. 23. v. 5. n. 32. & n.
36. notata ſunt, it. not. ad Hiob. c, 19. vert. 2 8.
Dum. 14.
3 6. Sicuti verſu ſequ. 19. . cap. habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 206. col. 3. med. ac not. in
PD h. loc.
37. Sive: probatienes, confer. ſuprà Deueer. cap.
4. V. 3 f. D. 42.

ſin. ac not, in on rwvh. loç.

Sggggggeg

1344

DEUTERONOMII.

verſ. 19. Siene] (Dicdio MâWπ hic accipitur,) ſicuti (in illo loco:) & erit in ſer-

entem, 38. item: & erunt in ſanguinem in ſicco. 39.
(Vox D ) D hic ſignificat:) plagas mirabiles.

lidam] Hæc fuit peſtis. 41.
ercuſſionis primogenitorum. 42.

Eod. verſ. 19. Portenta]
40.

inſecti volatilis, quod in illas (gentes) venenum? ſpargebat 43. easque caſtrabat 44.
atque illarum oculos reddebat cœcos in omni loco, ubi illæ ſeſe occultabant. Verſ.
22. Neforiè muleiplicentur cont/a te beſtiæ agri] Sed nonne (lſraelitæ,) ſi fecerint vo-

luntatem ejus (Dei,) haud timebunt beſtias?

dicitur enim: & beſtiæ agri pacificæ e-

runt tecum, 45. (ita ſanè eſt;) ſed manifeſtum erat coràm illo (Deo,) quòd (Iſrae-
litæ) peccaturi eſſent. 46. Verſ. 2 3. Et divexabit illos] Totum (verbum =) pun-
catum eſt cum Kame?z, quia Mem poſterius non eſt de fundamento 47. atque ecce—
iſtud (perinde eſt, ac ſi ſeriptum eſſet:) binN 1 i. e. & vexabit illos; aſt illud:
D2 j. e. & quaſſavit (ſive conteret) rotam plauſtri ejus, 48. totum eſt fundamen-
tale, 49. ideò dimidium ejus unum habet Kamez & (alterum) dimidium habet Pa-

tach, ſicuti cœtera verba, quæ tres habent literas.

CAP.

VIII.

arſ. 1. Omne mandatum] Juxtà ſenſum ejus literalem (facienda eſt explicatio; )aſt

myſtica ejus expoſitio eſt: ſi mandatum inchodſti, perfice* illud, quia non dici-
tur

38. Prout Exod. cap. 4. Verſ. 3. & cap. 7. verl. 10.
habetur.
39. Vide Exod. dict. c., 7. v. 19. confer. & ſuprà
Deuter. c. 4. v. 34. n. 4 3¾.
40. Confer, Deuteron. dict. . 4. V. 34. n. 44.
41. Quoniam ſcriptum eſt: ecee manus Domini
erit in pecus tuum, prout Exod c. 9. v. 3·. habe
tur, ſic in notis a No . loc. exponitur.
42. Quia ſcriptum eſt: & gladius ſtrictus in ma-
nu ejus extenſus ſuper urbem Hieroſolymam
Veluti I. Paralipom. c. 2 1. v. 16. habetur, ſic
etiam in notis ντς „ρ5. loc. exponitut.
„ Hebr. —, in MSto z. pro eo legitur: dd 1.
e. yenenum, res eadem eſt, de voce ü vid.
Buxt. Lexic. Chald. fol. 1264. .
43. Confer. quæ ad Exod. c. 2 3. v. 2 8. n. 12 6. no.
tat ſunt.
44. Id eſt: potentià generandi privabat, vige

Exod. dict. c. 2 3. Vv. 28. Bum. 127. confer. &

Deuter. c. 9. v. 20. n. 16. & Amos c. 2. vVert. 9.
ibique Raſchi not. vide & not. in on n h.
loc. ubi tract. Talm. Sota, fol. 36. ad inarginem
allegatur.

45. Vel: pacatæ efficientur tibi, prout Hiob. c. 5.
verſ. 23. al. 24. habetur, ubi vide Raſchi not.

46. Loci iſtius explicationem vide in not. 9u
n b. loq0,
47. Sive: de radice, nam = hic deſcendit à
Sn, quod ſignificat: vexavit.
4 8. Proht Eſai. c. 2 8. V. 2 8. habetur.
49. Sive: radicale, eſt enim radix ejus ne,
quod notat: quaſſavit, contrivit.
* Hebr. ), reſpicitur hac explicatione ad vo-
cem 2, quæ hic i, textu facro haberur, ac ſi
ſcriptum eſſet: — 2 i. e. abiolve vel perfics⸗

(mandatum, contfer. num. ſeq. I.

CAL. VIII.

Eod. verſ. 19. Manum va-
Eod. verſ. I 9. Et brachium extentum] Hic fuit gladius
Verſ. 20. Crabronem] (Ny fuit) ſpecies

(A.EVII.

—
tut preceptun
ſliilltaelise.

um) habuit

tem compleye
icta fuit, 4,
nec in ejusſof
Nubes glorie
aqe enpolie
paryulicteſcel
1. goe ſimul
Juam mallaf
num pedes int
tunt, 10,

—

1, Kire: compler

ſitione parie
i e perfecit, o
loco: M ie,
prout Genel. e⸗
Pn o l
col. 3. meg.
1 Hrout olux
3. Vide Exod e,
4 ld el: inſil
tum fuit, 10 ſ
quando guis ker
fnemperduri
olvemt, tune 5
Uit, ialogeiu
effecham, lie in
genleil in Sot B
tur, ubivide ſis
6. Hebn won
de Magie, goa
quæ 14 Loo,
19. V. 1 n. 3.
ndzcap. ſ. .
Ger Arjer ſol
N .
Gzz in dr,

—
erit in ſer⸗
. Dortente
Manum 1a.-
fit gladius
fit) ſeries
Callrabat 4
bant. Vetl.
1fecerint vo⸗

i atiſe .

)goda llae⸗
n DH )pon.
atgue ece⸗
os; at ülod:
Klundamen⸗
lum habet a⸗

erplienioat

guianonie. .
ur

—
Anos l. 1. Veil.
n h.
436. zd inatginenn

, gron hiob. ſ.

wide Ralchindt.

ie in pot,

nn lie eſcenditi?

wit.
betut⸗

ndin eit

ivit,
eplicaione:0 jo⸗
ſactO hiberul, 40

1poheſel eie

CANYII. †

„

„

CAP. VIII. DEUITERONOMII. 1345

tur præceptum, niſi ratione perfectionis, .-dicitur enim: & oſſa Ioſephi, quæ eduxerant
filii Iſraelis ex £gypto, ſepeliverunt in Sechem; 2. ſed nonne Moſes ſolus eorum (oſ-
ſium) habuit curam, 3. ut illa aſcendere faceret? verum, quoniam ille non omninè
rem compleverat; ſed Iſraêlitæ eam abſolverant, (ideò res) illa de illorum nomine

dicta fuit. 4. Verſ. 2. Num obſervaturus ſitpræcepta ejus] Ne tentes illum (Deum)
nec in ejus (opera) curioſiùs inquiras. 5. Verſ. 4. Vefſtimentum tuum non veteravit]

Nubes gloriæ 6. leniter ſeſe effundebant 7. in eorum (Iſraelitarum) tegumenta-
saque expoliebant, * tanquam vaſa (ſeu veſtimenta) dealbata, quin etiam, quando
parvuli creſcebant, ſimùl cum eis veſtes creſeebant ad inſtar veſtis (ſive cutis) lacertæ,
8. quæ ſimùl cùm illa crefcit. Eod. verſ. 4. Non intumuit] Non inflatus eſt, tan-
quam maſla farinacea, † ſicuti accidere ſolet illis, qui diſcalceati ambuiant, quo-
rum pedes intumeſcunt. 9. Verſ. 8. Olivæ olei] i. e. Olivæ, quæ oleum profe-

runt. 10.

1. Sive: completionis, nam in myßica iſta expo-
ſitione particula: deducitur à verbo —-
i. e. perfecit, complevit, ſicuti accipitur in illo
loco: 92)) i. e. & perfecit Deus die ſeptimo &c.
prout Geneſ. cap. 2. verſ. 2. habetur, ſic in notis
onon nS h.-loc. conf. & Gur Arjeh fol. 206.
col. 3. med. & Sign. præced. *
2. Prout Joſuæ c. 24. vV. 3 2. habetur.
3. Vide Exod. c. 13. Vv. 19.
4. Id eſt: ipfis Iſiaelitis adſcriptum vel attribu-
tum fuit, ac ſi illi rem totam perfeciſſent, nam
quando quis rem aliquam orditur neque eam ad
finem perducit & alius ſupervenit, eandem ab-
ſolvens, tunc Scriptura de eo, qui illam abſol-
vit, ita loquitur, quaſi ipſe ſolus eam reddidiſſet
effectam, ſie in Gemara, quæ apud D. Wagen-
genſeil. in Sota p, 29 9. habetur, ſeriptum reperi-
tur, ubi vide ſis Hebræa.
5. Hebr. Wπ i. e. cogites, ſcruteris, nempè,
ne magis, quam par eſt, in illa inquiras, confer.
quæ ad Exod, c. 6. v. I. n. 1. & ad Numer. ap.
19. V. 2. n. 3. & ad Eccleſiaſt. c. 7. v. 14. it. ad
Amos cap. 5. v. 13. R. Salomo notavit, vide &
Gur Arjeh fol. 206. col. 3. fin. ac not. in
p r h. loc. ut & Buxtorf. Lex. Talm. fol.
63 3. in MSto 2. poſt legitur:

Sggeggssg⸗

——

i. e, poſt mores ejus.
6. De quibus vide Numer. c. 2 I. v. I. num. 8. &
Numer, c. 2 6. v. 1 3. n. 22. item infrà Deuteron.
c, 10. v. 6. n. 11.
7. Sic verbum , quod hic habetur, interpre-
tor, de quo vide Buxtorf. Lex. Chald. fol. 249 I.
confer. & Gur Arjeh fol. 206. col. 3. fin. ac
not. in an e h. loc. item not. ad librum
Prec. Jud. Part. 2. p. 102, a. med.
* Hebr. vrnn, in MSto z. legitu:: er
cum n in medio i. e. ævigabant, ſic paulò poſt
in ſeodem habetur Wurian i. e. lævigata ſcil
Vaſa.
§. Hebr. vDn, uti hic habetur, quam dictionem
nonnulli vertunt: limacem.
† Hebr. pxnn, reſpicitur hac explicatione ad ver-
bum —pun, i. e. intumuit, quod hic in textu
ſacro habetur.
9. Confer. hic Gur Arjeh fol. 206. col. 4. med.
ae not. in om m h. loc.
10. Vide Exod. c. 34. v. 26. n. 78. & Deuter. cap.
26. v. 2. 9, 5. confer. & Gur Arjeh fol. 207. col.
1 princ. ac not. in on D h, loc., it. tract.
Talmud. Berachot, fol. 41. a. & Fol. 44. a. &
Eruvin, ol. 4. a. . & Succa, fol. 5, b. item Me-

nachot, fol. 74. b.

CAP.

DEUTERONOMII.

CAP. IX.

—

CAT.

Erſ. I. (Gentes) majores & fortiores,
tu es. 1.

iſtarum) in cauſa fuerunt. 2.

iſtæ (gentes) ſunt fortiores, quàm
uſtitia mea & malitia gentium (

Non propter juſtitiam tuam]

bulas] Scriptum (hic) eſt: NW, 5.

Et procidi, ſicuti prius, quadraginta diebus] Dicitur enim:
in iſlo aſcenſu moratus ſum quadraginta diebus, qui

minum, forſitàn placabo, 6.
reperientur finiti 7.
die decimo octavo menſis Junii,

Tu venis, ut poſſideas terram;
entium &c. ecce (particula *) ◻ ufurpatur loco dρ N i. e. ſed. 3.

conſedi in monte] Non ſigniſicat W niſ H i. e, moram. 4.
quia ambæ (tabulæ) erant æquales.

vigeſimo nono menſis Julii, 8.
9., eodem illo die placatus fuit (Deus) Iſraelitis ac

1X.

quàm tu es] Tu (quidem) fortis es; ſed
Verſ. 4. Ne dicas in corde tuo]
Verſ. §5.
ſed propter improbitatem
Verſ. 9. Et
Verſ. 10. Ta-
Verfſ. 18.

& nunc aſcendam ad Do-

nam ipſe (Moſes) aſcenderat

dixit ei Moſi: * ſculpetibi 10. duas tabulas, (poſteà Moſes in monte Sinai) mora-
tus eſt ampliùs quadraginta diebus, qui reperiuntur finiti in die expiationis, 11. eo-

dem illo die placatus
placatus ſum, prout dixiſti,

fuit Sanctus ille Benedictus Iſraelitis in lætitia ac dicit Moſi:
12. ideò determinatus

fuit (dies iſte) ad expiationem &

remiſſionem; ſed unde (probatur,) quòd placatus fuerit (Deus Iſraelitis) benevolen-

tià perfectà? (nimirùm,) quia dicitur de quadraginta diebus, quibus tabulæ poſterio-

res

1. Vide hie Gur Arſeh fol. 207. col. I. med. ac
not. in arm e b. loc. confer. & infrà Deu-
teron. &. II. v. 2 3. n. 8 3.
3u. Ur ſcil. gentes illæ expellerentur & ego earum
terram occuparem, confer. & hic. Gur Arjeh 0.
207. col. I. med. ac not. in anm rmo b. loc.
3. Confer. quæ ſuprã ad Deuteron. cap. 7. v. S. n.
2 I. notata funt.
4. Vide hic nor. in an mo ubi etiam tractat.

Talmud. Megilla, fol. 21. 2. ad marginem al-
legatur.
53. Terminatione numeri fingularis, pro im,
numero plurali, confer. fuprà Deuteron. c. 6. V.
9. n. 3 1. it. Megilla, fol. 2 1. a.
6. In MSto z. hic additur:
pro peccato veſtro; ſicuti Exod. c. 32. v. 30. ha.
berur, confer. hic tractat. Talm. Nedarim, Jol-
38 a. Peſachim, fol. 87. 5.

orzON Qya i. e.]

7. ld eſt: iſti quadroginta dies deſinunt in die vi-

geſimo nono menſis; Julii, confer. Gur Arjeh

—.

l. 207. col. 2. princ. ac not, in Mαnπ M b.
loc. & Joma, fol. 75. 6. “
§. Hebr. 2&, qui menfis Julio noſtro ferè re-
ſpondet.
9. Hebr. vnn, quĩ menſis Junio noſtro maximam
partem reſpondet.
« Hebr. wn O WN) hæc & ſequentia, usque ad
— tnv'a i. e. in lætitia, abſunt hic à4 MSto I.
10. Sicuti Exod. c. 34. V. I. habetur, confer. éap.
ſeq. 10. n. 1.
I1. Ita abbreviaturam Fa hic expono, ut ſignifi-
Cet SR n i. e. in die expiation's, con-
fer. cap. ſequ. 10. v. I. n. 4. in MSto 2, etiam

exponitur: ςι n i. e. in die expia-

tionum.
I2. Proht Numer. c. 1 4. v. 20. habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 207. col. 2, Princ. ac not. in
a De . log. .

or.

les Cate etat
igitu die⸗ ln
nerolentis fu
Vetl. 10. G.
10. 11 un
qve ſe il
Pod. ver.20,
ut Cimidie pe
1e Cvo ſupert
nem habet ken
retot, houlan-
c)de guibus
eſt hicordo on
un Kc. 11,

El.1.
Itmi
antez

13. Sieuti can, ſe
Dot. 9,19.
14. Conſer. dict.
num. 30,
Conſer hie
Baradunn, fol
1). Non verd N
ſeinnotis
16, Confer. eri
. 7. V. 20. . 4
1,med. 3r not.
17. Modt Amose
thinot,
0h. Nem: Ni
.. 10. V. 1. 5
Plezar & iban
leiit citen
19. Nimiti n N
mnoliture poc

Gun Aeh

CML.K.

—

ſoriizes; ſed
in corle tuß
1. Verl f.
improbitatem
Verl9. E
Verl.10, LI..
68. Verl. I18,
endam ad o-
na diebus, i
es) alcendetat

us)tatlitis rac
te Sinai) nota⸗

tionis, 11. eo⸗
ac dicit Moſ:
erpiafionem &
ins)benerolen⸗
bale poſteno.
1es

—
confer, Gut Alleu

ot in W Vor h.
„
lio nollo lele te⸗
ionolto naican

Eequentin uiguenc⸗
t bie4 M to l.

expono, uſeniß.
lie eihinionis, eoſ⸗

MKo 1,etin
die enpu⸗,

4. ,

5,10, nadetur, conſt.
13. hiine⸗ 9 not 1

CAbP. N. DEUITERONOMII. 1347

res (datæ erant Moſi:) ego verò ſteti in monte (Sinai) juxtà dies priores; 13. ſicuti
igitur dies priores in benevolentia (Dei) fuerunt; 14. ita etiam poſteriores in be-
nevolentia fuerunt, dic igitur nunc, quòd intermediis diebus iratus † fuerit (Deus.)
Verſ. 20. Et Aaroni iratus eſt Dominus] Quia ille vobis auſcultaverat. 15. Eod. v.
20. Ilt illum perderet] (Verbum P—νρâρπ hic notat) privationem liberorum, 16.
atque fic illa (Scriptura) dicit: PD i. e. & perdidi fructum ejus deſuper. 17.
Eod. verſ. 20. Et deprecatus ſum, etiam pro Aarone] Et deprecatio mea ei utilis fuit,
ut dimidiæ parti (iberorum Aaronis) condonaret (Deus,) nam duo mortui ſunt. 18.
ac duo ſuperſtites remanſerunt. Verſ 2 1. Molendo] (Verbum rO) ſignificatio-
nem habet temporis præſentis ac ſi (diceretur:) continuè molendo, 19. donec ſni-
retur, moulant, * linguàâ vernaculâ. Verſ. 25. & procidi & .] Hi iidem ſunt (di-
es,) de quibus ſuprà dictum eſt; 20. repetiit autem (illud Moſes,) hic, quia ſcriptus
eſt hic ordo orationis ejus, nam dicitur: * Domine Deus, ne perdas populum tu-
um &c. 21.

CAFP. X.

Erſ. I. Iu tempore illo] Poſt quadraginta dies placatus fuit mihi (Deus) ac di-
xit mihi: ſculpe tibi &c. 1. & poſteà: & facies arcam; 1. ego vero jam
anteà feceram arcam, ſi enim veniſſem ac tabulæ in manu mea Killent, Obi⸗
Sggggggg mm

confer. ſuprà Deuteron. c. 3. v. 6. n. 12. 6c infraà

13. Sicuti cap. ſequ. 10. V. 10. habetur, ubi vide

not. n. 29. Deuter. c. 27. V. I. n. I. ac Deuteron. c, 3 I. v.
14. Confer. dict. cap. ſequ. 10. v. 10. n. 29. & 26. n. 2 8. vide & Exod. c. 15. v. 1. Sign. * it.
num. 30. . ad udic. c. 2. v. 1 S. n. 17. & ad'z. Samuel. cap.

† Confer. hic tract. Talm. Nedarim, fol. 32. a. &
Bava batra, fal. 9. b.
15. Non verò Naaτπι i. e. quia ille peceaverat,

22. verſ. 7. num. 17. & ad Eccleſ. cap. 9. v. 11.
n. 2,7.

. . . „ 4 .
XW Sic exprimo hic Oaaoa', abeſt autem vox iſta

ſic in notis 'nam N ν h, loc, exponitur.
16. Confer. Levit. c. 10. V. 12. n, 2 6. & Deuter.
c. 7. v. 20. n. 44 item Qur Arjeh fol. 207. col.
2. med. ac not. in nos n h. loc.
17. Prout Amos c. 2. V. 9. habetur, ubi vide Ra-
ſchi not.

39. Nempè: Nadab & Abihu, de quibus Levit.
& ſeqq. duo autem, videlicèt:

c. 10. V. I.
Eleazar & Ithamar, ſuperſtites manſerunt, vide
IL. evit, dict. c. IO. v. 12. n. 2 8.
19. Nimirn ene ne rd i. e. molitio ſeu
molitura poſt molitionem, ſeu molituram, uti

Gallica &% M StO 2.
20. Videlicèt: verſu 1 3. H. cap.
*X Hebr, aeau,“, abeſt iſtuc hic ab utroque
MsSto.
21. Prout verſu ſequ. 26. H. eape habetur, confer.
& not. in m irmw h. loc. it. tract. Talmud.
Avoda Sara, fol,4 3. 6. & fol. 5 1. a. it. Berachor,
fol. 32.5. & fol. 34. a.
I. Sicuti hoc verſu r. Habetur, confer. Exod. cap.
34. Verſ. I. & Cap. antec. 9. veiſ. 1 §. num. 10.

2. Prout eodem hoc verſi 1. . cap. habetur, con-

in Gur Arjch fol, 207. col. 2. fin. exponitur,

fer.

1348

nam illas recondidiſſem? 3.

DEUTERONOMII.

non fuit autem iſta arca, quam fecit Bezaleel, nam ecce

CAbP. X.

non occupati erant in tabernaculo (fabricando.) niſi poſt diem expiationis, 4. nam,
cùm deſcendiſſet (Moſes) de monte, præcepit eis de fabricatione tabernaculi ac Beza-

leel fecit primò tabernaculum & poſteà ar
que.) quòd iſta fuerit arca alia, 5. quæ egre

illa autem, quam

cam atque (cœtera) vaſa, reperitur (ita-
diebatur cum illis (Iſraêlitis) ad bellum;
fecit Bezaleel, non egreſſa eſt ad bellum, nili ætate Eli 6. & pro-

tereà puniti fuerunt (Iſraelitæ) atque in captivitatem abducta fuit (arca.) Verſ. 6.
Elii autem Iraslis profecti ſunt de Beeroth ſiliorum Jakan * in Moſerah] Cur res iſta hic
(refertur?) prætereà num de Beeroth filiorum Jakan profecti ſunt (tfraêlitæ) in Moſe-
rah? enimverò ** de Moſeroth illi venerunt ad filios Jakan, nam dicitur: & profecti

ſunt de Moſeroth &c.

7. prætereà (hic dicitur:) ibi mortuus eſt Aaron; ſed nonne

ille in monte Hor mortuus eſt? 8. egredere ac ſupputa reperiesque octo profectio-

nes de Moſeroth usque ad montem Hor;
rit (una) ex reprchenſionibus,

Harad 12.

per octo profectiones usque ad filios jakan 13.
14. & nonnullos ex vobis interfecerunt vosque

gnam contrà vos inierunt filii Levi

9. ſed (reſpondetur, quòd) etiam iſta fue-
10. (ac ſi diceret Moſes:) etiam iſtud (reprehenſione
dignum) feciſtis, (nimirùm,) quando mortuus eſt Aaron in monte Hor circà finem-

quadraginta annorum & receſſerunt nubes gloriæ,
ac conſtituiſtis vobis caput, ut reverteretis in Egyptum ac retrò abiiſtis

11. timuiſtis vobis de bello regis

atque exinde ad Moſerah, ibi pu-

ipſi etiam quosdam ex eis interemiſtis, usque dum illi (filii Levi) vos reduxerunt in-
viam, quam vos retrò abieratis atque inde rediiſtis in Gudgodah 15. id eſt: Chor

Hagid-

fer. hic tract. Talm. oma, fol. 3. 5. & fol. 72.
b. it. Menachot, fol. 2 8. b. & fol. 99. 5.
3. Confer. bic Gur Arjeh fol. 207. col. 3· princ. ac
not. in ar h. loc.
4. Hebr. „ per abbreviaturam, prout in editione
Hebræa, qua uſus ſum, habetur. confer. cap. an-
tec. 9. Vv. 18. n. 11.
3. Confer. hic Iſaac Abarbenel ad t. Samuel. c. 4.
v. 4. ubi fuſius agit de quæſtione illa, an duæ fu-
erint arcæ apud Iſraclitas, vide & not. in mov
an h. loc. ubi tract. Talm. Schekalim, fol. 9.
ad marginem allegatur.
6. De quo vide 1. Samuel. c. 4. v. 4.
* Hebr. o)y a, iſta & ſequentia, usque ad:
y) An7 i. e. ad filios akan, abſunt hic 4 MSto I.
XX Hebr. &ρN, in MSto 2. pro eo legitur: i i.
e. nonne, per interrogstionem.
7. Prout Numeror. cap. 33. verl. 29. & 30. habe-
tur.

g. Vide Numer. c. 21. v. 5§⸗ num. 30. & c. 2 6, v.
13, n. 24. confer. & num. ſequ. 9. h. cap.

9. CGonfer. Numer. dict. c. 26. v. 1 3, n. 25. & in-

frà u. 13. h. verſ.
10. Quarum ſuprà Deuteron. cap. 1. verſ. I. n. 1.

mentio facta eſt, confer. & verſ. ſeq. 7. 6. cap. n.

19. item Gur Arjeh fol. 207. col, 3. princ. ac
not. in pam 'new h. loc.
I11. De quibus vide Numer. cap. 2 I. v. I. n. 8. &
v. 2. n. 16. item Numer. c. 26. v. 13 .n. 22, &&
ſuprà Deuter. c. 8. v. 4. n. 6. confer. & not. ad
librum Prec. Jud. p. I. p. 159. 5. med. ac p. 2.
pag. 90. 5. med. S Deuter. c. 32. v. 10. n. 54.
12. De quo vide Numer. c. 21. verſ. 2.
13. Conkfer. verſ. ſequ- S. H. cap. n. 22.
14. De qua vide Numer. alleg. cap. 26. V. 13. K.

26.
15. Sicuti verſu ſequ. 7. . cap. habetur, vide num.

lequ. 16.

CAl. X.

—
Hagicga.
maxiumum pr
yiſuc fuih ac
henſionem
Iim Sancto i
19, Kut ibi
conſtituerint
Uitulum cont
Citchic cript
mo polegtel
tem beri non
iſte tevetlioni
in te non erra⸗
tem ſteti in mon
Pti 1½, quot
jam] tedit &
Levitæ. 1¹5.
iu] MiGelie⸗
balbuit eribu
Vacare potuer

ſiſ⸗ ju] lyn

————..
16. De hoe locon
32
17. Nempe: in
ibi non ſit mon
Mer maximum
conugir, Perin
et wonuus,
198. Kite: objure
ct, V. antec. 6
19. Conler, hi
K not. in Pa
10. Liye: Princig
leſet, de uo
ie Gin Arſen

PN do 4

CA.x.

l,uam ecce
his, 4, hamn,
culi acens.
eperitur ia⸗
lad bellum;
l t. & pro.
2) Verl.6.
urtes iſta hic
lie)in Mole.
1: & protelti
n; ſed nonne
do protectio⸗
etiam illa fue
leprehenſione
t circa dnem.
debello tegs
c tettd abiiſtis
olerah, ibi pu⸗
ecerunt rosque
feduxerunt in-
Higid
—
um 70,et, 26,1.
hcap.

4 l Nenſ lel 1.

õ

107. col, lin,

4 111.V. 1,0, . &
16, V. 1),1, 17
6, conſet, hol⸗ 4
ſheb⸗ med, 20

„ 31. 10 ſ

lapen. 14
kegdae

.bbemn ſik uun.

6, 1. 1el

CAb. X. DEHITERONOMII. 1349

Hagidgad. 16. Verfſ. 7. Et de Gudegodah G&c.] In Moſerah autem feciſtis luctum-
maximum propter mortem Aaronis, quæ vobis iſtius rei cauſa fuit, vobisque perinde
viſum fuit, ac ſi ipſe (Aaron) ibi 17. mortuus eſſet; conjunxit autem Moſes repre-
henſionem 18. iſtam fractioni tabularum, ad indicandum, quòd mors juſtorum co-
ràm Sancto illo Benedicto æquè gravis ſit atque dies, qué tabulæ fuerunt conftactæ
19. & ut tibi notum fiat, quòd ei (Deo) perinde fuerit grave iſtud, quòd (Iſraelitæ)
conſtituerint ſibi caput, 20, ut ab illo (Deo) ſemet ſepararent, ſicuti dies iſte, quò
vitulum (con flatilem) fecerant. Verſ. 8. In tempore illo ſeparavit Dominus &c.] Re-
dit (hic Scriptura) ad textum priorem. Eod. verſ. 8. In tempore illo] i. e. Anno pri-
mo poſt egreſſum veſtrum ex Ægypto, cùm errorem commiſiſſetis in vitulo; fili au-
tem Levi non errâſſent, 21. ſeparavit ille Deus à vobis; conjungitur autem textus
iſte reverſioni (filiorum Iſraëlis) ad filios jakan, 22. ad indicandum, quòd etiam hac
in re non erraverint filii Levi; ſed in fide ſua permanſerint. 23. Verſ. 10. Ego au-
tem ſteti in monte] Ut acciperem tabulas poſteriores & quoniam non expoſitum eſt ſu-
prà, 24. quotnam (diebus Moſes) ſteterit in monte in poſteriori iſto aſcenſu, (ideò
jam) redit & de illo (dicere) incipit. Verſ. 8. Ulr portarent * arcam] (Nempè:)
Levitæ. 25. Eod. verſ. 8. Ur ſtarent ad miniſtrandum ei & ut benedicerent in nomine
eius] (Videlicèt) ſacerdotes, atque hæc eſt elevatio manuum. 26. Verſ. 9. Ideò non
habuit (tribus) Leri partem] Quoniam ſeparati fuerunt ad miniſterium altaris nec
vacare potuerunt arationi 27. & ſationi (agrorum.) Eod. verſ. 9. Dominus eſt poſ-
Ieſio ejus] Ipſe (Levita) aufert portionem ſtatutam 28. ex domo regis. Verl. 10.
Sic-

16. De hoe loco vide Numeror. cap. 3 3. verſ. 3 1.
6 32.

22. De quo vide verſ. antec. 6. b. c. n. 13.
23. Confer. Numer. dict. cap. I. v. 49. n. 13. it.

17. Nempè: in Moſerah, quamvis ioſe Aaron
ibi non ſit mortuus, ſed in monte Hor; pro-
pter maximum tamen luctum, qui in Moſerah
contigit, perinde viſum fuit, ac ſi Aaron ibi er-
ſet wortuus,
18. Sive: objurgationem, increpationem, con-
fer. v. antec. 6. h. c,. num. 10.

19. Confer. hic Gur Arjeh fol. 207. col. 3. princ.

ac not. in om inow h. loc.
20. Sive: principem, qui illos in ggyptum redu-
cieret, de quo vide Numer. c. 14. v. 4. confer. &

Wan NDW h. loc.

21. Confer. Numer, c. 1. v. 49. n. 13. & Gur Ar-

jeh /ol. 207. col, 3. med. ac not., in om rn

h. loc. it, tract, Talm. Taanit, fol. 26,15. & Sota,

. 3 . a. item Sevac him, fol. 16. a. & Erachin,
Ol. 11. a.

hic Gur Arjeh fol. 207. gol. 3. med. ac not. in

28. Hebr. nnn 502, comparatur hic Deus regi,

tract. Talm. Peſachim, fſol. 104. a. & Horajot,
Jol. 13. b.
²4. Nempè: cap. antec. 9. v. 10. confer. tract.
Talm. Megilla, fol. 2 1. a.
* Hebr. Huw' iſtud & ſequentia, usque ad: 'n
RXαπ i. e. ſicuti diebus prioribus (v. 10. b.
c.) abſunt hic ab utroque MSto. 4
2 5. Id enim munus ſive officium erat Levitarum,
confer. not. in por now h. loc., it. tract. Talm.
Taanit, fol, 26. h.
26. De hac manuum eſeyatione vide plura apud
D. Wagenſeil. Sot. p. 672. num. 3. confer. So-
ta, Fol. 3 8. a. & Sevachim, Fol. 16. a. it. Era-
chin, fol. 1 1. a.
27. Confer. hic Gur Arjeh fol, 207. col. 3. med.
ac not, in onm h. loc.

6 *

13560

DEUTERONOMII.

Sicuti diebus prioribus Quibus ſcilicêt datæ fuerunt primæ tabulæ, quemadmodùm(igi-
tur) illi (dies priores) fuerunt in benevolentia (Dei;) ita & iſti (poſteriores dies)

fuerunt in benevolentia;
pro vobis, fuerunt in ira. 30.

29. aſt dies intermedii, quibus ibi ſteti, ad deprecandum-
Verſ. II. Et dixit Dominus mibi] Etiamſi vos ab eo

(Deo) receſſeritis & in vitulo (conflatili) erraveritis; (tamen Deus) dixit mihi: vade,

deduc populum &c. *

Verſ. I2. Et nunc Iraël!] Quamvis vos iſta omnia feceritis;

tamen adhuc* miſericordia ejus (Dei) atque ipſius dilectio eſt ſuper vos & licèt o-
omnia iſta peccaveritis coràm illo, ipſe nihil aliud petit à vobis, niſi, ut timeatis &c.
hinc KRabbini noſtri exponunt, quòd omnia ſint in manu Dei præter timorem Dei,
31. Verſ. 13. 1le cuſtodias mandam Domini] Etiam iſta (obſervatio mandatorum-

Domini) non eſt in vanum; 32.

ſed in commodum tuum, ut mercedem accipias.

Verſ 14. Ecce Domino, Deo tuo] Sunt omnia, *** & quamvis hæc ita ſeſe habeant;
tamen patres tuos ſolummodo dilexit Dominus præ omnibus. Verſ. 15. Vos]

Quemadmoduùm vos dilecti eſtis præ omnibus populis die iſto. 33.

Verſ. 16. Præ-

putium cordis veſtri] i. e. Obturationem cordis veſtri & illius tegumentum. 34. Verſ.
17. Dominus dominantium] Non poterit ullus dominus eripere vos è manu ejus. 35.

Eod.

ex cujus domo alicui certa pottio erogatur, c
erum de voce d'? confer. quæ ad Exod. e. 30.
v. 8. Sign. † notata ſunt, item jerem, c. ult. verſ.
ult. ibique KRalchi not. indicantur autem hoc
nsamine oalationes ac decimæ, quæ Levitis præ-
ſtabamur, ſic in notis nnν nn, h. loc. expo
nitur, conkfer. inftà Deuteron. cap. 1 8. v. 2. n.

12.
29. In beneplacito ac gratia Dei, confer. cap. an
tec, 9. v. 1 8. num. 14. & Gur Arieh Jol. 307.

col. 3. med. ac not.

32. 6.

o. Nempè: Dei, id eſt: Deus iratus fuit die-
bus iſſis intermediis, quibus deprecatus lum pro

vobis, conſer. dict. cap. præced. 9. v. 18.
X Uii Exod. c. 3 2. V. 3 4. habetur, confer. hic tract

Talm. Berachot, ſol. 32.5.

xXx Hebr. y, in MSto 1. pro eo jegitur: av
j. e, habitant (miſeticordia ejus &c. ſuper vos)

confer. tract. Talm. Berachot ſol. 32. b. & Sc hab

bat, fol. 3 1. a. ir. Megilla, Fol. 25, 37. & Sota,
fol. 11. a. & Menachot, fol. 43. 5. it. Nidda,

Jol. 16. b.

1. Vel: quòd omnia in poteſtate Dei ſint & ab
eo dependeant, præter timorem Dei, nam, jux-

in pon hSu h. loc. it.
tract. Talm. Megilla, fol. 2 1.a. & Berachot,fol.

ta ſententiam judæorum, ſoli hominis libertati
relinquitur, pietati aut improbitati ſeſe dedere,
Deus enim, ajunt illi, decernit quidem, an
ex gutta ſanguinis, unde homo naſcitur, prodi-
re debeat fortis aut infirmus, magnus aut par-
vus, mas aut fœmella, ſtultus aut ſapiens, di-

ves aut pauper, ſed de pietate & im probitate ni-

bil decernit, vide D. Wagenſeil. Sot. p. 72, & p.

79. n. 10. confer. & Gur Arjeh fol. 207. col. 3.

circà fin. ac not. in pon ow b. loc. ubi tract.
Talm. Berachot fol. 3 3. 6, ad marginem allega-
tur, confer. & Geneſ. c. 17. v. 1 8. n. 52.
32. Id eſt: gratis, ſine mercede, confer. hic Gur
nieh fol: 207. col. 4. med. ac not. in man n*
. loc.
XX Confer. hic tract. Talm. Chagiga, fol. 12. b.
33. Confer etiam hic Gur Arjeh jol. 207. col. 4.
med. ac not. in an nSh. loc.
34. Vel: obtectionem ejus, Hebr. b'n; confer.
hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. & Gur Ar-
jeh fol. 207. col. 4. med. ac not. in an n
h. loc. & Exod. c. 6. v. 12. n. 43. it, tract. Talm.
Schabbat, fol. 108. a. & Succa fol. 52. a.
35. Confer. tract. Talm. Joma, fol. 69. 5. & Me-
gilla, fol. 3 I. a, vide etiam hic not. in non *,
ubi

(A0. I.
————
koc. vetl.
fetl. 17.
lit uliiin
peris hum
un Gami
ea de reunie
ſtimentum a
te ell ne obj
ſetwias & ad
men ejus ju

7tl.:
gu⸗
lice

—
ubi hujun l
b iſta: non
Manu ejus,:
36, Conker, h
ci fin, & not
genleil. Sot,
ol. 10,9
ſchan, fol.
Arjeh ol, 20
heloc.
¹ Heb. Nn
MSto.
3. Hebr. win
Omnium di⸗
theclasnen
en, not in 7
i b erl
„Kicuti Gede
Arjehr ſol. 1
bocritem d

(A.

—
ores ies)
candum
V0s a eo
ihi: vade,
Akeceritis;
& liceto⸗
meatis Kc.
drem Dei,
ndatorum.
n accipias,
habeant;
Iſ. N]
16. ye.
n. 34 erl.

nuejns. .

Eod,
Wmigis libentati
ani ſeſe gedete,
gidem, an.
uleitur, podi⸗
gous aut hal⸗
utſepiens, di⸗
wprobitateni⸗
dot.⸗ 71 p.
0l. 107. (0) 3.
h.loe. ubi tract.
uiginemellege⸗
Nne ſt
conlet hie Gut
inenn

ſol. 10. col. 4

oc⸗
bt r cohlen
hale, Gur At⸗
r ia n Nnr
3.i, nalh liim.
9ſol. 52.¹.
. — .
wbin n

Cab. X.

DEUTERONOMiIIL. 131

Eod. verſ. 17. Non accipiat perſonam] Si vos jugum ejus fregeritis. 36. Eod.
verſ. 17. Non accipiet munus] Ut eum divitiis placetis. 37. Verſ. 18. Qui fa-
cit ſudicium pupillo ac viduæ] Ecce potentiam (Dei) & ſimùl cum potentia ejus tu re-
peris * humilitatem ejus. 38. Eod. verſ. I8. Et qui amat peregrinum, ut det ei vi ⸗
dum & amictum] Eſtque iſta res 39. magni æſtimanda, nam pater noſter, Jacobus,

ea de re unicè rogavit (Deum, dicens:) & dederit mihi panem ad comedendum & ve-

ſtimentum ad induendum. 40. Verſ. 19. Quia peregt:! fuiſti] Maculam, quæ in

te eſt, ne objicias proximo tuo. 41. Verſ. 20. Dominum, Deum tuum, timeas] Eique

ſervias & adhæreas &, cùm in te fuerint omnes iſtæ Proprietates, 42,. tunc per no-

men ejus jurabis, 43.

CAT.

Erſ. 2. Et cogneſcite hodié] Animum advertite, ut ſciatis & intelligatis meam-

que redargutionem accipiatis. 1.

licèt) ego nunc loquor,

Eod. v. 2. Quia non cum ſtliis veſtris] (Sci-

2. qui poſſent dicere: nos non novimus nec omnia

iſta

ubi hujus loci habetur explicatio, œteruùm ver-
ba iſta: non poterit ullus domiaus eripere vos è
manu ejus, abſunt hic 4 MSto 1.
36. Confer, hic Gur Arjeh fol. 207. col. 4. cir-
cà fin. & not. in arm ov b. loc. item D. Wa-
genſeil. Sot. p. 43 5. & tract. Talm. Berachot,

Jol. 20. b. & Megilla, fFol. 3 I. a. it. Roſch ha-

ſchana, fol. 17. 5. & Nidda, fol. 70, 5.

37., Vel: placatum reddatis, vide & hic Gur

Arſeh fol. 207. col. 4. fin, ac not. in pa D
h. loc. .
* Hebr. en ang, abſant iſta hic ab utroque
MsSto.

3. Hebr. MAtay, ut ſenſus ſit, quamvis Deus ſit

omnium potentiſſimus; tamen ipſe humiles &
abjectos non dedignatur; ſed illos reſpicit, con-
fer. not. in naτπ o, ubi tractat. Talm. Me
gilla Fol. 3 I. a. ad marginem allegarur.
39⸗ Nempè: victus & amictus, confer, num., ſequ.
40. h. verſ.
40. Sicuti Geneſ. c. 28. v. 20. habetur, eonfer. Gur
Arjeb fol. 207. col 4. fin. ac not. in a n
5. loc. item D. Wagenſ. Sot. p. 20 5.

41., Confer. Exod. e, 22. v. 2 I. n. 76. & Gur Ar-
jeh fol. 207. col.4, fin, ac not, in Snat r.
loc.
42. Conditiones, qualitates, confer. quæ ſuprà ad
Deuteron. e. 6. v. 13. n. 37, notata ſunt; cœte-
rùm dictio iſta: MN i. e, proprietates, abeſt
hic ⅛ MStoz.
43. Sicuti in fine hujus verſus 2e. habetur, vide
Gur Arjeb fol. 20%. col. I. princ. ac not. in
Dp h. loc. it tract. Talm. Peſachim,
Jol. 2 2. b. & Kidduſchin, fol. 30. 6. it. Bava ka-
ma, fFol. 41. a. & Sanhedtin, fol. 56. a. & Me-=
nachot, fol. 43. 5. it, Bechorot, fol. 6. 5. & Te-
murah, ol. 3‧ 3. b. & fol. 4. 4.
I. Vel: objurgationem meam admittatis, incre-
pationi meæ ſocum detis, confer. Gur Arjeh fol.
208,. col. I. princ. ac not. in panm no , loc.
1. Hæc enim verba juxtaà Commentatoris noſittei
mentem hic ſubintelligenda vel ſupplenda ſunt,
nam in textu ſacro hic habetur ?2Xαααιι. confer.
infrà v. 7. b. c. num. 7. & Gur Arjeh fol. 208.
*col. 1. princ. ac not. in pan ino h. loc.

Hhhhhhhh

135⁵2

DEUTERONOMII.

ChqAb. XI.

Iſta vidimus. Verſ. 6. In medio omnium Iraslitarum]

Quocunque aliquis ex illis

(ſeditioſis) fogiebat, ibi terra ſub eo rumpebatur cumque deglutiebat, hæc ſunt verba

R. Jehudæ, dixit ei* R. Nechemja:

ruit terra π RNi. e os ſuum; 3. non autem HNi. e. ora ſu
nam ego 4. ſtabilio (per verba iſta:) in medio omnium Iſaêlitarum? 5.

enimverò nonne jam anteàâ dictum eſt: & ape-

a? dixit ei: & qquid-
reſpondit

ei: facta eſt terra declivis, 6. tanquam infundibulum & ubicunque aliquis ex iſtis
ſeditioſis) erat, ** is devolvebatur ac veniebat usque ad locum, ubi terra erat rupta.
Eod. verſ. 6. Et omnem ſubſtantiam, quæ erat in pedibus eorum] ( Dictio H Pp'**
hic ſignificat:) divitias hominis, quæ conſtituunt eum ſuper pedes ſuos. Verfſ. 7.

*

Nam oculi veſtri (uerunt,.) qui viderunt] Redit (hic Scriptura) ad textum, de quo di-

Rum eſt ſuprà: 7.
rum oculi viderunt &c.

non cum filiis veſtris, qui non noverunt &c. ſed vobiscum, quo-
Verſ 10. Non eſt, ficuti terra Roppti] Sed eſt melior illà;

romiſſio autem iſta dicta fuit Iſralitis, cùm egrederentur ex Ægypto, dicebant e-
nim: forſitàn non veniemus in terram æquè bonam ac pulchram, †ſicuti eſt iſta(Ægyp-
ti terra,)vel fortaſſis in vituperiumg. ejus (terræ Chananææ) loquitur Scriptura atq; ſic
eis dixit: non eſt iſta, ſicuti terra gypti; ſed eſt deterior illà? lex dicit: Chebron au-
tem ſeptem annis ædificata fuit &c. ehomo idem ædificavit eas, 10. Zohan Mizraimo,
Klio ſuo(majori,)ac Chebron Chananæo (filio ſuo minori ædificavit;) jam autem mos
eſt, ut aliquis (priùs) æ dificet id, quod pulchrum eſt & poſteà id, quod eſt deforme, nam,
quod inpriore eſt deforme, idipſe transfert in (locum) ſecundum & ubique id, quod
gratum eſt, 1. præcedit, diſcis itaque quòd Chebron pulchrior fuerit, quàm Zohan; 12.
Pgyptus autem præſtantior eſt omnibus (aliis)terris, dicitur enim: ſcuti hortus Domi⸗

ni, ſicuti terra Eägypti; ¹3. aſt Zohan laus crat Egypti, 14.

quia ſedes erat regia,

K Hebr. Da ” DN hæc & ſequentia usque

ad: e rn e e i. e. dixit ei: & quidnam

ego & c. abſunthc 4 MSto 2.
3. Sicuti Num. c. 16. v. 32. S& v. 6., . cap. habetur.

4. Senſus elt quidnam ſibi volunt verba iſta: in

medio omnaum Ifraeëlitarum quæ ſaonè non
ſunt otioſa; ſed emphaticè Iunt intelligenda.
. Quæ verba hoc verſu 6. babentur.
6. Hebr. aH, quæ dictio ſignipcat: dechivitatem,
Jocum dec livem, vide Buxto f. Lex. Chald. fol.

1173. med. confer. nor, ad librum Piec. jud.

art. 2. pag. 2 12. b. princ.

aIn utroque MSto hic addi ur n i. e⸗fugiens ubi-
cũq; Ic. aliquis ex iſtis fugiebat, is deve lvebatur &c.
XXX Confer. hic tract. Talm Peſachim, fol. 119.

a. & Sanhedrin, Fol. 110. a b.
7. Nempè: verlu 2, b. cap. ubi vide not, num. 2.

conter. & Gur Arjehb ol. 20 8. col. 1. princ. ac
not. in 'ndn o b. loc.
†+ Hebr. z am, abfunt iſta hic 4 MStoO 2.

ad marginem allegatur.
9. Prout Numer. cap. 13. v. 23. habetur, confer.

„nan eW' h. I c.
IC. Nempè: Cham ædificavit utram que urbem,
Chebron & Zohan, confer.]Numer. dict. cap.
13. v. 23. U. 29.
II. Quod pu chrum, amabile & dilectum eſt, id
enim Hebr. aan notat.
I(2. Vide Numer. alleg. c. 13. v. 2 3. num. 3 1.
13. Prout Geneſc. 13. v. 10. habetur, vide & Nu-
mer. dict. c. 1 3. v. 23. n. 3 5.
14. Id eſt: urbs Zohan excellebat inter cœteras

8. Conter. not. in "n rv h. loc. ubi Siphre

bie Gur Arjeb fol. 20 8. col. 1. med. ac not. in

ſcenimil
bron auten
natadlepuil
Zohan; V.
tur (nemp
(nonſanei
fuerit urbe
jam terra
ta etat dici
Eod. verl.
ex Nilo :7
atque labol
ſuperiot; t
Chananza)
(tus ille Be
elt detedu

aleru) Cui

—
ute c
ſet. Numer.
1. Kcuti b⸗
mer, dict.⸗
Behr dNr
pwie (.
16. Conter t
34, notata
3 Bebr. Nn
um jeperit
17, Hehr. m
in dperis
timonialdde
ſpicitur, hid
ti innotis
conter. Gur
1. die vert
Oon Por
uod ilud,
1lo loco; 5
egorxilln
Dim iſtud e
gniſtcat fros

(M. X.

—
er ilis
Gnt retba
Kape
i Sguicd.
telponcit
is ex iſtis
rat tupta.
. Vetl.,
ge guo di⸗
umm,guo⸗
nelior il;
dicebante⸗
taloyp⸗
tuta ag;ſc
hebronan⸗
Mirraimo,
lautem mos
lorme,nam,
guei, gnod
mZohanl
hnottusDomi⸗

es erat legi

ſie

—
(ol. 1, Princ,

g .
loe vdi hine .

habetur, toſet
med. 1e n0t. l5

uamque udbenn
Numet. Lick lu⸗

ecum el is

1,2 z num, zn
Peaumſid &N⸗

ebat ianet (Etetas

—

DEUTERONOMII.

1353

ſic enim illa (Scriptura) dicit: nam in (urbe) Zohan fuerunt principes ejus; 15

.„Che-

bron autem erat cœteris (urbibus) inferior in terra Iſraêlitica * ideoque deſtinata e-
rat ad ſepulchra defunctorum; 16. & tamen etiam ſic pulchrior erat illa (urbs,) quàm
Zohan; verùm in (tractatu Talmudico: *) Cetubot 17. res alio modo exponi-

tur (nempéè:) an aliquis (prius) ædificat

domum filio ſuo minori & poſteà majori?

(non ſanè ita fieri ſolet;) verùm iſtud (hoc ſenſu dicitur, nempè:) quòd feracior 1⁸.
fuerit (urbs Hebron) ſepties magis, quàm Zohan. Eod. verſ. 10. UImnae exiiſtis] Et-
iam terra † Rahamſes, in qua commorati eſtis, quæ in optima parte terræ Ægypti ſi⸗=

ta erat, dicitur enim:

in optimo loco terræ &c. 19., non erat, ſicuti terra Iſraêlitica.

Eod. verſ. 10. Et irrigiſtipede tuo] Terra Egypti opus habebat, ut adduceres aquam
ex Nilo 20, pede tuo & ut illam irrigares, opus habebas, ut ſomnum tuum fugares
atque laborem impenderes; & inferior quidem locus bibebat (aquam,) non autem

ſuperior; tu verò deducebas aquam ex inferiore loco ad luperiorem;
Chananæa) ad pluviam cœli imbibit aquam; 21.
ctus ille Benedictus irtigat tàm inferiorem, quâm ſuperiorem locum, tàm eum,
eſt detectus, 22½. quàm illum, qui non eſt detectus. Eod. verſ. 10.

sleri] Cui non ſufficiunt pluviæ;

ſed iſta (terra,
tu dormies ſuper lecto tuo & San-
qui
Sicuti bortum

ſed irrigant illum pede & bajulatione. 23. Verſ.
Hhhhhhhhh 2

II.

urbes .gypti, quoniam ibi ſedes erat regis, con-
fer. Numer. alleg. c. T 3. v. 23. n. 36.
15. Sicuti Eſaiæ c. 30. v. 4. habetur, vide & Nu-
mer. dict. c. 13. Vv. 2 3. n. 37. D
*Biebr. 7 , in utroque MSto pro eo legitur:
1yan i. e. Canahan.
16. Confer. quæ àd Numer. alleg. æ. 13. V. 23. n.
34. notata ſunt.
*X½ Hebr. Qaann, ſice in utroque MSto hic addi
tum reperitur.
17. Hebr. Malnn, eſ is liber ſecundus partis ter-
tiæ operis Talmudici, agens de contractibus ma.
trimonialibus &. locus autem, ad quem hic re-
ſpicitur, habetur in Ketubot, fol. 112. a. ſicu-
ti in notis 'pas id marginem allegatur,
confer. Gur Arjeh fol. 20 8. col. 1. med.
1 8. Sic verbum qmnan ſecundaum notas in
I PHD h. loc., interpretor, ubi exponitur,
quod illud verbum hic idem ſigniſicet, atque in
illo loco: n&) i. e. & liberos conſequar etiam
ego ex illa, uti Geneſ. c. 30. v. 3 habetur, eſt e-
nim iſtud verbum DD y de i. e. ſi⸗
gnificat fructifigationem ſeu fertilitatem, confer.

Jol. 20 5. col. I. fin. in MSto z. brο: r
legitur ? qrawn i. e. laudata , celebris, præ-
ſtans.
† Hebr. — X, in MSto I. poſteà additur:
i. e. Goſchen (S& Rahamſes &c.)
19. Uti Geneſ. c. 47. v. 6. habetur, confer. not, in
a H b. loc. cœ& erùm verba iſta: dic itur
enim in optimo loco terræ &c. abſunt in Hebræo
ab utroque MSto; poſita autem ſunt in margi-
ne in MSto 2. 5
20. Confer. hic præ aliis P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. it. tract, Talm. Schab bat, fol. ey5.
a.
11. Sicuti verſu ſequ. 11. b. c. habetur, confer-in-
frà v. 1 3 Hh. c. n. 30. it. tract. Talm. Taanit, fol.
9 b. & Bava batra, fol. 19. 2.
22. Id eſt: apertus, planus, Hebr. h ſenſum es-
ſe puto, quòd Deus terram Iſraëliticam tàm a-
pertam & planam, quàm quæ non eſt aperta
ac plana, itriget pluviaà, quod ſecus fuit in Ægy-
pto.
2 3q. Seu: portatione, quæ fit oa i, e, humero,

Numer. alleg. e. 13. V. 23. n. 30. & Gur Arjeh

prout hie habetur.

354 DEUTERONONMII. Coavp. XI.

11. Terra montium & convallium] Præferendus eſt mons planitiei, nam in planitie

loci, qui capit Corum 24. tu ſeminas Corum; aſt de monte, * qui capit menſuram

Cori (tu aufers) quinque Coros, (nempè:) quatuor de quatuor declivitatibus (ſive⸗
lateribus) ejus & unum de capite (ſeu ſummitate) ejſus. Eod. verſ. I 1. Et convallium
(Dictio Rvp ſignificat) planities. Verſ. 12. Quam Dominus, Deus tuus, inviſit]
Enimvetòô nonne ille (etiam **) omnes terras inviſit, dicitur enim: ut pfuviam di-
mittat ſuper terram, viro deſtituam? 25. (ita ſanè eſt;) verum ille (Deus,) ſi ita dice-
re fas eſt, 26. non inviſit, niſi iſtam (terram lſraeliticam) & per illam viſitationem,
uàâ ipſe eam inviſit, ille ſimul cum ea (terra) omnes (alias) inviſit terras. 27. Eod.
verſ. 12. Jugiter oculi Domini, Dei tui, intenti ſunt) in eam] Ut videat, quanam re illa
opus habeat & ut in ea (terra) renovet decreta temporum täm in bonum, quàm in-
malum G&c. ſicuti habetur in Roſch haſchana. 28. Eod. verſ. 12. Aprincipio anni]
In principio anm judicatur, quid in illius fine ſit futurum. 29. Verſ. 13. Er erit, ſi
1 audiendo &c.] Redit (hic Scriptura,) ad id, quod ſupfà dictum eſt, (nempè ad ver-=
ba iſta:) ad pluviam cœli imbibet aquam. 30. Eod. verſ. 13. Et erit, ſi audiendo
audiveritis] Si audiveris * in veteri (anno,) audies etiam in novo, ſic quoque (ejus-
modi phraſis uſurpatur in illo loco:) ſi obliviſcendo obliviſcétis, 31. (ſenſus eſt ) ſi
ince-

—

24. Vel: in planitie agri, qui capit menſuram Arjeh fol. 108. col. 2. princ. .
Cori, eſt menſura aridorum maxima, con- 29. Confer. bic Gur Arjeh fol. 208. col. 2. princ.

fer. hic Jalkut Part, 1 Jol. 270. col. 3. circè fin. ac nor. in mom D h. loc. it. Buxtorf. Synag.

X In MSto 2. locus iſte ſic legitur: wan e ſud. c. 2 3. princ. p. 481. & ſeqq. S=
pnn re n e i. e. aſt in loco 1 Hebr. — & 5 iſta & ſequentia, usque ad :
montoſo unius Cori tu ſeminas quinque Coros] = i. e. & erit, ſi &c. abſunt hicç ab utro-
&c. que MSto. . .
X Hebr. N, ſic in utroque MSto hic adéitum 30. Prout habetur verſu 11. h. c. confer. ſuprà
reperitur. v. 10. h. C. n. 2 I. ac Gur Arſeh fol. 20 8. col. 2.
2 5. Prout Hiob. e. 3 3. V. 2 6. habetur. med. ac noc. in non e h. loc.
26. Vel: ut ita dicam, Hebr. an, de cujus vo- * Hebr. yN R, in MStO I. legitur: =&
cis ſignifieatione confer. quæ ſuprà ad Deuter. nynv i. e⸗ ſi audiviſtti, in MStO 2. habetur: 8
., 1. V 4 5. n. 17 6. & infrà Deuter. c. 30. v. 3. vN i. e. ſi audiendo, ſive audiens, confer. in-
n. 3. notata ſunt. fra Deut. c. I5. v. 5. n. 9·
27. Confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. v. 31. Sicuti ſupiò Deuteron. c. 8. v. 19. habetur,
10. b. cap. & Gur Arjeb fol. 20 8. col. 1. fin. it. confer, hic Gur Arjeh fol. 20 8. col. 2. med. ac
Tract. Talm. Berachot, ol. 55. a. S& Rofch ha- not. ad librum Prec. Jud. part. I. p. 26. 6. fin. ac
ſchana, fol. 7. a. & fol. 8. a. 5. it. fol. 17. 5. D. Wagenleil. Sot. D. 410. item not. in moi
29. Hebr. ahν ., eſt is liber octavus partis ſe —nn ubi tractat. Talm. Berachot fol. 56⸗S&
cundæ operis Talmudici, tractans de novi anni Sukia fol. 46. 5b, ad marginem allegantur, col
initio, locus autem, ad queum hie reſpicitur, ha- fer. & tract. Talm. Menachot, 0 l. 34. 66 & S0ta,
betur in dicto tractatu fal 127. b ſicuti in fol. 41.J 2.
ai M ad marginem allegatur, vide & Gur !

(A.. XI.

—
inceperizot
me diemn un
1) ur ſint
13. dlg.
nappeller⸗
(dei ac ian
nebro] (Net
cultus ſctipi

fuit 37. Batk

niel) otabat
Demieillal
Poc, erl.1:
monuit (Seri
ſedeſtadmot
lene veßre]
verl.14. Hu
ſitio (verbor
unturin edi
Fcat)pluyia

—
31. Vel: toiit
hie haberur,
Lerit obliriſea
Di, tandemi
Gerenie:,
132 Hebr dnn,
Operis Tälmn
In hiſtoria bl
loc,
terontin 6.
207, l. uß
Hæc perda:
Gdor 2bſant
3). Dre: hon
maxeiihtange
confet. Gur 4
Dwdn do
Alegnuhen

36 Moht Dant

A. .

—
Pplanitie
tenſütam
ueſre
malin
inwiſ
Uviam di⸗
Uita dice⸗
tationem,
17, Loct
namre illa
quim in.
Nipid anni
kreriß
Ne ad ret.
auliengo
ſoquelejn .
nlus el:)ſi
ince⸗

col. 1, pine, .
uNott5,nag.

, Usgue 20:
Nhigad utto⸗

orker iani

l.109,el 4
ſoc.
ſegitu: O
„habetur: „
ens, Confer,in⸗

(0. 17 mec A
(ub.leſn⸗ N

hot fo t⸗eS

*
Allegamnlin cols

4 d

DEUTERONOMII. 1355

inceperis obliviſci, tandem obliviſcéris omnium, 32. ſeriptum eſt in Megilla: 33. ſi
me diem unum reliqueris, relinquam te bidué.5. Eod. verſ. 13. Præcipio vobis ha-
diè] Ut ſint vobis nova, 34. perinde ac ſi illa audiveritis hoc ipſo die. Eod. verſ.-

13. U! diligatis Dominum] Ne dicas: ecce ego diſco (legem,) ut dives evadam, **

ut appeller doctor, ut recipiam mercedem; ſed, quicquid feceritis, faciatis ex amore
(Dei) ac tandem veniet gloria. 35˙. Eod. verſ. 13. Et ut ſerviætias ei ex toto corden
veſtro] (Nempè illo) cultu, qui fit corde isque (cultus) ſunt predes, nam oratio dicitur

cultus, ſcriptum enim eſt. Deus tuus, quem colis ſemper, 36, enimvero an cultus

fuit 37. Babylone (publicus Dei Iſraêlitici: non ſanè;) ſed (cultus dicitur,) quia(Da-
niel) orabat, 38. nam dicitur: & feneſtræ ei directæ erant &c. 39. ſic quoque de
Davide illa (Scriptura) dicit: ſtatuatur oratio mea (tanquam) ſuffitus coràm te. 40.

Eod. verſ. 13. Ex toto corde veſtro & ex toto animo veſtro] Sed nonne jam anteà ad-
monuit (Scriptura, dicens:) ex toto corde tuo 41. & ex toto animo tuo? (ita ſanè;)

ſed eſt admonitio pro uno & eſt admonitio pro cœtu. 42. Verſ. 14. & dabo pluviam

terræ veſtræ] Vos faciatis id, quod veſtrum eſt, ego faciam, quod meum eſt. 43. Eod.

verſ. 14. In tempore ſuo] i. e. Noctu, ne vos (pluviæ) moleſtiâ afficiant; alia expo-
ſitio (verborum:) in tempore ſuo, (nempè:) noctibus Sabbathinis, ubi omnes reperi-
untur in ædibus ſuis. 4 4. Eod. verſ. 14. Pluviam tempeſtivam] (Dictio à ſigni⸗
ficat) pluviam, quæ decidit poſt ſationem, quæ ) i. e. irrigat terram & ſemina. 4.
Hhhehhhhh3 Eod.
32. Vel: 10rius ſcil. legis, nam & ſic n, quod 37. Id eſt: num Judæi in urbe Babylone cultum
hie habetur, vertere poſſis, id eſt: ſi ſemel ince. Divinum publicè exercuerunt?
Teris obliviſei unius alteriusve præcepti Divi 38. Hinc oratio ad Deum, quæ fit corde, dicitur
ni, tandem in totius legis Divinæ oblivionem cultus Divinus, quamvis Fublicum religionis
devenie-. exercitium in aliquo loco ſit interdictum.

33. Hebr. 7an, eſt is liber decimus partis ſecundæ
operis Talmudici, agens de feſto Purim, de quo
in hiſtoria Eſtheræ, confer, not. in pan n
b. loc.
34. Nempè; præcepta Divina, confer. ſuprà Deu
teron. cap. 6. v. 6. . 14. vide S& Gur Arjeh fol.
207. col. 2. fin. ac not. in Dow b, loc.
XX Hæc verba: ut dives evadam, ut appeller do-
ctor, abſunt in Hebræo 4 MSto z.
3 5. Sive: honor, nempè, ſi Deum toto corde a-
maveris, tandem etiam honor ſequetur ac gloria,
confer. Gur Arjeh fol. 20 8. col, 2. fin. ac ner. in
ne b. loc, ubi Siphre ad marginem
allegatur, confer. & tract, Talm. Taanit, fol. 2.
3. .
36. Proht Daniel. cap. 6. v. 16. M. 17. habetur,
cOnter. t ract:. Talm, Berachot, ol.j 5. ,

39. Sicuti Daniel. c. 6. v. 10. al. I 1. habetur.
40. Vide Pſalm. 141. verſ. 2. ibique Dav. Kimchi
ac Michblol Jophi.
4I. Prout. c., antec. 10. v. 12. habetur.
42. Sicuti hic habetur numero plurali: ex corde
veſtro, ex animo veſtro; aſt càâp. antec, 10. V. 12.
dicitur in ſingulari: ex corde tuo, ex animo
tuo, confer. hic Gur Arleh fol. 2 08. col. 2. fin-
ac not. in m r h. loc.
43. Confer. infrà v. 23., h. c, num. 92. & Gur Ar-
jeh /ol. 20 8. coſ. 3. med, ac not, in dpan no
ubi Siphre ad marginem allegatur, confer. tract.
Talm. Taanit, fol. 2. a.
4 4. Vide etiam hie Gur Arjeh fol.'203. col. 3
med. ac not. in am rov b. loc.

45.: Conler. P. Fagius ad Parapht. Chald. b. loc.
H

1356

DEUTERONOMII.

CAb. XI.

Eod. verſ. 14. Et ſerotinam] (Vox VPEſignificat) pluviam, quæ deſcendit proxi-

mè antè meſſem, (nempè) RSͦ
j. e. in ſtipulis ſuis 47. ( adhùc exiſtentem

i. c. ut impleat 46. proventum terræ
.) dictio autem „ PeD ſignificat rem-,

P

uæ tardé provenit, veluti (verba illa:) & facta ſunt D' Dτ⁄. e. ſerotina Laba-

no, 4 ⅝. Chaldæus Paraphraſtes tranſtulit &τ '

i. e. ſerò provenientia; alia ex-

plicatio: O PD ideò dicitur, quia deſcendit ſuper MDN i. e. ſpicas & ſuper

n i. e. culmos. 49.

ud in domum (tuam,) non verò hoſtis tuus, ſicuti dicitur:
tuum &c. 5. nam ii, qui colligunt illud,
Verſ. 15§.*
habeas, ut deducas illud (jumentum *x* tuum) in deſerta; 52.

erat, cùm ſeminaret Iſfraeël &c. 51.

cabis proventum tuum *X* omnibus diebus

Eod. verſ. 14. &t colliges framentum tuum] Tu colliges il-

y* ſi dedero frumentum
comedent; non veròô, prout dicitur: &

Et dabo herbam in agro tuo] Ne opus
alia expoſitio: reſe-

pluvioſis eumque projicies jumento tuo;

tu verò ab illo (proventu) cohibebis manum tuam (ſolummodò) triginta diebus antè
meſſem nec ille deficiet, 53. quò minus frumentum ferat. Eod. v. 15. Et comedes & ſa-
turaberis Ecce iſta eſt alia benedictio (nempè)ut benedictio reperiatur in fruſto intrà
viſcera, (dum hic dicitur:) & comedes & ſaturaberis. 54. Verſ. 16. Capete vobis] Quan-

do comedetis & ſaturabimini, cavete vobis, ne calcitretis, quia nemo rebellat contrà

San-

& junii ae Trermellii not: b. loc. vide & tractat.
Talm. Taanit fol. 6. a. ſicuti in onm ad
marginem allegatur, Confer. & Lightfoot. ad
Luc. c. 4. V. 2 5: p. 767. edit. Lipſ.
. Reſpicitur hac expoſitione ad vocem v*ν,
quæ compoſita eſſe dicitur ex 79 & v, vide
Gur Arjeh fol. 208. col. 3. med.
47. Sive: in calamis luis, prout Buxtorfius in
Dictionatio Hebr. voc. vpetranſtulit, ubi eti-
irn tractat. Talm. Taanit fol. 6. a.6. allegatur,
conter. & num. ſequ. 49. H. Verſ.
48. Sicuti Genelſ. r. 30. v. 42, habetur.
49. Sive: calamos, vide P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. confer. & num. antec. 47. h. verſ
ac not. in Saon S y. loc. cœterùm verba
ida: & ſuper Peââ i. e, culmos, ablunt in
Hebræo 4 MSto 1.
* Hebr. Na Py iſta & ſequentia, usque ad;
pea Payn i. e. prout dicitur, ablunt hic 4
MSto z. .
50. Prout Eſai. c. 62. V. 8. habetur, confer. Bera-
chot, fol. 3 5. a. b.
51. Vide Judic. c. 6. v. 3.
Hebr. Tnnia, ſic in MSto 2. hie additum re-

46

peritur.
52. Confer. hic tractat. Talm. Berachot, fol. 15. b.
& fol. 43. a. it. Gittin, fol. 61. a. & Gur Aljeh
Ffol. 208. col. 3. med. ac not. in p-n Now h.
loc. ubi etiam Siphre ad marginem allegatur.
X In MSto 2. locus iſte ſic legitur: dnè Inhn
—Ti een en n e i. e. proventum
cuum comedes omnibus diebus anni & projicies
&c.

vis proventum tuum omnibus diebus pluvioſis
deſeces eumque jumento tuo projicias in alimen-
tum; ille tamen frumentum ſuum feret, modò
triginta tantùm diebus antè meſſem ab illo reſe-
cando abſtineas, in MSto z. legitur: Deme
aa i. e. nec ille (proventus) minuit frumen-
tum ejus. .
† Hebr. N iſta & quæ ſequuntur, usque ad:
u n i.e. cavete vobis, ne calcitretis &c.)
abſunt ½ MStoz.
54, Confer. hic Gur Arjeh fol. 203. col. 3. circà
ſn. & not. in nnan rne b. loc. it. tract, Talm.

Joma, fol. 79.5. & Gittin, fol. 61. a.

53. Hebr. nIö i. e. minuit, ſenſus eſt: quam-

(A.XI.
—
Sanctum il
as & latur
1 holtes
Eod,vetl.
latisDeos:
idololatric
teamn heree
(nemoſine
ecce ego o
)vi e
invocat ne⸗
alienus elle

is, 60, (n

61, FEod.7
bo vosin es
regi, gr dl
cens.)nep.
1. 7
Klius iſteno⸗
nes conviva

polk Palatin

Cilationem,

Hec retba:
in Rebteo.⸗
1ſ. Kienti lapt
habetut.
56. Vice Deu-
57. Vel: ut,
el: Teeel
mentziote n
Arſeh „. 1
wn h ſoe

t ſebr, P

31. iont 1. 5.

K not. in

mntginem

7. b. 11, 8&
Rhedlin

CM.XM. 1†
ſcencit Ptoxi⸗
eme n
nificat tem.,
betoina lad.
ntia; alia er⸗
ſpicas & ſupet
Tucolligesil.
10 frumentumm
out icitur: K.

tud) Ne o

1poliio: kele⸗
8jumento tuo;
nta diebus ante
lonedh, ſ.
ur in euld intri
te vohu Qan .
orebellat contti
an⸗
—
Berachot fol 1.
61.4. & Gur Aljen
Nt,in n .
vginemn alegzlu⸗

egtut: rN nNn

PN ie, Noyenlumn
edus aari 8 Noſielee

i, ſenſuzel: gam .
ibus Ciebus hluſioli⸗
doproſtininsimten⸗
um uum felet, 0
e wellen ilo teſe⸗
PNN

.Veginun

ents) n
“
ſeuuntut, Usque⸗

bin neeiellenn 8)

ires
bol 103 60 3, el
ſe ie act, Talmn.

ol⸗ 4 licn

uit ktumen⸗

xX Hæc

56. Vide Deuteron. dict. c. 8. W 4.

CAb. XI. DEUTERONOMII. 1357

Sanctum illum Benedictum, niſi propter ſaturitatem, * dicitur enim: ne fortè come-
das & ſatureris & bos tuus atque pecus tua aucta fuerint, 55. quidnam illa (Scriptu-
ra) poſteà dicit? (videlicèt) & exaltatum fuerit cor tuum & obliviſcaris &c. )6.
Eod. verſ. 16. Et receſeriti] Ut vosmet removeatis 17. à lege & proptereà * co-
latis Deos alienos, nam, quando aliquis ſemet à lege ſeparat, tunc ipſe abit & cultui
idololatrico adhæret, ſic quoque David dicit: quia expellunt me hodiè, ne adhæ-
ream hæreditati Domini, dicentes: vade & cole &c. 5S. ſed quisnam ei ita dixit?
(nemo ſanè;) ſed, quoniam ego (inquit David,) expellor, ne legi operam dare poſſim,
ecce ego propè ſum, ut Deos alienos colam. Eod. verſ. 16. Deor alienos] (Nem-
P)] qui alieni ſunt iis, qui illos colunt, (nam dum) aliquis illum (Deum alienum)
invocat nec ipſe ei reſpondet, reperitur ei (invocanti Deus iſte) factus, perinde ac ſi
alienus eſſet. 59. Verſ. 17. Proventum ſuum] Etiam id, quod tu ei (terræ) appor-
tas, 6. (non reddet terra,) veluti dicitur: ſeminatis multa, ſed parum provenit.
61. Eod. verſ. 17. Et pereatis celeriten] Super omnes 62, cœteras caſtigationes e
go vos in exi lium agam de terra, quæ vobis oceaſionem peccandi dedit, res ſimilis eſt
regi, qui filium ſuum mittit in domum convivii, isque ſedens illum admonet, (di-
cens:) ne plus, quàm opus eſt, comedas, ut honeſtè é63. ad domum tuam venias; aſt
filius iſte non ſibi cavit, ſed plus, quàm opus fuit, comedit ac bibit vomituque om-

nes convivas inquinavit, (quapropter) manibus ejus pedibusquc comprehenſis illum-
poſt palatium 64. projiciunt. Eod. v. 17. Celeriter] Teb dersdmen ube vegi
dilationem, 65. quòd ſi dixeritis: nonne dilatio data fuit generationi diluvii? di-

C1⸗

——

verba: niſi propter ſaturitatem, abſunt hic60. Vel: adfers, Hebr. vam, reipicitur hac
in Hebræo 4 MSto z2. expoſitione ad vocem a), quæ hic in texru
5§0 Sicuti ſuprà Deuteron. cap. 8. v. 12. & v. 13. ſacro habetur, confer. Gur Arjeh fol. 20 8. col.
habetut. 2. fin. ac not. in dam rv b. loc.
. —51. Sicuti Haggai c. I. v. 6. habetur.
57. Vel: ut vos ſeparetis, quoniam hic ſcriptum 62. Vel: præter omnes cœteras &c. confer. & hie
efſt: & eceſſeritis, ideò expoſitio iſta 4 Com. Gur Arſeh ſol. 209. col. 3. fin. ac not. in
mentatore noſtto hic adducta eſt, confer. Gur bpwea r* 5b. loc. ubi Siphre ad marginem al-=
Arjeb fol. 20 8. col. 3. circà fin. & not, in npe legatur. WD
an h. loc. —R . . 63. Hebr. oa i. e. mundus, decorus, German.
† Hebr. 12 Tr) iſta, ut & ſequentia, usque ad: Ehrbahr / conter. quæ ſuprà ad Deuter. c. 1. V.
i. e. abit (& cultui & c.) abſunt à MStozꝛ. 1 7J. n. 119, notata ſunt. =
58. Proùt 1. Sam., c. 26. V. 19. habetur. 64. Hebr. ", in utroque MSto pro eo legi-
79* Conter. quæ ad ExOd. c. 20. V. J. n. 24. no- tur: P „confer. quæ ſuprà ad Deuteron. ce
iata ſunt, vide & Gur Arjeh fol, 208. col. 3. fin. 3. V. 4. n. 5. notata ſunt.
ac not. in a ne h. loc. ubi & Siphre ad 65. Vel: temporis prolangationem, Hebr. den&
marginem allegatur, it. not. ad Ezech. c 44. v.) conſer. hic Gur Arjeh fol. 209. col. 3. fin. ac
7. n. 11. & tract. Talm. Jevammot, fol. 78. ö, not. in na new, ubi Siphre ad marginem
SιK£ Sanhedrin, ſol. 113. a4 al.

.

358 —–— DEuITERONOMII. CAb. Xl.

citur enim: & erunt dies ejus centum ac viginti anni, 66. (reſpondetur:)
eneratio diluvii non habebat, unde diſceret: at vos habetis, unde diſcatis. 6⁶7.
Verſ. 17. Et ponatis verba? mea] Etiam, poſtquâm in exilium abducti fueritis, præ-
cepta vobis injuncta ſervate, (nimirùm) induite 68. phylacteria 69. & facite ſche-
das membranaceas, 70. ne vobis ſint iſta nova, quando redieritis (in terram veſtram)
atque ſic illa (Scriptura) dicit: conſtitue tibi monimenta. 77. Verſ. 19. Ue lo-

quantur de eis] Ex quo filius novit loqui, doce illum (verba iſta:) legem præcepit no-

bis Moſes, 72. ut ſit iſtud doctrina ſermo
fans incipit loqui, pater ejus colloquatur

nis ejus; * hinc dicunt, ** quando in-
73, cum eo linguàâ ſanctâ eumque doceat

legem, quòd ſi non ita fecerit, perinde erit, ax ſi illum (infantem) ſepulturæ tradat, di-

citur enim: & doceatis ea filios veſtros, ut

loquantur de eis &c. 74. Verſ. 2 1. Ue

muliiplicentur dies veſtri † ae dies filiorum veſtrorum] Si ita feceritis, multiplicabun-

tur (dies veſtri;) ſi verò non, haud multiplicabuntur, 75. nam verba legis explican-

tur

allegatur, vid. & tract. Talm. Taanit, fol. 3. 6.
& fol. 6. 5. it. fol. 7.⁵. S fol. 8. a. 5. it. Sanhe-
drin. fol. 113. a. & Berachot, fol. 15.65.
66. Sieuti Genef. c. 6. v. 3. habetur.
67. Id eſt: exempla vobis ſuppetunt iræ Divinæ
in diluvio univerſali & Sodomorum ererſione,
conter. hic not. in 'ba , ubi ad obje⸗
Qionem quandam reſpondetur, in MSto ze
poſt: unde diſcatis, adduntur iſta: Irn d
en i. e. non dabo vobis dilationem.
xs Conter. hic tract. Ialm. Berachot, fol. 13,5.
& fol 14. b. it. Fol. 15. 5. & Kidduſchin, fol.
30. b. it. Menachot, fol. 37. b. & Sevachim, ſol.
34.5. it. Bava batra, fol. 21. a. D
6 8. Applicate, Hebr. aà radice nn, de cujus
verbi ſignificatione vide Buxtorf, Synag. Jud. c.
9. p. 174.
69. Hebr. on, dequibus confer. Buxtorf. Syn-
ag. Jud. dict. c. 9. p. 174. & leq. vide & fuprà

bentur, conſer. Buxtorf. Abbreviat. nov & not.
ad librum Prec. ud. part. 2. p. 263. 6. fin. ac
D. Wegenſeil. Sot. p. 434. num. 6. & p. 800.
num. 4. item D. Maji Theol. Jud. Loc. 13. §. 2.
. 191.
HEbr. Mam, in 4S:0 2. poſteà additur: vpn i.e.
prompta ore ejus, juxtà quam lectionem hic erit
Qius loci ſenſus: ut doctrina iſta ſermonis ejus ſit
prompta in ore ejus.
** Sapientes, Hebr. Da, ſic in MSto 2. hie
additum reperitur.
73. Conſabuletur, Hebr. on 4 rad. ri i. e.
meditari, eloqui, confer. D. Wagenſeil. Sot. p.
516. & p. 519. n. 3. G& n. 5. vide etiam Siphie,
ſicuti in am r ad marginem allegatur, ut
& Gur Arjch fol. 20 8. col. 4. med. it. tractat.
Talmud. Berachot, fol. 13. b. & fol. 14. b. it.
Schabbat, fol. 3 ², b. V
74. Sicuti hoc verſu 19. habetur & verſu 2 1. ubi:
uit multiplicentur dies veſtri & dies filiorum ve-

Deuteron. c. 6. v. 8. n. 27. & n. 28.
o. Hebr- nn, quænam illæ ſint, vide Buxtorf
Synag. Jud. c. 3 1. p. 582. confer. & ſuprà Deu-
ter. dict. c. 6. v. 9. n. 3 1. & n. 32.
1. Sive: ſigna, vide Jerem. c. 3 1. v. 2 1. ibique
Raſchi, ut & Junii ac Tremellii not. confer. &
Gur Arjeh bl. 2088. col. 3. fin. ac not. in
„pan new, ubi Siphre ad marginem allegatur,
vige & not. ad librum Prec. Jud. part. 1. Pp: 27.
a. princ, & p. 2. p. 94. 5. med.

72. Quæ verba infrà Deuteron. c. 3 3. verl. 4. ha-

ſtrorum, qui itaque filium ſuum non docet, is
illius dies abbreviat eumque antè tempus quaſi
ſepulturæ tradit, confer. n. ſequ. 75.
† Confer. hic tractat. Talm. Berachot, Fol. 8. a. &
ol. 16. a. it. Schabbat, ol. 32. b. & fol. 10 5.
6.it. oma, fol. 11. 6. & Kidduſchin, fol. 34. a.
it. Bava batra, fol. 110. 5. & Cholin, fol. 135.

5.
75. Id eſt: haud diu vivetis in terra, confer. num.
antese.

CAL.XI.

—
tur ex feg
ſirmantiur
aretrobit
orum ex!
moltiplice
ceptorum,
lple Deng
(Us. 7/9.
ignis onlu
ego (ingoin

erpellet Dr

d. Bod. v.
tiotesſunt
eriptura)
nuit nemp⸗
thei]forui
ſenſum lite
preſtigiatti

—
mtec. 74. .
fol 4.⸗
76. Hebr.
matiya ien
neganti afk
ilk habento⸗
dar
quoc el lier
612. 5 01.
77. Conler. 5
W vd
confer
7 Dicitur
cuſtocſverit

indicandh

pus elle quo⸗
79. Doce die
amnbulatio
ir ommint
Wagenl.
Delter,e,1

6. I;

(M.xl,

vondeturt )
llcanis 67,
eritigpre.
facite ſche⸗
imveltan)
19. Ur .
Nrrcepitno⸗
quando in⸗
nque doceat
te tradatdi⸗
Verl.21. Ue
lüplicabun.
i Auplican.
tut
—
*
iat, o not⸗
163.5. kn.
d,10. 13.5 1,

edionem bie etit
aſermonisejusſi

Znd, e ie,

Fagenleil dot h.

ile eiam ihtie,
nem allegatur, r
med l achit

1, ol 14. .

ferſu 1 ubi:

Cies fliorum e⸗

Puc non doce, I

anle tempus qu

ſequ. 7.
ltbonſb u
z1 ,ol lo⸗

Gulcbin h 4.4

choln, ſbl jſ⸗

hlenm onſer nun⸗

ſenſum literalem in mentem venit,) quàm vir;

ee⸗

CAb. XI. DEUTERONOMII. 1359

tur ex regula negantium (præceptorum, ut intelligantur) affirmantia, & ex regula af-
firmantium negantia. 76. Eod. verſ. 2I. 1le daret eu] Non ſcriptum eſt hic: ut
daret vobis; ſed, ut daret eis, hinc deprehendimus doctrinam reſurrectionis mortu-
orum ex lege. 77. Verſ. 22. Cuſtodiendo cuſtodiveriti] Admonitio (hic habetur)
multiplicis cuſtodiæ, 7⁸. ut admoneat (S. Scriptura) de diſcenda illa (doctrina præ-
ceptorum,) ne oblivioni tradatur. Eod. verſ. 22. Ut ambuletis in omnibus piis ejus]
Ipſe (Deus) eſt miſericors, tu quoque ſis miſericors, ipſe beneficus eſt, & tu ſis benefi-
cus. 79. Eod. verſ. 22. Ue adheæreatis ei] Poteſtne ita dici? nonne ipſe (Deus) eſt
ignis conſumens? 80. (ita ſanè eſt;) ſed adhære diſcipulis (legis) & ſapientibus atque
ego (inquit Deus,) tibi id perinde reputabo, ac ſi mihi † adhæreres. 81. Verfſ. 23. 6r
expellet Dominus) Faciatis id, quod veſtrum eſt, & ego quoq; faciam, quod meum eſt.
⁸2. Eod. v. 23. Et qui fortiorer ſunt vobis Vos quidem fortes eſtis; ſed illæ(gentes) for-
tiores ſunt vo bis, 83. nam, ſi Ifrraelitæ non fuiſſent fortes, quænam iſta laus eſſet, dum
(Scriptura) laudat Amorrhæos, dicens: & qui fortiores ſunt vobis? ſed (illa hoc in-

nuit, nempè:) vos (quidem Iſraëlitæ) fortiores eſtis cœteris populis; ſed illi (Amor-

rhæi) fortiores ſunt vobis. Verſ. 25. Non ſtabit vir &.] Non mihi (hic aliud juxtà
populus autem & familia *& mulier
præſtigiatrix quomodo probatur, ( quòd etiam iſti non ſtabunt antè faciem Iſraelita-

rum?)

antec. 74. it. tract. Talm. Menachot, fol. 34. a,

80. Uti ſuprà Deuteron. c. 4. v. 24. & ad Hebr.
& fol. 44. a.

c. 12. V. 2 9. habetur, eadem, quæ hic, objectio
76. Hebr. N & de id eſt: præcepta affir- reperitur etiam in Gemara, quæ eſt apud D.
mativa interdum tacitè continent negationem, ä Wagenſeil. in Sota p. 3 30. ubi reſponſio ad ob-
negantia affirmationem, hinc apud Talmudicos jectionem illam habetur.
iſta habentur: ααα enn ene en n* Hebr. "n, ſic enim legendum erit, pro: 1
1 j. e datur ita, quod eſt ſicuti non, & eſt non,
quod eſt ſicuti ita, vid. Buxtorf. Lex. Chald. fol.
622. & fol. 1 113. confer. & Exod. c. 23. V. 13.
n. 66. & infrà Deuter. c. 17. V. 20. n. 30.
77. Confer. Exod. c. 15. v. I. num. 9. & not. in
n,, ubi Siphre ad marginem allegatur,
confer, & tract. Talm. Sanhedrin, fFol. 90.6.
73. Dicitur enim hic non ſimpli iter & ſemel:
cuſtodiveritis; ſed: cuſtodiendo cuſtodiveritis,
ad indicandum, multà ac diligenti cuſtodia o.-
pus eſſe quoad præcepta Dei ſervanda.
79: Docet hic Commentator noſter, quomodo 33. Vide, quæ ſuprà ad Deuter. c. 9. v. I. num. I
ambulatio iſta ſit intelligenda & quænam ſint notata ſunt. .
viæ Dotini, ut in illis ambulemus, confer. hic * Hæc verba: populus

i.
e. ei (ſcil. Deo,) niſi poſt: vyp deleatur d&
i, e. ego, ſieuti pronomen iſtud ab utroque M Sto
abeſt, juxtà quam lectionem hic erit ſenſus: at-
que ipſe (Deus) id tibi perinde reputat, ac ſi eĩ
adhæreres.
&1. Loci iſtius explicationem vide in notis mow
San h. loc. confer. & tract. Talm. Ketuhot,
Jol. 111. 5.
§2. Confer. ſuprà v. 14. h. cap. n. 43. vide & Gur
Arjeh f. 20 8. col. 4. med. ac not. in pan nov,
ubi Siphre ad marginem allegatur.

autem & familia
D. Wagenſeil. Sota p. 329. & ſeg. vide & infrà hic à MSto 21 milia, abſunt
Deuter. 6. 13. V, 5. n. 13.)
liiiiiii

14

1360 DEUuITERONOMII. CAðP. XI.
rum?) lex dicit (hic:) non ſtabit omninò, ſi ita eſt, cur lex (hic) dicit: vir? (nimi-
rùm:) etiamſi is fuerit, tanquàm Og, rex Baſan. 84. Eod. verſ. 2 5. Pavorem ve-
ſtrum veſtrumque timorem] ded nonne i. e. pavor eſt &) i. e. timor? (reſpon-
detur, utraque quidem dictio ſignificat metum;) ſed DO i. e. pavor eſter erit ſu-
per vicinos aſt DON Di. e. timor veſter ſuper remotos, 85. 1 ** notat terro-
rem repentinum, & ſignificat timorem multorum dierum. 86. Eod. verſ. 2 5.
Sicuti locutus eſt vobis] Sed ubinam (iſtud) locutus eſt? (gimirùm in illo loco:) terro-
rem meum mittam antè te. 87. Verfſ. 26. Ecce égo &c. benedictionem & maleditctio-
nem] Quæ dicuntur in monte Gerizim & in monte Hebal. 88. Eod. verſ. 26. Be-
nedictionem] Hac conditione, 89. ut obtemperetis. Verſ. 28. De via, quam 69o
præcipio vobis hodiè, ut ambuletis & .] Ecce (hinc) diſcis, quòd omnis, qui colit idola,
ille recedat ab omni via, * quæ injuncta fuit Iſraelitis, hinc dicunt, quòd is, qui colit
idolum, perinde habeatur, ac ſi totam legem penitus abnegaret. 90⁰. Verſ. 29. Et
dabis benedictionem] Juxtà Targum ejus (vox 1202 hic ſignificat) illos, qui benedi-
cunt. 91. Eod. verſ. 29. Super montem Gerizim] i. e. Versùs montem 9¾, Geri⸗-
zim vertebant facies ſuas & incipiebant 93, à benedictione (dicentes:) benedictus
vir ille, qui non faciet ſculptile & fuſile &c. 94. omnes maledictiones, quæ ſunt in-
textu, 95. dicebant (Levitæ) primò hac linguàâ: benedictus, & poſteàâ vertebant fa-
cies ſuas versùs montem Hebal & incipiebant maledictionem. Verſ. 30. Nonne⸗
. (mon-

——— —
34. Lamen ille non ſtabit antè faciem Iſraelitarum, tata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 209. col. 1.
confer. hic Gur Arieh fol. 20 8. col. 4. citcà fin. med. ac not. in S'nad . ubi tractat. Taler.
& not. in dmon np b. 10-. Horajot fol. 8. ad marginem allegatur.
35. Nota hic diſcrimen inter dictionem & 91. Ac ſi dicetet 'aae — i. e. Levitas,
vocem ☚, quamvis differentia illa non ubi- qui benedicunt, ſic in notis 'nan h. loe.
que in S. Scriptura obſervetur, confer. num. exponitur.

ſequ. 95. 92. Conſer. hic Gur Arjeh fol-. 209. col. 1. med.
„* Iſud & quæ ſequuntur, usque ad: ac not. in "por D h. loc. ubi tra . Talm. So.
j e. ſed ubi am &c, abſunt hic 4 MStO I. ta, Fol. 37. 6. ad marginem allegatur, vide & D.
86. Vel: multi terr poris, confer. num. anter. 8 5. We genſeil. Sot. p. 664.
& not. in Mτ z h. loc. 93. Dicitur enim hic in textu ſacro: & dabis be-
87. Sicuti Exod. c. 2 3⸗V. 27. habetur. nedictionem &c. poſlea ſequitur: & malædictio-

88. Vide verſ. ſequ. 29. b. cap. num. 92. & inftà nem, ſic in Gur Arjeh fol. 209. col. 1. med. Vi⸗
Deuter. c. 27. v. 12. S ſeqꝗq. ubi vide not. n. 8 de & D. Wagenſeil.Sot. dict. p. 6 64. & ſeg.

onfer. & Gar A,len Sl. 206. col. 4. Kn. n 94. Confer. infrà Deuter. c. 27. V. 15. ubi vide

in Pan now b. loc.
not. In on . num. 10.

39. Hebr. Qan „ e. eum in finem, ea lege hc 9 5. Hebr. — wnn i. e. in Sectione, nempè in il-
dado, onſer: ie Gur Arieh . 20,. 0l.4. 1o textu, qui habetur infrà Deuter. dict. c, 27. v.
X* Hebe. TPen dan ‚in MSto 1. pro eo legitur: ¹². & ſeqq. ubi vide not. n. 8,8& n. 10. in MSto
DFup 720) i. e. ab omnibus præ eptis. 1. pfo —wpa legitur — i, e, in Lege.
90. Conter. quæ ad ExOd. c. 3 2, V. 19. n. 79. no-

CAL.XI.

—
ſmnonteiſif⸗
grellus esſo
8 nam⸗
Vertr octa
git, gud
dicio:)
Maſchphal
tunc N
Lod. verl 30
nitiem Morel
Planitiem)
la ſordanis
terram.
96. Videlicet:
nam loco il
ſiii, ſic in G
Ponitur, cO
D. Wadenl
ol. 17,2.
37. Fiye: femo
Gur Aljeh
we
4 Hedt. Oyw
Cehtut autemm
9le Nempe 4
hie in extu ſs
ictione Nn
isgve ſepatat
Gur Ated /⸗

No. Hebr ve⸗

in voce
ſedgund 1
ititur en
Dnn, u
lequomor n.
ticis dicitur
beloc Nhenn
Febn vr
1o1. ldett: ſie
lera alteri con
dl 109,col,

(M. I.
—
1r! (nimi⸗
anorem de⸗
(reſpon.
ker erit ſu.
Wtat terro⸗
. verl. 2.
oco:) terto⸗
malediclin.
l. 20. Ne.
1, guan l
lcolit idola,
is qui colit
Verl. 19. E
quibenel.
91. Gekli⸗
)beneiclas
gur ſunt in⸗
Vettebant ki⸗
30. Nennes

(mon.
—
Ol. 109, col, t.
nbitrackat. alr,
legduaa:.
i. e. Leritas;
WN Wb loe.

109, 01 1,el.
hiltacl, Tam 50⸗
egatuſ, Vide D.

efo: Ehiͤbe⸗
ur: & maleilio⸗
o).cel nneb ⸗
) 664 Eſeg

17, 1. hinik⸗ —ꝰ

ione, nempe ſil⸗
euter. ict. 6 17. V.
n. 10, in Mote
nie inlege⸗

26. Videlicèt: ern n Na i. e. in quo

PEUTERONOMII.

1361

(montes) iſt. Dedit in eis ſignum. 96.

Eod verſ 30. Poſt] i. e.

Poſtquam trans-

greſſus es ordanem multé (itineris) ſpatiò & ulteriuùs in longinquum atque id notat:
& nam ubicunque dicitur ibi ſignificatur ſeparatum. 97. Eod. verſ. 30.

Versus occaſum Solis] Ultrà Jordanem, versùs occaſum;

guit, quòd iſtæ 9. ſint duæ dictiones,

ſenſus autem * Scripturæ ar-

quæ punctatæ ſunt duobus accentibus, (nam

dictio:] πς accentum habet Paſchta; 99. aſt (dictio:;]) accentum habet

Maſchphal 100. eſtque Dageſſata;
Eod. verſ. 30.
nitiem Morebh] Hæc eſt Sichem,
planitiem Moreh. 105. Verſ.

terram.

*t nam ſi
tunc) & haberet ſervilem Schophar Hapuch,

Eregione Gilgal] Procùl † à Gilgal.

P & eſſet una dictio, 101,
102. ac (dictio:) eſſet lenis. 103.
104. Eod. verſ. 30. Jaxià gla-

* dicitur enim: usque ad locum Sichem, usque ad

3 I. Nam vos tranfituri eftis Jordanem &c.] Miracu-
la Jordanis erunt ſigna in manibus veſtris. 106,

quòd perventuri ac poſſeſſuri ſitis

7

nam loco illi mantes Gerizim & Hebal eſſent
ſiti, ſic in Gur Arjeh fol. 209. col. 2. ptinc. ex-
ponitur, confer. & not. in arm h. loc. ac
D. Wagenſeil. Sot. p. 66 5. vid. Sota, ol. 3 2. a.
& fol. 3 3. 2. b. & Ol. 37. b.
97. Sive: remotum ac longinquum, confer. & hic
Gur Arjeh ol. 209. col. 2. princ. ac nof, in
pon NDE b. loc.
* Hebr. y), poſſes iſtud etiam vertere: ac-
centus autem.
98 Nempé: didiones illæ:
hic in textu ſaero habentur.
99. Hebr. Ryvn, figura ejus eſt qui accentus in
dictione ππ hoc modo, uti vides ,poſitus eſt,
isque ſeparat unam dictionem ab altera, confer-
Gur Atjeh fol. 209. col. 2. fin.
160. Hebr. 72 , figura ejus eſt * qui accentus
in voce ab initio oſitus dicitu: Maſe hphal;
ſed quando accentus iſte * poſt ponitur punctis
dicitur 2 exempli grat. in verbo .
DA, quod verſu antec. 2 9. h. cap. habetur,
de quo mox n. 102. Maſchphal hodie Gramma
ticis dicitur ν, prout in notis nor r,
h. loc. habetur.
** Hebr. O „. abſunt iſta hie ab utroq; MSto.
101. Id eſt: ſi dictiones iſtæ ſibi cohærerent & al
tera alteri conjungenda eſſet, confer. Gur Arjeh

iS E , quæ

fol. 209. cOl. 2. Hin. ac not. in pa rewh. loe

106. Confer. quæ ad Numer. c. 33. V.

—

IOz. Hebr. 9 P, ſic vocatur accentus, cu-

jus figura eſt *& Grammaticis hodiè dicitur:
1J27, prout in notis onan mo , loc. habetuł
isque dictionem unam conjungit alteii vel vo-
cem antecedentem ſequenti connectit, ſic in no-
tis an rou h. loc. confer. & Gur Arjeh fol.
209. col. 2. fin. & num. antec, 100.

103. Hebr. —, i. e. non eſſet Dageſſata illa
vox, ſi cuti in textu ſacro ipſa hic habetur Dageſ-
ſata, confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 2 09. col.
2. fin. verba autem iſta: ac (dictio) eſſet
lenis, abſunt hic ab utroque MSto.

† Verba iſta: prochl Gilgal, abſunt hic à MSt& 2.

104. Nam dictio 7n i. e. &regione, non ſignifi-

cat hoc loco 7x& i. e. propè vel juxtà; ſed pim-
i. e. procùl, ſic in Gur Arjeh fol. 209. col. 3.
princ. ac not. in ar ne h. loc. Confer. &—
Lighifoot. Centur. Chorogr. c. 99. p. 15 3. &
Ejusd. Disquiſit. Chorogr. ad Johann. c., 4. F.
4. p. 9 37. edit. Lipſ. it, infrà Deuteron. c. 32. V.
52. n. 2 70.₰.

* Hebr. N&N —W, iſta & ſequentia, usque ad:

y —R& i. e.

nam vos tranſituri eſtis & ce
abſunt MStoz.

105. Sicuti Geneſ. c. 12. Vv. 6. habetur, ubi vid.

not. n. 1 8. confer. & Gur Arjeh fol.

princ. ac nof. in aν n h. loc.

52. n. 24.
nota-

CAP.

ILiiiiiii 2

1362

DEUTERONOMII.

CAp. xII

CAP.

Erſ. 2. Perdendo perdatis] Wi. e.
tis, hinc (diſcimus,) quòd exſtirpan
eradicandus ſit. 1. Eod. verſ. 2.

nam exillis perdatis? (nimirùm) Deos eorum,
Aras esrum] (al eſt ſtructura) lapidum multorum. 3.
ex uno lapide, 4. eſtque alrare, 5,
lapis, qui primitùs (ex monte) exciſus eſt 8 P ) i. e. ad altare. 6.
Lucos eorum] (AR eſt) arbor,* quæ colitur. 7.
mignominioſam eis imponatis, (nempè:) NMa 3.
oculus omnium (appelletis) P v i. e. oculum

rum] ( conſtat)

corum] Ita, ut appellatione
vocetis 9. & i.e.

ſpinæ. 10. Verſ. 4. Non facietis ita] (N

XII.

perdendo & poſteàâà i.e. perda-
dus ſit cultus idololatricus & quòd ille-
Omnia loca, ubi coluerunt &ů.] Et quid-
† qui ſunt ſuper montes. 2. Verlſ. 3.
Eod. verſ. 3. Statuas éo-
ſic docent in Miſchna:
Eod. verſ. 3.

Eod. verſ. 3. Ei perdatis nomina

empè,) ut ſuffitum faciatis Deo in omni
lo-

notata ſunt, it. tract. Talmud. Kidduſchin, fol.

26. a.
1. Confer. hic Gur Arjeh fol. 209. col. 3. princ.

ac not. in "om eSv ubi Siphre ad marginem

allegatur, it. Jalkut Part. 1. Fol. 177. col. 2. med.
& tractat. Talm. Kidduſchin, fol. 37. a. confer.
& Spenceri de Legibus Hebræor. ritualib. lib.
I1. c. 6. Sect. 1. & ſequ. usque àd caput 7.
† Confer. hic'tract. Talm. Sanhedrin, fol. 47. 5.
& Avoda Sara, Fol. 44. b. & fol. 45.b. it. Fol.
46. b. & fol. 52. a. it.
Nidda, Fol. 13. a.
2. Sicuti hoc verſu 2. habetur, confer. Gur Arjeh
ol. 209. col. 3. princ. ae nof. in pan ne h.
loc. it. iract Talmud. Kiddufchin, Fol. 37. a. &
Avoda Sara, fol. 45. b. & fol. 5 1. 6.
3. Qonſer. quæ ſuprà ad Deuteron. cap. 7. V. J. n.
10. notata ſunt, vide & num. ſeq. 4. h. verſ. it.
tract. Talm. Sanbedrin, fol. 89. 6. & Avoda Sa
ra, fol. 45. b.
4. Vide Deuteron. dict. cap. 7. v. F. H. 11. & infrà
Deuteron. c. 16. V. 22. n. 7 2.
5. Hebr. hh'n, 4 Græc aαεαρ1. e altare, idolo
dicatum, conter. Buxtorft. Lex. Chald. fol. 3 16.
6. Ie lapis poſteà prohibitus eſt transferri apleli-
um uſum communem, ſic in tract. Talm. Avo-

Cholin, fol. 16. a. &

Chald. alſeg. fol. 3 16. habetur.
x Confer. hic tract. Talm. Peſachim, fol. 4 8. 2. &
Maccot, ol. 2 8. a. it. Avoda Sara, . 45. b. &
48. a. it. Fol. 5 3. b.
7. Nempè: cultu religioſo, confer. Deuteron. dict.
c. 7. v. 5. n. 12. & infrà Deuteton. c. 16. V. 2 1.
n. 69. confer. & Guar Arjeb fol. 209. col. 3.
med. ac not. in paI N h. loc,
8. Id eſt: domum patentem ſive excelſam, ſie
etiam in notis ναν n vOX N exponitur
pa i. e, excella, confer. Buxtorf. Lex. Talm.
fol. 1086. it. tract. Talm. Schabbat, fol. 120.
h. & Maccot, fol. 22. a. S
9. Id ell: domum ſive locum foſſæ, latrinam, ſie
quoque in notis no e explicatur &oee rn
i e, locus ſecretus, exonerando ventri deſtinatus,
yide Buxtorf. dict. Fol. 1086. ubi ſcribit, alios

fer. hic Jalkut Part. 1. ol. 274. col. 2. circà fin.

a: & Temurah, fol. 2 8. b.
o. Sic improbi verpi evangelium ignominios?
vocant: py i. e. iniquitatem deteftam,
confer. Buxtorf. Lex. Talmud. fol. 1087: & D.

ra, vide & not. in "am n ubi tract. Talm.

da Sara, fol, 47. 5, Prout in ejusd. Buxtorf. Lex.

it. Sanhedrin, Fol.56. a, & fol.7 1. a. it. Fol. 113.

.

Avoda Sara, fol. 47. 6. ad marginem allegatur,.

On Hn exponere domum porcorum, con-

Wagenſ. Sot. p. 49 8. & ſeqq. ubi hae de re plus

(A.Xl.

loco: fſe

zum:) Ach
(nimirüml
1) lepiden,
1e) guod!
ſaciauis liel

ariumm patl
tabernacul

niſica, qua
cimas pecer
PBod, verſ
ccipiat la

—
14) Conter hi
” belaehim
Sanhearin,
II, Confer,
ut Cur
P e
11. Qr ert
13, Keuti ha
ant. 1, fol
14. Vel: erz
hie intemre
1156, vbi
udæis ſt lt
uis cuin
mlniptum.
15. Vels end
hieſgnift⸗
iphrezam
eus ..,

10. Confer,

. 274, 0l.2
Hebr. vvn
OSwie,
conſet en
& Roſeh he

Chogiga, ſt

. Vige & h

fin ae nt.
Wmengihen

CAI

—

le perca.
gvod ille
.)Et quid.
1. Vetl.3.
Sdtics eh⸗
in Miſchna:
Bod rerl. 3.
Autiu ronina
a dat.
Vi.e,oculu
ded in omni
lo.

—————

, fo 4.,6

. Deuteton, dilt,

e100. l, 15, V. 1D

01. 109, c0l. .
e,

e ecellam, ſie

N exponitut

olk. Les. Talm.

hibbat, ſol. 10.

le, luninam le

icatut Nd n

.

õ

6 ubilenͤbit os .
(On⸗

torcotuim,
74. col. 27 circd hin

In ain foll.

ium ig
uimen geeltam,

4. ol. 1011..

nbibeecele Ple⸗

Abi nalt.1 I
pinem Aegii

accipiat ſacerdos corbem de manu tua. 22.

Xx Conter hic tract. Talm. Schabbat, fol. 120. b.

„ Hebr. 2*, iſtud & quæ ſequuntur, usque ad:

CAb. XII. DEUTERONOMII. 1363

loco: * ſed eo in Ioco, quem Dominus elegerit; 11. alia explicatio (verborum iſto-

rum:) & diruatis altaria eorum, & c. & perdatis nomina eorum ?. non faciatis ita, 3.

(nimirùm habetur hic) dehortatio quoad illum, qui delet 4. nomen (Dei & qui diruit
15. lapidem de altari aut de atrio, dixit R. Iſmaél: num in mentem tuam venier(cogita-
re,) quòd Iſraelitæ ſint diruturi altaria? (non ita;) ſed (dehortatio hic continetur,) ne
faci atis ſicuti fecerunt iſtæ (gentes, )ut iniquitates veſtræ anſam præbeant, quò Sanctu-
arium patrum veſtrorum devaſtetur. 16. Verſ. §. In habitatiene ejus * quæratis Hoc eſt
tabernaculum Schilo. 17. Verſ. 6. Sacrißcia veſtra] (Nempè) pacifica (ſive eucha-
riſtica, quæ veniunt) ex debito. 18. Eod. verſ. 6. Decimas veſtras] (Nimirùm) de-
cimas pecudum, 19. & decimas ſecundas 20., ad comedendum intrà murum. ².
Eod. verſ 6. Oblationem manus veſtræ] Hæ ſunt primitiæ, de quibus dicitur: * &
Eod. verſ. 6. Et primogenita boum ve-

TItiiiiiii 3 ſtro⸗
1. Confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. v. §.
h, cap. & dict. v. 8. n. 29. vide etiam Gur Arjeh
Ffol. 209. col. 4. fin. ac not. in onm p h. loc.
ubi tract. Talm. Megilla fol. 10, ac Sevachim
Fol. I19. a. allegantur, confer. & Chagiga, fol.
4. 6. & Bechorot, fol, 53. a. & Sevachim, fol-

& Peſaebim, fol. 48. a. & Magçcot, fol. 2 2. a. &
Sanhedrin, fol. I1. 5.
II. Confer. P, Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.
ut & Gur Arjch fol. 209. col. 3. med. ac not. in
DD b. loc. ⸗

12. Quæ verba verſu antec. 3. h. cap. habentur. 60. b.
13. Sicuti hoc verſu 4. habetur, confer. Jalkut 19. Confer, quæ ad Eevit. c. 27. V 3 2, n. 80. no-
Part. 1, Pl. 274. col. 3. princ. tata ſunt.

20. Vide Levit. dict. c. 27. v. 30. n. 75. & infrà
Deuter. c. 14. V. 23. ibique not. n. 58. & verſ.
1 8. h. Cap. n. 76. confer. & tract. Talm. Cholin,
fFol. 136. a.
2 1. Sive: intrà mœnia urbis ſcij. Hieroſolymæ
nempè, ut & in quovis loco urbis etiam extrà
atrium comedi poſſint, nam decimæ inter
DW i, e. ſancta ſive ſacrificia levia re-
ferebantur, quæ extrà atrium per totam urbem
ab omnibus maribus Aaronis & exteris comedi?
poterant, vide Levit. c. 27. V. 3I. n. 7 9. & Nu-
mer. c. 1 8. v. 3 I. ac Deuteron. c. 14. v. 2 3. n.
60. item Buxtorf. Lex. Talm. fol. 19 80. confer.
& v. 18. h. cap. n. 7 5.
** Hebr. a DN, in MSto utroque hic addi-
tur: P i. e,. manus, & in MSto z. amplins ad-
ditum eſt: , ut ſenſus juxtà hanc lectionem
ſit iſte: de quibus uſurpatur (vox) i. e. ma-
nus, nam ſcriptum eſt: & accipiat &c.
22. Proüt Deuteron. c. 26. v, 4, habetur, vide &&
infrà ve 17. H⸗cap. n. 74 4

14. Vel: eradit, German. auskratzet / ſice ron
hie interpretor, confer. D. Wagenſeil. Sot. pag.
1156. ubi ſcribitur, quòd nomen Dei eradeie
Judæis ſit religio, iidem inter diéctum putant, ne
quis cultrô ſcindat nomen Divinum, in membra-
na ſcriptum.
15. Vel: eruit aut deſtruit, id enim verbum Ynn
hic ſignificat, confer. not. in pon ne, ubi
Siphre ad marginem allegatur; cœteru n verb⸗
iſta: & qui diruit &c. usque ad: in habitatione
ejus (v. 5. H. c.) abſunt in Hebræo à MSto I.
16. Confer, hic Gur Arjeh fol. 209. col. 3. fin. ac
not. in par np h. loc. it. Jalkut Part. 1. fol.
274. COl. 2. fin. ac col. 3. princ.

2a i. e, ſacrificia veſira, abſunt à MSto 2. †
confer. hic tractat. Talm. Sanhedrin, fol. 11. a.
& Roſch haſchana, fol. 4. 6. & fol. 6. a. . it
Chagiga, Fol. 4, .
17. Vide & hic Gur Arjeh ol. 209. col. 4. circ3
fin. ac not. in oi e /, loc, ubi etiam Siphre
ad marginem allegatur.

1364

DEUTERONOMII.

ſrorum Ut dentur illa ſacerdoti, isq;

Dominus] uxtà benedictionem, quæ venit. 24.
facimus &c.] Redit † (hic Scriptura) ad ea, quæ ſuptà (habentur, nempè:) vos e-
ſibitis )ordanem &cc. 25. i. . quando tranſibitis jordanem, ſtatim vob's permiſ-
ſum eſt, ut offeratis in excelſo 26. per omnes quatuordecim annos, 27. quibus ſub-
) in excelſo autem non offeretis omnia iſta,

iæ& 205
nim tran

6

acta atque diviſa fuit (terra promiſſa;

quæ vos hic hodiè offertis in tabernaculo,
quodque legitimum eſt, ut in illo offerantur

illa ibi offerat.“ 3. Verſ. 7. In quibus benedixæit tibi

Verſ. S. Non facietis *ſecund im omnia,

quod vobiscum eſt & quod unctum eſt,
ſacrificia pro peccato & oblationes pro

rcatu, ut & votiva atque ſpontanea ſacrificia; aſt in excelſo * ne offeras, niſi * voti-

vum & ſpontaneum ſacrificium, 28. atque
que quod rectum eſt in oculis ejus, (nimirùm intelliguntur hiſce verbis)

hoc eſt, (quod hic habetur:) unusquis-
votiva &

ſpontanea ſacrificia, quæ vos ſpontè offertis, ** ſicuti iſtud in oculis veſtris rectum eſt

offerre; non verò ea, quæ veniunt ex debito,
Quia non veniſtu] Omnibus ſcil. iſtis quatuordecim annis. 31.

29. offeratis in excelſo. 30⁰. Verſ 9.

us que]

23. Loci hujus explicationem vide in not. o
—nan b. loc. confer. & tract. Talm. Cholin,
fol. 13 5. b. & Jol. 136. a. b. it. Bechorot, fol.
51.b.
24. Scilicèt:
Arpa i. e. cui uberior contigit benedictio, 18
etiam plus offerat, ſic in Gur Arjeh fol. 210.
col. 1. princ. confer. & not. in a n, ubi
Siphre ad marginem allegatur.
XX& Confer. hic tract. Talm. Sevachim, fol, 114.
a. b. & fol. 117. b5. & fol. 11 8. a.
† Hebr. abn iſtud & ſequentia, usque ad: Dnyn
i. e. quando tranſieritis & c. abſunt hic ab utro-
que MSto.
25. Sicuti cap. anteced. 11. v. 3 1. habetur, con-
fer. hic alkut Part. I. Fol. 274. cOl. 4. circà fin.
26. Scilicèt: loco vel in altari, Hebr. —pa, quam-
diu autem an i. e. excelia fuerint permiſſa &
quænam ſacrificia ibi rectè ac licitè fuetint obla-
ta, vide ne 28⸗ hb. verſ. 6 infrà verſ. 11. H. cap.
n. 44.
27. Vide verſ. ſequ. 9. h. cap. num. 31.
Hebr. — baa a&α hæc & ſequentia, usque ad-
rrD i. e. quæ vos ſpontè offertis, ab.
ſunt hic à MSto 1.
Hebr. a nen Nide, abſunt iſta hic
MsSto z. D

offeratis, ita, ut απ☚aα dn eree

excelſis intra quatuordecim annos, de quibus
num. antec. 27. b. verſ. & verl. ſequ. 9. G. cap.
num. 31. dictum eſt,) licitè potuerint offerri,
confer. & inftâ verſ. 11. h. cap. n. 40. & 41. ac
44. it. not. ad I. Samuel. c. 9. v. 13. num. 5. it.
not. ad Geneſ. c. 325. v. 11. ſign. **
X Hebr. aarnr in MSto 2. pro eo legi-
tur: ampe ES i, e. quæ vos offertis.
29. Confer. quæ ſuprà ad v. 6. h. cap. n. 18. no-
tata ſunt.
30. Hebr. —pan, abeſt iſtud ab utroque MSto;
ſenſus eſt, quòd Iſraelitis permiſſum fuerit, in-
tra quatuordecim annos (de quibus num. antec.
27. & 28. dictum eſt, ſacrificia ſpontanea &

votiva offerre in excelſis extrà tabernaculum ;
non verd illa ſacrificia & oblationes, quæ venie-
bant ex debito, hæs enim non poterant in excel-
ſis extrà tabernaculum offerri, vide P. Fagii not.
ad Paraphr. Chald. b. loc. & Gur Arjeh ol. 2 10.

tractat. Talm. Sevachim, fol. 119. a. ad margi=
nem allegatur, Confer. & veiſ. 11. b. cap. n. 41.
&S v. 26. h. cap. n. 94. X
3I. De quibus verſu antec. 8. n. 27. dictum eſt,
confer. not. in nan inoew' b. loc. ubi Siphre
& dict. tractat. Talm. Sevachim, fol. I 19. a. ad

12. Nota hic, quænam ſacrificia inan i. e, in

marginem allegantur, confer. & tract, Talmud,
Megilla, fol. 10, ,

CAP. XII.

Eod. verſ. 9. Huc-

Col. I. princ. ac not. in 'po N, ubi etiam

CAl. XII.
—
ugue) (
Alnuin
crololym⸗
divideris
10. 6 qu
tem à genn
autenn iſtu
electam 37
rex ſederet
circuitu, t
Domini h.
intuitu ſu
pterei urb
poltqim
ac quando
fuerunt pe

—
31 Vel int
Salom. 2
210, c0l, 1
3le De qua
muel.t. 1.
13 , h 41,
ctat, Tiln,.
41 eg tur,
fol 210.ce
112. r. z. r
prine, no
36, Kicmi ven
n lez e
6. n 19.
37. Hebr.
von
um, conſe
,33. I
19. Moctt.
39. De quaig
un or
10,6.
40. Sie con⸗
lentetiamn in

8A N. 1 CAF. XII.

DEHTERONOMII. 1365
irie ua que] (Verba iſta: DN ſignificant:) [i⸗ e hactenus. 32. Eod. verſ. 9.
4 Adrequiem] Hæc ell Sch lo. 33. Eod. verſ. 9. Ad poſſeſtonew] Hæc eſt (urbs) Hi-
le⸗ nost. eroſolyma. 34. Verſ. 10. Et tranſibitis Jordanem & habitahitis in terra] QWam
eru⸗ dividetis & unusquisque cognoſcet partem ſuam atque ſedem ſuam. 35⁶. Eod. verſ.
un uuli. 10. Et quietem vobis dabi] (Nempè:) poſt ſubactionem & diviſionem & poſt quie-
omnigiſte tem à gentibus quas reliquit Dominus, ut per illas tentaret Iſraelitas; non (accidit)
ndtime autem iſtud, niſi tempore Davidis, tunc eo in loco & c. 36. ædificate vobis domum-
iones to electam 37. Hieroſolymis, atque ſic illa (Scriptura) dicit de Davide: & accidit, cùm
iſidroi. rex ſederet in domo ſua & Dominus ei quietem dediſſet ab omnibus hoſtibus ejus in
unbaquin⸗ circuitu, tunc dixit rex ad Nathanem: ecce ego ſedeo in domo cedrina; arca autem
) wotin & Domini habitat inter aulæa &c. 38. Verſ. 11. Ii adferetis &c.] Suprà dictum fuit
8teckumelt intuitu (urbis) Schilo; 39. hic autem dicitur reſpectu (urbis) Hieroſolymæ, ac pro-
. Verl 9. ptereà (urbes) iſtas Scriptura diviſit, ut daret permiſſionem 40. inter hoc & illud, 41.
tl.9. M- Poſtquàm (urbs) Schilo devaſtata fuit atque (Iſraëlitæ) venetunt ad (urbem) Nob, 42.
uque ac quando etiam illa Nob vaſtata fuit veneruntque ad (urbem) Gibeon, 43. excelſa
— fuerunt permiſſa, 44. donec venerunt ad (urbem) Hieroſolymam. Eod. verſ. 11.
ſeſneg KRMR . D Sele-
denFua 32. Vel: intereà temporis, Confer, de hac voce R. poris, dum tabernaculum extitit in urbibus Nob
1z,um .i Salom. ad Num. e. 10. v. 21. ac Gur Arjeh fol. & Gibeon, ſic dictionem , quæ hic habetur,
2 10. col. I. fin. ac not. in. τν dnναbh. loc,

expono, in MSto z. pro eo legitur: vao i. e.
diſctimen, ſeparationem, confer. num. ſequ. 41.
vide etiam in libro mpæn rννp. 129. a. nem-
õä

33⸗ De qua urbe vide Joſu. c. 1 8. verſ. 1. & 1. Sa-
muel. c. 1. v. 3. & c 4. v. 4. confer. & v. 11, b.
car. n. 4 1. ac not. in on D, ubi dict. tra-
ctat. Talm. Sevachim fol. 119. a. ad marginem

1 ro eo legi.
ofetis,

utroque Moto;
Kamfuert, in⸗
nibus num, antec.
cis pontene⸗
tabernaculum;
nei, gur vedie⸗
oterant in etcel⸗
ige b. Fgii not⸗
ur grjen fol : 16,

1 Pb, vbi eian

11l. ecab.hel

idumel,
7 4 „c'
1 or dhhe⸗
im, ſol. 119, 4

ilamid,

37. Hebr. nae n, quæ etiam eni n &

alleg tur. .
34. Ilius loci explicationem vide in Gur Arjeh
Jol. 2 10. col. 2. princ. confer. & not. ad Pialm.
122. V. 3. num. 2, —
3 5. Vide etiam hic Gur Arſeh Jol. 2 10. col. 2.
prine. ac not in nr n h. loc.
36. Sicuti verſu 1 1. H. c. habetur, confer. not. ad
1. Reg. c. 5. v. 3. num. 1. & ad 1. Reg. c. 8. v.
56. n 29.
vPNA T'n dicitur, id eſt: Sanctuarium, tem-
plum, confer. infràâ v. 2 6. h. c. n. 9 5. & Deuter.
c. 33. V. 12. n. 77.

38. Prout 2. Samuel. c. 7. v. 1. & ſe jq. habetur.

39. De qua ſupra v. 9. h. c. n. 33. confer. not. in
PD-or H h. loc. it. tract. Talm. Sanhedrin, Jol.
40. Sive: conceſſionem, videlicèt, ut Iſtavlitæ pos-

41. Scilicét: tempus, nempè, ut intere femporis
permiſſa foret oblatio in excelſis, confer num=
antec. 40. poſſes etiam verba illa: pa ver-
tere? inter hanc & illam, ſcil. urbem, videlicèt
inter urbem Schilo & inter urbem Hieroſoly-
mam, ut ſenſus ſit, quod tempore inrermedio,
quod fuit inter urbem Schilo & urbem Hierolo-
lymam, usque dum templum fuit ædiäcatum,
permiſſa fuerit Iſraelitis oblatio in excelſis, res
eodem redit, confer. v. 8. h. c. n. 2 8. & n. 30.

42. De qua vide I. Samuel. c. 2 2. V. 9.
43. De qua vide 1. Reg. c. 3. V. 4. ibique Raſchi

not.

44. Conſer. not. ad 1. Reg. c. 15. v. 14. n. 5. 8&

ſupra v. S. h. c. n. 26. & n. 2 8. it. Deuteron. c.
16. V. 22. D. 73. ac Deuteron. c. 18, v. 22. n.
92. item P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. v. g.
h. c. & in libro ne Wwy vid. ie e

ſent etiam in excelſis licitè offetre, intereà tem

P. 129. it. Abarben. ad I. Samuel. «. 7. v. 16.

1366 DEuTERONOMII. CAP. XII.

—

Selettum votorum veſtrorum] Docet (hic Scriptura,) quòd aliquis offerre debeat de-
co, quod ſelectum eſt. 4. Verſ. 13. Cave tibi] (Dicit id Scriptura,) ut huic rei ad-
dat præceptum negativum. 46. Eod. verſ. 1 3. Quem videri] i. e. Qui in men-
tem tuam venerit; ſed tu offeres juxtà mandatum prophetæ, veluti Elias (fecit) in-
monte Carmel. 47. Verſ. 14. In una tribuum tuarum] (Nempè:) in parte Benja-
mitica; aſt ſuprà illa (Scriptura) dicit: ex omnibus tribubus veſtris, 48. ecce quo-
modo (iſtud intelligendum ſit, nempè,) quando David comparavit aream ab Aravna
Jebuſæo, 49. collegit ipſe aurum ab omnibus tribubus, 50. & nihilominus area-
fuit in parte Benjamitica. * Verſ. 15. Veruntamen juxta omne deſiderium animæ tuæ]
De quanatm re loquitur (hic) Scriptura? an de carne deſiderii, ut permittat eis (Iſraeli-
tis) comedere ſine oblatione ſacricciorum? 51. ecce (jam anteà) dictum eſt alio in-
loco: cùm dilataverit (Deus) terminos tuos &c. 52. & dixeris: veſcar carne &c. de
quanam ( . tur:
(poſteà)vitioſa facta ſunt, 54. ut redimant illa & comedant in omni loco, 55. forſi-

tan rediment (etiam) propter maculam præteritam (ſeu tranſeuntem?) lex (hic) di-
cit:
fer. & not. in an ne p. loc.
Atque hac ratione conciliatur verſus 5. h. c. cum

Pl. 90. col. 2. med. & c. 9. v. 13. Fol. 96. col.

2. edit. Lipfſ. .
4 5. Id eſi, quod oblatio votiva Kieri debeat de o- hoc verſu 14. . .
ptimo, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.] 5§1. Ve!: partium ſactiſiciorum, quæ ſuper altari
h. loc. & tract. Talm. Keritut, fol. 27. a. comburuntur, id enim dictio '& ſignifi-

46. Hebr. wyn 9, confer, infrà v. 17. H. c. n- cat, vide Buxtorf. Lex. Talm. fol. 124. confer.
65. & c. ſeq. 1 3. v. 1. num 1. & n. 2. adjicitur i & Levit. cap. 3. v. 7. n. 16. it. tract. Talm. Be-
taque hic præceptum negativum affirmativo, de chorot, fol. 15. a. b. & fol. 3 2. a. it. Temurab,
quo v. 1 1. H. 6. ubi dicitur, idi ofleretis &c. vi- ol. 3 1. 2. b.
de Gur Arjeh fol. 210. col. 2. princ. ac not. in 52. Prount infrà v. 20. b. c. habetur, confer. not.
DW h, loc. ubi Siphre ad marginem alle- in pa ND h. loc. ubi tractat. Talm. Chul-
gatur, confer. hic tract. Talm. Sevachim, fol. lin Jol. 16. b. ad marginem allegatur, vid. &
506. a. b. & fol. 118. b. & Fol. 119. a. & San- Jalkut Part. I. Fol. 27 5. C0l. 2. princ.
hedrin, fol. 34. 6. . 537 Id eſt: de animalibus, quæ ad ſacrificium of-
47. Hine R. Jochanan in Talmud: ubicunque, feruntur, confer. infrà h. v. 15. n. 5 8. & infrà v.
inquit, propheta dixerit: transgredere legem, 26. b. c. it. Deuter. c. 26. v. 14. n. 56. & n. 58,
oblequere, exceptà idololatrià, vide Mornæ. de 54. Quæ, poſtea quam ſanctificata ſunt; vitium
Veiit. Rclig. Chriſt. c. 3 1. & Gur Arjeh fol. contraxerunt, ejusmodi animal vitioſum dicitur
210. col. 2. princ.
atque D. Wagenſeil. Confutat. Carmin. Lip- 57. .
mann. p. 549⸗ S in Nizzach. p. 244. f55. Confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. -
4 ⅜. Sicuti verſu 5. h. c. habetur „confer. Gur Ar- loc. ubi docet, carnes eſſe duplices, nempè:
jeb fol. 210. col. 2. princ, ac not. in an ro prophanas, quas deſiderii & appetentiæ vo-
bh. loc. cant, Hebr. “ rieh, & carr es ſanctas i. e. im-
De quo vide 2. Samuel. 4. 24. V. 24. molatitias, eonfer. & infrà v. 20 . cap. Sign. *-
2. Qucmodo aurum iſtud collectum fuerit, vide & n. 80.3c D. Wagenleil. Sot. p. 586,& p. 589⸗

Kalchi Rot. ad 2., Samuel. dict. . 24. V. 24,con-

igitur) re iſte (textus hic) loquitur? (nempèé,) de ſanctificatis, 73. quæ

ac not. in am Ne h. loc. — nD, vide Levit. C. 27. V. 27. ibique not. n.

—

cit: Ri

ebpermil
I1. Mimn
(itur enim
1. ided
meedete pe
nonſt obl
liberi int
ummlai /
ſanggicisin
funder ilun
anguinis
Jam aqu

6. Vel: dum
ſche excepii
nide & not⸗
ſelum perm
37. Id elt: ve
ſed ſolum
conler intri
13. . g5
de not. in
Bechorot,
conſer, ſalkt
1 ln MSi
niſipenmillie
6de lc elt: g
ualitatem h
59. Mont leyi
tem hicedd
is (aninal
Pe,ur, poſt
ſerunt, Nice⸗
1 Conter Ri
e hot, ia
twammnot /
0, Nam Aim⸗
Degz in prir⸗
unii ac Iren

(Ab. II.
ebent dc

huicfeial
Wiin men⸗
3(Keit) in,
Pante Benja
9r eece quo⸗
m 2b Ararna

CA. XII.

DHUITRONOMII.

1367

cit: P) i. e. ſolummodò. 56. Eod. verſ. 1 5. Mactabis & comeder] Non eſt tibi in
eis permiſſio velleris & adipis; 57. ſed comeſtio per mactationem. * Eod. verſ.
158. Inmundus & mundus] Quoniam (iſta) veniunt de vi rerum ſanctarum, 58. di-
citur enim de illis? & caro, quæ quodlibet immundum tetigerit, non comedetur,
9. ideò opus fuit illius permiſſione, ut mundus & immundus in eadem ſcutella co-

meqdere poſſint. † Eod. verſ. 15. Tanquam capream & cervum] De

quibus

non fſit oblatio. 6o. Eod. verſ. I5. Tanquàm capream & cervum] Ita, ut (Iraëlitæ)
minng en Uberi ſint ab armi & maxillarum 61. atque ventriculi (præſtatione.) Verſ. 16. Tan-

nanina tu tammoas ſanguinem ne comedatis] Quamvis dixerim, quòd tibi non ſit in eo ſparſio
1 eis (ltaeli. ſanguinis in altari; non (tamen ſanguinem) illum comedes. 62. Eod. verſ. 16. Efa
meltdi in fan des illum tanqum Aquam] (Hoc dicit Scrip ura,) ut indicet tibi, quòd non opus ſit
carne, cde (ſanguinis iſtius) obtectione, 3. alia expoſit o: eccè ipſe (ſcilicèt ſanguis eſt,) tan-

tis, 53, gue
c0, ſ. Korli-
(e)c:
eit:
—

loe.
relſus ,, cuin

qur ſuper Alei
oCNd ſoniſ-
h, ol,124,conlet.
t tract. Talm. be⸗
1, 2, 1k. Temuteh,

detat, conler not⸗
1dan, Lalm. Chol⸗

allegnut, ſic 6

.1. Princ.
12 d ſactiftium o⸗
1. 51. Kinfiͤf.

. 1,f6. n ſt tem hic eſt Sw 7)5en i. e. de ſanctifica-
Saa ſunt; iiun itis (animalibus) quæ illegitima facta ſunt, nem
mal iolom diendat pe, quæ, poſtquam ſanctificata ſunt, vitioſa eva-
bigte o. erunt, vide not. in Parmi ne h, loc. 1
. 171 1 Confer. hic Gar Atjeh fol. 2 10. col. 2. med.
nuaphe (hib ac not. in a a Ma , loc. uhi tract. Talm.

le duplices, gemt:

i &petnie e⸗

ſalaie in⸗
canes ſagltise

z1.105 ,. din

Ser .ſtos 8)

“

tv In MSto I. locus iſie ſie legitur: Sen pe

quam aqua, ita, ut rectificet (ſeu legitima reddat) ſemina. 64. Verſ. 17. Non oten

ris]

ſive exceptiva, confer. infrà v. 22. h. «. n. 96.
vide & not. in art Nov, h. loc. comeſtio igitur
ſolum permiſlſa eſt, non vero tonſura, vid. num.
ieg. 5. JZV S
57. Id eſt: vellus & adeps non tibi conceſla ſunt,
ſed ſolum comeſtio, quæ fit per mactationem

confer. infrà v. 2 2. H. cap. Sign. * ac Levit. e. 27.

v, 3 3. n. 9 5. ac Deuteron. c. 1 5. v. 19. n. 66. vi
de & not. in an inew h. loc. ubi tractat. Talm,
Bechorot, fol. 15.5. ad marginem allegatur,
confer. Jalkut Part. 1. ol. 27 5.

—ip Ara rD Hπι 1. e. non eft tibi in eis,
nilſi permiſſio mactationis & comeſtionis.
58. Id eſt: quoniam ſacrificiorum naturam ac
qualitatem habuerunt, confer. h. v. 15. n 53.
59. Ptout Levit. c. 7. v. 19. habetur, ſermo au-

fevammot fol. 73. . ad marginem allegatur.
60. Nam animalia iſta ad ſaetificia non ſunt ido-
nea; in privatos tamen uſus ſlunt munda, vide

56. Vel: duntaxat, quæ elſt particula dicninutiva

v. 22: h. c. num. 95. ac Gur Arjeh fol. 2 10. col⸗
2. ſin: & not. in h'm Dh. loc. cœterùm ver-
ba iſta: de quibus non fit oblatio, abſunt hic
MsSto I:

61. Nam ſacerdotibus dabantur regulariter ar-
mus, ambæ maxiliæ d ventriculus, vide infra
Deuteron. c. 1 8. v. 3. ilo autem caſu immunes
erant Iſraelitæ ab horum præſtatione, confer. hic
tract. Talm. Bechofot, fol. 3 3. a.
62, Prohibetur itaque comeſtio ſanguinis anima-
lium etiam non laeratorum, id eſt: eorum, quo-
rum ſanguis in altari non ſpargitur, vide Le-
Vit. c., 17. v. 10. num. 10. confer. & Gur Arjeh
fFol, 2 10. col. 3, princ. & tract. Talm., Peſachim,
Jol- 16. a. S& fol. 20. a. ac not. in mon ene*
b. IOc. it. Jalkut Part. 1. Fol. 275. col. 2. fin. &
Cholin. ſol. 3 3. a. S& fol. 3 5. b. & fol. 3 6. b.
63. Sicuti nec aqua contegi ſolet, confer. tamen,
quæ adl. evit. c. 17. v. 10. num. 10. notata ſunt;
vide & Gur Arjeh fol. 2 10. col. 3. med. ac not.
in pan p h, loc. ubi Siphre & tractat.
Talm. Chullin fol. 17. a. ad marginem alle-
gantur, confer. & Chullin fol. 84. a. it. Peſa-
chim, fol. 22. a. .

64. Sive: (ata, confer. quoad verbum n qu
hic habetur, R. Salom. ad Numer. c. 6. v. 10.
n. 2 4.

Junii ac Iremellii not. h. loc. confer. & infra

57

K kk KKK Kk

1368 DEUITERONOMII. CAp. XII.

ris Venit (hic) Sctiptura, ut huic rei addat præceptum negativum. „5. Eod. v. I7.
Non poteri] KR. jehoſchua, Ben Karcha, dicit: poteris tu quidem, ſed tibi non eſt
rmiſſum, 6⁶6. cui ſimile eſt illud: & Jebuſæos, qui habitabant Hieroſolymis, non

oterant filii Israëlis expellere, 67. poterant ſanè, ſed eis non erat permiſſum. quia

pepigerat Abrahamus cum illis fœdus, quando accepit ab eis ſpeluncam duplicem;
68. non erant quidem illi jebuſæi, ſed Chettæi; * Jebuſæi autem dicti ſunt propter
urbem, quæ vocabatur jebus, ſic in Pirke R. Elieſeris 69. exponitur, atque hoc eſt.
quod dicitur: ſed removebunt te cœci & claudi; 70. (erant autem cœci iſti ac clau-
di) imagines, 71. quibus inſcriptum erat juramentum. 72. Eod. verſ. 17. Et pri-
mogenita armenti tui] Hæc eſt admonitio pro ſacerdotibus. 73. Eod. verſ. 17. Er
oblationem manus tuæ] Hæ ſunt primitiæ. 74. Verſ. 18. Coràm Domino] i. e. Intt à

murum. 75. Eod. verſ. I8. Et Levita, gui eſt intrà portas tuas] Si non habeas,

quod des ei de parte ſua, veluti ſunt decimæ primæ, 76. da ei decimas pauperis, ſi
non habes decimas pauperis, invita illum ad pacifica (ſive euchariſtica) tua. Verſ.
19. Cave tibi] (Venit hie Scriptura,) ut addat huic rei præceptum negativum. 77.

Eod.

65. Conter. quæ ſuprà ad v. 13. H. c. D. 46. in [72. Nempé, quod Abrabamus Chettæis, qui ur-
frà ad v. 19. b. c. n. 77. notata ſunt, vide & bem Jebus tunc temporis incolebant, p æſti-
Gur Arjch Jol. 2 10. col. 3. med. ac not. in terat: de quo paulò antè h. verſ. dictum eſt.
an mew h. loc. it. Jalkut Part. 1. ol. 275. 73. Confer. bic Gur Arjeh fol. 2 10. col. 3. circà
col. 3. princ. ſn. ac not. in poe nov h. loc. it. tract. Talm.
66, Id eſt. poteris quidem quoad ſacultatem na Gittin, Fol. 47. a. & Menachot, Fol. 67. 6. it.
turslem comedere; ſed tibi id jure ſive lege Cholin, fol. 136. a. & Bechorot, fol. 11. a.
non licet, confer. Deurer. c. 31. v. 2. u. 2. jt. 74. De quibus vide Levit. c. 2 3. v. 17. && Deuter.
tract. Talm. Peſachim, fol. 24. a. & ol. 36. ö. c. 26. v. 4. & fſuprà v. 6. h. cap. n. 22. confer. &
it. Jevammat, fol. 7 3. b. & bl. 96. a. it. Bzva Gur Arjeh fol. 2 10. col. 3. fin. ac not. in
mezia, fol. 36. a. & Maccot, fol. 16. 5. & i. D RDW . loc. it. tract, Talm. Peſachim,foſ.
19. 5. & Sevachim, fol. 55. a. it. Cholin, Jol. 36. b. & Maccot, fol. 17. a. it. Menachot, jol.
68. b. & Keritut, fol. 4. b. & fol. 5. a. 77. b. & Chulin, fol. 120. & Mehila, Fol. 15. 6.
67. Prout Joſuæ cap., 1 5. v. 6 5. habetur, confer. 7 5. Non verò Nyâ Tna i. e. intrà atrium, nam
Gur Arſch fol. 2 10. col. 3. med. & not. ad ju- oblationes iſtæ, de quibus hic eſt ſermo, ſunt
dic. c. 1. V. 2 1. n. 20.
6 ⅛. De qua vide Geneſ c, 2 3. v. 11. quæ enim pa-
Gis, legibus ac bonis moribus contraria ſunt, ea
nec facere nos poſſe credendum eſt, ſecundàm te
ulam furis. 3
* Hebr. Syri N&, abfunt iſta 4 MSsto 2.
69. De hoc libro vide ov) r & Buxtorf. Bi- vide ſuprà v. 6. H. c. n. ꝛ20.
blioth. Rabbin. in A Sto 2. pro: ee nn 77. Nam præceptum affirmativum habetur verſu
legitur: Dben i. e. in Pelikta. Pprreredenti! 18. h. cap. hisce verbis: & I. evita,
70. Sicuti z. Samuel. c 5. v 8. habetur.

7 1. Vide Kaſchi not. ad 2. Samuel. dict. c. 5. V. 8.
gonfer. & not. in an nh, l0c.

in Gur Arjeh fol. 2 10. col. 3. fin. & in not.
„pofi mew bh. loc. confer. & ſuprà v. 6. b cap.
num. 2 1. it. Jalkut Part. 1. Fol. 276. col. 4.
med. UU

tivo hic adjicitur negativum, confer. v. 17. .
C. De

„

*

HH&ν11. e. ſancta ſeu ſaerificia leyia;, ſie

76. Zunt enim etiam decimæ ſecundæ „de quibus

qui eſt in portis tuis, &c, huic præcepto affirma-

ð

(Al.. XII.
—
Pod. vetl.
gvam ſuper
lex conluetu
undantiam

Eerto Prohidi

illamque 24

iis venire ar

culum robis
Diſcimus (en
i gebeat; ſ

in (monte)

moneris ut

permiſſuselt;

——
l. . 6ſ. dide
Ae nt. in
cceptum nepat

Demmeretun,
Ubivide not. n
79. Fenſus ell:
ſtaeliticam co
plins rellate,
liliradlitici,
Ubi gtiam iltiu
(Conler hie t⸗
fol g4, ,
79. Rebr. Oy
undantia &t
210. col. 4
loc i. ſalkut

Bebr wo, in

e, delgeri, con
10. Confer ſupii

“

p. n. gf.
11. H eſt: ſieu
Ii oet; namh
ſande ſunt,
ſuncicnnone
Pirophr, Chld
num. 92, K
Taln. Chalin
1, ire: eucher
olketebenkur . .
t Pan, 1,

A. Xll

—
4. V. 17 .
non eſt
mis, non

im, quig

plicem;
tproptet
hoc elt,
iac clau.
7. Etyri
I.I7. E
i.e. Iutà
n habeas,
Upelis, i
n. Velſ.
Iyo, 77.

—
taßs, quii⸗
unt, elli
lictum ell.
col, 3. cirei

1d.Tdn

ſl b,. be i⸗
fol. 11.2.
17. 8 Deiet,
11, conlet,
, zc not, i

Pelecbim /Ol.

ebachot, ſo
ila fo 15.,.

aitium, nann

elſermo, unt

ſheis leis, ſie
gn, à in not⸗

1 w beh eaß
1. 17. eol .

r, lecuibut

habetun eiſ

is: & Leinh

õ

nler. . 17. 6

c. D

22. Sive: euchariſtica, quæ in deſerto quotidie 2. fl. 2 g. a. allegatur, conf. & v.

CAp. XII. PDEUTERONOlII. 1369

Eod. verſ. 19. In terra tua] Aſt in exili0 non admoneris ſuper IIlo (Levita.) plus,
quàm ſuper pauperibus lIſraelis. 78⁸. Verſ. 20. Càùm dilataverit Gc.] Docet (hic)

lex conſuetudinem hominum, quàâ nemo deſiderat comedere carnem, niſi propter ab-

undantiam 79. & divitias. Eod. verſ. 20. Omni deſiderio animæ tuæ] Aſt in de-
ſerto prohibita fuit eis (lſraelitis) caro* prophana; S80. nili quis etiam ſanctificet eam
illamque adferat, uti pacifica. 81. Verfſ. 2 I. Si procul fukrit à telocus] Nec potue-
ris venire ac facere pacifica 82, quotidiè, ſicuti hoc tempore (facis,) quô taberna-
culum vobiscum ambulat. Eod. verſ. 21. & mactaveri ¼. & . ſicuti præcepit tibi]

Dilcimus (exinde,) quòd præceptum ſit datum circà mactationem, quomodo illa fie-

ri debeat; ſunt autem iſtæ traditiones 83. mactationis, quæ dictæ fuerunt Moſi *
in (monte) Sinai. Verſ. 2 2. Verum ſicuti comeditur caprea & cervus & c.] Non ad-

monetis, ut comedas illa in munditia, 84. an † itaque, ſicuti capreæ & cervi adeps
permiſſus eſt; ita etiam (carnium) profanarum 85. adeps *erit permiſſus? lex (hic)

— M K kkKKKkKkK z
c. n. 6 5. vide & Gur Arjeh fol. 2 10, col. 4. pr.] Talm. Kidduichin, fol. 5 7. a. 6. & Cholin, fol.
ac not. in Mai Mνο.qâ5h. loc. omne autem præ- 17. a. & eruran &. 12. a. ia, on

ceptum negativum, G illud violetur, flagellatio- † Confer. hic Ioma, fol. 75. 6. & Cholin, fol. 2 . a.

dnem meretur, ſic R. Salomo ad L ev. 6. 1 1. V. 44. 8S&ÿal. 3 2. a. it. ol. 84. a. & fol- 8 5. b.it: ol. 10 2.2.

ubi vide not. n. 1 34. conf. & c. ſeq. 1 3ß. v. I. n. 1.] 83. Hebr. rn77, quo nomine hic ſintelliguntut
7 6 enſis eſt: Kaeli- in exilio extraâ terram I-tritus ſive modi, qui in mactatione adhibeci de-
raeliticam conſtituti, non tene Leviti t, ut illa ritè itimè
nelireirarn Lonſiztur⸗ . tenentur Levitis am bent, ut illa ritè ae legitimè ſiat, qua de re duo
plius præſtare, quàm cœteris pauperibus popu Peculiares libelli ſunt compoſiti, qui dicuntur
li Ifraélitici, confer. not. in pa H h. lotc. mOWa T i. e. mactationes & iniq uiſitio-
ubi eriam iſtius tei adducitur ratio. = nes, de quibus vide 'nv) mnv & Buxtorf. Bi-
† ne hic t act. Talm. Cholin, ol. 16. 6. & blioth. Rabbin.
ol. 84. a. EXErx Hebr. An, in utro 3
. . que MSto poſteà additur?
79. Hebr. ) nar, qua phraſi ſignificatur a- 39 y i. e. oretenus. WKM =
bundantia & ορ⁄1 terum, confer. Gur Atjeb fol. 8 4. Id eſt: non requiritur aut opus eſt, ut illas
210. col. 4. princ. ac not. in Span mneh res comedas mundus; ſed, licèt immunduas ſis
. . 5
. loc. it. Ialkut bPart. 1. ſol. 276. c0l. 1. princ. †eas com edere poteris, non ſecùs, ac capream aut
Hebr. Wa, in MSto I. poſteà adciur: eni. cervum, confer. Gur Arjeh fol. 2 10, col 4. cir-
„ „ . „ . . 9 . . .
e. deſiderii, conter. ſuprà v. 1 5. h. c. n. 55, cà fin. ac not. in pon no b. joc. it. tract
380. Conter. ſuprà dict. v. 1 5. h. c. n. 5 5. & v. 2 2. b. Talm. Cholin, fol. 17. a. & fol. 2 8 a.it. Becho-
cap. n. 85. ́— O 1t, fol. 15. a. & fol. 3 3. a. S
3 1. I3 eſt: ſieuti in pacificis ſive euchariſticis fie. t Hebr. X in MSto I. pro eo legitur: N i, e. aut
ri ſolet; nam p⸗ iſicorum victinæ, quia illæ vel, vid, infrà Deut. c. 26. v. 12. Sign †
ſanctæ ſunt „ mundis tantur conveniunt, ideo & 6. De quibus verſu antec. 20. h. c. num. 90. di-
ſanctificatione opus eſt, confer. P. Fagii not. ad dum eſt, ſermo igitur hic eſt de animalibus quæ
Paraphr. Chald. v. 1 5. h. cap. vide & V. 2 1. h. non ſunt wνν . e. ſanctißcata, ſic in Gur Ar

t. num. 82. & not. in on nD, ubi tractas. jeh Jol. àA11. col. I. princ. vide & not. in

Talm. Chullin fol. 15. & fol. 84. a. allegatar. mp p, b. loc. ubi rract. Talm. Chullin, c.

2 6. H. c. n. 4
offerebantur, confer. num. præced. 8 I. ac Jal- X« Confer. hic, quæ jupra 0.H. c. H. 93.
. . . 1 * ad v. 1 dh. c. N . §5
kut Patt, 1, Jol. 276. col. 1. med. it. tract.] notata ſuar. 4 P 15. h. c. num. 57.

DEüUTERONOMII.B

CA. XII.

1370 — ——

dicit: Ni. e tantuùm. 86.
eo, quod (hic) dicitur:
ut illum comederent,

Verſ. 23. Veruntamen cave, né ſanguinem comedas] Ex
cave, tu diſcis, quòd (Iſraelitæ) fuerint avidi 87. ſanguinis,
quocircà (hic) opus fuit dicere: cave, verba ſunt R. Jehudæ;

aſt R. Schimeon, Ben Hazai, dicit: non venit (hic) Scriptura, niſi, ut te moneat atque

doceat, quàm valdè tu debea
te facilè cohibere potes, quia nemo i
dehortationem, &8. quantò magis cœt
23.
quod abſciſſum eſt) de animali vivo. 89.
tatio (hic habetur) quoad ſanguinem,

illum] Cautela

qui exprimitur. 90.
hnic habetur) quoad ſanguinem membrorum. 91.

§ͤ obſervare præcepta, (nam.) ſi circ ſanguinem, ** à quo
llum deſiderat, opus eſt, ut tibi caveas per illius
era præcepta (obſervare debes.) Eod. verſ.
Nec comedas animam cum carne] (Habetur hic) dehortatio quoad membrum,

Verſ. 24. Non comedas illum Dehor-
Verſ. 2 5. Non comedes
Eod. verſ. 2 5. Ue

benè tibi fit] Egredere ac diſce dationem mercedis præceptorum, is, qui ſemet ſepa-

rat à ſanguine, à quo anima homi
rit, multò magis (

inis abhorret, meritum * ſibi ſuisque poſteris acqui⸗
abſtinentia) à rapina & ſcortatione, quæ anima hominis deſiderat.

92. Verſ. 26. Veruùm res tuas ſanctas] Quamvis tibi permiſſum ſit, ut mactes ani-

—

malia

86. Reſtrictio ſive exceptio hic habetur, nam, ſic-
uti in notis dnan nev b. loc. reperitur: P.d
Pw e i. e. (particulæ) & ſunt
exceptivæ ſive reſtrictivæ, confer. quæ ſuprà ad
v. 15. h. c. num. 56. notata ſunt, in ASto?; et
lam poſt particulam additur: Dynn i. e. exci-
pit ſive reſtringit (lex,.) 2ð’
87. Vel: cupidi, Hebr. quaſi im mei ſi,
Conler. de hoc verbo Buxtorf. Lex. Talm. Jol.

2380. vid. & Jalkut Part. 1. fol. 276. col. 2.].

princ.
s2 Confer. bic tract. Talm. Pe(achim „fol. 77 a.
b. & Sanhedrin, Jol. 4. a. & Sevachim, ol. 3 6,
b. & fol. 37 a. b. it. Fol. 52. b. & fol. 104. 2.
8. Nempè, ut ab illo abſtineas, confer. not. ad
librum Prec. Jud. part. 2. P. 21. a., med. ae
not. in pD r 5 loc. it. Jalkut Part. 1, fol
276. col. 2. princ a- med. it tract. Talm. Peſa
chim, fol. 16. b. & fol. 22 5. it. Sanhedrin, fol.
59. a. & Maccot, fol. 23·5. & Cholin, fol.]
101. b. & fol. 10222. .
29. Videli et: ne illud membrum comedatur, con
fer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ac
Gur Arjeh fol. 2 I1. col. r. princ. & tract. Talm

Scyachim, fol. 3 5. a. it. Belachim, fJol. 22. b. &

—

not. in Sam-S h. loc. ubi tractat. Talm.
Chullin fol. 102. b, ad marginem allegatur,
Confer. & v. 25. h. cap. n. 9 1. ac Jalkut dict.
fol. 276. Col. 2. med.

.

90. Hebr. Munne —73, in notis honm n h.
loc. exponitur, quod ſit apm nywa he de

1. e. ſanguis, qui guttatim fluit vel deſtillat tem-
pore mactationis, confer. & GurArjch fol. 2 11.

col. 1. med. ubi de triplici colore ſanguinis, in
macdtatione prodeumis, agitur, vide etiam Bux-

torf. Lex. Chaldaic. fol, 1240. ubi unne de

exponitur ſanguis ſubſtantialis i. e. ſanguis ex

integro animali, confer. not. ad Pſalm./3. v. 10.
D. 15. .
9 1. Videlicèt: ne ille comedatur, confer. v. an-
tec. 23. b. cap. n. 89. ac not. in Nan mh.
loc. it. tract. Talm. Chulin, fol. 1152 5.
„ Hebr. A, in MSto z. pro eo legitur: auwi. e.
bene erit. “
92. Scilicét: meritum homini ejusque poſteris
tribuet, confer not. in parn ne, h. loc. ubi
caput 1 0. tractatus Talmudici Bava betra, quod
incipit: v* , allegatur, vide & not. ad li-
brum prec. Jud part. 2. p.23 1. a. med.

Malis prote

Kcomedas in

ſerl 27. 5
luper ltare
ſangninem!
teres Kabdbi⸗
qudd deript
iliuicam/
guripb offe
ſerrare in
ſont, ſlerr.
ei K in eke
la Milchnæ,
praceptum!
Bunum] In

—

c4. Conlel,

11, 1. kf.n
15. 1. b. &
fol. 17,,

94. Vide, in

n 41 not

S. ldel: d

fer, V, 10. 5.
96, Conſet, hi
ae not. in .
V. 14. h. 100
, erachi
Jb. 2.5, i.
97. Qur vert
ſer. ellam hie
A dot in
legsrut e
17b.
98 Sire e
ume lialiud
1J V .
Gur Aneh
Owod Ddr
Kchna, quate
bote eui ppr
Kio) w⸗

CM. I.

—
Nega] br
langoinis,
Tlehude;
neat atge
n
, Tiguo
Per illins
Hod verl.
membrumm,

1] Dehor-

Won comeder

vetl 2. .
ſemet ſepa.

ltetis acgui⸗
is deliderat,

Maet a ⸗
Malia

———

tadhit Taln.
gemm allegator;

2 ſalkun did,.

Dhb

Dpn NN
el deſtillattem⸗
atjeh/o, 211

Ne ſadgoinis, n.

Vige etam Bux.

Cbi urn d
1 . .
ier ſingulz en
Plm.77, Nlo.

r, cobler. Nsn⸗

ol. 11
rut: heen
epitu

ejus
voyl. lot

Bara hena gul
Fihe nol dd
1,4, we⸗⸗

2

CAP. XII. DEIITERONOMI. 1371

malia profana; 93. non (tamen) permiſſum ſit tibi, ut mactes anima lia ſanctificata eaq;
comedas intrà portas tuas ſine oblatione; 94. ſed adduc illa ad domum electam. 95.
Verl. 27. Et facies Bolocauſßta tua] Si holocauſta ſunt iſta, pone carnem & ſanguinem
ſuper altare; 96. ſi verò ſacrificia pacifica (ſive euchariſtica) ſunt illa, effunde priùs
ſanguinem ſacrificiorum tuorum ſuper altare ac poſteà etiam carnem comede; præ-
tercà Rabbini noſtri exponunt (verba iſta:) veruùm res ſanctas tuas, 97. (nempè,
quòd Scriptura hic) veniat, ut doceat de animalibus ſacris, quæ ſunt extrà terram Ira:
eliticam) & ut doceat de permutationibus 98. & de fœtibus animalium ſacrorum,
quæ ipſi offerent. Verſ. 28. Obſerya] Hæc eſt Miſchna, 99. quam tu opus habes *
ſervare in ventre Ico. tuo, ne illam oblivioni tradas, veluti dicitur: quia amœna-
ſunt, ſi ſervaveris ea in ventre tuo 101. & ſi Miſchnam didiceris, forſitàn auſcultabis
ei & in effectum deduces (præcepta ibidem tradita, )ecce omne, † quod non eſt in regu-
la Miſchnæ, non eſt in regula operis. 102. Eod. verſ. 2 8. Omnia verba] Ita, ut
præceptum leve tibi perinde dilectum ſit ac præceptum grave. 103. Eod- verſ. 28.
Bonum] In oculis Dei. 104. Eod. verſ. 2 8. & rectum] In oculis hominis. Verſ.
Kkkkkkkk 3 30.
93. Confer. quæ ſupra ad v. 20. h. c. n. 90. v. Gar Arjeh dict. l. 2 11, col. 1. fin. S& iupta Deu-
272. n. 95. norata ſunt, it. tract. Talm. Naſir, fol. ter. 6. 4J. v. 6. n. 4. W
25. a. b. & Bechorot. ol 14.5. it, Temurah, * Hebr. Te* nieb, iſta & ſequentia, usque ad:
fol. 1 7. b. & fol. 1 8. a. HDDE —π1 i. e. & ſi Miſchnam didi etis, ab

224. Vide, quæ ad v. 8. H. c. n. 30. & ad v. 1 1. h. fſunt hic ab utroque M8too.

c n. 41. notata ſunt. IOo. ld eſt: in corde ſive animo tuo, confer. num.

95. Id eſt: ad templum Hieroſolymitanum, con. fequ. 101.

fer. v. 10. h. c. n. 37. 101. Sicuti Proverb. c. 22. verſ. 1 §. habetur, vide

96. Conter. hic Gur Arjeh fol. 2 11. col. I. med. num. antec. 100. h, verſ.

ae not. in an h. loc. ut & Exod. c. 20. † Vel: ecce omnis, qui non eſt (vel non compre-
V. 24. n. 100. it. tract. Talm. Naſir, ol. 2 5. a. ½ henditur) ſub ſumma Miſchnæ, non comprehen-
b. & Sevachim, fFol. 22. . it. fol. 8 5. a. 6. & fol.] ditur (vel non) eſt ſub ſumma operis, confer.
56. a. . it. Col. 104. a. & Cholin, fol. 90. a. b. † num., ſequ. 102.
97. Quæ verſu præced. 26: h. c, habentur, con
fer- etiam hic Gur Arjeh fol. 2 1II. col. I. med.
at not. in w, ubi Siphre ad marginem
allegatur, confer. & tract. Talm. Temurah, fol.
17 5.
9: Sive: commutationibus, nempè: animali-

102. Sive: facti, Hebr. — y, in utroque MSto
habetur aWwy, res eadem eſt, nam regula aw
trahit poſt ſe regulam yn, ſicuri hic habe-
tur, qui enim non diſcit, ille nec facit, Confer.
quæ ſuprà ad Deuteron. c. 4. verſ. 6, n. 4, notata
„6 . . ſunt, vide & D Wagenſ. Sot. p. 544. & 546
n, 1 Aluud pro alio detur, confet. Levir. cap. n. 7. ac p. 547. n. 8. »
99. Quia illa opus habet obſervatione, confer. 103. Sonſet: de Gu Aſen /.. 11. col. 1. fin.
Gur Arjeh fol. 211. col. I. fin. ac not. in] 2 ot. in n ., ubi Siphre ad marginem

R r0 h. loc, ſermo autem bic eſt de Mi- leszrur. iam hic G 4 jeh fol. 2
ſchna, quatenus illa diſtinguitur à Gemara. ut- 1eg⸗ ide eram zun . 21I. col. I.
pote cui vpv * &α , einon convenit (di ae hnot: In * h. loc⸗

Rtio) nvi. e. obſetvatio, rationem vVide in

1372 DEUTERO

NOMII. CAb. XII.

30.

Ne azuceris Onkelos (verbum P5N) interpretatus eſt, ita ** ut ſignificet

UD Di. e. offendiculum (ſive laqueum,) alt ego exiſtimo, quòd ille non accuratè in-

quiſiverit in ſenſum hujus vocis, quoniam non reperimus (literam) in verbo Up))

i. e. illaqueatus eſt, etiam quoad fundamentum, quod ab illo cadit (ſive abjicnur)
aſt in lingua ν& P reperimus (literam) (ſicuti habetur in illo loco:) &
enua ejus alterum alteri [ i. e. collidebantur, 105. ſic quoque ego exiſtimo
(verba illa:;) Pe ſ (ſignificare:) ) ſ i. e ne abripiaris poſt eos, ut ſcil. eo-
rum opera ſequaris, † ſic (accipitur in illo loco:) Pp) * i e. abripiat 106. fœnera-
tor omnia, quæ funt ei, (ubi S. Scriptura) maledicit impio, ut ei ſint multi ſœnerato-

res, qui circumeant ac ſtudiosè inquirant*?

in illius bona.

deleti fuerunt à facie tua] Poſtquàm videbis, quòd eos (populos) delegerim à facie

tua, animus tibi erit advertendus, propter
opera perverſa, quæ perpetraverant, ne tu

quid illi fuerint deleti, nempè.) propter
quoque ita facias, ne aliæ veniant (gen-

tes,) quæ te deleant. ¹07. Eod. verſ. 30. Quomodo coluerunt] Quoniam pœna †
non eſt (per legem Divinam expreſsè conſtituta) contrà cultum idololatricum, niſi
propter ſacriſicationem & ſuffitum atque libamen, ut & propter ** Hdorationem, 108.
veluti ſcriptum eſt: præterquàm Domino ſoli, i09. (quoniam iſtæ ſunt) res, quæ

fiunt Deo, 110. (ideò) venit (Scriptura,) & docet te hic, quòd, ſi ritus colendi ido-

lum

„ Hebr. = DOaè, abſunt iſta hic 4 MSto .
105. Vel: percutiebantur, ſicuti Daniel. e. 5. v.
6. habetur, confer. Exod. c. 5. verſ. 6. habetur,
confer Exod. g. 12. V. 7. n. 50. & Exod. c. 21.
v. 2 5. P. 1 87. it. not. ad Zachar. c. 14. Vv. 20.
num. 40.
† Vel: amplectaris, Hebr. 7 ͤ, in MSto
1. pto co legitur: he; ſed errorem de-
ſcribentis id eſſe puto.
„ IGud: ut & ſequentia, usque ad: nnd NS
i. e. poſtiquam deleti. fuerunt, abſunt hic ab utro-
que MSto. S
1056. Vel: ſolicitè inquirat, ſic juxtà mentem Com-
mentatoris noſtri verbum iſtud hic vertere volui;
alii tranſtulerunt: illaqueet, vide Pſalm. 109.

V. I1. ibique not. n. 9. confer. & Gur Arjeh fol.

211. col. 2, princ. it. Sign. ſequ. *2*
xX Vel- abripiant, ſic Hebr. PvnaH, quod hie
habetur, interpretor, confer. R. Sal. not. ad I.
Samuel. c. 2 . ve 9. it. ad dict. Pſalm. 109. v.
II. ac num. præc. 106.
107. Senſus eſt: cave tibi, ne gentium iſtarum per
Verſa opera perpetrando & eorundem veſtigiis

confer. Gur Arjeh fol. 2 11. col. 2. med. ac not
in π n b. beoe.e .
† In MSto 1I. locus iſie ſic legitur ay Nv 9
Do i. e. quoniam non punivit S. Scriptura
(cultum idololatricum &c.)
XX Hebr. 8RNenROHν, in MSto z. poſteà additur:
Aen deen iee i. c. quamvis illa non ſint ſe-
cundùm ritom ſeu cultum ejus (idoli) id eſt:
quamvis idolum alio modo ac ritu, quàm ſa-
criſicatione, ſufſfitu, libamine aut adoratione co-
latur, ſicuti ſequens exemplum alterius ritus de
Bahal Behor refertur. ,
108. Nempè: illam adorationem, quæ fit prono

TrA dicitur, ſicuti hæc vox hic habetur,
atque hi modi eolendi, qui hic memorantur,
dicuntur: 2n, vide Exod c. 22. v. 20,num.
66. & ſeqq: unde huic loco lumen quoddam ac-
cedet.
109. Prout Exod. dict. c. 22. v. 20. habetur.
110. Hebr. an i. e. excello, hoc epictheto

Rabbini vocare ſolent Deum.

Cab. IlIl.
—

lumfuetit.

. Pehor 1

ſtudecerit
men, ut C⸗
eo n0d0 1

Eod. verſ. 30. Poſquàm

4 ſonifcatpr
Precepti 4

inſiſtende, pertinde atque illæ, in exitium ruas,

corpore, manibus pedibusque protenſis, quæ

lim) =
Gixir R. A

Erl.
bit
pt⸗

—

III. Id ett:
jam anteàe
tio, ſuthtus
hedin, o
etachim,
.
111, Dequo⸗
1ſ. V. z.h.
11 3. Bebr. di
(Onker, bro⸗
& Burtorf.
mec, ac D.
114. Nempe
10. Mhdetu
57, ubi ha
111, col.

kupra Fi

11ſ. depart
nel.. 41, d.
inkta Den
4.V. 10, .
116. Nempe
pem lrad

1179 Hebr.

(M.XI.

DEUTERONOMII.

CAP. XIII. 1373
ut ſigniſtcet lum fuerit alia in re, 111, veluti ſi quis diſtenderit (vel denudaveri: podicem idolo)
n accutate in⸗ Pehor 112. aut projecerit lapidem ad Marcolis, II3. qui cultus ejus eſt, (ſi quis i-
rerbo V ſtud fecerit,) docet hic Scriptura, quòd is reus ſit; aſt ſacrificatio & ſuffitus atque liba-
Uresbjieu) men, ut & adoratio, etiamſi non ſint ſecundùm ritum eorum; (nibilominus ſi quis
llo loco:) & eo modo idolal coluerit,) is reus erit. 114. Verſ. 13. Nam etiam ſilios ſuos)] (Particu-
eego etitimo lam) — (hic uſurpat S. Scriptura,) ut includat 115. patres & matres Gorum, 16.
s btlel . dixit R. Akiba, ego vidi Aramæum, 117. cujus patrem * ligatunt c coràm cane ejus,
106. feeneka⸗ 118. qui illum comedit. 119.Z
ulii ſenerato⸗
R Hee CAF. XIII.
ekerim 4 fadtde
npe)hrohet Erlſ. 1. Omnem rem Levcin perinde atque ravem. Eod. verſ. 1. Obſerva-
Vegiant (Len. zi 5 .
itis, at faciatis] (Hoc dicit Scriptura,) ut præceptum negativum 1. addat
Miain porni præcepto affirmativo; quæ dicuntur in textu, nam omne (verbum:) DVR
lanien, uil ſignificat præceptum negativum; z. ſed non verberantur propter dehortationem 3.
Mationenn b⸗ præcepti affirmatlvi. 4. Eod. verſ. 1. Ne addas 2 ] (Ne facias exempli gratia: J
ſunt) res⸗ qo⸗ quin-
1s colendi il0
lun —
eineniium un, 11I. Id eſt: in alio colendi modo, quàm qui] uſus ſum, legitur; aſi in utroque MSto, ut & in
0l 1. med, 2. 90t, jam anteà dictus eſt, cujusmodi ſunt: ſacrifica Bibliis Buxtorf. habetur: M i. e. ethnicus, in
tio, ſuſſitus, libamen & adoratio, conter, hic San. exemplati morm np, legitur: an i. e. alieni-
aiue vi oN hedrin, fol. 6 3. à, & Avoda Sara, fol. 51. a. & gena, res eodem redit.

nitit 5, Atihtun

L 1 hoſten dditur:
r gon untle⸗

ejus (icol) igeſt⸗

niu, guun ir
autaGofatione .o⸗

vem, gue ißoo
e orenlis, qux “

ec ox hic hobeiuſ,
i bie Memnoianluß
c:11. 7. 10 un⸗

lamen ollin 1.

babetu
i, hot ehichel⸗

n.

Lðẽ

Sevachim, fol. 106. a.
112. De quo cultu vide R aſchi not, ad Numer. c.
25. V. 3. n. 5.
113. Hebr. D'on, Mercurius, ſtatua Mercurii,
confer, Proverb. c. 26. v. 9. idique Raſchi nor.

& Buxterf. Lex. Talm. fol. 1263. & fol. 2472.

med. ac D. Wagenſeil. Sot. p. 602. in fin.

Mmaieiuufin 4 114. Nempè propter legem, quæ Exod. c, 22. v.

20. habetur, vid. Exod. dict. c. 22. verſ. 2 0. n
67. ubi hac de re plura, vide & Gur Arjeh el.
211. col. 2. med. ac not. in a D b. loc.
it. ſuprà Sign **uα verſ.

115. De particula confer. Raſchi not. ad Ge.

neſ. c. 42. V. 22. D. 29. & ad Ruth c. 1. V. 5. Vid.
Sℳ infr⸗ Deuter. c. 29. vV. 10. n. 17. 8& Exod. cap.·
4. V. 10, n. 1.
116. Nempè, ſi quis etiam illos comburat vel per
ignem traducaf, confer. num. ſequ.
117. Hebr. ε, ſic in editione Hebræa, quà

1

* Hebr. n), in MSto 2. ormilsil literà 7 legitur
a&, rectius, ut puto.
11g8. Id eſt: coràam ☚nm. —ay i. e. idolo, ſis in
nois o DS bh. loc. explicatus.
119. Nempè: vn 9. i. e. oombuſſerunt illum
igne, ſic in iisdem notis nam nev hic expo-

mnitur, comeſtio bic dicitur combuſtio.

1. Conſer. quæ ad Cap, antec. 12. v. 1 3. n. 46. &
v. 19. n. 77. notata ſunt, vide & num. ſequ. 2.
ac cap. ſequ. 14. V. 20. n. 42.
2. Vide dict. cap. præced. 12. v. 13. n. 46. & b.
verſ. 1. n. 4.
3. Sive: cautelam, cuſtodiam, Hebr. pe i. e.
oblſerva, cuſtodi, cave, nam verbum iſtud hoc
verſu 1. conjungitur verbo —wyj i. e. ut facia-
tis.
4. Sed propter violationem præcepti negativi ver-
berantur ſeu flagellantur, confer. quæ ad Levit.
c, I1V. 44. M. 134. notata lunt.

1374

DEUTERONOMII.

CAP. XIII.

quinque frontalia, 5. ut & quinque“ ſpecies (frondium) in Lulaf, 6.

ac quatuor be-

nedictiones 7. in benedictione ſacerdotali. Verſ. 2. Et dederit tibi fgnum] (Nem-
pèe:) in cœlo, veluti dicitur de Gideone: & facias mecum ſignum, ſi dixero: ſit quæ-
30 ſiccitas ſuper vellere &c. 8³. Eod. verſ. 2. Aut portentum] In terra, etiam ſic ei
non auſcultabis, quòd ſi dixeris, cur dat ei Sanctus ille Benedictus faculta-
tem faciendi ſignum? (reſpondetur:) quia Dominus, Deus veſter, vos tentat. 9.
Verſ 5. Et præcepta ejus ſerpabitis] (Nempè:) legem Moſis. ¹0. Eod. verſ. 5§. Et
vocem ejus audieté] (Nimirùm) vocem prophetarum. 11. Eod. verſ. 5. Ee ei ſer-

vieti] (Videlicèt) in Sanctuario ejus. 12.

viis ejus (Dei,) ſis beneficus, ſepeli mortuos, viſita 13. ægrotos, ſicuti fecit Sanctus

Eod. verſ. 5. Et ei adbarebitis] Adhære

ille Benedictus. Verſ. 6. Defebétionem (Dictio —d hic ſignificat) rem O
i. e. quæ remota eſt à mundo, quæ non facta, nec creata eſt, nec ego præcepi ei, ut ſic lo-
queretur (propheta; notat autem dictio —S) deſtour, 14. linguà vernaculà.

Eod. verſ. 6. Quiredemit te de domo ſervitutis] Etiamſi ille (Deus) nullum aliud tibi

exhibuerit beneficium, quàm quèd te redemerit; tamen id ſatis erit. 15. Verſ. 7.

Se inſti gaverit te] Non (ſignificat dictio:) , niſi ) Zi. e. ineitationem, 6.
dicitur enim: ſi Dominus ρ1âä1ä i. e. incitavit te contrà me, 17. linguâ vernacu-

14

.. Seu: phy lacteria, Hebr. , Rabbini vo-
cant: Pdeon, confer. quæ ſupraà ad Deuteron.
c. 4. V. 2: n. I. notata lunt.
X In MSto I. hic habetur " i. c. quatuor (ſpe
cies frondium &c.) ſed error eſt in illo MSto I.
6, Vide ſuprà Deuteron, dict. c. 4. V. 2. n. 2. con-
fer. & Gur Arſeh fol. 2 1t1. col. 2. circà fin. ac

not. in R N“, ubi Siphre ad marginem

allegatur. —
7. Nam tres debent eſſe benedictiones, confer.
Numer. c. 6. v. 24. & ſeg.
g. Sicuii judic. c. 6. v. 3 9,habetur, confer. hie D.
Wagenſ. Nizzach. p. 50. ac Jalkut Part. 1. fol.
277. col. 1. med.
9. Proht inffa verſ. 4. b. cap. habetur, confer. Gur
A. jeh fol. 2 1 I. col. 3. princ. ac nor., in Ne
h. loc. “
10. Vide hic Siphre, ſicuti in not. am rd ad
marginem allegatur,it Jalkut. Part. 1. Fol. 277.
col. 2. prin-
11. Confer. hic Gur Arjeh éol. 211, col. 3. med.
ac not, in S DD h. loc.
12. Vide etiam hie Gur Arjeh fol-. 211: col. 3.
med. ac not. in nor h. loc.
13. Hebr. ,ſic enim legendum, non Map,

. ——⸗QᷣJ» „
uti in exemplati Hestæo, quo ulus lum, coriupte

habetur, confer. D. Wagenſ. Sot. pag 329. & ſeq.
vide & ſupra Deuteron. cap. 11. Vv. 22. n. 79 a

not. in Smar No, ubi tract. Talmud. Sota,

fol. 14. a. ad marginem allegatur, confer. && 380.
ta, Fol. 39. b.
14. Sic reddo dictionem Gallicam: ναναπς, nam
ita hic legendum puto, pro: , ſicuti
hic in vulgatis exemplaribus habetur ; notat au-
tem averſionem ſeu remotionem, confer., infta
Deuter, c. 19. V. 16. n. 24. ubi etiam de vocis

Dp ſignificatione dictum eſt, vid. & Pſalm. 31.

verſ. 19. n. 17. abeſt autem dictio iſta Gallica
hic ab utroque MSto, confer. tract. Talm. San-

hedrin, Fol. 75. a. & l. 89. 6. it. Fol. 90. a. &

Cholin, fol. 108. a.
15. Conter. hic not, in Smam me, ubi Siphre

ad marginem allegatur, vid. & jalkat Part. I.

fol. 277. col, 2. princ.
16. dive: inſtigationem, confer. Buxtorf. Lex.
Chald, ol. 474. & infta v. 10. h. cap. n. 37. it.
Jalkut Part. I. ol. 277. col. 2. med,

17. Sicuti 1., Samuel. 4, 2 6: V. 19. al. 20, habetur,

*

CAbXlIII,

—

li vetbum
Eod verl.
Qrcubet
cula: aſfch
(ee l Ciceree
Lieſ ſuui
qur tibi dlle
140 minus ,0
guoc eiſti,
alomno: cre
n non ni⸗
non deſerunt
alingbe ic
hinnui C
Nimirüm ſied

loc . V

3. Sion,

19, lel immettt
tinè: inmite
1. Kamuel. diq
On Gallie;

CA. Xn.

quavor de.
: ſt gie.
etiamn ſi ei
dus kaculta⸗
6 kentat, 9
verl. ſ. E
. eiſer.
ti] Adhete
lecit danctus
tem
Reibrticlo⸗
rernaculi⸗

lomaliud tbi

1. eil.7.
ationelt, 1.
4 verhach⸗
1g E 1 .
4
lus SS
re, 319.5 leg

1 Talmud S

u, onler K30.

m: wyn, nin
NNN, ſicptl
abetur; hotal 1
gem, colet⸗ itn
nbi etiun de ſoes
Fis. 5 Plalm. 3l
ictio
ſi Talmme Han-

li 0

bi Siphne
Datte l .

,I
5 ſalku

Uber. Boxtof.
„med,
habelut,
1geal 10, bi

MSto I1. hic legitur: ; ſed abeſt iſta dictio

ſa Galia

Le
0.. ln. 1. zjl⸗

DEUTERONOMII.

1375

1² (vetbum QN notat:) amettre, 18. qui induxit (inſtigavit) eum, ut ſic faceret

Eod. verſ. 7. Fater tuns] (Videlicèt:) frater tuus conſanguineus. 19,
Aut ſilius T matris tuæ] (Nempè,) qui eſt à matre. 20.

19. Pod verſ. 7.
Eod. verſ. 2. (Ilxor ) Pinus u]

Quæ cubat PN i. e. in ſinu tuo, quæque PED * i. e. infixa eſt tibi, lioguâ verna-

culà: affichée, 2r. ſic

Qui eſt ſicuti anima tua] Is eſt pater tuus,

quæ tibi dilecti ſunt, (ne illis obtemperes

quoque (accipitur in illo loco:) P;Di. e.
(ac ſi diceret:) )O'D i. e. à fundamento, quod infixum eſt terræ.

9

à baſi terræ, 22,
Eod. verſ. 7.
exponit (autem hic) tibi Scriptura eos, 23.
ſi te ad Deos alienos ſeducere velint,) mul-

t0 minùs (obtemperes) aliis. Eod. verſ7. I occulto] Loquitur Scriptura de eo,

quod exiſtit, 24. quia ſeductoris verba non fiunt, mſi in occulto,
Salomo: crepuſculo, veſpere diei, nigra nocte & caliginoſa:
Quos non néſti tu & patres tui] Res iſta tibi maximæ eſt turpitudini, nam

ſic quoque dicit
5. Eod. verſ. 7.
etiam populi

non deſerunt id, quod eis ab ipſorum patribus traditum eſt; iſte verò 26. dicit tibi:

relinque id, quod tradiderunt tibi patres tui.

Verf. 8. Qui ſunt tibi propinqui aut

longinqui] Cur ſpeciatim (hic meminit Scriptura) propinquorum & longinquorum?
nimiruùm ſic dicit Scriptura: de natura 27, eorum, qui propinqui ſunt, tu diſcis na-

tu-

ubi vide Raſchi not. confer. & not. in am ND
b. loc. ac D. Wageaſeil. Sot. p. 744 num, 4. &
Ejusd. Nizzach. p. 157. it, not. ad Hiob. c. 2. v.
3. Sign. †
18. Vel: immettre, ſic exprimo hic M νν, La-
tinè: immittere, concitare, in Raſchi notis ad
I1. Samuel. dict. c. 26. v. 19. al. 20. exponitur
— ni- Gallicè: peWde „quod reddere poſ.
ſis: amittement, ſi quidem dictio non eſt corrupta,
conler. nor. ad Hiob. dict. c. 2. v. 3. Sign. † in

Gailica 4 MStο. .
19. Sie appellant Jurisconſulti eum, qui Hebræis

dicitur: asn e, i. e. frater 4 patre, confer.

Deuteron. cap. 1 5. v. 7. n. 16. & Gur Arjeh fol.
211. cOl. 3. med. ac tractat. Talm. Kid duſchin,
Jol. 80. b. prout in ar Ane, ad marginem al-
legatur, vide & num. ſequ. 20. .
† CGonfer. hic tract. Talm. Sanhedrin, ol. 2 1. a.
SSDol. 6 1. 6. it. Avoda Sara, fol. 3 6. 6. & Cho-
lin, ſol. 4. b. S
20. Hebr. JTt ja, is dicitur ICtis frater uterinus,
videlicèt e ü& Confer, num. antec. 19. h.

13. Loci iſtius

126. Nempè:

27, Zive:

.

* In. utroque MSto legitur d, rectius, ut

puto. .
4 . —
21. Sic reddo hic: Mo“h vel: „uti
in Asto 2. habetur, nam ita legendum eft Pro:
RnnDN, Uti in vulgatis legitur exemplaribus,
S quidem mendosè, confer. not. ad Hiob. c. 1 3.
v. 27. . 33. abeſt autem Gallicà iſta dictio “
MStO I. “
22. Sicuti Ezech. e. 4 3. v. 14. Habetur.
ex poſitionem vide in notis np
„PDar hH. loc. .
24, Sive: quod fiei ſolet, Hebr. — eia confer.
qur ad Exod. cap. 22. vVerf. 13. num. 60. no-
tata ſunt.
2 5. Zicuti Proverb. c. 7. v. 9. habetur, ubi de mere-
trice ſermo eſt, quod Rabbini exponunt de ido-
lolatria, vide Raſchi not. ibid.
qui ad cultum idololatricum te ſe-
ducere ac pellicere vult; cœterùm verba iſta:
iſte verò dicit tibi? relinque id, quod tradiderunt
tibi patres tuiy abſunt hic ASeo I.
de proprietate, conditione ac qualit
Sire⸗ rierzte ne ae qualifate,
ſie dictionem an hie interpretor, confer,

LII III I1

Bux-
torf.

1376 DEuITERONOMII. CAP. XIII.

turam eorum, qui longinqui ſunt, ſicuti (igitur) nihil ſolidi eſt in propinquis; ita-
(etiam) nihil ſolidi eſt in longinquis. 28. Eod. verſ. 8. Ab extremitate terræ usque
ad extremitatem terræ] Hæc (extremitas) eſt Sol ac luna atque exercitus cœlorum,
quia currunt à finibus mundi usque ad fines ejus, 29. Verſ. 9. Non acquieſcas ei]
Ne ſis ei obſequens nec ames illum, dicitur quidem: & ames proximum tuum, ſic·
ut teipſum; 30. iſtum (verò) non ames nec illum audias, quando ipſe de vita ſua de-
precatur, ut ei ignoſcas, dicitur quidem: *relinquendo non relinques cum eo; 31. aſt i-

ſti non ignoſces. 32. Eod. v. 9. Non parcet ei oculus tuus Dicitur quidem: non ſtes con-

trà ſanguinem proximi tui; 33. aſt huic non ignoſcas. Eod. v. 9. Nec parcas] Non con-
Vertas te ad illum juſtificandum. 34. Eod. v. 9. Nec occultes eum] Si tu noveris, quòd
ille ſit reus, ** non tibi conceſſa eſt facultas tacendi. 35. Verſ. 10. Sed occiden-
da occidas illum] Si is ex domo judicii egrediatur condemnatus, tu ne illum reducas,
ut juſtificetur. 36, Eod. verſ. 10. Manus tua ſit primò contrà illum] Præceptum (hic

habetur,) ut per manum ejus, qui inductus fuit. 37. interficiatur (is, qui ſeducere vo-

luit;)

tort. Lexic. Chald. fol. 879. in MSto 2. hic le-] exhibeas, ſic in Gur Arjeh fol. 2 11. col 3. fin.

gitur: Sna i. e., de natura eorum, res ea-
2 Senſus eſt: nihil boni ac ſolidi eſt tàm in pro-
pinquis, quàm in longinquãs Diis alienis ſed
omnia idola ſunt vana, quocircà etiam h
dicuntar, quis omnino nihil ſunt, conf, hic tract.

Talm. Sanhedrin, fol. 6 1. b.

exponitur, confer. etiam not. ad Geneſ. c. 3. verſ.
14. n. 39. vide & paulo poſt n. 36. v. 10. . cap.
ac Deuter. 4. 16. V. 19. n. 6 5.

** Hebr. ann, in utroque MSto pro eo legitur:
aaN, i. e. reatum, res eadem eſf.
35. Vel: occultandi ſcil. crimen idololatriæ; ſed
detegas & arguas idololatram, ut is debitò ſup-

29. Conter. hic Gur Arjch ol. 211. col. 3. circà
ſin. ac not- in 'pan e, ubi etiam Siphre
ad marginem allegatur.
30. Sicuti Levit. 4. 19. v. 18. habetur, confer. eti
am bic Gur Arjeh fol. 2 1 1. col. 3. fin. ac not. in
Tpp-T ev, ubi Siphre ad marginem allegatur.
* Hebr. Dteae 99, iſta & ſequentia, usque ad:
pNe 9 j. e, dicitur quidem: (non ſtes con-
tra &c.) abſunt hic à MSto 1I.
31. Prout Exod. c. 23. v. 5. habetur, ubi vide Ra-
ſchi nor. .
32. Sic verbum aNyn juxtà notas in pan n
hic expono, nempe, quod ſignificet i. e.
condonationem ſive veniam delicti, confer. bic
Sanhedrin, fol. 29. a. & fol. 3 3. 6. it. fol. 3 6. 5.
& ſol. 8 5. b. it. Maccot, fol. 12. a.
33. Uii Levit. c. 19⸗v. 16. habetur.
34. Nempè, ut excuſationem ſive defenfionem ei
concedas, quò is ſemet purget aut juſtiſicet, N
y iν a i. e, nullam ei milericordiam

plicio afficiatur. .
36. Vel: inſons pronuncietur; ſi verò Nε½ Nναπ
ar NN i. e. egreditur juſtificatus, redu-
cas illum, ut condemnetur, ſie in utroque MSto
hic additum reperitur, uti etiam in Siphre legi
notatur in Gur Arjeh fol. 2 11. col. 4., princ.
confer. & verſ. præced. 9. num. 34. ac not, in
SDD Ne h. loc. it. Jalkut Part. 1. JFol, 277.
col. 2. med. & Sanhedrin, fol. 55. b.

37. Vel: qui tentatus ſive pellectus fuit, quem
idololatra ſeducere conatus eſt, ſie verbum
tp'n hie interpretor, 4 radice — 8 vel nw,

unde eſt 'dꝗ confer. ſuprà v. 7. H. cap. n. 16.
vid. & quæ ad Geneſ. c. 3. v. 14. Sign. à notata
ſunt, loquitur enim hie Scriptura de conatu po-
tius, quàm de effectu, quòd ſi iſte ſeductor per
illius manum non interierit, tunc cœteri eum ad
mortem adigunt, de modo autem lapidandi vide
præ

CANMI.

it;)ſi no
nim bk.)
Pitur urde)
dudiueru 6
Hlieiuiſin
mupetunt. 4
ialore ubi

Pulſa, 43.

ł be.) Verſ.
(Cbbini)le

(newpe:) ,

on elſt de ni
QAHuidtionem
bene, 4 , ite

—
Pre alis D.
krock e. 19, ,
num. 69,
19. Sicuti bic, ur
betur, collet.
19. ilitet:
otipopulo i⸗
arit inilla urde
latem habert,
Swab ie 1
dus ſe in no
ieüm mad.
wungihed eſege
tur. Chanet

Dequlſimi
MSto. Ei

40. Conter hie 62
10t. in
nen leganu,

16,5, & B
ſol in
oe, ac Fin dre,

1
ue⸗

CN.Mu.

—
Ilnis; ina⸗
erre Ugue
cclorum,
tticſiat ei
tuum, ſc⸗
Vita ſua de⸗
e0; z1. aſti.
on ſtes con⸗
Non con⸗
Veris, gudl
Eed oeciden.
um reducas-
ceptumſlie
ſeducere vo⸗
lit;)
—
111. col 3.bn.
Genel. e9. veil.
67. 10.9, ca.

opto eo legiun
t.

gololattix; ſec

mis bebntd ſup⸗

ſrerd K N
Giſcanus,ledu⸗
inotroque Mo
min biphre kegi
34 4 not, 1n
lart.1 ſl 111.
l . .
ehus fuit, quemn
ell, Nie Verbum
ee ot el w,
. .ch 1
W notata
una Ee conatu ho⸗
ilte ſeductor pet

une cceieuma

talind,

CAbP. XIII. DEUTERONOMII. 1377

luit:) ſi non interficiatur per manum ejus, moriatur per manum aliorum, dicitur e-
nim (hic:) & manus univerſi populi &c. 38. Verſ. 13. Ad babitandum ibi] Exci-
pitur (urbs) Hieroſolyma, quæ non datur ad habitationem. 39., Eod. verſ. 13. Si
aundiveris † &c. dicendo] (Si audiveris) dicentem ita: 40. egreſſi ſunt &c. Verſ. 14.
Elii nequiſimi] (Dictio: ſignificat) )Vνπäa. e. ſine jugo, quia jugum Dei
ruperunt. 41. Eod. verſ. 14. Viri] Non verò mulieres. 42. Eod. verſ. 14. Ha-
bitatores urbis ſuæ] Non verò habitatores urbis alterius, hinc dicunt: non fit urbs im-
pulſa, 43. donec impellant eam viri, & donec illi, qui impellunt eam, ſint ex illa (ur-
be.) Verſ. 1 5. Si inquiſiveris & perveſtigaveris & gercunttatus ſis benò] Hinc docent
(KRabbini) ſeptem perveſtigationes ex multiplicatione Scripturæ, 44. hic ſunt tres,
(nempè:) . inquilſitio, 2. perveſtigatio & quidem 3. accurata, NN 45. autem
non eſt de numero (iſtarum trium perveſtigationum) & ex eo docent (Rabbini) in-
quiſitionem 46. atque alio in loco illa (Scriptura) dicit: & inquiſiverint * judices

benè, 47. item alio in loco ** illa dicit:

& inquiſiveris benè, 48. ac diſcunt (Rab-
LII 111 I 2 bini

num. 69.

betur, confer. Sanhedrin, fol. 63. 5.
39. Scilicèt: I& i. e. uni homini, ſed
toti populo lſtaelitico, ita, ut, quicunque volu-
srit in illa urbe Hieroſolyma habitare, is facul-
tatem habeat, quoniam — ρ ern
Wav i. e. Jeruſalem non diviſa fuit inter tri=
bus, ſic in not. ar rew h. loc. exponitur,
abi etiam tract. Talm. Bava kama, fol. 8 3. ad
marginem allegatur, confer. & Lightfoft. Cer-
tur. Choôrograph. c. 2 1. p. 43. & 44. edition.
Lipſ. ac D. Wagenſeil. Sot. pag. 79 3. & ſeq.
not. ad udic. c. I. V. 16. n. 12.
† Hæc verba: ſi audiveris &c, usque ad: filii
nequiſſimi (v. 14. b., cap.) abſunt hic ab utroque
MSto.
40. Confer. hic Gur Arjeh fol. 2 11. col. 4. princ.
ac not. in Pom Nv h. loc. ubi Siphre ad mar-
ginem allegatur, it. tract. Talm. Sanhedrin, fol.
16. b. & Bava kama, fol. 92. b. & Bava batra,
fol. 10. a.
41. Vide hic P. Fagii not, ad Paraphr. Chald.
b. loc, ac Siphre, ſicuti in Smon e ad mar-
giuem allegatur, confer. & Berachot, ol. 3 1.

præ aliis D. Wagen! Sot. p. 45 5. n. 7. conf.
Exod. c. 19. V. 1 3. n. 32. & Levit. c. 24. V. 2 3.

32. Sicuti bic, ut & infrà Deuteron. c. 17. v. 7. ha-

it.

a. & Cetubot, fol. 68. a. & Sanhedrin, fol. 111.
a. b. & fol. 112. a.
42. Contfer. hic Gur Atſeh fol. 2 11. col. 4, princ.
ac not. in am ov, ubi etiam Siphre ad mar=-
ginem allegatur.
43. Vel: averſa, Hebr. irun, quo nomine
intelligitur urbs apoſtaſiæ rea, vide, quæ ad
Exod. c. 3 2. V. 20. n. 85. notata ſunt, confer. &
tract, Talm. Sanhedrin, fol. 112. a.
44. Id eſt, quia hic Scriptura multa verba aceumu-
lat ratione inveſtigationis, dicitur enim hic: ſi
inquiſiveris & perveſtigaveris & perçunctatus ſis,
confer. not. in on o ubi tractatus Talm.
Sanhedrin, fol. 111. 6, & 112. a. ad marginem
allegatur. B
45. Id eſt: percunctatio, cujus in hoc verſu ry.

fit mentio, confer. hic tract. Talm. Sanhedrin,
Pn, quomodo ſeil. illa fieri debeat, de qua
1
9) i. e, & diſcunt, abſunt à MStor.
ad: n i. e. & diſcunt, abſunt 4 MSto z0

fol. 40. a. b.
46. Vel: perveſtigationem, explorationem, Hebr.
voce confer. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 264.
Hebr. w iſtud, ut & ſequentia, usque ad:
47, Sicuti Deuteron. c. 19. v. 18 habetur.
* Hebr. oh iſta ac quæ ſequuntur, usque
48. Pioht Demteron. cs 17. V. 4. habetur.

1378

DEUTERONOMII.

CAP. XIV.

bini iſtad:) benè,
eſt, id alteri applicetur. 51.
terficere eos iſto mortis genere, quod contrà

Verlſ. 17.

Domino, Deo tuo] i. e. Ipſius nomini *** &

benè, 49. per argumentum à pari, 50. ut, quod in uno dictum.
Verl. 15. Pereutiendo percuties] Si non potueris in-

illos ſcriptum eſt, in terfice eos aliò. 52.
propter ipſfum. Verfſ. 18.

Ule avertat ſe Dominus a furore iræ cius] Nam, quamdiu cultus idololatricus eſt in-

mundo, (tamdiu Dei)
CAT.

Erſ. 1. Non incidetis vos] i. e.

furor † iræ eſt in mundo.

XIV.

Non dabitis * inciſionem & cæſuram in car-

ne veſtra ſuper mortuo, 1, ſicuti Amorrhæi facere ſolent, quia vos filii Dei

eſtis ac debetis eſſe decori; non verò ineiſi & decalvati. 2.
Inter oculos veſtros] Juxtà frontem; alio autem in loco illa (Scriptura) dicit:
capillos evellendo calvitium capiti ſuo inducant, 3.
uti eſt inter oculos. 4. Verſ. 2. Quoniam populus ſanctus es] (Nempè) ſanctitas tua

Eod. verſ. I.
non
ut ſeil. faciant totum caput, ſic-

eſt

9. Sicuti in duobus illis Deuteromii locis, pauloò
antè adductis, habetur.
o. Hebr. — α απα, de quo argumento « pai
vide Buxtorf. Lex. Chald. ol. 419.
1. Vel: ad alterum referatur, nempè in ien
e en hnen i. e. ac ſi omnia (iſta verba)
ſcripta eſſent uno in loco, ſic in notis pan nO
p. loc. ut ita ſeptem perveſtigationes, de quibus
paulò antè Rabtini, inde reſultent, quæ ordine
recenſentur in dictis notis a r"“, quas vide
sis ibrdem.
. Scil. mortis genere; explicatio autem iſta in-
de exorta eſt, quia hic bis uſurpatur verbum nen,
confer. tractat. Talm. Bava mezia fol. 31. prout
in non ne ad marginem allegatur, it.
Sanhedrin, ſol 52.5. & fol1. 7i. a. . & fol. 111.
b. & fol. 1I12. a. it. Temurab, Fol. 5. a. & fol. 8.
a. & Chulin, Fol. 89. a. it. Schabbat, ol.-19 0. a.

2

Hebr. unn &

79. 2a.
iſta, ut & ſequentia; usque ad:
ywa NX ) i. e. peregrino, qui intraà portas
&c. (v. 2 1. h. c.) ablunt hic à MSto 1. forſitàn
ideò, quia pleraque, quæ hie usque ad dict. verſ.
2 1. h. c. in primis quoad animalia habentur, in
Levit. cap. 11. v. 2. & ſeqq. reperiuntur, confer.
intrà d. v. 2 I. H. c. n. 46. it. Spenceri de Legib.
-Hebr. ritual. lib. 2. . 13.
I. Confer. hic præ aliis P. FPagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. ac Jalkut Part. 1. fol. 27 8. col. 2.

fin. .
2. Vide hie Gur Arjeh fol. 21I. col. 4. med. ac
not. in pan Sh. loc. item not. ad librum
Prec. Jud. part. I. p. 10 8. 6. med. confer. & tract.

Bava batra, Fol. 10. a. & Avot, fol. 8. b. it. Je-
vammot, fol. 1 3. 5. & fol. 14. a. & Maccot, fol.

& Peſachim, ſol. 48. a. it. Maccot, Jol. 22. à.

b. & Avoda Sara, fol. 2. b. S& ſol. 42. a. it, ſol.

43. b. G& ol. 44. b5. it. Fol. 48. .

Hebr, Mw", in MSto z. pro es legitur: y

mmu i. e. propter nomen ejus.
† Confer. hic tractat. Talmud.

Schabbat „fol.

20. a.
3. Prout Levit. c. 21, v. J. habetur, ubi vide not.
n. 15. confer. & P. Fagii not. ad Paraphr: Chald.
h. loc. it. Menachot, fol. 37. b5.
4. Id eſt: ut totum caput faciant calvum, ſicuti

151.5. & Beza, Jol- 32.6, it. Jevammot, fol. vi. dict. . 21. v. 5. n. 14. notata ſunt.

Talm. Kidduſchin, fol. 3 5. 5. & fol. 3 6. a. 5. it.

locus inter oculos eſt ſine pilis, vide, quæ ad Lcz

AL.X
viſi⸗
pimoge
lem keci

Ptura))
quis eo
tatur hi
Ceryud
hendate
e immm
agit de
Chaldai
1, Et
Chalder
notat ſy
ſea:)

—
5. Auti
tonler,
36..
R Hebr.
hac ſu
hoxn
cditube
comeg⸗
dutzur
hocfa
per i
Deoge
Rliger
n0t. in
Chuli
Avo
i. er in
t,cnoj
7. Verba
textuſa
Levit,e
4: ſS
3dlunt

1 Nen

AN AV.

—
didum.
tueris in⸗
ali. St,
Verl.18,
s eſt in.

ktam in eat⸗
1os flüei
od Verl le
icit: non

caglt le⸗

Ancktitas tua

E

—

gtis,usque 1d:
galintta portas
S10 1. fotſttn
gesd Cicver
la habentuhin
juntur, confen

ceri Ee Legib.

1ot 2d Paraph.

ſol 171. fo.

col. 4 mmed. Ne
9 nor adbrum

conſet Ktlelt

f zgatt

ol.k.b it e⸗
ihacn 3,

.
ur /ubi ite ndt⸗
unyhnCili

. ſ
len
calpin 11

. 9 („
ige, g a le

lata lunt,

CAb. XIV.

DEUTERONOMII.

1379

eſt à patribus tuis ac proptereà elegit te Dominus. 5.
le eſt] i. e. Omne, quod tibi feci abominabile,

primogeniti, ut mactet illud in provincia,
lem feci.

Eod. verſ. 3. Omnis matula 7. non erit in ο Venit ac docet

5. Verf. 3. Quiegeid abominabi-
* veluti qui ſcindit aurem (animalis)
ecce res iſta eſt, quam tibi abominabi-
hic (Scri-

6

ptura,) quòd non mactetur & comedatur (iſtud animal) propter illam maculam, ſi

quis coquat caraem in lacte, ecce iſta eſt res,
tatur hic (Scriptura) de illo comedendo. 8.

quam tibi abominabilem fegi, dehor-
Verſ. 4. Hoc eſt animal] Vetſ. 5.

Cervus & caprea & dama 9.] Diſcimus (ex hoc loco,) quòd *Hτ11. e fera (compre-

hendatur) ſub regula D i. e. pecoris,

10.

diſcimus quoque, quòd pecudes & fe-

ræ immundæ plures 11. ſint, quàm mundeæ, quia in omni loco (Scriptura) ſpeciatim

agit de eo, quod paucum eſt. 12.

13. Steinbock † (linguâ Germanic.)

Eod. verſ. 5. Rupicapra] (Dictio 5e vertitur)
Chaldaicè Ri. e. rupicapra, (ſicuti in illo loco ) pdS

i. e. capreæ rupis,

Eod. verſ. §. Bubalus] (Dictionem NN

Chaldæus vertit:) N ) (quæ vox ſignificat:) bovem ſylveſtrem, (nam) N&

notat ſylvam, linguâ Syriacâ. 14.

Verfſ.
ficat:) Qp (al. Np) i. e. fiſſam ha

6. Quod dividit] (Verbum Nebſigni-
bens ungulam,

juxtà Targum ejus. Eod.
verſ.

LII 11 11 3

5: Sicuti mox in ſequentibus hujus verſus babetur,
confer. hic tractat. Talmud. Kidduſchin, fol.
S. 3.
* Pebr. 77 aynw, poſt verba iſta in MSto 2.
hec ſunt addita ;: 7 Ni n dehn
hn &ni. e ſemen heterogeneorum ¶ & animal) ex
coituheterogeneorum animalium prognatum ne
6. Sive: in urbe, nam dictio pe quæ hic habe
tur, utrumque ſignificat, Judæi autem interdum
hoc facere ſolebant in fraudem legis Divinæ, ut
per iſtud vitium animal primogenitum, quod
Peo debebatur, ex uſu ſacro in uſum privatum
redigeretur, confer. Buxtorf Lex- Talmud, Jol.
1943. 3ac Gur Arjeh fel. 212. col. 1. fin. G
not. in bon ne , loc. ubi tractat. Talm.
Chulin, fol. 114.5. ad marginem allegatur, vid.
& Avoda Sara, ol. 66. a, cœterà n poſt: -
1. e, in urbe, in MSto 2, additure ayna Wn i.
e. caro in lacte.
7. Verba iſta: omnis macula in eo non erit, in
teyxtu ſacro hic non leguntur; habentur autem
Levit. 6, 22. v. 2 I. etiam iſta & ſequentia, usque
ad: S2 i. e. dehortatis hic (Scriptura,)
abſunt ½ MSto 2.
3, Nempè: ne caro illa vel animal iſlud comeda-

tur, confer. hic not. in pan inov h. loc.
9. Hebr. Mon, alii vertunt: bubalum, uti autor
Verſionis vulgatæ, conter, junii ac Tremellii not.
h. loc.
10. Sive: jumenti, dicitur enim hic in textu ſacro?
hoc eſt animal (v. 4. h. e.) & poſteà (v. 5. . c.)
ſequitur: cervus & capréa &c. confer. quæ ad
Levit. c. 11. v. 2. num. g. notata ſunt it. tract.
Talm. Sevachim, ol. 34. b. & Cholin, ol. 71,
2. it. Ol. 7 8. 4. & Bechorot. fol. 7. a. 5.
11. Sic Hebr. —ann hic interpretor, confer. in-
frà v. 13. h. cap. n. 33, ac n. 34. & D. Wagenlſ.
Sot. p. 193. n. 7. .
I2. Pauca enim faeiliùs numerari poſſunt, quàm
multa, vide infrà dict. v. 13. h. cap. n. 34. & n.
35. confer. & tract. Talm. Chullin, fol. 63. a.
b. ſicuti in pon mp ad marginem alle-
gatur.
13. Sicuti Hiob. c. 39. v. 1. habetur, ubi vid. not.
num. 1.
1 Sic exprimo hic a eX „ in MSto 2. legitur:
mane, res eadem eſt.
14. De hujus vocis ſignificatione vide Buxt. Lex.
Talm. Joſt 2 5 le

1380

DEUTERONOMII.B

CAP. XIV.

verſ. 6. Ungulam] (Linguâ vernaculà:)

plante.

15⁵. Eod. verſ. 6. &t ſindens

(Nempè,) quod diviſum eſt in duas ungulas, 16. eſt enim animal, quod fiſlam qui-
dem habet ungulam; ſed non (penitùs) diviſum eſt illud quoad ungulas ¹7. idque

(animal) immundum eſt. Eod. ver

ſ. 6. In animalibus] Senſus literalis eſt, id, quod

reperitur in animalibus, comede, hinc dicunt (Rabbini noſtri,*) quòd embryo i8.

ermiſſus ſit ad comedendum,) dum mater ejus mactatur.

Veri.7. (lngulam) bifi-

datam] (Camelus)eſt creatura, cui ſunt duo dorſa & duæ ſpinæ dorſi, 19. dicunt Rab-
bini: cur (iſtud hic) repetitur?(nimirùm) quoad animalia propter ννντ1äi. e. fiſ.
ſuram, 20. & quoad volucres propter 1& i. e. cornicem, 21. quæ non dicuntur in Le-
vitico. 22. Verſ. 8. Et cadaver eorum non tangetu] Rabbini noſtri (iſtud exponunt de fe-
ſto ſolenni,23. quòd aliquis ſeipſum mundare debeat in feſto ſolenni, forſitàn admo-

niti erunt (Iſraelitæ) per totum annum? lex dicit:
quæ gravior eſt, ſacerdotes (ſolùm) admo-

ſicuti in immunditie demortui hominis,

nentur, non verò Iſraelitæ; 25. nonne multò

alloquere ſacerdotes &c. 24. &

magis quoad immunditiem morticini,
quæ

157. Vel: plante ſeil. du pied, linguà Gallicaà, con-
fer. Levit. c. 11. V. 3. n. 9. & not, in a O
. oc. abſunt autem iſta: ungulam ] bplante,
MSto 2.
16. Vide Levit. dict. c. 11. v. 3. num. 11. confer.
& tract. Talm. Cholin, fol. 69. a. 5. & ſol. 77.
a. & fol. 100. 6.
17. Prout in camelis, urſis, canibus &c. videre
eſt, eaque animalia ſunt immunda, vide Levit.
alleg. «. I1. v. 3 n. 11.
à Hebr. Aran, ſic in MSto 2. hie additum repe-
ritur.
1 ⅛. Sive: foœtus maturus, adhuc in utero jumenti
exiſtens, Hebr. i, de qua voce vide Buxtorf.
Lex. Chald. fol. 241 8. confer. & Levit. . 11. v.
3. n. 17. ac 1 Ot. in aors NmDo, ubi tractat.
Talm. Chu llin fol. 69. 3. ad marginem allega-
tur.
19. Hebr. M, de hac voce vide Buxtorf. Lex.
Talm. fol. 2335. it. tract. Talm. Cholin, fol.
60. 5. & fol. 6 3. b. it. Bechorot, fol. 6. 5. & Nid-
da, fol. 24. 2a. it. Megilla, Fol. 9. b. confer.
& Gur Arjeh fol. 212. col. 2. med. ac not. in
n-N WMD h. loc. & Jalkut Part. 1. Fol. 27 8.
col. 4. princ. in MSto 2. poſt vocem MXανν ad.
dita ſunt iſta: Wαπ o e nn ie enn
i e. & proptereà videtur (id animal) ſciſſum ac

20. Quæ dictio Levit. dict. c. 11. v. 4. quoad ca-
melum non habetur; LXX. tamen interpretes
dict. v. 4. illam expreſſerunt, confer. num. 22.
h. verſ.
21, Alii vertunt: milvum, ut idem ſignificet,
ac ANX cum Daleth, quæ dictio Levit. alleg.
c. 11. v. 14. habetur, confer. infrà verſ. 13. .
cap. n. 2 8. & n. 29. 8& Jalkut Part. 1. fol. 278.
col. 4. med.
22. Nam dictio nyben quoad camelum non ha-
petur Levit. dict. c. I1. V. 4. ſicuti jam anteà n.

Reſch in Levitjco allegato loco non habetur.
ſed ibi legitur &απ cum Daleth, prout jam num.
antec. 2 1. notatum eſt,
23. Hebr. a, nam tria feſta ſolennia, (de qui-
bus vide Exod. c. 2 3. Verſ. 14.) dic untur à ju-
dæis n)), confer. Levit. c. I1. v. 8: n. 25. ac
Gur Arjeh fol. 212. col. 2. med. & not. in
pR DWY b. loc. ubi Torat Cohanim ad mar-
ginem allegatur, vid. & Jalkut Part. 1. ol. 27 .
col. 4. circa fin-
24. Prout Levit. c, 2 1. v. I. habetur, ubi vide nof.
n. 2. ſacerdotes itaque admonentur, non Iſrae-
liræ, exceptis tribus feſtis ſolen nibus, de quibus
num. antee. 2 3. dictum eſt, confer. n. ſeq.2 5.
15. Ratio cur IHfraelitæ ſolam cireà felta ſolennia

ſiſſum.

20. b. verſ. dictum eſt; vox autem πιαπ cum

CAI.)

—
goele⸗
Pnes 4
emilla
neleni
11. G.
z0, ſec
lem adt
turoecea
vocet e⸗
nomen
ſpeciati
res ſint,
Verl. 16
] (A
Verl1

—
mottie
notis
lolenni
nes ſua⸗
Cconfer.
trad
Donn
16,. Cer
Pite k. 1
loe. ubi
A, 1
140, a.
17, Conl
2. med

il. Alüia

Müxus,
randul

1. deg

Gia ,
ſol :3.
30 ld e
gaiſtean
Kkri exta

M.

ſugen
n gui⸗
idgre
,guoc
dryo 19,
ant kab⸗
li e. ſl⸗
turinbe⸗
intdeke⸗

nadmo⸗
c 14, &
)admo-
wotticini;
Ge
—
. uoa0 (a⸗
imerprete
t. num, 276

n ſenißcet,
Lerit,alleg.
verl. 13.5.
1 fol. 17,0.

enndon di⸗
m Antes .
dien co
hon babetur,
utjam pum,

hin,(de gli⸗
tuntut u-
len 15
6. notin
nimh ad mat-
. iol. ijt⸗

ubi rigepor⸗
1, no lir.
bus, Gequibu
nſec1 .,
ſelis ſolennit
we⸗

quæ levior eſt, (ſacerdotes ſolum admonentur, non verò Iſraelitæ?) Verſ. 1I. O.-
mnes aves munäas comedetis] (Id dicit lex,) ut permittat (comedere) avem illam, quæ
emiſſa eſt (in agrum) quoad leproſum. 26. Verſ. 12. Sunt autem beæ, quas non co-
medeti] (Hoc dicit lex,) ut prohibeat (avem) mactatam. 27. Verſ. 13. Cornix
²8. Opica] (Avis H &ι) hæc eſt ει, ¹⁄9. eadem eſt ☚ eadem eſt —;
30. ſed cur dicitur nomen ejus — NWπ? quia NK£ i. e. videt excellenter; cur au-
tem admonet te (Scriptura) quoad omnia (iſta avis) illius nomina? (nempè) ne de-
tur occaſio 31. homini contentioſo diſceptandi, quòd (is, qui) illam prohibet, non
vocet eam Nac ne is, qui venit, ut permittat, dicat: hæc vocatur —— N aut:
nomen eſt — Natque iſtam non prohibuit Scriptura; 32. quoad aves autem 33.
ſpeciatim tibi exponit (Scriptura*) immundas, ut doceat te, quòd aves mundæ plu-
res ſint, 34. quàm immundeæ, idcircò ſpeciatim exponit id, quod paucum eſt. 35.
Verſ. 16. Veſpertilio] (Linguàâ vernaculâ:) chauve ſouris. 36. Verſ. 17. Mergu-
us] (Avis iſta ideò dicitur w, quia) i. e. prædatur piſces ex mari. 37.
Verſ. 18. Atagen] (Dictio HD) notat) gallum ſylveſtrem, linguâ vernaculàâ:
heru-

motticinum tangere non debeant, adducitur in
notis Pan nS, quia ſcil. Iſraëlitæ in feſto
ſtolenni debent venire ad templum & oblatio-
nes ſuas adferre, quocircà debent eſſe mundi,
Confer. Levit, c. 11. v. 9. n. 23. & n. 25. vide
& tract. Talm. Roſch haſchana fol. 16. b. uti in
S- eoe ad marginem allegatur.
2 5. Quando ſcilicèt is mundatur, de quo vide Le-
Vit. c. 14. v. 7. confer. not. in Snon now' h.
loe. ubi etiam tract. Talm. Kidduſchin fol. 57.
a. b. ad marginem allegatur, vid. & Cholin, fol.
140. a.
27. Confer. hic præ aliis Gur Arjeh fel. 2 12. eol.
2. med.
2 8. Alii aves illas N& ν επW vertunt: vultur &
milvus, ſicuti autor Vulgatæ Latinæ ac P. Fagius
tranſtulerunt, vide ſupra v. 7. h. c. n. 2 1.
29. De qua Levit, c. 1I1. v. 14. confer. & ſuprà
dict. v. 7. h. c. n. 2 1. it. tract. Talm. Cholin,
Jol. 23: a. b. & Bechorot, fol. 7. 6.
30. Id eſt: omnia iſta nomina eandem avem ſi.
gnificant juxtà ſententiam Commentatoris no.
ſtri exratione ab ipſo adducta, confer. hic Gur
Arjeh ol. 2 I2. col. 2, med. ac not. in mnn noe
h. loc. ubi tractat. Talm. Chullin fol. 6 3. a. 5.
ad marginem allegatur.

31. Juxta. Hebræum: ne detur apertio Vel aper-

tura oris, de qua phraſi alibi à me dictum eit.
32. Senſus eſt, quòd S. Scriptura varia iſta nomi-
na, eandem avem ſignificantia, hic commemo-
raverit, ne propter diverſitatem nowinum de-
tut diſceptandi occaſio, quaſi nomina iſta non
candem avem, ſed diverſas avium denotent ſpe-
cies, in Gur Arjeh fol. 212. col. 3. princ. ſcri-
bitur, quòd avis iſtius xy i. e. nomen
proprium ſit ) &α & quòd inſuper tria ejusdem
nomina hic à lege memorentur, nempè: π
& *⅝. &. WWπ, onfer. & not. in om h.loc.

33. Nam quoad pecora & feras ſecùs eſt, horum

enim plura ſunt immunda, quam munda, vide,
quæ ſuprà ad v. 4. & 5. H. c. h. 11. & n. I2.n0
tata ſunt.

* Hebr.Han, ſic in MSto 2. hic additum reperi-

tur.

34. Hebr. 'ap, confer. quæ ſuprà ad v. 5. .

n. II. notata ſunt.

3 5⸗ Nempè: aves immundas, quia illæ paucio-

res ſunt, quam mundæ, confer. ſupraà dict. v. 5.
h. c. n. 12.

36. Hebr. nowane, quam vocem alii: monedu.

lam, alii aliter interpretantur, confer. Levit. c.
11. V. 18 n. 44.

37. Vide, quæ ad Levit. dict. «, 21. v. 17. n. 40.

notata ſunt.

1382 DpEUITERONOMII. CAbF. XIV.

herupha, 33. Cujus criſta eſt duplicata. Verſ. 19. Reptile alutum] Hæc ſunt (volati-
lia) humilia, quæ reptant ſuper terram, 39. veluti ſunt: muſcæ ac veſpæ (ſive cra.-
brones) & locuſtæ 40. immundæ 4. hæc vocantur reptilia. Vetſ 20. Omne vo-
luore mundum comedeti] Non verò immundum, † venit (hic Scriptura,) ut addat
præceptum affirmativum negativo, 42½. ſic quoque (dicitur) de jumentis: iſtud (ſc.
mundum) comedetis, 43. non vetò jumentum immundum,, præceptum negati-
vum, quod venit ex regula præcepti affirmativi, 44. vim habet præcepti affirmati-
vi (idque lex dicit ideò,) ut transgreſſionem quoad illa (mandata) inducat tàm ratio-
ne præcepti affirmativi, quam negativi. 4˙. Verſ. 21. Peregrino, qui intra portas tu-
2] Peregrinus 46. incola, qui in ſe ſuſcepit, ne idola coleret, is morticina comede-
re poteſt. 47. Eod. verſ. 2 I. Quia u populas ſanctus es Domino] Separa 48. ten
(Etiam) ab eo⸗ quod (aliàs) tibi Permiſſum eſt, res, quæ permiſſæ ſunt, & alii in illis
prohibitionem exercent, * nequaquam illas * permitte coràm eis. Eod. verſ. 21.

Ne
„8. Conter. Levit. alleg. c. 11. v. 19. n. 5 1. de- transgrediantur præcepta, nempè affirmativum
ſunt autem in MSto 2. verba iſta: linguâ ver. & negativum, vide Lcvit. c. 11. v. 44. n. 132.
nacula: herupha. & n. 13 3. ubi habetur, quòd omne præceptum
39. Eadem, quæ hic, in Levit. di ct. c. 11. v. 20 negativum, ſi violetur, flagellationem mereatur,

habentur, ubi vide not. n. 55. confer. & tract. confer. & Deuteron. c. 2 3. v. 2 1. n. 47. & Le-
Talm. Maccot. Fol. 16.6. vit. c. II. v. 3. N. 1 9. & n. 19.

4%. Sive: cicadæ aut grylli, confer. Levit. alleg 46. Sive: proſelytus ineola, Hebr. a , de

c. 11. V. 20. n. 5 6. ac V. 2 I. n. 58. hoc enim ſermonem hic eſſe ſequens Commen-
41. Sunt enim nonnullæ locuſtarum ſpecies mun- tatoris noſtri expoſitio eviacit, confer hic, quæ
dæ, vide Levit. dict. c. 11. V. 20, n. 56. ac V. ſupfà ad v. 1. H. c. Sign. * dicta ſunt.
21. n. 5 3. confer. & Dn. Hiob. Ludolfi Com-47. Confer. hic Levit. c. 2 5. v. 3 5. n. 119. S P.
mentar. ad Hiſor. 5thiopic. lib. 1. 4. 14. n. 96. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. it. confer.
ubi hac de re plura. . hic tract. Talmudici, qui verſu præced. 20. Sign.
Confer. hic tract. Talm. Schabbat, fol. 108.a. † notati ſunt.
&. ol. 130. . it. Peſachim, fol. 21. 5. & Avoda 48. Sic interpretor hie verbum “ i. e. ſanctifica
Sala, fol. 20. a. S fol. 67. 6. it. Cholin, fol. 9 7) in ene enn dei e. quo-
113-a. & 114.4. X 116. . it. Bechorot, fol. 23.] niam dictiom ſemper uſurpatur de ſepara-

5. öe Ketitut, fol. 21. a. tione, ſicuti in Gur Arjeb Fol. 212. col. 3. Pr.
42. Couter. Iuprà Deuteron. c. 12. V. 19. n. 77.] babetur, confer,not. in 'ar n, ubi Siphre
& c. antec. 13 7 V. Ie n. 1. ad marginem allegatur, it. Jafkut Part. 1. Fol.
3. Prout Levit. alleg. c. 11. v. 3. habetur, con. 279. col. I. princ. & tract. Talm. Peſachim ol.
'fer. hic ſalkut Part. 1. Fol. 279. COl. I. pfinc. 24. 5. & Kidduſchin, fol. 57. 6. it. Menachot,

44. Id eſt? quod vim & effectum facti ſeu præce- fol. 10 I. 5. & Cholin, l. 115.5, it. Fol. 116.
pti affirmativi continet, ſic verba iſta: ann, a. & Bechorot, fol. 10. 2.
e'„5 9h quæ hic habentur, explico, confer. X. Id eſt: ali eas prohibere ſolent, vel res illas pro
quæ ad Levit. c. 1. V. 4. D. 55. & 24 Deuteron. prohibitis habent.
c. 23. V, 21. n. 46. notata ſunt, vide & Deute- ** Hebr. ahbn nn 7, à rad. vn ſeu Pa;
ron. c. 25. V. I, n. 4 . abſunt autem iſta“ MsSt0 1,
45. Videlicèt, ut illi, qui contta iſta faciunt, duo

54. lde

CAb.
N—
Nech⸗
cipian
precel
anlam
90, qu
las urer
allurg⸗
Hince
medes
cima4

—
49. Ilta
liogis
1as in
„ 19.
tita ſa
lchia,

dic

ter in
Dum.:
Cor
3 8 S
. 4.5
Biavan

terræ
vay⸗
ſeniße
n,c
vemus
70N
dis 10
kut,1

CN

—
unt volat.
(Gwe cta.
1a) ot addat
u iltud .
Ntum negati⸗
Pti alhemati.
cattäm tatio.
rd portatti.
cina comnede-.
Para 49, e
alii in illis
Bod verl.21,
Ne
—
mpdaffitmatifum
Omne pfæceptüm
Pionem merezlur,
11, m47. Le⸗
19.
jebr. n , de
lezvens Commen;
1, conſet hic, gue

„3 . n. 119. à.

1 b.loce 1t clſet .

uprecec⸗ 10. gn.

nb ie⸗ ſanctifea
v wie guo⸗
upatnt e ſeheti⸗

ol, 111C01,3. Pr. -

n wo, dbi diphle
31 kut bat. 1 0l⸗
falmn. elachim /0l:
F7. 5, it Mendehot,
ii bit ſohlis⸗

ent, ſelte, ilishlo

nd Wen N
1,

CAP XIV. DEUTERONOMII. 138

Ne coquas hædum] Tribus vicibus (ſcriptum eſt 49. in lege: 3i. e. hœdus,) ut ex.
cipiantur 50. feræ 51. & aves 52. & pecora immunda. 53. Eod. verſ. 2 I. Ne coquas
badum] Verſ. 22. Decimando * decimabis] Quidnam res iſta cum altera, (quæ

præceſſit, commune habet? nimirùm) dixit eis Israeélitis Sanctus ille Benedictus: ne

anſam mihi præbeatis, ut coquam 5S4. hœdos proventus, dum illi adhuc ſunt in vi-
ſceribus matrum ſuarum, nam ſi vos decimas non præbueritis, prout decet, (tune) e-
go, quando propè eſt, ut matureſcant (fruges,) producam ventum orientalem, qui il-
las uredine tangat, nam dicitur: & (arvum) tactum uredine, antequàm in culmum,
aſſurgat, 5. atque idem eveniet quoad primitias. 56. Eod. verſ. 22. Qaotannis]
Hinc eſt, quòd decimas non præbeant de novo ſuper vetere. 57. Verſ. 23. Et co-
medes & c.] Hæc eſt decima ſecunda, 58. nam jam anteà didicimus, quod alia de-

cima danda ſit Levitis, dicitur enim; quando accipietis de filiis Israzi &c. 59. &

. . dedit
49. Iſta. quæ hic incluſa funt uncinulis, explica-
tionis gratia hic addese volui idque juxtà no-
tas in .O- , confer. quæ ad Exod. s. 23.

§ 5. Sicuti 2. Reg. c. 19. v. 2 6 habetur.
56. Nempè: ſi illas non obtuleritis, etiam ipſæ
comedent ſeu conſument fruges veſtras, ſic in
V. 19. . 9 3⸗ & ad Exod. c. 34. V. 2 6. n. 9 3. no- notis a m p. loc. exponitur, ubi vide ſis
teta ſunt, it. Schabbat, fol. 130. a. & Kiddu- Hebræa. S S
lchin, ol. 5§ 7. 6, 157. Id eſt: haud moram faciant, quo minus ſin-

50. Sic juxtà Gur Arjeh ol. 2 12. col. 3. princ.
1 . . . .
verbum: O)o hic interpretor, confer. not. in

bpaN “ h, loc, ubi tract. Talm. Chullin fol.

II3. a. ad marginem allegatur.

5I. Confer. infrà Deuteron. c. 1 8. v. 3. n. 1¾.

72. Rationem vide in Exod. c. 34. V. 26. ubi con=

fer. Dot. n. 83.

53. Reſpectu trium iſtarum ſpecierum animalium
ter in lege ſctipta eſt vox i. e. hœdus, vide
num. antec. 50. b. verſ.

Confer. hic tract. Talm. Schabbat, Fol. 119

2. & Succa, fol. 36. a: it. Roſch haſchana, fol.
2. 3. S Taanit, Fgl. 9. a. it. Sota, fol. 41. a. &
Bava mezia, fol. 9 8. b. & Bechorot, fol. 53:b.
54. Id-eſt: ut auferam vel conſumam proventus
terræ, ſie juxtà notas in a m verbum
9aâ i. e. ut coquam, hic expono, nempè, quòd
ſigniſfieet M i. e. ut conſumam vel prohibe
am, cœterum εaa ν d i. e. hoedi pro=

ern nen en RW i. e. in culmis ſuis,
quxque prepè ſunt, ut matureſcant, prout in di-
clis nolis pen habetur, confer. Jalkut
Part, I. Fol: 279,col. I. med. ðè

gulis annis decimas ptæſtent, ne decimas anni
veteris ſeu præteriti cum decimis anni novi ſive
inſtantis cumulent atque ita tardent, ſed ſingu-
lis annis illas debito tempore præſtent, conter.
hic c. ſequ, 15. V. 20. u. 7I. & Deuteron. cap.
26. V. 13. l. 52. it. P. Fagii nor. ad Paraphr.
Chald, h. loc., ac Gur Arjeh fol. 2 12. col. 3.
med. & not. in on no h. loc. nbi Siphre &
tractat. Talm. Roſch haſchana fol. g, a. b. alle-
gantur, confer. & tract. Talm. Bechorot, fol.
5 3. b. & fol. 54. b.

58. Vid. P. Fagius ad Paraphr. Chald. h, loc. ut

& Junii ac Tremellii not. h. loc. confer. & Le-
Vit. c. 27. v. 20, n. 7 5. & n. 76. it, Deuter. c.
12. V. 6. n, 20. vide & v. 2 7. h. c, n. 65, & verſ.
29. D. 73. it. c. ſequ. 1 5. verſ. 20., num. 73, ac
Deuteron. c, 26. V. 1 2. D. 3 5. & n. 3 6. & v. 1 3.
n. 42.

3 59. Sicuti Numer. c. 1 8. v. 26. habetur, confer.
ventus, dicuntur hic fruges, quæ exiſtunt n

hic tract. Talm. Bava mezia, Fol. 9 9. b. & Jo-
ma, fol. 76. a. it. Roſch haſchana, fal. 5. b. S&
Maccot, fol. 1 8. a. & ol, 19. a. It. Schevuot
Jol. 22. 56, & Sevachim, fol. 29. b. it, Menachot,
Jſol.
Mmm mmm mm

„

1384

DEUITERONOMII.

CAb. XIV.

dedit eis (lex) facultatem co
comedetis eam in omni loco,

medendi eam (decimam) in omni loco, nam dicitur: &
60. velte invito (igitur) hæc alia eſt decima. Verſ. 24.

Càùm benedixerit tibi] Ita, ut proventus major (ſive amplior) ſit, quàâm ut ille portari
oſſit. 61. Verſ. 26. In omnibus, quæ deſederat anima tua] Generale 62. (hic ha-
betur.) Eod. vers. 2 6. Quad bovem & pecudem ac vinum atque potum inebriantem]
Speciale (ſive particulare quoad cibum ac potum hic habetur.) Eod. vers. 26. Ee in

ommnibus, quæ petierit anima tua] Redit (hic

Scriptura) & generatim complectitur id,

quod (anteà) ſpecialiter 6z. dixerat; exponitur autem , (quòd ſit) partus terræ

64. & quicquid convenit cibo hominis &c.

eum] Quòô minus ei des deci mam primam.

Verſ. 27. Et Levita &c. ne derelinquas
65. Eod. verſ. 27. Quia non eſt ei pars

&ò hereduastecum] Excipiuntur ſpicilegium, res per oblivionem relicta 66, & an-

gulus 67. atque commune,

de atque tibi, nec decimationi ſubjacent. 69,.

68. nam etiam in iſtis eſt ei (Levitæ) pars tecum, perin-

Verſ. 2 8. A finetrium annorum] Veni

ac diſce, quòd ſi (aliquis) cunctetur, quo minus decimet decimas ſuas anno primo &

ſecundo quoad intermiſſionem, 70.

is removeat illas ex domo anno tertiòô. 71.

Verfſ.

Fol. 67. a. S& Temurab, fol. 2 1. a. 6. & Keritut,
ſol. 4. b.
66. Peout Numer. dict. c. 1 8. v. 3 1. habetur, con-
fer. ſupra Numer. c. 12. v. 6. n. 2 1.
61. Nempè: ad urbem Hietoſolymam, confer.
Jucii ac Tremellii not. b. loc. ut & not. i n
mem WD b. loc. it. tract. Talm. Peſachim, ol.
36. b. & Bava mezia, fol. 5 3. b. it. Sanhedrin,
fFol. 112. b. & Maccot, Foh. 19. b.
62. Nimirum in genere omnis cibus ac potus hie
comprehenditur, cenkfer. c. ſequ. 15. V. 2 1. n.
77, it. tract. Talm. Berachot, fol. 47. b. &
Schabbat, Fol. 12 8. a. it. Eruvin, Fol. 3 1. 6. &
Feſachim, fol. 35. 6. & Succa, Fol, 41.6. & Kid-
duſchin, fol. 11. b. it. Bava kama, ol. 9 , a. S&
Bava mezia, fol. 42. a. 5. & fol. 47. 5, it. Be-
chorot, fol. 20. b.
63. Confer. dict. c. ſequ. 15. v. 2I. n. 7 8. ac
Gur Acjeh fol. 212. col. 3. med. ac not. in
apor NS, ubi Siphte & Bava kama ol. 6 3. a,
ad marginem allegantur, confer. & Joma „Jol.
„6. a. S& Naſir, ol. 3 5. b. it. Bava mezia; fol.
45. 1. & Schevuot, fol. 23. a. & Eruvin, ol.
27. b.
64. Id nonnulli Rabbini intelligunt de pecudi-
bus: PNN ih.N ra i, e. qu'a pecus
vocatur pattustertæ, ſic in capite ſeptimo tracta⸗

.

tus Talmudii Bava mezia habetur , quoiin-
cipit: hâνhbhee *r, prout in Gur Arjeh
fol. 2 12: col. 3. med. allegatur.
6 5. Confer. ſupra v. 2 3: H. c. n. 5 8. it. Gur Arjeh
fol. 212. col. 3. fin. ac not. in a “, ubi
Siphre ad marginem allegatur, cenfer. & tract.
Talm. Jevammot, ſol. 62. . & Succa, pol. 27 5.
66. De qua vide Leyit. «. 19. v. 9.
67. Nempè: agri, vide Levit. dict. c. 19. v. 9.
confer. & R. Salomo ad Eſai. «. 3 3. v. 6, & ad
Hiob. c. 3 1. V. 3 8⸗
6S8. Vel: liberum, quod cuivis proſtat, Hebr.
5. uti bic habetur, intelligitur autem ager
communis & publicus omnibus; abeſt autem i-
ſtud: e à4 MStoz. .
69. Contfer. hic Gur Arjeh fol. 2 12. col. 4. princ.
ac not. in N h. loc.
70. Id eſt: anno ſecundo, qui eſt poſt annum in-
termiſſionis, Hebr. Dnw, confer. hic P. Fagii
not. ad Paraphr. Chald. v. 2 3. F. c. & Junii ac
Tremellii not. h. loc. it, Deuteron. c. 26. v. 12.
n. 33. vide & num. ſequ, 7 1. abeſt autem iſtud:
aupv4½ MSto z.
71, Nempè: qui eſt poſt annum intermiſſionis,
vide, quæ num. antec. 70. h. v. notata ſunt,
confer. & c. ſequ. 1 5. v. 2 0. n. 75. ac Deute-

ron⸗ dict. c. 26. Ve 12° n. 29. & n. 34°

Ir H

CAl. M

Verl. 29
ertgrinu
iſto anno
cimam le
1 at ſat
abeas Hie
liſti & co⸗
4Ablolreri

l
da
ter
iſta elt a
termilior
crjusgoee

—
719 Cogter.
4c not, in
73. De guz
Hebr x
i. te, come
Asto ,
74. Vige ).
ie, el
Adarin
Hebr. d

76. Quam
Deuteron
77. Nenpe,
ſecnncdi
Puinc. ze
Hebr, do
NN d
cibum Inr
ebr, R
Peritor,

AXV.
lcitur: &
Verl 24.
leporteti
(hic ha⸗
rianen
26. Btin
lectitoic,
attutsterre⸗
Serelingnat
1 e ei e
66, & al-
cumperin⸗
in Veni
noprimo &
tert. 1.
Vetl.

ur, quo iil⸗
in Gur Anen

1 1., Gur Aren
U wov, ubi
coner, tlalt.
uecuſolr ,

,
3 . 6, &

Proltat ‚Hehr.
itun autem 49et
1 belt Autem1

11. e0. 4,rine⸗

polannum in⸗
hle lic . lagi
,a & Jupii 14
Pel alen ilii

migtemiſonis
, . potata ſunt,
1. 7 , Deuts⸗

K 1,34

7:1. Conter. hic Gur Arieh fol. 212, col, 4 .Princ.

73. De qua ſupra v. 2 3. h. c. n. 59.

ti. e. et decimam fecundam.

76. Quam dimidium Cabi &c. vide, quæ infra ad

CA. DHUTERONOMIJI. 1385
Verſ. 29. Et veniat Levita] Ut auferat decimam primam. 72. Eod. verſ. 29. Er
Peregrinus & pupillu] Et auferant decimam ſecundam, 73. quæ eſt pauperis 74. pro
iſto anno nec tu illam debes comedere Hieroſolymis, 75. ſicuti comedere debes de-

cimam ſecundam duorum annorum. Eod. v. 2 9. Et comedant & ſaturentur] Da eis,

* ut ſaturentur, hinc dicunt: non minas dant pauperi in arce &c. 76. tu autem

abeas Hieroſolymam 77. cum decima † anni primi & ſecundi, quas (hactenus) diſtu-

abſolveris decimare. 78.

Iiſti & confitearis (ita:) amovi ſanctum de domo, veluti explicatur in (textu ***) cùm

CAP. XV.
Erſ. I. A fine ſeptem annorum] Forſitàn ſeptem anni dati ſunt cuilibet mutuo
danti? lex dicit: appropinquat annus ſeptimus; 1. quòd ſi tu dixeris: ſep-
tem anni (dati ſunt) cuilibet mutuo danti, ut unicuique mutuo det, quomodo
iſta eſt appropinquatio? 2. ecce diſcis, quòd ſeptem anni (ſint) juxtà numerum in-
termiſſionis. 3. Verſ. 2. Remittat omnis creditor manus ſuæ] Remittat manum unius-

cujusque creditoris. 4. Verſ. 4. Enimperò non erit inte egenus] Atqui illa (Scriptura)

Mmm mmm mm 2. illic

7 8. Sicuti infrà Deuter, c. 26. v. 12, habetur, ubi
vide not. n. 29. & num. 44. SððU
I. Sic infrà v. 9. h. s. habetur, confer hie b. Fsgii
not. ad Paraphr. Chald. . loc. ubi obſervat, fi-
nem ſive exttemitatem anni ſeptimi hic accipi
Pro initio ejus, vide & Exod. c. 2 3. v. 19. n. 96.
. Vel: quomodo diei poterit de illo appropin-
quatio? de qua infrà dict. v. 9. h. c. appropia-
quatio enim illa de minori, quam ſeptem anno-
“ rum ſpatio dicitur, confer. P. Fagii not. ad Pa-
75. Confer. hic Gur Arjeh ſol. 2 12. col. 4. princ. raphr. Chald. h. loc. ubi plura, vid. & tract.
ac not. in Pnm Pow b oc. TLaltm. Erachin, fol. 2 8. 5.
XX Pebr. 7 in, iſta & ſequentia, usque ad: 3. Vel :ratione numeri intermiſſionis, Hebr.
DN& etu autem abeas &c abſuntMStI. SS, non autem ratione vel intuitu mutui da-
tionis; intelligitur autem hoc loco intermiſſio
Deateron. c. 2 6. V. 12. n, 40. notata ſunt. terum mobilium, vide Levit. c. 2 5§. v. 1. num.
77. Nempè, ut ibi comedas decimas anni primi & 3. coater. Jalkut Part. 1. Fol- 2 o. col. 3. med.
ſecundi, conter. hic Gur Arjch fol. 2 12. col. 4. 4. Hebr. vya ya hw, in utroque MSto omittitur
Princ. ac not. in on no b. oo. vox: V, ut juxtà hanc lectionem ſenſus ſit:
Hebr, Wyna, in MSto I. locus iſte ſic legitur: remittat manum omnis creditor, confer, hic Gur
NX i,ν nter —rN) i. e. ac comedas Arſeh Fol. 212. col. 4. med. ac nor. in
cibum anni primi &c. N h. loc. it. tract. Talm. Mocëd taten,
r Hebr. Mw)n, ſic in MSto 2, hic additum re. 6l. 2.5. & Gittin, Jol. 36. a. & fol. 3 7. b. it
peritur. Kid-

ac not, in bon enew h, loc.

* Hebr. &an iſtud & ſequentia, usque ad: o&
i. e, comedere (Hieroſolymis &c.) abſunt 4
MStOoID Z
74. Vide P. Pagii not. ad Paraphr. Chald. v. 2 2,
b. e, ubi plura de decimis pauperum, in MStO2.
poſtn)y 77 j. e, pauperis, additur: dun Wwy

1386 DEuTERONOMI.‚. CAP. RVv. (AMF/E

illic 5. dicit: quia non deerit egenus; ſed * (hoc ita intelligendum eſt: ) quando 7. e
vos facitis voluntatem Dei, egeni erunt inter alios, non verò intervos; ** aſt quando tuo es
non facitis voluntatem Dei, egeni erunt inter vos. Eod. verſ. 4. Egenus †] (Dictio funtut
N ſignificat eum,) qui tenuis eſt propter aſſlictionem; 6. ac notat ) d illum, i gl
qui 2N&N i. e. deſiderat 7. omnem rem. Verſ. S. Si tamen audiendo audiveris (tam)t
Tunc non eritin te egenus. 8. Eod. verſ. 5. Audiendo audireris] Si- quis audit mo- (lcitut:
dicum, eum audire faciunt multum. 9. Verſ. 6. Sicutidixit tibi] Sed ubinam dixit? en
3EI tandem
(nempè in illo loco:) benedictus eris in urbe. 10. Eod. verſ. 6. Et mutuo * bus, 19,
dabis] Omnis dictio N id eſt: mutui datio, quando cadit in eum ‚ qui oN
mutuo dat, induit ſignificationem (formæ) DD, veluti (accipitur in illo anquan
loco:) QN) id eſt: & mutuo dabis, 11. NRPVT id eſt: & mutuo dabis id⸗
ſub pignore; 12. ſi verô diceret: AOU) 13. iſtud conveniret — b etl.
i. e, ei, qui mutuo accipit, ac ſi diceret: AN i. e. & mutuo accipies. Eod. verſ. G6. ilum cn
Et mutuo dabis gentibus] Forſitàn mutuo accipies ab iſto & mutuo dabis alii? lex (hic) ſeill⸗
dicit: tu verò non mutuo accipies. Eod. vetſ. 6. Et dominaberis gentibus multis] lana e
Forſitàn aliæ gentes tibi dominabuntur? lex (hic) dicit: & tibi non dominabuntur. bit 14
Verſ. 7. & fuerit in te egenus] Qui deſiderat, 14. is primo eſt loco. 15. Eod. verſ. mun)
5 7. Ex keyai
idduichin, fol. 3 8. 6. & Bava batta, ol. 45. b. habetur, ideé expefitio iſta inde nata eſt, vide
it. Maccot,, fFol. 3. b5. not. in om ne h. loc. abſunt autem verba i- —
3. Nempè: infra v. 11. p. c. confer. Lighitfoot. ad ſta: tunc non erit in te egenus, in Hebræo ab 16.lslCii
Marci c. 14. V. 7. p. 64 ⁸. edit. Lipſienſ. troque MSto. ad Deun
„X Hebr. N̈, in MSto I. pro eo legitur: WM i. e. 19. Expolſitio iſt inde provenit, quis verbum yne na ſun.
ſieuti, in MSto z. habetur: X N 1. e. ecce in textu ſacro hic repetitus, confer. hic Jalkut 17, Viden
quomodo ſeil. id intelligendum ſit, confer. hi Part. I. Fol. 2 80. col. 4. circà fin. it. ſupra Deu- (conier.
rract. Talm. Taanit, ol. 2 1. 2. & Bava mezia, ter. c. 1 1. V. 1 3. Sign.* 19. Conte
l. 30. a. & Fol, 3 3. 2. it. Sanhedrin, fol.64. b.]1I0. Gicuti Deuter. c. 2 8. V. 3. hobetur. hiiſta:
A Hebr. —a &, abſunt iſta hic ab utroque * Hæc verba: & mutue dabis, usque ad: & mu- Hihtzo
MSto. tuo dabis gentibus, abſunt hic in Hebtæo ab u- 19. Km
Hebr. o iſtud & quæ ſequuntur, usque ad: troque MSsto. pon te
nn — o i. e. ſi tamen audiveris &c. (V. 5. D. II. Prout Deuteron. dict. c. 2 8. V. 12. habetur⸗ afüiciari⸗
c.) abſunt 4 MSto I. hoc loco; habentur autem 12. Sicuti hoc verſu 6. habetur. aWtemi
poſt verba: audiendo audiveris. 13. Nempè non in Hiphil, ſed in forma Kal, ſie⸗ i e. en
S. Vel: qui attenuatus eſt propter paupertatem, uti sccipitur vayn i, e. mutuo accipies, prout Bayvam
confer. Exod. c. 23. V. 6. n. 40 & P. Fagii not. eodem hoc verſu habetur. argin
ad Paraphr. Chald. . loc. it. Jalkut dict. Part.]14. Nempè: Pa n i. e. qui magis egenus Confer
1. ſol. 2 80. col 4. med. eh, is &œte is præferendus eſt, ſic in not. mneS in,
7. In Exod. dict. c. 2 3. v. 6. . 40. VOX Pnd Inde] non b. loc. exponitur, confer, ſuptà veiſ. 4. 1, Ser
deducitur, quia aj j. e. vult ſive deſiderat, b cap. n. 7. guæ gt
confer. infrà Deuter. c. 24. V. 14. De 33. vide & 15. 19 eſt: præ cteris ejus habenda eſt ratio, co- 1. Fenſll
vetſ 7. h. cap. n. 14. . teris ille præferendus eſt, ut ei ſubveniatur, cog- pn ie⸗
3. Quoniam patticula 7), quæ eſt exceptiva, hic] fer. num. 17. h, ver e in
. .

—

A.. W.

—
) uando
quando
(dicio
Willum,
Audineriu
Auditmo⸗
nam dixit d
t Mutt0 5
cum, gai
tut in ilo
utud dabir
e
od, Nefl. 6.
i lex ic)
ibu multi
minabuntar.
od. verl.
e nataelt, vids
auten verbal.
in Hebræo ¹5

in eibunn n
ler hice ,alkat
it hts Den⸗

etut.
gue à u.
ja Hebtao ao u⸗
*

V. 1 21 habelur⸗

ſorma Nilſe⸗
acigies, golt

gui magis egenns
, ſc in not. ⸗
pler ſupti ſeil 44

enda elkraio cc⸗

ſabſelinmech.

*

7. Ex ano inter fratres tuos] Prater tuus ex patre tuo i6. præferendus eſt 17. fratri
tuo ex matre. Eod. verſ. 7. (Intrà unam) ex portis tuis] Pauperes urbis tuæ præfe-
runtur 18. pauperibus urbis alterius. Eod. verſ. 7. Non obſirmalis] Eſt tibi ali-

quis, qui dolet, ſi dederit, idcirco (hic) dicitur: non obgrmabis (animum tuum, eſt

(etiam) tibi aliquis, qui extendit quidem manum fſuam, ſed occludit eam, ideo (hic)
dicitur: non occludes. Eod. veri. 7. A fratre tuo paaupere] Si tu non dederis ei,
tandem & ipſe frater eris egeni. Verſ. 8. Aperiendo aperies] Etiam multis vici=
bus. 19. Eod. verſ 8. Sea aperiendo aperies] Ecce (particula:) 9 uſurpatur (hic)
pro ☚ι πι. e. ſed. Eod. verſ. 8. Mutuando * matnalis ei] Si ipſe nolit habere-
tanquàm donum gratuitum, 20. des ei ſub mutue. PEod. verſ. 8. Quentum ſatis

eſt indigentie cjus] Non autem tibi præceptum eſt, ut illum divitem facias. Eod.

verſ. 8. Id, cujus indiget] Etiam equus, cui ipſe inſideat, (ei detar,) & ſervus, qui ant&
illum currat. Eod. verſ. 8. Ei] Hac (particulà: ' innuitur) foœmina, 21. atque

ſic illa/Scriptura) dicit: faciam H i. e. ei adjutorium coràm ipſo. 22. Verſ. 9. Et

elamaverit * contrà te] Forſitàn hoc eſt præceptum? 23. lex dicit: & non clama-
bit. 24. Eod. verſ. 9. Et erit tibi peccatum] Omninè 25. etiamſi (alter ad Domi-
num) non clamaverit, ſi ita (ſeſe res habet,) cur dicitur (hic) & clamaverit conirà
te? (nimirùm) accelero ego (inquit Deus) poœnam propter clamantem magis, quàm
Z Mmm mmm mm 3 con-

16.18 ICtis dicitur frater conſanguineus, conter. quæ
ad Deuteron. cap. 13. Verſ. 7. num. 19, nota-
ta ant. S
17. Vide num. antec. 15. h. verſ. & num. ſequ. 18.
confer. & not. in nan ne b. bH65.
18. Confeg, num. aatec. 17. H. verſ. cœteritn ver-
ba iſta: pauperibus urbis alterius, abſunt hic in
Hebræoab utroque MSto.

19. Si multi ſint pauperes Vel ſi creb:ò venerint;

non tamen temet proptereà fubtrahas aut tædié
afliciaris, vide infrà v. 10. h. cap. n. 2 7. exgofſitio
autem iſta hinc nata eſt, quoniam verbum ine
i. e. aperuit, hic repetitur, confer. tract Talm.
Bava mezia fol. 3 I.: b. ſicuti in a r a

marginem allegatur.

Confer hic tract. Talm. Ketubot, fol. 67. b. &

—

Gittin, fol. 37. a. it. Bava mezia, /Ol. 3 1. b.
2 6. Sive: tanquàm donationem aut eeemolynam,
quæ gratis datur.

21. Senlſus eſt, quòd aliquis obſitidus ſit, α

ie i. e. ut ei (proximo fuo) uxorem procuret,
ſic in notis a ne . loc. exponitur,

SanN n. n d re wee w i,equo-

niam uxor ei propriè convenit magis, quam
onmnes (aliæ) poſſeſſiones, ſicuti in Gur Arjeh
Jol. 2 12. col. 4: med. habetur.
22. Uti Geneſ. cap. 2, verſ. 1 9, habetur, ubi vide
natas.
*„ Confer. hic tract. Talm. Scheviit, fol. 46. b.
& Ketubot, Yol. 6 8. a. it. Sota, ol. 47. . &
Gittin, ol. 36. a. & Bava batra, fol, 10. a.

13. Nempè, ut quis ad Deum clamare debeat con-

trà proximum ſuum, qui adeò durus eſt & mile-
tieordiâ caret, vid. num. ſeq. 24.
24. Sicuti infrà Deuteron. c. 24. v. 15. habetur,
non contiaetur icaque hic bræceptum No
i. e. ut clamer ad Dominum, ſic in Gur Ar-
jeb fol. 212. col, 4. med. exponitur, contfer.
num. antec. 2 3. & jalkut Part. I. Fol. 2 1. col.
1. med. & fin. .
25. Vel: omni modo, ſic iſia: oy 55 hic
imerptetor, ut ſenſus ſit: quamvis aliquis non
clamaverit ad Dominum; tamen id alteri, qui
duto & im miti corde eſt, erit peccatum, eonter,
hic tract. Talm. Maccot, fol. 3. . & Sanhedrin,
ol. 109. a. it, Ketubot, fol. 68, a.

1388 DEUTERONOMII. CAP. XV.

conttâ eum, qui non clamat. 26. Verſ. 10. Dando dabis ei] Etiam centies. 27.
Eod. verſ. 10. Ei] Inter ipſum & te. 28. Eod. verſ. 10. Nam propter rem iſtam] E-
tiamſi (ſolum) dixeris, 29. te daturum eſſe, tu dictam mercedem recipies unà cum
mercede facti. 30. Verſ. 11. Mrcircò] (Verba iſta: 12 O hic idem valent, ac)
12 ³381 i. e. propter iſtud. 31. Eod. verſ. II. Dicendo] Conſilium in commo-
dum tuum 32. tibi do. Eod. verſ. II. Hatri tuo egeno] Cuinam fratri? (nempè:)
egeno. Eod. verſ. 1I I. Egxeno tuo] (Dictio 09) cum uno Jod ſignificat egenum
unum; aſt cum duplici Jod (ſignificat) duos (pluresve) egenos. Verſ. 12. Si
vendatur tibi] (Nempè) per alios, de illo, quem vendit domus judicii 33. propter
furtum, ab ipſo commiſſum, loquitur (hic) Scriptura; ſed ecce jam anteà dictum eſt: ſi
emeris ſervum Hebræum, 34, atque (ibi etiam) de illo, quem vendit domus judicii,
Scriptura loquitur, * ſed (id hic repetitur) propter duas res, quæ hic aliquid novi
habent; 35. una eſt, quia (hic) ſcriptum eſt: aut Hebræa, quæ etiam ipſa ſextò annô
(completò libera) egreditur, 36. & quidem non illa, quam domus judicii vendidit,
quoniam fœmina non venditur propter furtum ab ipſa commiſſum, 3 7. dicitur enim:
propter furtum, ab ipſo 38. commiſſum: non veròô propter furtum ab ipſa commin
. um

26. Confer, Raſchi not. ad Deuter. c. 24. Verſ. 15. p. loc. ubi Siphre ad marginem allegatur, con-
ubi ferè eadem, quæ hic, notata ſunt, vide ibid. ker. & tract. Talm. Berachot, oh 3 4. . & Schab-
num. 39. it. Jalkut Part. 1. fol. 2 81. cOl. I. cir- bar, ol. 63. a. & ol. 15 1, . rit. Taanit, Fol. 2 1.2.
cà ſin. . i

32. Confer. Hic Gur Arjeh fol. 212. Coſ. 4. circà
27. Id eſt: multis vicibus, confer. quæ luprà ad verſ.] fin. ae not. in man nev' , i0c. ubi etiam Siphre
8. h. cap. num. 19. notata ſunt, vide & not. ad ad marginem alleg atur.
librum Prec. Jud. p. 2. p. 2 6 5. 3. med. ac D. 33. Conter. Exod. g. 2 I. V. 6. n. 32. & Gur Arieh
Wagenſeil- ot. pag. 106 1. it. Jalkut dict. fol.] fol. 212. col. 4. med ac not. in wam z.,
2 9 1. Col. I. fin. & Bava mezia, fol. 3 1. b. & ubi tract. Talm. Kidduſcehin Jol. 14. b. ad mar-
Schevuoth, fol. 25. a. inem allegatur.
2 9. Id eſt: clam, quamvis nemo, niſi Deus, vide- 34. Sicuti Exod. dict. c. 2 I. V. 2. habetur, ubi vide
rit, quòd tu alteri dederis, nec ulli adlint teſtes. not. n. 1 5. conter. hic Jalkut Part. 1. 701. 2,⅝I.
eonfer. Matth. c. 6. v. 3. 4. Hebr. a) n in col. 2., med. . .
utroque MSto jegitur 1. Ja i. e. inter te S. * Tebr. Aann res, abſunt iſta hic ab utroque
ipſum, tes eadem eſt. . . MsSto. . . .
29. Quoniam hic ſcriptum eſt: n ennn n i. 3 5:. Ac quæ aliquid ſpeciale cominent, de quibus
e. propter verbum iſtud, ideò Rabbini bic expo- in loco Exod. c. 2 1. v. 2. nihil eſt dictum, con-
nunt, quòd, etiamſi quis ſolum dixerit, ſe datu- fer, infrà n. 40. h. verſ. ubi altera res ſpecialis ſi⸗
rum eſſe, is mercedem recipist, wide nor, in ve nova habetur.
narm new b. loc. gonfer. S& tract. Talm. Schab 36. Sicuti hoc verſu 12. habetur, hæc eſt una res,
bat, fol. 151. ö5. confer. infrà n. 40. h. verſ. 12.

o. Ideſt: non ſolùm factum ipſum ſive datio; 37. Conſer. hic D. Wagenſeil. Sot. p. 447. princ,

ſed etiam verbum non deſtituetur mercede apud ac p. 45 7. n. 9. & p. 45 8. n. 10. & 11.
Deum. 13 g. Proht Exod. c. 22. v. 2. habetur, ubi vide not.

1. Vel: proptereà, propter hancrem, vide Gu num. 17. cœterum verba iſta: dicitur enim &.
Arjeh fol. 212, COl.4. med. ac not. in a usque

CAl. X

—
ſam; ſe
cet hie⸗
39. ip⸗
Gicitur:
Pay) n
ſoci ſenl
nunt, 4
Depecuu
nili iſta
benedis
cialig,
qux ſub
c Cocei
pari,
Verl. 1
plicari)

(quocir⸗

—
sque
Hebtæc
ulchin
39. Nem
21. . 4
1, Keil 0
2. hie 30
40. deqi⸗
ſpeciale
Verl. dis
2Imco
trac,
ba
41¹. Corſe
loe. ul
46 Cum
in notis
lte,cum
iſlum r
ſuperbi
Antur ſi
terüm y
adfunth
4 ledr, 5

Ah. Xy.
—
tles, 27,
lan] b.
unacum
eut, ac)
commo⸗
nempe:)
egenum
l. 12. &
proptet
omeſt:ſ
us ſadicii,
quidnori
extann
endicit,
iturenimm:
ſacommiſ-
ſum

—
egatur, con-⸗
5
1, Zehub⸗
ninfola ,
CoOl. 4. elle

gietinm dihle

à GCur Ariel
14, admit-

dbetur, Ehinde
,1 ſol 131.

ie ib utogle

zen, lequibus
K diduch eon⸗

ze A un ten

0,5!
n ub n5
icitun enncn d
ogue

CAb. XV. DEUTERONOMII. 1389

ſum; ſed de parva (pueilla) quam vendidit pater ejus (hic loquitur Scriptura) ac do-
cet hic, quòd, ſi egrediantur (vel finiti ſint) ſex anni, antequàm illa adferat ſigna.
39. ipfa egrediatur, * prætereàâ hic habetur aliquid novi, 40. (dum paulò poſt 41.
dicitur:) onerando onerabis eum. Verſ. 14. Onerando onerabisz eum] (Verbum
P;) notat ornamentum 42. excelſum 43. & quod oculis conſpicitur, (ut hujus
loci ſenſus ſit: des ei) rem, quàâ cognofſci poſſit, quòd ipſi benefeceris, nonnulli expo-
nunt, quòd (verbum P') ſignificet onus ſuper collo ejus (poſitum.) Eod. verſ. 14.
Depecude tua, de area tua & detorcularituo] Forſitàn mihi † non (alia hic narrantur,)
niſi iſta ſolùm? lex (hic) dicit: quibus benedixit tibi, (videlicèt) de omnibus, quibus
benedixit tibi creator tuus; ſed cur (hic) dicuntur iſta? (nimirùm) ſicuti iſta ſunt ſpe-
cialia, 44. quæ ſub regula benedictioni, (comprehenduntur;) ita etiam omnia,
quæ ſub regula benedictionis ſunt, (hic comprehenduntur,) excipiuntur muli, 4 5.
ac docent Rabbini noſtri in tractatu Talmudico: Kidduſchin 46. per argumentum
à pari, 47. quantum (dominus) dare debeat ei (ſervo) de ſingulis ſpeciebus. 4⁹.
Verſ. I15. Et recorderis, quòXa ſervus fueris] Et muneravi (te) atque iteravi (ſeu du-
plicavi) tibi (munera, inquit Deus) de præda gyptiorum & ſpoliis maris, 49.
(quocircà) etiam tu muneribus affice atque itera 50, ei, (qui tibi ſervivit.) Verſ. 17.

Ser-

usque ad: ſed de parve (puella & c.) abſunt in
Hebtæo αι MSto 1. confer, hic tract. Talm. Kid-
duſchin, fol. 17. a. 6. & Erachin, fol. 3 3. a.

ſcil. ſervo Hebræo (non dabis) niſi iſta &c.
4 4. Sive: peculiaria, appropriata, Hebr. R

1.,
iGe not .

39. Nempè& pubertatis, confer. quæ ad Exod. cap.
2 1. V. 4. H. 29. nOtata ſunt.
* Scil ad libertatem, Hebr. —α α ſic in MSto
2. hie additum reperitur.
40. Sequitur hic altera res, quæ aliquid novi ſeu
ſpeciale continet, de quo ſuprà n. 3 5. & 36. b.
verſ. dictum eſt.
41. Videlicèt verſu 14. . cap. vide Gur Arjeh fol.
2 12. col. 4. fin. ac not. in pam ne h. loc. it.
tract. Talm. Kidduſchin, fol. 15. a. & h. 117. 6.
& Bava mezia, fol. 3 1. b.
42. Confer. P. Fagii not. acl Paraphr. Chald. h.
loc. ut & not. in "nan nov h. loc.
43. Cum elatione datum, Hebr. ala, quod
in notis o nD . loc. exponitur &*a
i. e. cum ſuperbia, nempè, dum dominus ſervum
iſtum variis ornamentis decorat & in illis quaſ
ſuperbit, dum ab aliis ornamenta iſta conſpici.
untur, ſie in isdem notis ibidem explicatur; cœ-
teràùm verba iſta? notat ornamentum excelſum-
abſunt hic in Hebræo à MSto I.

Prout hic habetur, confer. Jalkut Part. 1. Fol.
2 ⅝1. col. 2. citcà fin. & col. 3.
4 5 Hebr. .1, confer. not. in aN D,
ubi ratio hujus exceptionis jhabet ur, ſic in M Sto
2. hic poſt vocem ◻° addita ſunt iſta: re
ya bi Ne e e e en en
Pbp& i. e, quoniam illi (muli) non ſunt ſub re-
gula benedidionis, quoniam non naſcuntur, niſi
ex equo & aſina.
46. Hebr. Pwα,, eſt is liber tertius partis ſive Se-
Qionis tertiæ operis Talmudici, agens de ſpon-
ſalibus & ſponſalitiis, locus autem, ad quem
hic reſpicitur, habetur in Kidduſchin, Jol. 16. 65.
ſicuti in am mv' ad marginem allegatur, con-
fer. Exod. c. 34. V. 20. n. 55.
47. Hebr. — π t, de hoc argumento confer.
Exod. alleg. c. 34. V. 20. . 51.
48. Vide Exod. alleg. c. 34. v. 20. num. 5. ubi
quanritas ſpecierum exponitur, confer. tractat.
Talm. Kidduſchin, fol. 2. 6. & fol. 17. a.
49. De quib? vide?Exod. c. 15.v. 2 2. ibiq; not. n. 161.
50. Seu: duplica, ſcilicèét: munera, Hebr. Amm

1t Hebr, 7, in MSto 2. pro eo legitur: i. e, ei,

1. E.

—

1390

DEUTERONOMII.

CAb. XV.

Servus in ſetulum] Forſitan juxtà ſenſum literalem (id eſt: intelligendum?) lex dicit:
& revertemini unusquisque ad poſſeſſionem ſuam & ad familiam ſuam quisq; rever-
tamini, 51. ecce (hinc) diſcis, quòd hoc non ſit, niſi ſeculum Jubilæum. 52. Eod.
verl. 17. Ancills quoque tuæ ſimiliter facies] (Nempè:) onera illam, 53. forſitàn (et-
jam) quoad perforationem (auris) æqualem fecit illam (ancillam) Scriptura? lex

dicit: ſi dizerit ſervus, 54.

ſervus (itaque) perforatur, non ancilla. 515.

Verſ. 18.

Quoniam duplex merets mercenarii] Hinc dicunt: ſervus Hebræus ſervit tàm die,
quàm nocte, & hoc eſt duplum ejus, quò mercenarii diurni ſerviunt, 6. ſed quænam
eſt ſervitus ejus nocturna? dominus ejus tradit ei ancillam Chananæam, cujus libeti
ſunt illius domini. 577. Verlſ. 19. Omne primegenitum † &c. ſanctißicabis] Aſt alio
in loco illa (Scriptura) dicit: non ſanctificabis, dicitur enim: * verumtamen primo-
genitum, quod primùm gignitur Domino &c. 58. ecce quomodo (id ibidem ſit in-
telligendum, nimirùm) ipſe non ſanctificat 59. illud ad aliam oblationem 56. atque

hic docet (Scriptura,) quòd quis ex præcepto debeat * dicere: ecce tu, (ô animal,)

ſan-⸗

— — 5 — . .
i. e. Tepete 5 reſpicitur autem hac explieatione

ad v. 19. b. cap. ubi habetur: Mhai. e.
quplex merces & e. vide not. ibid. n. 16 1. confer.
& Jalkut Part. 1. Fol. 2 81. col. 3. med. .
1. Sicuti Levit. e. 2 5. V. 10. habetur, confer. hic
alkut Part. 1. Fol. 2 8 1. col. 3. fi.
72. Confer. hic P. Fagius ad Paraphr. Chald. h.
loc. item Junii ac Tremellii not. S. loc. vide eti-
am Exod. cap. 2 I. V. 6. n. 42. ac Gur Arjeb fol.
2 13. Col. I. princ. & not. in afi rEY* h. loc.
ubi Mechilta ad marginem allegatur, conſfer.
hic Kidduſchin, fol. 5. a. S&& Ool. 2 1. a. b. it. Fol.
12. a. 5, & Ketubot, ſol. 57. b. it. Erachin, fol.

29. a. & l. 30. . & Schevuot, fol. 4. b. & Be- 59

chorot, Fol. 37. 5. & fol. 5 1. a.
13. Videlicèt: illis muneribus, de quibus ſupra
„. 14. b. cap. dictum eſt, confer. hic tract. Talm.
Kidduſchin, fol. 17. a. b. V .
54. Proht Exod. dict. c. 2 1. v. 5. habetur.
55. Verba hoc in caſu ſtrictè ſunt intelligenda,
confer. eti
Chald. h. loc. & Jalkut. Part. 1. fol. 281. col.
56. Vide hic P. Fag. ad Paraphr. Chald. ut &
Junii ac Tremelli not. h. loc. confer. et-
lam verſ. 15. b. cap. num. 5§0. ac Gur Arjeh fol

.

iam hic P. Fagii not- ad Paraphr.†

ſchin, fol. 15. a. & fol. 20. a, it. Erachin, fol.
30. a.
57. Vel: cujus liberi pertinent ad dominum, eu-
jus eſt ſervus, nam liberi ex ancilla Chananæa
nati domino ſive patrifamiliäas naſcuntur atque
ejus ſunt, uti Exod. c. 2 1I. v. 4. habetur, ubi vi-
de Raſchi not. n. 2 7. & n. 28.
† Confer. hic Megilla, fol. 3 1. a. b. Se Cholin,
fol. 131. a. & fOl. 1 34. b. it. Nidda fol. 40. a:

ſanctificat, abſunt in Hebtæo ab utroque MsSto.
58. Seil. nemo ſanctificabit, ſicuti Levit. c. 27. v.
26. habetur, confer. num. ſequ. 60.
. Vel: non ſeparat illud aut non ſeparate debet
iſtud (animal) ad aliam oblationem, cum illud
jam anteà ſanctum ſit Domino, vide n. ſeq. 60.

b. it. Bechorot, fol. 19. 2. & Fol. 46,6.
60. Vel: in alam oblationem, ut Kcil. alia ſit
oblatio, yR R i e. quia illud iplum

ctificatiane, ſicuti in Gur Arjeh fol- 213. col.
I. med. habetur, confer. I evit c. 27. V. 2 6. n.
523. & not. in Man rPB Hh. loe.
dicere &c,

X

2 13, COl. I. princ. & not. inersr h. loc.
it.] alkut dict. Jol. 2 ⁸1. col. 4, P inc. 1. Kiddu-

*Heæc verba: dicitut enim & c. usqre ad: ipſe non

confer. & Nedatim, Jol. 12.: a. & Naſir, ol. 4.

(iam antea) ſanctum eſt, nec pus habet alia ſan-

Vel- quòd alicui injungatur ſen præcipiatur

CA.X

ſanctun
ca, gui⸗
ifces,
illacd†
temqua
nec tond
tum ſit;
Domins
teperim
macblar

annot ſi

Ahnum

51. Vel:
genitum
ſol⸗ 19.
legatur,
62. Ficun
fer. hi
Scil, ani
hic habe
cutus lu
64 Fel p
(animal)
tiam uti
notas in
) hie
.5f.
& num. 1
dita ſunt
ie, Klſe

nus (92

6. Nam

Auntiam

ed eog
culcung
col. 1.
lnchiße⸗
tllitatis e
ſilig obſe
nu, aut

Al. Xy.

brever⸗
2, Lod.
Uin er⸗
tura! lex
efl. 19.
um die,
quænarn
ſos lbeti
Altalio
em ſitin⸗
6, atqle
Anitmal,
ſan⸗

—

lachin fol,

winum, el⸗
1CDananæ
Gnrör atque
elut, ubi i⸗

* Cholin,
ſol 40,,
4: igle non
togue Moto.
erit. 6,17.
ſrarue bebe
en, (um ilud
e n. ſeg 60,
Nalr, 0l4,
t Kll. aAlis ſt
aillud ipfums
habet alia ſan⸗
fole13. col.
,17. .16, Ar

e nrraſpiuln

CAp. xV. DyrUTERONOMII. 1391

ſanctum ſis in primogenituram; 61. alia expoſitio: impoſſibile eſt, dicere: ſanctifi-
ca, quia jam anteà dictum eſt: ne ſanctifices, 62. & impoſibile eſt, dicere: ne ſan-
ctifices, nam ecce jam anteà dictum eſt: ſanctifica, 63, ecce quomodo tu ſanctifices
illud † nimirùùm ſanctifica æſtimationem, 64. ac da illam, ut ſancta ſit juxtà bonita-

tem, quæ in illo (anim ali) eſt. 6. Eod. v. 19. Non operaberis in primogenito bovis

nec tondebis &c.] Etiam permutatum 6⁶6, docent Rabbini noſtri quòd illud prohibi-
tum ſit; 67. ſed loquitur (hic) Scriptura de eo, quod exiſtit. 68. Verſ. 20. Cordme
Domino, Deo tuo, comedes illud] Sermo (hic) eſt de ſacerdote, 69. nam jam anteà
reperimus, quòd iſtud [animal) ſit de muneribus ſacerdotii tàm integrum, qum quod
maculam habet, nam dicitur: & caro eorum erit tibi &c. 70o. Eod. verſ. 20. Pes
annos ſingulos] Hinc eſt, quòd non differant illud (pecus primogenitum offerre) ultrà
annum 71. ejus, an * iſtud erit profanum (ſive illegitimum,) ex quo annus ejus præ-
teriit?

61. Vel: ut fis primogenitura ſive animal primo. 166. Vel: id, quod ipſius loco ſive pro ifilo ani-
genitum, confer. hic tractat. Talmud. Erachin, mali primogenito datum eſt, prohibitum eſt
Jol. 29. a. b. uti in e rm ad marginem al- tondere aut in illo operari, confer. Levit. c. 27.
legatur, vide & Jalkut Part. I. fol. 2 & I. col. 4, med. v. 33. num, 8 5. ac ſuprà Deuteron, c. 12. v. 1 Fe
62. Sicuti Levit. Gict. c. 27. v. 26. habetur, con- n. 57. vide & D. Wagenſeil. Sot. pag. 599. ac

fer. & hic Jalkut dict. Fol. 2 81I. col. 4. med. Jalkut. Part. I. Fol. 2 81,col. 4. circaà fin. & fol.
6 3. Vel: ſepara, ſicuti hoc verſu 19. habetur. 282. col. I. princç.
1† Scil. animal, Hebr. Wππ, ſic in utroque MSto 67. Nempè, ne quis in illo animali permutato o-
hic habetur, quam lectionem hic in verſione ſe- peretur aut illud tondeat, prout num. antec. 66.
cutus ſum. dictum eſt.

64. Seu præſtantiam, nempè: Spn ie 69. Sive: quod præſens eſt vel fier: ſolet, Hebr.
9 i ao Ir i. e. ut offerat aliquis illuc na, confer. ſuprà not. ad Deuter. c. 9 v. 21.
(animal) pretio ſive æſtimatione & det præſtan- n. 19. & infrà Deuter. c. 2 3. V. I I. num. 2 5. &
tiam utilitatis ſive commodi ſacerdoti, ſic juxta Deuter. c. 2 5. V. 4. n. 1 3. confer. tractat. Talm.
notas in an mnp h. loc. verba illa: van Cholin, fol. 13 5. a. & fol. 137. a. it. Bechorot
yy hie interpretor, confer. Levit. g. 27. v. 26. Jfoh. 9. b. & fol. 2 5. a. it. Temurah, fol. 11. b.
D. 5§ 5. & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 16 10. vide 69. Idem ſentiunt Junius ac Tremellius in not.
& num. ſequ. 65. in MStoz. poſi voeem y ad- b. loc. nam primogenita cedebant ſacerdotibus,
dita ſunt iſta: ) irna wan nn eenen de vige Numer. c. 18. v. 17. confer, hic Maccot,
i. e. & ſi ſanctificaverit illud ad reparationem do- Jol. 19. b. & Bechorot, fol. 26. b. it. Fol. 27. b.
mus (Sanctuarii) ipſe dat &c. & fol. 2 9. a. it. Temurah, fol. 2 1. b.
65. Nam IIraëlita poterat bonitatem ſive præ- 7o. Sicuti Namer. dict. c. 18. V. 1 9. habetur.
ſtantiam utilitatis, quæ in illo animali ſanctifi 71. Confer. quæ ad cap. antec. 14. V. 22, n. 57.
cato eoq; æſtimato erat, dare dν G, e, notata ſunt, vide & Gur Arjeh Jol. 2 13., col. I.
cuicunq; ipſe volebat, ſicuti in Gur Arjeb f.2 1 3 ‧1 med. ac not, in pos novw h. loc. it. Jalkut
col. I. med. habetur atque ita poterat Israëlita?; Part. I: fol. 2 82. col. I. princ,
ſanctificare illam bonitatem ſive præſtantiam u. * Vel: forſitàn, Hebr. „, iſtud & ſequentis
tilitatis eamque dare ſacer doti, ſit locum iſtum usque ad: a a i. e. per ſingulos annos, ab-
ſatis obſcurum interpretor & expono, confer. ſunt hic ab uttoque MSto, confer. hic Bechorof,
num, antec⸗ 64. fol.

Nnn nnn nn

139 2

— —

CAb. XV.

—

teriit? (reſpondetur, quòd) jam anteâà æquiparatum ſit illud (pecus primogenitum)
decimis, nam (de iſtis) dicitur: & comedas coràm Domino, Deo tuo decimas fru-
menti tui, muſti tui atque olei tui & primogenita bovis atque pecoris tui; 72. ſicuti
igitur decima ſecunda 73. non fit profana (ſive illegitima) ab anno uno in ſequen-
tem ejus; 74. ita etiam primogenitum non fit profanum; 75. ſed præceptum eſt,

ut detur regulariter) intrà annum ejus.

Eod. verſ. 20. Per ſingulos annos] ſi macta-

verit (illud pecus) in fine anni ejus, (tunc) comedant iſtud eodem die & uno die anni
ſequentis, 76, docet (itaque hic Scriptura,) quò d comedi debeat biduò & nocte unà.

Verſ. 2 1. Macula] Univerſale 77.

(hic habetur.) Eod. verſ. 2 1. Claudum aut cæ-

tum] Particulare (ſeu ſpeciale hic habetur.) Eod. verſ. 2 1. Omne vitium malum]
Redit (hic Scriptura) & generatim 8. loquitur, ſicuti autem in particulari** exponitur

(& intelligitur)macula, quæ eſt manifeſta quæque non redit,

79. ita & (hic intelligi-

tur) omnis macula, quæ manifeſta eſt quæque non redit. 8⁰. Verſ. 23. Tantummo-
dò ſanguinem ejus ne comedas] Ne dicas: quoniam omne iſtud conceſſum eſt, quod
venit &1. de regula prohibiti, nam ecce (animal) ſanctificatum quodque extrà 82.

mactatum eſt ſine redemptionis pretio, illu

d comedi poteſt, an etiam ſanguis erit per-

miſſus? lex (hic) dicit: tantummodò ſanguinem ejus ne comedas.

Jol. 27. 65. & fol. 2 8. a. it. Erachin, fol. 3 1. . &
Temurah, fol. 2 I. 6.
72. Proùt Deuteron. cap. antec. 14, Verſ. 23.
habetur.
73. De qua confer- dict. eap. antec. 14. v. 23. n.
58. vide & Gur Arjeh fol. 213. col. 1. med.
74. Confer. quæ ad num. ſeq. 76. h. verſ. nota-
ta ſunt.
75. Sive: illegitimum, idque proptereâ, quia
ſcriptum eſt: 4fine triennii, prout cap. præced.
à 14. v. 2 S. n, 70. &n. 71. habetur.
76. Vide num. antec. 74 h. veri. confer. & Numer.
cap. 18. verſ, 18. num. 34, ac Siphre, prout in
pon ne ad marginem allegatur.
77. Sive: regula, confer. cap. antec. 14. verſ. 26.
n. 62, & n. 63. & Jalkut Part. 1. Fol. 282. col.
1. med. it. tract. Talm. Bechorot, Jol. 12. a. &
Jol. 14. 5. & fol. 3 3. a. it Fol. 37. 2. & Fol. 39.
a it. Ievammot, Jol. 73. a. b. & Maccot, fol.
19. b.
78. Vide, quæ ad num. antec. 77. b. cap. nota-
ta ſunt.
aA Nempeè: in claudo aut (œ0ο animal?, de quo

„7

2—

paulo antè h. verſ. in ſpecie dictum eſt:
79. Scilicèt: ad priorem ſanitatis ſtatum, i. e. quæ
priſtinæ fanitati non reſtituitur, ſie verbumarmm
hic interpretor, de quo confer. quæ ad Levit. c.
26. verſ. 1. num. 6. notata ſunt, vide & num.
ſequ. 80.
0. Id eſt: quæ ſanitati non reſtituitur, ſed per-
manet, iſtà maculà laborans animal non debet
offerri Domino, confer. Jalkut Part. I. fol. 282.
col. I. cireà fin.
g1. Vel: quod excipitur de regula prohibiti, ſen-
ſus eſt, quoniam univerſale ſive quod ſab regula
continetur, conceſſum eſt, particulare autem ſive
quod ſub exceptione continetur, prohibitum eſt,
(brout verſ. antec. 2 1. & 22. habetur,) nec ibi
ulla ſanguinis fit mentio, ideò videri poſſet, quod
ſanguinis eſus ſit permiſſus; ſed huic objectioni
hic Commentatore noſtro reſpondetur, confer.
hic tract. Talm. Bechorot, fol. 15. a.
82. Seilicèt: atrium ſive extrâ tapetes ocellatos,
confer. quæ ad Exod. c. 29.V. 37. n. 111. ne-
tata ſunt.

CAT. XVI.

Lod, ver
Gicitur el
ceu,) q
ſen & 4
Aem] D
Immolal
Prrierei
1 e, Dan-
6)to.!
cea ſatis
fuit wa,

—
1. Conler.
Idep.
292, col
1. di eem
V l0, ib
Lexit, di
capd
1 fol
Vachin,
(dnvedio
1. notat
Part. 2, .
4. Fielti N
ract T
F. routx
b, Vide U
Palt. 1,

,cibu.

P
1.XV.
—

nitum)
nas kru⸗
ſicuti
ſeguen⸗
wum elt,
Imada⸗
die anni
deunz.
Naut -
nalun
1ponitur
intelligi⸗
umma-
ſt, quod
KX de.
3erit per⸗

—
ſt
Uuch, ie, ue
rerbumm I
2 10d Levit t.
fide & numn.

tur, Eer⸗
4l non debet
t. 1. ſol⸗ 7 31.

robibini, ſen⸗

vodlib tegle
ſre awtemn liſt

rokibitumel,

betut,) bee i
buic objehtiont
ndetut, 0nlen⸗

12
petes Oeellatot,
),. III, M.

4 W.

CAP. XVI. DEUTERONOMII. 1393

CAP. XVI.

Erſ. T. Obſerva menſem Alib] Priusquàm veniat ille (menſis,) obſerva, ut ſit
(paratum) id, quod convenit (huic menſi) Abib, (nempe) ut in eo 1. offeras
mincham Homer; 2. ſi verò non (omnia ſint parata,) intercala 3. annum.
Eod. verſ. I. Ex Eo ppto noctu] Sed nonne interdiu exiverunt (Iſraêlitæ ex Egypto?)
dicitur enim: poſtridiè Paſchatis egreſſi ſunt filii Israelis &c. 4. ſed (dicitur hic: no-
cu,) quia noctu dedit eis Pharao facultatem egrediendi, nam dicitur: & vocavit Mo-
ſen & Aaronem noctu &c. 5. Verſ. 2. Et immolalu Paſeha Domino, Deo tuo, pecu-
dem] Dicitur enim: de ovibus & de capris accipietis. 6. Eod. verſ. 2. Et bopem]
Immolabis * pro Chagigah, 7. nam, ſi agno Paſchali adnumeretur ſocietas 8. mul-
ta, adferunt ſimùl cum illo (agno) Chagigam; utad ſatietatem usque comedi poſſit,
Prætereà docent Rabbini noſtri res multas ex hoc textu. Verſ. 3. Panem aftictionis]
i. e. Panem, qui in memoriam revocet afflictionem, quâ preſſi erant (Israeélitæ) in 5-
gypto. 9. Eod. verſ. 3. Quia in feſtinatione egreſſiu es] Nec poterat maſſa farina-
cea ſatis fermentari, atque hoc erit tibi in monimentum; feſtinatio autem iſta non
fuit tua, ſed Ægyptiorum, ſic enim illa (Scriptura) dicit: & urgebant 5Ægyptii popu-

Nnn nnnnn 2 lum

1. Confer. hic Joh. Lightfoor. ad ſohann. c. 18. 7. Ipfe agnus paſchalis de ovibus aut de capris accipi
v. 18. p. 1I120. edit. Lipſ. & Jalkut Part. 1.fol. debebat; aſt victima Chagigah accipiebatur etiam

292. COl. 2. circa fin. de bovibus, vide hie Gur Arjeh fol. 2 13. col. I.
2. Si e: munus manipuli, de quo vide Levit. c. 23. med. ac not. in s nO h. Ioac. quem in fi-
v. 1O. ibique Junii ac Tremellii not. vide etiam nem autem illa hoſtia addita fuerit; vide not.

Levit. dict. e. 2 3. v. 1 5. num. 30. & infrà v. 9.] ad Levit. c. 7. V. 1 5§. n. 54. confer. & Lighifoot.
h. cap. n. 4 3. confer. & Roſch haſchana, fol. 7. ad Marci c. 16. V. 2 5. p. 662. & pag. 66 3. & ad
a. & FOl. 2 I. a. it. Sanhedrin, ol. 13. 5. & Se. Johanp. c. 18. v. 2 g. pag. 1121. edit. Lipfſ, eſt
vachim, fol. 7.. etiam integer tractatus Talmudicus, qui inſeri-
3. Quo omnia ſint parata, quæ huic ſolennitati bitur: —, confer. v. 4. H. cap. n. 22. & V.
conveniunt, confer. quæ ad Levit. c. 2 3. V. 2. n. 16. n. 50.
2. notata ſunt, vide & not. ad librum Prec. Jud. S. Sive: ſodalitium, congregatio, ogarela, Hebr.

part. 2. p. 5 7. 6. fin. n, conf. Exod.e. I 2. vV. 3. n. 19. & Exod. e. 34.
4. Sicuti Numer. c. 33. v. 3. habetur, confer. hie v. 2 §. n. 7 5. it. Buxt. Lex. Ghald. ol. 70 5. conf. &
tract. Talm, Berachot, fol. 9. a. tract. Talm. Peſachim, fol. 2 8. b. & f. 3 5, a. b. it.
y. Proht Exod. c. 12. v. 3 1, habetur. fol. 4 3. b. & fol. 9 1. . it. Menachot, fol. 70, b.
b. Vide Exod. dict, c. 12. verſ. 5. confer. Jalkut 9. Confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc.

Part. 1. fol. 2 82. col. 2. w ed. it. tract. Talmud. ut & not., in a Pe h. loc. it. tract. Talmud.
Peſachim, Jol. 70.6. & Sevachim, fol. 7. b. it. Berachot, fol. 3 8. a. & fol. 39. . it. Peſachim,
fol. 9. a. & Menachot, fol. 2. a. & fol. 9 3. a. 5. Jol. 3 6. 2. 5. & Fol. 3 §. 2. b. it. Fol. 115. b. &
* Hebr. nann, in MSto 2. hic additur: —Nα i Succa, fol. 3 5. 2. & Menachot, ſol. 70. 5. & fol.
e cibum. 7 8.b5. it. Cholin, fol. 102. a.

DEUTERONOMII. CAb. XVI.

lum (Iſraeliticum) &c. 10. Eod. verſ. 3. Ut in memoriam revoces] Per eſum Pa-
ſchatis & panis azymi diem exitus tui. 11. Verſ. 4. Nec pernoéctet (aliquid) de car-
ne, quam mactaveris veſpere diei primi usque in matutinum tempus] Admonitio (hic
habetur, nempè:) quòd in Paſchate generationum 12. relinqui poſſit (aliquid de
carne,) quia non eſt (hic) ſermo, niſi de Paſchate, quod in Æypto (mactatum fuit;)
dies autem primus, de quo hic dicitur, eſt decimus quartus (menſis) Niſan, 3. ſicuti
dicitur: * veruntamen ipſo die primo amovebitis fermentum è domibus veſtris 14.
& quoniam (hic) ſeparatur 15. textus à negotio 16. Paſchatis & incipit loqui de
ſtatutis ſeptem dierum, veluti (dicitur:) ſeptem diebus panes azymos comedetis 17.
&: non apparebit tibi fermentatum in omnibus terminis tuis, 18. ideò opus fuit, ex-
plicare, de quanam mactatione illa (Scriptura hic) admoneat, nam, ſi ſcriptum fuiſſet:
& non pernoctabit (aliquid) de carne, quam ma ctaveris veſpere usque in matutinum
tempus, potuiſſem dicere (atque iſtud intelligere) de pacificis (ſive euchariſticis ſacri-
ficiis,) quæ omnibus ſeptem diebus mactantur, ne ſcil. aliquid ex illis relinquatur 19.
& ut illa non comedantur, niſi die ac nocte, 20. ideò (hic) ſcriptum eſt: veſpere diei
rimi; 21. alia expoſitio: de Chagiga 2. diei decimi quarti Scriptura loquitur ac
de illa docet, quò d comedi poſſit biduò⅛ & (quantum ad dictionem:) N& de
qua hic 23. ſermo eſt, loquitur Scriptura de primo feſti die atque hic erit Scripturæ
ſenius: caro Chagigæ, quæ mactatur veſpere, non pernoctabit in die primo feſti us-

que ad matutinum tempus diei ſecundi; 24. ſed comedetur die decimo quarto &
deci-

1394

10. Sicuti Exod. cap. 12.: verſ. 3 3. babetur, confer. 1 kut Part. 1. fol. 292. col. 3. princ.
Gur Arjeh Fol. 213. Col. 1. med. ac nor, in 19. Nam ſcriptum eſt: nec quicquam reliquum
„DN RDW h. loc. faciatis, uti Exod. c. 12. v. 10. G Levit. c. 22.
11. Scilicét: ex Ægypto, confer. etiam bic Gur v. 30. habetur, confer- Pefachim, fol. 71. a. &
Arjeb fol. 2 13. col. 1. fin. it. tract. Talm. Bera- Chagiga, fol. 10., b.
chot, fol. 12. b. & Peſachim, ol. 117. b. 20. Sicuti Levit. dict. c. 12. V. 3 0. habetur.
12. Hebr. —3, que nomine intelliguntur po- 21. Atque ita juxtà han c expoſitionem ſermo hie
ſteri populi Ifraelitici, qui tunc temporis agnum eſt non de ſacrificiis pacificis ſive euchariſticis .
Paſchalem in Ætypto mactabat, confer. Exod.] ſed de agno paſchali, qui veſpere diei primi, ma-
g. 12 ° V. 3. n. 16. ctatur.
13. Is Mario noſtro ferè teſpondet, confer. hic22. Confer. quæ ſuprà ad v. 2. h. c. n, 7. de hac
not. in S N h. loc. vidima notata ſunt.
„ Verba iſta: ſicuti dicitur, abſunt hic in Hebræo 23. Nimirùm hoc verſu 4. confer. Gur Arjeh fol.
à MStO I. 213. Col. 2. princ, ac not. in non in , h. loc.
14. Sicuti Exod. c. 12. V. 1 5⸗ habetur. 24. Nam- die primo feſti anD —n en eeee,
15. Diflinguitur, ſecernitur, prda, prout hic ha- j. e. non comburunt (reliquias) ſacrificiorum
betur.
16. Id eſt: relinquit ſermonem de agno Paſchali matutinum tempus diei ſecundi, ſic in Gur Ar-
jeb fol, 2 13. col. 2. princ. confer. & not. in

& incipit loqui de ſtatutis &c.
17. Prout Exod. dict. 4. 12. v. 15. habetur.
1 ⅜. Sicuti hoc verſu 4. habetur, confer. hic ilar. 29.

ipio die feſti, (primo) ſed ſervant illas usque ad

nam r , loc, vide etiam verſ. 6., b. eap. n.

CA. X.
—
ecimo 9

ſure, n
16, vele
cidit Sol,
teliquunm
ſitum ign
Er derti!
nox eiti
nelet an)
rüm)lept
cet d. de

injuncta
(riit derte

—
155 El l
operis T.
Vid. aln
ol. ſg.
26, Conler.
id marg

Dedie

at, nonn
he. 106,
12 9, Ieſt:
Pto, ſi
ttact, Ta
Berach
Hebr.
b
1, led
31 Hebr
Coques,
19. I b:
quig ſen
illud (o
213, Co
1. 11. ,
tut, gaon
tur; (vi⸗
W
tem) di
GürAe
30, De qu⸗
dr

1,WI.

Uum ba-
etar.
tio (die
gvid de
mfuit;)
3. ſleuti
ſtris i4.
loqui de
deris 17,
sfuit,ex⸗
mkuillet.
Atutinum
lcis ſacti⸗
latur 19.
ſpere diei
ogoitutac
5N de
Scriptutz
no lelti ut⸗
gano &

ceci⸗
—
m reliquum
Leyit. c. 22
5ol Tl,a&

betut.
emermo hie
euchatillieil
ieiprimi m

Gur Niſeh ⸗
n WMh ot⸗
v
ſieninciotum
Tillas vsgue ad,
ſein u ⸗
fer & poe in

1.6. h e

CAb. XVI. DEUITERONOMII. 1395

— .

decimo quinto atque ſic docetur in tractatu Talmudico Peſachim. 25. Verſ. 6. Ve-
ſpere, dum öol occidit, ſtato tempore exitus tui ex Koypto] Ecce tria tempora diſtinéta,
26., veſpere, ab horâ ſextâ 27. & ultrà macta eum (agnum Paſchalem) & quando oc-
cidit Sol, comede illum, & tempore exitus tui 28. combure illum, *ac ſi diceret: * fit
reliquum 29. & egreditur ad locum combuſtionis. Verſ. 7. Et coques] Hoc eſt aſ-
ſatum igne, 30. nam etiam iſtud (aſlum) dicitur U i. e. coctum. Eod. verſ. 7.
Et vertes te manè] i. e. Matutino tempore diei ſecundi, docet (hic Scriptura,) quoòd
nox exitûs 31. diei feſti opus habeat pernoctatione. 32. Verf. 8. Sex diebus to-
medes azyma] Atqui alio in loco illa (Scriptura) dicit: ſeptem diebus, 33. (nimi-
rùm) ſeptimo (comedes) de vetere & ſex diebus de novo; 34. alia explicatio: do-
cet (S. Scriptura hic) de comeſtione panis azymi in die ſeptimo, quæ non neceſſariò
injuncta eſt, 35. atq; inde diſcis quoad ſex dies, nam ecce ſeptimus ſub regula fuit, ſed
cxiit de regula, ut doceat (Scriptura,) quòd eſus panis azymi in illo (die) non niſi res
Nnn nnn nn 3 per-

2 5, Eft is liber tertius partis ſive ſectionis ſecundæ coctum, confer. Jalkur Part. 1. fol. 2 92. c0l. 3.
operis Talmudici, tractans de feſto Paſchatis, med.
vid. Jalkut Part. I. Fol. 2 2. col. 2. & Peſachim, 3 1. Id eſt: nox, quà exit ſive finitur dies feſtus,
Jol. 59. a. & fol. 9 I. a. confer. hic Peſachim, fol. 9 5. b. & fol. 102. a.
26. Confer. hic not. in paen r, ubi Siphre it. Succa, fol. 47. b. 6 Chagiga, fol. 1 8. a. it.
ad marginem allegatur. Menachot, ol. 66, a.
27. De die Judæotum, à quo tempore ille incipi- 32. Senſus eſt, quòd Ifraelitæ non posſint noctu
at, nonnulla àme dicta ſunt ad Geneſ. 6. 1. V. 14. egredi ad tabernacula ſua; ſed quòd debeant
n. 106. pernoctare quodque demum mane reverti pos-
28. Id eſt: eo tempore, quo egreſſus es ex «gy- fſint ad tabernacula ſua, confer. not. in
pto, ſic NSe hic explico, confer. hic bon-r e h. loc. ubi tractat. Talm. Chagigah
ttact. Talm. Sevachim, ol. 12. a, it. ol. 114.b. fol. 17. a. & Siphre ad marginem allegantur,
& Berachot, fol. 9. a. vide & Lightfoot. ad Lucac. 2. v. 4. b. 740.
* Hebr. α ſtud & ſequentia , usque ad: &S ad Johann. c. 8. v. I. p. 101 9. ecit. Lipſ. &
mh i e. & coques (V. 7.b. c.) ablunt 4 Möto not. ad librum Prec, Jud. part. I. p. 163. 4a,

I. ſed minùs rectèe. princ.
X Hebr. iſtud &c. usque ad: nwva] i. e. & 33. Vide Exod. c, 12,V. I 5. & Exod. c. 13. V. 6.
Coques, abſunt 4 MSto z. 34. Conſfer. Gur Arieh fol, 2 13. cGl. 2. princ. ac

29. Id eſt: æſtimatur ae reputatur tanquàm reli- not. in Do PDD h. loc., ubi ſcribitur, quod
quiæ ſeu reliquum y e, i. e, quia die decimo ſexto menſis Niſan adteratur wani-
illud comburi debet, ſicuti in Gur Arjeh /ol. puius ac permiſſum fit, comedete de novo, ſed ſi
213. Col. 2. princç. habetur, idque juxtà Exod. quis comedere velit de verere omnibus ſeptena
c. I2. v. 10. non quidem, ut die feſto combura- diebus 'n r i. e. façultas ei conceff- ſit,
tur, quoniam illo die ſacrificia non comburun in MSοι poſt: venr n i. e. de novo, addi-
tur; (vide ver ſ. 4. h. cap. n. 2 4.) ſed expectatur i ta ſunt iſta: my naen reh j. e roſtquàm
nr y i. e, usque in craſlinum (ſive ſequen- allatus eſt manipulus. .
tem) diem & tune comburitur, prout eſt in 3 5⁄ Ita, ut fieri debeat & de lege requiratur, id e-
GurArjeh dict. loc. confer. & DD'h. loc. nim dictio nn hie notat, cus oppoſitum eſt
30. De qua vide Exod. c. 12, v. 8. nota his, quodq m“ i. e. facultas, licentia, confer. Levi-. c. 2.
vX X is e, aſſum igne dicatur etiam 7 wa i⸗ e, V. 14. n. 49. vide & paulo poſt n. 36. b. verſ,

1396

DEUTERONOMII.

CAbP. XVI.

ermiſſa ſit, 36. ne
at *) de regula tota, quemadmo

c exiit, 37. ut de ſeipſo (ſolùm) doceat; ſed (etiam, ut doce-
dum (igitur) dies ſeptimus arbitrarius eſt; 38. ita et-

jam omnes arbitrarii ſunt excepta nocte prima, quam Scriptura determinavit ex de-

bito,

39. dicitur enim: veſpere comedetis azyma. 40.

Eod. verſ. 8. Detentio eſt

Domino, Deo tuo] (Dictio Na* inde vocatur, quaſi diceretur:) Xν. e. cohibe te-
ipſum ab opere; alia explicatio: (vox ) notat) congregationem 41. cibi ac

potus (causà factam
detineamus quæsò te. 42.
i. e. Ex quo demetitur manipulus,
nem ſpontaneam manus tuæ] i. e. Qu-

„ ejusdem ſignificationis, (quà accipitur in illo loco:) ο.. e.
Verſ. 9. Quando † caperis falcem (immirtere in ſegetem]
43. qui eſt initium meſſis. Verſ. 10. Oblatio-
uantum ſufficit voluntariæ oblationi manus tuæ,

omnia pro modo benedictionis, affer ſacrificia euchariſtica lætitiæ 44. atque ſancti-

fica eos, qui vocati

ſunt ad comedendum-.

Verſ. II. Levita, peregrinu, pupillas

ac vidua] Quatuor iſti mei ſunt, (inquit Deus, illique hic dicuntur) intuitu quatuor
eorum, qui tui ſunt, (nempè :) filius tuus & Glia tua & ſervus tuus atque ancilla 45.

tua, (ac ſi diceret Deus:) ſi tu lætificaveris eos, qui mei ſunt,
cabo eos, qui tui ſunt. Verſ. 12. Et recordaberis,
nem redemi te, ut obſerves & facias ſtatuta iſta. Verſ. 13.

ego (quoque) lætiſi-
quòd ſervus fueris O&c.] Eum in fi-
Quando collegeris] Tem-
pore

36. Arbitraria, in facultate poſita ſit, Hebr. ,
confer. num. antec. 3 5. & num. ſequ 38. h. v.
it. Exod. c. 12. V. 15. n. 9 2. & n. 9 3. ac Levit.
c. 2. v. 14. N. 49,

37. Scilicèt: dies ſeptimus, vel: exceptio facta

eſt de regula quoad diem ſeptimum, de quo pau-
lo antè dictum eſt.

* Hebr. An%, ſic in utroque MSto hic additum re-

pecitur.

3 8. la libera facultate poſitus, nec de lege requi-

ritur, ut 2Zzyma illo die comedantur, vide num.

præced. 3 5. &ο 36. h. v. atque Exod. dict. c. 12.

v. 15. n. 9 4.
39. Tanquam debitum & ex lege definitum offi-
cium, Hebr. an,
v. confer. & Exod. alleg. c. 12. v. 15. n. 96.
40. Sic uti Exod. c. 12. v. 1 8⸗ habetur.

41.

Talm. fol. 1057. it. tract. Talm. Peſachim,fol
6 9. b. & fol. 120. a. it. Beza, fole 5. b. & Cha-
giga, fol. 9. a. S& fol. 18. a- it. Megilla, fol. 9.a
42. Vide Judic. c. 13. v. 15. ubi R. Salomo ex-
ponit: recipiamus te in domum.
† Confer. hic tratt. Talm. Megilla, fol- 30, 5. &

de quo vide ſuprà n. 35. b.

Cœtum ſolennem ſeu feſtivum, Hebr. &o
idque 4 Græco: zoιασονο7, Buxtorf. Lex

Chagiga, Fol. 17. 5. it. Menachot, Foi. 6 . 5. &
fol. 66. a. it. fFol, 7 I.a. & bava mezia, Jol. 87.

43. Confer. quæ ſuprà ad verf. 1. 5. cap. n. 2. no-
tata ſunt, vide etiam Junii ac Tremellii not. 6.
loc. & Gur Arjeh fol. 2 13. col. z. med. ac not.
in porr now h. loc. ubi Siphre & tract. Talm.
Menachot Jol. 71. ad marginem allegantur,
eanler. & Jalkut Part. I. fol- 282. col. 3. circà
n.
44. Vide inftà verſ. 17. . cap. num. 5 1. ac Joh-
Lighitfoot. ad Matth. c. 12. V. 1. Pag. 3 39:–G d
Marc. c, 15. v. 25. pag- 66 1. & leq. edit. Lipſ.
ubi agitur de Chagiga & ſacrifi iis np i e.
lætitiæ & quomodo inter ſeſe illa diſtinguantur
à Gemariſtis, videatur idem Lightfoot. ad Jo-
hann. c, 1 8. v. 2 8. p. I12 1. edit. Lipſi it. tract.
1ln: Chagiga, Fol. 8. a. b. & Peſachim, fol.
70. b.
45. Sicuti iſti quatuor hoc verſu 11. referuntur,
confer. hic alkut Part. I. fol. 282. col. 4.
rinc.
X Hebr. AIrèe d hæc & ſequentia, usque ad:
trn & recordaberis (v. 12. 6 c,) abſunt ab u-

ucque MSto.

4 , Conler,

(AL. NM

—
hore t
(verbormn
cet bies
1tque int
talemno
ti doctrin
feſtiultim
ſacompe
jualion
cauſtamt

ſunt judi

31 Cogler

nit ol.
belac
& Moèd
5
46. Hebr,
Rabbinon
in notis
bie Ek
1 8z1col.
47, Res pi
Rabbinis
glana a0
inerpret⸗
Uditrac,
legatur,
med.

Pe lenb,
1. MM.
ducca ſo
alku
nact. Tal
49. Hebren
quoniamn
lennibus
Domino
de Legib
d. unus
Parendur
lüti

A..XI.

—
ut doce⸗

8. itaet⸗
it ex de⸗
tentig et
ohibe te⸗
, cibi ac
Wi,e.
ſageen
Obletis⸗
nanus tue,
ve land⸗
u, pupiliu
gbatuor
ncllla 45.
ge)lriſt⸗
Bum inſ⸗
Tem⸗

Pore

—.—

ezin, fl. 37.

a,. h. 1, h0.
emellit not.,
mec. ac not⸗
ielt. Talcn.
m alegamut,
1 col 3, citci

im. 5 l, àa lon⸗
g 39 1
htkoot⸗ d o⸗
elcbim ſ

11. lelauntu⸗

l. 18n

que 1l:

Ntiz, l bu
t ab d⸗
2)tbinr

CAbP. XVI. DEUTERONOMII.

pore *** collectionis, quê⁶ tu in domum congregas fructus æſtatis; alia explicatio
(verborum iſtorum:) cùm collegeris, (videlicèt) de area tua & de torculari tuo, do-
cet (hic Scriptura,) quòd contegant tugurium ea re, quæ rejectitia eſt 46. in area-
atque in torculari. 47. Verſ. I5. Et eris tantummod lOlætus] Juxtà ſenſum ejus lite-
ralem non eſt iſtud præceptum, (nempè, ut ſis lætus;) ſed notat promiſſionem, & jux-
tà doctrinam ejus docent (Rabbini) exinde, quòd lætitiæ addenda ſit nox diei 48.
feſti ultimi. Verſ. 16. Nec appareat in conſpectu Domini vacuus] Sed adferat holocau-
ſta comparationis 49. & ſacrificia euchariſtica Chagigæ. 50. Verſ. 17. Unurquicque †
juxtd donum manus ſuæ] Cui multa ſoppetunt alimenta atque divitiæ, is adferat holo-
cauſta multa & euchariſtica , multa. Verſ. 18. Judices & moderatores] D DOC
ſunt judices, qui decidunt cauſam in judicium deductam; 52. — ſunt, qui

120
1326

60⸗

** Confer. hic tract. Talm. Succa, fol. 9. a. b. &
Jol. 11. . it. fol. 12. a. & fol. 15. a. & fol. 2 3.
a. it. fol. 27. a. b. & Roſch haſchana. fol. 13. a.
& beſachim, fol. 109. a. it. Megilla, fol. 16. b.
D Moed katon, fol. 14, b., & Chagiga, fol. g.

46. Hebr. mM)pp atque illa res rejectitia areæ juxta
Rabbinorum ſententiam eſt 1ar i, e. palea, ſic
in notis "a inov h. loc. exponitur, confer.
hic Jalkut Part. 1. Fol. 2 82. col. 4, med. & fol.
2 §3. C0l. I. princ.
47. Res vilis ſeu rejectitia torcularis explicatur
Rabbinis, quòd ſint i. e, nuclei ſeu
grana acinorum, prout nonnulli hanc vocem
interpretantur, vid. not. in arm rDD h., loc.
ubi tract. Talm. Succa fol. 13, ad marginem al-
legatur, confer, & Gur Arjeh fol. 2 13. col. 2.
med.
4⅝. Confer. hic not. ad librum Prec. Jud. part. 1.
p. 16 I. b. med. vide & Gur Arjeh fol. 213. col.
2. fin. ac not. in monm ne, ubi tract. Talm.
Succa ſol. 48. a. h. ad marginem allegatur, vid.
& Jalkut Part. I. Fol. 283. col. 1. med. item
tract. Talm. Peſachim, fol. 70. a. b.
49. Hebr. “&ει riiy, quæ inde nomen habent,
quoniam Israelitæ quotannis in tribus feſtis ſo=
lennibus comparere debeant in templo ceràm
Domino & quidem non vacui, confer. Spenceri
de Legib. Hebræor. ritual. lib. 3. Diſſert. 1. c.
8. unusquisque igitur tenebatur 1.) ad com-
parendum coràm Domino in atrio idque cum

ſactificio, 2.) ad ſolennem lætitiam & feſtivi-

tatem idque etiam cum ſacrificiis, tes prior vo-
catur à Judæis Xα i. e. comparatio; poſterior
N Chagiga, vide Lightfoot. ad Marci c. 1 5.
V. 2 F. P. 66 I. edit. Lipſ. confer. & num ſequ.
50. & not. ad 2. Chronic. cap. 9. v. 24. num.
43.
50. Hebr. a, de hoc ſacrificio eonfer. ſuprà
verſ. 2. H. cap. n. 7. & v. 4. n. 22. vide & num.
præced. 49. h. verſ, ac Levit. c. 7. v. 1 5. n. 54.
& Lightfoot. ad Marc. c. 15. v. 2 5. p. 662. edit.
Lipſ. it. Gur Arjeh. fol. 213. col. 3. princ. ac
not. ad librum Prec. jud. part. 2. p. 262. a. fin.
it. tract. Talm. Erachin, fol. 2. 6. & Chagiga.
Jol. 4. a. 6. & not. in pon n b., loc.
1† Confer. hie tra ctat. Talmud. Beza, fol. 19. a. &
Roſch haſchana, fol. 4. b. it. Moëd katon, fol.
24. b. & Chagiga, fol. 8. b. & fol. 17. a. it. Be-
chorot, fol. 5 1. 5.
51. Sive: pacifica ſacrificia, de quibus vide ſuprà
v. 10. h. c. n. 44. confer. & D. Wagenſeil. Gon-
fut. Carmin. Lipmann. p. 2 50. ac not. ad li-
brum Prec. Jud. part. 2. p. 262, b. princ. it. not.
in 'nan how'h, loc, ubi tractat. Talm. Cha-
giga fol. 8. à. ad marginem allegatur.
52. Confer. P. Fagii not. ad Parapht. Chald. b.
loc. ubi diſcrimen iſtud inter DW & e
pluribus declaratur, vide & Gur Arjeh fol. 213.
col. 3. med, ac not. in non now h. loc. it. D.
Wagenſeil. Confut. Carm. Lipm. p. 250. it,
not. ad 2. Chron. c, 17. V. 8, num. I1. & AVO=
da Sara, fol- 52. a.

DEuTERONOMII.

CAb. XVI.

1398
—=— . .
eorum (judicum) mandata executioni d
baculò ac lorô, 54. donec is in ſe recipia
In omnibus portis tuis] i. E.
Redit (hic Scriptura) ad (verbaills:

In ſingulis urbibus. 55.
) conſtitues tibi, 56. (ut eorum ordo ac ſenſus

ant, * qni percutiunt (reum) & vinciunt 53.
t** jd, quod judex definivit. Eod. verſ. 18.

Eod. verſ. 18. Tribubus † tuis]

ſit:) judices & moderatores conſtitues tibi per tribus tuas in omnibus portis tnis,

quas Dominus, Deus tuus, dat tibi.

Eod. verſ. 18. Tribubustuis] Docet (hic Scrip-
tura,) quòd conſtituantur judices per unamquamque tribum & in ſingulis urbibus.

57. Eod. v. 1,8. Et judicent populum & c.] Conſtitue judices probatos 8. ac juſtos, ut

juſtè judicent.

Verſ.19. Non pervertas judicium Juxtà ſenſum ejus literalem (fa-
cienda erit explicatio.) Eod. verſ. 19. Non accipies perſonam] Etiam eo tempore,

quoͤ argumenta 59. proferuntur; admonitio (autem hic haberur) quoad judicem, *
ne is lenis 6ο. ſit huic ac durus iſti; ſed idem ſit ei ille, qui ſtat & qui ſedet, êt. nam,
dum videt (iſte ** litigans,) quòd judex honoret ſocium ſuum, 6½. tunc argumenta

ejus occluduntur, 63. Eod. ver

ſ. 19. Nec accipies munus] Etiam, ut juſtè judices.

64, Eod.

* Hebr. αππ, in MStO2. hic additur: Sya i. e.
qui dominatum exercent in populum.
33. Hebr. Pro)n, de quo verbo confer. Numer.
c. 17. v. 2 3. n. 29. & Deuter. c. 1. V. 15. D. 99.
vide & Buxtorfii Epiſtol. Dedicat. Abbreviaturis
præmiſſam, it. not. in Snan reo h. loc. ubi
tract. Talm. Sanhedrin, fol. 7.5. & fol. 16. b. ad
marginem allegatur, confer. & ſaſkut Part. 1.
Bl. 283. col. z. princ. cœterum verba iſta:
PnNN PẄi. e. qui percutiunt & vinciunt, ab-
funt bic ab utroque MSto.
54., Heb'. N), quam diRionem alii interpre-
tantur flagellum., ſicuti P. FPagius in not. ad
Paraphr. Chald, b. loc. confer. & Buxtorf. dict.
epiſtol. Dedicat. ludæi populares dictionem
vw vertunt: Buͤttel i. e lictores, confer.
ſuprà Deuter. c. 1. v. 15. n. 100.
:2* Hebt. voy vap y, in MSto 2. legitur nume-
ro plurali Seryy ap'v i. e. donec recipiant

in ſe, idque ideo, quoniam in dicto MStoz.

ræcedit vox Sy i. e, populus.
55. Confer, hice Gur Arjeb fol. 213. col. 3. med.
ac not. in am e b. loc- ubi Torat Cohanim
ad marginem allegatur, confer. & tract. Talm.
Macxot, Jol. 7. a. = 4
† Hebr. †Pav ſlud & ſequentia, usque ad: w
j. e. & judicent, abſunt hic ab utroque MSto.
56. Quæ paulò poſt initium hujus verſus 18, ba

bentur, confer. Gur Arjeh fol. 213. col. 3. fin.
ac not. in hham now b, loc.
57. Confer. hic P. Fagius not. ad Paraphr. Chald.
& Gur Arjeh fol. 213. col. 3. fin. ac not. in
DDo NSW b. loc.

fer. R. Salom. ad Numer. c. 30. V. 2. & infrà
Deuteron. c. 1 g. v. 22, h. 90. it. P. Fagii not. ad
Paraph:. Chald. h. loc. & Gur Arjeh fol. 213.
col. 4. med. ac not in om me h. loc.
59. Sive: rationes, diſputationes, quæ 4 parti-
bus litigantibus hinc inde proferuntur, id enim
dictio ayv hic notat, confer. Jalkut Part. I.
fol. 283. col. 2. fin.
* Hebr. aaει, abſunt iſta hic ab utroque
MsSto.
60. Mollis, facilis, addictus, propenſus, nam id
vox , quæ hic habetur, ſignificat,
61. Id eſt: taàm illum, qui in honore conſiitutus
eſt, quam illum, qui vilioris conditionis eſt, æ-
quo jure judicet, confer. not. in non RW h.
loc.
X Hebr. , ſic in utroque MSto poſt Rναν
i. e. dum videt, hic additum reperitur.
62. Id eſt: eum, qui fimul litigat vel adverſarium
ſuum.
63. Occultantur, opprimuntur, ſic Hebr. Punnon

hic interpretor.

58. Excellentes, probatæ fidei, Hebr. Sm'n, con-

64, Eo.
ilo ſlitig
llumjat
cant udie
mumm juch
tedorum
polellore
faciateum
Avam
Latirump
alear:

(Nempe:
ciuw etia⸗

1c nor.
11a0. Taln
allegantu
G. Vel: ad
Oden 1
el c 3. V
d n ten
tobot, /0),
Düionemge
e uta
Aldker

edl. 4. ſn

Gj el: d
expolitioni
(lerlec
oc udl
Er. hot.
.. princ. 40
tu, Ke
i Crſer
nt in N
N Nimiram
1. 3.
1ned, a

kat,l, fol.

A.XV.
—
(innt ſt.

derl. 18.
u tuu
eſenſos
ortis tuis,
liegerip⸗
surbiboz.
jultos vt
talem (ſa⸗
tempore,
judicem,“
el, nam,
Angumenta
Re ucices.
64, Pod.

CAbP. XxVI. DEUITERONOMII. —

⁶4. Eod. verſ. 19. Quia munus excæcat oculos] Ex quo (judex) accipit munus ab
illo (litigante,) impoſſibile eſt, ut animum ſuum non addicat ei ac ſemet convertat ad
illum juſtificandum. 65. Eod. verſ. 19. Verba juſtorum] i. e. Verba, quæ juſtift·
cant judicia vera. 66. Verſ. 20. Juſtitiam, juſtitiam ſedtaberi] Sequere probè do-
mum judicii. 67. Eod. verſ. 20. Ue vivas & poſſideas] Conſtitutio iſta judicum
rectorum ſufficiens eſt, ut Israelitas conſervet vivos eosque in terra ſua conſtituat
poſſeſſores. 6h. Verſ. 2 I. Nonplantabi tibi lucum] (Id dicit hic Scriptura,)ut reum
faciat eum, qui illum (lucum) plantavit, ſtatim ab illo tempore, quò is plantatus fuit,
&, quamvis ipſe illum ( lucum) non coluerit, 69. tamen transgreditur præceptum ne-
gativum per (ſolam) plantationem. Eod v. 2 I. Nec plantabis tibi ullam arborem jax-
1à al:are Demini, Deitui] Dehortatio (hic habetur) quoad eum, qui plantat arborem
70. & qui ædificat domum in monte templi. 71. Verſ. 22. Nec eriges tibi ſtatuam]
(Nempèe:) ſtatuam, (quæ eſt) lapidis unius, 72, ad offerendum ſuper ea (ſacrifi-

tcium) ctiam Deo. 73. Eod. verſ. 22. Quam odit] Altare lapideum & altare ter-

—

34 col. 3. fin,
Naphr. Chald.

in. ac not. in

Orr con⸗
V. 1. 8 inſt
k.kegii vot,2
rjeh ol, 11 3˙.
9 h. lo.
qur hali
tuntur, id ebiin
alutkait 1

tic ab utroque

enſas) umid

ncat, .
hnote cooſitutbt

nditionis elt ⸗
. NN o

1 vol Ne

lepelitut ⸗
trel zdyettarium

ſc Hebn

nn

reum

64. Confer. hic Gu Areh fol. 213. col. 4. med.
ac not. in pan mow b. loc. ubi Siphre &
tract. Talm. Cetubot fol. 105. a. ad marginem
allegantur.
65. Vel: abſolvendum, confer. quæ de phraſi iſta
(HyT T, quæ etiam hic habetur,) ad Ge-
nel. c. 3. v. 14. n. 39. & ad Deuteron. c. 13. V.
9. n. 3 4. notata ſunt, confer. & tract, Talm. Ke-
tubot, ſol. I0 5. a.
56. Imelligitur hic lex, quæ per munerum acce-
ptionem pervertitur, dum non judicatur dnn 2
i, e, juxtâ judicium legis, ſic in notis am rno
b. loc. exponitur, confer. & Gur Arjeh fol. 213.
col. 4. fin.
67. Vel: abi probé ac ſedulò, ad domum judieii,
expoſitionis iſtius rationem vide in Gur Arjeh
fol. 2 14. col. I. princ. ac not. in b'am rnov'.
loc. ubi & Siphre ad marginem allegatur, con-=
fer. & not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 249.
. princ. ac Sanhedrin fol. 32. . it. Pesh, fol.
1I1. b. & Ketubot, fol. 10 3. 6, .
68, Confer. hic Gur Arjeh fol. 2 I4, col. I. med, ac
not. in on ew h. loc. Hß
69. Nimirum cultu religioſo, vide ſuprà Deuter.
c. 12. V. 3 num. 7. S Gur Arjeh fol. 2 14. col.
1med. ac not. in nnon me b. loc. it. Jalkut
Part. 1. Fol. 28 3. col. 3, med. & autor libri Gal⸗

lici: Hiſtoire des dogmes & des cultes &cc. Pare.
4. Traité 9. c. I. & ſeq. it. Spenceri de Legib. He-
bræor. ritual. lib. 2. c. 16.
70. Confer. hic Lightfoot. ad Johann. c. 1 8. v. 31.
Jol. 1124. edit. Lipſ. ac D. Wagenſeil. Sot. p.
863 . it. Sanhedrin, fol. 7. 5. & Avoda Sara, fol.
52. a. b. it, Mehila, fol. 2 9. .
71. Id. quòd Rabbini inde coneludunt, quoniam
hic dicitur y 7 i, e. omne lignum & quia ver-
bum yda, quod hic habetur, etiam de ædificiig
uſurpatur, ſicuti in notis onm w' h. loc. ex-
ponitur, nempè: ra vy ywa PWwWj. e,
quòd dictio ba i, e, plantatio conveniat et-
iam domui, quam in rem locus, qui Daniel. c-
1I. v. 14. habetur, adducitur, ubi: yin i. e.
S& plantabit tentoria palatii ſui &c. confer. Se
Gur Arjeh fol. 214. col. 1. med.
72. Ex uno lapide confectam, confer. quæ ſuprà
ad Deuteron. c. 12. V. 3. D. 4. notata ſunt.
73. Nam ex quo tabernaculum Dei conſtitutum
ac templum Hieroſolymitanum ædificatum fuit,
ſtatuæ iſtæ erant prohibitæ, quamvis ſuper il-
lis ipſi Deo ſacrificia offerre voluerint, confer.
Deuteron. diét. c. 12. v. 11. n. 44. & Deu eron.
e. 18. v. 22. D. 9 2. alia prohibitionis ratio pau-
1ſ8 poſt n. 74. b. v. adducitur, vide not. in
e D h. oc. 1s

O△ο. ο οRd . /o.

DEüuTERONOMII. CAP. XVII.

reum præcepit (Deus,) ut facerent; aſt iſtam (ſtatuam) odit ille, quia is fuit mos
Chananæis 74. & quamvis iſta. (ſtatua) accepta fuerit ei (Deo †) tempore Patriar-
charum; 75°. (tamen Deus) nunc odit illam, poſtquàm fecerunt eam iſti (Chana-

næi) in ſtatutum cults idololatrici. 75.
P CAL. XVII.

Erſ. 1. Nonimmolabi &c. ullamrem malam] Dehortatio (hic habetur) quoad
eum, qui immundum quid facit i. in ſacrificiis per malam cogitationem 2.
ac prætereà hoc in negotio exponuntur etiam aliæ explicationes in mactatio-
ne ſacrificiorum. 3. Verſ. 2. Ur tranigrediatur † palctum ejus] Quod pepigit vo-
biſcum (Deus) ne coleretis idola. Verſ. 3. Quæ« non præcepi] Ut coleretis. 4.
Verſ. 4. Certum] i. e. Verum eſt teſtimonium. 57. Verſ. 5. Et edaces adporlas uas
virum iſtum * &c.] Is qui interpretatus eſt * Hebræa iſta:) Pνα% N (Chaldaed

1400

74. Nempè, ut ſtatuas ad cultum idololatricum Vit. c. 19. V. 7: n. 2 4. Vide & Gur Arjeh fol. 214.
erigerent, «onfer. num. præced. 73. . v. & not. col. 2, med. .
in pam N h. loc- 3. Hebr. SHτα Deu, tractatus Talmudicus:
vid. Seva-

e, ſic i to 2. hic additu Serachim, hoc nomine intelligitur, .
reb⸗ uc in Möio a: nie additum tepe: chim, Fol. 36. b. ſunt & duo darri libelli, in
75. Hebr. Maè M, uibus ars mactandi deſcribirur „quorum titu-
iſta: rriwteei= ee iee een HN& oo lus eſt: v mow, i e. mactationes Se
avp Arre: ) i. e. dicitur enim: & acce- inquiſitiones, de quibus vide -au- nov & Bux-
pit lapidem, quem poſuerat pro cervicali ſu torf. Biblioth. Rabbin. it. Ejusd. Synag. Jud. c.
ac conſtituit illum in ſtatuam, (Genelſ. cap. 28. 36. confer. & infrà Deuteron- c. 3 3. V, 12: h.
v. 18) . 8 1. it. Jalkut Part. 1. ol. 283, col. 3.
76. Videlicèt: ut IIa ferviret eultui idololati- † Confer. hic tractat. Talm. Ketubot, fol. 45. b.
co, confer. Gur Arjeb fol. 214. col. 2. princ. ac 4· Confer. hic Gur Arjeh fol. 214. col. 2. med.
paR DZE h. loc. ac not. in pan n* b. loc, ubi tract. Talm-

in MSto 2. poſtea addunturj

nor. in 2t,7 .
1. Vei .qui facit, ut aliquid immundum & abo- Megilla, fol. 9. b. ad marginem allegatur, con-
minabile fiat in mactatione ſacrificiorum, ſic fer. & Sanhedrin, fol. 60. 5.
de cujus verbi ſignifica 5. Nempé.: y Hen d . E. certum ſive ve-

Hebr. hic xpono, . . 1. e. certum.
tione vide Buxtorf. Lex-. Chald. fol 1693. con. rum eſt in ore teſtium, veritatem illi dixerunt,

fer. & not. in pw ubi Siphre ad margi ſic in notis D⸗n riw' h. loc. exponitur, con-
nem allegatur: vid. & Jalkut Part. 1. Jol. 283. fer. Sanhedrin, fol. 40. .
col. 3. med. it: Becborot. fol. 14. b. * Confer. hic Sota, fol. 2 3. . 8 Sanhedrin, ol
2. Sic verba illa: )' Na yy hic interpretot id.] 16. a. b. & ol. 45. a. it⸗ fol. 60. 5. & fol. 111.
que juxtà notas zn. NR S, ubi illa expo- .
nuntur de eo; qui tempore mactationis cogitavit
T NR e V eN) i. e, comede-
re extrà tempus ſuum aut extra locum ſuum,

confet: Levit. . 7:V. 1 81n. 63. &n. 66, il⸗ Le-

a.
° Hebr. ., idud & ſequentia, usque
ad: o & i. e. duorum aut trium (V,
6,. b. 6.) abſunt hie ab utroque MSto,

CA. X)
—
P

„.(gu94
(torliin,
citut
tranſitur;
tranſitut,
trun]
(c fecit
tum teltin
illi menc.
fuerit] (
ſut hie ſi
nen ſo

—
6. Sic hadet
diica, g
mentatot
in venſton
tusel;
Montam
ddem tuan
verl. conle
it, tract.
V. Hebr.
inedttione
in exempl
kepenm u8
1 Nempe ho
daics hiee
9. Videlhckt
tur ,
lo, Idek::
el. 6.
in N
II. num.
meck,
e ldell⸗
nonim,
idem Eren
Berzchot,
Maccot/ /
In Hebr.
nile hun
immdene

M.xyl.

.
fuit mos

re atriar-

i(Chnz

etut)quoadh
tationetn ¹.
in madatio⸗
1pepigit vo⸗
cdleretis 4,
AApertattic
(balcaice)
P

—
Arjeh koler i

us Talmudicus:
gitnt i⸗ dene⸗
i bbelli, i
It oru iſtu⸗
e iichime
N bur⸗
Srag J „.
6. 3 1 11,
31 l. 3.
eiubot, 0. 84
214. eol⸗ zempea⸗
ubi ttad. Talm.

em alegntun,Cd.

e certun ſiſe .e
Gineruntz

temili
e,eponitut, (O⸗

., Siahehinf

10,6, ſel 11.

ventis, legbe

lequentia,

CAb. XVII. DEUTERONOMII. 1401

e LN i, e ad portam domus judicii 6. tui, is erravit, ſic enim diſcimus
7. (quòd verba iſta:) ν & fgaificent (hic) portam, per quam tranſitur, aut
(forſitàn) non eſt, niſi porta, in qua judicatur? dicitur Pν infrà g. porta & di-
citur νο ſuprà, 9. ſicuti (igitur) ο,ä, quæ ſuprà dicitur, eſt porta, per quam
tranſitur; ita etiam D, quæ dicitur infrà (hoc ſcil. verfu) eſt porta, per quam
tranſitur, cujus interpretatio Chaldaica eſt 1 ρ. 10. Verſ. 6. Duorum aut
trium] Si teſtimonium ſubſiſtit per duos (teſtes) cur ſpeciatim (hic) trium fit mentio?
(id fecit Scriptura,) ut comparet tres (teſtes) duobus; quem ad modum (igitur) duo-
rum teſtium unum *?x eſt teſtimonium, ita etiam trium unum eſt teſtimonium, nec

tnunH

illi mendaces II. fiunt, donec omnes fiant mendaces. 12.
Juerit] Omnis (dictio) — ſigniſicat remotionem 13. & ſeparationem,

Verſ. 8. & occultum

(ut hic ſit ſenſus:) ſi res ſeparata & occulta ſit tibi. 44. Eod. verſ. 8. Inter ſangui-
nem & ſanguinem] i. e. Inter ſanguinem immundum & ſanguinem mundum. 15.
ð Ooo ooo oOo 2 .

Eod.

daica, quà ego uſus ſum, quamque hic Com-
mentator noſter adducit, quam etiam P. Fagius
in verſione Latina Paraphraſis Chaldaicæ ſecu-
tus eſt; ſed in Complutenſi editione B. Ariæ
Montani hoc loco habetur: 70 i. e. ad ur-
bem tuam, vide paulò poſt num. 9. & n. 10. b.
verl. confer. & infrà Deuter. c. 2 5. v. 7. n. 3 1.
it. tract. Talm. Ketubot, fol. 45. b.
7. Hebr. ab, ſic tam in Bibliis Buxtorf. quàm
in editione Hebræa, quâà uſus ſum, legitur; aſt
in exemplari pon nee habetur: on i. e.
reperim us, res eodem redit. U
8. Nempè hoc verſu 5. de cujus translatione Chal-
daica hic eſt ſermo.
9. Videlicèt verſu 2. H. cap. ubi in Chaldæo habe-
tur 11bo, vide num, ſequ. 10. b. verr.
10. Id eſt: ad urbem tuam, conſfer. num. 6. h.
verl. & Gur Arjeh /ol. 2 14. col 2. fin. ac not.

11. num. 18. ac Jalkut Part. 1. fol. 2 83. col. 4.
XXX Id eſt: unum idemque dicunt duo iſti reſti-
monium, conforme eſt illorum teſtimonium,
idem dicendum eſt de trium teſtimonio, confer.
Berachot, fol. 1 8. b. & Sanhedrin, fol. 37. b. it
Maccot, fol. 5§. b. & fol. 6. a.
1I. Hebr. Pny, de cujus verbi ſignificatione
vide Buxtorf. Lex. Talmud. fol. 674. confer. &

inftà Deuteron, c, 19. V. 1. n. 21, ac dict, cap.

6. Sic habet Targum Onkeloli in editione Chal-

in pan neh. loc. it. not. ad Judic, cap. 5. v.

19. V. 1 §. n. 3 1. G& v. 20. n. 45. vide & not. in
"nar ne, ubi tract. Talm. Maccot, fol. 6. 6.
ad marginem allegatur, vid. Jalkut Part. 1. Fol.
283. col. 4. princ. S fol. 2 94. col. I. it. Sche-
vuot. Fol. 34. a. & Sanhedrin, fol. 45. a. .
I2. Nam, ſicuti duo teſtes non funt mendates,
donec ambo mendacii ſint convicti, ita etiam
tres teſtes non fiunt mendaces, donec omnes
tres convicti ſint mendacii, quemadmodùm
enim duorum teſtimonium unum eſt & ſi unus
ex illis non reperiatur idoneus, —ba ry i.
e. irritum vel infirmum eſt eorum teſtimonium,
ſic trium quoque teſtimonium unum eſt & ſi
unus ex illis non repeti atur idoneus ma In
i. e. eorum tellimonium totum eſt irri⸗
tum, ſic in notis am re h. loc. exponitur,
confer. Gur Arjeh fol. 2 14. col. 2. fin. ac D.
Wagenlſ. Sot. p. 639. med.
13. Confer. quæ ad Exod. c. 8. v. 18, n. 30. & n.
31. & ad ud. c. 13. v. I 9. n. 4. notata ſunt, con-
fer. & tract. Talm. Sanhedrin, ol, 8 5. 5. & ol.
87: a, 5. it. Hotajot, ol. 4. a. & Nidda, fol.
19. 3.
14. Vide hic Gur Arjeh 0ol. 2 14. col. 2, fine ac
not. in nan n h. loc. item not., ad 1. Sa-
mwuel. c. 2 1. V. 3. n. 2, & ad 2. Samuel. c. 1 3. V.
2, n. 2. Sc 3, it. ad z. Reg. c. 6. v. 8. num. 5, &
Ja kut Part. I. fol. 2 8S4. col. 2. princ.
15. Vel: inter ſanguinem immundi & ſanguinem
mun⸗

140²

DEUTERONOMII.

CAbP. XVII.

— .1n—
Eod. verſ. 8. Inter litem & litem]

Inter litem juſti & inter litem ſontis (ſive injuſti.)

Eod. verſ. 8. Inter plagam & plagam] Inter plagam immundi & plagam mundi.
Eod. verſ. 8. Verba 16. contentionum] Quando ſapientes urbis inter ſe diſſentiunt

circà rem,
condemnat,; ille abſolvit.
Scriptura,) quòd domus
Sacerdotes, Levitas] i. e. Sacerdotes,

17.

dum ille immundum pronunciat; iſte veròà mundum declarat, dum hic
Eod. verſ. 8. Tunc ſurges & aſcendes] Docet (hic
Sanctuarii fuerit excelſior omnibus locis. 18. Verſ. 9.
qui ex tribu Levi egrediuntur (vel nati ſunt.)

Eod. verſ. 9. Et ad judicem, qui erit in diebus illis] Etiamſi is non ſit, ſicuti cœteri ju-

dices, qui antè illum

fuerunt; tu(tamen) debes
eſt, niſi judex, qui eſt in diebus tuis. 19. Verſ. 11. Ad dextram
ille dicattibi de dextra, quòd ſit ſiniſtra & de ſiniſtra, quòd ſit

ei auſcultare, non tibi (auſcultandus
*aut ad ſiniſtram Eti amſi
dextra, ac multòômagis (ei

obtemperandum erit,) ſi is dicattibi de dextra, quod ſit dextrà, & de ſiniſtra quòd ſit ſi-

niſtra. 20. Verſ. 13.
usq; ad feſtum ſolenne 22.

equos] Sed quantum ſufficit currui ejus. 23.

Et omnis pepulus audiet] Hinc eſt, quòd differant (pœNnaejus 21.
& occidant illum in feſto. Verſ. 26.

Non multiplicabit ſibi
Eod. verſ. 16. Nec reducet populum in
.

mundi, vide hic F. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
b. loc. & Gur Arjeh Jol-. 114. col. 3. princ. ac
not, in S ne, ubi Siphre ad marginem
allegatur, confer. Jalkut Part. 1. fol. 2 84. col.
2. fin. & Sanhedrin, fol. 87. 2.
16. Sive res: controverſæ, confer.
mellii not. h. loc.
17. Confer. hic Gur Arjch fol. 2 14. col. 3. med.
ac not. in a D y. loc. it. Exod. . 1 8. v.
21. n. 73. & tract. Talm. Sanhedrin Jol. 86.
b. circà fin.
18. Nempè: terræ Israëliticæ, vide hic not. in
—neN N, confer. ſupr. Deuter. c. 1. V. 2 5.
ign.* & iafrà Deuter. cap. 3 2. v. 13. n. 77. it.
not, ad Plalm. 132. V. 6. V. 5. ut & tract Talm
Sota, ol. 45. a. . & Eidduſchin, Fol. 69: a. b-
I. Sanhedrin, fol. 14. 6. & fol. 87. 2. i. Seva=
chim, fol. 57.5.
19. Sufficiat tibi, quòd ille ſit judex in diebus tu-
is, ſicuti Seldenus de Synedr. lib. 2. c. 8. n. 3.
tranſtulit, confer. infrà Deuteron. c. 19. V. 1.
n. 29. ac Deureron. c. 2 6. v. 3. num. 9. vide &
Gur Arjeh fol. 214. col. 4. Pfinc. ac not. in
nan NS h. loc. ubi tract. Talm. Roſch ha
ſchana fol. 2 5.b. ad warginem allegatur, con-
fer. & Sota, fol. 45. 2. & Kidduſchin, fol. 66 b.
it. Sanhedi in, ol. 14. 5. & "1. 2 8. b. it. fol. 52.

Junii ac Tre-

X Conter. hic tract. Talm. Sanbedrin, fol. 86 6.
& fol. 87. 2. & Avoda ſara, fol. 8. 6. &£ Megil-
la, fol- 20. b. it: Sota, fol. 17. b. & Berachot.
fol. 19. b. it. Schabbat, ol. 23. a. & Succa, fol.
46. a. it. Horajot, fJol. 4. a. & Menachot, fol.

3 §. a. L
:0. Confer. hic Jalkut Part. 1. fol. 2 84. col. 3,8*
Gur Arjeh fel. 214. col. 4. princ. ac not. in
msrn ew ubi Siphre ad marginem allegatur,
it. Buxtorf. Synag. Jud. cap. 3. pag. mih. 73.
21. Nempè: ſontis, qui puniendus eſt propter de-
lictum, ab ipſo perpetratum, confer. Jalkut dict.
fol. 2 84. col. 3. circa fin.
22. Quô populus convenite ſolet, ut pœna ſpe-
Gante populo impoſita tanto majorem terro⸗
rem cœteris incutiat, cœterum de voce 7n0,
quæ hic habetur, confer. cap. ſequ. 1 8. v. 7. n.
49. vide & Selden. de Synedr. !. 3. c. 3. n. 7 ac
Lighifoot. ad Luc. eap. 13. v. 33. p. 83 0. edit.
Lipt. it. Gur Arjeh ol. 2 14. col. 4. med. ac not,
in on ne, ubi tract. Talm. Sanhedrin
fol. 89: a. b. ad marginem allegatur. vide &
Deuter. c. 2 I. v. 2 l. num. 49. ac c. 2 2. V. 2 1.
n. 40, item c. 26. v. 12. n. 3 1.
13. Conf. hic GurArjeh fol. 2 14. col. 4. fin. ac not.
in om P h. loc.
Sanhedtin fol. 21. 5, ad marginem allegantur,

ubi Siphre & tractat. Talm.

vide

—

CAb. XV
Kopium
ſos eſt cun
Verl 17.
Himus, qu
totidem
i valde!
guande
Eod. verl
domo ga⸗

(tege;) 4
ſigaiktcan
ciratut.
catio.)
Hod verl
gue ſeren

——
vid, & n
Jalkor a
14. Kicuti
Gur Arje
Talm. Fu
2. roum:
ſei non
cur dixigh
totidem,
Matth e,
34 1, Reg
Baname?
h i
guentidu
hoſpgam
16. Hedr .
Uibean
notis ſr
ſcet
ſei copi
Ainen
e, aur
conker n⸗
1or. Pn
naat, T
ia i,e

gue Motea

.XII.

—
iniſ)
n mundi,
iſlentiunt
dum hie
ocet (hie
Verl. 9.
hati ſont.)
teri u.
ſcultandus
mlPtianſi
oͤmagzͤlei
qodſuſi⸗

mn)ejns 21,

plcalitſSi

populun is
,.

CAbP. XVII. DEUITERONOMII. 1403

ybhium] Nam equi inde veniebant, veluti de Salomone dicitur: & aſcendens egreſ-
ſus eſt currus ex ⁵Ægypto ſexcentenis ſiclis & equus centenis ac quinquagenis. 24,
Verſ. 17. Nec multiplicabit ſibi axores] Sed octodecim (poterit habere,) nam repe-
rimus, quòd Davidi fuerint ſex uxores ac dictum eſt ei: & ſi parum id eſt, addam tibi
totidem & totidem. 25⁵³. Eod. verſ. 17. Et argentum atque aurum non mulciplicabit
ſibi valdé] Sed tantum, quantum ſufficit, ut det hoſpitibus. 26., Verſ. 18. Et erit;
7tando ſederit] Si (rex) fecerit ita, dignus ille erit, ut regnum ejus ſubſiſtat. 27.
Eod. verſ. 18. Exemplar legis] i. e. Duos libros legis, 28. unum, qui recondatur in
domo gazophylacii ejus (regis,) alterum, qui ingrediatur & egrediatur cum ipſo
(rege;) Onkelos autem † (dictionem NoP) interpretatus eſt: [3 , cujus
ſigniſicatio eſt: D i. e. exemplar, quod notat: . i. e. quod deſcitur ac re-
ciratur. Verſ. 19. Verba legis] Juxtà ſenſum ejus literalem (facienda erit expli-
catio.) Verſ. 20. Ne recedat à præcepto] Etiam à præcepto levi 29. prophetæ.
Eod. verſ. 20. Ulr prolonget dies] Ex regula affirmante intelligis negantem, 30. at-
que ſic reperimus in Saule, cui Samuel dixit: ſeptem dies expectabis, donec ego ve-
OoOOOοο0%%

niam

in ol, 8e 9.
.5.5 Mepil⸗
. & berachot.
Hucce ol⸗
enachot, .

194, col. 3,
ine, ac not, in

gemn allegetl;

eſtpropterde⸗.

ler Jalkun ict,

t, ut pen⸗ ſe⸗
majoremn tell⸗
m ce vote 0N)
egn. 1 . V. n.
33, zen 1
3. .130 eti⸗
1.4,med 40 ngt,
riln. denheſlin
ſegzut. ſite
ic t. 12 N. ¹1

. f.
0l4. hn70 00
dtcn in.

zutut,

vid. & not. ad 1. Chronic. c. 18. v. 4. n. 6. ac

Jalkut Part. I⸗ fol. 2 8 5, col. I. med.
24. Sicuti 1. Reg. c. 10. V. 29. habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 215. col. 1. princ. it. tract.
Talm. Succa, fol. 51. .

præfixo 7, de hujus vocis ſignificatione vig.
Buxtorf. Lexic. Chald. 18 8. confer, & not. ad
librum Prec. Jud. part. 2. pag. 6 3. 6. circà fin.
& Lightfoot. ad Luc. c. 3. v. 14. p. 74⁹.
27. Vel: firmetur ac ſtabiliatur, confer. not. in

2 5. Prout 2. Samuel, c, 12. v. 8. habetur, nam, 1 nan Mmee h. loc. ac Jalkut Part. 1. fol. 2854
ſi ei non permiſſum fuiſſet, tot habere uxores, col. 1. fin. & col. 2. princ. .
cur dixiſſet Deus: & addam tibi totidem ac ꝛg. Vide hbic Gar Arjeh ſol. 21 5. col. I. princ. ac
totidem, ſic Rabbini, coofer. Lightfoot, ad not. in aom MO ubi tract. Talm. Sanhedrin,
Matth. c. 5. v. 1 8. pag. 257. edit. Lipſ. it. not. l. 2 I. 6. & fol. 22. a. jad marginem allegatur,
2d 1. Reg. cap. 1I. v. 4. Sign. * it. tract. Talm.) confer & D. Meyeri Seder Olam in Prolegom.
Bava mezia fol. I15. a. b. & Sanhedrin, fol. 2 1. Diſſertat. 2. n. 8:⸗ P. 153. edit. Amſtelod. it. Jal-
a. 6. it. Seldeni Uxor Ebraica, lib, 1. . 9. & ſe kut dict. fol. 2 8 5. col. 2. med.
quentibus, ubi pluribus de uxorum numero ſeu † Hebr. Dboade iſtud & ſequentia, usque ad:
polygamia. ” Van X i. e. ipe & filii ejus, abſunt ab utroque
26. Hebr. Nabe, de cujus vocis ſignifieatione. MSto. 8.
vide Buxtorf. Lex. Chald. ol. 8 8.] didio iſta in 29. Confer. Infrà n. 34. h. verſ. & Gur Arjeh fol.
notis pon Pov h. loc. exponitur, quòd ſigni 215. col. 1. princ. it. tract. Talm. Horajot,
ficet vmyyr w ded j. e. quantum ſuſ- Fol. I1. 5, & Keritut, fol. 5§. b. . .
ficit copiis ejus equeſtribus & pedeſtribus, ut & 30. Id eſt: ex præcepto affitmativo intelligere
alimenta ac veſtimenta cœteræque res neceſſa- poteris negativum, confer. ſupra Deuteron c
tiæ, quæ ſegvis eius (regis) præſtari debent, 1 1. V. 2 1. n. 77. & Deuteron. c. 14. v. 20. n.
confer. tract. Talm. Sanhedrin fol. 21. b. uti in 44. it. infrà Deuteron, c. 2 3. yerſ. I. num. 6. ac
not. Pan meead marginem allegatur, in dic Gur Arjeh fol. 2 15, col. I. princ. atque not. in
tractat, Talmud. legitur: NabepN 4 Græco Nn n . loc. confer. & Deuter. cap. 2 5. V.
Varcæ i. e. ſtipendia militaria, ſic etiam in utro- 1. num. 4.
que MSto pro NaD-eN jegitur beN, ſine,

1404 DEUTERONOͤMII. CAFP. XVIII.

niam adte, 37. ut offeram holocauſtum, & ſcriptum eſt: expectavit autem ſeptem
dies; 32. aſt (Saul) non ſervavit promiſſum ſuum, ut totum diem ſervaret nec is ſemet
cohibuit, ne offerret holocauſtum, donec veniret Samuel, qui ei dixit: ſtultè egiſti,
dum non obtemperàâſti &c. nunc autem regnum tuum non ſtabilietur, 33. ecce
(hinc) diſcis, quòd propter præceptum leve 34. prophetæ punitus fuerit (rex Saul.)
Eod. verſ. 20. Jyſæ & fliejus] Indicat (hic Scriptura) quòd ſi filius ejus (regis) ido-
neus ſit regno, is omnibus hominibus præferatur. 35.

CAP. XVIII.

Erſ. 1. Omni tribui Levi] Tàm qui perfecti (ſiyve: integri) ſunt (cxiſta tribu,)
quâm qui maculàâ laborant 1. Eod. verſ. I. Para] In præda. 2. Eod. v. I.
Et bæreditas] In terra. Eod. verſ. I. lenes Domini] Id eſt, Sacrificia San-
Quarii. 3. Eod. verſ. 1. Et hereditatem ejus] Hæ ſunt res ſanctæ termini, 4. ob⸗
lationes (ſcilicèt) & decimæ 5. aſt hæreditas perfecta 6. non erit ci (tribui Levi)
inter fratres ejus; in Siphre 7. autem exponunt (verba iſta:) & hæreditas non crit
ei, 8. quòd iſta ſit hæreditas (gentium) cœterarum. 9. Verſ. 2. Inter fratres ejus]
Hæc eſt hæreditas quinque populorum, 10. nec ego novi quænam illa ſit, ac videtur
mihi, quòd terra Chananæa, quæ eſt trans Jordanem & ultrà, appelletur terra quin-
que

Sicuti 1. Samuel. «. 10. V. 8. habetur. Pan & ſpecialius, quicquid erat extt4 atrium
templi, vide Buxtorf. Lex. Chald, fol. 3 80. con-
33. Veluti 1. Samuel. dict. c. 13. v. 13. habetur.] fer. & Jalkut dict. Jol. 28 5. col. 2. circa fin.
34. Confer. ſuprâ n. 29 h. verſ. 5. Confer. quæ num. 1. G& 4: h. verſ. notata ſunt.
35. Vide Gur Arjeh ol. 2 15. col. I. med. ubi ca- 6. Sive: plena, propriè ſic dicta hæteditas non
put primum traatus Talmudici: Berachot erit tribui Levi, vide Gur Arjeh Jol. 215. col.
ac Horajot allegatur, in notis Dan npv dicti 1. med.
tratatus Talm. Horajot fol. 11. 5. & Keritut, 7. De hoc libro vide awd npv & Buxtorf. Bib-

fol. 5. b. & fol. S8. a. ad marginem allegantur. lioth. Rabbin. confer. & verſ. ſeq: 2. h. c. n. 14.

1. Iſti wyN HQn i. e. oblationes & deci. 8. Prout ſeq. verſ. 2. h. c. habetur.
mas accipient ab lſraẽlitis, ſie in not. ma nBN 19. Videlicet: Kenæerum, Keniſæorum & NKad-
p. loc. exponitur, confer. num. ſequ. 5. monæorum, has enim gentes promiſerat Deus,
2. Confer. quæ ad Numer. c. 18. Vv. 2 0. n. 42. no- ſe Abrahamo daturum eſſe, Geneſ. c. 15. v. 19.
tata ſunt, it. Jalkut Part. I. Fol. 285 col. 2. cir. ſic in notis nom new h. loc. exponitur,
Eã fin. conf. & paulò poſt n. 11. v. 2. & ſuprà Deuter.
3. Vide, quæ ad Levit. c. 4. v. 34. n. 6 3q. notata! c. 1. v. 7. n. 47, ac Gur Arjch fol. 2 15. col. 1.
ſunt it. Jalkut Part. 1. Fol. 285. col. 2. circà fin. fin. it. Jalkut Part. I= fol. 2 85. col. 2. circà fin.
4. Quæ ſcilicèt offeruntur n in i. e. de ter-10. Conier. hic Gur Arjeh fol. 2 15. col. I. fin. ac
minis, uti in notis pan N exponitur; to- coli. 2. princ. vide & not. in E ne PvW' h. loc;
ta autem terra Iſraelitica, tàm proxima, qum ac ne 1 5 h. verſ.s. .
remota cxtrà urbem Hieroſolyman Vvocabatut

31.
32. Proùt 1. Samuel. c. 13. V. 8. habetur.

CAL. X
que hop
rhæi &
Kenilei

e licv

neat de
lonimi,
ek heree
feditas ſe
buum ac
pus tantt
tribui Me
midiæ tr
polt mon
tem (tribe
loco, ub
tua. 16,

erit) /

citur, gn

11, Dequui
Knum.
vige
l. 1. Ve/
1. 14,
12. Vide ſu
Hebr, N
Wie.
NN Hedr
N
que Mor
1. Ljusgen
MM. ad
nimi
tionem!
14, De qu
150. Ma erp
n; guin
not. M
atte, ſt
Jehuda,
Dart, 1.

Hden

„MuI.
nleptem
cisſemet
leegilti,
33. eece
er Kaul.)
egis) ido.

la ibu.)
Bod. l.
ifcia dan⸗
ni 4. Ob⸗
ribuileri)
6 non etrit
rrrer eiu
ac vigetut
tetta quin⸗
qus

—
1t extt4 attlufR

fol⸗ 390, con⸗
cilcafin
Rotala unt.
nziedltas hon
fol, iniel⸗

Bamotf 20.
1. t⸗ n. 14

otum El⸗
oniſenatDeus
nel. 1. 5. 1ge
ſoe. euponitut,
lupri Deuteti
ſol. 115. col 1.
cutci inn
01 1 n a

4

CAbP. XVIII. DEUTERONOMil. 1405

que populorum & terra Sichonis atque Ogi, duorum populorum (nempè:) Amor-
rhæi & Chananæi; hæreditas autem cœterarum (gentium.) ut includantur Kenæxi &
Keniſæi atque Kadmonæi 1I. & hoc modo exponitur in explicatione dationum,
uæ dicuntur Aaroni, (ubi ſic habetur:) idcirco non eſt Levitæ &c. 12. ut admo-
neat * de Kenæis & Keniſæis atque Kadmonæis, prætereà reperitur ** in verbis R. Co-=
lonimi, 13. ſic legimus in Siphre. 14. Eod. verſ. 2. Et Bæreditas non erit ei] Hæc
eſt hæreditas (tribuum) quinque 15. Eod. verl. 2. Iuter fratres ſuos] Hæc eſt hæ-
reditas ſeptem (tribuum, ecce) hæreditas quinque tribuum & hæreditas ſeptem tri-
buum ac quoniam Moſes & ſoſua non diviſerunt hæreditatem, niſi inter quinque tri-
pus tantùm, Moſes quippe hæreditatem attribuit Rubenitis & Gadditisatque dimidiæ
tribui Menaſſis, Joſua autem poſſeſſionem aſſignavit (tribui) Judæ & Ephraim ac di-
midiæ tribui Menaſſis, ſeptem verò aliæ (tribus) abſtulerunt (hæreditatem) ab ipſis
poſt mortem Joſuæ, idcircòo meminit (Scriptura) quinque (tribuum) ſeparatim & ſep-
tem (tribuum) ſeparatim. *** Eod. veri. 2. Sicuti locutus eſt ei] (Nempè in illo
loco, ubi habetur:) in terra eorum non habebis hæreditatem &c. ego ſum portio
tua. 16. Verſ. 3. A populo] Non verò à ſacerdotlbus. 17. Eod. verſ. 3. ve bos
Guerit) ſive evs] Excipitur fera. 15. Eod. verſ. 3. Armum] (P) R i. e. armus di-
citur, qui eſt) à junctura coxæ 19. usque ad curvaturam † manus, 20. vocatur

(Gal-

11. De quibus vide Geneſ. dict. c. 15. v. 19. conf. 16. Sicuti Numer. c. 18. v. 20. habetur.
& num. 9. v. 1. h. c. ac c. ſeq. 19. v. 8. n, 10. 17. Loci iſtius explicationem vide in notis

vide & W'agenſ. Sot. p. 227. ac Deuteron. alleg.
c. 1. V. 7. n. 47. & Deuter. c. 2. V. 5. .: 12. &
n. 14.
12. Vide ſuprà Deut. c. 10. v. 9. ibique not. n. 2 8.
Hebr. ", in MSt. I. pro eo legitur: ma
i. e. ut includantur Kenæi &c.
aAX Hebr. a hæc & ſequentia, usque ad-
n WN i. e. ſicuti locutus eſt, abfunt ab utro-
que MSto.
33. Ejusdem meminit Commentator noſter in
not. ad I. Samuel. c. 2 5. v. 18. alterius Colo-
nimi (vel Kelonimi, uti alii exprimunt,) men-
tion em facit D. Wagenſ. in Sot. p. 49 8.
14. De quo ſuprà v. 1. h. c. n. 7.
15. Ma explicatio Colonimi ex Siphre defumpta
eſt; quinque autem tribus iſtæ exponuntur in
not. a ND, quoòd ſint fratres ex eadem
matre, ſcil. Leâ, nati, nempe: Ruben, Simeon.
Jehuda, Haichar & Zebulon, conf. hict Jalkut
Part. I. fol. 2 8 5. col, 2. circà fin.

a N h. loc. confer & Jalkut Part. I. fol.
2 ⅝ 5. col. 2. circà fin. & col. 4. circaà fin. it. tract.
Talm. Cho lin, fol. 130. a. b. & fol. 132. b. it-
Fol. 136. a. SðU
18. Confer. ſuprà Deuteron. c. 14. V. 2 1; n. 5 I. it⸗
not. in dpan ne h. loc.
19. Sive: femoris, Hebr. ), ſic enim dictie
—nR, quæ hic habetur, in notis ad librum
Prec- Jud. part. 2. p. 2 3ʒ 1. 6. fin. exponitur, in
dicta part. 2: pag. 241. 5. med. ſcribitur etiam
2y per Ajin in principio & Kuph in medio,
ubi ſecundùm Bartenoram explicatur, quòd ſis
bus —y 1 ne Den i, e. locus, ubi fe-
mur cum armo conjungitur, vide Levit. c. 7, v.
32. n. 96. & Daniel. c. 5. Vv. 6. it. Buxtorf. Lexic⸗
† Hebr. ), in utroque MSto pro eo legitur:
aA y i e. üusque ad dorſum ſeu ſuperficiem.
20., Vel: pedis, nam hic ſetmo eſt de armo anima⸗
lis, quod in ſacriſicium offertur, confer, Cholin,

AX Hacdenus expoſitio ex libro Siphre deſumpta,

fFol. 134. 6.

DEUTERONOMII. CAb. XVIII.

(Gallicè: ) eſpaule. 21. Eod. verſ. 3. Maxillas] Simùl cum linguâ, 22. inter-
pretes Scripturarum 23. dixerunt: armus (dandus eſt ſacerdoti) intuitu manus,
(quam Pinchas adhibuit,) nam dicitur (de illo:) & accepit haſtam in manu ſua. 24.
Eod. verſ, 3. Maxillas] (Hæ datæ ſunt ſacerdoti) reſpectu precum, nam dicitur: &
ſtetit Ppinchas & oravit. 25. Eod. verſ. 3. Et ventriculum] (Is datus fuit ſacerdoti)
intuitu (iſtius facti, quò Pinchas interfecit) feminam per ventrem 26. ejus. Verſ 4.
Primitias frumenti tui] Hæc eſt oblatio, 27. cujus non eſt expoſita (in lege) quanti-
tas; 28. ſed Rabbini noſtri determinàrunt in ea (oblatione ſpontanea) quantitatem,
(nempe,) qui oculò benignò 29. erat, is unum de quadraginta (dabat;) qui verò
oculò maligné erat, is unum de Sexaginta (dabat,) qui mediocris 39. erat, is unum
de quinquaginta (præſtabat,) & falciunt (Rabbini iſtam ſententiam ſuam) fuperS.
Scriptura, (nempe, ) quòôd non minus, quàm unum de ſexaginta (dandum ſit ,) quo-
niam dicitur: & offeretis ſextam Ephæ 31. de Chomer tritici; 32. eſt autem ſexta
Ephæ dimidia pars Seæ, 33. quando (igitur) das dimidium Seæ quoad Corum, 34.
ecce unum (das) de ſexaginta, nam Corus (continet) triginra Seas. Eod. verſ. 4. Er
primitias velleris ovium tuarum] Quando tu quotannis tondes oves tuas, da de illa
(ton-

1406

21. Sic reddo ννnvnv ita enim legendum vide-
tur pro: 72, veluti in exemplaribus ha-
GRenus vulgatis habetur, confer. quæ ad Levir.
c. 7. v. 3 2. D. 96. nOtata ſunt.
32. Scil. dabit is, qui offert, vide hic P. Fagii not.
ad Paraphr. Chald. h. loc. & Gur Arjeh fol. 215.
cGl. z. circà fin. ac nor. in a DDO . log. it,
Jalkut Part. 1. fol. 285. col. 4. circà fi.
13. Sive: explicatores textuum Biblicorum, qui
ex illis ſubti itates & allegoricas expoſitiones e-
ruunt, ſic vox hmW in notis „aN S jux
tà tra atum Talm. Bava kama fol 82. a. expo-
nitur, nempè, quod ſignificet νν.ößennn
i, e. verſus ſcriptos ſcil. in Bibliis, confer. Gur
Arjeb fol. 2 15. col. 2. fin. ac tract. Talm. Chul-
lin foſ. 132. a. uti in an mad marginem
allegatur, vide & Buxtorf. Lex. Chald. fol. 2293.
it. not, ad Proverb. c. I. v. 6. n. 10.
244. Vide Numer. c. 25. v. 7. & v. L. n. 27. con-
fer. & P. Fagii not, ad Paraphr. Chald. ibid,
35. Sicuti Pfalm. 106. v. 30. habetur, confer. Gur
Arjeh fol. 21 5. col. 2: cirea fin.
26. Sic dictionem np juxtà mentem Commenta-
ris noſtri hic vertere volui; alii tranſtulerunt .
lupanar, uti junius ac Tremellius in Numer, c.
25. Vv. 8. ubi vide not. n. 27. Confer, & P. Fagi

us ad Paraphr. Chald. h. loc.
27. Hebr. hh, de cujus vocis ſignificatione
vid. Buxtorf. Diction. Hebr. hac voce confer.
& tractat, Talmud. Peſachim, fol. 3 3. b. & Me-
nachot, Jol. 67. a. & Cholin, fol. 13 5. a. b.
2 8. Hebr. Myw j, e. certa determinatio, menſura,
confer. infrà n. 3 6. h. V. 4. & c. ſequ. 19. V. 3. n.
13.
29. Hebr. 3)d P i. e. oculus pulcher, j. e., beneſi-
cus, liberalis, cui opponitut a py i. e. oculus
malignus, invidus, parcus. S
30. Nempè, qui nec pareus nec liberalis erat, qui
intermedius erat inter iſtos duos, Hebr. Mma;
Gall. enttedeux, confer. hic P. Fagii not. ad Pa-
raphr. Chald. G. locç.
31. Continebat autem Epha pden bwi. e. tres
Seas ſive tria ſata, ſig in notis Han inpw h.loc.
exponitur.
32. Sicuti Ezech, c. 455,. V. 1 3 habetur, ubi vide
Raſchi nor. L „ “
3 ⅞. Sive: ſati, Hebr. N b, de hac menſura vide Ar.
Montani apparat. Bibl. Thubal Cain ſive de
menſur. ſacr. fol. 8. & ſeq.
34. Sive: Coro, Hebr. 9, eadem hæc eſt men-
ſura cum Wn, vide Ar. Montani loc. alleg.

CA XVII.
—
(onlute) Pim
36. al Rabbin
tem) deſexagin
guinqoe oves
et, ſperretb
(dein yerbaiſta
cant, eeck izitu
d minimumor
Hinc elt, quod
14] Pothian
46. excipinatu⸗
Verl.6, N ven.
Seniptura) ge ſia
etiamſtilleſitin

——————=
35. Vie bied. k
loc, à Gur Anj
in w mo⸗
1, 10 matgigem
36. Conier guc ſ
gor etiamhic he
ſeg. 19, Ve z.n,
37, Hebri,
ves gebent tong
ſpe guantitsziſte
30. Sicuti 1. Samn
Far not. in Ne
lam exponitut,
dum llie habetun
VeI Ren. de6,
Hebr. w P
i e ut het, dlan

39. Vel: initium

Cuti hoe veridl 4
40. Qbritidem ho
tur.
11. Computais ſei
Us, de Julduz p⸗
41. Qux Verdaenn
er. hie track ,
lo. 136. 2. i.
Zehidbat, ſol.;

CAL. XxVII.
i, 12. imtet.
mtitl manut,
1Wnnd ſua, 14,
umdrtur: &

fuitſatalott)
nlege)quant.
²) guantitatem,
bat;)quiret
etat, iSUnunm
ſuam) ſipers.
umſit,) guo⸗
e autem ſerte
ad Corum, 54,
Do. Nend . N
tnas, da deſin

c.

ocis ſgniſietione

I1. hac voce conlek,.
in fol 13 5,d.
minatio, menluls,
cleql I9, zel⸗

pleber ie bemeſ
1 deulus

ec livetelisetn, gu

uos, Hebr. n

h. lagi no a1 .

Ne vhpi e nien

s An wrlot.

kiemn il i

tue henſnn ulet,
hubal Cin ſiede

aden beriſ ten⸗

Kortanig aleg⸗

etiamſi ille ſit in ea cuſtodia. 48. quæ non eſt ipſius; alia expoſitio: docet etiam

3 5. Vide hie P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h.

Can XVII. DEUTER ONOMII. 1407

(tonſura) primitias ſacerdoti; 35. non autem exponitur (hic in Scriptura) quantitas;

36. aſt Rabbini noſtri dederunt in illa (tonſura) quantitatem, (videlicèt) unam (par-

tem) de ſexaginta; ſed quotnam oves ſubjectæ ſunt 37. primitiis tonſuræ? (nimirum)

quinque oves (fœmellæ,) dicitur enim: & quinque oves paratas; 38. K. Akiva di-
cit, * (per verba iſta:) primitias velleris, 39. (indicantur ad minimum) duæ oves,

(dein verba iſta:) tonſuræ ovium tuarum, 40. (etiam duas ad minimum oves indi-

cant, ecce igitur oves) quatuor, 41., (tandem verba iſta: ) dabis ei 42. (unam 43.
ad minimum ovem indicant,) ecce quinque. 44. Verſ. §. Il/ ſtet ad miniſtrandum
Hinc eſt, quòd miniſterium non peragatur, niſi à ſtante. ?** Verſ·6. Et ſt venerit Levi-
4a] Forſitan de filio Levitæ certò 45. loquitur Scriptura? lex dicit: & miniſtraverit,
46. excipiuntur itaque Levitæ, qui non idonei ſunt ad miniſtrandum. 47. Eod.
verſ. 6. Et venerit in omni deſiderio animi ſui. Verſ. 7. Et miniſtraverit] Docet (hic
Scriptura) de ſacerdote, qui venit & offert munera ſpontanei aut debiti ſacrificii ſui,
(hic

43. Namwerbum nn i. e. dabis, quod itidem hoc
verſu 4. habetur, etiam in una ove locum habet
& impleri poteſt, confer. Peſachim, fol. 3 3. &
Cholin, fol. 13 5. a. & fol. 137. 2. .
44. Nempè, ſi huic uni quatuor oves, de quibus
in præcedentibus dictum eſl, adjicias, ecce quin-
que erunt oves & ad hanc ſententiam ſuam ſta-
biliendam R. Akiva etiam locum 1. Samuel.
c. 2 5. v. 1 8. de quo paulòô antè dictum eſt, ad-
ducit, confer. Gur Arjeh fol. 215. col. 2. fin. &
Jalkut fol. 2 86. col. I. med.
** Confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 94 a.
S& Sota, fol. 3 . a. it. Sevachim, f. 2 3. b. & Cho-⸗
lin, fol. 137. a. & fol. 138. a.
45. Nempè, qui reverà talis eſt, Widelicèt Levita
ſolum; non verò ſimùl etiam ſacerdos, id enim
dictio ε hic ſignificat, ut ſequentia id decla-
rant, confer. hic tract. Talm. Succa, fol. 55. b.
Se Bava kama, fol. 109. b. it. Menachot. ſ. 4. a.
46. Sicuti verſu ſequenti 7. h. cap. habetur, conf.
Erachin, fol. 11. a.
47. Confer. hic Gur Arjeh fol. 2 15. col. 2. fin. ac
not. in τ e , loc. ubi Siphre ad mar-
ginem allegatur.
4 ⅝. Sive: in ea claſſe aut ordine, Hebr. ptn,
nam miniſtri templi in certos ordines erant di-

H Aincti
PpP PppP PPp

loc. & Gur Arjeh fol. 2 15. col. 2. fin, ac not.
in Onori mne ubi tract. T alm. Cbullin fol. 137.
a. ad marginem allegstur, S
36. Confer. quæ ſuprà n. 2 8.:, v. 4:de voce: vyw,
quæ etiam hic habetur, notata ſunt, vide & c.
ſeq. 19. V. 2. n. 3.
37. Hebr. awti i. e. reæ, ſenſus eſt; quotnam o-
ves debent tonderi, ut de il is primitiæ velleris
ſive quantitas iſta tonſuræ præſtetur?
38. Sicuti I. Samuel. c. 25. v. 1 8. habetur, con-
fer. not. in dnnr 9ν h. loc. ubi juxtà Gema-
ram exponitur, quid ſignificet νàâq quod ver-
bum hic habetur, it. not. ad 1. Sam. d. c. 25.
v. 1 9. n. 2. J. & 4.
*X Hebr. DN& )), iſta eſt ſequentia, usque ad: nyy
i. e. ut flet, abſunt ab utroque MStto.
39. Vel: initium tonſuræ, Hebr. νo, ſi⸗
cuti hoc verſu a. haherur.
40. Quæ itidem hoc verſu 4. in textu ſaero haben.
tur.
41. Gomputatis ſcil. duabus illis ovibus priori-
bus, de quibus paulo antè dictum eft.
42. Quæ ver ba etiam hoc verſu 4. habentur, con-
fer. hic tract. Talm. Cholin, fol. 13 5. a. b. &
fol. 136. 2. it. fol. 137. a. & fol. 13 8. a. 8S.—
Schabbat, 10!. 2 5. b. .

78

Scri-

1408 DEUITERONOMII. CAbP. XVIII.

Scriptura,) de ſacerdotibus, qui veniunt ad ſolenne feſtum, 49. qui offerunt in or-
dine 55. & miniſtrant ** in oblationibus, quæ veniunt propter feſtum ſolenne,
veluti ſunt additamenta 51. feſti ſolennis, etiamſi cuſtodia (ſive ordo) non ſit ipſo-
rum. 52. Verſ. 8. Partem ſicuti partem comedens] Docet (hic Scriptura,) quòd

articipent de pellibus & carne hircorum (ſacrifici) pro peccato, 53. an etiam (par-
ticipant) de rebus, quæ non veniunt propter ſolenne feſtum, veluti ſunt ſacrificia ju-
gia & additamenta Sabbathi ac votiva ſpontaneaque ſacrificia? lex (hic) dicit: præter
venditiones, eorum patribus factas, 54. i. e. præter id, quod vendiderunt patres tem-

pore Davidis & Samuelis, quando determinatæ fuerunt cuſtodiæ 55. & vendiderunt
alter alteri (dicendo:) tolle (ſive accipe) tu Sabbathum tuum & ego tollam Sabba-

thum meum. Verſ. 9. Non diſtes, ut facias] Sed diſce, 56. ut intelligas & doceas,

nempè, ut intelligas iſtarum (gentium)opera, quàm illa ſint perverſa, & ut doceas filios
tuos (dicens:) non facies ita & ita, nam iſtud ſtatutum 57. eſtalienigenarum. 58.
Verſ. 10. Qui traducat filium ſuum & ſiliam ſuam per ignem] Is fuit cultus (idoli) Mo-

loch (nimirùm aliquis) faciebat rogos hinc & illinc, atque traducebat illum (filium

ſitintti, de quibus vide P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. Confer. n., 50. h. v. & v. ſeq. 8. .
c. n. 55. Ge Gur Arjch fol, 215. col. 3. princ.
ac not. in N D . loc.
49. Sic didionem 7), quæ hic habetur, interpre-
tor, confer. cap. antec. 17. V. 13. n. 22. & infra
Deuter. c. 2 6. V. 12. n. 3 1. it. tract. Talm. Era-
chin, fol. 11. a, & Succa, foſ. 55.5. it. Mena-
chot, Jol. 94, a. & Bava kama, fol. 109. 6. &
Seyachim, fFol. 2 3. 5.
J0. Sive: in cuſtodia ac claſſe, vid. quæ paulò
an & n. 4 8. b, v. notata ſunt, Hebr. vha, ab-
eſt iſtud hoc loco ab utroque MSto.
AXXE Hebr. nay)in MSto 2. pro eo legitur: H)
i, e. & ſtant.
51. Auctaria, additiones, Hebr. b'n, de quibus
vide Buxtorf. Lex Chald. fol. 9 64. confer. &
Numer. c. 2 8. V. 9. & ſeqq. ac v. 10. D. 29.
52. Id eſt: etiam ſi cuſtodia ſive ordo ad illos non
venerit, licèt ipſi non ſint tunc temporis in cu-
Rtodia atque otdine conſtituti, conf. Gur Arjeh
JFol. z215, Col. 3. princ. ac not. in mon n
b. loc.
533. Cur ſpeciatim hic fiat mentio pellium & car
nis hircorum pro peccato, vide rationem in not.
*an m b. loc-
54. Autor Vulgatæ vertit: sxceptò eò, quòd in

urbe ſua ex patetna ei ſucceſſione debetur, alii

pi NOW h. loc. it. not. ad Ezech. c. 16. v. 3.
num. 6. it. Succa, Fol. 5 6. a.

ſtinxerat miniſtros templi ſive tabernaculi in vi-

præced. 7. h. cap. n. 48.

na, ſol. 24. 6. it. Avoda Sara, fol. 1 8. a. & fol.
4 3K... .
57. Sive: iſte mos eſt ethnicorum, ſie ethnici fa-
cere ſolent, id enim dictio n hic notat.

quà uſus ſum, quàm in exemplari am e-
gitur; aſt in Bibliis Buxtorf. habetur: ori.
e. Cuthæorum ſive Samaritanorum, in utroque
MSto legitur h i. e. gentilium ſive ethni-
corum.
† Hebr. —v)y, in MSto 2. pro eo legitur: *ν
i. e. faciebant & paulò poſt pro: vay m i, e. & tra-
ducebat illum, habetur ibidem: vayp i, e. tra⸗
ducebant.

aliter locum idum tranſtulerunt, confer. P. Fagii
not. ad Paraphr. Chald. b. loc. ac not. in
55. Sive: claſſes atque ordines, inam David di-

ginti quatuor ordines, vide hie præ aliis P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald, h. loc. Confer. & veri.

56, Confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 6 8§.

a. uti in Spa ne ad marginem allegatur,
confer. & Schabbat, fol. 8 5. a. & Roich haſcha-

58. Hebr. e, fic tàm in sditione Hebræa,

C(ADYVAI..
am inter anb
a dininamt
itgne leilla er
Uicabit el, 60.
iſi quidant d
nom eſtad ali
(y.,)aui
Dicio vrd
eſns er ore e
mant ejas, 66.
greott eipente⸗
gui iharemti
VOcatut
loco auillarum!

cuüfm,) quiponit
oquitur o Per

Velan (kille,)

—
5h. Zeil.rogos, co
& D. Fagii not,
trachat. Talm. 52
25.
6o, diculi oſe e,
hum. 1 .
61. Aliss hn eck
netatius, wei ſun
vir e. lg .10,d.
ſd. , in ta⸗
eu. Conſet dic tr
ſcutt in nor⸗
tur, Vide &nun
Perſ6, num.
60. 3.
6. Vel. gui pra
Ne „,
64. Häeht dü
literor es, Non
cuntad ie
conerb, Fa gii
6. 19. V. 15.
ſ. Ceſſare eum
ual intereidit

Cxuu.

—
Pfferuntig ot⸗

tium ſolenne,
non ſiiſo⸗
hun,) gudd
An dam (par.
nt ſatſtcia ju⸗
)cicit eter
runtpattertem⸗

Evendicerunt

tollam Sabba⸗
ligas & Coceas,
Lut doceashlios

nigenarum. 1,

ltus idoli) Mo⸗
Killom (klium
ſuum)

—

lione gebetur, alii

turt, eonle,,1, bagii
b. loc- ac nOt, in
Ezech c, 16, 7, 3,

1

Sanhedtin, ſol, ..
walgingem 2 legalut,

.4. Rolch haſcha-
1, fl 1a ol.

oruc, ſe ehni fi⸗
bienotat⸗
in editione Hehri,
olai M ry ſe⸗
dtt bebetut: Nn
itanorumn,In umoge
genriiun ſiye ehni⸗

hroeb ſegiliy/ hoy
oie

gem:- i t, la⸗

CAP. XVIII. DEUTERONOMII. 1409

ſmum) inter ambos. 59. Eod. verſ. 20. Qui divinet divinationes] Quisnam eſt Oddp

i. e. divinans? (nempè:) qui tenet baculum ſuum ac dicit: num ibo aut non ibo!?

atque ſic illa (Scriptura) dicit: populus meus lignum ſuum conſulit & baculus ejus in-
dicabit ei. 66. Eod. verſ. 10. Olſervans tempora] R. Akiva dicit ([ ) ſunt
iſti, qui dant Q)v i. e. tempora, 61. qui dicunt ☚2 i. e. tempus iſtud opor-
unum eſt ad aliquid incipiendum; 62. ſapientes autem (ſeu Rabbini) dicunt: iſti ſunt
(25H,) qui tenent 6êz3. — i. e. oculos. 6t. Eod. verſ. 10. Augur]
Dictio b ſignificat eum, qui conjectat vel augurium captat, dicens:) buccella
ejas ex ore cecidit, cervus cohibuit eum 65. in via, baculus ejus cecidit &
manu ejus, 66. Verſ. 11. Lacantatione utens.] (Vox 2 notat eum,.) qui con-
gregat ſerpentes aut ſcorpiones aliasque beſtias unum in locum, Eod. verſ. II. Er
qui Bythonem conſulit.] (Dictio A& ſignificat euam,) qui incantationibus urtitur, qui
vocatur .„α 67. & loquitut ex axillis ſuis atque aſcendere facit mortuum in
loco axillarum ſuarum. 68. Eod. verſ. 11I. Et ariolus] (Dictio: ſignificat
eum,) qui ponit os animalis, cujus nomen eſt ?) 1 i. e. liddoah 69. in os ſuum &
loquitur os per incantationem. 7e. Eod. verſ. 1I. Er qui conſulit 71. mortuos]
Veluti (eſt ille,) qui aſcendere facit (mortuum) per membrum ſuum virile /2. quique
Ppp ppP PP 2 con-

confer. Levit. alleg. c. 19. v. 2 6. n. 13 3. it. tract.

59. Scil. rogos, confer. Levit. c. 18. v. 2 I. n. 51.

es, dun Danid di⸗
etabenacvlt in di.
ehiepriæ alis b li.
,loe, Conler 0er.

& P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc. it.
rzat. Talm. Sanhedrin, fol. 56. b. & fol. 64.
a. b.
60. Sicuti Hoſe. c. 4. v. 12. habetur, ubi vide not.
num. 15.
61. Aliis yn efſt præſtigiator, alii vertunt: pla-
netarius, uti Junius ac Tremellius, confer. Le-
vit. c. 19. V. 2 6. D. 1 3 4. a P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc. vide & Buxtorf. Dictionar. Hebr.
voc. y, in rad. Py, & num. ſeq.. 6 2. & 63,
62. Confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 6 5.
b. ſicuti in not. or nev ad marginem allega-
tur, vide & num. antec. 61. atque Levit. c. 19.

verſ. 26. num. 134. it. Jalkut Part. 1. fol. 296. †

col. 3.
63. Vel: qui præſtingunt oculos, confer, not- in
R DO y, loc. ut & num. anteg. 6 1.
64. Id eſt: qui præſiringunt oculos, qui ſunt præ.
ſiigiatores, nonnulli iraque vocem 1myn dedu-
cunt ab y i. e. tempus, alii ab py i. e. oculus,
confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. in Lev.
c. 19. V. 26.
65. Cefſſare eum fecit, Hebr. “:oâ:â⅓â; viam ejus
quaſi intercidit, Gall. enttecoupa le chemin,

Talm. Sanhedrin, fol. 56.5. & Fol. 64. a. 6.
66. Vide Levit. dict. c. 19. verſ. 26. n. 133. & P.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ubi plura
ex R. Davide Kimchio adducuntur, confer. &
Siphre, uti in not. n-an re ad marginem
allegatur.
67. Id eſt: Pyrhom vel Python, confer. quæ 2d
Levit. c. 19. v. 31I. n. 149. notata ſunt, vide &
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. . loc. n. 31. it.
tract. Talm. Sanhedrin, ſol. 56. b. & fol. 6 5. 5.
it. Keritut ol. 3.6.
6 . Qui loquitur aà i. e. voce ſubmiſſa,
uti P. Fagius ad Paraphr. Chald. ex Rabbinis
addueit, ubi vide plura. . e
69. Sic cum Buxtorfio in Lexic. Chalde fol. 937.
nomen y hic exprimere volui. .
70. Confert quæ ad Levit. dict. c. 19. v. 31. n.
15 1. notata ſutnt
71. Qui eſt necromantis, uti Junius ac Temellius
vVerterunt, confer. Lightfoot. ad Matth. cap. 10.
v. I. pag. 3 24. edit. Lipſ. it. Sanhedrin, fol. 6 5.
5.
. 2. Hebr. ain, intelligitus hie ille ariolus, qui

1410

conſulit cranium.

iſta, ſed omnis, qui facit iſta, etiam unum ex illis 73.

DEUTERONOMII.

* . — . — — .
Verſ. 12. Omnu, quifacit iſta] Non dicitur (hic) qui facit omnia

CAP. XVIII.

Verſ. 13. Integer eris cum Do-

mino, Deo tuo], Ambula cum eo in integritate eique confide nec curioſiùs inquire in
ea, quæ futura ſunt, ſed, quicquid evenerit tibi, accipe cum integritate, tunc eris cum

illo & cum ipſo partem habebis. 74.

Verſ. 14. Non ita dedit tibi] (Nempè) San-

us ille Benedictus, ut auſcultes incantatoribus & divinatoribus, nam ecce habitat

Divina præſentia ſuper prop
zui, de fratribus tuis, ſicuti me] i. e.

hetas & Urim atque Thumim. 75. Verſ. 15. E medio
Sicuti ego (Moſes) ſum è medio tui de fratribus tuis

(ita) conſtituet tibi (Deus prophetam) loco mei, 76. atque ita de propheta ad pro-

phetam.
ejus. 78.

77. Verſ. 20. Quod ei non præcepi, ut loqueretur] Sed præcepi illud ſocio
Eod. verf. 20. Ee qai locutus fuerit in nomine Deorum alierum] Etiamſi is

ordinet deciſionem 79. ut prohibeat id, quod prohibitum eſt, & ut permittat id, quod

permiſſum eſt. Eod. verſ. 20.

Moriatur] (Nempè:) ſtrangulatione, tres moriun-

tur per manus 80. hominis, (nimirùm) ſi quis prophetet id, quod ipſe non audivit, ut

& (qui prophetat) id, quod ei dictum non fuit, ſed
82. aſt, qui ſupprimit (vel occultat) prophetiam ſuam

eorum mors eſt per manum Dei, &3. nam dici.

in nomine Deorum alienorum;
& qui transgreditur verba prophetæ,

ſocio ejus, 81. & qui prophetat

tur:

educit ex ſepulchro mortuum cumque collocat
ſuper membrum virile ſuum, uti Commentator
noſter ſeribit eo in loco, qui allegatus eſt à Bux:
rorfio in Lexic. Chald. fol. 670. confer. & Gur
Arjeb fol. 215. col. 3: princ. ac not: in
Dnon b. loc.
73. Confer. hic Siphre, uti in pon Pow b. loc.
ad marginem allegatur, & Sanhedrin, fol. 57.
5. it. Jalkut Part. 1. fol. 286. col. 3. fin.
74. Vel: illius particeps eris, confer. Gur Arjeh
Jol. 215. col. 3. med. ac not. in pan nDO h.
loc, hc faciunt ills, quæ I. Johann. cap. 1: V.
6. & 7. habentur, gonfer. & Peſachim, fol. 113.

b.
75. Confer. & hic Gur Arjeh fol- 215. col. 3.
med. ac not. in pamn N b. loc.
7⁵. Hebr. rmn, ſic enim juxtà pleraque exempla
via correcta legendum eſt; non nnn, uti in
exemplari, quo uſus ſum, mendosè legitur, con
fer. hic Gur Arjeh fol. 215. col. 3. fin. ac not. in
Dam MnDw b. loc. vide & D. Wagenſeil. Re
futat. Carm. Lipm. pag. 54 8. && Ejusdem Niz.
aach. p. 49. p. 50. & p. 52. confer. & D. Maji
Theol. Jud. Loc. 13. Sect. 1. 5§. 6. pag. 220. &
kot. ad librum Pres. Jud. Part. 2, Pag. 22. à.

med. it. not. ad jerem. c, I. Vv. 5. n. 12. & D. 15.
77. Id eſt: de uno propheta ad alium, ſucceſſiè,
confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. loc.
& Gur Arjeh fol. 21 5. 60l. 4. princ, ac not. in
npam rew h. loc, it. Talkut Part. 1. ol. 286.
col. 4. princ.
78. Confer. paulõ poſt n. 81. . verſ. vide &. Gur
Arjeh fol. 215. col. 4. med. it. tract. Talm.
Sanhedrin, ol. 89. a .
79. Sive: ſententiam legis, conſtitutionem juris,
id enim dictio: dnon, quæ hic habetur, ſigni-
ficat, ſenſus eſt: etiamlſi is recta & legi Divinæ
conformia tradiderit vel docuerit; tamen il-
le non eſt audiendus, ſi iſta locutus fuerit in no-
mine Deorum alienorum.

80. Videlicèt: p runa i. e. in domo judicii per

condemnationem judicum, lata ab ipfis fenten-
tià condemnatoria.
81. De quo paulò antè num. 79. . verſ. 20.
82. Tres enim iſti caſus ſub pœnã mortis in lege
exprelsè prohibiti ſunt, prout Rabbini ſtatu-
unt.
83. De hac morte Divinitùs immittenda. vide, quæ
ad Exod, c, 32. V. 3 5 m 1099 & ad Exod. c.
2 8.

CAYll.

—
tur: ego tepoſe
nando reniet
mini reducentun
columnas luf
evitatem cum!
deportatione 27
it kes ilta vent
crit verbum, g
gudd ſicigetis:
(propheta &d
Getat:) ſam an
uno er omnibr
lens g0. tibi ſi
qui obtulit lac
91, ltisſepern
Piunamreſtere
ℳ Ne coh
is,) necmetuas
rrrr
19, 7 35 n. 16
wf ler Chald
84. Kicuni Vetlupt
fer Gur arſeh ,o
N wohl
anhectin /ol
1). De guofice
bie alkm dan
1e De hoeni
37. Kemti ſerem.
W or h
turis quicnamn
rehondet Con
Aeh olr .
I marginem
Olllem 6
Hhr y heint
ſum.

1. Nel: ute in
oumn in ell

(M.XII.

— —

gui facitonnia
er eruscun do⸗
olds inguitein
te, tunc eris cumn
(Nempe) San-

ann ecce habitat

el. I. Bwedi
ide fatribustuis
dropheta adpo⸗
Lcepiillodloco⸗
rum] Etiamlis
ermittatid, gbod
ne, tres motiun⸗
enon audivit, ur

gui Prophetat

propheiamſuam
i, 13. mumn dic⸗
tut:

——
... , n I1, 8l ſ
d alium iuctelihe,
naphr Clulb loe.
14, prine, 4 500. In
ut Pant, fol 2,

, Fverl zice Gur
bel i. ualn Lalgt

conkituionen iui
Uæ bic habeiut, igi
relta d eiDins
Jocuerit; laibenn le
Alocutus fueritin no⸗

an domno diti ad

n liti b lskenen.

n. bYerl 10,
u wonts in e
proit Rabbini haiu⸗
iumitenh ie e
1097
10 1

CAP. XVIII.

DEUTERONOMII.

7

1411

tur: ego repoſcam ab eo. 84. Verſ. 21.

OQuôαſ in animo tuo dixeris] Vos dicetis,

quando veniet Chanania, filius Hazur, 8. & prophetabit (dicens:) ecce vaſa Do-
mini reducentur ex (urbe) Babylone nunc citò; eremias autem ſtans clamabit ſuper
columnas & ſuper mare (æneum) & ſuper cœtera vaſa, quæ non abducta erant in cap-
tivitatem cum jechonia, 86. quòd (iſta vaſa) Babylonem aſportabuntur unà cum

deportatione Zedekiæ. 87.

Verſ 22., Quod fuerit locutus propheta ille]) Ac dixe-

rit, res iſta ventura eſt ſuper vos, ſed vos videbitis, quòd illa non veniat, iſtud ipſum

erit verbum, quod non locutus eſt Dominus

‚ interfice (itaque prophetam) iſtum,

uòd ſi dixeris: hoc (locum habet) in eo, qui vaticinatur de futuris; ſed quid ſi veniat
(propheta) & dicat: 88. facite ita atque ita, idque * ex ore Dei ego dico? (reſpon-
detur:) jam anteâ præceptum eis datum eſt, ſi venerit (propheta,) ut te abſtrahat ab

uno es omnibus præceptis, 89. quòd ei non obtemperare debeas,
lens 90. tibi ſit iſte (propheta,) ut perfectè juſtus ſit, veluti Elias in monte Carmel,
eo tempore, quo excelſa erant prohibita,

qui obtulit (ſacrificium) in excelſo, 91.

niſi adeò excel-

92, ut is ſepem obduceret Israêlitis, omnia pro neceſſaria temporis ratione, & ut ru⸗

turam reficeret, 93. idcircò dicitur: ei auſcultabitis. 94.

Eod. verſ. 2 2. Ne metuas

ab eo] Ne cohibeas te ipſum, quôò minùs doceas (vel arguas,) illum eſſe reum (mor-

. X .» .
tis,) nec metuas, ne fortè proptereà puniaris. 95.

28. v. 3 5. n. 162. notata ſunt, confer. && Bux-
torf. Lex. Chald. fol. 1181.
84. Sicuti verſu præced. 19. . cap. habetur, con-
fer. Gur Arjeb fol. 215. col. 4. med, ac not., in
„ S h. loc. ubi Siphre & tractat. Talm.
Sanhedtin fol. 71. ad marginem allegantur.
8 5. De quo vide Jerem. c. 2 8. v. 1. & ſeqꝗq. confer.
hic Jalkut Part. I. ſol. 286. c0l. 4. fin.
86. De hoc vide Jerem. c. 27. v. 19. & v. 20.
87. Sicuti Jerem. dict. c. 27. v. 22. habetur, con-

fer. Gur Arjeh fol. 215: col. 4. fin. ac not. in

„R RD b. eice.
3 8. Nempé: de re præſenti;znon verò de rebus fu⸗
turis, quidnam iſlo caſu faciendum erit ? ad hoc
reſpondet Commentator noſter, confer. Gur
Arjeh fol. 215. col. 4. fin. ac fol. 216. col. 1.

princ. ac not. in "pan neh. loc. ubi Siphre

ad marginem àllegatur.
² Hebr. n, ſic in utroque MSto hic additum repe-
ritur, quam lectionem etiam in verſione ſecutus
fum.
29. Vel: ut te in defectionem ab aliquo præce-

ptorum impellat, ſicuti Seldenus de Synedr. l.

3. C. 6. n. 2. tranſtulit.
90. Probatus, ſpectatæ fidei, Hebr. dmnmm, de qua
voce confer. quæ fuprà ad Deuteron. c. 16. v.
1 9. n. 5 8. notata ſunt, vide & Selden. dict. libr.
3. de Synedr. c. 6. n. 2.
91. Id eſt: in altari, quod extrà templum Hiero-
ſolymitanum ipſe exſtruxerat, uti I. Reg. c. 18.
V. 3 2. & ſeqv. habetur, vide num. ſequ. 92.
92. Nempè, ne illa fierent extrà urbem & tem-
plum Hieroſolymitanum, confer. num. præced.
9 1. Deut. c. 12. V. 1 1. n. 44.
9 ½. Id eſt: ut labantes res Isralis inſtaurando tue⸗
retur, ſicuti Seldenus de Synedr. dict. lib. 3. c. 6.
n. 2. tranſtulit, confer. hic not. ad Plalm. 119.
v. 126. n. 74.
94. Prout ſuprà verſ. 15. H. cap. habetur, con-
fer. tract. Talm. Jevammot, Fol. 90. b. & San-
hedrin, fol. 99. a. b.
95. Vel: ne fortè propter illum ponam ſuſline-
as. eonfer. not. in a ma5. loc. ubi etiam
Siphre ad marginem allegatur, vide & Gur Ar-
jeh fol. 2 16. col. I. med. & Jalkut Fart. 1, fol.

286. col: 4. circaà fin.
Ppp PPPPP 3 CAbP.

DEUTERONOMII.

CAP. XIx.

Erſ. 4. Parabis tibi viam] Scriptum erat in ſeparatione I. viarum: vpD
U'ppire aſylum, refugium. Eod. verſ. 3. &r in tres Partes divides ſines
terræ tuæ] Ut ſit ab initio finium usque ad urbem primam refugii tantum 3.
itineris ſpatium, quantum eſt ab illa (urbe prima) usque ad ſecundam atque ita à ſe-
cunda usque ad tertiam & ſic à tertia usque ad terminum alterum terræ Iſraëliticæ. 4.
Verſ. 5§. Et impulerit manus jus] Quandoc(vir ille) venit, ut ſecurim immittat in li-
gnum, eſt autem iſtius (verbi ) interpretatio Chaldaica: 3)DNI i. e. &
impellatur manus ejus, ita, ut notet idem ac 5) i. e. & intermittatur 5.
manus ejus ad impingendum ictum fecuris in lignum, (ſic verbum illud quia D
i. e. dimoverant boves, 6. Jonathan *tranſtulit: quia i. e. propulerant
eam boves. Exod. verſ. 5. &t dejecerit ferrum deligno (ſide manubrio) ejus.] Non-
nulli ex Rabbinis noſtris dicunt (& verba iſta ſic explicant:) ſi delabatur ferrum de
manubrio ejus; 7. alii ex illis dicunt (& exponunt:) ſi quis injecerit ferrum

g. ad ſciſſionem * ex ligno, quod diffinditur, idque diſciſſum interfecerit (ali-

quem:) Verſ 6. Ne ſortè perſequatur propinquus (ſive vindex) ſanguinis]) Ideò
ego dico, ut præpares tibi viam 9. & urbes refugii multas. Verſ. 8. Cumautem dila-
taverit ] Sicuti juravit (Dominus, ) ut det tibi terram Kenæorum & Keniſæorum
S atque

+

1. Id eſt: in bivio aut tiivio, Hebr. † me, ,
confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. in Nu-
mer. c. 35.:v. 6. ubi hac de re plura, vide & in.
frà Deuteron. c. 2 I. v. 1 §. n. 45. it. tract. Lalen

el. c. 6. v. 6. habetur, ubi vide not. num. I1.
confer. hic tract. Talm. Scheviit, fol. 47. a. &
Maccot, fol. 7. b. & fol. 8. a. it. fol. 9. b. & fol.
10. h. it. Fol. 1I 2.5. & Nedarim fol. § 3. a. & Ba-
Bava batra, Jol. 100. b. & Maccor, fol. 9. 6. & va kama. fol. 86. b. it. Erachin, fol. 30. b5.
Jol. o. F.. irx In MSto l. poſteà additur: 7 % 1)) on i. e, filius
2. Contfer. hic Gur Arjeh fol. 2 16. col. 1. med. Uzielis. 2
A2c not. in ort Ne h. loc. vide & infra v. 6. h.

c. n. 9. it. Pfalm 2 5. v. 8. num, 7. it. Sanhedrin,

3. Sive: tantum inter allum, diſtantia, id enim †

dictio yw hic notat, de cujus ſignificatione
confer. cap. antec. 1 §. v. 4. D. 2 8. & n. 36.
4. Vide hie Gur Arjeh l. 10 §. col. 2. princ. ac
of. 216. cOl. I. circa fin. & not. in vor mD9
7. Dimoveatun, deturbetur, vacillet manus ejus,

id enim verbum honv hic notat, confer. de e.

jusdem ſignificatione Thren. c. 4. v. 15. n. 3 1.

7. Sic habet Targum Jonathanis, prout Buxtort.
in Lex. Chald. ol. 2 16 3. allegat.
8. Confer. hic tractat. Talm. Maccot, ol. 8, a.
ſicuti in nam ad marginem a legatur, it.
falkut Part. 1. Ol. 287. col. I. ftin.
Hebr. AH7, in utroque MSto ſine præfxa
litera " legitur ναπ ä, juxtà quam lectionem
hkec erit verſio: ſi dejecerit ferrum fruſtum de
ligno &c.
9. Prout ſuprà v. 3. b. cap. habetur, ubi vide not.
n. 2. confer. & Gur Arjeh fol. 2 16. col. 1. fin.

6. Vel: titubaverant, vacillaverant, uti 2. Samu-

ac not in. Nar r h. loc. it. tract. I alm. Mac-

cot, fol. 2, 5. & †ol. 10. 6.

CAr. AI.,

—
aigue Kadmon

Urbes, Nimmitt

Chananzi, &
mun ſun I
ſuo) inſicias ſt
Lem iple etian
teptum:) non
nit idcite hi
dumfuiſlet: ſi⸗
Mr zarcat ein
terklciemus iſt,
1rat trminn
2erſi ſunt rete
in agrum ſocii
mnapias: 17, qui
Setiptorahi)
duo Precepta
(hic) cicit: in
transgreitut

Creceptum) i

10. Fichti Deus
15,V. 19, conle
h. 47, 8 20d e. a
Vide & no,, in⸗
II. Dieitut enim
ſi adqux vert
n han. b, f
3 plinc,it, ita
& Baya lama,
deiin ſol. 79.
11. Nm mun!
N
ſonem, vide
1onfer inſn
Um. 31, pich
1 , Kieni Prece⸗
baberu
14. Conſg ie⸗
not, in
legatur i.

(APX.

—+

fiarum: .

ttet Aviler zner,

efngii untnn.

n atque ita iſe⸗

rre ltaelitice.

mimmittat in l.
PMie &
intettnittatur 6
lud/ia ſ0
ie. propulerant
)eju.) Non⸗
abatut feftum 6e,
iojecetit ettum

intetkecerit (Ai.

ſarguini lded⸗
. (umallen Alu.
n & Kenicorum

Atque

—
bi Lide not. num. I1.
eheniit, fol 47. „
2. 1t. ſol.. b ſl.
ain ſ0. l, b.
abin fo 30-
en dit⸗ flius

haris, prou Pauotk
1, allegst.
lm. Maccot, ſol l,⸗
mioem 1legalur,
col. 1.'n.
ve Mölo ſne eßhnin
utz gvam eiafen
Letit fettum fiuſtocn

habetuf, ubi ee not,

1. nn⸗
01. 116,00,
K. al. iltn. M

t.†

((præceptum) iſtad: non rapies * Verlſ. 1 5. Teſtis unus] Hæc eſt ſtructura princi-

CApP. xNxx. DrklüTERONOMII. 1413

atque Kadmonæorum. 10. Verſ. 9. Et aadestibi amplius tres urbes] Ecce novem,
(urbes, nimirùm) tres, quæ erant trans Jordanem, ac tres, quæ erant in terra
Chananæa, & tres in futurum tempus. Verſ. II. Si verò quis oaio habuerit proxi-
mum ſuum] (Nàm) propter ipſius odium (tandem ille eò) devenit, ut ei (proximo
ſuo) inſidias ſtruat, 11. hinc dicunt: ſi quis leve præceptum transgrediatur, tan-
dem ipſe etiam grave transgredietur, 12. quoniam (enim iſte) transgreſſus eſt (præ-

ceptum:) non odio habeas, 13. tandem ille (etiam) ad ſanguinis effuſionem deve-

nit, idcircò (hic) dicitur: ſi quis odio habuerit proximum ſuum &c. nam ſcriben-
dum fuiſſet: ſi quis ſurrexit & inſidiatus ſit proximo ſuo eumque percuſſerit. Verſ. 13.

Non parcat ei oculus tuus] Nec dicas: primus jam anteà interfectus eſt, cur nos in-

terficiemus iſtum? ſic duo Israelitæ reperientur interfecti. 14. Verf. 14 Non mo-

veas terminum] (Verbum 3O) ſignificat (idem, atque in illo loco:) O id eſt

averſi ſunt retorsùm, 15. nam (talis) reducit ſignum diviſionis ſoli 16, retrorsum
in agrum ſocii ſui, ut ſuum dilatet (agrum;) ſed nonne jam anteà dictum eſt: non
rapias? 17. quid (itaque hic vult) lex dicere (per verba iſta:) non moveas? (nimirùm

Scriptura hic) docet de eo, qui movet terminum proximi ſui, quòd ille transgrediatur

duo præcepta negativa, forſitàn (id obtinet) etiam * extrà terram (Israêliticam?) lex
(bhic) dicit: in hæreditate tua, quam poſſidebis &c. in terra (igitur) Israêlitica iſte
transgreditur duo præcepta negativa; aſt extrà terram non transgreditur, 18. niſi

palis,

10. Sicuti Deus Abrahamo promiſerat Geneſ. 4.
15. V. 19. confer, quæ ad Deuteron. c. 1I. v. 7.
n. 47. & ad e. antec. I 8. v. 2. n. 9. notata ſunt,
vide & not. in an ne b, oc.
11. Dicitur enim hoc verſu 1I. eique inſidiatus
ſit, ad quæ verba hic reſpic itur, confer, hic Jal-
kut Part. L, fol. 2 87. col. 2. circaà fin. & col.
3. ptinc. it. tractat. Talm. Ketubot, fol. 15. a.
& Bava kama, fol. 45. b. & fol. 86. a. it. San
hedrin, fol. 79. a. M
12. Nam juxtà Hebræorum proverbium ny)
—ay —◻°)) i. e. transgreſſio trahit transgreſ-
ſionem, vide Buxtorf. Lexic. Chald. fol. 484.
confer. & infrà Deuter. c. 22. V. 14. num. 30. &

3. med, item tract. Talm. Maccot, fol. 10. 5.

15. Proùt Eſai. c. 42. v. 17. habetur, conſer. infrà
Deuteron. c. 27. v. 17. n. 14.
16. Sive: terræ aut agri, i. e. terminum ſtatutum
exttà gradum finesque movet dolò malô, uti in
I. 3. Digeſt. de Termin. mot. habetur, confer.
57. 3. .
17. Sicuti Levit. c. 19. v. 1I3. habetur; ſub rapi-
na autem ſive futto comprehenditur etiam ter-
minus motus, ſic Commentator noſter.
* Hebr. N , hæc & ſequentia, usque ad:
& — ea i. e., at extrà terram, abſunt 4 MSt

num. 3 1. vide & Levit. c 26. v. 15. n. 52. 2. .V =
1 33 ieutt præceptum iſtud Levit. cap. 19. v. 17. 18. Confer. hic præ aliis P. Fagii not. ad Paraphr.
abetur.

Chald. b. loc.
14. Confer. hic Gur Arjeh fol. 2 16. col. 1. fin. ** Vide Levit. dict. cap. 19. V. 13.
Qec not. in paom nom, uoi Siphre ad marginem

allegatur, vid. & Jalkut Part. 1I. Jol. 287. col.

1414 DEüTERONOMII. CA.-b. XIX.

palis, 19. omnis (dictio:) , quæ eſt in lege, 2. duos † (comprehendit teſtes;)
niſt ſpeciatim tibi nominet unum (teſtem.) Eod. verſ. 15. In quacunque inigquitate
aut in quocunque peccato] Quò proximus ejus puniatur * propter illius teſtimonium,
non pœna corporis (locum habet) nec mulcta pecuniaria; ſed ipſe ſurgit * ad jus-
jurandum, 21. (verbi gratia, ſi quis) dicat proximo ſuo: redde mihi minam, quam
tibi mutuo dedi; aſt alter reſpondet ei: non eſt quidquam in manu mea, quod ad te
pertinet, ſi teſtis unus contrà illum teſtetur, quòd ipſe habeat, 22. debet ei (ſocio
ſuo) juramentum præſtare. Eod. verſ. I5. Juxtaà verbum duorumteftium] Non igitur
ſcribant teſtimonia ſua 23. in epiſtola eamque mittant *** ad locum judicii, nec

etiam interpres ſtet inter teſtes ac judices.

Verſ. 16. r teſtetur contrâà eum defeltio-

nen] (Dictio hic notat) rem, quæ non eſt, 24. dum π i. e. removetur

teſtis

19. Id eiſt: egula præcipua, Hebr. 2 ½ an, Prout
hic habetur, alibi dicitur: 2½ pan, ſic etiam hic
in MSto 2. eſtque hic unus ex tfedecim modis
explicandæ legis, de qu'bus vide Buxtorf. Lex.
Chald. fol. 319. & /ſol. 1042. confer, not. ad
librum Prec. Jud. part. 1. psg. 10, med. ac D.
Wagenſeil. Sot. p. 64¼ 1. vide & Gur Arjeh jol.
116. COl. I. fin. ac not. in Don ne h. loc. it.
SoOta, fol. 2. 2. 5. & fol. 3 1. b. it. Sanhedrin ol.
30. a. & Schevuot, ol. 40. a.
10. Confer. quæ infrâà ad v. 1 8. h. cap. num. 30.
notata ſunt. L .
1 Hebr. 'aw, in MSto 2z. poſt. =a locus iſte
ſic legitur: nn ne neen wene
dn 79 obn ne er n nn
ar De n W i. e, donec tibi ſpe
ciatim exprimat S. Scriptura unum, ſicuti (hoc
loco:) non ſurgat teſtis unicus contra aliquem;
ſed alio in loco, ubicumque dicitur y i. e. teſtis,
de duobus loquitur Scriptura.
* Hebr. Gyn an en, in MSto 2. locus iſte
ſic legitur: y d nre e es i, e. non
ille ſurgit (ſcil. teſtis unicus, )ut. eum faciat reum
nec quoad pœnam (corporis, nec quoad mul-
Ctam &e) SS
XX Hebr. , in MSto 2, poſteæ additur: n,
i. e. ut eum faciat reum (ſcil, ut juramentum
pra ſtet.) ,
21. Hebr. èy)aw, in MSto 2. habetur yndn. &
poſtea legirur ne N eenn i. e.
exempli gratia (lunt) duo, quorum unus dieit
proximo uo & c. ſen ſus eſt : in quolibet delico
ist in illud ſive corpoiali ſive pecuniarià poœna

animadvertatur, teſtis unicus non ſufficit; jura-
mento tamen eſt locus.
»2. Hebr. 17 vew, in MSto z. pro eo legitur:
aur i. e, quod ei obſtrictus ſit, id eſt: quòd
ei mutuo data ſit mina; quam tamen ille ſibi da-
tam eſſe negat, confer. Gur Arjeh fol. 216.
col. 2. princ. ac not. in om me b, loc. ubi
Siphre ad marginem allegatur, cœterum verba
iſta: νν vel; 17 aurw abſunt hic 4 NSte
1.
23. Sic etiam in Gioſſa marginali ad Deuteron. s.

ſit ulrimò ſupplicio i. e. ex ore teſtium, non
verò Dana ba i. e. per eorum ſcripta, codem
modo etiam Hadrianus, Imperator, Junio Rufi-
no, Proeonſuli Macedoniæ, reſcripſit: teſtibus
ſe, non teſtimoniis crediturum, mi j. 3. §. 3.
Digeſt. de Teſtibus habetur, confer. Gur Arjeh
fol. 2 16. col. 2. med. ac not. in a inow h,
loc. ubi tractat. Talm. Gittin ol. 71. a, ad mar-
ginem allegatur, confer. & D. Wagenſ. Sota, p.
641. it. Peſachim, fol. 113. b. & Roſch ha-
ſchana. fol. 2 1. b. it. ſevammot, ol, 10 1. b &
Sota, fol. 3. 6. & fol. 3 1, b. it. Gittin, fol. 99. a.
& 90. a. & Kidduſchin, ol. 66. 5. it. Bava batra,
Jol. 160. b. & Sanhedrin, ol.9, 6. & Bava Kama,
fol. 70. a.
*7 Hebr. ew, in MSöto 2. pro eo legitur:
*h i. e. & mitfant, res eadem eſt.
24. Quæ& nen contigit, quæ non fatta eſt, adeoque
teſtis iſte falſus eſt & injurius, confer. ſuprà Deu-
ter. 6. 13. V. 6. K. 14.

17. v. 6. dicitur, quòd aliquis reus afficiendus

—
telii iſte ab 07
Kisillo die in
bos hic) loqvi
tibus, 16, pra
Pod vetl. 17.
id eſt, Dir eis .
ldicabit 19.
(eitpetince,)
19. Vell 18.
bus) loquitur

eotuc, guiars

fantdliligenter
Stuii eguavi⸗
quem exkallote

Eod, verl. 19.

iſ. Confer hie

ſin. , Maccot,/
5b, loe,

16, Conler, hic Di
Digelt. de Telii
duscauſis mulſ

vige 8 Cur 41
in wan mnor/
Maccot, ſol. 5
mrginem aleg⸗
1ſ.5 it, anben
Hebt. Mh, ſit
muar.
27, Vel: ideztu
de. ſie unta fel
49. Confer, gar
notata ſont, ide
laltat. Talm.

agginen aleg⸗

30. Conler gle a
Uanaſont, a

,8 aco,, Jol

Il. el: gui tet
(Konfer. ſn de

iet lmn dan

(N.ME.

—
chendit keſten)
ngue iniguitate
Ugteltinonium,
ſurettt ad jus.
Iminam, quam
mei guodad te
debet ebeio⸗
em]) Nonigtur
um juchicii, net
ni eun defli.
liee, temonttur
ckis

————r—

non ſuſfiit,iure.

1. o eo legitur:
dtus lt id ek: gud
n tamen leſtbica⸗
ur Afjeh /0ol. 216.
n Won ,, ſo. vdi
lur, ccterum erbe
ablunt hic 4Mto

inali ad Deuterod. e.

bis keus ffiendns

exole teſlium, non
umlctipta, kogen
etnot utioluf⸗
teſenein lihun
Grum, uli /,3, 5.
, conler. Cln Aljeh
ot,in Nn ,
in fol. 71,4, 20 Mal⸗
P. Wagenl Zolgh
13. 6. Nochir.
mot, b 1o1.
1,Gittin f0⸗9),¹
leͤbeh. 1. Davabilt,
19,4.balalin,

1 hlo e0 ſegiu:
demel
aſ .
non ſolla ell Moue

1 ſ Deu⸗
cone i en

CAbP. XIX.

DEUTERRONOMII.

1415

eorum, qui arguunt illos (teſtes) falſitatis

teſtis iſte ab omni iſto teſtimonio, videlicèt quando dicunt eis: nonne apud nos fui⸗
ſtis illo die in iſto loco? 25. Verſ. 17. Tunc ſtabunt duo viri] De teſtibus (mari-
bus hic) loquitur Scriptura ac docet, quòd teſtimonium non habeat locum in mulie-
ribus, 26. prætereà * docet, quòd (teſtes) dicere debeant teſtimonium ſuum ſtantes.
Eod. verſ. 17. Quibus lis eſt] Hi ſunt litigantes. Eod. verſ. 17. Coràm Domino]
id eſt, Sit eis perinde, 27. ac ſi ſtarent coràm Deo, nam dicitur: in medio Deorum
judicabit. 28. Eod. vers. 17. Qui fuerint in diebus illis] Jephta in generatione ſua
(erit perinde,) atque Samuel in generatione ſua, debes itaque ei honorem exhibere.
129. Verſ 18. Et ecce teſtis falſia] In omni loco, ubi dicitur 7, de duobus (teſti-
bus) loquitur Scriptura. 30. Eod. vers. 18. Et inquirant judices benè] Juxtà verba

31. & inveſtigent (judices) atque inqui-

rant diligenter ac ſedulèò in eos, qui veniunt, 32. ut teſtes falſos eſſe arguant. Verſ. 19.
Sicuti cogitavit] Non autem, ſicuti fecit, 33. hinc dicunt (Rabbini,) ſi (judices ali-
quem ex falſo teſtimonio) interfecerint, 34. ipſi (falſi teſtes) non interficiuntur. 35.
Eod. verſ. 19. Eacere fratri ſuo] Cur lex dicit: fratri ſuo? (nimirùm) docet de illis,

qus

25. Confer. hic Gur Arjeh fol. 2 16. col. 2. Circà
fſin. & Maccot, feal. 5. a. ac not. in dmam n e*
b, loc.
26. Confer. hic Dionyſ. Gothofredi not. ad l. 18.
Digeſt. de Teſtib. ubi fuſius agitur, an & in qui-
bus cauſis muljeres teſtimonium dicere poſſint,
vide & Gur Arjeh ol2 16. c0l. 3. princ. ac not.
in pon nem h. loc. ubi Siphre & tract. Talm.
Maccot, fol. 5 a. ac Schevuot fol. 30. a. ad

155. b it, Sanhedrin, fol. 6. b. &ol. 19. a.
X Hebr. y, ſic in & Sto 2. hic additum repe-
titur.
27. Vel: videatur ſive appareat eis, ac ſi ſtarent
&c. ſic juxtà Hebræum.
2 8§. Sicuti Plalm. 92, v. I. habetur, ubi vid. not.
29. Confer. quæ ſuprà ad Deuter. c. 17. v. 9. n. 19.

tractat. Talm. Roich haſchana ol. 2 5. b, ad
marginem allegatur.
30. Confer. quæ ſuptà ad v. 15. . c. num. 20. no-
tata ſunt, it. tract. Talm. Bava kama, fol. 88.
a. & Maccot, ol. 5. a.
31. Vel: qui teſtes illos mendaces eſſe dicunt,
confer. ſuprà Deuteron. c. 17. verſ. 6. n, 1 I. it.

marginem allegan ur, confer. & Bava batra fol.

notata ſunt, vide & not. in an mew h. loc ubi f

tracl. Talm. Sanhedrin, fol. 40. a, .

32. Nam inquiſitio iſta;: =eyNH 7 Wα„7h
*E e neee tene ie eee eeee
nDNH1 i, e. non eſt contrà teſtes priores, ſe d
verba iſta: & inquirant judices, intelligen d
ſunt de illis, qui veniunt, ut illos (teſtes priores)
falſitatis arguant, ſic in notis am ine h. Joc'
exponitur, confer. & tractat. Talm. Macco ſol.
5. 5. ac Jalkut Part. I. Jol. 2,8 8. col. I. med.
33. Confer. hic not. ad librum Prec. Jud. part. 2.
p. 87. a. ſin. & D. Wagenſeil. Sot. p. 639.
34. Vel: ſi aliquem mortis ſupplicio affecerint
judices, eonfer. hic not. in an , ubi tra-
Gat. Talm. Maccot fol. 2. a. 6. ad marginem
allegatur, vid. & Chullin fol. 11. b. ibique
Glofl. ac Jalkut dict. part. I. fol. 2 88. col. I.
ſin. it. Ketubot, ol. 3 2. b. & fol. 3 3. a. it. Bava
kama, fol. 5. a. & fol. 24. b. it. ſol. 94. a. &
ol. 8. a. it. Sanhedrin, fol. 10. a. & fol. 5 1. 6.
it. Fol. 90. a. & Maccot, fFol. 4. a. & fol. 5. 5.
3 5. Katio juxta Rabbinorum ſententiam eſt
d en en dee ee ee e ee
7291 i. e. quoniam certè vir iſte, qui ( per
judicum ſententiam ex falſo teſtimonio) inter-
fedus eſt, aliunde mortis fuit reus & proptereâ
Oeciſus fuit, ſicuti in notis a DD , loc. ex=

PoOni
Q 4 4

1416 DEUTERONOMII. CAp. XIX.

qui mendacii convincuntur in teſtimonio contrà filiam ſacerdotis uxoratam, 36.
quòdd iſti (falſi teſtes) non comburantur; 37. ſed interficiantur eo mortis genere,
quod ſuſtinuiſſet ille, qui (cum filia ſacerdotis) rem habuiſſet, 38. quod eſt ſtrangu-
latio, dicitur enim: igne comburatur illa, 39. non verò ille, qui rem cum ea habuit,
ideircò dieitur hic: fratri ſuo, (per verba illa:) ſicuti cogitavit facere fratri ſuo; non
verò: ſicuti cogitavit facere ſorori ſuæ; 40. ant in omnibus aliis mortis generibus
Scriptura æquiparavit feminamviro, * & quicunque teſtes mendacii convincuntur
in teſtimonio contrà mulierem, hi eodem ſupplicio interfieiuntur, què illi, qui teſti-
monium falſum dixerunt contrà virum, veluti e. g. quando contrà illam (mulierem)
teſtati ſunt, quòd ipſa aliquem occiderit, quòd illa Sabbathum profanaverit, (ſi iſti
teſtes falſitatis ** convicti ſunt) interficiuntur eò ſuppliciò, quò illa (fœmina) fuiſſet
interficienda, 41. quia non excipitur 42. hic ſoror ejus, 43. niſi eo in loco, ubi ſta-
biliri (ac probari) poteſt contrà (teſtes) illos, quòd falsò teſtati ſint, (utſcil. punian-
tur) eodem mortis genere, qué (interficiendus eſt) ille, qui (cum filia ſacerdotis) rem
habuit. 44. Verſ. 20. Audiant & timeant] Hinc eſt, quòd opus ſit præconis voce
(clamantis: )vir iſte atque iſte inter ficiuntur ideò, quia falſitatis convicti ſunt 45. in
—1 domo

ponitur, quia occultô, ſed juſí Deusjudiciò per-
miſit, ut ita occideretur, confcr. Exod. c. 2 1,
verſ. 13. n. 10 5. & Gur Arjeb fol. 2 16. col. 3.
med. alia inſuper ratio in not. an ne addu
citur, quam hic brevitatis ſtudio omitto; in
MStO z. poſt verba iſta: non interficiuntur,
addita ſunt iſta: Paned e N i. e. (ſi ju di-
ces) non iaterfecerunt, interficiuntur (falſi te-

ſtes.)

(habentur) in lege.
** Hebr. M)), ſic in MSto I. hic additum repe-
ritur, & quidem benè, confer. v. ſeq. 20. n. 4 5.
41. Videlicèt: ſi eriminis admiſſi per teſtes fuis-
ſet convicta, ſie explico Hebr. qruppa, abeſt au-
tem iſtud hie ab utroque Mste.
42. Vel: limitatur, ſpeciale quid ſtatuitur, ſic
Vy'n hic interpretor, confer. num. præc. 40. &
num. ſeq. 43.

36. Nam de uxorata five defſponſata intelligunt
Rabbini textum illum, qui Levit. c, 2 1. v. 9.
habetur, ubi vide Raſchi not. n. 3 5. & n. 36.
37. Poœna quippe filiæ ſacerdotis uxoratæ, ſi ſcor-
rata ſit, ju it vivi comburium, Levit. c. 2 1. v. 9.
huie pœnæ quinam fuerint ſubjecti, vide inter a-
lios Dilherr. Atri. Lingu. Sanct. pag. m. 153.
38. Sic verbu m Vyaa hic interpretor, de qua vi-
de Numer. c, 5. V. 22:n. 9 5. confer. & n. 44 r h.
verſ.
39. Sicuti Levit. c. 21. v. 9. habetur, confer. Ra-
ſchinot. ad Geneſ. c, 3 9. v. 24.
40. Eſt igitur hic y'ꝓi, e. exceptio ſeu limitatio
ac Peciale quid, de quo vide paulò poſt n. 42. b.
verſ.
„ Hebr. ), in MSto 2. poſteà additur: 9727
Aunav pwiy i, e. quoad omnes pænas, quæ

4 3⅞. Suprà enim habetur: ſicuti cogitavit facere
fratri ſuo, non verò: ſicuti cogitavit facere ſo-
tori ſuæ, eſt itaque ibi exceptio ſive limitatio ac
ſpeciale quid, de quo hic eſt ſermo, confer. ſu-
prà num. 40. & n. 42. b. verſ.

44. Tunc enim ſupplicium falſi teſtis idem erit ac

xorata vel deſponſata habuit, confer. ſupra n. 3 9.
Vv. 19.
45. Hebr. M, in MSto 1. legitur: wr i e. falſum
teſtimonium dixerunt, confer. quæ ſuprà ad
Deuteron. c. 17. v. 6. n. II. notata ſunt, vide
& not. in Dar h, loc. it. v. præc. 19. Sign.

Sanhedrin, fol. 78. a. & 1. à9: a it, Maccet,
Jol⸗ 45.

ſupplicium ejus, qui rem cum ſacerdotis filia u-

*X ut & tract. Talm. Bava kama, ol. 98. a. &&

(A. X.

—

domo judlci,

(etiatm lamendt

Prl. 1. 5
Prrlium
diatur i
Ut tibi indicetor,
linmegrellusfue
ſticiam, non de
tra bißer u]
ipſhtui milerebn
ſunt, tanguimn e
Gvim vwitum unn
raonis. b, Po
ſus eſt) molem;
heriti ad yreliun
busterre velite.

—
460, zite: pena pen
conlinetur, ſolyen
nis urt lenſum li
11, autore R. Kana
D Eagiinot, ad .
& lexit. c, 24.
21b, 0l, 4,meg,
4lm. Dua kama
legatur, ilel
Akut bart, 1. ſol
laln. Aacot,
1. NVempe: capii
nembrizcotpori
nis lie eſumitun
2. Confer hie Pa
Wgenſell in
Gar Aſch ſal⸗
n wrſe

tol. 2. cite

de Rieuti Elilre

(A-. Mx.

uxOrateN, 36,
mortis genete,
nodelkſrang,.
neumes habuit,
ekaniſuo; non
mortis Kenenbus
ciconvincuntur
lnd li, qguieſti⸗
lam (mulieem)
fanarerit, diti
(Kemina) fulet
oinloco,ubiſta.
bIutſeil punian.
a ſacerdotis)tem
lapraconis voce
nricdtiſam 47. in
domo

r—

1, bieadditum kepe⸗
nler, 7 e 10,0. 45.
Ammill er teles is⸗
ebr. Prnna,ddellau⸗
NSt.
le guid Naruime, ſe
en num præc, 40,

ſori cogindt heere
i cogianit hretlo⸗
eptio lie limitatio 1e
ellerno, tOer ſu⸗

eaet.
hfal teltiß igemelllat
cum ſacerotizflinli⸗
Git conlet ſhring⸗

egiut: mi Ealum
Lonfer. Aus iupto
.11. notata ſont; e

0e.
vakama, l⸗ Na.

folgn ute

CAP. XX.

DEUTERONOMII.

—

1417
domo judicii. Verſ. 2 I. Ocalus pro oculo] i. e. (Solvenda eſt) pecunia 46. atque ita
(stiam ſtatuendum eſt in iſtis hujus textus verbis:) dens pro dente c.

CAP. XX.

YErſ. 1. Si egreſus ſueris in prelium] Conjungit hic Scriptura 1. egreſſum in
prælium ad indicandum tibi, quòd ille, qui mutilus eſt membrô, non egre-
dieatur in prælium, 2., alia explicatio: (ideò textus iſte priori conjungitur,)
ut tibi indicetur, quòd, ſi feceris juſtum judicium, confidere poſſis, fore, ut, ſi ad præ-
lium egreſſus fueris, victoriam reportes atque ita David inquit: feci judicium ac ju-
ſtitiam, non derelinques me iis, qui me opprimere volunt, 3z. Eod. verſ. I. Con-
tra hoſtes tuos] Sint in oculis tuis, tanquàm hoſtes, ne illorum miſerearis, quia nee
ipſi tui miſerebuntur. 4. Eod. verſ. I. Equum & currum] In oculis meis omnes
ſunt, tanquàm equus unus & ſic illa (Scriptura) dicit: ac percuties Midianitas tan-
quàm virum unum, 5. ita quoque eadem (Scriptura) dicit: quia venit equus Pha-
raonis. 6. Eod. verſ. I. Populum majorem te] Coràm oculis tuis * iſte (popu-
ſus eſt) multus; aſt in oculis meis ille non eſt multus. Verſ. 2. Càam appropinqua-

.

veritu ad prælium] Dum propè eſt, ut egrediamini (ad prælium) & termino, ex fini-

bus terræ veſtræ. 7. Eod. verſ. 2. Et actedat Sacerdos] Qui hanc in rem unctus eſt,
Q 1 2 isque

Gur Arjeh ſol. 216. Col. 4., med. ac not. in

46. Sièe: pœna pecuniaria, qua oculi æſtimatio

,.grer 19, M .

continetur, ſolvenda eſt, hæc quippe lex talio-
nis juxtà ſenſum literalem nunquam eſt obſerva-
ta, autore R. Kanam, ut 4 Bechai citatur, vide
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. confer.
& L evit. c. 24. V. 20. n. 53. & Gur Arjeh fol.
2 16. col. 4. med. ac not. in aα e, ubi tract.
Talm. Bava kama ſol. 8 4. a. ad marginem al-
legatur, vide & Deuter. z. 2 F. V. 12. n. 37. ac
Jalkut Part. I. Fol. 298. col. 2. med. it. tract.

Talm. Maccot, fol 5. 6. & Ketubot, fol. 32, 6
1. Nempè: capiti antecedenti, ubi veriu 2 1. de
membris corporis agitur, unde razio connexio.

nis hic deſumitur.

2. Confer. hic Baal Hatturim, quem etiam D.

Wagenieil. in Sot. p. 867. n. 5. allegat, vide &
Gauar Arjeh fol. 2 17. col. I. princ. aé not. in
onpnr M h. loc. it. Jalkut Part. I. ol. 288.
col. 2. circà fin.

3. Sicuti Plalm: 119. Verl. 12 I. habetur, confer.

non ne h. loc. SðèðMVMU
4. Scil ii ipſi victorià potiantur, confer. etiam hic
Gur Arjeh fol. 2 16. col. 4. eircà fin. ac not. in
Spe PS h. loc. vide & infrà verſ. 3. . cap.
nowm., 12.
5. Prout Judic c. 6. v. 16. habetur.
6. Vide Exod. cap. I1 5. Vverſ. 19. confer. & not, in
ne RS b. oo5e.D ⅜
* Hebr. ya;, in MSto I. bis præmiſſa ſunt iſta:
2) Nτ Jn i. e. major ille eſt te.
7. Nam ſacetdos bis alloquebatur Judæos, in præ-
lium proficiſcentes, ſemel in tractu ſive propè
terminum regionis, Hebr. ba & femel in bel-
lo, prout habetur in Sota ol. 42. 3. alleg. Bux-
torf. in Lex. Ckald. fol. 1537. confer. & D.
WVagenſeil. Sot. pag. 97 5. & ſeqq. it. 80ta. ol.
42. a. b. ac Gur Arjeh fol. 2 16. col. 4. fin. &
not in an — . loc.

1418 DEUTERONOMII. CAbP. XX.

isque dictus fuit unctus belli. 3. Eod. verſ. 2. Et alloquatur populum] Linguâ ſan-
cta. 9. Verſ. 3. Audi Irasl] Etiamſi vobis nulla (alia) adſit juſtitia (ſive meritum)
quàm (recitatio verborum iſtorum:) audi Iſraël &c. 10. vos (tamen) digni eritis, ut
(Deus) vos ſervet. 11. Verſ. 3. Contraà hoſtes veſtros] Non iſti ſunt fratres veſtri,
nam ſi cecideritis in manus eorum, ipſi nullam vobis miſericordiam exhibebunt, 12.
non eſt iſtud, ſicuti bellum Judæ contrà Israélitas, dicitur enim ibi: & ſurrexerunt
viri quidam, qui nominatim expreſſi erant & prehenderunt multitudinem illam ca-
ptivam & omnes nudos ** eorum induerunt ex ſpoliis, & induerunt eos & calceâ-
runt eos & cibum ac potum præbuerunt eis & unxerunt eos & deduxerunt aſinis om-
nem infirmum eosque adduxerunt ad (urbem) Jericho, in oppidum palmarum juxtà
fratres eorum * & reverſi ſunt † ad (oppidum) Schomron; 13. ſed contraà hoſtes

veſtros vos proficiſcimini, quapropter roborate vosmet ad bellum. Eod. verſ. 3.

Ne molleſcat cor veſtrum, ne timeatis nec trepidetis neque expaveſiatis] Quatuor admo-
nitiones (hic continentur) intuitu quatuor rerum, quas reges populorum (in prælio)
facere ſolent, (nimirùm) quatiunt ſcuta ſua, 14. ut ea invicem collidantur ad ſonum
edendum, quo metum incutiant * illis, qui contrà ſtant iique fugiant, prætereàò cal-
cant (terram) equis ſuis eosque ad hinnitum provocant ad edendum ſonitum ſtrepi-
tus ungularum ** equorum ſuorum clamoremque extollunt voce ſua atque inflant
tubas cœteraque inſtrumenta, quæ ſtrepitum edunt. Eod. verſ. 3. Ne molleſtat cor

Vé⸗-
8. Vel: unctus ad bellum, ——nnn te, de hoc MStO z.
vide D. Wagenleil, Sot. pag. 55 5. α p. 8 2 n. *XX Verba iſla: juxtà fratres eorum, abſunt hic 4
1. & n. 2. Vide quoque P. Fagii not, ad Paraphr. MSIO 2.

†T Heæc verba. & reverſi ſunt ad (oppidum) Schom-
ron, abſunt hie 4 MSto I.
13. Proht 2. Paralipom. c. 2 §. v. 1 5. habetur.
14. Hebr. Son en, ſic in netis Com-
mentatoris noſtri hec loc. in Miſchna legitur:
Pom P e i. e. propter colliſionem ſeu-

Chald. b. loc. & Gorionid. l. 3. c. 9. n. 9. edit.
Goth. ac not. in an rnee ubi Sota, ol. 42.
ad marginem allegatur.
9. Id eſt: Hebræâ, confer. Gur Arjeh ol. 2 16.
col. 4. fin. ac not. in pan rn, ubi Sora;
dict. fol. 42. ad marginem allegatur, vide & D.
Wagenlſ. Sot. p. 839. & p. 84 3. n. 3. it. 0ta,
Fol. 42. a. .
10. Quæ habentur Deuter. c. 6. v. 4. nata autem
eſt iſta explicatio inde, quoniam hoc verſu 3.
eadem verba habentur: nempè audi Ifraël.
1I. Vide D. Wagenl. Sot. p. 84 3: num. 5. & p.
873 confer. & Gur Arjeh ol. 2 16. col. 4. fin. ac * Hebr. MoTνä in utroque MSto pro eo legiture
not. in m h. loc. AD i. e. ut pavorem incutiant, Ies eadem
1I2. Confer. quæ ſuprà ad verſum 1. . cap. num. eſt.
4. notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 2 17. col. Hebr. — be, in MSto I. pro eo legitur:
1. med. tdpn, ſed mendosè, ut puto; abeſt autem di=
aà Hæc vetba: & omnes nudos &c. usque ad: – dio iſta à MSto z,
& cibum ac potum &c. abſunt hic in Hebræo

ubi vide Sot. p. 840. confer. ejusd, p. 8 53. ac
p. 872. & p. 87 5. ac ſeq. vide & not. ad librum
Prec. Jud. part. 2. p. 2 50. 6. princ. ac not, in
nsf De ubi tract. Talm., Sota, fol. 42. a. ad
marginem allegatur.

torum, prout D. W'agenſeilius ibidem vertit,

Pey

(Ar. .

—

hyun Ob hi

Onem ſcutofum

tum) od, ve
is Dorin
ſtreti) toboree
demn exenit? cee
liſuu] Hæc

haubitayit eatn,

initit.] Qual.

lit omnunem

gebebant comhee

nis ſolut,) g.

1] Cur cicitu

cerdotis, namm l
lrael Ac. 23. 1
iterum & tertio

—

15, Contineturhie
ilarumqunuor:
(tam faid eonler
16. Sie: men
genleilüiverlione

17. Vele comitatn

ſerdaiſta ſn
itcceterun gete
e aAlerin e
1a ſunt.
1 8. Conlet ie d.
helot. ae . W.
non ad lobmun
Mnc ac fin it.
med,Kad T2
441 1 0 Slen
19. Conler, die De
ur Aeet
he oe vi⸗
1 nſeg, it. P
Renin: perte
1a,Ol;, . 4
13,5,.
381 Conlen ). lig

(A. Xx.
un Lingui ſan.
ſire meiinm)
en)cigni erinis ut
lunt kattes Veltni,
n exhidebunt, 12,
bbi: &lanenetunt
tudinem illam ca-
runt eos N calcei⸗
Wwerunt aſinis om⸗
n palmarum jutt
ſec conttaholtes
m. LBod. rerl3.

Quatuoradro.

lorum in prelio)

Hidantar ad ſonum

gianhpretetel cal.
um lonitum ltrepi⸗
ce ſua atque inkant

3. Me nelſt ke

Ve⸗
—..—

eseotur, trlunt bie

/
ad erpidun) öchom⸗
.
.18.7. 13, Mbeiu.
Ih, ſcin noli Com.
oc, in Michna leoilur:
roptet coliſionein ſeu⸗
geoleilig ibigenn vertit,
õõ
vide not. 1) ituin
0. b,hrinc NX 00, in

Aln, Sot ,Of, 14

1e Asto oes keu
m imeutiatt, 1es ln
Sto 1 po ed hiu⸗
npuio; beltatenn du

15. Continetur hie, ut & in ſequentibus τρα‿ Aν

QKaanm fuit, confer. D. Wagenſ. Sot. p. 940.

17. Vel: comitatus arcæ, uti D. Wagenſeilius

CAP. XK. DEUTERONOMII. 1419

veſerum Ob hinnitum equorum. 15. Eod. verſ. 3. Ne limeatie] Propter calliſi-

onem ſcutorum. Eod. verſ. 3. Nec trepideti] Ob ſonitum cornuum (ſive tuba-
rum.) Eod. verſ. 3. Neque expaveſcatis] Propter clamorem (hoſtium.) Verſ 4.
Quia Dotinus, Deus veſter &.] IIliveniunt robore 16. ſuo humano; aſt vos venitis
(fceti) robore Dei, Phi iſthæi venerant (olim) cum robore Goliath, quidnam illi tan-

dem evenit? cecidit ipſe & illi ſimùl cum eo ceciderunt. Eod. verſ. 4. Qui ambulat

vobiſeum] Hæc ſunt caſtra arcæ. 17. Verſ. 5. Et non initiavit eam] i. e. Non in-

habitavit eam, 18. O ſignificat initiationem. Eod. verſ. 5. Et alius vir illam

initiet.] Quæ ſanè res eſt, per quam contriſtatur animus. 19. Verſ. 6. Nec leam fe-

cit communem] i. e. Non redemit eam annéô quartô, 20. quia fructus (illius anni)
debebant comedi in (urbe) Hieroſolyma aut communes fieri? 1. pretiò (redemptio-
nis ſolutò⁰,) quod Hieroſolymis conſumi debebat. Verſ. 8. Et addent modcrato-
res] Gur dicitur hic: & addent? (nimirùm moderatores) addebant iſtud verbis ſa-
cerdotis, nam ſacerdos loquebatur & pronunciabat 22. (incipiens) à verbis: audi

Israël &c. 23. usque ad: ut ſervet vos, 24. (Sed verba iſta:) & quis eſt vir, id, quod

iteruùm & tertiò repetitur, 255. ſacerdos loquebatur & moderator illa audire faciebat;

QAQAQAQdq qdq dq 3 1266,. ſed

loc. & D. Wagenſ. Sot. p. 956. n. 9. it. not. ad
Jerem. c. 3 I. V. 5. n. 4. & Sota,fol. 43. a. & ol.
44. a.
21. Vel: ſacris ſolvi, ut alii vertunt, Hebr.
ad literam eſt: profanare illos (fructus,) reſpi-
citur autem hic ad Levit. c. 19. V. 23,:& 24. ubi
vide not, num. 12 5., omnes enim arbores recens
plantatæ tribus prioribus annis præputiatæ ha-
bebantur; quarto autem anno fructus erant
Deo ſacri & quintò demum annòô promiſeuus
fructuum uſus concedebatur, vide P. Fagii not.
ad Paraphr. Chaldaic. b. loc. ut & D. Wagenſ.
Sot. dict. p. 85 6. n. 9. conter. & Deuteron. cap.
24. V. §. n. 10. & c. 2 9. V. 30. n. 40. it. Selden,
uxor Ebraica, lib. 3. c. èz H
22. Vel: divulgabat, prout D. W'agenſ. in Sota,
p. 96 g. n. I1. vertit Hebræzum: y'nvn i, e. au-
dire faciebat, confer. num, ſequ. 2 6.S n. 2 S. it.
Sota, fol. 43. a. & fol. 44. a. 5.
23. Quæ ſupr v. 3. h. cap. habentur.
24. Uti in fine verſus quarti h. eap. habetur.

25. In textu ſacro, nempè: verſu 5. verſu 6, & ver-
ſu 7. h. cap.

illarum quatuor rerum, de quibus paulò antè di-

16. Sie: na hic interpretor, ſecutus D. Wa-
genſeilii verſionem in Sota dict. p. 84 0

verbaiſta e& —ari in Sota p. 886. tranſtu-
flit, cœtterum deternis Iſraëlitarum caſtris confer.
gquæ ad Levit. cap. 13. verſ. 46. num. 74. nota-
ta ſunt.
19. Confer. hic P. Fagii not, ad Paraphraſ. Chald.
b. loc. ac D. Wagenſ. Sot. p. 8 53. & ſeqq. vide
d&ρ not. ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 250. 6.
prine. ac fin. it. Jalkut Part. 1 Jol. 288. col. 3.
med. & tract. Talmud. Sota, fol. 43. a. & fol.
44. . it. Seldeni uxor Ebraica, l. 3. c. 3.
19. Confer. hic Deuteron. c. 24. v. 5. num. 10. &
Gur Atjeh 217. col. I. med. ac not. in nhor
Ma b. loc. vide & D. Wagenl. Sof. dict. pag.
95 3. & ſeq. it. pag. 85 8. n. 1 3. ubi: wa re
ipfe vertit: perturbationem mentis, confer. 80
al. 43, a. & fol. 44. a. it. Kidduſchin, fol.
13. b.

36. Conler. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. b. I

1420 DEUITERONOMII. CAF. XX.

76. ſed iſtud 27. moderator † (quidam) loquebatur ;(alius) autem moderator audire
faciebat, 2 8. Eod. verſ. 8. Timidus & mollis corde] R. Akiva dicit (& exponit ver-
ba iſta) juxtà ſenſum literalem, (nempè de illo,) qui non poteſt conſiſtere in confer:
t0 agmine 29. & aſpicere ſtrictum gladium; aſt R. Joſe, Galilæus, dicit, (verbis iſtis
ſignificari eum,) qui timet propter peccata à ſe commiſſa ac proptereâ lex ei permittit,
30, ut revertatur ad domum & ad vineam atque uxorem ſuam, quò occultet 31. eos,
qui revertantur propter peccata, ab ipſis commiſſa, ne intelligant (homines,) quòd
iſti peccatum commiſerint & ut is, qui talem videt redeuntem, dicat: forſitàn ille
ædificavit domum autplantavit vineam aut ſibi deſponſavit feminam. Verſ. 7. Ne
fortèò moriatur in bello] Revertatur (itaque) ne forte (in prælio) moriatur, nam ſi is
non auſcultaverit verbis ſacerdotis, dignus erit, qui moriatur.* Verſ. 9. Principes

exercituum] Qui conſtituebant viros robuſtiſſimos 32. antéè illos (milites Israeli-

tas) & poſt illos, 33. iſti (viri robuſtiſſimi) ferratas dipennes 34. in manibus ſuis
habebant & quicunque reverti volebat, ** ejus crura poterat (robuſtiſſimus iſte) ſuc⸗
cidere; † (erant autem) opĩ homines, qui ſtabant in extrema acie, P 1. e.
ut ſuſtollerent (vel erigerent) illos, qui ceciderant eosque hiſce verbis confirmarent:
revertimini ad prælium nec fugam capeſſite, naminitium cladis eſt fuga. 3 5. Verſ. 10.

Si quando acceſſeris adurbem] De bello arbitrario 36. loquitur (hie) Scriptura, ſicuti
in

Exod. c. 22. v. 1. n. 2. ac Numer. c. 22, V. 3 3.
n. 106. vide & Gur Arjeh fol. 2 17, col. 1. circà
fin. ac not. in 'nan me h. lec. it. D. Wa-
genſeil. Sot. p. 869. n. 3.
* Confer. hic Jalkut Part- 1. fol. 2 89. col. 4.
circà fin.
32. Sic Hebr. P7 cum D. Wagenſeilio in Sota
p. 870. hic vertere volui, confer. tractat. Talm.
Sota, fol. 44. a.

26. Vel: proclamabat ſive divulgabat, conter.
num. antec. 22. h. verſ. & num. ſequ. 2 8.
27, Nempè: quod hoc verſu 8. habetur, videlicèt:
quis eſt vit timidus &.
† Verba iſta; ſed iſtud moderator &c. usque ad:
timidus & mollis, abſunt in Hebræo 4 MSto z. j
2⸗Vel: divulgabat, vid. num. antec. 2 6. ac D. Wa-
genſ. Sot. p. 86 8: n. 1. vid. tract. Talm. or fol 43.
2, uri in Sn re ad merginen a3 egeren⸗ 33. Id eſt: 4 fronte & 4 tergo militum Ifraëlita-
29. Hebr, nn a i. e, in ordine ſive acie?''rum conſtituebantur iſti y i. e, viri robuſti.
belli, confer. D. W agenſeil, Sot, p. 867, & ſeq. :4. Hebr. Ppuwa, ſecures, uti nonnulli vertunt,
& tract. Talm. Sota, fol, 43,a. & fol. 44,. 2. confer. Buxtotf. Lex. Chald. fol. 1102. & D.
30. In Miſchna tradatus Talmudici: Sota, locus Wagenſeil- Sot. p. 870.
ide ſic legitur: 79 Pè rR ren ne en Hebr. X ), in utroque MSto pro
7n rL yx, quæ D. Wagenſeilius in Sot. his legitur: ai vae ed i. e. & quicun-
p. 86 8. ſic vertit: hacque de cauſa lex cœteros que fugere volebat.
conjunxit, ut cum iis ſiml ſecedere poſſet. † Hebr. H1909, in MSto I. pro eo legitur: De07
31. Vel; cglet ac latere faciat lex Divina, ne illi i. e. inſilire. .
divulgentur & ob peccata ſua publicè proſtitu. 35. Confer. hic not. in non n & D. Wa⸗
antur, nam, ut R. Jochanan, Saccai filius, in genſ. Sot. p. 970. n. 2.

Siphre ol. 47. col. I. ait: Deus hominum ho. 36, Sic m rimn cum D. Wagenſeilio in So-

nori parcit, nęæ peccata divulgentur, contfer. ta

(N.XX.

—
in tertn iloer
ſünt Ac. 37.
nohnullos es ſ
eos hoteri (vin
tecipiant in ſet
ſit ontrè te he⸗
cem tecum non
Iit, 41. FEod.
mistamqueme
Minue, Deuu tut
tandem exenien
Puam pamulos
bailla:)pere

Sauti rellyit

Verl. 18. Nere
in poterisillasr
ie Irbus, hi
ciore, guamtne

ſee hollt depe

———
12 p. 570. verte
1ey Maimonidl
fhiiut, ele illud
drorum extend⸗
Palet, (Onler int
kut Part, 1, ſol.
37. Pfoht vetll
Niſe ol ri7.4
. ſoe.
11. De quidus vi
39. Nec jenejig
piem illzs gente
la, ogainur lex
Proüt infta ver,
tem de ſingulh
Nulis, coner e⸗
. in e e
egunr,
40, Corſenetiam
d margjnem 31
mer
Loci iſlins
d w;
de
4

CA.XX.
—
oderator audite
Cexponiyer⸗
lltere in contet⸗
icit, Erbisiltis
ller ei perwittit,
clltet 31, eos,
hommints,) gade
cat: forlitͤnille
mn. Vell.n. Ne
riatue, nam ſ is
etl.9. Nintiper
(cilites Kratli⸗
in wanibus ſuis
lilimusiſte) ſuc⸗
Cle, ik⸗
bisconkimafent:
nga dell 10,
eriptuneſeuti

—

—
Numer⸗ l. 1. 3 4.
col. 1, circà
ſol. 117,0 V.
bh. loc, i D. Ni⸗

,ol N. ol

Vgenlelio in dd

conler. tnalkat⸗ Talm.

100 wilitu 1
nie ſi huſi

ni nonnulli ſeftun,

N.
er w &b.

Yigenleli,.0.
P. Wagenſelil 8

4

n Maelitt
329. Nec feneiis illos interficere, nam quoad ſe-
l ,g non à. ⸗

utogve Mato O
w i e guic

ro ed legitu: 1

CAP. XX.

DEUTERONOMII. 1421

in textu ipſo exponitur (hiſce verbis:) ſic facies omnibus urbibus, quæ longinquæ
ſunt & c. 37. Verſ. II. Omnis populus, qui in ea reperitur] Etiarnſi tu in ea reperias
nonnullos ex ſeptem populis, quos internecione delere tibi præceptum eſt: 38. tu
eos poteris (vivos) ſervare. 39. Eod. verſ. II. In tributum & ſervient tibi] Donec
recipiant in ſe tributa & ſervitutem. 40. Verſ. 12. QuôàN ſi non ineat tecum pacem;
ſed conerà te bellum gerat] Scriptura (hic) tibi commemorat, quòd, ſi (urbs illa) pa-
cem tecum non ineat, tandem ipſa contrà te bellum geret, ſi illam reliqueris & abive-
ris. 41. Ecd. verſ. 12. Tunc oppugnabis eam] Adeò, ut etiam fame ac ſiti illam pre-
mas eamque morte ægerrimàâ 42, interimas. Verſ. 13. Cumque tradiderit eam Do-
minus, Deus tuus, in manum tuam] Si feceris omne iſtud, quod in textu dictum eſt,
tandem eveniet, ut Dominus eam in manum tuam tradat. Verſ. 14. Et parvulos]
Etiam parvulos, qui ſunt maſculi; 43. ſed quidnam ego ſtabilire volo? (nempe ver-
ba illa:) & percuties omnem maſculum, 44. de adultis * (eſſe intelligenda.) Verſ. 17.
dicuti præcepit tibi] (Id dicit hic Scriptura,) ut includat (etiam) Gergeſæos. 45.
Verſ. I 8. Ne vos doceant] Ecce ſi fecerint (gentes iſtæ) pœnitentiam & proſelyti fiant,
tu poteris illas recipere. 46. Verſ. 19. Diebus] Duobus. Eod. verſ. 19. Multa]
i, e. Iribus, hinc dicunt, quòd non oppugnent (Judæi) urbes alienigenarum pau-
ciore, quâm tridui, tempore antè Sabbathum 47. ac docet (Scriptura) quòd initium
fieri poſſit de pace (offerenda,) biduòô aut triduò atque ita illa dicit: & ſedit David in
(urbe)

ia p. 870. vertere volui, ubi pag. ſeq. 87 1. n. 142. Sic 'N i nr'n hic interpretor; refpicitur
1I. ex Maimoenide bellum iſtud arbitrarium de-] autem hæc phraſi ad Jer. c. 4. 16. v. confer. hic
finitur, eſſe illud, quod rex ſuſcipit, ut fines Ju Jalkut Part. I. fol. 28 §. col. 4. circà fin.
dæorum extendat ſibique honorem ac famam 43. Scilicèt: diripiendi vel auferendi non autem
paret, confer. infrà v. 19. h. cap. n. 49. ac Jal- interficiendi ſunt, confer. D. Wagenſ. Sota, p-
kut Part. I. fol, 2 88. col. 4. circà fin. 844. n. 6.
27. Proht verſ. 1 5. b. cap. habetur, confer. Gur 44. Prout verſu præced. 13. h. cap. habetur.
Arjeh fol. 2 17. col. 2. circà fin. ac not. in Dà * Vel: qui eſt inter adultos, nam & ſic iſtud:
Pon b. loc. haà vertere poſſis.
39. De quibus vide Deut. c. 7. v. 1. & 2. 4 5. De qua gente vide ſuprà Deut. c. 7. v. I. ubi
3 illa inter ſeptem populos, internecione delen-
dos, numeratur, confer- not. in an .
loc. it. tract. Talm. Sota, fol. 3. 5. & Sanhedrin,
Jol. 67. a.
46. Confer. hic Gur Arjeh fol. 217. col. 4. fin.
ac not. in ar M . loc. it. D. Wagenſeil.
Sot. p. 750. & p. 754. n. 5. vid. Sota, fol 3 5. 5.
47. Idque ideò, ne pacificatio fiat in Sabbatho,

ptem illas gentes, quæ internec ioni erant devo-
tæ, loquitur lex de urbibus ſive univerſitatibus,
proùt infrà verſ. 16. b. cap. habetur; non au-
tem de ſingulis ſive nonnullis ex ſeptem illis po.
pulis, confer. cap. ſequ. 2 1. V. 10. n. 15. vide &
not. in Dan e, ubi Siphre ad marginem al
legatur.

40. Confer. etiam hic Siphre, ſicuti in nan noe
ad marginem allegatur.
41. Loci iſtius expoſitionem vide in notis
Dnan No h. log.

ſic in not. nar PD h. loc. exponitur, con-
fer. & Gur Arjeh fol. 2 17. col. 4. fin. ac fol.
21 g. col. I. princ. ac. Fad. Talm. Schabbat,

ol. 19. a.

142²²

DEuTERONOMiII.

N

–

CAbP. XXI.

(urbe) Ziklag duobus diebus; 48. loquitur autem (bic) SCriptura de bello arbitra-

1I0, 49.
hic uſurpatur pro: No'ir e.

Eod. verſ. 19. Nam an eſt homo 5o. arbor agri] Ecce (particula:)
forſitàn (ut ſenſus ſit:) forſitàn (vel: num) arbor

agri eſt hom, out ingrediaturin obſidionem coràm te, ut puniatur pœnis famis ac ſitis,

ſicuti viti urbis
igæs] (Verbum
iſta) ſe tibi incurvet.

CA.

Verſ. 4. Ad vallem aſeram] i. e.

7

(obſeſſæ?) cur perdes (arboren illam? Verſ. 20. Donec illam ſub-
)) ſignificat i. e.

ſubjectionem, 51. ut (ſcilicèt urbs

Erſ. 2. Et egredientur † ſeniores tui] (Nempè;) peculiares, 1. qui ſunt in-
ter ſeniores tuos (videlicèt aſſeſſores) Synedrii magni. Eod. verſ. 2. Et me-
tientur] (Incipientes) à loco, ubi interfectus 2. jacet. Eod. verſ. 2. Ad
urbes, quæ ſunt in lircuitu] Ad omne latus, ut innoteſcat, quænam urbs ſit proxima. 3.
Duram, quæ cultu non eſt ſubacta. 4. Eod. verſ. 4.

4¾. Sicuti 2. Samuel. c. 1, v. 1. habetur, confer.
hie Siphre, prout in a n, ad marginem al-
legatur. .
49. De hoc ſuprà v. 10. h. cap. n. 3 6. aliquid no-
tatum eſt, confer. & cap. ſeq; 21. V. 10. n. I1.
ac Gur Arjeh fol. 218. col. I. princ. atque
not. in a . loc. ubi & Siphre ad mar-
ginem allegatu.
5So. Locum GHum alii aliter interpretati ſunt, vide
P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. & Joſe-
phi Antiqu. l. 4. cap. ult. atque tractat. Gallic.
cujus inſeriplio eſt?« Defſence des Sentimens

ſur!“ Bidoite Crit. Lettre 17. pag. m. 42 8. vi·

de & Gur Arjeb fol. 1 8. col, 2. med. & fol. 21 8.
col. I1. med. it. not. in d'p-en ne b. loc. ac
Jalkut Part. 1. Fol. 2 89. col. 1. med. it. Sanhe-
Qiin, ſol. 100. 6. & Taanit, Fol. 7. a. it. Maccot
fol. 22. a. Bava kama, Ol. 9 1. . B

. — ſigniſicat dominati, interdum & caſtigate,

u0 poſteriori ſenſu accepit R. Salomo in notis

Numeror. cap- 12.V. 10. COnfer. & not. in
wen nw b. loc. it. tract. Talm- Schabbat. Jol.
† Contfer. hic tract. Talm. Joma, ſol. 2 3. a. 5, &
SoOta, Fol. 44. a 6, & fol. 47. b. it. Bava kama,

uà quis alterius dominio ſubjicitur, nam

Jol. 82. 5b. “
1. Speciales, electi, Hebr. H. confer. hic
Gur Arjeh fol. 218. col- I. fin. ac not. in
parm r ubi tract. Lalm. Sota ol. 45. a. &

p. 896. & ſeq. n. I. it. p. 90 3. cœterum verba
abſunt hic in Hebræo ab utroque MSto.

à loco cadaveris, confer. P. Fagii not. ad Paraphr.
Chald. b. loc. & Gur Arjeh fol. 21. col. 1.
ſin. ac not. in pam rnew b. loc. ubi etiam dict.
tractat. Talm. Sota, fol. 45. a. 6. ad marginem
Aallegatur, vide & D. Wagenſeil. Sot. p. 904.
S& p. 10 15. ac Jalkut Part. 1I. ol. 289. col. 2.
med. .
3. Vide & hic Gur Arjeh /ol. 2 1 8, col. 1.fin- ac not.
in man ne h, loc.
4. Confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 218. col. 1.
fin. ac not. in nan mà ut & D. Wagenſ. Sot.
p. 90 5. & 907. n. 5. & n. 6. Vvid. Sota, fol. 45.
5b. 5 Maccot. Fol. 10. b, it. Peſaſchim, fol. 26.
2. & Bava mezia, fol. 30, a. it. 5ota, fol. 46.
a, & Maccot, l, 22. a.

Sanhedrin fol. 14. a. b. ad marginem allegantur,
vide & D, Wagenſeil. Sot. p. 89 3. & ſeqq ac

iſta: peculiares, qui ſunt inter ſeniores tuos,

2. Sive: cadaver interfecti, ſic & autor Vulgatæ:

N WI.

—
olent
(icus: veniat

goinullumpr
(nomicice, ¹
num alicui in!
tlat ſangainen
non vidimus
ſacerdotes aute
ethubiureult
eisetpiabitur.

veniatut hom

Aum erit inoe
bello atbittarie

—
² Vid tractat, Ia
dana, fol, 19 b
Tot, fol. 10. ,.
he Vel: ſeeeſpi⸗
. goſ. pocem
909, h, 9,
Hedt n,
Wn ie. mann
Möto .
6. Id el: ut libe
( Uuliles aboren
onis operibus
ſeil. Sot.. lol
r laltit bant
Contet, hiett
it. Bechorot,

eſadim, ſoh⸗

Cholin fo, 11.
It. Kerinut, 0l
44, 6. & ol. 4

7. Corſen hied

eit. 911
10 Nige & 1
1t. dola,ſol. 4
1. Kemi veſſſe
On non 4

— —
e bello atbita.
(particula:))
el: num) atbor
nislamis ac ſiti
Douer ilan ſuß⸗
un (cilicet ne

11. Jui ſünt in
I. vetl, 2. E me-
od. Fell.2. 4 R
beltptorigna. z.
1,4. Pod Tel.4,
——— M
np, conſen lie
1. fin. ae not. in
n. Sols ſol 4),4, G
malginemalegigte
p. 93. & keg 14
03. (teruin Eba
inter leniotes tllO,
moce Mo.
ſie & aulor Vulgale :
Fagiinot ad ait
eh fol 119, l. l
,oe ubi eiumeic
.,20. 20 Melgiem

genlei Sot. . 904 .R

t. 1.0. 190. Gol 1.

213

, ol. 219. cll
giel dot
16. i0 Stn dt
it Pelachin, 0l:
zoenin ſotn h 40

CAP. XXI. DEUTERONOMII. r41

Et * decollent] Amputata fuit cervix ejus (vitulæ) ſecuri, 5. dixit Sanctus ille Bene-
dictus: veniat vitula unius anni, quæ non produxit fructum & decolletur * in loco,
qui nullum profert fructum, ut expiatio fiat cædis (hominis) iſtius, quem non ſiverunt
(homicidæ,) ut faceret fructus. 6. Verſ. 7. Manus noſtræ non effuderunt & .] Sed
num alicui in mentem veniet (ac cogitabit,) quòd ſeniores ** domus judicii effude-
rint ſanguinem? (non certè;) ſed (hæc iſtius loci mens eſt, ac ſi dicerent ſeniores:)
non vidimus iſtum (interemptum) nec dimiſimus eum ſine alimentis & comitatu; 7.
ſacerdotes autem dicebant: propitius ſis (Deus,) populo tuo Israel. 8. Verſ. 8. Ee
expiabitur eis freatus) ſanguinis] Scriptura indicat eis, quòd, ſi ita fecerint, iniquitas
eis expiabitur. 9. Verſ. 9. Tu verò remevelbis] Indicat (hic Scriptura) quòd, ſi in-
veniatur homicida, poſteâà, quàm vitula decollata fuit, ecce is interficiatur idque re-
ctum erit in oculis † Domini. 10. Verſ. 10. Qudm egreſſiu fuerius in prælium] De

20. nſioaenol⸗

bello arbitrario 11. loquitur (hic) Scriptura, nam de bello terræ Israëliticæ 12. non

poteſt

* Vid. tractat. Talm. Taanit, Fol. 7. a. & Avoda
Sara, fol. 29. b. it. Cholin, fol. 24. a. & Becho-
rot, fol. 10. b. & Kerit ut, fol. 6. a.
5. Vel: ſeceſpita, uti D. W agenſeil. in Sota dict.
p. 905. vocem P† o tranſtulit, vide Ejusd- p.
09. n. 9.
½ Hebr. Pym, iſtud & fequentia, usque ad:
WRi. e. manus noſtræ (v. 7. b. c.) abſunt
MSto I.
6. Id eſt: ut liberos procrearet vel alios reipubli-
cæ utiles labores, qui quaſi fructus ſunt, perage
ret, Rabbini dictionem Qv'9 i. e. fructus de
bonis operibus hic exponunt, vide D. Wagen-
ſeil. Sot. p. 10 19. & not. in "nan ne h. loc.
ac Jalkut Part. 1. fol 2 99. col. 3. med.
WXX Confer. hic tract. Talm. Sanhedrin, fol. 34. b.
it. Bechorot, fol. 3 5. b. & Nidda, Fol. 50. b. it.
Peſachim, foſ. 2 9. a. & Sevachim, fol. 46. a. &
Cholin, ol. 11. a. it. fol. 24. a. & fol- 117. 6.
it. Keritut, fol. 6, a. & Sota, fol. 3 8. b. & fol.
44. b. & fol. 4 5. b. & fol. 47. b.
7. Confer. hie D. Wagenſeil. Sot. p. 809. & pag.

909. it. p. 9 II. num. 3. ac 9 1 4. 9 16. 102 1. &

1030. vide & not. ad Geneſ. c. 4 5. v. 27. n. 25.
it. Sota, fol. 46. a. & Gittin, fol. 59. b.
2., Sicuti verſu ſequ. S8. b. cap. habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 218. col. I. fin. ac not. in
a ne, loc., it. Horajot, fol. 7, a.

9. Nam expiatione hoc in caſu opus habebant I⸗
ſraëlitæ, quoniam omnes Iſraclitz q Crady
Aga i. e. alter pro altero fidejuſſerunt, ſicuti in
Gur Arjeb fol. 218. col. I. fin, habetur, confer.
& not. in a h. legç. de hac fidejuſſione
vide plura apud D. Wagenſeil. in Sot. p. 803.
n. I8. confer. & not, ad jibrum Prec. Jud. part.
1. p. 10 8. b. circà med. G p. 119. 3. princ. &
infrà Deuter. c, 29. V. 2 8. n. 7 2. it. not. ad Hi-
ob. c. 34. v. 3 7. n. 31.
† Hebr. ya, in MSto 2., poſteà additur
an nnn wen i. e, & ſic exponitur in
Talmud. Hieroſolymitano.
10. Confer. hic tractat. Talm. Cetubot, Jol. 37.
b. uti in ar nep ad marginem allegatur, it.
Keritut, fol. 256, a. & Sanhedrin, Fol. 52, b.
quando autem detruncatio vitulæ ceſſaverit, vi-
de apud D. Wagenſeil in Sota p. 919.
I1. Confer, hic, quæ ad cap. præced. 20. v. 10
n. 36, & eod. c. 20. V. 19. n. 49. notata ſunt,
vide etiam Gur Arjeh fol. 219, col. 2. princ.
ac not. in bpar P' h. loc. it. D. Wagenleil.
Sot. p. 870. & Jalkut Part. 1. fol. 2 89. col. 4.
med.
12. Quam ſeptem gentes inooluerant, quæ inter-
necioni 4 Deo deſtinatæ erant, de quibus vide
ſuprà Deuteron. c. 7. V. I.

Rrrr-r rr

1424 DEUITERONOMII. CAbP. XXI.
poteſt dici: & captivos duxeris captivos ejus, 13. quia ecce ** jam anteà dictum eſt:
non vivam ſervabis omnem animam 14. Eod. verſ. 10. Et captivos duxeris capti-
vos éjus] (Hoc dicit Scriptura,) ut includat Cananæos, qui in illa (urbe) ſunt, quam-
vis illi ſint ex ſeptem populis. 15. Verſ. I1. Et acceperis eam tibi uxorem] Non
loquitur (hic) lex, niſi intuitu pravæ concupiſcentiæ, 16, nam ſi San ctus ille Bene-

dicus ei illam (ſoœminam) non conceſſiſſet, ipſe etiam contrâà præceptum (Divinum)

cam ſibi uxorem duxiſſet; ſed ſi duxerit eam, tandem illam odio habebit, nam dicitur
poſteà: ſi fuerint marito & c. 17. ac tandem ipſe ex ea procreabit filium contumacem
& rebellem, 18⅛. ideò conjunguntur textus iſti. 19. Eod. verſ. I1. Mulierem] E-

tiam maritatam. 20. Verſ. 12. Et faciat ungves ſuos] i. e. Creſcere faciat eos, 21.

ut deformis fiat. 22.

Verlſ. 13. Et removeat veſtem captivitati ſuz] Quoniam illæ

(veſtes) ſolent eſſe pulchræ, nam alienigenarum † filiæ ſeſe ornabant in bello, * ut

alios ad ſcortandum ſecum incitarent. 23.

domo, in qua ille habitat 24. (ut ſi ille domum iſtam) ingrediatur, offendatur 25.

Eod. verſ. 13. Ert ſedeat in demo tua] In

in

13. Prout in fine hujus verſus babetur.
N Hebr. 22;2 r iſta & ſequentis, usque ad:
rwavn i. e. & captivos duxeris, abſunt hic ab u-
troque MSto.
14. Sicuti e. antec. 20. V. 1 6. habetur „conſer. hic
Gur Arjeh fol. 218. col. 2. ptinc. ac not. in
„pan PDW h. loc.

15. Qui internecioni erant devoti, de quibus Deu-

teron. c. 7. «onfer. & c. antec. 20. v. 11. n. 39.
it. tract. Talm. Sota, fol. 3 5. b.
16. Hebr. π i. e, mala cogitatio, propter
pravam itaque concupiſcentiam & c„ꝝ̈uo„⅓αρσ
a udæorum permiſit eis Deus, ut captivam du-
cere poſſent uxorem, confer. Matth. c. 19. v. 8.

Se-Gur Arjieh Jol. 218. col. 2. fin. se not. in

— mom DU h. loc. it. tract. Talm. Kidduſchin,
fFol, 2 1. a. b. & fol. 22. a it. Fol. 68, b.
17. Prout v. 15. h. c, habetur-
18. De que paulò poſt verſ. 18. b. .
19. Qui ſcil. habentur hoc verſu 11. & dict. verſ.
15: ae v. 1 g. h. c.
20. Confer. bic Gur Arjeh fol. 218. col. 3. fin. ac
not. in Dam N h. loc. item tract. Talm. Kiddu-

ſcbin fol. 2 I. 6. & 22. a. vid. & Jalkut Part. 1.

Jol. 289. col. 4.
21. Vel: alat illos ungues, ſicuti Junius ac Ire-

mellius hic verterunt, confer. P. Fagii not. ad ſ

Paraphr. Chald. h. loc. item Raſchi not, ad Ge-

22. Scili et: mulier ifia captiva, conter. noc. in
ppn nSh loc. ubi Siphre & tractat. Talm.
Jevammot fol. 48. a. ad marginem alleganter,
conter. & jalkut Part. 1. Fol. 2,89. col. 4. cite4
fin.
† Hebr. ., in utroque MSto pro eo legitur
yN i. e. gentium, & in utroque etiam additur:
— N& i. e,. maledictarum, ſed νae

* Hebr. Aprpa, abeſt iſtud hic ab utroque MSto.
23. Confer., hic præ aliis P. Pagii not. ad Paraphr.
Chald. h. loc.
24. Vel: in domo, quæ uſui ejus ac habitationi
inſervit ac deſtinata eſt, in qua quis res ſuas do-
meſticas peragit, id enim verba iſta: H'nn
vbrwu hic ſignificant, poſſunt enim ali-
cui duæ pluresque eſſe domus; ſed quas ipſe
non inhabitat, ſermo itaque bie eſt de domo,
quam quis inhabitat n ααπς dg i. e. in qua
(domo) fundamentum inhabitationis ejus eſt,

8S Gur Arjch ol. 21 8. col. 4 med.
2 5. Scandalum patiatur, ita, ut mulier iſta ei ſi
offrendiculo & ipſe in illa pudefiat, quòd capti-
vam iſtam mulierem duxerit uxorem, nam bæc
omnia, juxtaà Rabbinorum mentem, ideò ſunt
4 lege introducta, ut quis abſterreatur, ne capti-
vam mulierem ducat uxorem, confer. Jalkut

Fart. 1. fol. 289. col. 4. circà fin.

nea malè perieris Judæ, qui iſtud ſcribis.

uti in notis pam ev h. loc. habetur, confer.

(A.MI.

— .
jn en (kemin.
laa conſpicitt
uurhis, 1. l
uta!) utſeil
leraelig lele ot
aberu eu
Odio habituru
ſervile minilte
NH3
len hanten

umnniug ha4

cem pattemin
plicem autent

—
r Hebr n donn
16. Hedr. drd
ut & in ute
mo hab
plari Hebtzo,
hee erplicatio
,e & gellent o
betut.
17. Vel: ut ma
que ei ttpituc
fen Fiohre, ict
Linemallegatun
1 . Conſer. Hic .
t not, in
marginemn alie
290. (06, 1, pt
ol , 1. ſo
1 Hebr an
lepeiitur,
19. Cogler, etie
4 wed d not
wargigem ile
30. Vel: nonu
ſer, b. Fagin
Deuteron,,
31. Qanizmn h
daud ied
lac ſigiicet
. J. 17.
1n Kie wenlut

(AN. XII.

——
tei cidumelt:
dureri ayn.
de)lunt guam.
4rn] Non
nus ileBene.
lum (Dixinum)
bit, namn dicitut
n contumacem
Maderen] E.
e faciateos, 11.
(oniam ile
ntin bello, e
irdemgtus) n
Oflendatut .

tiva, conlef. nol- in
1e & mallat. Taln.
atginem aleg'ntul,
l. 199.c0l 4, (ll4

Mgo poe legim
ogue elian additua
ſed NN NnN
Odæ guiiltud ndhe
iabultogle oto.
gitor al aeßhi.

i ejus ac habirationi
qua qri⸗ es ſuas 00.
im Verba iſl: Nan

1, polimt enin d

rus; ſel gs ſe
gebie eſt de d0mo,

habitationis ejus ell,

H. loc⸗habetun conle.
4 med, D
3 u nuleriſteiſi
ubeßet, gudd e
it unoſen , hin ,et
m menlem, Eh unt
abſtenea ecapt
Nem, ANet. MAd

cireii⸗

CAbP. XXI. DEUTERONOMII. 1425

in ea (fœmina captiva, & ſi ipſe domô) egrediatur, in eadem offendatur ** dum il-
lam conſpicit flentem 26., dum eam videt deformatam, ut ipſa ei (marito) reddatur
turpis. 27. Eod. verſ. 13. Et defleat patrem] Hæc omnia cur iſta (hic ſunt conſti-
tuta?) ut ſcil. filia Israelis gaudeat (tempore nuptiarum;) iſta verò triſtis ſit, ut filia
Israelis ſeſe ornet; iſta autem deformis reddatur. 28. Verſ. I14. Er erit, ſi non de-
lelctaberis es] Indicat tibi (hic Scriptura. †) quòd ipſe tandem illam (fœminam)
odio habiturus ſit. 29. Eod. verſ. 14. Non utaris eâ ad quæſtum] Non utaris eâ ad
ſervile miniſterium, 30. linguâ Perſicà ſervitus & ſervile miniſterium vocatur
— & P' 31. ex Jeſod 32. R. Moſis Haddarſchan ita didici. Verſ. 17. Dupli-
cem * partem] i. e. Tantum, quantum accipiunt duo fratres. 33. Eod. verſ. 17. Is
omnibus, quæ apud illum inveninntur] Hinc eſt, quòd primogenitus non auferat dupli-
cem partem in eo, quod convenit ei habere 34. poſt mortem patris, ſicuti (ille du-

plicem aufert partem) in illa re, quæ (à patre mortis tempore) poſſeſſa fuit. *E

Rrr rrrrr 2 Verſ.

—
X Hebr. qa 7o N), abſunt iſta hic à4 MSto 1I.
26. Hebr. anpaa &ε&, ſic in Bibliis Buxtorf.
ut & in utroque MSto atque in editione
nan habetur; abſunt tamen iſta ab exem-
plari Hebræo, quo uſus ſum; reſpicitur autem
hac explicatione ad verba illa: n& n& Ann
i. e. & defleat patrem ſuum, proùt h. v. 1 3. ha-
betur.
17. Vel: ut marſtus eam averſetur ac ſpernat ſit-
que ei turpitudini, ſic mqnanim hic interpretor, con-
fer. Siphre, ſicuti in ='bam pWh. loc, ad mar-
ginem allegatur, .
28. Confer. hic Gur Arieh fol. 2 1 8. col. 4. med.
ac not. in 'non inew h. loc. ubi Siphre ad
marginem alegatur, conf. & Jalkut Part. 1. fol.
290. KOl. I. princ. it. tract. Talm. jevammot,
fol. 47. . & fol. 48. a.

† Hebr. alnn, ſie in utroque MSto hie additum

reperitur.
29. Confer. etiam hie Gur Arjeh fol. 21 8. col.

4. med. ac not. in nan re, ubi Siphresd

marginem allegatur.
30. Vel: non utaris operâà ejus, ut ancillæ, con-
fer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. &
Deuteron. 6. 24. v. 7. n. 17.

31. Quoniam hic in Hebræo verbum Mynn ba-

betur, ideo Commentator noſter exponit, quid

illud ſigniſicet, confer. infrà Deuter. dict. c. 24.

V. 7. . 17.
32., Sic vocatur liber R. Moſis Hadarſchan, de

quo vide Numer. c. 26. v. 24. n. 40.
* Confer. hic evammot, fol. 23. a. it. Fol. 47. a.
S& Kidduſchin, fol. 6 8. a. ö. & Bava batra, Fol.
127. 9. & fol. 130. a. . & 142. b. it. Bechorot,
fol. 47. b. & fol. 52. b. & Sanhedrtin, fol. 34. 5.
& Nidda, fol. 2 3. b.
33. Vel: portionem duorum fratrum, uti Juni-
us ac Tremellius hic verterunt, confer. Gur Ar-
jeh ol. 2 1 8. col. 4. med. ac not. in bnom n
h. joc. ubi tract. Talm. Bava batra fol. III. a.
& fol. 12 2, . & ol. 123. a. it. fol. 12 6. a. ad
marginem allegatur, confer. evammot, fol.
62. a. & Genelſ, e. 2 1. v. 9. num. 2 5. & ad o-
ſu. c. 17. V. 5. n. 5. it, Kidduſchin, fol. 29. a.
& fol. 74. a. & 7 8. b.
34. Vel quod debet ei obvenire, poſt mortem
patris, verbi gratia: Paè wyD n
n reD &ε0% i. e. ſi moriatur unus ex hæredi-
bus pattis ejus poſt mortem patris ejus, in iſta
hæeditate, poſt mortem patris obveniente, pri-
mogenitus non aufert duplicem partem, uti ha-
betur in notis om rW he loc. ubi etiam aliud
exemplum adducitur, primogenieus igitur du-
plicem conſequitur partem in illis ſolùm rebus
ac bonis, quæ apud defunctum patrem mortis
tempore reperiuntur & ab illo poſſeſſa fuerunt 5
non autem in illis bonis, quæ hoſt mortem de-
functi patris ebveniunt, confer. Jalkut Part. I.
fol. 290, col. 3. princ.
In utroque MSto locus iſte ſic legitur: 2N22

1426 DEUTERONOMII. CAP. XXI.

Verſ. I8. Contumax (Vox O ſignificat eum,) qui i. e. receſſit à via. 35.
Eod. verſ. I 8. Et rebellis] (Dictio b notat eum,) qui refragatur verbis patris
ſui, ut ſignificet (idem, atque in illo loco:;) ☛☚ Pp i. e. rebelles fuiſtis. 36. Eod.
verſ. I 8. Er caſtigaverint ilum] Præmonent eum (filium rebellem) corâm tribus
(hominibus) illumque flagellant. 37. Eod. verſ. 18. Filius † contumax & rebellis]
Non iſte (filius) fit reus, donec furatus ſit & comederit trientem 38. carnis & biberit
dimidium Logi 39. vini, nam dicitur: commeſſator & potator, 40. dicitur quoque:
ne ſis inter potatores vini & inter eos, qui carnem ſibi commeſſantur; 41. interfici-
tur autem filius contumax & rebellis propter finem 42. ejus, (nam) lex reſpicit finem
animi ejus, (quoniam) eveniet tandem, ut ille conſumens pecuniam patris ſui &
quærens ſatisfacere conſuetudini ſuæ, 43. nec tamen inveniens, 44. ſtet in bivio 45.
& latrocinium exerceat 46. adversùs homines, dixit (itaque) lex, moriatur (iſte filius)

juſtus 47. nec moriatur reus. 48. Verſ. 2 I. Et univerſus lraël audiens pertimeſcat]

Hinc

rnnn en nn nnn er, i. e. hinc eſt,
quòd primogenitus non auferat in eo, quod con-
venit (vel ei debetur,) ſicuti in eo, quod pos-
ſeſſum fuit ſcil. 4 patre; cœtera, quæ hic ha-
bentur, ibidem omiſſa ſunt.
35. Scilicèt: Dei, id eſt: qui exorbitavit, prout
Latini dicunt.
36. Sicut Deut. c. 9. v. 7. habetur.
37. Confer. hic Gur Arjeh fol. 2 1 8. col. 4. fin. &
not. in —„=e DE, it. tract. Talm. Ketubor,
fol. 47. a. & Sanhedrin, ol. 45. 5. & 71. . ir.
Maccot. fol. 10. b.
Confer. tract. Talm. Peſachim, fol. 116. 5. S
Sanhedrin, fol, 70. 5.
38. Ideſt: tertiam partem pecudis totius, ut ho-
diè quartam dicimus, ſic nonnulli exponunt,
vide Buxtorf. Lex. Chald. ol. 264 8. alii inter.
pretantur: libram carnis, uti P. Fagius in notis ad
Paraphbr. Chald h. loc. Hebræum nn, quod
hic habetur „ eſt Græco Tgrτναιιαα 5 Joh.
Lighitfoot. ad Lueæ cap. 1 5. v. 13. p. 94 1. edit
Lipſ. exponit: dimidiam libram carnis, minus
aptè, ut puto, Confer. hie Gur Arjeh fol. 219.
col. 1. princ. ac not in on ro h. loc. it.
tractat. Talm. Sanhedrin, fol. 7 1. . circà fin.
39. Hebr. M, quod communiter vertunt: ſex-
tarium, ſicuti & FP. Fagius dict. Ioc. exponit, con-
fer. hic Jalkut Part. I. fol. 29 1. col. 2. circà fin-
40. Sicuti verſu ſequ. 20. h. cap. habetur,
K&1. Vide Proverb. c. 23. V. 20,

41. Sive: propter eventum ejus, confer, Gur Arjeh
Fal. 219.c0l. I. princ. ac not. in an nov h.
loe.
4 3. Nempè: prawæ & perverſæ, cui hactenus fili=
us ille contumax ac rebellis indulſit, ſcil. po-
tando, commeſſando & α τια vivendo,
44. Scilicèt: quome do perditæ illi conivetudini
ſatisfaciat, ſic eveniet tandem, ut ipſe, conſum-
ptis bonis rebusque deſperatis, animum ſuum
ad latrorinia & homicidia perpetranda applicet
& infami mortis ſupplic iò afficiatur.
4 5. Hebr. .=αα “, vide, quæ ad Deuter.
cap. 19. v. 3. num. I. notata ſunt, coafer. & D.
Wagenſeil. Sot. p. 486. num. 1.
46. Vel: homicidium committat, ſicmi in notis
Snon row h. loc, expenitur.
47. Iuſtus hic dicitur filius, non ratione contu-
maciæ & vitæ peſſimè anteactæ; ſed reſpectu
latrocinii ac homicidii, quæ ille perpetraturus
eſſet, niſi anteà mortis ſuplicio afficiatur, confer.
hic liber de —y Part. 2. cap. 23. pag.
46. b.
4 8%. Nempè: latrocinii vel homicidii, quæ ille
commiſſurus eſſet, lex itaque. ſatius duxit, an-
ſam ejusmodi delictorum, quæ committenda
forent, præcidere & filium iſtum rebellem ac
contumacem mottis ſuppliciò afficere, prius-
quàm ipſe homicidium vel latrocinium commit-
tat ac per judicum ſententiam in parentum op-

probium infamem mortis pœnam lſuſtineate

(A.. M.

—
Binc elt guoe
N. lapidibusob
em enit in aliqu
rum) indicat g
eyeniet, Utis in
feus fat mortis
ni noſtri dicunt
ſuſpenlus erect⸗
ſupplici affcit
plicium ctucis
niam homo fi
ſunt flüi, ümilis
Cus eſt rex, alte
eum, dicit: kex!
tura ſgnificat d
ge le

—
49, Et guidem die
frequentia, conß
V. 1I3, 0, 11, 0
4 deſ⸗ hie trac
Shnheddrin l.
Hebr. n 8
in lst ? poltti
Hebr. yn, ſ
hncopula leg
in verſione ſeeut
10. Conlet, qux
tata unt, ide 8
fn ol n
Witkactat Tiin
46, 2 d magi
Part, 1.fl n
II. Pel: quia d
Pencitur, ſo
noſtii hie erten
Kahel 4.
456. MM, g, 5.
ne Hebr, an

(40. MW.

—
elit 1 nia. 3.
ur verbis Patri;
diſtg. 36, Vod,
¹) Cortim tribus
imar ehelii
carnis & biderit
dicitur guoque:
1; 417 intetkici⸗
lexteſpicltüinem
lim patris ſui &
ſtet in bivio 4.
driatutliſteflius)
Nen geninsſist
Hinc
—..—

us,confet, Gut Aljeh
ot in dn o h

lle, cui heckeni fli⸗
is iadulſit, ſei po⸗
,Arus iyendo,
Girxilli tonſretucini
en, Rihſe, conſum⸗
tanis, animumn uum
perpettancs epplicet
,Keiator.
ge, gur a0 Deuter,
Kalont, conler⸗KD.
uld ſ.⸗
mictat, ſeihiin notis
pitut.
, nonkatione eontu⸗
nealte; lel eſeitin
ue ile erellgluns
icio aſhciatunn tonlel .
Palt, 2. ap 13,ige

bomicidii, dos ille
gueſalius gunt a.
n, gur commitenn⸗
m um beſen c
olci Krele, Mus⸗
enwenium umi⸗
iam in paletuin 0h:
geuum iilaie

CAb. XXI. DEUTERONOMII. 1427

Hinc eſt, quòd opus ſit præconis voce 49, in domo judicii (qui ſic proclamet:) iſte
N. lapidibus obruetur, quia fuit filius contumax & rebellis. Verſ. 22. Quando au-
tem erit in aliquo pescatum, † quod morte plectenaum ſit) Connexio textuum * (iſto-
rum) indicat, quòd, ſi pepercerint ei (filio contumaci) pater ejus ac mater, tandem
eveniet, ut is malam indolem nanciſcatur & transgrediatur ** mandata Divina ac
reus fiat mortis in domo judicii. Eod. verſ, 22. &i ſuſpenderis eum de ligno] Rabbi-
ni noſtri dicunt: omnes, qui lapidantur, etiam ſuſpenduntur, 5%. dicitur enim: quia
ſuſpenſus execratio eſt Dei; 51. is autem, qui maledixit 52. Domino, lapidationis
ſuppliciò afficitur. 53. Verſ. 23. Quiæ maledictio Dei eſt ſuſpenſus] Id enim (ſup-
plicium crucis ſive ſuſpenſio) eſt vilipenſio (ſeu contemptus) regis (cœleſtis,) quo-
niam homo factus eſt ad ſimilitudinem imaginis ejus, 54. atque Israelitæ illius (Dei)
ſunt filii, ſimilis eſt hæc res duobus fratribus gemellis, † qui ſibi ſunt ſimiles, alter fa-
ctus eſt rex, alter verò in latrocinio deprehenſus ac ſuſpenſus eſt, quicunque videt
eum, dicit: rex ſuſpenſus eſt; omnis (autem dictio: ) — uhp, quæ eſt in S. Scrip-
tura ſignificat „5 i. e. vilipenſionem ac contemtum, (veluti ſumitur in illo loco:)
atque ipſe ' i. e. contempfſit me 55. contemptu acerbiſſimo.

49. Et quidem die feſto, quò major eſt populi
frequentia, confer. quæ ad Deuteron. cap. 17.
V. 13. n. 22. notata ſunt.
† Conſer. hic tract, Talm. evammot, fol. 6, b. &
Sanhedrin, fol. 3 5. b. & fol. 4 5. b. it. fol. 46. a.
X Hebr. e OQa'nb abſunt iſta à MSto 1. ſed

ArIOens. hic intelligendum, vide I. Reg. c.2 1.
vV. 10. & Hiob. c. I. v. 5. & II. cœterum verba
iſta: is autem, qui maledixit &c. usque ad:
eſt vilipenſio &e. (v. 23. b. c.) abſunt hic ab
utroque MSto.
53. Vide, quæ ad Levit. c. 24. v. 16. n. 4 8. nota=

in MStô 2 poſita ſunt in margine.
KxX Hebr. May), ſic in utroque MSto cum præ-
fixa copula) legitur, quam lectionem etiam hic
in verſione ſecutus ſum.
50. Qonfer. quæ ad Numer, c. 2 5. v. 4. n. 10. no.
tata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 2 19. col., 1.
fin. & col. 2. princ. ac not. in naτ h. loe.
ubi tractat. Talm. Sanhedrin, fol. 45. b. & fol.
46. a. ad marginem allegatur, vid. & Jalkut
Part. I. Fol. 29 1. col. 3. med.
51. Vel: quia blasphemiam Dei (comittens) ſu-
ſpenditur, ſic juxtà mentem Commentatoris
noſtri hic vertendum eſſet, conf. verſ. ſequ. 2 3.
b. cap. n. 54. & 55. vide & D. Wagenſ. Sota p.
456. num, 9. & Sota, fol. 2 3. b.

52. Hebr. 1an i c., qui benedicit, quod zaα

Rrr rrt rr 32

ta ſunt, conſer. hic tract. Talm. Jevammot, fol.
79. a. & Sanhedrin, fol. 46. a. 6. & fol. 47. a.
5S4. Nempè: Dei, Hebr. ap- bu, ſic in MSto
2. hic additum reperitur, vide Geneſ. c. I. v. 27.
n. 15 I. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. .
loc. item Gur Arjeh fol. 2 19. col. 2. princ ac
not. in in-n now b. loc., ut & D. Wagenlſ.
Confut. Carm. Lipmann. p. 47 5. & Nizzach.
Pag. 5 I. apud eund. vid. & Jalkut Part. 1. ol.
29 1. col. 3. circà fin.
† Hebr. nen, abeſt iſta dictio hie ab utroque
MSto.
55² Sic ex mente Commentatoris noſtri hic vertere
volui ; alii tranſtulerunt: maledixit mihi, prout
1. Reg. c. 2. verſ. 8. habetur, confer. hic Sanhe-

CAP.

1428

DEuITERONOMII.

—¶—

CATP.

CAP. XXI’.

XXII.

Erſ. 1. Et abſtondes te] (Verbum Siv hbie ſignificat eum,) qui ſuppri-

mit oculum,ac ſi ipſe non videret i.

eum (bovem.) Eod. verſ. I. Non vide-

bis nec abſtondes te] i. e. Non videbis eum (bovem, ) ut temet abſondas * ab
co, hic eſt ſimplex fenſus hujus (loci;) Rabbini autem noſtri *X dicunt: interdum

temet abſcondes &c.

2. Verſ. 2. Donec quærat frater tuus] Sed num in mentem

tuam veniet (cogitare,) quèòd ipſe illum (bovem) redditurus ſit ei (domino bovis er-

rantis) antequàm ille eum quærat? (non ita ſanè,) ſed (ſenſus eſt:) inquire, 3. ne ſit
Eod. verſ. 2. Et reſtituas illum ei] Ut ſit in illo (bove) reſtitutio, ne

deceptor.

ſcil. is comedat in domo tua tantum, * quantum ipſe valet, 4. & repetas ab illo (do-
mino bovis) iſtud (pretium, id, quod fieri non debet,) hinc dicunt (Kabbini:) quod-

cunque (animal) operari poteſt & comedit,

illud operetur & comedat; 5. quod veròè
(ani-

—

— —

— —

1. Vide infrà v. 3. b. cap. n. 7. & Gur Arfeh fol.
119. col. 2. med. ac not. in an ne h. loc.
confer. & tract. Talm. Bava mezia, Jol. 27. a.
„ Hebr. ynrW, in MSto z. pro eo legitur:
Prynt i e. & abſcondes te, quæ lectio alterà
Ma ferè planior eſt.
a X Hæc verba: Rabbini autem noflti &c. usque
ad: donec quærat, abſunt ab utroque MSto.
1. Si uti fufins habetur in tractatu Talmudico:
Bava mezia ol. 26. . & l. 27. a. it. Fol. 30.
2. & l. 3 1. a. de quo paulo poſt; ſenſus autem
eſt: dantur interdum caſus, quibus temet ab⸗
KKohdere poſſis, verbi gratia: fi ſit ſacerdos &
bos ſit in loco ſepulchri, item ſi aliquis venera-
bilis ſit ſenex nec eſus honori conveniat, ut bo-
vem errantem reducat, uti exemplsa iſta in notis
nom nb h. loc. adducta ſunt, confer.
Exod. c. 1 3. v. F. n.. 3 8. vide & Gur Arjeh fol.
219. col. 2. med. ubi locus ex Talmude, 3
quem Gommentator noſter hie teipieit, adduci-
tur, nempe ex Bava mezia cap. 2. in hiR W
idem tractatus: Bava mexia fol. 30. a. ad mar-
ginem allegatur, confer. Jalkut Patt. 1. fol. 29 1.

col. 4. med.

.

eſſe dicit, quænam ſigna fuerint Tndea
Nan i. e. tei,quam ille perdidit, ne forſitàn ille,
qui quærit ac ſe dominum eſſe dicit, ſit &n-
a nN NN an i. e. deceptor, qui quærit
abripere (rem) 4 proximo ſuo, ſic in Gur Arſeh
Fol. 219. col. 2. fin. & in not. 'Dan ha lo-
cus iſte exponitur, ubi etiam tractat. Talm, Ba va
mezia, ol. 17. ⁵. & fol. 2 8'a. 5. ad marginem
allegatur.
† Hebr. davwe in MSto ꝛ. legitur: daw: Wa i. e.
ut poſſit reſtitui, ne ſcil. bos in domo tua tan-
tum comedat, quantum ipſe valet, uti mox ſequi-
tur, confer. hic Bava kama, fol. 5§6. a.
* Hebr. n, in MSto z. legitur * id eſt:
plùs, quàm ipſe valet &c.
4. Vel: quantum ipſius bovis eſt pretium, ſic enim
in effecdtu non reſtitueretur bos, ſi is tantum in
domo aliena comederit, quantum ipſius bovis
eſtpretium; verba autem cum effectu funt in-

telligenda & accipienda, confer. num. ſeqv. 6.

h. verſ. it tract. Talm. Cholin, fol. 87. a.
5. Atque ita operatio animalis ſit quaſi compen-
ſatio pabuli ſive alimenti, quod ab alio præſti-
tum eſt, confer. Bava kama, ol. & 1. 5. & Fol.
1I3. 5. & Bava mezia, fol. 28. 5. & fol. 3 I1. a.

B . 14 . .
3. Nempè: inteitogs dominum' bovis errantis,

e. quæte ex illo, qui ſe dominum rei perdiua

& Sanhediin fol. 73. 2. & Gittin, ſol. 45. a.

CA XII.

—
(animal) non e
teru alſtanden
Verl 4. Allva
(bore) ecigera

(Cominus boris

Preceptalnyutſe
elt (illud in:
Ne ſt infrument
ambulet quiai
Mec induat dir
tio: (prohibitio
nes loct axillr.
ſem, quæ a0due
Preparatus, be
luis. 1). Verl.

— —
6. Brillius renium
tunnun⸗ ichbe ie
Pretio, nam, qun
bum iſtud cum
jam numm anlet.
not. in de W
Pol 19 1,col 4.
5 ol. 10. 6, i ,.
7. Conſer gur ſup
tanaſunt, conlet,
lukut ſol 1gn
1. Vige Exod. 41
Col. Hn aenot,
Iam . Talm.
Anemalleptur,
9. l eg lewet i
iſo 2morerid,
Almn. BZapa wer
n a à l

zanheirin 6

1. Conſer he
odtiin in
i Nin ſ!l.
11. Pice die Præ
Chald,, t ae
nec it, eneri
2,tih. 1),

CA. XI.

—

n,) gülppri⸗
1.1. Mrue⸗
et ablondas ad
cunt: interdum
num in mentemm
lominoboris et⸗
inquire, 3, neſit
teſtitunio, ne
pelasabilloldo⸗
abbini:) quod-
43. guod rers
(aui⸗

——

ſerict Dred i
gicit, neſotſtun ille,
ele dcit, ſt An
ceceptot, qli guarit
oluo,c nGr Alſe
dot. Dn W lo.
n tckt. Tulm 71
126, d mathinem

gir: nad ee

dos in gono tun lun.

evelet, utitno ſequt⸗

tol. t. . „a.
u w nn igel⸗
5

bellpreiumſt mnin
bos, i is tantum .
gunatum us boiis
cum efellu ſunt io⸗

(onler nun⸗
lio tol.57.²
1 gul conſen⸗
cuo id alo i⸗ .
ſol. 15 8 ſo .

0ln. 1.8A1z1. .

CAT. XXII. DEUITERONOMII. 1429

(animal) non operatur & (tamen) comedit, id vendatur. ⁶. Eod. verſ. 3. Non po-
teris abſiondere te] id eſt: Supprimere oculum tuum, quaſi illum non videas. 7.
Verſ. 4. Sublevando ſublevabis] Hæc eſt oneratio, ut imponas onus, 9. quod ab illo
(bove) deciderat. Eod. verſ. 4. Cum eo] i. e. Cum domino ejus (bovis;) aſt, ſi is
(dominus bovis) abierit ac ſederit, 9. dicens ei: quando quidem tibi injunctum eſt
præceptum, ut ſubleves, (tu ſublevavis ſolus, iſto caſu) ſi vis onerare, onera, liberum
eſt (iſtud & in arbitrio tuo poſitum, non verò præceptum eſt, ut oneres.) Verſ. 5.
Ne ſit inſirumentum viri ſuper fæminam] Ita, ut illa ſimilis evadat viro, quò inter viros
ambulet, quia iſtud non (fit alium in finem,) quàm ut ſcortetur. 10. Eod. verſ. 5.
Nec induat vir veſtem mulieris] Ut abiens ſedeat inter mulieres, 11. alia explica-
tio: (prohibitio iſta ideò facta eſt,) ne cadere faciat 12. crines pudendorum ac cri-
nes loci axillæ. 13. Eod. verſ. 5. Quia abominatio] Non prohibuit lex, niſi ve-

ſtem, quæ adducit ad abominationem. 14. Verſ. 6. Si occurrerit] Excipitur (nidus)

præparatus. Eod. verſ. 6. Non accipies matrem] Dum illa adhùc incubat pullis
ſuis. 15. Verſ. 7. Ile benè tibi ſit &c.] Si quoad præceptum leve, in quo nullum eſt

ſec..

Pe:

6. Et illius retium domino animalis perditi retti-
tuatur, idque ideò, ne dominus aninvalis careat
pretio, nam, dum hic lex dicit: reſlituas, ver-
bum iſtud cum effectu eſt intelligendum, uti
jam num. antec. 4. h. verſ. dictum eſt, confer.
not. in bons e b. loc. ac Jalkut Part. 1.
Fol. 29 1. col. 4. med. it. Bava mezia, ol. 22. b.
& fol. 2 6. b. it. fol. 27. a.
7. Conſer. quæ ſuprà ad verſ. 1. h. cap. n. I1. no-

tata ſunt, confer. & not- in Hννâ b. loc, ac

Jalkut fol. 292, col, 1. med.
3. Vide Exod. c. 23. v. 5. & Gur Arjeh fol. 219.
col. 2. fin. ac not. in pn p h. loc. ubi et-
iam tract. Talm. Bava mezia fol. 3 2. a, ad mar
ginem allegatur.
9. 14 eſt: ſemet abſtraxerit nec ſimuùl cum altero
illo adrnoverit, dicens ei: &c. confer. hic tract.
Talm. Bava mezia, fol. 30. a. & fol. 3 1. a. it.
Fol. 32. a. & fol. 3 3. a. it. Berachot, ſol, 19. 5.
& Sanhedrin, fol, 18.5. 4
10. Confer. hic Siphre & trad. Talm. Naſir cap. 3.
ſicuti in in nom erp ad marginem allegentur,
vid. Naſirx ſol. 5: a. it. Maccot, fol. 20, b.
11. Vide hic præ aliis P. Fagi nor. ad Paraphr.
Chald. h. loc, ac Jalkut Part. 1 fol. 29 2. c0l. 1.
med. it. Spenceri de Legib. Hebræor. ritual. lib.
2. cap. 17.

12. Vel: ne dejiciat, ſic verbum ν hic verto, 4
radice wa, in Gur Arjeh fol. 2 19. col. 3 princ.
exponitur: dyù ayn i. e. ablatio crinis, nem-
pèe i ee en wen die ayn i, e.
auferat vel removeat crines loci axillæ & loci
pudendorum, confer. quoad hane ſigni ficatio-
nem verbi ν infrà Deuter, c. 2 8. v. 40, ibique
not. n. 46. vid. & not. in nan no h. loc.
quarum explicatio num. ſequ. 13. habetur, in
MSto 1, pro ν legitur: 5i. e, removeat.
13, Id eſt: cavitatis, quæ eſt ſub brachio, ubi
crines naſcuntur, id enim dictio r ſignificat, de
qua vide Buxtorf. Lex. Chald. fol. 2362. in
not. pm v exponitur, quòd hujus loci ſen-
lus ſit: Dv& Wω ννοbe, . e. ne quis
ſeſe ornet ornatu muliebri, conſer, Jalkut P'art.
1, fol. 292, col. 1. .
14. Loci iſtius expoſitionem vide in notis npu
ʒn b. loc.
15. Confer. Levit, c. 22. v. 2 9. n. 39. & Gur Ar-
jeh fol. 2 19. col. 3. princ. ac not. in narn np
h. loc. ubi etiam tract. Talm. Chullin fol. 133.
b, & fol. 139. 2. & nl. 14,0. . & fol. 41. a. 5.
ad marginem allegatur, vid. & Jalkut Part. 1.
fol. 292. col. 1. circa fin. & col. 2. princ.
confer. & Bava mezia, ſol. 3 1, a. & ſol. 102.
3.

1430 PDEUTERONOMII. CAP. XXIE

pecuniæ diſpendium, 16. lex dicit: ut benè tibi ſit & dies (vitæ tuæ) producas; mul-
t0 magis (id locum habebit) quoad retributionem mercedis præceptorum gravium
17. Verſ. 8. Si æadificaveris domum novam] Si ſervaveris præceptum de dimittendo
nido, 18. tandem eveniet tibi, ut novam domum ædifices, & ſi executus fueris man-
datum de ſepto (faciendo) præceptum quippe trahit præceptum, 19. tunc acquires
vineam & agrum veſtesque decoras, ideò textus iſti connectuntur. Eod. verlſ. 8.
Septum] (Dictio Py ſignificat) ſepimentum circà tectum, Onkelos interpreta-
tus eſt εPâ, 20. ut ſit veluti theca, quæ ſervat id, quod in ea eſt. Eod. verſ. 8.
Si aliquis ceciderit] Dignus quidem ille erat, ut eaderet; ſed nihilominùs non danda
eſt per te occaſio mortis, quia devolvitur meritum per illum, qui meretur, 21. &
peccatum per eum, qui peccat. Verſ. 9. Diverſis generibus] (Nimirùm) triticum &
hordeum 22. atque acinos uvarum projectione manus (non ſimùl ſeminabis.) Eod.
verſ. 9. Ne fortò ſanctißicetur] (Verbum τιh vertitur) juxtà Targum ejus 2 8S
id eſt: polluatur, quicquid averſationi eſt 23. homini tàm in laudem, veluti eſt res
ſancta, quàm in vituperium, ſicuti id, quod prohibitum eſt, ei convenit lingua (vel

dictio:) Op veluti (accipitur in illo loco:) ne tangas me, quia RP 24.

Verſ.

16. Vide, quæ infrà ad Deuter. cap. 24. V. 1 8. n.
46. notata ſunt, it. not. ad Pſalm. 119. v. 129.
n. 9 5. & tract. Talm. Cholin, fol. 142. a. b. &
Kidduſchin, fol 3 9. b. & fol. 40. a.
17, Nempè: Ii illa ſervaveris, confer. P., Fagii
nor, ad Paraphr. Chald. b. loc. & Gur Arſeh
Ol. 2 19, col. 3. med. ac not. in an n, ubi
tract. Talm. Chullin ol. 141. 9. ad marginem
allegatur, confer. & not. ad librum Prec. Jud.
p. 2. p. 937. . med. ac p. 215. 2. fin. ac . prine-
vide & D. Wagenſ. Nizzach. p. 53. & p. 57. it.
Kidduſchin fole 39. 5. ac Jalkut Part. 1. F. 29 2.
col. 3. princ. —
1 8. Id eſt: de matre, quæ pullis ſuis incubat, di-
mittenda, qua de re paulò antè dictum eſt.
15., Confer. quæ ſuprà ad Deuter. c. 19. v. 11. n.
12. & ad verſ. 14. b. cap. n. 30. notata ſunt,
vide & Buxtorf. Lex. Talm. fol. 484.
20. Id eſt: theça, à Græco 9Rn, alii vocem pyp
verierunt: loricam, æsραενwv Lxx. interpre-
tes tranſtulerunt s£uιαινπ coronam, confer. F.
Fagii not. ad Paraphr. Chald. ut & Junii ac Tre-
mellii not. h. loc. vide & D. Wagenſ. Sota pag.
260. & p. 86 5. it Cholin, ol, 136. a.
31. Vel: devolvirur juſtitia per eum, qui juſtus

eſt, Hebr. π— y t, abfunt iſta à MSto I.

confer. quæ ad Numer. c. 9. v. 7. n. 19. notata
ſunt, vide & not. in on nom b, loc. Cunæus
lib. ?z de Republ. Hebræor. c. 15. verba iſta:
an —hh wee ee en een ieeeen,
(quæ in Seder. Olam rabba cap. ult. habentur,)
ſic tranſtulit: quemadmoduùm meriti renume-
ratio etiam poſt longum tempus recidit
ac revolvitur in eundem diem; ita & pec-
cati, confer. tract. Talm. Cetubot, jol. A 1. b.
& Bava kama, fol, 15. & fol. 46. a. it. fol. 51.
a.
22. Confer. hic Gur Arjeh fol. 2 19. col. 3. fin. ac
not. in *ντπ ubi tractat. Talm. Kid-
duſchin fol. 3 9. 2. & Chullin fol. 92. b. ad mar-
inem allegantur, confer. & Peſachim, fol. 25,
a, & Berachot, fol. 35, a. it. Spenceri de Legib.
Hebræo. ritualib. lib. 2. eap. 18.
2 3. Hebr. 2yHae, quo nom iine intelligitur id, quod
homo non tangere; ſed ab illo recedere vel ſe-
met ſeparare debet, confer. hic tract. Talm. Kid-
duſchin, fol.,5 6. b. & Cholin, fol. I1 5.a. & fol-
116, 3à.
24. Sic uti Eſai. cap. 6 5. v. 5. habetur, quod non-
nulli tranſtulerunt: ſanctior ſum te, Vulgata
habet: ummundus es, Läx'Xx αοιε mun-
dus

keiinez, gde

CAb. XII.
—
Verl. 10. My⸗
(cies divetſis g
gata patia (iye
Verl. II. Mi
elſt, 16, Rabbit
politam, flatun
er Ciretlis gene

iunnt. Verl. 1
iſe eimmplſie
dum iple kans
ddlinguam mmal

(Aliqvis in udicl
Lauler zuelle G/

kam contemnun

— —
Qus Ium, confer.
9).V. . urta C.
hic fentendum en
wpote.
1). Vel: par tatio
Vige inffa Deuter.
eh ,.119 , i8l 4,
h, loc, udi etizmn
14.b, 3d magig
8
Dant, 1 60l 1924

6. Confer gua 14

ta ſunt, & alku
4, mech i. Klin,

17., Vile Leyit did

Pyn de 1. loe.
chabbat, ,0l, 1
.
. ſ. . 1.
Mehathor, .
17, 1 & Rrachig
1n ie eriedus,
Ubi na. Talm.
& dihte 3
11 1. n
likun pan,
ł 1), 6. Kdn
o. 6.8
Ra. & Beche

CALXNr
—.—
Mum gravium
de dimittendo
tusfaetisman-
tunc eguires
Bod. veti.
losintetptet
Pod verſ. 9.
nisnon danda
eretut 21. C
m) titicum &
ninabis.) Eod.
ejls 5NNONT
Vluti eſt tes
enitlingua vel
1 .
et.
.7. n. 19, DOtaäld
50 b, loc. Cunæns
. 15,Felba iſta:
o r
ul hadenun)
Im meriti ſenune⸗
tenpos lecidiit
biem; i pee.

119, 01, , ſn r
galtet. Lalct. Kid⸗

lol. g1,,40 wal ⸗

ePelacbim, ſol.
Serer belehit⸗

.
imeligiuu
jllo ececele “
rtc,liln N,
,folen 5 0

volnoe⸗

habetut, fulgna

1 ſum le,
,ut Wu
Nil e

27, Vide Levit. dict. c. 19. v. 19. n. 102. confer.

quod “

CAFP. XXII. DEüTERON OMII. 1431

Verſ. 10. Non arabis bove ſimul & afino] Idem judicium eſt 2 5. quoad omnes ſpe-
cies diverſas, quæ ſunt in mundo, par quoque eſt ratio quoad eos, qui agunt ſimùl li-
gata paria (diverſorum animalium,) dum quodlibet onus per viam ducere volunt.
Verſ. 11. Veſtimento beterogeneo] (Dictioe 13 0νâ) ſignificat id, quod mixtum
eſt, 26. Rabbini autem noſtri (vocem 19 Oν) exponunt: 1)9) NO Lidc eſt:
politum, filatum (ſeu netum) & tortum. 27. Verſ. 12. Funiculos facies tibi] Etiam
ex diverſis generibus, 28. ideò Scriptura illos (funieulos textui antecedenti) con-
junxit. Verſ. 13. Ee venerit ad illam eamque odio habuerit] Tandem. Verſ. 14.
Et ipſe ei impoſuerit occaſiones 29. verborum] Peccatum trahit poſt ſe peccatum, 30.
dum ipſe transgreſſus eſt (præceptum:) ne odio habeas, 31. tandem ipſe deveniee
ad linguam maledicam.t Eod. verſ. 14. Mulierem iſtam] Hinc (concluditur,) quòèd
(aliquis in judicio) non dicere debeat verbum, niſi coràm litigante. 32. Verſ. I15.
Pater puelle & mater qus] Quicunque educaverunt malam ſobolem, illi propter
eam contemnuntur. 33. Verſ. 16. Et dicet pater puellæ] Docet (hic Scriptura,)
quòd

3. a. & Sevachim, ſol. 18. ö. & Cholin, fol.
136. 2.
29. Id eſt: dederit aliis occaſionem traducendi
egam ipſeque diffamaverit eam, prout P. Fagius
in not. ad l'araphr. Chald. hie exponit, Junii ae
Tremellii yerſio habet: dedit occaſiones haben-
dorum ſermonum de ea, cenfer. Cetubot, ol.
22. 2. 5. & f. 46. a. 5. it. Sota, f. 2 3. à2. & Kiddu-
ſchin, f. 3. b. & f. 9. a. & f. 64, 2a.
30. Peccatum ex peccato naſcitur, confer. quæ ſu-
prà ad verſ. 8. h. cap. n. 19. notata ſunt, vide &
num. ſequ. 3 1. h. cap. ac not, in an now h.
cap. ut & Levit. c. 19. V. I I. & 12, n. 51.
31. Quod Levit. c. 19. v. 17. habetur, huc facit,
quod ſuprà ad Deuter. c. 19. v. II. n. 12. no-
tatum eſt, confer., net. ad librum Prec. Jud.
part. 2. p. 2 5 1. b. med.
32. Id eſt: præſente adverſario ſuo, non verò
clàm illo, confer. not. in nan no h. loc. ubi
Siphre ad marginem allegatur.
3 3q. Hinc colligunt, alumni flagitium in altoris
ignominiam vergere, prout P. Fagius ad Para-
phr. Chald. h. loc. noravit, confer. verſ. 2 1. H.
cap. n. 39. G& infrà Deuteron. c. 2 5. v. 4. n. 17.
it. Levit. 6. 2 I: v. 9. num. 37: ac D. Wagenſeil.
Sot. p. 805, it. not. in a , ubi Siphre ad
marginem allegatur, vide & Gur Arjeh jol.
319.

dus ſum, confer. Raſchi not. ad Eſai. dict. cap.
6 §. v. 5. juxtà Commentatoris noſtri mentem
hic vertendum eſſet: quia polluo ſea contami
no te.
2 5. Vel: par ratio eſt, Hebr. &, de quo
vide infrà Deuter. c. 2 5. v. 4. n. 14, & Gur Ar-
jeh f. 2 19. col. 4. princ. ac not. in nan
h. loc. ubi etiam tractat. Lalm. Bava kama fol.
54. 5. ad marginem allegatur, confer. Jalkut
Part, 1. fol. 29 2. col. 4. princ.
26. Confer. quæ ad Levit. c. 19. V. 19. n. 9 9. no-
tata ſunt, & Jalkut dict. Part. 1. fol. 292. col.
4. med, it. Kilaim, fol. 34, 23.

& Gur Arjeh ol. 2 19. col. 4. princ, ac nor. in
Hor O y. loc. ubi ſcribitur: excipi .n
i. e. linea, quæ non fſunt neta & torta, confer.
Schabbat, ol. 27. a. b. & jevammot, fol. 4. a.
5. & f. 5, b. it. Naſir, fol. 41. b. & f. 5 8. 2. it.
Menachot, f. 3 9. b. & f. 43. a. 5. it. Bechorot, f.
17. a. & Erachio, f. 3. a.
2 8-Sive: ſpeciebus, confer. hie not. in pan ne,
ubi tract. Talm. Jevammot ſol. 4. a. & fol. 5.
5. & Siphre ad marginem allegantur, vid. &
Jalkut Part. 1. †l. 29 3. cOl. I. med. it. Schab-
bartyf. 27. b. & Succa, F. 9. a. i7. Menachot f. 39.
a. b. & ſ. 10. b. & . 4 3. a. b. it: Naſir, f. 41. b.
6 58. a. & Bechorot, f, 17. a. & Erachin, .
5 38 855 s8

41432

DEUuTERONOMII.

„CAb. XXII.

quòd mulier non habeat poteſtatem loquendi coràm viro. 34. Verſ. 17. Et expan-
dent veſtimentum] Ecce hoc eſt ſimile, 3 5. (ut ſenſus lit:) alba reddunt 36., verba
inſtar veſtis. Verſ. 18. Et caſßtigabunt eum] Flagellatione. 37. Verſ. 20. Quòd

ſi vera fuerit res iſta
conſtet,) quò
mus patris ſui
verſ. 2 1. Ult fornicaretur

(Nimirùm ſi probatum ſit) per teſtes, factà præmonitione, (ac
ꝗ ſcortata ſit (puella iſta) poſt ſponſalia. 3 ². Verſ. 21. Adtoſtium do-
(Ut dicant homines:) videte ſobolem, 39. quam educaâſtis. Eod.
in domo patris ſui] (Dictio ponitur) pro π☚%âä i. c.

in domo patris ſui. Eod, verſ. 2 I. Omnes viri urbis éjus] i. e. Adſtantibus omni-

bus viris urbis illius. 40. Verſ. 22. Moriantur etiam ambo] (Hoc dicitur) ut exci-
jatur 41. factum delectationum, 42. ex quibus mulier nullam capit delectatio-

nem. Eod. verſ. 22. Etiam] (Id dicit Scriptura „) ut includantur, qui veniunt

—

poſt

„ E reEY er ee

219. col. 4. med. at Jalkut Part. 1. fJol. 293.
gol. 3. princ. .
4. Nempè: in judicio, ſic & P., Fa gius in notis
ad Paraphr. Chald. . loe. exponit, vide & Gur
Arjeh fol. 219. col, 4 med, ac not. in
man ubi Siphre ad marginem allegatur.
35. Id eſt: verba iſta parabelicè & per ſimilitudi
nem ſunt intelligenda, nimiruùm per verba teſti-
unm declarabunt & explicabunt parentes virgini-
tatem fſiliæ ſuæ, ſicuti explicatur pannus, ſic P.
Fagius in notis ad Paraphr. Chald. p. loc. vide
num. ſequ. 36. b. veer.
36. Id ell? declarant & perſpicuam faciunt rem
per teſtes, id enim hie ſignificat, confer.
num. antec. 35. . verſ. & Gur Arjeh ol. 219.
col. 4. med. ac not. in an e ubi Siphre
& tract. Talm. Ketubot l. 46. a. ad margi-
nem allegantur. confer. & not. àd Piolm. 6 8. v.
15. num. 27. it. tractatus Talm. num. 28. alle-
gati.
37. Hebr.
u m) de hac flagellation
Dedicat. Job. Buxtorfii, tatui de
Viaturis præmiſſa eſt, confer. & Gur Arjeh fol.
219. col. 4. med. ac not. in n-n SW, ubi
stiam Siphre S& Ketubot dict. fol. 46. a. ad mar.
ginem allegantur, confer. & Lighitfoot. ad Matt.
7ap. 26. v. 3. p. 46 1. edit. Lipf. confer. & tract.
Talm. Erachin, fol. 15.9. H
3 ½. Contfer. hic Gur Arjeh fol. 219. col. 4. ſin.
a& not. in 7 ρ“ ubi Siphre ad marginem

Nyp i. e. verberibus (eaſtigabunt e.
e vide plura in Epiſtola

quæ tractatui de Abbre-

14 *b. it. Erachin, fol. 15. a. it. Seideni uxar
Ebtraica, lib. I. c. 16. & lib. 3. 6. 1. & ſequ.

118. ac Jalkut Part. I. Fol. 29. col. 3. circà fin.

Jol. 50. a. „,
40. Cosfer. Gur Arſeh ſol. 219. col. 4. fin. ac
not. in an mbb b. loc. ubi Siphre ad mar-

ginem allegatur, vide & ſuprà Deuter. c. 17. V.

41. Si ſcilicèt vir in alio mulieris loco, quàm qui
concubitui deſtinatus eſt, delectationes capiat

n ri HN&&τ PXW*'i. e. ex quibus fœmingz

nullam capit oblectationem, ſicuti in notis
pan new] . loc. habetur, iſto caſu non ſunt
ambo ultimò ſuppliciò afficiendi, quoniam lex
hic dicit: ambo, quæ dictio, juxtà Rabbinorum
ſententiam, hunc habet ſenium, ut ſint rbam

Mn C i. e. ambo æquales quoad dels-
Qationem, uti in not. 'pan inev h. loc, habe-
tur, confer. num. ſeq. 42. 5. & Sanhedrin, fol. 6 6G:
b. & 86. a. it. Jalkut Part. 1. JFol. 293. col. 4⸗

princ. & Erachin, fol. 7. ñ a.
42. Sic vocem * quæ hic habetur, interprs-
tor, 4 — i. e. lætitia, oblectatio, nonnul-
li propoſterum concubitum hoc nomine intel-
ligi putant, conſer, num ſequ. 43

4

allegatur, confer- & Ketubot, fol. 40. . & fol.

it. Ketubot, fol. 45. 6c ol. 49: 2. it. Sanhedrin,

39. Vide, quæ ad verl. 1 5. h. cap. n, 33. notata ę

ſunt, conter. & infrà Deuter. c. 32. v. 20. num.

CA Vll.

oKülos; 4.
Nehendatun et

on Gifketunt

ii vbe] (

pen a0,0cat

Vetl. 26. Nan
keckus: guiaill

inlatgitconre

t exponunn n

Detimms gott

Erl. l:
ſalia in
(Jng

1. Nemp
PN in N
ſushuſus loci ſ
äSraf
Venlunt ac t.
etlam wortisl
110, 0l np.
bie ſeriptum ſe
Plaribun pro d
quam lediont
mlir tei ſint
heliin geicenl
ua non dddet,
Ilr ad Genet
vide e D. W
Hum 12, cOn
44. edea, qu
aſhciun,, cont
1, 11, nctiti,
dl 10r ael
ut idemſenmn
Dtotk, Ler
n l 29
fle ol,6

CAt. WII

—.—
.13. Meie.
lunt 34, detba
Verl. 20. Aul
tmonitione, (4
educaltis. Lod.
pro Mit.
dllantibus omni⸗
Cicitue) ut eici.
capit delectatio.
Uur, gui venint
poſt
i,fal, 40.5. & ſol.
. 2 it. Züdeni uor
.b. cap. M 3 nt d
ter. e, 32, f.20, HuI.

0, 19, C0) ,cita in⸗
9,40, 2¹ 1 Jtbectin,

1 119, l 2 fa. 1
N ubi öhme ad mal⸗
ſini Deiker t, I. K

Aleni ſoo, gainn gli
, delecladioned tin
i e. erguibus emina
olem, ſielli is notie
aur, o cail non iumt
cieph, uoniann er
dio, urt Rebbinonnn
ſenlum, At iin s
biſes godi del⸗
e lor hebe⸗
1Ssonhentin ol
un 1 fal 19, dele⸗
„9 “
Ar bie ebein imehli⸗
1, obleckatio, nonnll.
ium hoe nocnine e.
ſeqe,1

CAP. XXIII. DEUTRRONOMII. 1433

poſt illos; 43. alia expoſitio (verborum iſtorum:) etiam ambo, (nempè,) ut com-
prehendatur etiam fœtus (in utero exiſtens,) nam ſi prægnans fuerit (iſta fœæmina)
non differunt ei (ſupplicium,) donec peperit. 44. Verſ. 23. Et invenerit eam ali-
guis in urbe] (Quoniam illa in urbe inventa fuit) ideò ipſe rem cum ea habuit, fora-
men advocat furem, 45. ecce ſi illa in domo ſua manſiſſet, iſtud ei non accidiſſet.
Verſ. 2 6. Nam ſicuti inſurgit &c.] JIuxtà ſimplicem ſenſum hic eſt (verborum) intel-
lectus: quia illa compreſſa fuit atque (ſtuprator) illam per vim fubegit, * ſicuti aliquis
inſurgit contrà proximumſuum, ut illum interficiat; Rabbini autem noſtri id allege ri=

perimus docgtrinam &c, 46

.

cè exponunt (hoc modo:) ecce iſtud venit, ut doceat 9 NaH. i. e. & re-

Erſ. 1. Non accipiet] Non poterit eam ſibi (uxorem) accipere 1, nec ſpon-
ſalia in ea habent locum. 2. Eod. verſ. 1. Nec revelabit alam patrus ſui] i. e.
(Non ducat uxorem) illam ſœæminam, quæ levirum expectat patrem ejus,
MM 88 385 ss 2.

320

.„ Nempè; poſt priores adulteres, Hebr.
DATNPH in MSto 2. habetur iEn, ut ſen-
ſus hujus loci ſit: hala — y Nenn n

illi, qui poſt eos (priores adulteros)
veniunt ac tem cum conjugata babent’,
etiam mortis ſint rei, prout in Gur Arjeh fol.
220. col. I. pr. exponitur, in notis Epan ne
hic ſcriptum reperitur, quêd in nonnullis exern-
platibus pro: rermen legatur: &, juxt
quam lectionem hæc eſſet explicatio: quòd
martis rei ſint illi, qui cum ea præpoſteram ve-
nerem esercént, Hebr. — dei i. e. via,
quã non decet, adverſante ſcil. naturà, confer.
quæ ad Geneſ. e. 24. V. 16. n. 3 5. notata ſant,
vide & D. Wagenlſ. Sot. pag. 87 8. & p. 9892.
num. I2., confer. & num, antec. 42. H. Verſ.
44. Sed eam, quamyvis gtavidam, ultim ſuppliciò
afficiunt, conter. quæ ad Deuteron. c. 17, v. 13.
n. 22. notatàa untt.
45. Confer. hic Eetubot, fol. 48. 5. & Kidduſchin,
Fol. 10. a. eſt autem iſtud proverbium Hebræ-
um idem cum illo: occaſio facit furem, confer.
Buxtorf. L. ex. Chald. ol. 1835: ac Jalkut Part.

41. a. & ol. 66. 6.

nty Seen e n Senenete i. e. quôd omnes

1. fol. 29 2. col. 4. eitcà fin. & Sanhedtin, fol L

* Confer, hic Seldeni uxor Ebraica, lib. I. cap. 16.
it. lib. 2, c. 2. & ſequ ubi plura de ſponſalibus.
46. Vel: & deprehenditur doctrina &c. ſenſes
eſt: nn nnn de nrn en
) RN Ne PRNA i. e. quia venit (Scri-
ptura,) ut docegt de puella de ſponſata, quòd il-
la puella deſponſata fuerit per vim compreſſa &e.
ſic in Gur Arjch/ol. 220. col. I. princ. exponi-
tur, ubi ex bPeiachim f0l, 25. 5. adduçitur caput
ſecundum, quod incipit: —ye 9, unde locus
ide deſlumptus eſt, vide & not, in pam mD b.
loc. ubi tract. Talm. Sanhedrin, ol. 73. a. ad
marginem allegatur. SS

1‧ Confer. hic tract. Talm. Kidduſchin, fol. 67.
5b. ſicuti in -m hov ad marginem allegatur,
vid. & Berachot, Jol. 21. . & Jevammot, fol.
4. a. 5. & †ol. 49. 2, it. ol. 9 7.a. & Kidduichin
Ja1. 67,7„
2. Vel: non ſubſiſtunt; eſt autem hic ſermo de
d- W.*H. d i. e. ſponſalibus, quæ fiunt pecunia,
ſicuti in notis man n. b. loc. exponitur, de
quibus vide D. Wagenſeil. Sot. p. 55 I. num. 2.
confer. & Gur Arjeh fol. 220: col. I. princ. &
infrà v. 1 §. H. cap. n. 37.

1434

DEUTERONOMII.

CAP. XXIII

3. quæ patri ejus convenit; 4.

admonitus fuit (in illo loco:) nuditatem patrui tui, 5.

ſed ecce jam anteà de illa (in uxorem non ducenda) ipſe

(ita ſanè eſt;) ſed (id hic

ideò repetitur,) ut hac in re transgreſſio fiat duorum præceptorum negativorum 6.
& ut conjungatur 7. ei (textus, qui ſequitur, nempè: non veniet ſpurius &c. 8. ut

doceat (te S. Scriptura,) quòd non ſit ſpurius, niſi (natus ſie) de illis,

qui rei ſunt p=

næ exciſionis 9. & multò magis (is ſpurius eſt, qui natus eſt) ex illis, qui rei ſunt (pœ-
næ) mortis per domum judicii (infligendæ,) quia non infligitur mortis ſupplicium

propter (ullam) nuditatem, 10. in qua non

ſtum) attritione] (Verbailla: & v

teſtes. 11.
eum,) cui abſciſſus eſt nervus 12.
nis, ſed (ſemen) effundit atque guttatimm

veniet ſpurius in congregationem Domini] i. e.

ſit pœna excidii. Verſ. 2. Læſus (te-
notant eum,) cui vulnerati vel attriti ſunt

Eod. verſ. 2. Exſectus virilitate] (Verba 325 05 ſignificant
nec amplius poteſt ejaculari emanationem ſemi-
deſtillat nec gignere poteſt. Verſ. 3. Non

Non ducet uxorem fœminam Israéëliti⸗

dem. 13. Verſ. 4. Non veniet * Ammonites] * i. e. Non ducet Israëlitidem. 14.

Verſ.

3. Nempè: quæ levirum expectat patrem ejus,
qui œminam illam uxorem ducere vult, ſenſus
eſt: non poterit aliquis eam ducefe uxorein,
quæ patri iſtius viri, tanquàm leviro, jungenda
eſt matrimonio, vel: quam pater ejus, tanquàm
levir, uxorem ducere debet, ſic =n reWhie
interpretor & expono, confer. Gur Arjeh fol.
220. col. 1. princ. ac not. in an h. loc.
ubi etiam tractat. Talm. Jevammot, Jol. 97. 2.
ad marginem allegatur, confer. S& D. Wagen!
Sot. p. 55 1. & 587. S num. fequ. 4. at Jalkut
Part. 1. Fol. 294. col. 2. wed.
4. Id eſt: quam pater ejus, tanquam levir, uxO.
rem ducere debet, confer. num. antec. 3. & Jal-
kut Part. 1. fol. 294. col. 2. med.
5. Scilicèt: ne reveles, uti Levit. c. 1 8. vVerſ. 14.
habetur.
6. Confer. quæ ad Levit. c. 11. v. 3. n. 1 8. notata
ſunt, vide & verſ. 2 1. ., cap. num. 47. item cap.
ſequ. 24. v. 14. D. 31. .
Vide hic Gur Arjeh fol. 220. col. 1. princ. ac
not. in pam new, ubi Jevammot, Jol. 44.
ad marginem allegatur.
g. Hebr. Mhn, prouùt verſu 3. H. cap. habetur.
9. De qua vide Levit. cap. 4. V. 2. n. 3. vide &
Gur Arjeh fol. 220. col. I. med- ac not. in
on rov h. loc. —ð
40. Sive? propter ſcortationem, id enim dictio

7.

pon rD b loc.
1I. Confer. & hic Gur Arjeh Jol. 220. (0l. 1. Cire
cà fin. ac not. in Par n h. loc, ubi tract.
Talm. Jevammot, fol. 7 1. 2. 5. & fol. 76. a. &
fFol. 79. b. ad marginem allegatur, vide & Jal-=
kur Part. I. fol. 2 94. col. 2. circa fin.
I12. Id eſt: virga membri virilis, Hebr. ), uti hie
habetur, confer. not. ad 2. Samuel. 6 13. V. 1 5.
num. 9.
13. Conf. hic P. Fägius ad Paraphr. Chald . loc.
& Junii ac Tremellii not. b. loc. vide & Gur
Arjeb fol. 220. col. I fin. ac not. in b'pam
ut & D. Wagenſeil. Sot. pag. 563, n. 6. it. Je-
vammot, fol. 44. a. & fol. 7 5. b. & fol. 76.,5. it-
Kidduſchin, fol. 7 3. a. . & fol. 74. b.
“ Hebr. Na N, hæc & ſequentia, usque ad: 7)
n i. e, propter rem, abſunt à MSto I. confer.
hic Berachot, fol. 2 8. a. & Jevammot, fol. 16. 5.
* Confer. hic evammot, fol. 77. a. 5. & Cetu-

fol. 67. b. it. Horajot, ol. 10. 5. & Jadajim, ol.
76. a. it. Sanhedrin, fol. 103. .
14. Vide etiam hic Gur Arjeh fol. 220. col. I.

fin. ac not. in mom M h. loc. it. Jevammot,
fol. 69. a. & 76. 5 &à D. Wagenſeil, Nirzach.
Pag⸗

— ⸗
mpsy, quæ hie habetur, ſignificat, confer. Gur
Arjeh Jol. 220, col. 1. med. ac not. in-

bot, ol. 7. 5. it. Naſir, Fol. 2 3. 6. & Kidduſchin,

(Ab. XIl.
—
Ferl. ſ. Piy
eccandumin
16, Verl.7.
labit in mecke
corum, Verl
isdigaus ſiug
abominaberu.
maſcolos in fll
tium prebuen
ei leris genen
congregatione
Gucit, Pejor
Privat in hoc!

—
Dag. 54, P.
2. Munh. 1, a0
med.
1ſ. Conler, Gn
not, in Onr
matginem alle
ſ. a. & Zanbe
16. Vie hie guu
Drine. ac Puxte
Uin dict /l.
Hehr vdb h
Irn Wie
2blant hie 3
17, dienti p, 17,
kun batt,l. 01
19. Nent: ui
Mosbnanete
In wa dd
Aeegatur, i
19. Vel: omnit
dn ſe, a⸗
in hotis n⸗
na kama, ſa
4.1. Drinc. „
l 194, e0l
140, deiſickt⸗
Daufulum ger
Pn dd

deinr erplie

CMXNI.
—
dn ducench) igle
Atz) ſed id hi
lnegativorum ,
ſpunms Ec, g, u
gi rei unt oe⸗
gbireiſunſdee⸗
noniss ſuppliclum
etl.2. Leiu (ie⸗
rativel attritiſont
0 bgnifcant
nanationenn ſemi⸗
l. Verl. 3. Mr
einam IKaeliti⸗
lsraelitidem. 14,
Veſſ.

——

ſgniſtcet, .oller. Gut

1, med, Ac nOt. .

eb fol. 110, (ol. 1,ne
Peob. loc, ubi iject.

1,d. 5 ol 75,

CAbp. XXIII.

Allegatut, ſile à lil⸗
21,cli i. .
ilis, Hebt. 0) uihie
1,SAhlel /7 13,1

Deuht ChI Hlot.

1 1
. Xcn0t, in d P

7, o jbaheit
4.

, ſol 4e,
eglentis,Ugie⸗
unti Mto 1, (ie⸗

ſeumndlfol 1bib

1 , Ceil⸗

aſtn

0l.23.5,

in 6irin

DEUTERONOMII.

1435

Verſ. . Prapter rem] i. e. Propter conſilium, quod contrà vos inierant, ut vos ad

peccandum inducerent. 15. Eod. verſ. 5. In viæ] Quando fuiſtis in perturbatione

16. Verſ. 7. Non quæras pacem eorum] Quandoquidem dicitur: * tecum habi-
tabir in medio tui, 17. forſitàn etiam iſte? 18. lex (hic) dicit: non quæres pacem
eorum. Verſ. 8. Non averſaberis Jdumæum] (Scilicèt:) omni modo 12. etiamſi
is dignus ſit, qui tibi ſit averſationi, quia in gladio tibi occurrit. Eod. verſ. 8. Non
abomiaberis Eepptium] Omninòô atque omnem, 20. licèt † illi infantes veſtros
maſculos in flumen projecerint, quænam eſt ratio? (nempè:) quia illi vobis hoſpi-
tium præbuerunt tempore afflictionis, 21., ideè Verſ 9. Eili, qui nati fuerint ex
eis tertiâ generatione &c.] Cœteris autem gentibus 22. ſtatim permiſſum eſt (venire in
congregationem Domini,) ecce diſtis (inde,) quòd ie, qui aliquem ad peccandum in-
ducit, pejor ſit * eò, qui aliquem interficit, nam, qui aliquem interficit, is illum vità

privat in hoc mundo; aſt qui aliquem ad peccandum inducit, is ejicit * illum tàm ex
Ss5 sssS s8

hoc

pag. 54. & p. 2 60. it. not. ad 1. Samuel. G. I 1. v.
2. num. I. ac Jalkut Parte I. Fof. 294 col. 3.
med.
15. Confer. Gur Arjeh fol. 220. col. 2. princ. ac
not. in S'n nO; h. loc. ubi etiam Siyhread
marginem allegatur, confer. & Betachot, fol.
55. a. & Sanhedrin, fol. 10 5. b.
16. Vide hic quoque Gur Arjeh fol. 220. col. 2.

princ. ac Buxtorf. Lex. Talm. ol. 9 19. it. Jal-

kut dict. fol. 294. col. 3. fin.
* Hebr. daν hnn iſta & ſequentia, usquead:
abſunt hic à Moto I.
17. Sicuti v. 17. . c. habetur, confer. & hic Jal-
kut Part. I. fol. 29 4. col. 4. med.
18. Nempè: qui eſt ex gente Ammonitarum &
Moabitarum, tecum habitabit? confer., bie not.
in an inov . loc. ubi Siphre ad marginermn
allegatur, it. Gietin, fol. 57. a.
19. Vel: omninò; penitus, Hebr. pay, aſt vyn
ynn i. e. paululum averſaberis illum, ſicuti
in notis es n b. loc. ha betur, confer.
Bava kama, ol. 92. 6. & Gur Arjeh Jol. 210.
col. 2. princ. vide & num. ſequ. 20. ac jalkut
Jol. 294. col. 4. meld.
20. Sciſicét: Æpyptium 5 ſed iynn vyn i. e.

ayrim N i. e. non averſaberis Gc. (v. 8. h. c.)

paululum averſaberis illum, ſig etiam in notis 1
n PD h. loc. exponitur, ubi alia quoque

1. v. 2 2, dicitur: 73 i. e. omnem filium, qui na-
ſcetur, in flum en projicite, & 7 i. e omnem fi-
liam vivam ſervate, ideò verba iſta: 72) 720
à Commentatore noſtro hice notanter eſſe uſur-
pata, ibidem ſcriptum eſt, confer. hic Bava kama,
Fol. 92. b. & Berachot, fol. 6 3. b.
1† Hebr. 3y , in MSto 2. poſteà additum eſt:
yn EWWi. e. (quamvis) conveniat, ut ſint
averſationi, (quia infantes &c.:)
21. Nam pioverbio dicitur: aon een een
Nio n en ie den i. e. in puteum, unde
bibiſti aquam, ne projicias glebam, contfer. Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 29 9. & 203 I. ac Gur Ar-
jeh fol. 84. col. I, med. it. not. in an n
b. lod—
22. Nempé: illis, quæ non ſunt ex gentibus jam
dictis, vel: exceptis illis populis, de quibus
jam dictum eſt; hoc autem, nem pè, ut in con-
gregationem Domini veniant, intelligendum
eſt de proſelytis iſtarum gentium, confer. evam-
mot fol. 77. b. & fol. 7 . a. it. Kidduſchin, Fol.
* Vel : vejori ſit loco, gravius peccet, id enim vox
Sev hic ſignificat, conter. hic jevammot, fol.
69. a. ßJMB
X Nebr, meu , in MSto 2. pro eo legitur?
W, i. e, expellit eum, es eadem eſt; abeſt

habetur explicatio, nempè: quoniam Exod. c.

autem iſtud à MSto 1I.

1436 DEHTERONOMII. CAP. XXIII.

boc, quâm ex fùturo ſeculo, idcircò Idumæus, qui obviam ivit (Israèlitis) in gladio,
non eſt abominationi, ſic quoque Ægyptii, qui immerſerunt eos (lsraëlitarum infantes
maſculos, non ſunt abominationi;) aſt iſti, *** qui illos (Israelitas) ad peccandum
illexerunt, ſunt abominationi. 23. Verſ. 10. Quando exibis cum exercitu &c. tune
cavebis] Nam Satanas accuſat tempore periculi. 24. Verſ. II. Caſis 1 nolzurno]
Res iſtaſcripta eſt de præſenti. 25. Eod. verſ. H1. I egrediatur exird caſtra] Hoc
eſt præceptum affirmatiyum. Eod. verſ. II. Non veniat intrà caſtra] Hoc eſt præ-
ceptum negativum; prohibitum autem eſt, ingredi caſtra Levitarum ac multò magis
(vetitum eſt ingredi) catra præſentiæ Divinæ. 26. Verſ. 12. Et erit auretente veſpe-
„4 i. . Quando propè eſt, ut Sol occidat, lavet ſeſe, quia ille non eſt mundus, 2.
niſi quando Sol ad occaſum vergit. Verl. 13. Et manus erit tibi] (Explicatio vocis
4 hic facienda eſt) juxtà Targum ejus, 38. veluti (accipitur in illo loco: ) unus-
quisque ) y i. e. juxtà manum ſuam, 29. Eod. verl. 13. Exira caſtra] i. e.
Extrà nubem, 30. Verſ. 14. Sper. Zonæm tuam] i. e. Præter cœtera inſtrumenta
miniſterii tui. Eod. verſ. 14. Zonam tuam] (Dictio: 0N idem valet, ) ac 2
i. c. carma. 31. Verſ. 15. Nec videat in te] Sanctus ille Benedictus ullam rem

tur⸗
Ammonitæ ſcil. & Moabitæ, de quibus fuprà nenz äftegseeer. .
v. 4. h. c. dictum eſt. 27. Confer. hic Gur Arjeh fol. 220. col. 2. med.
23. Loci iſtius expofitionem vide in notis ae not. in o- N h. loc. it. tract. Talm. Na-
n N, h. 1o. ſir, Fol. 66. a.
24. Ideoque opus eſtn vnwi. e. majori eau- 28. In Targum habetur 77 ſonn PN) i. c. &
tione, prout in notis an ev b. loc. expo-locusß pamiatus erit tibi, vide num. ſequ. 29. h. c.

nitur, confer. Ketubot, Fol. 46 a. 5. & Avo⸗ confer: & Talkut Part-. I. fol. 29 5. Col. 2. med.
da Sara, l. 20. ä. .. it. tract. Talm. Berachot, ol. 2 5 a⸗
† Confer. hic Spenceri de Legib. Hebræor. ritual. 19. Vel: ad locum ſuum, uti Numer. c. 2. v. 174
1. 1. c. S. Secd. 1. & ſeq. usque ad c. 9. caſus no.] habetur, ubi Onkelos vertit: mnnt 7y i. c. in
Qurnus Græcis diciktur: &ν⅝α. Vid. Petr, loco ſuo, ſicuti ipſe etiam hic vocemm tranſtu-
Dan. Huet. Demonſtr. Evang. Propoſ. 4. 6. 11. litnt i, c. lottuiuius.
D. 1. p. 263. edit. Lipſ. 30. Quæ caſtra tegebat, ac ſi diceret: Ny VN
2 5§. Scilicèt: re fve calu, vel de eo, quod fieri; muaſſt i. e. extrà terna caſtra, ſic in Gur Arjeh
ſolet, id eſt: caſus iſte præſens exempli gratia hie Jol. 220. col. 2. med. & in not. Pa N'b.
adductus eſt atque caſus ſimiles nom excipiuntur, loc. exponitur, confer. & intrà Deuteron. e. 25.
ſic a hic interpretor, confer. ſuprà Deuter. V.I18. n. 566.
4. 157 v. 19. n. 68. & infrà Deuter. c. 2 5. V. 4. 3 1. Sic tiam P. Fagius ia not. ad Paraphr. Chald.
n. 13, i, tract. Talm. Nidda, ol. 43. 2. ac not. 5. Ioc. exponit, Junius quoque ac Tremellius
in morr N 5. 10c. & Bäva kama, Jol. 25. a. veiterunt: arma, ſenſus itaque hic erit: præter
it. Jalkut Part:. I: ol. 29 5. col. 1. med. & Peſa- (rterà atma ſtve inſtirumenta ſit etiam tibi paxil-
chim, fol. 3. a. it. Naſit, fol. 66. .b lus, confer. not. in bai ire , loc. & D. Wa.
26. Contfer. quæ de irinis Ifraélitarum caſtris ad genf. Nizzach. p. 55: vide & Genel. ?. 49. V. 100

Levit. 6.n J. v. 46. n. 74. notata ſunt, vide & Gur Sign.* item Berachot, fol. 2 5. a. & JIoma, ol

Atjeh ſol. 220.,0l. 2.princ.a6 not. in an e 77. 6. & Cetubot; l. F. a.
ubi tract. Talm. Peſachim fol. 6 8. a, ad margi: . ——

(A.. Fulll,
—
turpem. 110
gumn ejus; 31
Autrütertatng
nir] (Dichi⸗
1ſ. ad ſcotta
gui prapatat
meretrix,) in
d ſcontandan
nam ecce len
cum eo, .
meritorius,
cillam, qui⸗
omnes concu
39. Verl 19

mercedis ur,

ium canu E

anboiſaſh

———
31. e: ligu
ndo,
r, vide &d
491 zc jall
ſor in Fote,
debabbat, ,5
o. 11, 41.
31. l Tagum
Patluld in m
nnſtulit; en
zuiſegemtir
geutibus, ſe
lur, ubi etia
Aepnu (
Watlchin,
34. Vie ve
Chald, , lde
tbart, 1 ſ0
Coner. l
NOt,in doyr
l 4 6,ad
35. Bleinis
„ kauphr
1nic0 eetlit
ud lie den

(A. XII.

tarumigkanten

28 peccandun
vertitu C.
4 1 un,
4 cſra) Hoc
4] Hoceſtre:
1ac mult nag
petente veſpe:
ell mpads, 1.

Cxplicatio ſoeis

lo oco:) unn .

rwA A) i
tera inſtrumenta
eneN
gickus vllam tem
tut⸗

—.—
* 4

0l,210, (01,¹. mned.

Neit track. Talm Nr⸗

ſont e⸗ K
e nucne 19 ),6.

dl 195, 0, 1,med.

l 15. L
Wometee 1e I
ie Mi ei
bie oeen tranſtu⸗
1e ſt diceret: „
ſta, ie in Hur ſ
ia vot de Ni
intiDenteten nnf
. Cbil.
ſemellius

not. hum

CAP. xXIII,. DEUITERONOMII. 1437

turpem. 32. Verſ. 16. Non erades ſervum] (Explicatio hic facienda eſt) juxtà Tar-
gum ejus; 33. alia expoſitio: etiam ſervum Cananæum viri Israèlitici, qui aufugit
extrà terram (Israeliticam non trades 34. domino ſuo.) Verſ. 18. Non erit mere-
trix] (Dictio α ſignificat:) eam, quæ proſtituta, deſtinata ac præparata eſt
35. ad ſcortandum. Eod. verſ. 18. Nec erit meritorius] (Vox P ſignificat eum,/
qui præparatus eſt ad concubitum maſculum; 36. Onkelos (verba iſta: non erit
meretrix,) interpretatus eſt: non erit uxor de filiabus Israêl viro ſervo, quia etiam iſta
ad ſcortandum ſemet proſtituit, poſteaquàm ſponſalia in ea non habent locuùm, 37.
nam ecce (ſervi) comparantur aſino, dicitur enim: manete hic cum aſino, 3⅜. i. e.
cum co, * qui ſimilis eſt aſino, (pergit hic Onkelos & verba iſta: Non erit
meritorius, ſic interpretatur:) nec ducat vir de filiis Israel üxorem an-
cillam, quia etiam ipfe (Israelita) fit ſcortator per iſtam (ancillam,) quia
omnes concubitus cjus ſunt ſcortatorii, quoniam ſponſalia in ea non habent Iocum.
39. Verſ. 19. Mercedem ** ſcorti] Ex gr. dedit aliquis ei (ſcorto) agnum loco
mercedis ſuæ, illegitimus eſt (agnus iſte,) ut offeratur. 40. Eod. verſ. 19. Et pre-
tium canis] Ex. grat. Permutavit aliquis agnum pro cane. 41. Eod. verſ. 19. Etiam
ambo iſta] (Hoc dicit Scriptura,) ut includantur res illæ, quæ mutatæ ſunt, 42. veluti
et

—

2. Sive: aliquid fœdum, confer. hic not. in
„pN rD, ubi ratio iſtius expoſitionis habe-
tur, vide & D. Wagenſeil. Sot, p. 83. £ pag.
492. ac Jalkut Part. 1, fol. 29 5. col. 2. cirea
Kn. it. Sota, ol/ 3. , & Berachot, fol. 2 5.5. it.
Schabbat, ſol. 23. a. 6 fol, 150. a. & Sota,
Jol. 21. 2. ft. Bava mezia, ol. 114.b.
33. In Targum ſic habetar: non tradas ſervum
gentium in manum domini ſui, prout P. Fagius
uranſtulit; ex ponunt autem Rabbini, quòd ſer-
vus iſte gentium ſit Iſraelita, qui venditus eſt
gentibus, ſic in not. dor r* . loc. explica-
tur, ubi etiam tract, Talm. Gittin, fol. 4 . a.
allegatur, confer. & Jeyammor, ſol. 9 3. b. 6.
34. Vide hic præ aliis P. Fagium ad Paraphx.
Chald. h. loc ac not. in hman rνh. oc. it. Jal-
dut Part, I fol. 29 5. col. 2 circà ſin. & Erachin, 29.a.
3. Confer. bic Gur Arjeh fol. 220. col. 2. fin, ac
not. in m'par eE, ubi tract. Talm, Sanhedrin,
fol. 54. 5. ad marginem allegatur.
3 5. Is Latinis dicitur Cinædus, Græcis zarτα.
vay, Paraphraſis Chaldaica h. loc. à textu He-

& fol. 82. a. it. Cholin, ſol. 115. b. & Keritut,
fol. 3. a. 5, it, Spenceri de Legib. Hebræor. ritu-
alibe lib. 2. c. 22. 1
37. Vel: non ſubſiſtunt, confer. ſuprà verſ. 1. .
cap. n. 2. vide & n. 39. hH. verſ. item Gur Arjeh
Fol. 2120. col. 3, fin. ac not. in mam r h. I00.
it. Jalkut Part 1. fol, 29 5. col. 3. princ.
3 ½, Sicuti Geneſ. c, 22. V. 5. habetur.
* Verba iſta: cum eo, qui ſimilis eſt aſino, abſuns
hig ab utroque 43tovo.
39. Conſer. quæ num. 3 7. , verſ. 1 8. notata ſunt.
VUiäde hic Spencezi de Legib. Hebr. ritual. l. 2,., 23.
40. Nempèé: Domino, in ſacrifieium, hæc lex ob
reverentiam altaris poſita eſt, inquit P. Fagius
in not. ad Paraphr. Chald. , loc. confer. hic
Jevammot, Jol. 59. , & Sota, F. 2 6.5. it. Avoda
ſata, f. 17. a. & f. 46. 6. it. Lemurab, f. 29. 5.

41. Sic etiam P. Fagius hic exponit in not. ad Pa-
raphr. Chaldaic, nempeè, pretium canis diei api-
mal, quod datur pro commutatione canis, quod

etiam Domino offerti prohibitum eſt, confer.
Temurah, l. 30. a.

ræo recedit, prout etiam Commentator noſter 42. Id eſt: tam ipſa es permutata, quàm illa, in

iſhud hic netavit, confer, Sanhedrin, fol. 54. b,

qua

1438 DEUTERONOMII. CAF. XXIII.

eſt triticum, ex quo facta eſt ſimila, 4 ;u. Verſ 20. Non ſœnerabis] (Continetur hic)
dehortatio quoad eum, qui mutuo accipit, ne fœnus det mutuo danti & poſteàâ † (ha-
betur) dehortatio quoad mutuo dantem (nempè in illo loco:) non dabis ei argen-
tum tuum ſub uſura. 44. Verſ. 41. Alienigenæ fœnori dabis] Non verèò fratri tuo,
45. præceptum negativum, quod venit ex regula præcepti affirmativi, vim habet præ-
cepti affirmativi, 46. ut per illud transgreſſio fiat duorum præceptorum negativo-
rum & (unius) præcepti affirmativi. 47. Verſ. 22. Non tardabis reddere illua] In
tribus feſtis, 48. quod Rabbini noſtri docent ex Scriptura. 49. Verſ. 24. Quod
prodiit à labiis tuis, ſervabis] (Hoc dicit lex,) ut addat præceptum affirmativum ne-
gativo. 50. Verſ. 2 5. Si ingrediaru vineam proximi tui] De operario 51. loquitur
(hic) Scriptura. Eod. verſ. 2 5,. In vas autem tuum non immittas] Hinc (concludi-
tur,) quòd non loquatur lex, niſi de tempore vindemiæ, quando tu immittis in vaſa
patris familiàs; aſt ſi venerit (operarius) ad ſarritionem & arculationem, non pote-

tur,

qua mutatio iſtius rei facta eſt, ambo iſta non
debent offerri, confer. Gur Arjeh fol. 220. col.
3. fin. ac not. in an N h. loc. ubi tractat.
Talm. Bava kama fol. 94. a. ad marginem alle-
gatur, confer. & Jalkut Part. 1. F. 29 5. col. 3.
med. it. Avoda ſara, fF. 46. b. &, Temurah, f. 30.
6. & Bechorot, f. 56. 5. .
43. Hoc caſu nec ſimila poterit offerri, nec triti-
um, quod meres ſcorti, vel pretium canis fuit,
nam ainbo prohibentur offerti, confer. Sota fol.
26. b. & Bava ksmia, f. 9 4. 2.
† Hebr. . r) iſta & iequentia, usque ad:
i. e. alienigenæ v. 2 1. h. c.) abſunt ab utroque
MSt, confer, hic Bava mezia, fol. 6 1. a. & f.
75. b.,
44. ieat; Levit. c. 2 5. v. 3 7. & h. verſ. 20. in ver-
bis: uſuram pecuniæ, habetur, confer. Gur Ar-
jeh fol. 2 20. col. 3. fin. ae not. in pan ne
b loc. ubi Bava mezia f. 6o: tb”. ad marginem alle-
gatur, vid. & Jalkut Part. 1. f. 29 5. col. 4. princ.
45. Confer. hic D. Wagenſeil. Confutat. Carmin.
Lipmen. p. 599. & ſeq. it. in Nizzach. p. 138.
1t, tract. Talmud. Bava mezia, fol. 70. 5. & fol.
46. vide, quæ ſuprà ad Deuter. cap. I4. Vv. 20. n.
44. notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 220.
col. 3. fin. ac not. in nam Ne, ubi tractat.
Talm. Bava mezia fol- 70. b, ad marginem al-
legatur.

h. cap. n. 50. it. cap. ſequ. 24. V. 14. n. 30. ac
Deuter. c. 14. v. 20. n. 4 5.
4 8. Nempè: (olennibus, de quibus vide Exod. c.
23. V. 14. confer. Numer. c. 29. v. 39. u. 34.
& Gur Arjeh fol. 220. col. 3 fin. ac not. in
NR N h. loc. it, infeà Deuter., c 26. v. 12.
n. 2 8, ul & Roſch haſchana, fol. 4. a. & fol. 5.
b. it. fol. 6, a. b. & Beza, fol. 19. b. it, Nedarim,
fol. 3. a. b. & fol. 4. a. 6. it. ol. 6. b. & fol. 7.
a. it. Sevachim, ol. 29. a. & Erachin, fol 6. a.
& Temurah, fol. 18. 5. =
49. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 220. col. 3.
fin. ac not. in pom ne h. loc, vide & Nu-
mer. cap. 2 9. verſ. 39. num. 3 5. it. tract. Talm.
Roſch haſchana fol. 5. 6. sc Jalkut Part. 1. fol.
29 5. col. 4. med.
50. Dicitur enim v. 22. . cap. non tardabis, id eſt
negstivum præceptum, & h. verſ. 24. dicitur:
quod prodiit & c. ſervabis, quod eſt præceptum
affirmativum, confer. quæ ad v. 2 1. h. cap. n.
47. notata ſunt, vide & Gur A rjeh fol. 220. col,
4. princ. ac not. in a n h, loc, ubi Si-
phre & tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 6, a.
ad marginem allegatur, confer. Nedarim, FJol.
2 1. a. & fol. 77: b. it. Cholin, fol. z. a. & Sche-
vuoth, f. 26. 6, & Sevachim, fol. z. a. & fol.
4. 5. & f. 5. a. 5. & f. 7. b. it. Menachot, F. 2. a.
& f. 50. a. ir. f. 5 8. a.

47. Conter. ſuprà verſ. 1. . cap. h- 6. & Verſ. 24.

gtiam

51. Seu: de eo, qui mercede conductus eſt, ſic

CA. MIV.

—
ritſvel ebet)
tum tibi pacue
Verl 20 in
Ialio. 1¹

N
lepaie
Alii vir
(ltam urorem
len odlri .
(nblierem) ii

—

tlam Targum
ſegn 16 ca
col 4. ſin obi
guoc incipit
conter. & nor
lun ban.1 fn
mezia fol
n dige: de eo,
erpolſtioni eti⸗
um. stec
0l, d not, in
ln meziz e.
didfgn h.
ebr. dun!
Neoye 1, e. en
1. Ind derd
Aer,
Penmniſt ine
non fuit ſe,
conker, Gu
R, in O⸗
Manh Cict, .
n Nger,. e
69. col.
chio, fl, 1,3

1,9. †. 9 1.

CA MII.

Continetur hic)
Epolkei (n.
ldabis ei argen⸗
1 Verd ſatni two,
b rim hibetpre.
torum negairo.
reddere ilus] In
Verl24. Quod
lürmativum ne-
Ario 51, loguitut
Hine (coneludi.
twimmittisin vaſa
onem, non pote⸗
iur,

—..—

14. V. 14, 1, 30, 40

enidus dide Eodt,
c, 19, 9e la ze⸗
0l.3 fin ac not, in
Deuter,c 16.V, 12.
nn, ſol. 4, 2,8 ol .
0ol, 19.b, t Necarim⸗
1 Fol. ,4,8 fol. ,.
2 Unchin, ſol b.2.

ſeh fol. 110, c0) 3.
m. zz, it lnict Taln.
7e ſallut Patt . ſol.

2, non iniedi, ilel
& h verl. 14. dicitur:
in quod eſtꝛceßtunn
uæ 20
Gin Aljeh fol 110, 0,
P b. O ub dl⸗
hlch baſchana, ſl ea.
conlet. Nedenim, fo
holin fol. nr a ne
chim, ſolen i8 ſ.
eit, Menachot fun

elt. ſie⸗

ultun eln
nale en

CApF. xXIV.

PDEUTERONOMII.

rit (vel debet) comedere (uvas.) Eod. verſ. 2 5. Juxtâ voluntatom mam Iic. Quan-
tum tibi placuerit. Eod. verſ. 2 5. Ad ſaturitatem tuam] Non autem eſu

Verſ. 26. Si intraveris in ſigetem proximitui] Etiam iſtud loquitur Scri ptura de ope-

rario. 52.

CAP.

XXIV.

Erſ. . Quia invenit in ea aliquam rem turpem Præcipit ei † (marito 1. ut
repudiet illam (uxorem,) quianon invenit gratiam * in oculis ejus. Verſ. 2.
Alii viro] Non eſt iſte compar ?2, priori (marito,) hic expulit improbam
(iſtam uxorem) è domo ſua; ille verò eam introduxit. Verſ. 3. Ke poſterier mariius

eam oderit] Scriptura (hic) indicat,

quòd tandem & ipſe (poſterior maritus) illam

(mulierem) ſit odio habiturus; 3. ſi verò id non (eveniet, illa poſteriorem maritum)

eiiam Targum Oakelolſi hic exponit, confer., v.
ſequ. 2 6. H. cap, num. 52, & Gur Arjeh f. 220.
col. 4. fin, ubi tractat. Talm. Bava mezia, c. 7.
quod incipit: P9yD N& e allegatur,
confer. & not. in pon 9 , loce it. Jal-

kut Part. 1. fol. 296. col. 1. med, ut & Bava]

mezia, fol.

97. a. 5, & ol. 8 8. 6. & fol. 89. 3.
it. ol. 9 1. ö. & 9 2, a.
52. Sive: de eo, qui mercede conductus eſt, cui
expoſitioni etiam Onkelos hic conſentit, vide
num. antec. 51. & Gur Arjeh ol, 220. col. 4.
fin. ac not. in a , abi trac, Talmud.
Bava mezia c. 7. ad marginem allegatur, vid.
ibid. F. 97. 4. & ſequ, it. Jalkut Part. 1. f. 296.
Ccl. 2. med. õ
† Hebr. un iſtud & ſequentia, usque ad: Nov
DNN i, e. quia non invenit, abſunt 4 MStoz.

1. Imò verò Moſes non præcepit; ſed propter

X Xρρ„ιν& ſeu dutitiem cordis judæorum

permiſit, dare libellum repudii; ab initio auten

non fuit ſic, uti Chriſtus apud Matth. c. 19. v.
8. confer, Gur Arieh fol: 22 1. C0O, 1, princ. ac

naot, in nn me. loc. it. Ligbtfoot. ad]

Matth. dict. c. 19. V. 8. pag, 400., edit. Lipſ. ac
D. Wagenſ. Sot. p. 6 41. peinc. ac Jalkut Part.
1. f. 296. col. 3. medi. it. tract. Talm. Kiddu-
2. b. & f. 9: d. & F. 1 1. 6. it. f. 41, à.

* Confer. hic Kiddulſchin. f. 9 he & Nalir j. 2. a.
it. Gatin, f. 20, 3, & F. 2 I. b. & f. 2 7. 60,. it. f
28 b. & f. 4 1, 4: it. F. 77: 2. ſ. 8 3, . 6. & f.
59: a. & ſ. 90. 3:6. it,. Sota, . 3, 6. & f. 20. b.
F. 3 1: a, b. it. Schabbat, F. 15, a. , & Succa,
F. 24. . & Kidduſchin, f 5. a. b. & f. 13.5. G
fF: 14: 2. b. it. Bava mezia, F, 56, 5. 6& Jevam-
mat, f. I1 3, 6. confer, é& Seideni uxor Hebræa,
lib. 3. c. 24. ubi de libelli divottii formula &
effectu fuſis agitur, confer. & Ejusd. dict. lib.
3. C. 19. & ſeque .
ꝛ. Vel: non eſt iſte ejusdem animi ac voluntatis
cum priori marito, ſic n Ia hie interpretor
juxtà notas in pam npe, ubi 13 expo⸗
nitur 37 i. e. ſimilis ei, nempè quoad ani-
mum & mores; expoſitione autem iſta reſpici-
tur 2d Gictionem &, quæ hic in textu ſacro
habetur, confer. tract. ralm. Gittin, fol. 92. b.
& fol: 8 5. 2. it. ol. 90. a. uti in dict. hor erin
ad ma ginem allegatur, confer. & Sota, Fol. 5.
b. it., Kiddufchin, l. §. a. & fol. 41. a. & fol.
44. 3. S Ol. 67 be it. Seldeni uxor Ebraiea, lib.
1. C. 11: ubi fuſius agitur de conjugio iterato u-
xOris divortio ejectæ,
3. Confer. hic Gur Arjeh fol. 22 1. col. 1. princ.
ac not. in da Me h. loc. it. Ja kut Part. I.
ol. 2956. col. 4, med, ac fol, 297. col. I. ut &

tract. Talm, evammot, l. 5 2. b.
TKet ttt tt

1440 .B

DEUTERONOMII.

CAP. XXIV.

—— . . —— —
ad ſepultutam efferet, dicitur enim (hic:) aut ſi mortuus ſit. Verſ. 4. Poſtquam

(Hoc dicit Scriptura,) ut

Ppoliuta eſt]

ſeſe ocecultavit, 5.

includat etiam mulierem declinantem, 4. quæ
Verſ. §. Cum duxerit aliquis uxorem novam] Quæ ei eſt nova,
uamvis fuerit vidua, excipitur is, qui iterùm ducere vult eam, quæ ab ipſo repudiata

fuit. 6. Eod. v. 5. Et baud quicquam imponatur ei] (Nempè:) quod ad rem milita-

rem pertinet.

7. Eod. v. 5. Omais res] (Quæ ad militiam eſt neceſſaria, no nimpona-

tur ei, nempè: non potum nec alimenta ſuppeditare 8. nec vias ſternere debet; aſt;

qui revertuntur ex acie prælii per ver

ba ſacerdotis, veluti is, qui ædificavit domum nec

Gam initiavit, aut qui ſibi deſponſavit mulierem nec eam accepit, 9. iſti potum

& alimenta ſuppeditare atque vias
Etiam propter domum ſuam, ſi
ſt plantaverit vineam eamque
ſua propter neceſſitates belli.

domus ejus (intelligitur, & per verbum.) ) 'i. e. erit, 10.

ſternere debent. Eod. v. ſ. Erit domui ſuæz]
ædificaverit domum ** & iniativerit illam,
Gecerit communem, is non recedit à domo
Eod. verſ. 5Domui ſuæ] (ber vocem iſtam:)

includitur etiam vinea

ejus. Eod. v. 5. Et exbilarabit] i. e. Lætitiâ afficiet uxorem ſuam, ſic etiam Targum

cjus: NrNN H NNT) 1. e.

pretari vellet: BRNN — W —e i. e.

hæc non eſſet Chaldaica translatio (verbi:
DE ie. lætabitur. 11.

quia
habetur,) ſed (eſſet translatio verbi:

(Vox — R ſignificat) inferiorem lapidem molarem.
ſuperiorem lapidem molarem.

(Didio 22) notat)

& lætificabit uxorem ſuam; qui verò Chaldaicè inter-

& lætabitur cum uxore ſua, is erraret,
) De i. e. & exhilarabit (uti hic
Verſ. 6. Metam]
Eod. verſ. 6. Et catillum]
Eod. verſ. 6. Non pignori ac-
piciet]

Vel: de adulterio ſuſpectam, Hebr. wdd, de
qua peculiaris eſt tractatus Talmudicus, con fer.
e Gur Arjeh fol. 221. col. 1. med. ac not. in
„mer riD 5. loc. ubi traét. Talm. evammot,
Jol. 11 b. ad marginem allegatur.
7. Vide, quæ ad Numer. c. 5. V. 1 3: n. 49, notata
ſunt, ubi confer etiam Junii ae Tremellii ver-
fionem.
6, Iſtud enim lege Divina prohibitum eſt, ſicuti
verſu antec. 4. h. cap. habetur, confer. Jalkut.
Part. 1. Fol. 297. col. 1. circà fin.
7. Confer, hic præ aliis D. Wagenſeil. Sot. pag

4.

confer. hic Gur Arjeh ol. 221. col. 1, med. ac
not. in nam eW h. loc ubi Siphre & tract.
Talm. Sota, fol. 44. a. ad marginem allegantur.
*X Hebr. in diaa —, iſta S0 ſequentis, usque ad:
PRi. e, erit, abſunt hic à MSto 2.
10. prout verbum iſtud hoc verſu habetur, ſie
quoque exponitur in Gemara, quæ apud D. Wa-⸗
genſeil. in Sota p. 86 6. habetur, ubi ſie legitur?
e ren en rrn i. e. (vox) n,
domum ejus reſpicit, (Vverbum:) vineam,
prout D. Wagenſeil. ibidem vertit, confer. &
nor, in "amn h. loc. it. Sota, fol, 44. a.

964. & p. 86 6. ac ſeq. n. 4. it. tract. Talm. Sota, I. Nempê: vn nrn Vpv i. e. Kamez ſub (li-

Jol. 44. a. it. Seldeni uz or Ebraica, lib. 3 c. 19,
ubi de libellis divortii 4 profecturis in militiam
dari ſo litis agitur.
8. Confer. etiam hic D. Wagenſeil. Sot. alleg. p.
866. & Sota, fol. 44. a.

9. De quibus ſuprà Deuteron. c. 20. V, 5. & ſequ.

tera) Schin, quòd verbum ſiganificat: lætari;
aſt in altero verbo, quod notat: exhilarare, eſt
. . .
P' rnin PN i. e. Chirek ſub (litera) Schin,
ſic. in on nbw h. loc, in utroque MSto pro

muv" legitur: 1P i, e. lætabitur.

CAXNIV.

—
zltiet 151
bitum ſuum!
uas fi alien
eſteprenii
tus fuerit, gu
funit en] N.
zd ſervile mit
tmunditiei ne
luerint 01] 8
ſive ad pronr
flit Mirjams
maledicam,
ſuum, (Molen
tuaveri yoxi,

QWolrupgte 1

—
11. ie erbum
lerpreiat, 1
ſervili & torm
vide Zurtort!
1, Zic etiam u
ponunt metam
winis vitam e
confer, Gur 4
(aput odtayum
in Ohomn wd
11 ¾ d e
Aut ban. fo
11 . , 5. & .
o, gequ⸗
ſab. ne k. d
n o,

1e. Nempe;
al leg bebe
ij. Conler, guæ
1, 30, Gn.
bie labent

V. A. XXIV. DrüUrERONOMI. 1442
r liigas piciet] Si venerit (creditor,) ut ab illo (debitore ſuo)pignus accipiat 12. propter de-
n EeE deitum ſuum in domo judicii, non accipiat (creditor) pignus ab illo iis in rebus, per
wi ſtnonn quas fit alicujus hominis cibus. 13. Verſ. 7. & inventus fuerit] (Nempé:) per
Dmlanucenn teſtes, prævià dehortatione, 15, atque hocmodo omne (verbum:) Dà D' i. e. inven-
Madtenmilit⸗ tus fuerit, quod eſt in Scriptura, (accipitur.) Eod. verſ. 7. Et ad quæſtum abuſut
tasnoninng. ſEerit eog) Non fit iſte 16. reus, donec is illo, (qui per furtum abreptus eſt,) utatur
mnete debetz ih ad ſervile miniſtetrium. 17. Verſ. 8. Cave plagam lepræ] Ne evellas 18. ſigna im-

awit domum nec
1t, ilti potum
Hyit damui ſu]
iniatiyetit illam,
recedit à domo
ilam:) Me.
ditur etiam vinta
ſc eum Targum
Childaice mer-
e ſua, i ertare
thilarabit ui kic
Vetl 6. Mn
L6. R ilien)

zici
121. eol, l, mhed 1 .
.adi Tihbte Stlect .
Uwaginemalegantu.

4 õ

MSt0 2.
we eſu hi
a, ur 4)d W.
beiut, bbi ſe eznt
mie (9) ed
etbum:)
digem eriit conſer
.i. 5a, ,l 44.

betur, ſ4

B
17. Confer, quæ ſupiàâ ad Deuteren. c. 2 1. v. 14.

iſcat: ial,

1nolat!
irek ſub (lter⸗ zehin⸗
e in ultoque
e leudbiniß

.

o ro

en vinean,

munditiei nec ſuccidas 19. papulam albam. Eod. verſ. 8. Juxtàâ omnia, quæ do-
cuerint vos] Sive ad claudendum ſive ad abſolutè pro immundo declarandum z0.
ſive ad pronunciandum ‚quòd aliquis ſit mundus. Verſ. 9. Recordare ejus, quod

fecit Mirjamæ] Si dehortationem admiſeris, ne plagàâ lepræ percutiaris, cave linguam

maledicam, 21. recordare, quid evenerit Mirjamæ, quæ locuta eſt contràâ fratrem
ſuum, (Moſen,) & percuſſa fuit plagâ lepræ. 22. Verſ. 10. Cùm Nν i. e. mu=

taveris proximo tuo] i. e. Si Q) T) i. e. credideris * proximo tuo. Eod. verſ. 10.
Quoadcunque mutulem] Quodcunque creditum. 23. Verlſ. 12. Non cubes in pignore

Ttt ttt tt 2 ejus

1: Sic verbum: aDy, quod hic habetur, in-

terpretor, 4 radice: a, literà prima: Mem,

ſervili & formativaà in radicalem commutata,

tide Buxtorf. Lex. Chald. Fol. 2399.

1. Sic etiam [unius ac Tremellius in notis hic ex-
6. Mr pirori AA.

ponunt metam & catillum, nempe, quicquid ho-
minis vitam ex neceſſitate tolerat, analogicè,
conkfer. Gur Arjeb fol. 22 1. col, I. circà fin. ubi
caaput octavum tractatus Talmudici: Bava ka-
ma, quod incipit: a allegatur, vide & not.
in 'pan ene, ubi etiam Bava mezia, fol.
113. a. aàd marginem allegatur, confer. & Jal-
kut Part. 1. FOl. 297. col, 2. it. Bava mezia, fol.

115. a. b. & fol, 116. a.
15. Videlicèt, ſi præceſſerit —&n i, e. dehorta-
tio, de qua vece confer. R. Salom. ad Num.

cap. 5. v. 14. ubi vide n. 54. confer. & not. in
panr e, ubi Siphre ad marginem allegatur,
vid. & Jalkut Part. I. ol. 297 col. 2, med,

16. Nempè:; qui hominem furatus eſt, qui plagi-

um commiſit, de que vide l.

penult, S. 2. Digeſt.
ad Leg. Bab. de Plaagier.

n. 30. n. 21. de verbo: nyr „ quod etiam
hic habetnr, notata ſunt, confer. Sanhedrin, ol.

18. Vel: eradices, Hebr. wnin, ratio hujus ex-

politionis eſt, quia ſacerdos non poterit diſcee-
nere plagam, an illa pura, an verò immunda
ſit, ſi ſigna fuerint evulſa, ſic in not. Pam n
h. loc. exponitur, confer. hic Schabbat, Jol. 132.
5. & fol. 133. a, it. Maccot, Fol. 22. 6.
19. Sic verbura n hic interptetor 4 radice: vi
vel up i. e. ſuccidit , amputavit, in notis
B PDSV b. loc. exponitur ynan ne i. ee
amputatio, vel ſucciſio plagz.
20, Hebr. imm, de cujus verbi ſignificatione
vide Buxtorf. Lex. Talm. fol, 762. confer. c
Levit. c. 14. v. 3. n. 2.
21. Confer. quæ ad Levit. e. 14. v. 4. n. 3. notata
ſunt.
22. De qua vide Numer. cap. I2. V. 10. conlſer &
nor. in par rwv, ubi Siphre ad marginem al-
leFatur, ,vid, & Jalkut Patt. I. Fol. 297. col. 2.
n.
* MNotat hic Commentator noſter, quod verbum
e, quod in textu habetur, ſigniſicet amni. e.
credideris. “

ſ23. Sive: debitum, Hebr. 2, confer. hic tract.

Talm. Bava mezia, Yol. 1I 5e a. item not. in
Pnp r“, ubi Siphre ad marginem allegatur,
vid. & not. ad Hiob. c. 11. v. 6. n. I. ac Jalkut
Part. 1. fol, 297. col. 3. princ.

— 1442

DEUTERONOMII. CAb. XxXIV.

ejus] i. e. Non cubitum eas, dum adhùc penes te eſt pignus ejus. 24. Verſ. 13.
Cùàm occubuerit Sol] Si ſcil. tegumentum nocturnum fuerit (pignori datum reſtitues
id ei Sole ad occaſum vergente;) ſi verò tegumentum diurnum fuerit, reſtitue id ei
manè, ac jam anteà ſcriptum eſt in (Sectione, quæ incipit:) hæc ſunt judicia, 25.
(hiſce verbis:) donec occubuerit Sol, reſtitues id ei, 26. i. e, per totum diem reſti-
tues * id ei, quando verò Sol occubuerit, accipies illud. 27. Eod. verſ. 13. Et
benedicet tibi] Si verò non benedixerit tibi, nihilominus tibi erit juſtitia. 2 8. Verſ. 14.
Non opprimes mercenarium] Sed nonne id jam anteà ſcriptum eſt? 29. (ita ſanè eſt;)
ſed (lex hoc ideò hic repetit,) ut quoad pauperem (oppreſſum) transgreſſionem in-
ducat 30. duorum præceptorum 31. negativorum, (ſenſus autem hujus loci eſt:)

—

non defraudabis mercedem mercenarii, qui eſt Pauper & egenus; quoad divitem

verò, ille jam anteà admonitus eſt (in lege, per ver

a illa:) non opprimes proximum

tuum. 32. Eod. verſ. I4. Egeni] (Dictio [àπ ſignificat) Q & i. e. eum, qui

deſiderat omnem rem. 33.

Eod. verſ. 14. A peregrino, qui eſt abudte *] Is eſt pere-

grinus juſtitiæ. 34. Eod. vers. I4. Intrà portas tuas] Is eſt peregrinus incola, 35.

qui

CAL. XNIV.

—
gvi comedith

Ut includat m
ſmenucden, i,
matn ſuam ad
lt erit in te he
dr. Vell 16
uod li ireri
Propter pecca
tum fuum mo
parroli propt
Mn ſervemet
tofaca elt n
tiy) vozd b⸗
rum negatiyol
ideo dehortat

24. Sed illud ei reſtituas, priusquam dormitum
eas, ſic P. Fagius iu not, ad Paraphr. Chald. 6.
loc. eonfer. Bava kama , fol. 8. a. & not. in
Ap-an me b. loc. it- Bava mezia, fol. 113. a.
b. it. Maccot, fol. 16. a, & Temurah, ol, 6. a. &
Gittin, fol. 50. à.
2 5⅞. Hæc Sectio incipit 4 capite 21. Exodi & con
tinuatur usque ad caput 2 5. eò exclusõ, Confer.
Bava mezia, Vol. 3 1. 5. & fol. 114. 5.
256. Sicuti Exod. cap. 22. V, 26. habetur, ubi vide
not. n. 94. Onfer. & Jalkut Part. 1. Jol. 297
col. 3. med. .
2½ Nempè: reſtitues ei iſtud tegumentum, pigno-
ri datum, ut per totum diem illo utarur.
27. Sermo hic eſt de illo tegumento, pignori da
to, cujus uſus eſt diurnus, confer. Exod. dict.
c, 22. Verſ. 26. n. 95: & not. in indubi
tract. Talm. Bava mezia fol. 114. a. , & 115.
a. ad marginem allegatur. .
2 8. Sicuti in textu ſacro circà finem hujus verſus
habetur, ſenſus eſt: imputabiturtibi à Deopro
eleemoſyna, prourlin Junii ac Tremellii notis h.
loc. exponitur, confer. Peſachim, ol. 3I. a. &
Gittin, fol. 37. a. it. Kidduſchin, fol. 8. 5. &
Bava mezia, Jol. 82. a. & Bava batra, ſol. 11. a.
it. Schevuot, fol. 44. a.

29. Videlicèt: Levit. c. 19. Vverſ. 13. de quo vide]

num. ſequ. 3 2. confer. & Jalkut Part. 1. 0l. 297.
eol. 4. med.
30. Confer. quæ ad c. antec. 2 3. v. 1, num. 6. S
ad v. 17. h. t. n. 44 notara ſunt, it, Bava mezia,
Jol. 6 1. a. & fol. I11. a. b.
31. Vide, quæ ad dicét, t. præged. 2 3. V. 2I. n. 47.
notata ſunt.
32. Prout Levit. dict. r. 19. v. 13, habetur, ubi
vide not. n. 55. Gonfer. & v. 17. . c. n. 43. it.
ſuprà n. 29. H. v. confer. Bava mezia, fol. 110.
b. & ſol. I1I. a. 6.
33. Vel: qui omni re indiget, confer, quæ ſuprà
ad Deuter. c. 1 5, V. 4. n. 7. notata ſunt, vide &&
not. in a H, ubi Vajikra rabba ad margi-
nêm allegatur. .
* Hebr. P)h, iſtud & ſequentia, usque ad w
X*ροa i, e. qui eſt in terra tua, abſunt ab utroque
MSto.
34. Hebr. oà h, is Judæis dicitur, qui ſolius re-
ligionis cauſa & gloriæ Dei ſiudio religionem
Judaicam amplectitur, vocatur etiam ja
Hn i. e. proſelytus, fifius fœderis ſeu conftœ-
deratus: alius eſt aeh ) i. e. proſelytus inquie

linus, vid. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 40 9. con-

fer. & num. ſequ, 3 5.
35. Sive; proſelytus inquilinus, Hebr. 2 N
60 .*

confer, num,
39. ac b. f
Leyit,c.22 .
36, Confer, beyr
h loe,
*5 Conſer nall
37. Id eſ:
tam uam m
ian in nots
nenge:
den
Widat mima
telem, Nt aſ
culo enponan
Auando ed ai.
DNR ex 60
Amn, W
W in hot, 0
NOnnulli ex
ſuan) ſheclat
Praſenti ino
Nemeliin di⸗
Vtc, 19.
3 , Hebr. ;
etiamt ille
Pna Aem
net in

CA r.
——

14. Vetl13.
latum teſlitues
eib keſtitue id ei
untſalicia, 2.
dtum iem teſti⸗
d. vetl. 13, E
ia.11, Vell lg.
. (talandel)
nsgrellionem in⸗
mhujuslocielt.)
quoad diyitem
drimes progimum
Mie, eum gui
lie ?] lseltpere⸗
Gnusincola, 31.

gui

CAbP. XXIV. DEUTERONOMII. 1443

qui comedit morticina. 36. Eod.verſ. 14. Qui eſt in terra tua] (Hoc dicit lex,)
ut includat mercedem (conductionis) animalis & vaſorum. Verſ. 1 5. &t ad eam
(mercedem) ipſe attollit * animam ſuam] i. e. Ad iſtam mercedem ipſe tollit 37. ani-
nam ſuam ad mortem, aſcendit in clivo & ab arbore ſuſpenditur. Eod. verſ. 15.
Et erit in te peccatum] Omninòô; 38. acceleratur autem Pœna propter invocantem.
39. Verſ. 16. Non morientur patres pro filiis] i. e. Per teſtimonium 40. filiorum,
quòd ſi dixeris (& textum iſtum exponere velis, quod patres non ſint interficiendi)
propter peccatum filiorum, (reſpondetur:) jam anteà dictum eſt: vir propter pecca-
tum ſuum moriatur; 41. qui veròô non eſt vir, is pro peccato patris ſui moritur ac
parvuli propter peccatum patrum ſuorum moriuntur per manum Dei. 42. Verſ. 17.
Non pervertes judicium advenæ (O) pupilli] Etiam quoad divitem jam anteà dehorta-
tio facta eſt (hiſce verbis:) non pervertes judicium; 43. repetiitautem (hic Scriptu-
ra,) quoad pauperem, ut hac in re transgreſſio induceretur 44. duorum præcepto-
rum negativorum, quoniam facilius eſt, pervertere judicium pauperis, quàm divitis,
ideò dehortata eſt (hic Scriptura) circà illud & iteravit. Eod. verſ. 17. Nec pignori
Itt ttt tt 3 aceci⸗

lkut batt 1, 0l 197,

13.. l bin 6,
alunt, it, Bafa wezia,
,
Eted, 21 , 11 1, n 4 7

.V. 13, habeſu, nbi
I. I7. 6 ten. 4 7 1⸗
BaWametia, ſoh 110,

et, elle, gle ſißli
7, Motat ſurt riede
zilra ebba a mmnr⸗

Lentia, Uegle 4 W
ua, blunt 40 ultoque

Cicitur, guiſcſue le⸗
Deibucio lelgionem
wwentdt eiim fa n
1s foreis ſel eon .
„ i ole usiglie
Talmn fob 40,. con⸗

giaus, H con

confer. num. antec. 3 4. it. Levit. cap. 22. v. 10.] n, 16. confer. & num. iequ. 39.
n. 38. ac P. Pagii not. ad Paraphr. Chald, dict. 39. Confer. Deuter. c. 1 5. v. 9. n. 26. & Siphre,
Levit. C. 2 2. V. 10. ſicuti in pon nD ad marginem allegatur,
35. Confer. Levit. dict. c. 22. Vv. 8. & not. in np vig. & Jalkut Part. I1:fol. 297. col. 4. med.
NDn h. loc. 40. Confer. hie præ aliis P. bagii not. ad Paraphr.
**" Confer. tract. Talm. Bava mezia, fol. I12. a. 6. ] Chald. h. loc. it. Jevammot, fol. 79. a. & Bava
37. Id eſt: propter mercedem iſtam ip’e vi. kama, ol. &8. a. it. Sanhedrin, fol- 27. b. & fol.
tam ſuam mortis periculo exponit, ſic et- 28. a.
iam in notis pan new h. loc-. exponitur, 41. Prout in fine hujus verſus habetur, confer. 2.
nempe: n wadn ie een ee Reg: 6. I4. V. 6. & Ezech, c. 1 §. v. 20. quapro-
iy my Rn rrei hee nry i. e. quòd pter juxtà Commentatoris noſtri mentem locus
tradat animam (vitam) ſuam propter illam (mer- ide non intelligendus eſt de peccato filiorum;
cedem,) ut aſcendat in clivo alto ac ſemet peri ſed de illorum teſtimonio, confer. not, in now
culo exponat, ut cadat & ſuſpendatur ab arbore, apo h, loc. & Jalkut Part. I. fol. 2 97. col. 4.
quando eò aſcendit; alii verba iſta ſic expo med.

nunt: ex eo (pretio laboris) ſuſtentat animam 42. Conler. quæ hac de re ad Exod. c. 2 . v. 3 5.
fuam, uti Vulgarus interpres, cui etiam b. Fagi-

us in not. ad haraphr. Chald h. loc. conſentit

nonnulli explicant ita: eò (i. e. ad mercedem

ſuam) ſpectat & animum erigit, ſperans, ſe ill
præſenti inopiæ conſulturum, prout Junius ac
Tremellius hic annotârunt, confer. not. ad Le-
Vit. c. 19. v. 13.

38. Hebr. nn i, e. omni madòô, & N ee i. e

etiamſi ille non invocaverit Deum conttà te;
pœna autem per invocantem acceleratur, vide

not. in a e h. loc. & cap. ſequ. 25. v. 4. .

n. 162. notata ſunt, vid. & D. Meyeri not. ad
Seder Olam cap. 14. p. 5 I. it tract. Talm. Be-
rachot, fol. 7. a. & Bava kama, fol. 88. a. &
Sanhedtin, fol. 27. b.

43. Sicuti Exod. c. 2 3. v. 6. & ſuprà Deuter. cap.

16. v. 19. habetur, confer. quæ ad verſ. 14. h.
cap. num. 3 2. notata ſunt, it. Jalkut Part. I. fol.
297. cOl. 4. cireà fin.

44. Confer. quæ ad dict, verſ. 14. h. cap. num. 30.

notata ſunt, vide & not.: in an mno h, loc-

–

1444 DEUTERONOMII.

accipies (Nempè id,) quod non fuit tempore 45. mutui dationis (traditum à de-
bitore) Verſ. 18. Et recorderis] i. e. Proptereà redemite (ex ſervitute Egyptiaca,)
ut ſerves ſtatuta mea, etiamſi ea in re ſit pecuniæ diſpendium. 46. Verſ. 19. Er ob-
litus ſis manipuli] Non autem metæ frumenti, hinc dicunt: manipulus, in quo ſunt
α i. e. duo ſata, ſi is relictus ſit, non cenſetur per oblivionem relictus. 47.
Eod. vers. 19. Ie agroe] (Hoc dicit lex,) ut includat oblivionem ſegetis adhùc ſtan-
tis, 49. eujus pars quædam per oblivionem ab aliquo non demelſis eit. Eod. verſ. 17.
Non revertéris, at accipias ilum] Hinc (Rabbini) dicunt: ejus, quod poſt tergum
alicujus exiſtit, oblivio eſt; 49. non verò ejus, quod antè aliquem eſt, quia de illo
(dici non poteſt: )uon revertéris. 50. Eod. verſ. 19. Ure benediezt tibi] Quamvis id
non ex propoſito venerit in manum illius pauperis tamen benedictio obvenlet,)mul-
tò magis (ei obveniet benedictio,) qui id ex propoſito facit, 51. dic itaque, ſi ceciderit
ſiclus 52. de manu ejus, hunc aliquis pauper invenit atque inde alitur, ecee ipſe pro-
ptereà benedictus erit. 3. Verſ. 20. Nan ſerutaberis ramos] (Verbum: Nν 8 hie
ſignificat:) non auferas N i. e. decorem ejus (arboris) ab illa, hinc eſt, quòd
relinquere ſoleant (Iudæi) angulum 54. in arbore. Eod. verſ. 20. Poſt te] Hæc
eſt oblivio. ?55. Verſ. 21. Non racemabis] Si inveneris in ea (vines) racemos, non
colliges eos; ſed quinam ſunt iſti raeemi, (nempè iſte racemus intelligitur,) quicun-
qus

——

CAb. XXIV.

45. Vide bic Gur Arjeh fol. 22 1. gol. I. circà fin.
ac not, in pan ow' h, loc, ubi ex Bava mezia
caput 9. quod incipit: —apne, adducitur, vid.
Bava mezia fol. I13. a. & f. 114. a. b. & f. 115,
a. it. Sanhedrin, fol, 2 1. a.
46. Confer. quæ ſuprà ad Deuter. cap. 22. V. 7. n.
16. notata ſunt.
47. Vide hic net. in "pan ne, ut & Lightfoot.
ad Matth. c. 6, v. 2. p. 29 1I. edit, Lipf. confer.
& num. ſeq. 4 8. ac Jalkut Part. I. fol. 29 9. col.
I. med. it. Sota, Tol. 4 5. a. 5, & Cholin, fol.
13 1. 6.

4 8. Idque intelligendum eſt, ſi non ſint —pD
S'NS i. e. in ſegete adhuc ſtante dua ſata, ſic-
in not. be PW h. loc. confer. & num an-

tec. 47. S& tract. Talm. Bava mezia, fol. 11. a.
492 Confer. quæ ad verſ. ſeq. 20. H. cap. num.
55§. Hotata ſunt, it, tract. Talmud. Cholin, fol.
141. 3.

C— f. .Z .
50. Sicuti hec verſu 19. habetur, confer. not. in

.νh. loc. ubi etiam tractat. Talmud.

Peab fol, 8. & 10, ad marginem allegatur.
5I. Nempè, ſi aliquid in agro ſuo pauperibus re-
liquerit vel eis eleemoſynam dederit, confer. Gus
Arjeh fol. 2 2 1. col, I. fin. ac not. in am
h. lot. ubi Siphread marginem allegatur.
52. Sic vocem nb interpretes communiter ver-
tunt, confer, R. Salom ad Exod. c, 2 5. V. 3 9.
num. 179, & Ar. Montani Thubal-Cain ſive de
menlſur, ſaer. fol. 16. col. I.
53. Sic verbum Pann, quod hic habetur, interpre-
tor, de quo confer. R. Salom. ad Geneſ: cap. 18.

v. 198, in MSto z. pro eo legitur amn, res ea-

dem eſt,

54. Hebr. — ; , quo nomine hic intelligitur ra-

mulus, in quo nonulli fructus relicti ſunt, vide
not. in nan neu, ubi traét. Talm. Chullin
fol. 13 I. a. 6. ad marginem allegatur.
5. Confer. verſ. præced. 19. h. cap. n. 49. it. tra-

marginem allegatur.

ctat. Talm. Peah. 5ol. 9 asſiguti in α n, at

CAr. XXV

—
guenonhal
ecce ille ad
Hierololym
iſta: rament
menta,) que

Yel 1.
diciun
ut ſen
yr ontennah
lantur? lexdie
ceditut intere
non capilltab

gatiyum qu0

—
36. QClid cicio
mmentatore nok
Dhorick eihlie⸗
lenho ma hen
1III, conker.
de hot. in MN
2d mar igem
e Illius 1
c elien
. Uy uin Conjun
. Chald /ol.

eylt, e.
5 19 7. 10

, IN

7

CALXNW. 1

een

adiiam à de⸗

oyptisca
l. 19. Ech.
in guo funt
ntelicus. 4.
isadhüc ſtan.
Pocd. rerl. 17.
polt tergum
l, uia deillo
brenet, nbl
gutfictietit
eeceiple pro⸗
n: nn ie
lincelt, qudd

Paßte] Hec

racelnos, non

gtun) ucan⸗

1

gem 2legatut.
ſopeupeſibliſe⸗
eericoner⸗ u
ot,in N e
en alegtu,
2 cOlumuitet
E00,60,251. 1.
Tbupal Cinn ſrede

hie pebeluhimeiyle
,0 Genel 41)1⸗
4 .

bie neli
us Nie i
n
c. I3
Alegatur⸗

an d ) diin

ee N
atlin

556. Quid dictio iſta ſignificet, pau' poſt à Com- f

7. ſect. 4. explicatur, quòd ſint grana vel baccaæ

fiu n. DDD In MSto I. poſt vocem iſtam additur: —
.

–

CAP. XXV. DEUuITERONOMII. 1445

que non habet nec D2 56. nec U 57. ſi ei (racemo) fuerit unum ex iſtis (duobus
ecce ille ad dominum domus (ſive patremfamiliâs) pertinebit; vidi autem in Gemara *
Hieroſolymitana (ita ſcriptum eſſe:) quidnam eſt 7? * (nimirùm denotat dictio
iſta: ramenta, 58. quorum alterum alteri incumbit )vox autem: O (ſignificat ra-
menta,) quæ dependent à ſpina dorſi (ſive à ſcapo uvæ) ac deſicendunt. 59.

CAP. XXV.

Erſ. 1. Si fuerit jurgium] Finis eorum * (jurgantium) eſt, ut accedant ad ju-
dicium, dic itaque, non egreditur pax ex jurgio, ecquid præbuit anſam Lotho,
ut ſemet à juſto (Abrahamo) ſepararet? dic: hoc fuit jurgium. 1. Eod verſ. 1.
Et condemnabunt improbum] Forſitàn omnes, qui condemnantur in judicio, flagel-
lantur? lex dicit: & erit, ſi dignus fuerit flagris improbus, 2. interdumſigitur) flagris

cæditur, interdum non cæditur; quisnam autem flagellandus ſit, id diſcitur ex textu:

non capiſtrabis bovem 3. triturantem, (videlicèt intelligitur) præceptum ne-
gativum, quod non tranſit in præceptum affirmativum. 4. Verſ. 2. Et proſternet
eum judex] Docet (hic Scriptura,) quòd illum (reum) non flagellent neque ſtantem
neque

dunt.
mentatore noſtro exponitur, I almudici meta. * Hebr. b iſtud & ſequentia: usque ad: P&
phoricè explicant racemum uvarum densè, ſpiſis? n i e. non egreditur pax &c, abfunt à
ſcapo uva pendentem, vide Buxt. Lex. Talm/0l. Msto I. .
111I. confer. & Gur Arjeh fol. 22 1. cOl. 1. fin. I. Confer. infrà v. II. h. c. n. 36. & Gur Arjeh
ac not. in "non nee, ubi etiam tract. Talm. ol. 22 1. col. 2. princ. ac not. in han owéh.
Cholin, fol. 13 I. a. & Peah fol. 9. 6. & fol. 10. loc. ubi Siphre ad marginem allegstur, vid. &
b. ad marginem allegantur.. Jalkut Part. I. Fol. 29 8, col, 2. med. it. Sanhe-
57. Ilius vocis ſignificationem etiam Commen. ISrin, Vol. 10. a.
tstor noſter mox exponit, in Gloſſa ad Peah c. 1. Sicuti veriu ſequ. 2. b. cap. habetur, confer.
tract. Talmn. Maccot fol. 2. a. & fol. 13. b. it.
Sanhedtin, Fol. 10. a. ö. & Keiubot, fol. 3 3. a.
&ωol. 3 5. a.
3. Prout verſu 4. b, cap. habetur, confer. hic not.
in on rnee, ubi dict. trafctat. Talm. Maccot
fol. 2. a. & fol. I 3e b. in textu & ad marginem
ibidem allegatur, confer. & Sanhedrin, fol. 3 3.
b. & fol. 7 1. a. it. Maecot, fol. y. a.
4. Vel: quod non habet vim & effectum præce-
pti affemativi, confer. quæ ad Levit: c, 1. v.
4. n. 55. S& 3d Deuteron. « 14. V. 10. . 4 4, ne=
tata ſunt, vid. & Jalkut Part. 1. Ol. 29 J. Col, 20
med. unde lux huic loco accedet.

uvatum, conjunctæ in fine botri, vide Buxtorf.
Lex. Chald. fol. 13 37. confer. & R. Salom. ad
Levit. c. 19. v. 10., n. 40. & n. 41.
* Hepr. &ha, in utroque MSto pro eo legitur:
Dyn in Talmud. apud Rabbinos Gemara ac
Talmud interdum promiſcuè ufurpari ſolent.

397 vWν j. e, cuicunque ſunt (ramenta.)
58. Sive: ſegmenta, Hebr. 'De, de cujus vocis
ſignifscatione vide Buxt. Lex. Talm. fol. 176 5.
59. Hebr. HTn n ieenn, in MSto 1. ſic
legitur: H—☚n e mnn i. e. depen-
dentia (ramenta,) quæ 4 ſpina dorſi deicen-

1446

DEuTERONOMII.

CAp. XXV.

K

Neque ſedentem, ſed inclinatum. J. Eod. verſ. 2. Antèò illum pro improbitate ejus]
Et poſt Illum, 6. ut ſint (ibi verberationes) duæ, 7. hinc (Kabbini) dieunt: flagel-
lant eum (reum) duabus vicibus . à tergo ejus & tertia (vice) ab anteriore (corpo-

ris ejus) parte.

Eod. verſ. 2. In (vel tum) numero] Non punctata eſt (dictio:)

aeP, ⁹. ac docsetur, quòd illa cohæreat (ſequenti voci,) quaſi dicatur: 1800
2 Ri. e. in (vel cum) numero quadraginta; non verò quadraginta perfectè
(ſeu plenòô numero; ) ſedeò numeré, qui ipſe numerat (poſt ſe) & complet quadra-

ginta,

10. id eſt: quadraginta minuús und. 11.
jenda eſt) admonitio quoad eum, qui flagellat proximum ſuum. 12.
Ne vileſcat ſrater tuus] Hactenus ſemper vocavit illum (Scriptura) improbum; ſed

Verſ. 3. Non addet] Hinc (ca-
Eod. verſ. 3.

poſtquam ille flagris cæſus eit, vocat eum; frater tuus. * Verſ. 4. Non obturabis o1

bovis

— — — * .
5. Sic verbum mun, quod hic habetur, cum Bux.
torfſio in Piæfat. Abbreviafur. vertere vour;,
conter. Maccot, Fol. 13. & fol. 22.6. & fol.
23. 83. b. item Temutab, fol. 3. b.
6. Id eſi: tetrorsum & antrorsum, ab anteriore &

oſteriore corporis parte, confer. num. ſequ. 7.

b. v. it. Ketubot, Fol. 32. b. & 3 7. 2. it. Bava
kama; Fol. 83. b. & Maccot, fol. 4. b.
Singuli autem ictus erant triplices, longius enim
lorum cædebat pedus & anteriorem ventrem,
iGRi loro additum erat brevius lorum, (quod a-
erat;
ſninn dabotur erud ttiplex hujusmodi ictus lo-
co trium erat ac proinde in fligebant duntaxa
tredecim plagas, quia tertrede im ſunt trigint
novem, vide plura apud Buxtort. in dict, Præ-
fat. confer. & Gur Atjeb fol. 221. col. 2. princ.
ac not. in an N, h. loc. vide & num. fequ-
z. Sive: duobus ictibus ac verberationibus, ſic
Hebr. M, quod hic habetur, interpretari pos⸗
ſis, confer, num. antec. 7. h. v. ut οσ Jalkut Part.
.fol. 29 8:⸗ col. 3. .
, t e Renctio zeus per Soph paſuk inrer
Soppn &ο ae hie à Talmudieis negligitur
& yn& 0n coniunctim legitur ſub tor.
ma conſiructionis ſubſtiantivorum, quali dicas:
cum numero quadrageſimi, id eſt, ut Miſchna
interpretatur: qui provimus eſt quadrageſimo,
iſte eſt numerus triginta novem, ita & Maje-
mon lentit, vide Buxtorf. allegar. Præfat, Au

7.

ſed bifſidum utrumque,) quòô ter-

breviat. in notis pain e, verba iſis Com-
mentatoris noſtri: non punctata eſt (didio:)
ppha, ſigc exponuntur: quòd non polita ſeit vo-
calis an nimn kno i. e. Pathach ſub (litera: )
Beth, in illa voce: DDa, quæx hie habetur,
ſic etiam in utroque MSto pun Ratur; 19002
nempè cum l'atach ſub litera Beth.
10. Eſi locus iſte ex Gemara 4Commentatore no-
ſtro deſumptus, quem vide ſis apud Buxtortf. in
dict. Præfat. Abbreviat, confer Selden. de Sy-
nedr. l. 2, c. 13. n. 6. p. 89 3. ecit. Francof. it.
Cetubot, ol. 3 2. 6, & Maccat, fol, 22, 6. &
2 3.3.
11. 6,1 iRu, confer, 2. ad Corinth. g. 1 1. v. 24.
quem locum Buxtorfius in allegata Præfat. ſive
Dedicat. epiſtola Abbreviat. prolixius exponit;
confer. & Gur Arleh fol. 221. col, 2. med. ac
not. in N MDW h. loc, ubi tract. Talm. Mac-⸗
cot, ful 211as. ad marginem allegatur, vide &
Lightfoot. ad Luc. c. 12. v. 49. pag. 822. edir.
Lipſ. it. Jalkut Part. I. ol. 29 8. col. 3.
12. Ne ſcil ille reum nimis verberet, ac proptereà
frater ejus deformis fiat, vel planè ex ictibus mo-
riatur, vid, Buxtorf, loc. alleg. it. Maccot, Jol.
23, a.
* pProùt hoc loco dicitur, confer. not.ad Pfſaln',
79. v 2. n. 3. it. tract. Talm. Megilla, fol. 7. 6.
& Sanhedrin, fol. 10. a. 6. it. Maccot, fol. 2 3.
a. b.

19. P

CAL. M.

—
oiu) Logun
pecola, beſtia
les it lele hab
no. 16. Bod.
bicitlbie in ge
ritutat! (nin
opusnon elt
rei ſimilia
educatio non
pletum eſt a
quotum opu
Dumm (eis) un

——
1 1 ld elt: de cà
hic addudtus e
ſiei lolet, ſir
Pter nor znim⸗
lis animalis
(ohta Deuet t
23. N. II. fl.
6,6 Gur 4
in dn wor ,
4.6 Bay wez
Santur, vid, di
evammot, ſol
fideſuhta Deut

1), Confer. hic

KAnot in y
Diy nezin /0l,
Hn bar.
16, Omnnd, ſin
Dn hi ſonig
15. d. 3 . .
tt Hebr. W
egitur:
nonperkectum
d. Auoad i
fteno⸗ 22, V
enot

CA.Nr.
—qẽãñ

Frobitate u
Ckcunt. kagel.
neriote corpo⸗
e (Eidio:)
catt: .
ſagintz pelke
omplet Jbadra.
et] Hinc (c.
. Pod verlg.
improbum ſe
Non obturahi
loit
. erbi il Com-
ta el (iio: )
dd non poſha Kdo⸗
ihach lub (litera:)
1, gux hie haherun,
0 puniatur:
a Beth.
4Commeotatoren
e ls apod bantotb in
nler Selgen⸗ de
z9. eei. Ftaneol. t,
latcat, ſ0h 17, &

Coriotkt 6 11. 14
Alegzna bikfn. ie
2t. Prolyius erpoli
111, c01 1. med,
ub nac Talm. Me⸗
gem alegenul, . e8
P. 49, Pe. d11,ealte
9l 199,e0l. „,. „
4* 1 ponteez
l phne er Ciibun mo⸗
leg i Maccot, l.

cotler nCl 20 han,⸗
m. Meglla, ſl ,
5 it Marlot, l 130

CAP. XXV. DEuTERONOMII. 1447

bova) Loquitur (hic) Scriptura de præſenti 13. ac par ratio eſt 14. quoad omnia
pecora, beſtias & volucres, ut & circà omne opus, quod in re comeſtibili conſiſtit, ſi
res ita ſeſe habet, cur (hic)dicitur: bos? (reſpondetur, hoc ideò fieri, )qut excipiatur ho-
mo. 15. Eod. v. 4. Dum triturat) Num ei (bovi) os obturabunt extrà (trituram?) lex
dicit (hic in genere:) non obturabis os bovis ullò modô; 16. ſed cur hiedicitur: (dum)
triturat? (nimirùm) ad indicandum tibi, quòd, ſieuti tritura res eſtpeculiaris, cujus
opus non eſt perfectum ** & elevatio ejus 17. eſt ex terra; ita (ſeſe habeant) omnia,
quæ ei ſimilia ſunt, excipitur mulgens & caſeos atque butyrum faciens, 18, cujus
educatio non eſt ex terra, excipitur etiam depſens & abſcindens, 19. cujus opus com-
pletum eſt ad placentam, 20. excipitur ** ſeparans dactylos 21. & caricas, 22.
quorum opus perfectum eſt ad decimas. Verſ. 5§. Quando babitant ſratres ſimul]
Dum (eis) una fuit habitatio in mundo, 23. excipitur uxor fratris ejus, qui non fuit
in

14. Vel: idem judicium eſt, ſic juxtà Hebræum,

13. Id eſt: de calu præſenti, qui exempli gratia
hic adductus eſt, vel de eo, quod plerumque
fieri ſolet, ſie ia hic interpretor, quapro-
pter nor animal iſiud ſolùm intelligitur;, ſed &
alia animalis hic comprehenduntur, gontet.
ſuprà Deuter. c. 1 5. v. 19. n. 6 8. & Deuter. c.
2 3. V. I I. n. 2 5. ac. D. Wagenſ. Sot. p. 391.
n. 6. & Gur Arjeh fol, 22I. col 2. fin. ac not.
in Onan e, ubi tract. Talm. Meila, fol. 13.
a. & Bava mezia fol. 8 8. b. ad marginem alle-
gantur, vid. dict. ol. 9 9. b. fin. & fol. 89. a. it.
Jevammot, fol. 4. a. & Maccot, fol. 2 3. a. b.

19. Nempé: de maſſa ſubscta, qua in panem di-
ſponitur, ſic pon hie interpretor, conkfer.
Buxt. Lex. Chald -Fol. 2020.
20. Hebr. — , hæc quid ſit, vide Buxtorf. Syn-
ag. Jud. cap. 3 4. per tot, ac Jalkut Part. 1. fol.
29 8. col. 4: princ.
Hebr. Wa ) iſta & ſequentia, usque ad:
i. e. quando habitant (v. 5. B. c.) abſunt
hic 4 MSto z.
2I. Nempè: illos, qui cohærent, vide Buxtorf.
Lex. Chald. f. 26 I. conf. & not. in pa W,
h. loc.
22. Sive: ficus aridas, Hebr. Q, confer,
idem Buxt, in Lex. Chald. fol. 469.
23. Id eſt: dum ſimùl vixerunt in mundo nee
frater poſt mortem fratris, qui uxorem habuerat;
natus eſt; ſed una ipſi habitârunt, quique com-
munem habuerunt hæreditatem in eadem pater-
na familia, ſechs eſt, ſi frater poſt fratrem mortu⸗
um natus ſit, vide Junii ac Tremellii not. ut &
P, Fagius ad Paraphr. Chald. . loc, it. Gur Ar-
jeh f. 22 I. col. 3 circà fin. in notis a nDe
h. loc. id exponitur de fratribus raa bes
— — —☚α Hen —w i. e. qui conjuncti
ſunt quoad hæreditatem, dum alter alter ius fit
hæres, quando is moritur, veluti ſunt 0%
2 1 e, fratres conſanguinei, non vero uterini,
ſic ibidem, ut & mox apud Commentatorem

vigde ſupra Deuteron. c. 22. v. 10. n. 25.
15. Confer. hic Gur Arjeh fol. 22 1. col. 3. princ.
ac not. in npon noev h. loc. ubi tract. Talm.
Bava mezia,fol. & &&b”. ad marginem allegatur, vid,
& Jalkut Part. 1. Fol. 29 9. col. 4. princ.
16., Omninô, ſimpliciter, abſolurè, id enim 727
Dpn hic ſignificat, confer. cap. antec. 24, verſ
15. n. 3 8.
A† Hebr. dn nn die,, in MSto I, pro his
legitur: Ah-sn en nn Ni j. e. quod
non perfectum eſi quoad omne opus ſuum.
17. Sive: educatio, aut nutricatio ejus, Hebr.
N, quoad iſtius vocis ſignificationem, conf.
Deuter. c. 2 2, V. I 5. D. 33.
18. Vide hic Gur Arjeh fol. 22 1. col, 3. ciscà fin.
ac not, in hee h, l0c.

noſtrum vide num, 25.

Muuuunnun

1448 DEUTERONOMII. CAb. XXV.
in mundo ejus. 24. Eod. verſ. 5. Pariter] i. e, Qui conjuncti funt quoad hæredi-
tatem, excipitur frater ejus uterinus. 25. Eod. verſ. F. Nec filius ei eſt] Conſidera
circà illum, 26. (quòd hic requiratur, ut ei non ſit) filius aut filia † aut filius filii aut
lia * ſilii aut filia filiæ. 27. Verſ. 6. Et erit primegenitus] Natu maximus ** inter

fratres eam ducere debet uxorem leviri jure. Eod. verſ. 6. Quæ illa pepererit] Ex-

cipitur (itaque) ſterilis mulier,

8⁸. quæ non parit. Eod. verſ. 6. Surget in nomen

fratris ſui] Is, qui leviri jure ducit uxorem ejus (fratris ſui,) auferet hæreditatem de-
functi in bonis ejus paternis. 29. Eod. verſ. 6. Nec deleatur nomen ejus] Excipitur

uxor eunuchi, quia nomen ejus deletur. 30.
Verſ. 8. Si ſteterit] i. e. Stando pedibus. 32.

ejus: ad portam domus judicii. 31.

Verſ. 7. Ad portam] Juxtà Targum

Eod.

24. Id'eſt: qui non fuit natus vivo fratre, qui u-
xo em duxerat, confer, quæ num. præced. 23.
h. v. notata ſunt, item Raſchi not. ad Ruth c. I.
v. 12. & Seldeni uxor Ebraica, lib. 1. c. 12. ac
Gur Arjeh fol. 22 I. col. 3. fin. ubi caput 2.
evammot allegatur, vide & not in a n,
ubi dict. tractat. Talmud. Jevammot, fol. 4. a.
& fol. 17.5. ad marginem allegatur, confer. &
Jevammot, fol. 24. 2, & Fol. I11. a. nonnulli
locum iſtum intelligunt & exponunt de uxore
fratris ejus, qui prius deceſſit, quaàm frater ejus
naſceretur, hunc enim levirum glos minimè ex-
pectare nec vidua permanere cogitur, donec fra-
ter iſte adoleſcat, confer. Jalkut ol. 29 8. col. 4.
med. & Bava batra, fol. 119. . it. Maccot, Jol.
2 3. a. & Nidda, fot. 44. 8.
25. Confer. quæ num. 2 3, . verſ. notata ſunt, vi⸗
de & Gur Arjeh fol. 22 1. col. 3. fin. ac not. in
pafI NDW b. loc. & Jalkut dict, Part. I. Fof.
299. col. 1. med. it. Jevammot, fol. 8. a. b. &
Jol. 19. b. & 20. a. 5. S& 3 9. 2. it. Cetubot, jol.
82. b. & Kidduſchin, fol. 14. a. 6.
26. Id eſt: probe adverté, nota benè, id enim
yy zvy hic ſignificat, confer. Buxtorf. Lex.
Chald. fFol. 1602. & Gur Arjeh fol. 22 I. col.
3. fin. ac not.in par ne, ubi tractat. Talm-
Jevammot, fol. 22. 5. & fol. 3 5. 5. & ol. 87.
6. ad marginem allegatur.
† Hebr. Qa , in MSto 1. poſteà additur:
Ptan Ja i. e. ant filius filiæ, confer. hic jevam-
mot, fol. 13. b. & Fol. 92. 5. it. Kidduſchin, ol.
76. a. & Bechorot, fol. 19. b.
X Verba iſta: aut filia filii aut filia filiæ, abſunt in
Hebræ à Mot 2, confer. Jevammot, fol, 3.6.

& 27. b. & 30. b. it. 39. b. & 54. a. . it. Ketu-
bot, fol. 82. a.
27. Nam, ſi unus ex illis extiterit, non debet fra-
ter defuncti viduam ducere uxorem, vide Gur
Arjeh fol. 2 2 I.col. 3. fin. ac not. in απ ,
h. loc. confer. Nidda, fol. 44. a.
X Confer. Jevammot, fol. 12. a. & f. 24. a. & f-
40. a. it. Bava batra, f. 12. 5. & Bechorot: f. 52: a. 5.
2 8. Hebr. —aνπειπ πα, de cujus vocis ſignificatione
vide Buxt. Lex. Chald. f. 72. confer. & GurArjeh
Ff. 22 1. col. 4, med. ac nor. in a οh. loc.
19. Conter. & hic tract. Talm. evammot, Jol. 24.
a. & fol. 40. a. it. Bechorot, Fol. 52. a. & Gur
Arjeh fol. 22 I. col. 4. med. ac not. in a ,
h. loc. ut & Jalkut Part. 1. Fol. 299. col. 1. S&
2. ac 3. it. Seldeni uxor Ebraiea lib. 1. c. I4. & 1 5e
30. In notis pam ne ex tractatu Talmudico:
Jevammot fol 79. . adducitur, hoc intelligen-
dum eſſe de nnn pyb i. e. eunucho ſeu ſpadone
nato; non verò de & b'n i. e. eunucho ſive
ſpadone facto, is enim exuit calceum & exuitur
caiceus uxori ejus, confer. Buxtorf. Lex. Chald,
fol. 1554. S& dict. tract. Talm. Jevammot fol.
24. a. uti in "an ne ad marginem allega-
tur, Confer. Jalkut Part. 1, Fol. 29 8. col. 4. &
299. col. 1. 2. 3: 4.
31. Vide hie Gur Arjeh fol. 22 I. col. 4, fin. ac
not. in "non o h. loc. it. ſuprà Deuter. e.
17. v. 5. ibique not. n. 6. it. jevammot, ol. 20.
2. & fol. 39. 6. & 4 1. 3. && 44. a. & 10 5. b. it.
Nidda, fol. 32. a. & fol. 52. a.
32. Confer. & hice Gur Arjeh fol. 222. col, I.
princ it. eyammot, fol. 44. a. & ſol. 54. . &
1

Ol.

C4.. My.

—
Eod. Terl,9.
ſandi, Verl
OQimn Adjſi⸗
ſit kexetti acpe
namt haud lcri
Ediſtcabit, (ni
Ediflcabit, V
omnes,guiibit
jurgentor ii

(bic:) èmant

Aſeindes man
tationetämilli
(intelligiturh
tuus,) & dicitn
mocdiümn (igitur
Megnun han

—
fol. 106,4,
in, fol, 49. ,
3). Ideſt: Hebr.
0], 4. Hn. a
Talmn. Sota ſol
Nide ND. Wa
not, ſol ſc
ſol 14, 3. & Erz
34. Non enien ſo
ſprit; ſed dad
lenam, ſie in
ub Hiam trac
Admatgten
272. (0l, 1. I
Kidduſchin
2, 8 Kanhectin
lca, l. Ie t. 14.
gede en, il
A i .
dc) Munt)
nn Häd,
er ihat
eammot, i
tldt
1) Calte ſein

(A.XV.

„.
—

quoad hæredi⸗
1] Conſidera
nrfliugflli aut
lapithut it inter
1hehernit] Ex.
Eurget in ponnen
hereditatem de⸗
eju] Excipitur
] oxa Targamn
ndo pedibus, 32,
loc.

K 54,2a,. K. Kei⸗

tenit, non debet fta⸗
e uxdrem, Wide Gur
enot, in N N
4 49 4.
11.2 Kf. 4.
K Bechorotf, ſrah
us vocis ſionificatione
1,conket, & GurAſeh
1 in Mn e ,/oe⸗
memummoh 0l14.
ot, fol 1 a Gun
,ar notin D
,Jol 1299, . 1.
gica lib. 1,67 14. ſe
aietu Talmmdii:
Ueitur, not intellioen⸗
ſeu ſoadone

uit calceucn ein
. Bauxtort.er Chald,
Talm jevimnmnol
20 murginenn aleti⸗
1,fol 19 eol 4

8l.211. e0.
0l eutel 1

oe it hni

CaAp. XXV. DEUTERONOMII. 1449

Eod. verſ. 8. Et dixerit] Linguâ ſanctà, 33. etiam ipſa (mulier) loquatur linguâ
ſanctà. Verſ. 9. Et conſzuet antèò faciem ejus] Super terram. 34. Eod. verſ. 9.
Qui non adiſicabit] Hinc eſt* quoad eum, qui calceòô exutus eſt, quòd ipſe non poſ-
ſit reverti ac poſteà leviri jure ducere (fratris defuncti uxorem, quam ſemel ſprevit.)
nam haud ſcriptum (hie) eſt: qui non i. e. ædificavit; ſed qui non 5 i. e.
ædificabit, (nimirùm) poſtquàm ille non ædificavit, (ideò etiam) amplius non *e*
ædificabit. Verſ. I0: Et vocabitur nomen ejus & .] Præceptum (hic habetur) quoad
omnes, qui ibi ſtant, ut dicant: VNi. e. exutus calceô. 35˙. Verlſ. 1I. &.
jurgentur viri] Finis ejus *** (rixantis) eſt, ut deveniat ad verbera, dicitur enim
(hic:) è manu ejus, qui illum percutit, nulla egreditur pax ex jurgio. 36. Verſ. 12.
Abſeindes manum ejus] Pecunià redimitur 37. pudefactio ejus, 38. idque omne pro
ratione tàm illius, qui pudefecit, quàm ejus, qui pudore affectus eſt, vel forſitàn non
(intelligitur hic, niſi amputatio) ipſius manus? dicitur hic: non parcet (oculus
tuus,) & dicitur ibi de teſtibus mendacibus: (oculus tuus) non parcet; 39, quemad-
modùm (igitur) ibi eſt pœna pecuniaria; ita etiam hic erit pœna pecuniaria. Verſ. 13.
AMagnum & parvum] Magnum, quando illud mentitur 40. parvum, (dehortatio

. Uuuuuuun 2?
Tol. 106. 6. & Eidquſchin, ol. 4. a. it. Sanhe- & fol, 101I. a. & 102. a. it. Gur Arſeh fol. 222.
Col. I. med., ac not. in an mnew h. loc, ubi

drin, Ol. 49. .

3 3. Id eſt: Hebræâ, confer. Gur Arjeh fol. 22 I:
Kol. 4. fin. ac not. in Man hew, ubi tractat.
Talm. Sota fol. 32, a. ad marginem allegatur,
vide & D. Wagenſeil. Sor. pag. 662. it. Jevam
mot, Jol. 54. a. & fol. 111. b. & Kidduſchin,
Fol. 14. a. & Erachin, fol. 19. .
34. Non enim fœmina illa in ipſam faciem ejus
ſpuit; ſed 1an i. e, anté faciem ejus, ſcil. in
terram, ſie in notis πν o hic exponitur,
ubi etiam tract. Talm. jevammot, fol. 106. 5.
agd marginem allegatur, confer. & Gur Arjeh fol.
222. col. I. princ. ac alkut Part, I. fol. 29 9
col. 4, circà fin. it. Jevammor fol. 1056. b. &
Kidduſchin, fol. 4. a. it. Moëd katon, fol. 2 1.
2. & Sanhedrin, fol. 49. 5, it. Seldeni uxor Ebra-
ica, I. 1. 6. 14. & 15.
* Hebr. an, iſtud & quæ ſequuntur, usque ad:
Sov n i e. poſtquàm ille non (ædificavit
&c.) abſunr MSto z. confer. Jevammot, fol.
10 1. 5. & Sanhèdrin, fol. 3 1. b.
x Confer. hic Sota, fol. 3 2,2 a. & fol. 33. a. 5. it,
Jevammot, ol. 104. a. & 105. a. & 106. b. it.
Kidduſchin, fol. 14. a. & Sanhedrin, Jfol. 49. b.
35 Confer. Jevammot /ol. 44. a. 6, & ol, 47,a, 1

tract. Talm. Jevammot ol. 106. b, ad margi-
nem allegatur, vide & D. Wagenſ. Sot. p. 66 3.
& ſeq. ubi plure.
*X Hebr. 9', iſtud ut & ſequentia, usque ad:
S P'& i, e. nulla egreditur pax &c. abſunt
hic ab utroque MSto.
36. Vide, quæ ſuprà ad v. I. h. c. n. I. notata ſunt,
confer. & Gur Arſeh fol. 222, col. I, med. ac
not. in Pan D, ubi Siphre ad marginem al.
legatur, vid. & Jalkut Part. I. fF. 300, eol. 1. med.
it. Bava kama, ol. & 8. a. & Sanhedrin Fol. 10. a.
37. Juxtà Hebræum: pecunia eſt pretium pudefa-
ctionis ejus, vide ſuprà Deuter. c. 19. v. 2 I. D.
46. confei. Bava kama, Fol. 27. a. & fol. 2 8. a.
& fol. 96. a.

138. Sc'licèt: viri, enjus pudenda mulier appre-

hendit, quæ ad reſarciendam pudefactionem vi-
ri pecunià mulctatur. confer, hic Jalkut Part. 1.
Jol. 300. col. I. circà fin.
39. Prout Deuteron. c. 19. v. 2 I. habetur, eonfer,
Gur Arjeh fol. 222. col. 1I. med. ac not, in
p NDW h, loc.
40. Aſſimilat, imitatur, Hebr. nyman, id, quod
ali⸗

140 DEUTERONOMII. CAP. XXV.

hic habetur, ne aliquis auferat (ſive accipiat) magno (pondere) & reſtituat parvòô.
Eod. verſ. I 3. Non erittibi] Si feceris ita, non erit tibi † quidquam. 41. Eod. v. 13.
Lapi & lapis) i. e. Pondera. 42. Verſ. I1 5, Pondus integrum & juſtum erit tibi) Si
ita feceris, erit tibi multum. 43. Verf. 17. Memento* quid (Amalek) fecerit tibi]
Si falſum commiſeris menſuris & ponderibus, metuas tibi 44. ab impetu hoſtili, di-
citur enim: lances doloſæ abominationi ſunt Domino, 45. & paulèò poſt ſcriptum
eſt: 46. venit ſuperbia, venit ignominia. 47. Verſ. I 8. Qui occurrit tibi in via)
(Verbum p, quod hic habetur,) ſignificat PD i. e. occurſum (ſive caſum;)
alia explicatio (verbi p, nempè, quòd) ſignificet? p i. e. fluxum ſeminis & im-
munditiem, quoniam polluit eos ( Israelitas Amalecita) concubitu maſculo; 48. alia
expoſitio (verbi p, nempè:) quòd ſignificet idem (atque in illo:) p id eſt:
frigus & calor, 49. (ut ſit hujus loci ſenſus:) frigere ac tepere 5ο. te fecit (Amale-
cita) à fervore tuo, nam gentes * timuerunt, bellum vobis (Israelitis) inferre; iſte
autem (Amalecita) venit & initium fecit (pugnæ) aliisque monſtravit locum (bellan-
di contrà vos,) res ſimilis eſt cupę 51. aquæ ferventis, in quam nemo (propter fer-

vorem)

— –
aliquis eum in finem facit, ut magno hondere
ipſe accipiat vel auferat rem; ſed poſteà patvo
pondere illom reſtituat, quo fit, ut pondus par-
Vum mentiatur vel aſſimilet magnum & vice
verſa, idque per fraudem ac falſo & quaſi per
mendacium, vide not. in pa DD h. loc. u-
bi Siphre ad marginem allegatur, confer. & Gur
Arjeh fol. 222. col. I. med. ac Jalkut Part. 1.
Jol. 300. col. 1. fin. it. Bava batra, Jol. 989. a.
† Hebr. 77 P N iſta & ſequentia, usque ad:
„Ri. e. erit tibi (multum, v. 15. . 4.) ab-
ſunt 4 MSto I. ſed malè.
41. Id eſt: ſi per fraudem diverſis ponderibus uta-
z88, tandem ad paupertatem redigeris nec tibi
quicequam erit, quoniam hic dicitur: non erit
tibi, bæc eſt allegorica hujus loci explicatio, vide
Gur Arjeh' foi. 222. col. 2. princ. ac not. in
„pan r h, loc. confer. & num. ſequ. 43.
42. Loci iſtius expofitionem vidẽ in not.
N D b loc. confer. & tract. Talm. Bava
batra, ſol. 88. 6 S& fol. 89: a. .
43. Vide & hic nott in nam o ut & num. an-
tec. 41. οrùm vox Mqäi. e. multum, in MSto
2. hic omiſſa eſt,
Hebr. MaTiſtud & ſequentia, usque ad: “ WN*
i. e. qui occurtit libi (V. 19. 6. c.) abſunt hic à
MSto 1

44. Id eſt: metuas, nt veniat hoſtis & auferat tua;
innuitur autem hic ratio connexionis textus
præcadentis cum ſequenti, confer. hic Megilla,
fol. 29. a. & fol. 30. a.
45. Sicuti Proverb. 4. 11. v. I. habetur.
46. Nempè: verſu ſecundo Proverb. dict. c. 11.
47. Id eſt: veniet hoftis ac te bello lacefſet αραα
pi h i. e. & erit tibi ignominiæ, fic in not.
parm ne h. loc. exponitur, vid. & Gur Arjeh
Jol. 222. col. 1. fin.
4 8. Vide hic Gur Arjeh fol. 222. col. 2, princ.
ubi hac de re plura, confer. & tract. Talm. Moeëd
katon, fol. 2. a.
45. Sicuti Genel. c. 8. v. 2 2. habetur, confer. hic
Jalkut Part. 1I. fol. 300. col. 3. circà fin.
50. Hæc verba ad populum Iſcaeliticum directa vel
de Iſraelitis ſunt intelligenda, ut ſenſus fit: ſic-
uti omnes rem fervidam tangere timent, ſic gen-
tes timebant Iſraclitas; ſed Amalek, dum ad-
versùs te primus pugnam iniit νEh ee
j. e. frigere ac tepeſcere te fecit, ſic in not.
SnN N h. loc. exponitur.
** Seu: populi, Hebr. Mm'zen, in utroque MSto
huic voci præmittitur: 72 i. c. omnes ſcil. gen-
tes ſeu populi.
71: Hebr. Manè, de cujus vocis ſigniſicatione vi⸗
de Buxtorf. Lex. Chald. fol. 189.

CALXV.

—
Vorem) potera
geſeendit in e⸗
elle illas (agua
1bſciagebat
Lod. vetl 18.
gnificah) illo⸗
ſentir Dininæ)
lalis pre ſii
1o polt: & ve⸗
verl. 19. Nec⸗
Delebi mener
tem: abore u⸗
61, urcici pol

Etl.1.
(ue ve⸗

—
M Hæc ſeida:

1d: guamtin i
1e ſed minns e
in di ſend ferde
nots d
VRWNNNi
eſiipte kigas
1* el wemdr
r ſe eti⸗
Wie
Aurtort l C
ud. e. 4. cole
Dant 1 P. I10,
1.1 .
i ln

14. Vertd (lun
emprucn De 1
nem Maceperat
dr
Decepiſi h
Mofuite ſin

uan, ueprezl

CAL. Mv.
—
teſtinatanſd,
. Bod n3.
Nun eit iti)
Alel) eenit liti
npetuhobilizdi-
loͦpolt ſerigtum
riit iihi in dia)
n (Sre calum;)
unſeminis & im⸗
Alcvlo; 41. alia
lo:) Piel:
le fecit (Amale-
itis) inferre; ile
itlocum (bellin⸗
emo (proptetlet⸗
vorem)

——
hoſtis &auſerat tus;
0 copnexionis tentus
cobler kie Megi

1. hbetun⸗
Porerb, dilt. t. 11
e belo latelle en
vominie, ſe in o,
1r, ſid n: Arjeh

9,112. t0. 1,pint,
Ktrack, Tilr, Moed

,babetut, confer bie
1.1. citcahio.
0) 7 cilcäni⸗
caeifieum litllife
ſus : ſe⸗
nda, ut ſenſus
angere liment, ſegen⸗
nalek, dum ad-
—

„ ,1
Initt .
, ſie 1 not⸗

te lecit⸗

Mnitut, .
Nhen, in utfoghe N

1e,onder li ben.
ſotis ſgincaicne ſi⸗
ſol lo⸗

CAF. XXVI. DEüTERONOlMII. 1451

vorem) poterat deſcendere, venit (autem) homo **v* aliquis temerarius & inſiliens
deſcendit in eam &, quamvis ipſe aduratur; (tamen) coraâm aliis frigidas dicit 52.
eſſe illas (aquas.) Eod. verſ. 1 8. Iyſtitit extremo tuo agmini) Plagâ caudæ (nempè)
abſcindebat (Amalecita) præciſiones præputiorum 53. eas que ſursùm ſpargebat. 54.
Eod. verſ. 1 8. Omnes, qui debilitate afi lti te ſequebautur) (Dictio . bHſi-
gnificat) illos, qui viribus deſtituebantur 55. propter peccata ſua, quos nubes præ-
ſentiæ Divinæ) ejecerat. 56. Eod. v. 18. Tu verò laſſus ac defatigatus eras) (Nempè)
laſſus præ ſiti, nam ſeriptum eſt: & ſitivit ibi populus aquas, 57. ac ſcriptum eſt pau-
1 poſt: & venit Amalek. 58. Eod. verſ. 1 8. Ac defatigatus) In itinere. Eod.
verſ. 18. Nec timuit) Amalek Deum, quò minus vobis malum inferret. 59. Verſ. I 9.
Delebis memoriam Amalek) A viro usque ad mulierem, à parvulo usque ad lacten-
tem: à bove usque ad ovem, éo,. ne nomen Amalek memoretur etiam quoad pecus,

67, ut dici poſſit: hoc fuit Amalecitarum (pecus,)

CAP. XXVI.

Erſ. 1. Et erit, eum veneris &c. & poſſederis atque habitaveris in ea) Indicat
(hic Scriptura,) quòd (Israélitæ) non obſtricti fuerint quoad primitias (offe-⸗

Uuuuuuuu3 ren-

AA Hæc verba: venit (autem) homo &c, usque
ad: quamvis ipſe aduratur, ablunt hic à4 MSto
I. ſed minus iectè.
72. Sic ferè verbum e, quod hic habetur, in
notis nan new , loc. exponitur, nernpé:
N N.&* i. e. oſtendit tibi (vel præ ſe fert,
ac ſi ipie frigus haberet.
73⸗ Vel: membra genitalia circumcila, Hebr.
rn, ſic etiam in not, ar “ exponitur
ep dn i, e membrum cireum ciſum, confer.
Buxtorf. Lex. Chald. fol. 1177. & ejus, Synag.
Jud. c. 4. confer. & not. ad librum Prec. jua.
Part. 2. p. I 10,àa. med. vid. & not. ad I. Samuel].
7. 1 5. v. 3 3 num. 2 S. ubi alia habetur explica-
tio.
54. Versùs cœlum, Hebr. myyn quaſi in con.
temptum Dei Iſraélitarum, qui eis circum ciſio-
nem præceperat ac ſi diceret: ny arowνe
2 nn dr e n . e, præceptum, quod
præcepiſti populo tuo Iſraelitico, quidnam eis
profuit? ſic in notis 'pan pv' h. loc. e
nitur, quapropter vincicta numinis Diyini tam

leverè contrà Amalecitas exarſit; cœtterùm de
phraſi iſta: cyn a vide plura apud D. Wa-
genſeil. in Sota p. 73 7. num. 9. confer. & tract.
Talm. Moed katon, fol. 2. a.
55. Confer. hic Gur Arjeh fol. 222. col. 2, fin.
ubi Targum Onkeloſi adducitur, confer. not, ad
Ezech. c. 16. v. 1 5. n. 49.
56. Qui ita extrà nubem erant, dynyn re 7Rr
i. e. eorum membra genitalia circumciſa ab A-
malecitis abſcindebantur, ſic not, in porm m
h. loc. exponitur, cœterum quod hic de nube
di. itur, confer, ſuprà Deuter. c. 2 3. v. 1 3. num.
30. & not, ad Ezech. c. 16. v. 15. n. 50.
57. Sicuti Exod. c. 17. v. 3. habetur.
58. Prout Exod. dict. c. 17. v. 98. habetur.
59. Confer. hic Gur Arjeh fol, 222. col. 2.
60. Sicuti I. Samuel. c, 15. v. 3, habetur, «onfer,
hic Jalkur P'art. 1. ol. 3 00, col. 4. med.
61, Vide hic Gur Arjeh fol. 222. col. 2. ac not. in
por r* . loc., it, D. Wagenſ. Sota p. 971.
v. 2. it. Numer, c. 24, V. 20: n. 85. it. Sanhe-⸗

drin, fol, 20. b. & Bava batra, Fol, 21,6.

142 DEUITERONOMII. CAb. XXVI.

tendas,) donec ſubegerint terram eamque diviſerint. 1¹. Verſ. 2. De primi-
tiis) Non verò omnes primitias, 2. quia non omnes fructus obligati ſunt ad primi-

tias, ſed ſolùm ſeptem ſpecies, 3 dicitur hic: terra, ac dicitur ibi: texra tritici &
kordei & c. 4. quemadmodum (igitur) ibi de ſeptem ſpeciebus fructuum, quibus

terra Israëlitica celebrabatur, (ſermo eſt; ) ita etiam hic de celebratis fructibus terræ
Israeliticæ, quorum ſeptem erant ſpectis * (interque illas: ) olea olei, 5. (nempè:)
olea %⅞1πιο . e. præſtantiſſima, 6. cujus oleum in ea eſt ) && i. e. collectum ac
mel, i. e. dulcedo 7. palmarum. Eod. verſ. 2. De primitis) (Nimirùm) deſcen-
dit aliquis in agrum ſuum ac videt ficum, quæ matureſcere incipit, circumligat eam
junco 8. in ſignum ac dicit: ecce iſte eſt fructus primitivus.
diebus illis) Non tibi (adeundus eſt,) niſi ſacerdos, qui eſt in diebus tuis, quis quis
ille fuerit. 9. Ecd. verſ. 3. Ac dicés ei ) Quèd non ſupprimas beneficium. 10.

Eod. verſ. 3. Confteor hodi?) Una vice in anno; non verò bis. 11. Verſ. 4. Et ac-
4 tuo facienda)
uus primitiaso
uundumiplep

cipiet

1. Conter. hie Gur Arſeh Fol., 222. C0l. 3. princ.
ac not. in 'non mneS. loc. ubi etiam tract.
Talm. Kiddulſchin fol. 37. a. ad marginem al-
legatur, vide & D. Wagenſ. Sota, P. 659.
2. Vide hic tract. Talm. Gittin, Fol. 47. . & Ba-
va batra, fol. 8 1. a. b. it. Cholin, fol., 120. b &α
12 1. a & Erachin, fol. 11. a. vid. & not. ad li-
prum Prec. Jud part. I. pag- 5. a. fin. ac Levit.
cap. I. Vv. 10. n. 94. & infrà Deuter. 4. 3 3. V. 2.

ac not. in non OW h. loc.
7. Nam didio "i, quæ hic habetur, ſignificat
Qdulcedinem fructuum, ſicuti Commentator no-
ſier ad Exod. C. 34. v. 26. n. 79. S ad Levit.
2, v. 1 1. num. 4 1. notavit, nam de melle api-
um Ann ne ee Ner i, e., non conve-
nit dicere, (quòd ſit) fructus terræ, ſicuti hoc
Verſ. 2, habetur, vide & Gur Arjeh fol. 222. col.

4. mecd
3. De quibus vide ſuprà Deuter. c. 8. v. 8. confer.

8. Vide Exod c. 23. v. 19, n. 97 ubi ferè eadem,
& Gur Arſeh ol. 222. col. 3. princ. & not, inj quæ hie, in notis ſunt adducta, confer. & P. Fa-
em NN, h. loc. ubi tractat. Talm. Menachot gii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. ac D. Wa-
Jol. 84. a2. ad marginem allegatur, viqde & not.
ad librum Prec. Jud. p. I. pag: 5. a⸗ fin. ac Bic-
curim cap. 2. it. Jalkut Part. 1. fol. 300. col. 4.
4. Nempé: Deureron. dict. c. 8. v. 8. cœterum
de tertæ Judaicæ fertilitate ac fructuum pra-
ſtantia, vide inter alios D. Wagenſeil. Sota p.
72 2. & p. 9 59. ac 1083. confer. & Exod. c. 34.
v. 26. num. 7 8. it. tractat. Talm. Cholin, ol. Deuter. cap. 17. v. 9. n. 19. it. Jalkut Part. I.
13 6, 2. 1 F. 301. col. I, pric.
X Hæc vecba: quorum ſeptem erant ſpecies, ab-. 10. Q non ſis inagtatus, ſed fatearis, te in ter-
ſunt in Hebræo ab uiroque Msto. tam bonam veniſſe, confer. Gur Arjeh fol. 223.
5. De quo vide Deuter. alleg. c. 8. v. S. n. 10.
5. In Buxtorf. Lex. Chald. fol. 2 5. & F. 26. fin.
exponitur hα, quòd ſit olivæ mediocris &
pinguis ſpecies, & allegantur ibidem tractatus . iam §
almudici Berachot fol. 39. I. & Kelim cap. confer⸗ & Biccurim, ol 586., 3,

4. med. ac not. in par ne, ubi tract. Talm.
Berachot f. 39: a. & Biccurim cap. 3. ad margi-
nem allegantur.
9. Eziamſi ille non fit ANN n i. e.
reputatus, ſicuti priores ſive anteceſſores ejus,
prout in Gur Arjeh f. 222. 601. 4, eircà fin. ha-
betur, confer. & not. in nar new b. loc. ac

Siphre ad matginem allegatur.

I1. Loci iſtius expoſitionem vide in not. nev

—

Verſ. 3. Qui erit in

17. confer. & Gur Arjeh fol. 222. col. 4. med.

genſ. Sota, p. 659. Se Gur. Arſeh fol. 222. col.

col. I. princ. ac not. in ma . b. loc. ubi

„pan, ubi etiam Siphre ad marginem allegatur,

CALXNI.

——
cijut ſundln 4
nuth uam man

nlaberu) (Ver

nu zerine lit
Volebat palten
quando Petlee
ſuum induxera
cllet, guia gen
tunn impptat i
alii quoque ven

Prum. 17, Lo

mabus. Verl.
Vetl.9. Bededl-

nn. Hedt, ,
66, ubi pluta de

. 223. co. 1
lor. vbi Zihre
& a Eot an 1,
1 ol. 47. d,
chot, /), 61. 13,
13, Nam vetbum
Dem, qus in ſigni
Gur Atjeh le
31 2, 8 33,3.
u5d. Vagenl
dan ſete n.

Rm did. Nir

. Sieſari mente

tefe 0 ulila.

lemellius vent
zigeeorunden

CA. XV.

—
. De prin
Intad primi-
terta tritici &
kuumn guibus
tuibas Etre
). (nempe)
collecum a
irüm)deſcen⸗
cumligat ean
. A erit in
twis, guizgais
neflcinm. 10,.
Verl.4. Etae⸗
lihiet

111, 0. 4. med

Pabetur, griſiekt
Com meptetot

zam Ge melle api⸗
1i, e. non tonk⸗

lena, ſenti h0G
Atjel fol⸗2 1,e

„. bi ſere eadem,
eenlet. .
Pyloc- ” h.

1jen /0l 212. col.
, di alt Tann.
3 d milgt⸗

Pca⸗

NO Nn A e.
ſores g,
H00l,4, dli5 fo. ba⸗

we; h W
i ſikun Dart,l

ed ſteanis,te in
Gur reh ſl ,
n wa,, 0t.

. e
Fide in not⸗ vhv
watginen Alegatu,

8

.

CAP. XXVI. DEUTEKRONOMII. 1453

cipiet ſacerdos corbem de manu tua) Ut illum agitet, 12, ſacerdos ſcil. ſupponit ma-
num ſuam manui dominorum, (qui primitias offerunt,) & agitat. Verſ. 5. Er pro-
teſtabèͤri) (Verbum R0ν hic) ſignificat elevationem vocis. 13. Eod. verſ. §. Sy=
rus perdere volebat 14. patrem meum) Recordor * miſericordiæ Dei, Syrus perdere
volebat patrem meum (videlicèt) Laban (Syrus) quæſiverat exſtirpare omnia,
quando perſecutus eſt acobum 15. & quoniam (Laban iſtud) in animum
ſuum induxerat * facere, (ideò) imputavit ei Deus, ac ſi ipſe (Laban hoc) fe-
ciſſet, quia gentibus hujus mundi, quæ cultui idololatrico deditæ ſunt, Deus cogita-

tum imputat in factum. 16, Eod. verſ. 5. Et deſcendit in Kpyptum) Prætereà

alii quoque venerunt, ut nos perderent, nam poſteâ deſcendebat Jacobus in Egy-

prtum. 17. Eod. verſ. 5. Cum bominibus pautis) (Nempè:) cum ſeptuaginta ani-

mabus. Verſ. 9. Ad locum iſtum) (Videlicèt ad) domum Sanctuarii. 18. Eod.
verſ. 9. Et dedit nobis terram) Juxtà ſenſum 19. literalem (erit loci iſtius interpre-

tatio facienda.) Verſ. 10. Et relinquas illas) Indicat (hic Scriptura,) quòd (domi-

nus primitias offerens) tollat eas poſt agitationem ſacerdotis easque prehendat manu

ſua, dum ipſe prædicat z20. atque iterùm agitat. Verf. 11. Er lætaberis in omni

bo-

no)

12. Hebr. αα7, vide Exod. cap. 29. V. 2 4. n.
66. ubi plura de agitatione, confer. & Gur Arjeh
F. 223. col. 1. princ. ac not. in on no h.
loc. ubi Siphre ad marginem allegatur, confer.
& Ja kut Part. I. ol. 30 I. col. I. med. it. Suc-
ca, fol. 47. b. & Maccot, f. 18. b, it. Mena-
chot, fol. 6 I. 2. 5.
13. Nam verbum hay) non notat hic reſponfio.-
nem, qua in ſignifica ione alias aceipitur, conf.

Gur Arjeh fol. 22 3. col. I. princ. & Sota, fol.

32. a. & 33. a. ac not. in nD h, loc.
ut & D. W agenſ. Sot. p. 69 5. & 6 86. n. 2. vide
& cap ſequ. 27. v. I4. it, not. ad Hiob., c. 3. V.

2. n. I. & ad Jerem. c. 2 5. verſ. 30. n. 1 3. ut &

Jalkut dict. Part. 1. ol. 30 I. col. I. med.
14. Sie juxtà mentem Commentatoris noſtri ver-
tere volui iſta: & a&, cui expolitioni etiam
Paraphraſis Chaldzica confentit: Junius ac
Tremellius verterunt: Syrus miſer erat pater me-
us, vide eorundem notas ibidem, autor Vulgatæ
tranſtulit: Syrus perſequebatur patrem meum
confer. L,XX. verſionem, ut & not. ad librum
Prec. Jud. part. I. p 94. 6. fin. it. Bieccurim, f. 96. 2.
* Hebr. aäaäi1 iſtud & ſequentia, usque ad, vpa ja
i. e. Laban quæſiverat, abſunt à MSto I.
15. Confer hic Gur Arjeh fol, 22 3. COl. I., med.

ac not. in Snon no 5b, loc. it. D. Wagenſ.
Sot. p. 6 9 6. D. 2.
*° Hebr. or GaWa) iſta, ut & ſequentia, us-
que ad: en 1i, e. & deſcendit in ℳ£-
gyptum, abſunt ab utroque MSto.
16. Vide loci iſtius expoſitionem in not. no
"pan bh. loc. confer. & Geneſ. c. 49. V. 6. Sign. *
17. Confer. not. in pam new h. loc. & not. ad
librum Prec. Jud. part. I. pag. 9 5. b. princ. ac
med. & p. 96. a. princ. & med. a0 5. med. it. p.
97. 3a. princ.
19. Vide Gur Arjeh fol. 223. col. 2. circà fin. ac
not. in om WD y. loc.
19. Confer. etiam hic Gur Arſeh fol. 22 3. col. 2.
fin. ac not, in an nD h. loc. it, Jalkut Part.
1. Ffol. 30 I. col. 2: & 3. & Joma, fol. 74. b. it.
Bava batrs, ol. 8 1. a.
20. Id eſt: dum dominus primitias offerens ita
coràm ſacerdote confeſſionis ſuæ verba recitat,
confer, num. ſeq. 2 I. ac D. Wagenſ. Sot. pag.
65 9. uhi in notis plura de ritibus ae ſolennita-⸗
tibus offerendi primitias, vide & Gur Arjeh fol.
223. col.2. fin. ac not. in Dan n, ubi
Siphre & tract. Talm-Biccurim c. 3. fol. 86. 2,
ad marginem allegantur, confer. & Succa, fol,

47, b. it. Maccot, ſ. 18,6. & Menachot, ſ. 6 1, 6.

1454 DEUIITERONOMII. CAP.XXVI.

no) Hinc dicunt (Rabbini,) quòd non faciant prædicationem a. iſtam primitia-
rum, niſi tempore lætitiæ à fine (ſive clauſula) ſeptem ſeptimanarum 22., usque ad
feſtum, 23. dum aliquis collegit proventum ſuum ac fructus fuos vinumque atque
oleum ſuum; aſt à feſto ac deinceps affert quidem (dominus primitias,) ſed non præ-
dicat. 14. Eod. verſ. II. Tu atque Levita) Etiam Levita obſtrictus eſt ad primi-
tias * (offerendas,) ſi plantaverint illas in urbibus ſuis. 25. Eod. verſ. 11I. Et pere-
grinus, qui tecum eſt) Is affert (etiam primitias, ) ſed non prædicat, 26, quia non po-
teſt dicere: patribus noſtris. 27. Verſ. 12. Qudtm compleveris dare omner decimas
proventus tui anno tertio) i. e. Cùm abſolveris ſeparare decimas anni tertii, præfixit
(lex Divina) tempus remotionis 23. & confeſſionis veſpere Paſchatis anni quarti, di-
citur enim: à fine trium annorum depromas &c. 29. dicitur hic: à fine, ac dicitur
ibi: à fine ſeptem annorum 30. reſpectu cœtus * (Iſraelitarum,) quemadmodùm
(igitur) ibi eſt feſtum folenne; 31. ita & hic eſt feſtum ſolenne, vel † forſitàn, ſicu-
ti ibi eſt feſtum tabernaculorum; ita etiam hic eſt feſtum tabernaculorum:? lex (hic)
dicit: cùm abſolveris dare decimas anni tertii, (nimirùm intelligitur) feſtum ſolenne,
in quo decimæ abſolvuntur, 32², id, quod eſt Paſcha, quia multæ ſunt arbores, ex qui=
bus (fructus) colliguntur poſt (feſtum) tabernaculorum, reperiuntur (itaque) decimæ
L anni

21. Sive: recitationem vel profefſionem iſtam,
de qua Faulò antè dictum eſt, vide num. præced.
20. h. verſ. & P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
b. loc. it. not. in bpan n, ubi tract. Talm.
Biccurim c. 3. F. 86. 2. ad marginem allegatur,

Talm. Biccurim cap. 3. & Maccot, . 18. 6.
ad marginem allegantur.
27. Nam inter prædicationis (ſive profeſſionis verba
mentio fit majorum populi Ifraelitiei, vide ſuprà
V, 7. h. cap. id, quod peregrinus dic erenon poteſt.

confer. & Peſachim, f. 36. 6. & Erachin, f. 11. a.
22. Sic interpretor hic Hxy, confer. Buxtorf.
Lex. Chald. ol. 1647. vide & num. ſequ. 23.
23. Nempè: ſeptimanarum ſive Pentecoſtes, Hebr.
tyad XN, nam in fine ſive clauſula ſeptem
ſeptimanarum celebrabatur feſtum iſtud, vide
Buxtorf. fol. 1647. & D. Wagenl. Sot. p. 66 1.
confer. & Gittin, fol. 47. 6.
24. Vel: profitetur ſive recitat, Hebr. ε, con-
fer. verſ. antec. 10. num. 20. & Gur Arjeh Jol.
223. col, 2. fin.
„ Verba iſta: obitri dus eſt ad primitias, abſunt in
Hebræo, à MStO I⸗
25. Nempè: in illis quadraginta octo urbibus, de
quibus Numer. cap. 3 5. v. 6. confer. & not. in
panm rev h. loc,
26. Id eſt: non facit profeſſionem ſive recitatio-
nem illam, de qua ſuprà dictum eſt, vide num.
antec. 24. h. Verſ. & Gur Arjeh fol. 223. col.

2. fin, ac not, in aaa r 5. l0c. ubi tractat.

2 8. Nempè: primitiarum & decim arum, Hebr.
yn, de qua vide v. I 3. & 14. . cap. conf, &
Buxtorf. Lex. Talm. ol. 3 366.
29. Vide ſuprà Deuter. e. 14. v. 2 §. 9. 7 1I.
30. Proùt Deuter. c. 1 5. V. I. habetur.
* Hebr. payy, abſunt iſta hic 4 MSto r.
31. Hebr. 70, confer. ſuprà Deuteton. cap. 17.
verſ. 13. num. 22. & cap. 1 §. verſ. 7, num. 49.
† Sic iſtud: & hic interpretor, in MSto 1. pro eo
legitur: N& i. e. aut, confer. Levit. c. 5. v. 1 5.
& Deut. c. 12. v. 22. Sign. †
32. Com plementum decimarum vecat lex deci-
mas pauperum, fingulis enim annis decimæ Le-
vitis tantum ; aſt tertio quoque anno pàuperi⸗
bus dabantur & Levitis, uti ſuprà Deuter, c. 14.
v. 2 8. & ſeq habetur, confer. P. Fagii not⸗ ad
Paraphr. Chald. h. loc. vide & infrà n. 3 8. b. V.
confer. & Roſch haſehana, fol. 12.b. & Sofa,
fol: 41. a. it. Nedaran, fol. 36. 6. & Temurah,
Fol. 19 ½ l.

(A. MV.
—
zuni tertli com

nit decimas ſuss
(ua.) Pod, vet

ſtatur)ni ecit
precedunt, nan
Gicitut: guand
citur: & comea
Olei tui, 36, ec⸗
in quo non exer
eſt ecima prim
Ramn dicitur hic:
Lod., erl.I2.
I1. Ut comegan,
hinc dicunt (Nel
iritiei c, Ver
decimmas toas, 4
da 41, K id gn
ictulerit decim⸗

—
3 32 Annus intelig
num intermilſi
teron 6, 14. derl
nunn Keql 34,
74 Udel: in anno
termiſſianis,cont
3 , Dienti Numer,
36. rouſupti de
ubi igenoten,
3. Confer hie 0
Penot. in Hon
3d. Wae, qur üup
conten N num.
39: Conten um
l 13. he lid
ſ0l. 34. 6,
40, Hihr. do ent
rach eoninens p⸗
Upra adeuter,
Vide 8& not in „
keah l, 1o ad

CA.XxXVI.
—
ſtam Primitis.
122. Mque ad
numqve atgne
3)linonpte.
us elt Aprimi⸗
AII Rr⸗
quia non 0⸗
omner detimat
itertii Prafitit
anni quarti i⸗
knec dicttut
gbemadmocüm
forlitan, ſcu⸗
orum! ler hic)
fehrumlolenne,
tatbores, ex gui⸗
(taque) terime
znni
—

Maccot, ſo 1h.b.

e ptoleſſonis vedz

lltaeſiiil Nie apts
gus icerenon poteſt.
Gerimalumm febf.
1eebe ch. l
36.
P 19, 0,71
habetut.
tiga bic 4Mdo ,
1 Deuteionta). 7
11. vetl, gucn. 49.
on in Mto 1.proeo
ſer, Leſite d1), Iſ⸗

ſoeet becie
in anrisdecime
uoque annd Puupeni⸗
i ſupna beute, 6, 1

nlen, fagii no/ de

CAbP. XX VI.

734. Id eſt: in anno primo, qui eſt poſt annum in-

DEUTERONOMII. 14 1

anni tertii completæ (ſeu finitæ) in Paſchate anni quarti, 33. & quicunque retarda-
vit decimas ſuas, eum compellit Scriptura (ſive lex iſta,) ut removeat ilas à damo
(ſua.) Eod. verſ. 12. Anno decimarum] i. e. Anno, in quo non exercetur (ſive præ-
ſtatur,) niſi decima una ex binis decimis, quæ exercentur in duobus annis, qui illum
præcedunt, nam in anno primo intermiſſionis 34. exercetur decima prima, veluti
dicitur: quando accipietis à filiis Iſraëlis decimam, 35. ac decima ſecunda, nam di-
citur: & comedes coràm Domino, Deo tuo, decimam frumenti tui ac muſti tui atque
olei tui, 3. ecce binæ decimæ, dein venit ac docet te hic (Scriptura) de anno tertio,
in quo non exercetur de iſtis binis decimis, niſi una, 37. quænam verò eſt iſta? hæc
eſt decima prima, & loco decimæ ſecundæ dabit (Iſraelita) decimam pauperis, 3.
nam dicitur hic: & dabis Levitæ, (nempè id,) quod ei (debetur,) ecce decima prima.
Eod. verſ. 12. Peregrino, pupillo ac viduz) Hæc eſt decima pauperis. 39. Eod. vVerſ.
12. 0Ut comedant intra portas tuas & ſaturentur) Da eis, quantum fufſficit ad ſatietatem,
hinc dicunt (Kabbini,) non minus dant pauperi in area, quàm dimidium Cabi 40.
tritici &c. Verſ. 13. Et dices corm Domino, Deo tuo) Confitearis, quòd dederis
decimas tuas. 41. Eod. verſ. 13. Removi ſanctum à domo) Hæc eſt decima ſecun-
da 42., & id quod annéô quartô plantatum eſt, 43., ac docet te (hic Scriptura, ſ quis
diſtulerit decimas ſuas duorum annorum nec eas aſcendendo portaverit (ad urbem)

Hie-

33‧ Angus intelligitur quartus, ſcilicèt poſt an-
num intermiſſionis, confer. quæ ſuprà ad Deu-
teron. c. I4. veri. 2 8. n. 70. notata ſunt, vide &
num. ſequ. 34.

Berachot, ol. 3 5: h. & Jevammot, fol. 86. a.
it. Gittin, o]. &I. a. & Bava mezia, Fol, 88. a.
it. Maceot, fol, 16. 4.
41. Confer. Gur Arjeh fol. 2233, col. 3. princ.
& not. in on 'npw be loc. ubi Siphre & tractat.
Talm. Sota fol. 3 2, a. 6. ad marginem allegan-
tur, vide & Spenceri de Legib. Hebræor. ritual.
lib. 2. c. 24. it. lib, 3. Diſflert. I. . 10. it. D. Wa⸗
genſeil. Sota p. 656. & ſequ. n. 2, & p. 6 5. it.
P. 9 34. & 93 §. n. 6.
42‧ Vide, quæ ſuprà ad Deuter. c. 14. v. 2 zZan. 5
notata ſunt, confer & Gur Arjeh fol. 223. col.
3. princ. ac not. in Nnν⅜. loc. ubi Siphre
ad marginem allegatur, conſer. & Berachot,
Jol. 3 5. 6, it. Maaſer Scheni ,fol. 72., a. & Me-
gilla, ol. 20. 6. & Gittin, ol. 8 I. a, it. Bava me-
Zia, ſol. 88. a.
43. De hoc vide Levit. , 19. V. 24. ibi .r
etoe . 19. V. 24. ibique not. n.

termiſhionis, confer. num. antec. 3 3. h. verſ-
35. ZSicuti Numer. c I8. v. 26. habetur.
36. Prout ſuprà Deuteron. c. 14. V. 2 3. habetur,
ubi vide not. n. 5 8. S& ſeq.
37. Confer. hic Gur Arſeh fol. 22 3. col. 3. pr.
aac not. in Man now h. loc.
3 8. Vide, quæ ſupra n. 32. h. v. 12. notata ſunt,
conter. & num. ſequ. 39. h. verſ.
39⸗ Confez. num. præced. 3 8. h. verſ. vide & v.
ſeq. 13. H. c. n. 47. it. tract. Talm. Nedarim,
fol. 94. .
40. Hebr. an, eſt menſura frumentaria parva, ſex-
tam continens partem ſati ſive Seæ, confer. quæ
uprà ad Deuter. c. 14. v. 29. n. 76. notata ſunt,
vide & not. in ν νν+1 b,l1oc. ubi tract. Talm
Peah fol. 10, ad marginem allegatur, confer. &

XXX XXX X2

1456 DEUTERONOMII. CAbP. XXVI.

Hieroſolymam, quòd eas nunc 44. aſcendendo 4 5. portare debeat (Hieroſoly-
mam.) Eod. verſ. 13. Atque etiam dedi illud Levitæ) (Nempè:) decimam pri-
mam; (dicitur autem hic:) i. e. atque etiam, ut includantur oblationes ſpon-
raneæ 46., ac primitiæx. Eod. verſ. 13. Peregrino, pupillo ac viduæ) Hæc eſt decima
pauperis. 47. Eod. verſ. 13. Omninò juxta præceptum tuum) Dedi eas (decimas)
ſecundum illarum ordinem, non obtuli oblationem ſpontaneam antè primitias nec
decimas obtuli antè oblationem ſpontaneam nec ſecundam (obtuli) antè primam,
nam oblatio ſpontanea vocatur MνNW i. e. principium (ſive primitiæ,) quo-
niam illa eſt prima 48. poſtquâm factum (ſive procreatum) eſt frumentum, ac ſcri-
ptum eſt: plenitudinem tuam & lachrymam tuam * non tardabis, 49. i. e. non
mutabis ordinem. 76. Eod. verſ. 13. Non tranigreſſus ſum præcepta tua) Non
ſeparavi de ſpecie ſuper eo, 51. quod non fuit ſpecies ejus 52. nec de novo ſuper
vetere. 53. Eod. verſ. 13. Nec oblivioni tradidi) Quò minus tibi benedicerem ſu-
per ſeparatione decimarum. 54. Verſ. 14. Non comedi in luitu meo ex illo) Hinc
eſt, quòd prohibitum ſit (comedere de iſtis ſanctis) lugenti. 55. Eod. verſ. 14.
Nec removi ex eo in immunditie) Tàm (eo tempore,) quò ego immundus fui; illa au-
tem res pura extitit; quàm (eò tempore,) quò ego mundus fui; illa autem immunde
acta

una ſimul eum alia, nempè: hordeum cum tri-
tico &c. nee novum cum vetere obtuli; i. e. de-

44. Id eſt: annô terriò, confer, Deurer. . 14. v.
29. n. 77. & n. 78.

45. Vide, quæ ad Levit. c. 19. V. 24. D. 12 6. nota-

ra ſunt, conter. & Gur Arjeh ol. 22 3. col. 3.

princ. ac not. in Dom r h. loc. ubi Siphre ad

marginem allegatur.
46. Confer. hic Gur Arjeh fol. 22 3. col. 3. med.
ac not. in on rmu h. loc. ubi etiam Siphre ad
marginem allegatur.
47. De hac vide verſ. antec. 12. b. c. n, 39.
4 8. Loci iſtius expoſitionem vide in not.
pam M h. loc.
* RHebr. Jyn), iſtud & ſequentia, usque ad:
vDN Mi. e. nec de novo &c. abſunt à MSto 1.
fed miaus rectè.
49. Vel: non differes, uti Exod. c. 22. v. 29. ha-
betur.
50. Nam unumquodque ſuo ordine dandum eſi
nec alterum alteri præyertendum vel præponen-
51. Conkfer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 40. 5.
& Gur Arjeh fol. 22 3. cOl. 3. circà fin, ac not.
in pon no h. loc.
52. Id eſt: moram non fech non obtuli de ſpecie

cimas anni præſentis cum decimis anni præteri-
ti, ſed unumquodq; ſuo tempore præſtiti; cc:e-
rùm de tempore, quando offerebantur primitiæ
& quomodo eædem offerebantur vide plura a-
pud D. Wagenſ. in Sota p. 659. & ſeq. confer.
& ſuprà Deuteron. c. 14. v. 22. n. 5§7.
53. Id eſt: nec novum pro vetere dedi ſed quo-
tannis decimas debitas præſiiti, in notis Ra-
ſchianis editionis po D hoc loco iſta
ſunt adjecta & uncinulis ineluſa: rei 1 Niα
vnbnm 9y e in armn 79 i. e. nec
(obtuli) de illo, quod avulſum eſt (& terra)
pro illo, quod (adhuc) ſolo cohæret, nec de eo,
quod cohæret (ſolo, obtuli) pro illo, quod e-
vulſum eſt (& terra.)
54. Confer. hie Gur Arjeh fol. 22 3. col. 3. fin. ac
Inot. in an h. loc. it. Lightfoot ad Marth.
c. 6. v, 10. p. 300. edit. Lipſ.
55. Contfer. hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
h. loc. ut & not. in dan e h. loc. it. Maa-
ſer Scheni, fol. 72. a. & Jevammot, fol. 74. a.
it. Sevachim, ol, 10 1, a. ,

CAL.XXV.
—
ſaca elz ſel

non hoteti 6
velati Liciture
nn Kuillegiti,
mundus c.

tat tnas de gu

le ei geret lor
Attulüilloach
Cepikinihi l.
ex babilaculo
quod tuumel
in ternpore iu
Ut dares illam
64, Verl. 16.
tepta Dei) im
Verl. 16. Ha.
Midias dicens

bb
56, Keuti lupr
conler, hic Gu
not. in Nn
ſol. 73,eid e
8 ſol. 19,6.2
beſichim, fol.
77. Lontet, hic
Talm. Maaer
tun it Ppenceri
1.24. Jell. u
19. Ideſt, in ſ⸗
ereniulbes
.l2,.1g,n.
59. Ro ur Deme
90. Hebr. W
Corporz invol
Daroph, Chil
col 4, med.
30d mrginem
74 4.

confer, ie Gu
nemallegarun.
1 die poſterin

NXNVI
—

it /Hietoſoly.
Reimam Pti.
blanones ſpon
Hæc &kdecima
leis (dtam)
nteprimitiasnee
) amte prmam,
himitie,) gdo⸗
mentam, aclcti⸗
18, 49, l, e, non⸗
ejte tma) Non
ec denovo ſoper
benechcerem ſu⸗
eo er ilo) Hinc
od. vetl 14
undusfui; Ulau⸗

autern mmunda
facta
—
e: hotdeum cum tti⸗
eetere obtuli; ie. de⸗
Gecimisandi pletelt⸗

npore Nellli,eee⸗

Berebantur timii
ehantur ide ofuta
639. & Eeg⸗ conler⸗
12, h. F.
ſeere deti el goo⸗
grallii, in notts Ra⸗
rbd boe 1000 fli

TNNl
zullam ek etenna)

olocoheret nee de
ul) poillo, u⸗

ſol. 13. rz Niat⸗

i. Lightio
il.
a bun en
wd loc
Jevamn, fr e
6 1

CAbP. XXVI. DEUTERONOMII. 1457

facta eſt; ſed ubinamille ea de re admonitus eſt? (nempè illo in loco, ubi habetur:)
non poteris comedere intrà portas tuas &c. 36. hæc eſt comeſtio rei immundæ, 57.
veluti dicitur de illis rebus (ſive animalibus,) quæ ſanctificata ſunt, 58. ſi illa profa-
na (ſeu illegitima) facta ſint, intrà portas tuas comedet illud tàm mundus, quàm im-
mundus &c. 59, aſt hoc non poteris comedere per modum comeſtionis intrà por-
tas tuas, de quo dictum eſt alio in loco. Eod. verſ. 14. Nec adedi de eo pro mortuo]
Ut ei fieret loculus & involucra. 6o. Eod. verſ. 14. Obedivi voci Domini Dei mei]
Attuli illud (ſanctum) ad domum electam. 67. Eod. verſ. I4. Feci oamnia, ſicutipræ-
cepiſti mibi] Lætatus ſum ipſe & (alios) exhilaravi 62. in eo. Verſ. 15. Proſpice †
ex babitaculo ſanctitatis tuæ] Fecimus id, quod nobis injunxiſti, fac quoque tu id,
quod tuum eſt facere, qui dixiſti: ſi in ſtatutis meis ambulaveritis, dabo vobis pluvias
in tempore ſuo. 63. Eod. verſ. I5. Quam dediſti nobu, Reuti juraſti patribus noſtris]

Ut dares (illam) nobis * ac præſtitiſti, (dediſti enim) terram fluentem lacte & melle.

64. Verſ. 16. Hodierno iſto die Dominus, Deus tuus, prætepit tibi] Omni die (præ-

cepta Dei) ſint nova in oculis tuis, ac ſi eo ipſo die illa tibi injuncta eſſent. 65. Eod.

verſ. 16. Et abſerves & facias illa] Filia vocis 66. benedicebat ei, (qui offerebat pri-
mitias, dicens:) obtuliſti hodiè primitias, anno ſequenti hoc iterabis. Verſ. 17.
XXX XXX XX 2 ESr

Commentario Raſchiano hic habetur, interpre-
tor, ut idem ſignificet ac: rW i. e. exhilara-
vi, nempè r& i. e. alios, prout in notis
narn nev bh. loc. exponitur, confer. infrä
Deuteron. c. 2 . v. 6 3. n. 6 5. in MSto 2. etiam
legitur Ser re en i. e. & exhilaravi
alios.
Confer. hic tract. Talm. Chagiga, fol. 1 2. b. &
Maaler ſcheni, fol. 72 b.
63. Uti Levit c. 26. v. 4. habetur, e* nfer. not. in
npn re h. loc. ubi Sighre ad marginem al-=
legatur, vide & not. ad librum Prec. jud. part.
2. p. 2 54. b. fin.
* Hebr. nri, vel: rei, uni in MS:o
2. legitur; ſed abſunt iſta 4 MSto I,
64½ Sicuti Exod. c. 3. v. 9. habetur, confer. Gur
Arjeh fol. 224. col. I. fin. ac not. in aNR RE

56. Sieuti ſuprà Deuteron. c. 12. v. 17. habetur,
confer, hic Gur Arjeh fol. 223. col. 3. fin. ac
not. in on ino“ ubi tract. Talm. Jevammot,
fol. 73. b. it. fol. 74. a. b. & Maccot, fol. 1 9. 6.
&° ol. 19.6. ad marginem allegantur, contfer. &
Peſachim, fol. 24. a. & Schabbat, ol. 2 5.2.
57. Confer. hic not. in Don ro ubi tractat.
Talm. Maaſer Scheni c. 4. ad marginem allega- f
tur, it. Spenceri de Legib. Hebr. ritual. lib. 2.
c. 24. Sect. 2. P. 676. & ſequ. edit. Lipſ.
58. Id eſt: in ſacrificium oblata, ſi fortè in illis
eveniat labes ſive macula, vide Deuteron. dict.
c. I 2. V. 1 5. D. 5 3.
59. Pro ùt Deuter. c, I 5. V. 22, habetur.
60. Hebr. †pn, ea ſunt, quibus defunctorum
corpora involvi ſolent, confer. P. Fagii not. ad
Paraphr. Chald. h. loc. & Gur Arjeb fol. 22 3.

col. 4. med. ac not. in pan mew, ubi Siphre Z. loc.
ad marginem allegatur, vid. & Jevammot, fol 65. Confer. ſuprà Deuteron. c. 6. v. 6 n. 14. &
74. a. cap ſequ. 27. v. 9. n. 6, it. D. Wagen eil. Niz-=

61. Id eſt: ad domum Sanctuarii ſive templum,
confer, hic Gur Arjeh fol. 224., col, I. fin. ac
not. in an h., loc. ubi Siphre ad margi⸗
nem allegatur.
62. Sic poſterius illud verbum nrn, quod in

zach. p. 57. it. tract. Talm. Megilla, fo l. 20. b.
66. Hebr. 9* ma repercuſſio vocis, echo ,confer.
Buxtorf. Lex:- Chald. fol. 320., & Gur Arjeh /ol.
224. COl. I.e fin. ac not. in π n . loc.

145G rvjv DEüuTERONOMI.dp4 CAbP. XXVI.
& v. 18. Feciſti dicere ⁶½7. üllum & fecit 68. dicere te] Non eſt iſtis † (verbis) teſtis
in Scriptura, qui probet, 69. ac videtur mihi, quòd illud * (verbum RDd&) ſigni-
ſicet tractionem & ſeparationem (ac ſi diceret: ) ſeparavi te 70. à Diis peregrinis, ut
eſſet (chova) tibi in Deum atque is te ſibi ſegregavit 7. à populis terræ, ut eſſes ei
populus peculiaris; inveni autem *? iſtis (verbis) teſtem (ſive probationem in S.
Scriptura) quòd notent gloriam (ſve de corem vel exaltationem) veluti (habetur in
illo loco:;) N i. e. ver bis exaltabunt ſe omnes, qui faciunt iniquitatem. 72.
Eod. verſ. 1 8. Sicuti dixit tibi] (Nempé: in illo loco, ubi legitur:) & eritis mihi
peculium. 73. Verſ. 19. &t uat ſis populus ſanézus] Sicuti (Deus) locutus eſt: & eri-
tis mihi ſancti. 74. 5

7

. . ——

do nullus in S. Scriptura locus occurrit, unde

67. Alii: feciſti ſpondere iplum, ſponſionem ſti.
probatio deſumi poſſit, dicunt: ) 39 PR i. e,

pulatus es ab illo, Hebr. ns, vulgò ex-
onunt: extuliſti, cui explicationi & Para-
hraſis Chaldaica conſentit, vide P. Pagii not.
ibidem & Buxtorf. Diction. Hebr. verb. &,
confer. num. ſeq, 6 8. & 69. S
63. Id elt: (juxtà quorundam explicationem:)
effecit, ut promitteres & ſponderes, ſponſionem
ipulatus eſt à te, Hebr. †èeâ confer. num.
præced. 67. h. v. & num. ſeq. 70. & 7 1. it. not.
in nan ne.h. loc. confer. & not ad librum
Prec. Jud. part. I. p. 146. a. princ. & p. 150. a. n cxpnuan
Un. lu pber⸗ 2. pag. 4 3. a. med. ac pag. 4 5. a. Neb ng hic habetur. ꝗòꝗòMG
med. it. p. 56. a. fin. ubi exponitur, quod ome. ebr. PNæm) iſtud & ſequentia, usque ad:
ſignificet: π½αιααοnn i. e, exaltationem & MS
magnitudinem. to ,
† Hebr. = pX, bæc & ſequentia, usque ad:
tDN W⁹ i. e. quòd notent glotiam, abſunt H
4 MSto I. tario ad tractat. Talmud. Chagi
69. Nempè: gatur.
currit ſimile verbum in S. Scriptura, unde pro. 73. Sicuti Exod. c. 19. V. 5.
batio deſumi poſſit, quid ſignificet, nam Rabbi-
ni, quando probationem aliquam afferunt vel
locum Scripturæ ad probandam ſententiam
ſuam adducunt, dicere iolent: Jyrn; aſt quan-

Jol. 1583 it. tract. Talm. Berachot, fol. 6. a.
& Chagiga, fol. 3. a. it, Gittin, ſol. 57. b.
* Hebr. Nw, in MSto 2. pro eo legitur: e
i. e. quòd iſta, ſcil. duo verba. M
70. Hæec eſt expoſitio verbi: n&
not. pan S1) h. loc. habetur.

quid ſignificet, ſenſus eſt: non oc- OßMMl
habetur,

Nizzach. P-. 5 8.

non eſt ei teſtis, ſicuti hic habetur, confer. Deu-
ter. c. 32. V. 24, n. 13 6. & Buxtorf. Lex. Chalqd,
Altaæ verterunt.

71. Hæc eſt explicatio verbi : PN ‚ſieut in not. “

an- N i. e. ſicuti dixit (P. v. 19.) abſunt ₰

72. Prodt Pſalm. 94. V. 4. habetur, confer. & not.
in Spon no, ubi locus ex Raſchi Commen-
8² „Jol. 3. alle- 3

74. Vide Levit. 4. 20. v. 26. conf. & D. Wagenl,.

CAf. XXVII.

t6t Vide inn D

—

W—

QCnxXX.

Etl.1.
ſens, 1
ſordan⸗
altare in mont
(nempè:) duo
monte Hebal,
Zeptuagintali

od. v,9. Me
ocublis tuis ae

ienun hul
liticæ) aſcende
bal: ſacetdete

——
n, Urenſus ſit:
prout in

ſtogiens (ls)p.
Dom wdo',
Mo ell
impergtipi, ali
ſet Puncanc
lubetut, conle
Kinſtz Deuter.
delt,15. ſel
ſn ae ſopri
Aerptivohie
MSto n prot
Mem Cickioi
1. Mueſoſux e,
1 l orol

1. Connſet, ndri

ur, vide
abt,frine
it Sanhe
S 86 h 6

dil not, d dar
echl. 1it,

CAL.XNVI,
—
(verbis) teltis
oNr)ign⸗
speregrinis, ut
terre, welles ei
bationen in d.
luii (habeturin
niquitatem. 72
)& eritis mihi
cutun elt: Ke .

ocus occurtit, unde
utte N be,
abetur, conet⸗Del⸗
Bundott Len Chald,
berachot, fl 6,A
iia, ſol. 75.
Nro eo legiut: D
tba.
. , lt
betur,

TN ſeurin not,

glentii Uaque 403 “

. inum

uberdt,coner ne

aser Ralchi Commen⸗

Chin ſ ile.

habeturt

. cOnt⸗0. Vegent⸗

NHà

CAbP. XXVII. DEUTERONOMII.

.

1459

CAP. XXVII.

Erſ. I. Cuſtodiens omnia pratepta] (Verbum ) ſignificat tempus præ-
ſens, 1. linguâ vernaculâ: gardant. * Verſ. 2. Et eriges tibi] In (flumine)
Jordane (lapides) & dein auferes exinde alios (lapides) & ædificabitis ex eis
altare in monte Hebal, poteris (itaque) dicere, quòd tres ſpecies lapidum fuerint,
(nempè:) duodecim in Jordane & illorum loco (totidem) in Gilgal 2. ac totidem in
monte Hebal, ſicuti habetur in tractatu Talmudico: Sota. 3. Verſ. 8. Declarando benè]
Septuaginta linguis. 4. Verſ. 9. Attentèò] Explicatio facienda eſt juxtâ Targum ejus. 5.
Eod. v. 9. Hodierno iſto die factus es in populum] Quotidiè ſint (præcepta Divina) in
oculis tuis, ac ſi hoc ipſo die foœdus cum illo (Deo) pepigeris. 6. Verſ. 12. Adbene-
dicendum populo] Sicuti habetur in tractatu Talmudico: Sota, 7. ſex tribus (Israe-
liticæ) aſcenderunt in verticem montis Gerizim 8. ac ſex ſuprà verticem montis He-
bal: ſacerdotes autem ac Levitæ, ut & arca (fœderis) erant infra in medio, 9. Le-
vitæ verterunt facies ſuas versùs montem Gerizim & inceperunt benedictionem (hiſce
XXX XXX XX 3 ver-

1. Ut ſenſus ſit: Pnin Di en W j. e. cu-
AKogdiens (ſis) præceptum iſtud jugiter, uti in nor.
D-R DW h. loc. exponitur, nec verbum iſtud:
nd eſt Pv i. e. ſigniſicationem habens
imperativi, alioquin litera “ in iſio verbo fuiſ-
ſet punctanda per. Scheva, ſicuti in dictis notis
habetur, confer- ſuprà Deuter. c. 9. v. 2 1. n. 19.
& infrà Deuter. c. 3 I. V. 2 6. n. 2 8. vide & Ge-
neſ. c. 1 5. V. 17. n. 7 8. ac Numer. c. 2 5. v. 17.
n. 52. ac ſuprà Deuter. c. 2. v. 13. n, 3 6.
X Sic exprimo hic or, Latine: cuſtodiens, in
M Sto I. pro eo legitur Pa, mendosè; abeſt
autem dictio iſta Gallica à MSto z.
2. Vide Joſuæ. c. 4. v. 20 gconfer. hie Jalkut Part.
1. Fol. 302. col. 1. med.
.Confer. not. in pam ne h, loc. ubi etiam
Sota fol. 33. 5. & fol. 3 5⁶ ad marginem allega-
tur, vide & Gur Arjeh fol. 224. col. 1. fin, ac
col. 2., princ. & D. Wagenleil. Sot. p. 747. G
ſeqq. it. Sanhedrin, fol. 4 4. a. & Sevachim fol
54. b. & fol, 6 1I. 6, it. Avoda Sara, fol. 52. b.

4. Vide fuprà Deuter. c. 1. v. 5§. n. 42. & P. Fa-
gii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. it. Selden. de

747. & 749. ac 75 6, confer. & Gur Arjeh fol.
224. Col. 2. princ. ac not. in ne nD, ubi
Sota, fol,3 6. a. ad marginem allegatur, con-
fer. & Sota, ſol. 32. a. & fol. 3 5. b.
5: In Targum habetur; Q'& i. e. auſculta, prout
P. Fag ius ibidem vertit, à rad. æ i. e. atten-
dit, auſcultavit, confer. not. ad librum Prec. Iud.
part. I. p. 15 8.: a. fin. it. tract. Talm. Berachot,
Jol. 1 5.b. & f. 16. a. & f. 6 3. b.
6. Cogfer. quæ ad cap. antec. 2 6. verſ. 16. n. 6 5⸗
Dotata ſunt, vid. & Gur Arjeh f. 224. col. 2.
med. ac not, in Mπa d 5ÿ, loc.
7. De quo ſuprà verſ. 2. b. cap. ubi vide num. 3.
& n. 4. confer. & not. in an h. loc. ubi
dict. tractat. Talm. Sota f. 3 6. a. ad marginem
allegatur, confer. & Jalkut. Part. 1. f. 302. col.
1: circà fin.
9. Vide bic D. Wagenſeil. Sot. pag. 762. n. 2. &
p. 79 5. & ſqq.n. 1it. p. 79 7. confer, & Deuter c. 11.
V. 26. n. 8 §. 1t. tract. Talrm. Sota, f. 3 7,.6. & f. 3 9.9.5.
9. Loci iſtius explicationem vide in Gur Arjeh 0o
224. col. 2, med. ac not. in ae r it.
D. Wagenſ. loc. alleg. confer. & tractat. Talm.
Schevuot, fol. 3 6. a. it. Sota, fol. 3 8a àa, 5. S& f,

Synedr, l. 2,6. 9. n. 1: ac D. Wagenſeil. Sot. p,

42. 6.

1460

DEUTERONOMII.

CAL. XXRVII.

vVerbis:) benedictus ſit is, qui non facit ſculptile & fuſile &c. 10. atque tàm hi, quàm
iſti (ſimùl) dicunt: amen! dein vertentes ſeſe direxerunt facies ſuas ad montem Hebal

& inceperunt maledictionem, dicentes: m

aledictus ſit is, qui facit ſculptile ac fuſile

&c. I1. atque ſic per omnia, usque ad (illa verba:) maledictus, qui non implebit

&ec. 12

Verſ. 16. Qui vilipend patrem ſuum] (Verbum ip hic ſign ficat-)

Gi. e. contempfit, idem notans, (atque in illo loco:) P/) & vileſcat fra-

ter tuus. 13.

Verſ. 17. Qut movet terminum] (Vecbum O ſignificat eum,) qui

retrò trahit illum (terminum) & terram (vicinĩ ſui) clàm ad ſe trahit, 14. eadem ſi.
gnificatione, (qua accipitur in illo loco:) 1 8) id eſt: & averſum eſt retrò. 15.

Verſ. 1 8. Qui errare facit cœcum] i. e.
malum conſilium ſuppeditat. 16. Verſ.

Qui aliquem coœcum reddit ſermone * eique

24. Qei clàm percuſſit proximum ſaum]

De linguàâ maledica illa (Scriptura hic) loquitur, vidi in jeſod 17. R. Moſis Hadar-=

ſchan: undecim 18. maledictiones hic ſu

nt reſpectu undecim tribuum (Israẽlitica-

rum;) reſpectu autem Simeonis non ſcripſit (hic Moſes:) maledictus ſit, quoniam
non fuit in animo ejus (Moſis,) ut ei (Simeoni) benediceret, antequàm ipſe (Moſes)
moreretur, quemadmodum ille cœteris tribubus benedixit, 19. noluit itaque (hic

Moſes) maledicere ei.

20., Verſ. 26. Qui non praſtat] Hic ſummatim 21. com-

plexa

10. Confer. quæ ſupra ad Deuter. c. 11. V. 2 6, n.
94. notata ſunt.
11. Prout verſu 1 5. & ſeqq h. cap. habetur, con
fer. & D. Wagenſeil. Sot. pag: 659. & p. 662.
665. 685. 904. & ſeg. ac p. 89 3. it. Sota, fol.
32. a. 6& 33. 2. & 37. 9. it. Schevuot, f. 36. a.
& Avoda ſara, f. 52. a.
12. Sicuti verſu ultimo b.cap. habetur, confer.
& not. in on me h. loc.
13. Proht ſuprà Deuter. c. 25. V. 3. habetur.
14. Confer. quæ ſupra ad Deuter. c. 19. v. 14. n.
15. netata ſunt, vide & Gur Arjehf.224. col. 2. fin.
15. Sicuti Eſai. c. 59. V. 14. habetur.
* Verbis, malè ſuadens, ſie iſtud: Ana hic inter-

Ppr etor.

19. Confer. hic Gur Arjeh f. 224. col. 2: med,
ac not. in pam inov b. loc.

19. Nam in benedictione Moſis, quæ infeâ Deu-
teron. c. 3 3. habetur, nulla Simeonis fit men-
tio, à nonnullis hæc redditur cauſa, quia Sime-
on accenſitus fuit ſehuclæ Se poſleſſio ejus per

I1. Chronic. c, 4. v. 24. prout Junius ac Tremel-
lius ad Deuteron. dict. c. 3 3. v. 7. notârunt, i-
geum ſentire videtur etiam Commentator noſter
alleg. Deuter- c. 3 3. V. 7. vide not. n. 5 2. COh-
fer. & P. Fagius ad Pataphr. Chald. c. 49, v. 7.
& Deuteron. did, cap. 33⸗ v. 7. num. 52. &

n. 53.
20. Senſus eſt: ſicuti Moſes ant mortem ſuam

16. Confer. Levit c. 19. V. 14. num. 6 1. & not.
in pam h. loc. . . .
17. Hebr. Mi, e. fundamentum, ſicut inſcribi-
zur liber R. Moſis Hadarichan, de quo confer.
Numer. c. 19. v. 22. n. 55. & Numer. c. 32. V.
74. n. 2 1. & infià Deuter. c, 32. v. 24. D., 137.
ubi Commentator noſter dicit, quòd R. Moſes
Hadarſchan fuerit ex urbe Tholoſa, celebri Gal

nolebat benedicere Simeoni; ita etiam eidem
noluit maledicere.

21. Confer. epiſtol. ad Galat. c. 3. vetſ. 10. & R.
llaac. Munimen Fid. apud D. Wagenſ. p. 146.
& Nizzach, apud eundem pag 56. vide & D.
Maji Theol. Jud. Loc. 1I 30 §. 5 P. 211I. it. tract.
Talm. Schevuot, fol. 36. a.

liæ oppido, oriundus.

tribum Jehudæ diffuſa fuit, Joſu. c. 19. v. 1. 8S

CAl. XNVIII.

—.—
Plen elt (Serſf
cectationem

Eil.
jument
ger zetn
Rabbini noltri
id eſt: Civites
guæ ſunt pette

erpoſitio oei

Colatur, f. B.
dam, quæ tem
G bepedictuu4
ſoit)ingrelli
die icere ſolen
Maled,dionen
loco:)epta
nonduni

12. Vel: median
1. dife: eicit,
RKINznhc
1. h Taroum et
gepesorium t
. Vide, qur a
nokata unt,

Wo hie tehhi

Denteton dic
Fang. l n
Confer. otn
& Bapa dan
berachot, 5.
). Naldtieſt: v⸗
1 de e
Nnumni ſeg 5.
Licllſeillun
um rered
P Conker hi⸗ .
Duniiae Iiene

CArII.

—

e amhi gim
Amontem Hebal

leulpelle folle

gvinonimplebit

0 hieſign hcat))
N wilelen ſta⸗
nicat eum,) i
i 14, eadem ſi.
um etttend. 1,
letmone? eigoe
jrorinan ſu
R. Moſs Hadet-
buumklaraelitica⸗
us ſit, gvoniam
aim iple Moler)
nolit itaque hie
matim 21, coim.
Plert
—.—
bßn . 1, meg,
loe⸗

Nolie, gue intti Deu⸗
Al Simeonis ſt wein
tur caula. gir ine⸗
z poleſlo gli per
t, ſola, . 19, 1. &
ut ſurüos liene,⸗
,73, N 2 holaunh⸗
nCommentatot volter
„ ie not, . 51adn⸗
pr. (hald, e 49, V/

133,77, uum ſii⸗

hles ante mholten lum
lebiz in etim em

gem pog.)
13,5
6,4

CAP. XXVIII. DEUTERONOMII.

plexa eſt (Scriptura) omnem omninèò legem camque receperunt in ſe (Israelitæ) per
execrationem & jusjurandum. 22.

CAP. X XVIII.

Erſ. 4. Feætus boum tuorum] (Dictio hic ſignificat) fœtus boum, quos
jumentum ex viſceribus ſuis NAν. i. e. emittit. 1. Eod. verſ. 4. Gre-
ges pecudum tuarum] (Facienda hic eſt interpretatio) juxtà Targum ejus; z.
Rabbini noſtri dicunt: cur appellatur nomen eorum Rν quoniam AH

1461

id eſt: divites faciunt dominos ſuos 3. eosque roborant, ſicuti —.α PDEE iſtæ,

quæ ſunt petræ robuſtæ, 4. Verl. 5. Benedictus * corbis taus] i. e, Fructus tui; alia
expoſitio (vocis 85, nempè, quòd ſignificet) rem humidam, quæ in caniſtris per-
colatur. y. Eod. verſ. 5. Et mactra tua] (Dictio Nν hic ſignificat) rem ari-
dam, quæ remanet in vaſe nec perfluit. 6. Verſ. 6. Benedictus eru, dum ingredieris
& benedictus, dum egredieri] Ut egreſſus tuus ex hoc mundo ſit ſine peccato, ſicuti
(fuit) ingreſſus tuus in mundum, 7. Verſ 7. Et per ſeptem vias fugient à facie tua]
Sic facere ſolentilli, qui perterriti ſunt, ut fugiant diſperſi quaqua versuùm. 8. Verſ. 20.
Maledictionem] (Yox N bic notat) defectum, 9. veluti (accipitur in illo
loco:) lepra ANi. e. diminuens, 10. Eod. verſ. 2 0. Conturbationem] (Vox
ApD ſignificat Chaldaice) O) id eſt: ſtrepitum, ſonum ſcil. terrefacientem.
Verſ.

F. 224. col. 3. prine. ac not. in -pan nνh.

22. Vel?: mediante execratione & jurejurando.

1. Sive: ejicit, Confer. quæ ſuprä ad Deuter. c. 7.
„. 1 3. n. 3 1I. notata ſunt.
2. In Targum etiam exponitur: J3y y i. e
greges ovium tuarum, prout P. FPagius ibi vertit.

3. Vide, quæ ad Deuter. c. 7. Verſ. 1 3. hum. 34‧ †

notata ſunt.
4 Puto hic reſpici ad Geneſ. c. 14. verſ. 5. confer.
Deuteron. dict. c. 7. V. 13. n. 33. & Gur Arjeh
F. 224. Col. 2. fin.

Confer. hic tract. Talm. Bava mezia, f. 107. a.

6. & Bava batra, fol. 89., a it. Taanit, . 8. b. &
Berac hot, f. 7. a. & f. 56. a. b.
7. Velauti eſt: vDrD WWi.e. vinum & muſtum, ſic
in not. pan e . loc. exponitur confer.
num. ſeq. 6.
6, Sicuti perfluunt vinum & muſium, de quibus
num. præced. 5. Hh. verſ.
Gg. Confer. hic P. Fagius ad Paraphr. Chald. ut &

Junii ac Tremellii not. p, loc. vide & Gur Arjeh

loc. ubi tractat. Talm. Bava mezia f. 107: a. ad
marginem allegatur, confer. & Bava mezia; fol.
42. a. 5. & Megilla, fol. 16. 5, & Sora, . 17. a
it. Taanit, Tol. 2. a. & fol. 9. a. & Chagiga, F
12. b.
38. Loci iſtius explicationem vide in not. ar no
h. loc. confer. & tract. Talm. Kidduichin, fol.
2. b. it. Menachot, fol. 3 5.6. & Cholin, fol. 89.
a. & Bava batra, fol. 25. b. & fol. 89. a.
9. Sea: penuriam, ſic quoque vox iſta ddn in
Buxtort. Diction. Hebr. exponitur, defectus ſeu
deminutio, confer, hie tract. Talm. Bava batra,
Hoi. 89. a. & Taanit, Fol. 3. 5. & fol. 9. b. it⸗
Megilla, fol. 25. 5.
10. Sic juxtà mentem Commentatoris noſitri hie
vertete volui, quod Levit: c. 13. V. 5§ 1. habetur,
ubi vide n. &0. alii aliter tranftulerunt, Com-
mentatoris noſtri expoſitioni accedit etiam Tar-

gum Onkeloſi h. loc.

1462

DEUTERONOMII.

CAbP. XXVIII.

Verl. 22. Tumore] Ut caro ejus infletur & tumeſcat. 11. Eod. verſ. 22. Febriar-
dente] (Dictio NR “) ſignificat (idem, atque in illo loco:) nam ignis 1α1 i. e.
accenlſus eſt in furore meo, 12. eſtque is ardor ægrotantium, malvoy, 13. linguâ

vernaculàâ, qui eſt valdè ardens. 14.

Eod. verfſ. 22. Febre adurente] (Dictio

np ſignificar) majorem ardorem, quàm qui eſt in 11 p; ¹5. ſunt autem iſtæ

ſpecies morborum.

Eod. verſ. 2 2. Et inflammatione] (Vox ſignificat)

morbum, qui inflammat illum (ægrotum ſcil.) in corpore, ut ſemper ſitiat aquam,

* linguâ vernaculâà: aiſtardement;

16. notat (autem dictio: Mν idem, atque
in illo loco:) & os meum i. e. exarſit præ ſiccitate, 17. item (in illo loco:) O

id eſt: exardeſcit 18. follis igne. Eod. verſ. 2 2. Uredine & auruge] (Dictiones

iſtæ: P ſignificant) plagas frugum, quæ in ageis exiſtunt, “" i. e.
uredo ſegetum (effcitur) ventò orientali,

haslé, 19. linguâà vernaculâ; aſt )

eſt ariditas, ubi facies frugum palleſcunt & in rubiginem vertuntur, linguâ vernacu-

làâ: chaume. ²0.

Eod. v. 22. Donec pereas] Targum (habet:) 12) i. e.

donec pereas, ac ſi diceret: donec intereas, ut per teipſum conſumaris. 21. Verſ. 2 3. K⸗
erunt cæli tui, qui ſupra te ſunt, ænei] Maledictiones iſtas Moſes per ſemetipſum dixit;
2:, aſt illas, quæ in monte Sinai (dictæ fuerunt,) ipſe ex ore Sancti illius Benedicti
rotulit juxtà ſenſum eorum literalem; ſic autem ibi dicitur: ſi verò mihi non au-

ſcultaveritis 23. & ſi ambulaveritis mecum temerè; 24. hic autem ipſe (Moſes) di-

cit:

—

11. Alii norw exponunt: tabem, phtiſin, confer.
Levit c. 26,/ v. 16. num. 54. & Buxtorf. Lex.
Chald. fol. 2369.
11. Sicuti infrà Deuteron. c. 32. V. 2 2- habetur.
7 . N 7⸗
13. Sie reddo hic Rrn vel n praut in Bibliis
. . R
Buxrorf. habetur; in MSto 1 legitur: R,
in MSto 2.penitus omittitur, ſed mendoſa videtur
dictio iſta.
14. Confer. quæ ad Levit. 6. 2 6. Vv. 16. n. 69: no-
tata ſunt.
15, De quo morbo paulò antè hoc verſu 22. di-

Kum eſt.
X Hæc verba: ut ſemper ſitiat aquam, abſunt
MSto I.
. „ . .
16. Sic reddo hic paneee, abeſt vox iſta
Gallica hic ab utroque ste eamque mendoſam
puto⸗, confer. not. ad Hiob. c. 30 v. 30. Sign. *
17. Proht Jobi dict. c. 30. v. 30. habetur.
19. Alii vertunt: exareſcit, quod Jerem, c. 6. v.
29. habetur. =
. 1.: i ita
19. Sic exptimo hic: "ovX, ſive: N7 nam it

legendum puto pro: v prout hic habetur,
Gallica enim dictio: haslé vel halé notat adu=
ſtum 4 Sole, confer. Geneſ. cap. 41. verſ. 6s
Sign. " & n. 6, in MSto 1, legitur: Mv
ſed legendum videtur: w&, abeſt autem Gal-
lica iſta dictio à MSto z. .
20. Sic exprimo &o, quod hic habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 224. col. 3. med. & not. ad 1.

Reg. c. 8. v. 37. num. 24. in MSto I. legitur:

, mendosè, ut puto; abeſt autem à MSroz.
21. Vide etiam hic Gur Arieh fol. 224. col. 3.
med. ac not. in nofi ne k. loc.
22, Nempè: non ex ore Dei, confer. & Gur Ar-
jehb fol. 224. COl. 3. med, ac not, in a
h loc.
13. Proht Levit. c. 26, v. 19: habetur, idque nu-
mero plurali ibidem dicitur, Confer: infrà n.
29.. y.
24. Sicuti Levit. dict, c. 2 6. V. 2I. habetur.

CAN. WVI.

werrrrrrr. .
cit: voci Domin
cutiet Dominus
Litliggenume

dicionern iſtamn

(olos veltros (

(cali velkriſint 4

30; 1s terra aut
ſed hic ille Mo⸗
ſint eludantes,
lecitas, Perditi
ſicuti nectettun
Uim, Aando il
don pkoleret fin
Niam lerre tueſ.

Pluriam pluria

dandum pulrere

Aerbach ſechinin
(erba ita) iutu
lylummotionem
omnes, qui audi

ladeis) erenit.
ce;) humidumit

rr — --
1 . a ſuptz v, 14.
10. dic Eſa 11, 9,

37. Hond verſut⸗
tata ſunt,

19. dam hie chei

At. nowerd ſnge

ſec diciur gum

Auſcultareiis,
13.aderl ih
not,in
30. ulli epit d
Hh N r

: r 3

mitt
drſn

A. Mrll.

—
22. Rbrigy.

ie.
lingui
ne)] (Dictio
Unt autemniſtæ
boniſen)
tſiiataguam,
ſitem, atque
loloco) .
e) (Didiones
DWie.
li; aſ
ngué yernacu⸗
15 Wie.
1. Vetla3. K
veiiplumdmit
llias Benegicki

mihi non al-
ſe (Moſes) d-

Il:
—
prout bic habetut,
el hale notet 20l⸗
13 erl,
1 p. 4I, ſe⸗ 4
legitur: Wn;
,ddel zueſn Gal⸗

ſehabetur, coner.

M5to leitur:
Aautem 2 181:,
kal. 214 col
. loe.
L Lonlet.6ll t.
nor n N e

Rabetut iagbenn⸗

4, Coblen hi b⸗

„1l, habeinn

CAbP. XXVIII. DEuTERONOMII. 1463

cit: voci Domini, Dei tui &c. 25, item: immittet tibi Dominus &c -
cutiet Dominus & c. 27. leviotes fecit Moſes maledictiones ſuas 2 damilla ai⸗
xit linguà (numeri) ſingularis, ¹9. prætereà etiam ita leviorem Ecit (Moſes an le.
dictionem iſtam, (quæ hic habetur, )nam in ſuperioribus (maledictionibus Wi⸗ e-
coælos veſtros (dabo) tanquam ferrum & terfam veſtram, tanquam æs Dens lete
cœæli veſtri ſint deſudantes, ſicuti nec ferrum * ſudat ac proptereà erit ſickit ne cil.
do; ** terra autem ſudabit, ſicuti æs ſudat eaque (terra) putreſcere aciet fuctus ſnoss
ſed hic ille (Moſes) dicit: cœli tui (erunt) ænei & terra tua ferrea, ita, ut c * u0s;
ſint deſudantes, quamvis illi non demittant pluviam; nihilominus meh i futuri
ſiccitas, perditionem (omnimodam efficiens) in mundo; terra autem non Linc. ſin
ſicuti nec ferrum ſudat nec fruus putreſcent; eſt tamen nihilominus iſta mal W
tàm, quando illa (terra) erit ſicuti æs, quàm quando erit, ſicut ferrum, (ac 161 e
non proferet fructus. ſic quoque cœli non demittent pluviam. 31 van proinde)
viam terræ tuæ ¶Aabit Deus) pulverem & einerem] Ventus ( ſve turba . 24. Plu-
pluviam, pluvia quidem deſcendet, ſed non quantà opus eſt, nec illa –W Bad
dandum pulverem, ſed ventus ſuperveniet 32. & pulverem ecitabie, Aetetad ſe⸗

herbam ſeminum, quæ (facta) ſunt humida ex aqua eisque adhærebit pulvis fietque

herba iſta) lutum .
6 de 1qua areleere Rarctemine) ac putredinem eis cauſatur. Verſ. 2 5.
.e. In terrorem me 3
n em & tremorem, ita, ut ſeſe commoveant propter te

omnes, qui audiunt plagas tua . . nmor
udei⸗) lenit V 5 uas ac dicant: væ nobis! evenit nobis * idem, quod iſtis
venit. Verſ. 27. Ulcere Feyptiorum] Quod valdè malum erat, (videli-

cèt) humidum intùs & ſiccum foris, ſicuti habetur in (tracta ice
„ſicur tu Talmudico:) Becho-
rot. 33. Eod. verſ. 27. Pſora] (Dictio 20 ſignificat) Te ninuidum n

25. lta lupra h. cap. hab
. Ita luprà v. 1 5. h. cap. habetur. abſunt in Hebiæo à
ſube⸗ ο à MSto z.
26. Ne verſu 1. h. cap. habetur. 31. Confer. bic Gur Arjeh fol. 224. col. 3 fin. &
27. Proùt gerlu præced. 22. h. cap. habetur. 001 4. princ. item not. in rb lore

[26. Vide, quæ ad Levit. e,26. v. 19. n. 87. no. † Hebr. ", abeſt vox iſta à MSto 1. ſed malè &

med. not. 301.
19. Duam hic dicitur: immittet tibi, percutiet te fer. Buxt. Lexic, Chald. fol. 66 5

tata ſunt. deſeribentis . 4
per deſcribentis incuriam vel ignorantiam, con-

c. n W 1½ 1 . .
, ere ſingulari z aſt Levit. e. 26. v. 19. & 32. Confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 224. col
. e⸗ icitur num ero plurali ſi vos mihi non] med. ac not. in on new, ubi i 4 0l. 4.
au en aeri ſi mnbuaretitis &c. confer. n. Taanit fol, 3. 5. ad marginem alle ein⸗ Talm.,
2 3. H. verſ. it⸗ 3 ⸗ T.
nst. in ran Eurgieh bl. 224. col. 3. fin, ac 1½ Hebr. iy da, in utroque Moste additz parti-
. culà negativâ ſic legitur: hy dend dhd i. e

30. Sicuti Levit. dict. e. 26. V. 19. habetur.
9 4 ne eveniat nobis, eonfer- quæ ad Numer. c. 5. V.

* Hebr. Man Pde
13 : PV de n hse & ſeduenti 2, usque 21, n. 87. notata ſunt.
mittant Scc dblamtt hie à Moto . n illi rek de- 33. Hebr. aaa, eſt is liber quartus partis ſive
ec. à MSto I. minus rectè. Sectionis quintæ operis ici
* Vetba iſta? ac proptereà erit ſiccitas in mundo, peris Talmuditi, tractans de
jure

LXyy yyy yV

1464 DEUITERONOMII. CAbP. XXVIII.

verſ. 27. Prurigine (Vox O notat) ulcus ſiccum, ſicuti eſt O i. e. teſta. 34.
Verſ. 2 8. Et ſtupore cordis] Occluſione (ſive obduratione) cordis, linguâ vernaculâ:
eſtourdiſſon. 35⁵. Verfſ. 29. Ospreſſus calumnia] In omnibus operibus tuis erit con-
tentio. 36. Verſ. 30. Cubabit cum ea] (Verbum a ) ſignificat: ai. e.
concubinam; Scriptura autem uſa eſt cognomine honeſto 37. ac (pro verbo

5522 uſurpavit:) 55w id eſt: cubabit cum ea 38. eſtque illud correctio

ſcribarum. 39. Eod. verſ. 30. Communem facies eam] (Nempè:) annô quartô,
ut comedas fructum ejus. 40. Verſ. 32. Conſumentur ad eos] i. e. Expectabunt
eos, ut revertantur; ſed illi non redibunt, omnis expectatio, quæ non venit, vocatur
——. E i. e. conſumptio oculorum. 41. Verſ. 37. In ſtuporem] (Dtctio
Rpu, quæ hic habetur, ſignificat linguàâ Gallicà: )eſtourdiſſon, 42. quisquis te
viderit, propter te obſtupeſcet. Eod. verſ. 37. In parabolam] Quando plaga mala
eveniet alicui, dicent (homines:) iſtud ſimile eſt plagæ iſti N. Eod. verſ. 37. Et in
dicterium] (Vox 3050) ſigni ficat (hic idem, atque in illo loco:) — i. e.
& acues ea 43. (ut hujus loci ſenſus ſit:) loquentur de te (homines) atque ſic eſt
Targum ejus: .) 44. quod notat narrationem & fabulam. Verſ. 3 8. Abſu-
met illud] (Verbum: 5O hic ſignificat:) 5 5) i. e. abſumet illud atque de
hoc (verbo ) fluxit nomen 8 i. e. bruchus, quia omnia i, e. con-
ſumit. 45˙. Verſ. 40. Quia (olivas) dejiciet] (Verbum W) hic notat:) w. i s.
ecu-

jure primogenitorum in animalibus &c: lo-
cus autem, ad quem hie reſpicitur, habetur in
Bechorot, fol. 4 1. a. uti in a Me ad mar-
ginem allegatur.
„ „
34. Confer. quæ ad Levit. c. 2 I. v. 20. n. 64. no-
tata ſunt, it. tract. Talm. Bechorct, ol. 41. a.

3 5. Sic reddo hic PeYr“ÜHιe, confer. inf4 v. 3 7·
b. cap. n. 42. & Geneſ. c. 1. v. 2. num. 43. it.
trad. Talmud. Megilla, fol. 24. ö5.
36. Sive: rixa, jurgium, ſemper homines tecum
jurgabuntur, nunquam ſine lite & vexatione
eris, confer, not. in nτ ν h. loc.
37. Seu: appellatione honeſtà, Hebr. mavh n.
i. e. cognominavit illam rem in laudem, confer.
hic Gur Arjeb fol. 224. col. 4. med. ut & ea,
quæ ad Geneſ. e. 17. v. 22. n. 60. notata ſunt.
it. not. ad Eſai. g. 36. V. 12. num. 2 1. & tract.
Talm. Megilla, fol. 2 5. 6. .
3 8. Tanquam cum concubina, idque in laudem
dicitur, ut ſenſus Gt, rN N.
v r meb, dN i. e. quòd non
dormiet cum ea, tanquam cum ſcortoyj ſed

quòd illam ſibi accipiet pellicem ſeu concubi-
nam, ſic in not. dom h. loc. exponitur-
39. Hebr. Db in, de hac aptatione ſive
correctione ſeribarum vide inter alios Buxtorf.
Lex. Chald. fol. 2630. & ſequ. conſer. & tract.
Talm. ,Megilla, fol. 2 5.6. ſicuti in pon ne
ad marginem allegatur, it. Petr. Galatin, de Ar-
can. Cath. Verit. I. I. c. 8.
40. Nempè: vineæ, confer. ſuptà Deuter. c. 20,
vV. 6. n. 2 1.
41. Confer. quæ ad Levit. c. 26. v. 16. n. 57. &
infrà ad v. 6 5. h. cap. n. 73. notata ſunt, it. not.
ad Pialm. 69. v. 4. n. 5, ut & tract. Talm. Be-
rachot, ſol. 56. a & Jevammot, fol. 63. b.
42. Vide, quæ ſuprà ad verſ. 2 8. b. cap. num. 3 5.
notata ſuni.
43. Vel: ſæpè repetes & inculcabis ea, uti ſuprà
Deuter. c. 6. v. 7. habetur.
44. Id eſt: & in fabulam, ſicuti P. Fagius in verſi-
one ſua Paraphraſis Chaldaicæ tranftulit,

4 5* Loci iſtius explicationem vide in not. 8*
1.

a

CAL. XXVII.

—
cecutlet 46, ſt
z.e. & gejecerit
luc habetur,hu
igelt: paupeter
Paupetebit.
ſte. 48. Bod,
habetur, ita) ut
ellet, * ſctibend
ſonißcet 5
(Moler) ſeriber
dantien ie..
lat 4qtila ie,
res erunt egie
ve Mie
ejus ſie quoqve
Preterisillud,
entendre, 51,

———
h, ſoc, eor
1 6,8& Beracho
7, 4.
1*
4 6½. A tadice o⸗ .
1J.V. 12. n 60,
11. 1t. Ralchino⸗
D. Magenl So,
. V. ſ.n 10,.i.
3 a à ern ,
4). Jomi Deutere
”M

(l. Qux nonen

Wnifiegt. tinnite
merd ſimul
Wedi e, ſor
N n
Daralonn , 1,
dolki lractat ge
Aaetgſeihenti
üile Et Alin
49. Vigelickt
Chirek ſob din
Owon Rdo,
Mhie eofen.
hie legitur⸗

(AI.XXVI.

——
e. tella. zu,

Pui vernaruli.
us is erit con.
feat. .e.
de (pro vetrbo
illud conei
) annd quand
e. Expecabunt
nrenit vocatut

poren] (Dibio
42, qguisdais te
andoplagamala
verl 37. n
DROi. e
es) agad it eſt
Verl. 38. M⸗
et ilud ngue de
hy ie con⸗

ota:) Wie. —
decu.

—
ellicemn ſen (oneubi⸗
8b heloc⸗ exponitun⸗
ge hac apte lione iye
jnteralios Hurlorf,.
ſeda. (Onlet. Altact,

ſcanin Or Ne

Detr Galatin, de Al

ſupiu Deutet d10,

6. 16, V.16, ſi⸗ &* 4
13,nOtat, ſunl,it n0t.
18 mn Tant Be.

rot fol, 6,„
4 ngd num 3ſ⸗
õ lapti

dr.
Veuti b. Heiusin aſi
deicetrenſtult

de ia not. 6
nen ſieinn N

CAP. XXVIII. DEUTERONOG MII. 1465

decutlet 46. fructus ſuos, ſignificatione eadem, (quæ habetur in illo loco:) W
i. e. & dejecerit ferrum. 47. Verſ. 42. Conſumet locuſta] (Verbum OG)), quod
hic habetur, hunc habet ſenſum, nempè:) faciet locuſta illum (fructum terræ)
id eſt: pauperem (ſive deſtitutum/ fructu, (enim hic ſignificat:) ‚i. e. de-
pauperabit. Eod. verſ. 42. Locuſta] (Vox )u) ſignificat certam) ſpeciem locu-
ſtæ. 48. Eod. verſ. 42. Depauperabit] Non poterit exponi σ½ (quod verbum hic
habetur, ita) ut ſignificet i. e, poſſeſſionem (ſive hæreditatem,) nam ſi ita
eſſet, * ſcribendum fuiſſet: O' vel νο; 49. non etiam (poterit exponi) quod
ſignificet R ο11 i. e. expulſionem & ejectionem, nam ſi ita eſſet, debuiſſet ipſe
(Moſes) ſcribere: O' i, e. expellet. 50. Verſ. 47. Propter rerum omnium abun-
dantiam] i. e. Dum tibi adhùc erat omnium rerum copia. 51. Verſ 49. Sicuti vo-
lat aquila] i. e. Celeriter & per modum proſperitatis, (prout ſoriptum eſt:) & cele-
res erunt equi ejus. 5². Eod, verf. 49. Non intelliges linguam ejus] (Verba iſta:
DON & hic ponuntur pro:) εσ¹,.e. non cognoſces (ſive intelliges)linguam
ejus, ſic quoque (accipitur in illo loco:) ?D i. e. intelliges ſomnium, ut inter-
preteris illud, 53. ſic etiam (in illo loco;) quia ?OPMWi. e. intelligebat joſeph, 54.

entendre. 55. Verlſ. 52. Donec corruerint mœnia tua] (Verbum N hic) notat

Vyy VYVVYYV 2.

pe h. loc. conter. & tiact. Talm. Joma, fol.
52. 6. & Berachot, fol. 56. a. it. Sanhedrin, fol
7. ⸗

12. it. Raſchi not. ad Ruth. c. 2. v. 16. n. 14. ac

56. a. & Beza, fol. 3 5. h.

47. Sicuti Deuteron. c. 19. v. 5. habetur, conter,

& not. in Ma mow h. loe.
4 ⁸. Qr

NP h.. loc. exponitur, confer. not. ad I:
dolſi tractat. de Locuſt.
buiſſet & e. abſunt in Hebræo à MSto 2.
Chirek ſub primà (litera) od, prout in not.

αναChic legitur: “ i., e., hæres factus eſt.

4 6. A radice a, de quo verbo vide Geneſ. cap.
1 8. V. 12. n. 60, & ſuprà Deuter. c. 22. Ve. 5. n.

D. Wagenl. Sot. p. 742. n. 2, vide & Exod. c.
3. V. §. n. 10. ir. tractat. Talm. Berachot, fol.

uæ nomen traxit à 772, quod inter alia ſi-
gnificat: tinnire, quoniam locuſtæ magno nu-
mero ſimul venire ſolent & quidem 7a
Rn) i. e. ſonitu atque ſirepitu, prout in not.
Paralipom. c. 1 3. v. 8. n. 17. & Dn. Hiob. Lu-
Hæec & ſequentia ,usque ad: nam ſi ita eſſet, de-

. . O. . . 3
49. Videlicèt: Ar TDN n Pin i. e. cum

pD-eN h. loc. habetur, in MSto r. pIO

50. Ecgò ſecundum Commenratoris noſtri expo-
ſitionem, verbum iſtud: explicandum e-
rit, quòd ſignificet: depauperabit, pauperem
faciet, confer. hic tract. Talm. Bava kama, fol
116. 5 8
5I. Nam litera Mem, quæ ab initio voeis arpe
habetur, eſt à WM i. e. loco Beth, perinde, ac
ſi ſeriptum eſſet: alen i. e. in omnium rerum
abundantia, ſic in not. "pon r Du= h. loc. expo-
nitur, confer. hic tract. Talm. Erachin, fol. I1.
3. b. & Berachot, le 56. a. ””“
§2. Jnenadmlum Habac. g. I. v. 9. habetur,
confer. nor. in ant Mn h. loc. it. tract. Talan.
Succa, fol. 5 1. b. & Bava kama, fol. 116, 5.
53. Sicuti Geneſ. c. 41. v. 15. habetur, ubi vide
not. n. 22.
54. Vide Geneſ. cap. 42. V. 2 3. confer, & not, in
pa n h. loc.
N
55. Bebr. bpi&, prout in utroque MSto hic le-
gitur, ſic linguâ Gallica hie Commentator no-⸗
ſter exponit Hebr. ynu, eodem modo, quoi-
pſe etiam ad Geneſ. g. 4 1. V. 1 5. expoſuit, ubi vi-
de nOt. n. 2 3³⁸ .

4
»

1466

DEUuTERONOMII.

CAP. XXVIII

„ i. e. ſubjugationem & ſubactionem. 56. Verſ. 53. Et comedes carnem filio-

yum tuorum in obfidione] Quoniam
ſtia, (nempè:) preſſura famis. 57.

miſericors & tener animo ergà liberos ſuos.

(hoſtes) obſidebunt urbem atque ibi erit angu-

Verſ. 54. Qui tener (eri,) in te] i. e. (Qui erit)

Eod. v. 54, Ejus otulus malignus erit]

Ergà illos (liberos ſuos;) ut abſcondat oculum ſuum ab eis, ne det uni ex illis (aliquid)

de earne fratrum ſuorum, quod comedat. 58.
reliquit] (Superſtites) ex illis (liberis,) quos ipſe mactaverat ad cibum ſu-
nvidus, ne det eis (aliquid) de carne eo-=

ſaos, quos

um, ergà iſtos erit oculus ejus malignus & i

Eod. verſ. 54. Et erga reliquos filios

rum, 59. qui mactati ſunt. Verſ. 56. Oculum habebit malignum ergaà virum ſuum
chariſimum & ergà filium ſiliam que ſuam] (Nempéè ergaà liberos) adultos. Verſ. 57.

Et ergà parvulos] (Dictio hbic ſignificat:) liberos parvos,
poſtquàm illa comedit unum

nes erit oculus ejus (fominæ) invidus,
ne det eis, quos illa ſecùm

habet, (aliquid) de carne.
Dominus plagas tuas] i. e. Sejunctas & ſeparatas 61. à coœteris plagis.

60, ergà iſtios om-
(ex liberis ſuis,)
Verſ. 59. Et mirabiles faciet
Eod. verſ.

59. Et veras] Ut caſtigent te, quò in effectum deducant id, ad quod illæ (plagæ à Deo)

erant miſſæ. * Verſ. 60.

(Verbum Dyp) ſignificat

Quas timuiſti) (Nempè:
plagas mirabiles, quæ veniebant ſuper Egyptios, ipſi
bi evenirent, (id, quod exinde) cognoſces, quoniam ita
obediveris &c. omnem morbum, quem impoſui Ægyptiis,

non incutitur alicui metus, niſi ex illa re, quam iple timet.
—Py i. e. inductionem. 63.

plagas, dum Iſraêlitæ videbant
timebant illas, ne iſtæ etiam ſi-
ſcriptum eſt: ſi obediendo

Verſ. 61I. Inducet illas]
Verſ. 62. Et rema-

manebitis pauci numero &c.] Pauci pro multis. 64. Verl. 63. Sic latos faciet Domi-

nus]

—

Confer. hic Gur Arjeh fol. 224. cOl. 4. fin. &

5 6.
it, Bava kamazfol- 116.

not. in om h, loc.
b.
57. Vide etiam hic Gur Arich fol. 225. col. 1.
princ. ac not. in Po S g. loc. it. tract, I alm.
Jevammot, fol. 103. ůà. .
58. Loci iſtius expoſitionem vide in pan ne h.
loc.
59. Nempè: fratrum fuorum, Hebr. N.,
ſic in notis Raſchianis editionis af ., hic
additum reperitur poſt vocem Wan ie e. de car-
ne.
60%. Sicuti etiam juxtà mentem Commentatoris
noſiri in ipſo textu ſacro hic tranſtuli; alii ver-
terunt: ſecundinam, Vulgata: illuviem ſecun-
dinarum, confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
b. loc. it. not. ad 1. Samuel. c. I. v, 17⸗nuth, 27,
confer, & tract. Talm, Jevammot, ſol. 103. a:

67. Confer. quæ de verbo: Nα quod etiam hic
habetur, notata ſunt ad Exod. c. 8. V. 18. n. 30.
& ad Exod. c. I1. v. 7. n. 22. confer. & tract.
Talm. Schabbat, fol. 13 8. 5. & Maccot, ſol. 13.
b. & fol. 2 3. a. it. Temurah, ol. 3.5.
* Confer. hietract. Talm.
62. Sicuti Exod. c. 15. v. 26. habetur, confer.
not. in nan nDWh. loc. it. tract. Talm. Gittin,
Jol. 5 8. 2. .
63. Sive: impoſitionem, na m litera Mem in iſta
verbo eſt vw Ni, e. Mem ſervile,
ſic in not. Da . loc. confer. & Gur Ar-
jeh fol. 22 5. col. 1. princ.
64. Hebr. Sa ſcilicèt N i. e. priori=
bus, vel: qui anteà erant, conſer. hic Gur Arjeh
JFol. 22 5. c0l. 1. princ, as not, in ν.
loc⸗

non imponam tibi, 62.

Avoda Sara, fol. 55·32.

eeru.

—— V
u] Inimicos ve

(Verdum 1.)

iloloco:) domun
du aleni (
lorum cultum (⸗a
culis dololatricis
cant:) h.) N
qle hæc eſt d.
dum ic etiam)]
yeluti (n illis loe

ſ, iem: aucdient
Wie cont

Eipecabisſalute

incertitudinem,

li.) foritän mon⸗
nunt iſtud de eo,
Ver credes dite tt

. —

(. Comwentztor

tionem geſumpſit
Hiphil, quoriam b
ſih ppyit erß
22 c01, 1, prine,
ter.t. 26. F. 14. 0,
h boe, ubi nack
matginem ellegat
302,0l 4½ mec i⸗

66, Kiemni Drorerb,

6,. Hebe,

& not, A Eræ 1,
7. In Talgum loe
Alervies ddi popn
gur luprs ad Deu
nata ſun, rice &
& not. dſereme
RN
not, ad Hann
Chald. ſol 440,
Cih.
69, Mod Elti . 2
irachet Talmud
0. Vel expavit B
Kocd N nis

A. MVII

—
carnen fi.
bi erit angu.
(Li erit)
nalgtueri’
illis Aid)
religtun flit
d cibum ſu⸗
dge catheé eo⸗
irun ſuum
08. Verl. 57.
ergl ihosom.
AA libenis iis))
nialihi faiir
. Eod. verſ.
e(lagriDes)
geſite videbant

e illæ etiamn i.

ſobediendo
onatn bbi, 62.

, dhuet ila )
162. Et fen-

tot faciet Dimi⸗
ℳ

5 guod etiam Die
e g. N 1d, m z.

4 conken ttich.
Mietot ſol 1½
dl. P.
4 ann fol 55,1.
nabetul, colle

ad Talmn Citin,

ſtera Meminil

i⸗ ee
conkel ul
eNNie⸗ Rn⸗
unſt kinc⸗
Unia

Mem ſenle,

35

CAP. XXVIII. DEUTERONOMII. 1467

nus] Inimicos veſtros 65. ſuper vos, ut diſperdat &ůc. Eod. verſ. 63. Et evellemini]
(Verbum FOo) ſignificat exſtirpationem (ſve evulſionem,) ſic quoque (accipitur in
illo loco:) domum ſuperborum Odi. e. evellet Dominus. 66. Verſ. 64. Et ſervies
ibi diis alieni] (Explicatio hic facien da eſt) juxtà Targum ejus, 67. non ipſum ido-
lorum cultum (peragent Israëlitæ,) ſed ſolvent tributum & capitationes 68. ſacrifi⸗
culis idololatricis. Verſ. 6 5. Non requieſies] (Verba iſta: dee hic ſigniſi-
cant:) H0 & j. e. non quieſces, ſicuti (verbum α Mπ ccipitur in illo loco:) at-
que hæc eſt vαú11i. e. requies. 69. Eod. verſ. 6 5. Cor trepidum] Cor pavi-
dum, (ſic etiam) juxtà Targum ejus: W◻ i. e. pavidum (dictio: 12 )hic accipitur)
veluti (in illis locis:) ſepulchrum infernè H1 i. e. pavidum factum eſt 70. tuàâ cau-
ſa, item: audient populi, M ) i. e. contremiſcent, 7, item: fundamenta ccœli
RA i. e. contremiſcent. 72. Eod. verſ. 65. Ee conſumptionem oculorum] i. e.

Espectabis ſalntem, nec illa veniet. 73. Verſ. 66. Vitatua erit ſuſpenſa tibi Propter

incertitudinem, ** omne incertum (ſive dubium vocatur †) ſuſpenſum, (dicent il-
li:) forſitàn moriar hodiè gladiéò, qui veniet ſuper nos; Rabbini autem noſtri expo-

nunt iſtud de eo, qui accipit proventum (ſve panem) & foro. 74. Eod. verſ. 66.
Nec credes vitæ tuæ] Is eſt, qui innititur proxenetæ panis. 75.

di-

Verlſ. 67. Manè
roeeis

LXyy yyy yVV 3

65. Commentator noſter hanc verbi o expoſi-
tionem deſumpſit *ypa p i, e., ex forma
Hiphil, quoniam bic non ſeriptum eſt: v)â, ut
ſit ho h i e. ex forma Kal, ſic in GurArjeh fol.
22 5. c0l. I. princ. exponitur, confer. ſuprà Deu
ter. &. 26. V. 14. n. 62. item not. in aN D
. loc. ubi tract. Talm. Megilla fol. 10. b. ad
marginem allegatur, confer. jalkut Part. 1. fol.
302. cOl. 4. med. it. Sanhedrin, l. 39. a. b.
66. Sicuti Proverb. c. 15. V. 25. habetur, confer.
& not. ad Esræ c, 6. V. I 1. D. 12.
67. In Targum locus iſte ſic translatus reperitur:
& ſervies ibi populis, colentibus idola, conſer.
quæ ſuprò ad Deuteron. c. 4. v. 2 8. n. 2 8. no-
tata ſunt, vide & not. in an mo he. loc. ut
& not. ad Jerem. c. 16. V. 13. n. 17.
6 ⅛. Hebr. Q„Nα, de qua voce confer. Raſchi
not. ad Eccleſiaſt. c. 8. v. I. n. 2. & Buxt. Lex.
Chald. fol. 440. vide l. un. Cod, de Annon.
& Capit.
69. Prout Eſai. c. 2 8. v. 12. habetur, eonfer. hic
tractat. Talmud. Maccot, fol. 24. a.
70. Vel: expavit, contremuit ſie verbum iſtud,
quod Eſai. 6, 14. V, 9 babetur, juxtaà meptem

Commentatoris noſtri hic vertere volui; alii a-
liter tranſtulerunt.
71. Sicuti Exod. c. 1 5. v. 14. habetur, confer. hic
tract. Talm. Nedarim, fol. 22. a.
72. Vide z. Samuel. «. 22. v. 8.
73q. Confer. quæ ad Levit. c. 26. v. 16. n. 57. 8&
ſuprà ad v. 32. h. cap. n. 41. notata ſunt.
X Cohfer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 24. a. &
Menachot, fol. 103. ö5.
† Hebr. p, ſic ia uroque MSto bic additum-
reperitur; coœterum verba iſta: & erit vita tua
ſuſpenſa, quæ hic habentur, à nonnullis patribus
de Chriſto ſuſpenſo explicantur, vid. Lactant.
lib. 4. c. 1 9. pag. mihi 413. edit. Lugd. Batav.
it. S. Epiphan. lib. 1. Hæreſ. 4. al. 24. Fol. m-
3 8. edit. Græc. Baſil. 1544.
74. Vel: & vico ſeu platea, ubi proventus anno-
næ ſive panes habentur venales, conſer. num.
ſequ. 75: b. verſ.
75. Vel: qui confidit redemptori panis, Hebr-
U, ſie dicitur ile, qui emit panem 4piſto-
re ac rursum vendit, vide Buxtorf. Lex. Chald.

fol. 174 1. cConfer. & num. antec, 74. . Vverſ- eſt
autem

1468 DEUITERONOMII. CAP. XXVIII.

tes: quis dabit,] Ut ſit veſper talis, qui fuit heſterno die? 76. Eod. verſ 67.
veſpere dices: quis dabit manè?] i. e. Tempus matutinum? 77. quia anguſtiæ ſem=
per magis magisque invaleſcunt atque omnis horæ maledictio (five plaga poſterior)
ſemper gravior eſt priore. 7⁸. Verſ. 68. Navibw] (Dictio H0 Nnotat:) H
i. c. naves, (ut in illis judæi abducantur) in captivitatem. 79. Eod. vers. 6 8. Et vos-
met vendendos offeretis ào. inimicis veſtru] Vos ipſi quætetis, ut veneatis ſervi. &I.
Eod. verſ. 68. Nec erit, * qui emat] Quia (hoſtes tui) decernent contrà te occiſio-
nem & interitum. Eod. verſ. 68. &t voimet venales exponeti] Linguâ vernaculà:
& pour vendre vous, 82. nec convenit, exponere (iſtud:;) = DRR, na ut
ſignificet: = )i. e. &ſwvendemini per venditores alios, quia poſt illud (hic)

dicitur: nec erit, qui emat.

Verſ. 69. Ue pangeret 83. cum ſiliis Iraël] Ut recipe-

rent in ſe legem per execrationem & jusjurandum. 84. Eod. verſ. 69. Præter *
fædus] i. e. (Præter) maledictiones, quæ (habentur) in Levitico, 85. quæ dictæ fue-

runt in (monte) Sinai.

CAP.

autem ille, qui panem à redemptore panis emi,
deterioris conditionis, quàm qui panem è& foro
emit, nam, qui panem è foro emit, is poterit de
ilius copia ſibi proſpicere in longum tempus ac
quantum ad neceſſitatem ſuam fufficit, emere
poterit, quod ſecùs eſt ic illo, qui panem em it,
à redemptore panis, fic in not. 'nan mo

loc. exponitur, ubi etiam tract. Talm. Me.

nachot, ol. 103. b. ad marginem allegatur .
conter. Jalkut Part. I. Fol. 3 02. col. 4. Gtρ1αι£

. . —:,
in MSt I. pro: & legitur: ατστN‧τ, men-

dosè, ut puto.

6. Ac ſi diceret: utinam eſſet veſper talis, qui

fuit heiterno die! eſt enim irv hic optandi
formula, confer. not. in pon , loc. ubi
tract. Talm. Sota fol. 49. a. ad marginem alle-
gatur, vide & D Wagenſ. Sot. p. 1081. G&—
Jalkut Part. I.fol. 302, col. 4. circà ſin.
77. Nam an rn nyn en er i. e. mor-

bus gravior eſé tempore veſpertino, quàm ma-
tutino, ſic in notis ST Ne . 1. exponitur.
78. Confer. Levit. c. 2 6. v. 16. num. 70. in Ge.

mara Sotæ apud D. Wagenſ. p. 1080. ſic ha-

betur: n 7O eeee enen n

i. e. ſemper poſtridiè majores plagæ ſunt, quam
pridiè, utà D. W'agenſ. ibidem vertit, confer. &
not. in aR M h. log.

79. Eſique abductio iſta, quæ nit navibus, gravior,
quàm ſi pedibus abducerentur in captivitatem,
rationem vide in not. bhMan now, h. loc.
90. Vel: exponetisque vos vensles inimicis ve-
ſtiis, uti Junius ac Tremellius hic verterunt,
confer. hic tract. Talm. Megilla, f. 11. a.
&1. Sed nemo erit, qui vos emar, vide Gur Atjeh
Ff. 22 5. col. I. med. ac not. in on rS h. loc.
* Confer. hic tract. Talm. Bava batra, . 8 9. a.
82. Sic eddo bic: Yy en proùt in ex-
emplari Hebræo, quéô uſus ſum, ut & in editio-
ne bR D legitur, & quidem rectius, ut pu-
to, quàm in Bibliis Buxt ubi 1 e.
legitur, in MS70 I. habetur: RMü P Bes,
in MsSto 2. ita: a de, res eadem eſt.
83. In nonnullis exem plaribus verſus iſte 69. con-
jungitur capiti ſequenti 29.
44. Expoſitionem hujus loci vide in Gemara S0-
tæ apud D. Wagenſeil. in Sot. p. 797. ubi de-
claratur, quotnam fœdera ſuper unoquoque
præcepto Divino fuerint percuſſa, confer. etiam
cap. ſequ. 29⸗ v. 2 9. n. 72. ac jalkut Part. 1. ol.
302. Col. 4. circà fin.
*Conf. hic tract. Talm. Berach f. 5. a. & Sota f. 37,6.
8 5. Nempè in Leviticig, 2 6. v. 16. & ſeqq. confer.

dit.

CA,.XYIX.

En.3. A
Am dan
unt du
lis Leri, velutiſ
nes leraslite ad N
(mnonte) dinai &
concedis 3. flii
bis data eſt ex;
ei dixit: hocie
udd vos adhere
Nunc vos videts
recalcitrare adren
i us, alia eo
gens (nempe:)
dodtinz ejus ,,

—
Gict. ap. ſegn. 19

Han. ,. ol j02.

Pro n i, e, Oe⸗
Epitut: nn e
toli, Deuteronon
1. Coner hie ttach,
otaf⸗ 37.5. ier
med ze not, in 9
cahe b, a ]
pfint,.
ebr, Pd, zdel
1 legitun iiten
ha, kolſiran iled
t non eſe lege
1. Vide nſtz denn
Haæc velba :
Hiha 3 utro
3. De oſellotem
hari ſun, ſicur 1
enſus ſit⸗ ter tu
dem ſbizincten

—

rerl 6,. H
enghſtig ſem
n poſtetio)
a)eee

els. 6 bt por⸗

Eatis leti. 1.
nttaͦ te occiſid.

gui vernachl⸗
N ita ut

poſt illodhie)

661] Urrecipe.
69. Nrater ꝓ4*
gue die l. Can . S V. 3. 2
Qquòd vos adhæreatis Deo eumque diligatis. Verſ. 6. Et veniſti ad bunc locum]
Nunc vos videtis, quòd in magnitudine & gloria ſitis conſtituti, 5. nolite (igitur)

CA.

are
t naribus, gloriof,
tur in captifilatem,
no, lor.
enzles ininicis e⸗

ellius hie pertetudt

dla, f. 11,2.

t, vide Gur 4ſet
in van e/ O.

batſa, . 991.

dontont in e.
ſamn, ut d in eitid.
igem rectius ut pi⸗
. , * n
1bi vn

1:„

ind,les eadeſn el.

SS .
1Vige in Genanl 80

„ e⸗
ot. P. 797. ubl 4
a lüper unocod
cule, totſen giann

. I OEK.
1e ſelkut kart

jib.

ere
4

h fzab iͤ

eg,Lonk

CAL.KKVHI.

D DNe
Hebt. nynv, abeſt iſtud à MSto z. ſed in MSto
letlas le th e .

CAP. xXIX. DEUTERONOMII.

1469

CAP. XXIX.

Erſ. 3. Nec dedit vobis Dominus cor intelligen?] Ut cognoſceretis miſericordi-
am Sancti illius Benedicti eique adhæreretis. 1. Eod. verſ. 3. Ilrque ad
bunc diem] Audivi, * quòd eò ipſo die, quo Moſes dedit librum legis fi-
liis Levi, veluti (criptum eſt: & dedit eam ſacerdotibus, filiis Levi, z2. venerint om-
nes Israélitæ ad Moſen eique dixerint: Moſe, doctor noſter, nos quoque ſtetimus in
(monte) Sinai & accepimus legem * eaque nobis data eſt, cur tu illius facultatem-
concedis 3. filiis tribus tuæ, ut illi aliquando futuro tempore nobis dicant: non vo-
bis data eſt (lex; ſed) nobis illa data eſt? qua de re lætatus eſt Moſes eisque propter-
eà dixit: hodiernéô iſto die fa Rus es populus &c. 4. Eod. v. 3. Hot die] Intellexi, †

recalcitrare adversùs Deum nec cor veſtrum extollatur; ſed obſervetis verba fœderis
i tius, alia expoſitio (verborum iſtorum:) nec dedit vobis Dominus 6. cor intelli-
gens, (nempè:) quòd nemo plenè intelligat mentem doctoris ſui 7. ac ſapientiam
doctrinæ ejus g, usque ad annum quadrageſimum 9, ac proptereà non attendit ad
vos

—

dict. cap. ſequ. 29. V. 12. n. 26. ac jalkut alleg. 1 &c.
Part. 1. fol. 302. col. 4. fin. in utroque MSto 4. Sicuti ſuprà Deuter. c. 27. v. 9. habetur, confer.
pro 3 i. e. d rr (vid. Buxt, Abbrev.) not. in o r h. loc. . 8
legitur: Whhnh 3) i. e. repetitio legis, Deute- † Hebr. Nzan, in MSto 1, additur poſteà: Soa
roſis, Deuteronomium. i. e ani nadverti in vobis, in MSto z. legitur?
1I. Confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 5. a. & A da ia i. e. exploravi, probavi vos. ..
Sota, f. 37. 5. item Gur Arjeh fol. 22 5. col. 1. 5. Contfer. hic Gur Arjeh fol. 225, col, I. circà
med. ac not. in net h. joc. item vecſ. 6 fin. ae not. in pon ru h, loc,
b. cap. n. 6., ac Jalkut Part. 1. fFol, 30 3. col. 1. 16. Vide, quæ ſuprà ad v. 3. b. c, num, I. notata
prine. lunt.
7. Vel: quòd nemo plenè aſſequatur mentem
magiſtri ſui ante annum quadrageſimum, con-
fer. D. Wagenſeil, Sot. p. 542. num. g.
9. Sic awn hic interprctor, confer. Gur Arjeh fol.
22˖4, col. I, fin. ac not. in 'pon mnew h. loc,
ubi tra dat. Talm. Avoda Sara fol. 5. b, ad mar-
ginem allegatur, vide & not. ad librum Pree-
Jud. part. I. p. I1 3. b. med.
9. ldque Rabbini inde colligunt, quia Moles ver-
ba iſta ad populum Iſtaeliticum fecerat anno
quadrageſimo poſt egreſſum ex ggypto, proht
AvoOda Sara-dict. ol. 5. b. habetur.

1. egitun quidem; ſed puncta deſuper ſunt po-
ſita, totſitan ideò, ut indicetur, verbum iſtud
hie non eſſe legendum,
2. Vide infrà Deuter. c. 3 1. v. 9.
XX Hæc verba: & accepimus legem, abſunt hic in
Hebrao ab utroque MSto.
3. Sive poteſtatem das, Hebr. oemn i, e. domi-=
nari facis, ſieni verbum iſtud hic hebetur⸗- ut
ſenſus ſit: cur tu illis ſolis poteſtatem das, ut lc-
gem ſibi vindicent tanquam rem propriam ipſi-
que aliquando dicant; non vobis data eſt lex

1470

DEUTERONOMII.

CAb. XXIX.

vos 10. Deus (inquit Moſes,) usque ad hunc diem; aſt ab hoc tempore ac deinceps
Verſ 8. Obſervabitu * verba fœderis iſtius &c. Verſ. 9.

attendet 11. & proptereà.

PVor ſtatis] Docet (hic Scriptura,) quòd Moſes congregaverit eos (Israelitas) coràm

Domino in die mortis ſuæ, * ut illos in fœdus reciperet. 12,.
mores veſtri, tribus veſtræ] i. e. Principes rribuum veſtrarum. 13.

Eod. verſ. 9. Pri-
Eod. verſ. 9. Se⸗

niores veſtri ac moderatoret veſtri] Dignior priori loco hic poſitus eſt 14. ac deinde

(poſteriore loco) omnes Israelitæ.
Scriptura,) quòd venerint Chananæi,
nerant Gibeonitæ tempore Joſuæ,

fecerunt etiam 17. ipſi aſtu, 18. eosque Moſes * dedit, 19.
Verſ. II. t tranſeas * in fadia] i. e. Ut Cœdus ineas, nec con-

haurirent aquam.

Verſ. 10. Ab eo, qui cædit ligna tuæg] Docet (hic
15. ut proſelyti fierent ætate Moſis, ſicuti ve-
16. atque hoc eſt, quod dicitur de Gibeonitis: &

ut ſecarent ligna &

venit (verbum: 2 hic ita) exponere, (ut ſignificet:) pNH&⅓ i. e. ut tranſire
(ſive intrare in fœdus) te faceret; 20. ſed (accipitur hie verbum iſtud: ) ve-

luti (in illo loco:;) Sn *

i. e. ut vos faciatis illa. 21.

Eod. verſ. I I. Me

tranſcas in fædus] Per modum tranſutlis, (ſic enim) facereſolebant fœdera, (nempè:)

dimi-

10. Vel: non ſolicitus fuit de vobis, non animad-
vertit, ſic verbum: PH ⁹, quòd hie habetur,,
interpretor, confer, num. ſequ. 1 1, b. verſ.
I1. Sive: animadvertet in vos, iraſcetur vobis, ſi
ſcil. non obſervavetitis verba fœderis &c. ſic
575, quod etiam hig habetur, expono, confer.
num. præced. 10. h. verſ.
a Confer, hic tract. Talm. Sota, fol. 37. b. & San-
kedrin, fFol. 99. ö. & Avoda Sara, fol. 19. .
X½ Hebr. Trun, abeſt iſtnd hoc loco 4. MSto I.
12. Sicuti etiam fecit Ioſua, de quo vide Joſ. cap.
24. per tot. inptimis v. 25. ejusd. capitis, con-
fer. hic Gur Arjeh fol. 225. col. 2. princ. ac
not. in pam nov b. loc. it. D. Wagenſeil.
Sot. p. 797. & Jalkut Part. 1. Jol. 30 3. col. 1.
med. 4
13. Vide etiam hic Gur Arjeh fol. 22 5. col. 2.
princ. ac not. in panm MnDv h. loc.
14.
1o. b. c. circà fin.
15. Vide bic Gur Arjeh fol. 225. col, 2. med. ac
not. in Dam n ubi Tanebhuma ad marginem
allegatur, confer. hic ſevammot, /0l. 79. a.

16. De quo vide Joſu. c. 9. v. 3.& ſeqq. Gerunden-
ſis putavit, eos, qui ſecarint ligna & hauriverint
aquam, fuiſſe gyptios, vide P. Fagii not. ad

Paraphr. Chald. H. loc. in fin.

Gonter. P. Fagii not. a Paraphr. Chald. verſ.

17. Expolitio iſta nata eſt ex ſignificatione parti-
culæ a i. e. etiam, quæ hic habetur, quæ eſt
multiplicativa, nam ma. A 22 i. e. omnis
(particula) a ad augendum vel multiplican-
dum venit, uti R. Dav. Kimchi ad Joſu. c. 7. v.
11. notavit, confer. & R, Salom. ad Geneſ. c.
4 2. v. 22. & ad Deuteron. c. 12. V. 3 I. D. 1155.
18. Prout Joſu. dict. c. 9. v. 4. habetur.
* Hebr d, abeil hic nomen iſtud ab utroque
MSto, non malè, vid. Joſ. d. c. 9. v. 27⸗
19. Hebr. an, hinc ma Nethinzi, i. e. ſervi
communes ad ſecan da ligna & hauriendas a-
quas, quos Joſua in caſtris toti populo adiunxit,
vide Joſu. alleg. e. 9. V. 27. confer. D. Wagenſ.
Sota, p. 56 8. n. 6. & Buxtorf. Lex,. Chald. ol.
1409.
*½ Hebr. Pay?, iſlud & ſequentia, usque ad:
tr& rDWyV 1i. c. ut vos faciatis illa, abſunt
hic à MSto z. at in MSto I. habentur quidem,
ſed poſita ſunt poſt: na Pa i. e. inter dimi=
diatas partes ejus.
20. Sic Chaldæus Paraphraſtes hic tranſtulit, quem
hie Commentator noſter tacitè notat.
2 1. Sicuti ſuprà Deuteron. c. 4. v. 14. habetur,
ubi =anRWy ponitur pro: Dre Pywyh 1. e.
ut faciatis vOs, ita, ut ſit 77 7) i. e, verbum

(tor⸗

(N. XNII.
—
Gimidiam patten,
illas ſperte cill
rant in duas pat
cunftuat te hodi
Ut conſtitueret
niacn izit tibie

idediple obltnin

Potek ſenet epe
Plicem lenlum
jungitur maledie
minus duabuspr⸗
riico, 16, expe
conlltere incep
Kc. 21. ſepe nn
Penitus conſum
ies iſe, qui lub
& ſe impolterun
Tos atque conltit
continemur plac
explicatio rerbo
bernatotd ad gab

——
(orme) Kal, non
11. (l. 3, prine.
17. Confe., Fagi
Dræced, 10 bbil
cderie Vid, & 1.
piine.
1. Nucd etemec
14. Conſer bie Gar
dc hot, in Nn
1). Qur ca) ante.

46 Nnoz, 1..
t. Nempe: Deri

Q Mee, 29, V.

27. Valr lios
P Eecujus v.
Lex. Chald ,,l 9
1¹ brodt lnr, 4

CALXIII.

ne a deinceha

Ge. Vell.9.
dliae) corim
vel 9. i.
d ven 9. K⸗

14, 4c dende

4] Docet (nie
ſolis leut ve⸗
6ibeoniis: &
arent ligna &

ineas necco⸗

ie, uttkanire

ahe.
C.ver II. 4M
dera (dene:)

Gimi⸗
—
gnifieatione Parti⸗
naben, qurelt

Salomm. a Genel.c.

11. N Il. N II.

edett .

. Ne — . 4 .
Ru ab o (ormæ) Kal, non Hiphil, ſic in Gur Arjeh fol.

. ge. 1
ethiaz,

i populo za unuit,
rſet. D. Wagene
rt. Lex, (Chald⸗ ſol.

447

entia, Veque
8 unt

inisilyd
hebentorglicen,
* e. imner Gimi⸗

shie anliolitquent
,betur,
1* PPr) i. 6,

b ie ſerhym

1, A n
4 & havriends

CAP. XXIX. DEUTERONOMII. r471

dimidiam partem (animalis diſſe cti)ponebant hinc & alteram dimidiam illinc, & inter

„
ee

illas (partes diſſectas) medii tranſibant, 22., veluti dicitur: vitulum, quem diſſecue-

rant in duas partes & tranſiverunt inter dimidiatas partes ejus. 23. Verſ. 12. M
conſtituat te hodiè ſibi in pepulum] Omnem iſtum laborem ipſe (Deus) in ſe ſuſcepit;
ut conſtitueret te ſibi in populum. 24. Eod. verſ. 12. Atque ipſeſit tibi Deus] Quo-
niam dixit tibi ac juravit patribus tuis, ne permutaret ſemen eorum pro alio populo,
ideò ipſe obſtringit vos per juramenta iſta, ne illum irritetis, poſteaquàm ipſe non
poteſt ſemet ſeparare à vobis, huc usque expoſui (verba Scripturæ) ſecundumſm-
plicem ſenſum textus; eſt autem expoſitio myſtica: cur ſectio iſta: vos ſtatis, con-
jungitur maledictionibus? 25. quia ſcil. audiverant Israelitæ centum maledictiones,
minus duabus, præter quadraginta novem (illas maledictiones,) quæ (habentur)inLe-
vitico, 26., expalluerunt eorum vultus 27. ac dixerunt: quisnam in iſtis poterit
conſiſtere? incepit (itaque hic) Moſes placare illos (hiſce verbis:) vos ſtatis hodiè
&c. 28. ſæpè numero (inquiens,) ad iram provocàſtis Deum; nec tamen ipſe vos
penitùs conſumpfſit, nam ecce vos ſtatis coràm illo. Verſ. 14. Hodiè] i. e. Sicuti

dies iſte, qui ſubſiſtit quique tenebras adducit & lumen adfert, ſic ille illuminat vos
S& ſic impoſterùm illuminabit vos; maledictiones autem & caſtigationes ſtabiliunt
dmn vos atque conſtituunt vos 29. coràm illo (Deo,) prætereàâ etiam in ſuperiori textu
die, 0is
mvel multiplten⸗
biad ſold, . NH

continentur placationes 30, (dum dicitur:) vos vidiſtis, quæ fecerim &c. 31. alia
explicatio (verborum:) vos ſtatis, (nempè:) quoniam Israeélitæ egrediebantur de gu-
bernatore ad gubernatorem, (nempè) de Moſe ad Ioſuam, ideò fecit eos ſtationem, 32.

2 25. cOl. 3., princ. exponitur, conſer. & not. in
Anan D h. loc.

præced. 10, ubi plura de titu ſolenni percutiendi
fœdetis, vid. & Jalkut Part. 1, fol. 30 3. coh. 2.
princ.
23. Proht Jetem. c. 24. v. 1 8. habetur.
Confer hic Gur Arjeh fol. 22 5. col. 3. med.
ac not. in Dam h. loc.
5. Quæ cap. antec. 2 9. v. 16. 60 ſeqq- habentur.
6. Nempè: Levit. c. 26. v. 14. & ſeqq. conf. &
cap. antet. 2 8. Vv. 69. n. 8 5.
27. Vel: pallidos reddiderunt vultus ſuos, Hebr-
, de cujus verbi ſignificatione vide Buxt-
Lex. Chald. fol. 9 36.
2 §. Prout ſupta v, 9. 4. cap. habetur.

23.
24.

2
2
2

22. Confer. P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. verſ.

29. Vel: confirmant vos, quoniam —19
tDA r eeenn Sende i. e. per maledicti-
ones vos admonemini, ne præcepta (Divina)
transgrediamini, & quia caſtigationes purgant
peccata veſtra, ut vivatis in ætetnum, ſic in notis
pa D h. loc. exponitur, ubi etiam tractat.
Talm. Avoda Sara c. I. Fol. 4. & Berachot, fol.
5, a. allegantur.
30. Hebr. P9, quietationes, verba blanda,
quæ placatum & quietum reddunt animum at-
que reconciliant, confer. not. in = na
h. loc.
31, Sicuti Exod. c. 19. V. 4. habetur.
32. Hebr. avn, id eſt: ſecit Moſes, ut IGaëlitæ
ſeſe congregarent, & ſtantes in corona audirent
quid ille pra concione diceret.

Z22 222 22

N

DEUTERONOMII. CArP. XXIX.

ut illos excitaret, 33. ſic quoque fecit Ioſua, 34. eodem modo & Samuel, (qui
dixit:.) ſiſtite vos & contendam vobiſcum &c. 3 5,. quando (Israélitæ) egredieban-
tur è manu ejus & ingrediebantur in manum Saulis. Eod. verſ. 14. Et cum eo, qui
von eſt hic] i. e. Etiam cum generationibus, quæ futuræ ſunt. 36, Verſ. I 5. & 16.
Vos enim noſtis &c. & vidiſtis abominationes eorum] Quoniam vidiſtis populos, cul-
tui idololatrico deditos, forſitàn aliquis ex vobis in ãnimum ſuum inducet, ut illos
(populos) ſequatur. 37. Verſ. 17. Ne fortè ſit inter vos & .] Quocircà ego opus
habeo, ut vos ad juramentum adigam. 38. Verſ. 16. Et vidiſtis abominationes eo-
rum] (ldola ideò dicuntur .☚ e5â,) quia illa ſunt reſpuenda, tanquam D xpi*
. e. res abominabiles. Eod. verſ. 16. ola eorum) (Idola ideò appellantur D9,
quia) fœtida ſunt & averſanda, * tanquàâm ) i. e. ſtercus. Eod. verſ. 16. Li-
gnum & lapidem] Lignea & lapidea (idola) vidiſtis palàm, quia alienigena ** non
metuit, ne illa furtô auferrentur; ſed argentea † & aurea erantpenès eos 39. in pe-
netralibus ſuis figuratis, 40. quoniam timebant, ne illa furtô auferrentur. Verſ. 17.
Ne fortiè ſit inter vos] (Particula: I9 hic ſignificat:) N& i. e. forſitàn 41. erit in-
ter vos. Eod. verſ. 17. Cujus coer ſe avertat hodiè] Quò minus in ſe recipiat fœdus.
42, Eod. verſ. 17. Radix germinans fil & amaritudinem] (Vox 5 ſignificat)
radicem, quæ producit herbam amaram, veluti abſynthia, 43. quæ ſunt amara, ac ſi
dice.

1472

Sapy, prout in fine hujus verſus 16., habetur.
40. Hebr. Srnmy, reſpicitur hic ad Ezech. c.
g. verſ. 12. ubi habetur: oeD Wn i. e. in
conclavibus figuræ ſuæ vel figuratis, vide Ra-⸗
ſchi not. ibidem, ut & Michlol ophi; exiſtimo
autem, quòd per ν N intelligarur ſacra-
rium domeſticum ſive lararium, ubi effigies ſive
ac not. in "pan r h. loc. it. Jalkut Parr. 1. idola colebantur, confer. infrà Deuter. e. 32. v.
Jol 303. col. 2. med. it. tract. Talm. Nedarim, 25. n. 149.
Jol. 2 5. a. & Schevuor, Jol. 39. a. it. Schabbat, 41. Non autem hic ſignificat: ne fortè, ſicuti aliàs

33. Vel: admoneret, præpararet & inſtueret, id
enim verbum 1, quod bic habetur, ſignificat.
34. Vide Joſu. c. 24. v. I. & ſeqq.
35. Prout 1. Samuel. c. 12. Vv. 7. habetor; verba
autem iſta: ſiſtite vos & contendam vobiscum,
abſunt in Hebiæo ab utroque MSto.
36. Confer. hic Gur Arjeh fol. 2255. col. 3. med.

(iceret. (neton
benudal ,
Aonem, (nhoe

Jol. 146. a. .—
37. Confer. hbic not. in re ubi loci iſtius

prolixior habetur expoſitio, confer. & tractat.
Talm. Avoda bara, fol. 52. a.
38. Vide hic Gur Arjeh fol. 225., col. 3. med.
ae not. in PaN M h. loc.
* Hebr. Pp'Np, abeſt iſtud hic ab utroque MSto.
aXx Hebr. Q, in utroque MSto pro eo legitur:
ANR i. e. gentilis, ethnicus.
† Hebr. D) a iſta & ſequentia usque ad-
v i. e, ne fortè ſit (verſ. 17. b. cap.) abſunt
MSto I. . .
39. Apud cos ſcil. ethnices yel cum eis, Hebr.

accipi ſolet, ita exponitur in Gur Arjeb /ol. 22 5.
col. 3. fin. atque in not. N Wν. loc.
42. Confer. & hic GurArjeh fol. 22 5. col. 3. fin.
ac col. 4. princ. it. not. in h. loc., ver-
ba autem iſta: quo minus in ſe recipiat ſœ dus,
abſunt hic à MSto 2.
4 3. Hebr νο., confer, de iſtius vocis ſignifica-
tione Buxtorf. Lex. Chald. fol. 42 3. & P. Fogii
not. ad Paraphr. Chald. b. loc. in Targum Jo-
nathanis vox illa ayy, quæ Thren. c. 3. v. 19.
habetur, exponitur Pa i. e. abſynthium, con-
fer. not. in am ine b. loc. it, not. ad Jerem.
c. 19. V. 15. n. 14.

CAL. MX.

„

icens: non eye

E benelitat hi
Pecme,) ncuti
eakulals) (Di
(coros mei, Ve
ope, 1, 1e
ile faciam.)
quiteus)pyof
urꝛ eyo (hacte
unr acjungam il
unta ſunt & p⸗
(eus) addamn
Perperrata, S

etkans, 51, n

Vel: improbe
plurli,

44. Conlet hie

Wnot. in On
. ..
Re ahtimoh
lut .DN

c. r veibe

e s vige G.

vor Meumeb

MKum m⸗
n exemolari .

Sin drron
Dter vel u ſi

en

eet
C7. Hdell: onn

bun Wyn,
guiſcatione D

CI.

—

amnel, gui

egredieban.

i un eo, gui
el. 1g. & 16,.
populoe, cul⸗
ndacet ut ilios
eitei ego opus

eminationet eh.

nquam N
antur dſe

verl. 16. L.
mnigena non

5es 3. inpe
ntut. Verl. 17.
än en, erit in⸗
etecipiatſelli⸗

r) ſgniica)

ſuntamata, 0 ſ
ciee⸗
Verlus 19, habetur.
lur bic 11 Ezeche e
od d i ein
ſgortis, iige Na⸗
lo ſopti, eiifimo
n imeelligenun ſaca⸗
zara, wdi enhgies ſire
les Deuter 1, 31, .

eforte, ſelti zlis
1Gur Arieh ,0l 11,,
mo h ſot,
0l. 17 , C0) 3 Ko.⸗
vr w hloc der⸗
ia le lecipiat ſc un

lins eis ſigniſt .
60l 413. P. gii
,loe in Tatgun ſo.

12 Thlen6,3, 19⸗
e, bhznthium / o.

loc i hol⸗ AAIelem,

* Vel: improbos, Hebr. y, ſingularis pro

46. Sieuti Num. c. 24. v. 17⸗ habetur,

CAP. XKXIX. PDEUTERONOMII. 147

diceret. (ne fortè) progerminet & multiplicet improbitatem * inter vos. Verſ. 18.
Et benedicat ſibi in corde ſuo] (Verbum N hic ſignificat O i. e. benedi-
Gionem, (hoc ſenſu:) reputabit in animo ſuo benedictionem pacis ſibi ipſi,
dicens: non evenient mihi maledictiones iſtæ; ſed pax erit mihi. 44. Eod. verſ. I1 8.
Et benedicat ſibi] Bendira ſoy, * linguàâ vernaculâà (verbum N hc ejusdem eſt
formæ,) ſicuti HDNN & O. 45. Eod. verſ. 18. In cogitatione cordu mei

awmbhulabo] (Dictio hic idem notat, ac:) — N Di. e. in viſione
cordis mei, veluti (accipitur in illo loco:) )) νN] i. e. videbo illum; ſed non
propè, 46. ac ſi diceret (hic Scriptura: ) quidquid animus meus † viderit facere, (id

ipfe faciam.) Eod. verſ. 18. Mie addat ebria] Quoniam? addam ei pœnam (in-
quit Deus) propter ea, quæ ipſa hactenùs fecit per errorem (ſive ignorantiam) & in
quæ ego (hactenùs) non animadverteram; 47. nunc verò ipſe occaſionem præbet,
ut adjungam illa (delidta per errorem commiſſa) eis, quæ ex propoſito 48. perpe-
trata ſunt & peœnam ab illo exigam omnium, 49. ſic quoque interpretatus eſt Onke-
los: ut addat ſibi peccata erroris ſuper ſuperbiam ſuam, 5o. (ut ſenſus ſit:) ego
(Deus) addam ei peccata per errorem commiſſa illis, quæ de induſtria (ab ipſo) ſunt
perpetrata. Eod. verſ. 18. Ebria] (Dictio α ſignificat hic:) eum, qui (peceat)
errans, &I. dum ipſe facit, tanquàm homo ebrius, qui non agit ex animi propoſito.
Eod. verſ. I8. Sittentem] (Dictio HNozæ hic notat) eum, qui agit ex animi propo-
ſito ac ſtudiòͥ. Verſ. 19. Fumabit ira Domini] (Phraſis iſta hinc deſumpta eſt, quia)
ZzZZ 22 2 22 2 per

—
gτεειι ο quod Actor. cap. 17. v. 30. Teperitur
ac Theod. Beza ibidem vertit: connivende diſ-
ſimulans.
4 8. Studiòô, de induſtria, Hebr. na, cui ope
ponitur MM, i. e. errans, ignorans, vide Bux-
torf. Lex. Chald. fol. 6 5 3. confer, & num. ſeq.
5§ I. h. verſ.
49. Scilic&t: delictorum, nempe, tàm eorum, quæ
per errorem ſive ignorantiam commifla ſunt,
quàm eorum, quæ ex propoſito ſunt perpetrata,
confer, hic Gur Arjeh ,of. 22 5. col. 4. med.
ac not, in aνä h. loc, in MSto z. pro:
271 i, e. omnium, legitur: NE TR& i. e.
ex propoſito perpetrata (delicta.)

plurali.
44. Confer. hic Gur Arjeh fol. 22 5. col. 4. princ.
ac not. in San Dh loc.
X Sic exprimo hic: N Ann, in MSto I. le-
gitur: ae fortè legendum Di Npn i. e
benira ſoy; abeſt autem iſtud 4 NMSrO2.
45. Quæ verba lunt figuiæ ſive formæ Hithpacl,
de qua vide Grammaticos.

† Cor meum, Hebr. , ſic enim uxtà utrumque]
MStum ut & Balil. editionem legendum, non ve
1O : i. e. cor fivèe animus eius, uti mendose
mexemplari Hebræo, quo uſus ſum, haberur.
* Hebr. y, ſic in Amſtel. editione; ſed in Baſil. 1 50. Sicuti P. Fagius Chaldaica hie vertit, cujus vi⸗
IIt & in utroque MSto legitur: Wn i. e. pro. de not. ibidem.
pter vel ut (ſeil. addam & 5 I. Vel- qui peccatum imprudenter ſive per igno-
7. Id eſt: connivendo diſſinulaveram, ſic ver- rantiam cemmittit, Hebr. Mb, confer. num.
bum Wayn, quod hic habetur, expono, ill ſi- præced. 4 8. h. Veri. it. tract. Lalm. Sanhedrin,
gnificatione, quam habet Græcum verbum fol. 76.5.

1494 DEuITERONOMII. CAbP. XXIX.

per iram incaleſcit (hominis) corpus & fumus ex naſo (ejus) egreditur, ſic quoque
(dicitur in illo loco:) aſcendit fumus in ira ejus, 52. & quamvis iſtud non conve-
niat Deo; tamen Scriptura percipiendum datauri eé modô, quèò illa (percipere) ſo-
let & audire poteſt ſecunduùm morem hominum. 53. Eod. verſ. 19. Et zelus ejus]

(Dictio: Ddap

notat:) ON i. e. excandeſcentiam (linguâ Gallicà:) emporte-

ment, 54. i. e. apprehenſionem (ſive acceptionem atque) indumentumiræ (ſeu ul-

tionis & vindictæ, ſicuti

facere ſolet is, qui) haud quidquam remittit de affectu. 55.

Verſ. 20. Quæ ſeripta eſt in libro iſto 536. legis] Suprà autem illa (Scriptura) dicit: in

libro legis iſtius,

57. omnem quoque morbum* & omnem plagam &c. 58. (ubi

particula:) H&&, quæ eſt fœminini generis, refertur ad H N i. e. legem; (aſt

particula:) , quæ (hoc verſu habetur

&) eſt generis maſeulini, refertur ad nd

i e. librum, & per pauſam accentuum diſtinguuntur in duas linguas, 59. nam in tex-
tu, ubi de maledictionibus agitur, éo. (accentus) Thiphcha habetur ſub (dictione:)
ON i. e. in libro & (verba iſta:) NN N i. e. legis iſtius, ſibi conjungun-

tur, idcircò dicit † (ibi Scriptura:

i. e. liber legis,
ſequitur, quia particula (illa: H i. e.
Verſ. 2 5. Nec impertitus ſuerat es] i. e.

) — N& i. e. iſtius; aſt hic (accentus) Tiphcha
habetur ſub (voce:) 1)N, reperitur (itaque, quòd verba iſta:) NN e
ſibimet conjungantur, quapropter dictio generis
iſte) convenit (voci:) id eſt: liber.
Nec (Deus) dederat eis (Israelitis Deos alie-

maſculini poſteà

nos)

52. Sicuti 2. Samucl. c. 22. v. 9. habetur, ubi vi
de Raſchi not. confer. bie tract. Talm. Sanhe-
drin, ſol. 76. 5. & fol. 110. 5.
53. Vel: humane more, xa' &ανnvXn.ορνααια
confer. quæ ad Exod. . 19. V. 18. n. 50. & a
Exod. c. 31. v. 17. n. 24. & n. 2 5. notata ſunt.
54. Sic reddo hic: v-PN ( ita enim legendum
Pito pro Das Dade vel Dana prout in MSto
J. & in vu gatis exemplarihus mendosè ut puto,
habetur,) conf. ſuprà Deut. «. 4. Vv. 24. n. 20. VI.
de & Exod. c, 20. verſ. 5, ibique not, n. 29. it
Numer. c, 2 5, V. II. n. 3 ſ. .
55. Scilicèt: iræ ſuæ, German. es haͤlt feſt / er
gibt nichts nach / ſie explico hic: ε¾ vay
Arn-n y i. e. mihil remittit de affectu (iræ
ſuæ:) ſed vrpn y vpyn i. e. inſiſtit (indul-
get) affectibus ſuis, pertinax eſt & vindictæ eu-
pidus, confer. not. in nan n h. loc. ac
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1171. vide & Exod.
1.20. V. 2 n. 27,

56. Hebr. π, genere maſculino, ſic hoc verfu
20. in textu ſacro habetur. .V
57. Hebr. hei, fœminino genere, prout cap.
præced. 2 8. Vv. 6 1. habetur.
* Hebr. hn 9 a, iſta ut & ſequentia, usque ad:
bDd hyn i. e. & per pauiam, abſunt hic à
MSto I.
5g9. Sicuti dict., c. antec. 2 8. V. 61 habetur.

59. Vel: in duas ſignificationes ſeu ſententias aae

ſenſus, id enim dictio Hebræa nuv, quæ hiç
habetur, notat, confer. Buxtorf. Lex. Chald. fol.
1776. it. not. ad Hiob. «c 36. v. 33. n. 39.
60. Nimirùm dict. c. anteced. 2 8. v. 61.

† Hebr. D& hæc & quæ ſequuntur, usque

ad: Pu 997 i. e. quapropter dictio &c. ab-
ſunt à M Sto I. minus rectè.
61. Nam non debent ita hie exponi verba iſta:

h dien in ut ſignificent: e irn ee

Wa p" i. e. nec dedelat eis (lſraclitis) partem
i

CAl. XXII

——
n0s) in portio
Veraat lstaeli
terpretatus elt
iſtis alienis,) n
titus elt, (qu

Deus, guenn

ullam portior
(acienda elth
ite. & ejecit e
ejiciam eose
l digenitis: gr

uunius (pravad)

dicitur: & nia
mi ſui! 69, e
ſcondita)ſunt
0 (nomine;
dio nolkro ar,

Atem punda

nyſtice erpo⸗

tigetut Peena

—
in cnſtu Golol
ilis Ueaelitis
, ſiein Gut
plieatut.
Rebe, O
r Wie,
num, ablant,
ſont eonluſz,
e1 Coner. bie
de not. in

V In MSro nlo⸗

63. eui dei

conſer eianh
Khot. in MW
4. NI exular
ttankicht.
61. Sieni ſeen
Uielighi

CA.XIX.
—
un ſie Juoque
ud nonconve-
(peripere) ſo⸗
. E aulus
41:) emporte⸗
tumite (kurl.
tde affeg. 5).

iptura) icit: in

n Ke. 8. (vbi
le legem (alt

tekettur ad n
59, nam in te -

jſub Cickione:)

ſbi conjungun.
centus) Lihcha
—eeee

maſcblini poltei

diid ett liden.
rtailitis Deosalie⸗

n0)

nlino, ſi hot Gerſi

genere, Non

ſeguegtin usgue 11

Aulam, alun Hie

v. 1. hadetur⸗

jones len ſeatentlas 16

rrim qu nie

eilan Ctii

,n Pen
g. 1,⸗hl
uz ſequuntur, nugoe

ontr cictio ⸗ b⸗.

cen:
. irnelius) pattem
e (elt .

l

CAP. XXIX. DEUTERONOMII. 147 5

nos) in portionem ſuam. 61. Eod. verſ. 25. Quos non noverant] * i. e. Non no-
verant (Israelitæ) in illis (diis alienis) potentiam Divinam; 0. Onkelos autem in-
terpretatus eſt: ND& N i. e. non boni quidquam fecit illis (ullus ex diis
iſtis alienis,) non exhibuerunt eis ullum bonum; verbum autem pe ** j. e. imper-
titus eſt, (quod hic habetur, juxtà Targum Onkeloſi, hunc habet ſenſum:) iſte
Deus, quem ſibi elegerant (Israélitæ,) non impertitus eſt eis ullam hæreditatem aut
ullam portionem. 63. Verſ. 27. Et extirpavit eos Dominus] Juxtà Targum ejus
(facienda eſt hic interpretatio verbi: . , nempè quòd ſignificet:) en
1. e. & ejecit eos, é64. ſic quoque (accipitur in illo loco:) ecce ego =— NR)Ni. e.
ejiciam eos è terra ſua. 65. Verſ. 28. Abſcondita ſunt Domino, Deo noſtro] Quòd
ſi dixeritis: quidnam nobis faciendum eſt? é6. tu (Deus, ) plectis multos propter
unius (pravas) cogitationes, dicitur enim: ne fortè ſit inter vos vir &c. 67. & poſteà
dicitur: & viderint plagas terræ illius, 68., nonne homo ignorat abſcondita proxi-
mi ſui? 69. ego (reſpondet Deus,) non punio vos propter abſcondita, nam illa (ab-
ſcondita) ſunt Domino, Deo noſtro (inquit Moſes,) ipſe vindictam fumet de iſto uni-
co (homine;) ſed manifeſta ſunt nobis & filiis noſtris, ut exſtirpemus malum è me-
dio noſtro, ac, ſi non fecerimus judicium, multi proptereà plectentur; 70. habentur
autem puncta ſuper (verba iſta:) 1953 ) 90) i. e. nobis & filiis noſtris, 71. ut
myſticè exponantur (hoc modo:) etiam propter manifeſta (unius peccata) non

exigetur pœna à multis, donec tranſierint (Israelitæ) Jordanem, ex illo tempore,

222 222 22 3

edit. Lipfſ.
66. Vide hic Gur Arjeh fol. 225. col. 4. fin. ac
not. in nam DW h. loc. it. not. ad Elai. é. 66.
v. 21. D. 52.
67. Sicuti ſuprà verſ. 17. h. cap. habetur, confer.
bic Jalekut Patt. 1. ol. 3 0 3. col. 2. circà fin.
69. Proht verſ. 2 1. H. cap. habetur.
69. Confer. hic not, in pan me ut & not. ad

quo

in cultu idololatrico; ſed: non dederat (Deus)
illis (Iſraclitis Deos alienos) in portionem ſu-
am, ſic in Gur Arjeh fol. 22 §. col. 4. med. ex-
pli catur.
² Hebr. )) Nh, iſta & ſequentia, usque ad:
PPA1 N i. e. non exhibuerunt eis ullum bo-
num, abſunt ½ MSto I. in MSto 2, hic omnia
ſunt confuſa.

62. Confer. bic Gur Arjeh fol. 22 5, col. 4, med.
ac not. in Dan ov h. loc.
aàX In MSto 1. locus iſte ſic legitur: d
Ri. e. & verba iſta: Sc. non impertitus eſt
eis, (quæ hic habentur.)
63. Sicuti Deus verus Ifracélitis impertitus erat,

conſer. etiam hic Gur Arjeh f. 22 5. col. 4. med.

ac not. in an ne bh. loc.
64. Vel: exulare i. cos, prout P. Fagius hic
tranſtulit.
65. Sichti Jerem. cap. 12. v. 14. habetur, confer.
hic Lightfoot. ad ohann. c. 10,n, 3. p. 1058.

librum Prec. Jud. part. 1. p. 12 S. a. fin. & tract.
Talm. Sanhedrin, Fol. 43.‧ .
70. Vel: multitudo ſive communitas proptereà
plecteiur, ita quidem Commentator noſter
hunc locum exponit; ſed alii aliter interpretati
ſunt, vide P. Fagii, ut & Junii ac Tremellii not.
h. loc.
71. Confer. hic Gur Arjeh fol. 12 5. col. 4. fin. ac
not. in arn MDV h. loc. ubi tract- Talm. San-
hedtin f, 43 b. ad marginem allegatur.

1476 DEUTERONOMII. CLAbP. XXX.

quo recipient in ſe jusjurandum in monte Gerizim & in monte Elebal, ac pro 16 in-

vicem ſponſores 7. tacti ſunt. =
Erſ 3. Et redutet 1. Dominu Deus tum, apt ivitatemtuam] Scribendum ei,

fuiſſet: * , ²*. i. e. & reducet captivitatem tuam, docent Rabbini no-
ſtri ex iſto loco, quòd Divina præſentia, ſi ita loqui fas eſt, 3. commoretur

eum Israêlitis in calamitatibus exilii eorum; quando autem illi überannn . ſbe
ipſi 4. adſcribi faciat liberationem & quòd ille revertatur cum cis ( ere itis,) ⸗ e.
rit quoque dici * (ac locus iſte ſic exponi: quòd magnus fit = eGste
tionis exulum (Judæorum) & cum difficultate conjunctus, ac ſi illeipie (Deus) opgs

ſit habiturus, ut manibus ſuis prehendat unumquemque (Israelitam eumque educat)

exX loco ſuo, veluti dicitur: & vos colligemini ſigillatim, & Israelitæ, 5. ſic reperi-

mus etiam in exiliis cœterorum populorum (ſcriptum eſſe iſtud:) ) 2 )i. e. & re-

— - —- - = r—- Buxtorf. Lex. Talm fol. 10057.
„„ : fidejuſſores, Ge fidejuſſione illa, quam ſicatione confer Extorf- Lecx. 6
ri pro ſo inticem in monte Sinai præſtite. & D. Wagenlſeil. S0t. p. 730. vide & Ke Salyen

. . à4 Kxod. c. 15. v. 8. & ad Deuter. 4. 1. V. 45.
zide plura apud D. Wagenſ, in Sota pag —0„ 26. it. ad
4 reer. & not. ad librum Prec. Jud. n. 176. & ad Deuter. c. I1. v. 12. n. “
part 1. pag. 108. 5. circà med. & pag. 119. a. Judic. c, 10. V. 1 Ebi ioſt aetribust liberatio-
„ 2 n. de ſuprà Deuter. nem, quafi iple rever 7 — — .
evi en 6. . aändt A v. 4 n. 6. =eny i e i. e. ac ſi igle Deu- Benn
ſ, Rupbiurom mentem vertendum hic es: dictus liberatus ſit cum illis ei vide
4 . . . UI
1. redibit Dominus, Deus tuus, cum ca- Gur Arjeh/ol. 22 6. ol. B. Waenk. in Sota,
Nirirats tua, Hebr. Jrnav Ope, ubi patticulam es na ubid deur quod ubicunque lo-
11 - .62 1, n. 2. ubi dic „ quod, .
ipiunt & exponunt pro y, ſicuti inter P 1. EU ; ibi Maieſlas Divi-
8 nin hacſi in arione uſurpatur, vide, quæ corum exules egerunt Iudæi, ibi Mnege .
4Gen 4, 8 I. num. 3. & ad Zachar. c. 10. na fuerit præſens aque unn cum ju⸗ i. Wa-
a Gene Heniata ſunt conter. & num. lequ. 2. Ptivitate quaſi redux facta ſit, confer. id. N
2. ſequ. 3 1. V. 7. n. 7. it. tract. Talm. Me-ſ genſ. in Sor. p. 78.
& cap⸗ ſedin —.ä D sx Hebr. r lur
„29 G . R ·. „) : . captivitatem k-
* 3, Sen 1 hæc & ſequentia, usque que ad: Mav) n; õ 1
d: av i. e. & reducam (captivitatem filio- eennen 1/ hebetup, comfef. & P.
ac? 1 — 1 4 . . . Icuti Eital. ⸗ .„V. . 2
mmon,) abſunt hic 4 MSto f. 5 Alentt k 5 .b. 1oc. & D. W/a-
2 1ge9 Aoaiow in textu ſacro hic habetur: 2r), Fagii not. ad Paraphr. Chald 5. c. & D. N.
e 2 . . 4

. .— 8 . . „ . Pi .
deo Rabbini hic vertendum eſſe putant:. & genſeil. Nizzach. p. 2, 54. & Ejusd. Munim. id.

erterur Dominus &c. confer. num. aptec. 1. R. Iſaac. p. 6 9. & ſequ. & d 100 archis sdhit-
w. Wagenſeil, Sota p. 62 1. & ſeq. & not, ad Jalkut LPart. 1.fol. 303. 601, 2. circà fin.
. g
oſe. c. 1, v. 10 num. 33. .
3 Nia dicere licet: Hebr. onn, de eujus figni

yhæc & quæ ſequntur, us-

CA MX.
Gucamn capllen
eſt occultum

tit:) Do

DWa (a
Gita, g. (utſe

2 Verl. 12.
(preceptum

timn ſeniptzy gr
altero, ſi keceti

Setiptura aute

ibiyalſyiß ho

tivas G mulii
malum! Ven

volo lontri ve
vobis eveniet
iſis; Aliaenpe
Sanctus ille .
Vobis miniltra
circolos olis:
occicit dol, 1

. — —
6. Holt ſetem
Commentston

eniit:& levet

Lech c,19, .
71 dicuti Demer.
niiae Temell
Monim, Fidh. R
Dbel t 1, ,.
8. Uei Threnee.
leiunt: & gef
ünot ad bar
20 Ulie. 19.
9. Reſticitur tie
16. Cogfer Ri
Knot. i U
kin in Fol
ſe Xligheko
II. Lociiſiig:
Pon b. lot.e
14. 3,,

—

opro lein.

Nibendum ei,
tRabbinino⸗
commmoretat
ntur, Ulelbi
deliis)pete-
ies cohglega⸗
(Deus)opis
nae educal
.. n tepetr⸗
Wli.e. Are⸗

Talm 0, 100 ,
ide & d Rom,
Uter. L. 1, 4 5.
11h. 16. ſ. ad

Eribuat bernio⸗
captiyit
iole Deus belle⸗
elis cmin
ed babetut, idt
Gigenl in S0le,
d, bicunqueſ⸗
bi Naſels Diui-
umn udzis Ker.
,coble id, We⸗

1eleguntun a.

nſemtnigeng⸗

11 ici

10. Confer. hic Gur Arieh ol. 226. col. 1. ed.

1

CAF XXX. DEUITERONOMII. 1477

ducam captivitatem filiorum Ammon. 6. Verſ. 1I. Non eſt ſeparatum àte] i.: e. Non
eſt occultum àte, ſicuti dicitur: & ) ¹ quæ verba Chaldæus Paraphraſtes ver-

tit:) O2R Ni. e. ſi occultum ſit, 7. (ſic accipitur in illo loco:) & deſcendit

'Nͦ (quod idem ſignificat, ac:) & deſcendit ☚ e i. e, in abſcon-
dita, g. (ut ſenſus ibi ſit:) obtecta fuit (urbs Hieroſolyma,) ligata fuit in abſcondito.
9. Verſ. I2. Non éſt in œlis] Nam ſi eſſet in cœlis, opus foret, ut aſcenderes ad iſtud
(præceptum) idque diſceres. 10. Verſ. 14. Sed propè te eſt) Lex data eſt vobis

taàm ſcripta, qnàm oralis. 11. Verſ. 15. Vitam & bonum] Alterum dependet ab
atltero, ſi feceris bonum, ecce tibi vita; † ſi verò feceris malum, ecce tibi mors, 12.
Scriptura autem exponit in ſequentibus, quomodo (iſtud fiat.) Verſ. 16. Quod ege

tibi præcipio hodièò, ut ames & .] Ecce bonum, à quo dependet: Eod. verſ. 16. Ie

vivas & multipliceris] En vitam! Verſ. 17. Si verò averſum fuerit † cor tuum] En

malum! Verſ. 18. Quòdpenitàs ſitis perituri] Ecce mortem! Verſ. 19. Teſtes in-
voco contrà vos hodièò cælos ac terram] Quæ in perpetuum ſubſiſtunt 13. & quando

vobis eveniet malum, erunt illi teſtes, 14. quòd ego vos præmonuerim de omnibus
iſtis; alia expoſitio * (verborum iſtorum:) teſtes invoco contràâ vos cœlos, (nempè:)

Sanctus ille Benedictus dixit eis (lsraêlitis:) contemplamini cœlos, quos creavi, ut
vobis miniſtrarent, an mutant illi conſuetudinem 15. ſuam? forſitan non aſcendit
eirculus Solis ab oriente & totum illuminat orbem? veluti dicitur: & oritur Sol &
occidit Sol, 16, intuemini terram, quam creavi, ut vobis miniſtraret, an illa con-

ſue-
6. Proht jerem. cap. 49. v. 6. habetur, ubi juxta † Hebr. —or 9 e, in MSto ». pro eo legitur
Commentatoris noſtri mentem etiam verti po- SPD V i. e vita tibi præparata eſt.
terit: & revertar cum captivitate &c. confer. E- AIz. Confer hic Gur Arjeh f. 226 col. 1I. vircà fin.
Zech c. 29. v. 14. c not. in "Por nov h. loc. it. nor, ad librum
7. Sicuti Deuter. c. 17. v. 8. habetur, confer, Ju. 1 Prec. Jud. part. 1. p. 10 8. 6. med. it- not. ad 2.

nii ac Tremellii verſio h. loc. atque D. Wageni, Chronic. c. 2 I. V. 20. n. 17.
Munim. Fid. R. Iſaac P. 46 5. it. not. ad 2. Sa-† Confer. hic tract. Talm. Succa, f. 47. a.

moel. c. 13. v. 2. n, 2. & 3. 13. Permanent ac durant, arque ita illi perperui
8. Uti Thren. . I. v. 9. habetur, ubi nonnulli ver ſunt teſtes, confer. infrà Deuter. cap. 32. v. I.
terunt? & deiſcendit mirabiliter, confer, P. Fa- num. 2.

gii not. ad Paraphr. Chald. 9. loc. confer. not, ]I4. Confer. hic not. in "pam ov h. loc. ubi lo-
ad Eſai c. 29. v. 22. num. 23. ci iſtius explicatio habetur.
⸗ ⸗ . „ . . . 4 .
9. Reſpicitur hic ad Hiob. c. /0. V. 13. al. v. IF. Hebr. , iftud & ſequentia, usque ad: me
Syvnn i. e. eligas ergò vitam, abſunt hic à MSto
1 5. Morem, ordinem ſuum, id enim dictio prn,
quæ hic habetur, ſignificat, conſer. etiam bic
not. in a eW h. loc. ut & infrà num, 17.
h. veiſ.

ac not. in w ian h. loc. ubi tractat. Talm.
Eruvin, fol. 55: a. ad marginem allegatur, con
fer. & Lighttoot. ad Marcit. 8. v. 12. p. 622.
edit. Lipi. it. Bava mezia, ol. 59. b. —
11. Loci iſtius explicationem vide in not. nov
b. loc. confer, & traét. Talm. Eruvin, ol.
74 3.

DEUITERONOMII. CAP. XXXI.

ſuetudinem iuam mutat? forſitäneam ſeminabitis nec illa progerminabit? vel an ſemi-
nabitis triticum & illa producet hordeumꝛ ſicuti igitur iſta (cœlum & terra,) quæ facta
ſunt, non ut mercedem recipiant nec ut damnum ſentiant ſi juſta ſunt. non recipiunt
mercedem, nec, ſi peccant, ullam ſuſtinent poenam; neque mutant conditionem ſuam,
quantò magis vos, qui, ſijuſti fueritis, mercedem recipietis; ſi verò peccaveritis, pœ-
nam incurretis. 17. Verſ. 19. Eligas ergs vitam Ego moneo vos, ut portionem ?vitæ
eligatis, veluti ſi quis dicat filio ſuo: elige tibi partem pulchram in hæreditate mea, ac
conſtituens eum in portione pulchra dicit ei: hæc tibi ſelecta eſt, quapropter dicitur .
Dominus eſt portio prædii mei & poceuli mei, tu ſuſtentas ſortem meam, 1, i. e.
quieſcere feciſti manum meam ſuper ſorte bona, 19. dicens: iſtam accipe tibi.

Car. XXXI..

Erſ. 2. Non poſſum uler eoredi & ingredi] Num debilitatæ erant vires ejus?

1478

lex dicit: non caligavit oculus ejus nec receſſit vigor ejus, 1. quid igitur eſt *

iſtud: non poſſum? (videlicèt:) non ego licentiam habeo, 2. quia ablat a,
eſt mihi poteſtas eaque data eſt joſuæ. Eod. verſ. 2. Ac dominus dixit mihi] Hæc

itaque eſt explicatio (verborum iſtorum:) non poſſum ultrà egredi & ingredi, 3.
quoniam Dominus dixit mihi &c. Eod. verſ. 2. Ego ſum bodiès] Hodiè completi

ſunt dies atque anni mei, hoc die natus ſum & hoc die 4. moriar; alia expoſitio

2. & Sota, fol. 13. 6, it. Kidduſchin, fol. 3 §. a.
X Hebr. NN&& iſta & ſequentia, usque ad:
i, e. hæc itaque eſt explicatio, abſuat à
MStoz. .
2. Id eſt: poteſtas imperandi jam mihi ablata eſt,
ſicuti mox in ſequentibus exponitur, Confer.
quæ ſuprà ad Deuter. c. 16. v. 17. n. 66. nota-
ta ſunt, vide & num. ſequ. 3. ac ſuprà Deuter. c.
1. V. 9. U. 59.
3. Non enim mihi permiſſum eſt, ut Jordanem
tranſeam; ſed Joſuæ data eſt illa facultas, con-

ad vma HNRai. e. eligas ergo vitam, abſunt 4
t0 2.
1 . OConſer. quæ ad Exod. c. 20. v. 2 5. D. 125. 8
ad dict. c. 20. V. 26. n. 13 I. notata ſunt, ubi et
jam exempla argumenti 4 minori ad majus &
vice verſa ſunt adqucta, vide & infra Deuter. c.
32. v. 5 1. n. 269. it. not. ad Eſai. c. 1. v. 3. n.
16. & ad Eſsi. c. 23. V. 4. h. 7. it. ad Jerem. c.
22. n. 14.
467 Conſer. hictract. Talm. Berachot, ol. 55. a.
& Schabbat, ol. 1 3. a. it. Peſachim, f. 49. . &
Kidduſchin, f. 40. a.
19. Sicuti Pſalm. 16. v. 5. habetur. .
19. Id eſt: ſortem bonam mihi aiſignaſti, confer.
Raſchi not., ad dict. Pſalm. 16. v. 5. ubi ferè ea-
dem, quæ hic, notata ſunt, confer. hie tractat.
Talm. Nedarim, ol. 62. a.
1. Sieuti inftà Deuteron. c. 34. V. 7. habetur, con-
ſer. hic hact, Talm. Roſch haſchana, ol, 1 1. a.

7 Hebr. & nmD, hæc & quæ naiinr,

ac Gur Arjeh fol. 22 6. col. 1. fin.

inter alios D. Wagenſeil. Sct. p. 2 80. & p. 3 17.
Conter. & tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 11.
a. ſicuti in not. an ne ad marginem alle-
gatur, de Alexandro Magno etiam refertur,
quòd ille eodem, quo natus eſt, die mortuus ſit,
vide

fer. num. præced. 2. & not. in MaR 'h. loc.

4. Is fuit ſeptimus dies menſis Adar, de quo vide

cr. zAà

e
t verboru
geriptura: ,
Verl6. N.
ris. 6 Verl
Diam tu in⸗
ſnt in (iſt
ille Benei⸗
jurayi eis,
lli parete
9. generati
*G& dedit e
(Moſes) fl
md intermi
Setiptuta) an

Vide Dian. )
koena, Anii⸗
Lncap.
3 Bebn. Nil
PDie, nen
Mta.
ſ. Ve: gude
traditiones et
4, Oleſalen
Gemitiapud I
lepiiun Inn
Obſkmuieifue
ite delenion
Picienr ha 8
deſgetke, goa
6, Conter ic 6
R Dot, in
7. Bpoſti iſe
lenl ſaero ſeip
Pe: cum popul
clo⸗ tlanulit
(pont pertienl
cn erc. antec,
Mlneli not⸗
ltfoitet dü
ui
4. Vice inlr 1

CM. N.

————
)velanſemi⸗
Nnn) quæ fect
non recipiunt
ditionemſnam,
ectayeritihn.
tionem thtpite
feditate mea, ac
propter ieitor:
meatn, , ie⸗
Kcipetbi⸗

Erant Dreseſos!
guic igitur ell
1, goig ablats
Airit mihi] Hxe
edi & ingtedi, 3.
Hodiè completi

t; dia epoſiio
t vel⸗

—.—
uchin, Fo,,e
bentis, dlen0:
SNicano larn

izam mihi planel,
s exponitur, coßler.
17. n. 60. 10 4⸗

S Deulet.6
3. Kigli Del

Amel,ut ſoldanen
gen lafecuſtas, on-

t n noh e

l.l fn⸗ .
nls 4,ge go ñi⸗
.Set. 180. & .) 11.

.Set.
hiſin l
„4 marginemn Ale⸗
iu ſtur,

CAbp. XXXI. oEuTERONOMII. 1479

** verborum illorum:) egredi & ingredi (nempè:) in verbis legis, docet (hic
Scriptura:) quòd abſconditæ fuerint 5. ei (Moſi) traditiones & fontes ſapientiæ.
Verſ. 6. Non deſeret te] Non dabit tibi (Deus) remiſſionem, † ut ab ipſo derelinqua-
ris. 6. Verſ. 7. Tuevim introduces populum iſtum] (Targum Onkeloſi habet:) quo-
niam tu ingredieris cum populo iſto, Moſes dixit Ioſuæ: juxtà ſeniorum, qui tecum

ſunt in (iſta) generatione, ſententiam & conſilium (agas) omnia; aſt Sanctus

ille Benedictus dixit joſuæ: tu enim introduces filios Israêlis interram 7. quam
juravi eis, 8. etiam invitos introduces, nam omnia à te dependebunt, (ſi
illi parere nolint,) accipe baculum & percute corum verticem, unum verbum
9. generationi (iſti ſit;) non verò duo verba. 10. Verſ. 9. Et ſeripfit Moſis
* & dedit eam Poſtquàm illa (lex) tota abſoluta fuit, 11. tradidit eam
(Moſes) filiis tribus ſuæ. Verſ. 10. A fine ſeptem annorum] i. e. Annòè pri-

mô intermiſſionis, 12. (ineunte anné) octavé; 13, ſed cur vocat illum (hic

Scriptura]) annum intermiſſionis? quia hucusque in iſto (anno octavo) exercitus fuit

ſepti-

vide lian. Variar. Hiſtor. l. 2. c. 2 5. idem de
Poëta, Antipatre, Sidonio narrat Valerius Max.
l. 1. cap. 8. Extern. n. 16-
* Hebr. π☚iſtud & ſequentia, usque ad:
5 i. e. non deſeret te, abſunt hic ab utroque
MsSto. .
5. Vel: quòd occluſæ ſive obſtructæ ei fuerint
traditiones, conf. Num. c. 2 5 V. 6. n. 19. & Num.
c. 5 I. V. 2 1. D. 5 2. Vvide & not, in =D S in
Gemara apud D. Wagenſeil. in Sota p. 3 17. ſic
legitur: nan y n ee, i. e. quod
obſtrudi ei fuetint fontes ſapientiæ.
† Sive: deſertionem, relictionem, Hebr. , re⸗
ſpicitur hac explicatione ad verbum 72 i. e.
deleret te, quod hic in rextu ſacio ha betur.
6. Conter. hic Gur Arjeh fol. 226. col. 2. princ.
ac net. in am mov h. loc.
7. Expoſitio iſta nota eſt ex vatia lectiene, nam in
textu ſacro ſcriptum eſt:. &nri, e, venies, nem-
pè: cum populo, ſicuti ver ba illa Syn nè& On-

kelos tranſtulit: ny Sy, ie., cum populo,

(prout particula: &π interdum ſignificat y,

confer, c. antec, 320. v. 3. n. 1.) Gloffa autem

Maſorethica netat, legendum eſſe: Mnn i. e.
introducet, ſcil. populum, confer. hic Baal Har-

3. Vide infrà V 23:, 6. n. 26. & h. 27. confer.

& ]oſu c. 1. v. 6. it. tract, Talm. Sanhedrin, fol.
L. 3.

ſ9. Id eſt 2 unus ſit gubernator, dux rector,

Hebr. M, ſic dictio 1in notis epan new
h. loc. exponitur, ubi etiam tractat. Talm- San-
hedrin l. L. a. ad marginem allegatur.
10. Id eſt: Duo rectores, huc facit proverbium
Hebræum: TTe anen W e h ere
i. e. non poſſunt duo reges ſub una corona re-
gnate, vide quæ ad Geneſ. c. I. v, 16. n. 105.
notata ſunt.

* Hebr. oD N bæc & ſequentia, usque ad?

yav vVN i. e. à fine ſeptem &c. (verſ. 10. J. c.)
abſunt ab utroque MSto.

II. Nempè: à principio Geneſeos usque ad finem

Deuteronomwii, ſie ſcribit Hcbræorum antiqui-
tas, alleg. P. Fag. in not. ad Paraphr. Chald. k.
loc. ac Gur Arieh /ol.2 2 6. col. 2. prige. it, tract.
Talm. Gittin, fol. 59. b.
12. Id eſt: annéô primô poſt annum intermiſſio-
nis, qui eſt annus ocdtavus, quando ſcil. incipit
annus octavus, confer. num. ſequ. 13. h. verſ.
it. tract. Talm. Roſch haſchana gol. 12. 6. & So-
ta, ol. 41. a b. G
13. Sic anα cum D. Wagenſeil, in Sota, p.
67 8. hic vertere volui, confer. P. Fagii not. ad
Paraphr. Chald. h. loc. ac n. præced. 12. b. veri
Aaa aaa aaa .

1480 DEUTERONOMII. CAbP. XXXI.

ſeptimus (annus intermiſſionis) quoad meſſem (anni) ſeptimi, quæ egrediebatur ad
finem 14. ſeptimi (anni.) Verl. I1. Leges hancce legem] Rex legebat à principio:

hæc ſunt verba, 15. ſicuti habetur in tractatu Talmudico: Sota, 16. ſuper ſuggeſtu
17. ligneo, quem fecerant in atrio. 18. Verſ. 12. Viros] Utilli diſcant. Eod. verſ.
12. Mulieres] Ut audiant. Eod. verſ. I2. Et parvalos] Cur venit (hic Scriptura,
ut etiam iſtos memoret? nempè,) ut det mercedem illis, qui eos (parvulos) adducunt.
19. Verſ. 14. Uepræcipiam ei] Ut admoneam 20, eum. Verſ. 16. (Poſt Deos) a-
lienos terræ] i. «. (Poſt deos) gentium terræ. 21. Verſ. 20. Contemptim irritabuxnt
x* me] (Iſtud: X ) ſignificat:) DvDNi. e. & ad iram provocabunt me, ſic
quoque omnis (dictio:) V N ſignificat: Dy i. e. iram. 22. Verſ. 17. Et abſton-
dam faciem meam] Ac ſi ego non viderem eorum anguſtias. 23. Verſ. 29. Canti-
cum iſtud] (Quod incipit:) audite cœli, usque ad: & propitius erit terræ populi ſui.
24. Verſ. 2 1. Et reſpondebit canticum iſtud coràm eo tanquàm teſti] Quèòd teſtifi-
catus ſim 25. contrà illum (populum Iſraeliticum) in iſto (cantico) de omnibus, quæ

ci

1 ¼. Sive: ad exitum, Hebr. NX*àâ7, loci ifttus ex-
plicationem vide in not. 'pa de b. loc.
15. Sic incipit Deuteronomium, confer. hie D.
Wagenſeil. Sot. p. 67 8. ut & not. ad t. Reg.
c. 12. v. 27. num. 3. it. tract. Talm. Chagiga,
Jol. 3. a. 5. & Sota, Jol. 41. a. 6.
16. Hebt. Amdb, eſt is liber ſeptimus partis ſive Se
Qionis tertiæ opetis Talmudici, tractans de
muliere declidante; locus autem, ad quem hie
reſpicitur, habetur in Sota, Ol. 41.s. uii in no
- ad margi em allegatur, vid. & D. Wa-
genſ. Sot. p. 67 8. .
17. Hebr. —r'a à4 Græco 6α, de quo vide D.
Wagenlſ,. Sot. p. 6 8 1. n. 3. & Buxt. Lex. Chald.
PlIl. 29 .
18. Confer. hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald.
5. loc. ubi plura de ritu ac modo legendi legem
Moſis.
19. Confer. bic Gur Arjeh fol. 226. col. 2. pr.
ac not. in -ori r b. loc. ubi tract. Talm.
Chagiga, fol. 3. a. ad marginem allegatur, vid.
& Sota, Yol. 41. a. b.
30. Vel: ut excitem illum, ut præparem atque
inſtruam illum ac quaſi initiem, id enim verbum:
P, quod hic habetur, ſignificat, confer. Gur
Atrſeh bl. 226. col. 2. med. ac not. in now

t ct. Talm. Moëd katon, fol. 28. a. & Sota,
vyl. 1 3. a. 5.
2 Confer. etiam hic Gur Arjeh fol. 226. col. 2.
med, ac not. in nom mew b. loc. it. tractat.
Talm. Sanhedrin, fFol. 90.5. & Joma, fol. 5§52. 5,
Hebr. M&N&) iſtud & ſequentia, usque ad:
NNDN i. e. & abſcondam, abſunt hic ab utro-
que MSto.
22. Sive: indignationem, confer. Raſchi not. ad
2. Samuel. c. 12. v. 14. it. tract. Talm. Chagi-
ga, ſol. F. a.
23. Abſconſio faciei hic ſignificat an nn
i e. ablationem providentiæ, fſicuti in not.,
mN ., loc. exponitur, ut ſenſus ſit: nul-
lam eorum curam habebo, quamvis in angu-
ſtiis fuerint conſtiuti, confer dict. tract. Talm.
Chagiga, ol. 5. a. & Cholin, fol. 139.5.
24. Nempè: à principio capitis ſequentis 3 2. us-
que ad verſum: 4 3. ejusdem capitis, confer. hic
tract. Talm. Nedarim, fol. 3 8. 2. & Sanhedrin,
Jol. 2 1. 5.
25. Vele quòd proteſtatus ſim, quòd præmonu-
erim, id enim verbum rα quod hic habetur,
ſignificat, de quo vide Raſchi not. ad Exod. c. 7.
v. 25. n. 29. & ad Exod. c. 2 I. verſ. 29. it. ad
Numer. c. 5. v. 14. n. 54. it. ad Deuter. c. 4. V.

Sbar b. loc. vide & infrà v. 2 3., 5. c. n. 26. it,

2,6. n, 25. & ad Eſai. e. 8. V. 16. n. 37

(A XNX
—
((populo)
minbeorum
fradatoral
a)adicn
poſtom eſk
(Verbumf
Poc. vert.2
in Bava batt
agve bire
hatar intria
nas Ut cong
zi, hec ſolt
condite fuet
nullumektim
contra eot cel
(Moles colun
Pondemr:

—
16. Ne Ilzeli⸗
(guod ombin !
don edemnst
not. do
Eiga l. ſ. 9.
17. Velt promi
, gurh
In Dw .
. l. 4 .s
X „
Nempe: erlo
14. . h. 10
C. e.
denſus ell:
tantur gone
ſri icho ver
Uut fige not,

Hae mim erbe
nler Fin .

: leedr
Duniagen
elenhn or⸗
3 cina
iun, conſer gr

NNNN.

redſebeiit a1
i printihi:
luper ſoggelln
ant. Hoc, ven⸗
olos) adducunt.
. (N Deogha

Npnin irnitahtat

ocabunt me, ſie

.17. Rlt.
Tetl 29. C .
tertt popeli ſni ⸗

]Cod teliſ⸗
leomnibutut
i

—
ſol 1, . dorn,

geh ſal 116,00. .
b loe, it alt.
4& ſoma, ſol. ſut,
eglenlis, bihle e .
,ebſvot nie 3b ulo⸗

1pot, 10
Onlel, Naſchi hot,
alh Taln CHg⸗

cihcat n N
enlic, ſeuti 1 hot,
itur, u enlis ſii gul⸗
bo, quarhfis in nen
nler ic. rack Talen.
olio fol. 139,. 1
apiiz eguenu 31. J
gem capitis *
6. 31.. Haabectic,

odoræmmonu⸗
n, gudape⸗
1 hic habeiun⸗
alcbinot⸗ 13 nuh⸗ 1
6.c. 11. verl. 19, k
6 . Deutee nj,

1, 1 1, 371

Hebræa, confer. hic Berachot, fol. 32. a. & Cha-

ci (populo) fünt eventura. 26. Eod. verſ. 2 I. Non enim oblivioni tradetur ab oreſe-

minis eorum] Ecce iſta ſpes 27. faéta eſt Iſraélitis, fore, ut lex non penits oblivioni

tradatur à ſemine eorum. Verſ. 23. Er præcepit Joſuæ, flio Nun] Kedit (hic Scriptu-
ra) ad id, quod ſuprà * habetur, idque refertur ad Majeſtatem Divinam, ** veluti ex-

Forrumenps verbis illis:) in terram, quam juravi eis. † Verſ. 26. Accipiendo]
(Verbum à hic ejusdem formæ eſt,) ſicuti (verba iſta:) Df, A, P. .
Eod. verſ. 26. Alatere arcæ faderis Domini] Diſſentiunt hac in re ſapientes Iſraelis,
in Bava batra, 29. nonnulli ex eis dicunt: tabula erat foris prominens extrà arcam
atque ibi reponebatur (liber iſte legis;) alii verò dicunt: à latere tabularum repone-
batur intrâ arcam. 30. Verſ. 2 8. Congregate ad me] Non inflàârunt illo die bucci-
nas, ut congregarent cœtum (Iſtaeliticum,) veluti dicitur (in illo loco:) fac tibi &c.
31. nec Joſua imperium in illos (Iſraeêlitas) exercuit, etiam ipſo (Moſe) vivente re-
conditæ fuerunt(tubæ) anté dicm mortis us, ut verum reddatur id, quod dicitur:
nullum eſt imperium in die mortis. 327. Eod. verſ. 28. Ert in eſtimonium adducam
contrà eos cælum & terram] Quòd ſi dixeris: ecce jam ſuprà in teſtimonium vocavit

(Moſes cœlum & terram, dum dixit:) teſtes invoco contràâ vos hodiè &c. 33. (ſed re-

ſpondetur: Moſes) ibi allocutus eſt Iſraelitas; * aſt cœlum & terram (ibi) non allo-

n. 19, & ad Deuteron, « 27. v. 1. num 1. no-
tata ſunt, it. tract. Talm. Gittin, fol. 60. a.
& Bava hatra, fol. 14. a. & fol. 15. a. it. Mena-
chot, l. 30. . “
29. Hebr. αa Nnai, e, janua ſive porta poſterior,
ſic inſcribitur liber tertius partis ſive Sectionis
quartæ operis Talmudici, agens de ſocietate in
commerciis &c. confer. Bava batra, fol. 14. a. 5.
30. Scil. fœderis, confer. hic Junii ac Tremelii
notæ, ubi alia habetur expoſitio, quàm quæ hic
4 Commentatore noſtro adducitur, vide & Dan.
Huetii Demonſtr. Evang. Propoſ. 4. c. 14. n. 2.
p. 542. & ſeq. edit. Lipſ.
31. Sicuti Numer. cap. 10. v. 2. habetur, conſer.
not. in nam Db, loc.
32. Vel: nemo dominatur ſive imperat tempore
mortis, ſicuti Eccleſ, c. 8. v. 7. habetur, ſenſus
eſt: — n n een eee en e
r .h i. e. imperium, quod quis omni tem-
pore vitæ ſuæ exercuit, non exercetur tempore
mortis ejus, ſic in not. a τ Nα h. loc. expa-

26. Ne Iſiaelitæ dicere poſſint, ſi noviſſemus, †
quòd ompnia mala iſta nobis fuiſſent eventura,
non eſſemus transgreiſm præcepta Divina, ſic in
not. dpoN r“*h. loc. exponitur, ubi vide ſis

Liga fol. . 2 *½%
27. Vel: promiſſum factum eſt, id enim dictio
Srman, quæ hic hahetur, ſigni ſicat, confer. not.
in nen h. loc. it. tract. Talm. Eruvin,
fol. 54. b. & Schabbat, ol. 13 8.6.
* Nempè: verſu 7. h. c. ubi vide not. n g., conſ. & v.
14. h. 0. n. 20. it. tract. Talm. Sanhedrin, f. 8. a-
X Senſus eſt: quòd verba, quæ hie habentur, re-
ferantur non ad Moſen, ſed ad Deum, ſieuti &
ſuprà dicto verſu 7. h. c. illa ad Deum telerun-
tur, vide not, ibid. n. 3, & Gur Arjeh fol. 226.
col. z. med, ac not. in am rNh. loc. it, Sign.
† Hæc enim verba non conveniunt Moſi, ſed Deo,
onfſer. Sign. præc. *—½
2 g. Id eſt: recordando, obſervando, eundo, ver-
bum itaque rhp hic eſt ν ανα n dee nitur.
i. e. empus præſens ſignificat, non verò impe- 33. Prout c. antec. 30. V. 19.⸗ habetur.
rativum, ſic in not. π in h. loc. exponi- * Heb. 7 vn r hæe & ſequentia, usque ade
tur, confer. quæ ſuprà ad Deuteron c. 9. V. 21.

1482 DEUITERONOMII. CAFP. KXKXKII.

me zt, ut dicat: i li &c. “ Verf. 29. Peſt mortem
tus eſt; nunc autem venit, ut dicat: audite 6&α .
unse corrumpendo torrumpeti] Ecce verô. † omnibus diebus Joſuæ non cor-
Sin (Iſralitæ,) dicitur enim: & ſervivit populus (Iſraxlitieus) Domino cunctis
dicbus ſolu, 3 5, hinc (concludunt Rabbini,) quòd diſcipulus doctoris ei perinde
Qiletus ſi, atque ipſius corpus, (nam) omni tempore, 3⁶. quo vixit Joſua, viſum fu-
Moſi, ac ſi ipſe (Moſes) viveret. 37.

CAT. XXXII.

teſtes in re, quòd ego ita dixerim * eis, (nempè,) quòd vos relle⸗ futuri ſitis,
1, ſic etiam (ſequitur hic:) Eod. verl. 1. Et rda terra] Se3 cur Nar
ilos (Iſraelitas) in teſtimonium vocavit cœlum & eram! (nimirùm) lnit. . Ke:
ego ſum caro & ſanguis, cras ego moriar, ſi dixerint Iirael itæ, nan recepimu en ns⸗
ſoœdus, quisnam veniet, ut illos mendacii arguat? ideircò in tet imonium contr c
yYocavit (Moſes) cœlum & terram * (nempè) tales teſtes, gei enmanent perpe u
& in ſempiternum, , ut, ſi juſti ſint (Iſraelitæ,]) veniant te eeli i) ac gen⸗ e Der.
cedem ſuam, vitis dabit fructum ſuum & terra dabit proventum . num cœ gne a un⸗
gorem ſuum; ſi verò peccaverint (Ifraelitæ, tunc) erit manus illorum in eo .
cos primùm 3. ac cohibebit ſe cœlum, ne deſcendat pluvia nee terra it proven-
tum ſuum ac poſteà peribitis citò 4. per manus gentium. Verſ. 2. Seillet, gren
pluvia, doctrina mea] Hoc eſt teſtimonium, quod vos, (coœlum ac terra,) teſtabimini,

Erſ. 1 Audite cæl] Quòd ego teſter per illos eontrà Iſraẽlitas atque vos ſitis

d ràm vobis uam dedi Iſraelitis, quæ (dat) vitam mundo, vel-
quòd ego dico coràm vobis legem, ꝗ quæ (dat) .
. 5 i icbus &c. Gurg Arjieh Fol. 226, col. 2. fin. ac not.] in
- ie ,: verò omnibus diebu en loc. i. not. 24 linun 1 ee. j 4.
jenti v. pRi ti L 10. 6, med. vid.
ienti ver Ris ſequentis 32 habetur. p. 2. p. 40. a. princ. ac p. 2 10. . .
Picbe er in koguer 48to pro eo legitur: Jalkut Part. 1. ol. 3 04. col. 1. med. & col. 2.
„. * ⸗ . . .
. e. omni bus &c.) med. .
33. Veic Lge e 14. id d babetur. *X Hebr. † D, abſunt iſta hicab utroque
. hie Gur Arj I. 226. col. 2. cirt; MsSto. .
34 K ater die⸗ Kar elengi loc. 2. Confer. cap. antec. 30. verſ. 19. n⸗ 13. & Fagii
6 „

eò hic dicie Scriptura: rN TN i. e. not. ad Paraphr. Chald. , loc.
77 wonen wea, cun ieere debuiſſet N 3. Reſpicitur hic ad id, quod ſuprà Deuter. e. 17.
Ber ryn i. e: poſt mortem Jofuæ, ſic in not, v. 7, habetur. m. lah
„e , loc, cxponitur. 4. Sicuti ſupra Deut. e. 11. v. 17. habetur, confer-
* Hebr. TmE Pur, iſta & ſequentia, usque ad: Gar Arjeh Jol. 225. col. 2. fin. ac not. in mau
tm i. e. & audiat (terza) abſunt hic 4 Möto nan b. loc. in MSto z. poſt: n i. e. cito,
. additur: & 77i. e. de terta, uii Deuter, dict,
1. Confer. hic Raſchi not. ad Eſai é. I. Velſ. 2,8&] c. 11,v. 17⸗habetus,

CN W

r—
pi Pluri⸗

am, loc
gvelecciß
5Wie.
guoniatn
iter faciun
vis de
tus /1
guemadmo
gis geſcere
O˙)
vOcetr )
latur aren,
hetbetie,
Mrha] Ca
JVV. 13.
eat (meiden
eſt: guando
” tecordabe
nomini ejus

—
In uuoge
ſillatio, (oñ
7.6,
1, Vide bſalm.
ſen bie alhor
col a it, 6
Kiebti 11 ſegu

Aſttornemi

nunn expon
lteiterpren
datn, .
„ Ve upent .
vo die ade
dord
e Ne: euker
bio habern,
II, Kre: haber
lu kideni 9

CA.XMNI.

—— —

19. Piß morten
loluæ non col-
Donmino cundis
Goris ii erind⸗

polua, Momfi⸗

tas atgue ſo lin
teltes fututi liit
4] Sedeut contt
tecepimas nnno
onium contia eos
mmanentpelſetnd
)ee dent eig mer⸗
n celigot tabunt
um teſtum contt
ten Gabit ioren⸗
1. Rilet, tangkin
tetta,) teebicnin,
itam mnuindo, el⸗
i

lunti⸗ bicbuttogee

Vetl. 19,1 13. i

4
liaden ,,

11 17. ulam nie
eN. 1
. 17. . z 1, alon

*
7

17
lienmnienß

CAF. XXXII. DEUTERONOMII. 1483

uti pluvia iſta, quæ ſdat) viiam mundo, quemadmodùm ccli ſtillant rorem ac pluvi=
am. Eod. verſ. 2. Seillet] (Verbum:) ſignificat ) O) † i. e. ſtillet, ſic que-
que (accipitur in illo loco:) )di. e. ſtillant pinguedinem, 5. item (in illo loco:)
D i. e. ſtillabunt rorem. 6. Eod. verſ. 2. Fluat, ut ros] In quo omnes lætantura
quoniam pluvia (interdum) moleſtiam affert hominibus, nempè illis, qui
iter faciunt, ut & ei, cujus ciſterna vino plena eſt. 7. Eod. verſ. 2. Lanquàm
pluvis 8. tenues) (Didio υπ) ſignificat (hic idem, atque in illo loco:) ven-
tus i, e., turbinis, juxtà Targum ejus (iſta eſt explicatio:) ſicuti venti pluviæ,
quemadmodùm venti illi corroborant herbas easque ereſcere faciunt; ita & verba le-
gis creſcere faciunt 9. eos, qui illa diſcunt. Eod. verſ. 2. Et quaſi ſtille] (Vox
ſignificat:) Q) O i. c. ſtillas pluviæ, videtur mihi, quòd illa (ſtilla) ideò
vocetur Q) quia jaculatur, tanquàm ſagitta, veluti dicitur: ) i. e. qui jacu-
latur arcu, 10o. Eod. verſ. 2. Gramen] (Dictio: N☛ notat linguâ Gallica:)
herberie, 11,. i. e. tegumentum terræ, quæ viriditate obducta eſt. 12. Eod. verſ. 2.
Herba] Caulis unus vocatur 2 “ id eſt: herba & unaquæque ſpecies per ſe dicitur
2v. 13. Verſ. 4. Quia nomen Domini t invocabo] Ecce (partieula:) fignifi-
cat (hic idem. ac:) N âàâ i. e. quando, 14. veluti (accipitur in illo loco:) id
eſt: quando venietis in terram, 15. (ſenſus itaque hujus loci erit:) quando invocabo
& recordabor nomen Domini, vos afferte magnitudinem Deo noſtro ac benedicite
nomini ejus, hinc dicunt (Rabbini,) quòd reſpondere debeant (Israelitæ:) benedi-
Aaa aaa aaa 3 ctum

ſter ad Genel, c. I. Vv. 1 I. vocat Gallice: herba-

†T in utroque MSto pro eo legitur: — Sa i, e.

ſtillatio, confer. hic tractat. Talm. Taanit, ſol.
7. 2. 5.
7J. Vide Pſalm. 6y5. v. 12. ibique Raſchi not. con-
fer. hie Jalkut Part. 1. Ol. 30 5. col. 3. circa fin.
& col. 4. it. fol. 306. col. 1. prine.
6. Sicuti e., ſequ. 33. v. 2 8⸗habetur.
7. Afſt ros nemini moleſtiam affert, confer. not. in
oT r bh. loc, ubi Siphre ad marginem al
legatur.
2 Sive: imbres tenues, ſic vocem rpyv com-
muniter exponunt, Commentator tamen noſter
aliter interpretatur, confer. hic tradt. Talm. Ba va
batra, fol. 2 5. 2.
9, Vel: augent ſive alunt, id enim Hebr. pnn,
quod hic habetur, ſignificat, confer., not. in
doI P ubi Siphre ad marginem allegatur.
Je. Vel: jaculator, areitenens, icmi Geneſ. c, 2 1.
V 2 0. habetur.

11. Sive: herberis, ſie N hie reddere poſſis,
Kal, herberia o verdaggio, Commeniator no-

ge vel hecbace, wNaX, vide n. Se. ibid. in
.
MSto 2, habetur: Yva quod exprimere poſ-
ſis: herbace, .
12. Vide Gedeſ. dict. c. I. v. 11. num. 79. 80. &
92. confer. & not. in ponm r h. loe.
13. Confer. quæ ad Geneſ. dict. c. 1. v. 11. n. 92.
notata ſunt.
† Confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 2 1. a. &
fJol. 4 7. a- it. Joma, fol. 37,a.
14. Nam particula illa non poterit hie exponi,
quòd ſit Syp Dyrn i, e, quod rationem indi-
cet, ideò non poterit ita exponi, ut ſignifie et hic:
quia, ſed: quando, ſic in notis 'pen r' h.,
loc. confer. infrà v. 3 6⸗ h. cap. n. 194.
15. Vide Levit. «, 2 3. V. 10. & Levit. c, 2 5. v. 2*
confer. & Exod. c. 2 3. v. 5.e num. 32. ac,not. in
oN — h. loc. vide & infrà dict. verſ. 36, H.
cap, n. 185. ac Jalkut Part, 1. COh. 306, c01. 1*

circà fin.

1484

DEUTERONOMII.

CAb. XXXII.

Aum ſit nomen gloriæ regni ejus 16. poſt benedictionem, (quæ dicta fuit) in San-

Gtuario, * Verſ. 4. Rubes z perfectum eſt
(tamen,) quando ille inferet pœnam iis,
repentè punit; 17. ſed cum judicio, *

verſ. 4. Dius fideli] Ut rependat juſtis juſta eorum opera in ſeculo futuro ac hcèt

opus ejus] Quamvis ille (Deus) ſit fortis;
qui transgrediuntur voluntatem ejus, non
quia perfectum eſt opus ejus. 18. Eod.

ille differat iltorum retributionem; (tamen) tandem vera efficiet verba ſua. 19. Eod.
verf. 4. Et expers iviquitatis] Etiam improbis (Deus) wercedem rependit juſtitiæ eo-
rum ꝛ20, in hoc mundo. Eod. verſ. 4. Juſtus 21. & rectus eſt] Omnes juſtum præ-

dicant ſuper ſe judicium ejus (Dei,) atque

ita convenit & rectum eſt eis, (nimirum)

juſtus eſt ex ore hominum 22, atque rectum & conveniens eſt, ut illum prædicent
juſtum. Verſ. 5. (Corrapit ei &c.] Juxtà Targum ejus (interpreratio eſt:) corrupe-

runt ſibi, non ei. 23. Eod. verſ. 5. Eilii qqus, macula eéorum] i. e. Filii ejus (Dei)

—

fue-

16. Conter. hie librum rituslem Precum Judai-
carum, Buxtorf. in Lex. Chald. fol. 114. ex
Talmud. Hierofol. Taanit c. 2. Fol. 6 5. 4. ad-
duci, quod Judæi non reſponderint: Amen,
in domo Sanctuarii; ſed dixerint: benedictus
ſit Deus gloriæ, regnum ejus in ſeculum & ſem-
piternum, unde autem habemus, quòd non re
ſponderint: Amen, in Sanctuario? ex eo, quòd
dicum eſt: benedicite Domino, Deo veſtro, à
ſeculo usque in ſeculum, Nehem. c. 9. v. F. &c.
alibi: in domo Sancuarii non reſpondebant:
Amen, quia pronunciabant nomen Dei ſecun
Am Scripturam ſuam &c. conf. not, ad librum
Prec. Jud. Part. 2. p. 237. a. med. & p. 2,60. 6
fin. vide & Gur Arſeh fol. 226. col. 3. prine. ac

not. in a , ubitractat. Talm. Taanit,

fol. 16. ad marginem allegatur, confer. & D.

Wagenſ. Sota p. 379. n. 3. ubi diſquiritur, an

Amen ſit jurisjurandi formula.

. Hebr. weav, in MSto z. poſteà adduntur iſta:
ðð/
m e e ne n een ennn
PyDv in breen annnn i. e,. Quia
nomen Domini invocabo] Explicatie ejus eſt:

quoniam in nomine Domini dico verba iſta, ideò
aflerte magnitudinem Deo noſtro & animum

veſtrum advertite ad omnia dicta, ſie expoſuit
Joſephus, filius R. Simeonis, de hoc vid. not.
ad Numer. c. 1 8. V. 30. Sign. * it. infrà ad v. 42.

b. cap. Sign. * .

M. Confer. quæ ſuptà ad- Deuter. c. 2. V. 272 n ,.

55. notata funt.
** Hebr. Poa bi , abfunt iſtâ hic ab utroque
MSto, ſed minus rectè. .
18. Vide hie Gur Arjch fol. 226. col. 3. princ.
ac not. in an ne H. loc. it. Jalkut Part. I.
fol. 306. col. 2. med. & tract. Talm. Bava ka-
ma, fol. 5. a. & Avoda Sara, fol. 1 g. a.
19. Loci iſtius explicationem vide in notis
P PW h, loc. confer. & tract. Talm. Taa-
nit, fol. 11. a.
20. Vel: juſtis eorum operibus, quæ fortè fere-
runt, confer. Gur Arjeh ol. 226. col. 3. prine,
& not. in naf u h. loc. it. Taanit, dict. ol.
IIL. 2.
11. Ex mente Commentatoris noſtri vertendum
eſſet: juſtum & rectum eſt, nempè, ut omnes
juſtum pronuncient judicium ejus, Dei ſcil. con-
fer, num. ſequ. 22.
P2 2. Nempè, ut juſtum dicant eſſe Deum, ſic et-
iam in Gur Arjeh fol. 2 26. col. 3, med. expo-
nitur, nimirum 1τ n& een eee een n
i. e. rectum eſt, ut omnes juſtum pronuncient
judicium ejus, confer. not, in ham reow b.
loc. & num. præced. 21.
23. Scilicét: Deo, id eſt.: ſeipſos perdiderunt,
non Deum, ſibi potius, quàm Deo nocuerunt,
fic P. Fagius in notis ad Paraphr. Chald. h. loc.
cui etiam conſentit autor notarum in bman ne
h. loc. confer. & Junii ac Tremellii not. h loc-
in MSto I. poſt verba;: 7 & n en i.
2. (Ok⸗

CAL XXS

—
Werant;
yer ipſius
gniſtcat)
(0:) & te
16. gud
Perl. ſ. R.
flumm iſtud,
11. n
.5
(Habeturen
leltiamn crea
men)vobis
blitiſunt eju
qux futura ſu
lelicere. B
Vit zo0, te,

n e e
e, cormuperun
N
ſe (rigian
Polustueat
ejus, icinuren
2. F. 7.) no⸗
10 krod, allee
4.3 1 V. len
Hebr. di
Omm ie fli
¹ MSo 1.
44 liek: macnl
Dei, ſie guoce
ePonitur, cont
ee .
2 . Kem Miche
16. Fie Gidionen
ien conter hon
Iia hie erpfimno
N 1
MSto⸗ 2.
17. Rdicionen
Hreio, un den
nidus, un

—
Nes) ſit fortis
katstn ejus, non

us. . Eod,

üturo theet

4lus. 19, kol.
endirjultiüin eo⸗
nnesjuſtumpre⸗
keis, (itniruin)
llum preicent
Eili ejus (De)
Le.
Dtkien ueie.
116, co 3. figk⸗
ot. it. alkut Lalt.l
1ad, Talm, Bare lr.

gemn dide in nols

,& neck, Talm. Laa-

dus, gurſone ſere⸗
01.216, 0) 0iin⸗
it, Taanin Cicl 0l,.

oris nolii Fettendum
4, nenpe, omnes
iamnejusDei ſcil con

G lor.
hmnßme Ctid

1
noumin n
Ttemelit ri .
n N ar⸗

275. Sicuti Michæ c 3. v. 9. habetur.

XXII. DEUTERONOMII. 1485

fuerunt; ſed corruptio, quàâ ipſi ſefe corruperunt, eſtillorum macula. Eod. verl 5.

Elii éjus, macula eorum] Macula iſta eorum (nempè) filiorum ejus (Dei) fuit; non
weròô ipſius (Dei) macula. 24. Eod. verſ. 5. Generatio perverſa] (Dictio VPy ſi-
gniſicat) P̈& dpivi. e. obliquum & perverſum, veluti (accipitur in illo lo-
co:) & rectum ½Pν i. e. pervertunt 25, ac linguà Miſchnæ (dicitur de) muſtela,

26. quòd dentes ejus ſint PY DP i. e. perverſi & obliqui. Eod.

verſ. 5§. Et contorta] (Vox ))RN ſigeificat linguâ Gallicà:) entortillée, * ſicuti
filum iſtud, quod (reſtiarii) prolongant idque contorquent circà funem duplicatum,
27. eſt ex illis dictionibus, quæ duplicantur, veluti (ſunt voces iſtæ:)
Pp, =DR, red, 50d. Verſ. 6. An Domino reyendetis ifſtua?]
(Habetur enim hic) ſignificatio interrogativa, (ut hic ſit ſenſus:) an vos ei (Deo) mo-
leſtiam creabitis, cujus in manu poſitum eſt, 1S, pœnam à vobis exigere; qui (ta-
men) vobis omnis generis bona exhibuit? * Eod. verſ. 6. Popule ſtulte] Qi⸗ ob⸗
bliti ſunt ejus, quod ipſis factum eſt. Eod. verſ. 6. Et non ſapiens] Ut intelligat ea,
quæ futura ſunt, 29. quoniam in manu ejus † (Dei) poſitum eſt, ben facere & ma-
lefacere. Eod. verſ. 6. Nonne ipſe eſt pater tuns, qui poſſedit te ?7] Qui compara-
vit 30⁰. te, qui nidum tibi fecit 31. in petris & in terra forti „qui ornavit
säl te

—

xie. Chaid. ol. 390. vide & infrà v. 9. . cap. n.
4 9 M
28. Confer hie Gur Arjeh fol. 226. col. 3, med.
ac not. in .α a bh. loc. wide & Nizzach.
apud D. W'agenteil. p. 5 5, it. lalkut Pact. I1.
Fol. 306. col. 3. circà fin.
* Hec veiba: qui (tamen) vobis omnis gene-
geris bona exhibuit, abſunt in Hebræoa MSIO

e. corru perunt ſibi, non ei, addita ſunt iſta:
aDy DN N— h e n dee mne
i, e (Scriptum quippè eſt:) quia corrupit po-
pulus tuus (Exod. c. 32. v. 7.) non autem filii
ejus, dicitur enim: populus tuus (Exod. d. c.
32. v. 7.) non verò: populus meus, (vid nor.
ad Exod. alleg. c. 3 2. v. 7. n. 52: & ad Exod
c. 3 3. V. I. n. 2.)

† Hebr. Pan iſta & ſequentia, usque ad: Niar .

Snm i. e. filii ejus, macula eotum, abſunt hic] 29. Hebr. na, confer. quæ infrà ad veiſ 12.
à MSto I. h. cap. n. 7 5. de hoc verbo notata ſunt, it. Jal-
24 Id eſt: macula iſta Iſraélitarum ſuit „ non kut Part. 1. fol. 306. col. 3, fin. & col. 4. princ.
Dei, ſie quoque in notis 'nor e h. lor. † Hæc verba: quoniam in manu ejus (Dei) goſi-
exponitur, confer. Jalkut Pait. I. ol. 306., col. tum eſt, benefacete & malefacere, abſunt in He-
3. med. M bræo ab utroque MSto. H
abetuon. 3o. Vel: acquitivit te, ſic verbum ea juxtà no-
26. Sic dictionem h'n hic interpreter, alii al tas inpan hic igterpretor, ubi exponitur,
ter, confer. Buxtorf. Lex. Chald. ol. 756. quòd ſit eh i. e. ſignificet acquiſitionein,
*Ita hie exprimo: “vνh[iU& ſic ferè in MStoO I ſive poſſeſſionem, confer. num. ſequ. 3 1, abeſt
ene abeſt auiem hie dictio iſta Gallica autem Iited Ran M4SDteD 2.
à MSto ꝛz. H 12. Sic 1an etiam juxtà notes in an hem hic
27. Sic di ctionem 7N, quæ biz habetur, inter- interpretor, nempè, quòd ſit h i. e. ſigniſfi-
pretor, nam 71 non poteſt confici ex paucio cet nidum ; reſpicitur autem ad verbum Jap,
ribus, quam dauobus filis, conter. Buxtorf. Le 5 gquod
*

1486 DEUTERONOMII. CAb. XKXKXII.

te 2. om ni genere ornamenti. Eod. v. 6. Pſe fecit te] Populum inter populos. 33.
Eod. v. 6. Ee ſtabilivit te] Poſteà omni genere * fundamenti 34. ac conſtituit 35, ex
vobis ſacerdotes, ex vobis prophetas & ex vobis reges ſtabilivit, * nam omnia ab eo
dependent. 36. Verſ. 7. Memento dierum antiquorum] Quid ille (Deus) fecerit
antiquis, qui eum ad iram provocârunt. 37. Eod. verſ. 7. Conſiderate annos genera-
tionis cujusque] (Nempè) generationem Enoſchi, dum (Deus) ſuper illos induxit
aquas oceani 33. ac generationem diluvii univerſalis, quod inundavit eos; alia ex-
licatio: non induxiſtis in animum veſtrum id, quod præteriit, conſiderate annos cu-
juslibet generationis, ut cognoſcatis id, quod futurum eſt, † (nempè,) quòd in ma-
nu ejus (Dei) poſitum ſit, ut benefaciat vobis & vo⸗ poſſeſſores conſtituat dierum
Meſſiæ atque ſeculi futuri 39. Eod. verſ. 7. Interroga patrem tuum] Hi ſunt pro-

hetæ
ke Ec. Eod. verſ. 7. Seniores tuos] Hi ſunt ſapientes. 41. Eod. verſ. 7. Et

dicent tibi] Illa, quæ primis temporibus geſta ſunt. 42. Verſ. 8. Cam peſeſionem da-

ret

7

quam Rex, (à quo omnia cependent.)
36. Quòd ſecùs eſt in alis populis, qui ſumunt ſi-
bi regem MW½ νππ‚. e. ex alia urbe ſive pro=
vincia, ſie in not. MNm HDW h. loc, exponitur,
vid. & Jalkut Part, 1, fol. 306. col. 4. princ.
37. Reſpicitur hic ad illos homines, qui diluviò
ducitur autem hic à Commentatore noſtro ter fuerunt deleti, confer. num. ſequ. 3 8. & v. ſequ.
tia expolſitio verbi confer. num. antec. 30. 8. h. c. n. 4 ¾.
& 3 1. ac not. in piER h. loc. it, tractat.] 38. Meminit Commentator nofter iſtius diluvii
Talm. Berachot, fol. 3 5§. a. & Sanhedrin, fol. in notis ad Geneſ. c. 6. v. 4. ad Eccleliaſt. c. 3.
102. à. v. I4. ad Hiob. c. 12. v. 15. & ad Amos c. 5.
33. Nemp?, eiegit te ex populis, ut eſſes: d y
i. e. populus peculiatis, vide Deuteron. . 7. v. G. p. 13 1. e dit. Gorh. B
& Deuter. cap. 14. v. 2. confer. & not. in nopæ † Hebr. Na , ablunt iſta hic ab utroque

nn b. loc. MSto.
* Id eſt: omni ratione ac modo temet ſtabilivit 39, Lociiſtius expoſitionem vide in not- nve
ac firmavit. —– . 5. loo. .
4. Hebr. Da i é. baſis, e qua voce vide Buxt. 40. Eliſa is fuit, non Elias, vide 2. Reg. c. 13. v.
Lex. Chald. fol. 326. not. in 1 e h. 14, confer. hic tractat. Talm. Schabbar. ol. 2 3:
loc. ac Jalkut Part. 1. 9l. 3 06, col. 4. prine. . a. & Succa, fol. 46. a.
35. Sic dictionem j juxi notas in p ne hic 41. Hebr. d-, ſic à Judæis vocantur eorum
interpretor, nempè, quod ſit pa Pwhi. e. no- Rabbini ſive doctores, nam dictio o, quæ hic
tet baſin, confer. 1. Regum c. 7. v. 29. ibique habetur in textu ſacro, eſt em phatica ac ſignifi-
Ralſchi not. abſunt autem iſta: ac conſtituit &c. ] cat ilum, Anan ai. e. qui poſſidet, ſapien-
usque ad: memento dierum (v. 7, . c.) in He- tiam, ſic in not. pm no h. loc. exponitur.
bræo 4 MSto z. 42. Confer. hic not. ad librum Prec. jud. part. 2.
2K Sic Hebr. hic interpretor, in MSto 1. pro p. 22 8. 5. piinc. ubi hujus verſus 7. & ſequenti-
eo legitur: a i. e. ſicuti (omnia ab eo de- um usque ad verſum 13, habetur explicatio-
pendent,) niſi vertere velis iſtud 7)2 i. e, tan-

quod hic in textu ſacro habetur, cujus variæ ex-
plicationes hic 4 Cemmentatore noſteo addu-
cubtur. . .
32, Vel: qui præparavit te omnis generis præpa
ratione, nam & hanc ſignifieationem recipiunt
verba iſta: on & hh, quæ hic habentur; ad-

3

qui vocantur pattes, veluti de Elia 40. dicitur: mi pater, mi pater, currus Is-

v. 8. vide & Gorionid, l. 2. c. 11. al. l. 2 c. 18.

CALMN

—
rit erceſ
clrunt, pol
inundatione
(Deve) biſp⸗
ex mundo d
un) i.e,
floun lya
Schem & jur
in Egyptum
Verl. 9. O⸗
angd⸗
Ktwitute,)
populus ejus:
gue elt tertins
ti wi ſui (Ab
(nerita,)ſcuu
cjus fuerunt e
lſaaci 49. V
(Deus) ſbi ſ

—
4 7. Contet. veil.
0, 39: 1. Jilkut
444. Idelt: homin⸗
14, ua dere pige
in lei Chald
: leehlum din
ile tonfoſeſ
1i habylonice.
4 Conſer, hie tracl,
1. Nel: ſeytuagint
cch 1ne.g.n.
neſe vel,
1. ſo. it. Nume,
I. VI) num.¹
i Eeic
ſ. zbr P.7
ee, r.

Wogenlei
conle d

CAL.KI.

—
rpopvlos,11.
nſtituit ,er
nomnia ab eo
(dens) kecetit
leannii enera-
t illos indorie

it eos; alia ele⸗

letate annoscl⸗

,) vèd inn .

nſkituat dierum
1]Hi ſuntpto⸗
Pater, cutkus l.

od, verl 7. E
zaſiſtmimadt-
f

4

Cepengent.)

li, ui ument ſ⸗

alia ulbe ſiſeßlo⸗
9r,. loe eonit,
job. eol. 4, pline⸗
omines, gli futid

eegn. 19. &. leg.

noler ikius ilrit
.0 Zecleliall c. 3,
,à ad Amad. ſ.
t,11, dln delg⸗

Gnn bie oae

iGꝛinnor vin

nide nlet, 1z.,

lo. SKhabdat⸗ ſer

ur eorufd

, vocant
dris ge

hoßn
anſienl
di ſidet, lehnt

CAF. XXXII. DEUTERONOMII. 1482

ret excelſus gentibus) i. e. Cum Sanctus ille Benedictus iis, qui ipſum ad iram provo⸗
cârunt, poſſidendam dediſſet partem hæreditatis eorum, ipſe eosdem diluviò atque
inundatione abſumpſit. 4;32. Eod. verſ. 8. Cum ſepararet fiüos Adami) i. e. Cùm
(Deus) diſpergeret generationem diviſionis, 44. in manu ejus poſitum erat, eosdem
ex mundo delere; verùm non ſic fecit; ſed Eod. v. 8. Conſtituit terminos †½ popu-

lorum) i. e. Servavit illos ſuperſtites nec eos delevit. Eod. verſ. 8. Juxtà numerum

filiorum Iirazlis) i. e. Propter numerum filiorum Israëlis, qui egreſſuri erant ex filiis
Schem & jux:à numerum ſeptuaginta animarum filiorum Israelis, qui deſcenderunt
in Ægyptum, conſtituit (Deus) terminos populorum ſeptuaginta linguarum. 4 5.
Verſ. 9. Quia pars Domini ſ populus ejus) Cur iſta omnia? quia pars ejus (Dei)
fuit ſubacta 46. inter illos (populos mundi;) aſt ipſa (pars illa De) egredietur (ex
Kervitute,) ſed quænam eſt pars ejus? (nempè:) populus ejus, quisnam autem eſt
populus ejus? (videlicèt) Eod. verſ 9. Jacobus, funiculas 47. bæreditatis téjus) Is-
que eſt tertius inter Patriarchas, * triplicatus tribus meritis juſtitiæ (nimiràùm) juſti-⸗

tiâà avi ſui (Abrahami) & juſtitià patris ſui (Iſaaci) & propriàâ juſtitiâ ſua, ecce tria

(merita,) ſicuti funiculus iſte, qui fit ex tribus filis, 48. ipſe (igitur Jacobus) ac filii
ejus fuerunt ei (Deo hæreditas; non veròô Ismaël, filius Abrahami, nec Eſavus, fitius
Iſaaci. 49. Verſ. 10. Invenit eum in terra deſerta] Iſtos (Israelitas) deprehendit ipſe
(Deus) ſibi fideles in terra deſerta, qui receperunt in ſe legem ejus ipſiusque regnum
a0

Jalkut Part. 1. Fol. 306. co l. 4. med.
46: Suppreſſa, afflicta & variis calamitatibus affe⸗
Ga, ſic nn hie interpretor, populos enim II⸗
raeliticus ab Ægyptiis aliisque gentitus afflictus
fuit; ſed tandem 4½ Deo liberatus miſerias &
calamitates effugit, confer, not, in e e
h. loc.
47. Confer. hic not. ad librum Prec. Jud. part. 2
p. 102. a. princ. ac not. in ati mnev h. loc.

4 3. Conter. verſ. præced. 7. h. cap- num. 37. 8&
n. 3 g. ac Jalkut Part. 1. fol. 306, col. 4. med.
44. Id eſt: homines, quotum ætate diviſa fuit ter-
ra, qua de re vide Geneſ. c. 10. v. 2 5. Buxtorf.
in Lexic. Chald. fol. 1734. —790 ver-
tit: ſeculum diviſionis, nempè tempus, quo di.
viſæ & confuſæ ſunt lioguæ in ædificatione tur
ris Babylonicæ.

4 Confer, hice tract. Talm. Chagiga, fol. 12. 5.

e
.

vh. ſoe epohilln⸗ .
Met d Niin ,
ſn e7, Eglin⸗

45. Vel: ſeptuaginta linguis, uti Seldenus de Syn
edr l. 2. c. 9. n. 1. Vertit, confer. not. ad Ge
neſ. c. 3 5. v. 11. Sign. ** & Numer. c. 7. v. 19
n. 50. it. Num. c. 25, V. 24. n. 5 3. & 1. Paralip.
c. I. V. 13 num. 24. vide & P. Fagii not. ad Pa-
raphr Chald. h loc. & Lightfoot. ad Luc. cap.
3. v. 36. Pp. 754. edit. IL-ipſ. & not. ad librum

D. Wagenlſeil. Sot. p. 669. n. 5. & pag. 770.
confer. & not. in an nD b, loc. it. not. ad
Habac, c. 3, v, 6. n. 18. ut & ad Zachar. C. 8. v.
2 3. n, 14. it, ad Jonæ c, 1, V. F. n. 6 vid. &

Prec. Iud. part. 2. p. 10 I. a. med. ac fin. atque

it. D. Wagenſ. Sota p. 670. & Ja Kut Part. 1.
fol. 306. col. 4. fin.
* Hebr. aN HH N, abfunt iſta hic à MSte

2
4 ⅝. Hebr. ρ, conſer. ſuprà v. 5. . cap. n.
27. & Eccleſiaſi. e. 4. v, 12. ubi: filum tripli⸗=
catum non facilè rumpitur, ad quem locum eti-
am hic reſpicitur.
49, Vide verf, ſequ, 10, h. cap, num. J0. & ſuprà
Deuter. c. 2. V. 27. num. 52. ac cap. ſequ. 33.
verſ. 2. num. 11. & num. 12. confer. & not. in

pN R h. loc.

Bbb bbb bbb

1488 DEUTERONOMII. CAP. XXXII.

ac jugum, id, quod non fecerunt Eſavus atque Ismael, 5o. dicitur enim: & ortus
eſt eis & Schir, illuxit de monte Paran. 51. Eod. verſ. 10. In loco horroris & vaſtæ
ſolitudinis] i. e. (In terra ſicca ac deſerta.) in loco ejulatus draconum & pullorum ulu-
læ, etiam ibi tracti fuerunt (Israelitæ) poſt fidem 52. nec dixerunt Moſi: quomodo
egrediemur in deſerta, ad locum aridum ** ac deſolatum, veluti dicitur: dum ſecu-
tus es me in deſerto. 73. Eod. verſ. 10. Circumduxit eum] Ibi (Deus) circumdu-
xit eos (Israëlitas) illosque nubibus 74. circumdedit & vexillis circummunivit
juxtà quatuor ventos 5. ac cinxit eos in infima montis (Sinai) parte, quia (Deus) in-
curvaverat illum (montem) ſuper eos tanquàm cupam. 5. Eod. verſ. 10 Eradi-
vit eum] Ibi in lege & intelligentia. 57. Eod. verſ. 10. Cuſtodivit eum] A ſer-
pentibus ignitis & ſcorpionibus & à populis. 58. Eod. verſ. 10. Quaſßi pupillam
oculi ſui] (Dictio WN ſignificat) nigredinem, quæ in oculo eſt, unde procedit
lumen, 59. Onkelos (verbum iſtud:) Mνν % (quod ab initio hujus verſus habe-
tur,) interpretatus eſt: ſuppeditavit ei omnia, quæ ipſi neceſſaria erant in deſerto, ve-
luti (verbum Nxp accipitur in illo loco:) Nx] i. e. & ſufficiet eis, 6ο. item (in
illo loco:) non N&α 2) i. e. ſufficiet nobis mons, 61. (idem Onkelos verbum:)
022)◻ i. e. circumduxit eum (interpretatus eſt:) collocavit eos in circuitu ma-
jeſtatis ſuæ, 6z. (nimirùm) tabernaculum conventus in medio (caſtrorum Israeliti-
corum erat,) & quatuor vexilla (primaria) juxtà quatuor ventos ſeu plagas 63.
mundi (erant diſpoſita.) Verſ. II. Sicuti aquila excitat nidum ſuum] Deduxit eos
(Deus)

50. Confer. verſ. præced. 9. h cap. num. 49. & P.
Fagii not, ad Paraphr. Chald. b, loc. it. Jalk ut
Part. 1. Fol. 307. col. I. princ.
51. Vide cap ſequ. 3 3. v. 2. n. 12. & Habac. c. 3.
v. 3. ibique Raſchi not. n. 7. & n. 8.

52. Id eſt: promiſſis Dei erediderunt, ſdem ſe- ſ

cuti ſunt & in illa conſtantes fuerunt, confer.
num. ſequ. 53.
A*X Hebr. —, in utroque MSto pro eo legitur:
i, e. (ad locum) vaſtum.
5J3. Sicuti erem. cap. 2. v. 2. habetur, ubi vide R.
Salom. not. confer. & num. præced. 52. h. verſ.
54. Confer. quæ ad Numer. c. 26. V. 1 3. n. 22.
& ad Deuter. c. 10. v. 6. n. II, notata ſunt, it-
Jalkut Part. I. fol. 307. col. 1. med.
55. Sive: juxtà quatuor plagas mundi, id enim
verba iſta: e ya) hic ſigoificant.
56. Ut, ſi illi legem non reciperent, mons iſte
omnes obrueret, confer. Exod. c. 19. V. 17. n.
43. & not. in n HS h. loc.

57. Nam ſtatim ac veiba legis ex ore Dei egreſſa

erant, Iiraelitæ illa intelligebant eaque explicare
poterant, ſic in notis ad Iibrum Prec. Jud. part,
I1. pag. 156. a. princ. exponi ur, ubi vide ſis
Hebræa.
58. Nempè,: alienigenis, confer. not. in ou
Man b. loc.
59. Sive: viſio, Hebr. NA; coœterùm α
inde dici putant, quia in illa nigredine ocuji ſive

pupilla conſpicitur velusi ſpecies & i. e. vir?

parvi, tanquam in ſpeculo mulierum, nam 'ze
venit à nomine ν, ſi in notis "an S'p.
loc., ex R. Bechai exponitur.
60. Sicuti Numer. c. 1I1. v. 22. habetur.
61. Vide Joſu. c. 17. v. 16. confer. & P. Pagii not.
ad Paraphr. Chald. 6. loc,

62. Sicuti Chaldæa iſta: nDͤ, nn eeee

P. Fagius vertit, ubi vide illius notas, ut & not.
in on e h. loc.

63 Confer. Numer. c. 2. V. 3. & ſeqq. ibique Ra-

ſchi not,

CAL.XN

—
(eus) en
hente lte
ſuos collid
ſint recipie
ic elt: Lacl
illa (mguils
ille benedie
te, quando⸗
ſed iuate
tuit de mor
Venih 57.
(ando ver
pecibu lui⸗
ſele exiollit

Propter ag
ſper alas in

los meor, ſi

69. quano
mare (ph,
ſtatim Proke
Verl. 12. .

—
44 Ideſt: no⸗
Pullisſui ſed
0s paula umt
ſice gur ger
epelcl,.
65. Vel: amol
digne Raſchi
udi erponitur
ſe, ille tam
Nonexerceat p
icuti cap.
not, N 14. c0
cdl. 1 circz ſh
wiitidu de

. lrogit Weo.

taz.

it. Vento .
Ind prim
ii de ehne
1aend

A. XKI.
—
m: & ortas

rroris G ße
pollorum ulu
loll: guomodo
itur: dumſecu⸗
ens) circmdn⸗
circummunixid
quia (Ders in.
rerl. 10 Brudi=

bit eun] A ſet.
Aaß nupilan
t, vnde proceit
ujus rerlushabe
tin gelerto, ve .
eis, do, Remn in

Kelos vetbum:) 3

os in cireitume ⸗
Alrorum sraelitll⸗
os ſe plagas 63,
um] Deduuitens

(Deus)

gedant eagbe eipltale
ſbrum Pie, u, ann

n
8 ccelelu
ill⸗ nigſe⸗
Pi Hecles
10 molierum,
ja notis
nuut,
,11, habelt,
conet 8

e,
nb
e i ius nolat⸗

in

NE
lne oeniſſſe R
Ni, e Ni
Na K
n i

b kagiinot.

TD Ne

. diqee Ri⸗
leil bit

CAP. XXXII. DEUTERONOMII.

(Deus) benigné & clementer, veluti aquila illa miſericors eſt ergà pullos ſuos nec re-
pentè (ſive cum imperu) intrat nidum ſuum; ſed priùs ſtrepitum edit ac ſuper pullos
ſuos collidit alis ſuis arbores eorumque ramos, ut ipſius pulli excitentur ac vires eis
ſint recipiendi illam (aquilam parentem.) Eod. verſ. 1I1. Excitat nidum ſuum]
id eſt: Excitat pullos ſuos. Eod. verſ. 11. Pullis ſuis incubat] Non aggravat ſeſe
illa (aquila) ſuper eos (pullos ſuos;) ſed obtegit tangendo; 4 ſic etiam Sanctus
ille Benedictus, qui eſt omnipotens, quem non aſlequimur; qui validus eſt 6. robo-
re, quando venit, ut daret legem, non manifeſtavit ſeſe eis (Israelitis) ab uno vento,
ſed à quatuor ventis, dicitur enim: Dominus de Sinai venit & illuxit de Sehir, appa-
ruit de monte Paran ac venit è myriadibus Sanctorum, 66. item: Deus ab Auſtro
venit, 67. is eſt ventus quartus. 68. Eod. verſ. 11. Espandit alatſuas, ſuß ipit eum]
Quando venit (aquila,) ut tollat illos (pullos ſuos) de loco ad locum, non tollit cos
pedibus ſuis, ſicuti cœteræ aves, nam cœteræ aves timent aquilam, quia illa volatu
ſeſe extollit ac ſuper eas volat, ideò tollunt illæ (aves) pedibus ſuis iſtos (pꝓullos fſuos)
propter aquilam; aſt aquila non timet, niſi ſagittam, idcircò tollit eos (pullos ſuos)
ſper alas ſuas, dicens (vel ſecum cogitans:) ſatus eſt. ut ſagitta me feriat, quàm pul-
los meos; ſic etiam ſanctus ille Bened ctus (Gicit;) & tuli vos ſuper alas aquilarum,
69. quando profecti ſunt Ægyptii poſt illos (Israeélitas) cosque conſecuti ſunt apud
mare (Suph, jaculati ſunt contrà illos (Israelitas) ſagittas & lapides balliſtarum, tunc
ſtatim profectus eſt angelus Dei &c. & venit inter caſtra .gyptiorum &c. 70.
Verſ. 12. Dominus ſolus] Dominus ſolus 77. & ſecurus deduxit 72. cos (Israeli-
Bbbbbbbbbz tas)

64, Id eſt: non tota corpoti ſoi mole ineub- & venit à myriadibus vanctorum, ſie in not.
puiligſui ſed corpere ſuo ſe allevat ac pullos ſu. nan re h. loc. exponi ur.
os paulu um tangit, ne illis nimis gravis evadat, 69. Sicut Exod. c. 19. v. 4. habetur, ubi vide net.
vide, quæ de verbo , quod hic habetur, ad Sign. *
Geneſ. c. I. v. 2. n. 4 5. notata funt. 70. Proùt Exod. cap. 14. verſ. 19. & 10. habetur,
65. Vel: amplus robore, vide Hiob. c. 37. v. 22. confer. & Exod. diét. c. 19. V. 4. n. 14.
ibique Raſchi not, ac not. in Nam nev h. loc. 7I. Secundum notas in pom re locus iſie ſie
ubi exponitur, quòd, licèt Deus amplus ſit ro. vertendus eſſet: Dominus populum IIraeliti-
bore, ille tamen Mam Sy noa Mn i e. eum ſolum & ſeçusum duxit in deſerto, nam
non exerceat potentiam ſuam ergà hemines. juxtà notas illas vox cferenda eſt ad popu-
66. Sicuti cap. ſeq. 3 3. verſ. 2, habetur, ubi vide lum Iraëliticum, ac ſi dices et, quòd Jſraelitæ
not. n. 14. confer. & Jalkut Part. 1. Fol. 30) arn by ee ne ee ee en de
col. I. circà fin. tαπ verba iſta: & venit Eribai. e. non opus habuerint ullô (alio) po-
myrtiadidus Sanctorum, abſunt in Hebræo ab u pulò, qui eum ipſis iret in deterto) ropter mul-

1489

utreque MSto. tam eorum ſiduciam (in Deo repoſitam.) ſic in
67. Vide Habac, cap. 3 verſ. 3. ibique Raſchi no-] iisdem noris an new' h. loc.
tas.

72. Hebr. an, quô verbô exponitur iſud: rad
quod hie in textu ſacro habetur, ubi poſitum eſt
y HN. PPy i, e, ten pus fururum pro præte=
tito, ſit in not. pam b, loc.

68. Ventus primus indicatur per verba illa: illu
xit de Sechir, ventus ſecundus per verba: appa-
suit de monte Paran, ventus tertius per verba:

1490

DEuTERONOMII.

CAFP. XXXNM.

tas) in deſerto.
ex omnibus diis gentium,
(Israélitas,) Rabbini autem no
quoque interpretatus e
nis, 74. ut in teſtimonium
raélitis) in teſtimonium, qꝗ
eaturi ſint neque præterita, quæ fecerit eis(D
rus ſit, ** ideò opus eſt, ut
res refertur ad (id, quod ſupr
cujusque generationis, 76.
omnia illi (Israẽ

verſ. 13. Vexit eum] (Ideò dicit
celſior eſt omnibus (aliis) terris,

Hi ſunt fructus terræ Israeliticæ, qui citiùs progerminant

omnes (cœterarum) terrarum fructus. 79.

80. ⁶ petra] Accidit cuidam, 81. u

litæ) in memoriam revocare debebant.

excelſa terræ] Omnis (iſte) textus juxtà Targum ejus
ur hic: vexit eum,) quoniam terra Israëlitica ex⸗

77. Eod. verſ. 13. U. comedant reditus agrorum]

Eod. v. I 2. Nec cum eo fuit Deus alienus] Non extitit robur in ullo
ut oſtenderet vires ſuas 73. atque pugnaret contrà illos
ſtri explicant iſtud de eo, quod futurum eſt atque ita
ſt Onkelos; ego vero dico, quò d iſta ſint verba redargutio-
vocentur cœli & terra
uòd tandem illi ſint prævaricaturi nec in memoriam fevo-
eus,)neque futura, 75. quæ ipſe eis factu-
textum ad hanc & illam partem reteras; tota autem
à dicitur:) recordare dierum ſeculi, conſiderate annos
ſic fecit eis (Deus) atque ita iisdem facturus eſt, **& hæc

* & ut canticum iſtud ſit eis (Is-

Verſ. 13. Vexit eum ſuper
eſt explicandus.) Eod.

78. & matureſcunt, quàm

Eod. verſ. I3. Et dedit ei ſugendum mel

73. Loci iſtius explicationem vide in not.
Dy'nan b. loc.
4. Correctionis ſive increpationis, Hebr. an,
confer. quæ ſuprà ad Deuteron. c. 1. V. 1. n. 1.
notata ſunt, vide & infrâ v. 3 5. h, c. n. 181. &
Gur Arjeh fol. 226. col. 3. fin. ac not. in
Spon W h. loc.
* Hæc verba: & terra, & ut canticum iſtud ſit eis
(Iſtaelitis) in teſtirnonium, abſunt hic in He-
bræo= MSto I.
75. Hebr. ra, confer. quæ ſuprà ad v. 6. h. 6.
n. 29. notata ſunt, in MSto 1. pro legi-

tur: PhNar i. e. futura, res eadem el.

XX Hebr. = „, poſt verba iſta in MSto I.

hæc ſunt addita ey rνατNππο7H. e. ut ſit can-
ticum iſtud in teſtimonium.
Nempẽè tàm ad id, quod præteriit, quam ad id,
uod futurum eſt, confer. Sign. ſeq.XX
76. ZSicuti ſuprà v. 7. h. c. habetur.
NX Textus itaque iſte tàm ad præterita, quàm ad
futura referti poteſt, confer. quæ Sign. præc. †
notata ſunt.
† In Targum juxtà interpretstionem P. Fagii lo
cus iſte ſic verſus reperitur: collocavit eos ſuper
fortitudinem terræ & Fibavit eos præda inimico:⸗

t is filio ſuo diceret in loco Sicni: 82. affer
Dà rum ſuorum &c.
77. Confer, ſuprà Deuteron. c I. v. 2 5. Sign. *

& c. 17. v. 8. n. 1 8. & not. ad librum Prec. Jud.
part. 2. P. 23 4. 5. med. ubi hujus verſus 1 3. &

ſequentium usque ad verſum 19. . c. habetur.

explicatio, vide etiam Geneſ. C. 45 v. 9. Sign. *

[78. Sic verba iſta: a n hic interpreter 5

reſpicitur autem hac expoſitione ad dictionem
mah, quæ hic habetur in textu ſacro, confer.
nor. in on ne b. loc.
79. Confer. Numer. c. 1 3. v. 2 3. n. 3 2. cterum
de fructuum terræ ſudaicæ præſtantia vid. inter
alios D. Wagenſ. Sot. p. 659.
80. Lepidam vel potius ineptam hujus loci expo-
ſitionem Rabbinicam, vide in Gemara apud D.
Wagenſeil. in Sot. pag: 23 8. & ſeq. & p. 242.
num. 9. confer. & Jalkut Part. 1. Jol. 307. col.
2. princ. & Sota, Fol. 11. a.
à1, Vel: evenit alicui, narratur de aliquo, ſic i⸗
ſta: imdea Wyn hie interpretor, confer, infrà
v. 24.6. c. n. 143. & Buxtorf. Lex. Chald. Jol.
1678
82. Vel: Secne, Hebr. , confer. not. ad Eſai.
c,: 22 : V. 1 5r n. 27. eſt iſtud v' Ei, e. no-
men

CAl.XN
—
mihi caric
(doliii
Git ei pat⸗
Eod, v, 13.
Bujrum er
decem bor⸗
Cun ade
mectis ag
ccidit tem
Verl. 14. B
buum gui
No⸗)Ie
hic) notat,
fcat) robon
quenti,pun
do) habet:
Pinguedinen
eſt: lac ovi
Verl. 14. 4
Ne l4 Etari

— .
men loeiſpre
leloe. expon.
1090, cine
6l. 147 ,Ven
ofot ,
cUm exr tract.
lio ſi pallisdn
83. deu: ſieus
voy criam calt
uſini, cone
eg in noni
Kensilir ſiccat
winſtar Petra
eritwel ae
ſugendomm mel
Glo ide Baxte
55. Kei 1. Re⸗
86, Hehd .

CANe.

——

litroburinullo
Net contra illos
un elt atque r
tba Kdargutin .
iſtud Res(ls.
memoriamteyd⸗
eipleeistict.

1s5 tota autern

CAbP. XXXII.

Onſdetate ann0è

turus el, hec

Verit aun ſih
candos.) Lod.
Ia Kraelita er.
riditu Artrun
hatpteicunt, bann
ei Genlim ni
Ficni: dr aſet
mhhi

l. 4 1. 12 ſe Sign
4.ad lbrum bree⸗ lud.
ubibujus etlad 13,
am 19. .6 kazenn
eneſ l,45, , Fign.

ka huſſ i ſ0
rige in Gemala 4) .
gl de,
n bart ſ zon⸗

11,4 „ ſe l.
rdealiqro, .
nanat uck ſe ifi

gerpretor, V

menn loci (Proptium, /prout in notis pam n

ſugendum mel & petra.

pEuTERONOMII. 1491
mihi caricas 83. cx dolio, abiit ille (filius) & invenit mel, fluens ſuper oram illius
(dolii,) dixit ille ei (patri ſuo:) eſt iſtud (dolium) mellis, (non caricarum,) reſpon-
dit ei (pater:) intinge manum tuam in illud (dolium) atque extrahes caricas ex eo.
Eod. v. 13. Et oleum àrupe durifſima] Hæ ſunt olivæ Guſch Chalabh. 84. Verſ. 14.

Butyrum ex armento & Iic de ovibus) Id accidit tempore Salomonis, nam dicitur:

decem boves pingues & viginti boves paſcuales ac centum oves. 85. Eod. verſ. 14.
Cum adipe aguoerum] Id factum eſt tempore decem tribuum, dicitur enim: qui co⸗
meditis agnos 86. ex ovibus. 87. Eod. verſ. 14. Cum adipe renum tritici] Hoc

accidit tempore Salomonis, nam dicitur: & fuit panis Salomonis &c. 88. Eod.
verſ. 14. Et ſanguinem avarum bibes merum] (Id factum eſt) tempore decem tri-

buum, qui bibebant in crateribus vini. 89. Verſ. 13. Super excelſa terræ] (Dictio
PRD) ſignificat c2 i. e. altitudinem. Eod. verſ 13. Arorum] (Vox G
hic) notat i e. sgrum. Eod. verl. T3. Rrupt deriſima] (Vox , Do ſigni

ficat) robur & fortitudinem petræ, quando illa (dictio) non conjuncta eſt voci ſe⸗

quenti, puncta habet (iſta:) UHH7,; ſed quando conjungitur, 90. puncta (hoc mo-
do) habet: ' Verl. 14. Bautyrum (de) armento] (Vox Rrl ſignificat 3
pinguedinem, quæ colligitur in ſuperficie lactis. Eod. verſ. 14. Et lac de grege] Id

eſt: lac ovium, quando illa (dictio 220) cohæret (voci ſequenti,) puncta habet

(iſta:) 20 U veluti (habetur in illo loco:) 25 i. e. in lacte matris ſuæ. 91. Eod.
yerſ. 14. Aenorum] (Dictio ) ſignificat:) 2 i. e. agnos., 922¾. Eod.
V. 14. Et arietum] (Vox && hic intelligenda eſt) juxtaà ſenſum literalem. 93.
Bbb bbbbb -z od.

cro habetur, ad quem hac explicatione reſpici=
tur, confer infrà n. 92. H. Verſ. W
97. Proht Amos. g. 6. v. 4. habetur, confer. hic
Jalkut Part. 1. Fol. 307. col. 2. med.
89. Vide I. Reg. c. 4. v. 2 1. al. 2 2. confer. & tract.
Talm. Ketubot, fol. I1I. a. *

b. loc. exponitur, in Lexic. Chald. Buxtorf. fol.
1090. circà fin. & *a vertiter: Sechania, id.
Fol. 147 8. vertit: Scanja, Lightfoot. in Centur.
Chorogr. c. 55, p. 100. edit. Lipſ. adducit 10
cum ex tract. Talm. Nidda fol. 20. 1. ubi men-
tio fit vallis Aabi. e. Sicni, uti ipſe ibidem vertit. 89. Sicuti Amos dict. c. 6. v. 6. habetur, ubi vide
33. Seu: fieus liccatas, ſic Myyvp hic verto, quæ KRalchi notas, confer. & Ketubot. dict, Jol. 111.
vox ctiam caliam ſignificat, quæ eſt odoris ſu- ..
uiſſimi, confer. Buxtorf. Lex. I alw. ol. 2101: 90. Grammatici vocant forman, conſtructam »
&& feq. in notis pon D. h. loc. ſc ibitur, quòd cujus oppoſiitum eſt: dictio abſolutè poſita
ſcus iſtæ ſic cat æ fuerint y'yD DD D i. e. du confer. not. in pepn Dw'h. loc.
r inſtar petræ & quòd ninilominus ſuper eisfu-9 1. Sicuti Exod. c. 23: v. 19. & c. 34. V. 2 6. ha-
erit mel, idque eſt, quod hic dicitur: & dedit ei! betur, confer. not. in Wan ar b. loc.
ä 92. Confer. quæ ſuprà num. 86. h. v. 14. notata

34. Hebr. awrm w, eſt nomen proprium loci, de ſunt. 1 =
quo vide Buxtorf. Lex. Chald. Jol. 413: 9. IRius loci expoſitionem vide in not. afi Mp
25. Sicuti 1. Reg. c. 4. v. 23. habetur. . loc.

86. Hebr. “, quæ dictio etiam hit in textu ſa-

1492 DEUITERONOMII. CAP. XXXII.

Eod. vers. I4. Eiliorum Baſchan] Pingues fuerunt (iſti arietes.) Eod. verſ. 14.
Renum tritici] i. c. Triticum pingue inſtar adipis renum & craſſum, tanquàm ren.
94. Eod. verſ. 14. Et ſanguinem uvarum] Bibebat bonum & ſaporem vini præ-
ſtantis. Eod. verſ. 14. Merum] (Dictio n ſignificat) vinum linguâ Aramæâ;
pn autem (hic) non eſt nomen rei (ſubſtantivum;) ſed ſignificat id, quod ſap ore
præſtans eſt, 95. vineux, * linguâ vernaculàâ, poſſunt eciam duo iſti verſus 96, ex-
poni joxtà Targum Onkeloſi: colloeavit eos ſuper fortitudinem terræ &c. 97.
Verſ. 15. Saginatus es (Dictio ay ſignificat â) i. e. craſſitiem. ** Eod.
verſ. 15. Obeſatu es] (Verbum ◻2 hic ponitur,) veluti —◻ † ita, ut idem
ſignificet (atque in illo loco:) quia i. e. operuit vultum ſuum adipe ſuo, 98.
Veluti aliquis, qui intùs pinguis eſt ejusque ilia foris duplicantur & ſicilla (Scriptura)
dicit: & effecit ſtrigas ſuper ilia, 99. U“7ρ⁹– datur (in iſto verbo) forma Kal, quæ ſi-
gnificat 3) i. e. tegmen (vel: tectus) veluti (in illo loco:) O i. e. & qui ope-
rit ignominiam, aſtutus eſt, 100. nam, ſi ſcripſiſſet (Moſes) '? per Dageſch, po-

tuiſſet intelligi (hoc ſenſu:) i. e. texiſti alios, veluti accipitur in illo loco:)

uia 2 i. e. operuit vultum ſuum. 1017. Eod. verſ. 15. Er vilipendiu rapem ſalu-
tus ſuæ] (Nerbum 929 ſignificat: ) ignominià affecit eum * (Deum) atque con-
tempſit illum, dicitur enim: & poſteriora eorum (obverſa erant) contr4 templum
Domini &c. 102. non eſt contemptus major, quam iſte. Verſ. 16. Ad amulatio-
nem concitaverunt eum li. e. Accenderunt iram ejus & Zelotypiam ejus. 107. Eod.
verſ. 16. Abominationibus] i. e. Operibus abominandis, veluti ſunt concubitus ma-

ſcu⸗

94. Vide & hic not. in ubi loci iſtius
ha be ur expoſitio. Sõ
95. Nempèe: eſt adjectivum, vel adiectivè hoc
loco poſitum eſt, confer. D. Wagenſeil. Sot. p
711. circà med. .
„ Sic exprimo hic , in MSto 1. legitur:
Pa,in NiSte zꝛ. ν*a, utrumque etiam redde-
re poſſis: vineux, vinum merum, confer. not. ad
Elai. C. 27. v. 2. n. 7. öt ad Pſalm. 75. v. 9. n. 7.
96. Videlicèt verſus 1 3. 6 verſus 14. h. c.
97. Integram iſtorum duorum verſuum transla-

tionem vide in Ar. Monrani, ut & P. Fagii ver-

ſionibus, quas brevitatis ſtudio huc tranictibere
* * dae hic traét, Talm. Berachot, fol. 3 2. a.
† Sic etiam in MSto 1. legirur: 10 cu/3 Samecb
in medio.
§. Sicuti Hiob. cap. 15. v. 27. habetur, confer.
hic Jalkut part. 1. fol. 307. col. 2. circà fin.

99. Id eſt: corpus ejus prop er pinguedinem pli-
caturas facit in cute, vide Hiob. dict. cap- 15. V.
27. ibique Junii ac Tremellii notas.
100. Sicuti Proverb. c. 12. v. 16. habetur.
101. Vide Hiob. alleg. cap. 1 5. v. 27. quoniam
igitur in texru ſacro verbum iſtud D2 cri-
ptum eſt ſine Dagheſch ſub litera Schin, ideò
ſenſus ejus eſt xy n& ao-en ar i. e. quod
teiplum obtegas, (non alios,) lic in not, nov
on hic exponitur.
*Hebr. , idud & ſequentia, usque ad: deh
7 i. e. non Deo (v. 17. b. c.) abiunt hic ab u=
troque MSto.
102. Sicuti Ezech. c. g. v. 16. habetur, ubi vide
Raſchi not. conter. & D. Mali Theo, Jud. Loc,
20. H. 4. p. 282. D
103. Loci iſtius explicationem vide in notis
ne New 6. loc. confer. & Jalkut Part. 19
fol. 3 o7. col. 3. med.

CAL XN

—
fſulus

Targum
fuiſſet emu
ur teneru
piciebat
Vel. 17.
tunt pill eo
Pter pavore
.,
nes ſaltabun
ſu:) nooe⸗
hie ſignifte⸗
quando ren
& nites eju

—
104,. Conler.
U. 11.
loſ. die eum
1phraliCha
ſeh fol. 216,
la di
iee.
dotis Oy⸗
nbpyie n
Uaberur eign
cnfer. Lroc.
47. V. 14. 5
lob. Ig eſ
deis venit
1 ed
16olumn in h

! dot. WN

5 Hedr. ,
Mie erhnie
107. Cnfer hie
marginen i
11,n. 1I1,
10). Verbumd
di,e hortn
r nolter ee
Mbefunt eos,

.
li n

CN. MI. E

—
loc, vell 14,
Ntanvam ten
oten vinipir.
ingui rame;
ic Jvodhore
iverſus 90, et⸗
n tene Kc, 97.
tiem. ¹ Pod.,
3in, widem
macſpe lo, ,
cilla Seniptara)
ma Kal, quz ſl.
Ni e, & gwiope⸗

derDagelch, ,0 .

ur in Ulo ſocd:)
endi ipen ſal
eum) atqve con⸗
contti templum
16, Atamu ai⸗
ejus. 107. Bod.
nt concubitus ma⸗
(⸗
erpinguebilen li⸗
Hiob. dict. ca)' 1,
Heliin 1043
7. 16. habelut.
Ve .
ſab ſien Sehinſ
Nndv ie.
12 lc in non, Nr

ventit, ugue 20: M
1,50) blunt hie abu⸗

, 16, hibeinn ibi gige
. Maji The. .lLoc⸗

tiopenn Fige in ni
Gaſa.& itu

.†

CAFP. XXXNII. DEUTERONOMII. 1493
ſeulus & præſtigiæ, de quibus dicitur: abominatio. 104. Verſ. 17. Non Deo] Jux-
tà Targum ejus: in quibus non eſt utilitas, 105. nam ſi in eis fuiſſet utilitas, non

fuiſſet æmulatio duplex, 106. ſicuti nunc eſt. Eod. verſ. 17. Noris, qui propin-

quo venerunt] Etciam gentes non erant illis (diis) aſſuetæ, alienigena ** (enim,) qui
aſpiciebat illos (deos novos) dicebat: hoc eſt ſimulachrum Judaicum. 107. Eod.
verſ. 17. Non horruerunt eos patres veſtri] i e. Non timuerunt cos; 1058. non ſtete-
runt pili eorum propter illos † (deos novos,) ſolent (enim) pili hominis ſtare pro-
pter pavorem, ſic exponitur in Siphre, 109. prætereàâ etiam exponi poteſt * (verbum
— H., quòd lſignificet (idem, arque in illo loco:;) νπ i. e. & dæmo-
nes ſaltabunt ibi, 110. — ſunt i. e. dæmones, (ut ſenſus hujus loci
ſit:) non fecerunt patres veſtri dæmones iſtos. Verſ. 18. Oblitus es] (Verbum N
hic ſignificat:) HO i. e. debilitatum fuit robur, 111. Rabbini noſtri exponunt:
quando venit (Deus,) ut benefaceret vobis (Judæis,) vos illum ad iram provocatis

17, guoniam

& vires ejus debilitatis, 112. quò minùs vobis benefaciat. 113. Eod. verſ. 18.

Crea-⸗

104. Confer. Lev. c. 1 8. v. 22. & Deutcr. c. 1.
105. Sic cum P. Fagio vocem: x, quæ in Pa.
raphraſi Chaldaica hic habetur, verto, in Gur Ar-
jeh fol. 22 6. col. 4. princ., exponitur, qnòd re:
illa, z i e. qua opus eſt homini, &xna de
i. e. non reperitur in illis (diis alienis,) in

notis Cpon net voX J explicatur 1D

r) j. e. robur ac potentia, eadem expoſitio
habetur etiam in Gur Arjeh fol. 74. col. I. fin.
confer. Exod. c. 7. v. 8. n. 12. & not. ad Eſai. c.
47. V. I4. Sign. * Y”M
106. Id eſt: æmulatio major, idque dicitur
vy PiU i. e ratione pœnæ, nam quando
Deus venit, ut puniat idololatras, tunc pœ-
na eſt i. e. major erga illum, qsi colit
jdolum, in quo non eſt utilitas ſeu yotentia, ſic
in not. mon noh. loct, exponitur.
xX Hebr. , in utroque MSto pro eo legitut:
3 i. e. ethnicus, genilis.
107. Confer., hic Siphre, ſicuti in pN D' ad
marginem allegaturt, it, nor. ad Hiob. c. 17. v.
12. n. 11. S
108. Verbum .☚ 5yv enim hic ponitur pro: Dyv
nan i. e horruerunt eos, ſicuti hic Commenta-
tor noſter exponit: den . N& i. e. non ti
muerunt eos, huic ſimilia ſunt: MNWν an i.
eſt: Ann X egreſſi ſunt ex me (Jerem. c. 10.

v. 20:) iem: mya 9 pro unn yanni. e.
ne forté ſatieris illo (Prov. c. 2 5. v. 16.) ſic in
not. dhom 90 hic exponitur, confer. & not.
ad librum Prec. Jud. part. I. p. 15 5. a. in.
† HBæc verba: non ſteterunt pili eorum propter
illos, abſunt hic in Hebræo à MSto t.
109. Hebr. )9:, eſt is liber antiquus incerti auto-
ris, de quo vide ) e & Buxtorf. Bibli-
oth, Rabbin. confer. & infrà verf. 26. h. cap. n.
15 §. && v. 43. n. 2 16.
* Hebr. vy, W iſta, ut & ſequentia. usque ad
ni e. oblitus es (v. 1 8. H. c.) abſunt 4 MSto
1. ſed in MSto 2. illa ad marginem notata repe-

riun ur.
110. Sicuti Eſai c. 13, v. 2 . habetur, confer. &
P. Fagii not. ad Paraphr. b, loc.
111. Com mentator noſter verbum n hic dedu-
xir à tadice hi. e, debilitatus fuit, alij pleri-
que interpretes deducunt 4 a, quod inter alia
ſignificat: obliviici, uti in Thren. cap. 3. v. 17.
accipitur, confer. Lightfoot. ad Matth. c. 5. v.
19. pag. 25 §. edit. Lipi.
IIZ. Quoad phraſin ifſfam conſer. Raſchi net, ad
Num er, c. 1I1. v. 15. n. 52. & ad Deuter. c. 5.
v. 27. . 19. —
I13. Confer. hic Gur Arieh fol. 226. col. 4. princ.
& not. in on h, loc. it. tract. T alm. Be-

rachot, ol. 5.5.

144 DEUTERONOMII.

eandem habens ſignificationem, (quæ reperitur in illo loco:) r i. e. parere

faciet cervas, 114. item (in illo loco:) ) i. e. dolor tanquàm parturientis 115.

Verſ. 20. Quis (futurus ſit) finis eorum] i. e. Quid tandem eis eventurum ſit. 116.
Eod. verſ. 20. Quia generatio * perverſa ſunt] Qui vertunt benevolentiam meam
ad indignationem. 117. Eod. verſ. 20. Non eſt in ku fider **] Non educationes

118. meæ cognoſcuntur in illis (Judæis,) *t nam ego docui eos viam bonam; aſt

ipſi receſſerunt ab eo, VS ſiganificat (hic idem, atque in illo loco): & fuit nutritius,

119. nourriſſier, 120. linguâ vernaculàâ; alia expoſitio † (dictionis): D&, (nempè:)

uòd ſignificet ) D& i. e. fidem, juxtà Targum ejus, (nimirùm lsraélitæ) dixerunt
in (monte) Sinai: faciemus & auſcultabimus; 121. ſed paulò poſt iidem promiſſum
ſuum irritum reddiderunt & fecerunt vitulum. 122.
ad æmulationem] Accenderunt iram meam. 123.

eſt: In eo populo, qui non eſt celebris, nam dicitur: ecce terra Chaldæorum, 124.

iſte

CAb. XXXII.

Creatoris tui] (VYerbum: p ſignificat) eum, qui eduxit te ex utero materno,

Verſ. 2 I. Provocaverunt me
Eod. verſ. 2 I. In eo, quinon eſt
Deus] i. e. Ea in re, quæ non eſt Deus. Eod. verſ. 2 1. In eo, qui non eſt populus] Id

114. Sicuti Pſalm. 29. v. 9. habetur. .
115. Vide jerem e 6. v. 2. & Jerem. rap. 22. v.
2 3. . Phalm. 49. v. 7.

116. Id eſt: quæ pœna illis immineat, ſi faciem

meam ab illis abſconderim, ſic in not. ne
par h. loc, exponitur, confer. & not, ad librum
Prec. ud. part. 2. p. 240. b. fin. ubi verſus iſti-
us 10. & ſequentium usque ad verſuum 29. .
cap. habetur exp licatio, confer. & not. ad Hoſe.
c. 1 3. v. 10. n. 13. it. Jalkut Part, I1. fol. 307.
col. 4, med.
Hebr. Mπnâ iſta & ſequentia, usque ad: Phe &
i. e. non eſt in eis fides, abſunt à MSto 1. confer.

Joma, fol. 83. 5. .
117. Vel: ad iram, loei iſtius explicationem vide

in notis am e h, loc. conter. tract. Talm.

Ketubot, fol, 8, 6. & verſ. ſequ. 21. n. 12 37
X Jaxtà commentatoris expoſitionem vettendum
ſſet: non eſt in eis educatio, confer, num. ſequ
118. & Sign.*** .
11. Sic dictionem *H. juxtàâ mentem Commen-
tatoris noſiri hic interpretor, de cujus ſignifica-
tione vide ſuprà Deuteron. c. 22. v. 1 5. n. 33.
& v. 2 1, n. 39. vide & num. ſequ. 1 192
axrr Id eſt: non cognoſcitur, quòd ego i4os edu-
cavetim, quoniam rects diiciplina, quam ego
illos docui, teceflerunt, confer. Sign, præc. *

& n. 118. .
119. Sicuti Eſther. c. 2. v. 7. habetur, confer. not.
in — eo neo h. loc. it, tradt. Talm. Kiddu-
ſ. hin, fol. 3 6. 2.
170. Vel: noutriteur, ſic poſſis reddere hic?
AnO, & convenit linguæ Italicæ: nutritore,
hodiè Galli dicunt: nourriſſon, in MSto I.
legitur : n cum in fine, in
MStO&ο 2. N O i. e. nourttiture, Latin, nutri
mentum.
† Hebr. &, iſtud & ſequentia, usque ad: by &a
i. e. in eo, qui non eit populus (verſ. 2 1. h. c.)
abſunt ab urroque MSto.

12 1. Prot Exod. c. 19. v. 8. & cap. 20. verſ. 19.

habetur.

122. Confer. not. in "on new, ubi ſoci iſtius

expoſitio habetur.
123. Vide hic not, ad ibrum brec. Jud. part. 2. p.
240. 6.fn. asc Nizzach. apud D. Wagenſeif.
pag. 51. Confer. & v. antec. 20. n. 117. it. Jal-
kaut Part. 1f.l, 307. col. 4. cireà fin.
124, A quibus Iſraelitæ in captivitatem abduéti

fuerunt 2. Reg. c, 2 5. & Jerem. c. 39. ac c. 52.

confer. tract. Talm. Jevammot, ſol. 64. 60

ile popylas
Ii. 116, L.
rvere teligion
Deus 117,
bet (ſye acce
damentum.
Veltram ejusg
Aata et ſuper
rpregaho ,n
EPikcat ien
i e, ut addat
Veltis; 12,
lillo loco.) ne
Emnum in r)
(l teſpeclu p

OWdie.

iſ. herl 24

—
1uſ. Vige ſai.
Not. confer,
not in n
. 30. F.17, n. G
(osgem R.S
5 Hebr, den
belnt: Oen
kegitut: Onin
li). Nite Mlln.
not.
ch w

wen ie, 5
o e

12. Nen
S
Aper hondtet ſci
Nonitnn, ige
I19. uipüalne

CAL.XNI.

—
ero materno,

die e. pakere
Atientis 115,
Hrumſt, 116,
entiam meatmn
n educationes
m bonem; aſt
fuitnutritius,
oNnempe),
luæ) diverunt
emprolnillumn
wocavkrut Me
, guil f
Ptpula] Id.
dectumn, 1¹4,
iſte
—

betut,confel pot.
1. Tilm Kiddu-

lſs tedlere die:
ltalicx: nuttitofe,
ſon, in Moto !

10 ſoe, in
ute, aine nllit

4
nsgnesl: 6) NA
us(Nelerlehl⸗

a⸗ 10. ell 19.

bv, bi ſo ilii
1G.part 1.,⸗

genleili
ll⸗

Pfee.)
1d D
3 n. 117. 1i
aireu n

iſte populus non fuit, 125, de Eſauo illa (Scriptura) dicit: valdé contemptibilis e-
ris. 126. Eod. verſ. 21I. In gente ſtulta irritabo illos] Hi ſunt abnegatores * (Dei &
veræ religionis) atque ſic illa (Sctiptura) dicit: dixit inſipiens in corde ſuo: non eſt
Deus. 127. Verlſ. 22. Accenſus eſt] ** (Verbum rep ſignificat:) p i. e ar-
det (ſive accenſus eſt) ignis. Eod. verſ. 22. Et ardebit] Contrà vos usque ad fun-
damentum. 128. Eod. verſ. 22. Er comedetterram, ejus que proventum] I. e. Terram
veſtram ejusque proventum. Eod. verſ. 22. Et comburet] Hieroſolymam, quæ fun-
data eſt ſuper montes, dicitur enim: circà Jeruſalem ſunt montes, 129. Verl. 23.
Congregabo ſuper eo mala Malum malo adjungam ** (nam verbum N hic (ſi-=
gnificat (idem, atq; in illo loco:) & i. e. adjicite annum anno; 130, item: H a
i. e. ut addat ebriam &c. 131. item: holocauſta veſtra id eſt: addite ſacriſiens
veſtris; 132., alia explicatio: O& (notat hic:) )Ni. e. conſumam, ſicuti (in
illo loco:) ne fortè è) i. e. conſumaris. 13 3. Eod. v. 23. Sagittas meas con-
ſumam in eos] Omnes ſagittas meas complebo 134. contrà illos ac maledictio iſta
eſt reſpectu pœnæ; aſt quoad benedictionem hæc (eſt interpretatio:) ſagittæ meæ

—9 i. e. conſumentur; ipſi verò (Israelitæ) haud )) i. e. conſumentur.

135. Verlſ. 24. Exhanſti fame] Onkelos (vocem "11o)) interpretatus eſt: PD id

130. Vide Eſai. c. 29. V. I. ibique Raſchi not.

12,5. Vide Eſai. c. 2 3. verſ. 1 3. ibique R. Salom.

not. confer. & Gur Arſeh fol. 226. col. 4. med.
& not. in om r h. loc. it. not. ad 2. Chron.
c. 3 6. V. 17. n. 40. Mä
126. Sicuti Obadiæ c. I. v. 2, habetur, ubi vide
ejusdem R. Salomonis notas.
* Hebr. CQo)e, ſic in Amſtel. edit. in Baſil. ha-
betur: Syr i. e, Cuthæi, in utroque MSto
legitur: 'nn i. e. hæretici,
127. Vide Pſalm. 14, v. I. ibique R. Salomonis
not. ä
*X½ Hebr. W, iſtud & ſequentia, usque ad:
rn i. e. & comburet, abſunt hic ab utroque
MSto.
12 8. Nempè, usque ad urbem Hieroſolymam,
n ee eed i. e, quæ fundata eſt
ſuper montes, ſic in not. a h. loc. ex
ponitur, vide & num. ſequ. 129.
129. Sicuti Pſalm. 125. v. 2. habetur, confer. not.
àad librum Prec. Iud. part, 2. p. 10 I. b. princ.
X Hebr. X 1 ar& hæc & ſequentia, usque
ad: oX Ee1 i. e. ſagittas meas conſumam,
abſunt hig à MSto 2.

13 1. Proùt ſuprà Deuteron. c. 29. v. 1 9, habetur;
cœterùm hæc: ut addat ebriam &c. usque ad:
exeſi anthrace (v. 24. . «.) abſunt in Hebræo à
MStoO I. confer. not. ad verſ. ſeq. 24. n. 13 8
132. Vide Jerem. c, 7. V. 20, al, 2 1. ibique R. Sa-
lom. not. MD äl
133⸗ ZSicuti Geneſ. c. 19. v. 15. habetur, ubi vide
Raſehi not. juxtà hanc explicationem is erit hu-
jus loci ſenſus: omnia mala mea conlumam
Hn nn e ein Ne 1i, e. ut non te=
maneat ullum malum ex malis, ſed omnia ſu-
per vos eumulabuntur, ſic in not. now' h,
loc. exponitur.
134: Vel? perficiam, finiam, Hebr. bvde, quò
verbòô exponitur n, quod hic in textu ſacro
habetur, confer. num. ſeq. 13 5. & not, ad Eiai.
c, 2 98. V. 29. D, 74. it. Jalkut Part. 2 Jol. 82, col.
3. med.
135. Expoſitĩo iſta deſumpta eſt ex Gemara Sotæ,
quam vide apud D. Wagenſ. Sot. p. 142, con-
fer,. & not. ad Malach. c. 3. V. 6. n. 10. it. S0t3,
fol. 9. a.
Ccc ccG CCEC

1496 DEUTERONOMII. CAP. XXXII.

eſt: inflati fame, nec eſt mihi (locus in Scriptura) teſtis, 136. qui probert (vel indi-
cet ſignificationem) iſtius (vocis: ;) ſed à R. Moſe † Hadarſchan, Tholoſano,
137. audivi, quòd iſta: ſignificent:) 2) υ i. e pilos famis, (nam)
homo emaciatus (fame) producit pilos ſuper carne ſua, (etenim) linguàâ Syria-
càâ ſignificat i. e. crinem, (ſic in TLalmude legitur:) dum plicaret &ν % i. e.
capillos. 13 8. Eod. verſ. 24. Et exeſi anthrace] id eſt: Dæmones bellum gerent
contrà illos, nam dicitur: * & filii U. 139. altè volabunt, 140. hi ſunt dæmones.
Eod. v. 24. Et excidio amarb] i. e. Et excidiô dæmonis, cujus nomen eſt p,
141. (dictio) 2P ſignificat i. e, excidium (vel ſucciſionem,) ſicuti (acci-
pitur in illo loco:/ ero p i. e. excidium tuum, 6 ſepulchrum. 14 ½. Eod. v. 24.
Et dentés pecudum] Accidit 143. aliquando, ut oves morderent & interficetent. 144.
Eod. verſ. 24. Cum veneno ſerpentum terræ] (Intelligitur) venenum ſerpentium,
qui gradiuntur ventre ſuo ſuper pulvere ad inſtar aquarum, quæ ſerpunt 145. ſuper
ter-

— —
136. Confer. quæ ſuprà ad Deuteron. c. 26. Vverſ.
17. n. 69. notata ſunt.
† Hebr. n, in MSto. 2. pro eo legitur:
ei. e. R. ehuda.
137. De R. Moſe ſuprà Deuter. c. 27, V. 24. n. 17.
aliquid dictum eſt.
13 8. Sive: crines, confer. Buxtorf. Lex. Chald.
Jol. 1183. ubi locus ex Talmude, cujus hic fit
mentio, adducitur, vide & not, in aαπ H
P. loc. ac Jalkut Part. 1. Jol. 30 8. col. 1. med.
in MSto tI. hoc loco ita habetur Pen
Tirme mm i. e. (Dictio:) m (ſigaificat:)
tenuis, (ſic iſtud av hic explico, confer. not,
ad Geneſ, c. 41. v. 3. Sign. *.) prout (verbum)
Wri i. e. diſſolvitur ſeu diffluit, (uti ſunt mol-
lia & tenuia, ſic habetur in tractatu Talm.) Cho
lin, conf. Buxt. Lexic. Chald. dict. fol. 1183. u⸗
bi Cholin, fol. 45. 5. allegatur; coœtera omnia,
quæ hic in notis Raſchianis 4 verbis: ut addat
ebriam &c. usque ad: & exeſi anthrace, haben-
tur, in eod, MSto I. omiſſa ſunt, confer. ſuprà
n. 13 1. v. 23 H. cap.
X Hebr. N iſtud & ſequentia, usque ad: ao)
v i. e, & excidiò amaròô, abſunt ½ MSto I.
contrà in eodem hic leguntur iſta: iNe
Xι ν en i. e, ego autem exiſtimo (vo
cem νſic exponendam eſſe, uti haberur Can-
tic. c. 8. v. 6.) ſcimtillæ ejus (ſunt) ſcintillæ i
gneæ.
139. Dictionem ν, quæ hic habetur, commu-

ni er exponunt: prunas; Commentator au-
tem noſier Rabbinorum ſecutus expoſitionem
hic explicate dæmones, vide num. ſequ. 140.
140. Sicuti Hiob. c. 5. v. 7. habetur, ubi vide not.
Sign. * item not. ad Pſalm. 9 1. v. 5. confer. hic
tract. Talm. Berachot, fol. 5. a.
141. Quæ dictio hie in textu ſacro habetur, eon-
fer Hiob. cap. 3. v. §. ibique not. n. 6. item e-
jusd. not. ad dict. Pſalm. 9 I. verſ. 6. vide & D.
Wagenſeil. Sot. p. 480. n. 15. ac D. Maji The-
ol. Jud. Loc. 4. Sect. 2. J. 2. p. 80. cœterùm
verba iſta: & excidiò dæmonis, cujus nomen
eſt n, abſunt hic 4 MSto z.

142. Sicuti Hoſe. c. 13. v. 14. habetur.

143. De voce yn, quæ hic habetur, vide, quæ
ad verſ. 13. h. cap. D. à& I. notata ſunt; abſunt
autem iſta: accidit aliquando &c. usque ad:
cum veneno ſerpen tum, in Heb ræo ab utroque
Msto.
144. Confer. hice Levit. c. 2 6. v. 22. n. 102. ex-
poſitio autem iſta inde nata eſt, quia hic ſeri-
ptum eſt: dentes haa; non verô dentes npn
i. e. beſtiarum, ſicuti in not. onm now h loc-
habetur, ubi etiam Siphre ad marginem allega-
tur, confer. tract. Lalm. Bava kama, fol. 3. 2
145. Hebr. o, quod verbum etiam hic in
textu ſacro habetur, conter., quæ ad Genet. c. 1.
V. 24. n. 126. notata ſunt, Vide & Levit. dict.,
C⸗ 2 6

CAL.XXNX
—
tertam, 7

tur ciclio il
wu orhabi
yerl.26. 5
ttalia cordis
lia esplica
pellis, velut
tatus et On
pterid, quo
tum Hieroſo
gvoc fecerun
ciunt unusqe
Anpula gin,
poteſt verbi
(nempè) util
plumm eperi
rum & dimſih
161, & ſe con

ejus (qvoc ha

—
, 10, V 11. n.
n. l1. conſer.
& Kanhecin, 0
146, Loci iſlius e
h loe. 6o
36, . 17, ,.
10l le irez iin,
ſol ho b,
1 Hhr Niſtd,
rdi⸗ediniſ
14) Kienti etem,
14 8 ld en: iolo,
1lene 13, baden

n mz m
umnem velſbintel
1 . .
lis odabit vos 1

ellteron, e,

etiam die hade

*„ We; inquin

Mblin ledid

C4.. Mn.
——
obet el indi⸗
n Thololang,
oshmis, nam)
NDi e
bellum getent
ſunt dæmones.
nen ell ,
.) Lcuti ſacci⸗
terfcetent. 44
umn letpentium,
Punt 45. ſhpet
tel⸗
—
Commeotato Au⸗
ecunns erpoß ionem
ige num lego. 140,
beiun, ubi Ide no,
91. V ſ. conletdie
,.
ulſacro babetun en.
ue n0t. 6, lien e⸗
eil .Nide .
15. D. Maibe⸗
. 1,, ſ0, ACeſnn
moait cuſus gotmeeln
0¹.
14, bobetul⸗

hie bepemn ilh lun V
, notat lunt; din
14000 e. egbe
Hchreo b uttogu

n. 107. en⸗
nia bie ſe⸗
Jentes iN
pot, o/, e
. A natziten lege
Paxa Fammd, ſo⸗ Ne
A vetbumm eliawb h
fer gle 3 d .,
nt, ſe e

nata elt,
, non veſd

CAbP. XXXII. DEUTERONOMII. 1497
terram, ſignificat O D i. e. curſum aquarum ſuper pulvere & ſic (uſurpa-
tur dictio illa e de) omm curfu rei, quæ repit ſuper pulvere & vadit. Verſ. 25.
Foris orbabit gladius] Extrà urbem orbabit eos gladius copiarum hoſtilium. Eod.
verſ. 2 5§. Et intus (erit) pavor] Quando aliquis fugit & ſervatus eſt à gladio, pene-
tralia cordis ejus percutiunt eum propter terrorem, 146. unde ipſe moritur & obit;
alia explicatio † (verborum iſtorum:) & intùs pavor (nempèé:) domi erit timor
peſtis, veluti dicitur: quia aſcendit mors per feneſtras noſtras, 147. & ſic interpre-
tatus eſt Onkelos; alia expoſitio (verborum:) foris orbabit gladius (videlicèr) pro-
pter id, quod fecerunt (Judæi) foris in plateis, dicitur enim: & pro numero platea-
rum Hieroſolymæ poſuiſtis altaria pudendo, 148. & intùs (erit) pavor, propter id,
quod fecerunt intùs in penetralibus intimis, nam dicitur: quod ſeniores Israêlis fa-
ciunt unusquisque in penetralibus ſuis figuratis. 149. Verſ. 26. Dixi: ex omnibus
angulis ecjiciam eos] i. e. Dixi in corde meo: DN i. e. angulabo eos, exponi etiam
poteſt (verbum:) ρπ⅝ (ita, ut ſignificet:) faciam eos N i. e. angulum,
(nempè) ut illos à facie mea ejiciam (tanquàm) rem communem, 150. cujus exem-
plum * reperimus in Esra, * (ubi ſic legitur:) & dediſti eis terram ſeptem populo-
rum & diviſiſti illos N) i. e. angulatim, 157. ut (ſcilicèt) eſſent res communis
152. & ſic conjunxit illud Menachem; nonnulli interpretantur iſtud juxtà Targum
cjus, (quod habet:) reſidebit ira mea 153. ſuper eos; ſed non apta eſt (hæc expoſi-
CccC CcCcC cCCC 2 tio.

expono, de qua vide Buxt. Lex. Chald. fol. 1794.
confer. & num. 152. b. Verſ, reſpicitur autem
hac explicatione ad vocem π⁹5 i. e. angulum,
nam angulus agri tanquam %N i. e. res com-
munis pauperi ac pupillo erat relinquendus, vi-
cap. 36. v. 17. n. 44. ac alkut Part. I. fol. 30 8. de Levit. c. 19. Vv. 9. & 10. confer. & R. Salom.
col. I. circà fin. it. tractat. Talm. Bava kama, ad Elai. cap. 3 3. V. 6. & ad Hiob. cap. 3 1. verl.
fol. 60 6. 3.
½ Hebr. NX iſtud, ut & ſequentia, usque ad: * Hebr. npa) iſtud & ſequentis, usque ad?
rnS& i. e. dixi (v. 26. h. c.) abſunt hic à MStorI. Dan i i. e. & ſic conjunxit, abſunt hic 4 MSte
147. Sicuti Jerem. c. 9. v. 20. al. 2 1 'habetur. * 1 z 1 3
14⁸ 14 en idolo, Hebr. rwa“, ſicuti Jerem. c. uden ia: reperimus imn Eera, abunt hie
3 1 I- äs zihre denur i⸗ 151. Sicuti Nehem. c. 9. v. 22. habetur, ubi lo-
autem vel lubintelligenda hic ſunt iſta: ideò fo- dire zilum k. Salomo aliter „quam hic, expo-
ris orbabit vos gladius. 152. Confer, quæ paulò antè num. 1 5%, h. verſ.
149. Vide Ezech. C. 8⸗ V. 12. confer. quæ ſuprà de verbo: 93, quod & hic habetur, notats
ad Deuteron. c. 29. V. 16. n. 40. de voce hav ſunt.
quæ etiam hic habetur, notata ſunt. 153.
150. Sive: tanquàm rem, omnibus expoſitam ac
publicam, ſic dictionem quæ hic habetur,

c. 2 6 v. 2 2. D. 104. it. not. ad I1. Reg. c. 1. v. 9.
n. I 1. confer. & tract. Lalm. Eruvin, fol. 6 3. a.
& Sanhedrin, fol. I10, a.
146. LoOci iſtius expoſitionem vide in not. ov
pon h. loc. confer. & not. ad 2. Paralipom.

Juxtà hane interpretationem verbum
RN eſt Pw i. e, à vocεα, quæ ſigni-
ſicat

manus noſtræ Oc.] Quoniam iſta gens * deſtituta eſt conſiliis. 161.

DEUTIERONOMII. CAb. XXXII.

tio,) nam, ſi ita eſſet, ſcribendum ei fuiſſet: NNNπ, unum (Aleph) ſervile &
alterum radicale, veluti (habetur in illo loco: ()Nνιπ i. e. cingam te 154. item
(in illo loco:) == 2A PN&Ni. e. confirmabo vos ore meo, 15. & Aleph medium
156. non convenit ei omninò; Onkelos autem interpretatus eſt juxtà traditionem

157. Talmudicam, quæ docetur in Siphre, 158. quæ verbum iſtud: (SNN)

in tres voces dividit, (videlicèt) dixi: & (ut eorum ſenſus ſit:) dixi 2 N

i. e. in ira mea, dabo eos (ludæos,) quaſi non eſſent, ita utilli, qui eos vident, dicant
de eis: H) i. e. ubinam ſunt iſti? 159. Verſ. 27. Niſßz indignationem inimici

metuerem] i. e. Niſi ira hoſtis contrà illos (Judæos) collecta eſſet ad perdendum, &,

ſi ille conttà eos prævaleret atque illos perderet, ipſe adſcriberet ſibi ſuisque diis

magnitudinem (Gve victoriam iſtam) eamque mihi non attribueret, & hoc eſt, quod
(hic) dicitur: ne) ) i. e. alienè ſe gerant hoſtes eorum, (ut ſenſus ſit:) ne alie-
nam faciant rem, † (nempè:) ut potentiam meam attribuant i. e. alieno
(ſeu peregrino,) cujus nulla eſt magnitudo. 160. Eod. verſ. 27. Ne fortò dicant:
Verſ. 2 9. Ect
nulla éſt in eis intelligentia] Nam, ſi eſſent ſapientes, intelligerent iſtud. Verſ. 30.

Oazomodo perſequetur Oc. 162. Verſ. 29. Animum adverterent ad finem ſuum)

Ideſt: animum adverterent, ut intelligerent finem poenæ Israëlitarum. 163, Verſ. 30.

Ar.

ficat iram, ac ſi diceret: X½ anen e .
Dy i. e. ponam iram meam contrâ illos vel
ſuper illos, ſic in notis pom nov h. loc. expo-
nitur; ſed Chaldaica iſta interpretatio non qua-
dra ſive apta eſt, prout Commentator noſter i-
ſtud paulò poſt declarat,
1 54. Sicuti Eſai. c. 45. v. 5. habetur.
155. Vide Hiob. cap. 16. v. 5. confer. Gur Arjeh
Jol. 22 6. col. 4. circa fin.
156. Nempè: litera Aleph, quæ in medio verbi
D& & habetur, omninò non convenit huic
interpretationi Chaldaicæ , confen, not. in
arm h. loc.
157. Sive : doctrinam Talmudicam, Hebr.
Rryn, de cujus ſignificatione vide Buxtorf. Lex.
Chald. fol. 348.
158. De quo confer. quæ ſuprà ad v. 17. h. c, n.
109. notata ſunt.
159. Quando ira mea, inquit Deus, ſuper illos
Iſraëlitas veniet, tunc ipſi erunt Sa'& & i. e
ae ſi non eſſent, ſic in Gur Arjeh fol. 226. col.
4. fin. & in notis ν exponitur, ſenfus
itaque verborum iſtorum == *ι &ε juxtà hanc

traditionem ſive doctrinam Talmudicam eſte
ira (mea ſi ſuper illos venerit) ubinam illi (e-
runt?)
† Id eſt: ne rem iſtam alii, quam mihi, adſcribant
& victoriam alii attribuant, quæ tamen ab eo
non venit, ſed we ſolo.
16 0. Sive: potentia, ſenſus eſt: ne attribuant
vel adſcribant victoriam iſtam, quam ego illis
dedi, Deo alieno, cujus nulla eſt magnitudo aut
potentia, confer. not. in am np b. loc.
* Hebr. , in utroque MSto huic voci præmiſſa
eſt dictio: a& i, e, inimica (gens.)
161. Sicuti verſu ſequenti 2 8. h. c, in textu ſacro
habetur.
162. Secundam mentem Commentatoris noſtri
verba iſta: quomodo perſequetur, &c. præce-
dentibus conjungenda eſſe videntur, ut eorum
ſenſus ſit: ſi illi ſapientes eſſent, intelligerent
iſtud, nempè: quomodo unus perſequetur &.
confer. hic Jalkut Part. I. ol. 30 8. col. 2. cir-
cà fin.
163. Expoſitionem iſtius loci vide in notis
Pa D. . l0c,

CALMI

—
Aonuli)
mn, 4
Imadidit lo
culla. Ver
inimici inte
eorumque
gbicguam e

illorumm, 16

tratn. Bod.
cant nos,
vite abme
dixi in core
eotum, 15,
cer
Cipitur in il
loco.) dd
W ſgnit
DPotusamarus
Pretatus ell
eorum. Ven
Eel raconnn

r

164. n MSt
hieb. Figii ne
Not. in
Part. 1.. 147
uentiucg use
etlicztio, te
ton fol 16, 5,
Ke exprimo h
tur: ie
tem Calliegit
16,. endt: he

H ſegn 33,,, 16,.

1 Conſer hie
2. N. 6,
3). R ad kae
1, M

CA.XXKI.

eph) ſenile &
n te 54. ten
lephmecdiun
a maditionem
(SRNNIN),

li:)diti N
8lident, dicant

nationen inicici

perdendum, K,

ſbi ſuisgue dis
Choc el guo
ſas ſit:)nealie-
0 in e. Aiend

Ne fortl dcan:

, Veth 29. E
Cud. Verl 30.
40 fuen ſum)
n 163, Verl 370.

g*

. .*
m Talmucitam elt:

it) ubinam ili (e.

Bnummmih il ihent
t, qur tinen b eo

ſas ell: he attibunt
ſiam, guan ehb ilis

leſtagninnidnt

— b ,
buic oci hemin

a (gens.)
140 in telln ict

commentuoii poltti

Alequelun, 6

gegtur, l eOlut
Videntut,
,inteligerent

CAb. XXXII.
Oomods perſequetur unus] Ex iſto (hoſte) mille Israélitas? 164. Eod. veri. 30.
Ir non, quia rupes eorum vendidit eos & Dominus concluſit eos] i. e. Vendidit ac

c. lece⸗

166. Confer. hic not. ad librum Prec. Jud, part.

DHEUTERONOMII. 1499

tradidit illos in manus noſtras, (verbum: *â8‧ ſignificat) delivrer, * linguâ verna-
culà. Verſ. 3 I. Quia non, ut rupes noſtra, illorum rupes eſt] Omnia iſta debuiſſent
inimici intelligere, quòd Deus concluſerit eos (Israelitas) in manus hoſtium nec eis
eorumque diis ſit victoria (adſcribenda,) nam usque ad iſtud tempus non valuerunt
quicquam eorundem dii contrâà rupem noſtram, quia non, ut petra noſtra, eſt petra

illorum, 165. omnis (dictio) )&, quæ eſt in S. Scriptura, ſignificat i. e. pe-

tram. Eod. verſ. 3 I. Et inimici noſtri Cſunt) judices] i. e. Et nunc inimici noſtri judi-
cant nos, 166. nam ecce rupes noſtra vendidit nos 167. illis. Verſ. 32. Nam de
vite Sodom eſt vitis eorum] Redit (hic Scriptura) ad id, quod ſuprà (habetur, nempè:)
dixi in corde meo, ex omnibus angulis ejiciam eos & faciam, ut ceſſet memoria

eorum, 168. quia opera eorum ſunt opera Sodomæ & Gomorrhæ. Eod. verſ. 32.

Et de agro] (Dictio D ſignificat:) Vi. e. agrum proventus, veluti (ac-
cipitur in illo loco:;) Nν) i. e, & ager non protulit cibum, 169. item (in illo
loco:) ND i. e. in agro Cedron. 170. Eod. verſ. 3 2. Wvæ veneni] (Dictio
UN) ſignificat hoc loco) herbam amaram. Eod. verſ. 32. Botri amari ſunt eis]

Potus amarus convenit eis, juxtà opera eorum (erit) illorum poœna 177. & fic inter-

pretatus eſt Onkelos: & retributio operum eorum (erit) ſecundùm amaritudinem
eorum. Verſ. 33. Fel Araconum eſt vinum eorum] Juxtà Targum ejus: ecce ſicuti
fel draconum eſt calix 172. poenæ eorum. Eod. verſ. 3 3. Et venenum aſpidum]
L Ccc cccC cCC 3 Vox

W

164. In MSto I. deeſt iſtud: Iſraelitas, confer.
hic P. Fagii not. ad Paraphr. Chald. h. loc. it.
not. in ar he ac not. ad librum Prec. Jud.
part. 2. P. 247. . fin. ubi iſtius verſus 30. & ſe. 168. Sicuti (ſuprà v. 26 b. cap. habetur, conſer.
quentium usque ad verſum 40. h. cap. habetur hic Jalkut Part. I. Fol, 30 8. col. 2. fin. & col. 3.
explicatio, confer. hic tract. alm. Moëd ka- prince.
ton, fol 16, b. S 169. Preüt Habacuc c. 3. V. 16, al. 17. habetur,
* Sie exprimo hic ifſtud Nase, in MSto z. legi- ubi Wide Kalhi not. C nbiR. Sal
*4 ” 7,,à . .1 . 1170. Vide 2. Reg. cap. 23. Verl. 4. ubi K. Salomo
s
n e 171. Loci iſtius expoſitionem vide in notis
165. Nempè: hoſtium noſtrorum, confer. cap . R ND 6. loc. confer. hic tract. Talm. Be-

in editione Don me rectius legitur, quàm
i. e. vendidit eos, prout in exemplari
Hebræo, quò uſus ſum, corruptè habetur.

ſequ. 33- V. 26. n. 169.

2. p. 67. 6. princ. aliam explicationem vocis
DS vid. in not. ad Geneſ. c. 4. v. 11. n,
35. 8 ad Ezech. c. 2 8. v. 23. n. 24. ð
167. Hebr. Mmp, ſic tàm in Bibliis Buxt. quàm

172. Chaldaicè: b9, quam vocem Commen-
tator noſter hic tranſtulit Hebraicè rwn bs

i. e. calix potus ſive potionis, Gonfer. hic Bera-
chot. dict. ol. 56. 6.

1500 DEUTERONOMTI. CAbP. XXXII.

Vox ſignificat) ſerpentem, 173. qui eſt ſævus ad mordendum, (ut ſenſus ſit:)
koſtis crudelis veniet & pœnam deillis ſumet. Verſ. 34. Nonne Dtad reconditum eſt
penès me] (Explicatio hujus loci) juxtà Targuem eſt: iſte ** exiſtimant, quòd opera
eorum ego oblivioni tradiderim, (nequaquam; ſed) omnia apud me recondita & ſer=

vata ſunt. 174. Eod. verſ. 43. Nonne iſtud] (Nempé:) fructus vitis eorum & pro-

ventus agri eorum eſt reconditus apud me? Verſ. 3 5. Mihi eſt vindicta & retribu-
tio] Penès me conſtituta eſt & præparata pœna ultionis † & retribuet eis juxtà opera
eorum, (nimirùm) ultor rependet eis ipſorum retributionem; 175,. ſunt, qui iſtud:
) exponunt, quòd ſit nomen rei (ſubſtantivum, ita, ut idem ſignificet, ac
Sν i. e. & retributio, idque ex deflexione (eadem, quæ habetur in illo loco:)
N i. e. & verbum non eſt in eis, 176. (ubi ☚ poſitum eſt) pro τπ⁄ id
eſt: verbum; 177. ſed quando retribuam eis? (nimirum:) Eod. verſ. 3 5. In tem-

pore, qué vacillabit pes eorum] Quando finietur juſtitia patrum eorum, cui illi udæi)
Eod. verſ. 3 5. Quia propinquus eſt dies perditionis eorum] Cùm

innituntur. 178.
voluero immittere eis diem perditionis eorum, propinquus ille eſt & præparatus co-

ràm me, ut eum adducam per legatos multos. 179. Eod. v. 3 5. Ee ſeſtinant ea, quæ
illis eventura ſunt] i. e. Et celeriter advenient, quæ eis eventura ſunt, (verbum: Un
* hic accipitur,) veluti (in illo loco:) feſtinet τπ⁄11 i. e. acceleret, 180. hücus-

que

Syy beeen de beee b,n i. e.

—
173. Hebr. Dd)n, quæ dictio ſignificat aſpidem,
prout in noris o , h. oc. exponitur, ubi
haberur: . wern dnn i. e. (dictio)
Ddn eſt explicatio (vocis) 'ane, in utroque
M Sto pro dn egitur i. e. calix eorum,
ut juxtà hanc lectionem iſte ſit ſenſus: & vene-
num aſpidum (eſt) calix eorum.
* Hebr. Nrw, in MSto z. poſteà additur Hp-
wI i. e. tanquaàm fel ſerpentum, confer.
Hiob. c, 20. v. 14.
AX Hebr. , in ASto 2. pro eo legitur: —R&
j. e. vos, juxtà quam lectionem ſenſus eſt: vos
cxiſtimatis, quòd &. .
174. In Targum juxta P. Fagii verſionem ita ha-
betur: annon omnia opera eorum manifeſta ſunt
coràm me. conter. hic Jalkut Part. 1. fol. 30 8

col. 3. med. .
† Hebr. y, in MSto 2. ordo verborum

inverſus eſt, ac ſic ibidem legitur Nuny
ij. e. vindicta ſeu ultio pœnæ.
175. Id eſt: retribuet ac rependet eis ſecund ùm
illorum merita, nam mihi, inquit Deus, eſt an

vindicta eſt & retributio, quia ultionem de illis
ſumam & rependam eis ſecundùm illorum ope-
ra, ſic in notis ν a bh. loc. exponitur.
176. Sicuti Jerem. c. 5. v. 1 3. habetur, ubi vide
Rafchi not.
177. Sive: ſermo, ſenſus eſt, verbum 21 ibi
poſitum eſt loco nominis ſubſtantivi 2 i.
e. ſermo, ſic erĩam hoc loco: 2 ◻ poſitum
eſt pro: S ſcil. verbum locò nominis
ſubſtantivi.
17 9. Loci iſtius expoſitionem vide in not. npe
paon b. loc. confer. hic tract. Talm, Avoda Sa-
ra, fol. 2. a,
179. Id eſt: per res multas, quas immittere poſ-
ſum, quæ legatocum loco ſunt, vide Cur Arjeh
fol. 226. col. 4. fin. ac not. in Mon ine h. ].
* Iſtud & ſequentia, usque ad: [8 i. e. bue
usque (teſtatus eſt & c.) ablunt ab utroque MSio.
180. Sicuti Eſai. e. 5§. v. 19., habetur, Confer. hie
Jalkut Part. I. fol. 30 8. eol. 3 circà fin.

CAL XXN

mar
gue teſtatu

iſtuc ütint
initio id not
ſolationum,
ſupridirit:
E teducet
cabi: Dumin
gue geillisd
guando judi⸗
tionem &r
tum; 114. 1
Ji e guang

eis /Iraclitis

Vos ſu05, 196,
bum rr
dum ſve adn
(Nem): gud
nißli ſtin eis
ſin] (Verbun
cohibe is) &
Per manus frn
ſperli abeant,
entete, 169

——
1t. dive: incten
1e priad,
1Nn. brout lupri
detüt; ecten
mincs, Deins l
unt hie ig Heb⸗
1 4,. Kieuei Hiob.
Alehi nor,
14 Conſer. ſpn
229. .45
11). Keui leni.
2,dadeinn confe

–
Aordituß 1
gluc opeta
ondien Eler⸗
eorumn Eſto⸗
61e & rembl⸗
es arliopere
Gnt,gvi iud:
ſen ſiet,
in uloloco:)
o did
1l zſ. un.
cu ili oden)
arun] Ci
prepatutst⸗
ſtinant c, 99
(verbum: V1
t 110, hieus.
qus⸗

D70 ) 1.
la oltioem geiliß
odum ilorumope⸗
oc enponitut.
mahernl Wn Nde

byebum 127 bi
bllantiti i.
. poſiun
bum ad nönini

CAP. XXXII. DEUTERONOMII. 15⁵er

que teſtatus eſt Moſes contra illos (Judæos) verba objurgationis, 18. ut canticum

iſtud ſit in teſtimonium, quo, veniente ſuper illos poœn4, iſti ſciant, quòd ego eis ab

initio id notum fecerim; aſt abhinc ac deinceps teſtificatus eſt eis (Iudæis) verba con-
ſolationum, quæ illis eventuræ ſunt, quando finita erit pœna juxtà omnia, quæ ipſe
ſuprà dixit: (nempè:) & erit, quando venient ſuper te benedictio & maledictio &c.

& reducet Dominus, Deus tuus, captivitatem tuam &c. 182. Verſ. 36. Quia judi-
cabit Dominus populum ſuum] i. e. Quando judicabit eos (Deus) caſtigationibus iſtis,

quæ de illis dictæ ſunt, particula hic accipitur) veluti (in illo loco:) id eſt:
quando judicabit per ea populos, 83. (ubiparticula) iſta: non habet ſignifica-
tionem & i. e., nam ecce (vel: quia,) ut rationem adducat præcedentium verbo-
rum; 184. ſed ſignificat principium locutionis (ſive ſermonis) veluti (in illo loco:)
2 i e. quando venietis in terram, 185. (ut hujus loci ſenſus ſit:) quando evenient

eis (Israélitis) judicia iſta, tunc pœnitentiâ ducetur Sanctus ille Benedictus ergà ſer-

vos ſuos, 186. ut illorum iterùm miſereatur. Eod. vVerſ. 36. Pænitebit eum] (Ver-
bum — H) ſignificat mutationem cogitationis (ſeu animi) ſive ad benefacien-
dum ſive ad malefaciendum. 17. Eod. verſ. 36. Quia videbit, quòdabierit manus]
(Nemoè: quòd manus) inimici eat atque roboretur contrà illos (Israelitas) & quòôd
nih li ſit in eis id, quod concluſum & quod roboratum eſt. † Eod. v. 36. Conclu-

ſum] (Verbum ſignificat hic) ? i. e. ſervatum per manus continentis (ſeu

eohibe tis) & imperantis, qui illos (Israelitas) continebit. Eod. v. 36. Roboratum]
Per manus firmantis, 188. JX eſt is, qui imperat & cohibet * populum, ne illi di
ſperſi abeant, quando in militiam proficiſcuntur contrà hoſtem, linguâ vernaculâ:

en téte, 189. ) X) eſt is, qui ſervatur coërcitione imperantis, OQ v eſt ille, qui robo-

ratur,

18 1. Sive: increpationis, redargutionis, conter.

quæ ſupra ad v. I2. h. Cap. n. 74. notata ſunt.
1982. Prout ſuprà Denteron. c. 30, v. I. & v. 3
habetür; ceœterùm verba iſta; & reducet Do-
minus, Deus tuus, captivitatem tuam & c. ab-
ſunt hic in Hebræo à MStoI.
183. Sicuti Hiob. c. 3 6. v. 31. habetur, ubi vide
Raſchi not.
184. Confer. ſuprà verſ.3. h. c. n. 14. & infrà n.
229. b. v. 36. HMß

195. Sicuti Levit. c. 2 3. V. 10. & Levit. c. 2 5. v.

2. habetur, confer. ſuprà dict. v. 3. h, c. n. 1 5. &
infrà v. 41. b. c. n. 244. 8

16. Vide hic Gur Arjeh Fol. 226. col. 4. fin. &

not. in nam e §h. loc. it. tract. Talm. San-
187, Conter. quæ ad Genel. c. 6. V. 6, n. 3 8. no-

tata ſunt, it. nor. ad Joeël. c. 2. v. 13. n. 19.
† Sic juxtà Commentatoris noſtri mentem hic i-

ſtiud any vertere volui, confer, num. ſeqj. 1 88. &

num. 190. h. v.
1989. Sic ay juxtà mentem Commentatoris ne ſtri
hic vertere volui, alii plerique interpretes any
bic tranſtulerunt: derelictum, conf. paulò poſt
n. 19 O. H. v, it. not. ad Daniel. c. 12 v. 7. n. 6.
* Confer. hie not. ad 2. Chronic. c. 14. v. II.'n.
12. 13. 14. & 15. it. not. ad I. Reg. c. 14. V.
10 n. 3
199. Sic reddo: ppa, uti in Amſtel, editione
legitur: in Baſileenſi habetur Nνππdin MSto
1. legitur: „ quòd exprimere poſſis:
maintetad vel mainteted; in MSto z. p aN
quod

1502 DEuTERONOMII.R.„. CAb. XXXII.
ratur, 190. veluti accipitur in illo loco: 7)) 1. e. & firmarunt 19 Jeruſalem usque
ad murum, item (in illo loco:) quomodo non Nai e firmata eſt 192. urbs lauda-
bilis? * Verſ. 37. Et dicet] Sanctus ille Benedictus de illis (Judæis .) ubinam ſunt dii
eorum, (nempè:) idola, quæ coluerunt? Eod. v. 37. Rupei, in qua Pduciampoſuerant]
i. e. Petra, in qua ſeſe oceultabant ** præ calore & frigore, ac ſi diceret: in qua
ſperabant, ut ipſos protegeret à malo. Verſ. 3 8. De quorum viczimis adipem Dü
iſti comedebant, quam illi (Judæi) offerebaut coràm eis & bibebant vinum libami-
num † eorum. Eod. verſ. 3 8. Sit vobis protetctio] Rupes iſta ſit vobis fiducia & la-
tebra. Verſ. 39. Videte nunc] Et animadvertite täm ex pœnis, quas vobis immiſi,

ex quibus nemo vos eripuit, quàm ex ſalute, quà ego vos ſervavi, nec quisquam me-
cohibere 193. potuit. Eod. verſ. 39. Ego, ego ſum) Ego poſſum deprimere & ego

extollere poſſum. 194.
ut me prohibeat. 195.

Eod. verſ. 39. Necx eſt Deus metum) Qui ſtet contrà me.
Eod. verſ. 3 9. Mecum) (IKud: WD i. e. mecum hic figni-

ficat) eum, qui mihi ſimilis eſt & idem, atque ego. Eod. verſ. 39. Nec eſt, qui à ma-
nu mea eruat) Illos, qui contrà me rebellant. Verſ. 40. Nam levabo ad cœlos ma-
num meam) Nam in ira furoris mei extollam manum meam ad meipſum per jura-

mentum. 196. Eod. verſ. 40. Et dixi: vivo ego) Hoc ſignificat juramentum, *
(ac

quod reddi poterit: maintiot ; ſed mendoſam
puto hanc dictionem Gallicam.
190. Vel, id, quod roboratur ſeu firmatur, vi-
de, quæ paulò antè Sign. † & n. 188. S. verſ.
notata ſunt. . .
191. Sive: reſtauraverunt, muniverunt, ſie qui.
dem Commentator noſter vertendum putat id,
uod Nehem. c. 3. Verſ. 8. habetur, ubi vide
notas ejusdem, confer. num. ſequ. 192.
192. Seu: munita, roborata, ſic hoc quoque lo-
co verbum iſtud a) juxtà mentem Commen-
tatoris noſtri vertere volui, quod Jerem. c. 49.
v. 25. habetur, ubi vide Raſchi notas, alii aliter
vetterunt, confer. Exod. cap. 2 3. v. 5. H. 34. 8&
n. 3 5. it. not. in a n h. loc. & num. præ-

ced. 19 1. h. verſ.

s In MSto 2. poſt: Mn vy i. e. urbs laudabilis,

addita ſunt iſta: x3 y i. e. (iſtud
any (ſignificat linguâ Gallica:) enforger, Lati-
nè: Ermare, roborare. .
XX Hebr. h Derm in MSto z, huic præmittitur:
y i. e. (cui) ſerviebant vel quam petram
colebant & in qua ſeſe occultabant, confer. hic
tract. Talm. Gittin, fol. 56. 5.
1 Conter, act. Talm. Avoda ſara, fol. 2 9e b. &

Peſachim, fol. 22. a.

19 3. Vel: manum meam impedire aut probibere

potuit, Hebr. Da HH, de qua phraſi vide Bux-
torf. Lex. Talm. fol. 1186. & num. ſequ. 19 5.
h. verſ. confer. & Jalkut Part. 1. fol. 30 8. col. 4.
circà fin.
194. Quoniam hie bis dicitur: ego, ego, hinc na-
ta eſt iſta Commentoris noſtri expoſntio, conſer.
not. in am ew . loc. ac D. Wagenſeil. Niz⸗
zZach. p. 1 8 I. & R. Iſaac. Munimen Fid. p. 114.
& p. 276. apud eundem, confer. & Peſachim
fol. 6 8. a. & Sanhedrin, fol. 9 1. b.
195. Vel: qui me impediat, Hebr. nri, de quo
verbo vide, quæ num- præced. 19 3. notata
ſunt, eonfer. hic tract. Talm. Sanhedrin, f. 104. a.
196. Prolixiorem hujus loci expofitionem vide
in notis om h. loc. confer. & not., ad li-
brum Prec. Jud. part. 2. pag. 2 54. a. princ. ubi
hujus verſus 40. ac feqq. usque ad v. 44. h. cap.
habetur exqlicatio, vid. & Jalkut Part. 1. Jol.
309. col. 1 .princ.
* Hebr. nylaw w, in MSto 1. poſtel additur:
Na bN eX N/& be N
) en R i. e. ſicuti (habetur in illo loco:) vi=
vaege

CA. XN

—
(ac ſidicete
dinei) ie
jn illo loco
Eod rerl4
die 199, el
paululümir
101, crpoſi
Gum judicij
Loc.7.41.
20), ex text
modas f (ſir
nam moshor
us ille Benee⸗
eas maniu ſuat
meiſpraterea
Lavonie,
naculi) uſti
Mcl. 20 , Bon

—.—
90 eoo, Cieit
uridus weis 5
guoqgue (haden
197. Sire cory
1) ibique Ral.
erſ bigge eſt
196. Kic ted o h
eripo: n
nlis excuſis mer
no,, a ſetem, .
199. Hebr, dony
n mbi, eme
kr gue 240 Gene
ntals ſont, zi
117 ſenfus A
Plus ero miſenie
aailine
4 7 oe.
Lachare
20 er 6
nheni, enpl

. urbs lauda-
binam lunt dil
en zoſuerant
etet: In as
auihen] Din
Finum lIibami-
sAducia & la⸗
fobis immmii,
guisquam me
pnimete ego
let conita mmer
ecum hic honi⸗
er et,doitmi.
9 4l lot nd.
iplim Per ſut⸗⸗
utamentum, 5

—

Gie Aut ohibete
uphtul ſige Bax.
& Bum. legl 19

tn fal zo,,

en,end,din 1r.
liespoltio, tonet.

D. Wageblei Ni=⸗
unimenfid,. 1.

le. kelchin

1 1.5,
ar mii lan

reted, 19 .
6Stnhectih 10.

ionetn Nide

l⸗

conlen hot, 4
15 ,a in⸗
ſalus in 1

Gez adälute

to Po
) DN N nn

. g Uo loc.

3

CAP. NXXII.

DEuTERONOMII. 150
(ac ſi diceret:) ego juro (per verba iſta:) vivo ego. Verſ. 41. & acuero fulgur gla-
dii mei) ⸗ i. e. Si acuero laminam (ſive aciem) gladii mei, veluti (dictio PQA accipitur
in illo loco: )ut ſit ei P i. e. fulgor 197. (linguà vernaculâ:) ſplendeur. 19⁸.
Eod. verſ. 41. Et apprebenderit manus mea judicium) Ut deſeram modum miſericor-

diæ 199. erga inimicos meos, 200. qui vobis (Judæis) malum intulerunt, dum ege

. A:⸗ X .
paululùm iratus eram, iſti verò (hoſtes mei) adjuverunt ad malefaciendum; ** alia

201. expoſitio (verborum iſtorum:) & apprehenderit manus mea, (nempè:) mo-

dum judicii, ut prehendam illum (modum judicii,) & ut ultionem 202. capiam.

Eod. v. 41. Reddam vinailtam &c.] Docent Rabbini noſtri in explicatione myſtica

203. ex textu S. Scripturæ, qui dicit: & apprehenderit manus mea judicium, quòd

modus † (ſive mos) ſancti illius Benedicti non ſit idem, atque mos hominis mortalis.
nam mos hominis mortalis eſt, ut emittat ſagittam nec illam poterit revocare; aſt San-
ctus ille Benedictus emittit ſagittas ſuas & in manu ejus eſt, revocare illas, perinde ac ſi

eas manu ſua teneret, nam ecce fulgur eſt ſagitta ejus, dicitur quippe hic: ful gur gladii

mei (præterea dicitur hic:) & apprehenderit manus mea judicium; (dictio) autem iſta:
OoDDNi. e. judicium (hic) ignificat pœnam (ſive executionem ſententiæ) linguàâ ver-
naculà:) juſtice. ²4. Verſ. 42. Iebriaboſagittas meas ſanguine] (Videlicèt:) ini-
mici. 205. Eod. v. 42. Et gladius meus comedet Carnem eorum (hoſtium meorum)

ſi.

Eod.

vo ego, dicit Dominus, ſi non, prout dixiſtis in
auribus meis &c. (Numer. « I4. v. 2 .) ita hic
Qquoque (habetur: ego juro & c.)

197. Sive: coruſcatio, vide Ezechiel. c. 2 I1. yerſ. .

15. ibique Raſebi not. confer. & Hioh. cap. 20.
V. 2 5. ibique ejusd. Raſchi not.
198. Sic red 0 hie and, nam ita legendum
erit pro: M?, ſicuti in exemplaribus hacte-
nus excuſis mendosè, ut puto, legitur, confer.
not. ad Jerem. c. 10. V. 1 3, n. 9.
199. Hebr. b'prnn nen, cujus oppoſitum eſt:
Ppe Hi. e. modus ſive menſura judicii, con-
fer. quæ ad Geneſ. cap. 1. v. I. n. 3 8 S& n. 39.
notata ſunt, vide & Buxtorf. Lex. Talm. fol.
1I171. ſenſus autem hujus loci eſt: non am-
plius ero miſericors ergà inimicos meos.

200. Loci iſtius expoſitionem vide in not. ne

Pnn h. loc.

AX Ulti Zachar. c. I. v. 1 5. habetur, ubi vide not.

201. Hebr. rde n, ſic in omnibus, quæ quidem
inſpexi, exemplaribus hic legitur, ſed in Gur

Arjeh fol 227. col, 1. princ. exiſtimarur, hic es-
ſe b rhy i, e. erratum deſi ribentis ac verba
iſta delenda eſſe putatur, quoniam & 721
& e i e. omnia ſunt una eademque ex-⸗
plicatio, ita, ut locus iſte ſic cobhæreat & expo-
nendus ſit: iſti verò (hoſtes mei) adjuverune
à4d malefaciendum & apprehendit manus mea
modum judicii, ut comprehendam &c.
202. Loci iſtius expoſitionem vide in notis
Mod n h, l0c.
203. Hebr. N, quo nomine interdum liber iſti-
us inſcriptionis venit, nempè: Agadah.
†Verba iſta: quòd modus &c. usque ad: (di-
dio) autem iſta &c, ablunt hic in Hebræo ₰
MStO I,
204. Confer. quæ infià ad verſum 36. F. c. n. 2 30.
notata ſunt, vide & R. Salomonis not. ad Eccleſ.
c. 8. v. 4. num. 7. ðð
205. Vide not. in am anew,ubi loci iſti
gein ener n inav, ubi loci iſtius expo-

Ddd ddd dde

1504 DEUTERONOMII. CAbP. XXXII.

Eod. verſ. 42. Sanguine confoſſorum & captivoruus] Hoc eveniet eis (inimicis) pro-
pter peccatum ſanguinis confoſſorum (populi) Israelitici & captivorum, quos illi ex
eis (Israeélitis) in captivitatem abduxerunt. Eod. verſ. 42. Inde 4 principio ultio-
num inimici] i. e. Jam inde à prævaricatione initii irruptionum inimici, 206. nam
quando Sanctus ille Benedictus ultionem capit de populis (alienigenis,) ipſe viſitat
ſuper eos tàm propriam illorum iniquitatem, quàm patrum eorum peccata, inde à
principio irruptionis, quam contrà Israëlitas fecerunt. * Verſ. 43. Laudate genter
populum 207. ejus] i. e. Eo tempore laudabunt populi Isra&litas (hiſce verbis:) vide-
te, quænam laus ſit populi iſtius (Israelitici.) qui in omnibus adverſitatibus, quæ eis
evenerunt, Sancto illi Benedicto adhæſerunt nec eum deſeruerunt, (nimirùm) cogno-
ſcebant illi bonitatem ejus ipſiusque laudem. ** Eod. verſ. 43. Quia ſanguinem ſer-
vorum ſuorum ulciſietur] i. e. Effuſionem ſanguinis eorum, (expoſitio hic facienda
eſt) juxtà ſenſum ejus literalem. Eod. verſ. 43. Er vindictam retribuet boſtibus ſuis]
Propter rapinam & violentiam, (quam perpetràrunt,) nam dicitur: Egyptus in de-
ſolationem erit & Edom in deſertum deſolatum 208. propter violentiam, filiis Je-
hudæ (illatam,) & dicit (alibi Scriptura:) propter violentiam, 209, fratri tuo, Ja-
cobo, (illatam.) Eod. verſ. 43. Et propitius erit terræ populi ſvi] i. e. Et placatus
erit terræ ſuæ ac populo ſuo 210. propter calamitates, quæ eis (udæis) evenerunt
& quas eis inimicus intulit. Eod., verſ. 43. Et propitius erit] (Verbum:) 52
ſigniſcat benevolentiam & placationem, veluti (accipitur in illo Iloco: )Nid
eſt: placabo vultum ejus, 211. (ubi Chaldæus interpres tranſtulit:) placatam red-
dam iram ejus. Eod. verſ. 43. Et placatus erit terræ ſuæ] Et quænam hæc eſt terra
ejus? (nempè: 212. Eod. verſ. 43. Populus eju] Quando populus ejus (Dei) re-
cipit

206. Id eit: jam inde ab initio prævaricçationis, tina conſentit, alii rectiùs, ut pute, tranſtulerunt:

quo hoftes populi Iiraelirici in eum irruptionem
tecerunt, confer. not. in o nSt h. loc. ut &
Jalkut Part. 1. fol. 3 09. col. 1. med.

cantate gentes & populus ejus vel cum populo
ejus, quibus etiam LXX. adſtipulantur & epi-
ſtola ad Roman. c. 15. v. 10.

Hebr. Mawa), abeſt iſtud hic à MSto -z.
208. Sicuti Joel. c. 3. v. 19. habetur, ubi vide no-
tas, n um. 22.

„X Hebr. &*νRn e, in MSto I. poſteà addun-
ztor iſta: 30 d—en ee eedee een
3N& Wνϑ nh ee den denen d 1
Anb ye NnN i, e. Exiſtimo jautem ego,
quòò (iſtud:) inebriabo ſagittas meas ſangui-
ne, referatur ad finem (hujus) verſus, de quo-
nam ſcil. ſanguine inebriabo ſagittas meas? (vi⸗
delicèt) de capite inimici, quando veniam, ut
ultionem de illo capiam, (videtur bæc eſſe addi
tio oſephi, R. Simeonis filii, de quo vid. not.
ſuprà ad v. 3. B. c. Sign. *) .
207. Sic juxtà Commentatoris noſtri mentem lo-
cum iſtum vertere volui, cui etiam Vulgata La-

Raſchi notas.
210. Sie ferè Junius ac Tremellius verterunt,

piat, confer. num. 2 13. h. verſ. aliam iſtius loci
explicarionem vide in libro p& ροvv Part. 5.
c. 6. p. 85. b.
111. Sicuti Geneſ. c. 32. v. 20. habetur.
212, Sic etiam in not. Dan nevh. loc, exponi-
tur?

209. Prout Obad. c. I. v. 10. habetur, ubi vide

nempè: & terram ſuam populumque ſuum exx-

canxx
cipit conio

tionem) te
Domiae, t⸗
(nempe:)t
Keriptute)
huda totum
opulis alie
mnulis ejici
Nus omniall
poluit:) pen
29. Meinet
polis alienig
Pes eorum ven
(ilta R. fehud
Laplicet lepo
expoluiabini
Auasdeite
duiſunt. 11,
runt (populi⸗
od. verl 32.
inimici ümete
AKhciat inimie
Poltencas rel
ol3z. F

tur: wen
Populas ejus,
ot, ,ol. 111,
13. Confen gue
1ata ſant,
¹14, Hout Mam,
111. Rutii)
iit Deqno nil⸗
11). kroit ſihr

wr.
115.Crretbain,
r.

1419. e D
V.
w l
ne. Refen lie⸗

CM.X.

nimicis) Mo.
mn quos lier
hrintigpis Alin⸗
lci, woe, nam
is,) ileriſtat
peccata, inde
Laudiute gentel
everbis:)vide⸗
tatbus, gor eis
tmirum)cogno⸗

uſanguinenſe.

tio hicfacienda
verhgfibuſau
Egyptusin ge⸗

entiam, flis ) .

fiatti tuo, 4
1e. Et plaeaus
deis) evenerunt
Velbum.) )
co: 1 id

) lacatam ted.
nan hec elttetlta

lusezus Deire⸗

cipit

—
vn detnhlunt

IO.
ezus ſel cumn hoß 7
adlüpolamun Kept

10.
Abic MSte:.

habetuh, Ubi zigeno⸗

10, babelu Gbidide

⁸
ſonnN ) Eanu e

r,
40, hadein.,
1 er ,loeaupont⸗
N wt!:

CAPF. XXXII. DEUTERONOMII. 1505

cipit conſolationem (ſive placationem,) terra quoque ejus conſolationem (ſeu placa⸗
tionem) recipit, 213. & fſic illa (Scriptura) dicit: benevolus (ſeu placatus) fuiſti,
Domine, terræ tuæ, 214. in quonam benevolus, (ſeu placatus) fuiſti terræ tuæ?
(nempè:) reduxiſti captivitatem jacobi; 215. aliis modis exponitur ille (textus S.
Scriptutæ) in Siphre 216. & diſſentiunt hac in re R. Jehuda & Nechemia, R. Je-
huda totum (illum textum) exponit de Israéëlitis; aſt R. Nechemia totum exponit de
populis (alienigenis,) R. Jehuda explicat de Iſraêlitis (verba illa:) dixi: ex omnibus
angulis ejiciam eos, 217. veluti expoſui, usque ad (verba illa:) & non fecit Domi-
uus omnia iſta; 218. (verba autem iſta:) quia gens perdita conſiliis, 219. (ille ſic ex-
poſuit:) perdiderunt legem meam (Iſraélitæ,) quæ eis eſt conſilium rectum. Verſ.
28. Nec in eis eſt intelligentia] (Nempè,) ut intelligerent, 220, quomodo unus de po-
pulis (alienigenis) perſequatur mille 221. exilfis † (Iſraeëlitis,) nonne ideò, quia ru-
Pes eorum vendidit illos? quia non, ut rupes noſtra, eſt rupes eorum &c. 222, omnia

(iſta R. Jehuda explicat,) ſicuti ego expoſui, usque ad finem; ſed R. Nechemia 223.

explicat de populis idololatricis (verba illa:) quia gens perdita conſiliis &c. veluti ege
expoſui ab initio usque ad (verba iſta:) & inim ci noſtri ſunt judices. 224. Verſ 32.
Quia de vite Sodom eſt vitis eorum] (Nempè:) populorum, qui cultui idololatrico de-
diti ſunt. 225. Eod. verſ. 3 2. Et de agro Gomorræ & .] Nec animum ſuum adverte-
runt (populi alienigenæ,) ut mihi (Deo) magnitudinem (ſeu victoriam) attribuerent.
Eod. verſ. 3 2. Uræ eorum ſunt uvæ ſelli] Hoc eſt, quod dixit (S. Scriptura:) niſi iram
inimici timerem 226., contrà ifraelitas (ſuſceptam,) ut illos horrore & amaritudinc
afficiat (inimicus,) uvæ itaque amaræ ſunt ei (Deo,) ut illis (populis alienigenis) eas
guſtandas præbeat propter id, quod illi fecerunt filiis meis (Iſraêlitis, inquit Deus.)
Verſ. 33. Venenum draconum eſt vinum eorum] Præparatum eſt (à Deo,) ut potum-
Ddd ddd ddd 2 præ-

verba illa: fed R. Nechemia, de quo vide num.
ſequ. 222. & num, 223.
221. Sicuti ſuprà v. 3 0. h. c. habetur.
† Hæc verba: mille ex illis &c. usque ad? quia
gens perdita conſiliis &c., abſunt in Hebræo à
MSto 2. ſed minus rectè,
222. Prout fuprà v. 3 1. h. c. habetur, & hactenùs
quidem de R. Jehudæ expoſitione.
223. Sequitur hic expoſitio R. Nechemiæ, quæ 4

tur: My 1e i. e, terra ejus, videlicèt:
populus ejus, confer. hic tractat. Talm. Ketu-
bot, fol. 111. a.
213. Confer. quæ paulò amè num. 2 10. h. v. no-
tata funt.
214. Prout Pſalm. 9 5. v. 2. babetur.
215. Sicuti dict. Pſalm. 8 5. v. 2., habetur.
216. De quo vide ſuprà v. 17. b. cap. num, 109.
217. Prout ſuprà verſu 26., & ſequ. 27. he c. habe-

tur. ſuperiore diverſa eſt, confer., num. præced. 220.
218. Quæ vetba in fine dicti verſus 27. H.c. haben-224. Quæ verba ſuprà v. 3 1, h. c. habentur.
tur. 1225. Iſtius commatis, ut & ſequentium usque ad

219. Quæ ſuprà v. 2 9. H. c. habentur, confer. hic
Gur Arjeh fol. 227. col, 1, princ, ac not. in
MeR Dh. loc,
220. Refertur hit expoſitio R. Jehudæ usque ad

verſum 41. h. c. eſt explicatio R. Nechem iæ ,„de
quo paulò anté dictum eſt.
226 Prout ſupraà Verſ. 27. . c. habetur.

1506 DEUITERONOMII. CAb. XXXII.

præbeat (gentibus) propterd, quod illi fecerunt * eis (Iſraelitis.) Verſ. 34. Occal-
vatum ſt apud me] Iſtud poculum, nam dicitur: quia calix eſt in manu Domini &c.
227. Verſ. 3 5. In tempore, quô Wacillabit pes eorum] Veluti dicitur: conculcabit
cam pes. 228. Verſ. 36. Oeie judicabit Dominus populum ſaum] Juxtà (R. Neche-
miæ) expoſitionem (particula:) ſignificat &τ i. e. quoniam 229. judicabit &c.
nec verbum ]) ) ſignificat (hic) ſapplicia; 230. ſed (accipitur,) ſicuti (in illo loco:)
quoniam aget cauſam eorum 231. contrà illos, qui eos opprimunt. Eod. verſ. 36.
Quoniam videbit; quòd abierit manus &. Verl. 37. Ee dicet: abinam eſt Deus eo-
rum?“] Et inimicus dicet: ubinam eſt Deus eorum (Iraeëlitarum?) veluti dixit im-
probus iſte Titus, quando diſcidit 232. velum (templi Hieroſolymitani,) ſicuti dici-

tur: & videbis inimicam meam & pudore eam operies, quæ mihi dicit: ubinam eſt

Deus tuus? 233. Verſ. 39. Videte nunc, quòd ego &.] Tunc revelabit Sanctus ille
Benedictus ſalutem ſuam 234. ac dicet: videte nunc, quòd ego, ego ſim ille, à me-

venit ſuper il illos malum & à me veniet ſuper eos (Iudæos) bonum. Eod. verſ. 39.
Nec eſt, qui ò manu mea eruat] i. e. Qui liberet vos (populos alienigenas) à malo,

duod ſuper vos adducam. Verſ. 40. Nam levabo ad cœlos manum meam] (Verba

iſta: N N hic ponuntur) pro Nν i. e. quia elevavi 235. (ut ſenſus

ſit: ſemper ego habitare facio locum Majeſtatis meæ 236. in cœlis, (adern ferè ex-
poſitio eſt) juxtà Targum ejus, 237. etiamſi debilis ſit ſuprà; zpotens vVerô infrà, ter-
ror ſuperioris eſt ſuper inferiorem, 238. multò magis (id locum habet,) ſi potens ſit
ſuprà; debilis verò infrd. Eod. verſ. 40. Manum meamd, i. e. Locum Majeſtatis

. meæx,
X Hebr. wy, ſic in urroque MSto, quam lectionem, 1. habetur i. e. diſeidit, „ in exemplari
u conveniemtiorem, hic in verſi ione ſecutus , Hebrio, quo uſus ſum, legitur MA, quod in-
ſum. SðJL terdum ſignificat: abſumpfit ditipuit, vid. not.
227. Sicuti pſalm. 75. V. 2 bibeiur à4 Zachat.c. I1. V. L6. n. 42.

22 9. Prout Eſai. c. 26. V. 6 habetur, ubi vide Ra- 233. Sicur Michæ c. 7. v. 10. habetur, confer. hic

ſchi nor. not. ad Pſalm. 2 I. v. 2. n. 13. *
229. Nam iſtâ particulà datur ratio verborum præ- 234. Confer. hic Gur Arieh Fol. 2 27. eol. 1. ſin.
cedentium, confer. ſuprà v. 36. h. cap: n. 194 sc not, in nom Mmov h. loc.

vide & Gur Arjeh fol. 227. col. 1: fin. 23 5. Non enim juxtà exrpoſitionem R. Neche-
230. Sive: ponas, ſiauti v. 41. h. cap. n. 204. miæ (de qua bic ſermo eſt,) convenit, exponere
expoſitum eſt, vide num. ſequ. 23 1. verbum OXπι, ut ſit ny 1) i. e. ſignificet
231. Nempè: Tudæorum oppreſſorum, vide Je tempus futurum, ſic in Gur Arjeh ol, 22 7. c0l.
rem. c. §0. v. 34. verbum itaque juxtaà PR.] 1. fin. & in not. eN. b. loc. exhonitur-

Nechemiæ expoſuionem ſignificat hic: i. 736. Vide paulò poſt num. 2 39. . verſ. 40.
c. litigabit vel cauſam tractabit in judieio; non 237. In Targum ſic habetur: quoniam præpara-

verd ſi ſignificat: puniet, quo in ſenſu ſuprà v. 41. vi in cclis domum Majeſtatis men, prout b.
b. cap. 4 nonnullis exponitur, ubi vide not. Fagius tranſtulit.
n. 204. 1238. Conſer. cap. ſequ. 3 3. v. 2 7. n. 172. * E.

à 32. Vel diſfecuit, Hebr. n, de cujus ſigniſ. Salom. not. ad Eccleſi aſt. —
catione vid. Buxt. Lex, Chald. Jol. 484. in 4Sto H ð Re è

CA. XN
—
me, 139,
cum ſuum,
tnici capet
uoniatn in
polteris ege
de mortvis,
adultionem

(uls ejius mor

ſoo exigende
illis virentil
Aleri ſabur
12 244. (ut
hendet judie

eik hit
teſtaziſti Mo

—

179. Conlet, n
240, Fic juntiz
hie imeſpreio
. behtur, Ubipi
241. Udel.
Pliai tio pocis
guim gell
741, Hebr. dX
De, ſeenin
nerzhe
: prout in
wengose eoinn
124 .. Hebr. N
Pltionem se in
n eterpum pin
ftei, inlichn
, wottlit⸗
Hebr. Orice
P vdone; ie
aiun, 2lan,
ete bie: congie
ſohenine,
ltiadreſin
245. Vel. dabat
igenein i

CANNNN.

—
erl 34. Orl.
nn Domini &⸗
t: Onculcabit
Nti (ANeche.

judicadd éc. †

1
3

iſnilloloco!)
loc verl 36.
nan e Deu eo⸗
Tdati dizitim
tani,)ſcuti diei⸗
cit: ubinam eſt

abitSanctus ilte.

im ille ame⸗
digenns) à tnale,

nean (Verba-

13 . (r ſenſae⸗

(eademm ſete en⸗
8 Fetd inltch ter⸗
beiü Potens t
ocutn Majeltuis

ee,

—

, i genplai
õ

a Grpoin, ndot⸗
,beun colle bie
13.
fol. 17. col. l fo.
0.

oſtiopem

) coovetit/elhoſele

. lonihtet
e ie

Ur Arieh fo 11), a0,
av heloc e
139 Eell
: gvogiumlee
elatis mer, Mront

. V. 27˙* n 171,

teſtas iſti (Moſi)ac data fuit alteri (nempè oſuæ,) cui Moſes conſtituit interpretem, ?246.

R. Neche⸗
x„ Hebr. ann iſtud & ſequentia, usque ad: TRN
Onitue nn 77. . H
244. Sive: conditionales, id eſt: quæ rem non

0. 8

CAbP. XXXII. DEuTERONOMII. 1 507σ%¾

meæ, 239. veluti (dictio: ) accipitur in illo loco:) unusquisque y i. e. ad lo-
cum ſuum, 240. ac fuit in manu mea, 241. ut ultionem de vobis (populis idolola-
tricis) caperem; ſed dixi, quòd ego in æternum vivam, non 242, feſſino pœnam,
quoniam mihi hac in re dilatio 243. eſt, ego vivo in æternum & in generationibus
poſteris ego poœnam de illis exigam ac poteſtas in manu mea ſita eſt, ut ultionem tàm
de mortuis, quàm de viventibus ſumam, rex mundanus, qui vadit ad mortem, feſtinat
ad ultionem ſuam, ut, dum adhuc vivit, exigat pœnam, quia fortè vel ipfe vel inimi-

cCcus ejus moritur, ſic deprchendetur, quòd non viderit ultionem ſuam ab iſto (inimico

ſuo exigendam;) aſt ego vivo in æternum, & ſi iſti (inimici mei) mortui ſint nec de
illis viventibus poœnam exegero, in eorundem morte ultionem capiam. Verſ. 41. Si

acuero fulgur gladii mei] Multæ * ſunt (particulæ:) — &, quæ non ſunt ſuſpenſi-

væ 244. (ut hic iſte ſit ſenſus:) quando acuam fulgur gladii mei & manus mea appre-
hendet judicium &c. omnia, ſicuti ſuprà expoſui, (ſunt intelligenda.) Verſ. 44.
Lyſe eſt Hoſchea, fllius Nun] Sabbathum fuit duorum conſortium, 245, ablata fuit po-

Ddd ddd ddd 3 qui

vertit Hebræa illa: π Qaw, confer.
Buxtorf. Lex. Chald. fol. 52 8. vocatur autem
ita Sabbatbum, in quo gemina habetur concio,
dum duo Rabbini eadem die, alter matutinis ho-
ris, alter veſpertinis, ad populum verba faciunt,
uti D. Wagenlſeilius ibidem juxtà mentem per-
eruditi eujusdam Rabbini, quem ipſe hac de re
242. Hebr. & &, uti in utroque MSto vel: conſuluerat, exponit, cui explicationi adſtipula-
de, ſic enim juxtà Buxtorf. Biblia Hebræi & tut etiam Gur Arjeh fol. 227. col. 2. princ. ubi
exemplar n D, hic legendum eſt; non! iſta: , an exponuntur: Pew av
e: prout in editione Hebraica, quâ uſus ſum e ennn i. e. Sabbathum, in quo duo
mendose legitur. òJMẽ concionabantur, atque en ade eee
243. Hebr. ν i. e. mora, tardatio, ſenſus eſt: i. e. duo aſſociantur, tanquàm unus, i. e. duo ſic
ultionem ac vindictam ego differre poſſum, quia intimè conjunguntur, ac ſi eſſet unus, ſicuti ibi-
in æternum vivo & quandocunque mihi viſum dem in Gur Arjeh explicatur; occurritur autem
fue: it, vindictam ſumam tàm de vivis, quàm de hic dubio, quod moveri poſſet, cur in textu ſa⸗
möortuis. ttco hoc loco dicatur, quòôd etiam joſua verba
fecerit àd populum, cùm ille non fuerit princeps
ſive dux Iſraëlitarum, niſi poſt mortem Moſis?
ac reſpondetur, quòd Sabbathum duorum con-
ſortium fuerit & c. ſic in notis a hic ex-
ſuſpendunt 4 conditione aut modo, confer. qux ponitur, ubi vide sis Hebzan.
ſuprà ad verſum 3 6. . cap. n. 195. notata ſunt. (246. Idque in ſignum poteſtatis, quæ 4 Moſe data
245. Vel: Sabbathum paris gemelli fuit, uii D. fuit Joſuæ, qua de re paàulò antè dictum eſt, con-
VWagenſeilius in Sota, (unde locus iſte, hic ad- fer. quæ ad Numer. 6, 27. v. 18. n. 72. hotata
ductus, deſumptus eſt,) pag. 3 17. & 319:n. 7.1 ſunt, ut & Buxtortf. Lex. Chald,. Ol, 2643.

239. Conter. num. præced. 23 6. b. verſ.
240. Sic juxtà Commentatoris noſtii mentem
pic interpretor illa, quæ Numer. c. 2, V. 17. ha-
hbentur, ubi vide not. n. 13. B
241. Id eſt: in poteſtate mea, habetur hic alia ex-
plicatio vocis: quæ in textu ſacto habetur,
quàm de qua paulo antè dictum eſt.

PSODa i. e. & manus mea apprehendet ju.
dicium, abſunt 4 MSto I.

108 DEUTERONOMII. CAP. XXXII.

qui ipſo vivente exponeref, 247. ne dicerent lfraëlitæ: vivente domino (ſive
doctore) tuo non poteras erigere caput; 248. ſed cur nominat eum hic (S. Scriptu-
ra: Hoſcheam? 249. ut ſcil. indicet, quòd animus ejus ſeſe non extulerit, 250. nam,
quamvis ei, (oſuæ) data fuerit magnitudo (ſive eminens dignitas;) ille tamen ſei-
pſum humiliavit perinde atque ab initio. 251. Verſ. 46. Animum veſtrum adverti-
e] Opus habet aliquis, ut oculi ejus & animus atque aures ejus ſint directæ ad verba
legis & ſic illa (Scriptura) dicit: fili hominis, vide oculis tuis & auribus tuis auſculta
atque animum tuum adverte, 252, ecce (hic habentur) verba comparationis, 253.
ſicuti (enim) quoad ſtructuram domus, quæ oculis videtur & calamòô menſuratur, a-
liquis opus habet, ut oculi ejus & aures ejusque animus directa ſint ad intelligendum:
quantô magis (illa debent eſſe directa ad percipienda) verba legis, quæ ſunt inſtar
montium, qui à pilo (capitis) dependent. 254. Verſ. 47. Nan enim verbum inane eſt
vobis] i. e. Non ſruſtrà vos laboratis in illa (lege Divina,) quia multum mercedis ab
ea dependet, illa quippe eſt vita veſtra; * alia explicatio: non eſt bi verbum va-
cuum 255. in lege, nam ſi exponere velis illud (verbum Divinum,) quò d in eo non
ſit datio mercedis, notum tibi ſit, quòd ſic dicat: & ſoror Lothan erat Thimnah; 256.
Thimnah autem erat concubina &c. 257. nam dixerat illa, non ſum digna, ut fiam
ejus (Eliphazi) uxor legitima, utinam ſim illius concubina! atque id omne quemnam
in finem (narravit Scriptura? nempè,) ut notam faceret laudem 258. Abrahami,

dum

247. Conter. quæ ad Numer. dict. c. 27. v. 18. n.
73. notata ſunt.
248˖. Id eſt: nihil dicere vel facere poteras, viven-
te domino tuo, Moſe, eadem ferè, quæ hic, no-
tata reperiuntur ad Numer. alleg. c. 27. verſ. 19.
ubi vide n. 72. & n. 73.
249. Hebr. yà“, nec vocat illum yv i. e. Je-
hoſchuam, ſicuti illius nomen honoris cauia
Moſe vocatum fuit, prout Numer. c. 13. v. 17.
habetur, ubi vide not. n. 1I. confer. & Genel. c,
17. v. F. n. 16. & n. 19.
250. Sic Hebrzum: —, quòd hic habetur, ir-
terpretor, idque juxtà notas in pan r,
ubi — exponitur ba a) —na i. e. ela-
tus corde & ſuperbus animô, confer, Buxtorf.
Lex. Chald. fol. 660.
2 51. Conter. hic Siphre, ſicuti in Sman nou
ad marginem allegatur.
2 52. Sicuti EzZech. c. 40⸗ V. 4. habetur, confer. &
R. Jſaac. Munim. Fid. apud D. W'agenleil. pag.
162.
273. Hebr. V i, e, grave ac leve, nempè:

argumentum comparativum à minori ad majus
& contrà.
254. Vel: ſuſpenſi ſunt, ſenſus eſt, quòd multa
reperiantur in lege, quæ ſunt hp& n e
i. e. ſubtilia, tanquam filum pili, ſic in not.
mnn neobu bh. loc. exponitur.
* Sicuri héc verſu 47. habetur, confer. ſuprà Deut.
c. 30. V. 20. & Pro erb. c. 4. V. 1 3. it, tractat.
Talm. Berachot, fol. 24. 5.
25 5. Sise: in mane, i e. nihil ſcriptum eſt in lege
Pyxb Niͦ/ i, c. quod non ſit uſui, vel quod ſit
ſupervacuum, ſic in notis Nos no h. loc.
exponitur.
256. Sicuti Geneſ. c. 3 6. v. 22. & I. Paralipom.
c. I. v. 39. habetur, conſfer. hic Jalkut Part, 1.
Ffol. 309. vol. z2. med.
257. Nempe: Eliphazi, filii Eſau, vide Geneſ,
dict. cap. 3 6. verſ. 12. ibique not. num. 20. &
num. 24.
258. Id eſt: dignitatem ejus ac magnitudinem,
Hebr. , uti in notis Raſchi ad Genetſ. al-
leg. c. 36. V. 12. habetur. MW

CA. XM

dum prine
Verl .
160, dicitu
chis, 261.
tant: ſino
non ſinem
ſec etiam
dictus dixit
cunque rite
cadem illa
moco ſenſet
negue idſo
ixit Sanctu,
Vites prohib
tur: eadem
ilam (Mol
iſtam, guie
ſecit Ecotur
bis dedit, ne
mus, ne mor
(Moſen) me⸗
morte, quan
Veſte exlebe
Aaronem,)
fater Aaton,
tuas, extendit

—
29. Vel . ſßh
kKd iri
36. Uerl ,
eperiantut.
O o le
lartzila:e
d NNͦᷓ
gus hie in

¹60. Conter, dot⸗

ar enel e

CML.NNI.

—
omino ſe
(enien.
in 1fo, nam
lle umen ſei⸗
rum adhtfti
ret ad verd
8 tis aulculta
atationis, 13.
menluratun;
ntelligendum
gur ſunt inſtat
erbum inane
im mercedis ab
bi verbum va⸗
udd in eo non
Thimnah; 156,
n Clgnae, ut ſam
ommne quemdam
151. Abrihami⸗
dum

nAminoti ad majus
us eſ, gud nife

n i, in 10,

ut.
ncogler ſupni Deut,

ihrum elin ſege
tulni, el gud
s H, loe⸗

11 . Paraliponz,
ſebir ilu Patt,1

i Ehau, ſide ben
igue not. num10,
udinen⸗
us a waghi .

CAP. XXXII. DEuTERONOMII. 1509

dum principes ac reges ambiverunt, affinitatem cum ſemine ejus contrahere. 259.
Verſ. 48. Et locutus eſt Dominus ad Moſen eadem illa die] In tribus * (S. Scripturæ) locis
260, dicitur: eadem illa die, de Noacho (enim) dicitar: eadem illa die venit Noa-
chus, 261. i. e. ſplendente diei luce, quoniam homines illius generationis ita dixe-
rant: ſi nos quovis modo ſenſerimus, quòd ille (Noachus arcam intrare velit,)
non ſinemus eum ingredi in arcam, neque id ſolùm (haud permittemus;)
ſed etiam accipiemus bipennes & ſecures arcamque findemus; aſt Sanctus ille Bene-
dictus dixit: ecce ego ingredi faciam illum (Noachum in arcam) medio die & qui-
cunque vires habet prohibendi, is veniat & prohibeat, de Ægyptiis (quoque) dicitur:

cadem illa die eduxit Dominus, 262, quoniam Æ gyptii ſic dicebant: ſi nos quovis

modo ſenſerimus, quòd illi (Israêlitæ id facere velint,) non ſinemus, ut egrediantur,
neque id ſolùm, ſed etiam acceptis gladiis atque armis militaribus interficiemus illos,
dixit Sanctus ille Benedictus: ecce ego educam eos medio die & cuicunque aderunt
vires prohibendi, is veniat & prohibeat, eodem modé etiam hic de morte Moſis dici-
tur: eadem illa die, quoniam Israélitæ ſic dicebant: ſi nos ulla ratione ſenſerimus,
illum (Moſen velle mortem obire,) nos id haud permittemus, (certè) hominem
iſtum, qui eduxit nos ex Ægypto quique nobis mare diviſit atque Manna deſcendere
fecit & coturnices nobis adduxit atque puteum nobis ſcaturire fecit quique legem no-
bis dedit, non ſinemus illum (mortem obire; ſed apud Deum inſtanter intercede-
mus, ne moriatur,) dixit ſanctus ille Benedictus: ecce ego ingredi faciam † eum
(Moſen) medio die &c. Verſ. 50. Sicuti mortuus eſt Aaron, frater tuus] i. e. Eadem
morte, q uam vidiſti 263, atque deſideràſti, (m orieris) nam Moſes Aaronem primâ
veſte exuebat eaque induebat Eleazarum, dein ſecundàâ ac tertiâ (veſte exuebat Moſes
Aaronem,) qui filium ſuum in honore (conſtitutum) cernebat, dixit ei Moſes: mi
frater, Aaron, aſcende in lectum, 264, isque aſcendit, (dein d'xit:) extende manus
tuas, exten dit ille, (poſteà dixit:) extende pedes tuos, ipſe extendit, * (dixit deinde:)
clau-

259. Vel: affinitate per matrimonium jungi

ſic pah hic interpretor, confer. Geneſ. dict. c.
36, verſ. 12. ubi ferè eadem, quæ hic, notata
reperiuntur.

etiam hoc loco adducantur.
261. Sicuti Geneſ. c. 7. v. 1 3à habetur,
26 ½.W Nempè: Iſtaélitas ex gypto, ſicut Exod. &.
12. v. 41. & v. 5 1. habetur,

XX Hebr. ννuba), iſtud & ſequentia, usque ad: † Per mortem ſcil. ad vitam æternam, id enim per

tD Wι i. e. ſicuti mortuus eſt (v. 50. h. cap.)
abſunt hie ab utroque MSto, ſolummodò poſt
verba iſta: eadem illa die, ibidem hæc leguntur:
V TX Pa i. e. ſolendente diei luce,
quæ hic in Raſchi notis habentaur.
260. Confer. not. in rm h. loc. ubi ratio
datur, cur non etiam verba illa: eadem illa die,
quæ Genel, c. I7. V, 26, de Abrahamo dicuntur,

verbum , quod hic habetur & introduce-
re ſignificat, indicatur.
263. Confer. hic not. in e r ut & R. Iſaac,
Munim. Fid, apud D. Wagenſ, p. 164.
264. Vide, quæ ad Numer. c. 20. V. 26, n. 60,
& Numer. c. 27, v. I 3, n. 40. notata ſunr.
* Heæc verba: extende pedes tuos, ipſe extendit,
abſunt hic in Hebræo ab utroque MSto.

DEUTERONOMII. Cab. XXKIII.

claude oculos tuos, isque clauſit, (tandem dixit:) contrahe os tuum, quòô factòô ille
(Aaron) mortem obivit, dixit Moſes, beatum illum, qui iſtiusmodi morte vitam

75 10

finit! Verſ. 51I. Quia prævaricati eſtu 16;. contrà me] i. e. Cauſam præbuiſtis, ut

prævaricatio 266. fieret contrà me. 267. Eod. verſ. 5I. Quia non ſaubtiftcaſtis me]
i. e. In cauſa fuiſtis, ne ego ſanctificarer, dixi (enim) vobis: & loquimini ad petram;
26⁰. illi autem (Moſes & Aaron) percuſſerunt eam & opus habuerunt, ut illam bis
percuterent; ſi verò ipſi allocuti ellent illam (petram) eaque dediſſet aquam ſuam
citrà percuſſionem, ſanctificatum fuiſſet nomen Dei, 269. nam Israelitæ dixiſſent:
quemadmodum perra iſta, quæ nec mercedem recipit nec pœnam, ſi (enim) juſta eſt,

non ulla ei datur merces, nec, ſi peccat, poœnam ſuſtinet, nihilominus obſervat præ-

ceptum creatoris ſui, nonne muliò magis nos (præcepta Dei ſervare debemus?)
Verſ. 2. Nam ex adverſo] i. e. Ex longinquo videbis &c. 270. nam, ſi non * vi-
deris eam (terram promiſſam) nunc, haud videbis eam 271. amplius vivus. Eod.
v. 52. Ulüuc autem non venies] Ego novi, quòd illam (terram) ames, 272, idcircò
dico tibi: aſcende ac vide. 273. “ ⸗
Erſ. 1. Et hæc eſt benedictio &c. antò mortem ſuam] Dum morti vicinus fuit,

1. nam ſi non nunc (benedicam, inquit Moſes,) ecquando? 2. Verſ. 6. Er
ait:

265. Hebr. nyyn, ſic legitur αhHeb n 170. Confer. quæ ſuprà ad Deuter. c. 11. v. 3 0%,
i, c, in libris correctis, prout in not. am Doe n. 104. notata ſunt, vide & Gur Arjeh fol. 227.
y. loc. habetur, in nonnullis codicibus, ut & in col. 2. priac. ac not. in Man h. oc.
M Sto 2. legitur: re i. e. rebelles fuiſtis, ** Hebr. & , ſic in vulgatis editionibus, ut & in
prout ibidem notatum eſt, confer. num, ſequ.. MSto 2. fſed in MSto 1. deeſt hic particula illa
266. ſed in MSto I. verba iſta: quia prævarica-f negativa.

.

ti eſſis &c. usque ad: quia non ſanctifcaſtis, 27 1. Etenim np'& Dn α — i. e. ſi non nunc,

abſunt in Hebræo ½ MSto I. ecquando (videbis illam?) ſic in Gur Atjeh

166. Hebr. 7y, ſicuti hic habetur,quid verbum fol. 227. col. 2. prine. ac ſi diceret;: aut nunc
iſtud vyn propriè ſignificet, vide R. Salomonis aut nunquam videbis, confer, cap. ſequ. 3 3. v.
notas ad Levit. c. 5. v. 1 5§. n. 3 6. I1. n. 2.
267. Videlicèt: 4 populo Iſraelitico; vel: ut 272. Confer. & hic Gur Arjeh fol. 227. col. 2.
Ifraelitæ contrà me prævaricarentur, non enim princ, ac not. in o NS h. loc.
Mo'es & Aaron ipſi prævaricari erant; ſed I. 1273.: Sicuti ſuprà v. 49. b. c. babetur.
ſraelitis anſam præbuerant prævaricandi, ſic in 1. Vide bic Gur Arjeh Ol. 227. col. 2. med. ac
notis Raſchianis, ut & in Sman ineh. loc. not. in an r, ubi Siphre ad marginem al-
juxta Rabbinorum ſententiam exponitur, confer. legatus, confer. etiam Pſalm. 90. v. I. ibique R.

& Jalkut Part. 1. Fol. 309. col. 3. prine. Salomon. not. & Jalkut Part. 1. fol. 309. col.

268. Uti Numer. c. 20. v. 8. & v. 10. habatur, 3. med. & col. 4. it, Megilla, fol. 3 1. a. G& S0-
ubi vide nor. n, 20. ta, fol. 14. a.

269. Conter. quæ ad Numer. dict. c. 20. v, 12. n. 27. 2. Scilicèet: benedicam, confer, quæ ad eap. antec.

notata ſunt, vide & ſuprà Deut. c. 30. 7. 19. n. 17. 32.

(A X

—
t.: Don
poltezinel
otlos elt,
ac ſ dicere
Detnai ve⸗
ut ſtarent
ſuam dlcit
(Deus.) B
ut tecperer
m] Nam

(egem; /4

Enyriadihi
ſindtorum;
nitens,)4

—
12,. 51 n
nune, ergl.
otata ſunt.
3. Conker hie
c Dnot, in /
dl. 310, e0
llmn. 4,00
4.0 V gur
(Arum ſacieb⸗
terpretor e⸗
5. Für: Kern
bie inergrete
olöerge ln
Dtotuleritei
optayerit.

(65Corlen ializ,

(hl dot, ad N.
al klie⸗
1. Vide krochee,
ſer 8 Gellen⸗ 4
1357. eit

De wo zice

confer, r.ſer
ſer Kendr in 1

r ce inn d

Ar.XKNI.
—
Imortepitam
Prebuiſlis,at.
afeifun.
iniad penam;
nt, utüllambis
taqnam ſuam
lite dirillent:
enimn) ſollaelt.
obletrit pte⸗
Ne debelnus?)
1, non ⸗
yinus. Pod.

rtl rieindskuit
it:

heuletet, Ul1 N 3,
Gur Aleh ,ol. 117
m vo .
Pionibus, 5 in

Aic aniciln i

r ie non nune,

3) lein Cur ANeh

ſicelet: Aut hune
len Clelt 33. 1

ſe ſol⸗ un clt.

N b, loc.
. babetult⸗
117.,c0,,1, me⸗
PteA atginenn
ln,90⸗el⸗ bigeh.

3097 6
Patt⸗ 1,ſol. 309 .
l fal z1 6

Eegur alce⸗ 4

,Aoteee

BE myriadibus ſanctorum] i. e.

Ialm. Avoda Sara, fol. 2. 0.

PDEUTERONOMMII. 1 r

Domincs de Sinai venit] Exordium fecit (NMoſes) primm à laude Dei „.
poſteà incipit loqui de illis, quæ uſui erant 4, Israéêlitis, in laude autem, à qua ille ex⸗
orſus eſt, fit mentio juſtitiæ Israelitarum, eaque omnia per modum leRi L
ac ſi diceret: digni ſunt iſti, 6. ſuper quibus requieſcat 7. benedictio. Eod. . z.

De dinai venit] (Deus) egreſſus eſt eis (Israelitis) obviam, 8. quando illi venerunt,

ut ſtarent in imo montis, 9. tanquam ſponſus, qui egreditur, ut recipiat ſponſam
ſuam, dicitur enim: obviam Deo, 10. diſcis (itaque) quòd illis obviam egreſſus ſit
(Deus.) Eod. verf. 2. Et de Seir ortus eſt ei] Nam primò obtulit (Deus) filiis Eſau,
ut reciperent legem; ſed noluerunt. 11. Eod. verſ. 2. Apparuit * eis de monte
ren] Nam illuc iverar (Deus,) & primùm obtulerat filiis Ismael, 12, ut reciperent
(legem;) aſt illi noluerunt. Eod. verſ. 2. Et venit] Israëlitis. 13. Eod verſ. 2.
Sragetui i. e. Cum illo (Deo) erant nonnullæ myriades angelorum
anctorum; 14. non verò omnes nec maxima eorundem pars 15. nec eo modòô (ve⸗
nit Deus,) qué aliquis ( rex) mortalis, qui omnem divitiarum ſuarum gloriam ac
— ‚ - — —,—— bier⸗
antec. 3 2. v. 9. n. 49. if. dict. c. 32. v. 10.
50. confer. & not. ad judic. c. F5. verſ. 4. n. 7. &
nat. ad libeum Prec. Jud. part. 1. Pag. 156. 5.
med. & Gur Arjeh Jol. 227. col. 2. med. & Si⸗
phre, prout in 'nan mnav ad marginem alle-
Sõ 22 .. fHiebr. y'ol, iſtud & ſequentia, usque àd: zrted
4. Vel: quæ ad neceſſitatem & urilitatem Iſraëli- i. e. & vemit, abſunt Milabrurngasadse — be
tarum fſaciebant, ſie N² eeen hic in. fe tract, Talm. Berachot, fo A 6 S0, con-
5. Sive: per modum optativum, ſic Hebr. 12. Vide dict. c. pra
.— . 2* * E. æαced. . V. 9. n. 4 .
hic interpretor, ut ſenſus ſit, quòd Moſes bene 10. n. Fo. confer⸗ non in Son 86 erk.
vol erga Iſraelitas animo benedictionem illam & not. ad librum Prec Jud . pe. 107.
protulerit eisque Oomnia bona apprecatus ſit & princ. 2““ Part. 2. pag. 89. a.
optave-ettt. ᷑ ᷑ 13,. UVel: ad Iſiaslitas, cor ie Siphie,
Sõ 132 litas, confer. hie Sip 4
* Zonde inffa . 5. e num. 398. in Span ad marginem egibie, Ueuti
7: 4 H r. 7 à radice , de quo verbo vide Ra 14. Expofitio iſta inde profluxit uia hic i
& Elai. d Numer. c. 24. V. I. ibique num. 3. tu ſacto habetur mmaa-m i. e, de Vhriadibus ter.
Li Llal-. 4. V. 6. gò non omnes &c. confer. Levite c 1. V . 8r.
4.4 1 6 133 . e. 19. V. 17. ibique not. n. 41. con- 84. & not. in on h. loc. it .. ræced
2 en. & Selden despnedri l. 3. cap. 16, n. I1. pag. Verf. II. . 66. ac ſuprà Deuter. e rlr 2 232.
Re . Pancoh. c 1 5. Conter. Raſchi nor. ad Pialm. 63. er it.
5. De auo wi leKxod. didt-e. 19. verl. 17. n. 42.1not. ad libtum Prec. Jud. part. 2. p. 56.4,med.
oner Saſedef . sap: n. 19. &p.52. 6. princ. ac Hn. & p. 86. 2. Un. 6e pag-
re. Proùt Exod. alleg. c. 19. V. 17. habetur, con- 97. 6. med. it. p. 100. a. med vid “ .
er. & not. in Fen r h. oc. Cantic. c. 5. v. Io. num. 72. conter aor. a
11.⸗ Vide ſupra euteron, c. 2; Ve 2 7. n. 52. &£ c. Talm. Chagiga, fol. 16. aR, * traét.
Ece sec ece

212. V. 5 2. num 27 1. quoad verba iſts: ſi non
nunc, ecquando? (quæ etiam hic habentur.)
norata uunn.—
3. Confer. hic Gur Arich fol. 227. col. 2. med.
ac not. in nan Mneh. loc. ae Jalkut Part. 1.
Jol. 3 10. col. 2. princ. & col. 3. princ. it. tract.

2

1/12 DEüTERONOMII. CAP. XXXIII.

ſplendorem ſuum nuptiarum ſuarum ** die oſtendit. Eod. v. 2. Inea lex] Quæ
crat jam inde à ſeculo ſcripta coràm illo (Deo) igne nigrô ſuper igne albo, 16. (hanc
legem Deus) dedit illis (lsraelitis) in tabulis ſcriptam manu ſua dexterâ; alia explica-
tio (verborum: ) ignea lex, juxtà Targum ejus, (nempè.) quòd data ſit eis (Israêlitis
lex) è medio ignis. Verſ. 3. Etiam diligit populos] Id eſt: etiam abundanti amore
dilexit (Deus) tribus (Isracliticas) unaquæque (tribus) vocatur populus, nam ecce
Benjamin ſolus naſciturus erat, quando dixit Sanctus ille Benedictus jacobo: gens &
coœtus gentium erit ex te. 17. Eod. verſ. 3. Omnes ſanéti ſunt in manu tua] i. e.
Animæ juſtorum ſunt reconditæ apud eum (Deum,) veluti dicitur: & erit anima do-
mini mei ligata in faſciculo viventium apud Dominum, Deum tuum. 18. Eod. v. 3.
Et ipſi medii ſunt pedibus tuis] i. e. Et ipſi (Istaëlitæ) ea re digni ſunt, nam ecce illi
ſeipſos in medio collocàrunt in imo montis 19. ad pedes tuos in (monte) Sinai, (ver-
bum:) eſt formæ 20. (ut ſenſus ſit:) medii erant collocati inter pedes
tuos. 21. Eod. verſ. 3. EFeret de eloquiis tuis] Suſceperunt 22, in ſe jugum legis
tuæ. 23. Eod. verſ. 3. De eloquiis tuis] In illa (dictione: litera „
propè eſt à fundamento. 24. veluti (in illo loco: ) & audivit vocem id eſt:
ſermocinantis ſecum 25. item (in illo loco:) & audivi vocem (ac ſi diceret:)
Np i. e. ſermocinantis mecum, 26. ſic etiam iſtud: à% (hic accipitur,
ut

Rpam Du h. loc.
21. Tanquaàm diſcipuli, inter pedes magiſtri, con-
fer. Junii ac Tremellii not. h. loc. & Geneſ. cap.
49. V. 10. verb. inter pedes ejus, vel: & medio

——— —
a Hebr. M, in MSto z. pro eo legitur: nan
i. e. deſponſationis ſuæ.
16. Si ut mos eſt hominum a 99 Wn
3, e. ut ſcribant atramento ſuper charta (quæ eſt

alba,) ſic in not. pam D * h. loc. confer. &
Gur Arjeh fol. 115. col. 4. med. ac ol. 227.
col. 3. med. & not. ad librum Prec. Jud. part.
2. p. 106. 5. princ. it. D. Wagenſ. Sot. p. 97.
& p. 1009. med. vide & Raſehi not. ad Cantic
c. F. V. I1. ac Jalkut Part. 1. Fol. 3 10. col. 3.
circa fin. confer. & tract. Talm. Berachot, fol.
6. a. & fol. 62. a. it. Ioma, fol. 53. b. & Beza,
Jol. 2 5. 5. S& Sota, fol. 4. b.
17. Sicuti Gesneſ. c. 3 5. v. 11. habetur, ubi vide
Ralſchi not. n. 20. confer. & Jalkut dict, Jol.
3 10. col. 4. med.
18. Poht 1. Samuel. c. 2 5. v. 29. habetur, conf.
hic tra Talm Bava batra, Tol. 8. a.
I9 Confer. quæ ad verſ. præced. 2. b. gap. n. 9.
notata ſunt-
20. Nam 12n, quod hic habetur, eſt verbum, non
nomen, cujus explicatio mox apud Commen-
(tatorem noſtrum ſequitur, confer. not, in

pedum ejus, vid. ibid. Sign. *½
22, Nempè: Iraelitæ, verbum &, quod hio
in textu ſacro habetur quodque ratione formæ
eſt temporis futuri, poſitum eſt ny Dppa i.
e. loco præteriti, ſic in not. vpnn e h. loc-
ac ſingularis pro plurali ponitur.
2 ¾, Sic ferè autor Vulgatæ verſionis Latinæ: ac-
cipient de doctrina illius, ſcil. Dei.
24. Id eſt: fundamenti ſive radicis loco eſt, eſt
propè radicalis, non ſervilis, non enim litere D
hic exponi debet *Hναςρ Nνα i. e, quod illa
ſit ſervilis, prout in not. émnn ne h. loc-
habetur.

125. Sicuti Numer. c. 7. V. 89. habetur, ubi vide

not. n. 8 1.
26. Vide Ezech. cap. 2. Verſ. 2. & EFjusd. cap. 43.
verſ. 6, ibique Raſchi not- confer. & net. in
Ppponn N h. loc.

C4t.

—
Ut ſenſus.

illis (lra
zutemn in
(litera) M
alia euplie
Gilectionis
c tracil
utua] 0
cuſtocts
cani A con⸗
Amuis
eorum verbe
3. coti]
(tus ile Ben
illoꝛ (berael

——
17. Fie eco
dum puto
Patis erempl
nnn lbi⸗
NWP
Msto:.

g. Vel exſ

Targum elet
149, ldeſt: dun
muncdi, ſie dict
lumtde populo
30. Ke: ſaien
notin N
I. Ommnes tamen
Imox in kextt
hie ſnt ſubine
beiſuntzalte
Det in nn
7.
zie Nempt: Ii
Unet ad alteran
numm. preced,
an. 1. ſolz L
1Conter, hi iras
Nelchim, .
Zanheliin, ol

(A.XNI.

—.—

es ker] Qun
bo, 16. (nane

, li eplica.
lteis (braelitis
bundanti amore
pulus, namn ecte
lacobo: gens &
nanu ia) ie.
& erit anima do⸗
. 16. Pod. V,3.
int, namecceill,
onte) Sinai, (ſet⸗
locati intet pede;
in ſe iugum legis
d liern d
en ) higeſt:
3 (ndieeten)
10 (bic ccihitot,
t
—

terpedes megidri,con⸗
N. Moe⸗ Genel ain
es eias, del: melio
i7
* Wh, guod his
voibe mione ſolne
ſtum ell ) D1
not, N H.loc⸗

ponitu.

ferlionis Lalinæ: a⸗

1,8d9. abet, lbi ſie

lſul in 4

letl. ſet, 8 Not. in

CAP. XXIII. DEUTERONOMII. 1513

ut ſenſus ſit:) id, quod tu (Deus meus,) loquebaris, ut ego auditu perciperem, quò
illis (Isralitis) iſtud dicerem, tes pourparleries, 27. linguàâ vernaculà, Onkelos
autem interpretatus eſt: quòd profecti ſint (Israëlitæ) juxtà verbum tuum, ubi
(litera) Mem in illa (dictione N) eſt ſervilis, ſignificans: [Di. e. de; 28.
alia explicatio (verborum iſtorum:) etiam diligit populos, (nempè:) etiam tempore
dilectionis populorum mundi, 29. dum oſtendiſti populis vultum ridentem 30.
ac tradidiſti Israelitas in eorum manus. 31. Eod. verſ. 3. Omnes ſancti ſunt in mæ-
nu tua] Omnes corum 32. juſti ac probi tibi adhærent nec à te recedunt tuque illos
cuſtodis. Eod. verſ. 3. Et ipfi medii ſunt pedibus tuis] i. e. Et ipſi medii ſunt collo-
cati & congregati ſubter umbram (ſeu protectionem) tuam. Eod. verſ. 3. Feret de
eloquiis tuis] i. e. Recipiunt decreta tua atque ſcita tua animòè lætò atque hæc ſunt
eorum verba: Verſ. 4. Legem] Quam præcepit † nobis Moſes, ea eſt hæreditas
33. cœtui Jacobi, * obſervabimus illam nec eam deſeremus. Verſ. . Et fuit] San-
Gus ille Benedidtus in Jeſchurun 34. rex, ſemper ** jugum regni ejus (Dei) ſuper
illos (Israeêlitas exiſtit.) Eod. verſ. 5. Cum ſeſe congregarent] 35. Id eſt: In omni
Eece cec ece 2. (tem-
Jol. 23.6.

33. Hebr. vnn, aliis videtur legendum eſſe?
—pee i. e. defponſata, vide D. Wagenleil.

H . . . A SS
27. Sic reddo hic Wννdnn e ä(nam ita legen-
A J .
dum puto pro: OG en, ſicuti in vul

gatis exem plaribus hic habetur,) confer. Ezech.

1. 2. V. 2. ibique Raſchi not. in MSto 1. legitur:
RhW, abeſt autem Gallica iſta dictio
MSto 2.
2 ⅛. Vel: ex ſive ab, ſic litera h in 1an juxtà
Targum eſſet exponenda.
29. Id eſt: dum iu, 5 Deus, dilexiſti populos
mundi, ſie dicuntur gentes alienigenæ, quæ non
ſunt de populo Iiraelitico.
30. Sive: faciem hilarem ac blandam, confer.
not. in a ND h. loe.
31. Omnes tamen ſancti tui ſunt in manu tua, ſieu-
ti mox in textu ſacro ſequitur, hæe enim verba
hic ſunt ſubintelligenda, isque eſt ſenſus hujus
loci juxtà alteram illam explicationem, confer.
net. in on ov , loc. vide & num. ſequ.
2
Nempè: Iſralitarum, explicatio iſta per-
tinet ad alteram illam expoſitionem, de qua
num. præced. 3 I. dictum eſt, confer. hic Jalkut
Part. 1. Fol. 3 10. col. 4. med.
† Confer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 57. 3.
& Pelachim, fol. 49. . it. Succa Far 2. a. &
Sanhedrin, fol. 59. a. & l.9 1. . it. Maccot,

Sot. p. 5§ 19. n. 2. & n. 3. conſ. & not. ad librum
Prec. Jud. part. 1.p. 157. 6. med. ac part. 2. p. 102.
b. princ, & p. 107. b. princ. it. Deuter. é. 11. V.
19. & Buxtotf. Abbreviatur. dv, it. D. Maſi
Theol. Jud. Loc. 13. F. 2. p. 19 1. vid. & Jalkur
Part. I. fol. 3 1I. col. 1. princ.
* Hebr. ap)) Un, in MSto z. poſteà additur:
—waw 9) i. e. nec illa (lex) mutata fuit.
34. Hance vocem pler ique interpretum de populo
Iſraelitico intelligunt & exponunt, confer. infra
v. 2 6. h. cap. n. 16 8. & Elai. c. 44. v. 2. item
Selden. de Synedr. I. 2. c. 1. n. 2. p. 5 17. edit.
Francof. vide & not. ad librum Prec. Jud. Part.
1. p. 7. a. Med. & part. 2. p. 107. b. princ. it.
Gur Arjeh fol. 65. col. 3. med. ac not. in oæ
pan b. loc. vid. & Jalkut Part. I. Fol. 3 1 1. col.
1. med. n. tractat. Talmud. Roſch haſchana, fal.
3 2 . 7
XX Hebr. Pn, lin MSto z. huic præmittitur:
b i. e. & cohæret (ſemper &c.)

35., Hebr. dene, ſic verbum iſtud, quod in
textu

1514 DEuTERONOMII. CAF. XXXIII.

(tempore,) quò ſeſe congregant. Eod. verſ. 5. Capita)] i. . Summa congregatio-
nis eorum. 36. Eod. verſ. 5. Capita] (Dictio νN hic accipienda eſt,) ſicuti (in
illo loco:) cùm tuleris E& N& id eſt: ſummam, 37. digni 3 8⁸. illi ſunt (inquit
Moſes,) ut eis benedicam; 39. alia explicatio (verbi:) ONNi e. cùm ſeſe con-
gregant, (nempè,) quando ſe congregant (Israélitæ) agmine uno 40. & pax inter

illos † eſt, tunc ipſe (Deus erit) rez eorum; non autein, quando inter illos ſunt divi-

ſiones (atque diſſenſiones.) Verſ. 6. Vwat Ruben] In hoc ſeculo. 41. Eod. v. 6.
Et non moriatur] In ſeculo futuro, ne amplius in memoriam revocetur factum Bilhæ.
42. Eod. verſ. 6. Er ſint viri ejus numerus] i. e. Numerentur inter numerum cœte-
ro-um fratrum ſugrum, iſtius rei probatio eſt, quando dicitur: *& dormivit cum
Bilha, 43. (ſtatim ſequitur ibidem:) erant autem filii Jacobi duodecim, 44. nec
ipſe enumero exiit. 45. Verſ. 7. Et ac (benediltio fuit) Jehudæ] Conjungitur Je-
huda (fratri ſuo) Rubeni, quoniam ambo confeſſi erant 46. delictum, quod com-
miſerant, nam dicitur: quod ſapientes narrârunt &c. ipſis ſolis & c. nec tranſiit alie-

nus inter eos; 47., prætereâà exponunt * Rabbini noſtri, quòd per totos quadraginta

—

n⸗

textu ſacro habetur, hic prùs ponendum eſi, id-
que poſteq in notis Raſchianis expli atur; omiſ
fum autem eſt hie verbum iſtud in Bibliis Buxt.
in notis Raſchianis, ſed malè; habetur eni
illud tàm in editione Hebræa, qua uſus ſum,
quàm in exemplati 'o n, quas editiones
hic ſecurus ſum. YJMVMM
36. Loci iſtius explieationem vide in not. ev
— PN b. dQüoo =
7. POùᷣt Exod. c. 30. v. 12. habetur, ubi vi de
Raſchi not.
3 8. Nempe: quando ita cosgregati ſunt, confer.
"fupra v. 2, cap. n. . .—
39. Vi Jelicét: ill benedidione, quæ paulò poſt
in textu ſacro ſeqitur, conf. not. in par neP

40. Confer. hie Gur Arjeb fol. 227. col. 3. circ?

fin & hot. in on new b. loc.
1† Hebr. Uhhn h, abſunt iſta hic ab utroque
NStO. “ .
41. Nempè: ne moriatur — nry'p i. e. mor
te excidii ſic in nos., on mow h. loc. ex po-
nirur; „œGtο ον de porna —n ſive excidi
tonſer. quæ ad Levit. c. 4. v. 2. n. 3., notata ſunt,
tonſfer. & Sota. Jol. 7. b. & Bava kama, ſol.
92 . =

41., De quo Genel c. 3 5. v. 22. ubi vide not. n. ?

3 8. & n. 39. confer. & Talkyt Part. I. ol. 3 1 12.
col. I. circà fin. it. Sanhedrin, fol. 92. 3. & Mac-
cat, fol. 11. .

* Rebr. paw abeſi iſtud hic ab utroque MSto.

13. Sicuti Genel dict. c. 3 5 ve 2 2. habetur.
44. Prcoh: alleg. c. 3 5. v. 22. habetur, Cconfer. &
hic Jalkut Part. 1. ol, 31 1. cOl. 2. princ.

45:. Vel: exemptus fuit; ſed manfſit intrà nume-

rum, quia etiam ipſe unà cum (œteris filiis Ja⸗
cobi numeratus fuit, conter. not. ad Eizi. c. 3. V.
46. Conter. hic præ aliis D. Wagenſ. Sot. p. 117.
& not. in an o ubi tract. Talm. Maccot,
Jol. 1I 1. b. ad marginem allegatur, confer. & So-
12. Fol. 7. . =?èð
47. Vide Hiob. c. 1 5. v. 1 9. & 19. ibique Raſchi
not, ſenſus autem eſt: inter hosce duos, Rube-
nem & ſehudam, non inter poſi: us fuit alienus 5
ſed ipſi quoad benedictionem conjuncli fuerunt,
ſie R. Salomo h. loc. & ad Hiob. dict. cap. 15.

v. 19. exponit,

* Hebr. νh n beæc & ſequentia, usque 2d:

*ypDi, e audi Domine, &c. abſunt hie à MSto
7, ſed in eodem addita ſunt ida: Sρτα. mrn
700 dde ſanen n neen e eneenn ſenn
nS e en weene e nne ene en

CAPXX
2nnos
loculo)
ero pee
buit Rube
Audi, De⸗
Aſe cont
bum. be
lo. Lod.
ejus uleile⸗
ſiphuto pr
Olcitut enit
tio (verdoꝛ
ptura)bene

(do dlviſeren
dicitur enin

1 e, In Gni
liereien
nisun (pon
qultur, zl
dentis ſeh

44. WMe erect⸗

ſobjettiet
ur hie hub⸗
Gan V
303.8 ſen
117,6u/
d,
3 id nargin
49. Uun Gegeſ,
not. 0. 14.
0, Locue Genr
. aenej
leperitur: Un
In celerto gee
ltabant in .
s huins mun
uden ſaterer

(180 eum
. cangir
neingtiſtaten

SS

CII.

congregatio⸗
dueſt,)ſeutin
lli ſunt ſingen
e. cumſelecon.
1. & par intet
rillosluntiti⸗
41. Lod. v.6,

ur fadtum Bühe.

Dümerum cCte⸗
& dormirit cum
odecich, 44, nee
Comjungitur ſe⸗
Hum, 9uod con.
nec tranliit alie⸗
Ctos guadtaginnn
an⸗

—

CAF. XXXIII. DEUTERONOMII.

— 1515
annos, quibus Israélitæ in deſerto fuerunt, oſſa jehudæ ſeſe volutaverint in arc

a (ſive

loculo) propter excommunicationem, 48. quam ille in ſe receperat, dicitur enim:

& ero peccati reus in patrem omni tempore, 49. dixit Moſes: quisnam anſam præ-
buit Rubeni, ut ipſe fateretur (delictum? nonne) jehuda? &c. 50o. Eod. verſ. 7
Audi, Domine, *** vocem Jehudæ] (Nempè:) preces Davidis & Salomonis, ut &
Aſæ contrà ⁵Æthiopes & ehoſaphati conttà Ammonitas & Hiskiæ contrà Sancheri-
bum. Eod. verſ. 7. Ee ad pepulum ſuum reduc eum] In pace (incolumem) ex bel-
lo. Eod. verſ. 7. Manus ejus pugnent pto eo] i. e. Cauſam ejus ſuſcipiant, ultionem
ejus ulciſcantur. † Eod. verſ. 7. Et adhutor * conerà adverſarios ejus Nis] Pro Jeho-
ſaphato preces fundit (Moſes) propter bellum contrà Ramoth Gilead (ſuſceptum,
dicitur enim:) & clamavit oſaphatus & Dominus auxiliatus-eſt ei; 51. alia expoſi-
tio (verborum illorum:) audi, Domine, vocem Jehudæ. (nempè:) hic innuit (Scri-
ptura) benedictionem Simeonis inter benedictiones Jehudæ, 52. atque etiam, quan-
do diviſerunt Israêlitæ terram, tulerat Simeon (partem ſuam) * inter ſortem Jehudæ,

dicitur enim: de funiculo filioram Jehudæ (fuit) hæreditas filiorum Simeonis. 53.

Eee eee eee 3 Verſ.

— 1o zrn
in, fol.g2 4,8 Mae⸗

llicabunogne sto
1.2 1 habetut,
babeiur, Conſt. &
1,60..2, ir.
d wandt inirs none⸗
cuim Ckteſin fils 1.

g,not. 28 Dal d -N

Wageni or,, I11/.
taC. Lalm. Maccot,
legriut onfe a30.

9. 19. bigue Rachi⸗
ler hoste guos Nube⸗
te polſe lit ͤlienn
onem conſundit ſuefunt,
A Hiob, dick, 3.

Alequentii) vene

. . ⸗
4 8. Sive execrationem vel anathemeo, cui Judas ſe

i. e. in diviſionibus Ezechielis (ita habetur:) à *** Conter. hic tract. Talm.
latere Olientis usque ad latus oceidentis Rube Bava betra, fol. 92, a.
nis una (portio, Ezech. c. 48. v. 6. & mox ſe- † In utroque MSto hic ſequuntur ea, quæ paulò
quitur: à laere Orientis, usque ad latus Occi poſt eodem hoc verſu habentur, nempé: alia
dentis ehudæ una (d. c. 4 9. v. 7.) expoſitio (verborum illorum:) audi, Domine!
&. confer. hic Avoda ſara, Fol. 2 5. a. & Mena-
ſubjecerat Genel. c. 43. v. 9. ſic di ctiones, Wα chot, fol. 9 3. b.
quæ hic habetur, expono, de qua confer. Nume. * Hebr. My) iſtud & ſequentia, usque ad: alia ex-
ap. 12. v. 9. n. 44. ac Buxtorf. Lex. Chald. fol. poſitio (verborum illorum:) audi, Domine!
1303. & ſeq. vide & D. W'agenſeil. Sot. pag. Gc, abſunt à MSto 2.
117. & GurArjeh. fol.227. col. 3. fin. & nyt. in [51. Sicuti I. Reg. 7. 22. v.
par MMS, ubi tract. Talm. Bava kama /ol, 92. 1 98. v. 31. habetur.
a. ad marginem allegatur. 52, Nam verbum ynu i. e. audi, quod hoc verſu
49. Uti Geneſ., dict. c. 43. v. 8. habetur, ubi vide habetur, PyDY H, THi. e. indicat nomen Si-
not. n. K. meonis, ſic in not. on nh. loc, exponitur,
50. Locus Gemaræ, ad quem hie reſpicitur, apud ; confer. etiam, quæ ad Deuteron. c, 27. v. 24.
D. W'agenſeil. in Sot. p. 117. ita Latiné verſlus n. 19. natata ſunt, vide & Gur Arjeh jol. 227.
feperitur: univerſis illis annis, quibus Ifrzelita col. 3. fin. 2c Si phre, ſicuti in nan mnev ad
in deſerto degebant, oſſa Judæ aſſiduè leſe vo. marginem allegatur.
lutabant in ſarcophago, quoad Moles ſurgens ** Vel:; ſortem ſuam, Hebr. hey, ſie in MSto;,
pro jis apoud Deum intercederet: Domine, De hic additum reperitur.
us hujus mundi, inquiebat, quis in cauſa fuir,ut ſ 53. Proht Joſu. c. 19. v. 9., habetur,
Ruben fateretur delicum? utique Judas, anne
ergò æquum, ut tale quid udæ eveniat? è& ve
ſtigio exaudivit Deus vocem Judæ, puta ob
trandquilliatem donandam ejus membris, con-
fer. & not. in aπ Hοh. loc,

Maccot, Col. 1 1. a. &

3 1, & 2. Paralipom., c.

. 2 in utroque
MSto, ut & in notis Raſchianis editionis no
DB'Pen iſta addita & parentheſi incluſa haben.
ur, nempé: wey n een rnn de 5
22 n eee en e ee een e,

R

=

1516 DEUITERONOMII. CAP. XXXIII.

Verk. 8. Et ei Levi dixit] (Verba iſta: ih poſita ſunt pro:) H) i. e. & ſu-
per Levi 54. dixit (Moſes.) Eod. verſ. 8. Tbumim tui * & Urim tui] Intuitu
Majeſtatis Divinæ 55. ipſe (Moſes) loquebatur. 56. Eod. verſ. 8. Quem probiſti
in tentatione 57. Quia non murmuraͤrunt (Levitæ) cum cœteris murmurantibus.
Eod. v. 8. Contendiſti cum eo &c.] (Explicatio hic facienda eſt) juxtà Targum ejus;
58. alia expoſitio † (verborum:) contendiſti cum eo ad aquas Meribæ, (nempè) occa-
ſionem quæ ſiviſti. ?9. ut prætextum captares contràâ Moſen, 6o. dixeratenim ille: au-
dite nunc rebelles, 6t. Aaron & Mirjam quid fecerant? Verſ. 9. Dui dicit patri ſus
ac matri ſuæ: non reſpicio eum] Quando peccarunt in (conflatione) vituli, dixi: quis-
quis eſt Domini, is mihi jungatur, 62. & congregati ſunt ad me omnes filii Levi, qui⸗
bus præcepi, ut interficerent patrem matris ſuæ, 63. qui fuit de Israẽlitis aut fratrem
ſuum uterinum aut filium filiæ ſuæ 64. atque ita fecerunt (Levitæ) non (enim hic)
exponi po:eſt. (quòd Levitæ interfecerint) ipſum patrem ſuum aut fratrem ſuum con-
ſanguineum aut ipſos filios ſuos, illi enim fuerunt Levitæ ac de tribu Levi, ex quibus
ne unus quidem peccavit, dicitur quippe: omnes filii Levi. 6z. Eod. verſ. 9. Quia

cuſto⸗
n Aa i. e. cur non propriam ſive pecu quas contradictionis & inventus eſt fidelis, pro-
liarem fecit ei (tribui Simeoniticæ) benedictio- ut P. Fagius ibidem vertit, confer. hic Gur Ar-
nem? quoniam animus illius (Moſis concita- jeh f. 227. col. 3. fin. ac not. in an n h. l.

tus) erat contrà illam (tribum) propter id, quod † Hebr. Niſtud & fequentia, usque ad: Anlxe:-
fecerat in Schittim, ſic ſcriptum reper'tur in Ag- Vaxh i. e, qui dicit patri ſuo, &c. abſunr hic à
gadah ſive expoſitione myſtica Pſalmorum, MSto I. addita autem ſunt poſt verba: quo-
quod hic de Schittim dicitur, eoô re picitur d. circà digni ſunt &c. (v. 10. h. c.)
tactum Zimri, qui fornicatus erat in Schittim . Sic nopnoa hic interpfetor, àradice oo, de

cum Midianitide isque princeps erat Simeonita- cujus verbi ſignifieatione vide Buxtorf. Lex.

rum, uti Numer. c. 2 5. v. 14, habetur. Talm. fol. 1540.
54. Vel: de Levi, confer. que ad Geneſ. c. 36. v. 60. Vel: ut actionem intentares contrà Moſen,
7. n. 19. Gad Exod c. 14. v. 3. n. , notata ſunt. ſic exponere poſſis verba illa Sy wya Na'
Confer. hic Spenceri de Legib. Hebræor. ritual. up, quæ in notis por me explicantur, quòd
lib. 3. Diſſert. 7. c. t. & ſequ. ubi plura de U- idem fignificent, atque in illo loco: ape
rim & Thumim, inprimis cap. 8. ubi textus i. miy uti Geneſ. c. 43. V. 17. al. v. 18. habetur,
ſtius explicatio habetur. .— ubi vide not. num. 41.
55. Sive: reſpectu ac nomine præſentiæ Divinæ, 61. Sicuti Numer. c. 20. v. I. habetur, conlſer.
Hebr. a, de cuſus vocis ſignificatione alibi tract. Talm. Joma, ſol. 66. .
4 me dictum eſt, confer. num. ſequ, 56. 62. Proùt Exod. c. 32. v. 26. habetur.
56. I6 eſt: Moſes verba iſta: Thumim tui & U- 63. Confer. quæ ad Exod. dict., 32.v. 26, n. 97.

rim tui, non ad tribum Lexiticam, ſed ad Ma- notata ſun. ſudæi populares vertunt hic Germa-

jeſtatem Divinam dirigebat, ut ſcil. illa ſuper nicè: Stieff⸗Vater i. e, vitricum, qui duxerat

tribu Levitica vei ſuper ſummo Sacerdete, qui] uxorem de tamilia Levi.
ex tribu Levitica erat, rsquieſceret, confer. not. G4. Vel: nepotem ex filia ſua, id enim verba iſta
in nan r, loc. rya in hic ſignificant, confer. hic Jalkut Part.

57. Sive: in Maſſa, conf. quæ ad Exod. c. 17. V. 7. 1. fol. 3 11. col. 3. princ. .
notata ſunt, vi de & junii ac Tremellii not, h. loe. 65. Proùt Exod. alieg. e. 32. V. 26. habetur, ubi
78. In Targum ſic habetur: probaviſti eum ad a-] videnot. n. 94.

CA1. X.

—
lſodire
Eoc, ver
niamn *
erant; al
Verl. 10,
Eod, veri
Perl

inlutgunt

lumbi eor
cptas elt
Klüibellat
duodecim
gvocitci
md ſülipe
contraillun
Verl. 12..

—
66. ieuti g.
in an w
lebt, don
3 Hiebr O
ur: )
niti ſuntin
Geruat te,
6,. omod
in n r
61. Vel: idon
Ceant judici⸗
Pes hie enhe
Kud liter e,
Iint Leyiæ,
Præfenentut
uc ſ. a0
Pan 1 o
Verda: Gigri
Gcita de
Dyb r
ſodos ejus &
re 6onens
Il 6
aen
g. Nienti Pfar
un Arien 3

Ar. KXII.
WMie.⸗
1ui)] Iotuitu
Qum pyoheſmi
lurmutantibus,
Targumn ell;
(uempe)oecr⸗
Ctenim ille, a
eidicit zerri is
talidui: gbit⸗
8lii Leri, gui⸗
litis aut frattem
non (enimn hic
Atkem ſuumn con-
beri, er quibun
8. Vell⸗ 9. Qi⸗
ſlo⸗

——

entus ell iaeipto⸗
conßet. hie Git At⸗
in Nn Wl⸗
, vse : Men
0, e, ablunt hit
r poſ ſeide; gio⸗
. b. 6,)
ot, 4lodice ), e
e bultolt,. Lex

eret on,s Moſen,
Ih ) i-
0 ahlemm ant

ſoco: o
il beben

„ 1. habetut, tonſer.

lk.
6. hi 6n gr.

4 1d

tesveltunt

i dodertt
inicucn, i

66. hen ih

ſus, 1 e
onter hie

CAP. XXXII. DEUTERONOMII. 1517

cuſtiodiverunt eloquium tuum] (Nempè præceptum illud:) non ſint tibi dii alieni. 66.

Eod. verſ. 9. Et pactum tuum ſervaverunt] (Viqelicèt) fœdus circumciſionis, * quo-

niam ** illi ſeil. cœteri Israelitæ non circumciderant filios ſuos, qui in deſerto nati

erant; aſt iſti (Levitæ) & ipſi fuerunt circumciſi & filios ſuos circumciderant. 67.
Verſ. 10. Docent judicia tua Jacobum] Quocircà digni ſuntiſti (Levitæ) hac re. 63.
Eod. verſ. 10. Etholocauſtum] (Dictio ſignificat) ) i. e. holocauſtum.
* * Verſ. II. Frange lumbos illorum, qui inſurgunt in eum] i. e. Frange illos, qui
inſurgunt contrà eum, percuſſione lumborum, veluti dicitur: fac, ut ſemper nutent
lumbi eorum; 69. de illis autem, qui ſacerdotium invadere voluerunt, 70. ita lo-
cutus eſt (Moſes;) alia expoſitio: viderat (Moſes,) quòd Hasmonæus 77. ejusque

fliii bellaturi eſſent contrà Græcos, ideò pro illis preces fudit, quoniam pauci (nempè)

duodecim filii 72. Hasmonæi & Eleazarus erant contrà multas (choſtium) myriades,
quocircà (hic) dicitur: benedic, Domine, copiis ejus & opus manuum ejus gratô ani-
méô ſuſcipe. Eod. verſ. II. Et qui oderunt eum, non conſurgant] Frange eos, qui
contrà illum inſurgunt, ut & illos, qui oderunt eum, ne amplius reſurgere poſſint. 7.

Verſ. 12. De Benjamin dixit] Quoniam benedictio Levi (conſiſtebat) in miniſterio

obla-

66. Sieuti Exod c. 20. V. 3. habetur, confer. not.
in pan ne h. loc.

* Hebr. mwn, abſunt iſta hic ab utroque MSto.

X Hebr. tèsD, in MStoO I. locus iſte ſic legi-
tur: & „ναhh nen eeen i. e, quando
nati ſunt in deſerto & Ifraelitæ non (circumci-
gerunt &c.) iſti (Levitæ &c.)
67. Quomodo iſtud intelligendum ſit, vide not,
in pan new h. loc.

6 ⅝. Vel: idonei ſunt illi huic rei, nempè: ut do-

ceant judicia tua jacobum, ſic Chaldæus inter-
pres hic exponit, in notis ar nov b. loc., i-
fſiud aliter exponitur, nempè, quòd digni fue-
rint Levitæ, ut cœteris tribubus in benedictione

præferrentur, confer. not. ad Malach. c. 2. v. 7, †

num. 5. & ad Hoſe. cap. 4. V. 4. n. 3. it, Jalkut

Part. I. Fol. 3 11. col, 3. princ. in MSto I. poſt

verba: digni ſunt iſti (Levitæ) hac re, hæc ſunt
addita A&ne en eeden ee n ede i
een . i. e. quicunque obſervat
foædus ejus & cuſtodit ptæcepta ejus; is dignus

(vel idoneus) eſt, ut doceat, non autem is, qui
iilla noan obſervat, confer. oma, Fol. 2 6. a.

XXX Confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 2 6, a.
69. Sicuti Pſalm. 69. v. 24. habetur, confer. bic

Gur Arjeh fol. 227. col. 3. fin- ac not. in

ynpn MW' h. loc. it. tract. Talm. Peſachim, fol.
72. 5. &. Joma, Fol. 26. a. it. Kidduſchin, Fol.
66. b. & Maccot, fol. 12. a. .
70. Vel;: qui contenderunt, controverſiam move-
runt de ſacerdotio, ſic Hebr. yne, quod hic
habeiur, expono, intelliguntur autem ſeditioſi

illi de cœtu Corachi, de quibus vide Num. c. 16.

71. De Matthathia, J ohannis filio, hic eſt ſermo,

de quo vide 1. Macc ab. c. 2. & ſeq. Judas autem

Marthathiæ filius, dictus fuit Maccabæus, vide
I1. Maccab. dict. cap. 2. v. 6 6. & c. 3. V. I. Has-
monxi autem dicti ſunt ab Hasmonæo, qui
Matthathiæ abayvus fuit & ſacerdos de vice Jobab
Hieroſolymitæ extitit, ſic Munſterus in notis
ſuis ad Gorionid. aliis ita dici videntur quaſi 4
Simone orti, hoc enim avi nomen refertur I.
Maccab. c. 2. v. I. vide Hiſtor Eccleſ. Goth. 1,
1, c. 3. Sect. 2. n. 26. p. m. 3 7 5. edit, Rudol-
72. Dicitur 1. Maccab. cap. 2. V 2. quòd Mattha-
thias qeinque filios habuerit, qui etiam ibidem
recenſentur.
73. Hebr. Apbn i, e. ne lit eis reſur-
rectio, quibus verbis explicanturila, quæ in
textu ſacro hic habentur, nempè: z in i. e.
ne zeſurgant.

1518 DEUTERONOMII. CAF. XXXIII.

oblationum (ſanctarum; benedictio autem) Benjaminis in ſtructura † domũds San-
ctuarii, quæ fuit in parte ejus 74. ideò alterum alteri (hic Moſes) conjanxzit ac po-
ſteà Joſephus ei annexus eſt, quia etiam iſtud tabernaculum Schilo ædificatum fuit
in illius portione, 75⁄. dicitur enim: & ſprevit tentorium Joſephi & c. 76. & quo-
niam domus ſeculorum 77. magis diligebatur, quàm (tabernaculum ) Schilo, ideò
Benjamin Joſepho prælatus fuit. Eod. verſ. 12. Proteget eum] (Verbum
ſignificat) D i. e. occultans & protegens eum. 78. Eod. verſ 12. Tota die]
i. e. In perpetuum, 79. & ex quo electa fuit (urbs) Hieroſolyma, non habitavit Di⸗
vina præſentia in alio loco, (quàm in iſto.) Eod. verſ. I 2. Et inter humery; jar
babitat] In altitudine terræ ejus fuit domus Sanctuarii ædificata; ſed quoniamilla
magis depreſſa fuit viginti tribus cubitis, quàâm fons Etham, S0. ideò animus Davi-
dis erat, ut illam ibi ædificaret, veluti habetur in SL mOPD 31, dixe-
runt: SN TD N, 82. quoniam ſcriptum eſt: & inter humeros ejus habi-
— — aat,/
1† Hebr. Pann, in MStO 2. pro eo jegitur: aya tract. Talm. Joma, ſol. 12. 6. & Megilla, fol. 26.
i. e. in ſervitio ſeu minifterio (domus &c.) d1a it. Sevachim. fol. 54. a. 6& Folarvö. b.
74. Sive: in portione aut poſſeſſione ejus, ſcil. go. Hebr. Sy Py, de quo vide Bux'orf, Lex.
Benjaminis, quæ ei in diviſione terræ ſanctæ per Chald. Fol. 1597: Talmud. tract. Joma, Tot
ſortem obtigit, confer. num. ſequ. 75. & not. in 3 1. 2. ubi etiam traditur, quòd a Swyy' py
nor new h. loc. it. tract. Talm. Berachot, fol. n& vw Svwy vny yon i. e. fons E.
12. 5. & Menachot, ol. 53. b. 5 tham altior fuit ſolo atrii (templi) viginti tri-
75. Nempè: in portione Joſephi, confer. quæ bus cubitis deductæ autem fuerunt aquæ ab
num. antec. 74. notata ſunt, ut & Jalkut Part. 1. iſto fonte Etham in templum, vi de Lightfoot,
Jol. 311. col. 3. circa fin. .—2== Chorograph. Lucæ Præmiſſ. cap. 4. Sect. 3. p.
76. Sicuti Plalm. 7 8. v. 67. habetur, ubi vide Ra.- 702. & Ejusd. Disquiſit. Johanni præmilſſ c. 5.
ſchi not. 565. p. 94 5. edir. Lipſ. confer. & not. ad Joſu.
77. Hebr. my ta, ſic domus Sanctuarii ſive c. 15. v. . n. 17. & n. 19. ac Jalkut Part. 1 l.
templum Hieroſolymitanum & abbiois voca- 3 1 1. col. 4. princ.
ri ſolet, confer. quæ ſuprà ad Deuteron. cap. 12.] 61. Ideſt: in mæactatione ſan Qorum feil. anima-
v. 10. n. 37. notata ſunt, . lium, eſt is ſiber primus partis quintæ operis
78⁸. Aliam hujus loci expoſitionem fecit R. Salo- Talmudici,nem?è: Sevaehim, uti a, Ralmis
mo in Talmudico tractatu Megilla ol. 26. a. sgitur, quæ, quslia, quo tem pote de. moctait
nempè, quod Benjamin ſe toto die eruciaverit., debeant, vid. Sevachim, fol. 4 4. A l rig.
poſtquàm per Spirirum Sancum cognoviſſet, b. confer. ſuprà Deuteron. c. 17. V. I. n. 3. vide
fore, ut pars tantum templi in illius partem ce- etiam Geneſ. c. 2 S. v. 17. ). 62. Laosses.
deret; alia autem pars tribui Judæ, ujus por. v. zJ7. V. 167. & Exod. c. 39, v. 3 n. 4 ubi de
tio interjecto fune à Benjaminis parte diſtingui mactatione ſanctorum aglrur zarelligitur tra⸗
deberet; ſed fabuloſa eſt vocis explicatio, in. Qatus Talmudicus: Servechim. gite
quit Buxtorf. in Lex. Talm. fol. 808. . [82. Id eſt: demiſit ſeſe
79. Confer. hic notas in Son Mow, ubi reſpon-
derur objectioni, quomodo dici poſſit: in per
petuum; cum tamen templum non in perpetu-
um ſieterit, ſed deſolatum fuerit, confer. &

paululum. nempè, quia
baulo depreſſior locus ſtructuræ templi electus

CAL. X
tat, 13.
Verl. 13.
(ſraeliti
vell. 13.
loc. verl.
jnkta, 36,9
forile)e⸗
iſi rour
ces plolere
lus guc
Hyorruſimnu
Verl.x. .
Pimitis
tias maturit
tio iſtotum
aiernorun
Tetentionen
(Verbum .
Phi) benedis

—
8), Kicui hor
0 11. 3,*
44. Coleræ g.
diz ennt
innotis aun
ſuayes frudus
confer hie l
Conter pie
loe

1). Conler hiel
ze hot. in
Onſer hietra
7a kame, ſol,
kiebt n de
WMie, Protr
Rr.
1. vel Mocku
enplentione 3
truſionis lanann

rr.
obfuntitacpo⸗
Ediſcatum fuit
. 76, & quo.
n) Khilo, ded
Verbum poſſ
12. W. 4e]
on habitavit⸗
ler humero⸗ hiu
ed guoniamhill
ed animnus Dari.
d, t.
meros eushabi⸗

— .

bide Pus ort, Ler,

d. tract Jome ſl.

gud n n )
n i, e, kons L⸗
(terpli, vigimi i⸗
em kuefunt aqur 1
um, fige Ligntſoot,
a.. 4. Zec. ,
ohanni enil c,.
ker & pot. 1d ſol.
e akn bin l fdl

ndorumn ſcil Wima⸗
pani gnine Ohei
im uwbi Ee ſitlifli⸗
jenpole aͤe. mactall
0l 54.:2 A/0ℳ1 119.
,6, 17. . l0, 3. El
n 61. à kxo,t 1.
19,1 31. 4 Miee
rur ineligitur ni⸗
gulom, nemſd gli
õ

tat, 83. (nimirùm) non eſt tibi aliquid magis decorum in bove, quàm humeri ejus.

83. Sicuti hoc verlu I2. babetur, confer. joma

DEüUTERONOMII. 1519

—

CAP. XXXIII.

. „.

Verſ. 13. Benedicta (ſit) Domini terra ejus] Non enim extitit in poſſeſſione tribuum
(Israëliticarum) terra æquè plena omnis generis boni, quàm terra Joſephi. 84. Eod.
verſ. 13. A rebus pretioſi] (Dictio 73) fignificat delicias & dulcedinem. 85.
Eod. verſ. 13. Et ab abyſſo] Dum abyſſus aſcendit & humidam redditillam (terram)
infrà, 86. tu deprehendis in omnibus tribubus (Israéliticig) benedictionem Moſis(pro-
fluxiſle) ex fonte benedictionis acobi; 87. alia expoſitio: Verſ. 14. Et drebuspre-
tioſis proventuum Solis] Quia terra ejus (Joſephi) erat expoſita calori (Solis) & dul-
ces proferebat fructus. * Eod. verſ. I4. Protrußionis lunarum] Reperiuntur fru-

Gus, † quos luna matureſcere facit, veluti ſunt: cucumeres & cucurbitæ. Eod. v. 14.

Protruſionis lunarum] Quam terra profert 88. & educit per ſingulos menſes.

Verſ. I5. Et de vertice montium antiquorum] i. e. Et benedicta ſit (terra Joſephi)

primitiis à9. maturitatis fructuum, ut montes illius (terræ) feſtinent proferre primi-
tias maturitatis fruétuum ſuorum; alia explicatio: ** refert (hic Moſes.) quod crea-
tio iſtorum (montium) prior fuerit cœteris montibus. Eod. verſ. 1 5. Collium
æternorum] i. e. Collium, qui proferunt fructus in perpetuum 90. necceſſant propter
retentionem pluviarum. Verſ. 16. Et à beneplacito ejus, qui rubum inhabitat )
(Verbum 9 W hic poſitum eſt) pro: ſ2W, 21. ſenſus eſt: & ſit terra ejus (Joſe-
phi) benedicta beneplacitô ac benevolentià* Sancti illius Benedicti, qui mihi ap-
M paru⸗

89. Expoſſtio iſta Commentatoris noſtri ex Para-

* Confer. hic tract. Talm. Joma, fol. 83. . & Ba.

† Hebr. npo w, iſta & ſequentia, usque ad:

8⁸. Vel: producit, Hebr. ru'n, reſpicitur hac

fFol. 3 I. a. & Sota, fol. 37. a.

84. Coteræ quidem terræ Iſraeéliticæ etiam bene.
Qdigctæ erant; fſed iſta terra reliquis præſtabat, ſic

in notis an new h. loc. exponitur.
8 5. Sic & Chaldæus Paraphraſies vertit: profert
ſuaves fructus, prout P. Fagius ibidem tranſtulit,
confer. hie Jalkut part. 1. fol. 312. col. I.
96. Confer. præ aliis junii ac Tremellii not. h.
loc.
87. Confer. hic Gur Arjeh fol. 22 7. col. 4. princ.
ac not. in Nan h, loc.

vVa kama, fol. 77. a.
"rW i. e, protruſiones lunarum, abſunt hic
MsSto z.

explicatione ad verba illa *τανο i, e. pro⸗
truſionis lanarum, quæ hic in textu ſacro ha-

phraſi Chaldaica deſumpta eſt, nam yyp
Nav:) i e. præſtantia & laus terræ Joſephi in
eo conſiſtebat, ut illius fructus præ aliis terra
Iſraeliticæ proventibus maturiùs provenitent,
ſicuti in notis am v h. loc. habetur.
* Hebr. TNe n, iſta & ſequentia, usque ad
Sy nyan i. e. collium æternerum, abſunt à
MSto I-
90. Sive: fructus, qui non deficiunt, ſic etiam Pa-
raphraſis Chaldaica b. loc, confer, S not. ian
PDprn D* h, loc,
91. Nam litera Jod in fine verbi iſtius ſuperflua
eſt, confer. Exod. cap. 1 5. V. 2. n. 36. & Raſchi
not. ad Cantic. c. 7. V. 2. it. ad Eſai, c 20. v. 4.
n. 9. & ad erem. c. 49. V. 16. n. 15. & ad Plal.
113. V. 5. it. ad Pſalm. 1 14. v. 7. & ad Zachar.,
c. 11. V. 17. num. 48. & n. 4f9.
* Hebr. Rr rN, abeſt itud hic 4 MSto z.

hentur, confer. && not. in oν h. loc.

Eff ffl ftt

1520 DEUTERONOMII. CAP. XXXIII.

paruit ab initio in rubo. 9½. Eod. verſ. 16. Reneplacité] (Dictio X ) ſignificat)
benevolentiam & placationem atque ita omnis (dictio:) X , quæ eſt in Seri-
ptura (accipitur.) Eod. verſ. 16. Veniat] (Nempèe) benedictio iſta ſuper caput
Joſephi. 9 ³⁸. Eod. verſ. 16. Separati d fratribus ſuis] Quia (Joſephus) ſeparatus

N

fuit & fratribus ſuis per venditionem ſuam. Verſ. 17. Primogeniti bovis ejue] In-

terdum (dictio:) ) i. e. primogenitus ſignificat magnitudinem & regnum, di-
citur enim: etiam ego ) i. e. magnum efficiam eum, 94. ſic etiam (accipitur
in illo loco:) flius meus )n eſt Israel, 95. ) (autem hic ſigniſicat:) yn
i. e. regem (ſive principem,) qui egreſſus eſt ex illo, 96. isque fuit jehoſchua. Eod.
verſ. 17. Bovis ejus] Quia robur ejus (Jehoſchuæ) magnum fuit, inſtar bovis, ut
multos reges ſubjugaret. 97. Eod. verſ. 17. Dexon] (Seilicèt) datus eſt ei (Jeho-
ſchuæ,) dicitur enim: & dabis ei de decore tuo. 98. Eod. verſ. 17. Et cornua mo-
nocerotis ſunt cornua ejus] Robur bovis magnum quidem eſt; ſed cornua † ejus non
ſunt decora, aſt cornua monocerotis ſunt decora; ipſius verò robur non eſt ma-
gnum, dedit (itaque Moſes) jehoſchuæ robur bovis & pulchritudinem cornnum
monocerotis. 99. Eod. verſ. 17. Tenminos terræ] (Nempè:) unum & triginta
reges, 100. forſitàn omnes iſti fuerunt & terra Israélitiea (non certè; )ſed non
extitit rex ullus ac princeps, qui non comparaverit fibi palatium & poſſeſſio-
nem in terra Eraëlitica, quæ apud omnes in exiſtimatione erat, dicitur enim: hæ-
reditatem (ſive poſſeſſionem) decoram, exercituum gentium. 101. Eod. verſ. 17.
Hæ ſant myriaaes Ephraim] Illi, qui cornibus petuntur, fſunt myriades, quas
inter-

9² Confer. hic Gur Arjeh fol. 2 27. col. 4. princ.

7

9 5. Vide Exod. c. 4. v. 2 2. ubi etiam Commen-

niam ipſe pertulit sfflictiones & pro ſervo Ægy-

ptiis fuit venditus, confer. Jalkut Part. 1. ſol. †
312. col, 1. med. & tract. Talm, Sevachim,

Jol. 118. b.

93. Confer. etiam hic Gur Arjeh fol 227. col. 4 †
princ. ac not, in parn ne h. loc. Gαπ

verba iſta: veniat] (Nempè:) benedictio iſta
fuper caput Joſephi, abſunt hic in Hebræo 4
MSIO I.
94. Uti Pſalm. 89. v. 2 & habetur, ubi Commen-

magnum, confer. & Raſchi not. ad Exod. c. 12.

num. ſequ. 9 5, ac Jalkut Part. 1. Fol. 3 12. col.
1. med.

at not. in a D' h. loc. vide & D. Wagen-
ſei. Nizzach. p. 3 3. ubi ſcribitur, quod Moſes
præ ιesä omnibus Joſepho per rubum, qui
ſpinis vel aculeis inſtructus eſt, benedixerit, quo-

tator noſter dictionem Maa exponit, quòd ſigni=
ſitet — i e magnitudinem, vide not. ibid.
n. 39. conſer, & tract. Talm. Berachot, ſol. 5 6.
b. & Roſch haſchana, fol. 2 6. a.
96. Nempè:: Ephraimo, Joſephi filio, de quo pau=-

h. verſ-.
97. Confer. hie not. in anm mow, ut & D. Wa⸗-
genſ. Sot. p. 24 5. it. Sota, ol. I1. b. & Bava Ka-
ma, ol. 2. 6 & fol. 17. a.
9 8. Sicuti Numer. c. 2 7. b. verſ: 2 0%. habetur.

abſunt hie in Hebræo ε MSto I.

p b. loc.

ſeqq.

not; in am NDW h, locç.

10, poſt h. verſ. 17. confer. & infrà num. 102..

† Hæc verba: ſed cornua ejus non ſunt decora,

99. Loci iſtius explicationem vide in notis nau-
tator noſter Ma interpretatus eſt 7 i. e.
B 100. De quibus vide Joſu. cap. 12. verſ. 9. &
v. 30. n. 146. a0 not. in p-r ne h, loc. it. Penuerat

1OI. Sicuti erem, c. 3. v. 19. habetur, confer. &.

CAI. .

—

jnterkeci
i Mn/
dicitur:
ulan dixi
lon, Gad,
urt illos co⸗
tribus, 10
& nonnul
imbecilles
Militariun
nu] Lebi
tum(ſreh
lucrabatur
ſedebantl
ſcharem q,
tare Zebulon
gotiationen
lorum tuorn
& determin
mtempor
Eel operam

—
101 Helle
1. aralion
erl G
103, Fieuti ſu⸗
V ie in
ſanie:
uun) numera
ominzichz
1,
104, Vel: jepe
nam ninzcu
Reiu conCfe
Otat
1tr⸗ in,
lof. ldent. r
5

1s⸗ ſileGene

CAL. MuI.

—
A)ſenfca
ur ett in deri.
ſta luper caput
Phus) paratus
Hnutzu In.
nKtegnum, d⸗
cetiam (accipinut
ſignilca:) d
Phoſchua. Boc,
inſtar boris, ut
Aus elt ei (jeho⸗
7. Et oruta ni.
cotnwa ejusnon
bur non elt ma⸗
Udinem cotnnumn
unumn & tiginta
h cene; ſed non
tum & polello⸗
diciturenim: he:
1, Lod, retl, 17
dt mtiades, duns

intet- †

1 bietinn 00 nmen⸗
n etponit n ſani⸗
uGnem, Ndencr
Falm, Beratho, 5l .6.
gihoaunn⸗
et, 8 ints num. 101,

„ bo, ut D. .
5 Anbabmuk

(A.
Segei 1e, ibeflf
1 eus ul fult et ,
itor.
–☚ voti wir

ſon 4,.

aket⸗ 5
,19. nabetun, 6

loe⸗

103. Sicuti Judic. cap. 8. verſ. 10. h abetur, poſt:

2.
104. Vel: repetiit, Hebr. 72 i. e, duplicavit,

Ne ;

CAP. XXXIII. DEUTERONOMII. 1521

interfecit jehoſchua, qui venit ex Ephram. 102, Eod verſ. 17. Alque baæc ſunt mil-
lia Menaſſi] Hæc ſunt millia (hoftium,) quos interfecit Gideon ex Midianitis, nam
dicitur: Zebach autem & Zalmunah erant in Karkor &c. 103. Verſ 18. Et de Ze-
bulon dixit] Hæ ſunt quinque tribus, quibus ultimo loco benedixit (Moſes:) Zebu-
lon, Gad, Dan, Naphtali & Aſcher; * nomina autem eorum (Moſes) iteravit, 104.
ut illos confirmaret & roboraret, quoniam ipſi debiliores erant inter (cœteras) omnes
tribus, 105. iſti ipſi erant, quos Joſephus coràm Pharaone conſtituerat, dicitur enim:
& nonnullos ex fratribus ſuis accepit, (nempè:) quinque viros, 106, quoniam illi
imbecilles videbantur, ne (Pharao) eos ſibi conſtitueret principes copiarum ſuarum-
militarium. Eod. verſ. 18. Lætare Zebuleon inexitu tuo & YZiſſaſebar in tabernaculis
tuis] Zebulon & Iiſſaſchar fecerant inter ſeſe ſocietatem, Zebulon habitabat ad por⸗
tum (ſive litora) marium & egrediebatur ad negotiationem navibus (exercendam) &
lucrabatur atque inde alebat ſiſſaſcharem; ipſi autem, (qui erant ex tribu Jiſſaſch ar,)
ſedebant (domi) & legi operam dabant, ideò (Moſes) Zebulonem poſuit antè Jifſa-
ſcharem, quia Jiſſaſchar in lege ſtudebat per(divitias) Zebulonis. 107. Eod. v. 18. Læ-
tare Zebulon in egreſſu tuo] i. e. Proſperum habeas ſucceſſum in egreſſu tuo ** ad ne-
gotiationem. Eod. verſ. 18. Et Ziſaſchar] Sis felix per inhabitationem tabernacu-

lorum tuorum, ut legi (Divine operam des) & ordines atque intercales 108. annos

& determines menſes, ſicuti dicitur: & de filiis iſſaſcharis, qui nôrunt intelligenti-
am temporum &c. primores eorum ducenti, 109, primores † Synedrii erant & huic
rei operam dabant & juxtà determinationem temporum & annorum intercalarium,
W 8 PFff fff fff 2 IIO, quam

102. Id eſt: qui prognatus eſt ex Ephraimo, vide
1. Paralipom. c. 8. v. 27. confer. & ſupra n. 9 6.
b. verſ. & cap. ſequ. 34. v. 2. n. F.

num. 8. —MVUv
107. Icheſt: Zebulon pecuniam ſuppeditabat Iil-
ſaſc hari, ut is in lege ſtudere poſſet, confer. hic
uti Judie. . ſt: Genel. c. 49. v. I 3. n. 102.
Pn i, e. in Kar kor, in utroque MStO addita * Hebr. Jnrn, in MSto 2. pro eo legiturz
ſunt iſta:: Du DNe i. e, millia (hofli- 'noxhya i, e. in operibus tuis.
um) numerantur ibi. 0 8. Sic Hebr. y hic interpretor, quod verbum
* Nomina iſta quinque tribuum abſunt hic à MSto præter alias ſignificationes etiam notat: interca-
lare, Græcè fe oh Gιαν, confer. Buxtorf. Lexic.
Chald. Jol. 1569. vide & paulo poſt n. 110.
109. Velufi I. Paralipom. c. 12. v. 32. habetur,
notata ſunt, it. Jalkut, Part. 1. ol. 3 12. col. confer. & Raſchi not. ad Geneſ. c. 49. V. 1 5,. n.
1. fin, . „ 1N. & ad Cantic. c. 7. v. 7. n. 45.
105. Id eſt: ex omnibus ſi iis Jacobi, quos ipſe † Hæc verba: primores Synedrii erant & huic rei
genuerat, quinque iſti prineipes tribuum erant opeꝶam dabant, abſunt hic in Hebræoà MSto 2.
maximè imbecilles, confer. num- antec. 104.

186, Vide Geneſ. diét, cap, 47. verſ. 2. num. 2. &

nam uniuscujusque nomen in textu ſacro hie re
petitur, confer. quæ ad Geneſ. c. 47. V. 2. n. 2.

K 522

DEuTERONOMII.

CAP. NXXIII.

110. quam illi faciebant.
19. Ad montem vocabunt] i, e.
gatio (fit) per convocationem iiz.

ſtis ſuis ſolennibus 113. victimas juſtitiæ.

Verſ. 19. Populos] Tribuum Iraëlis. 111. Eod. verſ.
Ad montem Morija congregabunt, omnis congre-
atque: Eod. verſ. 19. Lli ſacrißcabune] In fe-

Eod. verſ. 19. Qaia aßtuentiam mari-

um ſugent] (Nempè:) Iiſſaſchar & Zebulon & erit eis otium, 114. ut legi (Divinæ)

vacare poſſint.
ficat) ) D i. e.
atque gemma nitida L
portione (terræ Iſraẽliticæ,) quæ Jiſſaſchari
dicitur in tra

Eod. verſ. 19. Et abſeonditos theſauros arenæ] (Iſtud: ligni⸗
occultos theſauros arenæ, (uti ſunt:) Tharis 1IS. & Chalſon 116.
117. quæ proveniunt ex mari & ex arena, id, quod extitit in.

* & Zebuloni (per ſortem obtigit,) veluti

ctatu Talmudico: Megilla, 118. Zebulon, populus fuit, qui probrosè

expoſuit animam ſuam ad moriendum, 119. quoniam Naphtali excelſa agrorum-
poſſidebat, (ideò) murmurabat Zebulon propter illius partem (ſive poſſeſſionem, di-

cens:)

fratri meo dedit ** (Joſua) agros & vineas &c. 120. Eod. verſ. 19. Et oc-

culea] (Dictio:) ) ſignificat ) Oi,e. abſconditum, veluti dicitur: 1)O)i. e.

& obtexit domum, 121. item (alio in loco:) NOi. e. & tectum erat cedrinis. 1227

ubi

110. Sive: intercalationum, quas illi faciebant,
populos tribuum Iſcaelis ad montem vocabunt,
nempè ad montem Morija, &c. hæc enim verba
juxtà mentem Commentatotis noſtri ſic conjun.
genda & explicanda ſunt, ſicuti paulò poſi ſe-
quitur. S .
111. Iſa Commentatoris noſtri ex poſitio deſum-
pta eſt ex Paraphraſi Chaldaica.
112. Confer. hic Gur Arjeh ol. 227. col. 4. med.
ac not. in a h. loc. ut & Jalkut Part. 1.
rol. 312 col. 2. princ. WZ
113. Loci iſtius ex poſit ionem vide in not. Ne

„yar b. loc. confer. & tractat, Talm. Megilla,

Jol. 6. a.
114. Confer. hic not. in on ne ac not. ad
librum Prec, Jud. part. 2. p. 10 1. b. firt.
115. Hebr. Qo, quod piſcis magni ec mundi
nomen eſt, nonnulli Thynnum vel Thbunnum

eſſe volunt. vide Buxtorf. Lex. Chald. fol. 92 4.

ſic etiam in nor. pam M h. loc. exponitur,
uod u ſit ſpecies, eujus nomen eſt: a
i. e. Thunnus ſive Thynnus.
AI16. Hebr. Pin, cujus ſpecialis ſignificatio no-
tat limacem, conchylium velmuricem, ex cujus
ſanguine vel ſuceo ht color hyacinthinus, vide
Ejusd. Buxtorf. Lex. Talm. fol. 759.
117. Hebr. Qaom, quam dictionem communi-

ter exponunt: vitium, alii: criſtallum, confer.
id. Buxtorf. in Lex. Chald. fol. 669., Commen-
tator noſter videtur hoc nomine intelligere ele:
ctrum ſive ſuccinum, quod vitri inſtar perluci-
dum eſt, Cornelius Tacitus de German. c. 45.
ſeribit Glàſum (al. Gleſſam) vocari ab iis, qui
illud legunt, pute efſe German. Glaß / i. e.
vitium.
* Hebr. npο abeſt hic nomen iſtud ab utroque
MSto. ð
I19. Locus, ad quem hic reſpicitur, habetur in
Megilla, Fol. 6. a. ſicuti in pa ad mar-
ginem allegatur.
119. Id eſt: vitam ſuam mortis periculo expo-
iuit, eam quaſi contemnens ac pro nihilo ha-
bens, vide Judic. c. 5. v. 1 9.
*X Hebr. Imn, ſic in Amſtel. editione, qua uſus ſum,
in utroque MSto & in Baſileenſi legitur ira ſeu
—nr i. e. dediſti. WDMU
120. Deſumpta ſunt iſta 4 Commentatore noſtro
ex dicto tractatu Talmudico: Megilla, fol. 15.
& 16. ſicuti in aπ n ad marginem alle-
gatur.
121. Sicuti 1. Reg. . 6. v. 9. habetur.
122, Proùt 1I. Keg. c. 7. V. 3 habetur.

CAX

Ubi Chal
(verborut

yehieban

in portu
, cti/1151
Deus 126
vigebant,
alt intet
1cibus ich
uli ilte,g
(limnas jul
ſchari mar
Gad] Doe
ſele proten
cinus eratt
bus, eosſo

—
11. Chald.
ulus ſum, i
Plani Onn
clulum eſt
txemplani;
MSto pro.
conter. Bur
e. Obddun
cuxit,
Giclio d n
ca,. num.
1n 99,
Phunn, que
9N ie goe

Dotem & mo⸗

leluzſit. 0
nns gieſoſol
26. e: cl
N i e,

teſcler ile

C. MII.

—

11. Bod, verl,
omnis congte⸗
ſtahun Infe.
ſuentian mari.
ut legi (Dinine)
d: Mlgni⸗
& Challon us
quoc ertiti in⸗
ncbiigit reluti
it gui probtoet
Aveelir agrorum⸗
pollelionem i
vetl. 19. t ⸗
itur: (150 ie⸗

etat stinis. 12.

ubi

—
1 cnctälum eonter
1 ſol,669 Commen⸗
omine inelligere le⸗
od viti inſtar holuti⸗
tus de Germen ,5)

lim] 2Cai 35 is, ui.

German. Glaß / ie
men ilud a utoqe

jeſpicktur, baberun in

rpvadiar⸗
nortis eicllo enſo⸗
gens 2c al 1 ilo
18.
Citione,gii ulus ſum,
ſeenli egitut
Commentaoe noltto

1cO .
. Aimgien

1 9babetun⸗
.3.hibenll⸗

CAP. XXXIII. DEUITERONOMII. 152

ubi Chaldæus interpres tranſtulit: & operiebat tectéᷣ 123. cedrinéô; alia explicatio
(verborum:) populos ad montem vocabunt, (nempé:) per negotiationem Zebulonis
veniebant mercatores populorum mundi ad terram illius (Zebulonis) ipſeque ſtabat
in portu 124. atque illi (negotiatores) dicebant: quandoquidem nos hactenùs affli⸗

Qdi 125. ſumus, eamus usque ad (urbem) Hieroſolymam ac videamus, quisnatn ſit.

Deus 126. populi iſtius (Judaici) & quodnam ſit ejus opus, 127. ipſi itaque, dum
videbant, quòd omnes Iſtaelitæ unum colerent Deum & cibum eundem comederent;
aſt inter gentes alienigenas † non eſt deus unius ſicuti deus alterius, nec unius
*cibus idem eſt cum alterius cibo, ipſi dicebant: non eſt populus tàm re ctus, ſic-

t r eu

uti iſte, quapropter facti ſunt ibidem proſelyti, nam dicitur (hic:) ibi ſacrificabunt vi-

ctimas juſtitiæ.

ſchari mare * dabat divitias in abundantia.
us Gad latus fuerit & orientem versùs ille-

ſeſe protenderit. 12 8³. Eod. verſ. 20. Quaſßi leo requievi.] Quoniam ille (Gad) vi-

Gad] Docet (hic Scriptura,) quòd termin

Eod. verl. 19. Quia afluentiam marium ſugent] Zebuloni & Jiſſa-

Verſ. 20. Benedictus ſit, qui dilatat

cinus erat termino, 129. ideò comparatur leoni, nam quicunque ſunt vicini limiti-

bus, eos fortes eſſe oportet. 130.

Eod. verſ. 20. Et rapuit brachium ac verticem] II-

Fff fff fffe z l,

12 3. Chald. hn, ſic in editione Hebræa, qua
ulus ſum, in notis Ralchianis legitur; in exem
plari nam ne iſtud: b'ha uncinulis in-
cluſum eſt & additur ibidem: ſic legi in alio

exemplari 31 aſt in Bi liis Buxtorf. & in urroque

MSto pro: 'Da egirur: Ma i, e, in tabulis,
confer. Buxiorf. Lex- Lalm. fol. 1033. aſt ho
diè in Targum Jonathanis ad I. Reg. c. 7. veiſ.
3. editinnis Complutenſis habetur moa r i.

e. & obduxit tabulis, in Buxtorfiana editione

ibidem pro: 27) legituc: R i. e. & Ob
duxit.
124. Sive: litore vel confinio aut tractu, id enim
dictio pd hic ſignificat, confer. verſ. ſequ. 20.
H. cap. num. 129. & Geneſ. cap. 49. verſ. 1 3
n. 99.
12 5. Vel: in anguſtiis conſtitu'i ſumus, ſic Hebr.
yDza, quod hic habetur, interpretor, 4 rad
yæ i. e. dolere, ar gi, poſſes etiam vettere: la-
borem & moleſtiam hucusque pertulimus, ut

ſenſus ſit: poſtquàm per navigationem tantum:

moleſiliæ & laboris hactenùs pertulimus eja ea-
mus Hieroſolymam usque &.
12 6. Sive: cultus divinus, religio, ſic dictionem
i. e. timor, hic interpretor, nam ita voca-
re ſolent Judæi Deum ſive cultum Divinum gen-

tium alienigenarum, conter. Exod. cap. 8. verſ.
22. n. 3 4, & n. 3 5.
127. Sive: ritus, mos, vivendi ratio, id enim vox
vyn, quæ hic habetur, ſignificat, (oafer. Ge=
nel. c. 47. v. 3. ubi eadem habetur didio.
† Hebr. na, ſic in Amſtel. editione, ſed in
Baſil. & in uttoque MSto legitur M, e. gen-
tes, ethnici.
* Verba iſta: nec unius cibus idem eſt cum alte-
rius cibo, abſunt hic in Hebræo ab utroque
MSto.
*X Hebr. , ſic enim juxtà utrumque MStum
hic legendum eſt pro n, uti mendosè in vul-
gatis exemplaribus habetur.
12 8. Loci iſtius explicationem vide in not. hov
PDTI b. loc.
129. Sive: confinio vel limitibus, ſic vocem 390
quæ hic habetur, interpretor, confer. verſ. præ-
ced. 19. h. cap. n. 124. & verſ. 2 2. h., cap. num.
13 §. ac v. 2 5. n. 162. vide & Geneſ. cap. 49. V.
I 5. D. I1 5.
130. Nempé: ans e eeen d i. e. ut
cuſtodiant (ac defendant) limites ab hoſtibus,
ſit in Gur Arjeh ol. 227. col. 4. med, vide &

114 DEUTEFPONOMII. CAP. XXXIII.

li, qui ab eis (Gaditis) interficicbantur, (præ cœteris interfectis) dignoſcebantur, præ-
ſcindebant (enim Gaditæ) caput unà cum brachio ictu und. Verſ. 2 1. & vidit prin-
cipium ſibi] i. e. Vidit, ut auferret ſibi poſſeſſionem in terra Sichonis & Ogi, quia illa
fuit initium occupationis terræ. 13 1. Eod. verſ. 2 I. Nam ibi in portione] i. e.
Nam noverat (Gad,) quòd ibi in poſſeſſione (ſive hæreditate) ſua exiſteret portio a-
gri, ubi ſepeliendus eſſet legislator, nempè Moſes. 32½, Eod. v 2 1. Telcta] Iſta por-
tio (agri) tecta & abſcondita fuit ab omni homine, dicitur enim: & nemo noverat ſe-
pulchrum ejus. 133. Eod. v. 2 I. Et venit] Gad. Eod. v. 2 1. Cum primoribus populi]
Iſti (Gaditæ) ibant antè copias expedita:(Hraelitarum) dumilli ſubigebant terram, 134.
quoniam fortes erant, & ſic ille (Moſes) dicit: vos autem præcedetis expediti antè
fratres veſtros, &c. 135. Eod. verſ. 2 1. Juſtitiam Domini fecit] Quoniam (Gadi-
tæ) ſervaverunt verba ſua atque promiſſum ſuum ad effectum deduxerunt, (nempè,)
ut tranfirent Jordanem, donec (Israelitæ) ſubegerunt 136. & diviſerunt (terram; )
alia expoſitio?* (verbi:) & venit, (nimirùm venit) Moſes cum primoribus populi.
Eod. verſ. 2 1. Juſtitiam Domini fecit] De Moſe id dicitur. 137. Verſ. 22. Dan
catulus eſt leonis] Etiam iſte (Dan) vicinus fuit termino, 138. ideò comparavit il-
lum (Scriptura) leoni. Eod. verſ. 22. Exiliet de Baſan] (Explicatio iſtius loci fa-
cienda eſt) juxtà Targum, 139. nam Jordan egrediebatur ex portione (ſive poſſes-
ſione) ejus è ſpelunca Pamias, 140. quæ eſt Læſchem, 141. eaque (utbs ſita fuit)
in

131. Scilicèt: promiſſæ, explicatio iſta Commer-
tatoris noſtri deſumpta ex Parapbraſi Chaldai-
ca, eonfer. alkut Part. 1. Fol. 3 72. col. 2. med.
it. Wact. Talm. Sota, fol. 13. B. & Bava batra,
Jol. 15. a. ⸗
132: Sic & Paraphraſtes Chaldæus hic exponit;
alii aliter, confer. Num. c. 2 1. V. 2 1. n. 10 1. &
not. in pam now bh. loc.
133. Proht cap. ſequ. 34. verſ. 6. habetur, confer.
Gur Arjeh fol. 227. col. 4. circà fin. & naot. in
prI PDDW S. loc. it. D. W'agenſ. Sot. p. 320.
134. Nempê: Chananæam, huic expolitioni etiam
Chaldæus Paraphraſtes conſentit.

135. Sicuti ſuprà Deuteron. . 3. V. 18. habetur.

136. Confer. hic liber Prec. Jud. part, 4.pag. 11 3.
a. med. ac D. Wagenſeil. Sota p. 320.
X Bebr. & iſtud & ſequentia, usque ad? 1
) 1. e. Dan catulus & 6. (V. 2 2. h. cap.) abſunt
hic à MSto I. .
137. Nempè: juxtà alteram illam expo ſitionem,
de qua hic ſermo eſt, de Moſe iſtud intelligen

pon mm h. jloc,
13 8. Hebr. 9, de qua voce vide, quæ ad verſ-.
præced, 1. . c. n. 129. notata ſunt, vide & v
2 5. h. C. n. 162.

1139. In Targum ita habetur: terra ejus iri igatur

à torrentibus, qui fluunt de Mathnan, ſicuti P.
Fagius ibidem tranſtulit.
140. Hebr. bxvph, ſic in vulgatis codicibus, MSt.
1. habet Pvpy, MSt. 2. Dvnn, ſed rectius, ut
puto, legitur ONe vel NDai, e. Panias vel
Panium, prout vocatur ab Egeſippo de Excid.
urb. Hieroſoly. I. 1. c, 35. & I. 3. c. 2 6. confer-
& Toſeph. Antiqu. Jud. lib. 1 8. c. 3. & l. 1. de
Bell. Jud. c. 16, vide & Buxtorf. Lex, Chald.
Fol. 175 2. & Ligbtioot. in Diſquiſ. Chorogr.
Johanni præmiſl. c. 4 F. 2. n. 3. p. 93 5. edit.
Lipſ. ubi ſcribit, quod Samaritanus pro Dan,
quod nomen Genel. c. 14. v. 14. habetur, ver=
terit: Pna Benias i. e. Panias, fons Jordanis.
141. Ita vocatur aâ Ww i. e. lingua S. Scri-
pturæ; ſed Pamias dickur Wa . e, lin.

dum &; explicandum eſt, confer. not. in

Bua

CA. .

—
in porttil
vonl
Balſin;1
loco 144
tem) in d
tem (opp
venetunt
plaga dep
mias qua
us weti
abltulie
libro ſolu⸗
guimilli
nus eorum
bereplatit⸗
erare por
ceciderati
inplagzeſt
imperatiyi
Kcentlg,

—
S Ta
eNponitur,
141,. Kiuti
Aalomoniz
143. Alk iſud
nec eſt ile
Wo⸗
14 ¼. Conler,

4
aſ. Dde qua
Hlebr, rne⸗
S

b6. ſite .
unt.

14 ½ Siemi D
Hætſedbz:

(M. XMNI.

—
ſccbantur, te.
1. & wil prir.
s; gvia illa
1 portigne i. e,
ſteret poti a.
geino norerat ſe⸗
banttetromn, 134.
etis npeditiantd

oriam (Gali.

erum, (dempe,)
ſerunt tenom)
imoribus populi,
Vetl.21. Den
e comparaft il⸗
nio iſius loelr⸗
tone (ine polee⸗
ue be ſin ii)
in
—

Nee ile, gura erl.
polats unt bedn

1: Kenaus ignur
de Matbnan, ſeunil.

ulgatis coleibus Mt⸗

Crbe ellis t
wie Panias e

1.6 3., 16, 0nft⸗
5.

,1. de
b. 19, 7,3.
ih Lex lu
i Diſquil. Chonog'⸗

r 0 Dan,

lgelypo de Sci.
.

CAP. XXXIII. DEUTERONOMII. 152 5

in portione Danitica, dicitur enim: & Læſchem vocârunt Dan 142. (prætereà iſtud:)
brn (idem ſignifcatzac:) hρHire. & efflunus ejus (Jordanis venit) de
iane Meicktar nged quemadmodùm effluxus iſte (Jordanis) procedit uno ex
loco 144. & dividitur in duo loca; ſic Danitæ abſtulerunt partem (ſive hæredita-
tem) in duobus locis, ab initio abſtulerunt ** in plaga Septentrionali versùs occiden-

tem (oppidum) Ekron 145. ejusque loca circumjacentia; † ſed non ſuffecerunt eis,

venerunt itaque & oppugnârunt Læſchem, quæ eſt Pamias 146. eaque (ſita er.
plaga Septentrionali versùs ocientem, nam ecce Jordan egreditur ex ſpelunca Pa-
dus cſtin partæ ofientalkterræ Isra hrie ac venit de plaga ſeptentrionali ver-
sùs meridiem & deſinit in finibus maris ſalſi, quod eſt in plaga orientali Jude, qui
abſtulit (portionem ſuam) in parte meridionali terræ Israëliticæ, veluti exponitur in
libro Joſuæ, 147. atque id eſt, quod dieitur: & exieratterm inuslitiorum Danminar;
quàm illis fufficeret & pugnârunt contrà Læſchem &c. 148. exierat (quippe) termi-
nus eorum * exomni illa plaga, 149. in qua cœperant poſſidere. Verſ. 23. Satur
beneplacité)] Nam terra ejus (Naphthali) erat plena omni re, quam incolæ ejus deſi-
derare poterant. 150. Eod. verſ. 23. Mare & meridiem poſide] Mare Cinereth
ceciderat in portione ejus & tulerat (Naphihali) plenum famiculuin im aridamtzat

in plaga ejusmeridionali, ut extenderet retia & ſ agenas, (verbum:) e* eſt modi

imperativi, veluti (accipitur in illo loco. )U 9„νà . e. aſcende, poſſide, 152. &
accentus, qui eſt ſuprà 153, in (litera:) KReſch (id) probat, veluti (in verbis iſtis:)
gua Lalmudica, ſic in not. San no h. loc. exomni illa plaga, in qua cœperant poſſide:e,
exponitur, confer. num. 146. h, verl QAQAblſunt in Hebræo à MSto DE .
142. Sicuti Joſu. c. 19. V. 46, habetur, ubi vide R. 149. Hebr. H ri hop, ſic tàm in Bibliis Bux-
Salomonis notas. torf. quàam in MSto z. ut & in editione
143. Eſt iſtud nomen loci π ν eden eee . e. rr , h. loc. habetur; aſt in exemplari He-
nec eſt ille de terra Danitica, ſic in not. 4 bræo, quo uſus ſum ,pro: 72n legitur: 72 i. e.
nan eow h. loc. explicatur,. in omnie.
144. Confer. Lightfoot. Centur. Chorograph. 150. Hær explicatio ex Paraphraſi Chaldaica eſt
cap. 57 Pag: 106. &c. 67. pag. 1I2 I. & ſeqꝗq; e- deſumpta, contfer. Jalkut Part. 1. FOl. 312. CcOl.
dit. Lipi. 3¹..] princ- it. tract Talm. Berachot, Fol. 5 1. a.
** Hebr. wna iriſta & ſequentia, usque ad: 151. Sic vocem Oh hic interpretor cum Light-
Sx 0) i, e, quod dicitur: & exierat &c, abſunt foot. in Centur. Chorograph. c. 71. P. 12 9. edit.
à MSIO I, S Liptf. confer. & trat. Talm. Berachot, fol. 5 1.
145. De qua urbe vide Joluæ c. 19. v. 42. a. G Bava kamæa, Jfol. 8 I. .
† Hebr. abnb, in MSto 2. pro eo legitur: D Iſtud: νν⅜h ſequentia, usque ad illa: a
DH) i, e. & filias ezſus. HLunn i. e. benedictus ſit in filiis (v. 24. h. C.)
146. Vide, quæ paulò aatè n. 141. hH. verſ. notata abſuat hic ab utroque MSto.
ſunt. J I352. Prout ſuprà Deuteron. c. I. V. 2 I. habetur.
153. Qui facit vocem penacutam, quæ accentum.

147. Vide Joſu. c. 15.v. 1. & ſeqq.
149. Sicuti Joſu. c. 19. v. 47. hahetur. habet in penultima, vide paulo poſi num. 154.

* Hæc verba: exierat (quippe) terminus eorum!

—

1526 DEUITERONOMII. CAbP. XKKXIII.

õ np⸗ D⸗ quando alicui ex illis additur (litera paragogica:) 7, erit
accentus ſuprà, (exempli gratiä:) NDOE, drdO „ ſic etiam hic
)eſt modi imperativi & in Maſora magna reperimus in Alpha Betha modum
imperativum, quòd accentus eorum ſit Milhel. 154. Verſ. 24. Benedictus ſit in
filiis Acher] Vidi in Siphre, 155. (ſic eſſe ſcriptum:) non tibi (reperitur ulla) inter
omnes tribus, quæ ita fuerit benedicta quoad filios, ſicuti Aſcher; ſed ego haud ſcio⸗
quomodo. Eod. verſ. 24. Sit acceptus fratribus ſuis] Acceptus enim fuit † fratri-
bus ſuis propter oleum Omphacinum 156. & ob cauponas; 157. ipſi verò (fratres
ejus) ei benevolè ſuppeditabant proventum; alia expoſitio (verborum:) ſit acceptus

fratribus ſuis, (nempèé:) quia filiæ ejus erant formoſæ, & hoc eſt, quod dicitur in ver-

bis dierum: ipſe fuit pater Birzavith, 158. nam filiæ ejus uxores ducebantur à ſum-
mis ſacerdotibus, * qui oleò puriſſimò ungebantur. Eod. verſ 24. Zingat in olee
pedem ſuum] Quia terra ejus inſtar fontis oleum emittebat & accidit alquando, **
ut incolæ Laodiceæ 159. opus haberent oleò, conſtituerunt (itaque) ſibi legatum
160. quendam &c. ſicuti id totum habetur in (tractatu Talmudico:) Menachot.
161. Verſ. 25. Errum & zs calceamenta tua] Nunc ipſe (Moſes) verba ſua dirigit

ad omnes Israélitas, quorum milites inſidebant urbes tractus limitanei 162, eumque
K.—= clau-

b. v. confer. & Geneſ. c. 34. v. 29. n. 27. ac * In utroque MSto hic additur: ) i. e. &
Buxtorf. Lex. Chald. fol. 16 12. it. not. ad Rutb regibus, confer. not. ad 1. Paralip- dict. c. 7. al.
g. I. V. 15. n. 29. 8. v. 3 1. .
154. Hebr. y', ſic Grammaticis dicitur vox pe- 4½ Hebr. d)P) iſtud, ut & ſequentia, usque ad
nacuta, accentum habens in penultima, confer. tura) n i, e., ferrum & æs, abſunt hic à MSto

num. antec. 153. b. v. 1.
15 5. Hebr. 9b, eſt is liber antiquus incerti au 159. Sic nomen e hic interpretor, confer.

toris, de quo vide ον ρnνο & Buxtorf. Bi-
bliothec. Rabbin.
† Hebr. vunn iſta, ut & ſequentia, usque ad:
i. e. alia expoſitio, abſunt hic ab utroque
MSto.
6. Hebr. Wπ° Dade ae, quogd eſt oleum oliva-
rum crudum & amarum, uti apud Buxtorf. in
Lex. Chald. fol. 145. habetur, confer. hie not.
In hori rN ubi tractat. Talm. Peſachim, fol.
43.a. allegatur, conf. & Jalkut Part. 1. Fol. 3 12.
col. 3. med.
157. Sic Hebr. riNiB hic verto, confer. ejusd.
Buxtorf. Lex. Chald. fol. 209 1.
158. Vide 1. Paralipom. c. 7. al. æ. . v. 3 1. ibi⸗
que R, Salom. not. confer. & not. in opan ,
y. loc. CGterum in MSto z. nomen iſtud Hon-

ij. e, Birzavith deeſt.

15

not. ad Genelſ. c. 49. v. 20. num. 147. ac Jal⸗
kut Part. I. Fol. 3 12. col. 3. med.
160. Ita bτναρρä, quod hic habetur, interpretor
juxtà notas in arm S, ubi dictio illa expo-
nitur: w i, e. legatus, alias communiter ver-
titur: dux belli, à Græcò gοιπαερααααςconfer.
Buxtorf. Lex. Talm. fol. 1746.
161. Hebr rüran, eſt is liber tertius partis ſive Se-
ctionis quintæ operis Talmudici, agens de ob-
lationibus veſpertinis, confer. hic Siphre & dict.
tract. Talm. Menachot fol. 8 5. 6. uti in re
Danad marginem allegantur. — 4
162. Hebr. obe, de qua voce confer. quæ ſuprà
ad v. 20. h. c. n. 12 9. & ad v. 22. n. 138. nota-
ta ſunt, confer, & Jalkut Part. 1. fol, 3 12, col. 3,
circà fin.

CAL. .

—
claudebal
Kaheneie
ceamenta
ſeindunt!
yetl.1 .
nempe di
ſolent
iſtorum:)
gui ſunt b
voluntaten
N
illa benech
faciunt 4d
culi ſigniti
quoniamn i

(tuue) imte

Bod., verl.2

—
84 Hebr.
1e, ſienn
163. Sie les
Gies upentin
gle in tertt
aln venteru
kewelliug
Juamdin dar
ete, conet
Ec veba:
165. diye: 2
dem r ir
hie Verto &e
ſois Nn, i
Dlenu: „
Gies tui VOcan/
utd kreis
nli ſyre zbu

CAXl.

ogica:) , etit
c etiam hic

Beha modum
Bemediclu t in
eriturulla)inter.
dego haudſci .
im fait f ftatti .
pf rerd (tats

m:)itacceptus
od bicitur in et⸗
cebantut àſum⸗
Ungit in oles

taligvando, “

de) ſbi legatum
co:) Menachot,
)veibaſun ingi
nei 162, eumque
clau⸗
—.—
r: Dohbed

bkareip⸗ cicte h

. 4
lequenti, uugbes
2,2dlunt hi⸗ M.

nerpteiot, onfek

10, Muſl, 14 ,80
ie abetut intelhlen
obi Gicio il⸗ expo⸗
lascommoniter yer⸗

6 inci,alft⸗

1,46
etenlu fnuhſh⸗

ucſei, gens eo

uſr bu n

ſelegn uin
m.

nod. verl. 26. . ælis inſidet] Is ipſe eſt Deus, qui tibi auxiliatur & in magnificen-

l DEUTERONOMII. 1527
claudebant, ne hoſtes illum intrare poſſent, perinde ac ſi is peſſulis & obicibus ferreis
& aheneis eſſet clauſus; alia explicatio **t (verborum iſtorum:) fertum & æs cal-
ceamenta tua, (ut eorum ſenſus ſit:) terra veſtra clauſa eſt montibus, in quibus ex-
ſcindunt ferrum atque æs, terra quippe Aſcher fuit clauſtrum terræ Israliticæ. Eod.
verſ. 2 5. Et ſicuti dies tui, ſit fortitudo tua] i. e. Et ſicuti dies, qui ſunt tibi boni,
nempè dies initii tui, dies juventutis tuæ, ſic ſint dies ſenectutis tuæ, 163. qui elſe⸗
ſolent =. Nν i. e. moeſti, 164. fluxi & vacillantes; alia expoſitio (verborum
iſtorum:) & ſicuti dies tui, ſit fortitudo tua, (ut eorum ſenſus ſit:) & ſicuti dies †

. „ 1 . X 1. .
qui ſunt boni tibi juxrà numerum dierum tuorum, omnes dies, quibus vos facitis

voluntatem Dei, erunt Nτπ% i. e. affluentia tua, 165. nam omnes (cœteræ) terræ
NNi. e. affluere faciebant argentum & aurum 166. in terram Israëlis, quia
illa benedicta eſt quoad fructus & omnes (aliæ) terræ ſuſtentantur ex illa & emanare
faciunt ad eam * argentum atque aurum ſuum, (verbum — N — lingnâ verna-
culâ ſignificat:) eſcourrent, 167. argentum & aurum eis (cœteris terris) deficit. *
quoniam illæ affluere faciunt iſtud (argentum & aurum)in terram veſtram. Verſ. 26.

Non eſt, ſicuti Deus relti] Scias tibi, & Jeſchurun, 168. quòd non ſit, ſicuti Deus

(tuus) inter omnes deos populorum & quòd non ſit, ut rupes tua, rupes eorum. 169.

tia

mede , G
babetuk, igterpreior

cs iuni
wrecolſe⸗

1n eoli⸗

αaeen
XX Hebr. & iſtud & ſequentia, osquead: 1eN

i. e. & ſicuti dies tui, abſunt hic à MSto'z.
163. Sic ferè autor Vulgatæ hic tranſtulit: ſicut
dies juyventutis tuæ, ita & ſenectus tua.

164. Reſpicitur hac explicatione ad vocem dean,
gquxæ in textu ſacro habetur; alii dictionem i-

ſiam verterunt: ſermo tuus, prout Junius ac
Tremellius, qui locum iſtum ſic transtulerunt:
quamdiu durabunt dies tui, ſermones habeantur
de te, confer. num. ſequ. 165.
† Hæc verba: & ſicuti dies, qui ſunt boni tibi,
abſunt hic in Hebræo ab utroque MSto.
165. Sive: abundantia, rerum copia, ſic dictio-
nem Na juxtà mentem Commentatoris noſtri
hic verto & expono, habetur hic alia explicatio
vocis Nan, in notis am n loeus iſte ſic ex-
plicatur: 79 en ee r e
awey nNà i, e omne tempus, quò

dies tui vocantur dies, nempè omnes dies, qui-

bus tu facis voluntatem Dei, tunc erunt afflu
entia ſive abundantia tua, nam omnes (Ete⸗

ræ) teræ S&, confer. Buxt, Lexie. Chald. fol.
49 1.
166. Hebr. aa), ſic in exemplari Hebræo, quòô
uſus ſum, ut & in editione am hic addi-
tum reperitur; ſed abeſt iſtud à Bibliis Buxtor-
fianis h. loc., ut & ab utroque MS8to,.
*. Heb. 7, in utroque MSto pro eo legitur: dv
i. e, eò, ad illum locum.
167. Sic reddo hic ναποναα Latinè :ͤ currere fa⸗
ciunt, fortè legendum: aiνXu⅛ . e, eſcoulent
i. e. emanant, fluunt. .
XX Vel? ab eis (cœteris terris) decedit, ab illis
amovetur, ſic en “ hic interpretor.
163. Id eſt: 0 Irael, confer. quæ ſuprà ad v. 5.
h. cap: num. 34. de hujus vocis ſignificatione
notata ſunt, vide & not, ad librum Prec. Jud-
part. 2. p. 56. a. princ. & Gur Arjeh fol. 227.
col. 4. fin. ac not. in a rD . loc.
169. Vide, quæ ad c. præced, 32. V. 3 1. n. 16 5.
notata ſunt.

Egs sss e&Ss

1528 DEUuTERONOMII. CAP. XXXIII.

tia ſua ipſe nubibus ſuperioribus † vehitur. * Verſ. 27. Habitaculum Dei zterni] Ha-
bitaculum ſunt nubes iſtæ ſuperiores 170. Deo æterno, qui eſt antè omnes Deos ſibi-
que elegit æthera in ſedem & habitaculum ſuum & infrà habitaculum ejus habitant
omnes viri robuſti. Eod. verſ. 27. Brachia 171. mundi] (Nempéè:) Sichon & Og
atque reges Chanaan, qui fuerunt robur ac fortitudo mundi, quaprepter ipſi inviti ti-
muerunt & tremuerunt eorumque vires debilitatæ ſunt coràm illo (Deo æterno.) ſem-
per terror ſuperioris eſt ſuper illum, qui eſt inferior, 172, atque is ipſe (Deus æter-
nus,) cui potentia eſt ac robur, tibi auxiliatur. Eod. verſ. 27. Et cjieiet à facie tt a
inimicum] Ac dixit tibi: dele illos. 17 3., Eod. verſ. 27. Habitaculum] Omnis di-
ctio, quæ opus habet Lamed ab initio, 174. deſinit in Heh. 175. Verſ. 2 8. Et ha-
bitabit Ieraël confidenter ſolus] Singuli ſoli, unusquisque ſub vite ſua & ſub ficu ſua
* erunt diſperſi, 176, nec opus habebunt, ut ſeſe congregent & ſimùl habitent pro-
pter inimicum. Eod. verſ. 2 8. Oculus Jacobi] (Dictio: v hic accipitur,) ſicuti
(in illo loco:) ? 10 i. e. & aſpectus ejus (erat) ſicuti aſpectus bdellii, 177.
(ut hujus loci ſenſus ſit:) ad inſtar benedictionis Jacobi, quà eis (Israêlitis) benedixit
Jacobus (ipſi habitabunt ſoli,) non ita ſolitariè, 17. prout dixit Jeremias: ſolita-

rius ſedi; 179. ſed ad inſtar promiſſi, quod eis promiſit jacobus (dicens:) & erit

Deus

† Hebr. =p, in MSto- 1. pro eo legitur: 'pv
i. e. cœ li.

* Contfer. hic Raym, Martini Pug. Fid. Part. 3.

Diſt. 3. c. 19. num. 7. & tract. Talm. Chagi-
ga, Fol. 12, b.

170. Hebr. woruτ, quo nomine æther ac cœ
lum intelligitur, confer. Gur Arjeh fol. 227.
col 4 fin. ac uot. in mon nev , loc. ut & Light
foot. ad Matrh. c. 5. v. 1 8. p. 2 6 1. edit. Lipfſ. ir.

Petr. Galatin. de Arcan. Cathol. Verit. I. 8. cap.
2 3 .
171. Sic juxtà mentem Commentatoris noſtri hic
ve tere volui dictionem nyn, quæ hic in texru
ſacro habetur, confer. hic tract. Talm. Chagi-
ga, Fol. I2. b. & Cholin, fol. 89. a.

172. Hebr. Tnsn i. e depreſſus, humilis, confer.

quæ ad cap. præceú. 3 2. V. 40. D 2 3 8. notata
ſunt.

173. Scil. hoſtes tuos, loci iſtius expoſitionem vi

de in notis am rnow h. loc.
174. Cenfer. R. Salom. not. ad Geneſ. c. 14. Vv-.
104ign, † & ad Jerem. c. 3 6. v. 20. n. 2. it. ad
Hab c. cap. 3. v. I 1. n. 30.
175. Quoniam in textu facro hic habetur: ανôÜ6Ü,

ideò Commentator noſter expoſitionem iſtam

hic adduxit, ut qnyn b. loc. ponatur pro-⸗ pypy
ſicuti ab initio notarum Raſchianarum ad hunc
verſum 27. habetur, confer. Gur Arjeh fol. 227.
col. 4. fin.
* Hæc verba: & ſub ficu ſus, abſunt hic in He-
bræo ab utroque MSto. L
176. Conter. not. ad Jerem. g. 49. V. 3 1. Sign. *
hanc autem explicationem requirit a n.
e. dictio: απ☚ quæ hic in textu ſacro habetur,
ſic in not. s P h. loc. confer. not. ad
Pſalm. 4. v. 9. n. 16. ac Jalkut P'art. I. Fol. 3 12.
col. 4. med.
177. Sicuti Numer. c. 1I 1. v. 7. habetur, ubi dictio
Py'y aecipitur pro? NN Di. e, figura, S
forma, ſic in not. on riep h. loc. exponitur.
178. Hebr. an N&, quoniam in textu lacro di-
cdtio a i. e. ſolus hic habetur, (de qua paulò
antè dictum eſt.) ideò exponitur, quomodo illa
bie accigi debeat, nempè, non illo ſenſu, quo
illa apud Jeremiam loco allegato ſumitur;
ſed ad inſtar promiſi &c. confer, hic Petr. Ga-
latin. de Arcan. Cathol. Verit, lib. 11 c. 4.

179. Prout Jerem. c. 1I 5§. v. 17. habetur, ubi vi=

de Raſchi not. confer. & net. in na e ,
loc.

A

—
Deus vo

RWalun.
leliju
pcobi,l⸗
t lxrach
lis: quid
ſummatin
u li/ quu
gladius g
Glbeonit
verd er
gumn iltot

Erl
M
(d
In angultis

tüm)oſtene

—

190. ct 0

not, in n
ciin, l. 1
1Nu Hebr.
Plicalio ice⸗
confer, hot.
192. Hxc lſag
„. 29

l.e. vobis
fe bie nac
19 3. Hoe eſt,
108 es,0 lſtz
conker hic
Lenl. . 162,
1neol n

Leliditee

. de, exponi
ſole, Drinee

(A. XxxII.
wnes Deosſbi⸗
im eas habitant
) Sichon 0g
bieripllinvitii⸗
eo eterno.)ſen⸗

iple Deus ter⸗

gjititt 4 ſatie is
un] Omnisdi-
Verl. 29 Ethe.
na & lub fiu ſoa
mül haditent pro⸗
Lecipitur, ſienti
aas bdellii, 177.
naklitis denediuit
leremias: ſoli⸗
(cens:) Eeit

Deus

de Pontur hro dr
achuanatumn d hune
e:,'Gur Alſeh ,0l,11

12, abſont hic in He-

,l. 49. V z1. dign.
en eq nit n r
io kentll ſacro hobelur,
h. loc. conel⸗ 101. 0
lAKutar l folzin

5.7.beberu, Ubi dicti
64
Rmi, 6, ſgura
woo h loc, eponitu.
oniamnin lehil ſacto .
eaua aul0
hibetuf (dequs 1
emoniut, glonnd
3) gon lo ſenli g
legato ſuſpiiut;
5

Re,
ſoco 41
&c. conl’

180. Sicuti Genelſ. c. 4 8. v. 2 1. habe ur, conter.

AxX Hebr. —9, in utroque MSto legitur: y

1 83. Hoc eſt, quod hic in textu ſacro dicitur: bea.

CAF. XXXIV. DEUITERONOMII. 1529

Deus vobiſcum & reducet vos in terram patrum veſtrorum. 180. Eod. verl. 2, 8

Scvillabunt] (Verbum 0 ) ſignificat:) Q. i. e. ſtillabunt. Eod. v. 2 8. Etiam

cli us ſtillabune rorem] i. e. Etiam 11. benedictio Iſaaci addetur benedictioni
Jacobi, (dum ille dixit:) & det tibi Deus de rore cœli &c. 182. Verſ. 29 Baagus
er,: lraöl,] Poſtquàm (Moſes) ſpeciatim impertitus erat eis benedictionem dinit il-
lis: quid opus eſt mihi, eis * ſpeciatim impertire benedictionem? rem (ita. ue)
ſummatim complexus eſt, (dicens:) omnia erunt veſtra. 183. Eod. verſ. 29. Pe⸗
tus ei, quls ſimilis eſt tui?] Salus tua eſt in Domino, 184. qui eſtſcutum auriiet tu, &
gladius gloriæ tuæ. Eod. verſ. 29. Et mentientur tibi inimici tui] Veluti (fecerunt
Gibeonitæ, qui dixerunt: è terra longinqua venerunt ſervi tui &c. 185. Eod. v. 2
Tu verò excelſa eerum calcabis] Veluti dicitur: ponite pedes veſtros ſuper colla e.

gum iſtorum. 186.

CaF. XXXIV.

Erſ 1 De campeſtribus Moab * ad montem Nebo] Multi fuerunt gradus, quos
Moſes uno paſſu abſolvit. 1. Eod. verſ. I. Omnem terram] Oſtendit ei
(Moſi Deus) omnem terram Iſraêliticam 2. tàm in florenti ejus ſtatu, quàm

in anguſtiis, quæ ſuper illam venturæ eſſent. Eod. ve .
rùm) oſtendit ei (Deus) filios Dan cul .vetſ. I. IUsque ad Dan] (Nimi-

tum idololatricum peragentes, dicitur enim: &
Sgsg ggg ggg 2 Con⸗

18 5. Sieuti Joſuæ c. 9. v. 9. habetur.
186. Vide Joſu. c. 10. v. 24. confer. tract. Talm.
. Schabbat, Fol. 118.6. & Megilla, ol. 16. a.
Hebr. ad&en Qa yn iſta & ſequentia, usque ad:
— rNi. e. & mertuus eſt ibi, abſunt hic 4
MSto I.
1. Res iſta indieat eh ee enen eenen
inrD & i. e. gradum excellentem, qui con-
tigit Moſi poſt mortem ejus, ſic in Gur Arjeh
Jol. 22§. col. I. princ. exponitur, confer. &
not. in non noem h. loc, ac D. W'agenlſ. Sot.

not. in an M ν h. loc. it. tract. Talm. Sanhe-
diin, ol., 104. a. & Maccot, fol. 24. a.
181. Hebr. &., quæ dictio eſt ampliativa, hinc ex-
plicatio iſta Commentatoris noſtri profluxit,
confer. not. in pon mwh. loc.
1982. Hæc Iſaaci benedictio habetur Geneſ. e. 27.
V. 2 8.

i. e. vobis, quæ lectio præferenda videtur, con-
fer. hic tract. Talm. Berachot, fol. 6. a.

er, bie Leit⸗ 6⸗

tus es, ò Iſral, nempè: omnigenà benedictione,
confer. hic R. Iſaac. Munim. nd. apud D. Wa
genſ. p. 162. & p. 166. ac Jalkut Part. 1. Fol.
3 12. col. 4. med ac fin.
184. Ac ſi diceret: n in Inyi. e. ſalus tua
ab illo (Deo) dependet, ſie in not. an no
h. loc. exponitur, confer. Gur Arjch fol. 22 8.

P. 3 17. & p. 319. n. 7. ac Jalkut bart. 1. Fol.
3 13. col. I. princ. & Sota, fol. 13. 6.
2. Confer, ſuprà Deuter. c. 3. V. 27. n. 64. & not.
ad librum Prec. Jud. part. 2. p. 244.: a. med. ac
Gur Arieh fol. 22 8. Col. I. princ. ut & not. in
non WoW h. loc.

1 531060 DEuTERONOMII. CAP. XXXIVI

conſtituerunt ſibi filii Dan ſimulacrum, 3. oſtendit quoque ei Simſonem, qui ex il-
lo (Dane) egreſſurus erat, ut (Iſraelitas) liberaret. Verſ. 2. Et omnem (terran.) Naph-
thali] Oſtendit ei (Deus) terram ipfſius (Naphthali) in tranquillo ejus ſtatu & in illi-
us devaſtatione, oſtendit quoque ei Deboram & Barak, (qui fuit) de Kadeſch Naph-
thali, 4. pugnantes contràâ Siſaram ejusque copias. Eod. verſ. 2. Et terram Ephra-

im ac Menaſſs] Oſtendit ei (Deus) terram eorum tàâm in vaſtatione, quàm in tran-

quillo ejus ſtatu & oſtendit ei joſuam pugnantem contrà reges Canaan, qui natus eſt
ex Ephraim 5. & Gideonem, qui venit ex Menaſſe, pugnantem contra Midianitas &
Amalekitas. 6. Eod. verſ. 2. Et omnem terram Juda] Tàm in illius vaſtatione,
quàm in ejusdem ſtatu tranquillo & oſtendit ei regnum domus Davidis & eorum vi-
Gtoriam. Eod. verſ. 2. Ulsque ad mare extremum] (Videlicèt oſtendit Moſi Deus)
terram occidentalem * tàm in vaſtatione, quâm in florente ejus ſtatu; alia expoſi-
tio: ne legas (hic:) 1i. e. mare poſtremum; ſed 2 i. e. diem ultimum,
(nimiràùm) oſtendit ei Sanctus ille Benedictus ** omnes caſus, qui eventuri eſſent Iſ-
raélitis usque ad reſurrectionem mortuorum. Verſ. 3. Et meridiem] i. e. Terram
(auſtralem; alia explicatio: (nempè oſtendit Deus Moſi) ſpeluncam duplieem, 7. di-
citur enim: & aſcenderunt ad meridianam & venit usque ad (urbem) Hebron. 8.
Eod. verſ. 3. Et planitiem] Oſtendit er (Deus) Salomonem, fundentem vaſa domus
Sanctuarii, dicitur enim: in planitie Jordanis fudit ea rex in terra argilloſa. 9. Verſ.

4. Dicens: ſemini tuo dabo eam, oſtendi ſeam]) tibi] (Nempè, ideò oſtendi tibi.) urt

vadas ac dicas Abrahamo, Iſaaco & jacobo: juramentum, quod vobis Sanctus ille-
Benedictus juravit, ipſe ad effectum deduxit atque hoc eſt, (quod hic dicitur:) 8
j. e. ut dicas, eum in finem oſtendi eam tibi; 10. ſed à me decretum factum eſt, quòd
illuc non ſis tranſiturus, nam, niſi ita(à me decretum eſſet,) ego te ſuperſtitem feciſſiem,
usque dum vidiſſes illos plantatos & infixos in illa (terra,) quocircà ibis atque (id) in-
dicabis illis (patriarchis.) Verſ. 5. Et mortuus eſt ibi] Forſitàn Moſes mortuus
ſcripſit: 11. & mortuus eſt ibi Moſes? (non certè;) ſed hucusque ſeripſit Mo-

ſesz
3. Sicuti Judic., c. 18:. V. 30. habetur. V ſpelunca illa duplex erat.
4. Proùt ſudic c. 4. v. 6. habetur, confer. hic. Jal. 9. Sicuti 1. Reg. c. 7. v. 46. habetur.
kat Part. I. oll. 3 13. col. 1. med. 10. Nempè, ut dicas Abrahamo, Iſaaco & Ja-
7. Confer. quæ ad cap. præced. 3 3. V. 17. n. 102. cobo, quod juramentum, 4 me ipſis præſtitum,
notata ſunt. effectui dederim, confer. hi c Gur Arjeh fol. 22 8.
6. Sicuti judic. c. 6. & 7. habetur. eol. I. med. ac not. in Son n h. loc. it.

*x Hæc verba; terram Occidentalem &c, usque Lightfoot. ad Matth. c. 22. v. 3 2. p. 42 3. edit.
ad: alia expoſitio, abſunt in Hebræo 4 MSto z.] Lipl. it. Jalkut Part. 1. Fol. 3 13. col. I. cireà fin.
X Hebr. 3oa N., ablunt iſta hic 4 MSto ?2, tract. Talm. Berachot, ol. 19. 6.
7. De qua vide Geneſ. c. 2 3. v. 17. II. Vide hic tract. I alm. Bava batra fol. 15. a. ſi
à% Proht Numer. c. 13. v. 23, habetur, ubi vide cuti in "nan e ad marginem allegatur, con
not. n.2 5, nam in urbe vel juxtà urbem, Hebron, ſe

(Ar. X
—
ſesz alt
gui lla
elt nem
bat, E
lvit eun,
pelirit .
Co inter,
dies Nazi
et eus
reatus,
Enpgiaue.
bus cteat

—

ſer. d.
. 9. 313.
Kidduſch
Hebr.
Msto.

iecuti ſo

betor.
Hebr, W
jeche,
z, Hie non⸗
anis hic ha
ie
etibetet;
Kil. Moles
mis, non
d n
tur dile rime
tur reiſa
inter ie
dde
fol 1 ge
lalt 1,ca,
Conlet.)

ſ3.nz1.

10 batt
cklen um ſ
le, der oſe
1 tonter h
3

(A. XXNV
Dnem gui exil.
,ſerran]) Meyb⸗
nsſtatn & in ülie
eKadeſch Naph⸗

Et unen bybra-

e,gväm in ttan.

an,qoi natus ell
ntra Midianitas &
ilins vaſtatione,
vidis & eoruin Vi⸗
endit Moſ Deus)
litn; alia enpol-
e. diem ultimum,
centati elentl
enm] ue, Terum
mduplieen, li⸗
bem) Hebton. d.
entern vali domos
arpilolr. 9 erl
.5 oſtendi bi,) ut
vobis Sanctos ille
licicimr.) N
mlctumelk, guo
werlliten fecilenn,
ibigetgvelic)in⸗
n Moſes ortuns
euggbe ſeigli o.
ſesz

——

6.hiden

btahamo, lluco i⸗

1 4
me l

bat. Eod. verſ. 5. Secundum os Domini] i. e. Per oſculum. 14.
levit eum] San ctus ille Benedictus honorificè, 15. R Ismaél dicit: ipſe (Moſes) ſe-

betur.

ſorelltum

CAF. Xx KyT9.. DEUITERONOMII. 153 1
ſes; †aſt exinde & deincepsſcripſitoſua; R Meir dicit: an libro legis aliquid deeſtꝛat-

qui illa (Scriptura) dicit: accipiendo librum legis &c. 12. ſed (hoc ita intelligendum

eſt nempè:) Sanctus ille Benedictus dictabat; * oſes autem lachrymans 13. ſcribe-
Verſ. 6. Et ſepe-

pelivit ſeipſum, atque hæc eſt una ex tribus (particulis:) D& quas R. Ismaël hoc mo-
do interpretatus eſt, huic imile eſt, (quod dicitur in illo loco:) eo die, quo finiti ſunt
dies Naziræatus ejus, adducat Ni. e. ſeipſum adducat ille, 16. ſimile quoque ei
eſt (iſtud, quod alio in loco dicitur:) & ferant = H& i. e. ſeipſos 17. iniquitatem
reatus, an alii attulerunt eos: non certè; ſed ipſi ſemetipſos obtulerunt. Eod. v. 6.
E regione Beth Pehor?**] Sepulchrum ejus (Moſis) præparatum fuit jam inde à ſex die-
bus creationis 18. in expiationem facti (videlicèροults ido lolatrici) Pehor 19. at⸗
Sgsg ggs g88 3 que

fer. & D. Wagenſ. Sot. p. 322. ac Jalkut dict. 15. Hebr. Mana i. e. in gloria ſua, confer. D. Wa⸗
Fol. 3 13. col. 2. princ. it. Sota, Fol. 13. b. & genl. Sota p., 57. & p. 316. ac p. 32 3. ut & pag.
Kidduſchin, fol. 3 8. a. & Menachot, fol. 30. a. 329. vid. & Jalkut Part. I. Fol. 3 13. col. 2. med.
† Hebr. — h an 3y, abſunt hæc ab utroque verba autem iſta; & ſepelivit eum Sanctus ille
MSto. Benedictus honorificè, abſunt hic in Hebræo à
MSto 2, confer. Sota, fol. 9. b. & fol. 1 3. 6. &
fol. 14. a. h.
Hebr. )&, abeſt iſtud à MSto I. ſed minu: 16. Sicuti Numer. cap. 6. v. 13. habetur, confer.
reete. Leevit. g«. 22. v. 16. n. 55. & P. Fagii not. ad
3. Sic nonnulli iſtud ynna, quod in notis Raſchi- Pataphr. Chald. h. lox.
anis bic habetur, exponunt, nempè n e 17. Sic juxtà mentem R. Iſmaelis hie interpretari
tpyY i. e. quòd lachry mas emiſerit Moles, cum volui id, quod Levit. dict. c. 22. v. 16, habetur,
ſeriberet / alii vero explicant iſlud: ynen, quôd confer. Numer. alleg. cap. 6. v. 1 3. n. 29, G& n.
ſcil. Moſes ſcripſerit O) ynn i. e. lachiy- 30.
mis, non atramento, —aD n hn *X Hebr. 5 nie iſta & ſequentia, usque ad:
de ne ie en ee een e i. e. ut dare. . 1 N i. e. non caligayit &c. (verſ. 7, h. c.)
tur diſcrimen inter octo verſus iſtos (qui haben abſunt à MSto I.
tur à ves ſu quinto usque ad finem huſus capitis) 9. Confer. quæ ad Exod. c. 16. v. 15, n. 51. no⸗
& inter (cœteram) totam legem, ſie in not. tata ſunt „ vide & Gur Arjeh fol. 22 S8. col. 2.
pa ö** 6. loc. exponitur, confer. Gur Arjeh Punc ae Pirke Avot c. 5. ſicuti in San n
fol. 22 8. col. 1. med. & liber MhpdN WDy ad marginem allegatur, confer. & Hoornbeck
Part. 2. cap. 13. p. 3 8. 2a. . de Convinc. Jud. I. 4. c. I. p. 300,
Confer. Numet. c. 20. v. I. n. 4. & Numer 19:⸗ Vide & hic Gur Arjeh fol. 22 8. col. 2. princ.
c 33. v. 3 8. N. 1 5. vide & not. ad librum Prec. ac not. in an , ubi tractat. Talm. Sota,
Jud. part. I. pag. 77. a. piinc. & p. 174. 3. fin. fol. 14. a. ad marginem allegatur, vide & D.
coœtelum verba iſta: ſecundum os Domini, VWagenlſ. Sot. p. 32 3. p. 329. Se in Nizzach.
i. e. per oſculum, abſunt hic in Hebræo à MS0 1 epud eund. p. 253. it. Jalkut Part. I. Jol: 313.
2. confer. hic tract. Talm. Bava batra, Jol. 17.] (0l. 2, fin, & 60l. 3. princ.
Ze

. Sicuti ſuprà Deuteron, cap. 3 1. verſ. 2 6. ha

4

DEUTERONOMII. CAP. XXXIV.

ue hæc una fuit † ex rebus, quæ inter ſolarium tempus z0. creatæ fuerunt veſpete
Sabbathi. Verſ. 7. Non caligavit oculus eias] Etiam ex quo ille mortuus eſt. 21.
Eod. verſ. 7. Nec receſſit viriditas ejus] i. e. Humiditas, quæ in ipſo fuit, (non receſſit)
nullam ſcil. vim in eo habuit putredo, nec forma faciei ejus fuit mutata. 22.
Verſ. 8. Elii raöëls] * (Nempè:) maſculi; 23. aſt de Aarone, qui perſe-
quebatur pacem & conctliabat concordiam inter virum ejusque ſocium & inter
uxorem atque illius maritum, dicitur: univerſa domus Israëlis, 24. tàm mares.
quàm fœminæ. Verfſ. 10. Quem noſſet Dominus à facie ad faciem] Quia ani-
mus ejus (Moſis) erat in ipſo confidens 25. & loquebatur cum eo (Deo) quo-
vis tempore, quandocunque volebat, veluti dicitur: nunc autem aſcendam
ad Dominum, 26. item (alio in loco:) ſtate, ut audiam, quid vobis præcepturus ſit
Dominus. 27. Verſ. 12. Et quazs omnem manum fortem] Acceperat enim (Moſes)
legem (ſcriptam) in tabulis 28. manibus ſuis. Eod. verl. I2. Et quoad omnia ter-
ribilia magna] i. e. Signa (ſive miracula) ac fortia facinora, quæ (perpetraverat
Moſes) in deſerto magno atque terribili. 29. Eod. verſ. 12. Coràm uaniverſo I-
raële]

N
Hebr.’& A iſtud & ſequent, usque ad: &N
rnmn i. e. non caligavit & c. (v. 7. . c.) abſunt
hic à MSto z.
o. Hebr. Nuonwes Pa, uti hic habetut i. e. cre-
puſculò veſpertino. confer. Buxtorf. Lex Chald.
Fol. 246 1. vide & Genel. c. 22. verſ. 13. n. 36.
&G Exod. c. 4. c. 20. n. 36. it. Exod. c. 16. verſ.
15§.n. §I1, .
41. Quoniam hic in textu ſacro dicitur: wo i.
e. in morte ejus, ſic exponunt iſtud Rabbini, vi

de Gur Arjeh fol. 22 8. col. 2. princ. conter. &
not. in o ö . loc. ac Jalkut Part. 1. Jol.
3 13. col. 3. med. τte verba iſta: oo
i. e. eciam ex quo ille mortuus eſt, abſunt à M Sto
I. confer. tract. Talm. Sota, l. 1 3. 6.
22. Confer. not. ad librum Prec. Jud. part. 1. p.
19. a. fin. & Gur Arjeh fol. 228. col. 2. med. ac
not. in pan no . loc. it. D. Wagenleil.
Sot. p. 317.
* Hebr. " NNν hn, hæc & ſequentia, usque ad:
y N i e. quem noſſet & c. abſunt hic à MSto
1.
23. Vide Numer. cap. 2I. v. I. num. §. & not. ad

librum Prec. Jud. parf. I. p. 105. a. circà fin.

& D. Wagenſ. Sota p. 279. num. 3. ac D. Maji
Theol. Jud. Loc. 1. J. §. p. 16. confer. etiam
tractat. Talm. Ketubot, ol. 10 3. 6. & Kiddu-
ſchin, fol. 3 8. a. it. Moed katon, fol. 21. a.
24. Scilicèt: deflevit Aaronem, uti Numer. cap.
2 1. v. t. habetur, ubi vide not. n. 5
25 Ideſt: intrepidus erat, εοιοαν habebat,
ſic dictionem da hic interpretor, quæ alias ſigni-
ficat elatum, craſſum, ſuperbum, confer, not. in
on nov' bh. loc.
26. Sicuti Exod. c. 32. v. 30. habetur, confer. hic
tract. Talm. Roſch haſchana, fol. 2 1. 6.
17. Vide Numer. cap. 9. v. g. confer. & Jalkut
Part. I. fol. 3 13. col. 3. fin. & col. 4. princ.
18. Quæ erant N& y VVnni. e. valdè graves,
ſic in notis Shan innvw h. loc. exponitur, con-
fer. & Gur Arjeh fol. 22 8. col. 2. med. ac Jal-
kut Part. 2. fol. 3 13. col. 4. circà fis.
29. Confer. hic Gur Arjeh fol. 22 §. col. 2. med.
z Jalkut dict. Part. 1. ol, 3 13. col. 4. circà
n.

—
rasle] G
ne)cori
jamanim
31, (ze l

30. Lieti
cvoter h
3 Hedr n
Peiitur,

31. Vide 5

r.. ..
— . 3
Ap. XXXIV. DEUTERONOMII.

fner vnt ſelpete H —
ortuns eſ, ⸗, raële] Quando (Moſes) in animum ſuum indu . 1533
Emraſi næ) cormillis lliaslitie,) nam dicitur: & fie xerar, ut frangeret tabulas (legis Divi-
it mateata. 1, jam animus Sancti illius Benedicti animo ejus (94 D Soram vobis, 30. conſenſit et.
1 i P. 0 ci 5
de dut. i (ac G dixilſet Dcus: )placet 3t. rrinc ua ena innetemd i Sii
locium & intetr „quà (tabulas) fregiſti.
14, füm mares, J „
tien Q zni⸗ 9
eo (Deo) quo.
Gtem a jeile
ſcendam 30. Sicuti ſuprz Deuteron. c. 9. v. 17. hab
pracepturs ſit . confer. hic Menachot, fo “ 17. habetur, confer. & Deuter. c, 10. v
. . . 3. „ 0„ V. 2.
tat enim (Moſe * Hebr. mwyn 7c, ſic in M ir addi 32. Hebr wv i, e.
ann 141 peritur . 10 1, bic additum re. nem tuam. center nn⸗ * approbo ſortitudi-
uGad nia ler 31. Vide Exod. c. 34. v. 1. ibie bi tract. Talm. en norin pan mt h. loc. u-
1. ibique Ralſchi not. tra ſol 14. amaergin ol. A.:. & Bava ba-

2 (perpettayetat
im unnerſo H-
rcile

—

9 nun 5,. . Maji
. 16,40ten eia
ſol 103. 9, Kiddo⸗
un, ſol 1.
memn, uii Numer, ih.

enot,h ſ
raijol nabedet,
eiot, gun in ligri⸗
etbump, confer, not i

e.bibetlt, conlet die

danaol 11.9,
1.h. conlet Khu
6n. col Pine⸗
Snie ſece gravet,
b. loc⸗ erponitun col⸗
14. ). 1 wed, 4⸗

.

ol,4. circain,

INDEX.

ſol z1),

Rerum notabilium, præſertim quoad tradi-
tiones Judaicas, quæ in hac verſione Commentarii
Raſchiani in Pentateuchum Moſis ejusque
notis continentur.

A.
iron, propheta fuit, p. 42 1. col. 1. num.
21. & n. 22. it. p. I1 14. col. 1. Sign. †
à Deo excommunicatus fuit, pag 1117.
col. I. n. 44. angelum mortis prehendit, pag.
1155. col. 2. n. 17. it. Pag. 1 178. col. I. n. I.
quomodo ille mortem obierit, p. 1177. col.
2. n. 59. & p. 1509. col. 2. n. 263. ipſius fere-
trum oſtenderunt angeli Iſi ae litis „p. I1 78: col.
I. n. 4. pacem & concordiam fecit inter litigan-
tes, ibid. n. 5. poſt ejus mortem nubes gloriæ
fuerunt ſublatæ, p. 1178. col. 2. n. 9. & n. 9. it.
p. 1179. col. 1. n. 16. & p. 12 3 5. col. 2. n. 22,
ite p. 1281. col. 2. n. 17. & p. 1348. col. 2. n.
1I1. ubi mortuus ſit, p- 1180. col. 2. n. 30. it.
p. 1 23 5. col. z. n. 24. & p. 1348. Ccol, 2. n. 8:⸗
per oſculum Dei mortuus eſt, p. 1281. col. 1.
n. 15. eum luxerunt Iſcalitæ, p. 1349. cOl. 1.

B.

col. 2. n. 72.
Abel vid. Hebel.
Abihu vid. Nadab. . .
Abiſai, filio Zerujæ, terra in oecurſum exiliit, pag

19 o. col. 1. n. 7 5:

17. .
Aaraf quis locus ita Turcis appelletur, pag. 506,

Abner quem textum S. Scri piuræ expoſuerit, cùm

regem conſtituit Iſchboſchetum, p. 2 84. col. 1.
Si gn. *
Abrahbamus patris ſui idola confregit, p. 94. col.
1. n. 29 in fornacem ignis conjectus fuit, ibid.
it. p. 110. col. I. n. 23. Abraham in lingua He-
bræa numerum effieit 24 8. quot ſcil. ſant mem-
bra in corpore humano, p. 97. col 1. princ. &
p. 130. col. 2. n. 9. proſelytos fecit multos ex
gentibus, p. 9 §. col. I. n. 13. eidem oſtenſi fue-
runt à Deo montes Gerizim & Ebal, p. 9 8. col.
2, n. 18. abſcondidit Saram in arca, p. 100. v.
14. Aſtrologus fuit, p. 106. col. 2. Sign. ¹⁴* &
p. 11 8. col. 1. n. 20. de fornace ignea ſervatus
eſt, p. 110. col. I. n. 23. ei datum eſt conſilium
de cireumceiſione à Mamre, p. I1 I. col. 2. n. 3 5.
& n, 3 6. Eliezerem initiavit, p. I12. col. I. n.
45. à Deo punitus fuit, ut ipſius poſteri in ggy-
pto 2 10. annis degerent, p. 1I 12. col. 2. n. 4 5.
quam ob cauſam, ibid, ubinam ille dux ac prin-
ceps à populis conſtitutus fuerit, p. 114. col.
I. n. 6 1. ſuprà ſtellas elevatus fuit, p. 118. col.
2. n. 22. ipie tàm præſens, quàm futurum ſecu-
lum per jauſtitiam fidei acquiſivit, p. 11 8. col.
2. n. 23, illius juſtitia fuit cauſa, ut cœlum ac
terra createntur, p. 22. cOl. 2, n. 1 8. cur dictus
dita⸗

—
ſt perk
ante tei
n, 60,
ſi, dic.
tatus fui
I.l.l. 5
quo die
in napt
41, illius
el, guin⸗
10, aqu⸗
61. 8
col, I. n.
merito Il
p. Ile
ditatem
11, cumi
laem con
1. 259, .
1 6:dl.
col.2. n.
noti, 9,1
ſtamenti
ile ſinehe
men immu
edl. 1. n. 1
uanddi
pro Far 0
146: cl.1
un pepigit
Albayez triben
4 0 An.49
Arnſathy h0n
l, 1170.
4A ini
1. tur illa d
Mus gepul
tolecho, cr⸗
minii4Adan
e ſaperiorib
R 2cl,l,
ils eſ ).2
eg eeate, N
d 16½ itp:
nk alui
Kenlln, z,

6

Es
ES

ad tradt.
Imentari
e

hetun,,.:94,0,. 1

conhiegit, ,g4,
õ
Abrahamn i lingi He
quot lei ſant menn⸗
„,97 col l. hlit⸗
fecit Dand e

elgto⸗

fuit caula/
col.1 1d i⸗

2

INDEE.

„

col. 3

Academiæ Judæorum, vid Scholæ Judæorum.
Achan ex tribu jehudæ ortus, pag. 3 16. col. 1. n.

61. à Satana coràm Deo accuſatus eſt, p. 178.

col. I. n. I. & p. 192. col. I. Sign. * Abrahami
mmDerito Iſraelitæ adhuc hodiè comedunt cibum,
p. 1 I. col. I. n. 22. ei decem populi in hære-

ditatem fuerunt promiſſi, p. 1316. col. I. n.
12. cum illius ſemine reges & principes affini-

tatem contrahere ambiverunt, p. 1509. col. 1.

n. 259. Abrahamus & Sara ubi ſepulti ſint, p.

16. col. 1. n. 7. ubinam ille natus ſit, p. 19 1.
col. 2. n. 10. ipſius cameli præ cœteris erant

noti, p. 192. col. 2. n. 2 I. benedictionem te
ſtamenti ſui dedit Iliaaco, p. 2103. col. 2. n. 6.

ipſe ſine peccato fuit, p. 204. col. 2. n. 12. no-
men immundum dedit filiis pellicis, pag. 204.
col. I. n. 11. cur nomen iſtud ipſe dederit, ibid.

quando ipſe mortuus ſit, p. 2 14. col. I. n. 98.

pro Sara oravit jejunans & ciliciò indutus, pag.
246. col. I. n. 6. cum Jebuſæis & Chettæis fok

dus pepigit, p. 136 §. col. 1. n. 67.

48. & n. 49. quatuor res furtô abſtulit, ibid.

Accuſator non fit interceſſor, p. 903, col. 2. n. 8.
it, p. 1I170. Ccol. 2. n. 61.
Adah, filia Elon, fuit Baſemath p. 2 88. col. 2. D. 7 ð
Dgyptus in plaga meridionali terræz Cananææ ſi-
Adamus de pulvere tertæ, ex quatuor mundi plagis . n
collecto, creatus fuit, p. 24. col. 2. n. 40. no.
minis Adami explicatio Græca, ibid. Adamus
ex ſuperioribus & inferioribus à Deo fadus eſt,
p. 2 5.cOl. I. n. 45. veſpere Sabbathi à Deo crea
tus eſt, p. 2 5. col. I. n. 47. ei duæ fuerunt faci-
es creatæ, p. 1 8, col. 2. n. 162. & p. 19. col. 1.
n. 164. it. p. 29. col. 2. n. 89. quando illum in

1. cur illa Baſemath dicta ſit, ibid.

traverit malum figmentum ſeu prava concupi-

ſit perfectus, p. 130. col. I. n. 5, quinquenniò
antè tempus ſuum mortuus eſt, p. 123-col. 1.
n. 60. & pag. 214. col. 2, n. 100. cur id factum
ſit, dict. p. I2 3. col. 1I. n. 6 1. decies à Deoten-
tatus fuit, p. 13 6. col. 1. n. 55. it. p. 178. col.
1I.n. I. & p. 73 3.c0Ol. 2. n. 61. illius circumciſio
quo die peracta ſit:, p. 139, col. I. . 67. Deus
illum vilitavit, p. 13 8. cCol. I. n. I. linguas tres
in ſinapi obtulit hoſpitibus, p. 142. col. 2. num.
4I. illius convivio, quando Iſaacus ablactatus
eſt, quinam vizi interfuerint, p. 170. col. 2. n.
20. aqua ei obviam aſcendit, p. 176.⸗ col. I. n.

die, quo ille creatus eſt, generavit, pag. 40.
col. I. n. I. & pag. 52. col. 2. n. 3. cur ille poſt
I30. annos uxorem ſuam cgnoverit, pag. 51.
col. 2. n. 86. S& ſeq. it. p. 5 3. col. I. n. 4. ant&
lapſum cum uxore concubuit ac liberos procre-
avit, p. 40. col. 2. n. 2 eipſe 130. annis, quibus
ſemet ab uxore ſeparaverat, malos ſpiritus pro-
genuit, p. 53. col. 1 n 4. ei ſex præcepta fue-
runt data, p. 79. col. 2, n. 7. ipſe & Eva ubi ſine

ſepulti, p. 196. col. I. n. 7. eerum tunica apud
Noachum in arca fuit, p. 224. col. I. n. 1 8. ab

illo usque ad Noachum decem generationes fue-

runt, p. 294. col. 1. Sign. ** illius ſtatura à ter=

ra ad cœlum usque pertigit, p. 1332. col. 1.

Additamenta ſacrifciorum quæaam ſint, p. 12532

col. I. D. 29. additamentum principii menſis
quando offeratur, p. 125 5. col. 2. n. 1.

Adoratio, Hebr. NpR quomodo fiat, p. 10093

col. I. n. 16. S p. 12 §2. col. 2. n. 2 8. it. pag.
1372. coſ. 2. n. 10 . extrà Sanctuarium fieri
non debebat, ibid.

Admirationes nonnullæ ſubſiſtunt vel ſant eftedti⸗
vx, p. 13 5. Col. I. n. 44. H
Adrianus, Imperator, maximo fuit odio apud ju-

dæos, p. 1053. col. 2. n. 9. quam ob caulam,

Adulterium committens ſpiritu inſaniæ agitur, p.

1057. col. I. n. 37. adultero apud Iraelitas
ea omnia evenerunt, quæ mulieri declinanti ac-
ciderant, p. 1062. col. 2. v. g5.

1 Tdes vid. domus.

Dmulatio vid. Invidia. r
Kgrotantis oratio gratior eſt Deo, quàm aliorum

ſcentia, p. 31: COl, I. n. 10 1. & n. 102. e0 ipſo!

Hhb hhh hhh

pro illo interceſſio, p. 173. col. 1. n. 43. ſuper

Egrotantis cervical eſt præſentia Divina, p. 363â.

col. 2. Sign. *

ta eſt, p. 10 3. col. 1. n. 5. illius fertilitas, p.
105. col, 1. Sign. ** it. p. 32 3. cof. I. Sign.
*” in illa regione interdum pluit, ibid, col. 1.
nI. £ gyptii oves pro numinibus colebant, p.
35 7. col. 2. n. 35. in Ægypto quando fames
deſierit tempore Jacobi, p. 36.,. col. I. n. 27.

& col. 2 n. 30. .gyptus fuit Pharaonis jure

proprietatis, p. 3 6 1. col. I. n. 32. Ægypti Rex,
ſub quo natus eſt Moſes, quomodo vocatus

ſit, p. 400. col. Iin. 10. XÆgyptius, qui virum

*

1IND

E X.

Hebræum percuſſerat, quomodo à Moſe occiſus
ſit, p. 411. col. I. n. 45. gyptiis cur tenebræ
ſint obortæ, p- 45 §. col. 2. n. 40. & n. 41. 5.-
gyptiorum fœminæ fuerunt adulteræ, p. 476.
col. I. Sign. ** gyptus omnibus aliis terris,
exceptà IHraëliticà, præſtantior fuit, p. 1352.
col. 2. n 13. & n, 14. Opus habuit, ut ei aqua
ex Nilo adduceretur, p. 1353, col. 2. u. 20.
Aftines, conclave fuit in templo Hieroſolymitano,
p. 91 I. col. I. n. 62. in eo Summus Sacerdos
primam oblationem faciebat in die expiationis,
ibid.
Agitatio oblationis cur facta ſit, p. 974. col. 2. n.
21.
Agriculturæ quinam præ aliis fuerint periti, pag.
29 1. col. I. n. 27.
Alienigena, vid. Ethnieus.
Altare Hieroſolymitanum tria habuit cornua in
portione Benſaminis & quartum ejus cornu fuit
in terra Judæ, p. 664. col. 1. n. 47. in iſto cor-
nu quarto defuit fundamentum altaris, ibid. it.
p. 785. col, 2. n. 7I. quam ob cauſam, p. 664.
col. 1. n. 47. in medio altaris fuit figura fili ru-
bri, p. 665. col. I. n. 57. & n. § §. it. p. 887.
col. 2. n. 26. ad altare iſtud fuit clivulus, pag.
665. col. 2. n. 62. it. p. 69 5. col. 2. n. 3 2. &
p. &20. col. I. n. 15. It. p. &2 2. col. 2. n. 39.
in illius ſummitate fuerunt duæ phialæ aureæ
eæque perforatæ, p. 704, col. I. n. 12 §. in illi-
„ us fundamento erat esvitas rotunda, in quam
deſcendebant libamina affaſa, p. 704. col. 2.
n. 126. altare thymiamatis ubi fuerit poſitum,
p. 706. col. 2. n. 8. altaris cineres abſorpti fue
runt in locis ſuis, idque miraculo Divino, p.
7 8 1. col. I. n. 10 8. altaris pomum quodnam i-

ta dictum fuerit, p. 8&2 0. col. 2. n. 20.

Amalecitæ fuerunt præſtigiatores, p. 53 I. col. 2.
n. 12.
Amorrh'ei theſauros aureos in parietibus ædium
ſuarum abdiderant, p. 8 8 8. col. 2. Sign. *
Amor ſpernit lineam, p. 1 80. col. I. n. 15. quo-
modo id intelligendum ſit, ibid.
Amraphel fuit Nimred, pag. 107. col. I. n. 1. &
n. 2.
Ana, Zibhonis filius, p. 29 I. eol. 2. n. 34. ſpuri-
us fuit & induxit profana, p. 292. col. I. n.
36. & n. 37.
Anakiw, gigantes, Hebr. ay,unde ſic dicti, p.

II26, col. 2. n 73.
Anathematis magna vis eſt, pag. 3 39. col. I. n. 14.
it. p. 3 49. l. 1. n. 3 I. & n. 32, it. p. 3 5 3. col. 2.
n. 27
Angeli, qud die ſint creati, p. 7. col. I. n. 53. ite.
pag. 9. col. I. n. 69. nonnulli ex illis hôminis
creationem impedire voluerunt, p. 65. col. 1.
n. & 1, & n. &2. angeli tres, Abrahamo apparen-
res, quinam fuerint, p. 139. col. 1, n. 9. ange-
lus unus non perficit duo ſimul legationis mu-
nia, p. 139. col. I. n. 10. it. pag. 15 1. col. I. n.
114, in angelis non dominatur prava concupi-
ſcentis, p. 142. col. I. n. 3 5. angelorum appa-
ritio contigit Abrahamo in Paſchatis feſto, pag.
144. cOl. I. n. 54. angeli noctu ſedent taciti ad
portas cœleſtes & manè hymnum coram Deo
canunt, p. 270. col. 1. n. 80. angelus flens ac
ſupplex rogavit jacobum, p. 27I. col. I. n. 88⁸.
angelis non eſt nomen fixum, ſed eorum nomi-
na mutantur pro ratione miniſterii, p. 271. col.
1. n. 9 I. angeli in Eſlavum ejusque viros comi-
tes imperum fecerunt, p. 273. col. I. n. 6. an-
gelus mortis eſt ad pedes ægrotantis, p. 363.
col. 2. Sign.* angelus, i Moſen interficere
voluit, quomodo vocatus ſit, p. 42 4. col. 2. n.
52. angeli miniſtratorii tribus noctis partibus
canunt, p. 49 8. col. I. n. 74. angelus mortis ab
Aarone comprehenſus fuit, pag. 115 5. col..n.
17. it. p. 1178. col. 1. n. I.
Angina, quo die cadat ſuper infantes lactentes, pag.
12. col. 2. n. 9 8.
Aximæ iuſtorum apud Deum ſunt reconditæ, pag.
15 12. col, I. n. 18.
Animalia oceidere eaque comedere Adamo ejus-
que uxori permiſſum non fuit, p. 19. col. 2. n.
16 8. quænam animalia intraverint in arcam
Noæ, pag 66. col. 2. n. 92, animalium diverſi
generis Aus cur prohibitus, p. 9 34. col. 2. n.

col. 2. n. 72. animalium eſus, vid. eſus animali-
um.
Annuli traditio quid indicet, pag. 3 29. col. I. n.

4⁸.
Annus dupliciter numeratur apud Judæos, p. 712.
col. I. n. 60. anni principium à quibus verſibus
Biblicis apud Judæos incipiatur, p. 1093, Col.
1. n. 15. & ſequ. in principio anni judicatur, quid

in ejus iine füturum ſit, p. 13 54. Col. 2. n. 29.
Anus

97. animal magis videt, quàm homo, p. 12 00.

—
Arus (hea
wo/!
Autemural
col, le
Automnut,
Jehuda
6f. n.
Aplrajim
a. 15.
Ague priore
3 ague
imputo,
v1 i,
Vocatur le
num fuſio
1. 0, 41.
Mralerpulye
141, col.
gnum kale
cl. 1. d.
Aran ſiye
107. cl.
Arborſcientia
(Ol. 1. h. 1
ta, bellix
ece taave
expreſſe 10
n. 13.
4,bonen bid.
Are Noachi
7 0 labolzt.
I.h. 79,
66, 00). 1.
tanp. 144
inpig 6
74 utrum
col I. n.
cum IHüaeli
Mie qem 4A
ckepulenlum
Pracedit,cre
Rſiſcol.
Eeſlloo ſen
ufiit h.
nucdicun ſi
Hedr, d
ngo⸗ . 1
bir⸗ ZK

. 39 col n.
1, b 3 53, col,2

7 ol. 1,n. ſz it⸗
blli en ülis höminis
runt, P, 6f, 0),l,
Abrahammd aoparen⸗
cl. 1, n. 9, ange⸗
ſimul kegnionismu⸗
,ag 1) leol. ln⸗
Mtur Praya concupi⸗
5. Angelorum appe⸗
Palchatis tello, pag.
noctu ſedent taciti4
hymnum coram Deo

lo. angelus fent dae

9. 17 1, 0l l, ng⸗
um, ſed eorumnom-
winigeni,5.171,00
n eſbsgue ſiios tomi.
173. cl. l.0n an.
egtotanlit P. 36.
1 Molen imefficere

t, ,414,0. 1,0,

nbus nocli hanibus
74. Npelosmolli; 15
i Neg 115, 6olidn

. I. .J
inuntes adenet,

Im ſunt teconciie dg⸗

comedere damd ein

fuit, P. 19, 40, z1).
ionnaverint in nemm
91 zmimnalium diſell

„quum hono, ue
lus iein anicnel

cet, Peg 319. tolennn.

4 udeos, 7 11.
latuneſin

00
uul, D. 10
neipitun,) N Gid

Anus ſive annoſa fœmina ſignum bonum eſt in do-

mo, p. 1029. col. 1I. n. 9.

Antemurale, Hebr. P, quis locus fuerit, p. 911.

col, I. n. 62. it, 9. 1166. col. (I. n. 1 8.
Antoninus, Princeps ſive Imperator Romanus & R.
IJehuda, Sanctus, amici fuerunt, p. 2 10. col. 2. n.
65. & n. 66.
Aphrajim, urbs, tota ſtraminea fuit, p. 441. col. 1.
Aquæs priores fuerunt, quàm terra, p. 4col. I. n.
35. aqquæ inferiores noluerunt remanere in loco
impuro, p. 7. col. 2, n. 5 8. it. p. 9. col. 2. n.
72. it. p. 797. col. 2. n. 47. aquarum nomine
vocatur lex Divina, p. 517,. col. I. n. 173. ea-
rum fuſio in feſto tabernaculorum, p. 997, col.
2. H. 47 .
Arabes pulverem pedum ſuorum adoraverunt, pag.
141. col. 2, n. 29. Arabs licèt circumciſus a-
gnum Paſchalem comedere prohibetur,p. 480.
col. 1. n. 197.
Aram ſive Syriæ regiones fuerunt duæ ſic dicæ, p.
207. col. 2. n. 40.
Arbor ſcientiæ boni & mali quænam fuerit, p. 33.
col. 2. n. 2 1. de illa comederunt etiam jumen-
ta, beſtiæ & volucres, dict. p 3 3. col. 1, n. 18.
excepta ave , ibid, cur arbor iſta non fuerit
expreſſe nominata in 5. Scriptura, p. 3 3,col. 2.
Arbores, vid. Ligna.
Arca Noachi tria tabulata habuit, p. 64. col. 2. .
78: tabulata iſta quibus inſervierint, p. 65. col.
I1. n. 79. quænam animalia illam intraverint, p.
66. col. 2. n. 92. arca fœderis conſumpſit Levi-

tas, p. 244. C0ol. 2. n. 50. ubi illa fuerit recondi-

ta, pag. 627. col. 1. n. 26. & p. 9 12. col. 2. n.
74. utrum una, an duæ fuerint arcæ, p. 1097.
col. I. n. 58. quænam ad bellum profecta ſit
cum Iſraelitis, ibid. it, p. 134 8. col. 1. n. 5.
Aries, quem Abrahamus loco filii ſui obtulit, intrà
crepuſculum veſpertinum, quod Sabbathum
præcedit, creatus fuit, p. 182. col. 2. n. 3 6. it.
p. 52 5. col. 1. n. 5 1. & p. 547. col. 2. n. 37. in

tcturlſu ſuo versus Abrahamum à Satana impedi-

tus fuit, p- 183, col. 2. Sign. ** iſtius arietis cor-
nu dictum fuit jobel, p. 547. col. 2. n. 37. ari-
es, Hebr. , quis ita vocetur, p. 259. col. 2.
n. 40. & p. 1135. v. 11.
Arbutio hominis relictum eſt, eſſe vel pium vel im-

pium, p. 13 50. coſ. 1. n. 1.
Archipincerna Pharaonis in quo peccaverit, p. 319.
col, 2. Sign. *
Arnon, quis fluvius, p. 118 1 col, z. n. 83 in illi-
us fluminibus miracula magna ſunt fada, pag.
1185. col. 2. n. 83.
Aſinus peculiaris inter erepuſculum veſpertinum
creatus fuit, p. 42 3 col. I. n, 36.
Asnath, Potipharis filia fuit eamque Joſephus uxo-
rem duxit, p. 3 16. col. 2. n. 3. Dinæ filia fuit, p.
330. col. I. n. 60.
Ali loco in deſerto fuerunt Caſtra Lavitarum, p.
575 col. I, n. 107.
aſtrologi Pharaonis quid vjderint de Iſraelitis, pag.
402. col. I.: Sign. † & pag. 406. col. 1. Sign. *
quid illi viderint de Mole, p. 1174. col. 2. n. 31.
vident quidem aſtrologi, ſed haud ſciunt, quid
videant, p. 12 16. col. 1I. n. 10 1.
Abes ex aqua lutoſa creatæ ſunt, p. 26, col. 2.9.
62. & p. 29. col. 7. n. 80. avis m de arbore ſti.
entiæ boni & mali non comedit, pag. 33. col.
I. n. 18. avis cur dicatur w'y, p. 120. col. I. n.

45.
Auguria prohibita ſunt, p. 939. col. 2. n. 1 33. E=
liezeris & onathanis facta non ſunt inter angu⸗
ria recenſenda, ibid. .
Auvregptipia prohibita eſt, p. 30. Col. 1. n. . 6& ,.
9*

B

Babel cur dictæ ſit yaw, p. 65. col. z.n. 95. it. p.

200. col. 1I. Sign.* in Babel nulli fuerunt lapi-
des in venti, ibid. col. 2. Sign. *

Bahal ZEephon ex omnibus gyptiorum Diis ſolus

erat relictus, p. 49 0. col. 2. n. 5. qua

alac, non erat dignus, qui regnaret, p. 119 3 col.

1. n. 8. & n. 9. it. p. 1194. col. I1. n. 14.
Baſemath, filia Elon, ali Aian dicta aie p. 2⅜
col. z. n. 1.
Bellum arbitrarium quid fuerit apud Judæos,
1420, col. 2. n. 36. it. pag. 142 3. col
II e
Benedictiones de monte Gerizim quomodo ſint fa-
tæ, p. 1459. col. 2. n. 9. & n. 9.

Pag.-

„ 2. Uu⸗

Heneeckri eſt una ex illis rebus, quarum
uctus quis eomedit in hoc ſeculo & ſors ipſ⸗
Hhh hhh hhha dmanet

☚

15

E X.

manet in ſeculo futuro, pag. 141. col. 1, n.
227.
Benignitatir menſura citiùs venit, quàm menlſaura
poernæz, p. 419. col. 2. n. 12. & Sign. * it. p. 43 3·
col I. n. 2 5. benigauitas ſeu clementia quingen-
nies ſuperat menſuram pœnæ, p. 55 F. col. I. n.
31. it. pag. 75 1. c0Ol. 2. n. 22. imd plus, quàm
quingenties ſuperat, p. 81 5. 0l. 2. o. 55.
Benjamin ſolus natus eſt in terra Canaan, p. 285.
col. 2. n. 32, unde ipſe nomen iſtud adeptus ſit,
dict. p. 2 85. col. 2. n. 3 2, it. p. 2 86. col. I. n.
35 5. & n. 36 cum eo natæ fuerunt biaæ gemel-
læ, p. 285.r Col. 2. n. 3 1. de quibus Joſephus il-
lum interrogaverit, p. 343. col. 2. n. 57. ei de-
cem filii fuerunt, ibid. it. p. 12 3 5. col. I. n. 18.
eorum nomina ſunt expoſita, p. 344. col. 1. n.
5⁸. & ſequ. de illius tribu quinque familiæ non
amplius ſuperſtites fuerunt, p. 1234. col. 2. n.
17. it. p. 1 237. col. I. n. 46. .
Beth, litera, cur ab ea initium fiat in lege Moſis, p
1. col. 1. n. I.
Bethel, olim Lus dicta fuit, p. 236. col. 2. n. 59.
cur ſacobus, patriarcha, eo in loco non adora-
vetit, p. 237. col. I, n. 64. & n. 67.
Rethuel, Rebeccæ pater, ab angelo mortis interfe-
Gus fuit, p. 200. col. I. n. 9 5. .
Bezaleel ſcivit combinare literas illas, quibus coe
Ium & terta creata fuerunt, pag. 76 8. col. 2. n.
1 8. . . *
Bilbami ætate Midianitæ & Moabitæ pacem inter
ſe fecerunt, pag. 29 3. col. 1. Sign. “ & n. 49.
ipic interfuit conſultationi Pharaonis, quomodo
Iſraelitæ perdendi eſſent, p. 537. col. I. n. 30.
ipſius filii fuerunt Jannes & Jambres, p. 729.
col. I. n. 2 8. quomodo ei facta ſit revelatio Di-
vina, p. 746. C01. 1. n. 59. & ſequ. Bilhamus à
rege Sichone mercede conductus fuit, p. 1190.
col. I. n. 121. cur ei donum prophetiæ à Deo
datum fuerit, p. 1193. col. 2. n. 13. conſilium
dedit regi Balac, ut mulieres ad ſcortandum
proſtituerentur, p. I194. col. 1. n. 16. ſequ.
it. p. 1223, cOl. 1. n. 66. & p. 1227. col. 1. n. 2.
ipſe ab initio fuit ſomniorum interpfes, p. 1194.
col. 1. Sign. ** prophetia quando ſuper illum
requieverit, pag. 119 5. col. 2. in. 3 3. S n. 34.
illius ſuperbia, p. 1196, col. I. n. 37. Deus il-
lum in errorem induxit, p. 1197. col. 2. n. 39.
Bilbamus omniſçientiam Dei in dubium voca-

vit, p. 119 §. col. 1. n. 40. & n. 41. avarus fuit,
p. 1199. col. 1. n. 54. ab Iſraêlitis gladio con-
foſſus fuit, p. 1215. col. 2. n. 92. & p. 12 68.
col. 1I. n. 30. illius mores, p. 12 17. col. I. n. 7.
. 9. oculus ejus factus eſt cœcus, pag. 12 19.
col. I. n. 2 5. ipſe in revelatione Dei cadebat,
quia non erat circumciſus, p. 1219. col. 2. n.
29. vatieinatus eſt de Meſſia, p. 12 24. col. I. n.
71. & col. 2, n. 81. & p. 1225. col. 1. n. 82.
reges Midianitarum volare fecit præſtigiis fuis:,
pag, 12 67. col. 2. n. 26. & n. 27. ipfe ſimul cum
illis volavit, ibid. ex aere in terramn cecidit, oſten-
sà ci à Pinchaſo laminã aureàâ, cui nomen Dei
inſculptum erat, ibid. ipſe ad Midianitas ivit,
ut ab illis mercedem acciperet, pag. 12 6 8. col. I.
n. 29. Ifraelitis malum conſilium dedit, dict. p.
1268. col. I. n. 30.
Bitumen Sodomiticum cum cœteris aromatibus;
ſacrum thymiama eonficientibus, fuit commix-
tum, p. 720. col. I. n. 145.
Buccinæ ſonus de monte Sinai auditus fuit ab una
extremitate mundi ad aliam, p. 549. col. 2, n.
53. illius elangor quando pellat Sabbathum, p.
992. CcOl. 2. m. 27.

C.

Caſarea, urbs, p. 1301. col. 2. n. 49.
Caleb fuit pater æ2 Chur, p. 62 3. cel. 2. n. 34. ad
urbem Hebron ſolus venit, pag. 1121. coOl. 2, n.
2 5. it. p. II 30. col. 2., n, 3 8. quam ob cauſam,
d. p. 112 1. col. 2. n. 2 5,. ſuper ſepulchra patri-
archarum ſemet proſtravit, pag. 1121. col. 2.
n. 26. accepit Hebron, p. 1240. col. 2. n. 80.
Cain ex iergentis concubitu natus eſt, p. 3 2. col. 1.
n. 7. cum Caino nata fuit gemella, p. 41. col. I.
n. 7. fructus viliores Deo obtulit, p. 41. col. 2.
n. 9. hunc, poſtquàm fratrem occiderat, omnia
animaliainterficere voluerunt, p. 44. col. 2. n.
34. à Lamecho interemptus fuit, p, 47. col. I.
n. 55. & 56.
Camelus verecundus eſt circà concubitum, p. 267.
col. 1. n. 50.
Campania, Apulia & Calabria, regiones ſunt ferti-
liſſimæ, p. 22 8. col. I. n. 50.
Cananææ tertæ prærogativa, pag. 2 16. col. I. n.
3.
Canavaos per manus filiorum Jacobi caſunos
Eile,

—
elle, an
30,
Cundelabr
i .6)
2 6, amte
64 1o
lins ſgn
lent, p
brumol
Kinillo
P. 670.
Canir apud
Ethnicus
Cati, muli
D, P. 11
Caſticlimnt
19.
Caſa jude
col, 1.n.
(0l. 2. n.
col 1.n.
col. 1.n.
col. 1. n.
gedivole
ſex cien p
caſtralſtat
1. 9, 11.
Caſtrati c0
Caude oyis
Conahen er
poßernde
bagig gun
461 col.
AKucoler
col. 1n
Chamu⸗ Noz
cum Noscl
tunicas aec
1

lhanneh vid
Chenphin
natus eſt
bembin ſun⸗
ſe Gidi
eabon, urdis
lkeitiin
70, quis fin

n. 4l. mWatusfuit,
ntliis gladio ton⸗
n gn &,. 126 .
11217, Ol. 1.n 7,
cecns, pag 119.
atione Dei cadebat,
P. 11 19. c0l. 1m
3,P. 1 4,c0l. ln.
1115. col, 1. h, 2.
fecit relligis luit⸗
1. 17,ileſinul tum
tettann cecicitolten⸗
rez, ci nolnen Dei
e ad Midinniti iji
gehag 1163,c)1

cCetens Nommatiu,
enubus, fuitcommmmi⸗

. B
Gai aubitusfuitidum
m, P. ſ49 col un⸗

elit abbattu .

gerunt, 44.

.1
pptus u, li⸗

conelbiun, P.26.

obris, legione⸗

,H. ſ00. ,n.
a, la 16. ch

Cundoelabrum aureum miraculò Divinòô factum fu-
26. ante ilud fuit lapis, tres habens gradus, pag.

Nius figuram Judæi Calendariis ſuis adjicere ſo-

Cauda ovis vid. Ovis.

188.
Chanoch vid. Henoch. JM
Chenephrim dictus fuit rex ;Ægypti, ſub quo Moſes

ſuntett Chesbon, urbis, firmitas, p. 1199. Col. 2. n. 112.

(aſunos
inmm dh e

INDEE.

— lL

efſe, antiqua fuit traditio, p. 281. col. 1. n. 29.
& 30.

it, p. 63 6. col. 2. n. 1 16. & p. 1094. col. I. n.
64 1. col. 1. n. 143. it. p. 1092. col. 1. n. 2. il-

lent, p. 643. col. 1. n. 16 8, igneum cand ela-
brum oſtendit Deus Moſi, p. 644. col. 2. Sign.
X&cx in illo lucerna media per totum diem ardebat,
p. 670. col. 2. n. 118.
Canis apud Judæos majori in honore eſt, quàm
Ethnicus, p. 605. col. 2. n. 118.
Casbi, mulieris Midianitidis, epitheton fuit Sevil-
na, p. 12 3 1. col. 2. Sign. *
Caſtigationes purgant peccata, p. 147 1. col. 2. n.
Caſtra Judæorum terna erant in deſerto, pag. 575.
col. 1. n. 107. & p. 62 4. col. 2. n. 41. & p. 80 5.
col. 2. n. 32. it. p. 880. col. 2. n. 74. & p. 384.
col. 1. n. I. it. p. 105 3. col. I. n. 3. & p. 1165.
col. I. n. . it. p. 1275⸗-col. I.n, I12.& p. 146.
col. 1. n. 126. præſentiæ Divinæ caſtra qui in-

gredi volebat, is opus habebat ſepararione per

ſex dies, p. 62 4. col. 2. n. 42. quantum ſpa:ium
caſtra Iſraelitarum occupaverint, p. 12 81. col,
2. n. 21. V
Caftratio corpori eohætet, p. 969. col. 2. n. 81.

Cenaban per vim abſtulit terram Iſraëliticam à
poſteris Sehemi, p. 99. col. I. Sign. *&
Chagiga quando agno paſchali adjuncta fuerit, p.
46 1. col. I. . 19. it. p. 9 80. col. 2. n. 74. it. p.
9 91. col. 1. n. 78. quid Chagiga fuerit, p. 83 3.
col. I. n. 54. .
Chamus Noachum caſtravit, p. 84. col. 1. n. 36
cum Noacho rem habuit, ibid. Adami & Eva
tunicas accepit à Noacho, pag. 224. col. I. n.

natus eſt, p. 400. col. I. n. 10. HO””
Cherubim ſunt angeli noxii, p. 39.c0l. 2. n. 71. un-
ge ſic dicti, p. 63 0. col. 1, n. 47.

Chidekel fluvius, unde ſic dictus , P. 27. cOl. 2, n.
70. quis fluvius ſit, i bid.

Chisei eadem cum Horræis gens fuit, p. 290. col.
2‧ N. 2 I. „
Chobab fuit ipſe Jethro, p. 539. col. 2. n. 57. & p-⸗
540. col. 1. D. 58, it. p. 109 5. col. I. n. 34. fu-
it in conſilio Pharaonis contrà lſraelitas, pag-
1226. col. I. n. 90. . Mðð
Christianorum feſia quomodo à Judæis vocentur,
318. COl. I. n. 12.
Chur, fuit filius Mirjam, fol. 62 3. col. 2. n. 34,&£
p. 76 5. col. 1. n. 37. patrem habuit Calebum,
ibid. ab lira&litis fuit interfectus, p. 73 1. col. 1.
n. 4. & p. 73 2. col. 1-n. 49. & col. 2. n. 55·
Cibus immundus non contaminat alios cibos, niſi
in eo ſit quantitas ovi, p. 864. col. 1. n. 9 3.
Cinæus tentorium ſuum fixerat juxtà Amalecitas,
p. 1225. col. 1. n. 86. vid. Kenæi.
Cinereth terra pinguiſſima, p. 393. col. 2. n. 148.
mare Cinereth, pag. 12 88. c01. I, n. 46. it. pag.
1324. col. I. n. 27. iſtius maris ſchema ubi re-
periatur, p. 1288. C0l. 1. n. 46. in terra Naph-
tali ſitum eſt p. 1525. col. 2. n. 151.
Cmnis vaccæ rufæ ubinam fuerit aſſervatus, p. 1166.
col. 1. n. 15. illius vaſceulum in oſtio atiii fuir aſ-
ſervatum, d. p. 1166. col. 2. n. 19. &n. 2 1.
Circumtiſiolſraelitarum peracta fuit eadem illa no-
cte, quà omne primogenitum in Ægypto fuit
occiſum, p. 462. col. 2. n. 32.
Clementia, vid. Benigaitas.
Clibulus, per quem ſacerdotes ad altare aſcende-
bant, quomodo factus ſit, pag. 56 3. col. I. n.
126, is ſale conſperſus fuit, ne pedes ſacerdotum
laberentur, dict. p. 56 3. col. I. n. 127. quanta
ejus longitudo ac latitudo fuetit, p. 79 1. col.
1, n. 107. vid. altare. .
Cæcus pro mortuo habetur, p. 23 5: col. 1. Sign. *
it. p. 26 1. col. 1. Sign. †
Cæœli unde ſint fadti, p. 7. col. 1. n. 55.
Cætus quot hominibus conſtare debeat, p. 1131.
col. I. n. 4 1.
Colligatio, Hebr. νy, quomodo fiat, p. 181. cOl.
2. n. 26. ir. p. 2 54. col. I, n. 72.
Compenſationes oblationum, Hebr. prw, quan-
do fieri poſſint, p. 12 53. col. 2. n. 33 .
Comitari aliquem interdum neceſſitatis eſt, p. 146
col. I. n. 69. . .
Concupiſcentia prava quando infantem intret, p. 77.
col. I. n. 57. & n. 5 8 .

Chiltim quinam ſint, p. 1226. 01. 2. n,989

Cencubitus maſculus ſeverè prohibitus eſt, p. 947.
. Hhhhhhhb 3 co⸗

I N D

EX.

col. tI. n. 2 5. oſculum concubitus quid ſit, pag.
948. col. 2. n. 36. & p. 9 49. col. I. n. 37
Conjugale debitum non eſt æquale quoad omnes
viros, p. 2 66. col. 1. n. 4 5.
Conjugium vid. Mattimonium.
Conſecratio vid. Initiatio.
Conſuetudinem receptam nemo mutare debet, pag.
143. col. I. n. 45.
Controberſiæ Judæorum coràm gentium judicibus
non ſunt tractandæ, p. 565. col. 1. n. 6. & ſeqꝗ.
quam ob cauſam, ibid.
Contumelia proximo illata graviter punitur, pag-
TuIZ. col. I. n. 8.
Consibium ſapientum præſtantiſſimum eſt, pag
53 8. col. 2. n. 42. & n. 4 3. quale iſtud futurum
ſit in altero ſeculo ſeu vita æterna, dict. p. 43.
Gopulatißa particula interdum pro disjunctiva lu-
mitar, p. 576. col. 2. n. 115.

Corachusilliusque cœtus, pag. 373:col. 2. n. 37.

dum ipſe rebellavit contrà Moſen, in ejus ge
nealogia nomen Jacobi non memoratur, pag.
373. c01. z.n. 3 8. cur rebellionem moverit con
trà Moſen, p. 1145. col. 1I. n. 15. & ſequ. quo
prætextu ipſe in rei ellione uſus ſit, p. 1146.401.
I. n. 29, ex illius poſteris fuit Samuel, prophe-
ta, p. 1149. col. I. n. 6 1. ipſius filii tempore re-
bellionis ad meliorem mentem redierunt, pag.
1234. col. 2. n. 14. locus ſublimis in gehenna
eis fuit aſſignatus, ibid. Corachi cœtus non acce
pit partem in terra Iſtaelitica, pag. 1243. col. 1.
5ign. *
Correctio ſcribarum, p. 149. col. I. n. 97. quot
ſint illæ correctiones in S. Scriptura, ibid. quæ
illæ ſint, pag I104. col. I. n. 54. it. p. 1117. col
2. u. 50.
Coronæ tres ſunt, nempè: legis, regni & ſacerdotii,
pag. 62 S. Col. 2. n. 3 6. it. p. 12 43. col. 2. n. 18.

coronæ legis ſignum quodnam eſt, p. 62 8. co1 .
2. n. 36. coronæ regiæ ſignum quodnam, pag.
632. col. 2. n. 72. corona quarta ſcil. bonæ fa-

mæ illas omnes ſuperat, pag. 62 8. col. 2. n. 3 6.
& p. 1243. col. 2. n. 18. .

Curvus qui ex arca Noæ emiſſus fuit, is ipſe Eliæ,

Thesbitæ, cibum attulit, pag. 74. col. 2. Sign.
XXX

Coturnix, Hebr. , à nonnullis exiſlimatur fuiſſe

& col. 2. n. 127.
Craſtinus dies interdum tempus futurum ſigniſficat,
P. 1340. cOl. 1, n. 45.
Creatio mundi per duas literas facta eſt, p. 22. col.
2. D. 15. quænam res à Deo creatæ ſint crepu-
ſculo veſpertino, p. 1I82. col. 2. n. 36. & p. 52 5.
col. I. n. §I.
Gulius Divinus eſt oratio, pag. 13 5 5. col. 2. n. 3 .
Cuſtodiæ ſacerdotum quot fuerint, p. 330. col. 2.
n. 24. illæ ſingulis Sabbathis mutabantur, pag.
1033, col. 2. Sign. †

Dæmones quando ſint creati, p.2 I. col. I. n. 9. Noa⸗

chi aream intrarunt, p. 66. col. I. n. 88. de'mon
ſeu diòbolus nullam habet poteſtatem in creatu-
ram, quæ minor eſt grano hordeaceo, p. 444.
col. 2. n, 2 1. ei datur facultas nocendi noctu,
p. 47 3. COl. 2. n. 12 8. & ſeq dæmones cur b&&
dicantur, p. 12 13. col. 2. n. 75. 4
54. Danitica tribus ultima fuit in profectionibus
Iſraẽlitarum, p. 109 4. col. 2. n. 2 8. Dan, urbs,
Lælſchem dicta fuit, p. 1525. col. n. 142.
Dathan & Abiram inter ſeſe tixati ſunt in gÆgypto,
p. 411. col. I. n. 47. eontenderunt cum Moſe
& Aarone, p. 43 0. col. I. n. 3 I. & n. 33. detu-
lerunt factum Moſis de interempto viro «Ægyp-
tio ad regem Pharaonem, p. 53 5. col. 2. n. 23.
Dabid, Rex, à Mirjam genus ducit, p. 40 5. col. 2.0.
69.
Decimæ ſecundæ nonniſi in urbe Hieroſolyma co-
medi debent, p. 472. col. 2. Sign. * decimæ an-
no ſeptimo non præſtantur, pag. 6 12. col. 2.n.
57. inter ſancta levia referuntur, p. 13 6 3. col. 2.
p. 21. decimæ pauperis vocantur complemen-
tum decimarum, p,. 1454. col. 2. n 32. decima

col. 2. n. 42.
Decalogus non plenè de monte Sinai à Deo dictus
fuit, p. 550. col. I. n. 57. unò verbòô à Deo di=
ctus fuit, p. 55 2. col. I. n. 3. it. p. 133 5. col.
1I n. 9. quid ille contineat, pag. 62 3. col. I. n.
27. quomodo ipſe ſcriptus fuerit, p. 734, c01. 2.

locuſtæ quoduam genus mundum, p. 52 3. cOl. 1,
. 3 1* „ .

n. 71. it. p. 1079. col. 1. n. 61.

A

Cyabro non tran ſiit Jordanem, p. 619. col. 1. n. 124.

Dan, utbs, cur Chobah dicta ſit, p. 113. col. 2. n.

ſecunda quæ ſit & quando præſtetur, p. 1455.

Deſer.

—
Deſenum
110,
De popt
pleatur
undeel
ſe ſidet
119,
119cd!
1557. col
15, i⸗
damüli.
quamob
A ſbil
41 . col.
iat, P. 4
ſigniftenn
on. “
n Ph.&
10. it Pel
meriplur⸗
gio puni
Sctiptura
. chzeol
774. col,1
torinmari
lecdin mon.
63,tol.
ſunt numin
hominun,
Nlobeiteh.
beendus gni
Nonprivatn
collang
eo,tl
els in mor
ehetsfuit
achp 46
jehhlus tr
769,8².;
epanationez
untur, idi
10 mondu
Deis ofetil
nmome gin
bit porna
1 kenor lu!

. Vaboinſe n

619. Collenel,

futurum Cgiher,

chrelt, „. 11. (gl.

dcteate lin cleyl⸗
1,36 er.

ecolreczl⸗
, P.530. c0l,1
3Dmutabantut, dag.

a lh,el l eg Nore

õ
otellaten inclentu⸗
hordeaceO, 444,
ultas nocendi nolid,
demones el N⸗

.—õ

ſt, Pll, col ten.⸗
fuitin gioleckionids
.1,n.19. Dem ubt
15.lrn 4.
iai luntin Agyio,
mengerunt cum Moe
n 31, K , 33, getl⸗
uaren to ſlio 49,,.
cl un 13.
uci⸗ 40 ,60) 10h,

be Hieool,ma 40⸗
den Enen
a at bladl 0.
tut, 6 col.2

c0) 200 31.
4 Ntelennt,

Deo idus

Deo ide
ee⸗ e dzabe⸗ i⸗

6

IND E xx.„„

Deſertum cur formidabile dictum ſit à Moſe, pag.
1310. col. 2. Sign. † & n. 132. SDZ

Deus populum non punit, niſi menſura ejus im

pleatur p. 123. col. 2. Sign. † illius dictum pe-

tinge eſt, ac factum, pag. 124., col. 2. n. 81. ip.

ſe videt omnia nec quidquam videt illum, pag.

12 8. col. 2. Sign. ** cur ille dicatur *, pag.

1729. COl. 2. n. 1. it. p. 230.: cap. 2 9. V, 3. & p.

2, 83. col. 2. n. 1 9. S n. 19. & pag. 340. col. 2.

n. 25. ipſe nomen ſuum non appropriat juſtis,
dum illi adhuc vivunt, pag. 23q 5. col. 1. n. 42.

quam ob cauſam, ibid. n, 44. it. p. 261, col. 1.

n. 56. ipſius nomen eflentiale abſconditum eſt, p.
A1 5. col. 2. n. 14. Deus monet, priusquam pu-
niat, p. 42 4. col. I. n. 42. attributum Dei h

ſignificaàn judicem ac dominum, p. 437. col. 2.
Sign. *& p. 49 6. col. I. n. 6 3. it, p. 505, col. 2,
n. 5 9. & p. 552. col. I. n. 1. & p. 750. Col. I. n.
1o. it. p. I142. col. I. n. 71. vox 'ν*†‧e eſt nu-
meri pluralis, p. 72 7. col. I. n. I1. Deus more re-

gio punivit Ægypaos, p. 445. col. I. n. 27. S.
Scriptura loqui ſolet de Deo αεντοτανιαε.
549, col. I. n. 50. & p. 557. col. I. n. 5 6. it. p.
724. col. I. n. 2 5. ipſe tanquam ſtrenuus bella-
tor in mari Suph apparuit, p. 552. col. z. n. 8.

ſed in monte Sinai tanquam ſenex apparuit, pag.

55 3. col. I. n. 9. & ſequ. Deus unus eſt nec duo

ſunt numina, ibid. col, I. n. 12, pareit honori
hominum, p. 591. col. I. n. 2. & p. 12 04. col. I.
n. 10 6. it. P. 1420. col. I. n. 31. cultus Deo exhi-

bendus quis propriè ſit, p. 59 9. col. 2., n. 66.
non privat mercede ullam creaturam, pag. 606.
col. I. n. 119. ubinam ipſe cum Moſe locutus ſit,
p. 70 5. col. 1. n. 134:. it. p. 720. col. 2. n. 149.
Deus in monte Sinai apparuit Moſi opertus ami
culòô albô, pag. 746. col. 2. n. 6 8. Deus ibidem
velatus fuit ſicuti miniſter ſeu nuncius Eceleſiæ,
dict p. 746, col. 2. n. 6 8 & p. 748. col. 2. n.
87. ipſius tredecim proprietates, p. 746. col. 2.
n, 6 9. & p. 750. col. I. n. 9. & n. I1. Deo decem
emariationes ſeu perfectiones à Cabbaliſtis attri-
buuntur, ibid. Deus eſt locus mundi; non ve-
15 mundus eſt locus Dei, p. 747. col. 2. n. 76.
Deus oſtendit Moſi ligaturam phylacteriorum
in monte Sinai, p. 748. col. 2. n. 97. Deus non
inſfligit pornam., priusquam juſti ſeſe receperint

inn tentorium ſuum, p. 1111. col. 2. n. 132. un0

verbo ipſo irei vocavit homines, p. 5, col, I.n.

13. Deus numerst PIegrilca Eaelitaruin, pag.
1:18. col. 2. D. 24. ipie ſeptem firmamenta I-
ſraelitis aperbit, p. 13 3J2. co l. 2. n. 47. in illius
manu ſunt ommnia, præter ipſius timorem, pag.
1350. Col. 1. n. 31. Dei nomen eradere Judæis
teligio eſt, p. 136 3. col. 1 n 14. ipſe commora-
tur cum Iſraelitis in calamitatibus exilii eorum,
1476. col. 1. n. 1. 2. & 4. de monte Sinai ipſe ſe-
met manifeſtavit Iſraelitis à quatuor ventis, pag.
1489. col. I. n. 6 8. HW
Dies unus cur ita ſcriptum ſit in lege Moſis & non
dies primus, p. 6. v. 5. dies, Hebr. inter-
dum ſignificat annum, p. 200. col. I. n. 9 6. dies

col 1 n. 8 8. it. p. 9 76. col. I. D. 3 ,
Dilubium, Hebr. an, unde nomen iſtud habeat, p.
65. col. I. n. 83. quo menſe illud contigerit, dis
versè ſentiunt Rabbini, p. 6 8. col. I. n. 13. G& n-
I4. à diluvio ſuperſtes fuit Og, rex Baſan, p. 70.
col. 2. n. 36. diluvii aquæ, quo die deficere cœ-
perint, p. 72, col. I. n. & ſequ.
Dilubium particulare Enoſchi ætate contigit, p. 5 8.
col. 2, n. 2 3. it. p. 1486. col. 2. n. 38,.
Dina, Jacobi filia, arcæ incluſa fuit, p. 26 8. col. 2.
n. 67. cur illa in manum Sichemi ceciderit, dict.
p. 26 8. col. 2. n. 6 9. illius filia fuit Asnath, pag-
330 col 1. n. 60, à Sichemo uxor fuit ducta pri-
mô, deinde Simeon illius frater eaPndem in ma-
trimonium duxit, pag. 3 55. col. I. n. 13, 6& n.
Diſcerpta quænam fint, p. 22 3. col 1. n. 9. quot il-
lorum ſpecies ſint, ibid. dict. n, 9. & n. 10.
Diſcipuli in S. Scriptura vocantur filii, p. 133 9.col.
Dibitiæ hominis conſtituunt illum ſuper pedes ſuos,
1 p. I3 52, col. I. Sign, Auxx

2. n. 23.
Domus, quæ Hieroſolymis vendebatur, ſemper re-
dimi potuit, p. 1000, col. r. n. 9 5.
Dormitio cum pattibus indicat exſpirationem, non
ſepulturam, p. 36 3. col, I. n. 43.

E.

P: 13, col. I. n. 10 3.

Ede-

civilis quando incipiat apud Judæos, pag. 46 8.

Doctor in S. Scriptura vocatur pater, p. 13 38. col.

Eclipßis Solis & Lunæ malum ſignum eſt mundo,

INDEX.

EJenmis horti odor intravit cum Jacobo in concla-
ve Iſaaci, p. 2 25. col. 1. n. 27. .
Edomiticum regnum à Judæis vocatur Imperium
Romanum, p. 2 11. COl. I. Sign. * Tyri nomine
ab iisdem appellari ſoleti ibid. Edomæi ac Moa-
bitæ ab Iſraelitis bello peti non debuerunt, pag.
513. col. 2. n. 14 4. Cr ili ſibi metuerint ab If-
raelitis, ibid. ite p. 514. col. 1. Si n. *
Elias annunciabit redemptionem filiorum Jacobi,
p. 1026. 40l. 2. n. 150. quando nomen ejus per-
fectum ſeu plenum futurum ſit, ibid.
Elieger ab Abrahamo initiatus fuit, p. 112. col. I. n.
45. iple ſolus ex vernis Abrahami in bellum pro-
tectus eſt cum Abrahamo, p. 1I 2. col. 2. n. 49.
cur ille Damaſcenus ſit dictus, pag. 11 8ʒ. col. 1. n.
17. & n. 19. optavit & rogavit Deum, non fecit
augurium, p. 19 3. col. 2 n. 32. & p. 939. col. 2.

rivetur, ibid.
Eſabus quando àd malam indolem deflexerit, pag.
12 3. col. I. n, 61. & p. 214. col. 2. n. 9 8. illius
& Jacobi diverſs fuere ſtudia, p. 209. col. 2. n.
58. d 59. it. p. 2 11. col. I. n. 6 8.S& p. 213. col. 1.
n. &2. Eſavus unde ſic dictus, pag. 211. col. 2, n.
74. Eſavi regnum quando finietur, p. 212, col. r.
n. 76. ipſe quinque peccata uno die commiſit, p.
214. col. I. n. 93. cultum Dei contempſit, pag.
2 16. col. I. n. I10., ipſe comparatur apro, p 221
col. z. n. 43. veſtes à Nimrodo expetiverat, p.
224. col. I. n. 18. ſermone imperioſo uſus eſt.
dict. p. 224. cOol. 2. n. 24. infrà illum aperta fu-
it gehenna, p. 226. col. 2. n. 34. Eſavus & Ja-
cobus ambo mortui fſunt uno die, p. 2 30. col. 1.
n. 6 4. cur ille ad Iſmaelem iverit, ut cum eo af-
finitatem contraheret, pag. 231I. col. I. n. 16. &&

n. 13 3. filiam ſuam Iſaaco uxorem dare voluit, p.
197.c01. 2, n. 7 . ipſe Cananæus fuit, p. 19 8. col
1. Sign. * ei ſubſiliit terra, q. pag. 19 8. Col. I. n. 75.
Eliphas, Eſavi ſilius, Jacobum interficere voluit, p.
240. col. I. n. 10. cum uxore pattis ſui, Eſavi,
concubuit, p. 2 89. col. 2. n. 13.
Ellipticæ locutionis exempla in S. Scriptura, pag. 3.
col. 2. n. 27. & p. 44. col. 1. n. 2 8. it. pag, 318.
col. 2. n. 17. & p. 3 64. col. t. n. I. & n. 3. it. p.
1203. cOl. 1. n. 94. & p. 1223: col, t. n. 67.
Embryo in viſceribus animalis repertus comedi po-
teſt, pag. 855. col. 2. n. 17. embryo exeiſus non
potuit in ſactificium offerti, p. 970. col. 2. u. 88.
Enoſchi ætate oceanus tertiam mundi partem inun-
davit, p. 58. col. 2. R. 2 3. it. p. II2 6. col. 1. n.
70. it. p· 1486. col. 2. n. 3 8, illius tempore an-
geli nonnulli de cœlo ceciderunt, ibid. n.

69.
on fuit conſummatæ virtutis, Pp. I9 8. col
are 84. illius nomen curſcriptum ſit defecti-
8§, ibid. it. col. 2. n. 2n 5
abramn in doctrina legis ſtuduit, p. 364. col. 1.
. 2. à lacobo ad Joſephum miſſus fuit, dict. p.
364. col. I. n. 2. Ephraimitæ à Philiſthæis oc-
ciſi tuerunt, p. 5 13. colri. Sign.** quam ob cau-
ſam, ibid. it. n. 142. . 4 3;
vohrat fuit Mirjam, p. 62 3. col. 2. n. 3 5.
Pse. fa Rura in ſpecie expo ſita & deſcripta, pag.
775. col. I. n. 18. & ſeq.
Epicuræi nonnulli fuerunt inter Iſraelitas, p. 13 04.

col.I. n. 7 2. VOx iſta Epicurus unde à Judæis de-

ſequ. & p. 117 5. eol. I. n. 36. ipſe contendit cum
Jacobo de ſpelunca duplici, pag. 3 84. col. I. u.
155. ipſe legem à Deo ſibi oblatam non recepit,
p. 148 8. col. I. n. 50. & n. 51. & p. 1511. Col. 1.
n. 11.
Eſas animalium primis hominibus non fuit per-
miſſus, p. 19. col. 2. n. 16 8. & p. 79. col. u. n. 4.
hominibus poſt diluvium permiſſus fuit, pag. 79.
col. 2. n. 6,
Eſehcol, locus, unde ſic dictus, pag. 13 tu. col. 2. n.

145.
Ethan, fons, altior fuit 2 3. cubitis, quàm templum
Hieroſolymitanum, p. 1518, col. 2. n. 80.
Ethnicis non eſt jus paternitatis, pag. 16 5. col. I. n.
15. & n. 16. hoc quomodo ſit intelligendum,

ibid ethnicus comparatur cani, p. 60 5. col. 2.
n. II5:deterior eſt cane, dict. p. 605. col. 2.
n. I18. ethnicus, ſi præcepta Dei ſervaverit, vi-
tam æternam conſequi poteſt juxtà quorundam
Rabbinorum ſentenriam, pag. 9 18. Col. 1. n.
20.
Ea ſer pentis concubitum admiſit, p. 3 2. col. I. n. 7.
Epangelium quomodo à Judæis per contemptum
appelletur, p. 136 2. col, 2. n. 10.
Euphrates, Hebræis Phrat, unde ſie dictus, p. 27.
col. 2. n: 7I. & p. 2 8. col. I. Sign. * cur ille flu-
men magnum dicatur, p. 12 5. 0l. I. n. 8 3.& pag.
1302. cOl. I. n. 5r.
Excelſa quando & quamdiu permiſſa fuerint Iſrae-

41. &G 44
Eeei⸗

—
Excidium
.1
um, He
165.
cigium
eigdin
comedt

litis, p. 13 64. C0 l1. 2. n. 3 0,. & p. 136 5,. cCol. 2.n.4,0.

dium p.
Erommm
Exconmun
tosell d
collen.
lonem
1. 44.
Expiationit
1346, e.
Rxpbraun,
nkam pe
n. 2l it,
creritus
1,n.5)i⸗
col a. n.
P. 1z1I.
Exſiratin l
106, l.

ſtinatini
walignus.
ha Chriſti
lemptum
chjiſtomat
1,h 71.
Rmenn
Hiii dei guin
213, Klius,
1 9. col. 1
Tentubrum
te,
Riniscorondt
amentu
c0l. 1. n. 4
Danſicelil
Ohinionem,
ageltinnon
cdl. I1 . 1 1

Wafuerit 1

————⸗

lemn dellexeitt, pig.
cOl1. n,99. ilils
1) p. 109, C01. 2, l.
,68,K. u. c0l.,
peg. 111, Cl 1n,
nietur,p, 11n,edl,
uno die comwillt
Deiconempit pag⸗
mpatatur 9ro,9,1117

modoerpetizerat, .

e imeriolo ulus elt
loſtd illumn apena fu⸗
lne 34. layus 8 l⸗
und die, ).130 00,, 1
nifelit, ut tum eo⸗⸗
131 col nb,6
1o ipſecontencit cumn
lo dag z9, 4olelen
dioblatacn hon leceplt,
n 1. K Pljin⸗ 00l,1.

omigibus non fin pet⸗
69. KP.79,0l 0, ,

npemmilis fiti,)

us, e,1jnel 1,d

cadiic,guum tenplin
1l), col 2. P0.
tatis, Pag. 165.
in ſtineigenlun
1.0),6017.

rcani,
aur tar Sof.ol. 1

ne, bilt

porel untiquorun
mn, ſab g1i c lel

uunii, ntcnn⸗ .
udeis pel coltemp
ol n n
leſecicu, a.17.
Sgtll ſede

uſce. nizaͤls

(fuerin lie
iuſen g,cint

Ki⸗

49. 16 5, 00,,1 8

etaeiſerhaſen, d.

Firmamentum quot annorum ſpatio nutet, p. 90.

INDEX.

BExcidium qualis ſit poœrna, pag. 134. col. 1. n. 32.
SSS p. 180. Col. 1. n. 5. excidium ſive extermini-
um, Hebr. M, mortem præmaturam denotat,
p. 6 8 8. co], I. n. 162. in quibus locis Deus ex-
cidium comm inatus ſit, p. 802. col. 1. n. 3. ti ia
exci dia dicuntur de illis, qui, dum immundi ſunt,
comedunt ſacrificia, p. 83 5. col. 2. n. 7 8. exci-
dium vocatur mors, p. 902. col, I. n. 53.
xcommunicatio vid. Anathema.
Excommunicatus magiſtro, etiam excommunica-
tus eſt diſeipulo, p. 741. col. I. n. 11. & p. 780,
col. I. n. 2 5. & ſequ. exeommunicatio contrà Aa-
ronem & Mirjam decreta fuit, pag. 1117. col. 1.
n. 44.
Expiationis dies placationem attulit Iſcaẽlitis, pag.
1346. col. 2z. n. 12.
Exploratores Iſraelitarum quomodo terram Chana-
nam peragraverint, p. I12 1. col. I. n. 20. 6⁸
n. 2 1. it. p. 13 12. col. I. n. 146, eorum lingua
crevit usque ad illorum umbilicum, p. 113 3. ol.
I. n. 6 3 ipſi æterna morte perierunt, dict. p. 1133.
col. 2. n. 66. inter illos nemo fuit ex tribu Levi,
p. 13 I I. col. 2. n. 14 4.
xſpiratio, Hebr. ), non niſi de juſtis dicitur, p.
206. col. I. n. 25. it. p. 39 3. col. 2. n. 250,
.

F.

Faſcinationis vis, p. 127. col. z. n. 11. vid. Oculus
malignus. .
Feſta Chriſtianorum quomodo à Judæis per con-
temptum vocentur, p. 31 8. col. I. n. 12.
Fidejuſſio mutua ab Iſraëlitis facta eſt, p. 1476. col-
I1. D. 72. .
Figmentum malum, vid. concupiſcentia prava.
Filii Dei quinam ita ſint dicti, p. 56. Col. I. n. I.
2. 3. filius, Hebr. 19, quem numerum efficiat, p.
199. col. I., n. 1.
Filum rubrum in altari Hieroſolymitano, vid. Alta-
re.
Finis coronat opus, p. 1345. col, I. n. 1. & n. 4.

col. I. n. 4. & n. 5. ſeptem firmamenta ſive ex-
panſa cœli ſunt, juxtà quorundam Judæorum
opinionem, p. 1332. col. 2. n. 47.
Flagellatio non fiebat ſine acclamatione, p. 937.
col. I. n. 11 5. quomodo illa apud Judæos per-

Fletusaà Deo determinatus fuit Iſraelitis quoad po-
ſero⸗ p. 1127. col. 2. n. 9. quam ob cauſam,
IbId. . .
FPædus pangentium quis mos fuetit, p. 120. col. 1.
n. 39. it. p. 147 I. col. I:. n. 2; -ꝛ.
Fæmina primo concubitu non fit gravida, p. 126.
col. 2. Sign. * it. p. 162. v. 36. 6& coſ. 2, n. 1.
fœmina quando maſculum & quando fœmel-
lam pariat, p. 3 55. col. I. Sign. *
Formationes duæ ſunt in homine, p. 24. col. I. 'n.
35. & n. 36.
Fulurum interdum ponitur pro præterito, p. 504.
col. I. n. 44. & col. 2. n. 48

G.

Gad natus eſt circumeciſus, pag. 247 col. 2. n. 223
Gad etiam idoli nomen fuit, ibid, n. 2 1.
Ganges, fluvius, juxtà quorundam ſententiam eſt
Piſchon, p. 26. col. 2. n. 64.

Cehenna quo die creata ſit, p. 9. eol. I. n. 69. in il-

la aliquis poſt mortem duodecim menſibus ju-
dicatur, p. 309. col. 2. n. 91. gehennæ os quan-
do creatum ſit, p. 1153. col. I. n. 110.
Generatio perfectè juſta quænam fuerit, p. 92. col.
2. n. 2 5. hominum generationes ætate Abraha-
mi breviores fuerunt, p. 13 5. col. 2. n. 50.
Geneſar, mare, vid. Cinereth,
Gentilis vid. Ethnieus.
Gentes quot ſim in mundo, p. 1237, col. 2, n. 53.
it. p. 1256. col. 2. n. 9. gentibus hujus mundi
Deus cogitatum imputat tanquàm factum, pag.
1453: col. 2. n. 16. vid. Populi.
Gerar, regio, an fuerit de terra Iſraelis, p. 2 19. col.
2. n. 23.
Gibeonita licèt circumciſꝰ agnum Paſchalem com-
edere prohibitus fuit, p 480. col. 2. n. 197.
Gichon, fluvius, unde dictus, p. 27. eol. I. n. 6 9.
& n. 69. quis ſit fluvius, dict. p. 27. col. 2. n.
6

9.
Gigantes eur dicti ſint p. 59. col. I. n. 19. 8£
n. 20. unde ſint orti, p. 1126. col. 1. n. 69, cur
illi dicti fuerint ', p, 1318. col. 1. n. 31.
Ginoſar, vallis, p, 3 83, col. 2. n. 14 8%. vocatur et-
iam Gennelareth, ibid.
Gopher quale lignum, p. 64. col. I. n. 70.

acta fuerit, p. 446. c0l. 1. n. 5. 6. & ſequ.

Geoſehen terra paſcua fuit, p. 3 57, v. 3 4. illius pars
fuit Rahamſes, p. 3 59. col. 2, n. 21, Goſchen
Lii iii iii fut

ILN D-

E X.

i pars £gypti, pag. 362. col. 1. Sisn. Hrvor t anit iempus ſaum per mortem à Deo ſub=
XX .

ductus fuit, p. 5§ 3. col. I. n. 5. & col. 2. n. 8.

Gracia magna quænam ſic dicta, p. 22 8. col. I. n.] Hiobus qua in urbe habitaverit, pag. 10 9. col. 2. n.

5o. dientur hodiè Campania, Apulia & Cala
bria, ibid.

H.

Hadad, Ildumæorum Rex fuit, p. 29 3. col. 1, n. 48.
& col. 2. n. 5SI.
Mereditas terræ Chananææ filiorum Iſraelis diver-
ſa fuit à eœteris omnibus hæreditatibus, pag.
1240. col. I. n. 7 2, & ſequ.
Hagar cur itai dicta faerit, p. 12 5. col. 2. Zign. †
Pharaonis filia ſuit, dict. col. 2. n. 1. ei factum
eſt miraculum, pag. 12 6. col. 2⸗ Sign. * primo
concubitu facta eſi gravida, ibid. abortum fecit,
p. 127. Col. 2. n. 11. & n. 13. ad idola patris
ſui reverſa eſt, p. 172. col. I. n. 34. ab lſaaco
adducta fuit ad Abrahamum, ut ille eam ſibi
matrimonio jungeret, p. 20 I. col. I. n. 10 1. i-
pſa eſt Kethura, p. 20 2. col, 2. n. 1. & Sign. † cur
illaſic dicta ſit, ibid.
Haranus propter patrem fuum morte affectus fuit,
p. 9 3, col. 2. n. 2 8. in fornacem ignis conjectus
fuit, p. 94. col. I. n. 31. ipſe Abrahami fuit fra-
ter conſanguineus, non uterinus, p. 16 5. col, 2.
n. 21.
Har Moab quomodo nominata fuerit linguà Sy-
riacà, p. 119 0. Col. 2. n. 12 5.
Haſaeël eſt nomen angeli, p. t226. col. I. n. 69. de
cœlo cecidit, ibid.
Hasmonaæi bellum geſſerunt contrà Græcos, P. 1517.
col. 2. n. 71.
Hebelus ex Adamo natus, p. 41. verſ. 1. & 2 cum
eo nati ſunt duo gemelli, dict. p. 4 1. col. I. n.,
7. illius ſacrificium ignis cœlò delapius abſum-
pſit, dict. p. 41. col, 2. n. 11.

Hebrai unde ſic dicti, p. 111. col. 2. n. 34. it. p. 318.

co l. 2. n. 19. ſervus Hebræustaàm die, quàm no-

cte ſervit, p. 13 90. col. 2, n. 57e lingua Hebræa

antiquiſſim a, p. 89. col. 2. n. 1.

Hebron urbs, p. I121, C0 1. 2. n. 2 5. patriarcharum-

ſepulchra ibi fuerunt, ibid. quando illa ſit con
dita, p. II2 2. Col. 1. D. 29. illius urbis præſtan-
tia, ibid. n. 30. Calebo eceſſit in hæreditatem, p.
1240 col. 2. n. 0. it. p. 13 4. col. 1. n. 166-

10. ipſe dictus fuit ſobab, p. 29 2. col. 2. n. 45.
illius pater quis fuerit, ibid. ipſe conſultationi
Pharaonis de delendis Iſraelitis interfuit, pag.
537. col. I. n. 30. populos Canaan juſliitiã
ſuà protexit, p. 112 1. col. I. n. 18. & p. 1127. col.
1. n. 5. vid. & Jobab.
Hieroſolyma a Jacobo dicta eſt Bethel, p. 236. col.
2. n. 59, cur jacobus ibi non adoraverit, pag.
237. col. I. n. 64. & n. 67. urbs Hieroſolyma
non data fuit ad habitationem, pag. 13 77. col. 1.
n. 39. quomodo hoc intelligendum, ibid. vid. öe
Jeruſalem.
Holocauſtum juge vid. Juge ſacrificium.
Homines ptimi vid. Protoplaſti.
Hominis cauſa creata ſunt omnia, pag. 17. eol. I. n.
139. it. p. 61. col, I. n. 42. hominum antedilu-
vianorum quænam fuerint peccata, p. 56. col.
1. Sign. * & col. 2. n. 7. homines antediluviani
quomodo interierint, p. 64. col. I.n. 72. eorum
peecata graviora fuerunt.quàm eorum, qui tem-
pore diviſionis terræ vixerunt, p. 93. col. I. Sign.
† hominis creatio cur facta ſit, poſt crestionem
omnium animalium, p. 870. col. 2.n. I. honori
hominum parcit Deus, pag. 142 0. Col. I. n.
31.
Homicidivm etiam per errorem commiſſum expia-
tione opus habet, p. à0. col. 2. n- 13.
Horræzi eadem cum Chivæis gens fuit, p. 290. col.
2. n. 21.
Hoſpitium ſuum nemo facilè mutare debet, p. 102.
col. 2. n. 3. & 4.
Humilitas amplectenda eſt, pag. 8 94. col. 2. u.
8. .

I.

19 8,. col. I. I. 75 & p. 2 33. col. 2. n. 30. & p.
236. col, 2. n. 61. Jacobus in domo Heberi qua-
tuordecim annis miniſtravit, pap. 205. col. 2.
Sign. * & p. 23 I. col. 2. n. 12, it. p. 232. col.
I. n. 20. & p. 234. cOl. 2. n. 39. it, p. 288, col.
1. n. 57. Jacobi & Eſavi diverſa fuere ſtudia, p-
209. col. 2. n. 5 8. & n. 59. it. p. 2 I1. c0l. I. n. 6 8

Heliopolis, urbs, quænam, p. 359. 501. 2. . 21.

& p. 213. col l n. 932. G& n, 33.
. Jacobus

Jacobo, patriarchæ, terra in oecurſum exiliit, pag.

—
obut,
primeß
lentes e
zeobi
1/n. 2.
ciodot
cobus
130,0
ſepenti
iente
it . 1)
Sign, “
ral, wbir
ipſius to
cutihle
240. cdl
luit, ibie
lle foer
4r ipe i
164, c0l.
in ordar
10. cum
Elarip,:
montem
acobus p
quamobe
inis ſor,D
illiusgen⸗
le, b.19
in idis. co
ladiayi,
no lucku
un loperen
col.:, n,
Propter äli
cdl. de R.
um proilt
c0l. 1,.
gentes reili
Ayentus
36 0,col.
ventu deſit

E leyelare

onaitusfn
gype ſe
ius lec

4b.relent

mottem àDeo lud⸗
l. 1.0.
Dag, 109, col, 1,
19u col. 1, 4).
4, ipſe coriltationi
Aiis interfuit, ſag.
0s Camaan julitid
N19. & plln7 c0l

beihel, .236, 0.
on 40rarerit, pig⸗
7. utbs Hieroſolyin
dem Peg.13 col. 1
gencum ibih,ilid

laetifiium.
ſi.
znin bag⸗ eol. nn.
1 hotninum amtedilu.

npeccala, ſ,c.

homibes adtediluſiant
64. 6f0, ,72, eotun
guam eorum gulteln.
erunt p.3.40, hj,
a li, holt enionen
170, eol. 200. Lhonofl

eg. inno. con

gemn commilim ei
s genstit, Peh⸗

õ

, d Gt an

grmir, e. 20 ,
lnr „¹ ra⸗
n geinh lt
B iverla fuere ude 1

n. ge l, Na no

,Kn mib

1,n. 1

10.

IN D E x..

Jacobus, patriarcha, jure meritoque abſtulit jus
primogenituræ, p. 2 12. col. I. n. 75. cur ipſe
lentes coxerit, p. 2 15, col. I. n. 10 3. & n. 104.
Jacobus perfectum fuit ſacrificium, p. 2 16. col.

1. n. 2. cum ipſo ſimul intravit in conclave lſaa-
ci odor horti Edenis, p. 225. col. I. n. 27. Ja-
cobus & Eſavus, ambo mortui ſunt uno die, p.
230. cOl. I. n. 64. Jaco bus ordinavit orationem

veſpertinam, p. 23 3. col. 2. n. 29. ſub illo dor-
miente omnis terra lſraëlitica circumvoluta fu-
it, p. 2 3 5. col. I. n. 45. quam ob cauſam, ibid.

Sign. " illius ſcala, quam ipſe in ſomno vide
rat, ubinam ſteterit, p. 236. col. I. n. 54. & ſequ.

ipſius robur magnum fuit, p. 240. col. I,Sign.

"cur ipſe Rachelem oſculatus fleverit, dict. pag.

240. col. I. n 9. Eliphas illum interficere vo-

luit, ibid. col. I. n. 10. ipſius uxores prophe.

tiſſæ fuerunt, p. 244. col. I. n. 47. & col. 2. n.
48. ipfe in itinere ad tria ſemet præparaverat, p.

26 4. col. I. n. 22. & n. 2 3. ipſe baculum ſuum
in Jordanem immiſit eumque diviſit, p. 26 5. v. †
10. cum eo luctatus eſt aogelus, nempèé princeps

Elavi, p. 269, Ccol. 2. n. 74. Jacobus quando ad
montcem Eſavi iturus ſit, p. 276. col. I. n. 32.
Jacobus vocatus eſt x, pag. 277. col. 2. n. 45½.
quam ob cauſam, ibid. nuncium de obitu ma-

tris ſuæ, Rebeccæ, accepit, p. 2 83. col. I. n. 1 5.

illius generationes cur in Joſepho fuerint ſuſpen-
ſæ, p. 29 5 col. 1. n. 7. Joſephus ei ſimilis fu-
it, ibid. col. 2. n. I I. Spiritus Sanctus illum ir-
radiavit, p. 303. col. I. n. 76. cur ille diutur-
nò luctu à Deo punitus fuerit, p. 304. col. I. n.

382. ſuper eo Divina præſentia quievit, pag. 353.
col. 2. n. 27. ab eo ablatus fuit Spiritus Sanctus

propter filiorum ejus anathema, ibid. it. p. 357.
col. 2. n. 3 3. ipſe dedit Eſavo argentum & au-
rum pro illius parte in ſpelunca duplici, p. 354
col. I. n. 5. & p. 394. col. 2. n. 5. has divitias
gentes reſtituent regi Meſſiæ, ibid. n. 7. Jacobi
adventus benedictionem attulit Ægyptiis, pag.
360. col. z. n. 30. fames in Ægypto illius ad
ventu deſüt, ibid. ipſe Meſſiæ ad ventum filiis ſu-
is revelare voluit; ſed adventus iſte eidem ab-
ſconditus fuit, p. 362. col. I. n. 39. cur ipſe in
Kgypto ſepeliti noluerit, p. 3 62., col. 2, Sign.
z/g ipſius lectus fuit perfectus, p. 36 3. col. 2. n.

46. præſentia Divina ab eo receſſerat, p. 3 67.

cauſam, ibid. ſed iterum illa ſuper eum venit,
idbid. col. 2., n. 32. ſeminis fluxum non eſt pas-
ſus, p. 270, col. 2. n. 3. illius ſepultura, p. 3 94.
col. 1. n. 155. ipſe non eſt mortuus p. 39 3. col.
2, n. 2 5§0. & n, 2 51. quo ſenſu id intelligen-
dum, ibid. propter illum venit ͤÆägyptiis bene-
dictio, p. 394. col. I. n. I. in illius teretro core-
na ſoſephi ſuſpenſa fuit, pag. 39 5. col. 1. n. 10.
quinam portaverint illius feretrum, dict. p. 39 5.
col. 2. n. 17. & n. 19. ipſius primogenitura à
Deo confirmata fuit, p. 424. Col. I. n. 40. ipſe
cedros in 5Ægypto plantaverat, p. 65 I. col. 1. n.
54. ipſe ſolus debitum, quod etiam Eſavo im-
poſitum erat, in ſe recepit, p. 1175. col. 2. n.
Jannes & Jambres fuerunt fili Bileami, p. 729.col.
I2 8. fabricatio vituli aurei illis adſcribitur,
I1D1d. . . 8
Japhet, Noachi filius, fuit natu maximus, p. 5 5⸗eol.
1. n. 22. & p. 9 8. col. 2. n. 1I4. cur ille poſterio-
ri loeo poſitus ſit, ibid. poſteris ſuis ſepulturam
meruit, p. 8 4. col. I. n. 3 8. & col. 2. n. 40.
Wololatra totam abnegat legem, p. I138. col. I.n.
36. & col. 2. n. 41. it. pag. 1360. col. I. n, 90.
quamdiu cultus idololatricus eſt in mundo,
tàm diu ira Dei eſt in mundo, pag. 1378.col. I.
Sign. † eultus idololatricus qvis proprié ſit, p.
599. col. 2. n. 66. qvis cultus idololatricus ſub
pœna mortis ſit prohibitus, ibid. & p. 600. col.
1. n. 72.
Jehuda, Rab bi, Sanctus dictus, amieus fuit Anto-
nini, Imperatoris, p. 2 10. col. 2. n. 6 6.is piimus
autor Talmudis foiſſe dicitur, dict. pag. 2 10,c01l.
2. O, 66. & p. 9 16. Col. I. n, 1.
Jericho urbis pingue fuit ſolum, p. 1096. col. 2.
n. 53. iſtud lonadabo, Rechabi filio, datum fuit,
p. 1097. col. I. n. 56.
Jeruſalem in medio mundi ſita eſt,
Sign. ** vid. Hieroſolyma. ð
Iejunium publicum quomodo apud Judæos per.
actum fuerit, p. 53 I. col. 2. n. 13. lejunium,
in quo non ſunt peecatores Ifraëlitæ, non eſt
pro jejunio habendum, p. 71 8. col. I. n. 132.
Jethro, Socer Moſis, p. 422. col. 2. n. 3 1. ei ſe-
ptem fuerunt nomina, ibid. n. 32. it, p. 534.
col. I. n. 2. & ſeqv. illius pater fuit Rehuel,
p. 5 34. col. I. n. 10. ipſe dolorem conc eperat,

—

qvod Egypiii perierint, p. 5 37. c0l. 1. n. 30.
i iii iii z con-

INDE X.

conſultationi Pharaonis inrerfuit de delendis

Ilraelitis, ibid. it. p. 1226, col. I. n. 90. ipſe o-

mnes cultus idololatricos, qvi erant in mundo,
noverat, p. 53 8. col. 1. n. 37. poſt legem da
tam venit ad Moſen, p. 539. col. 2. n. 5 1. &

ſeqv. ipſe fuit Chobab, ibid. n. 57. it. p. 540.

col. I. n. 5 1. & p. 109 5. col 1. n. 34. proſely
tos fecit, p. 543. col. 1. n. 92. illius poſteri pro-
ſelyti ſunt facti & inter Iſraelitas habitarunt, ib.

44. illius poſteri magni evaſerunt, p. 122 5. col.
2. n. 87. & n, 88.
Zſreel, vallis, p. 3 80. col. 1. n. 106.
Ignis, quo die ſit creatus, p. 7. col I. n. 53. de cœ-
lo deſcendit ſuper altare, p. 7 86. col. 2. n. 73.

Imperium non eſi in die mortis, p. 148 I. col. 2.

Improbi etiamnum vivi dicuntur mortui, p. 95.
col. 2. n. 40. eorum initium eſt tranqvillitas,
ſed tandem pœnas patiuntur, p. 226. col. 1.
Infans qvando dicatur dny, p. 581. col. 1. n. 162.
Incantatio pet nomen immundum fit, p. 204. col.
Infernus qvo die creatus ſit, p. 7. col. I. n. 53. ir.
p. 9. col. 1. n. 69.
itiatio qvomodo fieri ſoleat, p. 691. col. 2, n. 19 3.
& p. 694. col. 1. n. 20.
Inqbilinus Hebr. 2), qvis dicatur, p. 1002. col.
2. V. 1 19. .
Intercalatio qvando facienda, p. 459. col. 2. n. 5.
cur illa facienda, p. 972. R 2. n. 2. & p. 97 3.
col. 1. n. 8. it. p. 9 ⁹ 1. col. 1. n. 77.
Interrogationes nonnullæ ſubſiſtunt vel ſunt effe .
Rivæ, p. 13 5. col. I. n. 44.
bybidia hominem & mundo educit P. 245. col. 1.
n. 1. inter qvos exiſtat invidia, p. 73 3. C01. 1.

n. * .
Fob iaus fuit Jaſchub, p. 12 3 6. col. I. n. 37. fuit
inter eos, qvi in gÆgyptum deſcenderunt, ibid,
Jobab juxtà nonnullos eſt Hiob, p. 29 2. col. 2. n.
45. vide Hiob.
Jobel qx id? p. 547. col. 2. n. 37. & p. 99 3. col. 2.

Jochebed filia Levi fuit, p. 3 44¼. col, 2. n. 9. inter
muros nata eſt, p. 3 55. cOl, I. n. 1 5. & n. 17.

n. 140.
Jaſephus Rachelem præceſſit in occurſu Elavi, p.

11, p. 3 6. Col. I, n. 23. nata fuit in £)tοα

non autem ibidem concepta, p. 3 5 5. col. 2. n. 17.
dicta fuit chiphra, p. 402. col. 2. n. 2 8. qvam ob
cauſam, ibid. Moſen & Aaronem peperit, p.
405. Col. 2. n. 6 8. & p. 406. col, 2, n. 1. qvot
annos nata fuerit, p. 407. col. 1. n. 4. ſoror
Kehati fuit, p. 43 6. col. I. n. 56. intrà oſtium
Egypti fuit nata, p. 1045. col. 2. n. 2 1I. it. p.

.

1241. col. I. n. 86.

Jonadab filius Rechab fuit, p. 1097. col. z. n. 56.
& p. 109 5. col. 2. n. 43. & p. 1096. col. 1. n.

ei data fuit certa pars terræ pingvis circà urbem
Jericho, ibid.

Perdan diviſus fuit baculò jacobi, p. 265. verſ. 10.

ubinam fluvius iſte oriatur, p. 1524. col. 2.

273. coſ. I. n 4. it. p. 3 96. col. I. n. 174. cur

iſtud factum ſit, dict. p. 27 3. col. I. n. 4. illius

venditio anté mortem IIaaci contigit, p. 297.

col. 2. n. 5 3: & p. 288. col. I. n. 60. ex illo

ſcintilla egredietur, qvæ poſteros Eſavi conſu-
met, p. 294. col. 2. Sign. * propter illum cir-
cumacti fuerunt filii jacobi, p. 29 5. col. 1. n.7.
cur Jacobi generationes in illo fuerint ſuſpenſæ,
ibid. it. col. 2, n. 10. & n. 12. illius vultus jJaco⸗
bo ſimilis fuit, dict. p. 29 5. col. 2. n. 11. & p.
297. CcoOl. I. n. 19. ipſe fratres ſuos apud patrem,
Jacobum, detulit, p. 296. col. 1. n. 14. qvocircà
ille punitus fuit, ib. & n. 1 5. ipſius fratres qva-
le conſilium contrà illum inierint, E.299. (Ol. 2.

n. 42. illius fratres ſemet anathemati devove-
runt, p. 303. col. 1. n. 77. Asnath, Potipharis

filiam, uxorem duxit, p. 316. cOol. 2. n. 3. Simili-
tudo imaginis patris ſui ei apparuit, p. 318. col. 2.
n. 15 & p. 390. col. 2. n. 222. & p. 39 1. c. I. n.
226, ſpem poſuit in homine, p. 322. COl. 2. n. 30.
cireumciſionem Ægyptiis injunxit, p. 33 1. col.
2. Sign.* à Simeone fratre in foyeam projectus
fuit, p. 3 36. col. 2. Sign. * de qvibus ipſe Ben-
jaminum interrogaverit, p. 343. col. 2. n. 57.
in juſtitia ſua perſiitit, etiam inter gentes, pag-
363. col. 2. n. 47. & p. 399. col. 2. n. 5. 6. 7.
ipſe Rex fuit, ibid. cur ei duplum hæreditatis
Jacobo darum ſit, p. 36 5. col. I. n. 20. ipſe patri
ſuo literas deſponſationis oſtendit, p. 367. col⸗
I. D. 29. illius ofſa ubi ſint ſepulta, p. 369.col. 1.

n. 45. Simeon & Levi illum eradicare volue-
runt, p. 374. col. I. n. 46. & col. 2. Sign. *
ipſe concupiſcentiam ſuam ſubegit, p. 390 col.

2„

—
1,h.
col.
teltan
um
be719
ſama
comp.
col 1.
Maa eet
P. 124
populn
contit⸗
Aus ſit
ur, He
n.ſſ. 6
materne
tus ſimi
c0l. 2.5
coligai
14. cigi
1as, idi⸗
196, co
191. col
ſkument
ſeriptum
1n 70, i
Ind, p.
mo Gaaf
1, 5. 4
rem, b.
ligaverin,
Gosmada
eus ſier⸗
nibatn,
ſp igf
iſſe propt
2. 1,92.
ed, P. 10
5 264, co!
((l. 1, n3.
179 0l 1.
is ellat
enecayitſiti
eolt, P. 10
l
donnu

P.z ſſcol.2.n.17,
Nlnn, 2 ,gan ob
tonem pepert, p.
C0),11n. 1, go
(01. 1. ,4. f010t
0. ſ6, iatti ofkium
cl.1. n. 11, it P.

109 7. col.1,5 50,
dingtis tifes utbem

obi. 16) el. 10
1, d. 1 14. (l.1

in occutſu Elati,.
, col, 1. 174. cur
13,l, hin 4 llius
ci conligit, P. 107.
col. 1.d.60. e il0
Ketos Elati conſu-

1r poter lum t.

).195,60l 1.n,
illofuenint ſuhene,
1:. lliuns olivs o⸗
(l. 1, nel b⸗
tes ſvosPud paen,
col, 1.n l4, gtoeine
1. iplus lanes e⸗
inierigt,,.299, Ol1.
4 amathemati ee⸗
7. Asnanh, Potihhais
16. 0,,. 3 Sinili⸗
ippatdig, 1, 1

nep 12,10,,99.
ginſumit, ) 33 ,10,
te in oſeam hoſel⸗
ue geginls ſe benn
5. 345. 6ol 1. 257.
liam iner genles, pig⸗
. 1. n ſ b .

*

p. 729. col. 2. n. 32. Joſephus terram promil-

conſtituit interpretem, ibid. n. 246. cur ipſe di-

Iſaac, Hebr. pv) cur ſic dictus ſit p. 136. col. I.

mo, p. 20I. col. I. n. 10 I. Iſaaco ab Abraha-
mo data fuit benedictio teſtamenti, p. 203. col.

zorem, p. 212. Col. 2. n. 80. cut illius oculi ca-
ligaverint, p. 222. cOl. I. n. I- cur ipſe duos hœ-

Imaël ad malam indolem degenerâvit, p. 171.

172, col. I. n. 3 3. ipſe ab angelis adminiſtrato

2. n. 222. Septuagimta lingvas calluit, p. 394.
col. 2. n. 7. ipfius ofſa à qvibus portata ſint in

terram Cananæam, p. 489. col. I, n. 56. fere-
trum ejus qvomodo Moles & Nilo extraxerit,

ſam amavit, p. 1242. col. I. n. 1. cur ille rubo

comparatus ſit in benedictione Moſis, p. 152.

Jaſua actepit Thimnath Serach in hæreditatem,

p. 1240. CoOl. 2. n. 81. cur ipſe vetba fecerit ad
populum, p. 1507. col. I, n. 245. Moſes ei

QGus ſit Ho'chea, p. 150 8. col. I. n. 249.

n. 55. & n. 56. ſanctus fuit jam inde ab utero

materno, dict. p. 136. col. 2, n. 56. illius vul-

tus ſimilis fuit vultui patris Abrahami, p. 169.

col. 2. Sign. ** & p. 206. col. 2. n, 29. ipſius

colligatio liberat iſtaélitas à poœnis, p. I 84. verſ.
14. cinis ejus permanet ad expiandum Iſraeli-
tas, ibid. Iſaac & Rebecca ubi ſint ſepulti, p.

186. col. I. n. 7. Iſaac ſancta, fuit oblatio, p.

192. col. 2. n. 28. & p. 213. col. I. n. 81. ei in-
ſttumentum donationis à patre Abrahamo erat
ſcriptum, p. 19 3. col. 1. Sign.* & p. 197. col. 2.
n. 70. ipfe ivit, ut Hagarem adduceret Abraha-

2, n. 6. cur Iſaacus noluerit aneillam ducere u-

dos mactari voluerit, p. 22 3. col. 2. n. 16. Iſaa-
cus viderat gehennam, qvæ infrà Eſavum ape-
riebatur, p. 22 6. col, 2. n. 3 4. qvando mortuu:
ſit, p. 285. col, 2. n. 53. & p. 2 9 8. col. I. n. 55.
ipſe propter dolorem acobi flevit, p. 309. col.
2. n. 92. illius einis ſemper præſens eſt coràm
Deo, p. 1027. col. 1I. n. 156.

Iſehboſchetus curab Abnere fuerit Rex conſtitutus,

col. 2. n. 30. illum febris ardens cortipuit, p.

riis accuſatur apud Deum, p. 173. col. 2. n. 44.

enecavit ſiti Iſraelitas, ibid. n. 4 ,. pœnitentiam
egit, p. 204. col. 2. n. 13. ipſe certo reſpectu

habitavit ac eecidit, p. 206, col. 1. n. 2 6. qvan-

do mortuus ſit, p. 23 1. 0l. I, n. 7. ipſe legem?

à Deo oblatam non recepit, p. 14 88. col. I. n.
50. & n. 5 1. it. p. 1 5 1 I. col. 2. n. 12.
Wtaëlitæ qvot annis fuerint in Egypto, p. I21.
col. 2. Sign. ** & n. 51. it. p. 479. col. I. Sign.
* & Sign.**. comparantur ſtellis, p. 3 99 col. 1.
n. 3. fœmiaarum Iſraeliticarum fœcunditas, p.
400. col. I. n. 9. illæz comparantur beſtiis, p.
4 0°4. COl. I. n. 4 ⅝. Iiraelitæ eadem illa nocte
qva omne primogenitum in Æ gypto fuit oeci=
ſum, cir cumcili fuerunt, p. 462. col. 2. n. 32.
Iſraelita apoſtata idem eſt ac alienigena, p. 480.
col. 1. n. 19 I. Ifraelita præputiatus qvis ſit, p.
482. col. I. n, 209. hujuſmodi præputiatus a-
gnum Paſchalem comedere prohibetur, ibid. n.
110. & n. 111. unde Iſraelitis fuerint arma in
bello contrà Amalecitas, p. 48 8. col. I. Sign.*.
in ſi nocte diei ſeptimi ab egreſſn ex Æ£gypto de=
ſcenderunt in mare Suph, p. 49 2. col. 2. Dn. 24.
exigua fide fuerunt præditi, p. 49 9. col. 2. n. 89.
ipſi inviti à mare Suph profecti ſunt, p. 516.
col. I. n. 160. qvam ob cauſam, ibid. & n. 160 1.
majorem prædam in mari Suph invenerunt,
qvàm ipſi ex Ægypto aſportaverant, ibid. illi à
monte Sinai duodecim millia receſſerunt, pag.
55 8'. col. z. n. 76. lites ſuas coràm gentium
judicibus peragere prohibentur, p. 56 5. col. I.
n. 6. & 7. unde illis ligna fuerint in deſerto, p.
626. col. 2. n. 1 7. & n. 18. eorum liberi ab Æ-
gyptiis impacti fuerunt mutis lapideis, p. 72 9.
col. I. n. 30. Iſraelitæ fuerunt apoſtatæ, p. 73 5.
cOl. 1. n. 77. ipſi à Moſe fuerunt probati, tan-
qvam mulieres declinantes, p. 7 3 5. col. 2. n. 93.
coronas aureas de monte Choreb aſportarunt,
p. 740. col. 2. n. 6. ipſi angelis corruptoribus
à Deo permiſſi fuerunt, poſtqvàm vitulum con-
flatilem fecerant, p. 74 82 col. 1. n. 9. ipſi non
audiverunt vocem Dei loqventis cum Moſe in
tabernaculo, p. 77 9. ol. I. n. 1 5. & n. 1 9. it. col. 2.
n. 2 I. qvando illi fuerint qvaſi excommunicati à
Deo; p. 7 80. col. 1. Sign.* & n. 2 5. it. p. 13 1 8. co!.
2. ·R40, quantum ſpatium illi pedibus ſuis in a-
triocalcare potuerint, p. 79 3. col. 2, n. 14 in feſto
ſolenni nondebebant tangere morticina, p. 956.
col. 1. n. 2 5 rproptet qvam cauſam illi in exilium
fuerint abducti, p. 99 7. col. I. n. 66. alter prosal-
tero tacitè fidejuſſn, p. I102 5. col. I.n. 13 6.it. pag.
1423. COl. 2, n. 9. & p. 1476. col. I. n. 72.
qvo ordine illi profecti ſint in deſetto, p. 109 5.
Iii iii iii 3 Gol.

col. 1. n. 2 9. & ſeqv. omnis, qvi illos odit, is
ipſum Deum Odit, p. I09 8. col. I. n. 68. Deus
illis fletum qvoad poſteros de erminavit, p.
1127. col. 2. n. 9. qvam ob cauſam, ibid. ipfſi
ſedebant coram Deo in ſepto ſive velo interiore,
p. 1214. col. 2. n. 78. per ſcortationem ceci-
derunt, p,. 1223 col. I. n. 66. ſeptem familiæ

de illis defuerunt, p. 1235:⸗ col. I. n. 2 I. qvam

ob rem, ibid. col. 2. n. 27. & p. 12 36. col. 1.
n. 32. Iiraelitæ non pereunt, ſicuti cœteræ gen-
tes, p. 12 57. col. I. n. 13. ipſi fuere moleſti, p.
1304. col. 1. Sign. **. & col. 2. n. 76. ipſi ver-
ba legis, ſtatim atqve ex ore Dei prodierant,
intelligebant, eaqve explicare poterant, pag.
1488⸗col. I. n. 57.m
Wasliticæ tertæ prærogativa, p. 216. col. 1, n. 3.
illa altior eſt omnibus aliis terris, p. 350. col. 1.
Sign. * it. pag. 739. col. I. Sign. ** & pag.
1402. col. 2. D. 1 8. terra Iſraëlitica expiat pec
cata p. 362. col. 2. n. 41. vid. Judaica terra it.
Terra Iſraelitica. =
Iſaſeharis poſteri temporum peritiam noverant, p.
3 80. col. 2. n. 108, & n. 109. It. p. 152 1. col.
2. n. 109. ex illis primores Synedrii eligebantur,
ibid.
Ilialia Græca quæ, p. 22 8. col. I. n. 50.
ler ingreſſutus quid facere debeat, p. 1200. col. 2.
n. 70.
Jubilaas annus aliquando ceſſabit, p. 129 5. col. 1.

Jude, hatriarcha, fuit, qui conſilium dedit, ut Jo-
ſephus venderetur „ b. 3 10. col. 1. n. 1 de di-
gnitate ſua depoſitus fuit, dict. p. 3 10. col. I n.
1. it. p. 3 16. col. 2. n. 1. Spititus S. eum illu-
minavit, pag. 339, col. I. n. 11. ipſius oſſa ſeſe

continuè in ſarcophago volutarunt, dict. pag.

339. col. I. n. 14. & p. 349. col. I. n. 31. & n.
32. it. p. 15 1 5. col. 1I. n. 48, & n. 50.· ipſe ſemet
à fratrum conſilio contrà Joſephum removit, p
p. 37 5. col. 2. n. 58. & n. 60. illius ſceptrum
quale, p. 376. col. I. n. 61. L
Judaicus populus quomodo fuerit diviſus, p. 830.
col. z. n. 24.
Judaicæ terræ fertilitas, p. 377. col. 2. n. 78. & n.
79. vid. Terra Iſraelitiiec.
Judices rem prius inſpiciant, quàm decidant, pag.

148. col. 1. n. 97. && n. 98. eorum qualitates

n. 103. .
Juge ſacrificium matutinum omnem oblationem
præcedit, p. 800. col. 2. n. 1 5. & p. 82 1. col.
2. n. 2 8. it. p. 24 3. col. 2. n. 20, iſtud perfi-
cit omnes oblationes, dict. p. 82 1. col. z. n. 29.
poſt juge ſacrificium veſpertinum regularirer
nihil amplius offertur, ibid. n. 30. juge ſacriſici-
um ubi mactari debeat, p. 12 51. col. I. n. 14.
& ſequ. vid. & Sacrifſicia.
Jumenta, beſtiæ & aves etiam de arbore ſcientiæ
boni & mali comederunt, p. 3 3. col. 1. n. 18.
jumentum magis videt, quàm homo, p. 1200.
col. 2. n. 72.

p. 1129: col. 1. n. 2 8. & p. 1131I. col. I. n. 44.
it. p. 1502. col. 2. n. 196. juramenti forma ac
modus, p. 199. col. 2. n. 2. & p. 190. eol. I. n.
4. juramentum diſſolvi poteſt pcœnitentià, pag.
1262. col. 1. n. 23⸗ quando & à quo illud ſit
præſlandum, p. 1339: col. z. n. 3 6. & ſequ.
Juſtis lux primæ va in futuro ſeculo reſervata eſt, p.
6. col. I. n. 50. juſti, quamvis demortui, di-
cuntur vivi, pag. 9 5: col. 2. Sign. ** juſti ſunt

ſervant urbem, p, 1 50.col. 2. n. 10 8, it. p. 15 I.
col. I. n. I1I. filium juſtum qui relinquit, per-
inde eſt, ac ſi mortuus non eſſet, p. 147. col. 2.
n. & 1. juſti ab initio caſtigantur; ſed eorum finis
eſt tranquillitas, p. 2 26, col. I. n. 3 2. hominis
juſti egreſſus ex aliquo loco notabilis eſt, p. 233.
col. 1. n. 2 3. lufficiat juſtis id, quod eis in futu-
ro ſeculo præparatum eſt, p. 296. col. 1. Sjgn. *
juſtorum animæ apud Deum ſunt reconditæ, p.
15 12. col. I. n. 18.

k.

Kenai, dum prolſelyti fadti ſunt, inter Iſraelitas ha-=
bitarunt, p. 543: col. I. n. 92., eorum magnitu-
do, p. 122 5. col. 2. n. 987. & n. 8 8. vid. Cinæ-
Kethura eſt Hagar, p. 202. col. 2. n. I. & Sign. †
Kibroth Hataavah fuit in deſerto Paran, p- 1094.
col. I. n. 20,
Kinereth vid. Cinereth.
Kiriath Atbah, Hebr. ya Ni e. quatuor, cur ſie di-

quænam eſſe debeant, P. 13 07 c0l. 2. n. 10 2,&!

catur, p. 186. col. 1. Sign, T & n. 7.

Juramenlum Dei quale „pPag. 77. col. 2. n. 60. it.

vehiculum Dei, p. 13 7. col. I. n. 60. decem juſti

Rorachut,

—
Horachul, i
llaelitica

lLaben impt
augur fuit/
Ladensroxi
n. 11 ¾ 1t.
L’ſelem utb
(0l. 20 h.

Lamechus C

n I6; iob⸗
jugali abſl
ſ0:col. ¹.
col. 1 ian

laudite, b

1626, col.
lLipilati grit
n 1z. leg
(os, ,,9
Ng⸗ 10, 32
2, he hl it.
lauj bominis
col. 1. N. 2
Lea cur teneris
ill Deuim ro
mininamma

Lenlter cur en

0. 103,.

Uynſu gom

t ir egtz.
n49.

ahilanm ihu

14 44, 01. 1.
men Leri 5
lrnft
Uit,idid cl
meone fatfen
inierunt, 9,3,
nntibe⸗
dus ſenildes,

Mnibus ſiattid

4 9) col 8

nüiennt

eplticz tribr⸗

1 inan.

———
—

hem oblationem
KP. 521, ol.
10, iſtad perfi⸗
11,C0h 1. . 29.
hum tegnlarher
3o. juge actlici⸗
1. col 1,ne 1.

de bore ſelentie
33. cole le l⸗
homo, P. 1100:

col. 1. n. 60, 1,
131,f0. 1. 9, 44,.
amenti foimaa
)rgo eeen⸗
cenltentla pag.
i goo illuc li
,n. z0. K legu.
ulotelernata elhh⸗
Vis demonui, dl⸗
Sign 1n uſi unt
10, 60, decem ſuſti
N. 10 ö,1t. . ll⸗
qni telinguinbet—
let h. 147,00.1.
turzled eorumm ini
l.1. n, 32, homninis

notabilselt, 13

oceizinin⸗
1950 el⸗ 1 De⸗
nlust terondiiay⸗

ih inter ltueltushi⸗
n, eorum agnn .
n 88, nig. Cin⸗

ſcler ,1096*

go Datan, b

, ummntl ii .
f& N:

WlN

Korachus, illius cœtus non accepit partem in terra

Lapidatio qvibus verbis indicetur, p. 946. col. 1.

Lebitarum tribus ab arca fœderis conſumpta fuit, p.

conflatilis, p. 737. col. I. n. 94. & p. 1041. col.

i N D E xK.

Iſraelitica, p. 1243. gol. 1. Sign. "*

Laban, improbus extitit, pag. 199. col. I. Sign.*
augur fuit, p. 2 5. col. 1.n. 46. .
Ladgens proximum ad quid tenestur, p. 576. col. I.
n. 113. it. p. 57 9. col. I. n. 1411.
Læſchem urbs dicta fuit Pamias ſeu Panias, p. 1524.
col. 2. n. 141. .
Lamechus Cainum interfecit, p. 47. col. I. n. 5 5. &
n. 56, ipſius uxores cur ſemet à congreſſu con-
jugali abſtinuerint, p. 49, eol. I. n. 70. & pag.
50. col. z. n. 80. an ipſe propheta fuerit, p. 54.
col. I. Sign. † natus eſt circumciſus, ibid.
Laodicea, urbs, aliqvando opus habuit oleò, pag.
152 6. col. 2. n. 159.

n. 13. & ſeqv. qvomodo peracta fuerit apud Ju-
dæos, p. 999. col. 2. n. 69. & p. 122 8. col. 1.

n. 9. & I0. lapidationis locus qvis, p. 1140. col.

2. n. 61. it. p. 12 2 8. col. I. n. I1.
Laus hominis plena eo, abſente dici ſolet, p. 1115.
col. 2. n. 29.
Lea cur teneris fuerit oeulis, p. 241. col. 2. Sign.*
illa Deum rogavit, ut proles maſculina in fœ-
mininam mutaretur, p. 249. col. I. n. 34.
Lentes cur à Jacobo fuerint coctæ, p. 215. col. 1.
n. 10;z
Leproſas pro mortuo habetur, p. 261, col. I. Sign.
t. it. p. 413. col. 2 n. 67. & p. I117. col. 1.
n. 4.8.

244. col. 2. n. 50. qvam ob cauſam, ibid. no
men Levi à qvo ei fuerit impoſitum, pag. 2 45.
col. iu. n. 51. cur nomen iſtud ei impoſitum fue-
rit, ibid. col. 1. Sign. * ipſe Levi unà cum Si
meone fratre ſuo conſilium adverſus Joſephum
inierunt, p. 372. col. I. n. 2 2. & n. 27. Levita
rum tribus ab gyptiis non fuit ſubjecta oneri-
bus ſervilibus, p. 42 6. col. 2. n. 4. Levi præ o-
mnibus fratribus ſuis dies vitæ prolongavit, p.
435. col. 2, Sign. “. Levitarum caſtra locus
refugii erant in deſerto, p. 575. col. I. n. 107.
Levitica tribus haud innexa fuit crimini vituli

cum cœteris Iiraelitis non fuerint numerati⸗ p.
1040. col. z. n. II. it. p. 1094. col. 2. n. 29.
it. p. 10 8 5. col. I. n. 41. & p. 1086. col. I. n. 5 3.
Levitica tribus qvaſi phalanx regia fuit, p. 1040.
col. 2. n. 10. & p. 1045. col. I, n. 19. Levitæ
perſecuti ſunt Iſeaelitas, p. 12 3 5. col. 2. n. 26.
& pi 1348˖. col. 2. n. 14. de Levitis qvatuor fa-
miliæ fuerunt interemptæ ab Iiraelitis, p. 12 3 5.
col. 2. Sign. *. Levitæ potuerunt poſſidere a-
g'os extrà terminum terræ Chananææ, p. 1241.
col. I. n. 8 8. portionem ſtatutam ex domo Re-
gis i. e. Dei abſtulerunt, p. 13 49. col. 2. n. 2 8.
Lebiathan & compar ejus creavit Deus marem &
fœminam, p. 1I4. verſ. 21. fœmina à Deo in-
terfecta, & juſtis in futurum tempus à Deo ſa-
lita ac reſervata fuit, ibid. ut & col. 2. n. 117.
Lex ubi debeat incipere, p. I. col. 2. n. 3. & pag.
459, col. I. n. 1, lex oralis, p. 217, col. 2. n. 17.
& p. 517. col. 2. n. 175. lex oralis non eſt in
Scripturam redigenda, p. 75 8. col. 2. n. 86.
id tamen poſteà propter nece ſſitatem permilſ=
ſum fuit, ibid. lex Divina venit nomine aqvæ,
p. 517. Col. I. n. 173. legis exponendæ tredecim
ſunt modi, p. 11. col. 2. n. 88. it. p. 98 5. col⸗
2. Sign. **. it. p. 1069. col. I. n. 3 I. & p. 1414

col. 1. n. 19. prætereà triginta & duo modi ſunt

legis explicàndæ, p. 2 5. col. z. n. 52. legis
promulgationi qvis dies deſtinatus fuerit, p. 20.
col. 1 n. 174. & col. 2. n. 175. in lege Moſis non
eſt ptius & poſterius, p. 141. col. I. n. 2 5. &
p. 2 87. cOl. 2. n. 52. it. p. 83 9. col. I. n. 1: &
p. 1087. col. 2. n. 2. legis verba varios admit-
tunt ſenſus, p. 27 8. col. I. n. 47. legis repetitio
qvomodo ſit facta, p. 759. col. 2. n. 96. leges
Hebr. yn cur ita in ſpecie dicantur, p. 217.
col. 2. n. 17. & p. 102 8. col. 1. n. 158. legi fa⸗
ctum eſt ſepimentum à Rabbinis, p. 83 3. col. 2.
n. 56. & p. 97 1. col. 2. n. 102. lex 70. lingvis
à Moſe expoſita fuit. p. 1300. col/I. n. 42 &
pag 1459. col. I. n. 4. antè mundum conditum
exlitit, p. 1320. col. 4, n.5 1. Eſavo & Iſmaeli
à Deo oblata fuit, p. 1320. col. I. n. 52. & p-

recepta, ibid. lege n qvi non docet filium ſuum,
is dies ejus abbreviat, p. 13 5 8. col. 2. n. 74.
cur lex diſcenda ſit, p. 13 5 5. col. I, n. 3 5. qvi
ſemet à lege ſeparat, is cultui idololatrico pro-

1. n. 13, & p. 1045. (0l, 1. n. 17. Levitæ cur

ximus eſt, p. 13 57. col. 1. n. 57. legis verba
ſun

*

1487. col. 2. n. 49. & 50. ſed ab illis non fuit

1IN D

ſunt inſtar montium, qvi à pilo dependent, p. †

1508. col. 2. n. 2 54, lex coràm Deo igne ſcri-
pta fuit, p. 1 512. col. I. n. 16.
Libellus repudii, vid. Repudii libellus.
Liberi cui non ſunt, is non ædificatus, ſed deſtru-
Ccus eſt, p. 12 6. col. 1. n. 2. talis pro mortuo
habetur, p. 245. col. z. n. 3. & p. 261, col. I.
Sign. † .
Libertas, Hebr. ,
col. 1. n., 30. . .
Ligna in deſerto ünde fuerint Iſraelitis, pag. 62 6.
col. 2. n. 17. & 18. it. p. 6 51. col. I. n. 54.
Linga Hebræa antiqviſſima eſt, p. 89. col. 2. O. 1.
lingva maledica qvomodo punita fuerit, pag
419. col. 2. n. 11. ab ea ſibi cavendum eſt, p.

unde ſie dicatur, p. 99 3.

1442. col. z. n. 21. qvot lingvæ ſiat in mun-

do, p. 13 00. coOl. t. n. 42. it. p. 1487. col. I. . 45.
Lingvæ tres in ſinapi fuerunt ab Abrahamo ho-
ſpitibus oblatæ, p: I42. col. 2. n. 41.

Litera) od in nomine Sarai murmuravit contrâà

Deum, p. 131. col. 2. n. 16. & n. 18.
Lites vid. Controverſiæ. .
Lothus unde dives ſit factus, p. 10 3. col. I. n. 6.
ipſius paſſiores erant improbi, ibid. col. 2. Sign.
XW & n. 8. illius ſemen à ſemine Abrahami ſepa-
ratum fuit, p. 105. col I. Sign. *, ipſe Abra-
hami religionem ſeqvi noluit, p. 105. col. 2.
n. 19. 1 judex fuit conſtitutus à Sodomitis,
p. 152, col. I. Sign. †. cur illius uxor in ſtatuam
ſalis verſa fuerit, p. 16 I. col. I. n. 69. i pſius u-
xor qvomodo vocata ſit, ibid. illius filiæ cur
cum patre concubuerint, p. 161. col. 2. n. 74.
in Lothi ſpelunca vinum à Deo præparatum fuit,
ibid. n. 76. ipſius filiæ tempore Moſis mercedem
acceperunt, p. 16 3. cOl. I. n. 8 3.‧G& n. 94. .
Lucerna media in candelabro aureo per totum di-
em ardebar, p. 670. col. 2. n. 118. it. p. 9 93.
col. I. n. 6. & ſequ. ab illa cœteræ lucernæ ac-
cendebantur, p. 670. col. 2. n. 118. hæc me-
dia lucerna 40. annis ante templum vaſtatum
extincta fuit, dict. p. 670. col. 2. n. 11 8. exce-
ptãâ hac lucerna media ſive occidentali cœteræ
lucernæ à veſpere ad mane ſolum arſerunt, pag.
67 1.c01, I. n. I 20. it. p. 10 92:col. I⸗n. M.
Lugentes cibantur ab aliis, p. 21 5. col. 1, n. 102.
illis prohibitum eſt loqui, dict. p. 215. col. I. n.
104. quamdiu prohibitum ſit, ibid. quis propriè
ſit lugens, p. 930. col. I. n, 30. it, p. 85 3: C0. 1.

n. 67. lugenti de ſanctis ſive ſacrificiis comedere
prohibitum eſt, p. 145 6. eol: 2. n. 558S,

col. I. n. 104. in luctu prohibita eſt tanſura, p.
847. col. I. n. 17, ſummus ſacerdos in lucta
oblationem facere poteſt, p. 85 3. col. 1. n. 6 5.
Lus eadem eſt, quæ Bethel, p. 236. col. 2. n. 59.
Lux primæva juſtis in futuro ſeculo reſervata eſt,
pag. 6. col. I. n. 50.

M.

Mactatio animalis quando legitimè ac ritè facta
intelligatur, p. 9 50. cOl. 1. Sign. ** & n. 50.
Macula, quæ alicui inhæret, non eſt proximo ex-

2. n. 159. vid. Vitium.

Magdiel eſi RKoma, p. 29 3.col. 2. n. 5 5⸗
Magi, Hebt. a unde nomen habeant, p. 324.
col. I. n. 12. .

19, it. p. I 14. c0l. 1, . 62.
Maledictiones de monte Hebal qvomodo ſint factæ
Iſraelitis, p. 1460. 7ol. I. n. 11. & n. 12.
Mamre Abrahamo conſilium dedit, ut ipſe ſemet
circumcideret, p. 111. col. 2. n. 3 5.
Manichæi ſtatuerunt, duo eſſe principia, p. 28.
col. 1. n. 76. .
Manna in medio roris fuit, p. 52 I. col. 2. n. 19.
& p. 52 3. col. 2. n. 3 3. & p. 524. cOl. 1. n. 39.
crepuſeuio veſpertino ante Sabbathum creatum
fuit, p. 52 5. col. I. n. 5I. mannæ urna à Jeremia
producta fuit, p. 529. col. I. n. 7 8. qvamdiu
manna deſcenderit, p. 529. COl. 1. n. 92. & n. 893.

Hor. col. I. n. 24. cur illud ab Iſfraelitis voca-
tum ſit viliſſimum, p. I182. col. I. n. 45, in o-
mnes corporis partes illud ſeſe diviſit, p. 52 1.
col. 2. n. 19. & in multos ſapores mutatum fuit,
dicG. p. I182. col. I. n. 44.
Manus impoſitio, Græc. geuο οναια quem habe-
at effectum, p. 124 8. col. 1. n. 72.
Mara locus in deſetto, p. 5 17. V. 24. Deus ibi dedit
Iſfraelitis nonnulla legis capita, ibid. & col. I. .
172. quænam illa fuerint, ibid. n. 173.

Mare Suph, quando diviſum fuit, omnes ſimul a⸗
uæ

Puctus eſt circulus, qui voluitur in mundo, p. 21 5.

Probranda, p. 600. col. 2. n. 76. it. p. 942. col.

Magiſtratus peccatum eſt reatus populi, p. 303.col-

Malchizedek fuit patriarcha Schem, p. 99. col. I. D.

in omnem tem mutabatur præter cucumeres, p.

quæ, qu⸗
497, col.
Maria, Hebt.
l. P. 10,
Mariusquan
le,. 126,
MMatrimaniun,
g ll
um Uimult⸗
n, 4 6. legi
1,,. 946,
Matres ſyem
ſeſint, ,
NMAl non tetert
ll
nha conpe
1 9, memb
glot ſint in
ſententiam,
n 199. e⸗
Manbrum de a
70. col. 1
naſat, ſoſe
Phum ejusg
Maendacizoffiei
(dl. 1. M 62
ecie oloten
(ol. 1, h. 5,
Mnſi, goiz fue
Glluium ⸗
Metar popuſo⸗
lxodusdeden
eſlir adyent
2. 0h 7, 8 4
Kehio,,
len cic. g
utermegu
) illins te
lendus prot
illin diebun u
l 1,n gedlen
hemmet
urus per Bil
ol 1 3*
10, 8& n. 1.
Manth Anon

ctiheiis conegere
11n ſS
lanundo, ).21 ,.
biiaclltonſura, .
8acejdosin luctt
Zeeol. .N.

16, col. 2. n 59. Matrimonium ex præcepto Divino contrahi debet,
culo reletvata N , pag. & 1. col. 2. n. 20. duarum ſororum matrimo-
um ſimultaneum prohibitum eſt, p. 92 1. col. 2.
n. 4 ⁸. legitimum matrimonium non eſt genti-
li, p. 946. col. 2. D. 2 1.
“ Marres ſive matronæ, Hebr. Men, quæ ita dictæ
giiant ae ie i fuecint, p. 1208. col. I. n. 27.
Sign dten. ſo,. Ael non refertur inter fructus terræ, p. 145 2. col.
on el groziend er⸗ 2. b. iͤD7TWH....
176 in g . Membra corporis humani quot fint, p. 130. col. 2.
. n. 9. membra eminentia vel membrorum capita
oul, ozee . quot ſint in corpore humano juxtà Judæorum
ſententiam, p. 56 9. col. 2. n. 5 I. it. p. 584. col. 1.
ng⸗ n. 1 89. & p. 875. col. 1. n. 26. .
wen hebent ).14. Membrum de anima li vivo non debebat comedi, p.
13700. col. 1. n. 99.
hen, P99,,00ll,d. Alenaſſes, Joſephi filius interpres fuit inter Joſe-
phum ejusque fratres, p. 33 6. CoOl. 2. n. 32.
gonocoſinheitr Mendacia officioſa pacis cauſa ſunt licita, pag. 145.
a n. KAnn. col. 2. n. 62. mendacium niſi aliqua veritatis

hdecit, ut iple ſenet

elſe Plinelpla, .181

Frl. col. 2.n.1g:
624. 00l. 1..39
e Sabdethunn ceetuin
õ
.1.5.79. Gan
0l. 1,0. gu. h.l,
lrtercuclineehl⸗
lod eb Iuatliis ſoer
21,00. 15.4), 1 .
lel⸗ Givilit, P. ſ2)

laopoles mutatumtli

e

IND E.

quæ, quæ in mundo fuerunt, divilæ fuerunt,
497. cOol. 2. n. 72.

Maria, Hebr. ), cur ita plurali numero dican-

tur. p. 10. col. 1. n. 73

Maritus quando aliam poſſit uxorem ſuperinduce-

re, p. 126, col. I. n. 4. it. p. 2 12. coOl. 2. n. 72.

ſpecie colotetur, non inyenit fidem, pag. 112 4.
Ccol. I1. n. 56. D .
Menſis quis fuerit, quò montium cacumina poſt
diluvium apparuerunt, p. 73. col. I. n. 21.

Merſias populos idololatricos delebit, p. 12¹. col.

2. Sign. † ei à gentibus reſtituentur divitiæ, quas

Jacobus dederat Eſavo, pag. 3 54. col. 2. n. 7.

Meſſiæ adventus quando futurus ſit, p. 3 34. Col.
2. n. 7. & pag. 370. col. 2. n. I. Meſſias eſt ipſe
Schilo, p. 376. col. 1. n. 64., illum quærent gen
tes, dict. pag. 376. col. 2. n. 71. ipſius ætate in
Judæa magna crit terræ fertilitas, p. 377. col. 2.
n. 79. illius tempore naſcetur vinum, juvenibus
&& ſenibus profuturum, p. 37 9. col. I. n. 9 3. de
illius diebus ubi agatur in lege Moſis, pag. 501.

col. I. n. 9. oleum ſanctum ufque ad dies Mes.

ſiæ permanebit, p. 717. col. 1. n. 117. Meſſias
futurus per Bileamum prædictus fuit, p. 122 4
col. I. n. 71. & p. 12 2 5. cOl. I. n. 82. illius pedes
AſKabunt ſuper mente Oliveti, p. 13 16. col. 1. n.
10. & n. 11.
Aletatron eſt nomen angeli, p. 617. cOol. 2. n. 103.

Micha vitulum aureum feciſſe dicitur, p. 729. col.

Metuſchalachi luctus. p. 6 7. col. 1. Sign. ***½.

col. t. n. 2 8. quomodo illum ſecerit, pag. 730.
col. 1. n. 34. unde ipſe nomen Michæ adeptus
ſit, p. 72 9. col. I. n. . D=
Midianita & Moabitæ inter ſeſe priùs contende-
rant, p. 29 col. I. Sign.** ſed Bilhami æta⸗
te pacem inter ſe fecerant, ibid. & n. 49.
Mincha quid ſit. p. 530. eol. I. n. 9 2. vid. Oblatio.
Minorennis quis ſit apud Jjudæos, p. 556. Col. z.
n. 4 8. it. p. 946, col. 1. n. T6. & p. 12 6 2, col. 2. i-
25 & n. 26. HH
Mirjam dicta fuit Pbubah, peg. 40 2. col. z. n. 2 %.
quam ob cauſam, dict. p. 40 2. col. 1. n. 30. &
n. 3 2. ex illius progenie natus eſt Dauid, p. 40 5.
col. 2. n. 69, fuit prophetiſſa, p. 515. col. 2.
n: I15 §. it. p. I1 14. cal. 1. Sign. † cur illa dicta
ſit Mirjam, pap. 515., col. 2. n. 157. illa ipſa et-
iam Ephrat nominata fuit, pag. 62 3. col. z. n.
35. à Deo excommunicata fuit, p. I1117. col. xr.
n. 44. per oſculum Domini mortua eſt, p. 1172.
col. 1. n. 4. propter ejus juſtitiam per totos
quadraginta annos fuit Iiraelitis puteus, dict. p.
1172. col. I. n. 9. poſi illius mortem puteusi-
ſte deſiit, p. 1187. col. z. n. 101.
Miſericordia, mortuis exhibita, vera eſt miſericor-
dia, p. 362. col. 2. Zign, *
Moabitæa & Edomæi, ab Iſraelitis bello peti non
debuerunt, pag. 513. col. 2. n. 144. cur illi ſibi
ab Iſraelitis metuerint, ibid, it. pag. 514. col. I.
Sign.* cur Moabitæ non fuerint perditi ab IHfrae-
litis p. 12 32. col. 2. n. 53.
Moeris, Pharaonis filia dicta fuit, quæ ſervavit Mo-
ſen, p. 40 8. col. I. n. 19.
Molech, idolum, quomodo fuerit cultum, p. 922.
col. I. n. 50. & . 51. it. p. 1409. col. I. n. 59.
MonachiChriſtianorum quomodo à Judæis vocen-
tur, p. 12 69. col. 1. n. 37.
Moneta ignea Moſi à Deo fuit oſtenſa, p, 70 8. col.
1. n. 20.
Mons planitiei præferendus eſt, p. 13 54. col. 1. n.
380.
Morbus gravior eſt tempore veſpertino, quam ma-
tutino, p. 146 8. col. I. n. 77.
Morija eſt eruſalem, pag. 179. col- I. n. 9. unde
ſic dicatur Morija, ibid. n. 10. unde mons iſte

ab Abrahamo fuerit cognitus , p. 180. col. 20

KEk Ekk kKk Maor⸗

INDEX.

Mors in lege abſolutè dicta ſignificat ſirangulatio-
nem, p. 577. col. z. n. 124. juſtorum mors gra-
vis eſt coram Deo, pag 13 49. col. 1. n. 19. mor-

tem quando quis maximè metuat, p. 2 12. col

I. n. 2 poſt mortem nemo maledicere debet pa-
tri & matri ſuæ, p. 946. col. I. n. 12. it. p. 9 99.

col. I. n. 6 2. & 6 3. mors juſtorum eſt expiatio-

p. I17 1. col. 2. n. 3. mors hominis expiat ejus
peccata, ibid.
Mortuorum volutatio quæ, p. 362 col. z. n. 41.
mortuo maledicere licet, p. 930. col. I. n. 60.
excepto patre & matre, ibid. quinam pro mortuis
babeantur, p. 26 1. col. 1I. Sign. † mortuus præ-
cepti quis ſit, p. 9 5i. col. 2. n. 3. ſt. P. 9 52. col.
2. n. 11. & p. 95 6. col. s. n. 43. mortuum non
faciunt pernotare in urbe Hieroſolyma, pag.
1010. v. 2 5. mortuus eſt patcr patrum immun
ditiei, p. 1170: col. 1. n. 121.
Morticinum tangens & portans quando contami-
netur, p. 867. col. I. n. 120. & n. 121. .
Moſes quomodo in monte Sinsi diem à n cte di-
ſcernere potuerit, p. 78. col, 2. n. 70. ſib quo
rege gypti natus ſit, p. 400. col. I, n. 10. non
ſuxit lac mulierum Ægyptiarum, p. 40 9. col, 1
n. 30. virum Fgyptium juſtè occidit, pag 411
col. 1. n. 46. euodem per nomen Dei
explicitum occidit dict. pag. 411. Kcc1. 2.
n. 52. carnifici fuit traditus „ ut occidere-
tur, p. 412. col 1I.n 5 5. & 5§6. carni ñcis gl, dius
nullam ei vim attulir, ibid. & pag. 421. cOl. 2, n.
25. & n. 2 6. it. p. 5 3 6. col. 1, n. 24. illius ſocer
ſemet à cultu idololattico ſeparavit, p. 412. col.
2. Sign. * aqua in illius occurſum aſcendit, dict.
p. 41 2. col. 2. n. 60. ſocero ſuo juravit, quòd
ex terra Midian non recedere velit, p 413. col.
1. n. 66. & p. 422. (Ol. 2 n. 31, cur ipſe morte
dignus habäus ſit, pag. 424. col. 1. n. 46. & n.

Y0. curiosè actiones Dei rimatus eſt, p. 430. Ol.

2. n. 1. fupra cœlum elatus fuit, p. 449. V. 2²
tria difficulte comprehendere potuit, pag 460.
col. 1. n. 7. & p. 639. col. 1. n. 117. & p. 544.

col. 2. n. 181. it. pag. 70 8. col. 1. n. 20. & pag.

1092. ol. 2. n. 10 vatieinatus eſt, nec ſceivi,

quid vatic inaretu, pag. 514 col I. n. 18. ipſiu †

fepulchrum ereatum fuit inter crepuſculum ve
ſpertinum, qued ræcedit Sabba hum, p. 52 5

col. 1. n. §1. jt. p. 15 31. col. 2. n. 1 8. in ſe 80.

lem ffare fecit, p. 5 3 2. col. z. n. 21. & quiden

quinque vicibus, ibid. if, p. 1319. col, 2. n. 43.

quando ipſe tabulas legis confregerit, p. 539.

60Ol, I. n. 47. an ipſe per omnia ſit Pentateuchi
autor, p. 194. col. 1 n. 44. & p. 15 30. col. 2. n.
I1. quomodo ipſe feretrum Joſephi, patriarchæ,
ex Nilo eduxeiit, p. 729. col. 2. n. 3 2. à domo

judicii Divini excommunic aus fuit, pag. 732.
col. 2. n. 5§ 1, & pag. 741. col. I. n. II it. p. 780.
col. I. Sign. * & n. 2 5. .gyptios feeit proſely-
tos, p. 7 32. Col. 2. Sign, † coronas aureas me-=
ruit, pag. 740. col. 2. n. 6. mediator inter De-

um & Iſraelitas fuit, p. 744. col. I. n. 43. ei la-
picidina adamantina fuit oſtenſa à Deo, p. 7249.
col. 1I, n. 1I. ipſe valdè dives evaſit, ibid it. Ssign.

* quando ſacerdotis officio fun us ſit, p. 774.
cOl. I. n. 7. it. p. 84 1. cOl. 1. n. 19 & p a59 ol.
2. n. 73. decem coronas ſuſtulit, p. 842. c0!. 1.

n. 3.it. Pag. 107 5. col I. n, 2 8. ipfe per ſeptem

dies integros tabernaculum erexit, idque quoti-
die depoſuit, p. 84 5⸗ col. 1. n. 31. ducs Aaro-
nis filios precibas iuis, ad Deum fuſis. fervavit.
p. 848. col. 2. n. 2 8. proptec iram doctiinæ le-
gis oblitus eſt, p. 8 53. col. 1. n. 6 5. ipſius di es
tanquàm mulieris debilitatæ fuerunt, pag.
1104. col. 1. n. 5 2. it. pag. 1229. col.
I. r. 21. ab uxore ſua ille ſemet ſeparavit, pag.
1113. cO:. I. n. 6. & pag. t 116. col. 1. n. 34. in
exce ſum aſcendit, p. 112 §. v. 17. conſtitutio
juris ab llo ab ſcondits ſuit, pag. 1229, col. 1. n.
19. ejus exce'lentia præ ceteris prophetis, pag.

1260. col. 2. n. II. & n. 12. poopter iram erra-⸗
vit, p. 12 72. col. 1. u. 80. & ſeq. ipſe exeommu-

nicatus fuit, p. 15 19. col. I. n. 41. fribui Simeo-
nis nec maledicere nec benedicere voluit, pag.
1460. c0l. 2. D. 19. & n. 20. quam ob cauſam,
dict, n. 19. Moſes eodem die natus & mortuus

eſt, pag. 147 8. col. 2. n. 4. traditiones & fontes

ſaſ ient quando ej fuerint abſconditæ, p. 1479.
col. I. n. 5. ipfe conſtituit joſuæ interpretem, p.
1507. cOhl 2. n. 246. uhi ſepultus fuerit, p. 1524.
col. I. n. 1 32. & n. 133. ipſe uno gradu paſſus

mukos ablolvit, p. 1529. co. 2. n. 2, quomodo

iſtud intelligendum ſit, ibid. Deus ei omnes o-
ſtendit calus, qui Iicaelitis eren uii eſſent usque
ad reurrectionem mortuorum, pag. 1530. v. 4.

& ſequ. quomodo ipſe morttuus ſit, p. 15 3 . col.

1. n. 14. à quo ſepultus ſit, ibid, eol. 2. n. à5.

R. Moſes Hadarfehan unde oriundus ſit, P-g 1460.

col: I. n. 17. & p. 249 6, c0l. 1. n. 337.
MA

Ninyod cur

. .f

=
alits lel
P.ᷓ 12. (H
Mul, Hebt.
390 mula⸗
1, 39, mn
dae 131;
idic.
Mundupere
37,Aen⸗
19. dutè m
fuerunt,p.
1. mund
col.2,5.
Hebteamea

menle creat
Naardehe tuit

7.
NModas § Abit
Deprinumm o
cOati Nole
ſ co.
eofum adicn⸗

Narirtatus no

g1. Ueuti nee
NWenl, Hedr,
176. col. ,
Nephilim Hedr.
1126, c0l,1
Mtbivei guinan
dag 14)0
ibic.
Mianpyi Porta
Mlaselibiſchon,
Iaonis alcend
Ppro Deo habi⸗
col. 1., 19.4

Done hereulſie

lo feretrum o
719. cl. 1.n.
Mluelk ebie
in Keinig⸗
innee
4cur tobu
2,diendizfii
1 Aamis
enn 16e

—;
tegenit, . ſ9
in it bentatenhi
P.ize, col.2, ,
ſepbiparinche,
l1. . zu Adom
uskuit, dag. 732.
1,n. N it P. 730.
Pkios Keit prolelj⸗
toroms aujes me⸗
wediaor iner De-
c0l. 1. . 4, ei la⸗
enla 2 Deo, p. 749.
eyaltibid it⸗dign

fundus ſit, ./7
n,19 8, 4590 cl.
ſlolit, 541,00,1,.

1,. ipe Per ſeptemn
Aeuit, ique qrotl⸗
1.d. 1. dus A:
Debmn folis enzatit⸗
e nac Cochine de⸗
1.7.6 ,ilies ies
atæ fuefunt, ſeg⸗
1. ag. 1129, (0.

emet ſeperziit, ae

116, c0l 1, n 34 im

19.7. 17 tonſlin

t,p 1119,tĩ0.. 1 ſi
r ens opelig eg⸗

1. Mopet am eila

ſe igle exrommu⸗
n. 4lelfppdni dimeo⸗
ecicetenoluit, ig⸗
110, gbam ob caulem,
die tatus ind

dleondite 1475.
wæintetplelen,
1,p. 5 14
vuleus fuelitp.1
ſepultun N
.
ibic.
3serenul
Horum,3. 1 n.
hottuus ſinp. 131
ſit, id,eole lee)

Peusel oſdnes

indſt, be

Nazirzatus non fit pro dimidio, p. 999, col. 2. n.

Nilus eſt Piſchon, p. 2 6. c. 2. n. 64. is in occun ſum Pha-

tuts
tladitiobes foates

iaſent usg:
g n30. . .

INDEX.

Malcta leu pœna pecuniaria Hebiæis dicitut ay,
p. 5 82. col. I. n. 16777Kn.
Mali, Hebr. ', cur ſic dicti, p. 292. col. I. n.

322. mulà albà percuſſus ſanari non poteſt, ibid.

n. 39. muli non ſunt ſub regula benedictionis.
pag. 13 89. col. 2. n. 45. quam ob cauſam,
ibid.
Mundas per quod à Deo ſit creatus, p. 4. col. 2. n.
37. & p. 746. col. 2. n. 69. & p. 76 ⁸. col. 2. n.
1. antè mundum conditum ſeptem res creatæ
fuerunt, p. 7. col. I. n. 5 3. it. P. 13 10. col. 1. n.
5I. mundus hominis cauſa factus eſt, pag. 23.

col. z. n. 2 8. mundus per linguam ſanctam i. e.

Hebræam creatus eſt, p. 30. col. 2. n. 96. quo
menie creatus ſit, p. 73. col. 2. n. 29.

Naardehe fuit Judæorum ſchola, p. 377. col. 1. n.

7 3⸗
Nau; & Abihu cbrii fuerunt, quando ignem pe
regrinum obtulerunt, pag. 2 15. col. 1I. n. 10 8 .
contrà Moſen, eo præ ente, de lege docuerunt, p.
84 5. col. 2. n. I. quomodo abſumptæ fuerint
eorum animæ, p. 847. col. I. n. 15.

91. licuti nec votum, p. 132 5. col. 1. n, 39.
Nemus, Hebr. 7&ε, unde nomen iſtud habeat, pag.
176. col. I. n. 6 7
Nephilim, Hebr. a gigantes, unde ſic dicti, p.
1126. col. I. n. 70.
Netbinæi quinam fuerint, pag. 9 54. col. I. n.27. &
& pag. 1470. col. 2. n. 19. unde ſic dicti ſint,
Nicanoris porta, vid, Porta Nicanoris.
raonis aſcendit, p. 359. col. 2., n. 19. ab Pgyptiis
pro Deo habitus eſt, p. 439. col. 2. n. 17. & p. 440.
col. I. D. 19. cur Nilus non à Moſe; ſed ab Aa-
rone percuſſus fuerit, p. 440, col, I. n, 20. ex il
lo feretrum Joſephi à Mole fuit extractum, pag.
7729. col. 2. n. 32. quomodo id factum ſit, ibid.
Nilus eſt Schichor, p. 1284. col. I. n. 10. flu vius
iſte dividit terram .gypti à terra Ifraelitica, i.
Did. n. 9. irrigat Ægyptum, p. 1312. col. 2. Sign.
Frx jt. p. 13 53:- COl. 2. n. 20, SD
imrod cur robuſtus venator dictus ſit, p. 86, col.
2. Sign.* is fuir Amraphel, p. 107. col. I. n. 1.
S& 2. Adami & Evæ tunicam accepit, pag. 224.

Noachus unde nomen iſtud adeptus ſit, p. 5 3, col.
„, n. II. cur non genuerit usque ad annum æta-
tis ſuæ quingenteſimum, p. 54 col. z. n. 17. an
ipſe exigua fide fuerit præditus, pag. 61. col. 2.
n. 46. it, p. 67. Col. 2. n. 10. cur ei labor à Deo
impoſitus fuetit, ut arcsm ædificaret, pag. 63.
col. 2. Sign. † & *legi operam dedit, pag. 66.
col. 2. n. 3. à leone morſu petitur, p. 70. col.
2. n. 3 S. quomodo ille diem à nocte in arca di=
ſcernere potuetit, pag. 7 8. col. 2. n. 70. à Chamo
caſtratus fuit, p. 84. col. I. n. 35. it. p. 8 5. col.
I. n. 45. ipſius poſſeris non ſunt divortia, psg.
16 5. col. I. n. 15. quomodo iſtud intelligen-
dum ſit, ibid-Noachi filiis ſororem confangui=
neam uxorem ducere licuit, pag. 304. col. 2. n.
86. ei interdicta fuit ſcortatio, p. 30. col. 2, n.
97. & p. 3 17. col. 2. D. I I. it. p. 119 4. Col. I.n.
186. ei ſeptem præcepta fuerunt data, p. 30. col.
2. n. 97. it. p. 79. col. 2. n. 7. & pag. 16 5. col.
I, n. 16 &. p. 317. col. 2. n. I1. it. p. 620. col. 2.
n. 5· & p. 1194. col. I. h. 16. vid. infrà Præce-

pta.
Nod, regio, cur ſic dicta, p. 4 5. col. z. n. 45.
Nomen Dei eſſentiale abſconditum eſt, p. 41 5. col.
Zz n. 14. illud non enunciatum fuit, niſi in tem-
plo Hiero ſolymitano ,p. 56 I. col. 2. n. 106.
Nobilunium qvando ſit, p. 459. col. 2. n. 5. illius
conſecratio qvando facienda ſit, ibid. hircus
novilunii qvando & cur offeratur, p. 12 53. col.
2. n. 37.
Nox contta dæmones cuſtodita qvænam illa ſit,
p. 479. col. 2. n. 197.
Nubes ſeptem comitatæ ſunt Iſraélitas in deſerto,
p. 9 82. col. I. n 8 8. it: p. 109 7. col. 2. n. 60. &
p. 117 8. col. 2. n. 9. qvando receſſerint ab Iſrae-
litis, p. 117 S. col. 2. n. . & 9. it. p. 12 35. col.
2. n. 22. S& p. 1348. col. 2. D. I1I. nubes, qvæ
I(raëlitas in deſerto comitata eſt, omnes montes
reddidit planos, exceptis tribus, p. 1177. verf-
22. nubes Divinæ præſentiæ eſecit Ifraëlites
peccatores, p. 14 5 1. 00ſ. 2. n. 56. Deus nubi-
bus circumdedit iſtaelitas, p. 149 8. c. I. n. 54.
Nubis columna qvando fuerit convoluta, p. 1090,
col. 2. n. 30. qvando illa inſtar palmæ leſe ere-
Lerit, p. 109 I. col. I. n. 34.

Oblatio pauperk xæqvè grata eſt Deo, ac oblatio

col. 1. n. 18:ab Eſavo intetfectus fuit, ibid.

divitis, p. 792. col. I. n. I17. qvomodo, ibid.
Kkk KkKk Kkk 2 7:4 iu.

i NDE X.

S& cOl. 2. n. 2. it. p. 81 3. cO'. 1. n. 3 1. aſcen-
dens & deſcendens oblatio qvæ ſit, p à&11. col-
1. n. 10 oblatio ſeu mincha iater qvos fue it
diviſa, p 830. col. 2. n. 24. oblationis agitatio
ent facta ſit, p. 974. col. 2. n. 2 r. oblationes
qvomodo hodiè à Judæis fiant, p. 1160. col. 2.
n. 32. oblatio magna qvænam fuerit, id'd. &
pag. 1162. col. 2. n. §5 3. oblationes in excelſo

qvamdiu permiſſæ fuerint Iiraelitis, p. 1364.

col. 1. n. 2 6. qvænam illæ fuerint, ibid. col. 1. n.
29. & col. 2. n. 30. S
Ohbſerßatio Hebr. Mnvn qvænam ita in ſpecie di-
catur, p. 2 17. col. 1. n. 9.
Oceanus Fnoſchi ætate tertiam mundi partem in
undavit, p. 5 8⸗- col. 2, n. 23.
Oculus malignus non invidet piſcibus, p. 386, col.
2. D. 40. & p. 3 96. col. 2. n. 17 8. & n. 179. O

culi ſunt exploratores corporis, p. 1 141. col. 2.

n. 70. ſunt proxenetæ peccatorum, ibid.

Odium ſpetnit lineam, p. 2e4. col. 2. n. 1 3. jt. p.

1200. col. I. n. 62.
Ohindiculum qvi dat ſocis ſuo, is illius locum in-
trat qvoad omnes pœnas, pag. 1265. col. 1.
—„pv. SL..
Og, rex Baſan, à diluvio ſuperſtes fuit, p. 70. col
2. n. 36. & p. 11 1. col. I. n. 29. ex acie qva-
tuor regum incolumis evaſit, p. 1 10. col. 2. n.
2 6. & p. 11 1. cOl. I. n. 27, it. p. 119 1. col. 2.
n. 135. && p. I192. cOl. 1. n. 137. it. p. 1322.
col. I. n. 4. & p. 1323. col I. n. 19. is Saram:

ducere voluit uxorem, p. 1I1I. col. 1. n. 3 2. à

Male interfectus eſt, p. 1 192. col. I. n. 1 3½ 2.
Oleum lanétum in tempus futurum, i e. usqve aG
Meſſiæ tempus permanebit, p. 717. col. 1. u.
117. illius ampulla tempore egis joſiæ fuic re-
condita, p. 9 12. col. 2. n. 74. oleum Ompha-
cinum ubi natum ſit, p. 1526. col. 1. n. 156.
Opera ſervilia qvæ ſint, p. 1003. c0l. 2, u. 12 ⁸.
Oraculum Divinum cur ad Molen non ſit factum
in urbe «gypfiaca, p. 459. col. I. Sign. * G
col. 2. Sign. **. ubinam illud in tabernatulo
ſit fatum, p. 10 ⅝1. col. I. n. 80. non egreſſum
eſt exttà tabernaculum, ibid. col. 2. n. 96.
Orans debet deſinere in verbo dena, i. e. tremen
dus, p. 5 12. col. 2, n. 135.
Oratio ſervorum interdum gratior eſt Deo, qvà n
lex filiorum, pag. 19 O. Oſ. 1. n. 76. Otatio eit

Oses Egyptis numina fuerunt, p. 357. c0Ol. 2.r.35.

80 1. col. I. n. 2 3. it. p. 80 8. col. 2. n. 61. & p.
22 8. col. 2. n. 5. ovis, Hebr. wan, unde ſig di-
catur, p. 1135. col. 2. n. 11.

P.

Pacis præſtantia, p. 145. col. 2. n. 612. Se p. 397.
col. I. n. 41. & p. 10 10. col. 2. n. 2 6.
Pamias ſive Panias ſpelunes fuit, p. 1524. col. 2.
n. 140. ex ea fluvius Jordan oritur, ibid. Pa-
n. 145.

Panis eſt fulcimentum cordis, p. 141. col. 2. n.

3 1. 31. & 33. panis nomine in S. Scriptura ve-
nit omne comeſtibile, p 262. col. 2. n. 76. &
n. 77. it. p. 9 56. col. 2. n. 4 8. & ſeqv. it. p.
959. col. 1. n. 69. S
Panes duo primitiarum qvando oblati fuetint, p.
614. COl. 2. n.7 9. & n. 79. “

2. n. 71. .
Partes ſive membra ſacrificiorum qvænam ſint,
p. 12 50. col. 2. n. 7.
Parba, Hebr. ☚α2, qvid? p. 9 10. col. 2. n. 6 1.
illius conclave dictum fuit pa ra, ib.
Paſcia ſeu paichalis agnus congregationis IIrae-
liticæ in tiibus (œibus mactabatur, p. 46 3.
col. I. n. 3 ö. & n. 39. illius ſangvis non extrà,
ſed intrà domum datus fuit, p. 467. col. 1. n.
76. Paſchatis præceptum terræ Chananææ al-
ligatum eſt, p. 47 3. col. 2. n. 131. agnum pa-
ſchalem Arabs & Gibeonita, licet citCumeiſi,

agnus paſchalis etiam in duobus locis comedi
poterit: in una tamen congregatione, p. 4 ⅝ 1.

eſt tempore ſtatuto, etiamſi totus cœtus Iſrae-
liticus fuerit immundus, p. 69 0. col. 1. n. 179.
it. p. 10 9. col. I. n. 5. ſemel tantum agaus pa-
ſchalis in deſerto fuit mactatus, p, 10 7. col.
2. n. 4.

Pasßm, Hebr. d'do qvid per Notaricon ſigniſicet⸗

p. 297.⸗ COl. 1. n. 23.

Pater præ avo honorandus eſt, p. 3 54. col. I. n. 2.

culitus Divinus, p. 13 55. 004. 2. n. 3 8.

patrem pereutiens qvando puniendus ſit, p. 989.

col. 2, n. 67.

Pa.

nonnullæ oves caudam habent ponderoſam, p.

mias dicta fuit urbs L. æſchem, p. 152 5. col. 1.

Paradiſus igne circumvallatus fuit, pag. 39. col.

comedeie prohibentur, p. 480. col. 2. n. 197.

col. I. n. 19 8, & n. 200. Paſcha celebrandum

Patriacha,
verunt,
hnt in
P 117.
chis liben
P.1333.
haler plo
itpa61.
pꝛupenise
Pucetun 30
n.13.4
candi otc
1. col
col..n.9.
cauſaiur m
caaqtib
1ede pee
col,1, n.
tumell o
igl . g
magit pece
ſ. col.
Pacyate iudie
Petunis inn ur
Wn, ,2
Pibyr Ar
col.1,n.4,
Peler ge ſt
n,9.
Pelichtini ee
cdl.1¹, Sion.
P ſ1 , cok.
Mtaltuehy, 31
lem, p. 1
Miſntit
bp. 333, col.
P. 14 6. 60,
ermiſ, non ha
I. N. 11 6.
eſſe mnie ſio

harao Prolel

ahioni,
tiſeptipere
1 angelo heie
les dae bic
60l. 1. nn2,
12, tol:

P 3 7. col.1 , .
pondeoſam, .
col. 1. n. 61, & .
vn, unde ſe di⸗

1,1, 61. K,. )).
1.. 1n0.
it, P. 1)14, 0l.¹.
otitur, bbi Di

n,I rſeel

P. 141, 0. 1, n.
ei0 5. Kriptura ſe⸗

61, c01, 1 0. 70,

48. lege. in p⸗
1o oblali kueſint,5.
gtit deg 39 eol⸗

orun gernm ſnt/

(910 col 1. nsl.

1 wa id.
ongtegnioni liae.
clebailt, 463.
6 ngnis On eilts,
1, 467,00, 1, n⸗
tetræ Chananzz l⸗
.nl
8 e citcumeilt
490. tol 1, 1. 1gj.
Auobus lotis end
gnione, .451
Ren celebrangunm
lͦ totus clus ae⸗
69o l en .
reltantum 2 nis la⸗
uus,9, 1017 .

tnign igie„

4,5. 314.

.

1 zgnuln ha.

dputienin lup y.

INDEX,

verunt, p. 489. col. 2. n. 58. pattiarchæ do-
lent in ſepuh hro, qvando Israelitæ puniuntur,
pe, 1175. col. 2. n. 41. Deus oſtendit patriar-
chis liberationem Israelitarum apud mare uph,
p. 13 3 3. col. 1. n. 0.
Pauper pro mortuo habetur, p. 240. col. 2. n. 13.
it. p. 26 1. col. t. Sign. † & p. 42 3. cOl. I. n. 33.
pauperis oblatio, vid. Oblatio paupetis.

Peccatum ad oſtium ſepulchri cubat, p. 42. col. 1.

n. 13. 4 peccato ſemet abſtinens, dum ci pec-
candi occaſio oblata eſt. mercedem accipit, p.
91 . col. 2. n. 2 2. peccati vis magna eſt, p. 759.

coOl. I. n. 90. it. p. 10 54. col. 1, n. 1I1I. peccatum

cauſatut mortem, p. 115 5. col. 2. Sign. . pec-
cata qvibus præcipuè remittantur, p. 2 89. col.
2. n. §. peccatum ex peccato orntur, pag. 929.
col. I. n. 51. & p. 1013⸗ col. 2. n. 52. pecca
tum eſt moleſtia coram Deo, pag. 1212. c01!, 1
Sign. *. qvi aliqvem ad peccandum indueit, is
magis peccat, qvam qvi aliqvem intetficit, pag
1435. col. 2. Sign..
Pecforale judicii, vid. Urim & Thumim.
Pecunia in urbibus Africæ maritimis vocata eſt
z“, p. 277. col. I. Sign. *.
Pehor Hebr-yn, unde habeat nomen, p. 1227.
col. 2. n. 4.
Pelleæ qvæ ſit & qvæ ſic dicatur, pag. 204. col. 1.

Peliſehtim i. e. Philiſilæi, unde ſic dicti ſint, p. 87.
col. 2. Sign. **. interfecerunt filios Ephraim,
p. 51 3. col. 1. Sign. ** & io id. n. 142.

Pentateuehus an Moſen per omnia habeat auto-.

rem, p. 1 84. Col. I. n. 4-.
Peritulum dum inſtat, Satanas hominem aceuſat,
p. 33 3. col. 2. n. 10. & p. 243. col.2. n. 29. it
p. 143 6. cOl. 1. n. 24.
Permitſo non habet vim mandati, p. 1205. col.
Perſæ unde ſim orti, p. 86. col I. m I.
Pharao propter Saram percuſſus fuit plaga ulceris
maligni, pag. 101. col. I. n. 29. leprà percuſſus
fait, in nocte Palchat is, ibid. illius etiam dome
fſici leprà percuſſi fuerunt, ibid. col. 1. Sign. .
ab angelo peicuſſus fuit Pharao, idqve ad pre
ces Saræ, ibid. col, 2, n. 3 2. & 3 3. it. p. 34 8.
col. 1. n. 22, & 23. illius flia fuit Hagar, pag.
125. tol. 2 n. 1. ipſe lingvam fanctam perdi-

Patriarcharum ofla litaelitæz ex Egypto aſporta

icere non poruit, p. 39 4: col. 2. n. 6. ipſius aſtro-
logi qvid de IIraéitis viderint, p. 40 3. col. I.
Sign. f. Phataonis filia, qvæ Moſen lervavit,
qvomodo vocata ſit, p. 40 8. col. 1, n. 19. illius
puellæ ab angelo Gabriele ſolo fuerunt alliſæ,
ibid. col. z. n. 24. illius manus cubitis multis
excrevit, p. dict. col. 2. n. 2 7. & p. 409 cOl. I. n. 2 8.
ipſa vidit Majeſtatem divinam cum Moie eſſe,
dict col. 1. n. 29. rex ,.igypii lepro us fuit, pag
413. col. z. n. 67. infantes IIraelitarum ipſe
mactari curavi, ibid. varicinatus eſt, p. 417.
col. 2. n. 33. ſeipium fecit Deum, p. 439. col.
2. h. 17. ſecreta ſibi colloqvia cum Nilo eſſe ſi-
mulavit, ibid. qvid ipſe per aſtrologiam de I-
ſtaelitis viderit, p. 45 3. col. t. n. 13. Moſen
inter fic ere voluit, p. 53 6. col. I. n. 24.
Phiala, ex qva libamen fiebat, habebat foramen,
p. 1135. coſ. I. n. 5.
Phylalcteria, pag. 357. col. I. n. 3 1. illorum uſus,
ibid. duplicia apud udæos ſunt phylacteria, p.
74 g. col. 2. n. 87. modum ea ligandi ſive figu-
ram ligaturæ phylacteriorum Deus oſtendit
Molſi in monte Sinai, ibid.
Pietas & impieras in arbittio hominis ſunt poſita,
p. 1 350. col. 1. n. 31.
Pihachiroth fuit Pithom, p. 49 0. col. 2. n. 2. cut

dicatut Pihachiroth, ibid. n. 3. nullus ſervus

urbem ilam fugiendo prætetire poterat pro-
pter g£gyptiorum incantationes, ib.
Pinchas natus eſt ex filia Puthiel, p. 12 30. col. I.
n. 30. ei multa miracula ſunt facta in facto
Zimri, dict. col. 1. n. 2 8. & 29. cut ipſe && non
Eleazarus ad bellum contra Midianitas profe-
Gus ſit, p. 1267. col. 1. n. 17. & ſeqv. uſqve
ad num. 23.
Piſces cur in tantam multitudinem & magnitudi=
nem excreſcant, p. 3 6 8. col. 2. n. 40.

Piſchon qvis fluvius ſit, p. 2 6. col. 2. n. 64.

Piftorum Præectus regis Pbaraonis in qvo pecca-
verit, p. 320. col. I. n. 3.
Pislani vallis, p. 31 80. col. 1. n. 106.
Placenta, Hebr. miyn, p. 1137. col. 1. n. 24. illius
qvantitas à Rabbinis determinata, ibid. n. 27.
& n. 29.
Piubia in gypto interdum deſcendit, pag. 323
Pœnæ ſcil. oréinariæ qvis ſit capax, p. 5 5. col. I.

n. 19. & n. 2 1. it. p. 13 3 C0Ol 2. n. 29. & pag.
KkX kkX KKk 3 * Ezz,

185. col. 2. n. 2. pœ narum translatio interdum
à Deo fit, p. 803. col. I. n. 9. illius translatio.
nis cauſa qvæ, ibid. it. pag. 94 5. col. 2. n. 8.
pænam primòô ſentit, qvi primus peccavit, p.
106 . col. 2. n. 106. pτ& delinqventium a-
pud Judæos difterri ſolebant ad feſtum ſolenne
p. 1402. col. 2. n. 22. & pag. 1427. Col. 1. n.
49. poœna à Deo non infligitur, priusqvam ju-
ſti in tentorium ſuum ſe receperint, p. 1111.
col. 2. n. 13 2. òꝗME
Polygamiz ſimultanea prohibita eſt, p. 92 I. col.
Pombedithæ fuit ſehola judæorum, p. 3 77. c. I. n. 75.
Pontißices judaici, ex qva tribu uxores ducere con-.
fſyeverint, p. 1526. col. 2. Sing. *. Pomtifex vid
Summus ſacerdos. .
Populi decem erunt Iſraeli is in poſſeſſionem tem-
pore futuro, p. 12 5. col. I. n. 8 5. qvot populi
ſint in mundo, p. 2 &4. col. I. Sign. **. it. pag.

107 8. col. I. n. 50 & p. 12 56. col. z. n. 9, it.

Pp. 12,83. col. z. n. 4. & p. 1300. col. I. n. 42.
it. pag. 1487. col. 1. n. 45. illi à pœnis prote-
guntur pe oblationem 70 juven corum, 4 ju
dæis factam, p. 1256. col. 2. n. 11. & p. 125 8.
col. 2. n. 56. princtipes populorum è& cœlo de
jecdi ſunt à Deo, p. 1283. col. 2. n. 4.
Pepulus Judaicus, vid. Judaicus populus.

Porta Nicanoris qvæ, p. 886. col. I. n. I 5. & pag. †

1060. col. 2. n. 72.
Potiphar filiam habuit nomine Asnath, pag. 216.
col. 2. n. 3. eam Joſephus duxit uxorem, ibid.

it. p. 3 30. col. I. n. 60. Potiphar cur dictus ſit
Potipherah, dict, p. 3 30. col. 1. n. 6 1. ipſe ab
angelo Gabriele caſtratus ſuit, ibild.
Preces vid. Oratio. .
Præceptaz ſeptem Noacho data ſunt, p. 19. col. 2.
n. 170. it. p. 79. col. 2. n. 7. affirmativa præ-
cepia q ot ſiant, p. 130. col. 2. n 9. præceptun
legis eſt medicina hominis, pag. 51 8 col. 1.
Sign. *X & ibid. col. 2. n. 181. affirmativum
p æcp um ſit per dedortationem, p. 61 3. Co'.
1. n. 66., omni præcep'o ffirmativo ineſt etiam
negativum, ibid. it. P. 688. col. I. n. 16 1.
& p. 713. col. 2. n. 79. it. p. 90 3. col. I. Sign.
Xrx. & p. 1061. Col. 2. n. 8 I. it p. 13 59. cOl. 1.
n. 76. & p. 13 82. col 2. n. 44. & p. 143 S. col.
1. n. 46. præceptum, Hebr. n qvodnam ſie

in ſpecie votetur, p. 217. col-2, Sign.*, præ

cepta ſunt partim affirmativa, pattim negativa,
p. 757. col. I. n. 69. præceprti negativi violatio
meretut flagellationem, p. 869. col. I. n. 134.
S& p. 136 8. col. 2. n. 77. præceptum unum tra-
hit poſt ſe alterum, pag. 101 3. col. 2. n. 52.
præcepta quot ſint, pag. 107 8. col. 1. n. 52. præ-
cepta Dei nobis ſemper ſint nova, p. 1457. col.
2. n. 6 5. G p. 145 9. col. 2. n. 6. ſuper uno-⸗
qvoqve præcepto Dei qvot fœdera ſint à Ju⸗
dæis percuſſa, p. 146 S. col. 2. n. 84.
Præda, qvam liraelitæ in mari Suph invenerant;
major erat, qvàm præda, qvam ex Æ gypto ab-
ſtulerant, p. 61 5. col. I. n. 1 6.
Præſentia Dei geatioſa non reqvievir in templo ſe-
cundo, p. & 5. col. 2. n. 50. ubinam illa ſit, pag.
36 3. col. 2. Sign.* it. pag. 37 1. col. 2. n. 16.
hæc præſentia nonniſi fuper divite reqvieſcit,
pag. 749. col. I. Sign. * illa non requieſcit
ſupec populis idololatricis, p. 75 3. col. I. n. 31.
& n. 35. vid. tamen p. 777. col. I. n. 4. & 5.
non habitat illa intrà Iſraëlitas, qvi pauciores
ſunt, qvàm 22000. p. 109 8. col. 2. n. 74. non
reſi det illa in homine lugente & in eo, qvi labo-
rat, p. II1 0o. col. 2. n. 12 1. Divina præſentia
nonniſi in urbe Hieroſolymia habitavit, p. 1518.
col. I. n. 9 4. vid. infrà Schechina.
Primitiæ qvando fuerint oblat æ, p. 6 14. Co l. 2.n. 79.
it. p. 6 1 5, C. 2 n. 8 6:it. Pp. 97 6,6. 2. n. 3 7. it. P. 14 52.
c. I. n. I. manipulus primitialis & valle cineracea
tortentis Kedcon demeſſus fuit etiam die Sab-
bathi, p. 756. col. I. n 60. primitiæ qvamdiu
comedi poſſint, p. I160. col. 2. n. 3 5. primitiæ
mesſis triticeæ qvando offerebantur, p. 1255.
col. 2. n. 54. & ſeqv. qvinam fructus obligati
ſint ad primitias, p. 145 2. col. I. n. 3. quomo-
do illæ fue int oblatæ, p. 145 3. col. 2. n. 20‧
qvando obſtrictus ſit etiam Levita ad illas offe-
rendas, p 14 54. col. 1. n. 25.
Pezimogeniture annexus fuit cultus Divinus, p. 215.
col. 2. n. 106. it. p. 5 50. col. 2. n. 6 1. & pag.
1045. col. 1I. n. 15. illius jus tranſiit ad Levi-
tas, pag. 215. cOl. 2. Sign. * & p. 1040. col. 2.
n. I1. it. p. 10 84. col. 2. n. 29. & p. I108 5. col,
I. n. 41. it. pag. 108 6. col. 1. n. 53. jus primo-
genituræ in quo conſiſtat, p. 2 97. v. 2 3. & col.
1. n. 45: i7. p. 369. V, 22. primogeniti voce ſi⸗
gnificatur magnitudo & regnum, p. 42 3. col. 2.
n. 3 9. it, p. 475. Col. 2. n, 146, & p. 1520. Col.
5 I. n.

èN

—
I. 94
n215, 00
lententia
initio fue
Sign.¹
yinupzdui
g0. col.
elt ac iot⸗
2b illiz de
col. 1. h,
lo ejecti
1310. c01.
jedebeant,
nià Deo ſ
cCl. 1. n.
Mincipia du.
76, princi
non funt;
N 11.
Fyobi inſerdu
cOl.2.,n 7,
Pygſeſhonei ſ
le ſolent,
pjoſeckione
ar,) 10.
brpheta Heb⸗
l, n. 1. & 3
5I5.c 1
modo Del
col. n ige
col. 2, n.
1176. col.
comt ſegen
Patendum el

yoſehtur ulii

elytuginqui
Proleplißi B
29, horum
n 67. & h.

Pyudintes, Hed

dol.1, d ge,

Hialmeu, jer

tempote, au⸗
. 479. col. 1.1
atit anni
116a. col..
en Hedt

lhlcen Gen

—
Patim negitz,
negatiti olatio
9,c0l.1. n. 134.
eptum unumtta-
3. col 1. (. 1
dol,n 1, pre⸗
a,. 14 7, l.
n 6. Iuper unb⸗
õ
n. 34.
Suphinyenerant,
mer Eg,toab⸗

l.
erit intemplo ſe⸗
binamilla ſi, pag⸗
71. C0l 21.n 15.
divie tegyieleit
la non requieſett
7 . cohl.,nezl,
col. 1. d 4. & ⸗
1, gei Panciotes
col.2,n. 74, non
ineo, gilabo⸗
Dirina Dreſeglig
habitarityp.lſ1

ine.
, 140l 10 9,
1 d. Tit 14 1¹.
ls e rale eracei
fuit elium cie zab⸗
gnitaiie amci
N.1.n 35⸗ nu
1[15.
edantut, ⸗ l16ſ.
num luius ob gin
3. qgeomo-
10⁴

ii Ailus Ke⸗

Pusbimm,⸗
10l,2.nbl 4
jus tkanliit 24 Ley
,. 1040, col.
119,, lolſ een
563 Ius Ptimo⸗
4 col.
ntigdul,
pimogebli yoe

,

col⸗
1e& lid

Ii e

Probi interdum cum improbis caſigantur p. 527.

01.7,

1N DEX.

1. n. 94. primogenita Ifraelitarum, in Gelerto
⸗ —: .
nata, non fuerunt ſanctificata juxtà quorundam

Puella quædam à Sodomitis inligni mortis ſuppli-
cio aſfecta fuit, p. 14 8. col. 2. n. 94. M

ſenentiam, p. 494. col. ?2. n. 20 primogeniti ab Puerpera, partu levata cur ſacriſicium offerre de-

initio fuerunt ſacerdotes Dei, pag. 737. col. 2.
Pprinteps dum peccat, iſtud eſt reatus populi, pag.
803. col. 1. n. 9, princeps generationis perinde
eſt ac tota generatio, pag. 1199. col. 1. n. 110.

.

ab illis dependet pecca um populi, pag. 1270.

col. 1. n. 55. principes populorum à Deo eα
lo ejecti fuerunt, p. 12 83. col. 2. n. 4. it. pag.
13 10. col. 2. n. 5. principes quas virturer habe

redebeant, p. 1306. col. 2. n. 94. ptincipes ſuper

ni à Deo ſub pedes Moſis dati fuerunt, p 1320
col. 2ꝛ. n. 5 8.
Principia duo ſtatuerunt Manichæi, p. 29. col. I. n.
76. principia duo ſeu duæ poteſtates ſupremæ
non ſunt; ſed Deus unus eſt, pag. 55 3. col. 1.
n. 12. =

col. 2. n. 70. & p. 52 9. col. I. n. 71.

Profeliones ſive itinera tribus rebus cauſam præbe.

re ſolent, p. 96. col, 2. Sign. * Iſraclita: um
profectiones in deſeito quomode fuerint per-
actæ, p. 109 5. cl, I. n. 29. & ſeq.
Propheta Hebr. &, undeſic dicatug, pe 4 8. «01.
1. n. 2. Se 3. prophetiſſæ fuerunt ſeprem, pag.
515. col 2. n. 1 5 5. earum nemina, ibid quo-
modo Deus prophetis ſe maniteſtaverit, . I116.
col. 1. Sigo. † & n. 37. it. p. 1206 col. I. n. I.
3Wπ col. 2. n. 6. prophetæ vocaptur angeli, pag
1176. col. I. n. 44. excellenti prophetæ, aliquid
conttà legem Divinam præcipienti, interdum
parendum eſt, p. 1411. cOl. 2. n. 90

Proſelytus juſti iæ quis, p. 1442. col. 2. n. 34. pro
ſe ytus inquilinus quis, ibid. n. 3 5.

Protoplafi qua hora peccaverint, pa8. 34. col. 2. n.

29. horum tunicæ, quales fuerint, p. 39. col. 1·.

Prudentes, Hebr. 'a)nn, quinam ſint, pag. 1305.

col. 2. n. 94. & p. 1306. col. 2. n. 9 7.

Piolemaus, rex Egypii, à Judæis edoctus fuit de

tempore, quo lſiaelitæ in Zgypto fuerunt, pag.
479. Col. 1. n. 198 3.

. »

Buhertatis anni quinam ſint juxtà Hebræos, pag

1152. cOl. 2. n. 10 1.

Ddyuer, Hebr. ya, per Gematriam efficit Ai. e
Kolidus, Germ. Narxr / p. 32 7. 60 1, 2. zign. 2

—

beat, P. 872. col. I,. n. 100
Pulb,:s: Fgypti cur non per Moſen, ſed per Aaronem
pe cuflus fuerit, Pp 444. COl. 2. n. 19.
Punctatio extraordinatia in S. Scri tura occurrit. p.
143. Ccol. I. n. 46. in quot locis S, Scripturæ il-
la reperiatur, ibid. H .—G
Purgalorius ignis antè Paradiſum conſiructus eſt,
Putens in deletto poſt mortem Miriam deſit, pag.
11 97, col. . n. 101. ille proptei juſtitiam Moſis re-
diit, ibid. poſt mottem Molſis ille penitus dete it,
ibid. puteus iſte bacu is principum ducebatur, p.
1183. col. I Sign. * ille in mari TLiberiadis re-
conditus fuit, ibid, col. 2. n. 10 5.
Puthiel eut ita dictus fuerit, p. 43 6. col. 2. n. 58⸗

Sn, 59. .

*

R.

Rachel ſigna à Jacobo ſibi data tra didit ſorori ſuæ,
Lex, p. 2 4 3. Col. 1. n. 3 6. cur iſtud fecerit, ibid.
conzubitam [acobi vilipendit, p. 248. col. 2.
Sign. Ae prop'eseà non meruie, ut cum ipſo ſe⸗
peliretur; ibid. n. 30. Rachei fundamentum do-
mus Jacobi fuit, p. 25 5. col. 2. Sign. * S p. 259
col. 2. n. 2 6. f7. p. 35 5: col. 2. Sign. * cur illa
pattis ſui idola fubtraxerit, pag. 2 57. col. 1.
n. 16. Joſephus in occu ium Eſavi eam pr æces-
ſit, p. 27 3. col. 1I. n. 4. cur iſtiud factum fuerit,
ibid. ubi illa ſie mortua, pag. 36 5. col, 2. n. 15
cur in via fuerit ſepulta, p. 366. 401. 1. Sign.*7
& col. 2. n. 2 1. MMM .
Rahamſes quænam urbs fuerit, p. 3 59. col. 2. n.
2 1. in oprima parte .gypti illa erat ſita. p. 3536
col. 2. n. 19. vid. Suceoth.
l Rebeeca undiqvaqve fuit virgo, p. 194 col. I. n. 3 5.
ei in occutſum aſcenderunt aqvæ, ibid. col. 2.
n. 3 3. qvæ miracula ei eyvenerint, p. 202. col, I.
n. I1 3. qvando nata ſit, pag. 207. col. I. n. 3 6.
qvo ann illa Iſaaco nupſerit, dict, col. 1. n.
33. & n. 37. 8& Sign. †. it. p. 212. col. 2. n. 77.
Jacobum & Eſavum ventre qvidem uno, ſed non
uno in ventris loco portavit, pag. 20 8. col. 2
Sign. **, illa Schemum conſuluit, pag. 2 10.
col. 1. n. 6 & dign,*. Spititus 5. impujſu

2

7

IN ODEX.

yaticinata eſt, p 2 30. col. 1. n. 6 3. Deboram

milit ad Iacobum, p. 2 92. Jeri. 8. dies abitus
Rebeccæ cur in S. Scriptura non manifeſtatus ſit,
p. 283. col. I. Sign. †. illa jacobum adegit, ut
benedictiones, qvæ Eſavo reconditæ erant, iple
acciperet, p. 39 1 col. I. n. 229. R
Rebellio ex ſaturitate oritur, p. 1357. col. 1. n. 55.
Redemtio non fit pro dimicio, pag. 999. col. 2.
D. 1. . .
Regi Maor eſt exhibendus, p. 364. c01. 1. Sigo.“
rex dum peccat, reatum populo inducit, p. 3803.
col. I. n. 9 rex ludaieus qvot uxores habere po
tuerit, p. 140 3. col. 1. n. 2 5. .
Reparationes oblationum, vid. Compenſationes
oblationum. .
Rephaim, Hebr. α , cur ſic dicti lint, p. 1318.
col. 1. n. 3 I1. .
Repudii libellus non præceptus, ſed permiſſus fuii
Judæis, p. 1439. col. 1. n. .
Reſurrectio wortuorum ubin am indicetur in lege
Moſaica, p. 501. cOl. I. n. 9. It. p. 1359. col. 1.
n. 77. . . 4 .,1 2 .
Reberentia magiſtri ſit tibi tanqvam reverentia
Dei, p. 53 I. col. I. n. 8.
Romanorum Imperium à Judæis vocatur regnum
Edomiticum, p. 21I.Kol. 1. Sign.**. Impe-
rium iſtud Romanum Tyti nomine appellatur,
ibid.
Roma cur Magdiel dicta ſit, p. 29 3. col. 2. n. 55.
urbs eſt celeberrima, p. 1224. col. 2. n. 8 1.
Ruben cur ita vocatus ſit, pag. 244. col. 1. n. 42.
Jolephum è fovea educere voluit, ibid. n. 46
& p. 300. col. 2. n. 48. diſturbavit lectum paA
tiis ſui, p. 286. col. 1. n. 37. cum Bilha dormi-
vit, ibid. col. 2. n. 3 8. ipſe non peccavit dum
lectum patris ſui aſcendit, p. 287, col. I. n. 43.
primogenitus fuit Jacobi, ibid. verſ. 2 3. qvo-
modo id intelligendum ſit, ibid. ipſe ſaccò &
jejuniò ſe maceravit, pag. 303. col. 2. n. 74.
qvam ob cauſam, ibid. cur regnum & ſacerdo.
tium ei ablatum fuerit, p. 371. col. 2. n. 13.

Sabbatho Deus benedixit in Manna, p. 21, col. 1.

n. 6. Sabbathi terminus qvousqye ſeſe exten-
dat, p. 2 8. Col. 1. n. 73. & Sign.*. Sabbathum

ſolum repellitur per vitæ conſervationem „pag.
72 3. COhi. n, 13. etiam per manipulum primi-

tialem repellitur Sabbathucn, p. 756. COl. 1. n.
60. Sabbathum violans perinde habetur, acſi

omnia ſimul præcepta Dei violet, p. 143. col.
1. n. 80. veſpere Sabbathi qvænam res creatz

ſint, p. 15 32. col. i. n. 20.

Sacerdos ſummus dum peccat, id reatum populi

indaucit, p. 803 col. 1. n. 9. ſummus ſacerdos
eriam lugens ſacrificium offerre poterit, p. 853.

col. 1. n. 6 5. & p. 9 56. col. 1 n. 44. & n. 45˙.

vigd. Poftifex. ſacerdotes vinum bibentes qvan-

do ſint rei mortis, p. 947. col. 2. n. 21. it. p.

248. col. 1. n. 2 4. ipſi poterant posſidere agros
extra terminum tertæ Chananeæ, pag. 1241.
col. 1. n. 98. ðW
Sacerdotii dona viginti qvatuor fuerunt, p. 1159.
p. 1161. col. 2. n. 44. “
Sacrificium pro reatu ſi perditum, ſed poſteà in-
ventum ſit, quid de illo faciendum erit, p. 829.
col. I. n. 8. & col. 2. n. 12. ſacrificiorum mem-

col. 1. n. 21, caqve perpetua fuerunt, ibid. it.

bra ſive partes. quæ ſuper altari combureban-

tur, quænam fuetint, pag. 103 8. col. z. n. 81.
it. p. 1160. col. I. n. 2 8. & p. 1250. col. 2. n.
7. feſtorum ſo lennium ſacrificia veniunt ex debi-
t0, p. 1134. col. z. n. 2.
Sacrificiorum additamenta, vid. Additamenta fa-
crificiorum.

Sacrificium juge, vid. Juge ſacrificium.

Sal Sodomiticum, vid. Birumen Sodomiticum,
cum Sale percuſſit Deus fœ dus, p. 797. col. 2.n,
46. & n. 47. it. p. 116 I. Col. 2. n. 41.
R. Salomo Luria, p. 65. col. 2. n. 86.
Sanmimael, ſerpens, cum Eva concubuit, p. 32. coſ.
1'n. 7. — 3
Samuel, propheta, ex Corachi proſapia genitus fu-
it, p. 1149. COl. I. n. 61.
Sanctuarium ſuperius & inferius, pag. 236, col.2,
n. 56. pag. 238. col. 1. n. 70. inferisus
Sanctuarium diredtum eſt & regione thro-
ni ſuperioris, pag. 514. col. 2· n. 149. it. pag. 617.

col. I. n. 98. Sanctuarium quando duabus mani-

bus Dei ſanctificabitur, p. 515, col. . Sign. † San-
Quarium duabus vaſtationibus oppignoratum
fuit, p. 76 8. col. 1. n. 13 vid: Templum.
Sancta levia, ubi poterant comedi, p. 849. col. 2.

n. 36. & p. 13 6 3. col. 2. n. 21. à qvibus pote-

rant illa comedi, p. 9 59. col. 2. n. 71. ſancta
ſanctorum ubi comedi poterant, p. 1160. col.
m 27 Sane⸗

1.

—
Sindaßpho
P. 44.
yhu qy
col,2.
eſt, p
&locus
lium ma
914. col
nis eſus
col. l. n.
ientet, H
2, n. 94.
Ma, dicta
illa nome
dign.fo
1.,n. 13.
litz,pe l⸗
nere tran
gos prebe
2. Zare
la multos
1, n 37, 6
ftattisAb
Dus partus
169, col.
hore, quô
Kcol.2.n.
lus ſuper
illing obit
196, c0 1¹,
117, col. ¹
Uint garr,
c0l., N. 11
h P. 206,
Sunas pericnl
33 ˙ col.2,
Nai moratu;
5.726. col.
otendit
col, 2,h. 1I1.

dlun, Hebr.
cole

n. 10.

756. (0l. 1n.
habetut, aſt
1, P 14,0 (01.
namn ies cleate

teatum popili
mmus ſacerdos
poterit,p. ſg⸗
44. K n. 4 .
bidentes gyan⸗
.1. n. 1. it,
posligete zgros
12, pag. 1141

letunt, p. .

herunt, ibid. it.

1, ſed oſtezin⸗
gometit, P.919,.
fihciotum memn⸗
aii combureben⸗
38. c) 1,m 91.
1150. 0),1,h

zveniuntet debie

Adcitamentaſt⸗

ſcium.

en Sodonnitictun,.

, 1N. lin
1 l. 41.
ubuit, P,) 19 o⸗

olrin riuf,

tol;
4 136,. 2*
3 . 5 interious
. ſone thio⸗

le1 hil. Pa⸗ in.

.

enplucn

us htoaun

4 aieu Nee

IN DEX.

Smlabon ſive Sendalphon nomen eſt angeli,

Schalem appella tur Sichem, pag. 276. col. 2. n.

Sangbis qvomodo ad alta re ſparſus ſit, p. 78 5. Schamir, Hebr. "pw, vermiculus fuit, pag. 679.

col. 2. n. 68. &S ſeqv. illius eſus prohibitus

eſt, p. 836. col. 2. n. 85. excepto piſcium
& locuſtarum ſangvine, ibid. ſangvis anima-
lium mactatorum terra contegendus eſt, p.
914. Ccol. I. n. 10. & col. 2. n 16, cur ſangvi-
nis eſus tàm ſeverè prohibitus ſit, pag. 915.

Sapientes, Hebr. man, qui ſint, p. 1305. col.
2. n. 94.

illa nomen iſtud adepta ſit, ibid. num. 3 5. &

Sign.* fœminas fecit proſelytas, p. 9 8. col.

I. n. 13. in arca fuit ab Abrahamo abſcon-
dita, p. 100. verſ. 14. dum illa flumen in iti-
nere tranſiit, nudos pedes ſuos conſpicien-
dos præbuit Abrahamo, Pag. 100. col. 1. n.
235. Saræz benedictio, p. 134. col. 1. n. 3 3. il-
la multos lactavit liberos, dict. p. 134. col.
2. n. 37. & p. 170. Col. 1 n. 19. ipſa fuit filia
fratris Abrahami, p. 16 5. col. 2. n. 17. tem-
pus partus ejus quomodo notatum fuerit, p.
169. COl. z. n. 13. mundus fuit lætus eo tem-
pore, quô illa peperit, dict. p. 169. verſ. .
& col. 2. n. 14. ipſa fuit prophetiſſa & Spiri-
tus S. ſuper ea recubuit, p. 17 1. col. 2. n. 3 1.
illius obitus cur cohæreat ligationi Iſaaci, p.
186. cok z. n. 9. funeris ejus deductio, pag.
187. col. 2. n. 20. quænam ſigna facta fue-
rint Saræ, dum illa ſuperſtes fuit, pag. 202,
GOI. I. n. 113 & n. 115. quando illa mortua
ſit, p. 200. col. z. n. 32. I

4

Seznas periculi tempore accuſat nominem, p.

Sara, dicta fuit Jiska; p. 94. col. 2. n. 34. unde

col. I. n. 95 ipſo mediante ſculptura gemma-
rum fuit peracta, ibid. M
Schamchaſai eſt nomen angeli, p. 1116. col. 1.
Sign. † ipſe de cœlo cecidit, ibid.
Ichelomithæ, filiæ Dibri, maritus ab F gyptio
flagellatus fuit, p. 410. col. 2. n. 44.
Schechina, Hebr. mpow, Kante templo primo
Hieroſolym. decem quaſi ſtationes fecit, p.
102 1. col. z. n. 117. vid. præſentia Dei gra-
tioſa. L
Schem cur inter Noachi filios primus fuerit po-
ſitus, p. 55. col. I. n. 2 3. & col. 2. n. 2 4. ipſe
ſine præputio natus eſt, dict. col. 2. n. 24. illius
poſteri cur pallium peniculamenti merue-
rint, p. 84. Ccol. 1. n. 37 Schem fuit Malchi-
zedek, p. 99. col. 1. n. 19. Schem legem Dei
explicuit, p. 209. col. 1. num. 55. Rebecca
Schemum confiiluit, p. 2 10. col. I. n. 62, 6
Sign.** Schemi filia fuit Thamar, pag. 314.
col. 1. n. 0.. MBd
Schichor eſt Nilus, p. 12 84. col 1. n. 9. & 10,
Schilo eſt rex Mesſias, p. 376. col. I. n. 62.
Schittim ligna, p. 65 1. col. 1. n. 54. varia vocie
Schittim Hebr. bow explicatio, pag. 227.
col. 1. n. 1.
Scholæ Judæorum celebriores quæ fuerint, pag-
377. C0l. 1. n. 75.

Schunem, urbs fuit, p. 10 8 col. 2. n. 12

Scortatio gentibus interdicta fuit, p. 279. col. 1.
n. 9. & p. 317. col. 2. n. 1I. it. p. 1194, Col. 1.
n. 17. per hanc ceciderunt Iſraelitæ, p. 1213.
col. 1. n. 66.

33 3. col. 2. n. 10. dum Moſes in monte Si- Scriptuns S. non abſcondit, ſed explicat, pag.

nai moratus eſt, Satanas turbavit mundum,
p. 726. col. I. Sign.* Satanas feretrum Mo-
Ks oſtendit Iſraelitis in aere, dict. pag. 726.
col. 2. n. 11. l
Satum, Hebr. âö, quæ menſura fuerit, p. 832.
col. I. n. 40. Satum deſerti minus fait Sato
Hieroſolymitano, ibid. n. 41.

Scala, quam Jacobus in ſomno viderat, ubi ſte-
terit, p. 236. col. 1. n. 54. & ſeqdqu.
Scas dalum, vid. offendiculDum.

177. col. I. Sign. * Scripturæ S. verba varios
recipiunt ſenſus, p. 278. col. 1. n. 47. & pag.
434. col. 1. n. 44. humano more illa ſolect
loqui, p. 549. col. 1. n. 50. it. p. 13 30. Col. 1. n.
20. & P. 1474. col.1 n. 53. interdum illa hy-
perbolicè loquitur, p. 1313. col. 1. n. 155.
Sectio iſta Biblica: & vixit Iacobus, cur ſit

clauſa, p. 362. col. 1. n. 3 23.

Seditis grave crimen eſt, p. 1 52. col. 1. n. 10 0.

& ſequ.

Schadaai, Hebr. w, vid. Deus.

rn HI IIHI Hrr

LNDEX.

Senex pro mortuo habetur, p. 12 3. col. 1. Sign.
z ſenex in domo eſt teſta fracta, p. 1029.
col. 1 n. 9. ſeniores primi Ifraëlitarum, qui
in ⁵Ægypto fuerunt, quando & ubi ſint mor-
tui, p. uo4 col. 2 n. “8.
Seracha, Aſcheris filia fuit, p. 354. cOl. z2. . 9.
illius mira longævitas, ibid it p. 123 8. col.
1. Sign.*
Serpens quo conſilio primos parentes aggreſſus
ſit, p 31. col 2. n. 4. & p. 3 8. col 2. n. 6 4. &
Sign. * ſerpenti, qui protoplaſtos ſeduxit,
pedes fuerunt amputati, p. 36. col 2. n. 44.
ſerpenti omnes ciborum ſpecies unum ſo-
lùm præbent ſaporem, p. u82. CcOl. I. n. 49.

ſerpens æneus, in deſerto erectus, quibus at-

tulerit ſanitatem, p. 19 3. col. 2. n. 61.
Serbus quod posſidet, id dominus ejus posſidet,
p. 224 col. I. n. 46 ſervi venales publicè ſu-

per lapide conſtituebantur, p. 1004. Ccol. 2.

n. 133. 4
Sichem appellatur Schalem, pag. 2756. col. 2. n.
36. locus iſte ad pœnam fuit paratus, pag.
299. col. 1. Sign. * 2 W S
Sicbon, rex, tributum accepit à regibus Chana-
næis, p. 189. col. 1. Sign. † illius fortitudo,
ibid. & col. 2. n. u3. Bileamum mercede con-
duxerat, p. 19 0. col. 1, n. 1ꝛ n.
Siclus ſacer quid valeat, p. 10 90. col. 1. n. 71,.
Siyna vexillorum uniuscujusque tribůs Iſraeli-
ticæ quem habuerint colorem, p. 1042. COl.
1. . 1. & G
Simeon projecit oſephum in foveam, p. 3 6.col.
2. Sign.* adversus Joſephum iniit conſili-

um ſimul cum fratre Levi, p. 372. Col. 1. n.

23. & n. 27. ex tribu Simeonis multi in de-
ſerto perierunt, p. 12 3 6. Col.’. n. 33. & num.
3 5⁵. Simeonis tribui Moſes ner benedixit
nec maledixit, p. 1460. col. :. n. 19. & n. 20.
quam ob cauſam, dict. n. 1 9. & P. 1515. col.
Sinai, mons, loco ſuo avulſus fuit, p. 54 %. col.
2. n. 43. mons iſte tanquâàm cupa ſuper Iſra-
glitas incurvatus fuit, ibid. it. p. 1489. col.
1. n. 56,in eo tria quaſi vela ſive ſepta fue-
runt, p. 551 col. 1. n. 63. in his ſeſe Deus i-
bidem manitfeſtavit, ibid. it. p.5 Col. 2, n. &1.

rum nonnulli colebant Solem, nonnulli Lu-
nam, p. 159. col. 2. n. 56. quatuor Sodomi-
tarum urbes una in petra ſitæ erant, p. 160.
col. 2. n. 66. & n. 67. .
Sodomiticum Sal, vid. Bitumen Sodomiticum.
Sol & Luna ab initio æquali magnitudine fue-
runt creata, p. 13. v. 16. — èò
Sol & theca ſua quando fuerit eductus, p. 139.
col. I. n. 7.-Sol juſſu Moſis ſtetit, p. 5 32. colj
2. n. 2 1. & quidem quinque vicibus, ibid.
Somnium nullum eſt ſine vanitate, p. 29 8. col.
1. n. 29. =
Sororem conſanguineam uxorem ducere fliis
Nosæ licuit, p. 30 ¼ col. 2. n 86. etiam ger-
manam ſororem uxorem ducere ab initio
mundi permiſſum fuit, p. 948. col. I. n. 32.
Walium exiguum miraculéò Diviné magnam
multitudinem cepit, p. 839. col. 2 n
1172 col. 2. n. I4. = DWU
Specula mulierum, oblata Deo, cur ei fuerint
grata, p. 766. col. 2. nz.. —
Spelunca duplex ſeu dup licata cur ſic dictaſit,
p. 187. col. 1. n. 14 & 1iö5. ð
Stationes ſacerdotum & Levitarum, ut & Iſraeli-
tarum juxtà ſacrificium unde ſint ortæ, pag.
125 1. col. I. n. 9. & 10. =
Staututum, Hebr. o'n, quid ſpeciatim ita dica-
tur, p. 217. col z. n 16. & p. 517. Col. 2. n.
176. & p. 999. cOl, 2. n, 33. & p. 917. col. 2.
n. 12. it pag 93 5. Col, 1. n. 9 8. & p. 1164
col. z. n æ
Strangulatio intelligitur, quando mors in lege
Moſis abſolute dicitur, p. 577. col. I. num.
123. ſic etiam ſtrangulatio intelligitur,
quando in lege dicitur: ſanguis ejus ſit ſu-=
per illum, p. 57 8. col r1. n. 131.
Suburbanum, Hebr. “b, quid fignificet, pag-

„

ſublata, ibid. n. 2.

)

Succot à Rahemſes centum & viginti milliaria

iſtud horæ ſpatio confecerunt, ibid. it. pag.
Sußzmentum ſacrum, vid. Thymiama.

Gnedrium Judæorum quot viris conſtet, pag.

Jodomitz puellam quandam infigni mortis ſup-
pliciò affecerunt, Pag. 148: Col. 2. n. 94. co-]

P 446

.

12 89. col. 2. n. I. quando ſuburbana iſta ſint

diſtitit, p. 477, col. 2. n. 164. Iſfraëlitæz iter

Superbia vitanda eſt, pag. 8 84. col. 2. num, 9.

2,84. COl. 1. Sign. * ex quihus viris conſtet,

P. 416.
41. 16.
nebantn
col. 1. n
. poni ded
8ynedri
faciendu
esiſti er
col.2. n,
edrium e
leripti,⸗
quamdiu
1193. ,

Tabernacalar
funt gente
concdlttumm

tumfuerit
6l ett agn
it, P.1 17.

lum in del

1073, col

Tabule egis,
Talonu lex,

„2, ,
immn i
tempusvite
. Dinomum ſen
tempusfutu
ſent, Eie
„Doriſerriena
limplen ſecun
b.9 ſecol 1.
tol ei Pr.
Plum primun
36. col 1 i
ei preſenti
Dreparatum
Aucd ſeterit
udei tenlu

lin u.
Finoni lunt .

—⸗ðũ
nonnullibeu
dtuor H0donni⸗
erant, p. 160.

domäicum.
gnitadine fue⸗

edn rg,P. 139.
etit , 31.0l
Vicidus ibid.
lte, P. 199,col,

en Aucere flüs
16. ktiam ger⸗
lacere ab initio
49. col. 1. 4 31

Digind maglin

col.1 n, beit b⸗
aui hain
arlcdibilh
de ſunt olte, hag⸗

veriatin in licr.

E) Sn rn

p. gl. col.1.
1g⸗ 1164

do inellen
11, .
lßeiet, hab⸗

ſabunbann

nsi milluti
ltatlite tet

nut id lhig

Kaha

1IND EXN.

Pp. 416. Col. I. n. 16. & n. 18. it. p. 429. COl. 1.

n. 2 6. quatuor ultima ſupplicia ab eo impo-

nebantur, p. 526. Col. 1. n. 58. it, pag. 55 8.
col. 1. n. 67. ſynedrium juxtà Sanctuarium

poni debet, p. 564. col. 1. n. 2. ſi aſſeſſores

Synedrii cultum idololatricum doceant, quid
fFfaciendum ſit, p. 804. col. 1. n. §. ſi aſſeſſo-

res iſti erraverint, quid agendum ſit, p. 806.

1293. C01, 2. n. 4 .

col. z. n. 42. & p. 1 39 Ccol. f. n. a3. ad Syn-
edrium electi quomodo à Moſe fuerint de-

ſcripti, pag. inO. col. I. num. ui6. Synedrium

quamdiu duret extrà terram Iſraeêliticam, p.

T.

Tabernacvlum , in deſerto factum, non abftule-

conditum fuit,

2£

runt gentes, pag col. 1. n. 6. ſed re-
ibid ubinam illud recondi-

tum fuerit, ibid in feſto tabernaculorum fa-
Ca eſt aquarum fuſio, p. 797. col. :. n. 47.

it. p. col. z. n. 1. G&n. 20. tabernacu-

lum in deſerto quando fuerit erectum, pag.

Tabuiæ legis, vid. Decalogus.
Talionn lex, qualis habetur in S. Scriptura,

Temporum vices quæ

Templum ſecundum à Cyro, rege, ædificatum,

107 3. cCOl f. n. . & ſeq

nunquam fuit obſervata, pag. 1417. Ccol..

Talmudis primus autor quis fuerit, p. 210. col.

2,. n. 84.

binorum ſententiam, pag. 13 4. Col.. n. 32.
tempus futurum interdum ponitur pro præ-
ſenti, & vice verſa, p 19 8. col 2 n. 82. tem-
pori ſerviendum eſt, p. 363. col un. 44.

p. 8 5rcol 2. Sign † in eo non requievit gra-
tioſa Dei præſentia, dict. col. 2. n. 50. tem-
plum primum, à Salomone exſtructum, pag.
86. col 1 Sign.* in eo requievit gratioſa

Dei præſentia, ibid duabus manibus Dei

ræparatum fuit, pag. 514. Verſ. 17. quamdiu
illud ſteterit, p 3⁄. col. 2. n. 4. quomodo
Judæi templum revereri debeant, pag. 941.
col. u. n 147. templum primum & ſecundum
pignori ſunt pro Iſraélitis, P. 12 20, 60 l, 40 -

ſint, p. 77. col. 2. n. 62.†
tempus vitæ juſtum quodnam ſit juxtà Rab-

33. eorum deſtructio eſtifraelitarum expia -

dio, ibid. n. 34. templum Hieroſolymitanum
cur Libanum, Hebr. n“, ſit dictum, pag.
13 2 6. col 1. n. 86, in templo Hieroſolymi-
tano poſt benedictionem ſacerdotum Judæi
non reſpondebant: Amen, p 1484 col I. n.
16. illius velum à Tito, Imperatore, diſciſſum
fuit, p. 1506. col 1n 232 templum Hiero-
ſolymitanum viginti tribus cubitis depreſ-
ſius fuit, quàm fons Etham, pag 1518: col. 2.
n. &S0 vid. Sanctuarium

Tenebra cur Ægyptiis evenerint, p. 455. col. 2.

n 40. & n 41. in his tenebris improbi non-
nulli ex Iſraelitis mortui ſunt, ibid it p. 489.
col i. num. 5 . tenebræ iſtæ ſex dierum ſpatiò
continuatæ fuerunt, ibid col 2 n. 39.

Tentationes decem Abrahamo evenerunt, p.

136 CcOl 1 n. SSS.

Tephilin ubi collocentur, p. 689. col-t. num.

156 %.

Twachus, Abrahami pater, de filio ſuo coràm

Nimrodo conqueſtus eſt, p 9. col. I. n. 29.

Terra cur maledicta fuerit, pag u. col u. n. 8 5.

it. pag 13 col n. 20. & 1 terra maledicta
quid produxerit, pag,/“. col Sign * &
Sign *t terra nonnullis in occurſum exſiliit,
Pp 1S 8. col. 1 n. 75. quinam illi fuerint, ibi-
dem; terra Cananæa ſive Iſraelitica Deo pe-
culiaris eſt, p. 13 2. col z. Sign. * extrà illam
qui habitat, perinde eſt, ac ſi ei non eſſet De-
us, ibid. it p. 1003. col. 2. num. 12 7. illius
præſtantia ſeu prærogativa p. 216. col.. n.
3. & pag. 3 52. col. 2. n. 9. & ſequ ejusdem
fertilitas, pag. 377. col. 2. n. 78. & n. 79. it.
p. 452. col. 1. n. 4. &ũ p. 14%. col 2. n. 79.
illa omnibus aliis terris altior eſt, pag 73 9.
col 1. Sign. *x it. p. 1312. col. 1. Sign. * & p.
13 21. Col. c n. 1. it. Pp. 149 0c: col. .n. 77. quo-
modo illa inter Ifraelitas fuerit diviſa, pag.
12 38. col. 2. n. 60. it p 1239. col 1 n 63.
& ſequ. & p: 12 40. col. 1. n. 77. & ſequ. illius
hæreditas ſeu poſſesſionis acquiſitio diverſa
fuit aicœteris omnibus hæreditatibus, dict p.
1 240. Col 1. n. 72. & ſeq. terræ Iſraeliticæ fi-
nes cur in S Scriptura ſint deſcripti, p. 12 3.
col. 1. n. 1. vid. Iſraelitica terra, it Judaica

terra. .
LIIit HIb⸗= Teſtes

INDF k.

Taſtes dicere, non ſcribere debent teſtimonia
ſua, p. 1414. col. 2. n. 21.
Thamar in oſtio, alii: in ſepulchro Abrahami
ſedit ibique precata eſt, p. 312. col. 1. n. 17.
illa fuit Schemi, patriarchæ, filia, pag. 314.
col. I. n. 30. ipſa ſeptimo menſe peperit ge-
mellos, p. 31 5F. col. . n. 46
Thermæ Tiberiadis, p. 71. col. 2. n. . .
Thermutis. Pharaonis filia, Moſem ſervavit, p.
409. col. I. n. 19.
Thimna cujus filia fuerit, p. 290. col. 2. n. 20.
Eſavi pellex fuit, ibid. ſoror Lothanis fuit,
p. 1503. col. 2. p. 257. Eliphaſi concubina
fuit, ibid. cur ejus in S. Scriptura fiat men-
tio, dict. p. 1506ε⅝. col. 2. n. 25 8.

Thitman Serach cesſit Joſuæ in hæreditatem, p. .

124.9. COl. 2. n. g rr.
Thiras quos genuerit, p. 96. col. 1. num. 1.
Traces unde ſint orti, p. 86. col. „ n. 1.
Tironus gloriæ Dei in aére pendens, p. 5. col.
bymiama ſacrum ex quibus ſpeciebus fuerit
compofitum, p. 719. col. 1. n. 134. & pag.
720. Col. 1. n. 145. .
Tiberiadis, urbis, thermæ, p. 71. col. 2. n. 9. ma-
re Tiberiadis, p. 1118. col. 2. n. 104 in eo
reconditus fuit puteus, qui Iſraélitis aquam
præbuit in deſerto, ibid. n. 10 .

rundam fententiam, p. 27. col. 2. n. 70.

Timor Dei, in arbitrio hominis ſitus eſt, i. e. om-

nia in manu Dei poſita funt, præter timorem
Dei p. 136. col. 1. n. 52. & p. 13 5. col. 1.
Titus, Imperator, velum templi Hieroſol. diſci-
Adit, p. 1506 col.: n. 2 32. .
Traditiones legis de monte Sinai Moſi fuerunt
datæ, p. 99 0 col. . n. . “”M
Transgreſſi præcepti una aliam poſt ſe trahit, p.
141 . col.n. 12.it. p. 43 t. col. 2 n. 30.
Tribus Iſraelitica i. e. eaput ſeu princeps tribus
Ifraeliticæ, p. &s col. 2 n. 9 cum una-
quaque tribu Iſraëlitica nata fuit gemella,
Pig. n. 30. it. p. 3 04. col. . n. 84. & 95. it.

luit, p. 1460. col. 2. n. 19. & n. 20,
Trinitalis Sacroſanctæ aſſertio, pag. 17. col. 2
n. 145. it. p. 39. col. 1. n. 69. & p. 282, col.
Vranni. Græcè zuezνa, nomen unde profluxiſ-
ſe videatur, p. 12 69. col. 1. n. 39.v „ f
Vi nomine intelligunt Rabbini regnum Edo-
miticum ſive imperium Romanum, pP. 21 I.
col. I1. Sign. *X* ð

1

Vacca rufa, p. 116 5. col. I n. f. illius cinis in
tres partes fuit diviſus, pag. 1166. col. 1.
n. 15. 4

Vallis Ginnofar, P- 38 3 col. 2. n. 149. Va-
ſa figlina, quibus immundities cohæret, fran-
genda ſunt, p. 82 6. col. 2. n. 76. & p. 817.

889. col. 1. n. 3 5. iſtorum vaſorum fragmi-

tur per ablutionem, p. 862. col. 1. n. 73
Vaticinati ſunt quidam, nec tamen ſciverunt,
qvuid vaticinarentur, p. 409. col. 1. n. 32. it.
p. 5 14. col. I. n. 14 g. = .

. TVenaditioni publicæ lapis fuit deſignatus, p. i004.
Tigru, ffuvius, Hebræis eſt Chidekel juxtà quo-†

col. 2. n. 133.
Vento Orientali Deus utitur ad puniendos im-
probos, p. 49 7. col. 1. n. 77.
Venus præpoſtera punitur, p. 143 3. col. i. n. 43⸗
Veſpere Sabbathi quænam res creatæ ſint, pag.
15 3 2. col. I. n. 2 0.

ſtes iſtæ ſimul cum Judæis creve unt, dict. p.
1345. col. 2. n. 9.
Vexillorumfſigna, vid ſigna vexillorum.
Viatori quid facien dum fit, pag. 1176. col. t.
Vicarius ſummi ſacerdotis, Hebr. b, quis, p.
16 . col. 1. n.g .
Vicinitas interdum prodeſt, interdum nocet, p.

p. 6. col. n. ‧4 quælibet tribus aſcen-
dere fecit ſecum oſta patriarchæ tribus ſuæ
ex Egypto, p.3 2. col. . n. :. tribui Simeo-

1046. col. 2. n. 3 1. it. p. 1145. col. . n. 14.
Pitium, quod in te eſt, noli objicere proximo;

nis Moſes nec benedicere ne᷑ nialedicere vo-

Piin-

Valles Pislani & Jezresl, p. 380. col. I. n. 1 06.

col. I. n. 7 8. it. p. 962, col. 1. n. 73. & p.

na miraculô Divino abſorpta fuerunt, pag.
827. Col. 1. n. 77. vaſa figlina non mundan-

Veſftesjudæorum in deſerto à nubibus gloriæ de-
albatæ fuerunt, p. 134 5. col. 2. Sign. ** ve-

initali aln

719. c
jbid. n.
alüfabn

Ri19,7

iſte habu
ramn vitin
fſbillrae
z in i⸗
1. H. 3,0
eſtpene,
Nn. 107.1.
lloltin, Hedi
Emultitn
1159. co.
quomodo
ilnljut belli,
P. 141 t
hut dies cu
autem: di
eeſperegrit

slern

Voto ſemetob
P. 792. col
K. 161.
per unum
feri poteſf
Perpeniten
60h 1, ne 1
abſinentie
P. 1261 Col

—
1. 20
pag. 17, col. 10
(p.r e, eol.

ungerdluul.
n
niregnum Edo-

f. Ullius einis in
g. 116. col 1.

0. col. 1. n. 106,
1.,n. 149. Va-
iescohrtet fran⸗
n. 7t. & p. 817.
1. 1. n. 7), & ;
Vaſorum fragni⸗
pta fuerunt, pag.
ina nonmundan-
,col. 1,1. 73.
tannen ſcirerunt,
9. Col. 1,n. nn⸗

eſignantp⸗ loot:
n muniendos in⸗

l.
creatz int, pi⸗

ubibus glorie ie⸗
ol n Sign. rNe.
crererunt, dich .

Womm. .
jhecol i

gebr. po, auig h.

Pterdun notehß⸗

14 . col.1, n. 4

dbſeen aim
⸗

8

8 PpP. 729. col. I n. 2 ⅝ quod pondus vitulus

44. in vitulo iſto ſpiritus vitæ fuit, ibid. col.

Vitulu, aureus præſtigiis Satanicis fuit facus, p.

729. col. I, num. 27. Micha illum perfecit,
ibid. n.: 8. quò modé, p. 730. col. 1: n. 34.
alii fabricam ejus Jjanni & Jambri adſcribunt,

iſte habuerit, p. 730. col. . n. 35. cur ſigu-
ram vituli, nec alterius cujusdam animalis,
ſibi Ifraelitæ elegerint, dict. p. 730. col. 1. n.

2. H. 3J 8. de peccato vituli ſemper aliquid in-
eſt pœnæ, quæ à Deo infligitur, p. 73 8. col. I.
n. 102. it. DP. 1I FY r. col. n. e..
linctio, Hebr. —en, ſignificat magnitudinem

& multitudinem, p. 2 56%. col. 2. Sign. Xiit. p.

1159. col. z. n. 2 3. unctio olei in Mincha

uomodo facta ſit, p. 79 5. col. 1. n. 26.
linctus belli, Hebr. —prin rrwn, quis fuerit,
p. 141 8. col. I. n. 9. =òèòèòMGMW
linus dies cur in lege Moſis ſcriptum ſit, non
autem: dies primus, p. 6 v. .
oces peregrini idiomatis in Rabbinorum ſcri-
ptis plerumque ſunt corruptisſimæ, p. 154.
cOl. 2.A. 4 ,
yoto ſemet obſtringens quàâ formula uti ſoleat,
p. 79 2. co1. .n. 4. it. p. 96 –. col. ,n. 7.
& p. 126 1. col. 2. Sign. *votorum abolitio
per unum aliquem Rabbinum excellentem

fieri poteſt, p. 1260. Ccol. I. n. 5§. & 6. item

per p œnitentiam aboleri poterit, pag. 12 61.
col. 1. n. 1 5. & p. 12 62. col. I. n. 2 3. vota
abſtinentiæ quæ ſint & quomodo dicantur,

94. col. 1. I1. 3 11

vinculum iniquitatis vel rei illicitæ, p. 1262.
col. I. n. 22. votum ex parte irritum fſit irri-
tum totum, p. 12 5. col. I. n. 39.
UAr Chaldæorum an ſit nomen proprium, pag.

Urim & Thummim quomodo perilla reſponſum
ſit datum, p. 6 81. col. j. Sign. *it. pag. 686.
col. 2. n. 149. in templo ſecundo oraculum
iſtud defuit, pag. 687. col 1. n. 150. & n. 151.
Urim ſcripturam nominis Divini expresſi ha-
buit, pag. 840 col. 1I n. g. Ifraelitæ Urim &
Thummim conſuluerunt, p. 12 14 col. i. Sign.
EE& col. 2. n. 7. “
Uxor certo reſpectu marito eſt adjutorium ei-
demque certo reſpectu repugnat, pag. 28.
col. 2. n. 78. uxor non ducitur, niſi ipſa con-
ſentiat, p. 200. col. 1. n- 9 8. uxor quæ ſit at-
que ſic dicatur, pag. 204. col. 1 n. 9. uxori
quando alia posſit ſuperinduci, p. 126 col.
1, n. 4 & p. 212 col. 2. n. 7 9. uxorem qui du-
cere vult, in ejus fratres inquirere deber, p.
4 6, COl. 2 n. 7. an aliqua uxor ejusque ſo-
ror ſimuùl duci posſit, p. 9 21. col. 2. n. 4 8⁸8.
Zibnon cum matre ſua concubuit, p. ?29 1. col. 2.
n. 24. Anam procreavit, ibil. ðẽ
Zimr: factum, p. 373. col. I. n. 34. in ällius ne-
gotio nulla Jacobi fit mentio, ibid. col. 2.
Zock, rupes, quot milliaribus diſtiterit ab urbe

p. 1161. col. z. n. r9. votum non debet eſſe

Hieroſolyma, p. 905 col. 2. n. z0.

do(

Errata n

Pieæfat. lin. 5. pro: abtinere lege: obtinere.
Pag. 17. col. 2. num: 14 8. lin. 3
Ege⸗ Michlol- .V
P. 23. col. I. D. 21. lio. 4. pro: tempoti,
temporis.
P, 24. col. 2. n. 4 3.
verba iſta:
in ſupetioribus.
P. 25.

lin. 3. i

ſuperiora ſive:
vertere poſſis, AStum Erff.
i. e. in ſuperioribus.
Poſt paginam 112. lege: pag. 113. pro: 131.
p. 90. lin. 12. in textu, poſt: appareiller, adda-
tur: n. 8.
p. 94. col. 1, n. 3 1. Hin. 7. pro: ſebium leg. Eu-
ſebium. . . 4
p. 13 5. Col. I. n. 44. lin. I. pro Viſum leg- riſum.
p. 149. col. 2. lin. 1. pro na leg. r.
162. col. 2. n. 81. lin. 1. pro: uti, leg. ubi.
p. 174. col. 2. Sign. lin. 3. Ppro: letur leg. legitur.
p. 189. col. 2. n. 2. lin. 9. pro: ſui, leg. ſuis.
p. 110. col. 1. Sign. ** lin. 1 5. pro: ie, leg. ita.
b. 40 8. col. 2. n. 24. lin. 4. pro: illa leg. illx.
pe 4¹7. col. 1. n. 3 2. lin. 2. poſt: uſus adde: ſum.
p. 528. col. 1. in fin. pro: 4. lege: 7.
p. 564 col. I. n. 131. lin. 1. pro: attendi leg. at-
tendit. .
p. 583. col. 2. n. 184. lin. 1. pro: paraphraſi leg.
paraphraſis. . 212 —
p. 614. col. 1. n. 73. lin. 4. poſt: proprio nomine,
ſic egendum eſt: nomen id fuit appellativum,
qvod ſpicam virentem ſonat., quaſi diiſſes &c.
616. col. 1. lin. 5. pro: qvam (ſcil. terram) lege:
qvo= (ſcil. fructus.)

620. verl. 3. lin. 6. in textu, pro: datæ fuerunt,

leg. data fuerunt.
p. 6 27. Eol, 2. lin. 9. pro: reconditæ leg. recon
dita. .

onnulla Typograp
ſic corrigenda.
.pro: Michtol,
jege
linea ultim i delenda ſunt
MsStum Erff. 2. habet mpya i. e.
o textu Sign.* in notis addendum
eſt Sign.* atqve ibi ſic legendum: vel: quoad

in ſuperioribus, ita awyy
2. habet: y⸗

o. 12 87. col. I. n

p. 83 6. lin. 8. in textu deleatur aſteriſcus, qvis
Qiperfluus eſt.
p. 879. lin. 7elin textu, pro: ex, lege: lex.
p. 907. col. 2. Sign. ** in notis, iſtud 3ign. **.
reperitur pag. ſeqv. 908. in textu, lin. z. poſt
verba: ptaſentia Divina eſi inter eos, qvò re-
ferendæ ſunt notæ dict. Sign. * B
p. 9 86. col. 1. Sign. † lin. 3. pro: enarrat, lege
enartet. —
p. 109 66, lin. 17. in textu, pro: Verſ. 522. leg. Verſ.3 2.
p. 1097. col 2 n. 6. lin. 2 poſt: hoc modo: ad-
dert nem litera Nun inverſa.
p. 109 8. lin. 9. in textu, pro: buinam leg. qvinam.
p. 113 3. lin. 8. in textu, pro: 5422 leg. 32492.
p. 11 83. lin. I. in textu, pro debelis leg. debilis.
p. 1185. col. 2. Sign. * lin. 2. pro: elicit leg. eiecit.
p. 1197.0l. I. Iin. 1. pro: & inter, leg. eſt inter &c.
p. 1250. col, z. n. 5. lin. 2. pro: ypan lege
.
p. 1270. col. 1I. lin. 4. pro: orviam leg. obviam.
it. ead. lin. 4. pro: dehortabentur leg. dehorta-
reatur.

. 3 5. lin. I. pro: terminut, lege:
terminus. .
p. 13 00. col. 2. n. 45. lin. 6. pro νlege: 2.
p. 1301. col. I. Sign. * lin, 12. pro: Eodem, jeg.
Edom.
p. 1304. col. 2. n. 76. lin, 2, pro: mum lege:
p. 1349. in textu, lin. 1I. pro: ſeparavit ille, leg.
ſeparavit illos, ſc. Levitas-
p. 1362. col. I. n. 6, lin. 1, pro: a vlium, lege:
ob alium.
p. 1424. col. 2. Sign. † lin. 4. pro: judæ leg. Jjudæe?
p. 143 6. lin, 16. in textu, pro: carma leg- arma.
p. 145 6. col. 2. n. 5§3. lin. 7. poſt: pro illo „ ad-
de: vel: cum ſive ſuper illo, ſic lin. ſeq. 8. ibi-
dem poſt: pro illo, adde: cum ſive ſuper illo.
p. 1477. lin. uliima, poſt verba: intuemini terram,
poni debet Sign.** idqve reperitur pag. ſeqv.
1478. col. I. ab initio.

„15. verl. 2 5. lin. 8. in textu lege ita (0
a relun: o* & S=n *7

Cœtera Benevolus Lector pro ſaa æqvanimnitate prudentia cortiget.

p. 153 1. col. 1. numeri ſic ſupplendi: 12.13,14

—KMW᷑zᷓ

4

u aailc/ ii

1 lege: ler.
i, idud dignd. .
extu, lin, 2. dol
inter et, gl ue⸗
,
No: enaktat lege

ſ: lor nodo: gr.
ſa.

higan leg gbinam,
ie nai,

aei leg Cedilis.
1o: eicit . ejecit,
e, leg. ell imer ⸗
pio: Oin lege:

õ
egtur leg Lehotts⸗

1: tetminnt, lege

o ſege: o
1,o: lodem, eg⸗

,ro: Qme lEege:
1 ſepimni lle, leg⸗

: Arliun, ſege:
pro ude ep oder 4

zma leg AAmi⸗
,. cg: wi ⸗

nl ſe lio⸗ elin bi⸗
ani e ſohet lo⸗
inuni en
. epeiimn ip⸗

gplendi 11,41,el

oiigee,

VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

„ Copyright 4/1999 VXyVMaster Gmbä wwWVXymaster com

IENTARIUS
BBRA ICUS

NE VERSUS.
vetuſtisſimis Codicibus
embranaceis collatus,
notis illuſtratis
4

Majeſt. ut & Duc. Saxon.

Conſiliario, &c.

LHE, T;pis Reyherianie,

M. DCC. X.