Ce1031a
author: Horatius Flaccus, Quintus

—

A

f

; if

a

u

i

T

i Msl a

48

$

d

d

s

p

N

E

a

o

aE

b

M

dtesrdi

—

-

k

CA

:

Beod?

-

VAU

ss AL RR ais a

d

2

MR E

h

3

s

.W»

t

n

P

s

$

i

p

v

vx

a

"

3v

T

P

m

u

d

MA

n

*

iv

6

-

U

»H

AT

T.

i

L

"o i

A

od

5

Y

z

M

v

i

d

X

yox

P

&

W

:

A

f

d

s

?

^

r

o

4X

s

t

s

&y

E

[-

i.

iA

i u

j

u

xE i a as

*

p

j

w

p

.

:

Mer

at

»

*

RRE

s

"

x

3.

tj

»

p

F

(W

es

353

d

B 2x

UR

U BU

den

BL

tf

.

P -

P

$.

. a

K

*

22

dis"

"

$

:

x

RUP

u

i i t

sseisn

ii

.

ET

E

i

E

ä*'*

M s

u

AE

d

ADT

3

A

:äïä

E

Q :

Y

Ed

n

n

.

d -T

t

?*0;

J

J

La

9-

"

M

£s

db

i

:!æi -

ä

ieff

D i

t

LA

C hani

A

A d

dpte

p

^

Dv

k

5

*

r

F

u

4

*

:

t

"m

P.

^

N

A

aT

P

^

A

Z

s

u

^ d

od

J

E

l

I*

M

3

N

.

h s

u

$

D

s

Y

(

.

&

&«

A

ä»

"

x

-

[

^

*j

d

d

PT

ä

*

.

L

« o

)

^

-

x

Fys

21

*

AA

-—

i

-

*

9A

Y

0.4

AE

24

i d.

*

s

.

TOA

d

'ï;

MV

A

"

E h

(

M

PL

A

x

IL

j

ATE

s

L

l

Pa

E

DAR

f-:ï

EL

P

2

D t

H

s

AA

i

p

.

d

z;ïä ;

AO

i

-

"

ld

f

? i

d

x

44'3/ly x

b

A

$.

AR M

D wfv

[«

s

Dd

r

3

;

ls

-

A s

^

Vi

v

Ts

k

u

L.

ts

$*

S

N

.&

N

A

x

d

:

n

E:

M

A

A.

Vi

w

AOT

z

N

x

ET

h

(

]

U

A

*

2

P

M

dub

*

? a

Md

Es

N

Lt

tjv

M

x

FE

—:

E

Ü

ia

" i

$

35

V

Y

A

ic

d

NÀ

*

$

s

T

P

G

A.

Sis

$

25

"

k

.

A

7

h.

És

m

iÉ

As

Q0ig

m

"

4

W

;

Ài

"

i

zb

«*

iby

5

:

-

LA

x

fia

u

n

^

2!

ïïfp

$

Y

r

H

E

at

Nl

HORATII

ACCI

CA MENA

R

EXPURGATA

ACCURAM i 702737

j

ILL UfTRA'TA

" AUCTORE *

RRM

*ä*

;;m

JOSEPHO JUVE ZF;C

Societatis JESU Sacerdote

hdmo i Germanm T mtïä

31

Cum Prryilegio $, C. Majeflatis

Val us i, NB )u a A

COljo NIZE ET FRANCOFURT

Sumpnbus JOANNIS MICHARLIS JOSEPMI Pargj;Bib

pole tmter Settery.&onnen ia Siojeni-ftaná

)

!/3

5

-eme.

a

—

)

j

?

1

ä

N

j ]

Go i

VinC

Vinc

t9. D

X Pre

10 [0

l

jj

Iüpola

WA il

t

1)$,

Ti

&QU

"

ii

i^.

À

MC

Y

['innim

Y

i

. Q'sai;z

EM

56

p W

"108 in

MT

&enfoe

!

| Jny

|

U

"k

g

-

U

E n

:ï

Xl

*

;

ts

J

i

H d &ä*äï*ïsäïïä&

arcu

Ej

j

T

THPMFII QIIeI Q ERE

PRIVILEGIUM C/ESAREUM.

Go infra fcriptus Socieratis ]ESU per Pro-

vinciam Rheni inferioris Prapofitus Pro.

E

vincialis , poteftate mihi ab Admodum Reves

rendo Patre LAURENTIO RICCI Societatis

JESU Prepofito Generali ad id fa&à, concedo Do.

mino JOANNI MICHAELI JOSEPHO PüTZ

Bibliopolee Colonienfi Faculratem ad Decebnnium

recudendi librum

à RÉE"IOSEPHO JUVEN-

CIO S,

conícriptum , cui titulus

, HO-

RATH FLACCI/| CARMINA EXPURGATA

& ACCURATIS NOTIS ILLUSTRATA : ei.

démque jus Cefarei- Privilepii ufurpaadi eatenug

indulgeo, .ut Librum hunc nemo alius intra de-

cennium recudere , nemo intra S, R, Imperii- fi-

nes & heredirarias S.'Cæ(ar.'eæ,'hfïaje(ïa,ris -Pro-

vincias importare, aut venum ex

ponere audear ;

in cujus rei fidem has manu

& confueto Officii Sigillo mu

proprià fübfcriptas,

nitas dedi Colonize,

14. Januari? 1761,

.5)

HIERONYMUS de WYMAR

mpp.

*2

Q.HO.

N

um

VOCIL,

;

pE T IMEPMPME TR TR

tíDor

G. HORATII FLACCI

iive

n

X T-A.

tj

f

pliqu

m

Atuseft Horatius anno ab Urbe con- |

TU

N

dita 689. Venufiz in Apulia , patre ',

2

l

f

libertino, atlocup

,; àquo Romam .

]

t

du&tus, & inter orum Equitümque ,

Ti

pueros liberaliter eft educatus. . Annos

Ui

natus admodürm 19. Athenas petiit. Ibi

lr

Philofophiz operam dabat, cüm Brutus,

Czare percuffo, fugiensin Macedoni-

am,illum Athenis abftraxit, & militum

'[ribunum in füo exercitu effe juífit.

Commiffo ad Philippos przlio, in quo

czfuseft Brutus, fugam arripuit Hora-

tius ; ac Romam, facto ad Palinurum I-

taliz promontorium naufragio , vix ap-

pulit. Mox, inopiácogente, verfus fa-

&itare ceepit; quos legerunt Virgilius,

& Varius Poétarum in Urbe tum prin-

cipes, ac Meecenati, vironobili , fum-

máapud Auguftumgrati, & erudizo-

4

gm

p

"

?

v

j rum pátrono, laudavére. Ts Horatium-

ij

1

ï;

d

vocat, probat ac paucis poft menfibus

i

j

^

' infüorum numero effe jubet : fimülque

U

(] ipfiveniamab Octavio Czfare, qui po-

Iu

^b

ftea Auguftus dictuseft, impetrat,

:»»d

Bruti & Caffii partes fecutus effet. . Fuit

ipfiquoque Augufto cariffimus & accep-

e o

tiffimus. Obiit anno etatis 57. U.. C.

p

746. eodem quo mecenas; juxta quem

JImanm

in Efquiliiscondituseft.. Quodirgeni-

nqe

O

io viri fuerit;

iOS

um, qui mores, quz reli

e

éfcriptispatet. — Corpore obefum,

. ]b

l

rutus,

revem, lippum , precanum

ipfe fe fuiffe commemorat,

doti-

fitum

juffit.

ANCN

ab

ä»

] qUO

E

P

-101'21- £

ÁX

E

» )

]V "

—

ENS

g

WSS X

j

ml

»

,

(

1 PNN

(v

230 —

xq

A

.

Y

U

i

Z

ia

tsd

ji

s

'flf'lügä )

74

yil

[ur

diww'

r

TE-

ä&&&ä&äü&äæ&ä

M

TPTVPPPTPTPTPWIYY,

H

:

TESTIMONIA:

VETERUM

Pt WORAIIO

À

l

Ovidius lib. 4. Trift, Eleg, 1o.

Et teuust m/lms numerafus Horatius. aures;, ægþ

Dmfz fänz Au[onia camtua cutta DA

Vili, q

4

Perfius Sat. I

dtr

h

Omne. *pafer vitium videnii Flaecus. amico

li

Tangit , €$ admiffus circum,pracordia ludit;

li

Ca!!zdus exwf Poputum fufpendere naja.

ial

ul fuP

antlhanus lib, 1o. c. 1.

t

Lyricorum Hamtmx eré folus leg: chgrzm

Dm&a

Nam $ infurgit alzqmnda, €8 plenus eff ju- |

IVI!

eunditatis €5 graties £5 "variis figuris €9. "vers

Jf

!w,

bis feliciffnà audax.

mm

h

IN,

&ä&ä&&&&ä&&ä&ä&

**********

[j

v

äæïwæïææææææä

À

INDEX' I

ODARUM

Oi

ALPHABETICUS

0

A

Quam memerto

Lib, 3. Gd, ;. Flg. 76

(Mt,

"Augn[lam . amici.

3.

if

A

eZEli, vetuffo

E

I'l *

147

4dt

€ Deorum

Epod.

$

2A8

"A terajam teriti.

Epod.

ii.

244.

"echum im vemottó,

Lib. 5. Od. z.

106

Beatus ille

2,

P«

2249

li?

Epod

hii

Ur me quenelis.

Lib. 3. Od

14

P

1o6€

Caelo tonantem.,

3

$

128

n

Celo fupinas

$.

19.

155

D

Tanape teuere,,

Lib.

Od. 18

4$

Defcende Cole

3«

4-

12A

q s

Delitla majorum

3.

6

1327

Divis orte bonis,

4

189

4 je

Dive, quem proles,

4.

j

192

yn

Diffugere nives.

6

195

Donarem pateras

T«

198

T thure €3 fidibux,

Lib. z. Od. 3e,

P. 6;

Ehben jugaces.

2,

XI,

-

.E.?*e-

IN

INDEX I, ODARUM,

Vxegi monzmentum,

ED

24

174

Merttyi

Ef mibi nonum,

ED

1o

2of

Meun

Moutim

F

Mif

Am?e Nympimmmj

Lib. 3. Od. 13

Pl

148

Feflo quid potins,

3*

42

168

TUl

H

j. Ài

Erculis vitu.

lj

Lib. 5..Od. 1o,

141

Mu

À Horrida tempeflas.

Epod, Od, i1o,

242

Yf

I

Mit]n

UT

li

" Him fatis terris,

Lib 1. Od, z

P

Nr Nl

- Integer 9ita,

i.

19,

46

4deci beatss.

I,

PT

i

ln

dlle 4 nefafo. -

YO.

99

gam pauca aratro,

2.

12z.

95

d ffum C$ tenacem,

3.

3*

117

IT

Anclufam Dánaén.

3.

lí,

144

18.

0 D

dntatiisopulentior,

5-

157

0fgi;

dmpios parr«.

[2

164

7)

fjam veris comites.

4.

XI

206

Jbis Liburnis.

Epod,

1.

217

DT

12,

Oftnt

d«m jam tüei.,

Epod,

249

(ut,

f

L

L

"Audabant alii,

Lib. QI. Od. 6.

P

17

ij

Lydia , dic.

I

7.

20

!

Lngia Q agnis.

Epod

49

226

le

M ,

Ij

Ti

Oecenas atAvss, |

Lib, x. Od.

Y,

P.

| lhj

NÀ Mereuri facunde,

LES

9.

25

Dhin

X

2I,

$o

AMufis. amicur,

D

dMoitum eo Metello,

p

Me

79

Mar s

ALPHABETICUS.

"n

Martiis ealebs.

j

70

135

10j

AMereuri, nam te,

5,

137

16

Montium cu[tot. -

3:

154

Mala (olutanavis,

Epod,

9.

241

P

N

1

TUllam , P'are.

Lib. r. Od, t6.

P.

4t

Natis in u[um,

IO

z2.

jtí

ANunc eft bibendum.

l,

31.

66

pu

Nullus argento color,

2.

j d

24à

.6.

INon femper unbres,

83

INolus longa fera,

2

9

88

JNon ebur,

L5

1$,

103

if

Non nfitat&.

2

17.

108

46

4-

80

201

Ae forte credas.

)

90

Nawvis,

Lib,

Qd. 15,

32

9

Q matre pulcbrá,

l.

14,

37

um

l.

25-

n

Q Fenus Regina.

l.

$6

O Divaigratam,

29,

62

I

O fapé mecum.

5..

80

164

Orium Divos rogat,

13

27

206

3.

x.

i1tI

"

Odi profanum vulgus,

O fons Blandufaa.

LE

140

4

Q nata mecum,

3.

1

f.

1j2

Q formo[us adbuc,

4s

9.

204

Lib,

I'

V

J "Affor cbm traberet,

Od, 15

34

00

Pofcimus , i quid,,.

I'

27.

)9

yá

Parcus Deerum cultor,

I»

A8:

6o0

Perficos odi.

l.

P

69

I.

176

Pindarum qui[quis,

Pbhebus volentem,

4«

13

213

/

Parentis olim,

Epod

';.

224

Epod

14.

256

$o

Phabe [ylwrämqw;

"g

Q:

0i

à

Mit

—

INDEX I. ODARa ALPRAB.

-

Uem virum.

Lib. z. Od. rr.

Quais defiderio.

I

20,

(8

)uid dedicatum.

p

E.

$7

Quid bellicofus.

2.

80

37

30

49

Quantim diflet.

14.

II"

Quó me , Bacehe , rapig.

19.

6E

(F

Quem tu Melpomene..

4.

z

18r

Qualem minifirum.

4'

35

183

209

0f

Qua cura Patrum,

I?ö

uid immerentes,

Epod.

25$

2€

D

oft

Que, quo [celefhi ruitit,

Epod

7*

|

b

Quando repoffum..

Epod.

g.

iidi

Epod.

13

;

Áit U.

Qtfd ob[ev atis,

Wt at

RE&&; VUUE,

Lib

p Od 7'

P

h

L

F te , Divapotens. -

Lib,

LES

Od. —36

P 3

€onj

Solvitur acris byems,

4.

13

Ui

Scriberis l'arío,

T.

$.

T

gu

P

4e

78

ld ]

Septimi Gades.

U ne quafieris,

Lib.

l.

Od, 1o

2$

k

Tt maris €9 terta,

l.

23

$3

j W, |

Wyrrbena Regum.

3.

234

169

W

t

Ides ut alta,

Lib,

IOd 8.

P.

223

Qu

l.

39

Iu

Felox amangui.,

1f

E

h $

Vile potabis,

LE

17

44

F'ixi cboreis,

3.

2Q,.

163

IN-

"

P A W&Oä& WOMW&

po

I-N-D'E X. ll.

41

"

V

ODARUM

m

I6f

CHRONOLOGICUS.

ln

iM

Oftendens, quo queque anno fcripta fuerit,

/])

j

D oftendi fatis commodénonpoteft, quin exponatur

breviter ea parsRomanz hiftoriz, in quam Horatii vita

hi

incidit,

Nihi; fetmé fcripfic, ante annum ztatis 2 . qui

j

fuit Uibls coeditz 7 :0. O&avii Cefaris 19, — Abcoigi-

tur anno ducimus initium.

4nno U. C, 2 10. Heratit 21.

P

Anno 3b U, C. 710, Caíar interfe&us eftin Senatu à

Eodem anno.

conjuratis.

Tyberis exundans, partem

Pj

Uibis eyertit ,. icta fulminibu:s crebris templa, & aliaid

D

genus prodigia contigére, qua defcribit Horatius Od. 2,

f

r

libri primi : 74 fatis , 2c.

ZAnno0 U, C 714. Horat, 2.5.

x

Reveríus Romam Oéctavius cüm ab Antonio !diffide-

p

ret, paxinter utrámque componitur Brundufii per com-

munes amicos , eb Romá profectos.

Eorum unus Me«

109

consas tuit, quem Horatius eft comltatus, ut narrat Sa-

tyra $. lib. 1. Sat..—. Peridem tempus Pacorus , Orodi£

2à

ParthorumRegis filius; magnas clades Romanis intulit

Deillo meminit Od, £, lib, 3.

9

in Syria,

"

161

4dnno U. C. 716, Horati$ 27.

Iw

Bellum ir; Sicilia geftum eft magno apparatu ; i»

ntv&r

ex

-

INDEX IL. ODARUM

Sex, Pompejum , & Octavium. — Ad hoc non levemoz

mentum attulit Menas, (ive Menodorus , Pompeii liber-

LU

tus dici(limus & audaci(fimus , quiv cum parte claffis de-

t

fecit ad Czfarem

idem tamen , fequenti anno , iediit ad

Pompejum ; ac paucis poft menfibus, iterum Czfaii (e

Pho M

linja

€$c.

adjunxit. In eum eft Ode ,. libri Epodon Lwcis€$ agnus,

hadnl

Circa hoc tempusfcripta,

Quo . eodemewempore

Ícriptam apparet Oden 7, ejufdem libri

Quo quo fceleffá

ponica

rHitis , Cc.

In qua bellum eivile deteftatur,

MT

4dnno U. C, 718. Horátis 19,

Qd

Vi&usab Octavio, confiliis & fortitudine Agripps ,

MctpW

in freto Siculo Sex, Pompejus, ad Antonium fugit , áquo

d r

pot

auló interfe&tus cft.. Marcus Antonius à Parthis va-

vids:

riée

h

vi&us, cüm , implicatus amore Cleopatrz , 'gra-

lhunca

vioribus belli curís non fat effetidoneus, Parthorum Rex

Phraateserat , cujus mentionem facít Od. 2. lib. 2.

Ad

h

hoctempus pertinet. Ode j. lib. 2,. O fepe mecum , €$c,

st

ltem ;.libxi 1, quà laudat Agrippam : Scrséerís arío, C?c,

Ti

ts

4dnao U, C,722. Horatii 23

Antí

Antonius , O&aviá repudiatá , Ca(aris forore, bellum

icript

indicit Cefari; qui confeftim in Epirum cum expedita

dem|

claffe advolat. Keferri ad huncannum poffunt Od.1, libri

llv

Epodon: I&i: Liburnis , &c 11, Alterajam ; CS':.

W

4dnno U, C. 7 23. Horat. 34.

æ!

'"Commiffo navali przlio, ad A&iumin Ginu Ambraclo;

n

lu

fugientem cum fuis navibus Cleopatram fecutus Antont-

Q

us vi&toriam Cazfari facilem conceffit,

Pratereá leglo-

nes Antoníi, quz ftabant in littore, ac terreftrem ejue

exercitum cunficiebant, feptimo poft die, in Cafaris ca-

ftta tranfierunt. : Actlacam viétoriam celebrat Vates, Ode

j

penultimà libri z. Atwnc eff bibendum , Cfc, & 8, librE-

q

podoa s Quwaado repofium, $e. ,

W

dnuo

4

CHRONOTLOGICUS,

|tvemos

'it lbere

44nno U,C. 726. Horat, 37.

Jaffisdee

O&avius, extin&tis Anno 724. Antonio & Cleopatrá;

i

reda&o inordinem Lepido, claufo Jano, triplicitrium-

Cafuià

pho & aliis honoribus affe&tus, templumhocanno Apol-

Q a,

lini, cujus prefidio tocres praclare geftas i.n primis tribue«

bat. in Palatio dedicavit ; addiditque infignem in vicina

émporà

nf

porticu bibliothecam. Dehoctemplo meminit Heratius,

Ode 2 ;.libri primi : Qui4 dedz/'camm »$e,

44nno U, C 7227. Horat. 38.

Oà&avius Cefar , cüm nomen Augufti à Senatu delatum

accepiffet , venitin Gallias cum exercitu , tranfiturus inde

pip ;

l ige

in Britannlam , uteam armis perdomaret: fed Britanni,

ii vt

mifiis ad eumlegatis in Galliam, pacem oraverunt, Ad

2 f

hunc annum pertinet Ode 28.lib, 1. O Diva gratum , Cc.

n At

ZAnnoU, C.728. 'ngat. 39.

LO Ad

p

Auguftus in - ifpantam venit, ubi Cantabrl, & Aftus

[

v?

r

res rebellabant. Victihoftes, hoc & fequenti anno terrá,

nh fff;

maríque ; fed Auguftus ex nimio laboremorbum contra-

xit, ann,729. Romámque fubindé repetens, bellum C,

His annis

Antiftie , & Carifio. abfolvendum reliquit.

bellum.

Ícript fant Ode 4.libri2. Septimi Gades, C$c,& 8. ejuf-

dem libriz Qwid Pellicofus Cantaber,C$c. 1tem 10, libri z.

yedlt

L lii

Herculis vitu,

. Cc, nec non 7, ejufdem liblri : Martiis ct«

lebs , €26.

4AnnoU. C, 730, Horat.41,

4Elius Largus , ab Auguíto miffusin Arabiams exerci-

tum eó duxit ; fedillum , re malégeftá, morbis imminu-

yadoh

gb

tum, cumignominiareportavit. — Circa hoc tempus fuit

) fcripta Ode 25. librl z. /cez beatis , €4c,

[cgf(!'

T

ZnnoU. C, 7 31. Horat. 42.

lce

Tiridares 38

pteannosfeptem , Rex creatus à Parthis;

0h

(pulfo ab illisin exilium-Phraate; ipforum legitimo Rege,

9b ejus fzvitiam) Romam venit , fuppetias ab Augufto pe-

yib:

titurus contra eundem Phraatem, qui reftitutus in regnum

At

à Scy-

INDEX IL, ODARUM,

à Scythis fuerat.. Auguftus Tiridatem Rome rct?nüit; &

fl

apud fe effe juffit ? Phraatis filium adolefcenrem , quem

jnlocum.

! Delac

abanno 724. obfidem Romz habebat: remifit potri ,. eà

lege, ut fignamilitaria, Craffo & Antonlo erepta, Ra«

nv

manis reftituerec : quod ille tamen non przftitit , nifi tri

| tmpusd

enniopoft, DeParthis, & eorum domefticis feditioni-

bus, Horatius fzpé meminit , ut Ode 20. libri r. /4ufi: 4-

Nonan

emicus, Cdc, 2. lib 2. ^ lus argento , C$c.. & aliis patfim,

Eodem anno-Auguftus fibi fubftituit L, Seftium Confu-

griais

dqita

lem ; ad quem fcribitur Ode 4.libri 1.Sa/vizur acria byems,

tite$en

U.

Z Anuo U, C. 732. Horat, 43.

i'niVirgilit

Mistam|

! Fan;iu's Caplo, & Licinius Murzna, càm in Auguftum

t $d

confpiráffent, detedi, & 6 fuga retradti , fupplicio affe-

Todus,

&i funt, Murznz frater erat l'roculejus , de quo agit lib.

j

2.O0d.2. Adeundem Licinium fcriptam effe Oden ejuí-

CJ/P".: [

dem libri 7. Re&ius vives, Licini, Cóe,

quidam volunr.y

Videnotasin hanc Oden.

ZAnno U.C€, 73 3. Horat, 44.

Mi

jlliproy,

Confu.l;cr;eams eft, cumQ /Emilio Lepido, M. Lolli-

m con

us; quem Horarius laudat Ode $, libri 4.. /e forte cre-

0&[icite1

das , C$c.

Wnis,

"Anno U, C. 254. Horat. 4f,

Àl d

tlj (

Cüm Auguftus, anno füperiori73 . In Afiam cum ex-

etcitu fe contuliffet ; quafi provincias compofiturus & lu«

LilldatAE

firaturus , reveca Parthisbellum illaturus; Phraates pa-

cem rogavit, & Romana figna , cum captivis , ultrà refti-

MXSQW

tuit. Jani templum Rome claufum eft, quafi partá Orbi

terrarüm pace, Claufum fuerat jam femel, poft AGia-

;

cum certamen ; fubinde tamen referatum eft, rursm-

T

?! mm(] |

que claufum , a6n0744. Hanc vi&oriam incruentam ,

quimíolá nominis faifama retulerat auguítus, celebrat!

| ;

Vates ,' Ode g. libro 3. Celotonantem , C$c, Cadit eriam

. mxü

[

in hunc, aut. fuperiorem annum, e'uídem libri Ode 2.

JAnguftam , €9s, Eodemapno Tiberiusab Augufto mif-

Q"gu

fus

L

CHRONOLOGICUS,

üit, &

fuseftin Armeniam, ut Regem. Tigranem ei praficeret;

qucm

Ín locum Artabazi ejusfratris,: qui Armenis invifus erar,

W , e

De hac in Armeniam expeditione agit Horatius Ode €.

n M

libri 2,. o femper imbres Cc.. Quam proinde circahoc

, tifits

tempus elfe fcriptam oportuit,

ditiotle

44nno U. C. 73 . Horat. 46.

Mif d-

Romam ex Áfia rediens Auguftus, Samum ,infulam JE-

h pamm.

» Confü-

gzi maris, petilt ; ubi eum convenére Legati Indorum , faz-

dósque cum eo fanxéte ; de iis meminit Horatius in Car-

ii

mine Seculari, Athenas cüm veniffet Auguftus ,. reperit

ibi Virgilium, eó profe&um , ut ZEneidem fuam in hac

Mufarum fchola perpoliret ; quem fecum reduxit in láli-

ul

am, SedcümBrundufium Virgilius appuliffet, ibi eft

Jodf-

mortüus, anno etatis $1. Eunti Athenas Virgilio bené

;gitlib,

precatur amicus Vates , Ode 5,lib, , 5ie te Diva petens

n c[u(-

Oypri , Cic,

jolunt.

"dnno U. C..7 36, Horat,47.

Agtippa, miffus in Galliam ab Augufto ; compofitis e-

jus provinciz negotiis, in Hifpaniam deportavit exerci-

Lolle

1um , contra Cantabros , qui à Romanis deíciverant : bel-.

( ff

lofelicitet confe&o triumphura tamen dettectavit ; quia

non fuis , fed Augufti aufpiciis. pugnaverat, —De Canta-

bris tandem domitis mentio eft in Ode 7. lib, 3. Marriss

yr .

celebs , €$c, que uíque in hunc annum differri poteft,

&l

Laudat Agrippam ,. Ode 5. lib, r. & aliàs paffim,

y p«

4nno U.C. 7 35. Horat, 4.

reli-

a

Ludi SeculatesRoma, Augufti juffu,celebrati funt Infigni

pomp3. Extat edita tunc temporis Ode Horatiana; quz Sx-

q?J/a--

culare Carmen inícribitur: Phbobe fylvarámque, C$c, Dig-

il«

( »

num opus Augufto jubente, & ícribente Horatio, Non

multó anté fcripts funt etiam Ode 17. libri z. Dianam te-

at

[

nera , Chc, & ; .libri 4, Dive, quem proles , C8s.

»

4nno U C, 7238 Horat.29.

Auguítus expeditlenem in Sicarabros , Ufipetas ; aliós-

iil

que

yi

INDEX ILl. ODAR. CHRON

6

J

u

N

ue Gérmaniz populosy futcepit, qui, Rheno transmif-

fo , Galliam depopulabantur, & Lollium ducem Roma-

Iv

lä*

d

j2

fi

num prnH!gavcrant'fcd illi , cjusadvcntutcmu, ab eo-

*

dem pacem impetravére. Mantit Awguftus in Gallia, ut

eam componeret; neque Romam, nili anno poft quarto,

rediit.

l

lE

Anno , C. 7 29. Horat. $0.

Rhoti,& Vindelicl , ad Alpium radices pofti , cüm

crebris sncurünmbus Italiam vexarent,à Drufo &Tiberio,

er Auguftum huc miffis, magná clade non femelaffeái

funt

*

*

Eosdem Rhetos, & Vindelicos , acvicinos ali«

quot Germanie populos ; Drufus debellavit, anno 742.

Laudes utriusqQue profequizur Horanus, Odc; lib. 4.

Qualem mtm/?rum ; €éc, fed Drufi przcipué , in hacO-

Nmi

dce 4 Tiberiiveró in Ode 2. ejufdem libri ;

Qna curapac

|

frum :Lc

veti

ldQ

ZAnno U. C. 741. Horat. $ 2.

Y

Ütorios

Auguftus Romamé Galliisrediit, Eum , diutià: pro

n p

lire Ty

fuotum votis morantem, urget Vates , Ode 4. libri 4.

pivis orte bouts,

c, Ejufdem reditum, ac viteriam, ludis,

broj 4

Iventy

& vatià letitiz publiez fignificatione , celebravit Julus

Autonius Pretot , Marci Antonii Trium viri filius; horta-

pdt,

tásque Horatium - Erat , utinidem argumentum veríus

Qbrum

fcriberet * cuirefpondet Horatius, Ode r. libri 4. Pzs«

jtichi

darum quisquis , &ic.

Circa idem tempus editam quoque

j

J

du

fui(Te apparet Oden ultimam libri 4. — Phabus volmt:n,

* nu

€/c. qua laudes Augufti compleditur,

h

«dauno U. C, 746, Horat.$7.

lg

Mortui Romz funt Mocenas , & Horatdlus; & in Ef-

jiliis fepulti

fltmp

Aliz Odz , quarum nullanominatim fa&ta mentio eft

lr

inhocIndice, aut quofcriptz fintanno, incertum eft 5

aut ex aliqua earum vocula fieri conje&tura facilé potc(b

V

E

I

d quem annum fint referenda.

(l

DE

L]

ttamemi

dub

L

bo4544d4d4s

*s

ET

asl as

'4*22- xue

n Rom.

4.4.,

FM*"'&A

L

l, ab t

ää

Fæä*f?äj?æ?äw?

G t

DT

-

ETRIS HORATIAWIS

ofi, cit

SEU

&Tibedo

emdl fl

VARIIS CARMINUM

dcino 2l«

GENERÍBUS,

a100742

Y2

Quibus conftant Ode Horatit

ia

Rimum genus eft earum , in quibus funt omnes

u

verfus Choriambici Áfclepiadel Tetrametri ; qna-

lis et Od, z. lib, t.

Micenas ata'ws, e,

Vocantuc

Choriambici ; quia in illis przcipuum locum obti-

jonyrpro -

net pes Choriambus , qui componitut ex Chorzo ,

l/bn,,

five Trochzo, & Jambo, id eft ex longa & brevi,

rm, ludt

brevi & longa.

Aíclepiadei vocantut ab au&ore:

inventus enim fertur ifte verfus ab quodam Afcle.

i Jus

j horta

piade, Tetrametri denique ; quia pedes 4. habent;

J VC[[UI

quorum 1. eft Spondzus, z. & 3, Choriambus, 4

iA hn

Pyrichius , conítans & 2, brevibus,

Porró longas

lyllabas lineis lengis fuperné poliis notavimus; bre«

1 qJOQM

ves nullá.

j

Mes cé nis atavis [ édite R& [ gibus |

Poteft etiam aliquis eumdem verfum mertiri aliter, fi

TL

nempé interponatur cefura in medio:

Mocc? [ nis ata [ vis [ sdite [ Régibus [

Porró cüm Ode uniusmodi verübus ita conftat ,

nd'

vocatur Monocolos ; quz vox. Gizca fignificat effa

POIG ]

pattes omnes. uaius forme ac fpecici.

Quando du.

plicis generis funt verfus in Ode , vocatur illa Di-

D a

**

€9-

: -m-: METRI;HORATIANIS.

eolos

quando triplicis , '"Iricoles ; quadruplicis ; -

b Gl

Tetracolos, &c.

h, p

(zit , 2

Rursüm , quando verfus iidem, & ejusdem geéne-

x qulqu

ris recurrunt 5 fi alternis id fiat, id eft , fi poft al-

terum quemque veríum , vocatur Ode Diftrophos

L]

rl

lib j,

s in p

(que vox Grzca id (ígmificat) (i poft tertium quem-

$t

que verfum , Tiiftrophos 3 fi

&

oít quartwm , Tetra-

Sic fr

ftrophos ; quia ille ordo ver

uum , qui identidem

revertitur, Gracis eft, JSrropbe , Gallis , Steuce $. Cenu-

WV. 0

plet.

wf

Diplcy

Denique fi pes nullus, nulla íyllaba ; defit aut

idyly :

.Abundet, verfus vocatur Acatale&us : Ífi defit una

Q6 b

Íyllaba, vocatur Catale&us ; (; pes totus defit , Bta-

Vi

chycatale&tus

Diüyh, D

xcl Hypermeter.

fi abundet unus pef , Hypercataletus;

T ht :

Ü Q

IL, Genus Odarum , eft earum , in quibus primíi

j Mir ,

uique tres. verfus. funt Hendecafyllabi , (hoe& eft ,

|ui ij

undecim íyllabarum) Sapphici, (à Sappho inventi )

ATU j

Acatale&i, five quibus nihil deeft ; Pentametri, five

L] li, E

quinque pedibus conftantes ; quorum r, eft Tro-

chazus,

2. Spondaus, 3. Da&ylus, 4. & j.

'Tro-

Sily

Flh

chzi. Quartus autem quisque verfus eft Adonius ,

Try

(ab Adone inventus) Dimeter , hoc eft , 2, conftans

"

pedibus, nempe Da&ylo, & Spondao. Talis eft Od.

2, lib, 1.

lqpüütä |

Jim fa | ts ter [ ris nlvis [ átque | ditz [

ml Q[m [

Tà

Similes funt duo fequentes ; quartus:

Térruit | ürbém [

VOa

Tota ode eft Dicolos Tetraftrophos.

f

W

fl

IlI, Genus Ode Dicolos Diftrophos ; in qua þri-

] f

mus quisQue verfus eft Choriambicus Glyconius .

(ab

DE METRIS HORATIANIS; "

tuplid [2b Glycon

e jnventore) Acataledus , Trimeft ; id

eft, pedes ternos habens ; quorum primus eft Spon-

dzus , 2. Choriambus, 3. Pyrrichius, Secundus ve»

iem p

10 quifque verfus eft Afclepíadeus ; de quo di&um

f pl

Irophot i

e(t in primo genere Qdarum.

lib. r.

Talis 'cQ Ode 35,

At quet

Sic té [ Diva po | téns Cipri ]

m, Tete

jndn

Sic frà [ trés Hele | nz j lücida | sidera ]

a , 0

IV. Ode Dicolos Diftrophos, in qda primus quifa

que verfus eft Da&ylicus, Archilochius, Heptameter.

Dadylicus dicitur ; quia in eo maximé regnat pes

TT

Da&ylus

Atchilochius, quia inventus , & ufurpa-

qdi o

tus ab Archiloco , Po&ta Grzco Lyrico : Heptame-

r

cititàly

ter, quia 7. eonílat pedibus; quorum 4, primi funt

Da&yli, mixtis tamen ad atbitrium, ut in verfu He-

roico fit

Spondzis 3 tres poftremi femper (unt Tro-

chzi. Secundus veró quifque verfus Jambicus, He-

yu grlmi

xameter , CatzleGtus , conftans fex pedibus ,

demptá

lt &

foyett

unà (yllabà. Primus eft Spondzus , vel Jambus, 2.

Jambus, 3. Spendzus, 4. j. & 6, Jambi, Talis eft Od,

a, M

4- lib 1.

gü Tto

Sólvitur | aetis h

. Te

Fa | voni

y | ems gra | ti vice [ veris | et

Adonlity

Con[m;

Trahünt | que sic| cis mi | chinz [ car: I näsïï

j «L0t

" Secundus veríus aliter dividi

pote& ,

nempe inw

terpofità in medio veríu czfíurá ;

& fic tees pedes uld.

mi erunt Trochzi.

£

Trahünr [ que s;ic [ cis | michi [ nz ca [»r;nas i

V. Ode Tricolos Tetrattrophos ; in . qua primi

quidue duo verfus funt Afclepiadei ; qualis eft in

primo genere explicatus,

Terdus autem quifque ,

t Prl

Pherecratius, ab au&ere Pherecraté fsc di&tus ; He.

)Q'*z

quli

fOiw;g

(

m

DE METRIS »LE;IHORATIANIS.

Vundus

roicus, quia videtur effe pars versüs Hetoici , íe&

Hexametri; Trimeter, quia tres pedes habet, Spon-

j )

dzom , Da&ylum , Spondeum. Quartus quisQue eft

m LE

Talis elt

1

Glyconius ; de quo di&dum in g. genere.

Ode 12, lib, r.

T

ó nà | vis refe [ rént [ in mare té novl [

Jorg

Elacas [ 9 quid a [.gis | fortiter | occupa [

Ts u

Portü [ nónne vi | des at [

Nüdüm [ rémigi o latus [

t pond

deo g

.NIL Ode

Dicolos Tetraftrophos.

Primi quique

1 lnb

i w

tres verfus funt Afclepiadei ; quartus Glyconius, Ta-

fdterf

lis eft Ode, y. lib. 1.

Scriberis, Fario , &t,

Lü

VII. Ode Dicolos Diftrophos,

Primus ver(us eft

n

Hexameter Heroicus ; fecundus eft Da&tylicus Alc-

fit &lcj

datfm,

manius "letrameter.

Dicitur Da&ylicus , quía fre-

quentiores in eo funt Dad&tyli ; Alcmanius, quia in-

Ytti

ventus ab Alcmane, Greco Potta; Tetrameter , quia

b

yi Spo

4. haber pedes , nempe fimlles 4. ulimis verfus He-

Talis eft Ode £, libri r.

roici Hexametri,

Anapæ,f;]

Laudi | bünt aàli [

Dl

ü lensm I

i clà [ ;-xm Rhodon [ aut Mi-

m ]am

V.l

Aüt ephe | süm þimaf; rsvye Co [ rinthi [

)'ide

VIII, Ode Dicolos. Diftrophos. Primus quiíque

Vld j

verfus: eft Ariftophanius , Dimeter , conftans é duo-

bus pedibüs ; nempe' Choriambo , & Dacchio. Pes

Ti

D

ïäus

autem Dacchius ita dicitur , quia in hymnis Bacchi

Ízpé ádhibebátur

conítat exuna brevi, & 2. longis,

I p

Talis eft verfus.Odz 7. libr, 1.

fl

Lidia dic |.per omnés |

3

Ariftophanius appellatur , ab auctore illius Arifto-

Q

phane , Potta Comico

apud ,Grzcos celeberrimo.

Sc-

. DE METRIS HORATIANIS,

;i ? [Cl

Secundus quiíque verfus eít Alcaicus , ( ab Alceo

Spon-

inventus ) Tetrameter , quia 4. pedes habet,

Pri-

que d

Tals dl

mus eft Epitritus , 2. & 3. Choriambus , ,4. Bacchi-

us,

T Deos o to fibarim [ càr properés | amando

[

quxö pes Epitritus ita vocatur , quia füpra 3

n

íyllabas; unam habet. Quadruplex eft; 1. ex jJambo

2, ex Lto.

& Spondzo compofitus, ut volap titzs,

chzo , & Spondzo , ut cóncitstas.

3. € Spondzo

i qm'q'ut

& lJambo, ut com mü nícint.

4. € Spondzo & Tro.

jus, Tv

chao ,. ut éx pé &re.

Poteft hu

us aliterfecari 5 nempé:

jus Od« pijmus ver.

Lïdig | dic per | omnes q

edur d

IX O;.ic Alcaica 'Tricolos Tetraftrophos, Dici-

jcus M

tur Alcaica, quia inventa fuit ab Alcxo, Lyrico poéta

yjo t

carifmo, Primi quique duo veríus (unt Jambici Se-

a if

narii Brachycataledti ; qui appellari quóque pofflunt Da-

d quh

&ylici Pentametri Cataledi, —Conftant illi ex Jambo,

vlis H

vel Spondzo, deinde Jambo, pofteà Spondao , tum

Anapzí(to, deinde Jambo.

Si aliter metíaris, ac effe

at M

Da&ylicos velis 5 conftabunt ex Jambo, velSpondzo,

tum Jambo , czíura , & duobus Da&ylis. — Talis eft

Od. 8. libr. r.

l

Vidés [ utal [ t flet [ pive cindid:m [

gil

Vides [ ut àl [ t flct nive [ cindidum |

& du*

, H

Tettius quifque verfus eft Jambicus dimeter, five 4.

pedibus conftans : [nam in vcrübus]ambicis una meníu-

pucl

w Igng]io

1a 2. pedes compledtitur) hiypercata le&us, five abundans

una fyllaba ; poft 4. pedes,

Silve | labo [ rants [ gela [ que [

Quartus quifque verfus eft Da&ylicus Alcaicus ,

ho

l :r[imo.

**3

cmng

$

KR

DE. METRIS WHORATIANIS.

Yil

conítass pedibus quatuor, duobus Da&yfis, & du&

wir d

bus. Trocheis,

4

Flümina [ cónftite [ rint a [ cáto ]

ass f

| nenfüris

X, Ode Monoclos ;

in qua funt ommes verfus

lol

Choriambici Alcaici Pentametri ; qui conftant éSpon-

[] |

dzo, tribus Choriambis, & Pyrrichie. — Talis eft Ode

Am

10. lib. r.

Al

Ta ne | quafieris (cire nefás | quem mihi cjuäm[

W p

tibi [

Wi

Mni

Poffis etiam metiri verfum iftum aliter, cafuris in-

terpofitis :

A.

( verl

Tüne [ qu&üb [ tis | fcire ne | fis | quem mi-

(hflochiu

hi | quam tibi [

jb

XL. Ode Dicolos , Diftrophos ; in q&a primus

Msl

quifque verfus eft Jambicus dimeter Cátale&us: con-

Hord

(tat enim 4, pedibus ; fed una fyllaba deeft ; nempé

prima, Talis eft Od, x5. lib, 2,

va;:

Nón ] eb?r [ neq' aà [ reüm q

[1

li

Qu

Si velis pendulam , & abundantem. Ífyllabam in fi-

I:cundl

nem verfus rejicere 5 facies ex Jambico 'Trochaicum,

& fic metiere,

GFIþmh

Ni

;

Non e | bür ne [ qu' aüre [ üm [

Altet [

Secandus verfus e& Jambicus Trimeter Carale&us,

conítans 6. pedibus, dempta una fyllaba.

N

n

Mei | ren; | det in | domo [ laca [ nar [

XIL. Ode Dicolos Diftrophos ; in qua psimus quif-

Árdils

ue verfus eft Heroicus Hexamerer ; fecundus quifque

P[imo fg

e& Daü&ylicus Dimeter Hypercatale&us , conftans 2,

8 T

Pän

Da&ylis, & fyllaba, — Talis eft Ode &. libri 4.

Diffü| gere ni [ ves tede | ünt jam gramina ]

S

eampis [4?rboti ] büíque co | ma [

XIIII. /

DE METRIS HORATIANIS.

k af

XIII. Ode Dicolos Diftrophos ; in qüua puimue

verfus eft Jambicus Trimeter , five fex pedibus con-

ftans , fecandus Jambicus dimeter , duabus conftans

menfuris , five pedibus 4. Ejus generis eft Ode r,

u w

Epodon.

T5

3bis | Libir | nis in | ter àl [ ta mà | viam |

T0

ami | ce pró | pügna [ cula [

Aliud quoddam genus eft huic Gimile; in quo, pro

i qiii

verfu primo Jambico , ponitur Heroicus Hexameter.

Móllis in | érda [ cür wn | tàim dif | füderit q

[uris in«

imis [ obli [ vió | ném sén ] fibüs [

XIV. Ode Dicelos Diftrophos ; inqua primus quif-

que veríus Heroicus Hexameter ; fecundus veró Ar-

yin a

chilochius Hexameter Hypercataledus , conftans. 4.

Jambis, 2. Da&ylis, & una fyllaba, — Talis eft Od, 10

primus

Kpod.

s; CO

Horrida [ témpes

imbr& ]

[ ti$ coé [ làm cón trixit & j

, I

Nivis | que [ dé [ dücünt jovém [ nünc mare I

nünc filu [ &

n n*

Quidam hanc Oden faciunt- Tricolon Triftrophon ;

y hat

& lecundum verfum in duos fecant : quorum primus

eft Jambicus Dimeter.'

Nivés [ que d? | dicint jovém |

. Alter eft Da&ylicus Archilochius, de

quo di&qmin

jl

nodecimo genere,

Nunc mare j.. ninc filu [ z

ij

Huic afüne eft generi aliud , in quo Dadylicus

Archilochims praponitnr Jambico Dimerro

& in

primo loco; pro Heroico Hexametro ponitur Janbi:

,' qll[(qug

€us Trimeter,

ftuns «

Péti q nihil j mé sic j ut àn [ tea juvàt |

n

Scribere vérficu | los |

Ama | re pér | cülsüm | gravi ]

xl

p

uÀ

DE METRIS HORATIANIS,

In quo genere quidam duos illos verfus in unum

—

D

c

i

conftant, hoc modo :

9j

;

g

£

'"Scribere |. vérficu | los [ amó j re Pef | cilsüm [

"

m

144

gravi

XV, Ode Dicolos Diftrophos

*

*

cujus primus quif-

que verfus eff Heroicus : íecundus veró Jambicus.

Talis eft Od. 1r. lib. Epod.

àltera [ jim teri [ tür béelplis ci [. vilibus [ ztas ]

Suis | & ip j fa Ró| ma vi [ ribüs [ ruit [

Ulrimam genus eft earum , in quibus funt omnes ver-

ï

fus Jambici Trimetri. Talis et Od, 17. lib, Epod, am

jam efficaci , .

lii n

U

Y

Q

CR

.

L

—

U

L

(s

Mi

p

V

2

Z

Suy qu

DN

NN

NN

E DAN

N

g

SS

J

?zä

0. ]

SSS

,

I C

N

SS

Titat. ca

Z

A

N Z

l

ii

E

)

SS

7 2)

quls ,

S

ET

$

)2

o

/)

* o

SS

A

d

SSY

AM

4 ZPPQDHI

U

3

IUS

üffe

t

D

[

T

Wtlam

[ ['7'

j 'Kl*"k

W

*(U'þiexïä

E

LU

Il q

Q. HO-

& (

jo utur

R

2

*

&JE

2]

9

:

:

i

eS

ia

d

e

$

Dr

*

d

$6

e

e

C

F";ä

$3

ä

P

a

ER

P

3

3

f

£

a

?tb.

Ed

&

»

[

y n

(ä?

9,;

ïg;

nä;æ?

:

ä;

k

y

o

RATTI-FLAGCGCI

timus i.

Q. H

| ]ambicus,

ODARUM

s[ztasg

bJI545RAR JUSDMLD.I

orne w

jul, j

ODE

R

ddlis relus alios delettari : fé poefüm , ac maxime lyrie

&A , Adamare,

Oecenss atavis edité Regibus,

M

O & prafidium, & dulce decus meum!

;

unt quos carriculp pulverem Olympicum :

)

Óde. Vox hac eft Graca: fig-ppulverem Olympicum curru 9

nificat. cantilenam . quandam ,|hoceft, qui alià re nullà magis

qualis , plerümque ad lyram

oblectantur , quàm . certamini-

cani folebat.

Unde»ly.rica poé-

bus Olympicis ; in quibus per

fis appellatur.

campum pulverulentum currus

Atavis , &c. Qui ortum ducis

agitantur.

Eft autem Olympia

$Regibus ,. qui Reges Etrufco-

Grecie civitas , quam Piífam

rum numerasintuis majoribus.

quoque vocatam fuiffe aliqui

Eft autem. bic erdo profapie :

tradunt.

In vicinis huic urbi

pater, avus , proavus , atavus,

caipis , propé Alpheum flu-

gbavus,&c. Moeecenatem porró

vium ,

certamina. curulia in-

credibili

tonus. Gracie

con-

prognatum & Repibus fuiffe do-

cet etiam Propertiuslib. 3. Mc-

curfu celebrabantur, quinto quo-

:

"

cenas Eques Etrufco de fauguine

que anno 1

neunte, feu poft an-

Regum.

Neque apparet , quare

nos quatuor exactos.

Curriculo.Curriculumtaccipe,

vox Reeis hoc inloco propri:

A

accipienda non fit,

vel pro exiguo curru ;

&

-

; veloci,

Suunyquos, éc. Reperias qüof -

velpro ipfo fpatio, inquo cur-

dam, quos'delec"tat , eXcitare

rüs incitatur.

Meta-

v

Ó

Q. HORGH- FLACCI

21('ioilegi£fc juvat ,

metaque fervidis

(ndeit

Evítata rotis, palmáque nobilis

Mgtos, |

'Terrarum dominos evehit ad Deos,

Nunqua

Hunc , fi mobilium turba Quiritium,

Mytotn

Certat tergeminis tollere honoribus 5

Tudant

Illum , & proprio condidit horreo

Mitcan

Tacit

Qgicquidldc Lybicis verritur areis,

"H

Metaque, d. Feliciffimi predi-

ab inftituto vitz genere, nimi-

,

santur ab hominibus, & Diis ter-

rüm ab honoribus ambiendis , ab

il

r doininis fimillimi putantur ;

colendis agris, dimovere poteris,

Nc p

qui rotis, fummàá velocitate inci-

eisqQue perfuadere, utnauticam

tatis potuerunt ita circumfle&te-

artem plenam periculi&pravoris

IUTTES

re metam, ut ad eam non im-

exerceant, ac navi fe committane

T a.

]

pingerent , allideréntque cur-

inmari Myrtoo ; quamvis hanc

DUSIES

illis conditionem offeras, ut opes

t Vi

rum ; & palmam nobilem ita

retulerunt.

Artalicis fimiles poffüideant 5

nyies

Evitata,dec.In extremo ftadio

quamvis opes Regis Attali ipfis

Sural

fiveloco, ubi currus agitabantur;

promfttas.

üumen

erant quidam metz, feu lapidez

uivitium, Romani dicti funt

tht

columellz in acumen definentes,

Quiriles à Curibus, primaria

läefa-æ i

ad quas cüm aurigz veniffent ,

urbe Sabinorum , Sabinis in par-

Votyt,

debebant circa illas carrum fle-

Aitjj

tem regni , & urbis vocatis. Li-

&ere, &in eundem, unde currére

vius lib. t.

*Ipamj

cceperant, locum reverti.

Tergeminis.Tergeminus i dem

RE

Tt,

Rotis fervidis.Rotz prz celeri-

eft actriplex : ita Geryon;cui tria

dicuntur fuiffe corpora, tergemi-

tate f:epé ignem concipiunt.

j Tl

Evebit, ?c. Dicuntur ad Deos

nus à Virgilio vocatur. Triplices

"ls

autem honores vel funt honores

A

evehi, Coelum tangere , in Coelo

09

effe, quibus aliquid bené , ac fe*imaximi , (numerus enim terna-

r

^hNIme

liciter evenit, qui honorem exi-

rius perfectionem rei alicujus

h

) OW

mium aliquem confequuntur.

fxp? fipnificat) vel ter repetiti ,

At (

Hunc fo, dc. Si unus quifpiam

veltres maximé infignes, nem-

Fïtmä

à populo Rom. qui levis.eft ac

piJEdilitasmajor , Pratura, &&

W

l'toïv

?.I

i

parüm in fuo favore conftans: ,

Confulatus.

li

1

maximis honoribus certatim or-

Libycis. África di&a quoque eft

f

natur, & fupra citeros cives at-

Libya: frumenti ferax erat. Area

Qu

ls

tollitur : fialius aliquis frumen-

eftlocus, ubiteritur & verritur

Wt

A

ta totius pene Afrce in fuisifrümentum.

Eft autem hyper-

As

il

X

ipfius horreis condidit, dumibi[bole, cümilleagricola dicitur ,

I

Tl jitn

relictosà patreagros colere gau-t quidquid eft in Africa frumenti

b ti

lt : neutzuim illorum unquam .'fqis unius horreis condere.

Ti

D

a2-

* n

ODARUM LIBER. f.

Gaudetttem pSrios findere facculo

Agros , Attalicis conditionibus

Nunquam dimoveas, ut trabe Cypria

Myrtoum pavidus nauta fécet marei-

'Lü&antém [cattis luctibus Africum -

Meétcator mecmiens , otlum , & oppildi,

Leudat türa fui : mox reficit rates

ugaífas, indacilis pauperiem pati.

yt, Df

qui nec veteris pocula Maffici,

biendi

erepot

NFc partem folido demere de die

hat

&pravrt

Gaudestem. Refer hoc partici-

refarcirque , ut iteruä fe imar£

committat: adeó abftinere à mer-

omrittu

pium ad, z8l fr, de*c.hoc fenfu :

umv bt

illum, id eft, aiquem alium gau-

catura nequit.

yas, ULOf

dentem vitá rufticá , nunquam

Icariist. Mare Icarium eft pars

dimoveas, &c.

ofidett 5

Jgzi: in quam lcarus Dzdali

Arg i

Sarculo.Sarculum eft rufticum

filius : folutis àfole pennis, de-

cidiffe fertur.

.inftrumemum,genus ráftri, quo

(dicr

fegetes novella purgantur,atque

Africum. Vehementior rft, ac

j pimand

heroz inutiles fcalpendo eli-|procellofus ventus flans ab Afri-

duntur.

msinpl

ca, & occafu hyberno.

Airalicis. Attalus fuit Rex! Indaeciispari.Grzca eft phrafisz

us 1

Pergami in Áfia, ditiffimus, itaj qui nullis periculis ac tempefta-

ut ejusopes in proverbium abie-

fnusifem

;tibus doceri poteft, ur patiatur

rint.

paupertatem , &careat luoro ,

yyauttd

Trabe Cypria. Navi é trabibus, quod navigatione, licét pericu-

j

Aninfula Cypro fectis, facta.

T

1osà, colligit.

Myrtoum. Eft pars &igzima-

Eft qui,de'c. Alius genio & vo-

;1th€;:€-ï€ï

feni«

ris : nomen ei factum., vel à Myr-| luptatibus indulget, nec fpernit,

1 d

too ; Oenomani. Kegis Arcadiz| hoc eft , libegter porat vinum ge-

e

Hl r

auripa, quemille in hoc mare| nerofam, quale Mafficum eft;ne-

, Tefl-

przopitem dejecit, velàmulie- Que fperbit, hoc eft, nonrecufat,

re quadam Myrtone.

[partem aliquam de folido, id eft,

g

st

eor

Luiaeten, &c. At Mercator,. int

COX

o

0 die refecare, quam feili-

IIIO

yit d

(]D.i tiimet ventum Africum cumicet QPU.HS tribuat ; hunc humi

fiuctibus Icarii maris veluti cer-iftratus fub aliqua viridi arbufcu-

j A

vurritt

tantem , eosque hüc illàc impel-|a, nunc ad fontem facrum leni

p

lantem , laudat ille quidem rufti- murmure aquas fundentem.

diott »

cam vitam , & urbanam , ut otio-

Maffiti. Mafficus mons eftin

;unent

fam ac tutam , idem tamen, quia| Campania Itala;ubi vites optima

paupertatem pati non poteft, na-

Solido,de:c.Non particulam tan-

5 GM'. K

tüm diei carpere ; üt czter] : nam

ves. naufragio laceratas refxcit,l

2

Re-

-

4

QO. HORATII FLACCI ..

Spersit, nunc viridi membra fuüb arbidto

litpe o

Leboum

Stratus , nunc ad aquz lene caput facire.

Multos caftra juvant, & lítuo tube

Q

Permiftus fonitus, belláque matribus

qulimiï E

Deteftata,

Manet füb jove frigido

m

Venator , tenerg conjugis immemot 5;

ld.

Seiu vifa-elf catulis €erva fidelibus.

cfahm [

)

$eu rupit teretes Marfas aper plagas.

yetet;

«Me do"&gr/um hedéiz premia frontiüm;

Diis mifcétit Superis ; me gelidum nemus

L

A

Nympharümque leves cum Satyris. chori,

W

(

Secernunt populo ; fi neque tibias,

Th

Romani cibum : feré non fume-| plagas & retia inciderit, $ qui-

bant nififub vefperam ; fed bc-|bus ruptisfe extricaverit.

Teretes.. Retia fiunt & funicu-

naum partem de folido, &medio|

t

die capere , & diem frangere in-|lis rotundis.

$

DN

tegrum quafiduas in partes, ita

Marfus.Marfi populi funt Ita-

AT

ii

ut una detur negotis , altera|lie: Marfus aper ponitur pro

'compotationi,

quolibet apro ; fort& quia in ea

Menbra flyarus. Phrafis Gre- regione frequentiores erant.

-

ca: habens membra ftrata.

Me, d?'c. Ego mihi videor effe

Qu

Arbuto. Arburus eft quedam| ipfis Superis zqua

lis, hoc eít,

arbufcula , citro fimilis.

Á

lt

beatiffimus , fi poffum habere

Capst. Àquz caput & origo 'frontem hederá redimitam;quod

eftipfefons : facri autem erant|premium eft docorum Poéta-

fentes apud antiquos ; & Numen|rum. Hederá autem. coronaban-

Fxm fa[

aliquod iis inefle putabatur.

türPoéte : quiaerant intutela

|

(in

d

AMulres, d. Multis bellum|Bacchi , cui facra hedera.

Un

&

placet,

Sazyri.Satyri funt agrefïesDii,

Liuo.Lituus eft buccina lon-

caprinis pedibus, protervi, ae

Tt

gior& incurva , fonurm acutio-

faltationi chorífque dediti. Cho-

Ttuis

rem edens.

rus autem eft capentium ,. & fal-

[

At

tantium multitudo.

Deteflata. Ea vox patiendi

fignificationem hic habet. — Ma-

Secernutitz.. Separant à plebe ;

. Jug,

tres autem bella execrantur, quia

füpra vülgus profanum me at-

Vg p

orbantur filiis.

tollunt

,

H

reliquis hominibus

l 1l

Sub jove.Sub a&re frigido, fub praftantiorem faciunt , & ex-

:nibu

dio

Jupiterapud Poeras fumi- celfiorem,

l

as

tur pro Coelo; àére , & vento.

|- Si neque,de'c.Si quidem Enterpe

Tüadin

Seu vifa, doc.Sive canes fideles libenter patiatur me tibiis , qua-

dó eas

E

L

viderint cervam ; feu aper in tüm eft þlvei1t1*ix? uti ; mo

-

"ïläm.

mihi

p

ODARUM LIB. I

Euterpe cohibet , nec Polyhymnia -

Lesboum refugit tendere barbiton, *

Quàd fi me lyricis vatibus inferes,

Sublimi ferlam fidera vertice.

mihi non Plohlde?t modó Po-|fea barbitus ,

yre quoädam

lxhsmma Kupa etiam é Mufs, genuc

odarum & hymnorum auctor)

Infefes. Adnumeres, afï'cubäs.

non vetet, me barbiti filia con-

Sablimi , d?'v. Erofimilis $u-

tendere, eáque pulfare : id eft, peus ; beatifümum effe mear-

fimihi favecmt Mufz.

bitrabor.

Porró corflat, iftam

Ewierpe. Mufz novem vulgó|Oden fcripram non fulfï'e, nifi

recenfentur :

Callior& ; Clio ,|poft-alias multas. , quibus id.

Erato , l'haha ; Melpomene , ]EUU erat affecutus Horatius; ut

Terpfichore , Euterpe

; Poly-jinter lyricos vares numerari jure.

erit.

qu

hymnia,-& Urania.

poiïlt

TIL,

fuit autem pofita primo

Leshóum.Lesbos eft infala ma-|omnium loco ; quia dedicatie

uä Türit

ris /Eomi, ex qua oriundi Al- quædam videtür effe , quá fuos

ceus, &Sapho, ipgfies lyrico|carminum libros Macenati ef-

yi f

sarmine.

kft autem baxbwto:, fert.»

onitur pn

qma ud

ODE Il

; smnf

BU

Clades , quibus.. Romanos vexárunt. Superi , ob mecem . Cá»

fgc ]l

Jaris :

Odlavius unusef! , qui jacentem. Remp, eri-

w]]* habv"

Itamyque

gere. po[[iz.

n PM

AOIOM

Am fads tertis nivis, atdue dirz

t "lyme,a

J

Grandinis miíit Pater , & rubente

d 1[-

Dextera facras jaculatus arces,

DA

Terruit Urbcm

j (

Terruit gentes, grave fie rediret

NT

Szculum Pyrrhz , nova montha quc&æ,

l

Pater. Jupiter, hominum De

'Iermzt «ente, , d?c. Fecit, üt

pie

je df

Wmque Pater à Poétis vocatus

gentes mnexcm, ne rediret di-

Rubente dextera. Rubentibus

mmle

luvium ; quo tempore B*vnha,

&e

fulminibus armata

Deücalionisuxor, cenquefta eft

Sacrasarces, . "'empla, facra-

de prodm Ds, & mowf*ms anteà

rum zdium culmina.

inauditis, qui tum contin

cebánt

Tuerj*

1

ibus &

, q

gaculatus. Cenjecte. fulmine

V. qm,d pifc Bbhl mont

demelitus.

funamis arboribus d. ege«x.ent, &

jd0e5 *

Pro-

E

A 3

6

Q. HORATII FLACCI

Vso

Omne Cün Proteus pecus egit altos

Vifere montes :

|Midit, d

(Qw g

Pifcium & fumma genus hzfit ulmo;

hudiet j

Nota qu« .fedes fuerat coluttbis ;

hU

Ec fupsije&o pavida natarunt

Qu n

4Equore damz. ;

Vidimus llavum lemm

rctortls

Inyei i

Littore Etrufco violenter undxs,

igits l

Cut

Ite deje&tum monumenta Regis,

Ci dl

Templáque Veftz.

pler ?

Ilie dum fe nimium. qucrcntï

E

Nb cux

ja&at ultorem , vagus & fniftra

Ài

Labitur ripa Jove non probante,

. Tl

1

Proteus.MarinusDeus Neptuni Regis fecundi. Ácron exponit,

[l

filius; &m beliuas marinas ; quas domum , in qua olim Nuima

DN

Phocas Poéte vocant, pdfut.

,Pompilius babitabat , quz Regia

—svocabatur.

xtriy,

Egiz vifere, &2*c. Grzcalocutio

ideft,

duxit ad vifendos montes. f

Veftz. Vefta Deaigni przfide-

Jüfl Y

4(1"'1

Norae,éc. Qua in fed: e,qv:bus in:bas ;

perpetuus in ejus templo

Taïut m

«lmis norant, folebant ; priüs co- imvw;atm , Galebaturà V efta-

lumbz confidere. Videtur autem ;libus Virginibus.

&V

llie. Komuli mater, eadem

loqui de columbis fylveftribus,

hii [in D

h ea quoïue & Sylvia nuncupa-

UCC Q[;

quas vulgó palumbes vocamus. H

(ür

TT

Smperj

ect

ol

0. Super terras effufo ;

. Tibe

oris uxor fuiffe dicitur,

usíu

us 1j

P

VA

inlall' "Tiberi, Amulii 130. ffu füb-

Perl

velipfis n-t..nflb

,ujecio

Flewtmn. T ?ropter arenas türbi-

merfa'eft; alii proje&am in Anie-

D

navil

das, quas volvebat.

em volant. Áb ea Julius Czfar

IV

Retortis, d??c. Undas fuas retor-

duxit OU(*IHCIH , unus fcilicet

quentem ab Etrufco

hr

LU

tore,

feu

öixomv me**oubhs. Haneigitur

P

P

A

AT

n

mari 'Tyrrheno ,in quod define-

it Horatius graviter qndhm

bat, & ea

sre5infuum fon*eïn,

el1

2l

('ede Cafaris nece apud "Tibe-

Romam Vorsv*s, adverfo ffumine

rnn igvm maritum , ovu l plO-

miferat fe lDleb 111:.0['8!'1 xOle,

Cf

referentem,ut Romam de,kcmt,

:

aucus& intumefcer

18 115

1S u

UI& tum

Urbánque deftrucurum.

Ut

reflitentibus. Roma quatuor ad-

Vagus. Errans extra alveum,

I"bpo;

snodüm leucis diftat ab

Szlulh a. Exitiali, pernitiofa,

I«

jrrhe-

mo littore.

i pr optu undas extra ripam effu-

Oïlh

Ire dejettum. Dejedium, afthic fas. Adde , quód rom -:uber- cur-

A

rent

1er

ler,

atadfiniftram , ad« e5que

m

in fupino, us, ?re /ufum.

Monugienta. Regis. Sepulehrum | ab ea parte plus damni fecit.

Mi

Numz Pompllu Lomanomm

INon probauze.V olenteRomam

At

plecus

——

ODARUM LIBER, X

Uxorius amnis,

Aüdiet, cives acuiffe ferrum,

Quo graves Perfa^meliüs perirent;

Audiet pugnas, vitio parentum

Rara juventus, x

Quem vocet Divum populus ruentis

Imperí rebus ? Prece qua fatigent

Virgines fan&z minüs audientem

Carmina Veftam ?

Cui dabit partes (celus expiandi

Jupiter ? Tandem venias precamut,

Nube candentes humeros ami&us,

Augur Apollo:

plecti, non perire , & fcelus hoc

cerdotem , indipna peremptum

eypont

] Numà

ab Augufto tandem expiari: vel,

nece Cafarem Veft facerdotem

fuiffe auctor eft Ovid. 3. Faft.

ye N

non probante templa everti.

ÜUxorius. Uxori nimiüm ob-

Cui dabit, c*c. Cuinam Jupiter

yrajice

fequens.

dabit munus , & provinciam ex-

)u

Audier , é&"c. Javentus olim

piandi fcelus à Romanis füféc-

U

nafeitura; & rarior propter bella

ptum in Czfaris nece ? Expiare

civilia patrum fcelere fufcepta ;

autem fcelus , eft delere illud,

al

ii

in quibus multi viri perierant ,

ac purgare : porró expiavit ne-

audiet Romanos acutffe , & in fe

cem Cafaris Octavius , inter-

ucupe

convertiffe arma , quz meliüs ab| fe&is ejus percufforibus, &c.

iisin Perfas fuiffent verfa.

Bel-

Caudenres , d9c., Nube te&os

lum civile defcribit, quafi przci-| habens humeros candidos.

Lo-

lat

puam poenam , quz ob Cefarem|cutio Graca; ut, pulcher. vul-

interfe&tum — divinitüs impofitalsg , id eft, fecuudm vultum.

1tu

fuerit, & ingeniosé O&avio adu |Peos porró aliquá nube .obvo-

Jatur,qui Czfaris nepos &hzres.|lutos Poétz folent exhibere,cürm

uv

Graves. Bellicofi, infenfi Ro-iin terras labuntur.

ju

manis » Qquos ante annos PE!HCQS,'

H

Angur. Qui auguriis ; & divi-

Craffo czfo , deleverant , ann.

ationibus prxfides.... Augures

j ofb [

U. C. 7or.Porró Perfas pro Par-

4

|

proprié ex avium cantu, inter-

this ponit, qui Perfarum. vetus

eutri

jdum etiam & paftu & volata fa-

f

regnum tunc obtinebant.

tura predicebant , ac volunta-

Quem,-dc. Quem $ Superis

tem Deorum fcrutabantur.Apol-

m

r cur

populusimplorabit, ad fulcien-

linem primoloco implorat ; quia

dam Rempublieam ruentem ?

JEnez,ac'Trejanis, eorümque

exne

Minüs audieutem. Quia dole-|nepetibus Romanis , amicior fe-

yrant

bat Julium Czíarem , faum fa-

rebatur, MHucadde, quód Aw-

!

A 4

gaftas

JU)

As

3

Q. HORATII FLACCI

Sive tü mavis Erycina ridens,

Levus lt

Quam jocus circumvolat, & Cupidos

Nve tX

Sive negle&um genus ; & nepotes

Oqo

Á

Tola : |

Réfpicis aa&or,

p LUW

Hic omet

Heu ! nimis longo fatiate ludo. ;

Yen f

Quem juvat clamor, galezque laves

T

Acer & Mauri peditis cruentum

Vultus in hoftem,

ili g

Sive mutata juvenem figura ,

Ales in terris imitarís almz

lr

Filius Majz, patiens vocari

Caaris ultor,

Serus in Callum redeas , diüque

N

guftus Apollinis filius effe jacta- bus contra ]ugurtharh ; & Jo-

a

baim. &c. perfp

eC

AC

ta

fuerat.

]

batur. 5Suet. c. 94. Oct.

Kï

Erycina. Venus, fic dicta ab

Siveanutata , d9c. Sivetu, Ó

.

!

Érice monte Siciliz, ubl prz-|Mercuri

qui Maje Filius es;

cipu& colebarur. Fam invocatjexutà Dei figurá, quam in Olym-

ut matrem /Enez , à quo Julio-|pogeris , imirans inter

ris juve-

xum familia.

nem O&

um , hoc eff, ejus

Tun

YU

n

Sive nqg'lafium, d?c. Seu tu jhumanam

»)

ninduis, & fub

O Mars ! auctor & parens Roma- |ejus vultu nobis appares.

f

o

morum , quia pater es Romuli,

Ales. Alatus. Dantur alz five

Tétendi

unde illiorü fünt, refpicis, & cu-]ralaria Mercurio , quia Deorum

rasgenrem tuam, quam videris

nuncius eft;ac interpres. Favebat

|

neglexiffe, quippequitam diu-

ille quoque Romanis , ut olim

turno béllo civili eam vexáfli ,|'T'rojanis, &idoneus Horatio vi-

ut cruento ifto ludo poffis effe|fus eft , qui Augufti vultum in-

TY

jam fatiatus.

dueret, ob excellens ingenium

[

Quem juvat, dec. Qu

i delecta- ejufdem Augufti bonis artibus

ris clamoribus beilicis, &c.

excultum ; quarum przfes Mer-

Leves. Politz, teríz.

!curius eft

Acer, d?'c. Et qui gaudes vide-

Patiens. Volens, probans De-

Ye Maurum peditem truci vultu deratoperam Octavius, ut lex

PT

irruentem in hoftegi cruenrom, ferretur de Cefaris nece vindi-

Y

1]

Mauri funt Africe populi circalcanda ; eámque in fe provinciam

ä

lii ye

montem Atlanrein : éorum reg1o przcipué fufceperat , ab €o vide-

ledy

Mauritania

dicitur

Hifpanis|licer in familam , & nomen

t qo

eppofita. De Mauris autem hoc |adoptatus.

lïfialin'

Redea«. Mercurium . alloqui-

in locoprecipuà menimit , quo- |

ite, (

rum fortitudo in bellis recehti- cur

fub

1

; queme Coelo dglapfum

ÀÁu-

M

n

ODARUM LIB. 1.

Lztus interfis populo Quirini ;

Neve te noftris vitiis iniquum

^m

Ocyor aura

.

"Tollat

.

hic magnos poriüs trlumphos,

$

*

Hic ames dici Pater, atque Princeps

Neu finss Medos equitate inultos

Te duce, Catar.

Augufti apparere vultu fingit

Tuultos. Parthos intelfipit,quí,

üt diximus , Craffum , & Roma-

ingeniosb, & more Poético.

Tuzerfis.Diu verfetisin populo

nos paucis ante annis magná

Romano. . Quirinus nomen eft

pugná deleverant. Medi autem

Romuli.

vocantur , quia hac regio pri-

Iuiquym. Inimicum , 2gré no-

mim àMedis, deinde à Perfis,

ftra vitia ferentem.

poftremo ab ipfis Parthís occu-

Ocyor. aura. Ne citiüs avoles 5

pata fuit.

, &f

ne te repentinus aliquis turbo

Equitare. Parthi maximé ex

€ terris. i

JiXZ

AC

cclum revehat.

yvetu,

equis pugnabant.

Hic magnos, g. Àma potiüs

Te duce. 'T'e Renipub. admini-

ftrante.

hietriumphare, quàm in C«lo

Ex illis facilé poteft in-

feriàri.

telliei, quo anno. fcripta fuerit

Pazer.Auguftus pofteà Senatus

hzcOde : nimirüim pauló poft

1

I

a

Confulto Pater Patrie ap

Eu

»ella- i pugna

d

m Philippenfem, in qua,

tuseft, Invitat ipitur eum vates | cafist

ruro,& Caffio,rerum fum-

2J]

ale

It

n

adnomen hoc. dulciffimum pro- | mao

avium fpe&are videbatur,

merendum.

p

j

! Confule Indicem 11. .Odarqm.

R

- 0JIli

0

i

( DESJSZE

g

lm

11

Opw Vivgilio Atbenas. maviganti profperum. itey , e7 va-

j

cuum. periculis,. quibus infefla folet eff mavigatio : binc

imvebitur in eum , qui nauticam artem

s Ma

)

invehit. .. l-

3

If

"

SIc te diva potens Cypri,

fex

— -

!

Sicte, d

Vil

. Navim, quà Virgi-xanimo Opto, vel,utnavem , quà

J

lius vehitur, alloquitar.S7:,eft 1n | veheret, fervari vellem, &c.

vlde

hocloco, utinam; vel/fi eft parti-| | Diva porens Cy;n-;.&'emm,Cypri

cula comparativa fubaudiendum

domina. Cypruseft Infüla maris

ormen.

|

eft aliquid illi refpondens ; v. g.

mediterrmïei &regi(meCïHciæ E

fite, Ó navis

! fer

i€T

|

in ea maxhné Venus colebatur.

oqui

vent Superi,

& tegant , utego ver? iflud,xex

Naute Venerem invocabant ;

1 ['.lb

|

hi

A5

f*m a

"

-

s

I6

Q. HORATIT FLACCI

Sic fratres Helenz , lucida (ideta,

Mctlte

Ventorümque regat Darer,

(uo ma

Obitiic&tis aliis 7

eter Japyga.

Mapt ;

t Navis, qui& tibi creditum

Quem t

Debes Vtrgilium, finibus Atticis

i f

Reddas incolumem precor,

Qui dl

Et feives an!maz dimidum mez,

lulatme

llli robur, & ss tiiplex

MQUCqUa

(

Circa pectus erat, qui fragilem truci

TUden

T

L

Commifit pclf;go rarem

us f

Piimus, nec timuit przcipitem Africum

n

Dectetantem Aquilonibus,

i

quiacüm eff-té maris fpu ama , uti montem , vocat Japyga , item

H

Nl

;

fabulantut Poére

inmare

eqm.m P(,l nicem E quales erant

&

Jusquod.*ldvr udbelecreuebakur 'Apuli, lib. 1r. /Eo.

Lratres Heleua. Caftor & Pol-|

Credizum.

'Juz veluti fidei

n

lux.

1

Apparent fep? in lecis]

: connmü"um , & quafi apud te

luftribus , & in mari , qmudm depofitum.

M

BI

Deles. Debes incolumem fer-

ignes erratici, & fatui , quorum:

alu fursàm feruntur, alii deor-;vare , & refiituere, ut debitor

Iqu

W

sàm: eos Caftorem & Pollucem;pecuniam fibi creditam debet

& credebant effe reddere

1

appe1 labant ;

|

mautis falutares, fi genum fimul!

Finibus , dt'c. Virgilius Athe-

nas navigabat, ut ibi /Eneidem

apparerent.

Feutovum Pater. Jtolus.

fvam per poin et; verüm hinc re-

Obffricii. Ynclufis , & alhgams. 'du&es in naham ab Augufto, qui

E

Alluditad Homeri íabulam ; qui , Romam re edibat ex Oriente, pau-

narrat, ventos omnes datos efTe 1 póft obiit, anno atat. 51.

D!mz/ixum, d?'c. Ad. vim aimo-

Ulyfü ab JEclo , inclafos & con-j

ftrictos in umbus,prater Zephy- . ris fignificandam,dieuntur amici

rum , dquo in patriam Ulyffesjunam , & eandem habere ani-

deferretur : càm autem Socii mam, quz n duobus corporibus

Ulyülis m curiofi utres ape-]veluti dimidiata verfetur.

ruiffent, elapíos

*BQ*ZIC Ventos|

Robur.Dura quercus.Habebat

procellas co*xcn.fl,, &c.

ille pectus conflatum &ligno du-

japyga. Japyx eft s ventus ex|riifimo , aut areà lorica muni-

Apulia flans , opportunus jnavi-jtum , id eft, erat audacillimus,

bus ex Itxliain Graciam í&lyen-

!P-r

fortifiimus.

b

Jrgd

tibus.

Apulia, vel ejus ali

uai

Pracipitem.e de*c.Africus ventus

D du giï-cu.n Japygia- t Ine; eft procellofus , flans ab occafu

s

5

gilius Gargamnm , Apnixæ

Hyberko: Aquiloefiv ehemens

Mi

l

item

ODARUM LIBER. I.

Zl

Nec ttiftes Elyadas, tec rabiem Noti;

Quo non arbirer Adriz

b

Major, tollere feu ponere vult freta,

Quem mortis timuit gradam,

Qui ficcis oculis monftra. natantia,

Qui vidit mare turgldum ,. &

G*J

lnfames fcopulos. Áetqceraunia ?

Nequicquam Deus abícidit

»

Prudens Oceano diffociabil

!

Tetras, fi tamen impise

2

Non tangenda rates tranfiliunt. vada.

item ventusflans ab Septentrio-;vicinitatem 3 morti enim funt

y t

ne : illi àuo venti oppohtti decer-|proximi, qui navigant.

e1

p

i

"

atles eratt

tànt, ac remp

eiL

tes movent.

«

»

ücerautiiaSunt fcopuli qui-

Hyadas. Stelle quedam fant

dam Epiri , ob naufra

[e]

ia

qua

gt Ribl

pluviam inferentes ; vilunturin

ad eos fiebant, famofi :^ Mcros* 1

"Tauri capite. Fabulis prodirum

j pud i

Graceéfignificat , altus ; Keraa-

eft, eas Auantis fuife filias , qua

103 , fülmen. t altif&mi enim £o-

,

ymem ier-

fratris fui Hyantis à leone inter-

puli fzpé feriuntur fulmine :

fecti necem cum inconfolabiliter

hinc illis

factumnemen.

x debitt

"t

f

am det

fler

nt;

mntare funtin ftellas ;

Atb

idit. Separavit : fruftra',

quz lachrymas etiam & aquas

inquitHoratius, Deus confulto

vidéntur amare. Succulz ab La-

te

[Es

s 41m

r

| feparaverat fiqui-

L

n

tinis vocat

arur

iur ,

ab humor:

&

dem homines navibus mare qua-

yhinie

fucco , feu pluvia.

ficonjungunt terris , ac pervi-

Noti. Notuseft ventus

äl;&

um faciunt.

guflc'-!]'-ï

7

j

à Meridi

At

$5.f,

L

Aufter etiam dicitur.

A

Diffociabili. Quem decuit dis-

Quo no1u , ce. C à

iQ

o nullus eft

juneiàterris, & nullam eum iis

c

j

| 1.'(17]0*'

potentior arbiter , & dominus

veluti habere focietatem,

Sunt,

qui vocem hanc velint aciva in

r an

Adriz, feu fluctus, & procellas

r d

attollere velit, feu co

iDi

E

0

nor

ner

e,

hoc loco fignificatione pofitam.

i fedare : interdum ením ef

diffociabili, pro diffüciauze. Ocea-

poïibïï

lenis , & placidus hie ventus:

Ü

L

no feparante , & intercludente

Adria.funitur hi

pro toto finu.

gentcs alias ab aliis.

fdeDnt

Sie frigus

Ü du

& mari Adriatico : interdim

penetiabile dicitur ; id eft, pe-

fienificat urbem Italis, in fau-

netràns.

"

jni

mf

DN

Cibus ejufdem finus Adriatici.

Inpie. Qu contra Doi veti-

"Gradum. Genusi

Hs

rtis,quod

tum faciunt.

uafi

oT

nïo

um acer-

]

H

antus

aliud alio q

Vada. Maria;

ittora. Vadum

bius, & gra

us eft ;

Y

&

i

; ilcur-

ccatt.

4

4

proprié locus eff, in quo alta

m ol

ens

fionem, & impetum mor

tis5 v

edibyus

el,.non eft aquà ; quenr p

qrem

facilà

PS

K

n

12

Q. HORATII FLACCI

Audax omnla perperi

&-

Gens humana ruit per vetitum nefas,

Audax Japeti genus

*

Af 1

Ignem fraude mala gentibus intulit

*

|

7 ;;

Poft ignem ztheria domo

4

*

/J

"

Subductum , macies & nova febrium

TU

'Terris incubuit'tohors :

SO

t

Semotique priüs tarda neceffitas -

Mu

Lethi , corripuit gradum

Nicyr

L

Expertus vacuum D'zdalus acta,

W

laC

Jitdz

ïä ,i?ennis non hominf datis,

Perruplt Acheronta. Herculeus labor,

dhrmo t

Nil mortalibus arduum eft :

Yitg

Coclum iptum petimus ftultitia , neque

Per noftrum patimur fcelus

ii

lümrio

fs. Iracunda Jovem ponere fulmina.

Vi

fäcüe tranfinittas ; quale eft ma-|Aufts eft. fe committere acri ,

l] 1& iük

tis littus.

volare aliscerá compactis. Dz-

m

Perperi omnia. Adire pericula

dalus, faber & architectus inge-

j hm

]

emnia, & perferre.

niofiffmus, naves primus fabri-

Tj

Nefas. Proprié eft id,quod non

cavit , iis addidit vela , navi

W

l

licet facere , vel quod fieri non

efïugi't & Labyrintbo Cretenfi

l

t in

poteft.. Przceps fertur ad omnia

denata eft de illius pen-

l

ttdi f

Ícelerata , & difficilia.

8gcT Un

lat fabula.

u

À tf

Japeti genus.Prometheus Japeti

AMeherouta. Acheron eft In-

D

E

ferorum fluvius.Senfus eft: Her-

filius, qui cum ope MinervaCoe-

ä 1 p

lüm confcendiffet, affixa txda

cules ad ipfos ufque Inferos pe-

m

netravit, non fme labore , ut

rotis currus folaris , ig.tnem fur&-

B

tus, eum hominibus impertivit.

inde Cerberum extraheret.

Subductum. Furto füblatum.

'U.J:,ï hf!

Petimus , d?c.. Coclum oppug-

hib'.;

Nova. Antea inauditra , non-

náruntolim Gigantes ; & fupe-

fl

dum vifa.

ros impii ommes laceffunt pec-

| nj

Incubuit. Invafit, obfedit , at-

cando ,. ac provocant.

a04ram

5 Püne

que oppreffit.

l

l

Srultitia. Propter

lu (

Semoti. "Tardiüs & quafi ex

amentiam

tanta eft hominum

infania,

tïï':;a :

longinquo venientis.

(

Cerripuit gradum. Acceleravit:

|

Per uoftrum, &c. Tmpedimus

"l

ciüüs homines , quàm anteà,

noftris fceleribus, quominüs ira-

l

emorrem obiére.

tus nobis Jupiter deponat:fulmi-

I

1

id.

-

JExpertus , &c, Snbaudi, eff. na, in woftrmm caput vibranc

i

S$ol-

ODARUM LIP, I,

i

ODE

IV.

Seflium. bortatuy , ut genio indulgeat ,. propofitA. verit 4771&2-

mitate , G commtuni nece[Ttate moriendi,

«Vb V w M v

«

f

3

d

Olvitur acrish

j;cï;s är'a

t

d

vigiï?ä

is, '& Favoni ;

Trahuatque ficcas machtfi carinas ;

Ac neque jam ftsbulis gaudet pecus , aut arator lgne,

Nec ptata canis albicant pruinis.

Jam Cytherea chotos ducit Venus, imminente Luná:

Jàán&zque Nymphis Gratiz decentes

Alterno terram quatiunt pede, dum

graves ch!gpunx

Vulcanus ardens utit officinas.

Solvitur. Mitefcit , deponit

Imminente Luná. Incumben-

füum rie

orem, G acerbitatem.|te ipfarum capiti , füpra caput

Vice.ï

l'iciffitudine, reditu fta-|lucente , noctu.

to , & folemni veris.

Grarie. Charites Grzcá voce

vt a&.riu',

Favoni. Favonius ,idem eftjac|dicuntur : tres numerantur *

Zephyrus xftat ab occafu.

Aglaja, Euphrofyna, &Thalia,

Tm/mntque.

Nayves per hye-

Alterue. Nunc hoc, nunc il-

i, TR

mem in portu

quiefcunt , vel'lo ;utfit à faltantibus.

etiam in fieco

(yete

littore fedent ;

Dum graves , d'c. Dum Vul-

[AI ^ p

j

exactà hyeme, machinis & fu-

canus , qui fulmina Jovis fa-

nibus élittore in aquam trahun-

bricatur cum Cyclopibus ia

1 &l

tür, utnavigatio repetatur, Ca- /Etneis fornacibus, eorum of

rina, pars navis infima.

ficinas multo

igne fuccendit,

ilas velle vis

Gaudet , d$*c. Non ampliüslut propé utere

pecora in ftabulis continentur,

deatur ; graves vocat : id eft,

2

ut fit hyeme.

laboriofas.

'nptÜ

Erant autem , C5-

Albicaus. Albefcunt.

cdopes gigantes quidam , &

Cytherea:. Venus ; ita vocatur

|Vulcani miniftri

fic voca-

5

yit p

p

ab infüla , quz adjacet Pelo-

bantur » quia unum oculum

ponnefo , contra Cretam : ea

a.

nunc Cer.

rotundum gerebant.in media

ig0 dicitur, olim Qy-

fronte; à duplici voce Graca;

lu

n

thera

ibi Venus colebatur.

quarum una circulum , five or-

Choros. Nymphas in Orbem

bem , alrera oculum fignif-

us

faltantes ducit.

Cat.

U

f

il

mi

a

d.

Niti-

$o

14

Q. HORATII FLACCÍ

. frdomur t

(2

iNunc decet, aut viridi nitidum capaut ïxmpedire my

Von t

to,

]

glL

j

Aut flore, terrz quem ferunt folutz,

Nunc & in umbrofis Fauno decet immolare lucís, -

| (f

Seu pofcat agnam, five malit hedum.

ERN UR

Pallida n5ors zquo s6liat

P

x

! pétipérutif"tibetnas,

ï?-

Regumque turres «* 0 beate Sefti !

Jl

Vitz fumma brevis fpem nos wetat inchoare longam,

Mdb j

'Jam te prgmct nox , fabuleque Manes,

no T&f

/

hNitidz.m:.üïxguentis , &aro- ipfum, Oden videtur. feripfiffe,

matibus delibutum.

janno Urbiscondite 731. Unde

L

Impedme. |mplicare , core- in quibutdam libris legitur hic

mare.

jOdzinferiptio : 42 Seflium Con-

7 Agnp

Solute. Laxat ob vernum ca-! folarem. Confularis autem eft,

[

lorem : frigus terram conftrin-: qui Conful fuit : idcireó beatus

git, caler contrà folvit, atque;appellatur ab Horatio.

4

aperit.

Summa. Spatium , mora vitze:

C

u

Fauno.Faunus fuit rafticorum numerus brevis dierum , & an-

S

Vil

Deus ; idem fort? ac Pan.

;norum, quibus vivimus, pro-

Agnam. Legunt nonnulli , hibet nos ea fufeipere, & fpe-

Agne, & bedo, fuübaudiendo , rare; que nifi longo tempore

Seriher

jferi : feu pofvat apna , live perfici nom poffunt , ampla/ &

T0 nl

hzdo fibi fieri, hoc eft, facri- vaffa moliri confilia.

Ti

|

f

ficàri.

Jamte, d?c. Erevi te.mors

|

DI

Á

(l

JEquo, i. /Equali : dejicib que tota tenebrofa & nodü

1 itel

At

ac deturbat zqué viles paupe- fimilis eft, o

LDH

DD

rimet , ac. In-

li, ]

fnne

rbas

rum domunculas , ac

iupe

feri , qui merz funt fabule ,

AR

bef

turritésque Reeum vdes : vel vel, de quibus, tam. multz fa-

N

zqué audetingredi in ades di-

bulz narrantur. ; Manes autem

$

L tfer

vitum ac pauperum : qui enmn

funt proprié heminum animz ,

LA

w

quasad Inferos defcendere pu-

aliquam domum ineunt , folent,

maxime fi protervi audacélque

tabant , ibíque vel detrudi in

"iU

0

i

funt, pedibus & caleibus fores

'Iartarum (erat is infimus; ac

pulfare.

teterrimus Inferoram locus) cru-

Atr

0U

.

-Sefti. Ifte Seftius Brutum in

giandas

,

vel in Elifium. (qui

; af

eivili bello fecutus fuerat : il-

locus

erat

in

üfdem Interis

AT

l

lum ut Auguftus demereretur ,

amceniffimus) beandas ab&uci ;

* ämfl

[q

H

ac

Confülem fibi fubftituit

?

aliquas etian inde ad Celum

t

(n

pauló póft Horatius hanc àd

transferri, Deorum in numerum

N

(

E.

PT

repone

UT

Ti

Exi-

h*s k

m

QDARUM LIBER. 1.

i$

Et domus exilis Plutonia

*

*

quó (imul mearis,

edte ny.

on regna vini fortiere ralis,

L

E

P d

jlir. Exigua, mifera.

quem in conviviis flatuebant

|udt,

Quó fimul , c. Quamindo- velut. rezem & arbitrum con-

mum imul atque mipraveris. vivii, qui pr

rciperet, quoties

i:bgfn?;,

Poistepoftvoculam fiuzl, mon & quantum quisque biberet.

emperadduntac, vel , arqme, Hunc aure

E

i

m

j

n rege

j

4

fed omittunt fep*üs.

tur aleà imifsa.

&

foxttieban»

P.

9

l

t hgam

Nonvegna , d?*c. Non forte ,

]

"Talis. "Talorum jactu.

Vidæ

& talorum ja&u , elieeris in|lib. 2. od.

[]

5. ubi detalis & alea

|

Á

€onvivio rex

p

"

j

/?

P

vx'gi. Rom

!

ani. ali ufiusagimlr innotis.

!

£

ar fl

h)

d

" ;*g

"ml

Aqheo

(l

1

Ü nà

&

]

m

",

gt lo

dlios g

;;'ppa fäuääa. :

M

1fcorum beron

» .cclebmmro:

.Sejfiwu (

j d

«it ; [fibi argumentaltam gravia

jarc) bt

s

uenike.

"

mordvit

Ccribéris Vario fortis , & boftium .

i, Gu

i, p

) Vi&or, Maonli carminis aliti,

x & *P*

fd

gt

Scriberis d*c. Varius (erat ille|pejum | anno debellävit

)

ad:

ami*

Poéta nobilis eà tempeftate ,| A&ium , Epiri promontorium,

Horatii , & Virgilii amicus) teJecdem Agrippa przfertim ad.

( te. Is

fortem fcribet, hoc eft., laudabit| juvante.

fesà te fortiter geftas.

I

dMieouii carminis. Maonium,

Varie. .Pro , fcribéris à Vario.| carmen eft carmen o

l]

rande, &he:

uU L

Locutio eft Gr.

P

20

x futa

corum propriajroicum , quafi nfus eft Home-

ul i

Ti

U^

qui dandi cafum ufürpant projrus, qui Mzonius dictus efle,

g d

eafu auferendi cam . prapofitio-| vel à patre Mzone, velà patria,

i alïf'mæ j

ne, poft verbum paffivam.

tquzeft recio Afie minoris, ea-

Heffinne Sexti Pompeii , erat| dam ac Lydia.

v p

m J

ille PompeiiMagniü!ius ;quem: Al Quvi Varius eft ales , id

4

E

us K

Octavius in freto Siculo vicit , eft, cyenus Homerici c:

inis 5

l«

anno U. C. 718. o

pe maxim? ,|feu, qui inffar cyeni eft inter

l

& confiliis Ágrippz , qui prz.| Poéras !

üeroicos, quorum prin-

feris

feSus univerfe clafftunc erat,

|ceps Homerus.

Po&te

eximii

üts

ac roftrat poít vi&oriam co-

|

i

cum cycnis vulgó comparantur.

ronà donatus eft.

Vide Indi.

Paffezatiu

*

vl

1

dum putat, al/a

cem 2. Odarum , ubi hzc fusà

|

jnempe Varioa/id: quam lectio-

germ

defcribuntur. Vel Antonii, quem nem g:obat , ac tuetur Lambi-

b

quinte poft vidtum Sexr. Pom-|nus. Silegas,ut vulgo , alire,

*»

Ífub-

ass

16

Q. HORATII FLACCI

Quam rem cümque ferox navibus, aut equis

hdlisqu

Miles, te duce, gefferit,

lades eg

"

Nos, Agrippa, neque hac dicere, uec gravem

6il

Pelidz (tomachum cedere nefcii;

Qu'&s N

Dient fr

Nec curfus duplicis per mare Uliffei,

Nec fzvam Pelbpis dóWium

Niþrum l

Til

Con,,a,mgg,;;gnues grandia : dum pudor,

L]

li

fübaudies przpofitionem , a^ ,|feus , qui derivatus eft ab Grxca

[

[

z declinationis con-

Q,gid*" h alie,explicat, penna,M/oce terti

if-

Ttht,

&alafro

ftylB Hoinegico ; alai, | factogum.

e

Uf

i ;&H,

' hic tr

ü

Afdn

*

1

qi

"

fiifió "ormnew eoden audpis 5

Jilahpit s a

bygef

Dd

1Cl-

ilM,

H,

h

cio,

2

3

'l'ü(vl 7H.

Pa

u

&

Jd

z

qu0 fua .gafxp-ina Homerus;

diisih

e€

i & um

fcripfit.

'antalus;Phrygiz

f.ex, filium Pelopem interfecit:

4

Quam rem cumque.

Quam-

"Thyeftis

lt

li

cumque rem. ifta VOX » quicum

Atreus, filiusPelopis.

fi

»

remit: /

ov-

!/

^ie),

se , foletà Poétis dividi.

Vo-1fui fratris

ftus T hyeft

treum,d eiBe

eatur hac figura , T mefis.

nnonem Atrei filium

Agrippa. Fuitamicus Augufti, jde. Agamer

5, meer dedit : Oreftes Agámemno-

& ejus gener ; vir bello ftrenuu

nis filivs

matrem

Clytemnac

Tibtrt,

& ob modeftiam Augufto per-

charus.

T&ràm peremit.Porró ifta tragica

P

facinora erant; vulgà. tragoedia

Pelide. Achillis, qui Pelei;;

i

& Thetidis filius fuit.

vum.à Romanis Poétis, & forté

Szomacbuse. lram. Achilles ,

À Vario ipfo ,. feriptarum argu-

menta ; quibus tractandis 1m-

iratus Agamemnoz-.i Gracorum

parem fe fatetur Horatius . ut

Hudabg

Regi, pugnare cum "Trojanis

|

h

multes annos detrectavit, neque

Epico carmini. Nec temere fufpi-

cari poffit, per Pelopem,Atreum;

AWH, y

élis precibus àfententia dimo-

veri potuir ; unde hic dicitur ,

"Thyeftem , adumbrati Drutum;

Mi ls

Caflium , Sex. Pompejum , &c.

eedere nefaius.. Earesmultas cla-

des Grzcis attulit, & bellum

'ficut per Martem , xe quo infra

MM |

UM

ium ; per.Meric-

uíque in

decennium . extraxit. meminit. Octav

N Wm*m

, ipfum Agrippam.

Demum ubi Achilles vidit fuum 'nem

W

amicum. Patroclum ab Hectore

Conamaur ; d?c. Non conamur

i

^l

I

interfe&um , | ad bellum fereru-

hac.dicere,. quz . funt à te prz-

ïïuzï,.sf

|

i

clar& gefta, ut neque alia gran-

lit, quod, czío Hectore, confecit.

?

]MWI

. Curfus.

Navigazionem,errores.

dia carminum argumenta ; cüm

hUl

Callidi,fubdoli, aliud

adeó tenues Poétz fimus,

Duplicis.

dfitr lj

diceitis, aliud fentientis.

"Pudor. Verecundia, & mez

Vi

Ulyfjei- Ainominativo Ulyt-

tenuitatis confeientia.

"

li D

it]

]

)

Pa-

l

n

ODARUM * LIB, L

17

Imbellisque Lyte Mufa potens vetat

Laudes. egregrii Cofaris, & tuas,

"n

Culpa deterere. ingeni,

Quis ,Martem tunica te&um adamantina

Diegné fcripferit? Aut pulvere Troico

Nigrum Merioném? Aut ope Palladis

Tydiden Supcri»frikpa,r:m,

?

4

a

(

Porens Mufa domina, ääclno- menei Cretenfium. & Regis fh-

deratrix mez imbellis lyrz.

Cius,

dux fortiffimus , & im

o bfcurare.

Desevere. Corrumpere , &jbello Trojano elariffimus.

; Tydiden. Diomedem; Tydei

"Calpa, Propter imbeeillità-|filium , qui Martem ipfam im

tem, & imperitiam meam,

eodem bello vulneráffe ab Ho-

Adamantiua. Dura;folida,im-|mero fcribitur , & Venerem

penetrabihis;inftar adamantis.

Palladis ope i;ngrixnis fm:uge

Merionem. Meriones fuitido

[

"]

;hl

DE .VL

(

Tiburtinum Agrum commendat ,. ubi . villam. babelaá

(l

Plancus. amenifimam $ in quàm cum fecefiffet. marem

4b dnuruffo [e negliri, eum Horatins cun-

elloy

M

felatur,

dandi

[ Andabint alii clargm Rhodon, aut Mitylenen;

at

tore s

Aut Ephefum , bimatiíve Corinthi

Moania, vel Baccho Thebas,

" mb.lvl

vel Apolline Delphos

Inügnes; aut Theffela Tempe,

f*ï'*ï'-'m*?;h

o

Rhodon, Rhodus eft infula;&

p n

profpieions ; unde bpayir appel-

erWW

civitas maris Mediterranei, vici-

latur,quafi utrimd; mari cinda,

m

na Cypro , & regione Ciliciz.

Tiebas. 'Thebz,urbs Bzotie

one

Mitylenen, Urbs cft primaria|in Gracia,

( alia enim eft. ejuf-

:

snfülz Lesbi , in mari /Koxo,

dem nominis in Egypto) Bae-

z

fqut

Epbefum. Urbs eft minoris A-

chi patria,

n

fs an

fiz , Dianz templo celebris,

Delpbas,Delphi;urbs Phocidis

UM

Cerinzbi, Corinthus eft urbs|prop? Parnafurn , in ca celeber-

& qmJe

d

Achaie in Graeia, poílea feri|rimuus Apollinis templum fuit,

in medioIfthmiPeloponnefíaci ,

Tempe.Neutro genere, & pla-

PaE

hinc Jonium,inde/Egzum mare | a

li numero hec. vox dicitur z

locom

m

18

- Q, HORATII . FLACCI

Sunt quibus unum opuseft, inta&z Palladis acbem

aibur t C

Carmine perpetuo celebrare , &

jepe No

Undique decerptam fronti. przponere olivam, *

Jeytuos:

Pluctimus, in Jutonis honorem

Tadtia

TR

Aptum dicit equis Agros , ditesque Mycenas,

!

Dl

n

Me nec tan patlens Lacedemon,

Cl t

Nec tam Lariffz percuffit campus opime,

Tiburr un|

Quàm domus Albubez.relonantis ,

Cinfig

Etc preceps Anio , & Tiburni lucus, & uda

T

M,Obiäib"? pomaria rivis,

J Mtatns

:

loöum' ia '—Thefï*aliq fïgüi&cat,

fingulari ; mafculini verà in plü-

^M no; u

vallibus ,fylvis, & hortis amoe-

|

i

rali, Urbs clariffimaPeloponne-

niffimis inclytum,

if Hippium Argos dictum;ad alí-

Ti

Vanenifim

Urbem. Athenas, cujusurbis,arum ejufdem nuncupationis ur-

praíes Pallas.

bium difcrimen , quód agrum

NtnttÀ 1

?

g. 3

H

btrj]

Perperuo. Vel, in oani, quod.

eret equis pafcendis idone-

cumque tandem fcribant, ca

uüno maxim? colebatur.

huj h

Vi Tib

mine; vel, incarmiüné aliquo

Iycenas. Micenz urbs eft Pe-

uno,continuo, & noninterrup-|loponnefi, prop? Argoós; ubi

fl

a. t

to, íta üt aliud nihil prater Athe-|tegnavit Agamemnen.

fididum.

nas laudent.

Lacedemos.

CivitasinPelo-

P ]

Undique,ds*t. Coronare femper|ponnefo ampliffima, alio nomi-

10 quem

frontem Olivá. Poétz coronare|neSparra nuncupata , ubi regna-

Mugu(fu,]

vulgó folebant caput hedert;in- |vitMenelaus,Lycurgus floruit&

terdum myrto &c.Illi laudatores|cives feveriffimis legibus inftitu-

d dgu

Atherarum olivá.Senfus eft: qui|it;ad omniü laborum in civili pa»

VT [j

f0 n

inomni carmine aucupantur lo-

riter, ac militari vita pattentiam.

cum,. & occafronem laudandi

Layiffe. Civitatis in T heffaliay

Yi dggemc

UA

Athenas. Minerva olivam pri-

unde Achilles oriundus,

mitüs,invenit,aefunm,urbisque

Percu[[rt. Movit;alfecit ; nom

A

ïv'-ï!im

)0'6.1;

Athenienfis infigne effe voluit.

tam mihi placuit.

A

Leguntaliqui hune. verfum ita:

Albunee. Nomen eft fontisy

!N

Ti t

Undique decerpte frondi prepo- &fylvasin Italiz prop?fluvium

r

b

mereolioam s G undique, expli-| Anienem 1 domus igitur Albu-

cant undecamque : przponunt|nez , vel eft fedes ipfa fontis ;

étirer

lp

j

J

olivam omnibus frondibus , un-| & locus, unde manat; vel , villa

IN

l

decámque , id eft, ex qualibet|ad fontem extructa.

D

'ï

(E:

i

lh

]

!

arbore fümptis; olivam aliis

Anio. Flumen Italiz,in apro

itty

omnibus arboribus praferunt,| Tiburtino, qui przceps ex edito

Y Cf(x

Pluvimus , &*c. Multi Poéte.]loco defluit infubjectam vallem

mWüm

Jrgos, Neutrius generis eft in

Tibarni. Virinomen eft, qui

] Kw

A

Tiþur- ;

m

ODARUM .LIB. 1,

:9

o

Albus ut obícuro detergit: nubila Collo

Sipé Notus , neque parturit imbres

D

Pcf-;:ct-zos: fic tu'fapiens finire memento

dítitiam , viteque labores

UT

. Plance, mero $-feu te fulgentia Hgnis

Ca(tra tenent, feu. denía tenebit

Tiburis umbra tui.: Teucer Salamina ; patrémque

Cam fugeret, tamen nda Lyzo

]

Tempora populd&i fertur vinxiffs corona ,

Sic, triftes affatus amicos :

iyetiinpl

Quó nos cumque-feret melior fortuna parente,

iPloponne

Tibur civitatem Italie condidit , jin Cyprum navigans. ibi confe-

(&ninjdal

inamoeniifimo loco , ubi luci,|dit, urbémque condidit, quam

jptioniste

& pomaria; rivis errantibus ri-|Salamina euam appellavit.

yod agrüh

gara. Porrólueus Tiburni, eft] — Salamina. Salamin, five Sala-

adis idont

lucus ab ipfo Tiburno confitus, mina, eft infula & urbs maris

»colebatün

vel in Tiburni herois memori-! Fo2i, $regione Atticz , Tela-

atielt Ff:

&m de more confecratus,

momis regia.

g

Albus, Colum ferenum , &| Ly«o. Bacchus di&us effLyzus;

D

candidum, efficiens.

qniafolvit curas; à verbo Grz-

yisit

Plance. Plancus ifte ab Anto-|co , quod folvere fignificat,

j ilio r

Bio, quem fecutus faerat,rediit

Tempora. Caput.

, übrge

ad-Auguftum , circa ann, U. C.

Populea, E frondibus populi

j jloroit

721. à quo cüm negligeretur , Jarboris contexta quz arbor ctm

piyifttt

& à rebus gerendis amoveretur,|Herculi faera effet , à viris forti-

p dulip

eum Horatius in Tiburtina fua|bus, autab iis, qui rem periculo-

arientiam

villa.degentem confolatur. Ex-|fam fufciperent, adhiberi fole-

Thefili

tant Planci litterz ad Ciceronem |bat ,. quafi ad inyocandum Her-

U5

plurimz.

culem. Ís devicto Cerbero, ab

j r 0l

Signisietc Mexillismilitaribus.|nferis populum arborem ex

Sive Militiz, five domituzeris.|Acheronte fecum detuliffe 'pri-

4 fontii

Teucer , 'T'elaimonis filius,Ajacis|musfertur, eáque fe coronaffet

j

Mv

frater, qui càm, "Trojd captá , junde illius exemplo victores po-

yitüf

h

cediret in patriam Salamina, in.|puleà fronde coronati fuerunt,

f fi onts

dignatus/Le]amos,quód Teucer

Melior. Mihii amicior, & -

v W[ ] ""J[ À

Ajacis fratris.fni, qui inimico-|quior, qnàm ipfepater, à quo

ruminjuriis exagitatus , & in fu-|pellimur patrià;à fortuna enim

; Hgm

rerem verfusfibi violentas ma- |ductus eftin Cypram , ubireg-

yoxedit

nus attülefat ,. necem non ultus|num tenuit diu , ae fuis pofteris

"m vaum

cö'et:&um,s'alaminc expulit;u/ndc reliquit,

xcftqu

Tibut"

B2

4«fpi:

E

Quonhn KFLACCI

Q,I,bimus :

ó focli! comitésque;

lr

Nil defperandum Teucro duce , & aufpice Teucto.

Tapera

Gertus enim promifit Apollo,

]. Gur i

Ambiguam tellure nova Salamina futuram,

Sipdht

O fo:tes , Pejoraque paffi

] Cuti

Mecum fzpe viri / nunc vino pellite curas :

Brachia ,

Cras ingens iterabimus zquor.

d

Aufpice. Aufpex ille dicebatur

in infula Cypro) Salaminam ur-

Qd l

à Romanis , qui famebat. aufpi-

bem , queambigua erit; id eft,

Áf ah( 1

Itj

€ia ; vel , cujus ductu , nomine;|quz quia nomen idem habebit

aufpiciis, dliquid gerebatur:

atque illa, ubi pater meus. re«

VN

t t

erant autem aufpicia figna quaz-

gnat, dübies homiües faciet;

dam Deorum voluntatis, & . fa-

cüm de Salamina urbe ferme

W

Qf5 heha

Yvoris, ut quidem putabant Eth-

erit,utra fit ambarum, an hac

nici, & prefagia, futurorumiquz eft in infula Salamina ; an

TAR

rff[ænu

2

füsnpta ex avium cantu,volatu ,'quz in Cypro.

paftu; quali avifpicia, feu avium

ATelluve, . In Cypro.

o d

A. qu

infpectiones.

Pejora. Graviora pericula.

d

Certus. Verax, quicerta &

Ir:erabimus,doc. Iterüm no&

eventura premittit.

Ti

equori committemus, naviga-

Ainbiguam, de'c Condendam? |tionem repetemus.

i vïaniuspr

nobis in regione nova ( nempé

EUFT

*IBendor

ODE VII;:

txerg'mm

Mu

Increpat Lydiam, quód Sybarim jmvemem ab omnibus

Pritloti

bonc[lis , qua illum decerent , occupationibus

MUU

*

T£U0CtÉ,

Vi o

f mbug

Ydia dic, per omnes

I

CLl

Te Deos oro, Sybarin cur properes amando

Iïïm'ïsidm t

"ii

Perdere : cur. apricum

il

i

Odetit campum ,

Á

W

N

patiens puleeris, atque chylisq,

€or neque militaris;

üttum '

]l( [m ö

Apricur, de'c. Soli expefitum. | tionibus ufitatis in ifto eampo.

f.COmmo

*"ipnificatur campus Martius :

Patiens., (p«. Qui pati poteff

erat ingens quaedam planities|Solem, & pulverem, vel, qui de-

** en

D**;Wxt

Miarti facra ; fab moenibus Ko- | beret pati, ob etatem & robur.

W

D

mz,ubi juventus Romana fe

Militaris, &c.Militum in mo»

"

D

M

exercebat.

li

rem; ut hominem militarem

lid d

*

n m

"Oderit, Non vacet exerci.tg- decet.

: Aqua-

I lau(

d

o

ODARUM .LIB, I

2E

Inter zquales equitet ; Gallica. nec lupatis

wl

Temperet ota frznis.

Cur timet flavum Tiberim tang&rc? Cur Olivum

Sanguine vlperino

Cautius vitat ? Neque jam livida geítat armis

]

Brachia ; fzpé diíco ,

Szpé trans finem jaeulo nobilis expedito ?

lii

, Quid latet , ut marinz

sert; i

ZEquales. Ejufdem atatis ado- verfusita exponi: cur non geftat

jem hb

* Jefcentes.

p mens d

amplius, five movet , agitátque,

Gallica, d?*c.Nec equorum Gol- brachia livida armis ? Difcum

ites fact li

ube ferti

corum (erantilli praftantiffi- & jaenlàm intelligey quz luden-

mi)ora habenis fle&at ac regat, tium armafunt. . Livida aueem

yo, ii

almin t ve

Luparis. Lupatum, vellupatus vocat, ideft, Solibus perníta,

ftfrenum afperrimum 5 ab lu-|& füb nigra, fadore diffluentia,

"

pinorum dentium fimilitudine|&c. nudabant enim brachia in

Bicum , qui acuti fant, & in. ejufmodi ludis. Cur non eft no-

| pgriculä.

zequales.

ibilis difco, & jaculo trans finem

m DW

Tyberim armgär&.

Eratcampus expedito? Hoe eft, cur palmam ,

ii nü&'igïx M

artius prop? 'Üyberim; ablue-;& laudem inter zquales non re-

bantautem fe in 'Tyberi;ad ab-|fert

; vibrando difcum , & jaau-

ftergendum fudorem , poft illas

um ultia terminum,

exercitationes collecum,

Difco. Difcus erat circulus qui-

Olivum, Lud&aturi nudacor-

dam folidus öplumþo, zre, fer«

anil

?

poraoleotingebant, vel ungu-zo; quem;, ope lori cireum vo-

TT

ento quodam ex oleo & cera fa-luti , ad cert

&o , quod ceroma vocabatur; ut| brabant,

1;9 terminum, vi«

.effent robuftiores, nitidiores, & Quid láfés , d»t, Cur abditus

minusidonei captantibas.

dormi fedet,

m

ut. Áchilles; qui

Livida,ésc. Livor eft eolor|fub

;ideft, pauló ante bellüm

allidum inter,

fenfus eft: car

&fanguineum ; 'Trojanum;,quo Troja excifa eft,

SUHS/

nongeftatarma,|G extincta, delituit muliebriá

quorum pondere brachia effen

t|vefte occultatus, ( nempe in aula

illi trita, & livida? Poffe

tenim Lycoinedis Regis infule Seyti)

j , »ea commedé geftare ,

. qui tam |ne virilis veftis eum proderet;at-

"u F(?[EI[

?pé jaculum, aut

difcum ex-|que ita protraheretur ad bellum

j gie

pedivit ,"id efti

projecit trans-]'Trojanum , ubi cum Lyciis co«

1 robüf-

finem, hoc eft,

yoin n

bilis

ultra metam ,no-|hortibus dimicaret; eum . abdi-

;ideft, fpectandus ob eam|derat Mater T hetis, maris Dea,

uj

remceum ma

duftriz laud

gna rebaris , &in-|càm jnfatis effe cognoviffet,

€. Poffunt etiamifti!periturum, fi Trojam peteret,

j

B j

L()Vi .

-

n

, HORATILFLACCI..

Fillum dicunt Thetidis fub lacrymofa Troje *

utie

Funera , ne vicilis

Yeyete v

Cultus in cedem , & Lycias proriperet catervas,

s

Ovid. r3, Met. Detexit autem|dé arripuiffet , agnitus eft.. :

Qd (

Achillem Ulyffes in hune mo-

Lycias. Lycia. eft regio. Afiz

dum: venit iv aulam Lycome-| minoris ,cujus populi opem tu-

Quf

dis , habitum: ófque mercatoris|léte Trojanis. contra. Achillem:

erens; & intertenias , armil-| & GrzcoS8). Lyeioram — ditces

APP;

j

45 ;

& alias id genus merces|erant Sarpedos , & Glaueus ; ab

"

Dusc v!;n

puellis idoneas, enfem, G&arma|Homero. celebrazi;.

müfcuit,quz Achilles cümr avi-

Miof :

"

lud

ODE V.

f

C

Hyemem e[fe $ indulgendum genio..

Pmni-;",

Ides *ut alta ftet.nive candidum

7

^

Ms

Soracte ; nec jamfuftineant onus

H

V

lii

Sylve laborantes 5 geláque

Flumina conftiterint acuto,

i f

l(ä.&e m

Diffolve filgus , ligna fuper .foco

Niütortg

Largé reponens ; atQue benignius

D [

u tife

Deprome : quadrimum Sabina ;

O Thaliarche! merum diota:

'g:.'ari df

A otg

$25 d. 'Totum fiteandidum tu. eft ; folv& igne multe , &

LYUn f

MT

snultánive , vel;totumfit oper-llaxa: calor laxatomnin : fripus

tum nive , & quafi rigefcat.

aítringit,

Ms |

Sora£le, Mons éft non procut

Benmguius.

Larpsüs ,libez;aiiff;s,g

hn Hiiom

Romá; cujus im fpelonca diu|Largé apponiligsa jubet;. lar-

Wl, adde

latuiffe dicitur S. Sylvefter Pon- giüs vina : faecté profne more.

tifex Máximus, à quo Conftan-| |Quaurimum. Quaroor annos

tinus M. facro fonte tin&ns effeinatum , à quatuor annis con-

lg

dicitur : unde nunc mons S, Syl-|ditum.

fa vi&ilia maxim&

veftri vocatur,

Sabina, Va

A

-Onus, dec. Nivis, pruinz; utfieba

nt apud Sabinos in Italia;

Wt for

Q

"Dhaliarcbe, Quis ifte 'Tha-

arborum rami pra| nive depri-

mantur, ac frangantur.

Hiarchus fuerit, & quare amicus

?

M"Cün

Cenflireríuz, Immpota fint;gelu| Horatii ,

obfcarum eft.

Vox Grzca eft : figni-

1

]Wn &X

eanítricia non fluant.

Diora.

Ri

Diffolve. Mitigas frigus , quod|ficat vas duabus anfis; quafi dua- ..

Ra

qua& contradum , &conttrie-|bus auribus » inftractum.

9

Mu

"W

p

t

l

j

ODARUM .LIB, L.

23j

Permitte Divis cxtera$ qui (imuk ,

tl

Stravére ventes zquore fervido

p V n

Vb

Deprzliantes : nec cupreffi ,

if

du

Nec veteres agitantur. otn.

Quid fit futurum cras , faee quzrere 5 &

010

[I opem

Quem fors dierum cámque dabit , lucre-

N

Apppnq: nec dulces Camoanas

qm d

Sperne puer ; neque tu chorggg FY

ilm* )

Donec virenti canities abeft

a

Morofa : nunc & campus, & atez,

Lenéique fub /moctem fufurri ,

Compofità tepetantür hoca,

Pevimitze , doc. Relinquealiay — Comenas, Mufa , & fludia

Begotia Superüm cure: tu idilitterarum, poni poffunt. inter

ünum cura , quomodo beatus , oblectauiones hone(te. juventu-

& hilaris vivas.

t1S.

Qui fmul, sc, . Qai ftatim

Virenti. 'TXBl-adhnc juveni ,

t

atQue coimpr

?re , compofutre & viridem zratem agenti.

ventos anted decertantes inter fe

Campus. Martius,vide Ode 7.

in mari turbido: alta quoqte pax

Arec. Urbis plamez: aprica

terras rcnet; & tylvarum arbores|loca , & patentia.

tiam notat.

&gitari definunt ; isa providen-

Sufurri, Intellige confabula-

tiones vefpertinas cum amieis.

Con

FO Quemn. fors, de'c. Quicumque

'po

ffoza. Pxæi*i»nita,;ondi&ä,

muïtc:ï

ies dabitur tibià fo

rtuna, huncl& cenftituta,

jl ,

numerain luezo, & ad íum-

Reperautür. lterentur, fres

mam aliorum vitz dierum

2 M.f:

pone, adde.

ap- 7L1*el]t?ü;ü£.; -

gt

tb mor

»

^ODE iX

tnot um

Laudes AMercurii,.

q U!

rcurt; facünde nepos Atlantis

M*

jj n

i fzos cultus hominum recentuni-

Vece f

i.

jl

ormáfíti catus , & dccoræf

Jjv

la

i

" Mercusi. EratMescurius filius num recens naterum ; in.mundt

i

Jovis: & Maje Atlantis flie; primordiis. -

j

eloquentiz , commercii , & fa-

Voce, Eloquentie arte, qu&

ld i^

rum prefes,

eft ars vosis , & fermonis.

D

m

; Cultus.Mores barbaros homi-| Casus Ingeniofus,vafer

,cautus,

2

4

More

p

at

24

Q. HORATÍI ELACCI

*N

4, More paleftra :

J&.

ám magul Jovis ; & Deorum

Tupa

untiifn ; curvzque lytz parentem,

Scdibr

Callidum quicqui

lacuit jocofo

hurea

x

to.

. Condere

'Te, bevés olim nifi teddidiifes

Per dolum' amotas; puerum minaci

Til

Ts de

Voce durü terret ; viduus pharetta

(rato n

Rifit Apollo,

p i

Quin & Atridas , duce t& ; fuperbos

flio dives Priaimus Felicto ;

1t3

leti

Theffalófque igtes ; & iniqua Troj

Boves.

As

More pálaffra.Tnducéndo coiis.

?;50110 iratum Jovemi

l

füctudinem pálefrz, qüefingit tugiens, in terras venit, ubi cum

m

1

corporá ád motus decoros,Gcha-! premeretur inopid, coactus eft

biles. Itaqueanirmíos eloquentià; boves Adimeti Regis "Theffaliz

!j

€orporá páleftrá forimáiti.

tiiercede pafcere.

E

Wt

Pálefta, kít pálatttá exerci-

Arridas. Menclaum , & Agá

ii

tatió quélibet corporis; incurfu;| diemnonem, Atrei filios; qui

-

Tunu

Juctàtióne ; &c. vel ; locus ejis-|fi viditfent Pridfhum fübeuntem

inodi exercitationi addictus.

Gracorum cafira, gravius ali»

Curvéqué, &c. . Quia. lyram| quid in eum fort? fiatniffent,

*

primó confecit Mercurius ex in-

Ducé tedgc. Priamus, ut He-

curvo teftudinis tergo, & teíta.| &oris filii füi, ab.Achille cefi ,

Zflfm

Pavreutem. Au&erem/, inven-

corpus pretio redimvret, duce

torem,

Mercurto , qüi eum obfcuará ne-

- Calliduih éendéré. Grca locu-| bulá fepfit, profectus eft in Grz-

íio: qui callidus es ad abfcon-

éórumcaftrá; & pér mediasex-

eubiasad Achillis tentorium pe-

dendurn ; quidquid libuit farári

per jecum.

netrans, eum precibus inflexit,

jgfoc

$. Nori quia iméipes rebus,

eodémque duce, quo venerat

quas

:

T

raris; fed quia fie ingeni-

i Trojain incelumis fe recepit;Vi-

ts

Y

um, &calliditatem oftendis,

deHomerum lib. Iliad. ultimo.

th

Te; ie*c. Apollo: éàmolim te

Ilio. 'Ttoja.

[

puerum &fperioribus verbis tér-

Divet. Currum auro, & mu-

]70C [

&ere Conaretur, minitans aliquid|neribus onuftum agens,

At

K

imali, nifi fibi redderes vaecas ;

"Theffclos, éc. Grzcosexcubi-

T

quas ipfi furtó abdideras, nom|tores. Solent vigiles, ubi excu-

hn

potitrifüm eontinere, eüm fe'bant, ignem excitare, Eft Thef-

At

quoque vidit exutur fagitis ; & falia regio Graciz.

|

j

ghàáretrá fuá, quarm ipfi elam| '^1s/2ua. Inimica.

Qurripscras.

| Eu i

—

ODARUM LIB,

l.

2$

Caftra fefellit,

Tu pias lztis animas reponis

Sedibus, virgáque levem co&rces

Aurea turbam , fuperis Deorum

Gratus , & imis.

Fofellit. Latuit 1 nemine vi-| quam geftabat manu, mediam

füs , detectásque , penetravir,] inter illos pofuiffe; ftatimqne

Graeco more, fallere, famitur| ferpentes à pagná deftitiffe, Hac

pro, iguorari,

origo Caducei: nifi malis ad ve-

Pias. Animas piorum corpo-| ram Moyfis virgam illam por-

refolutas , morteobita,

tentorum artificem referre; con-

Letis ,dc. In Elyfiis campis| ftat enim , Ethnicos.multa 6 fa-

collocas: hüc eas dedueis.

|cris libris imitando duxiffe.

u Joret

Virga. Caduceo : eft bacillus!

Levemn, &nimas corporis mole

quidam , medius inter duos.an-lexutas.

(0

"

gues hincinde implexos, & fibi

Co?rces. Cogis, & compellis

Ti

obverfos:infigne eft pacis. Ajunt|in. eundem quafi gregem; ut

Mereuriüin ,. cütn iter faceret,

oves paftor pedo coribregat.

T

incidiife in duos angues inter fel

Superis, d?c. Superis, ut Jovi;

pugnantes humi, eum virgam ,|imis, ur plutoni , &e.

(sf

ODE X

*

mecanaän,' curiofam aulierema , admonet , ut ; vmi[rä

Rt

inami futurorum curá , prefentibus bonis

fc

fruaiur,

J

n

U nequzfjeris( fcire nefas) quem. mibi, quem tibf

T

oninp*

Finem Dii dederint , Leuconot, nec Babylonios

I

; 1

»flextb

]i

yent

s Tunequ

eftevis. Cayb, ne cu-]thematici, ad aftrorums curfus

zios* inquiras.

metiendos , & fuas divinationes

p

: lt

Scire nefas. Legendz funthe|peragendas. . Chaldzi; feu Ba-

x

duz vecesintra parenthefim :|bylonii , erant aítrologiz peri-

Jim.

hoe enim;, inquit , nefas eft!tiffimi, & divinandi fcieptiam.

fcire , feiri nequit.

f

profitebantur. Porró fcientia illa

m

Finem. Vite metam.

divinandi

maximé continetur

Babylonios tiumeros. Noliad-| numeris, five computationibus,

jiex

hibere numeros , & calculos , quibas aftrorum curfüs, &mo-

EQThef-l

|:

Qquibus utuntur. Babylonii ma-]tus numerat; &c.

[

hP

Us

26

Q. HORATII FLACCE

Tentarís numeros, ut meliàs , quicquid. erít ,. patl s

j^

Seu plures byemes ; feu tiibult Jupicer ultimam ,

Quz nunc oppofiris, debilitat pumicibus mare

bifte

Tyrrhenum, Sapias; vinaliques; & ípatio brevl

Spem lengamrefeces: dám loquimur , fugerit invída,

4Etas &carpe diem , quam minimüm credula poftero.

Q

Ü melibs d?t; Wt meliàs pa;. quod*' G',a!lia'r—n-;—'&y Hifpaniaum

a

tiaris, quidquidevenier. Gracairefpicit: vocatar etíag mare in-

eft locutio : particulaenim non;feram. * Adriaticus veràó finus

Áatip.

unaex iis, qua fignificant , s,illi eppofitus, mare fizperum.

-

hu f

apud Gracós, junpiturcum in-

Sapias. Sapienter utere prz-

finitive. Álii accerfunt & verfujfenti. horá.

IT

fexto. voeein , fàpias, & fic ex-

Liques. Pereoles. Perculare-

plicane : ut^ meliüs fapias peti,|vina, eftea per colum , hoc

lt m

&c. id eft , ut fapientiüs patiaris, (cíl ; facculum, feu tenue linum ;.

Jlinm

Quidam ficexplicanteas voces:|tranfmittere, ut qnidquid eft:

urimelius pati, id. eft, quando-|craffins , fecernatar : ita. fiebant:

h

quidem eft melius, & conful.|vinaleniora , & delicatiora,

M

tius , pati , quidqnid erit, id eft,

Et fpatio , dye, Cogitatione

ferre animo aquo, quidquid|tam brevis fpatii. ad' vivendum.

.LN

&veniat.

"

nobis conceffi , amput& fpem.

Qi

l

Hyemes , d&'c. Pluresannos adilongioris vite , & felicitatise

vivendum dederit

De hyeine|vel, in tam breviípatio vitz ,

0 t

porró. tunc. fzviente Pluribusinoli fperare diuturnam effe;pef-.

ii

(-H(,

differit Horatius, . quód, cüm|fe voluptatüm. wfüram ; cüm

e(Tet fort? à(perior , ab €a fibi|vita brevis adeÓ fit,

-

ä

;

ï

]

Leuconoe magis timeret . quz

Dum loquimur, i?c, Dum hac

&M:]

vivendi defiderio tenebatur, &|tecum. loquor:dum hecad te.

CUR

Ail

aflrologos de fue vitz diutur-|fcribo , ztas GC tempus invidens

k d

mitate confuluerat.

noftrz felicitati jam. effugerit ;;

J

Que nunc,é"cPer pumicesin-|vite pars aliqua tranfiit; mors.

—

eus

tellige fcopulos. marinis flu&i- propior- eft facta.

LsUN

busexefos, inílar purnicis , &| — Carpe. Hoc. die; ejusáue vo-

Qj

excavatos. Sententia.cít: qne|lupratibus , mnullà interpoíità

$, (

hyemsfrangitfluctus narisTyr-|morá., fruere; parümm £fdens.

Il

rheni, qni alliduntur, & conei-|diei craftinz , quz incerta. Me-

Bæor j

dunt esd oppefitos fcopulos.|taphora ducitur. à floribus, aut

u Pm

Porró Ttalia porzigitur intraduojfru&ibus, qui. non . omnes fi-

lul

maria, Tyrrhenug, G Adria-|mul , fed, paulatim 5llguli le-

r

ticum, "Pyrrhenum eft illud , güntur,

Hüma

h(

ODE

P

E

OïD'A. RUM EJB.7,

2j

n

ODE X«j

Eniftas Horat, waximó Romanos , laudae, quibts | Ca«

D

jerem Anguftum. anteponit.

ildà

[0.

em virvum , aut heroa , )yta ,. vel acck

QU

Tybis fumes celebrare Clio.2

ifpum

Quem Deum ? Cujus recinet jocofa

mireie

iNomen imago,

i fints

Aut in umotofis Helíconis oris ;

N

T0

»v, -;'.-,

3ws. ;

Aut faper:Pindo , gelidóve in Hamo?

st prae

Unae vecalea! temeré infecuce ,

X

erciltre

pues flvz ,

Árte materna rapidos morantem

», n

J

Hlum'num lapfus,, cele.ésque ventos;

yil &

-Blandum & auritas fidibus canoris

d

Dd Düusere- quercus ,

fà

Quid priü$ dicam folitis parentis.

',immnu

Laudibus ? Qui.res hominum ac Deorum;

vcräum

] fpcm

Qui mare.& terras ; varliíque muudum

jatstis

) Vkæ ) !

Quem virum , dc^ Ordo eft :; & ordine nullo funtfecutz, Or«

6 Clio

.

l

.H'C.Pll[*

quem virum; quemiphea porró eft accufativus Gra«

ha heroa , queim Deum, tibi cele: cus tertiz contractorum.

; eim

brsndum fumes lyrà, vel tibià,! riemareruá, Miufica. Erat

umhzc

&xc. Cljo eft and ? Mufis.

iflius Calliopes, unius é Mufis,

r

T

3

Acri, Cujus fonus eft acutior.!qus canendi periziflima,

yidens

.* Recinet. Canendo iterabit.

| Blandum ducere, Gracumidio-

H

gerit $

Jfocofa imag?. , Echo, quzima-

]

ma; id.e(t, potentem — ducere

;goquzdauivocis eft , eamred-;blandà voce; & cariorz citha-

, qmor*

dens, & emiffam reprefenrans ;|rz nervis, quercusauritas, hoc

quafi ludendo & garziendo cameft, fentientes vocis -fuavita-

» v

1j Qu

£0, qui loguitur,.

tem , quafi fi. fuiffent aurfbus

Helicenis. Helicon g(t. mons przditz.

jb

l Mt

Bceotiz in Grecia; Mufis facer ;| - Pareuzir. Jovis , qu$ Deüm

ut Pindus, & Hoemus, ille inhominüuque pater vocabatur;

$8 qué

"Eheffalia, hicin "Thracis.

Y5 f

il*

|quem, initio faorum cazminum

at

Unde vocalem, éc. Quó, ex folebant Po

et

laudare, & in«

jl

Homo vocé . füaviflimá canen- vocare : vel, folizis; id eft , notis

:;m Orpheum fylva certatim , & pervagatis.

p

k'?e.m;, l

l

E

s;

AS

Q. HORATII FLACCI,

Temperat horis ?

Diot

Unde nil majus generatur ipfo ,

Cond

Nec viget quicquam fimile, aut fecundum.

Em

Proximos illi ramen occupavit -

Pallas honores, /

N

Preliis audax neque te filebo,

Liber , & (zvis inimica virgo

Pomplï

Belluis ; nec te , metuende certa,**

Tigi

Phabe , fagitta,

Dida. & Alciden, puerofque Ledz;

Mp

Hunc equis, illum fuperare pugnis

Nobilem: quorum fimul alba nawtis

boi

Ts d

demperaz. Moderatur.

cendi quidlibet, ac faciendi. Ce-

rim, f

Horis, Hore fep? fignificar lebratur apud Po&tasBacchi con-

EEE

iptium

quatuor anni rempeftates : unde |tra Gigantes pagnantis audacia;

tOntret

Ho merus appellar Horam verís,|& fortitado,

Toipu

pro vere , &c. Poffunt etiam hic

Firgo. Diana,que venatione

]ioten

intelligi hore diarnz,& no&ur- |ferarum deledatur,

TT

nz,quze quzfi mundum divi-

4l

ferit,

Cerra. Quz femper. fcopum

j

dunt ac temperant.

fro

Usde. Ex quo. Jove : nullus

Alciden. Herculem: fic appel-

D

Apfiusliberorum cít patri qua- |laturà voce Grzea , qui robur

pelar

lis. Vel, unde, id eft, quare , fignificat; vel, ab Alceo ejus avo.

,malf

itaque,hoc fenfü: quia rerum cít| — Pueres Leda.Caftorem,&Pol-

(

Miy

fummus opifex , & moderator, lucem;Ledz , 'Tyndari uxoris ;

dEel

ideó nihil eítipfi fimile aut pas. |filios; ita tamen , ut Caftor pa-

mllftï[am

Figet. Exiflit, vivit.

trem "Tyndarum;Pollux Jovem

kitm,

Secundum. Prop? par.

haberet, Hic, nempe Caftor , no»

l OMP1

Occapavit, i?* :. Etfi omnia in- |bilis fait fuperare, id eft, cele-

finito propé intervallo diftent à bris fait ,

uia fuperabat omnes

UT

&

curuli eertamine z

Rhav

Jove;tamen poft illum proxim$, |equeftri ,

h

MT

Gimaxim? laudatur Pallas. | Le-|ille veró, nempe ejusfrater Pol-

M?XQ !

guntaliqui, occupabit, id eft, in|lux , ceftuy & pugnis : erudos

iVl

hae Ode mea, obtinebit locum jenim pugnos ad luctam adhibe:

N

à Joveproximurm, & honorem ; |bant Grazci pupiles,

uerutti, d?*c. Cafter, & Pol-

Jlfq))an

poft Jovem primalaudabitur,

j Q

Praliis, j?c.Ordo eft:nec veró |lux, interaftra relatià Jove fue-

um

te filebo,0 Liber! id eft ; Bacche , | runt,& nuncGemini dicuntur ab

ü

q h

qui esin przliisaudax. Bacchus| Aítrologis, éftque illud fignum

Vij fu

Liber appellatur, quis vinum|? daodecim Zodiaci fignis ter-

Db

libertatem magnam affert. di-Itium, Nautis favere ; & przeffe

"

U

DN

us mari

n

ODARUM

29

Stella tefulfit ,

LIB. 1.

?

x

Defult faxis agitatus humor;?

Concidunt venii , fuziüntque nubes;

Et minax (quód fic voluéte ) ponto

Unda recumbit,

Romulum poít hos priàs , an quietum

Pompili regnuüm memorem, an (íuperbes

Tarquini fafces , dubito; an Catonis

Nobile lethum.

Rkegu!um, & Scautos, animzque magne

mari putabintur,adeóque appa- ! perbes vocat fafces ; qiix'"a Regig

rere füb figara ftellarum dua-|potentie , ac majeítatis infignia

ndi. C

rüm, feu- potiüs erraticorum jfunt.

chicore

ignium;qui é marinis vaporibus

Fafces. Sunt collecti in fafci-

udicity

conereti , apparent aliquando

culum bacili, n quibus mediis

navigantibus , & ferenitatem

extat fecuris, Romanis Regibus,

protendere creduntur,

:n?tiene

ac poftea Confulibue , Prztori-

Simul. Simul atque,

büsque preferebantur à litore:

ftoput

4llba. Serenitatis index : pro-

fignificabant poteftatem anim-

Ípera , & felix.

advertendi in reos , vel poená le-

f

Defluit, c.' Aqua, vi tera-

viori, quam notabant virgz, feu

112 [Obüf

peftatis agitata: & fcopulis in-

bacilli teretes, & minuti:vel gra-

cjg;:]VO.

jyecta , ex illis defluit,

viori, quam fecuris indicabat.

Minax. Intumefcens, ac tem-

Catonis, Catonem Uticenfem

pE

iori

peftatem, naufragiámque veluti

intelligit;M, Porcii Catonis ne-

minitans unda refidet;fternitur,

potem, ita dium ab Utica, urbe

stor p*

acin mare recidit.

y J

Africz, ubi manusipfe fibi vio-

Pompili, NamaPompiliusRex

lentasattulit , nevenire

mas«

fot, m

Eülc :

fecandus Romanorum fuit,paeis

nus Cefaris, poftquam autivit

atomms

& religionis amans,

Pompejanosab eo profligatos,

«t

Tarquini, Duo faeruntTarqui-

Regulum, Dux fuit Romano-

ao

nii Reges Romani,alter Prifcus,

rum, qui captusà Carthaginen-

live fenior di&us;alter fuperbus,

ml(ïo

fibus,& Romam de captivis per-

Ü

& Regum Rom. ultimus, homo

mutandís.miffus, fuatit, ne id

m b

néquam &arudelis,quem proin-

fieret, ipféque, ut promiferat ;

, &T

de Horatius hic laudatum nolit.

rediitad Peenos,qui eum refectis

De Prifco igitur fermo eft , qui

palpebris, diuturná vigilià ne- &|

gt

'

n*

càm reges Etrufcorum vicitfet ;

caverunt.

ab iis fumpfit Regiz dignitatis

Scauvos. Illuftres illi fuerunt

ügnum

infipnia, trabeam, fafces , & R.o-

ob magna in Rempublicare me-

oD u

g

manis Regibus utenda dedit, Su-

rita,

Pau-

mafl

:

E

30

(

Q.'HORATII .FLACCI -

D

Prodigum Paulum , fuperante Peeno,

juliumv

Gratus infigni referam. Camoena

Fabriciümque ?

Genti

Hunc, & incomptis Curium capillis

Ont!

Utilem be'lo tulit, 3&: Camillum

] Cafu

Seva paupertas , & avitus apto

Cum Lare fundus,

lls (

Creícit occulto , velut atbor, evo

] n

Á i

Yama Marceli : micat inter omnes

i

Panleim, EmiliusPaulus.Con-| — Seva. Afpcm, fortis , & la-

Trnls

fül Romanus , àd Cannas cum|boriefa.

Tuliz.Protulit,eduxit ad Reip.

L g

Hannibale pugnavit: cafo col-

legá fuo Varrone,. & Romano- gl

oriam ; educavit-

h n

Auirus, Àb avis & majoribus

rnm millibus feré $0. ipfe forti-

lictus,

h

ter perire cum illis maluit,jre

Apto. Qui conveniret exiguo

uàm fugá vitam fervare.

Wmlifäa

Poeno. Hannibale victore.

Ifando, avis frugalibus, & parcis,

Vf!fl"um

Grarus, Memor illorum vir-| minimà fumptuosá demo,

Lare. Domo: Lar proprié eft

V m

tutis 4 aut etiam Romanis non

p

injucnudus , qui me libenter au-

Deus domeftieus, cuftos domüs.

Fundus. Predium , villa.

Anis,

dient de illis heroibus dicentem.

inie

Fabriciumque. 1le ter Confal

ZEvo.'Temporis progreffu: ne-

mine fentiente crefcit arbor.

| &i

fuit;infigni frugalitate, & abfti-

J u

nenti , bellagraviacum Pyrrho

Mai celli. Non videtur Hora-

effit.

tius Marcellum hunc laudare ,

Vif

Wülin

Hunc, Fabricium.

qui cum Harínibale pugnavit,

- |Syracufas cepit,&c.cjus enim fa-

Atl

Incomptis. Negle&tis, & im

ma non crefcebat fenfim inftar

m [

pexisgt viros militares decet.

arboris, creverat fanà, & corro-

TW

Curium. Unus ? prifcis Ro

S(ï'il hud

manuis fuit ; infigni abítinentiá ,

'borata erat vetuftate : neque dici

: (Wl:

& frugalitste: aurum à Samni-

poteft creviffe in ejus pofteris,

profe&ó illius Marcelli,

W 3

tibus oblatum repudiavit, cüm|qui

tmy

diceret , malle fe. divitibus im |quinqui

es Confulis ,. tótque re-

hus prec

lar& contra Carthagi-

W [*

perate , quàm divitem effe.

lls t

Casizllum.. Ts Gallos, incensá|nenfes g

eftis inclyti , laudes non

Celebrat-igitur hoe

| Qul ib

Romá Capitolium obfidentes ;| zquaveraut.

Odtavis

1:mæ,1duq

fugavit;coídemRomaim re

deun-lin loco Marcellum ;

nepotem & generum

tes magná ftrage ad fiuvium|filium ,

li

Auienem «ecidir ; qui

Augufti;

qui cüm effet admo-

ntum Di- l

düm adolefcens, & omni dote

,*Hþm(

étator fuit.

Ms i

OrR&a-

ODARUM LIB. I,

31

Julium &dus, vel

inter ignes

Luna minor&s,

Gentis humanz . pater atQuci cuftos ,

Orte Satürno, tibi cura mágni

Czíatis fatis data: tu » fecundo

Cafíare regnes.

llle, feu Patthes Latio imminentes

Egerit jufto domitos triumpho,

Sive (ubje&os Orientis oris

Seras & Indos ;

I & k

Te minor latum teger zquus orbem:

Tu gravi curru. quatles Olympum;

il

Tu parum: ca(tis inimica mittes

mupio

3 Ful—mina lucis,

jrtem

brnatäiïimlis, fenfim, ut atbor,ad

Pater. Jovem intelligit , Sa-

x pirah

veteruui Marcellorum gloriam|turni filium , &e;

m

& famam furgebat, Obiit ille

Furisdtm, A fatis commiffa;

[ow;,-riä ï'n

|

paucis poft Actiacam pugnam

Snnis, vix

i

Fato enim fübeffe Jover crede-

friomi

annum vigefimum |bant.

hviif».a,

ingreffus , ann.ab U.C,

731.Àu-| . Secundo.Secudum àtelocum

,Ogrg(fu:n:-

guafti;& Romz lu&u incredibili. obtinente ; ita ut tu primus Or-

g g(m.

Julium fidus.Jalium Cetarem!bis moderator fis ,. ille fit füb-

ur fort

i

fignificat , füb cujus mertem ap-

J

e&usuni tibi , & fecundus, te

[udereo

paruit in Coelo ffella czinita per|folo minor, majo

ugnïVif'

r ezteris Re-

dies feptem , & anima ejus effe

gibus, &c.

uscnimïü'

credita eft, quz Coclo Tecepta

Lario, RomanoImperio,cujus

fim il

foret,' Nota gradationem. In

prima fedes Roma , in Latio.

; g'corro:

"

cipit laudare Áugufti fariliam ,

Parthiautem diuturnà. cnm R.o-

ngqlïu

u

à Marcello, egregiz fpei Prin-

[terih

manls bella gefsére.' Vide indi-

spo

cipe: pergit adJulium Cafarem,

cem Odaraüm Chronologicum..

: Wgeälh

quem Marcello,ut pareft, im-

us

Egerit, Kepulerit; vcl, iz

Ü

m ezteris heroibus füperiori-

umpho duxerit,

pudig

bus anteponit: demum ia Aa-

Seras.. Seres populi ere:

f Viönon

guíto ipfo definit, quem à Jove

nune feré Sina. ponitur :

r

rl jIo

fecundum dicit, Non poterat

€os bombyces muld; hinc

Qu*

Auguftus

laudari fplendidiüs;Sericz.

T n

gett

quod unum hac

Quaties.Falminabis,&

at qimo

Tpectavitfe,

in Odþ videgur

Lucis, Sylvis facris, 9

orti

j i

« Jgues, Stellas,

pii profanas fecerint.

gt*

Mp

32

ïQfHOä

A.

:

-TU FLACCI

Qusty

ODE XIM

!

ilu

d

$ub 'allega.ria navis, Remp. alloguitur , C2 eam à þg/[a/ L

ll pl&s

Tidi

civili rerlzawnda deterret,

j Navis! referent in. mare te novi

Nipe fl

j

Flu&us ? 6! quid agis ? Fortiter occupa

Portum : nonne vides , ut

Nuc df

lnef

Nudum remiglo latuss

j Vi(w

Et malus celeti faucius Africo,

Antennzqwe gemant, ac (ine funibus .

T mis

Vix durare carlux

:

fb t

Peffint imperiofius

TT dpes i

JEquor? Non tibi funt integra lintea;

At caf

Itf

Non Dí, quos iterum prella vpces. malo,

f?ïfïlürig) B (

O Navis. Quidam recentiores|accipiantur, nemp? pro Roms,

Atlv

ubliea , plena funt digni-

interpretes exiftimant Hororium | & Rep

Rnf

alloqui navim eam , quá rc

diens|tatis , & elegantig.

Wim,

éMacedonia naufragium fecerat

Novifluctus. Nova bella ci-

1)'1'.'2 teld

ad Palinurum, Italiz promonto- | vilia. Ergone, 0 Romani! de in-

trà Iempefr

vium , & inqua nonnulli ? fuis ftanrando bello cogitatis? Cefis

nobä'i "

[

amicisredituri erantin Grzciam |Bruto , & Caflie in Macedonia ,

(

ad reliquias

pugne Philippenfis nondum penitàs extinctum fait

m rifuæ I

& civile bellum in-icivile bellum: vide z. Odarum.

m

celligendas,

ftaurandum : fed ni

hil afferant ; Indicem Chronologicum,

3Q n

quare videatur difcedendum à

i Portum. Pacem, concordiams

*ï"dm ! feu

ugufti clementiam,

Quintiliani , & veterüm pen?|A

NT

'omnium fententia , qui cenfent,

INudum , d?c, Deftituti. eftis

(ef

mavim bhanc mcer?allegoricam

militibus, ut navisremigibus.

Gemarit, Laborent ac fatifcant,

hia

effe. Acfanifi ageretur de vera

'luäf ;

RUT

navi, quis vector eam malo , re-

venti vim non ferentes.

Vs

Durare, Perferre dintiüs,

mis, &. ,deftitutam — voluiffet

PI PP'hns j

«onfcendere ? Nonne meritó nu-

Cariue. 'Trabes,$ quibusima

';quomm

pars navis conficitur, proipfis

gari Horatius eenferetür, qui

Vügngf

taüto verborum apparatu per.|navibus fumuntur,

EM

faadere illi conarettir, utfaucia, | Jyjperiofiuslmpotentius:gravi-

(

Ms i

& lacera in portu fe contineret ? s agitarum, & navim pro arbi-

Ti : n

Eam ab antiquitate;& nobilitate (trio hue

illue trabens jactaneque,

[

laudaret, &c.. qua fi allegoricé

Quo; , &'«. QuosDeos op-

J

i m

Pt

preffa

Nj

,

ODARUM .LIB. I.

a

Quamvis pontica pinus,

Sylvz filia sobilis,

2

*

&es & gehus, & nomen inuftile

t à hi

N

il pl&is timidus navita puppibus

Fidit : tu , niá ventis

* Debes ludibrium, cave,

ipi

Nuper follicitum qua mihi tedium,

Nunc defideri&m; curáque nom levis, -

lnterfafa nitentes

^ Vites zquora Cycladäs.

preffa malis invocare poffis

MNuper. O Roma! 6 Refp. quee

deinde exerciuum , & Reip.|mihi tantum dolorem nuper at«

.

Prineipes innuit

,

qui omnes|tulitti , cüm ego pro tua libertate.

ferim? cafi.

pugnarem , (contra.Oéctavium

Penrica.Pontus eft Regio Afiz|enim fteterat Horatius, & Pom-

minoris , in qua optimz arbores|pejanas partes amplexns fuerat)

ad.naves conitruendas nafceban-

T Ron's,

Sat nunc quam effe guietam ve-

tur.Senfus eft: quamvis fis navis

lim , & fub Auguílo paeatam

optüma., &facta ex arboribus

|

defidero, curóque non leviter,

)

fylvz celeberrimz, tamencon-fuge, quzío , arma & civiles

[

de )

tra tempeftaris vim nihi] ifta tud motus;ut fcopulos maris,

& Cy-

nobilitas valet.

eladas, nautz fügiunt.

(1/

M

u

Nilpictisdr'c.Nihil piézDeo. — Tedium.OQoafiipfam tzduiffet,

rum ftatuz, nihilfeulpte , &t ce- ac porró nunc poeniteret arma

latz reram | aliarum imagines, ruliffe contra Auguftnm.

uibus tua puppis ornatur, riihil,

Interfis[a , dc.. E quora fufa,

inquam , fecuritatis hzc inania & currentia inter nitentes Cy-

)

ornamenta afferunt timidis nau- cladas, Cyclades infule fant Ma-

E

tis. Hoceft : Romanosantiqui- ris /

pgi, fic dictz, quia inor-

)

6]b

tas, & nobilitas füa non poteft bem , & circulum videntur effe

cfa

[U

jam Mervituteg& Auguíti do- difpofite

funt autem fcopulss

(

aminatu vindicare.. Solebant in plence

quos allifi fluctus edunt

puppibus imapinesDecrum pin

- fpumam al&icantem, hinc niten-,

bu

£i» quorum in tütela navis foret ; resdicuntur.Re&s autem de Cy-

necnon aliz res quedam, ut Tri- cladibus, & /F

J fi

rg,'!J j

1l

*

:

g£omeminit; non

tones, Syrenos, &c.

fol

H

m qui

a pars ifta maris eft

U

Debes ludibrium. Locutio eft admodiim: ericulofa , propter

a.

roame

Graca : nifi velis effe ventislu- fcopulos, 6

X frequentes infulas;

)

dibrio. Illi debere rifum , & lu- vertim e:

quia Greciz afl-

[

[

dibrium, à Grzcis dicuntur , qui jacet, ubi

1

pr

n

ima belli civilis

w

"

alea quafi jacta fuerat.

i

15!

ridendi ; & illuäendï fint,

ODE

o

34

Q. HORATII FL-ACCI

ODE XIlI,

Gd !

(

-

Nerei vaticinium de Troje excidie,

Mqiic

Pl

A&;)r cüm traherst per freta navibus

Inbill.

Idzis Helenam perfidus hofpitam ;

N

Ingrato celeres obtruit otio

T |

Ventos, ut canerct féra

Vi!lhll, |

Nereus fata,

Malà ducis avi domum,

lj ;

Quam multo repetet Gracla"milite,

C

Conjurata tuas rumpare nuptlas,

Noä

L

Et regnum Prlami vetus.

Eheu, quantus equis, quantus adeft vlrls

Tults |

j Uum,

S$udor ! quanta moves funera Datdang

at

Paffor. Paris : ita vocatur hic

Obruit otio.Silere invitos juffit

Atgnis,

ab Horatio , quia Priamus eum & quiefcere.

i,

àn fylvis exponi jufferat;cüm ad-

Ptra. Luctuofa, feralia.

jrinis]

monitus fuiffet ipfum aliquando

Nereus. Deus maris prafes ,

Ti vi

atrim exitialem fore: tamen Oceani, & T'ethios filius, Doridis

lorridus

ecuba ejus mater illüm clam maritus , pater Nympharum ma-

mbïliïur

4dj

inter paftores educari & fervari ris,quz ab eo Nereides vocanturs

juflit; jam grandior à patre agni-

Mala, d&:c.O Pari! ducis tuamt

lj

tus, &acceptus, in Grzciam mif- domum Helenam malis avibus $

nf

fus eft, ut Hefionem, & Sororem ;id eft, infauftisaufpiciis. Sume-

! t i

füam, à Menelao repeteret.

bantur enim aufpicia eX avium

cantu, volatu , &c. vide Oden 6.

t

Tvabevet. 'Yrojam abduceret.

tv

ldeis, Fabricaris in Idaymonte

Cenjuratas(gc. Solemni facra-

Ti

mento fe obligatura ad Helenam

prope Trojam.

i

Heleuath. Jovis, feu 'Tyndari,

àte divellendam, & evertendam

erad

& Ledz filia fuit , Menelai Grz-

'Trojam , (ubi

jamus jamdiu

AUsl

corum Regis uxor , à Paride|regnat) nifi eam reddas.

&Veneü.

vapta, & Trojam abducta.

Adeft , de*c. Inftat, imminet :

In;

Perfidus. Quia cüm fuiffet Pa-

id eft , quantum laboris fübeun-

( Utj

zis exceptus amicé à Menelao ,

dum brevi erit?

Titea

uxorem illi füam blanditüs de-

Moves. Praparas, machinaris,

I*'ma, i

ceptam abftulit.

Dardana.'Trojanz.Dardanus,

Dun "

lipe

Íngrato ezie. Id eft , otio mo-

Jovis&Ele&z filius , ab Ttalia,

lefto, vel Paridi feflinanti , vel| ubi fratrem interfecerat,in Phry-

^i Voe

Ul

ipfis ventis , qui gaudent per-|piam veniens ; 'Frojam copit

N

lt t h

condere.,

l

petuo motu.

^ w

Pgl-

—L

M

m

p m

ODARUM LIS T.

à$

Gend ! Jam galeam Pallas, & JEgida,

Currísque, & rabiem parat.

Nequicquam Venerls-prafidio ferox;.

Peótes caíarlem $ gratáque famminis

Imbelll cithara carmima divides :

Nequic

uam thalamo graves.

i

Haftas , & calaml fpicula Gaoffi

Vitabls , ftrepltámque, & celerem fequi

Ajacem ? tamen, heu ! ferus adulteros

Crines pulvare collines.

Non Laertiaden, exltiurà tum

Pallas. Minerva eadem & fci-

Calami.Aründinis, faeittg,

engarum, &belli prefes. Gra-

Gnof/i. Cretenfis. Gnoffüs e&

cis przcipué favebat , ut Venusjurbs in Creta infüla: erant auteme,

Wft(JSju"äI

"Trojanis.

|Cretenfes periti jaculandi.

ZEgida. JEgiserat fcutum , ca-

Szrepirum. Belli tumultum,

allà

prinis pellibus te&um , cujus in

Se4ui. In te perfequendo.

" yï&fq'r

medio vifebatur Medufe caput,

Ajacem. Duplex Ajax fuit ,

o

horridum anguibus, Diis vulgó |altez-à Patre "'elamone , di&us

Jyurinne

tribuitur, maximé Jovi , & Pal-l'Telàmonius , qui cüm Achillis

; gocint

ladi.

à Paride czfi arma peteret,vi&tus

jcis t

cum furorem.

Rabiem parat. Concipit belli-left Ulyffis eloquentià , & in.

s ayibii )

rorem actus, gladio feffton.

j 9*

Veneris praft

$dio.Orta interDeas fodit. Lege Ovid. 13. Metam.

PT

]tmonem,PaHadem,&Venerem Alter Ajax , ab Oileo Patn s

je Oi

«ontroverfia de praftantia for-'Oileus cognominatus eft.

i

mz , Paris adhuc inter paftores

crimina, & necem vide

degens,judex adhibitus , caufam

ii

.

jj

Od. 9.

r

Veneri adjudicavit. Hinc edium

Collines.Foedabis,interemptus

Junonis & Palladis in 'Trojam,

feriüs, quàm deceret, ad Troje

y nl

J

& Veneris favorerga eofdem.

utilitatem , in terra voluraberis.

'1

i

at

Ferox, Audax,fidens.

Adulteros crines vocat, nempe

Dsvides. Aliud carfnen uni fee-

comptos cultósque ftudiofiüs ,

j fübe

minz,aliud canes alteri ; vel: car-

ut parümcaftifolent : vel, tuoe

I.hilïaris'

mina , percuffis aliis atque aliis

adulteri. Parisà Pyrrho Achillis

ES

citharz nervis, modulaberis: vel;

filio interfectus eft.

um

n ld

fl

nunc voce, nunc Iyl' á canes.

Laértiaden. Ulyffem Láérte

xf

Thalamo , &*c. Fruftrà conti-

filium, qui ad expugnandam

nebis te ineubicule tuo, &tha-

"T*ojam momenti plurimüm: at-

" CEBPK

lamo, ut fupias , & vites haffas

tulit fuis confiliis, &dolis, ut

Neftor , fapientia..

hoftium, & jacqla.

[

Pylium,

C»a

m

n

6

, HORATII FLACCI

Gentis, neg Pillum Neftoria refpicis

Urgent impavldi to Salaminlus

Teucer, te Sthenelus fclens

Twliri

Pugna. five opus eít imperltare equis

dtni

Non auriga plger., Merionen quoque

Nofces : ecca furit te reperire atrox

| M-m

Tydides, mellor patre ;

tu, cervus uti vallis in altéra

Vifum parte Inpum graminis immemer,

[

ublimi fugles mollis anhelita,

Non hoc pollicltus tuz.

]

h D]m

9,

Mntm.

Iracunda diem proferet Ill

Matronísque Phrygum , c

laffis Áchillei, ;

Nu

Poft certas hyemes uret. Achalcus

Ienis lllacas domos.

Tits u

Pylium. Orieidum ex Pylo

Tiue. Helenz ; eui te fortem,

urbe Peloponnefi.

& impavidum jactaveras.

Salaminius Oriundus $ Salami-

Imacunda , &'c. Achillis claffis,

Dun,

(s VO

ne; infula; & urbe propéAthenas,

quz ob iram fai ducis ab" A

i

jarhos

de qua plura vide Od. 6.

memnorie diffidentis , recufa

Climque

Sibeuelus.Dux unusGrecorum, jpugnare c€

ontra Trojanos , im

eui in plures annosy

deilis,

Diomedis focius, vir fortiffimus. |caufa erit ,.

& lliadum differa-

Miocon

$

kl'.f fpugne,

&'v. Pugnabant illii

ruina,

Quecrim

Grac

Achillei autem eít

eniti«

ulgó écurribus, alter in.tur.

ab, Achilleus , Achillei:

j

UT

currüftans, alter equos flectens 'vus ,

M

actegens: utrumqueà Sther

;elo 'hic trium

fyllabarum , aliàs dua-

lil*fr, ;

five rumeft. . Achilli Brifeidem eri-

'égrepic fieri Nereus dicit;

i

puerat. Agamemnon hine Achil-

h m

D us

gnandum ? curru fit,five equis

Cüm

Aüttq

amperitandum.

lisira , & otium à bello.

Adfämï

(

AMerionen. Vide Oden. 5.

itamen amicum faüum. Patro-

[

Furit , doc. Ardet , vehemen- clum ab Hectore Interemptum

RU

BC

tercupit te reperire ;

ac tecum vidilfet, ad bellum fe retulit ,

fafy,

pugnare.

He&orem occidit , quo czfo,

oja. Ipfe

1 t

"[ydides,&*c-Diomedes, Tydeo capta Gtincenfa fuit Tr

] Ws

patre fortior. Suprà Od. 5.

quomodo' perierit , leges in

Qu

* Immemnor. Omitxens gramen, j Ode 5. lib. 4

Pofl certas , d.

Poft certum

Qu

lupum fugit.

Jinj

Sablimi , éc. Anhelitum ex|annorum numerum.

IDLJ&VI

alto pe&ore vix trahens , pre

Achaices, Gr&cus , à Grecis

&

metu , & identidem caput ; utfit | immilffus.

Achaia pars eft Gra-

fl

cia.

zïi,f;x;e

attollens.

ODE « -

ODARUM LIR. I.

37

^ODE XIV.

u

Tyndar idem , quam [atyricis quibusdam verfibus offen-

( derat , placare conatmar $ caníam tra, quà fueras .

" abreprus , tribuent.

Matre pulchrá filia pulchrioi;

Quem criminofis cumque voles modum

Pones Jambis : five flamma;

Sive mari libet Adriano,

Non Dindymene, non adyts quatit

Mentem facerdotum incola Pythius,

Nen Liber zqué ; non acuta

Sic geminant Corybantes ata;

L

2

Tri&es ut irz

quas neque Noricus..

r fortttt

Q

| Quem, de'c. Abolebis, quacuim-

znea tympana, þulfabant ; rota-

ji; d

Que voles , pcená, fcriptos in te

bántque corpus furentium inftar,

dul

jambos; eostolles $ medio, quo-

Adytis; Inadytis : adita fune

, Rn

eümque modo libuerit ; ftatues

templi penetralia ; quó propha-

j

de illis, ut libebit.. Quem crimi- ,nis bominibus adirenon licet;in-

yt at

nofiscumque, pro, quemcum-|tellipgitur templum Delphicum,

n difee

que criminofis,

quodincolebat, G ubireddebat

[l

erli

F

Criminofir; Maledicis,

oracula Apollo , Pythius dictus,

Lcit

JModum poner. Finem; exitum.

àferpente Pythone , quem in-

ais d!?

Libét, (?c. Subaudi, eos puni-

teremerat : hinc Apollo dicitur

aidemet

re, & mul&are : feu in ignem,

hic Iucola Pytbius.

j A

feuinaquamlibetconjicere. De

Quarir, In farorem agit.

, t

Liber. Bacchus.

Adriano mari, vide Oden 3.

j Pa*

Nouoc.Excufatfejquia elatus

4Equà. Similiter, tanto furore.

n

iracundiá fcripfit iftos verfus; of-

Geminatr.. 1ctu repetito qua«

j [e[üllïl

fenfus, fortbabipía Tyndaride,

tiunt, Corybantes porró erant

j

") (-:M»

Y

Sententià eft : non ita fuos facer-

Sacerdotes Cybeles, que Jovem

7)

i

I

j )

dotes Cybele, Apollo , Bacchüs,

recens natum, ut Saturno filios

As n

agitant , ut iracundia homines devoranti fübduceret , alendum

i

quatit.

,

iisin Creta infula tradidit.

Ne

r |

Dindymente Cybelem; fic dida veró Saturnus vagientem . audi-

à Dindymo;Phrygiz monte , ubi re

T '

Jovem Pofïgt , pulfabant æx'af,

«olebatur, à Corybantibus, qui &c.

Mi G (

£r2, five &reas pelves, ac lebetes,

Noricus. Nericum. regio

m

Ger-

g

?3

7

Vg

;i

Q. EOR

'TII FLACCI

Deterret enfis, nec mare naufragum,

Ts

Nec ízvus ignis, nec tremende

Jupiter ipíe cuens tumultu,

Mix &

Fertur Prométheaus sddere principi

Murare

Limo coa&us , particalam undique

Tl

Defe&am , & Infani leonis

Vim ftomacho a

n

ppofuiffe qg&roi

D

/hy

D

Ire Thyetten exltlo gravi

lostodbe

Stravéce, & altls urbibus ultimz

u mb

uf ,

Stetété, cauía, cur perlrent,

Jronancia

" Funditus , imprímerétque muris

DUUTR

Hoftile atatrum . exercitus infolens .

ln &

*

e

me qüoqQue pe&oris

V miiss c

Cämpe;(-ce mentem

| L'zäar.e n

Germäniæ, ubi nuncferé Bava-

Infaui. Furiofi preter modum

ria; in ea regione procudeban-

|iracundi,

Jdre Thyeflen, dec. Gravi exi-

tur enfes optimi, ob praftantis

T

ferri.venas uberes.

tio perculit Thyeften ira fratris

Deterrer, Exterret; fiftit ac re-

ipfius Atrei: dolens enim Atreus

tinet, Jratum hominem non re-

à Thyefte oblatum uxori fue

tardat metus periculi , G mortis.

ftuprum , ipfius filium co&um

Väo

Tumultu.Quem tonitru excitat.

patri epulandum appofuit, &c.

Ferrur, d?c. Dicitur Prome-

Er altis , d?*c. Eadem iracun-

theus, cüm homines? limo fin-

diafuitcaufa poftrema , & gra-

geret, coactus fuiffe addere ad

viffima, cur celeberrimz urbes

Inpuy

lutum illud princeps , five pri-

penitus everterentur , & victor

NU

migenium , unde illorum cor-

miles , ac infolens , aratrum

Ql

duci , & fulcos imprimi. jube-

pora compegerat , particulam ab

omnibus animalibus defectam

ret.in eo loco, ubi moenia ilJa-

& decifam, &àleone fumpfiffe

rum fteterant.

Ita everfze funt

N

UT

vim, hoc eft, iracundiam , &ra-

'Troja, Numantia , Carthago,

Tty

UA

iem, eàmque in hominis fto-

&c, ldcircó autem urbis ever-

Atl

macho pofuiffe.

fe folum jubebant arari , ut

Wonten

Con&us. Quia dotes omnes

intelligeretar ibi non ampliüs

T

nature in fingendis animalibus

fore urbem , fed agrum ; ut

confumpferat : itaque coactus

fpes omnis reítituende urbis

] ï0fum,

tolleretur:

? Atey

eftab iifdem anixnalibus aliquid

"rino:

veluti refecare , quod homini

Compe[ce, dgc. Iram mitiga.

tribueret.

L"*» [

Me quóque, de'c. Aiftus iracun-

hW

ÉN

Principi limo. Vel nobiliori,

diz, me , utpote juvenem ; im-

pulit, &c

ü

vel meliori & exquifitiori.

Xl i

Mifis

p

ODARUM LIB. I.

"Tentavit in dulci juventa

.Fervor, & ip celeres Tambes

Mift fárentem, Nunc ego mitibus

Murare quaro triftía. dum mihi

Fias recantantis amica

Opprobriis , animámque reddas,

Miftt, do*c. Suafitmihi, ut jam-

Recattatir. Retractatis , revo-

bosífcriberem. Celeres vocat , catis. Recantare interdum eft ea-

quia jambus ex brevi & longa dem canere, iterüm ; interdum

conftat , atque adeó celeriter ut hoc in loco, contraria cantare,

prenunciatur.

j & priüs dicta condemnare.

Munzare,de:c.Loco triftium ver-

Amica. Benevola , placata.

Animum veddas. Bono me ani-

fuum, & maledicorum,placidos,

& mites cupio ftriberé , & re-

r&o effe jubeas ; moerorem meum

-

tra&ar:e probra, quzinte dixi.

detergas.

ermodod

ODE XVE-

(ravi x

Tyndaridem invitat in [nam vilam, in Lucretili

qr frat

?2n0ni6€ Itüm,

ii rï.ïfïfi;

(

VxorL

Elox amoenum fepà Luctetilem

ym qu

Mutat Lyceo Faunus, & igneam,

ol

Defendit eítatem capellis

em ia

UsQue meis, pluviosque ventos.

ZJ&g

jig u«

"1

Impune tutum per nemus arbutos

Quarunt latentes, & thyma deviz

(

, Olenris uxores mariti,

i

Nec virides metuunt. collubros;

n i

jf f

Velox,do*c.Faunus fep? reli&o

pellas vexet.

ag

monte Arcadie , Lyceo venitin

Ufque. Semper.

whis eve-

Lucretilem , Sabinorum in Italia

Impuné. Sine hnporum,;aut rei

jj

inontem.

alterius noxiz metu.

m

r

"

Jj

Faunus, Ydem , acPan, Saty-

Arburos. Eft arbutus quedam

»

TE

rorum , ac Deorum rufticorum

arbor humilior.

princeps ; velox dicitur , quia

Devie. Huc illuc temeré. va-

? m'blï ,

curfu-

caprinos habebat pedes

"'antes,

j

Oleutis mariti, Capri, qui vir

Que, acfáltu delectari fereþan-

NITacitt

tur Fauni, ac Satyri.

gregis à Virgilio vocatur , éft-

m D

Defendit. Axcet , prohibet, ne|queolidum animal, & foetens ,

zílas immodico zítu mess ca-]

Uxeres. Capellz.

4

LA

,Mar-

um

, HORATII FLACCI

äec Martales h

cedulei lupes ;

b

ÜUtcámque dulci , Tyndari : fiftula

Valles, & Uftlcie cubantis

BW

Lzvla perfonu&ra faxa,

Duts

l

Dil me tuentur : Dils pletas meay.

Et Maufa cordi et : hinc tibl copia

Manabit ad plenum benlgno

lii

Ruris honorum epulenta coráu,

Dd

Kic in redu&a ville canieule

fit, C

.

?

fntie

&tl

Vitabls a&ft uf

& fide Teia

ii

jir

A

; Marztiales, Audaces , crudeles,

Hinc,de'e.Ex hac mea villa fluet

Tirtg

iieóque in Martisfideactutela. [tibi ad plenum , id eft, ad fa

fisiln

Hedulei. Pro beduli; teneri ac|cietatem , copia & abundantia ;

-

Kemen

recentes, haedi; fic, binmmleus; abiomnium frugum & fructuum,

(irca

Horat. dicitur alibi , pró , /isuu-|(qui funt honores opulent ruris

i

E

7us. Mendosé legitur in quibus-|& ornamenta) veluti ex uberri-

dam ; hedilia , heedorum ovilia :]i!no Amalthez cornu.

A

fecunda quippe fyllaba produci-

Corn. Fabulis proditum eft,

ï

tür, quam hic ràtio carminis bre-|TJovem à Nymphis nutritum eiie

,

vem effe jubet; licét hanc le&io-lla&e cujufdam capra.Amalthez

Ts

nem aliquo modo defendat Lami-jmuncupatz. Fasut rermunerare-

fü)ä ïl

binus. Legi etiam poteft Padulie

turJüpiter, edixit, ut ex illius

five badilie, utin veteribus fe-

capr& cornu refecdto , omnes

fé omnibus' codicibus 1

egi do-

^$1 1

»ía)

fruges & fructus in perpetuum

cetidemLambinus, ab Pbedilis,

manarent. Hinc cornu (,OPIZ

five, bedulia, hedtelié , ideft

vocatüm eft.

i

ftábulum hoedorum.

R

hj

iC

4

duéla.Separata tantisper à re-

Urcumque.,

na villa, fecretiori,& folitaria.

y

th'igscümque 3lliq

Canicule. Canicula , feu canis

fbicümque.

fj

Fifula. Fauni.

minor , eft fidus, quo oriente

Uftice. Mons , feu collis fuit.

graviores eítusfeviunt : appel-

Lucretili vicinus : cubans dicitur,

latur eciam Sirius.

Ya

n

hoceft, leniter declivis, &fert

Fide, éz'c. Fides aliquando fig-

jacens.

Altiffimi: enim rmiontes

ni&ücat citharz chordam ,. & ner-

590j

* d

f

videntufftare ; humilis, & de-

vuri &f

t

ue tunc declinationis

f

Tur

llT

miffi jacere.

tertiz. Teja, id eft, Anacreon-

Levia.Polita, atque adeó ad vo-

tica

compones verfus, quales

f

cem fiftule geminandam idoned.

fcpát Anacreon , Poéta Gracus

'lul D

)

Dii we ageutur.. Atque.adeb

venuftiffimus. , oriundus Tee

aihil amebis dgmi mez;

urbé ]oniæ.v

La-

L

vl.

ODARUM L1B. I.

44

. Dices laberantes i. uno

z

Ed

Circch;

Penelopen , vi

treamque

!

Hié ininocen:ls pocula Lesbii

Duces füb umbra ; nec Semelejus

Cum Marte confundec Thvoneus

7

Pralla ; nec metues protervos,-

/

Laborantes in titio. Viri uni

s|füne periculo ebrietatis largits

nempé Ulyffis, amore implica-|potatur.

tas, Circen, quz illümretinere,

Duce;. Hauries, ex amphora

truftrà conata eft, & Penelopen, :educes.

ejufdem uxorem , caftitatis famà/

NecSemelejus,de'c.Bacchus voe

notatr.

icatur Semcelejus : quia ejus mater

exvilldte

Vitreau.Dolofam & inftar vitrijfuit Semele : Thyoneus, quia

di, d i

fragilem ; virum enim veneno ipfe furorem ebrietate provocat

i

iGraca enim ea vox eft Thyo-

lbqudant

n

:

l

,

y

peremerat.

In

Circei.. Veneficam. famofam;

neus, G fignificat furentem ac

ii

g:.len*i n

*

que Ulyfiem tempeffate jacta-

praecipitcem. Sententra eft : non

x

t

tum excepit in Italia ; ejusque

Mars cum Baccho. prelia com

focios in porcos transforimavit.jmittet ; nonvenieturà poculis,

M

Vi!'?f;l' lib,7. Homer. lib. 1o.|& ebrietate, adarma, & vul-

^

yi

iiera.

ff

Innuoceurir. Vini 6 Lesbo , in-

Prorervos. Viros parüm mo-

f

fula /Egzi maris , advecti, quodideftos, & continenites.

, ute

a

[

d

DDH XWUL -

l nm'pg

um d

-- Fino (ttiliw zilbil : mïmæ tamen eo utendum,

f

1Ullam , &*re, facra vite prlüs (everisarborem,

nrsper?

li

| Circa mite folum Tiburis, & monia Cartili,

lD

UOA

Siccis omnia nam dura Deus propofuit : neque

i, felï"'

:!LIO U

[

jt

Vare. QuintiliusVarus Horatii plantare, & ferere, quàm vitem.

IMenia Catili, Hoc eft, circa

axicus fuit ;is fort5;qui cum fuis

legionibus in Germznia cxfus Tibur. Catilusenim , Amphiarai

pno

eft, &ut aliquis Poéta, ejufdem "Thebani filius.hanclItaliz urbem

nomils.

fundavit, cum fratribus 'Tibur-

n*

Sacra* Baceho confecratà: vel no:vel'Tibure, & Corace:Tibur-

qu

4

ï?

facr: m vitem vocat , id eft , egre- nus natu maximus nómen urbi

giem , divinam.

dedit : in eà Varus habitabat , aut

]s

!

[

lzl(l

Priüs feveris. Potius plantave- villamhabebat non procul.

ss : noli arborem aliam potiüs|

$ iccis. (

2ui vino nom utuntur 5

d

n

ab

-9

P

ia

a

Y

i

Q. HORATII FLAECI

| ii

äezäagqs aliter

diffugiunt follicitudines,

Quis pof vina gravem militiam , aut pauperiera etepat?

| ib Di

C

Quis non te portüs , Bacche pater, téque , decens Venus?

t toli

Àt, ne quis modici tranfillat munera Liberi,

hteoni

Centauréa monet cum Lapithis rixa fuper mero

Debellata

*

5

monet Sithonits non levis Evius ;;

j

appell

Yeroy,

Cüm fas atque'nefas exiguo fine libidinum

Diícernunt avidi. Non €go te , candide Baffares.

fuii

&ommoy

T

irneby

abflemiis. Sententia eft : Superi id eft, Bacchus , non levis , hoe

vwoluerunt , ut omnia füccede- eft, gravis , noxius , exitialis

Wotünt. ]

i

^i

[l

P

rent infeliciter hominibus ficcis Sithoniis, Thraciz populis.Mala

Aliter. Quàm vino.

per vinum Thracibus importata

RE

ln Aopv.i

Crepaz, Queritur; cum dolore nosadmonent cavendum effe ab

Q.:zria |

comnmiemorat.

! ebrietate.

'o;pror

Quis non te, d?*c. Subaudi, cre-E Evius. Bacchus ita vocatus eft

i quit

ylun,

par. Quisnon potiüs laudat Bac- à geminavoce Grzca, qua figni-

rf

chum ? Crepare aliquid eft de ficat , Euge fili$ quàm à Jove

[ Ti

illa re loqui cum vehementio-, tum pronuntiatam volunt , cüm

Qw

ri cupiditate & affe&u , feu/Bacchus in Gigantes rem ftre-

doloris, feulztitie.

& df

nué gereret , eófque , mutátus

JAr, ne, d9*c. Verüm admo-|inleonem, é Colo detruderet.

Obuoly

Cium fas, d9c. Cüm il Si-

dergf

net homines pugna Centauro-

v«um cum Lapithis , commiffalthonii , five "Thraces, ebrii &

Qd

Wütra m

in vino, & ebrietate, ne quis|avidi explendarum libidinum,

tranfilia modum in Liberi, feu|difcernunt exiguo fine fas, &

n fj

rütior

Bacchi , muneribus fumendis ;|nefas., boc eff , ponunt exi-

—

hoceft, in vino potindo ; neiguumlimitem Ggdifcrimen in-

hr

jet

t

i,

quis immodicé bibat , & jufto|ter fas, íeu quod licitum eft ,

Jargiüs.

& nefas, feu quod eft illicitum;

D

j

N

Uf

iLapitbis.Lapithze, &Centauri,

honeftum, & turpe confundunt,

erant populi '"Theffalie ; qui;

& exiguolimite utrumqQue fepa-

m

rant.

[«

eüm Pirithous Hippodamiam

duceret , invitati ad epulum -

Nonegote, dec. O Bacche !

[2

rixam ebrii moverunt , in qua|non movebo tuas ftatuas, ac de-

multi utrinque periére.

ripiam & fuo loco, te invito ac

Super mero. Inter vina , & po-|repugnante.

«ula.

BajJareu.E(t vocativus Grzcus,

Debellaza. Pugnata , confe&a.

à, Baffaveus , quod Bacchi eft

Monet , do*c. Docet etiaim. nos

nomen à voce Hebraa, Baffav.

dus

$10dicé vino utgndum effeEvius,

*

que vindemiam fcn&t.' Candi

ap-

$

",

-

ODARUM LIP. T.

41

invït(!m quatiam,

nec vatiis obfita frondibus

Sub Divum rapiam : feva tene cum Berecynthlo

n étpr

wWm) Cornutympana, quz fubfequitur cacus amor íui,

'

t tollens vacuum plus nimlo glorla verticem,

9

Atceníque fides prodiga , pellucidior vitto,

appellatur, id eft, liber, fincerus, ,Dium, eft, in apertum proferre,

verax,

oftendere, & patefacere.

".

Quatiam. Q—uatex'z; , movere,

Tene, io*c.Comprime, cohibe:

commovere facra , ut Terentius,

noli me ad furorem , & ebrie-

ts lt ^

"Turnebus ,. & . alii interpretes

tatem incitare , pulfando tua

notant, ef

; ftatuas Deorum

, etti

cornua , & tympana : quz tym-

étemplis proferre , &alia ; qui-

pana, quamebrietatem , fequi«

pulis.Mzh

jmportat

us opus erat in facrificando.

tur amor fui coecus, inanis gloria

Quatio hic fumitur pro excu-

fublime caputattollens, & teme-

wnefed

tio , propello, effero. "'erentius

ritas in prodendis arcanis.

£

ipatisd

ait, quatiam te

jOora4$5 pro, ex-

Berecynzbio. Simili cornibus,

pellam.' Quia veró Baechantes

quz inílant facerdotes Cybeles.

guzlig

TROD

erant furiofz fceming , non pla-

Cybele colebatur in montePhry-

cidé movebant illa facra , fed|gie Berecyntho : in Cybeles au-

yir, t

n T

cum tumultu ; & fzp$calathes;|tem facris pulfabantur incon-

j

acciftas , inquibus ne patcrent,|dito ftrepitugravia cornua, feu

m

obvolutaerantpampinis, & he-|tube cornez ; à facerdotibus

lt

derzfoliis, humi effundebant.

tl

furiofis. Vide Oden 14. Idem

&

Quod invito certé Baccho , &|fiebat à Bacchantibus , in Or-

,

1de1

1l

contraritum , ac morem facro-

rum fiebat. Ego igitur non illas

güsiilcmun. Revem»arzogantem,

J

a5 d

imitabor ; id eft ,'non indulge [prudentiz expertem.

nt öf*f'

bo ebrietati przter modum.

.Plus nimio. Plus jufto. , ...,

rimen j

Obfiza. "T'ecta, obducta , ple-| Fides;dec.Fides arcani prodiga,

m

na,fuübaudi, facra myfteria.

tU

qua temereé areanum effutit, id

;

$ub divum. Divum , in hadjeft , infidelitas , que perfpicua

fincunm

locatione, fignificat Jovem , feuleft magis quàm vitrum , quod

qu W

aérem, coelum apertum , ac pa-|res ita non tegit, quin trans illud

tens, Rapere fub Divum , feulappireant,

| mhgï

^ «

,I'IIWII'O K

[5

t

——

P

Q

at

T

j

ER

fnclal "

y

QDj

[ d

b'!

-

44

, Q. HORATII FLACCI

à

D

(ecobtt

|

Tu bibe:

O D E ,XVII.

Tenptt

Macenati, qui (e apsd. Horatium amare velle dixerat,

?

vini (ui tenuttatem belló excnfat,

T

e potabis modicis Sabinum

à tinor

Vü

Canthatis, Greca quod ego ipfe cefta

1

Cupinà

Conditum levi; datus In theatco

]. Duiin

(un,

Cum tibi plaufus,

] v

Care Moscenas Eques; ut paterni

[ u

Fluminis ripe, fimul & jocofa -

! as

Redderet laudes tibi Vaticani

. Montis imaga.

— O

Salintm. Subaudi,vinum,Sabi-[ram fa&tum : & à repione vife-

naregio non procul Romá erat,|batur fcena , five locus planus, ac

ubi vinum leve , ac vile nafceba-|editior , ubi actores verfarentur.

lute

tur : ibi villam hahebat Horatius.] Cümque vir aliquis populo gra-

li

Canrbavis. Scyphis , poculis|tus in theatrum accedebat , íole-

minoribüs.

batilii populus plaudere voce

Tefla. Amphorá fáili,? Graciaac manu.

in Italtam cum vino adveéta : Sa-

Eques. Gaudebat hác appella-

m

d

miz teftz maxim? laudabantur :|tione Moecenas , quz ipfius mo-

Quecís

vel, .Cumis.fa&a, que Greco-|deftiam fxgniücabat: in Equeftri

rum erat Colonia in Ttalia.

enim ordine conftiterat , cüm ad

ng

Levi.Przteritum eft verbi,lino.|altiorem ordinem aícendere fa-

Solebant Romani fuas amphoras,cile potuiflet.

Ur. ltaut.

(;

Atj

oblinere, &inducerepice, vel

A

cerá,in eáque imprimere nomeny — P.

arerni fluminis. Tiberis, qui

E

teC

Confulis & anni, quo vinumin|flüiex Etruria, Moecenatis pa-

J

3l

N

W

dolia. vel amphoras fundebant, |tria.

t

Wl

Dazus,dzc.Eo temporevinum| —Sfecófa imago. Echo, qua lau-

P

ente, cüm

Ti

meum condidi in amphoris, quo des tibi àpopulo plaud

datas red-

dj

COX

tibi applaufit populus in "Thea- in theatrum fubires;

tro: Ita faum vinum argut? com-| debatacgeminabat. Jocari por-

lj

Mlini

mendat , ac Moecenati adulatur.|rà videtur. Echo, cüm extrema

"Theatrum autem fignificat eum| verba repetit.

Ü

locum , übi fedebantad fpectan-

Varicani. Mons V

aticanus eft

h

derf)

dum aliquod .fcenicum fpe&a-| vicinus Tiberi » & theatro Pom-

äæa/

culum; erat in femicirculi figu-] peji.

t

Ce-

*5q

"ron

m -

ODARUM LIE. 1.

4$

"Cecubtim; & prelo domitam Caleno

*

Tu bibes uvam

*

mea nec Falemam

k diri

Temperant vites, neque Formiani

Pocula colles.

z

Cecsbue. Vinum optimum,lmz : Formiz , ejufdem Italiæ,

à cognomini loco dicum in|oppidum, vino fuonobile, quod

Campania , propé Romam.

in viginis collibus erat Lauda-

Doitam. Preflam, calcatam. |tiffimum.

Caleno. Cales , feu Calenum

Temperaut. Implent;aqua tan-

qrbs.

tisper mixta. Id eft : tu domi tuz

Falerna.Falernus ager inCam-|bibes , ut foles , vina generofiffi-

gauja Itala eft, ubi vites opti-*ma ; egonon iisutor domi gaec.

ODE. XVII. /j

ivl

Landes. Apollinis , ac. Diana,

sls

Ianam tenerz. diciteviéines,

;'erïatelärff»

[

M

L

Intonfum , pueri, dicite Cyntbium: -

t

Latonamque fupremo

Dile&am penitis Jovi.

ildv

Ves latam fluvlis, & nemorum coma;

?p

Quacümque aut gellde prominet Algide,

nj

Nigus aut Erymanthi

at um

Sylvis , aut viridis Cragi g

exdere )

Cynibium, Sic vocatur Apollo,(arboribgs , ac prodeunt, fivein

"ibers (

à monte Cyntho , inDelo infula: Aleido, five in Crago, &c.

intonfus etiam femper pingeba-

Cenaüi ;3'

4Alcico. Algidus eftfylva, &

tur,imberbis , ac juveni fimilis,Imons , paucis leucis Romá di-

tum ad venuítatem , tüm smia|ftans , Dianz facer : à fricore

.

,

fl

promiffa cxfaries Solis radios|ita voc

atur

atur

montes enim ferà

bellé exprimit.

Ac

untfi

Irigidiores.

J

Larenam. Matrem Dianz , &

Nigri. Umbrofis , propteg

f

Apollinis.

1N

arborum denfitatem.

Letam.Dianam fignificat,que

- Erymanibi, dgc. Erymanthus

gaudet fylvis, & amnibus.

1La11055Ct

eft mons ErcadizinGrzcia; Cra-

' Quacumque,ic. Quecumque ?us L

yc

in

Afia minori : amba

dncyüm

€oma, quzcumque frondes arbo- celeb

14

p

octarum figmentis , &

[t

rum prorni-nenf » germinant ex Dianz facri.

a-» *

Tem«

. HORATII FLACCE

[c

'fw**g'os Tempe totide

m tollite laudibus,

Natalémque, mares, Delon Apollinis,

Ti f5

Infignémque pharetra,

Gaäagfüï

"

Fraternáque humerum lyra,

Hic bellum lacrymofum , hic mlferam famems

t

Peftémque à populo, & Principe Cafare in

Dwj

Petías , atque Britannos

M

Veítrà motus aget prece.

fip

Tempe. Vallis erat amceniffima[merum laudate, infignem pha-

Qu

I

in'Theffalia, Apollinifacra;quia|retrá & lyrà , feu, Apollinem

l

poft occifum Pythonem ferpen-|pharetram ' humero geftantem,

tem, eó feceffit ,. ac facrificia pia-

& lyram.

Nt«]faz

i

cularia fecir,&c, Erat ibidem ara

Frateria, Quam ipfi Mercu-

eidem Deo dicata»: ididem lau-

rius frater, lyre inventor & ar-

DUIT] )

tifex, dedit.

lr gf

rem coronc petebantuf coronan-

dis victoribus, in Pythiis ludis.

Hic. Apollo à vobisrogatus.S

Naralem. "Yerram natalem

i

Perfa:. Populum Afie, Ro-

!

LE

gatriam.

manis infeftum. Süpra Od. 2.

tttum]

Mares. Yd eft, vos pueri.

Britatine:. Ànclam , nondum

ftamg

3Delon. 'Terminatio eft Grzca: |à Romanis domitam.

e

- Syrr,

pro Delum.

Delus eft Infula

Agei. À populo, &

D Afrite

Maris /Egzi : Cycladum (füpra avertet , convertétque in hoftes

mel'iflmr

Romani nominis , Perías nem-e

'Od. 12-) clariffima.

V

Humnerum, é?c. Apollinis hu-!pe, & Britanno;k.

"us

ODE XIX.

Tttfre

Wligg

'FEJWM

Vir pobus uþiäue tftus.

AHf

'.Aüilihiïea

Nteger vigæ : /fcalir'ifque'pufus,

Ti

Non eget Mauri jaculis, nec arcu:

b ucqfu

Ut

Nec venenatis gravida fagittis,

mCltur

lutegervite. Cujus vitae, Gupinermis effe poteft.. Legunt ali-

h [!M]q/]

u

mores integri, & fine crimine|qui, Mauris. Mauri populi funt

fünt. Greci, & Latinieos imi-|Affice, in mittendis Jaculis ex-

JVI

tatdi , folent genitivos cum ad-|ercitatilfimi.

v[]

Solebant ferrum

le»q

in

jectivis quibufdam jungere. Sic

Venueuazis.

m

dicitur, felix animi , fortunatus|fapitte , & acumen imbuere ;

u

laboris.

veneno.

fl ;

Gravida. Plena,referta.

l

Manuri. Jaculis hMgurorum

* at

Fufce.

MQD;KRUM LIB. 1.

A

s Präfäe,,

pharetra.

"pet Sytteg, iter zftuofas,

si

næ(?a'&*u"h?ä*äc?iähof dtalem

edfün

&:qiiie loca fabulofus

E

*

1

,"

Lafbit? Hydafpes.

»»

l

La

s

Námque nie

VT)K ;

"fylva lupus in Sabina; ,,, 6a5v :

.ZJM*

z

Dum :

; & ultra "m

Terminum , curis vagor expedits, "

E

Fuglt inermem :

Quale

tentum néque milifarig

firten p

Dauni

j4

latls alit efculetiss

, Apolina

j gelartus

Nec Jubz tellys gefíerat, iconum

Axida,nutrix.

u Ma

Pone me,'plgtis ubi nulla campis

vt a

i

'Arbor gítiva recreatur auray.

) v((ügät

j

»m

Fujke. Scribit hanc Oden ad , Ulrva. terminum. Ultra fues

Ariftium Fufcum,amicum fuum,

a(2

mihi hotos, ac vias tritas ; ultra,

; od

P oétam & oratorem egregiuln.

terminum fÍolitg deambulatio-

Syrrzes. Sunt eítuaria quzdam

nis.

in Africz littore: duo vulgó nu-

Expeditus. Liber ab omni cuta

F, &üäe

quein ol

merantur , major & minor. Igi-

& folutus.

Perfis neà

tur poft iter illud intelligi de

Quale, . Qualem lupum ,

navipgatione, aut , fide terreflri

monílri , & portenti fimilem ,

itinere fermonem effevelis, ac-

neque Daunia (pars eft. Apuliz,

tipe littus Syrtibus vicinum.

plena viris bello bonis) jin fyl-

ZEffuofas. Arentes , arenofas. |vis quercuum plenis nutrire fo«

Tubofpiralem

.Nullis hofi

pitibus|let ; nec Mauritania, in qua Jüba:

habitabilem , ob fri

gus,& afpe- regnavit.

ritatem cautium.

Efeuletum, Lucus . efculis fre-

Caucafum. Kft

ubi Prometheus

monsScythi, |quens. Efculus eft. fpecies quer-

religatus fuiffe [cus.

dicitur.

juba. Juba fuit Rex Mauri-

Hydafpes. Indiz fluvius ,

dejtanie , Pom

jl

pejanis partibus ad-

Leguf'

Int

quo multa fabulofa narrautur ;|diciiffimus

fuperato Pompejo:

V. £- quód aurum inter arenas|fibi necem co

t

aLJhS &

volvat.

afcivit : e eo Tul,

thetum in bonam

Poteft etiam hoc epi-| Czfar tiumpbavit.

forrai

partem accipi:

Arida. Aftuofa, fiticulofa.

t

fabulofus , de qu

Pigeis. Ubi omnia inerti fei-

unb'me j

folent, famofus.

f inylta dici

gore conftringuntur , & ne levis

IU

Lambit. Alluit, rigat

quidem aura calidior afpirat.

d

Larnus;

ff

U

. HORATII- FLACCI

48

)

ill

f

Quod latus mundl hebulz , malüsque

39c

Tupiter urget :

Ti frufi

a

: Pone fub curru nimium propin

p

Po

Solis in terra

domibus

*

d

Q

Hs

hdium,

Sold me virtus

jNon n

$** e $4 5074 bf*m,,-—-———-——

L J

1

, Qu

V'*-fevfäis mundi. Rediorem,Sane tici velut mcw;::ïnrt-; .ïiïi"f:uuæ

*

Nün ln

xone frigide íunt ad'latera|funt domus propter gravitatem

zftüs.

llas tamen terras ift-

Sphzersz rectz.

Mp n

Supirer malus, Aér inclemens;|colis non. carere d

inn Yf

entia.

frividus, nebulofus.

Oät fxperi-

vgert. Vexat, contriftat.

* Sola

Vera

[4]

x5 ad

Qüic

WR

Íent

e

X

ja eol-

b

[

)

$u

CHYYM ,

d?*. Sub Zonaleam to

D

D

torrida , ubi fol.hominum v-ïag-flineat.; 4114727./' /

O D EXX

At

j

1'!1(

(i:CSi i

|Firgilium de Quintilii Fari , Potta fibi cariffmi s ebits

Mi [

mareniem confolatur.

h

W

*

iltom ,

uis defiderio (it pudor, aut inodus

Füty w

i

Tam cari capiris ? Pracipe lugubres

fi?](erm

Cantüs Melpomene, cui liquidam pater.

' þ)*]U

Vocem cum cithara dedit.

11

Ergo Quintilium perp

etuus fopor

PJ] )

& juftltiz foror

*

H,

Urget ? Cui Pudor,

Incorrupta Fides, nudáque Veiitas,

Ü

N

uando ullum invenlent parem? ,

*

^i

Multis ille bonis flebilis oc;idit;

Vi

TW

s

N

Quis,i»c.Quis in deflenda mor-

:

]l/Iblp-amene. Una Mufarum,

Al

tetam cari

capitis , id eft , homi-

. Liquidam. Claram, canoram.

Pater. Jupiter ,;Mufarum pa-

DN

nismodum fervet? Quem lugere

fitdiog

pudeat? Defiderium propri? eft,'rens

D

S

0

At

Jus&us dealicujus abfentia, vel|

) Bor. Somnus ternus , itá

"tf

snorte cortceptus. Eufebius mor- mo

rtem Poétz appellant.

Fides.Fidelitas, quz

precibus,

^O

£em liajus Quintilii, qui Cre::o-

^Dor

nenfisà patria vocabatur , aícri- & p

retio corrumpi non poteft. ;

bitan, U. C. 730,

1

Nuda.Sine tuco ;

doli expers.

f

i

[ .ml

Pracipe.Doce me,impera mihi. l

Flebilis. Deplorandus : nzulti

VL

.

I'if ;l

2

ODARUM

LIB, f,

42

Nulli febilior , quàm tibi, Virgili ;

h

Tu fruftra pius, hen! non ita creditum

3

hn

Pofcis Quintilium Deos,

[

Quód fi Threicio blondiüs Orph

Ü

*

Auditam moderere arboribus fidem

?

LA

Non vanz redeat fanguis imagini ,

"T

Quam virga feniel horrida

It

ter of

Non lenis precibus fata recludere

tf

Ien

j

Nigto compuletrit Mercurius gtegi,

2

À

: dore

]

Durum ? fed levius fit patientia

f

Quicquid corrigere eft nefas;

. Yer

o

'

!

j

"

- fentet

viri boni debent dolere ejus rner-|tennem, & vento ac -funf.o fi

*

M

vnfg

tem, tu prieter ex

t

eros; licét iftallem; &jutait Maro, vita

16

j

tüdpietate, & lachryiis, nihil

|corpore. T'ria quedam vetercs im

fis illi profuturus , vel *ibi.

?

liv

ihomine po:

bant, corpus;'ani-

Frufiva. Qui cum non revo-jmam,

G imaginem,;five umbraum

cabis ab interitu.

jautpsanes, Corpusin tumulumy

ii

Non ita credistum. Non itacom-

ac cineres redibar : anima inter-

mifium tibià Diis, & veluti de-ldum evolabat in Colurm, inter-

pofitum, ut nunquam repete |dum ad Inferos deferebaturima-

rerur, ut nunqwam g'oreretu: go , fiveumbra & fimulaerum-

Seilicet vita nullt propria datur |femper in iafcrisverfabatur, Vi-

ac perpétua; eft inftar pecuniz |de Cerdanum hzc erudit? exoli»

L N

E

creditz , quz reddenda eft arbi. |cantem lib, 6. /

k

,l

j

1eid. verf. 293

trio creditoris,

*

Virga. Caduceo. Vid. Og. 9.

Pofcis. Deos, Rogas, nt eum

Non leuis, do*c.Non facilt exo.

/

yits, ac tibi reddant,

rabilis ad re-ludenda fata, id effy

Qub f évc,

Atquelicétcane-|ad ea folve

nda & re(ignanda ,

res fuavius Orpheo Thraciz va-

quz faterum lege ac decrétisves

te; quem ipfz arbores canente:

luticlanfa, & obferata funt,

audierunt;ae fecntze funt,non ta-

Compulevit, d»*c. 3ddiderit ni-

amenreddes vitam umbrz inani.

gre gregi; conjecerit in turb.ias

Mi

AArberibus. Ab arbofibus,

nj

umbrarum & mortuorum,

'tfh

ra,fgiiilm'

Fidem.Fide

s,hujus f£disfignifi

Dorum, dzc. E(tcert? Qurum,

f

eat chordam, & nervumcitharz

yi

quod dico , & quod pa:eris; fed

Satugtis, Ponebantveteres vi

ü

quod mutari non poteft; paticne

z»mms ) I

tam in fanguine;

itid eftmirigandum,

Imagimi, Umbrz, fiveanima

Jfants

z

j

Parieutia, Modera:t illud fe-

u PfeCl

fuo corpore folutz , quam cogi- r

endo,

j p

"

j

tamus utformam , & imaginem:

Ef sefas, Non. licet : quod

W

D

: dolie

quandam hnmizfs viventis ,

fed corrigi nop poteft,

j

ODE

d í

pr *

d

BN

*

$e

Q. H(;RATH ELACCT.

Hun

ODE XXI

]

Loliopl

Mnas laudat ,€9 wt Lamiam celebrent ,rogat,

Alce

Ufis amicus, criftitiam &^ metus

.Y À. Tradam protefvis in mare Creticum

P

Portare ventis ; quis fub Ar&o

Rex gelide mutuatur orz,

Quid deridatem terreat unicé,

Af

Securus.

O ! quz fontibus íntegris

Gaudes , apricos ne&e flores,

*

Al n

"Me&e meo Lamiz coronam ,

|

Pimplza dulcis ; nil (ine te mei

ATT

Mote

Proíunt hono&es, Hunc (idibus novis ;

$

Mufis,ic, Dum ero Mufis ca-

dum quifquam libavit; vel , ple-

Tho, &

|

pus,deponam omnem triftitiam,

nos & puros.

Tone (

& metüs meos dabo ventis. de-

|

1

Aprices, Soli expofitos : nocet

l«

portandosta

id eft,lon-

uunbra fleribus.

H

gà mandabo , oblivioni tradam.

Lamie, flius Lamia nobilis

Mi

Protervis.Ymprobis,inquietis.

Romanus erat. Vide Oden. 12.

Crezicum, Creta cítinfula in

lib. ;. ubi de illo fafius agit.

vüfb.aris, [

"o

Mari Mediterraneo ; prope Pe-

Pimplea. Mufa: ita vocaban-

lopennefum.

tur MnfzeàPimpla, Grecig feu

LT

A quan

1

tmin

Quis füb, d&c. Sententia eft : fe-

'Thracie, utaliü volunt;fonte,

Curus, feu, nihil admedüm folli-

Mufis confecreto.

k '*)&l

L

yhongr

citusfcire, quifnam Rex in oris

Sinue te, d!*c. Sine tno Numine;

feptentrionalibus metuatur, &

mei verfus , quibus honoreim

äf-ïlild(

quidillud fit, quod maximum

amicis imperrio, nihil profunt ,

hnj

A

t

"l'ridati merom incutiat.

vim nullam habeut.

l Ei(':

Ayner

Pfübibeg

"ArBlo. Ar&os vox eft Greca,

Hunc. Lamiam Ordo eft: de-

Urfam fign:dcans.

E autem

cette, & tuas forores , nempà

ïþallage

W.'Picv&e

Urfa, fidusfeptentrionale.

aliss Mufas , facrare hünc novis

Tiridatem. Qnis ille fuerit ,

fidibus, & plectro Lesbio.

]

videIndicem 2. Odaram Chro-

Fidibus novis,Lyricis verfibus

nologieum;ad annum U.C. 73 r.

Latinis, quosà fe primüm Italis

m

adi etiam Oden. 12. lib, III.

monítratos gleriatur fepé Ho-

)& [

Gaudes,de*c. Qus amas fontes

ratius : veteres erant , & pridem

i

n

integros ; ideft, & quibus non-

nouGrecis; novi Romanis.

"i

*

Leséio

4!

ODARUM L!B. T.

$5

Hunc Lesblo facrare. ple&ero ,

Téque tuáfque decet: forores,

Lesbio plectro. Carimine Lyrice

|

ftru&um, quo lyrz chordas tan-

Alcaico:ejus eniin repertor . fuit

l

gimus. Vide Oden 1 lib à.. riota

;l

Alceus,oriundusé Lesbo, /Eg:zi ultima.. Apud antiquos eratin-

maris infüla,Ple&rum autem eft, ftar dentari pe&inis.

tenue bacillum leviterinflu

XlÉm,. *

*e, &acrum reddere, im-«

&incurvum , equiná ferá WP

t

m rta

d

ü

nfecrare.,

Q DE XXII.

«dd fodales conw'w:; nt inter 9tna rixentur,

€9 pugsment,

ÁAtis in ufam lztítie fcyphis

N

Pugnate, Thracum eft ? tollite barbarum

"a

Morem , verecündümque Bacchum

s

v

Sanguineis prohibere rixis,

NY

r

Vino, & lucernis Medus acinacis

bvl

Immane quantüm diferepat. — Impium

Lenite clamorem , fodales ,

vpliti R

T

Et cubito remanete preffo.

]i

Natis ,érc, Convenit tantàm ; tárque fermà noctu , & accenfis

Ol'

|US

barbaris, quales funt T hraces uti

lucernis.

fcyphis,hoc eft , cyathis & poca-

Aleiuacis.

Gladius incurvus,

jta ro

& latior: eo utebantur Perfz,

lis, tanquamarmis ad pugnam

w],Glæ

conmmittendam : nata enim funt

& Medi.

q0

Il

:

pocula, & inftituta ad hilarita-

Immane,d?c.Incredibile dictu

]

tem , non ad bellum.

eft, quantüm difcrepet.

1

g

l)

[

[j

Verecundum. Modeftum;alie-

Pre[fo, Yd eft, demiffo;depreffo,

"

num abrixa,& tumultu; me-

non ere&o ad i&us & rixam ,

Jl

u)

dicé famendum.

non fublato, Jacebant inle&ulis

Probibete. Defendite , velper

Raomani,cüm accumberent men-

0c

11 »

hypallagen , prohibete rixas, &

fe, &levocubito, acfiniftr&

fof

removeteà Baccho verecundo.

manu nitebantur , capátque fu-

fl

jjc

Vino,dc. Mirum;quantum eft

ftentabant ; alterá manu cibos

F

D

lib

diferimen inter vinum , & enfes

oriadmevebant. Igitur preffo

m

fiui

Medetum recurvos inter convi-

cupito remanere , eít , quieté ad

n li

vium;& certamen: non benéifta| menfam aecumbere , non ftare ,

N f!&)&-

[

conveniunt inter fe,

non expedire manus , ut fit in

)

&PV,'M

Lucernis, Bibebant,epulaban-

riXa,

Wams,

Y2

L'ï//& T2

D2

OD

g

—

$*

Q. HORATII ELACCI

hia

Tatata

ODE XXIII.

* Disillum

Qf;fchjtæs' Taréntinus , cajut cadaver. infepultum . miutd | Tuyo

gqisildm in litore deprebenderat , fingitur cum eologui,

Nevos

Judid

€9 :um, rogare vt/i&i terram injictat,

Nutt v

E maris, & terrz, numéróque catentis arenz

Bd

Menforem cohibent , Archyta,

at dio

Pulvetis exigui propé littus patva Matinum

il eí

Müfüeéra! necqüicquam tibi prodeft

M Lfel

Atrias tentáffe domos , animóque rotandum|

q*l

Percutrife polum morituro !

anM

ccidit & Pelopis-géüitor, conviva Deorum ;

N^s£o

(

u

Tithonüsque remotus in autas ,

T

Temarisdc. Sant hac verba-lHeratio fcriptam tribus f&rä jem

AD

fieculis obiiffet, fingi tamen ab

nautz quafi fubfiftentis ad afpe

|

&uim cadaveris Archyte , & pre

Horatio potuit nauta ejufdems

GC

1

V

commiferatiene exclamantis.i

i

quo vixit Archytas, temporis

o

Menforem;d&c.SicGeometvam

hzc dixiffe.

Qum d

Maziaum. Matina eft regio &

vocat , cujuseft terram , marla;

100,faife

&littora metiri.

oralralie, ad mare; fic dicta à

äiüm, l

;Calabrie vicino,

/.. Cobibeut,de*c. Negatum fepul-: Matino monte

h

féngr i d

turzmunus prohibet,neStygem |

ZAerias ,

Ce

Coelum quafi pe-

D

t

2

,

,

duf

lü enimi in netrife mente.

j

tranjmittas: infepu

3 lonjy

Charontis cymbam non adimit-

Moerituro. Siquidem erasmo-

Palfing

tebantur, Vel: hnte, quiterram ;ritums.

"D q

omnemingenig, & feientià ve- |

Occidiz

,tc.Refpondere fingi-

e

lere

tür iftz Archytas: Noli , 0 bene*

W

fk'.fpg

lüti complexus eras; contir

P

g

poterit, & ineludere anguftam mirari, quó

dinortuusfim , mór-

i

tuus eft. ipfe

Pelopis genuitor,

ii

fepulchrumiQuo fepulehro;tan-

T

M.

quam . fammo beneficio , licét

l'T'antalus, qui

Deos convivio ex-

Y

tre

»[*H

parvi furnptus,donandus es? Tu-

;céperat: mortuus "Tithonus, &c.

i

U t

nertiam , Utczteri, nmrt!.wsg

"Titbonus. Auvore maritns,qui

arte vitam longiflimam

ly f**üa»w

jaces ; G injiciendam | cadaveri , uxoris

mül*.bu

tuo terram expectas ?

ivixit,ac

demüm fenio exficcatus

ïvq[ded

1.

D

N

ZC,

byta.. Fuit Archytas]

Y

patriá ;in pavorem tenuem evanuit, ut

Cge

"l'arentinus.celeberrimus E

"hilo- 'hic indicat Horatius iis verbis,

LU

h

fophus,& mathematicus. Quam-

Iremotus in aurasyvelyat alii fabü«

N |

utatus eft.

'isautem ille ante bane Oden àb |lan tgr;in cicadam m

AMiun: e (

p w

ODARUM. LIB; I

E

Et jovis atcanis Minos admiffus ;; habéntque

Tartara Panthoiden ítecrum . Orco

Demiffum ; quamvis clypeo. Trojana refixo

iltum t

Tempora teftatus , nihil ultta

moly, Nervos atque cutem. morti concefferat aerg ;

li,

Judice: tej non fordidus au&or

Sed omnes una. manet nox.

atur£, veríque.

"EU

Et calcanda femel vía lethi,

Dant alios Furiz torve fpectacula Martl ,

Exitlo e& avidis mare nautis:

z

[

Minos.Cretze Rex fuit,ac Jovis

effet Eupherbus , fecundó cüm'

filius, cum quo interdum collo-

effet Pythagoras.

qui, &abeo areana muita difce-

Orco demifum.Mortum.Pars

Uif

re putabatur,ab eodem judex in-

inferorum. pjis. deftinata erat :

ferorum creatus, ob faminam

Elyfios campos vocabant: pars

squitatem , ( feveritatem.

H

]

implis; "lartarus dicebatur.

duf

d

i!-

Pansboiden.Pythagoram,olim

, Nübiludltra , dzc. Corpore fo-

Y

ii t

Panthoifilium , nt ipfe dicebae :

.' mortuus .. veluti erat ,. animá

gue j

licàtenim Mucfarchi filius effer,|füperftite , & in alind. cerpus

»'(?5) tq;m;d l

tamen narrabat fammis ante-|tranfeunte;: que opinio Pytha-

quam eífet Pythagoras , fere|gor

OV

700. fuiffe Euphorbum Pantboi

c

hofis?erate-

W;EEE&W'

j eitt

7

filiam , qui 'T'rojano in bello

P.

gudiceze ,

&c.'Tu ipfe nolixlgt.,

libri v

perierat : idáueut probaret, re

|

ignoras illum Pythagoram nom j

lum qnä'lï

fixerat, id eft, detraxerat à t&m

Acontemnendum , d eft,-opti-

j

plo Junonis Argivz clypeum , Imuin auctorem , feu magiftram

jl

eman

quem Menelaus Euphorbo à fejPhilofophie , que rerum natu-

interfe&o ereptum in eo fixe-|ralium veritatem indagat, 'Tam

M)f[ [j

rat , ac; fufpenderat , & quem |celebris enim fama Pythagore ,

*

[/lid

W!)U

5 fl

u

fe, tunc Euphorbo ,

geftatumi& docrina erat, ut .boc .feire

uj

M:

4

rojani belli temporibus idem |nauta ,. lieàt alioquin imperitus,

!

Pythagoras agnofeebat. — Ordo|poffet.e , ..

[ 3

igitureít : quamvis, detracto

hizn

$

[2

t.Z-.Expe&at , ensnibus

Jn'a")')

e pofte templi clypeo Euphor-

imminset, ,

A

bi, teftatus fe 'Trojani . belli

|

Nox. 'Nfors, tenebrofa. tota.

il

Dant alios, dg*c; . Alii moriun-

Áa!

,

temporibus Euphorbüàm £uiffe,l

[

PAU

nihil dederat morti preter cor-jturinbello, in quo eos Furiz

cygnuib

pus. Lege Ovid. lib. 15. Me-

3

prebent quafi ludibrium ; &

lvs ye

tamorph.

fpectaculum Marti , qui cruentá

a

1

derum. Nempe primà cümliftá tragoedià gaudet.

xutP

Pg

Den-- P.

/

n

-

1

Q. HORATII FLACCI

ä/?i&a fcn

üm ac:juvenum deníantur funera : nullum

ii

Ti manta

Szva caput proferpina fugit.

Me quóque devexi rapidus comes Orionis

Tc'q*xc |

Hlyricis Notus obruit undis,

Quisqua

Attu, nautz, vage ne parce malignus arenz

Injedo

Offibus & capiti inhumato

h

Particulam dare, Sic, quodcómque minabitur Eurus

i

ïqlivïflhi

tá

At

Flu&ibus Hefperlis , Venufinz,

X

Ple&antur filvz, te fofpite: multàque metces;

d

iirferit;as,

Unde poteft , tibi deflust aquo

Ab jove, Neptunóque facri cuftode Tarenti,

f

X

Negligis immeritis nocituram

hit

Poftmodó te natis frandem committere ? Forfan

AZV*. TCC

Mi

X

F Denfantur, Cumulantur ,coa- jcidat , «c detonet infylvas Ve-

(;þ.-.lnprecc

tcervantur.

nufinas , te falvo ac tuis navibus.

,

Proferpina. Plutonis uxor,eþæ . Hefperiis. . 1ralia. vocata teit

hb

1l

jusquoddam habet in mortuos ,|Hefperia . magna , à quodam

utpoté inferorum Regina

fpero. Vide Oden 75.

Ts etn

mortuorum.

E G He

Venufme. Venufium eft civi-

L

Fugit. Praterit , excipit.

tas Apuliz; ;

Jevexi , de'c. Pxoni , c

entis;

Merces, Luerürg 5 laboris fru-

velin Auftralem ^Qteli p

Ptemi&us, &induftrie.

UL

ad polum vergentis; Orion effj. | Unde poreff, Quacümque ex

fidusirnfronte Tanri ? ftellis z. |caufa tibi evenire poterit.

conflatum 5 quod cüm oritur,

! ZEquo. Favente, *

CJ, hcï

& oecidit, ventos & procellas|' Cu/fode. Patrono: ibi coleba-

Gul ,

exeitat. hine Notus ejts'comes|tur; eft autem Tarentum civitas

dicitür.

Italie , in Calabria.

N

Allyricis YlyriasfeaDalmatia eft

Negligis,de'c. Àn tu id non cu-

ras, quod ego te oro? Negligis

M

M Q

yegio oppofita Traliz Orientali.

Vape.*Que huc, & illuc vol-|arenam injicere meo corpori*

Wt

vitur.

, 991

Non vereris fraudem, id, eft, fla-

^

*e

*

h

Parée, Neomitte

:

*

gitium committere , quod ex te

Malignus. Avarus » parcus.- |patis, hoc eft, tuis filiis, poftmo-

1

4 übm"

Dave. Ingerere.

dà, id eft , longo poft intervallo;

t Ad

Sic; é&*c, Particula ifta precam- | putas nociturum , non tibi?

Wn

Fortaísé tu. ipfe

u

lll)

tis eft. Tta faxint Superi , inquit| ,. Forfan , d.

U[, 19j

Archytas, ut quameümque pro- jfolves premia i

fti ruz crudeli-

cellàm Eurüs, Orientalis ventus, |tati jure debita , poe

nas tuis iftis

Rümanh

Al Q

mninabitur fe excitaturuimn in|fuperbisfactis dignas: fietut Vi-

i

mariTt

uperbé

lus ]

EM

*

310, ea pr?;eisäla omnis re-|ciffim ab aliis infepultus f

ne-

ET

$

Z

ODARUM LIB., 1.

um

$$

Debica juta ,

vicésque faperbz ,

t

Te maneant ipfum : precibus non línquar inulti

Téque piacula nulla refolvent,

Quanquam feftinas ; non eft mora longa ; licebit

hz

Inje&o ter pulvete curras,

negligaris, ut nune me negligis.

AIt ERCUS

rabunt. Piaculum fignificat cri-

Jura vecat debita : quia jus eft ,

men, & facrificium etiam, quod

nt ita cuique eveniat,uti de aliis

fit ad illad expiandum.

M

eft meritus, & fuoipfe exemplo

Licebit , d?'c, Poteris naviga-

puniatur.

tionem inftitutam abfolvere; &

Fices fuperba. | Poena facinori

quamvisfeftinas, idtenon diu

"

füperbo , & crudeli vicifim de-

morabitur , fi ter pulverem meo

bita.

cadaveri injeceris,

Erat autem

i

j

Precibus ,do*c.. Evenies illud,

numerus ternarius , facer , & in

quodimprecor; me fuperi ul-

hacczremonia, injiciendz mor-

Ciícentur.

tuis terrz, folitus adhiberi. Vide

od

did

2t ;

Pracula , &*c.. Nulla facrificia|Cerdanum , palmarium.| illum

i (l-gg;irii

impedient, quominus luas poe-! Virgilii inrpretem; in lib. 6,

DAem

nàm; eate non folvent, aclibf*-iäneid. verf. 366,

,

n Qü u

"O. D B* XXIV,

*

;liori

aue

Märlamr C irri

det Iecium quemdani , à Philofopho ';

j

!

militem fatlum.

gtat

)

Cci, beéatís nunc Arabum invides

dict

Gazis, & acrem militiam paras !

qunuin?

Non atità-devi&ís Sabzz

ii o

Regibus, horribilique Medo

?]

Ne&is catenas! Quz ribi virginum

u

pOl

Sponío necato , barbara ferviet?

xd [ 4

14

Puet quis ex aula capillis

qu

yoli

T

Arabum. Eit Ar

abia regio

Gazis, &&'c.. Opibus Gaza no-

Afie , ad mare

[er]

rübrum: ejus

|

men eft Perficum; inhias

ä" bl ]

pars remotior, quz Sabza vo-

ftium fpoliis,

du

ie

tatüur, nondum domita füerat

Horribili. Feroci , bellicofo.

gl

j

[)

omanis : jtaqQue anno U, C,

Medo. Lege finem Od. 2.

; s

710, e0 cum exercitu profe&us;

Serviet, Captivas mulieres tt-

eft Elius Lar

&a( JtY

gus; Iccjus illum

bi famulas jubebant effe.

(s

f

p

fecutus eft.

| Éx aula.Medorum;autArabumi

J a

4

&

" e

.

$6

Q,HORA

TIÍ 'FLACCI

Ád cyathum . ftatuetur án&is ;

Cl 20

Do&us fagiftas téndéra Sericis

li perum

Arcu páterto ? Quis negetarduis

|

Ptohos telabi poile;rivos

i

'.,.G:'a;z'æ. !

Montibus; & Tiberira reverti

;

tind!, J]

Cürmi tü cofmptos ondíque nobiles

4

n ]

Libros Pánzti; Soctáticami & domum,

j

Mauiare loticis lberis ;

Pollicitus meliora ; tendis ?

A cyasburi, . Ut vinà tibi ini i*am,tiudd fiéti jarh poffe not

poculum futdstt,

d s

j

jcredámus j cüm: té videamus

Uati Deli

utis O

doráto wn-|à Fhilofophó militéti effe fa-

W

&üento,

éun.

Vi

Sericas. Seres funt India: po-

Pardéti. Fuit Panztius Stoicu$

puli; ad cüittendas fagittasegre-| Philofophus celeberrimus , Sci«

£? iniftitua.

Significai igitur| pionis GC Lalii przceptor.

állini puerüri; vel ex éà fegione

Domuni. Fatailiam ; fchelami;

hs "i

Ortümi; velperitumi effe jácu-i Philofophos à Socrate derivatos;

At

landi; & Sericas fagittas poriit eorumi librosintelligit. Socrates

|

pto quibüslibet aliis;

oporvó füusfAthenientis Philofo-

Pronos elabi ; ; Qui ant& plids , Platotiis magiffer.

proni, & przcipites decarrebant

theris, Yu. Hitpania fabricatis;

þtcmaa

Torug

€ montibus arduis; riunc niutd« ubi ferrum praftans.

tó cürfu, retró poffelabi adipfa; — /Meliora; Qui te melioribü$

inóntidui cácurminai Senteridia ffüdiis addixeras; feinpe Phi:

Ddj

&t : fiihil eft t&m ardaum , táni 1ofophis;

Wt

piater naturám ordinémque re-| — Tendis; Cogitas ; paras,

ij

frtug

ÓDIE XXV,

TLP) [

Rogàk Peuerésmh ; i [acrificanii Glyera. adfit

[

UHM

Venus / Regiiiá Cnidi ; Paphíque;

N

Spérne*dile&am Cypron , & vocantis

TRYT

LU

Thuié té multo -Glycéte decosám

Transfer ia &dérmi,

f

il

Tij

Fétvidus cécum puer; & folatis

pery

Quo

Cuidi, Eft ürbs Afia , ubi Ve- [in ïäöcil&m elegans $^ feu dós

fi

füscolebatur; in Cyproinfula;|mum , Gljcere te

*'mcamis.g'

fb

&t & Paphus.

imultg &hure incenío;

Gra-

i

ä,pemäï ?*'c, Défcié; & Veni

p

ODARUM .LIP, F

$?.

Gratlz zonis , properentdue Nymphz,

$

Et parum comis fine te. Juventas;

-

Mercuriüfque,

[ Grária, Pingebantar véfte dis-|Hebe vocabatar, nxor Herculis,

Cin&*. Vide Od. 4

Marcurius, Deus efteloquen-

Comis, Hilaris.

ug;ponitur in comitatu Veneris,

g'uveutasdDea prafes juventuais,

quia nihi] eft eloquentius amore,

M.

O D E. XXVL. —

8 poft i

té vileamo

Horatii precés ad Apo!lz'nem.-

U

et ee d

id. dedicatum poícit Apollinem

Q

Vates ? Quid orat, de patera novum

!

T

j

Funden:liquorem ? Non opimas

Sardinize fegetes feracis:

(/)

ché

fl

Non eiuofz grata Calabrie

PU

(

Armenta? nob aurum, aut ebur lndicum $

lt

Non rura, que Liris quieta

i

at

j

Mordet aqua , taciturnus amnís,

glü

Premant. Calen

L BRU

a falcé , quibus dedit

Fortüna vitem : diyes 6,. Aureis

;nclicriïws

j D

Dedicatuni Ápoliem, - Dedi

|

péSicilisms hodié pars repni

Cate templo ornatam : vel,ftata-

Neapolitani,

!

?4r£i,

am Apollinis dédicatags ; G con-

Indicin, Ex Tndiis deportari

ecrataim. Vidé »,In

dicemOda: folitum in Eutopam,

rum ; ad ái. 726,

j

4

Liris. Campaniz inTtalia fiue

Vares. Horatius de fe loqui- vi

üs, áltus G qnietus,

l

tur in tertià perfona.

|

AMovdet. Àllait , lambit.

Novuinn.Recens hàüftüm à do.

Prematr. Aniputent vitis t«

lio;vel; recetis ex uvis preffüm,

;ios inutiles. Ita Virgilius dixit,

Liquorem, Vinutn ; hoc effui-

ifalce premere umnbras , pro ; re«

debant , vel inaram , velin ha-

ifecare ramos ümbrofos.

i

yntim, àc veluti facrificabans:l. ,,Cale;mfïzlæ. Hoc eft , eultello

peritenim ; & veluti immolatue

jfaleis inffar ineurvo. — Cales op.

liquor füfas.

. jpidum , eft Sabinorum in Italia,

fv 64

, Sardinie, Eft infula props Si-/ cujus in ag

ro vinà eFant optima,

€illam; framenti ferax.

O

5*6, Patior ettám . ut

VUCW?'

Calabrie, Ef Ytalig veglo;pro-! mercator dives exhauriat aus

f

$

,

teis 1

ä*.

P

:

$8

Q;HOR;

TII FLACCI

Mercator exficcet / culullis

Vina

ra. rCpatata mercee;

Diis carus ip

r

15 , qui

ppeter & quater

Anno revifens zquor Atlantícum

Impuné,

Me paícunt olivz,

M

cin

[

Me cichorea , levéfque malvez,

& Lt

Ftui paratis , & valido rfihi

Vi

i I

&

Litoé dones., & precor, integra

Cam mente , nec turpem fene&am

lubio pt

Degere, nec citharà carentem,

Qii

j8UX

;

TT

reis poculis vina, quz compara-ifines Romani poncbarit, versüs

u]n

*

li

vit/five emit, mercibus Syris , £j Occidentem.

Syriaabipfo advectis

Sycia cft

Impuné. Sine periculo,fecura;

lm ,

regio Afiz, continens Phoenici-| & felici navigatione,

Vr

am, Paleítinam, Judeam , Idit-

Levé(que, Que gravem alvum

k iyotn

mmeam,,Gc. ompium rerum|levantac folvunt.

ferax.

Faratis, é?c, Opibus & bonis;

Cl

Culullis, Cyashis, Culeus eft|quz paravi : feu; quz facilà pa-

0 du

aliquando menfüra 20. ampho-|rari poffunt, qua obvia funt,

G «

rarum : hincducta vox culullus.|S& parvi fumptus , atque adeà

"

Reparata, Permutata,viciffim |femper parata, & prompta. Eft

Pij

parata, permutatione fcilicet fa-Jantem hie ordo: O Latoé! do-

DI

Ui

ctá Syre mercís, cum vino: vel ,/nes precor mihi valido, & mente

lr

[ CL'U

quiafingulisannis , cüm priora|integrá utenti , frui paratis, G

Atl

yina confumpta fünt,nova emit, degere fenectam non turpem ,

Vintin

Carus. Mercator ; felix, ita ut|nec citharze expertem.

Vi

l.

appareat ipfos Deos ejus curam

Valido. Valenti , fano.

lj

£erere,

Leoc. Àpollo ; Latonz fili.

Voy

Jnuno, Per anium , in anni| Zizegra.Rationis compote fana,

h

il

l

tnius fpatio-

Turpem.Inertem, & ingloriam.

Revifens. Navigando.

Neccarentem citbará, In qua

Atlanticum. n Africa , ubi poffim lyricis verfibus me' ob-

xim

mons Atlas: ibi ferm& Orbis lectare.

Mi

um

Diteyi

Ai('æuj]

TT

(f

m in

in

ticig

Wi

ODE

*ï

t

o

ODARUM LI£. 1.

59

ODE XXVII,

*

Suam v(ymm allaquitur , €$. laudat,

Ofc

Jlv

mu!.,'ü quid vacui fuüb umbra

p

Lofinaustecum, quod & hunc in aanum

Vi

waty &

vpla',rcs 5 age , dic Latinum ,

a

6 ) catmen,

Ls

D

i

A

modulate, civi ,

Chiier

|

[6)

tamenjintér arma,

Siv

4

igárat udo

nb Wt

$ Jat l,-:x« am r

Li

de ('53Vilnj

ilo n

iberum , & Mufas, Venerémque 5 & illl

^

ä.

emper harentem puerum canebat,

emalrum

Et Lycum nigris oculis, nigróque

s &oonis

Crine decorum,

vcl p

O decus Phabi! & dapibus fupremi

jiia n

Grata teftudo Jovis, ólaborum

qu 4b

(

*5

»J

g D

ii

[

Pofcsmus , d

Ordo eft: hoctreddere folet; tamen, five inter

rina

de

ae

ia d-

à re pofco,a26,0 »arbyte! fi quid

geret , five poft lon

-

gam,

d

alias tecum 1ufi ,

C

2

ane aliquod

& peri

1

2

ofam navigationem ,

ts V

Latinum carmet

15€

1

juod carmen

verfaretur in otio , & pace, bar-

tprpen

vivat in hunc , & plures annos.

byto atebatur,

miffam sft ab

Facui. Soluti oiinni curá.

lal

HeigNe, hicutaliis, primüm

Q

Lufimus.

b

cinimns.

|frve five etfet inter arma.

fl

Fivat. Daüret, laudetur

p

1

n

eligárat. Tnlittore, in portu

Barbyte. Graca vox éft:lyram

po

.'i

:

t

tempeftarem ligaverat,

pote!sub

ylortth

fignificat.

iberum. Bacchum.

Ingt

Lesbio civi. Alceo,qui Poéta ly-

"ueruin, Cupidinem.

m»

xicus fuit;&Lesbo infula oriundüs

ereutem illi.Veneri afüxum;

Modulate. Pal(aià, "Tuquem

perpetuum ejas comitem.

pulfavit , & modulis certis tem.

Lycum. Àlcei amicum,

peravit Àlezus. Indieat autem

Dapibus, dz*c. Aptaconviviis ;

Álegum primum inter Grzcos

quz Jupiter celebrat,

Poétam lyricum | fuiffe; fe pri-

Tefludo, Lyra primam enim

ium inter Latinos.

lyrag 8 fquanma , G dorfo teftu-

Qui ferox, de'c. Qui qnamvis

dini

?

& chordis aliquot , eom-

eamit

T

i

effet bello affuetus, quod homi-

p

M

e

fcrtur Mereurius: eftau-

nes feroces, & à Mufisalienos

tem cava hzcfquana, & fonora.

Cum

.

ïl

—

60

Q. HORATII FLACCI,

Dulcejsenimen , mihi cámque falve

e

Ple

Rité vocanti,

4

|

Cumáue , drc, Semper ; ubi-; — Mili falve, Td e[t, te véneror,

Quo brm

Quo $y

cumque.. Salve mihi, adesmihi anno te, atque a&fllector, Ef

quocumque loco , & tempore formula pené precantis.

Sca'l

(

te appellavero.

Mt,

"ETE

m

fort

Suam z'mpi/emtc;nþzv;;r::j?i;z—a:ml deteflatur,

$

Arcus Dsorum cultor, & infrequens ,

fitotqnà

Infanientis dum fapientiz

f mbl

Coníukus erro , nunc retrorfüm

Tuhà veter

Vela dare , acQue iterate curfus

qum àDe

ln q

Gogor rei&os. blámque Diefpiter ,

tbiy,

Igni corufco nubila dividcns*

CVl us

alenng

Parcus; de'c,Ego, quianteafue-

Diefpiter. Japiter, diei pater,

Yona,

Tgui, Fulmine.

D]

ram parcus, feu negligens & pa-

rum affiduus in colendisSuperis,

Nubila divideus , de'c, Jupiter,

Tüm,

düm errores Epicureorum Phi-

qui plerumque dividit nubila ,

Drua

lofophorum infanientium fe-

cüm tonat, id eft ; qui folet tona-

$, &

uerer, nunc &c? &üm Epicurei

re coclo nubilo , idem ille per

ferenum .coelum equos tonantes

ls.

negarent àDiishumana curari;

Teni;

eos negligentiüs colebant.

aliquando egit: ex quo intellexi

Deum aliquem reverà effe , &

Türüs o

Sapisuzie. Philofophis.

Quodiim

Confulzus. Peritus , & quafi inihi malum, ni refipifterem ,

'oteti

doctor ac magiffer, Vulgó, cej^|impendere.Tonat interdum cce-

ROs d

ulrus, eft vir peritusjuris, quem|lo nubilo, interdum fereno ;

A

utrumque ex eadein eaufa, nein-

jmperitiores , confilii petendi

Tij

causá conveniumt.

pàob exhalationum , & vapo-

ts

Retrersüm, &*c.. Mutare fen-|rum collifionem: qui vapores ,

tentiam ; aliam viam inire, & exhalationes;fi denfiores fant,

Déos colere. Ducta. eft. meta-|in nubes coguntur; fi fubtilio.

res & altiores, non impediunt,

:Whora àre nautica.

Cur[us. Iter, navigationem.|quominüs codlum. ferenum pu-

Relitlos, Referre me ad prifti- | rámque videatur. Porró autem

xam pietaten , quam profitebar,

quia rarius fiunt tonitrua coelo

ferene, Georum caufa eft oce

€àm Stoicos fequeger.

eul-

* (

ODARUM .LIB. f.

[41

/Pletümquc.pcr purum tonantes

Egit equos, volucrémque currum ;

Quo bruta tellus, & vaga flamina,

,teyänmr,

dur ld

Quo Styx. & invifi horrida Tenari

um

Sedes , Atlanteiíque finis

Concutitur. * Valet ima fummis

Mutare , & infigaem attenuat. Deus ,

Ob(cura promens ; hinc apicem rapax

Fortuna cum ftiidore acuto

/

Suftulit ; hic pofuiffe gaudet.

eultior, quàm illorum;quz fiunt, putabant pauló poft Mauritani-

€alo nubilo,ea tonitrua, & ful-|am, ubi eft mons Atlas,

mina veteres accipiebant tan-

Valer,Poteft, Eft omninóDehs

quam à Deo przcipnéimmiffa ,'aliquis, qui humana guobernat,

& mali aliquid portendere pu-j — Ima. Res & homines. infimos

tabant. Sic Virgilius, de bello ponere in fumntorutg loco.

civili agens : Noz aliàs eclo ce-

Aienuat. Abjicit :

tenuem

ciderunz plura feremo fulgura. &X contemptum facit.

d ptth

Homer, Odyff.lib. 19. &c.

Obfcura , dvc. Homines ob-

Peér Purum, Per coelum fere- feuros,& ignotos inluce hono-

[

num,

rum cellocat, $tenebris educit,

Hl

Bruta, Gravis , ftupida, fen-

Hinc , i'c. Ex hoc fegno , ex

nlcr

Oxi

süs, & motüs expers.

hae domo, fortuma tollit api-

lle

|ille

Szyx. Inferorum palus,

cem, id eft; opes & honores;

jU

Tenari[edes. Inferi, Eft T. que funtquafi faftigia bumana-

yInte

narus promontorium,&antrum rum rerutm eáque hic ponit /'id

d d

quoddam inLaconia, ex quo eft, in hoc regnum, in aliam

jfrem

Poétz fingebant defcendi ad In- domum transfert,

d

feros, ltaque pro ipfis Inferis

Fortuna. Videttur híc illam

fumitur.

Horatius cum Deo eonfundere.

M'fm;

fyr

Fiuis. Non totam Africam nó-

Stridere.Tumwltu , murmure

i

x p

rantveteres, fed Orbgm finiri

-

ingenti,

|

'rgpgfff J

r

ahiilo

OR MS

dianto

yn p

gt

" cæh

güOük

gl

QDE

62.

Q. RHORATII FLACCT

N

ODE XX!X

Injiriof

Stantem

Preces ad Fortunam; : pro Cefare ad bellam in

M

Angliam profeifcente,

(

Diva ! gratum qux regis Aatium,

: Tc [&'mp(

Praíens velimo tollere. de gradu

C

Mortale corpus ; vel fuperbos

64

U

Vertere funeribus ttiumphos:

u

Te pauper ambit follicità prece

Tehg; |

Rutis colonus ; te dominam equorís,

Velam pu

Quicámque Bithyna laceffit

Ü

Garpathium pelagus carina;

fin*purei

Te Dacus afper , te profugi Scythz ;

.ïl'a!ïizi.

Ol

U:béfque, gentésque , & Latium ferox,

.x [

l

Rcegümque matres barbarorum , &

'x;mas fiy

TloTemte

Antium. Urbs eft Latii ma-

Colonus. Agricola.

AT

'TIe deminam. Refer ad , ambit;

OR

ritima, ubitemplum erat For-

tungceleberrimum. Dicirar au-

velad,smeruunt, quodfequitur.

n

&tim )

tem Fortuna illud regere, hoc

Quicámque , de*c. Omnes nau-

.

tz, Bithynanavi

5 , eftnavis , vel

d Qüe p

eft , illi przeffe , ibi coli przci-

Ny;

u?.

Bithyni mercatoris vel facta in

Qu

Pm(äam,n"&"c.?menä,quæ hane|Bithynia, regione Afiz mino-

vim hàbes, i tollas, &c, que ita| ris,

Sepitus

Carpathium , dc, Eft maris

&?sai ET

es przfens in omnibus locis,

& negoriis, ut poffis tollere , ee. Medirerranei parsad /£gyptum

«f

ita dicitur ab infula

W:& [

Deos prafentes Latini vocant ,j vergens :

quivocanti ítstim adínnt, qui|Carpatho ; inter Rhodum &

1ii11[jbm

Cretam fita,

/

Nf

auxiliuim , opéimque afferunt.

Inode gvadu, Hominem ex

Dacus.

Gens bellicofa, ubi

Teforg

infmo ftatu a:tolleze. ad. füm- !nune Moldavia, 3ervia, & Bul-

Tsqui

musm.

garia.

um

Morsale corpusMiortalem ho-

Scyrbe. Populi Septentriona-

üerj k

minein

r

pars pro toto.

iles. quorum plauftra vagas rité

Bl

Vertere,dyc.NMutare in fünera. trahunt domos , ntait lib.3. Od.

Tj

YT

imbir. Ainbire

pi

ecibus, eft,/13. infua patria velut exules, &

bus t

rogare blandiendo,fuppiicando, | prefugi.

?ïüjüde

&c., nt folebant candidati , qui]

Matres. Qu liberis timere

Mifie

honores ambiebant.

folent.

K

ïïï;en

m:l:'*lvg

Pur-

ODARUM LIB.IT.

63

Purpirei metuunt Tyranni ;

Injüriofo ne pede proruas

n

Stantem. columnam , neu populus frequens

Ad arma ceffantes , ad arma

Concitet , Imperiümque franga

Te femper anteit (zva neceffitas ,

W

od

Clavos trabales, & cuneos manu

,. Geftans ahena 5 nec feverus

Uncus abeft , liquidáüm

que plumbum.

Te fpes,

& albo rara Fides colit

Velata panno , nec comitem abnegat,

Utcámque ntutatá potentes

- Pürpurei. Veftiti purpurá.

Abena. Forti , dura inftar eris,

Tyrauni.Interdum ea vox Re-

Severus. 'Tenax, premens.

ges fignificat.

Uuenis, dc. Uncus, plumbum

1 Neproruas,i»c. Metuunt, ne e-

ferviunr rebis inter fe jungen-

vertas füumImperium & Remp,

dis; & committendis. Pertinent

florentem, ac inftar columnze

h

hic,ad exprimendam neceffitatis

l

firmz (tantem. Cave pures effe

vim ac potentiam , vel 1

üs ad

rad, j

hane Horatii precationem * ea

lat

"guificandam firmirate

5 ac fta-

enim Odz extremz refervatür

bilitgtem ;quippeque imoveri,

n

éftque pre Czfare tota,

""

labcta&ari,acreägi nequit. Vi-

n

Neu populus, dr'c. Neu fiat ali-

deturhis verüibus Horatius de-

«di

ii

min&-

qua feditio, in qua populus con-

Ícribere tabulam

Vortunz pl«

pregatus cives otiofos, & quie-

€am, quz viferetur Àntii.

tos ad armaj fumenda impellat ,

- FEe fpes, do*c. Spes additur For-

u

Reges ceflantes cogat arma ca.

tunz,quia homincs in. advería

i

pere; & excutiat jugum Imperii,

fortuna folà fpe fuftententur:

u

fe in libertatem afferat.

o

"j

fides , quia veriac fideles amici ,

Neceffiras. izc precedere fem-

ne fortuná quidem reflante, de-

perFortunam dicitur ab Hora-

4 0

ferunt amicos,

n

tio, quia neceffarium credebant

Zlbo , d?v. Candidis induta

1

&

Dw

Fortunz morem gerere, neque

veftibus: fides enim pura & fim-

fieri poffe , ut aliquis ejus im-

plex debet effe.

yrto

ij IT

perium eXcuteret.

Trabales. Clavitrabales füunt,

Xara, Quia peucorum efi

0

Colit. Amat , ac fequi gau«

quibus trabes compinguntàr,ac

Comitem abuegas. "Ye cc

xu!eS, D

proinde majores , & craffiores.

temnon afpcrnätur, unàire

Cuneos. Cuneus eft ferrüm in

recufat,

s (mdt

acumen latüm definens, quo im-

Urcfanque. Quandocümqu

miffo lipuum finditür.

Mutasa, Foytuesa Felix ; 210

*

&c

pv

ä

64

Q. HORATII FLACCI

£t

Vefte domos inimica linquis ,

At vulgus infidum, & meretrix retrà

Metu D

Perjura cedir ;; diffagiunt cadis

Poperd

Cum fazce ficcatis amici z

If

Fe

240-

J

1

ügum pariter dolofi,

Serves itur

*

$

Caefarem in. ultimos

Otrbis Britannos, & juvennm recens.

Examen Eois timendum

]

juen

1

M noftto

Pertbus, Oceanóque rubro,

truit

Eheüu! cicatricum , & fceleris pudet ,

li

. D7g)

Frattámque, ' Quid nos;. dum/rcfugimus

l IU

adverfa, nigris veflibus indui- itibus copiis colle&um, ab api-

tur,

'bus ducta metaphora,

Linquis. Per Fortunam abeun-

Eoir. Orientalibus Parthos;

tem , &avolantem fignificantur & Medos intelligit , qui exerei-

Pl!fw

advería; per manentem,'ecunda, tum hunc ducendum in. 8rien-

Porenzex.Florentes,opulentas, tem eontra fe. arbitrabatur , ob

Arvulgus, dec. Fideles amici Craffum à feante annos aliquot

domus

a

*

Fortuna relictas, & interfe&um. Nonivit Auguftus

ET

-amicos infelices, non defernnt:lin Angliam ; quia legatos Angli

fed populus, quifolam utilita-/mistre ad illum. de pace. Vide

Culloi

tem fuam fpectat, &c.. difeedit, 2, Indicem , in libri limine,

Rubro. Evythrzo;Arabico.Me-

Qui,

Cadis ficcatis. Ubi vident ex-

IT

hauftos ad imam ufque fecemjditabatur enim Auguítus bel-

N

l

i

eados, nihil fupercffe quod ra-]Iuim in Arabes , quod iis. anno

piant, & liguriant.

poft tertio intulit.

N

n(

Eben,dv'c. Exeo quod Czfar

3ugum, Adverfam fortunam

ld

)PI'CITICH?C m.

ducat exercitum in barbaros , &

Doloft ferre, Dolofi in ferendo|disjunctos populos, oceafionem

Fj

jugo, &focietate Bonarum re- famit belli civilis deflendi, & ex«

li^

terni belli Jaudandi.

rum,& malarum; quia fbcii,

h".lï ïm'ï

& participes bonarum volunt

Sceleris. Belli eivilis &eleratis

TEö-u'gf

quod ante ankos 3. ortum fub

N

e(fe, non malarum.

Dr, ]

Serves.Serva igitur , Ó Fortu-

julio Czfare , vix dum bené fo-

Je

na! Cafarem:

pitum erat,

4di

Ulrimos , ?*c. Angliam, & vi-

brairiaque, In eivili bello

à fratribus occiforum.

cinasquafdam Anmglue infulas,

NI

effe Orbis finem à Septentrione

.Qyz'ci 1105 , d?'c. Quid fceleris

lia

Y

veteres putaverunt,

non fufcepimus, nos «tate hás

xhr

I

Exameu. Exercitum erecen-

nati?

duá,«& ge:opö ferreà

il ls

f"e

.INQ('QG

p —

J

ODARUM LIB. I.

4Etas ; Quid inta&um nefafti

Liquimus ; Unde manus juventus

Metu Deorum continuit ; Quibas

Pepercit aris ; O. utinam nova

Incude diffiagas retafum . in

Maffagetas, Arabásque ferrum? »

Nefaffi. Nefarii.

vel , deftruas , ut novos enfes,

Juveurus. Milites; à quo fce-] & fanáiores facias

lere noftros exercitus religio de- | Matlagetas uramur.

, quibu; in

terruit

Rezufum. Heberatos enfes in

Mery Deorüum. Pietate , ac re- | bello civili , & attritos.

ligione adversiis Deos.

Muaffageras. Sunt Scythiz po-

Diffiugas. Recudas, reformes;i pgli ; Arabesveró Afiz,

m df

na,

QO. DE:' XXx.

i5 ['«rr!!F:,

Qui

u

en

n

N

Plotio Numida felicem ex Hifpania reditum

n

gratuletnur,

ii

(s

LA

AT thure, & fidibus juv;t

k

Placare, & vitulit fanguine debito,

Cuftodes Numídz Deos ;

H

1 I:mv]i

[

Qui nunc Hefperia fofpes ab ultima

Art

Caris multa fodalibus,

Nulli plura tamen dividit ofcula,

od

Quàm dulci Lamiz , memor

7

yqu

Ad&z non alio rege puertiz,

Dar

, 000

Fidibus. Carminibuslyricis. ab Hefpero (tella, quz occidente

n

Placare. Diis fatisfacere , qui-.Sole üpparet.

hg:s facrificium vovi, fi amieus|

Sofpes. Reverfus incolumis.

rediret.

lhs Rex

l

Mulra, érc. Quamvis amicos

Deb:ze. Votivo.

"n

de ejus reditu Iztos amplectatur

WUL

Hefperia ulzima Hifpania; que

omnesífuaviflimé , ac deofcule-

appellarur ultima Hefperia , id

tur,nullim ex iistamen fuaviüs

[

,

eft , in ultimo Crbe pofita , ad;

quam Iamiam? q

nippe meminit

Occidentem ver

, ut diltingua-

Y

2u

If

fe eodem rege

P

as egi(ïe,

tur ab ]'mlia,quæ: vocatur,etiam'füb quo eam eeir Lamia.

Re

105

Hefperia ; fic autem vocatur, vel:

é

ge. M odea*ator»e , magiítro,

"

ab Hefpero Adantis filio , — vel zgube

x'natcnfea

E

D)

- Mauza:

66

Q. HORATII FLACCI

Mutatzque fimul togz .

Ortat

T

Crefsá necareat. pulchradies notá:

dutehac s

Neu promptz modus amphotz ;

Ccls avl

Neu motfem in Salium fit rcquic/s pedum ;

Neu multi Damalis meti

1

Mj

u

yu

.Baffüm Thiticia vincat amyüïcxf: !

:

Neu defint. epulis rofas,

Ünomint

Neu vivax aplum, neu breve lillum,

*

Yodo o

iptrit

Muzata. 'Togam pratextatn, :

Salizom in tmorem.Ut folent fal-

B

ideff, purpureo cinctam limbo,

tareSalii, Martis Sacerdotes; qui

exuebantanno ztatis 17. quo fu-

certis diebus faltationem quan-

Vr fi

dam exercebant in honorem

gebant virilem togam , ac mo-

N

deratores pueritie dimittebant.

Martis, ter pede terram percu-

f

b2

CrefJa. Cretenfi , hoc eft , alba.

tientes agilitate fummá,

Cres , vir Cretenfis. Creffa Cre-

Multi meri. Ebriofa mulier.

D

Ti

LU

tenfis femina; ut Phoenix; Phoe-

Baffum. Potorem egregium.

ht

niffa. Effoditur autem in Creta

flide. Amyftis poculum

At q

anfula terra candida.

eft capax; ita &i&umGracà voce;

quod fine interfpiritione hau-

Nota. Lapillo albo. "T'hraces

4j

Dl

motabantfelices dies albis calcu-

riendum erat. Sententia eft : cà-

CDE*-.F.I

ho

Jubet

ve

Bol

ffüs, neipfum vincat Da-

[is , infauftos , nigris.

x

r

igitur hanc diem Horatius albo

maiis potans amyftidem totam,

'Threiciam vocat , velqu

Q-

T

lapillo , ut fortunatam, notari.

hra-

Qu

d

H

Neu, &c. Id eft , bibatur fine

verà erat Threiffa,vel qui

Tl

ces ebri

ferebantur;

[e

l

ld

modo , faltem fine requie, larg?,

'uhiir!o-

51

ld

I

utrümque & affatim fiat.

di calices uno hauftu

ant.

Vi

l

Prompa. Qua cità & fine mo-

Apiwm. Herba diü viren' X

Aïqu

ralpetenti detur : vel,deprompte

vivens.

^

n

Breve. Citó marcefcens.

& eductz é cella vinaria.

ODE XXXL

W

(

7Mars Cleopatra, ab Auguffo vitla navali bello.

Bitm g

TOnte,

Unc eft bibendum, nunc pede libero

N

Pulfanda tellus ? nunc Sallaribus

ün

firuant Sjalii

DM,&

Pede; dc*c. Saltandum eft libe-

péapponant ,. & in

tia.

Sacerdotes ;

quibus dictum

1

r$, ac temeré.

Saliaribus dapibur. Quas nem-

eft Ode fuperiori

vel, exqui-

l

fitis

e

W

]

L

i

ODARUM LIB, T.

6

Ornare pulvinar Doorum

Tempus erat dapibus, fodales.

À

Antehac nefas daepramare Cacubum

Cellis avlds , dum Capitelio

Reg!na dementes zuinas,

dunas & Imperio parabat,-

Contaminato cum grsfa turpium

Morbo viroram, quidliber impotens

Sperare, fertunaque dulci

N

'Ebrla.

-Sed mlnuit furorem

10

g

Vix una fofpes navis ab ignibus:

Yi

in lo

J

(

r i.

fitis dapibus, qualibus ifti Salii

Capizolis.'Templum eratJovis,

i?l

folebant vefci , qui magnifice

in clivo 'Tarpejo, ita diciam ab

3l35

ür.

ni

s

& opiparéep

tuap

ant

Uf.

homi

ii

scapiteibiinvento , dum

hi m'J

"

Pulvinar. Eft faeculus plamá

fundamenta effoderentur.

&t

vel tomento fartus , qui capiti-

Türpiuem virerast. Eunucho-

PO»

bus, aut cubitis accumbentium

rum ,qui folent fcdis morbis

r2 VC(?.:

in le&ulis fnbji

Datur.

Poft

laborare, & contaminati , olen-

victoriam infignem aliquam fo-

téíque effe.

aC

lebant Romani , Diis fuis qnafi

Impotens fperare.Adeó demens

nv )

epulum przbere. Iráque menfas

& vecors , utauderet omnia fpe-

g totd

p«

1n templis ftruebant , ac dapibus

rare, etiam illa quz fieri nullà

cumulabant; circa menfes fter-

ratione poterans, v.g. Romano-

nebantlectulos cum pulvinari-

rum Imperi:

L

1

H

m delere. Impotens

k

bus, iifque Deorüm ; quafi con-

proprié eft ille, qui effrznatis

vivarum, ftatuas imponebant.

animi moribus imperare non

L

i

Tempts eraz. "Tempus eft; im-

poteft, qui frzna laxat irz , libi-

perfe&um

dini, &c. Émpotens autem Ípera-

Ipore.

pre prafenti ; Græfso

re, Grecalocutioeft : in eo im-

Antelac. Antequám vi&a, im-

potens , quod fperaret, &c. quz

mó extincta fuiffet Cleopatra,

Íe continerenon pote

Y

E

a

quin

Cacubum. Vinum generofum, fperaret quidlibet. :

'UUI

hatum in Cecube,

Campani'z;

Adiuuit, drc.Ejus potentiam&

inonte.

audaeiam frepit accepta clades

AX

Avitir.In quibus illud avi ma.l

ab Áug

[9]

; qui

AA

inam ex-

joré(que noftri condiderant.

"

ejus1

vibus ab incendio fofpi-

&

33

mfv

DnnjéecIntereà dum Reginaitom reliquit, & ejus anim

gt 9

Cleopatra dementi, & irrito co- riofum , & vino ebrium Mareo-

Dàtt pararet evertere Capito-[tico ; quod in conviviis cum An-

letr

COT

atis fep? hauferat,

n

lium, & Imperium Rom. ex-tonio ce

j

tinguere,

veris timoribus implevit , non

i

Ea

alfis,

*

L

p—

68

Q. HORATII FLACCI

Mentémque lymphatam Mareotico

hi

Redegit in veros timores

Caíar , ab lüalia volantem

Rss

Remis adurgens , accipiter velut

| us Aupd

Molles columbas , aut leporem citus

| tOmä n

Venator in campis nivalis

JEmoniz 5 daret ut catenis

p

Fatale monftrum,

Que generofiüs

1

Perire quzrens , nec muliebriter

at

T

Expavit enfem , neclatentes

4l

Claffe citá reparavit oras,

Aufa & jacentem vifere Regiam

1h

Vultu fereno fortls j & afperas

Vdam ,

Tractare ferpentes ; ut atrum

Corpore combiberet venenum,

Deliberatà morte ferogior

*

Á

Szvis Liburnis ícilicet invidens

»

falfis;ut ejus fpes erant falfz. Por-|id eft ,

fato quodam , & irá Su-

Eï((

rb Cleopatre naves , alie ftatim| perüm exortum. Exitiale,

po& Actacam victoriam funt

Generofris. Quàm in Laten;s,

Dif

à Cafarianis incenfe , aliz ab|& intriumpho.

Ml'rc :

Árabibus, qui in Erythrao finu

Nec expa.zzt enfem. Voluit fibi

!

erant. Vide 2 lndlcem Odarum|[ferro vitani adimere, neque du-

'

u

1

ad annum 722 ab U. G. 723.

Ibitavit enfes nudos fuorum. cu-

lmp

lii

Wil

Lympbatam. Furiofam. Quos

ftodum petere, qui mortem illi

canis rabiofus momordit,ii lym-

tamen Ile('ü' unt.

UE

Nec , *«*c. Noh ivit Cleopatra

phas fügiunt ; & horrent : hinc

lymphatus pro furiofo pomtux

chiïe cità, & properante in oras

AMareotico. M'areotis eft palus,

palatentes Gulrimos chm

& regio /Egypti, ubi optimum

fui fines 5 uteos rep

:

et ac mu-

P*'M

vinüm naícebatur.

niret , ab bellum inftaurandum,

s

Volanteim. Fa

ientem ab Gra-

Laientey oras.& gypti i receffus,

, u]

j

once

abeft ab|GScurbes intimas.

Whyjy

cia , que non

Ttalia.

7mmtem. Pr oihgatam,&mæ-

UT

Aduvgens

[

elerrime perfe- jrentem.

quens.

Deliberata. Quam fi fibi inferre

JEmonis. "Theffaliz , itadi&a flatuerat : ideó ferox , quia imors

eft ab Rege quodam fuo /Emone. certa.

Liburüis. Navibus anguftiori-

A«Ialzjb utti. Cleopatram furen-|

rem inftar belluz. l'atale vocat; |bus, in Liburnia , Illyrici regio-

iffo

né

?

J

obARUM LTR. T.

f9

Privata deduci fuperbo

.Non humilis mulier triumpho,

ne fa&is ; quales erant illz , qui-

ipfa que nen obfcura, & in-

bus Áuguffus in. przlio -navali

fimo loco:nata , fed nobilis,

contra Antonium ufus erat. Vide

&'Regina erat. Explicat etiam

Od, r.libri Epodon.

Lambinus , son bumilis , non

Invidem,&C.Indignata, &no-

parvo aniino , & frado. .Eft au-

Jens , ob fuperbiam, hunchono:

tem ordo : fcilicetinvidens, hanc

rem navibus Liburnis , à quibus

Cafari gloriam ; ut ipfa, tdnti

victa erat , & que ideó fevz ap-

nominis, tantz digniectis mu-

pellantur ,

!

tribuere, ut þl iis Ko-

lier, capta , & Regno fpoliata,

mam duceretur.

inftar fceminz privatz ,. in Li-

Deduci, &*c. Duci ex Egypto

burnis nawbus , tanquam ix,'.f

inltaliam , ut privata mulier,

triumpho deduceretur.

ODE . XXXII.

4dpparatum convivii frugalem , €9. minim

fumpinn[:am,

fibt. placere

m,&frääi

Etficos odi, puer , apparatus

2

H

n

j n

Difplicent nexz philyra ceronz :

Mitte fectati , rofa quo locorum

! Vohüf'iäbï

L

Sera moretur.

j ;15-.]08 [

Simplici myrto. nihil allabores

frm

moitan. Jl

Sedulus curo: néque te miniftrum

Dédecet myrtus , néque me fub. ar&ta

t

Vite bibentem,

i C0

B

T

J

"o

J

Perficos. Magnifïcos : quales ftigare , ubi nafcant

ur rofze t/a'rj

À Perfis adhibebantur ; v. g-odo- diores.

xes , unguenta ,'&c. Perfein

Simpliei , d'c. Ordo eft : guro

conviviis erant in primis fum- fedulus, utnihillaboresaddere

It

ptuofi,& multarum. deliciarum. pro convivii apparatu ad fim-

Puer. Servule.

plicem myrtum : nihilnifi co-

Pbilyra. Eftcortex interior ac ronas &myrto volo. Myrtus ad-

l iiee

tenuifimus , ex arbore tilia de- hibebatur in conviviis 5 boni

xj mors

cerptus , qui ducus in tenias, odoris caus,

quiafumos vini

nectendis fioribus fervit.

difcutere credebatur.

ftor

Mirre. Omitte , nohl inve-

Ar&a. Denfa , umbrofa.

'euto- |.

E 3

Q. HO.

*míe

79

g Co)?f

Nondiut

Jeculof

Q. HORATII FLACCI

Ti

$

5

DARUM

Dulün (

Deft tl

*5

Mo

L1B EX $ EC U.N D U-5

(

ODE-'-I

lt m

BY

| €, Afnium : Pollionem men;t , ttt omi[sà , quama fcribebat,

i |

de bello civili tragedia, vel bifforia , in Rempub. potius

D

ordisandam incutibat.. Bellum civile deplorat.

]ainc

Otum ex Metello Cotníale clvicum,

T

NT

A Bellique caufas, & vitla, & modos,

tütefofe

Ludámqse Fertune, gravééque

Aperiou

i (l

Principum amicidas, & atma

9*3;'[.&& T

Morum, d?«. Ordo eft : 6 Pol-

ja&are Kortuna videbatur.

YX o

ddust

3l

ho ! infigne meftis prafidium

Principn. Cafaris, Pompeii,

reis, Gc. tra&kas , five , fcribis

& Craffi, qui focietatem junxe-

(Cor

ThOfUm Cjvilem-, belli civilis

rant, Reipublicz füneftam. Flo«

[

N

Ilf

vários ac turbidos eventus , ex

rum 1Iege, lib. 4. c. 2. 3- & feq.

Metello Confule, id eft, ab eo

Krma , d9c. Armauncta, id

la,

tempore, quo Q. Czcilius Me-

eft; delibuta & adhuc ftillantia

Säd&?eg—Pe

m

M

M

"

3

tellus Celer fuit Conful. qui eft

civium cruore , qui nondum ex-

L^

. ^

annus ab U. C. 694. quo Czfar,

piatus eft. Propriénon expiatur

d

Craffu

S

ée»

li

8, CX K

ompejus;inter fe de

cruor, fed arma expiantur, cruo-

il

[

invadenda Republica faedus in-

re per fcelus infecta, velmiles

ierunt.

geftans hec arma. Expiare ; au-

Wt

ty

Caufas, d vit;a. Simulatem

tem eft , remaliquam , aut.per-

ortam Cefarem jnter & Pom-

fonam, ex i

nn»5i

Dpi

4, & contami-

W t

Tb

pejum , multozun

mbitionem,

nata, piam &fc

;lere folutam

ij

X

P

^

4 re

T

odia ,. libidines , ni

am ,utait

efficere , ali

qua

ligiosä. care-

bellé Florus ,. felicitatem , &c.

mionid. Ejufmodi ceremoniam

I)

l

Vide Suet.c. 2

9. & 30. in j'uliro

ufurp

nt Romani certis tem-

!

tl

Cafare.

3 m

poribus, & armiluIrium voca-

Qu

dModor.Seditiones, pugnas,de-

ban

t ; 'ei

ea

hibuit Augu-

£

liberationes parcium.

[*

n

o civili bello ,. cüm

|

i

Ludumfeoriune.Vexios cafi

25

'j

fole

i ritu condidit ;

M

quibus Romanam rem,ut pi

d1n»

pop

;lï;äi;

1 (iu e

piavit.

fs

Vl

;5

EL

ODARUM LIB. II.

7I

Nondüm expiatis un&a cruoribus,

Periculofe plenum opus aleze

Tra&as , & incedis per i

?:ïcs

Suppofitos cineri dolo

J

Paulüm fevere Mufa trago:die

Defit theatris : mox, ubi publilcas

U s

Res ordinaris , grande munus

Cecropie repetes cothurno,

Infigne moftis prafidium rels,

Et confulenti, Pollo, Curiz;

"d

Cui laurus zternos honores

W. pmiz

Dalmatico peperit triumpho,

1777

Jam nunc minasi murmure cornuum

Plenun opus, de'c. Qu tragoe-

Cecropio cotbtrito/Trapico me-

i

diaàte fufcepta, opuseftalez ,|re, ac

ylo. Cothurnus erat ge-

& periculi plenum:de multorum|nus calceamenti altioris , quo

enim fceleribus , qui jam rerum| actores tragoediarum utebantur.

potiuntur , fcribitutó &impun|Cecropius appellatur , id eft ,

,

gt

y

vix poteft. ,4/ea, eft 'proprit|Athenienfis , à Cecrope Rege

[5

T

ludustalorum, qui periculofus,| Athenarum prim9 ; quia trapve-

t j

& incertus vulgó eft : undead|diamaxime Athenis viguit, ubi

g

Mn i

fipnificandum cafum quemlibetl Sophocles ; Euripides, &c. flo-

2 &

periculofum , ea vox adhibetur.

ruerunt.

yucd

Tucedis, dz'c.Idem facisjac fiin-

Reir. Reus , illum fignificat,

i

cederes per cineres, qui tegerent

quicámque eaufam dicit , five

(i

ignem fuppofitnm : quod nemp?

fit nocens , fiveinnocens.

fine gravi periculo fieri nequit.

Curie. Senatui.

Jne

Itf u

Pauliim dr*c.Omitte paululàm

Cui laurts, c.Qui de Dalma- '

vel ffin

res adeó tragicas theatro , & fce-

tis triumpháfti. Suntautem Dal-

nz committere. Erat Pollio Poé-

?M

matz in£llyrico; quz regio eft

,1

ta optimus,tefte Virgilio ; & hoc

in ora maris Ádriatici , contra

de trageedia aliqua,

Pollione;Italiam. Dalmatisz urbs erat pri-

inchoata, rectiüs quàm de hiíto- maria Salonz,

quam Pollio cepit.

ria intelligas.

jiam nunc, do*c. Laudat Hora-

mgnlläm

Publicas , do?'c. Erat enim tum

tius carmina Pollionis de bello

Pollio Conful : enjus Magiftra-

us fe

dvili, tam graphicé, Gornaté

vt

tus münus eft erdinare? Rem-

ab eo feribi coepta, utin ils res

publicam, que bello civili erat

A

ipfa geri, ccerzni, non marrari

i0»

admodür perturbata.

&xaudiri viderentnr.

Grande iunus.. Grande opus

Corunum.PBuccinarum , quz

tragcediz faciends.

olim à cornu , pofleà ex zre factz

4

funt,

g

A72

Q. HORATII FEACCI

!

|

Perftringis aures ; jam litui ftrepunt 5

;

l

|

(mpus p

jam fulgor atimorum fugaces

Telat

H

Terret equos ; equitámque vultus;

Audire magnos jam videor Duces,

:|

us u

Non indecoro pulvere fordidos,

lt kdi

Et cuocta tertarum fuübacte,

N d

Pratar atrocem animum Catonis,

ul

[

CT

Juno , & Deorurfi quisque amiclor

Afris Inulta cefferat impotens

Go rtadi

Tellure , vi&torum nepotes

Mect

Rettullt inferias Jugurtha,

Qi

Quis non Latino faoguine pingulor

Atf

0

T

funt. Proprié cornua fünt bucci- manis fumere , illi 3À

Q

nquam , Dii

I

ngbreviores , & intorte: litui

OiDnanos

; Ane

Tet

I

Dotes

& pofteros

[

M

j

ltits

veró funt buccinz longiores &

üloruin Romanorum, à quibus

- Aulitum

parum incurva.

vi&iolim erant Afri , vicilhm

m n

iimnolárunt in bello civili ; tan-

Peïjim'iigi:*. Feris, tundis.

st

Non :decoro.Gloriofo pulvere; quam victimas placandis Jugur-

| tàed

quemfcilicet in militari campo| hx Manibus, &Af orum urbris;

| Ortens:

collegerunt.

atqueita poenas Romanis retule-

hftibus

Quucla terrarum. Cunctas ter-| runt , ac repofuerunt. Afros ulti

Gfl)g/e,

Tas. Sicalioloco dixit , amora|fanr. [uno Carthagini, & Africz

|- Dunpj,

cHrarum . pro, amaras curas, iapens? favebat. Virg. I. /En.

Yüs Rer |

Grzco more.

(

Go

lufevias. Erant inferiz facri-

-»65o

ltyrsd

S&baCla. À Cxfare domita.

iici

a,qu

euc

bant mortuis, &In-

D

.

Cazonis. Dictus eft ille Catojferorum umbris.

Solebant :au-

Mi i,

Uticenfis ab Utica urbe Africz,|tem prifeis temporibus immo-

Mib

in quam cüm fe poft pugnam |lari aliquod ? captivis hoftibus,

"d

li

l T-äa; D TE!I

pharfalicam conjeciffet , a

Ucdl-

ad placandas cezforum ducum

&

rétque appropinquare Cafarem, umbras, & ad eorum tumulos

Prg

mortem aífer re

fibi. maluit , madari.

3

quàm fe illi dedere.

Sugurtbe. Fuit Jugurtharex

Vre

* gutnodrc.Sententia hujus loci Numidiz in Africa. Is grave bel-

Ti

hzceít: juno,& ? diis alii , qui- lum geifit cum Metello primüm

cümque Afris olim faerant ami- mox cum Mario; demum à Boc-

€

cioresin bello fu

e

rthino , coa- cho Ma

t

anie Rege , ad quem

AU

&

j

-

Guque tamen

nanorum viri- confugerat ; proditus ; in Marii

bus, & fato fuerant ex Africa poteftatem venit, à quo Romam

inulta difcedere impotens , id ductus, & oftentatus in trium-

eca

ecaá

tus eft, anng

r

e€ft , quia non potuerant ulcifci pho, in carceren

W

T

.

Afrorum cladein, &pænefs äR.o.-:U. C. 648. Sallu(tium acïi

«

efía-

"

ODARUM LIEB.

16

73

Campus fepulchris impia pralia

Teftatur ; auditámque Medis

2

?

H

Helperiz fonitum ruinz

uis gurges , aut que flumina lugubris

Ignara belli Quod mare Dauniz

Non decoloravére cedes

.

3

r

Quaz caret ora cruore. noítro

Lj

Sed ne , relictis , Mufa procax , jocis,

Cez retta&es munera nznlz :

Mecum Dionzofub anito

Quzre modos leviore ple&to.

Toflntur. Oftendit, fepulchro-;

D:ouco. Venerl facro. Venus

rum mulutndine, quàm fzva dietaeft Dione: quo nomine ap-

.inquanþm

fuerintillabella, impietatis , &lpellata eft quoque Veneris ma-

l)

crudelitatis plena,nemp? civilia.;ter , Oceani, & 'T'eth yos filia.

Ill;

Auditumque Medis , d?c. Cla-

Modos. Carmina.

fl

II

W

dem & ruinam Italiz, que olim! — Leviore,d»'c. Jacofa nempear-

Hefperia magna dicta eft;tantam!gumenta levioribus modisix nu-

)

utà medis,remotiflimis videlicettineris canenda ; trápica , feve-

Orientis populis; &Romanorum|rioribus , & fortioribus.

hoftibus ; audita cum gaudiofit.| Ple&re. Inftrumento, quo fides

l

Aitos u

Gurges. Quilacus, que freta ?ll rz percutiuntur : quod nunc

ia

Dounie cedei.1taloram, Dau-lex

equinis vulgó fetis fit , aliàs,

. , A

nus Rex fuit A

Ita-lin

r pectinis , ex ebore , aut

puliz , que

g lt*

liz pars eft.

iit. Q,,ut»;o conftabat.

i

Decoloravere. Sanguine intece-

j

Hanc totam Oden eruditi qui-

Jebant d

Sed ne. de*c. Sed , i mea Mu

damita explicant, ut velint ab

noli refricare veteres illas

a

1tmo

Q

1« |tiorado invitari pollionem adab-

I(U

b

relas , relictis , quz te decent.|folv:

eucd

du

anm,

4

quam inchoárat, belli

m

amocenioribus argumentis.

civilis hiftoriam, omittendásque

, um

Procax. Audacior.

tragzdias,quas intermifsá tantis-

D

Ceeneniemunera.Nerífus lugu- Iper hiftori , fcri

pu

tabat. Hac

n

bres;qui olimà Simocnide,1 yrico

porró verba, mox ubi publicas res

d

Poéta, vel inventi, vel precipua

|

ordinayis, exponunt cum "T'urne-

Ti

cumlaude facti funt Dicunmr!bo, &ah'is,poftqvamReipublïCæ

]

joc

illi nzniz Cez; quia Simonides|hiftoriam, & bellorum civilium,

j quem

natus eff in Cee infula marisfordinaveris,digefïeris;&ordinc

i Maii

JEgei, propé Eubceam. Eft. au- confcripferis. f'avet huic expo-

Romart

tem, Neaja, carmen in funeribuszfitioni ultima parsOdz , in qua

cani folitum : interdum fumitur Pollionis fcripta laudat:non eum

; u

f am T«

propuerili caniílena.

jigitur dejerrm à fcribe

ndo.

1

]

ODE |

Z

74

Q. HORATII FLACCI

hi

QODE d

i'lus "

um ,

Coutemptul pecunia , lans. liberalitatis.

Gd ]

ib ]

Ullus argento color eft, avaris

b

"

Cuídrin

Abdité terils inimice lamnz,

ML M F

Ci*f')** l& Hxäüi,&n Íi tempetato

A

nE

j2

endeat* ufu,

u v

Co

Vivcr cx*cn*ü Proculejus evo

Nl

lttm

Notus ln frattes/animi paterni

Illum aget penn& metuente folvi

m

pÜ

NuLur, & c.Ordo eft : 6Crifpe Saluftu hiftorici ex forore ne-

Sallufti! inimice lamnz abdite: t poss de quo agit Cornelius'Ta

s Nl

inavaris terris , nullus eft argen-i citus , Annalium lib.

2

2*

I;aulo

li

i

to color , nifi uífa temgudto antemediun

: quem ab hiftorice

£ü

Cuk

fplendeat.

-

adoptatum, & maonï potentià,

f2s.n

taS, p

chritudo:

lia

Color. Digni

f.ï,mzmsque opibus modeftiffime

w

um; )uVL..t peCUhlug n

tari1s.

ufum ait.

G.

Avavis. Avaraterra dicitur ea,

Extettto &vo. Lorgo tempore

Qf(,l

inqua aro entum utïfOL itur qma

pmdu io ufque ad feram pofte-

LO'A 2l

illud celat, ut avari facurant.

ritatem : immortalis erit Pro-

F&U [

4Abdire , dz:c.. Qui es inimicus

cuLxhama

& memoria.

AR

Tij

Jaminz defoffz in terra ; qui non

Pr mu!cjm. FuitEques Roma-

armas laminam, feu aurum ,

ab-

ere:

nue, Augufto carus: eJu( fratres,

P

dere& íurtim terrz depon

SEYe $.

pio, & Murzna, cüm ob arma

J

^if

qui ab averitia es alienus. Legen-ii

in b,uo civili contra Auguftum

ef

U

d

dum potiüs, aóditz, quàm Yab

, patrimonio fuo 1pohan

I

.:

d'to,nempc aygettzo5 quae vox

fuiffent, Procu c;usbcm:l 1ia de

M

l

n f

;

eftin pnmo verficulo Odz: hac

E*L? TO .LQL]S par leuv cum xUHS

gt

enim duo verba , inimic lamne , äwu.t, in fm—pdms amantiffimi.

-

nec bonam

,

nec fat Latinam

Norzus. Nobilis, celebris.

ROW

eficiuntfentendam , fi] legan

m"-

tUl

dAnimi.propter animum Grz-

[2

2.

öubm udi

un

un

t Grzci

h,a

fola: quz laus ex

el

ít, & guis ca locutio.

inimicus laming dicatur eiTe ?

p

iil

n propter,

qu

1

n ardld

!

ipartic

[

[/

Lamue. Prolami

n

ilE.

Eft:

2^Au

atu-

illos gignendi cafum pott

|lat.

j

f

tem lamina , bractea metalli :

4;:5: Vehet, tollet.

|

JViersente

Jg.

au gar i

[

fumitur híc pro ipío argento ;

í

Joloi.

velaur 0.l

l'l»u.... d 1me

r volante , (:,x. vi-

|

Crifpe Sallufti. Fuit ifte Crifpi| igente.

üg

uper-

i

»

T d

Lj

RUM. LIB. 5j

T$

i

Fata fuperft

//f

Latiüs zegnes avif*ïum domando

(

P

[

Splrltum , quàm fi Lyblam remotis:

Gadibus jungas , & üterqse Ponus

N

Servlat uni,

Creíclt indulgens fibl dirus. hydrops

Nec fitin pellit , nii caufa morbi

Fugerit venis , & aquofus albo

Corpore languor,

Redditum Cyri follo Phrzaaten ?

Supe fler. Poft illius mortem pro ipfo hydropice ea vox po-

ádhuc vivens , & fuperans.

initur.

x forte t

Reoner. Kec mbs

5

x eï' na

re pof-

Canjäz 20rbi. Aquaintercus.

Ornez

-R

taáte

Redditum, dgc. Ordo eft, vir-

fis. Kex eít, qmï bi 1m; )e

t

U

e

ens plebi, eximit nu-

Zvidum fpiritum. - Avaritiam,

Cugl(l tatem mz UJ um opum,.

in

beatorum Khmdt-.n reddi-

m

Lybiam. Keoionem /

z.

tum Cyri folio.

Sententia eft :

Remoatic. AL» um diffitis.

omines virtute przditi , ab fto-

Gadibus. Gadesi

nfula & urbs

ii

hda vulgi opin *'one diffentten-

eft , in ultima Hifpania àd me-

tes ; C"Ce' punt € $ numero beato-

ridiem , Cadie ; unde noi

1

rum, felicem non putant idcircó

freto Gaditano, per quod mare

hraáten ,. quód in foliuin Cyri

f

n

Mediterraneum in terras influi

fuerit reftituru

Tue

0f

Phraaten. Pl aates, Rex Par-

quodque patrio fermone , ab

loco vicino vocar

Hifpani de

tïxorwn,( b moresb

Db8rDaros ,

oD

10

ii

j

Gibilterra.

pàátrem, & triginta fratres, cum

[

Uterque petius. 'Tum qui eft

ixho fuo

natu

maximo inter

W

in África, tum qui in Hifpania.

fe&os, in exilium à fuis pulfus

!

3

i

es Hiufpa

ef

fubfüituto illi Tiridate ;

Nam Carthagi

Mi

partem diu obti

ierunt; urbem-

ipoftea tamen Scytharum | oge

que no

mine CgLLP?gu"«Wïi inea

in Regnum eft reftitutus.

Cen-

condiderant ,

que Carthàgo

fule Indicem 1I, demam ;'ad

fiova dicta eft.

N

de etiam

|

ann. U. C, ]3?.

Créfcir. Morbum auget. IF'

Juftinum , lib.;

. Cap.

.

Di-

N

dulg cwf7w : culvquens biber

citur autem , C )«rz folzum ; quia

U

u

T

pi

H yrtmpf. Ita voca-

ïx.

um Perm'"m à Cyro fun-

tur m

us

s , quoal

li

im

enta, im-

I6l

da

H

«L..lm, à Parthis pofteà occu-

idi

m

V

patunfuit ; non quód Phraates

Vr

aliqua indo carnes in

&

aquam r

of

Ci0

fo

1'/*7'"

tur ; uhde 111

ur

»

Lylle(ïbtn-,as, aut hares: Oro-

tumefcit cor

us L,»

;allet : ïuæ dis enim filius fuit.

uj

&

Bea-

;;

u

76

Q. HORATIT FLACCI

Felios

Diffidens plebi , numero beatorum

n

Eximit virtus ; populámque falfis

4

*

Dedocet u:i

tà pinzi

;/Vocibus, Regnum & diadema tutum

bram o

Mul

Deferens uni , propriamque laurum,

Quisquis ingentes oculo irretorto

li

Tucrisgy

Spedtat acervos.

T at

Beatovum. In hac di&ione ul-

Laurum. Coronam , laudem

! Din

tima fyllaba eliditur ob voca-

victoriam.

MT

Oculo irretorzo. Qui cumulos

dsm pofitam in fequenti ver-

At cotm

fi, ad quem ifta fyllaba per-

auri:atque arpenti ita prztere-

tinet : idem obfervare oft in

undo afpectat ; ut ne oculos qui-

Yage,

Ode 3.

demreflectat ac retorqueat ; id

i

Dedocet uti. Docet non uti fal-(eft , qui nullà cupiditate illorum

fis vocibus, eum felicem vocan-|ac defiderio commovetur. Rur-

"

l

CUT

do, qui felix reverà non fit.

süm irretortus oculus dici peteft,

Taqm,

Deferens uni. illi nomen Re-[non invidus; invidi enim obli-

?

Trlari;

gis, felicitatem & gloriam tri- quis ; & limis oculisea folent af-

V eur N

buens uni, quifquis,&c.

picere, quibus invident.

literig

: vt

ODE

HE

quis fer

Wormag

Mentis «quabilitas ubique fervanda, . Mortis neceffitat.

( indic

qa

j

n

:

Quam memento rebus, in arduis

Y

t

E

Servare mentem ! non fecüs in bonis

i

1p]

2

' Ab infolenti temperatam

Tünre

Latitia, moriture Delli ;

Seu mæPcu's omni tempore vixeris ;

w

u

Seu te in remoto gramine per dies

n

Wtn

Ul ve

JEquam,dec.Ordo eft. O Delli;]per vixeris moe(ïüs ? five ali-

Füln

memento fervarein afperis , &|quando genio indulferis , maxi-

Büie

arduis rebus mentem cquam, idimé

feftis diebus.

femmn,

n

eít, moderatam , & zquabi-

Deli.

Dellius fuit hifforicus,

x

lem ; eandémque in rebus fe-

l& orator infignis: à Dolabella

btty

i

'ad Caffium ; à Caffio deinde

eundis ab infolenti letitia tem-

itranfivit ad Antonium 5. novif-

peratam.

.

|

Morirure, do'c. Siqui

dem ali-fimà ab Antonio trausfugit ad

I^

quando es moriturus ; five fem- , Cafarem.

Recli-

LT

T

ODARUM LIB. 11 -

277

Feftos reclinatum bearis

Interíore nota Falerni 5

Quà pinus ingens , albáque populus,

——

Umbram hofpitalem confociare amanz

Ramis , & obliquo laborat

Lympha fugax tcepidare rivo,

Huc vina unguenta , & nimiüm breves

Flores ama:ha ferre jube rofz ;

um , Id

Dum res, & ztas, & fororum

)

Fila trium patiuntur atra.

; Qu

1t jid pratee

Cedes coémptis faltibus, & domos

ge ts qe

Villàque, flavus quam Tiberis lavit,

OrQuat jX

Cedess & exftru&is in altum

fitate lorut

vovetur, Rut

Recliuatum. Jacentem , refu-

*

ocietatis ramis umbram efficere,

iuiporef?;

pinatum.

quz gratum epulantibus hofpi-

ii eim

tium przbeat.

T? beavis.Te exhilaraveris;ge-

ia lat

nium curaveris.

Latorat trepidare. Cumlabore

jdunt

Interviore,&c. Falerno optimo,

trepidat , propter lapillos nimi-

& vetuftiffimo, Amphoris vini,

rüm obftantes. l'repidare autem,

quas fervatas Romani vellent,

:eft agitarefe huc illuc, & anxi

notam apponebant in o

perculo;icommovere : feftinare ore.

j nf

quz indicaret, quod vinum effet,

Fleresvofce. Rofas , quz nimis.

quo anno, & Confule conditum |cftó marcefcunt.

Quó vinum erat generofius ,,&| — Res. Opes, vel, idoneum tem-

fevari dignius eó interiore locojpus, opportunitas, occafio.

celle vinariz condebatur, utpote| Sororum trium.Parcarum.Dum

frigidiore, & ad fervandum vi-|vita tibi fuppeditat.

num aptiore. Rurfüm quia pri-

ZAtrg. Funefta; quibus vide-

i* quique amphorz bibeban-

hicet refectis, morsobeunda ne-

ceffarió fit.

tar, ultimz interiori loco pofitz

erant vetuftiffimz.

Cedes. Difcedes, demigrabis.

Falevui. Falernus mons. Cam-

e d

Coempris. Undique, aut, fimul

J

[jv

paniz tale , ab eo vinum Fa-

à teemptis,

]^

D)

lernum nomen invenit.

Flavur. Pulcher , vel,flavas

5

Quà. Id eft n qua parte horti

arenas volvens.

1.

1

i

108

]la

tui, aut villa. Legitur etiam,quo;

Lavir. Eft in indicativo; à ver-

:

id eft, quo in gramine, loco.

Um]lde

bo , Lavere; quod olim ufürpa:

povil

ZAlba. Populi frondes , aversá!batur , Pro Lavare.

parte, albicant ; adversá, virent.

Extvufhis in altum. In cumu-

pit 4

Umbraun , d. Gaudent con-;lum congeftis,

Diver-

u j

Q. HORATII FLACCI

otietur heres

Divitiis

hus $g

Eítos

Divefne priíco natus sb Inacho .

Nil íntereít , an pauper, & infima

lbu, Ag

f m d

De gente fuüb .Dio moréris,

Vi&ima nil miferantis Orci;

lt mods]

^

3

Omnes e

[9101

n

Milig

em cogimur; omnium

Unds fD

Verfatur urna ferlüs ocyus

Sors exiuta, & nos in eternum

D ol

h, &

Exllium impofitara cymbz.

Ms

Di-izefnä, do*c. Ordo eft : nihil

nemp?, ac tumulum.

LT

intereft , an fis dives , & ortus ab

Verfatur. Àg

tatur.

1

Inacho, anpauper , Gobfcuro

Ver[azuy urna,d7c.5

uaa

et me-

triratio. vocem hanc. in ablati-

1j

qua

loconatus , ne tectum quidem,

l

vo pofitam , ordinemque hunc

i

ipuni

& domuimn , quó te recipias, ha-

L eum

beas: quippe futurus es perindegeife: forsomnium , id eft, mo-

hi

A0rRt

Q5

victima Orci nilmiferantis, di-|riendi fatalis hora, feriüs ocyüs

vites zqu? , ac pauperes damnan-|exitura, verfatur , G moveturif

* am)

Ui te

tis letho.

urna: nempé Jovis, aut judicum

"un-

ead

Inache. Fuit Inachus Rex Ar-!trium apud Inferos; qui fii

?

givorum, Abrahami

ec

"Pf

jualis,autitur à

jc

Poétis tabellas nominibus

bwi ]

petens, ;

etiam 1illo fuperiot ;««

is fülia.omnium hominum infcriptas

Floruitlimovereinurna , fivecifla ; ita

u Cae

Jo fabulis celebrata

circa annum mundi 2200.

nt iimoriantur primi, quorum

:

LIG':;.':J&

Genute. Stirpe , familia.

nomina priora educta fint.

Sub.Dio,Sub nudo , &

aper-

Ez nosiu azevuum, de'c. Ezqua

n

to Coclo.

nos impofitura eft cymbze:. Cha-

q

« '*C

Moreris. Habites , degas.

rontis; ut ]n iternum exilium

Eodem cogimur. Eundem in|ab eo deportemur, nempeultrà

ne

locum .. con

LA

limur.

Orcum|[Sty

[e]

E

.

1, in Inferos:

i]

ODE

IV.

J

"

Tiburtina , €9. Tarentina vegionis kmænimttm

j W

[

laudat.

Eptimi, Gades aditure mekum, &

lj

Cantabrum indoc&tum juga ferre noftra, &

Gades. Vid. Od.2. hujushbri.

Sepzimi. Fuit ille Romanus;

fques , idémque Poéta bonus,|

Adizure, c. Qui mecum itu-

rus esin Gades ; nempe cum Àu-

Augufto carus, amicgs Horatii. l

gufto,

*

ODARUM. LIE. IT.

79

Batbaras Syrtes ; ubl Maufa femper

*

Jftust unda

*

Tibur, Argeo pofitum colono,

Sit meg fedes utinam fene&ta !

Sit modus laffo maris, & viarum.

Milltieque !

Unde fi Parez probibent inique :

Dulce pellitis ovibus Galefi

Flumen, & regnata petam Laconi

Rura Phalsnto.

T.

llle terrarum mibi preter omnes

n

Q1

guílo, qui anno U. C. 72

$.

:el-Turbs prim:

ia Peloponnefr.

Coleno. C

lum Hifpanis intulit ; qnó fe-

olenus interdum eft,

It

cuturj eum erant Septimius ,

qui

«

30

2!

& Horatius.

rum colit, agricola alias,

Vel; quiparatus

ut hic, eum fipnificat , qui ex

es me amicum tuum fequi in

urbe quapiam commigrat., ad

ultimas terrarum Oras , etiam

3.

$d

aliam habitandam.

ufque ad Gades , Syrtéfque , &c.

La[fo seris. Fatigato mariti-

bu

Et verb Auguítus , Cantabros

mis itineri

BU

$5 quando me fa-

es

petens, non videtur in Lybiam

m

tetasbelli, & itinerum ceperit.

aut Gades iturus fniffe.

Canzabrum. Cantabri funt Hi-

Eratitáque tunc id etatis Hora-

tius, utadhuc gerere bella, &iti-

iil

iif

fpaniz populi, ubi nuncBifcaya,

nera longiora poffet fufcpere s

Án!

Hifpanorum ultimi à Romanis

o

nemp? annos admodüm4o.natus

domiti: eos Auguftus debellavit

Unde, i*c. Quo ex locojid eft,

[

anno U. C. 741. Vide II. Indi-

iTibure , fime Paree prohi-

i

cem Odarum,

bent, arcéntque, petam flumen

Indotum, ée'c.Qui parere Ro-

Galefum ,

"m

fanis nondum didicit.

elebre ob oves pel-

litas; petam agros , ubi Phalan-

Syrtes. Loca funtarenofa

&

tus Laton regnavit. 'l'arentum

periculofa , in Africz littore.

defcribit , propà- Galefüm flu-

Maura. Proprié dicendum ef-

men fi

, in Calabria.

(

fet, Lybica ; quia Syrtes duz,

6

Pellitisovibus;/ Oves. "Taren-

major& minor, procul

aor

ab

unt

à Mauritania.

tinz, propter lanz bonitatem ;

'f

pellibus & quafi veftibus in-

:ä

|

Tibur. Eft urbs Italiz amocena,

tegebar

utur , ne igíarum ]ana

€ondita olim à 'Tibure , homi-

AT.

inquir

lc

ne Greco , qui Árgis profectus

Pj

?

37

H

lauto. Lacedemonius dux

Jus

J]or

inTtaliam venit.

Cl

qtil

fuit, qui

cu

1

p

artanis Italiam

*

À

J

Argeo. Argive.

Argos eft

petens, Tarentum occupavit.

i

g 10

Rider,

ä

0

8o

Q. HORATII FLAGCI

--

Angu-lüs tidet, u

bi non HifBpetto

Dils g

Mella decedunt , viridique certat

Bacca Venafro:

fimpdl , 1

Vi quo

Ver ubi longum, tepidáasque: prebet

frgl

upiter brumas , & amicus Aulon

!

M

[

Fenili Baccho mínimüm Falernis

iTeaum Dj

Invidet uvis.

Bof ld

Illete mecum locus , & beatz

(inf

Poftulaat atces ; Ibi tu, calentem

Tu

Debita fparges lachryma favillam

n p

Vatis amici,

Dufs pam

Ridet. Placet.

Auloi..Mons eft.vini ferax,

Te tur

in Calabria.

Hiümetto. Mons eft Grecie

prop? Athenas, ubi mel opti-

Minimim, &c. Id eft;uvas fert

)

prc

mum , apes lectiffimz.

P

non deterieres iis,quze nafcuntur

oaban

Deceduur, ln

H

£

eriorá, deteriora

;;

, CO

in Falerno, monte Campanie:

funt , nihil cedunt melli Hy-

invidetur enim melioribus.

ubl Q

M

Y

inettio. Decedere , eft locnm al-

"Arcer. Colles, quibus Tibur

A

nj

teri, ut nobiliori , cedere, inte-

eft impofitum.

DT

riorem fe fateri.

Caleurem favillam. Meos ci-

Mu

^ :Bacca , de*c. Oliva: ubi olivz

neres , cadaver recenti

rogo

Mi

nafcuntur.pares Venafranis. Eft

uftum.

2l

UI

Debira. Mihi Propter amici-

Venafrum Campaniz in Ít

oRpiLünn, ubi olivz. preftantes.| tiam.

i5f

h

jrty

O D.E V.

Vi

Pompejo aro , inpatriam pof? bellum civile

)j

redeundi , gratulatur,

A

AT.

Szpé mecum tempus in ultimum

q)(] Ó

,

"n

ll

AT

Dedu&e ! Bruro militiz duce !

Tbtttr

At ö.äm?

Quis te redenavi; Quiritem

Jjb

Temnpusic.Qui Gep? adductus;rat ille Varus ; quam nifi exo-

n

es mecum !in ultimum vitz di-|raviffe , exul , privatus jure civi-

Wenn 1

em, & periculum, quando. Bru-:raris, & hoftis patriz vixiffet.

u

1

to & Gaffio ducibus, contra Au-|Meritó igitur ili gratulatur

*titg

IH

tius quód civitat

i& patrie

T

1

gufhun arima ferebamus.

C

i

A

arum

& 'mum.

Ouiritemi. Civem. Romanum,

us fuerit , & p

"M

T

IE

Veniam ab auguíto impetrave- 'illud Quiritis, feu Romani civis

i

nomen

IY

J

xf

ODARUM I.IB, IT.

Diis patrils , Italóque Coclo ,

Pompel , meorum prime fodalium ?

Cum quo morantem fzpé diem meto

Fregi coronatus. nitentes

Malobathro Syrio capillos $

Tecum Philippos, & celerem fugam

Sen(i , relidta non bené parmula ;

Ciüm fra&a virtus ,. & minaces

Turpe folum retigére mento,

Sed me per hoftes Merzcurius celer

Denío paventem fuftulit a&re ;

[E vini f

| Te rursüs in bellnm reforbens

defl as

homen-rccuperavcrif- Quiritesiurbem Theffaliz: tecum $ przs

Ipnzfcugn*.:

olim vocabantur Sabini, à Cu-ilio fügi; clypee turpiter abjecto.

du

janie.

ribus,eorum urbe prünaria:;jVidell. Indicem Odarum ad

eau

mox; ubi cum .Romnnis feeduslannum Urbis Condite 712.

y TU

icére. & inunnm utrique popu-|. Cs fratta virtus.

ando na-

n

lum coaluére, Quiritinm nomen]ftri

ercitüs vires fra

i

ziuerunt

Romanis datum eít. Liv.

4

"rninaces,do*c. Cüm duces

Moraniem,Lengiorem,ut dies na(tri , qui minasin O&avium ,

eflivi funt: vel, quimihi te-|& Cafarianos ja&abant;czfi faé-

pE aj

cum epulari cnpienzi longus vi-|re, ac interram pronicecidére,

debacar,

Milites generefi,cüm cadunt;fo-

Mero fregi. Ia divifi , ut me-]lent humum dentibus mandere;

liorem partem vino tecum , & val, prz dolore & rabie ; vel, ne

poculis darem. Vide Oden 1.lib.|quem gemitum fa. fortitudine

1. Nec partem folido , ie'c,

"

indignum edant.,

Coronarus capillos, Sabauditur,| Mercuriur. Virorum doctorum

fecundüm,;atízp?fit apud Po:-|patronus Horatius eraditionis

tas Grecomere: habens capugfuz famz, carminibüfque ac-

floribus corenatum , & nitens ,|ceptam retulit veniam,quam illi

five delibutum un

guento Syrio.JabAugaftoMzcenas impetravit,

Malobazbro, Eft

Malobathrum) De

n[o aére, Circumfusá nube

j

felium qnoddam, íive frutex

»[tectum, Sic Homerus fingit fer-

referens nardi odorem , cuju

s|vatum /Eneam ab Apolline , Pa-

iagna copia in Syria: exprimi.|ridem à Venere, &c.

tur ex eo Iiquor, feu oleum odo-

Teruriis, doc. Tacafis Drato,

i

xatiffbmum.

D2

&Caffio, ad 'ompeium filiam

Tecum , &e,. Interfui tecum!in Siciliam perrexifti , reliquias

Pugua commiflz ad Philippos, belli civilisperfequens. Met&-

gormel

phora

P

[

€»

.HORATII FLACCI

Unda fietis tulit eftuofis.

De ib

Bacch

Ergo obligatam redde Tovi dapem ;

Du

Longaque feffum militia latus

Depone fub. laura mea ; nec.

|

Parce cadis ribt deftinatis,

gototibusse

Obliviofo lzvia Maffico

qu

Ciboría exple; funde capacibus

li

Unguenta de conchis,

Quís udo

D

J

Depropetare apio coronas;

1 Mo

Curatve myrto ? Quem Venus arbitrum

phora dueitur à Charybdi , que

Concbis. Vafculis & concha,vel

naves ejectas reforbet; vel à tem-

in morem conchz factis.

^uttt

-.peftate, quenaves, in littore

Deproperare,dc. Citó contex-

tranquillo & vado pofitas, ali-

ere.. Quis ex humido apio , vel

quando in altam abripit,

&myrto, nobis eeronas conficere

Ü w

Dapem, Epulum, Jovi, fi redi-

properar, quibsus utamur in con-

res in patriam, promiffumn facri- viviis? Vocat apium udum; vel,

|

M

Va

ficium.

quia nafcitur commodiüsin pa.

Yery

Larus, Corpus: pats pro tote.|ludibus; vel, quia. vini fumos

U

Laurau mea. Aliquam füi horti calorémque mitigat.

-

Mnice V

arborem indicat; vel, patroci-| QuemVenus,dsc. Qlisnofh"üm

nium Mxeenatis fignifieat, quo erit, qiem . ja&us Veneris ma-

trlty )

protecus, utlaura falatari , fal- giftrum. convivii creabit , qui

Qit

men,id eit, iram Augufti e£ iregnavini fefferis fortiaturrNam

B

£agerat.

id moris erat , ut fortirentur tef-

TU (EmPCr

L«via. Attritafepé bibendo : iferis, quis bibendi effet arbiter.

l

terfa & nitida.

Venus vocabatur tefferarum ja-

&cn E

Maffico. VinoCampaniz gene- | &us felieiffimus, ac tefferas tres,

Mi

rofo ; obliviofum appellat: quia|fingulas punctis fex notatas, po-

maloram oblivionem affert vi-| nebat

infeliciffimus contrà ,

ä!!;iün

..

Lf

l

nuin.

qui notatas afferebat fingulas

j

]

Wi d

Ciboria. anhpvamciora.

T

Ci-lunico pan&e', & canis vocaba-

n .

boriüm nomen

botium e

Ít;

tür. In ralis (qua officula vocant

pm,

m

n

fignific

proprié

Horem, aut Galli) Venus, feu jactus ille fe-

folinm fabe /Egyptiz ; quod fo- lix , tum erat, cüm tali quatuor,

IM?M

lium igftar galeri capax ett,& ad |(totidem enim vulgó mitteban-

Wotiros

Rn

cujus fiimiliradinem poenla quaz- tur) finguli diverfis notati pur-

n

daimn fa&a,ciboria funt appellata. | &is jaciebantur. Vide lib.1.Od.4,

W

LO

Exple, Exhauri; vel, imple; Porró Romani forte cligebane

auauim jue enim vox ea fignificat .aliquem in conviviis, qui com-

Afj

n"*nüæ

pos

An,

' I"-w,v

p -

ODARUM LIB.1I.

Dicet! bibendi ?

Non ego faniüs

Bacchabor Edonis: recepto

Dulce mihi furére e(t amico,

potoribus vcluti prafideret, qui,

Bacchabor. Bibam;

|

quid, quoties, quomedo:bibe-

|

Edonis. "Vhracibus , qai biba-

rctur,ediceret; & ille arbiter

iclores erant,

Edon mons eft

bibendi dicebatur.

Thracim, wnde vicini pepuli

Dicet, Defignabit,conftituet. Edoni funt. vocati.

Saniis, Moderatiüs.

Furere. Largiüs potare.

O D:B VE

Aeonchagt

fidis

Monet amicum [uum Valgium , ut/ mortem

Cb contei

deflere aliquande definat.

Lf u

jloso,

onasc

mf

On femper imbres nubibus hifpidos

N

i

jft)

Manant in agros, aut mare Cafpium

(l pt

Vexant inzquales procellz

TOR

Ufque; nec Armeniis in oris

D

Amice Valgi , ftat. glacies iners

gj

; fenerite

Meníes pez omnes. ant. Aquilonibus

Querceta Gargani laborant

etbit

A

Et foliis viduantur orni.

turti*

Tu femper urges Hebilibus modis

H

A

l

stb

Myften ademptum ; nectibi , Vefpero

ferinum)

gf

nduntur.

Nulibus mauant. Enubibusyimmobilis, & concreta; vel;

o

quia frigus facit inertes,

TO

Hifpidos. Squallentes, triftes ,

pluviis deformatos,

Quercera. Loca quercubus

il fmglïlllf

Id

confita.

:ani

n

svo*(ïü

Cafpium. Su

pra Perfidemeft;| — Gargani. Mons eft Apul&.

i

in Afiaad Sept

entrionem,

Laborant.Vexantur,agitanturs

Inæqurzle;.ïncon&antcs,modö

Viduantur. Spoliantur,orbantuz

h

atrociores, modó leniores; vel ,

1e541l

Urges.Profequeris,defles lugu-

quz maris zquabilitatem. tur- |bri carmine, Erat enim ifte. T.

gt pl

bant.

p 004

Valgius Pozta infignis , de quo

Ufque- Semper.

"T'ibullusita canit: algius , éter-

"m

Arimentis orir, Armenia eft|yo propior non alter. Hemero.

quar .

regio Afiz, circa Taurüm mon-

Myflen. Pxopr

P i

tem.

ueri,

?um eft nomeri

.i.

Ti

Neá

j t. Iners, Vel , qüia glacies ftat

QO. HORATIIFLACCI

"

|

l

3: Surgente ,

decedunt amores,

ldis, m

Nec rapidum fugiente Solem,

lnttà

At non tec zvo funcus amabilém

Eüg

Ploravit omnes Antilochum fenex

qiedidusf

Aunos; nec impubem parenres

lortaffe

Troilon . aut Ph ygiz forores,

Bähï!omæ,

f

Flevére femper.

D-Gne molltum

D

Tandem querelárui ; & potiüs nova

Canrevus Auguili rrophza

DI

Cafaris ; & digidum Niphatem 5

I!

$

Medümque flum:n, gendbus additum

tv

lt

Tsj

"Nec tibi, do:c. N

tu:s lo ctar:

Inpubem. Jyvenem,imberbem,

42 Cidiy

Pareines. Priamus, & Hecuba.

ab amore pueri profectus , dece-

dit , ceffat, quiefcit , feró , nec

Sorores, Catfa

:dra, Polyxena,

man?; neque cüm primüm ap

Ürojinr , Soroses Troili.

Querelarum. Verba definendi,

parereVefper incipitjneque c ii

Dil

apparere definit ,/& fugit.

apud Grecos , genitivo jungute

!

Vefpero.V etper, five Vefperus; car, qno more ,

vocem , defio s

l

1

;|hic Horatias pofuit.

aut, Hefperus, Venus dicitura

"

a(trologis, Ea ftella ; cüm cires

Nova

i

c. Auguftus, circa

*

E

ho

713. Armeniam à

Soleim inOrbem vertatur, modo jannuim. U. €

n

arthis vindicavit;

qui eidem

illum fequitur, id eft;poft Solcin|P

Cutas

apparet , nemp? Vefperi, & tum |fig

na militaria, Marco Cmifo,

Antonio , olim adempta red-

Lit

propri? Vefperus dicitur; modó|&

antecedit, nemp? mané ; tüm-jdid

erunt. Pauló poft hunc an-

H

ue mütat nomen , & Eous, (ive|num fcriptaeft hec Ode.

Rfämis. :

Mij

Lucifer , & Phofpborus, appel-

Trop/ma.Trophæum,fcuTro-

Igrur, FugereSolem dicitar hic(peum erat m

onumentum victo-

L Llï.lïiwï

ubt

r

ab Hforatio," quia brevi obfcu-|riz, rollocatumin eoloco;

T'fï",ut'

J

i hoites fügere coeperamt;quznan

T

ratur ; Sole furgente, cuifemper

Xifïi&t»m

H

Y

vicinus eft,

!cü'cr ejus forma , docet Virgil,

XI. &ineid.

ii

Ter evo,d?c. Neftor , qui tres! initio lib.

hoimninum. z:ates vixlt; nemp?

Nipbatei, Avm

eniz fluvium »

ii |

aunos trecentos ,. ut quidam vo

|

& montem : rigidus vocatur, id

Hml qil

gelu conílri&us, nivibus

A

lanz; vel nonaginta.; ut alii; quiïeü,

gtarem definiunt fpatio. anno- jabundans.

: Dttitg

Meduseft flumen

d

p

rum 30, vel 33.

Medáinque.

—

Antilocbum,

Filiam fuum à|Mediesqua regio Perfidi vicina

Bu D

Memnaone interfactum, in bellojeft. A.

lii volunt Euphratem hác

"»'U, C. ;

Medaüsquo- -

fl.n]m (

"Trojano,

voceliig'nificari; qui

.

] WW

(lue

j

PT

ODARUM LIE, Il,

£

$$

Victis , minores volvere voitices

lmräqu.c prxícriptum , Gelonos ——

Exfguts equitare campis.,

-

que dictus füit proprio nomine; &um , leni?s, & minori cum

fortaffe quia apui Medos, five pormpa fluere , nectantos unda-

Babylonies, & Perías, eras ce- rum vortices volvere,

*

lebecrimus.

| Juzraque prefcriprum. Subaudi,

Gentibus , dc. Vi&um &do- fpatium, ^camus Gelonos, intra

mitum parirer cum v'arthis,Scy- jterminos fibi ab Augufto defini-

this, Aniienis.

! tos fe eontinere lquLlC ultra eam-

Volvere,i?c. Kefer ad vocem ;; pos exiguos excurrere & equita-

quepre-eflit, cauzemus, Dica- jre; quos ne preterirent ; vetuit ,

ms illa? tlumen, quafi pudo-| geloniautei füntscythize popu-

im

erotty

& Hecuit

'?

Peífuüg cladis , & dolore aife qii,quifrc inármeniam etfuderant,

li

JODE VIL

Troi

u delinet

UW

*

uU

Diligenda mediocritas : amimi 4quital ubique

;

1477 cndü,

p

t

n

hi

t

T

1) EGiós vives , Ticipi , ncque altum

; Al [j

[

»emper urgendo , neque, dum procellas

Jl

,

Cautus horrefcis , ntmiüm piemendo

ao Ut

Ij

t m

Liccus ix.iquum.

D

gü hu

ünc t

Re&tiás. 'Tutiüs, tranquil

QU

- Licini

iüs jab eo conjurati&nem.

UTU:

Seripta fuit hec: Ode

| Alrum uvgendo.

e

Si navim in

ad Licinium Vàrronem Murz-

entum Wj:

li

medium; & profundum mare

9

nam , ut habent optim: codices.

propellas: id eft, excelfa &

TU

"

m

n

Is tuit frater Terentiz ; uxoris

magnifica confecteris, honores

iM

unä

Moecenatis,& Proculeii ;de quo

tambias , &c.

X

[2

Yi

u

mentiofit Ode z. hujus libri.

Procellas. Id eft, pcricukla,qui-

Licinii bona fifco sddi&a fue-

bus henores obfepti fünt.

ii

j

rant, quód partes Reip. contra

j

Premendo. Legendo,ftringendo,

jl

Auguftum fecutus fuiflet : eum

Iniduum. Afperum , periculo-

" D

Horatius prudenter confofatur.

fum , ob vada & faxa : id eft, non

Idem poftea in Auguítum cum

amplectendo feinper humilia; &

cl'ï Agmell

Fannio Cepione conjuravit , an-

abjecta , cam detrimento digni-

jjicin

no- U. C. 75 1. Itáque circa hunc

tatiss metu periculorum , quaz

Mtem ]d«

annum Oden iftam faiffe fcrip-

magnis' opibus ; & honoribus

cdusq

tàm apparet, pauló anté initam adjuncta funt,

3

d-

:So

t

j

$6

Q. HORATII FLACCI

rhrtntem

Aüfeam quiíquis mediecritatem

Diligit , tutus caret obíoleti -

men viden

L

k ff

Sordibus teéti , caret invidenda

Sobrius aula.

Sepiüs ventis agitatur ingens

Pinus, & celíz grawiore cafu

[0777

Deciduut turres , feciánt

que [ummos*

Falmina montes.

VUid bd

Sperat infeflis , metuit fecundis ,

A lnl

Alteram fortem benà preparatum

Pe&us : informes hyemes reducit

Di

Jupitet , idem

Qu

Summovet,

Non , íi malé nunc, & olim

h

Áitis 2

Sic erit,

Qüondam cithara tacentem

4 juwt

Bla

Suícitat , Mufam , néque femper arcum

G

Tendit . Apollo

Rebus auguftis Animofus , atque

ln fem

Fertis appare $ fapienter idem

tj : |

Contrahes vento nimium fecundo

M

Turgida vela.

Cnig)

, Anream. Pülchram;pretiofam,

Summover, Abigit , abducits

Caret obfoleti,de*c. 11e domum

fuccedente vere.

" Agripy

non habetfordidam, & negle-

Non [r, d?*c, . Sà eft tibi malé

74

tuac; non fic, id eft. non eodem

RORT

&am, neque altam! , & imagni-

Wt (den

ficam, cui invider poflit: fie

modo, non item mal&eritolim »

A

iftà fuà fobrietate ac. temperan-

id eft, pefteà, in pofterüm.

iv

.

tià, rutum fe & ab invidiz peri-

Quondam, dec, Apollo non

N

culis, & ab avaritiz fordibus

femper exitialem arcum tendit,

incommodííque przftat.

ut homines interficiat; fedin-

Ti

Van

Sperat , i*c. Pectus bené prz- tterdum citharà canit, & feria-

aratmm, jid efl, animus, five tur cum Mufis. Sol, immodico

MT

j

,ü.m ) ïh

omo , ad utramque fortunam /calore. peftem ,. & perniciem

Ti i

«omparatus, moderatus, & fa-|afferens terris, arcu lethali

xuti

giens, in rebus infeftis, & ad-

1

dicitur ab Homero.

UET

Wriinis j

verfis, fperat alteram fortem,

$ u/'citatMufam.S ilen-tesMufas,«

hoc eít, fortünam profperam ;

& quafi dormientes excitat,& ad

ï*ïmeu'a

& in fecundis , metuit alteram 'einendum exemplo provocat.

j

Contvabens ,dzc, Debescon-

Ti

1

l

Tte|

fortem; nempe fortunam ad-

yeríam; eóque fe metu ab in- |trahere, & colligere.

Nautz ,

; "ii

folenti laxitia temperat.

Werel

lquando ventum,licàt fecundum;

B

ODARUM LIB. I1.

& faventem ," vehementiorem

|in rebusfecundis, neeplüs ju-

tamen vident, contrahunt vela;

fto intumefces, ac faventi. for-

fie tu , fi fapis, te comprimes

tanz nen n;mis credes,

ODE VII

Omittenda cira inutiles : £enio tantifper in-

dulgendum.

Uid bellicofus Cantaber , & Scythes,

Hirplne Quindi , cogitet , Adria

Divifas objeco , remittas

Quazrese? nec trepldes in ufum

Pofcentis zvi pauca,

Fugit retrà

Levi: juventus , & decor , aridà

Pellenie lafcivos amores

Cani ie

facilémque fomnum, "

Non fem -t idem fldfibus e(t honos

Vernis ; neque uno Luna rubens. nitet

Vulta,

Quid zternis mínorem

Cantaber. Hifgnniz populus,

Nectrepides. Ne trepidó, G

lyj- ; at

&b Ágrippa domurus , auno ab anxi? fis follicitus,

|

U. C.7 5 4. Octo pcit annis cirei-, Inmafum,drc. Id eft, ad eoma-

t db m

yon eotc

ter, Sejthz belluin agitárunt, parandas res ntiles,& neceffarias

Vide Oden. 4.hujus libri.: cythiz vite, & naturz , que panca pof-

reritoli

funt populi Europz , ad Septen-

|Cit; exiguo contenta eft,

erüm.

tr'onem ; ubi nunc eft Poionia,

Levis. Inconftans, ftare diu

pollo 1

Motcovia, &c.

ac durare nefcia;

g tend

Objeclo.Mare Adriaticum,quafi

Canirie. Senectute; qux quia

t fLuH

vsllum eft objectum Seythis, ne

ficcior eft , fomnum . diffcilio-

; & i

(

impetauï faciant in Italiam. Eft

rem facit: isenim humidis vapo-

imm

Adria , five Hadria, finus mari

ermlv

t

ribus maxim? alitur , G fovetm*.

timus inter Dalmatiam, & Ita.

Honos. Palchritudo.

gl

liam ; ita di&us ab urbe ejufdem

Quid /Eternis, d»'c. Ordo efts

nominis , in intimoe finu, pro-

quid fagitas, & vexas animuim

1,HMIJ ü57

pà Venetias pofita,

[

tüum zrernis confiliis , quibus

ci(ä!l

Cegizer. Moliatur in Rema-

ininor & impar eft?Vocat eterna

,ogacab

nos: quz bella meditetur.

iconfilia; ea quibus in füturuma

as eolt

emitias,

Parcas , fugias : no-

tempus inbnitum prefpiciunt

Ngutz )

li querere,

&homïnes , quafi femper victari ;

:cundümr 1

càm

)e€

F 4

[1

88

3. BORATIIFLACCI

s

Confillis anitnum fatigas ?

Aeto pir

Cur non fub alta vél platano ; vel hac

Apta

Nc lvos

Pinü jacentes fic temeré , & tosà «

Canos edorati capillos;

Hyeunj

Dum licec, Affyrlaque natdo;

Tois j

i)otamu

$ undti 2 Dilïïp'atrlivius

Rs

Curas edaces.

Quis puér ocyüs

jl vet

Reftinguet ardentis Faletni ,

Tie lo

Pocule prétereunte lymph—ä ?

Meqna ,

N

cüm vira & mens humana illis

Dum licel. Per valetudinem ;

Mdicy

impar.G minor fit? vita enim|per etatem.

Cnti ;

brevis eft ; animi veró confilia

Nardo. Unguenti pretiofi ge-

imorte diftürbantur,

nus eft; confectun ? nardo plan-

Wosfgg

Sictemerà. Ut eafus tulerit ; ut|caIndica, qugin Syriam adve

siPai,

cuique libüerit,

cta:inde Romam deferebatur.

dioent,

Camos, Eratenim jam fenior| EvrurBaechus:vid.lib, 1,0d.16.

lii

Horátius;cüm hze fctiberet;| ReffrPBeuer pociila. VinumFalet-

qubuid

annos natus jam jo, autampliüsmnn temperábit , aquá admiíxté,

. Ninin

Odorati, Habentes, capillos

"Preterettite.. Petita 6 vicind

NT

tofis odoriferis coronatos.

li

nte; vel fluvio.

vt Rl

- u

ODE IX

Xind ye

Tolial

, "Macenaiis Üxorem daudai.

)

Vg

-

]

Yabisad

ngi

ATOlis longà ferz bella Naumantie ;

d in jl

|

LV Necdlrum Hannibalem , nec Siculum. mare

;

Nolis , & Néme jui)ää; aptà-

tium dedit bello Punico fecun-

mï&*noyp

remodiscitharz, idéft; lyrieis

de anno U.C. 536. ac pof varias

U

A

clades Romanis illatas, redire

ha

modis & verfibus canere ; bel-

Ium Nurmantiiitim ; &c.-

coa&us eft in Àfricam , quo bel-

r

lum Scipio transportaverat : ibi

Timgn

Longa. Quz 9. annostenuére,

Tnj

*j

; Numaniie. Urbs erat Hifpanie

ab eodem victus; ad Àntiochum

8 Seipione Africano excifa; poit-

Syriz,tum ad Prufiam Bithyniz

Jiis Q)

[j

WU (

quam emnes ejus civesnullo fa-

Regem fugit; apud quem cüàm

perftite fibi necem confciviffent

nefe quidem tutum putaret, fibi

Dura

a. U, C. s2 1. abevería per eun-

veneno mortem attulit , annQ

en

em Scipionem Carthaginie, 14-

UC

2j

ia

Siculum mare

, &c. Siculi à Ro«

li

äam'lüäleiþ. Qui caufam & ini-

: nïa-sfj'æ

ODARUM ELIR./IE

89

Pano purputeüm fanguine, mollibus

&

Aptarl cithare modis:

Nec lavos Lapitkas;-& nimium meroó

Hyleumi demitofque Hercüled mand

Telluris juvenes, unde pericoluiri

s

Fulgen: coütremuit dorftus

Saturni veteris

Tüqué pedefribus

Dices hiftoris pralia Cafarls ;

Mocenss , meliüs; du&áque pet vlas

Regum colla minscium.

Valetcinnt

Me dulces dominze Mufa Lyclpiz

t pre

10

(

Cantüs ; me voluit dicere lucidum

Sngm

ï

i;rl

Wt

imadue.

inanis fgpé imprimis belló pri uti,&pöribigarä'quodammoäö

tül

mo Punico, victi navalibus pra- ! videtur,

liis faéré,

P

v'uias, Reraz : maxim? per

I

30

N

um

Lopirbas. T heffaliz po pules;dé

viam facram; per quam in Capi-

quibus vide libri primiOden 16.

toliutt triumphantes veheban-

u

t

M

Nimium mevo. Vino latgiüs

tür. Hineintelligas hanc Oden

hauftofcrum ,. & iripotentcim :

non nifi peft annüm ab U.C.724.

erat Hilzustunus $ Centàuris;

fuiffe fcriptam: quo anao ter

Telluris juvenes. Gi gántes;ima.

tribus deinceps diebus Auguftus

ximié véró duos; othiüma , &

triumphavit;primá die , de Dal-

Ephialtén; cxteris audaciores,

matis; altérà ; de Antonio ; &

Videtur Brutum, & Caffium iftis

Cleopstraj tertià; de /Egypto,

verbis adumbtrare: de quibus ite-

]Me, d?*&, Oxdo eft : Mufa me

vümagitfufius; eadem allego-

voluit diceres & omiffis bellicis

ria in lib. j, Ode 4. dé Gigan-

argumentis ; eelebrare potiüs

iv

tibus; & Saturno vide lib.

-

-ï;

Lycinie eanoram vocem, for-

metamorph;

mam , fidelitatem,

nito f

«

Unde. A quibus Gigantibus.

Dorine, Uxores vocari fole-

( po

"u5 Sarurui, Coelum. Ve-

ant dominz:ut é fexcentis Ovi-

At

tus dieitur Saturnus; quia D&o-

dii ; &aliorum locis pàtet, Fuit

u

rumantiqui(fimüs;

ila Lycini& dxor Moacenatiss

T^

1

. Pedeftribus bifloviis, Profa fcri-À P.

rocülei, & Murznz foror:

At

ptis. Oratio foluta pedeflris di-] Laddgm, Pro;iucidé: neutra

Jb

j

tiernt u

citur; quia; licét fuos quoquelenim àdje&ivorum apud Lati-

numerosG pedes habeát; mon|nos itidem ut apud Gracos;fap&

tilti f

tamen habet ita fonahtes; àé ufuürpantür pro ádverbiis; fics

ji , $

diftinctos, us Poética

; quz nondulée ridens; pro düleiter; torvá

Vàni ire pedibus;quàm cothurnis|ràcris ; protoreà G.

gl K:*; 1

&

T

F

Quesi

ma',- ? ;

o

O. HORATII FLACCI.

;

jugft etn

ulgentes. oculos. & bené mutuls

Fidum pectus ameribus:

Sparfsl

Hol

Quam nec ferre. pedem dedecuit. choris;

Nec cerrate joco , nec dare brachia

5: quicqu

Ludentem viridis virginibus , facro

Tudats

Dianz celebris die,

Ttu

Id

Num tu , quz tenuit dives Achementes,

u auiq

Aut pinguis "hrygiz Mygdonias opes,

Perrautaze velis crine Lyciniz,

Gu et

Penis

Plenas auc Arabum domþ:!

Cac

Quem , de:e.Quz maxima cum & permutare omnia, quz Achz.

Ms ag

dignitate faltat in choris,jocatar menes (Rex Perfarum ditiffi-

d at

ineirculis, cum virginibus mo-!mus ) olim obrinuit, & peffe.

Robx.u

vetur ad numerüm , eonfertis in dit , aut opes Mygdenis Regis

Y

orbem brachiis , in Dianz fcftis.|Phrygiz , aut Árabum divitias,

Ludentem, Saltantem.SicVir-!pro uno Liciniz crine ? " Certà

n )e

gilius dixit, ludere in nume-|malles unum ejus crimen,quàm

lts

*um ; pro , faltare.

illa omnia. Ph

I'egl "

UoNumzu, de'c, An velles dare ,' regiones Afiz.

rygia , Ara'l?ia Á

N

Y

i

ODE.X.

portem d

fähggme

(:'OJ

Dira ig arberem , cujus caf pene oppre[fus

li

AXCA

HeTAL.

T

t teclar

10

Lle & nefafto te pofuit die,

Quicámque primüm facrilegà manu

[5 imy

Y ye

Produxit atbos, in nepotum

-

? Q

lt

Perniclem , opprobriümque pagi:

A 1 &l'

[llum & parentis erediderim fui

RUE

I

i

Ille,éec. O arbos; quicumque|lites agi fas erat , alii nefafti ,

C(l f]

tefacrilegá manu plantavit, in|quibus forum claufum,nec Pre-

&pr

exitium , &opprobrium pagi ,|ter, feu Judex Urbanus | fari

Tfeny

ille & te infaufto die pofuit, &l poterat, & uti fuis illis folemni-

MU

ut opinor , parentis fuiceryicem|bus verbis, do. dico, addico,

| n

fregit, &g.

Nefaftus dies fzpé accipiebatur

Nefaflo die. Ynfelici , funefto.Ipro fanefto.

AMr,

Vg

Apud. Romianos 'alii dies fafti

Produxit,

Sevit , edu&avitg

dqt

dicebatur ; ii feilicet , quibus|protulit,

N

o:i:

l

2 .Fïe*

ODARUM LIP.I

gt

Fregiffe cervicem , & penetralia

E

Sparüife no&urno cruore

, Hofpitis: ille venena Colchica;

Et quicquid ufquam concipitur nefas,

Tra&avit, agro qui ftatuit meo

Te, trite ! lignum , te caducum *

In domini caput imimerentis.

Quid quisque vitet , nunquam homini fatis

Cautum eft in hotas,

Navita Bofphorum

Penus perhorrefcit, néque ultrà ,

Ceca timet aliunde fata.

«t

Miles fapittas, & celerem fugam

h u d

a ditf-

Parthis catenas Parshus , & lralum

it, & pf

Robur: fed improvifa lethi

duni A

Vis rapuit , rapictque gentes.

um dinits,

:

Quàm pené furvz regna Prolerpinz ,

i? C

Tqnim

Er judieantem vidimus ZEacum !

1, Àt

lbll 1

Pregiffe . cervicem.

Galam |ftutn,& periculofum,inter Mare

fregiffe, ftranguláffe,

IEgeum , & Propontidem : Hel-

ji

fy:ïlü[ïafid, (?c. Interiorem|lefpontus alio nomine : Non

? domüs noctu inquináffe|procul abeft alius inter Propon-

f;;&l .äm

ne hofpitis à fe oecifi. tidem , & Pontum Euxinum ,

D

hofpitii maximé fanctum Bofphorus Thracius dicitur. De-

L

ha

atar :Jitaque gravifimum nique . eft Bofphorus Cimme-

erat iecius necare hofpitem.

rius, inter Pontum Euxinum ,

Illum. &c. Iftud , &, refertur & Meetidem paludem.

ad prinum , & , pofitum in|

Ulira, Prateteà

primo verfu prime ítrophz,! Ceca. Inexpectata , ignota,

Duo dicit Horatius , fatam . ar-

| Fugam. Simulabant fugam Par-

borem die infaufto; deinde £a-

thi, & inter füugiendum arcu

!

tam ab homine fícelerato, par-;converfo in hoftem , ex humeris

'

ricida, venefico,

tela jaculabantnr , quibus per-

atl

Colcbica. Colchis eft Afiz re-

'fequentes enecabant,

pl

gio» prop? Pontum , ubi venena

, Imprnw'fa. Quam nemo cert&

y, i

prafentiffima nafeuntur.

ipoteft providere, & profpicere,

altrmie

Caductim. Quod cecidi(ti.

Quam pen?, dox, Nihil pro-

llith

Caurum eff. Provifum eft.

pius fa&um eft, quàm ut iftius

eDatat

Iu beras. Horis fingulis.

'arboris cafu interirem.

Penuus. Carthaginenfis : pro'

Proforpina. 'Uxor Plutonis

lcavïfz

guolibet ponitür navita.

Cereris filia,

apud In-

,*

Bq]þboæm,lïft fretum, angu- ï— ZEacuss, "Tres erant

j feros

)

(

h

$3

6. HORATII FLACöf

hu

Sedésque daictistas plotum ; &

b

J&oiiis fidibus quecentem

n &T

Sappho puglhs de

popnlaribus /

Dud hb

Et te. fonaniem. pleniüs aureo;

N«

Alcze, plc&ro ,. dura navis;

Dura fugze mala , dura bellit

hi

iU

4f

Uttumgïuc. facro digna' filentio

Mirantur umbr& dicere : fed 'magis

( eenten

/

i

Pugnas , & exadtos tyrannos ;

&ou

IT

Denfum humeris bibit aure vulgus,

Quid mirum, ubi illis carminibus ftupens

fl N( ü

j

(l

Demittit atras bellua centiceps

dpntded i

li

ii

feros noti judices; M

inos; Eaj licis: & ïp'f'e graviacuim patri

i

1 lgntl

fac tyrannis bella gefferat,inter-

€ns, & Radamanthus.

daim victor; interdum | coactüs

36 erept

Sedes piorum. Campos Elyfios.

Bd eu

fügere ; &c.

Defcriptas. 1is à Piutone at-

Alcee.Fuit Alégus Po&ta Lye

frl:(us &t

iributas. Legitur etiam, 4ifere-

1jis Jequr

rieus,ejüfdem infulz ac Sapphos

145 , id cít, disjuuctas; & fepa-

Pdipi

iatas ab impiorüm feaibus.

& urbis Mytilenescivis, in ea*

Intdis

dein infula.

ZEoliis, Sappho fuit Po&tria ;

Dlllai,

oriunda ? Lesbo,infula, in qua

Mala. Qu ipfe vivus pertu-

onis

lerat

urbes quzdam , Aiolicz diti

erunt: itaque idem eft hic, ZEo-

Utrumáue. - Sapghonem, &

! Alegum.

lüsatqu

eLesbiis. ZEoles autem

Graciz populi

füerunt , qui re-

|

Sacro. Religiofo ; quali Divi-

in My-

'ng res & facre& audiuntur.

li& patrià, tranfierunt

T

fian regioneim Afie minoris ;

KExadlos , izic,. Pulfes. Atten-

If

tiàs audiunt Alezum , propter

inter Troadem , & Joniam; ibi-

ue12. urbes condidére.

argamenti, quod canit ,. gravi-

Rug

tatem , cüin defcribit pulfos &

B

Sappbo. Eftaccufativus Gre-

cus : Sapphonem.

&

LesbojTyranuos , &c.

N[Mw

Deufum bumeris. Habens hu-

Quereuzen

», Ab iisenim mul-

Anje

meros denfatos. & preffos ; ut fit

ta in Sappho dicta erant contu-

in conferta mulutudine.

sneliose.

N

Bibir aure. Audit avidé.

fiti

Popularibus. Ejufdem populi,

. Quid mirum , &'c, Non eft mi-

& loci.

A ret

Sonantem. Canentem,

rum 1llos audiri tam attentà. ab

umbrisInferorum, fiquidem ip-

l

Nj

- Plenius. Alcaus habet ftylum

w

n,& pleniorem quàm

|fe Cerberus ; &c.

Dur

grandiore:

Ceuticeps. Tria vulgó capità

Sappho: agit eni

im de rebus bel-.

ere

! (fmgl-u

eé

ODARUM LIB. II

93

Aüres? Et n

torti capillis

Eumenidum recreantur angues?

nin & Prometheus , & Pelopis pacens ,

Dulci laborum decipitur fono:

Nec curat Orion leones ,

Aut timidos agitare lyncas,

Cerbero affingunt Poétz , inter-|decipittir, id eft , oblivifeitur ,

dum centena.

fea nullo fuarum poenarum fen-

Eumnenidum. Furiarum. Gezc

faa

£

i

t

tur, dulcifono, hoc eft ,

di&io Eumenides fonat propiriz,

obduleia Alegi carmina. Decz-

glacabiles , & per antiphrafim de

pi laborum. - Greca locutio eft ,

fürlis dicitur, que minimé tales

apud Grezeosenim verbum;falli,

funtfed infefte & implacabiles.

decipi , fumitur pro , oblivifei ;

Prometbeus, Japgudijus..qui

G genitivo jungitur.

qm puut

quód ighem bhommibus,à Diis

Orion. Venator,duimn viveret,

ratnta

jratis ereptum reftituiffet , ad-

infignis eandem artem apud In-

y cosdt

motá àd currum Solis tdà, de-

feros agitare dicisur ; quam ta-

trufus eft ad inferos; ubi vultur

men libenter ontittit, ut Álceeum

Dotu L

ejas jecur immortale rodit,

audiat.

o

Pelopis parens, "Tantalus, qui

Lynucas, Lynx; . feraeft cervo

i 11 d

mediis in aquis fitit.Od. 3.lib. r,

fimilis , variá & maculosá pelle;

qQe.

e,

Dulci,

n m

(,?rdo eft: laborum loculis acatiffimis:

ODE XI,

oneft, &

uli Di*

Brevitat vita; mortis uece[fitas,

nilif«

*

'Heu! fugaces , Poftume, Poftume,

y, Atl*

Labuntur anni: nec pietas moram

, p9 s

Rugis, & inftanti fenecte

(; Ut

Jioy

n

Afferet , indomireque morti,

p

Non fi tricenis , q&otquot eunt dies ,

ia

Amice , places illachriymabilem

f

i

)

Nec pietas , &c. 'Tua virtus & Jautem , zrecenie , non , frícemis ;

)

pietas fenectatem * & | mortem |nam in, zricenis, prima fyllaba

non retardabit

T

eftlonga ,ut in voce, zhigiuta ,

Ti

id

- Non fi, é&*c.Non effagies mor- lex qua adje&ivum , zzicetiz , for-

je

m Ip'

tem, velfiplacare coneris Plu- |matum cft.

tonem facrificio Quotidiano tre-

Illachyymabilem. Acüvam ifta

) cipi

centorum benum. Legendum 'vox habet bicfignificationem z

LU

)*

nempà

|

24

*

'Q. HORATII FLACCI

Plutona taurís; qui ter amplum

Ünquen:

Üor: n

Geryonem , Tiryonque trifti

T

Compeícit undá, (cilicet omnibus ,

Ul

Quicánque terre munere veícimur ,

Mame

Enaviganda , (ive Reges;

D a

Sive inopes erimus coloni,

Fruftrà cruento Marte carebimus,

T

I

Fra&ísque raucl. flu&ibus Adriz:

Fruftrà pec autumnos nocentem

gt

Gorporibus meruemus Auftrum.

Vifendus ater lumine languido

toi

Cocytus errans , & Danal genus

$

iisd

Infame , damnatófque lon

X Cs

Sifyphus ZEolides labogit,

)nla

ü

p

nemp? lachrymari nefcium , in-

Noceutem. Morbos enim hu-

Wïïfpuh u

mido calore , & febres affert.

docilem flecti lacrymis,

Bo

Ter amplum. '"Vricorporem.

Meruemus, Et quantüm fieri

ETW

FuitHeryonHifpanie Rex, utipoteft, cavebimus , ne noceat.

Dresen,

ajunt; qui, quód infalas tres, aut

Cocytus. Inferorum fluvius.

Yantem,

tres yrovincias obtinerer, fi&us| Flumine languido. ld eít;ductu,

Cacyl

eftà Postis habere tria corpora motu lento.

Urcubis

Danaides, filie

inter i€ jencta z ab Hercule ecci-

Danaigenus.

Di,

fum ferurt,

.

'Danai;que, quód fuos fponfos ,

Tityon, Fuit Tityus

unus eGi.l ZEgypti patrui fui filios, intere-

gantibus, de quo Virg. lib. 6. E-

miffent, eá damnatz poená funt ,

jus precordia femper renaíces-

uraquam immittant in dolium

tia aquila lancinare fingitur,

pertufurs, Danaus, & ZEgyptus,

fratres füére Beli Repis Z:gypti.

T p

Compefcir. Inclufostenet; prohi-

]A

iUl*s

bérgue;ne ad Superos emergant.

Danao $0. erantfilie , /Egypto

b

Unda.Nempe Styge, &aliis

filii totidem; qui filias Danai

Infzrorzm fluviis.

duxerunt, & ab iis omnes primá

"

h

Enavig

&

13. Quam undam

nuptiarum nocte funt cafi; prz-

At

omnes debemus enavigare.

terLynceum , cui pepercit Hy-

C«leni. Agricolz.

permneftra, Vide Oden 8.lib. 3.

J j

"levrg iunere, Pane,frügibus.

Sifypbus. /Eoli filius ; latroci-

bím

nisinfamis, in Tartaro faxum

Eforte, doc. A bello abftinebi-

Sonjbu.

a navigationc.

in cacumen montis propellit,

Y

nïlzs QW

À

2

T

Agirari flucus alli.

quod femper fuà fponte devol-

d Qu

éun

,& franguntür ad littora;

vitur ,longo labore , & irrito,

W,n

Laborir. Verba accufandi , &

undeingens murmnr.De Adrie;

n Pl(ï

vide Oden. $, hvjus libri,

damanandi, cum genitivo etiarm

L

64

pur

ed

ODARUM LIE. II.

35

Linquenda tellus , & domus ,

& placens

Uxor : nedue harum , quas colis ; arborum

Te, piater iavifas;cupre(fos ,

Ulla brevem dominum fequetut.

Abfumet hares Cecuba. dignior ,

Servata centum clavibus, & mero

Tinget pavimentum fupecbum,

Pontiücum potiore cæ'pis.

ponumtur; damnarilabore , &|qui utatur bonis

;quibus tu malà

laboris.

parcis.

Cupre[fos, Capreflini rami fige-

Tiuges, d*c; Effundet in pavi-

bantur, pro foribus ejus demüs

;( mentum , & difperdet.

in qua quis diem obiiffet: eodem

Superbum. Etcffellis , marmo-

ligno cadavera, cremabantur. re, &c, cosipofitum, Malim le-

Caía cupreffus nom revirefcit , gere, fuperbum,

quàm faperbo;ne

ys nl

aut repul!

ulat : ita mortuus ho-|duplex epithetun: vino addatur,

d

mo non revivifcit.Hinc adhibita

Periore cenis. Przítantiore vi.

um J

hze arbor in füneribus,

no quàm quod in ceenis pontifi-

, nE

Drevem. Brevi tempore vi.|cum apponitur. Salios intelligit,

gf

ventem.

qui lauté admodüm , certis prz-

Tidjudo

Cacuba. Vina generofa;nata inlfertim diebus

;epulabantur. Vide

Czcub

is agris. Campaniz Italz.|Oden. 40. lib. 1.

yies

Diguior. 'T'e dignior , quippe

usfonfo

jos, inttt^

ODE XIl, :

yend l

)

li

In facmli [ui luxmm,

cind

&

Ám pauca aratro jugura Reglz

913

li

J

Moles relinquent : undíque latitüs

g

Extenta vifentur Lucrino

m

j 1

, Stagna lacu 3. platanáfque cxlebs

Evinc

et ulmos:; tum violaria, &

u Cïhn Wz

WCPCMV ,

Sam pauca,ds*'c.ZEdiäcia fuper- ritatur: fterilis,

ii

V?

Jf

Aitroct

98, & magnis molibus fübfira-

Evincer. Rmovebit ; loco ce-

&ionibus , Regiarum inftar zdi- de

re coget: honore ac numero

!

lia

n-opeïliï»

um , extructa , relinquent brevi

fuüperabitulmos; qu& quia fz-

pauca, quz rari potlint , jugera. cundis viribus fociantur, utilio-

iedevo"

; ii

. Lucrino lacu. Erat in finu Ba- resfünt platanis , qua opacitati

jàno, prope lacum Ávernum. '&umbrz tantàm ferviunt.

find

jyo

[

eli

3 ?.

Caleb;, Quivitibus non m

Vielaria. Loca violis eonfita,

Myr-

POAV: W

—

96

j Q. HORATII FLACCI ,

Myrtus, & otonis copia narium ,

| [egcs'ün&

£5 OdqO0

m,

$um

Spargens olivet

Fertllibus domino pztori,

(

Tum fpiífa ramls laurca fervidos.

; femerecrf

Excludet i&tus, — Non ita Romuli

*] tl jbeban

Prefcdprum , & intonfi Catonis

Teni fomi

dlb ,

Aufpicils , veterümque norma,

Privatus illis cenfus erat brevls ;

] an, humon

tiem ,

Commune magnum.; nulla decempedis

Metata. privatis opacam

Porticus excipiebat Ar&an,

Nec fortuitum . fpernece ceípitem

n tn

3

^ Myrtus.Eftin plurali nomina-irum , & meribus , qui recta no-

I

tivo, quarta deelinationis ; ea

bis vivendi norma , & regula

Titm (

effe debent.

dem vox aliàs fecandge quoque

| Virenfn

declinationiseft. Hicautem ulti-

Cenfus, Opes, res familiaris,

Cndidi !

Commune. Publica res,zdes;

ma produci debet; atque adcó

Sà

eftquartz. Legitür tamen in

opes pübliez & communes,

multis codicibus : zus5 v10lavia.

1 n

Magnum. Erat fplendidum,&

myrth[que , ? emuis árc.

tamplum,

Ortm )

cempedisc*c.Decempeda eft

Copiatiarium, Opes,ac divitie; D«

j Grobhe

narium, nemp? flores, qui na:

ipertica ; feu menfüra10, pedum

tia

juvant, beántque: unde rect?(voca! illas privatas,quafi diceret,

Ms cniA

& pulchré. dici poffunt , imore

nonbhabebant priyati, ut nunc

acjure Poé&tico , opes narium.

|

fit, perticus oppofitas Septern-

litmoje

Oliveiis. In locis , que pv'iüsx trioni, & decempedis metatas.

eleis erant confita , & fertilia,

Metata. Esmenfa , menfurata.

mbrofam:qwia

Tif

ac proinde utilia domino priori,| Opacam. Id eft,u

obverfa

Fs i

nemp? agricole cuipium, aut|portic

us Septentrioni

erat,unde

Sol meridianus illam

Vb D

civi, qui ea confeveret oleis.

t

B

Laurea, Laurus.

orticum non videbat,

lGus. Solis radios ardentes.

Ar&on, Significat ea vex pro-

um

N]

Inton(i.Impexi;barbati, & in-

priturfam , fignnm Septentrio-

C

eulti; alieni ab omniluxu,

nale : in hoc veró locofignificat

Tettre k

Aufpicits, L

egibus, quz captis

ventum frigiduim , à Seprentrio-

priüs aufpiciis

&

erebantur : vel,

ne, & Aré&to flantem , quo zftivi

£ll terap

calores lenitemtur, & cui ob-

J Tf

confiliis, & aucteritute; aufpex

m T

enim is dicebatur ; cujus ductu ,

verfa erat porticus , ut exciperet

& suctoritate fiebat aliquid,

auram frigidam,

du

h]l*æcl

Normá, Contuetudine vetc-

Nec, d'c. Leges jubebant no&

ll

äül bel

il

Íper-

La

ODARUM LIB 1I. |

Leges'finebant ; oppida publico

Sumptu jubentes, & Deorum

Templa novo decorare faxo,

fpernere cefpitem fortnitum ; id|federes , dormires, &c.

eft, jubebantadhiberi, & prz-!

"Templa ,d*c. Nitido, regens

ferri fumptuofis le&is , ac fe-;fe&to faxo remplaextruere; vel,

dilibus , cefpitem forté obla-|jam extructis mnovum decus

tum, humumnudam, & gra-faxeis ornamentis, v. g. mar-

mineam , in qua jaceres , vel moreis, addere.

ODE XII.

udnimi tranguillitatem , som opibus aut houoribus , fedeoz

rum contemptu comparari,

i reiut

, &gil

Tinm divos rogat in patenti

O

Prenfus ZEgzo ;'fimul atra nubes:

vilant

j 200

Condidit Lunam ^ neque certa fulgent

Sidera nautis :

Jui

Orium bello furiofa Thrace:

Flell..

Otium Medi pharetrá decori.

cczm;säaifl

Grofphe, non gemmis, néque purpura ves

d

J

J

!]

nale, nec auro,

1gi

Non enim gazz, néque Confulatis

t üc

s xj

Summovet lidor miíeros tumultus

sm

I

Prenfus. Homo , nauta, tem-[eft. : "Thraces otium "parït';äï" [

brt

/

peftate fubird deprehenfus , in|petunt.

vafto mari.

Medi. Prop? Perfidem habi-

ni ?

;l;m.l

tabantin Afia.

ZEg«o.Mare /Epzum eft inter

l

Grzciam, & minorem Afiam.

Venale. Quod otium emi nom

a p

SimulSimul atque,poftquàm

poteft gemmis, auro, &c.

"

Certa.Que illius curfüm certó

Gaze. Opes. Proprié vox ea

regere poflint, quée certó, & con-| fignificat Perfarum thefautos.

"

" miil 10:

Ttanter appareant.

Lictor. Kxat Pubiicuxs minifter

j

li

yp alv

Orium, dPc. Subaudi, togat|qui Magiftratibus przibat, ag

qi o*

eos. '"lhráce autem idem eft,

fces praferebat, &c. Illius mu-

cxüpcrel

ac Thracia, Europz regio , fu-| nus erat fubmovere populum;u

praGreciam , & /Egaum mare|eunti Confuli via pateret, tu.

fita, belli artibus clara. Senfus| multum cohibere; &e.

;bgnt D]

u$

[Pf;' ' !.

E

98

Q. HORATII FLACCI

Mentils, & curas laqueata circum

lo ln

Te&a volantes.

(drit d

Vivitur parvo bené, cui paternum

Tipttt

Splendet in menfa tenul falinum :

Pa

Nec leves fomnos timor, aut Cupido

Sordidus aufert.

Mi d

longe Tl

Quid brevi fortes jaculamur zvo,

Traihi f

Multa ? Quid terras alio calentes

Poti

Sole mutamus ? Patriz quis exul ;

Se quoque fugit?

g.

lstv

Scandit zratas vitiofa navcs

Á quit

Cura, nec turmas equitum relinquit,

Maric

Ocyer cervis, & agente nimbos

Vilen l

Ocyor Euto.

um G

Tumultus meitti:.'Memsä,,.fol-, & animosé , quafi diu viuri,

licitudines,

Amoliimur, &:deítinamus? Cur

ks Wt

ja-

d ükiente,

Laqueaza. Laquearibus pictis, |cogitationes ac defideria , ut

i

?

les,

aureis, ornata ; id eft, .domos|cula,in multas res intendimus

divitum.

uid tervas, &*c.Cur,quaftüs,

fits a

JVwitur, éec. Ordo.eft : -ab illo|&ducri feilicet caus , inigramus

At que

vivitur bene, feu.beaté , in mo-|in longinquas oras , callidiores,

eHQmui [

dicare familiari , & parvo fum-|aut frigsdiores , ubi Sol proinde

bzierit. ]

ptu, «cui 'eft falinum pstermum jalius videtur effe;atdue eftin pa

mundum ,& nitidum, in tenui, tria noftra, quam relinguimus t

A(Mem'

Quisexul , &'c. Quis patriam

l,

& frugali menía. Ilevivit felix,

Ti

qui-contentus :eftparvisopibus|fugiens, & voluntarium quo-

À parentibusacceptis, qui fobri- dammodó exilium fufcipiens , fe

FE qugrin

usactremperans eft.

quóque, fuas eupiditates,Gcuras

"m

-Salinum. Vafeulum falis. In|fugere poteft? Nemo cert?. Cüm

irifagor

menfis. veterum przcipuá :quá-[|patriam quisrelinquit, fequun-

| Eï)gmi:(

Bs

dam religione fal apponebatur. |tur, eum curz,& in eandem cum

& facer:effe purábatur. Ponitur|eo.navim fcandunt, &c.

CWW

hic falinun, procztera fuppel-

/Eratas. Roftra navium , feu

ihe()lïem

de&ile.

Gf [

prorz, & anteriores partes, zrà

-Splender. Significat ea vox ho-|&ferro muniebantur.

U

nünem ita frugalem , ut fordi-

Vitiofa.Vitiorum, & mal:rum

M nv

W f

üus; & immundus nonfit.

Teupidiratum proles, & ctomes.

ii

ij

Cupido fozdidus. Avaritia.

MNec curinas,djc.Nam uc aitali-

'fs*-fper

Quidbrevi, dz'é. Curintanta bi, poít equitem fedet atra cua.

Kig

Nubes propel-

I

xite brevitate., multa zfartïiter,] A,gggmg 5 d

len,

Kig

ODARUM LIB. a.

39

Latus Ín. przfens animus, quod ulttá efft,

Oderit curare , & amara lento

[]

$

nihil eft ab omni

Temperet rifu

Parte beatum.

Abftulit clarum cita mors Achillem ;

Longe Tithonum minuit fene&us :

Et mihi forfan tibi quod negarit,

Portiget hora.

Te greges centüim,, Siculeque circüm

Mugiunt vaccz ; tibi tollit hinnitum

Apta quadrigis equa; te bis Afro

Murice tindte

Veliunt lanz : mihiparva rata, &

Spiritum Graje tenuem Camom-:

dio vidor

lente, Eft Eurus, ventus flans erant lata þafcua

?

»

vel , quis

m Q

ab Oriente.

f d

Grofphus ipfe agros in Sicilia

Le:ns, dvc. Animus fit con-i habebat.

jpendt

tentus pre'fentibus ; &latus fuá

'c.Clär;(iW'

Tibi , d?'c, In tua. commoda

forte, quzcámque obtigerir.

hinniensequa: vel,equa pluri-

i, no

Quod ultra eff.Quod futurum j ma in tuis gregibus tibi hinnit z

;, iif

eit.

ji stl

quippe quz tua fit.

Oderi:. Fugiat, caveat.

Quadrigir. Quadriga eft cur-

zq'ueelïin j

jngimb

dAcbillem. Videlib. 1. Od. 57. |rus, quem trahunt quatuor equi z

3.

Quagrigis vulgó urebantur in

" Ww

Titbouum. Fuit Tithonus,An-| Circo, ad certamina curulia.

yvom *

rore maritus : cui cüm vitam

Murice. Pifciculo , cujus 8 fan-

fiipim'

longiimam , imunó ipfam im-'guine, aut tabo, fir purpureus

i!äïö:&cü

? cer:ä. [ï

mortalitatem , uxorà Joveexo-,color'; qui ut effet vividior ,

ráffet,gravi,& moleftá fene&ute| & diuturnior , bis eolanz tinge-

i, f

confedtus eft ; ita ut, exficcato

bantur. In Africzautem littore

odl

corpore,snembrísque contractis,

murices optimi capiebantur, ut

! &c'

j

abeodem Jove perierit, ut in

in Tyrio.

avf

cicadam mutaretur.

Rura. Villaminagro Sabino,

upith

Porrise: bora.Occafio,tempus.

Spirizumjdc.Iingenium aptum

!d

Datà occafione;fortunas, &com-

ad lyricos verfus , Grecorum

,&md nf

moda forté comfequar, que tu

exemplo , faciendos, 4Álczüs

Ro

frufirà fperaveris,& quafieris.

enim , & alii ; quos imitatus eft

u

qratas

rdti

a

Te gveges, dp'c.Ordo eft: circüm|Horatius, Gracierant. Eftau-

fe mupiunt centum greges.

tem hic ordo : mihi Parca dedit

j

ura,; & fpiritum Graje

- Sicula,Pinguens: quia i Siglial parva r

G2

keo

Q. HORATII FLACCI

Parca non mendax dedit, & malignum

; Ditet rot

Spernere. vulgus.

Dd ficra

U

amonz. Fadem mili dedit'refpondet :vel, que falli non

C

fpernere vulgus, hoc eft, hancipoteft, fi quid ftatuerit : itaut

mihi facültatem , & laudem tri-|tali fit quisque indole, ac inge

Me ntct

N ln

buit, u à vulgo diffentiam , ejus|nio, quali eum eífe Parcz vo-

de meopinionem fpernam,

luerint, neqQue alio efie poffit

Diiell

Non eneudax. Qua meis votis| quàm illz ftatuerint.

T

N

ODE Xy; A*

flb

foidoly

AMacenatem , de morborum , €8 fenelintis imommodie

Mul

f

Ht

)

' querentem , confolatur $ eique fe ,faper/t"zren?

ere negat,,

!nlmque

i Creni

( 'Ur me querelis exanimas tuls ?

|

Nec Diis amicum eft, nec mihi, te priüs

V,

Qbire , Mecenas, mearum

!

LUR

. Grande decus columénque rerum.

] l.'ü& Volen

1 Kütos u [

Ah ! te mez fi partem animz rapit

| r

Maturior vis , quid motor alteza,

Tinti f

'ffS,Cüm'

ANec catus equé, nec fuperítes

Integer ! Ille dies utramque

U/rmy

Ti

"t

"Querelis. Moecenas , cüm in-

vere defieris ; 3xqué carus At e| t

as [:

eommodá uteretur valetudine,

guíto , & Romanis, ac füum »

fmxe;

"

WP

queri folitus erat de morbi, vel

dum vivis, tuqui es prafidium,

&

DAT

priam de vitz diuturnitate, qug

& dulce decus ameuni ; vel , qui

Ó

non fum mihi ipfieque carus »

&£nolefta zgrotis, autparüm va-|

jtr

lentibus effe folet,

atque tu mili es.

f n

Amistm eff. Gratam eft,

Altera. Ego ditera pars animt

Rn

Parzem anitia. Virgilium ali-

mez.,cim tu altera fis.

iv

"bivocatanime dimidium fuz,

Nec fuperffes iateger, Fr qui

Jl

"Maturior vis.Mors maturior,

nonfum fererus integer, fi fu-

Qutgs &

quàmmea ; vel , femper matu-

perítes füm , fi, te extincto ,

finitng

xior, quàm Reipublicz.utilitas

pergam viyere., figuidem dini-

"o

;poftulet.

diam animz mec partem , te

üam.

"n

Quid moror , &*c.. Cur vivere

mortuo , ,per

5

Cæ]

R

diutius amem, ego , qui non ero

Urrámque,

dsc. Utrümque, te-

bor

deinceps, poflquam fcilicet vi- & me, fternet , obrüets feyglïef-

L

H A.ä?!m

-t

ODARUM LIB. TI.

3ox

Ducet ruinam, Non ego perfidum

Dixi facramentum : ibimus , ibimus

Utcámque przcedes ; fupremum

pe i

n

Qün

h

Carpere iter comites parati,

D, at

Me nec Chimarz fpiritus ignez,

fePutew

Nec . fi refürgat centimanus Gyas;

*

LÀ

Is

! d pl

Divellec unquam

fic potentt.

»

uftiiz , placirámque Parcis,

Seu libra , (eu me Scorpius afpicic

Fornidolofus , pars violentior

m

Natilis hore , feu cyrannus

fu.

Hefperiz Capricornus undz ;

Utrümque noftrum incredibili modo.

Confentit atrum. — Te Jovis impio

Non ego., dc.Non temere ju-

Formidolofa:-Metuend USgra-

zàvi ,non animo perfido,& peje-| vis.

rare volens promifi , nos una

Pars violentior , &c. QuiScor-

ituros ad tumulum..

pius, ex omnibus aftris ;.quz lo-

Sacrameurum.Proprit eft jura-icumin meo habent horofcopo,

menti formula;quam dicunt mi-| Gd enim fonat Dera «atalis). eft

lites,cüm.nomen militiz: dant. !inimicittimum fidus..

Urcumqke.Quandecumque.. | Cápricersus. Signum decimuga

Precedes.Prior &vita migrabis.Zodiaci. Pufant aftrologi, Ca-

Chiszra. Fuit monsin Lycia pricornum Occidentali terrarum

j

pat P

flammas evomens

monfítrum parti maximé dominari ; vim-

j

K f&j,f.]'n

Enxeruanoöræ,capfte leonino, que in ea fuam imprimis: exer--

a p

Caprino. ventre , draconis caudá. cexe;tempeftares excitando, &e..

"H VEI D [.

Spiritus. YMalitus , flatus..

iunde dicitur hic tyrannus ma-

g a

Gyn;. Ünus & Gipantibus, ris. Hefperii, id eft, Otciden-

quem.centum habuille

manus. taíis , ab Hefpero ; ftella vefper:

jpat

a.

fingunt Poétz..

tina.

& five

jilS

Divellet.. A te fepavabit..

Urrumque.ds'c. Ordoe:

Juflsie. Quafi. poftularet e- ego fub libra, five füb: Scorpios

f!gk'ïv D

v ^

quitas ac juftiia , u* duo amici' natusfim ; certé aftra , quz no-

ena

conjunctiffimi: non. nifi. eodem flrz nativitati przfuerunnvald?

PR)

tempore.möreremur. ;

i

Linter fe confentiunt. Prebat hoe

u

)ü

Libra,Scorpius.Sunt duofigna

àgemimoó event

u-

T2 avis, cc. T e patrocinium.

Coleftia , feptimunr ,. & octa-

|

vum in Zodiaco.

Jovis ; oppofitz Sarurno. » eri-

dnge"

|poit morti.

Re«

m ï'

i

4 ![picir, Mihi nafcenti prefait

i

3

102

. HORATII FLACCI

Tutela Saturno refulgens

Eripuit , volucrísque fati

"Tardavit alas ; cüm populus frequens

BI LE

Lztum theatris ter crepuit fonum:

Me srüncus illapfus cerebro

M) !

Suftulerat, nifi Faunus ictum

JOn

Dextrtá leváffet, Mercuríalium

Cu&os virorum. Reddere vi&timas;

|

M

Vs ttbe

4Edémque votivam memenro :

Premun

Nos humilem feriemus agnam.

Mta: m

Refulgen:. Contrafalgens;ra-lit , quàd fervatus à Fauto

o

ios Saturni radiis oppofitos|fuerit : quemadmodum Moce-

| N lito

emittens, ejüfque vini impiam, natis valetudinem , medico-

Ts

& malignam refringens , ac re-|rum ac remediorum ope qua-

rundens. ImpiusSaturnus vo-|fitam , Tovitribuit. Mentionem

kis,

| lii

catur , quia liberos devorabat, ut|porró Fauni facit hoc in loco,

Poétz canunt.

quia cafusille arboris contigit

BLI

Fari. Mortis, Ereptuségravi ruri.

snorbo Moecenas fuerat: idem-| Mercurialium. Eruditorum;qui

| t

que paulà poft, càm in theatrum funt in tutela. Mercurii , elo-

Til

lbi d

prodiiffet , leztà pratulantium;quentiz prafidis. Faunasautem

civium . acclamatione acceptus Mercurii eft amiciffimus , ac

Wus,

ef. Valetudinem ejus tribuit Bacchi ; cui Bacchoc

lum

Poéte funt.

gri etiam

Horatius propitio Jovi.

t

Me zruucus, do:c. Vide Oden 10.

ZEdémque votivam. 'Templum

l Wretti

hujus libri.

voto

3

Aff |

1 convalefceres , prq—

. Suffulerat. Procul dubio occi-|miffum.

D um

differ.

Humilem. 'Tenuem victimam

nj j

Faunur. Horatius füam falu-|meis fortunis congruentem.

lil

tem ita Fauno tribuit, ut aftro-

Agnam, Quz hoftia Fauno

ïümïme&

rumvi benigná fa&urg effe ve-' immolari folita erat.

Ym D

lt

ES

[ pem;ce

—

EW

—

&fia

)

j

X

TX £s

--

Vnon dl

A

s

QT

—

1 (M&

N

T

iU

j ag

RWllno,

eps $ "i

m

.ODARUM LIB. 1I.

103

ODE æfï £

$e parvo contentum vivere s alios, mortis inflantis oblie

tos; -nullum adifi

Caxdi, agros centinuandi ,C$e,.

1

finem facere..

Z

On ebur, neque aureum

A

?

à

Mea renldet. in. dom

/

9. lacunar :

*

)

Non trabes Hyme:tiz /^

Premunt columnas ultima: recifas

Aftica : neque Acili;

7

2

3

u à at

Ignotus hzres, Reglam: occup

ais

dum Met

Nec Laconicas. mibt

, Til

Ttahunt. honeltz purpura

1.ope qu

i

s chemæ»

At fides, & ingent ..

Mentontt

e

hoc n lo

Benigna vena eft;, pauper

»

ömq'ug; | di'ves? :

x

S6

prs o

*

Me petit : nibil fupra:

A

&

f

Dcos laceff:

[e]

,

nec po

' tentem. arficum:

iaf

$,

u 6*

Renidet. Splendet: , ridet; Sic[eft;.non propinquus;non affini

ais

alibi dixit , ridet. argento. do-

Laconicas. Lanas. tin&as apui

á

mus.

'Tznarum. , Laconis. in Pelo-

Jlimis &

yur t

ALacutiay.Adem eft quod laquear.| ponnefo promotorium , ubi exi-

, Hymettia.Caíz in fylvismion-; mius: capiebaturmurex.

Ti

tis Hymetti , in Áttica..

"Erabunz.. Nent;, ducunt..-

«s p

- Africa. In Numidia, ub? mar-] Honeffe clieute. Foeminz hone«

mor eximium.

ftoloco natz; quarüm. epo pa-

miidtm

JAtzali. Fuit ille Pergami. in- tronusfim:.

Copi'mwnpc&--

[iteif

Afia Rex,. Eumenis filius ;. qui| Benignavena.

(ia Ftt

cümfine liberis moriens Roma- nitenda. Ducitur metaphoraà

num populum hzredem fuurr fontibus , qui , i uberiores fünt,

inftituiflet Aviftonicus, Eumenis'benipná. Gb divite vená: fluere

ex pellice filius , invafit Afiam ,ldicuntur: vel,à metallis ; quo-

& Regiam Attali, licétheres ab ram venz aliz latiores, & am-

^

'€o non dictus : unde ignotus hic!pliores, alix anguftiores..

ab Horatio vocatur. Sedeum, Mepetir. Meambit, confulit,

Perpenna Conful proflgavit ,|cotit ; ego pauper, ob fidem &

Anno U. C. 624. Nonnulii hoc|& ingenium , divitibus in ho-

interpretantur de ipío popule|nore, G pretio fu.

Romano, qui Attali heredita-

Laceffo. Flagito.

Amicum. Mioscenateui v. ge

.temþadii:' " ægno:us h?rgs ? 1d

|

Sabi-

]

ä.

8 4

3064

e

HOEATII FPACCï

Larglora flàpito ; *

ï hs h

; fHlerum,

Satis

beatus unicis"

Sabinus.

l

*

fyper t

T ruditur.dies die,

4 ] Moum

^ Noyveque pergunt inte

rire Lunz :

Calldtmi

T u- fecanda marmora.

Wal

Lecas fublp

füm funus , & fepqlchrig

Tauim,

ymmemor ftruis domos :.

j

*

b

G

Marí:que, Pails 6

jirepetitis ,

Summovete : littora. ....

y

luptm

7

A

Votü

; Parum Lecuples cont

4

4

inente xïpä.

,Quid, quod ufque

UYT

Qrür sl

;;; Revellls agrl térmínos

/

z | Et ultra

Tltys t

Limites cllentium ..

H

Fguäm!ibet

:,/Salis avatus ? Pe

llicur pafänoisll'

TU

o

Jn (inu ferens Deos - ..

j

[u

m

c(wm'x

i

Et uxor, & vir, fofd:idö

11

Pa

du

ANulla certior tamen,

[

D

et1$

Rapacis Orci fede deft

,

u Ti

in;ta '

L

Vf

c;)fïbusb, ciuä mar

e

pn JCA

Sabinus. Villa mea , in agro dere;jä&ïsm

eüdem[a;

Sabino.

arceant,&remo

veant ,littus veró

& de- |promoveant, & proferant. Pro:

tinpsi

Truditur . Expellitur ,

Ui

x*edit, alio die ipfi fuccedente.

prié non. füummoventur littora,

fed mare in littore pofitum,quod

Totallns

Tu fecenda, de'c. Tu, 6 quis-

Jdnd;)

'quis es! fub ipfam mortem,pau-

propellitur.

Parum dec. Non fatis habes,

ii

Jó ante obitum , qui tibi

m

sninet , conducis homines ,

qui|firipam continentem poffideas :

R—".'luim

disloccupas etiam littus exclufo ,

!USQReges ;

fecent tibi marmora , ftruen

inovis domibus.

&enioto mari. "Terra continens

Wüi

Bajas al-|eavocatur , quae infula non eft:

NTIM

Baüs obfivepentis .

terrafirma, ut vulgus loquitur.

finef

Suentis. Ád finum Bajanum,non

4procul Neapoli, propter ame-

Pellitur. À te vicinorum &

fs

clientium

a

rosinvadente , pel-

- Ui

Witatem loci , &des multz vi-

P

As q

febantur,à nobilibus extructe.

litur paterná domo; &c.

Poreft etiam dicimare obftre-

Sordidos. Inopes & pannofóss

m a

pe.à te fpoliatos : vel, pz-

hjä[x il];

spere Baiis , id eft, conqueri & in |quip

f(

fremere,quod fua fibi erip

jantur|dore

& illuvie feedos, ut agre-

littora, & anguftiores termini

ftium pueruli funt.

N

Nulladec. Ordo eft: tamen

dentur.

Urges-. Feftinas.

'aula nulla ; doniusnulla manet;

Summovere, Ulterius proten

!

hoc eft, expectatdivitem

heram 1.3

1

Cer-

m

10f

ODARUM LIE, II.

*

Aula divitem manet 2/.. ; ,

.

Herum. Quid ultrá teh

dls 7 | !Equ; tellus

Pauperi recluditur, ;

Regümque puetis $

"Wec kfaicllcs:Orciþi o

Callidum Promethea. . ..

)

,

v

Revexit auto'cap

[4C]

. Hic fup&rþutxi-?

Tantalum , atque Tantali

*

Genus cocrcet

*

hic levate fan&um,

Pauperem laboiibus

Vocatus atque no vocatus au-dit.

cerGor sede, &aulà Orci , f&u peenas vifcerá devoranti. Vide

Plutonis rapacis , ipfrdeftinata: Oden 7 .lib. i.

Quàmlibet ma

nificas, Gb am-

Tonzalum :-Is pre- foperbia.

j

plas domos sdificet ille «dives

Deos quos ad convivium voca-:

clientium vexator ,tamen nulla

verat , íalli à fe potle fperavit,

domus illi certiüs obventura eff;

illisque Pelopem filium. füum

quàm domus Orci, qui omnes

cafum coctümque appofuit : id

j

ad fe rapit ; que domus finis eft,

reverà Cererem latüitque illius

& poftrema omnium domorum.

humerum comedit ; fed Jupiter

pro; . fede., leguntaliqui , fiie;|Pelopem Iuci redonavit , & loca

»us; g

eodem tamen fenfu: nempe ,quia

humeri à Cerere comefi , ebur-

p ii

tumulus & Orci domus , eft finis

neum ipfi humerum indidit. -

fa. 19

ultimns , & domus poftrema

Tanzali genus, Atreum . 'Thye-

gt fb

mortalibus deftinata.

ftem, Àgamemnonem. Od. 5«

)g[ilum)q]'::;

- dendis.Moliris : vel, cur agros

nb ,

aliisalios adjicere perg;s.

Co?rcer. Continet, ne fugiant.

| fits Jdo

Recludiiur. . Aperitur 'Tumu-

Levare;d?*c. Charon,vel mors,

1 gföäflf

lus Reges, acpauperes perinde

audit levare, id eft , auditut le-

y ab

accipit,

vet, Gracá phrafi , vel , vocatus

ao

Sazelles Orci, Charon. Infero-

levare , id eft , rogatus levare,

la o

ï]lefl,'

rum cuftos, & portitor, ac Plu-

audit pauperem , &c. prftà eft

y lo

^

tonis quafi fatelles.

ad levandos , pauüperes , & libe-

jcinor?

:

Callidum;ivc.Prometheus cal-

randos ab zrümmis , quas per-

gt P

lidus dicitur , quia Coeleftem

feruntin vitafiveab iis vocetur,

M.

ignem aftué Coslo in terras de-

five non vocetur * cüm contrà

'S'PZIW l)

tulit, infeio Jove : à quo eam

divites ad graviores rantiin. poe-

: v;ef; Pi'

0b rem detrufus eft in Inferos ,

nasabripiat invitos , & ab iis

TL

& vulturi traditus, foecunda in'profeció nen vocatus.

( g

j

[

ODE

g

"

G5

1o6

Q. HORATH FLACCI

Cn

ODE XVL.

l

fs & bt

Baechi laudes,

Sielis ho

Acchum in remotis carmina rupibus

D'ls';ït

Vidi docentem (credite pofteri) -

Ti f

Nsmphásque difcentes , & aures

Ti gt

Capripedum Satyrorum acutas,

Nolo

Evoe , recenti mens trepidat metu, -

li

Plenóque Bacchi pe&tore turbidum -

| T dm

Lztatur; Evoe, parce Liber,

(lors G

Patce gravi metuende thyrfo.-

W

Fas pervicaces eft mihi Thyadas,

/*€

r, d «

Viníque fontem , la&is & ubcrgs

Crphim

dAcutas, Ad audiendum erectas :j furorem , þac dementiam ; qu£-

W. lont

pinguntur Satyri cum auriculis| dam enim' Numina ; uit Diana,

t &

randioribus, & in acumen de-|Bacchus ; Nympha , &c. furo-

bin

3nentibus.

rem immittere putabantur , 4

Go

EÉvoe. O Bacche ! di&us eft|quis ea videret. — Porró ut Bac»

wajygi

Evius, vel Evceus , àJove , cüm|chum iratum quafi demulceat;

m A

xem in Gigantes ftrenué gereret| promittit fe illius laudes canta-

finifi,

Videlib. r. Oden. 16.

turum. -

Girgmc

Mes,(c. Adhuc attonitus fum,

Liber. Sic vocatur Bacchus,

Ti

& facro quodam horrore perci-|quia magnaeft in vino libertas ;

SThsf

& licentid.

At

tus, nempe ob vifum Numen.

Plenoque , d»c. Ordoeft : &| | Thyrfo. Efthafta pampinisin-

hm j

mens turbidum (eft hic neu-|voluta, quáBacchus armatur.

l'JEIJ: m

trum, adverbii loco pofitum)| — Faeff, d?'c. Quoniam impuné

düfue[t.

latatur, pectore pleno Bacchi, Bacchum vidi, & ejus Numine

Iuj

quia pe&us plenum eft Bacchi,|fum affatus , licet mihi ; tutó

m

fit jj

feu Baccho; id eft : meum pe&us| poffum , ejus laudes cap*ere,- facra

infidet , implet Bacchus, & men-| defcribere.

1 fürore

tem non íatis fui compotem ,

Pervicaces, Protervas, petu-

| eur

metu latitiáque perfundir.

lantes.

| ;)'cuiz

Parce. Veniam petit,metuens,

Thyadas. Bacchas , Manadas,

4 u Vl'ff

nequid in Bacchum peccaverit,|à voce Grzca; quz fïgnificat $

nj

quem aífpicere cum Sytaris ,

&lcurrere furentisin morem.

audire tam fidenter fit aufus.

"u

Vinique fotem , &c. Mac

4

pE

Vel : rogat, ne abeo agaturin|omnia Bacchus feciife diceba;

tur,

1

E

; ï*muä

"

Em

a

ODARUM LIE. II.

107

Cintate rlvos; atque truncis

Lapfa cavis iterare mella,

Fas & beatz- conjugis additum

Stellis honorem , te&áque Perithed

Disje&ta non levi ruiná,

Thracis & exitium Lycuryi,

Tu fle&is amnes , tu mare Barbarum ;

Tu feparatis uvidue in jugis

Nodo cozrces. viperino

Biftonidum fine fraude crínes : |

Tu,; cüm parentis Regna per arduum

Cohors Gigantum ícandetet impia.

Rbhocum tretorfifti leonis

/f.

tur, cüm ex indiis rediret, infchus triumphavit) db-mas, & fer-'

triumphantis morem ; nempe|vire tibi cogis.

qon

vini iontes in ficcis agris eli-

Bavbarum. Indicum.

cuiffe , & lactis rivos, &c.

M y uD

Separazis. R ^motis, fecretis.

d k fí

Irerare. lterum atqQue iterum

Uvidus. Vino madibus.

canere , dicendo ingeminare.

Nodo , d9c. Crines Baccha-

hat ;!

ob u

Cotijugis, i**c. Coronam nuptia-| rum , (quie Biftonides dicuntur):

lem Áriadnes, quam fílellis in-|Biftonis mulierem

"'Thraciam

( dl

"d

feruifi, càm illam à 'Thefeo|fienificat : Biltones funt populi

defertam duxifli.

Erat Ariadne|'Thraciz , vino & Baccho dediti.

t Hacchüi;

£lia Minois , &Pafiphaés ; chjus|Religas ferpentibus, & in no-

olb

ope Thefeus evafité Labyrintho|dum colligis, Mznades, & ipfe

modàm in infula Naxo defti-|coronatz.

Cretenfi./ Is eam abductam poft- |Bacchus ,. pingebantur anguibus

p

L

tujt': moxà Baccho in uxorem

Siue fraude. Tta ut illi ngues

du&a eft.

nihil

noceant

Biftonidibus.

l)

i xmpwïä

"1 NumW

Penbei. Pentheus , Rex The-|Praus, etiamapud Ciceronem,

barum , quia Bacchum fpreve-|Gepé pro periculo , & damno

yji,

"

a

rat, à matre, per Bacchum in'ponitur.

furoremacta, difcerptus eft, &| — Pareuzs. Jovis.

fyar pt!ïl'

ejus regia everfa.

Per avdutm. Subaudiitersper

Lycurgi.Rex Thiraeig fait;qui, montes alios aliis aggeftos.

cüm vites totà repione juffiffet

Rhecum. Unum ? Gigantibus.

Minjdls)

n o

exfcindi , à Baccho in furorem| — Rerer/jti, dv'c.'Tu, inleonem

actus, & oculis privatus eft.

converfüs , repulifti , & dejecifti

.

. H

Fleclis amnes. Indum, & Gan- Coclo , redire ac fugere coépiftr

gem, fluvios Indig (de qua Bac- Rhocum , &c.

e d):ebi'

ff

Maldf

Io8

. HORA'TII FLACCI

Unguibus , horribilíque mala z

Vb re

Quamquam chorcls aptior & jocis,

*

fungtis p

Ludóque di&us , non fat idoneus

Dile

Pugnz ferebatis : fed idem

Pacls eras mediüsque belli,

; I

DT

Te vidit infons Cerberus . aurco

W

hd

Cornu decorum ; leniter atterens

fipr

Cawdam i & recedentis trilingui

h

Ote pedes tetigitque ccura,

1 m Deti

: Mala. IVIaxil'La;9 dentibus leo-

JYnfous. 'Tibi innoxius Pacchus.

| V m

nis , quibus eum laceráfti.

Inferos petivit ,. u3 Adiadnem

d

Q

Quamquam . d2'c . Etfi vulgó Juxorem eriperet.

Al

exifiimatus aptior choreis, GCornzs decorum , Baccho dantur

l C

jocis , dicebaris non adeó effe ad|cornua: quia vinum robuftos,

W g

pugnam idoneus:tamen tu idem|& pugnaces facit,

medius inter bellum , & pacem

Arterens, Humum identidem

Reiinqua»

eras , id eft , &quéad utrümque | caudá terens.& verberans; ut ca-

Nigtit,

comparatus , G pace & bello|nesdominis blandientes folent.

t v

bonum te elfe oftendebas. Vi-

Recedentis. Ex inferis.

larefl

num nunc feroces mitigat, nunc

Triliugui. Quia Cerberus eff

4:ny

triceps.

Amiiari

mites efferatos reddit..

ynipe

Mu

ODE xvl

t N

Metenue

Horatii in cygutm Metämorpbaþx; G Imm"mlijmr.

Vi

m

On ufitata, nec tenul ferar

Wib

AX Penná biformis per liquidum athera

ACMy

Vates

"

»

At

[

Rn(

neque in terris merabor:

Nlv

?

*

invidiáque major

Longiüs

UM

Giïgu')f

Nonwfiata. Non mutabor in

Biforinis. Ex bomine mutatus

10

Cygnum vulgarem , ut plebeiilinCygnum; qui duplicem for-

|.| 4

Poéte, non induam breves, &|mam , feu naturam habuerim ;

.me 3 (

humilespennas, quibus illi fo-'hominis anteà,jam alitis,&cygni

"p

lent volare. His verbis innuit fe

Invidiáque major.Superans in-

V1

glorià & famá ipfos fuperatu-|vidiam. lllisporró folisnon in-

Epmh

runm.

Ordoautem eft :

?

va-[videtur, quorum virtus& glorias

tes biformis, ferar per

rà ,|omnium confenfu, extra com-

Wü "l

3

non ufitatá aut tenui penná.

munemnfortem , & aleam eft.

I

ge-

1

Qu

p

ObARUM LTF. TI.

109

Urbes relinquam. — Non ego, paupetum

Sanguis parentum , non ego , quem vocas,

Dile&e Mocenas, obibo.

Nec Stygiá cohibebor unda,

Jam jam refidunt cruribus afperz

Pelles : & album mutor in alitem

g.

*

Superné

nafcuntürque lzves

Per digitos humerófque plumz,

Jam Dzdaleo ocyor Icaro,

yxius ais

Vifam gementis littora Bofphorl,

] At

Syitéfque Getulas canorus

-Ales, Hyberboreófque campos,

rceho du

Me Colchus, & qui diffimulat mecum

3 robults

Maríz cohoitis Dacus, & ultimi

a d

Relinquam. JExhera petens.

,neurrum fit plurale, pro adver-

Sauguis. Proles, genus.

!bio pofitum. Greco more : fed

xorato, L

jyes Ls

Quem vocas. Quem ita com- minüs commode : tum ob afpe-

pellare foles

O dile&e Horati ! riorem pronunciationem ; que

feri

Vel :

Cabers &

non ego, quemvocas, G'oriretur ex prima fyliaba fe.

familiariter appellas pauperum quentis vocis : tum quód ultima

Tanpuinem parentum , & ]iber-ifyllaba in fuperné , fit brevis ,

tino patre natum ; ita enim perjtefte Lücretio.

jocum , & amicitiam À dile&e

DXedaleo. Filio Dzdali , qui

Maecenate vocabatur aliqnando: pennas fibi aptavit, &c.

ulid.

vel quem vocas; id eft, quem

Vifam. Volando petam.

.

domum ruam fzpé vocas , quen

Gementis. .Ob procellas, quz

adlibes familiariter.

ineo frequentes excitantur. De

Nec $tygía , dc. Non petam|Bofphoro, vide Oden 1o. hujus

Ínferos, non moriar : Styx no- lib ; de Syrtibus, Od. 4.

vies interfufa cohibet, feu coér-]. - Hyberboreotque. Septentriona-

cet Manes , nead Superos regre-|les, Borez fubjectos.

di pofint.

Colcbus.. Populus Afiz , juxta

j

405

Refiduut. Adhzrefcunt.

Pontum , ad quem lafon cum

jf

Afperee pelles. Ynftar (quamu- Argonautis navigavit.

fl »

latumn , quibnus cygnorum crura.

AMar[e cobortis.

Marfi eran*

Ti

intepuntur.

Itali: populi,qui pedeftri pugnà

fs

Cohors eft

"

gn)ln

Album alitem. Cyouum.

imprimis valebant.

j

Superni.Id eft,circa fuperiores; parslegionis : legiofex fert mi-

j o

Rcotorf

partes : alas , & tergum albis de-!]itum habebat millia ; in ea co-

a t

corum plumis, induo. Legivo- hortes erant decem.

f CB

lunt quidam , fuperus , ita uci

Dacus. Europz populus ad

k

Sep-

2420

1Ilo

Q. HORATII FLACCI ODAR. LIE, Il.

Nofícent Geloni $ me peritus

Difcet lber; Rhodarique potor,

Abfiit inani funere neniz,

Luásque turpes, & querimoniz :

Compeíce clarsorem , ac fepulchri

Mitte fupervacuos honqxcs.

Septentrionem : ea regio con-

nas ! triftibus nezniis meum fu-

|

|

nusprofequi. Neniaeft

! M Q 34

tinet nunc Bulgariam , Vala-

(ï'an tus

chiam, Moldaviam » Serviam,; |lugubris.

£

| pt oj

&c.

Inaui. Quia mihi , mutato in

Geloni. Scythis erant vicini,|cygnum, inutile funuserit , übi

ad Septentrionem.

nullum cádaver,nullus mortuus;

DI rf

Iber Hifpanus, ab fluvio Ibero |ero enim immortalis.

l

fiig]

fic di&u:.

Turper. Indignime; qui fem-

lu

Rhodanique potor. Galli. Kho-iper victurus fum.

Clamorem. Magná voce mor-

l

Yi

danus fiuvius eft Galliz Lugdu-

nenfis,

tuos valere extremum jubebant.

iein ts

Mize. Omitte.

- Abfrut , dec. Noli, ö'.Moece-

qu ïg |

nl

Qs EU

Tir, o

li

mi"ü"idom

N

2

m

j , Pyo[;

w .&)A//)I

d

fl

D

l —

7

Wirer

17j

Q

W

d

[

Á

1/

A

, x,?

U//w Y

,

J

23

A

li l

[

N

/)

U

UO "

a

6 AH

N

(j

S

Utl

E

OSS

s

J

OSSS

Jl

LOm

-,

hat

P

[

A

J

//.?

NS

Ternbas

ANN

BOR

[Wm"n

Nuy;

13

1 f

W

i

iQ. HO

i,

a (o)90f.

IH

Q. HORATII FLACCI

ODARUM..

LIBER .TER TIUS.

ODE

l,

ismam d

anjelt i

Hac Ode varia morum pracepta continet ,. atque illad im

primss, vitam beatam non opybus , CS bonoribus pts

li map

Tari, fed þliï QITIHIE,

as tl

Ellusmouu"»';

Di. profanum vulgus ,. & arcéo.

[f

O

Fávete linguis : carmina non

me, qdl ]

ptiü; '

Audita Müfarum facerdos,

iv mor

Virginibus, puerisque .canto,

m j

Regüm tiiendorum in proprios greges, "

v

Reges in ipfos i.rglp.eriurpl cltrjos.zis,'

j "'P.rojïx;mm. Mjfterid verz vir-

A/[ufhrum facerdos, Dicuntor

tutis, ac philofophiz explicatu-

Poéte Mufarum effe facerdotes,

rus, homines pravis opinioni-

i

& zditui

bus imburcs, & ad hzc audienda

Virginibus , doc. Vel

,à virgi-

minis idoneos arceo, & faceffereinibns.

& pueris recitanda , ut

jubeo. Profanus propri? dicitur,

H

'eorum animis

; adhuc teneris,

qui à fano , & facris arcendus eft, & mol ibus,

altiüs inhzreant ;

noníacer, non religiofüs, non vel, ab iifdem

audienda diligen-

initiatus.

'rilis , quibus effe poffunt utilio-

ä

Favete. linguis. Audite cum ra, & quorum atás facilé ad vir-

filentio

»que fum dicturus , vos, turem fingi,

:

& erudiri poteft,

qui non eítis profani. Porró hec ;

Regum, i?'c.Enilla , qug pro:

verba , favere lingui; , ufürpa- mi

üt , prtzcepta & myfteria,

bantur in facrificiis ; & iis homi-

Quorum primum fpectat pieta-

nes jubebantur filere, &atten-

.

.

dere , nihil dicere obíccenum

tem erga Superos, & Reges

, alterum, moriendi neceilitatem,

profanum , maliorminis.

&c. Ordo eft imperium Regum

Nouprihsaudita. Propterre-

eft in proprios greges, id eft,

.

Tüm, quas continent, dignita- in populos ipfis fubditos

H

Jovis

tém, &utilitarem. Sicatt

entio in Reges : imperant hominibus

€onciliatur.

'Rege;, Regibus Deus.

Claria ,

1ií

: BORATII FEecI

Cl Giganteo triumpho, ,

ïCm-ke p

i

Dul

j Cun&a füpercilio movent

L

N

Ef ut viro virlattüs ordinet

r

fomnum

Arbufta fulcis; hic generofior. «

Deícendat in Campum petitor ;

leait v

hi

Moribus hit meljórque fama

1

Contendat; illi tütba cliemiuim .

N

4

Sit major, ZEqua lege neccffitas

Mitrimg

Sortitur infügnes, & imos5

i hu

!

l

1

Oiné& capax movet urna nomen.

N

a

ln

D'i[iyi&us enfis cui fu(pc»rr xmpia

LT

Cl&ri. Qtjl jupiær infipnem 1[11;,419'6.Ut alius þltxï'gsaläöhabæ

ld

eloriam retulit ,

Gigantibus de; 'atclientes. Quinam fint clientes,

bellatis.

qui patroni; fzp? antea dictum,

Ql

|

Efl ut. Continpit ut, Gc.

Jqua. A&quali.

S dil

sali

Vtyo)

Viro vir. Aliu

, hicillo.

Necef[itas. Fatumymors omni-

[ Tüe

Latius,drc.Agros latiores,pre- bus obeunda.

[

MIQC

dia lautiora pollideat, in quibus,

Es

Sorritur. Sorte quafi jata deli-

git, & letho deftinat : ex urna

[ omm

per fulcos, & fcrobes humi fà-

£s , erbores in quincuncem,

quafi educit eorun.nomina. Vi-

K

*

delib. 2. Od. 3.

i

V.g

digerat, acdefcribat. Vites

mna*

38 intclliguntur ; quz ful-

Imos. Ignobiles, obfeuro loco

üén

onuntur.

& humili natos.

i

m

tis & foflis

GeD

Hic, doc. Alius quifpiam.,

Capax. Ampla.

»llür

Urna. Videlib. 2. Ode 3.

bt

Generefor. Nobilior clarioris

Diftvilus, (c.Nudatus.Ordo

If

generis, quàm füi competitores.

[:

Incampmm. Martium , prope

eft, non dapes Siculz guftam, &

Romam ád 'Tiberim. E populus

edendi appetentiam afferent, aut

lt

1 Uny

conveniebat,adferenda fuffragia; fomnum co

nBciliabuntei , cui fu-

E

pendebit enfis nudus;

Ed

& creandos Magiftratus. Porró

percapite

cimm Roma in collibu

& loco

Refpidit hifterinm —Datmoclis.

o

I &

editioreeffet pofira,

fcendea-(Eratille Dionyfi, Sicilte Tyran-

dum eratin campim Martium ;|ni , aulicus & affentator : cujus

VTT

[5

in declivi & plario loco, ad ri-|cium felicitatem & conditionem

iprzeter modum laudaret ; Diony-

I"qr,

n

pam Tiberis pofitum.

Petitor.Honorum:candidatus. ius, ut eu

m dedoceret , juffit ho-

40j

Moribus bicdgc. Alter quifpiam|minem accumbere à

d Regiam

ll

contendatcum emulis fuis,& ri-Hmenfam , & ut Regem tractaris

ul

valibus candidaris, meliov;id efl,]fed fupra illius caput enfer nu-

$

i, de-

Atf

pr;/rftantior, obimores & famam.]dum , equinà fetà appenfu

mitti

« t

mi

ODA RUM LTB. III.

115

Cervlce pendet ,

non Siculz dapes

Dulcem .elaborabunt faporem ;

Noh, avíum citharzque cantus'

Somnüm rédaücent,

Somnus agreftium

Lenis virorum ton humiles domos

Faftidít, umbrofamque ripsm,

Non Zephyrls agitata Tempe.

MDelidersntem quod fatis eft; neque

Tumulruofum follicitat' mare,

Nee.ízvus & Guri cadentis

Impetus , aut oríentis Haedl :

Non verberate grandine vinez;:

Iuresaliöhaïä

p fintd

.....

;b'ïföx

Fundüíque mendax , scbore nunc aquas

mrea ln

Culpag:e , nunc torrentia agros

mittivoluit : quo metu Damo-

vendum fatis eft, qui parvo con-

;gm g

cles, itaexanimatus eft, ut ne|tentus eft , non follicitat, non

cibus quidem attigerit, Vide Ci-

anxium , & follicitum reddit ma-

ceronem g. libro Quzít. Tufc.

re procellofum, nonterrent pro-

Cervice, dv'c. Vel de Damo-

g n

cella ; quia non fe committit pe-

cle ipfo loquitur , vel, , de fcele-

riculofz navigationi, lucri causá,

; dian l

rato , G impio quolibet; qui fi

Aréluri, Eft Ar&urus fignum

videret imminentem capiti gla-

Urfam confequens; & quafi ejus

dium , nonfecüs, ac Damecles

cuftos; quod Graea vox ipfa fig-

perturbaretur.

nificat;dicitur etiam arctopbylax

,O.

a

Sicule, Inftrücte à DionyGo,

Hodi.Hodus gemina ítella

Rege Sicilie : vel, exquifitz,

eít, in finiffra manu Aurige,

L'l'z Mï!m;

D)

j

j

five Erichtoni,

Càm' Hoedi

& magnifiez : erant enim Siculi

7) affäle

in conviviis lautiffimi.

oriuntur, magnascient procel-

yitels

las; at Ar&turus, cüm occidit.

T

Elaborabutir, E£üicientprovo-

cabunt. Difficultatem & mole

Mendax. Sterilis : qui fpem

]

a^

rei voX ea indicat,

2

agricole fallit,

Reducent. Quem metus abftulit,

Arbere , dj*c. Arboribus fterilt-

2

Somtins, *c.. Ordo eft: lenis

tatis faz culpam conferentibus ,

fossnus non humiles domos vi-

modó in aquas & imbres nimios;

d

medó in calores, ab fideribus

rorum agreftium faftidit ac fper-

t

nitid eft;ultró illas fubit ac vifit

89ros torrentibus, id eft urenti-

j P

Tempe. Amoenz valles erant,

büs, profectos , nodó in hyemes

rdii a

& fylvz , in'Theffalia.

afperas,

Hoc autem arboribus

A

Sollicitat , (*c, Sententia eft:

Poétas tribuit, quafi effent fenfu,

^

enfum'

€um , qui defideret quod ad vi-

& intelligentia przditz : quod

j i

3

H

1n8-

1Y4

Q. HORATIT FELACCI .

€

" rw?

Cutvil

'iSidei'a n

unc hyemcs iniquas,

Dial

Contràta . pi(ces zquora fentiunt,

a*

Jà&is in altum molibus : buc frkcquc,nsl

hm & g

Czmeénta dimitrit rédemptor

lvt domy

Cüm famulis, dominüfque terra

00

FT

Faftidiofus ». fed timor, & minz

z

tott

"Akh:

Scandunt eodem , qio dominus ; neque

Decedit erata triremi , &

wlo; & a

Poft equitem fedet atra cura;

Quód i dolenrern nec Phrygius lapis ;

Nec purpurarum fidere clarior

Md f

Deleni: ufus , nec Falerna

*

Vitis , Achemeniámque coftum.;

nf

Cur invidendis poftibus ; & novb^

AMbI

|

&

Cond

Sub!imc ritu moliar. atrium?

Y

amagnam habet in elocuziorxrle*h Mine. Forté oblatrantis cän-

fcientiz.

ïitäqum

dignitatem.

o-

Courraclaigc. Qua ob jactasin

Scandunt , d?c. Eandem inl

litbu,

aznare moles, anguítiora facta cum afcendunt: in mari non

Ma

font, Queruntur pifces , quöd IR

inüs quàm in terris adfunt,

fuaregna homines ufürpent,Gc.;

DDecedit. Demigrat , abfcedit.

ZErata.Habente roftrum zreu.

Sufirer

E(t autem. moles, pila faxea.

Huc. In altum mare.

Pofl equitem. Yn eodem. equo

Bunf

nl

Cementa. Lapidum ceforum cum equite;à tergo equitis,haret

Tà

fragmenta, rudia & impolite;

Dolentem. Me aliquo;vel cor-

fic vocatur materia illa omnis, poris,vel animi,

dolore affectum.

li

V fit n

quz ad fubftru&iones , operám-

Phrygius lapis. Columnza mar-

Phrygia.

A

que fundamenta, & rudi fsxomorez, advectz e

[f

tuP

plerüámque adhibetur.

Nec purpurarum ; de?c. . Nec

nod|ufus veítium purpurearum , fi-

Redemptor. Qui opusaliq

antiorum.

ä

| qih

Nb

faciendum , v.g. domum, — ag-|dcribus mie

Delenit.

i,

gerem , fuo periculo , certá mer-

Doloreg & morbos

1

a(

cede pactá, conducit , & in fe|levat.

Z'

]

g

recipit.

Achemenitmque.

lg;el-lïcum,ab

lieim,

| Qum

Dominur. Herusaliquis, ho-|Rege Perfarum Achamene.

ID

hj

mo nobilis.

Coflum. Aromatis genus.

Invidendis. Invidie obnoxiis.

ffyy

l

Terre faftidiofus, Qwi fattidit

D

terram continentem : & inlitto-|Poftes fut

at jamuz latera; pro

re , in mari , edes extruit, terristora domo accipiuntur,

[

Primus erat locus

&on contentus, Vide Od, r 5.lib.a.

Arium.

[:

TRPM!

edium;

4

ODA

UM LIB. III,

£1;

Cur valle permutem Sabina

Divitias operofiores ?

edium , & quaf æ'hms ad re.Ibinnm, permutem divitiis mo-

liquam domum ,aream in me |leftioribus, i. quibus* confer-

dio pofitam mtcrinmb(cmum vandis opere multum &. curz

addita edificia, conrinens : pro. 'confumam * Muramus. enim,

tota domo hicfumitur.

ique adfunt, sumsis , quz ab-

Cur valle, éc. ld eft, cur fant, Eft igitur hypaihge Pot.

valem; & agrum meum 3Sa- tis ufitata.

ODE

II.

Bellica fortitudinis , probitatis , C veligiofs filentü

commendatio

Nguftam ,' amici , pauperiem pati

Á

Robuftus acri militia puer

Condi(ícatz; & Parthos feroces

olitrants C

Vexet eques mutuendus haíta $

Virámque fub dio, & trepidis agat

; nd

In rebus.

Illum ex monibus hofticis

j n ?

Matrona bellantis Tyranni

' f'fl's juH"

Profpiciens & adulta virgo

UE

gl

Sufpiret :

Eheu! ne rudis agminum

ncodäm E*1

Sponíus laceffat Regius afíperum

geqitiol

Ta&u leonem, quem cruenta

ai th,W' g

Joreaiet

Militia, ?c. Iu militia? vel[tus , & media pericula,

ui fiat robuítus acri militia ,

Mu*rena, é*c. Uxor alicujus

'vlnina v

phyygte

&diflicili. Vocat paupertatem |Regis Barbari ;; qui bellum cum

anguftam ,id eft, moleítam , la-|Romanis gerat.

m

boriofam.

Adulta,

Parthos veró pro

JEtate profectior,

yareatun) i qmbmhhet hoftibus ponit; veljnubilis.

un.

Eben, dv*c, Verba fant illius

uia, quo tempore fcugua c&;

wfö& L

hzcOde, inítabat bellum Par !vngxms » fponto fuo metuentis

thicüm.

"Vide

Indicem2. Oda- à Romano Juv..nc; vel matro-

pl

rum

na,íuo viro tümentis.

jgtmete

$ub Dio. Extra domum , in!

I

nudu agminum, Imperitus rei

jpan

,campo , in caftris, &c. Dium , militaris.

j gonost

Leouem

Milhtem — Roma-

Divum, fumitur pro aperto &

lus 7

patenti aére

num , inftar leonis furentem in

ul

rt l

(

Trepidis im vebus. Inter me»jacie.

H2

Kt

gii

116

Q. HORATII FLACCI

Jrers w

Per médias rapit ira. czdes?

Dulce & decorum elt pro patria morí,

j Vil

Sit u

Mors & fugacem per(equitur virum ,

Nec parcit imbellis juventz

i g

Mu

Poplítibus , timidóque tergo ,

Virtus, repulfz neícia fordidz ,

N

Intaminatis fulget henoribus;

Dir

Nec fumit aut ponit fecures ,

s

li

1

Arbitrio popularis aurz,

i !'-gcm hen

Virtus recludens immeritis mori

Jiigim

Calum, megata tentat iter vià;

Tb

Catáíque vulgares ? & udam

T il

n Q

Spernit humum fuglente penna,

onit

Ef & fideli tuta filentio

p

X n

Erfugacem, Non tantüm quev,h-, [ InnmminatisPutis, incorruptis,

ibetobvium , noneostantüre ,!non obnoxiisinvidiz, petitio-

Apttdni

^üistut,

qui fortiter dimicant , fed illosinum indignitati & moleftiz:

«

etiam , qui fugiunt,

[nam gloria vera femper virtu-

liho,

Df wt

Necparcir.d'c.Interfieit etiam (tem comitatur.

Trai

imbelles juvenes, qui terga & Seures. Infignia Confulatus ,

Sduy

poplitesvertunt hofti, Eít PO-'& Prature. Erantillz feeures

(m fe4

plesgenu averfum, Przílatigi- i medio virgarum fafciculo :

Ti fne

tur mori,fortiter pugaando »iquodecim fafces Confuli, fex

quàm turpiter/fugiendo.

iPretori preferebantur,

Virtus , d?c,. Eftfecunda pars!

Aure. Favoris fuffragii.

Odaz laudem virtutis quafi priva-

tzcontinens; cüm prima com.

Immeritis anori, Indignis qui

mendationem habeat virtutis

moriantnur,merentibus non mori

LT

1fit

bellicz.

Negata,é»e. Ardua,difficili,non

omnibus

concetfa

perrumpit

Repulfze uefcia, Quz nunquam

jobices oinnes, ut viam fibi faciat.

novit turpem repulfam pati : etfi

enim viriprobi petitos honores

Iter. Ad. coeium.

Ut

N

non affequantur: fuá tamen fe

Vulgares. Vulgi.

virtate confolantur, eáque fola

Udam. Coenofam, eraffam.

!

T

fatis honorati fant,

Eft d» fideli , d?'c.. Haec. tertia

Nec fumit,do*c. NequeConfula- | pars Odee eft, ad religionem per-

Aij

| Ü

tum;aut Preraram,ad arbitrium | tinens. Laadat partem upam pie-

populi gerit, id éft, honores con-|tatis, maxim? apud Grzcos no-.

lp]

Is

fuetos,qui populi fuffragiis & fa-|tam & infignem, - nemp? filen:

vore deferuntur, fpernit;gloriam tium ; quod przferüm fervaba-

D

faanrà populo non emendicat.

itur, in facris Cereris , que

Eleu-

.'j

|

ODARUM LIP. III,

117

Merces : vetabo , qui Cereris faerum

Vulgárit arcanz , (ub iiídem

Sit trabibus, fragilémque mecum

Solvat phafelum.

Sepé Diefpiter

Negle&us incefto addidit iategrum:

Raró antecedentem íceleftum

Deferuit pede pcena claudo,

Eleufina vocabatur, à pago ,ubijfolet, Phafelus eft cymba, na-

hac facrafiebant: quod filen- | vicula..

tium fiquis rupitfet, aperiendo.

Diefpiter. Jupiter , diet pa-

& alteriexplicando arcana fa*jter.

cra , capitalefcelus erat.

J

Negleffus. Parum pi cultus,

Merces.. Quznam — illa. fis;| vielatus aliquo fcelere.

non exponit ; conjici poteft ex

Iucefle. Non cafto, , fcele-

rato,

oppofita poena . effe peculiarem

quandam gratiam apud Superos,

Addidit, Poenz comitem,

]s.incerruppï .

iie, peito

& patrocinium , quo pios pro-

Tutegrum.Innocentem,purum

& mddiz -

fequantur.

fceleris,

Verabo. Cavebo mon com-

Rarà,é5c. Et quamvis poena

fapt

mittam ut &c.

|impiortm differatur interdum ,

Trabibus. 'Te&o , domo.

& claudo eos pede feqwi videa-

i Confl

Solvat phafelum. Pelago me-|tur; tamen raró eos abire inui-

tile at

v af

cum fe committat, foluto na-|tos patitur , illos aliquandotan-

5

i, M

vis füune, quo littori alligarijdem 3(chuiFF*,F'

if

w

76

^

2

,

3

D E Il

i

figi

xdignis qu

yumof

fuflitia 65 cä/gantia bomines impavides graviffimis in

1,I0n

periculis reddunt : eadeua beroas evebunt: Calo, 2 ye-

Lll.w';"

pt

teres Romanos Orbis dominos ejfecerumt,

(ibi ii

.

Uftum, & tenacem ptopofid virum ,

Non civium ardor prava jubentiurm ,

t

Tenacempropoftti,Conftantem,

|

populum rogabat ? fupgefhu,

j t

Ardor , i£?c, ''umultus , fedi-

iftis. verbis : Veliris, jubeatis ,

j p

m pre

tio civium , leges iniquas feven-

Quirites , ut d?*c. Si populus le-

tium. Prava jubere, eít , leges

gem probaret, refpondebat ; Us

t0s 10«

y file

pravas ferre : quia, cüm leges

rogas, €*e.

Roma'ferebantur, Magi(lratus

'cïvabi'

;,quf",

A 5

In-

L]

Ele-

tf

Q. HORATII FLACCI

lag D

Non vultus inftantis Tyranni

fatal

Mente quatit folida , ueque Aufter

K

Dux inquicti turbidus Adria ,

h pulvet

INec fulininantis magna Jovis manus ;

X

Mercede

;Si fra&us illabatur Orbis,

li

Gl

Impavidum ferient rulnz,

(

Hac arte Pollux , & vagus Hercules

Jaatc l

Innixus, arces attigit igneas:

fuvfurh

Quos inter Auguítus recumbens

5

Purpureo bibit ore

;Aat,

Pj

de

KHac te merentem, Bacche páter, «uz

y

Vexére tigres, indocili jugum

Nofhisqm

Collo trahentes : bac Quirinus

trbyjta

Martis equis Acheronra fugit :

Namiy

nini (

Aratum elocuta confiliantibus,

Y

Wrüm ex

lIeflamis. Minitantis, prafen-

Purpureo ,. »c. Pulchre Aa-

p

!

£em mortem intentantis

gufto adhuc viventi Divinos ho-

qernt

l

H

nores Romani detulerunt; eüme«

Üdefe

Mente quatiz folida. À. propo-

fito, & confilio dimovet.

queDeum, ac Celo delapfum

ijfüj

Aufler,de'c. Non proceile,quz putavére.

tüntbo

Bravitlimaz excitantur ab Auftro;

Merenzem, Promerentem afcri-

Moní,.

egregia tua facinora.

üïium ) li

Meridionali vento , in Adriarico biCoelo, ob

Iz

rrumacchi trahere

Mari , qued Tralia

: 77411?,&

te claudit.

g.p ab Orien-

«

'dicuntu

es d animal natürà

At Jun

Ithatar. In eju$ cap

ätlabamr. feram,&indb

cile ; ad fienifican-

Ym j

Hac arte,. Juftitià &conftan-, dam vini vim , &impotentiam.

j

]

tia fretus.

Quirinus. Romulus; fic dictus,

Atj

1

Pollux. Jovis, & Ledz filius , à Quiri; qua vox , linguá Sa-

Caítoris frater, qui ob imultas binorum , haftam fignificat.

£

Mj

Martis. Exquo genitus£ere-

Rs

respraclaré geftas, maximé in

fugattdis ipiratis, relatus eft in- batur: fretus virtute bellicá.

i Ttg

ter fidera.

Acheronza, do*c. Inferos effue

l

. Vigus. Qui Orbem ferétotum giens, Coelum petivit: id eft, im-

LU

E

"m T

domandis monílris peragraviz. mortalitatem eft adeptus. Ache-

Kiercules porró fuit Jovis , & ron fiumen inferorum. Od. 3.

^in (

Alemenz filius, Junonis odio, lib. 1.

n p

domitííque monftris famofus. |

Grarum, &'c. Poftquam Juno,

li

Arces tgneas. Czlum ftellisor- in Deorum confeffu, & concilio,

Y

natum.

rem ipfis gratam fuiffet locuta ;

li

Recumbeus. Ad mieníam ac-|

1

nempe fe permiffaram , & Ro* ;

mu-

eumbens. ;

t

A

ODARUM LIB. IIl

119

Jünohe Divis: Ilion , tlion

Fatali$,ince(tásque judex, *

h

Et mulier peregrina vert

*

Jeos

In pulverem, ex quo deftitüit

Mercede pa&á Laomédon , mihi

Caíteque damnatum Minervz ,

Cum populo , &' dnce fraudulentog

Jam nec Laceaz fplendet adulterz

Famofus hofpes , nec Priami domus

Perjura pugnaces Aehivos

He&oreis opibus refringit:

Noftrisque du&um feditionibus.

|

mulus i'iter Divesreferretur, ut;icüm 'Troje mufos extrueret:

Romani,ope virtutis, &juftitis, Neptunus & Apollo fuam - illi

domini Orbis evaderent; Troja- operamad eos eondendos cet:tá

norum exemplo admoniti, qui|mercede locaverunt. Operecon-

propter perfidiam, & alia vitia fecto, promiffüm pretium folve-

ueh

ire Laoimedon recufavit: hine

petierant. Quod Horatiusin hac

|

l

jerg

t

Ode fpectar.

Deorum irain Trojanos,

Cenfiliantibus. Inter fe confal-

Damnnuatum. Nemye IHium in-

T

tantibus, forté de Romulo, & vifum , deteftatum: vel; à me

Romá. Confiliari, eft inirecon-,& Minerva damnatum excidio,

rente t

rf

filium , in medium confülere.

Duce. Laomedonte perfido,

l

Laceneadultere. Helenz La

"Chi"ä

J

|

Judex.Paris;qui electàs judex

li

inter Janonem, Venerem; & Mi. cedemonig.

i

ll

nervam , palmam Veneri adjudi- |

Hofpes. Paris,

tenudt

cavit, & fententiam patrie fuz

Splender. Vivit, opibus for-

h

fatalem, id eft , exitialem tulit.

imáque przftans.

lj

Á

lii

Inceflus.Non caftus,imp»dicus.

|

i

Famofus. Infamis. Ea vox i

plicit

IMulier . peregriua.

Helena, pejorem vulgó partem accipitur.

quam $ Grzci raptam, Paris Perjura. Ob Laomedontem;qui

W?

nil;ïïff?

4

r]

"Trojam vexit,

dl

;promiffam Neptuno , &A poliini

[iid

Ex quo. Ex quo tempore.Jam juramento pecuniam denegavit.

[r, il*

"

tum,inquit, deftinatum & cer«| — HeBoreis opibus. He&oris vir-

xl

Acht

tum' Troje fuüit exitium: jam tute, & fortitudine.

l Od' j

h

tum diei "Troja potuit in pulve-

Rq"riugit,lïcmn&it, repell;t,

rem redacta.

Dut&um. €£rodn&om , conii-

ul

Deflituir. Fraudavit.

nuatum ad decem annos,

am J

peilt

Pa&a. Promiffa.

Seditionibus. Dcovum interes

J

Laomedog, Pria»l pater, Is|ac Dearum diffenfionibus.

hU

j*

K 4

Re.

n

120

,HORATII EFLACCI

Bellum refedit.

Protinus & gtaves

Secttti

Itas ,//& Invlfum nepotem ,

Qui

hm t

Troica quem peperit facerdos ,

Marti redonabo,

lllum ego lucidas

Cum tetti

Inire fedes , ducere ne&aris

E

Succos , & adíctibi quietis

Ordinibus patiar. Deorum ,

Quiing

Dum longus Thter. feviat. llion ^

Ti gt

Romsmque pontus; qualibet exules

p

Qua |

In patte. regnanto beati,

n

$4 bl

Dum Priami paridífque bufto

Infulter armentum, & catulos fera

W lgt

Celent inulte : (let Capitollum

Mi

H

Fulgens

3

triumphatifque poffit

T

Roma ferox. dare jura Medis,

Tj n

Forrenda laté nomen in ultimas

iniänens f

Bxtendatoras , quà medius liquor

li, X

fs um

Refediz. Sublatum. eft, confe-

übilibet, Orbem obtineant,

é&um eft,

Iufultez. Greges impun? pre-

[

Tars Ms

Prennus, Haud mora, jam

imantíepulebra Priam; & Pari-

porró , in pofterum.

dis; adeóque T'roja tota vafta-

wOd

ta fit ac deferta.

tlterm.

Iras, d?*c. In gratiam, & hono-

X Orjen

rem Martis, iras meas deponam;

luuiwe. Mlefe: impun?, ob

arborum denfitatem ,

lr

& quamvis Roinulus , meus ne-

; & folitu-

pos, nempe Martis filii mei pro-

dinem loci.

A

"rR

les, fit suihiinvifus, quia eft ge-

Capixolium. Precipuum Ro-

Q j

ii

nitus Ilia, fen Rhea $ylvia, Ve-

Ima templum. Jovi facmm.Arx

ftx facerdote "Troica, id eft , à

Imperii.

Qre

t

at

if

"TTrojanis oriunda, nempe filia

AMe»dis, Parthos intelligit, qui

Numitorisuaius ex /Enez pofte-

Perfarum Imperiuim invaferant,

Wirtev

D

risitamen illum reddam fuo patri

ut Períf2 Mcedorum olim. Vidq

D

utejuscurru inCelum evehatar.|lib. 1. Od. a. &c,

AE

] ï;(l-ïï.;

ST;»

Iuire. Ingredi.

Horrenda.Metuenda;& terribilis

Ducere, Dibere.

hoftibus Roma. Redcté obfervat

? a

Yino,

Duas, iec. Mod5, ea lege, nt/Torrentius hoc epitheto fepé fig-

Roma, & Trojainterpofito ma-| nificari admiratiené quandam ex

E'fenas |

[

rilonge feparentur.

generatione ortamiita Sibyllam

:

A

Exules, Romam, ab /Enea or-

à Virgilio dici horrendam , &c.

f

ti , qui venit Ealiam

Quaedius, de'c. Imperet Ro-

j

, fao profa-

gus , dec. Virg.

1 ma,

&quà mare medium; id eft ,

l

Reguanzo.lImperativus,egnent! Mediterraneum,in medias terras

(

dU

in-

*

.:

12l

ODARUM LIE. III.

Secernit Europenab Afro,

Quà tumidus rigat arva Nilus;

Aurum irrepertüm , & (ic meliüs fitum

?

Cum terra celat, [pernere fortior,

Quàm cogere humanos in ufus;

Omne facrum rapiente dextra,

Quicámque mundl termínus, obftitit ,

Hunc tangat armis , vifere géftiens,

^. Qua patte debscchentur ignes;

ua nebulz, pluviique rores,"

Sed bellicoüis fata Qairttibus

Hac lege dico, ne nimium pil,

Rebüfque-fidentes, avite

Teda velint reparare Trojz.

Trojz renaícens alite lugubri

inflüens, fepatat Europam eb regio, etiam Orbis ultimi , ob-

Africa, & qua Nilus IEgyptüm ftabit armis Romz victricibus ,

rigat rumidus , hoc eft; intamef-|ejüáíque triumphos morari vo-

Xunetnl

eens, & exundans: id eft, ab uno| luerit , hanc*debellet , eó perve-

Inp

dpt

maris Mediterranei listore nem-|niat armata , & vi&trix: etiam in

H;&Pn*

e Occidentali & Átlantico, ad|illas oras pertingat , ubi calores

qon yd

alterum litras, Nilo vicinum ,|&fulmina debsechantur(nempe

& Orientale.

in terridam mundi Zonam) ut

puty Ü

Liquor. Áqua, mare,

illas, ubiglacies, & nebulz ri-

&folito .

Aurumyc. Sententia eft : for-| gewt : indicatur Zona frigida,

[

tiorfit Roma ad fpernendum au-

Sed, é&'c. Hac tamen felicia

um V

mmAIY

|

rum; itaut' illud reperire non| Romanisfata denuncio,& przdi-

|

curetata

3

ueeruere, fed illad ab-|co, actantüm! conditione , &c,

ditum effe patiatur ,. & celatum

Nimium pii, Nimio erga pa-

jpt,qi |

in terre vifceribus , ubi profectól triam füam amore capti. Exifti-

vaferti

meliüs latet, quàm fi indidemimari poteft Horatius his verbis

nl

extrahatur: fit; inquam, Roma|Cefarem notare voluiffe: cui

fortierin auro fpernendo , quàmjferuntin animo fuiffe, Romá

in eocogendo, ideft, coacer.[reli&á, migl'afre Alexandriam,

at

i

vando,& congerendoin ufus hu- |aut llium, translatis opibus In-

manos ; quippé cüm auri cupi |perii. Suet. e. 79.

mox

Rebus, - Secundis rebus; opi-

yllam

diras , G facra fames impellat

hominum manusad rapienda &|bus; gloria.

&.

fpolianda omuia íacra , ad res

Avite, Roma enim Trojano-

t RO

fan&iffimas violandas.

rum , quafi colenia fuit.

MCR:

F

cummque , &c. Qgæcumquel Rena/bem,d?*c. Ordo eft: for-

;gcrms

D

.fo:

H

fü-

J

j

a

3

1243

Q. HOR.ATH FLACCI

;1

Fortuna telfti clade iterabitur,

TE

a?

Ducente vi&tices catervas

k

Conjuge me Jovis , & forore,

Ter 6 refu:gat murus aheneus,

Me fb

Au&otre Phosbo ; ter pereat meis

Bl

Excifus Argivis , ter uxor

lu

Capta virum puerósque ploret.

f

Non hzc jocoíz conveniunt lyrz :

Tuéte :

Mufa tendis ? Define pervicax

j Quó

! Quicüm

Referre (etmones Deorum, &

à

Magna modis tenuare parvis.

!

Utb

tuna, feuinfortunium Trojz,

Auclere, Stru&ore, edificante.

Dormii

renafeemtis malis omnibus, &

Pereat. Peribit, periret , rue-

ret.

|

reparatz , iterabitur trifti clade.

|

"Froja,fireparetur, iterum , ut

1

Meis. Grzcis enim precipue

antea concidet. ae ejus fortuna favebat Juno.

mefüro

cladéfque renovabitur,

Jocofz. Lyriee , que jocis,&

ddpit

dotm

Alise. Omine. Od. g. lib. . ludogaudet.

Abeueus. Firmiffimus; quam- ;

Pervicax. Audax, proterva,

ET

i

Modis, Cantibus.

filiy

vis ipfo ex are coinpactus.

7

O D E IV.

patu

M

Mu[arum in [e/ beneficia commemorat : iifdem acceptas

iaj

referz. Augufli vitlorias , quibus boffes Reip, ut [u-

: j p

piter Titanas , debellavit.

BU

E(cende Celo, & dic ; age, ribià

n

Regina , longum , Calliope melos,

hia

h

A

Seu voce nunc mavis acutà ,

»

Y

A

1

Seu fidibus, citharave Phobi.

(clä

Auditis? An me ludirt amabilis

Dit

|

tanr^m causd,nominat; vel, quia

Tif

Defcende Celo. De Mufis di&u-

ruüs, earum principem invocat.

Mufarum primaria effe dicitut.

ln

Habebant porró Mufz quoque

Cibarave P£obi, Phoebo con.

M

fecrata, Dicantur Mu voce

fcdem in Czlo, ut Jovis filiz ha-

bïp

bebant, & montes faeros, & vem-

canere ; Phmebus veró cithará,

!

D]

Auditis , dec.

O amici

. non-«

pía ia terris ut Parnaffum, &c.

An

ïfn

Regitta- Veleaim , fic honoris

ne eam canentem auditis ?

1

N

ine

ODARUM LIB, 1II.

123

Infania? Audire: & videor pios

Errate per lucos, amonz

Quos & aquz fubeunt , & aurz,

Me fabuloíz, Vulture in Áppulo, '

Altricis extra limen Apuliz ,

Ludo fatigatümque fonuto ,

Fronde nová puerum palumbes

Texére

L

,

mirum quod foter omnibus;

Quicümque celfz nidum Acherontiz ,

Sa'tásque Bantinos, & arvum

Pingue tenent bumilís Ferenti ;

difennte

Ut tutó ab atris corpore viperis

1ret, rne

Dormiiem, & uríüs; ut premerer facra

Lauróque, collaiaque myito.

predp

;

me faror Poéticus grato errore

deeít extra Ápuliam Dauniam »

zj

decipit? Ego quidem certé vi-

Horatii altricem ,

& natalem

deor mihi illam polo. delapfam

Serram, Sunt, quidicant, Vul-

n

audire, & fpatiari in amoenis

jmrem in limite ipfo Apuliz

faltibas* &c.

Peucetiz fuiffay ira ut parsejus

Pijos. Sacros, Mufis confecratos.|etfet in Apulia , pars . in Luca-

Ez aquié, dz'c. Alluunt aquz ,jnia: adeóque a

*

-

liquà fui parte,

perflantaurz.

'effet extra limen , feu limitema

Me , &c, Primum beneficium| Apuliz.

.

m

""

à Muüis acceptum. Ordo eft: me] Somnmo, Somni amore,dormien-

puerum , ludo fatigatum , &)|di defiderio,

vexatum & op-

fomno vi&um, paluibes , id preffum,

eft , fylveftres columbz , fabu

IMirum qued forer , to'c, Ttà ut

lofe, five, dequibus mu

Ita dicijmizarentur omnes Acherontini P.

folent mita, texére nová, id eft ,|Bantini, & ferentini ;

]

quo pácto

viridi fronde, in Vultare Apulo,

dormirem tutu$? viperis , &c,

(eft mons Apuliz)extra limen

Acheronzie. Urbs exigua erat,

patrie meg Apuliz.

inlimite Apuliz, & Lucaniz , in

Altricis, i?*c. Pa

iló ant? dixe- Hnonte pofitá , inftar niduli: aves

rat. Vultarem imonteme

;quia

Apu,jenim in fümmis montibus nidi-

ts

lum: quomodo nunc dic

un- ficant.

ton.

dem elfe extra limen — Apd

H

Bauzinos , ?:c. Bantia , Feren-

joce

Duplex Apuliaeft:sltera Dat'|tum, oppida erant in Apulia

TTE

nia, altera Peucetia : in illa cftifinibus.

101

Venufium oppidum , *Horatii|

Collatáque. Compo

fgaza à pa»

Àn

patria : in hac Vultur, qui proin- Iumbibus,

"

[

.Norz

124

O. HORATII FLACCE

Non fine Diis animofus infans,

; Va

Vefter , Camanz, vefter in arduos

| Brletur

l

Tollor Sabinós; feu mihi frigidum

Y

Prene(te, feu Tibur fupinum,

Voi C

Seu liquidz placuére Bajz.

! Veftris amicum fontibus, & choris ,

FEHM [

Non me fhilippis verfa acies retro,

ä

Ht

Devota non extipxit arbor,

Nec Siculà Palinurus undá,

1

Yo len;

Utcumque mecum vos eritis ; libens .

1 Gudtls

Infanientem navita Bofphorum

Tl

(entabo , & atentes atenas

|

Littoris Affyrii viatqr;)(

Qu tn

Yaf

Non fíne Diis, Certo Deorum vitam, &Indicem 2.O0darum,

Deveta, Diris devota,execran-

Di

patrocinio : Mafas intelligit.

Animofus. Impavidus , qui da. Vide Od. 10: lib. 2.

Palinurus. Ad hoc Siciliz pro-

nihilà viperis & urfis timererm.|

B

Vefler, dwc. Veítre patroci- montorium, ut Acron feribit ,

(lpte

niotutusfum, five petane Sabi-;? Macedenia rediens peft Phi-

Tlj,

nos,(que regio montibus ar-|lippenfem fugem , pené extin-

ctuseít, fractà navi, anno zta-

la

dua & afpera eft ) five urbem

Qu

Przneftinam , frigido in monte

tis 24. Eft etiam oppidum Lu-

&mm, five Tiburtinam , qu!caniz , ejufdem nominis, prope

Tlcm;h(

Tipotyn

indeclivicolle fedet: feu demi.| Veliam ; qua loca Siculi anté

adéam.Bajss , líquidis &!Lucanes tenuére : ad quod oppi-

h

qUC.

Vif

urt

$ aquis cclebres.

dum navim fregiffe Horatium

Veflris, &c. Sententia eft : me;| plures volunt.

ii

]

j|

Urc;a 1

uiseram amicus veflris fonti-| - Uzeumque. Ubicumque.

bus & choris, non extinxit acies

"Tenzabo. Vifam, adibe.DeBof-

| 'üiïïhy

horo, videlibram 2. Ode ro.

Iuj

Brut.& Caffii, ab Augufto fugata pl

Ain

in campis Philippicis ; non ar-

Af[fyri litzovis, Affyria,Strabo-

Vor execranda, dirífque devetá ,|ne tefte, complectitur Babylo-

i?m

À)

non fa&um à me naufragium ad|niam ,

magnam partem adja-

4!1;

Palinarum , promontorium La. jeentit

regionum, Itaque per

P [7)

littt

i:lm»'l

canie, pl'()p't Siciliam.

ffyrium intellige littus

Philippis. Philippi;urbs Thef. im

Pérfici, vel .Cafpii , vel

w

ln

falie, ad quam devicti anno U

Syrii; nam Syria |dicta

E

lr

C. 712. Br&tus & Caffius:

! quoqueolim eft Affyria: five,

At

&l

ru

i in exercitu Tribunus ASili- campos arenofos & aftuantes,

f

NT

M

l

wim Horatius erat, V'i/d'e ejus,circa littus poflt?s.

Dri-

;4

M ul "

P

ODARUM LIE, III,

128

Vifam Britantos , hofpitibus ferok;

Erletum equiao fanguine Concanum ;

Viíam pharetratos Gelonos,

Et Scythicum inviolatus amnem,

Vos Cazíarem altum militià fimul

Feffas cohortes abdidit oppidis ,

Finire quzrentem labores,

Pierio recreatis antro,

Vos lene confilium & datis, & dato

Y

Gaudetis almz.

Scimus , ut impios

Titanas, immanémque turmam,

Fulmine füftulerir caduco ,

Qui terram inertem , qui mare temperat

Ventofum ; & urbes , Regnáque triítia !

lenum,

n

Divófque, mortaléfque turbas

b

Imperio régit unus aquo.

It

; bt

Wf

Brisanuor, Anglos , qui tunc|potiüs le

gendum; copfilium , ut

hofpites fuos immolabant

nftet verfus.

T J

ris.

-

.Supe- ca

q ts

Scimus. Sententia videtur h»c

Latum,ivc, Concani, gens quz. |effe: injectaeft à Mufis ea mens

nino t

m Lt

dam Seythisa , equorum fangui-|Cefari, ut lenitate fummá utatur

nem , lacti mixtum , adhibebant[adversüshoftes: nam feimns &

;,pr099

in petum, inftar vini fuaviffimi.| vidiinus , quàm faeilé armatus

Jj anté

lqy*

Gelonos ErantConcanis &Scy-| as vicerit, & vincere adhue pot-

this atfines, boni jaculatores.

fit; ut fcimus, quàm facilé Jüpi-

yraum

Soysbicum amnemn.Tanaim, quo|ter Gigantes proflipaverit. Conr-

Europa ab Àfia diftinguitur, ver-| parat Brutum & Caffium , ezte-

süs Schytas , & Septentironein, |rófque conj

SD'eBO(-

uratos, cum Gigan-

Jdere

Inviolatus. Incolumis,

falvüs |tibus; Auguftum , cum Jove,

Altum. Ingentem, invictam.

Uz impios , d»c. Ordo eít : fei-

jrb?

Simal.Simulat

Abdidit.

que;poftquàm. | us ut, id eft, quemadmodum ,

uj

In hyberna mifit. :

.

quiterram & mare temperat, &

TA

Pierio autro.P.

u Pff

ieriafuit Atticej gubernat, Divósque, mortalés-

Jitus

regio,MuSs faera. Significat Ca- | que regit,

(nempé Jupiter,quem

faremMutis& verfibus dele&ari.|iftis qnatuor totis verbis

Q-

J 9

dida

Lene confilium, do'c. Vos afflatis|feribit) fuftulerit. fulminc igr-

efari clementiam &lenitatem.;|pijos "Titanas.

HVS)

mitiailli con&lia fuggeritis , &

Caduco. In '"Tlitanas cadente,

nté»

fuggeflifTe eaudetis. Inhae por-

Inertem. Bracam , infimam.

ró voce, confflium, du ulime

H — M brllabz in unamcoalefeunt; aut

i egna triflia, laforos,

3a-

"

126

Q. HORATII FLACCI

Magnum illa terrorem intulerat Jovi

U

Fidens juveatus horrida brachíis ;

|

| ls m

Fratréfque tendentes opaco-

ï Smentia

Pelion impofuiffe Olympo.

Tew

j

Sed quid Typheus, & validus Mimas,

Yi

Aut quid minaci Porphyrion ftatu,

IT

Quld Rhoscus , evulüsque truncis

] Moq

Enceladus jaculator audax;

r

Mida

Contra fortiancem

Palladis /Egida

lmp«

Poífent ruentes? Hinc avidus ftetit

lowlnen

Vulcanus ; hinc matrona Juno ; &

Minit

Nunquam humetis peíiturus arcum ,

Cufto:

Qui rore puro Caftilie lavit

Pir

Crines folutos, qui Lycie tenet

Dumeta , natalémque fylvam,

Ov;me fl

D

Delius & 'atareus. Apollo.

tyefcio

fü.

'ä[is confili expers mole rult (ua£ !

Vim tempetatam Dii quoque profehunt

M'S 14.

gantdbos,

In majus: iidem odere víres

[

Suventus, Titanum;quos pro arcum geftat :vel, certus areum

(ribo,

Gipantibus, eorum fratribus:|non deponere, donec profligati

l'wgr,

ponit.

!Gigantes perirent.

Tig,

Brachiüir.

Erhnt enim centi-

Qri rore . d. Apollo: Caíta-

lia fons eft parnaffi.

Mintiyt

mani, Ovid. 1. Metamorph.

Musel

Fratres/Titahes, vel Gigantes.

Lavit, Ab antiquo, layere,

!

!

t

l]

]

tertiz conjug. pro lavare.

Tendentes , de*c. Contendentes,

Wütgs

laborantes. Impofuiffe ; pro,im-

Lycie. Eftin Afia minori ; ejus

Rtlley

urbs precipua Patara;ubi Apello

[

ponere:id eft, nsolitosimponere.

t

.

Pelion Olympo. Montes funt

colebatur: hinc Patareus dici-

n

Mu

,

1

'Theffalie

tur:qu£ VoX, inultimo verfu hu-

| E gmä

"Eyphens , ic. "Typhoeus , Mi-

jus ftrophz pofita , eft trifTyllaba,

| 3À

mas, Porphyrion;Rhoecus;Ence-

Natalémque fyloam. Deliam

ladus, Gigantum funt nemina.

natus eft Apollo, in Delo; in«fula

;

* Statu.Statura,babitn corporis,

maris /Egzi.

Vis,d?. Vires prudentia de-

JEgyda. Clypeum: de quo

vide Oden r3. libri z.

ftitutz , per fe. nullo impellen-

te ruunt,

Hine, Ex parte Jovis.

Avidus, Epithetum ignis pro

Temperatam. Clementia , &

prium.

confilio.

Peovehuut in majus. Aucent.

- Nuuquam , é&c. Qui fempcr

Qmüe

1

-

—

p -

OD XXRUM LID.IIT,

427

Omne nefas auimo moventes,

Teflis mearum centimanus Gyas

Sententiarum notus , & integrz:

Tentator Orion Dianz ,

Virgineà domitus fagittá,

Inje&a monfítris Terra dolet fuis;

Maretque partus fulmine luridum

Miílos ad Orcum

*

*

nec peredit

Impofitam celer ignis /Etnam 5

Incontinentis nee Tityi jecur

Rdinquit ales , nequitiz additus

Cuítos;; amatorem trecenta

Pirithoum cohibkent catenz,

Omnue hef?z:, d« Vires, que| — Nec peredit, é&*e. — Qaamvis

&d perficienda fcelera conferün-|/Etna inje&a Encelado ; ignes

£ur.

affidué vomat ; non tamen illis

TC:/H—": 4(9'5.

HGyas , unus é Gi

ipfa confuümitur , nec nmiferunx

gantibus , reftis eft notus & ido-|Enceladurm ifto pondere . levat.

neus corum effatorum , quz hic

£cribo.

Iucontinentis, Qui Latonam

cenostt

temerare tentárat.,

yc pl

Iutegre, Cafte , intactz,

Ales, Vultür.

Tentator. Qui ejus pudieitiam

Nequisie , dz'c, Impudicitie :

ollo: il

attentavit; & ab ea fagittis con-|hominis impuricuftos & tortor,

foffus eft,

illi affixas Gcappofitus.

"m hyett,

lujeta.Impofita: Japiter enim

Piritboum. "Thefei amicum,

vt

u

montes, à. Gigantibus vibratos,|qui cum eo adortus eft rapere

quno

j

in eoídem! retorfit , eófque illis|ex inferis Proferpinam: fed Plu-

11'1:3

obruit,

to admonitus eos in vincula con-

TU

l

:erexx.tïi'

Monftris fuir. Gigantibus ex|jecit, Thefeum

tamen pofltea

!

r

fe genitis ;

crant enim JTerre|Hereules folviffe dicitur , ma-

g

3.

nente inInferis Pirithoo. ,

P

d

H

Dlg ].

E

*X

3X 3

*7*

*

gt

* x

3h

;mpcilcn-

*

E

N

Ü

*

*

*

*

Il!iä n &

»

Aegent

'—ODE

Qn a

128

Q. HORATII FLACCI

Cn

1

& rqe

ODEUM

Acljonur

0i

"uguftum laudat , quod 4 Parthbis Romanorum vexilla

li

receperit.

Invebitur in Romanos. milites.qui fe Parshis

Hloc curi

olim dedidermnmt ; hinz fumit occalionem R

celebraudi,

gguli !

Diftntni

Tedi

ovem

N

JElo tenantem credidimus

Regnate : prafens Divas habebitur

imtn ii

Auguftus , adje&tis Britaunis

Imperio, gravibü(que Perfis.

DI

Miléfae Cratfi conjuge Barbará

Turpis maritus vixit? Et hoftium

M(w n

(Proh Curia, inverique mores])

r

mit:

Calo,dzc. Quemadmodum,

Milefae Cra[fr , &c.. Quis ere-

quando tonartem- audimus Jo- dat Craffi milites duxiffe Barba-

vem,eum credimus regnare Ce- ras conjuges, & cum illis vivere

Folt Yo,

Ó

Gd d

lo: ita, càm Auguftum videmus potuiffe ? Craffus à Parthis c£-

Perfas & Britannos adjeciffe Ini-fus füit anno .U. C. 701a. Ejus

tes, magnam partem eapiti »

[

perio Romano, nemo dubitare mili

E

j

H

.

^

poterit, quin reverá

Deus fit, inP.

erfide manferunt , ubi duxé-

Períicas uxores.

etiam przfens & vivens. Poteít re

etiam ea vox, prafens, fignificare|

Coujuge. Cum

conjuge: vél;

lll

ü

iturpis 1uaritus »

ob Barbaram

l.M

11

idem quod favens , propitius,

if

Habebitur. Id eft, , habendus conjugem.

Erat enim turpe Ro-

erit , eft cenfendus.

Thrpis.

ä*'tim'.'.

)

Adjedlis ,

de'c, Nec Perfas Au-.mano

Barbaram , & captivo ho-

s filiam conjugem aceipere.

guítus, five Partos, nec Anglos fti

per fefe debellaverat ; fed utrof—ä

Ex boflium, de'cStipendia fecit

.

s ipforum Parthorum,

que tanrüm nominis füi fims,in caftri

pacem petere coé&gergt:

chmiufque ad fenec&t

utem. Eftautem

r

ordo: & Marfus, atque Apulus,

in utrófque tamen bellum ap.

L2

paraverit. . Vide Oden; 29. li-

oblitus , sncillorum ; nomirnis,

ineolumi , & Ro-

bri 1. Quo id anne contigerit ,

& togz , Jove

2

docebit te Index 2. Odarum

ma , confenuit ;

fab Rege Medo,

JAP (

in armis hoftium , focererum

hs

Chronolegieus, Quam Augufti

vi&oriam incruemtam Horatius

füorum, nemp? Parthorum,

rat.

amplificat, exponendo gravita

quorum &lias duxer

&

tem, & ignominiam cladis olim

Prob Curia , e'c.

O dignitas

Rn

À Partliis accepta.

]& prudentia Senatus Romani!

/

ODARUM LIR. R.

H

rog

Cbnfcnu?æ focerorum i

éusd

Sub rege Medo , Marfus , & Appulüs,

Anciliorum ; & nominis, & tegz

r ol

Oblitus , eteznzque Vellz,

ift Nl

Incolumi fove , & urbe Romá ?

Hoc caverat mens provida Regull.

| K:gzh'

PX

Diffenrientis conditionibus

Fodis , & exempletrahenti

Perpiciem veniens in ayum.

*

p

$ morum antiquarom fan&itas! |queftante & florente Romi

quantum eo tem

pore detrimen- j Capitolio ? Itanefe turpiter h

tum accepiftis ! quàm ab illisidedidiffe

r

prifeis inutati tunc eratis ?

Hoc cav. tat; d?t. Id profpexes

AMedo.-partio.

rat R

'ulus,ac impedire conatus

Marjus , Appulus. Isaliz po-jerat:

I

icetreperirentur tans

Y

Ti

puli , acmilitesin p

mis fortes]iguavi milites,qui idem facerent

GC

alic

:

(s ttt

A

&inlignes eà rempeltate.

ando , quod iíti Craffia

Ilj

b

D

Anciliorwm.

nt Ancilia ely-ini:

nemp? dum auctor fuit, ne

facri.

ynillst

yeol 12

Eorum untis éjredimerentur captivi , fed peri-

l

Colo dec

uu

I)

.(2'

ife ferebatur : edi-Irent poriüs apud Carthaginen-

"tl

Á

b

)

tumque fuiffeoraculum ,foreutifes ; cateriQue , eo exemplo

r

tdhdiu

oraa flaret, quandiuillejterriti, fortiter mori im' acie,

!]

1] od

fervaretur. Isigitur ne taeilé fur-|quàm capi turpiter malienr,

ripi po/fet ; ad ejus formam &

Reguhi. M. Attilias Regulus

,l

modum alii undecim fa&i erant,ffloruit circaann. U. C. soo. Is

m

p pnirit

qui in templo Martis fervaban-|captus à Carthaginenfibus , ne

tur.

milites Romani 1n puena capti

Nomini:. Romani.

redimerentür, vett

i

Ht yl

it

o

de Ci-

j n

e?ï'

Toge. 'To

[e]

c&a Romanorum erat|ceronem lib.

3- de off. & Auylum

gpi

T

propria : unde illos, genzem, zo-: Gel. lib. 6. c. 4.

gatam , Virgilius vocat, lib.'z.

Diffeutieutis , de'c. Repudian-

pel

diuiet

JEn. ir

nb

IT

i

onebatur tenicz, erat-|tis foedas conditiones. Ea condi-

fguhüïum'

q

ue

ue

inftar pallii.

tio propoBebatur à Peenis, ut

Y

WALS:

fetv

Vefia. In templo Veftz ignis|redderent Romanos captivos , aa

J

»

[:10

VVVVV

jiil$

atup, & nutriebatur à Ve-|faos viciflim ipfi, factá peymu-

ftalibus.

Ifily

ratione , reciperent.

Jl

Slove , de'c. Capitolio; ubi tem-

qu

Mþd&

Et exemplo , éc.. Averfantis :

plum , Jovis.Sententia eft:erine(exemplum , id eft , foedus, ícu

p

potuit, utMarfi, & Apuli egre-|pactionem , pro captivorum r«

gghon

gii milites , cbliti fint tam facile demptiene , quz in pofterüm

) g

fuinominis, veftis , Urbis, id— tempus exitialis futura effetReip.

d

l

Oc-

; -

1306

.

,, HORATII FLACCE

Si non peiiret taiitiferabllis

Signa ego punicis

j ä

Captiv

3 pubes.

affixa delubris , &t axma

( pefd

Militibus fine.cede, dixit,

hManeh

Direpta vidt : vldi cgo civium

Qu

fetorta tergo bracbie libero,

M

Portisque mon claufas , & arva

| Hic m

Marte coli populata noftto.

| m du

Auro repenfugfcllicet acrior

n

Mile; redibit ? Flagido additis

Ali

Darmpum : neque amiífos colores

um

?

Lana refert medicata fuco 5

*

Pmo;guc l

fNec vera virtus , cum

femel excidit,

Mi

Curat reponi deterioribus ;

T

oceafionem dand

oxmilitibus pa-[bellum rediturum ? Non ita eft;

e& fpe; fere, utjerit ille fegnior ; & additis $las

nandi fegniüs ;

uod admifit , dum fe

gedimerentur,

gitio ,

SiIPng

LomifirabiliCujus nemo mi-

capi pafüis eftturpiter ,damnum

ff diey

Kerefceret.-

quod ignav? pugrando aHeret

5ïïf:uxten

Captiua.

i. ]uvenes Romani,|Reipublice : vel damnum pe-

mfm YX

cunbe , qug peribit ignavum

& Pocuis capti.

Üv

Aigsa. V oxillanoftra,

(tu- redimendo.

Jotel m

&c.Oratio Reguliin Sena-

Neque amiffos , d'c. Ut Iana

Wi

&ro;

Noftris militibus]can

idum & nmativum colorem,

Siue cede.

EWCW

4Erepta s

Jine vulnere ;

& pugna, |quem amifit fuco medicata, id

Tl

idicivesnollros;eft,tinda , nunquam refertpo-

Retortasé?c.V.

CT?M][ ]

& milites, qui anteà

erant liberi, ftea, hoc eff;reprzfentat,refumitz

i

&

lorialfed femper illum pofteriorem

fmaorum precipua laus &

: fic aninaus iners & timi-

!Lr

&ibertas effe debuir, retortis injretinet

H

HWCC

xerpum manibuslipatos ; inftar

dus,ignavi

4 femel imbutus;amif-

V

fervorum.

fam fortitudinem (quam veramt

odb

Non daufas. Que res indjcat, wirtutem Vates ^hic appellat)nen

&f

BP

l i

«quàmfecuri fintPeeni qui portas |recipit ; femper ienavus reflat,

m

irbium fuarumapertas &paten-| Fuco. Eft fücus herba quadam,

Piand

&es habeant,qui colant arva;priüsgquá utuntür infe&ores: proco-

Tib

& nobispopulata bello & vaftant.|lore quoliber , eóque maximé

r

Regeufas, ée*c. Redemptus: ve-ladícititio , in prinis pro aninio

&

Nüit

&eres enimi áaurum non numera- &J.;el-ugf&., -uüufpamr.

Qurat. Soler, amat.

)

bant,fed'appendebant. Ancredi-

l

zismiltemredemptum. ptr

Repotti, Reftitui , redire.

xorum accüs; Generofiorem a

d| JDererioribus. Ignavis , victisi

h

*k&h

p

ODARUM LIB, 1II.

131

Si pugnat extricata den(is]

Cerva plagis ; erit ille foctis,

Qui perfidis íe ciedidit hoftibus ;

'Ec Marte Paenos proteret altero,

Qui lora reftrictis lacertis

Senfit iners, timuítque mottem,

Hic , unde vitam (umetet inícius,

Pacem duello mifcuit : 6 pudor ?

O magna Carthago , probrofis

Altior Italiz rutnis !

Fertur pudice conjugis ofculum,

Parvósque natos , ut capitis minor,

A fe xemoviíÍe , & virilem

Torvus humi pofuife vultum ;

2ym itte

&aitist

efï in dandi cafu.

Ferrur. Dicitur Repujus,

at , um

Si pugnat., d. Ironict hac

Capitis tminor. Ut capite di.

omnia dicuntur ; ((tque hic fen-1minutus.

Caput! apud. Roma-

rpiwg,dams;n

fus : ut eerva , retibus femel ex-[nos ftatum fignificabat , qui per.

tricata , non pugnat ; fic emiffus|fectus erat , cüm quis & liber,

i

T^

€ fervitutis vinculis captivus noni& civisetfet : fi alterutrum , id

potelt rem ftrenu? in bello ge-;eft , aut libertatem , aut jus

g um

xere.

civitatis amitteret , minui ca-

jun QX

"

103

Exmicatt. Expedita. liberata.|pite , minor effe capite , vel

u&? iV

Plagis. Retibus arctioribus,

eapitis ; dicebatur. Utramque

Qu

olft

[

Credidit. permifit , dedidit,

vln r

Regulus perdiderat: itaque fe ut

jontio r

AMarte. Yrzlio.

addicum hoftibus , ac damna-

Lera. Vincula.

l Fgfleflo*

tum, nec jam ut Rojmanum ci-

j

Hicérc.Captivus illeignavus,|vem afpiciens , fed ut fervum,

iburied

nefciens vitam ac falutem non remoyet conjupem ac liberos,

quam l

effe precibus , autfup& quaren-

quafi alienos , nec amplius füos.

nd

dam,fed manu, & victoriá re-

Servus enim amittebat jus co.

n

ass

tinendam , in ipfa acie, cüm

gnationis , &c. Porró , capiris

ag

pugnandum foret, pacem ac vi-

Uuor, di&dum eft , eádem ra-

OT

tam ab hofte petere maluit ; res-

tione , quà , «aturus evi » it-

qe ?

que disjunctitfimas ita confadit,

teger vità , & alia id genus di-

TU

ac mifcuit, pacem & duellum,

jp

cuntur.

tf

id eft, bellum : in bello enim

Vivileti, de*c. Iyamobilem fuo-

lil

um hofte acriter pugnandum;

rum lacrymis, civium precibus

ii

3n pace , ab armis recedendum:

&c.

;, il

neque ifta temere confundenda.

WA

Pofuiffe, FiI).ci;i'e.

La-

832

Q. HORATII FLACCI

donac l3bantes con(lio Pattes

k

Firmaret auctor nunquam allàs dato

Divte mi

Intérque moerentes amicos,

Wc Omoi

Egreglus properaret exul.

Dii

Atqui fdebat , quz fibi barbarus

I

W'ortor pararet ; non aliter tamen

þm b Mo

Dimovit ebftantes propinquos,

Nna if

Et pepulum reditus morantein,

Nl

Quám fi clieatum longa negotia

Tot

DDijudicatà lite relinqueret ;

i

a

Trendens Veuafxanes in agros,

Aut lacedzmenium Tarentum.

Disit

;

Labauter.Dubitantes, & in eam]

Atque. Actamen. *

inclinantes fententiam , ut diíci-

Tovror.Poeni cr u.deles, qux eum

phnæ militaris dignitati, ac feve

i llu

1h

gatum ininachina , vipilando

e,0

ritati falutem Reguli præxeie. " mccvexur* refe wspalpem 15.

M

dam, caotlvosque eum eo redi-

Dimovir. Repulit:

vjam fibi

(

per obiran£es aperuit.

inendo , cenferent,

5 ia

Confilio. Ut nuillus captivorrm,

Dijudicata. Judicum fententiis

eiwm

l"mcm.n

ac üe ipfe quidem , redimeretur.

finita, & compofita ; quorum

Firmaret. Perfuaderet;à dubi-

unus erat anteà , utpote Sena-

mx.mw u

fatione incertam , &fuam, fen-

tor.

2 v]mmnm

&entiam adduceret.

deudens , d7c. ad oblectatio-

Gum)[a/e,,

Aucior. Auctor appellatur is,

nem , & ruflicationem ícilicet

^

TIjy f

qui aliquid. fuadet , confulit,

De Venatro , & 'f'arento ; vide

ii

yreftat , &in fe recipit.

lib. 2. Od. 4.

m

NI

n

p

Dd

j

ODE VI

iti,

Romanorum [ni temporis vitia, vaaximó impietatem , G

N]

E

[

d

impudicitiam deteflatur : prifcorum enores

W

N

u

eelebrat,

D

Eli&a majorum immeritus lues,

k

D

Romane , domec templa refecerís,

JEdésque labentes Deorum &

JDelitia mryamm,a's. Ob ma) o-

que adeo immeritus,G innocers

Tuimi

|

giria dabis poenas: ac licet

videase, juft? tamen plecteris;ob

*eorum ícelera non admiferis » at-] ruam inrebus facris ; in templis,

i

NS g.

d.

p

-

ODARUM LIB. IiI.

4

« Feda nigro (imulachra;fume.

Diis.te mmomm iuód gcri: " impems C

Hinc ómné principium 5 hüc refc;r cxitum.

ï

'^ Dii mülta ncg!e&l decïcmnt

Hefperiz mala lu&tüsfee, 7-

Jam bis Monafes , & Pacori manu

S'f

/

Non aufpicacos contüdit impetus

Jv

Noltros ; & adjeclffe przdam

Alorquihus exíguis renlder.

Pené occup

a

tam feditionibus

Delevit Ur

b

eta Dacus, & 4Ethiops

hd g refic mmxs 3 npghoentmm,

eosdem ahquor pralüs fudic,

Gurpietatem.

eles quit!

anno U. C. 702.

Idmu Quo templa olim in-

IMon atifticator.. Àuípiciis ne»

"

ü

IDepris.

X

cenía fu&re , & deformata.

'lectis , aut

vitiosé fu:

?tis .. fa-

ctos

um i

Imperas. Orbis imperium ob-

Quid eHent aufpi

,U:l, di-

tines, quia Deos pié colis , iis

&uimn aliàs. Videlib. 2. Od. 12.

t

mi

inferiorem te fateris.

d jeuj]e , ds'c. Geftit, trium-

Fíinc éc.À Diis,&eorum cultu,

phat ,. quód fuos torques (tor-

inituu duCltO rer U.!*ï £mnium

o

qmbus enim gaudebant parthi,

agendarum: lvu, id eft , ad eos-

ut olim Galli)amplieres ; & or-

dem,x e.er, iisrefera

ep ELUTJ exi-

( Gh'

*lila

nationes. fecerit , adjecto. auro,

tum ,O'C

elicitate:

i t

,in rebus

ynem

gemmísque , & cxtera, quam

benégerendis.

Not

CGC, Vo-

nobis eripuerunt, przdá.

qrentoy

4

cem hane, priicipium , e

fle trifyl-

Seditiouibus. Bells civilibus,

labam

1

b

n,qu

afi .,Her péiacipiuum.

&F

& privatis dif&diis.

Hefperta.. Qd

3O

lib

i.

Dacits4

D!

por

ulusEuropeSepten-

Mone[oy.Part

QOru

idu

xX5jqui

*uox;am, ubinunc Tranfylvani,

Regi fuo Phraati inf

us $4 COJ

V

gt (

Í me,hun;auq, Gc. Appel-

tuülirfeàd M. Antonium ; e"Luc

9

ibantur etiam , Dávi & Daæ.

i

auctor fuit belli centra P'arthos

liüorum incarfones Auguftus

fufuple,ïch ; féd poíleà, Phraasi

reprefit , tribus eorum ducibue

xeconcil

jatus P

Giras clades iko-

c&fis. Suet. Augufl. cáp. 21.-

meanis

At, circa dhn-.m" ab

ZExbiopt. Po pulus Airicze, qui

U.C

47

"

L8.

VidelDionem, lib

"49

ÁÀntonio contra Á guiium pue

&]ut

H

us

lh 242

iam Daet.

gnanti favit . utipbe

IN

f'aceri ; nans.

*& ;.

(J

itust

Pacori;

A thiopas, eor LtnhlU('

A

ep Jj!d]!l

x inmotel

t Orodis

q;uhhu 3

Parthorum

Candacem P fab

ii

€ petronivs

Jecietis

)L:I

xegüaäw p agm, :OL. M.Craffam ÁU g'llfl ahjpngS wicit, Dio.

n

gl

5

[

czium, miifus contra. Romanas,! lib. 51. 54-

13

Hie

-

—

34

Q. ÉORATII FÉACOI

Hic claffe formídatus , ille

Jotatet u

K

Miffilibus mellor (agitis, — ;

[

Foccünda culpa fecula ; nuptlay

Juof

Primüm inquinavére , & gemus , & domos:.

Hoc fonté detivsta clades

s p

In patríam ;; populámqueftuxit,

N

Motus d

oceti gaüdet

Toríicos

|

Matura vitgo ; & fingltüt srtubus

ä

in,ü (

/ Jam nütic; & lüeeftós ámores

Y

i&

.,Dé teneto ieditstur ungui

hr

Non hii juventüs otta patentibtis

H

AURT

I,W

Infecit equor fanguine Puntco ;

Pyrthámqee , & ingentem cecidit

Antiochum , Hánnibalénque dirum:

Sed rüflicorum mafcula militum

Proles , Sabellis docta lzonibus

Meu

Vetfate glebag , & fevetae

Matris ad atbitrlum reciíos

/

Portaté fuftes , Sol übí mondem.

at

Hic. Athiepes, five /Egypti; — Non bis, &c. Impiis ,melli-

Q

qui Àntonio claffem & mariti-]bus , Gceffeeminatis.

um exercitut paraverant.

Pyrrbum.Regem Epirotarum,

D.

vi&cum à Fabricio , & Curio, an«

Jile. Dacus.

Juquitiavéye. adaltériis,

noU.C. 480. Ejus vitam fcrip-

Wi fs

Genus. Familias.

fit Plutarchus.

Hoc fotite, o*c. Ex hac. nequi-

AAntiochtimi.Regem Syriz, quem

Mürtys |

6a ortz funt clades publict.

vicit Lucius Scipio, anno U.C.

[

D

DT

. V'enicos.Laícivos : Jones enim,

$67.-

NU x

Grzcig populus, erant nequif-

Haunmbalem. Vide Oden 9.

z

w

imi.

lib. 2.

E

AMaruva. Nubilis , adulta. "

Sabellis.Sabinis.Erant illi Italize

DN

*l-k

drrubus. Fingit pedes ad iftos

populi , laboriaffueti, & malo;

&t

motus, & componit. Per motus,

olim Samnites etiam di&i , tefte

faltationem intellige: utebantur| Plin. lib. 3. c. 12.

Ti

enim latini verbo , »overi, pro

Severe. Quz oneri nom pat-

V

faltare, Quidem legunt, frugizur ! cebat

WW!

avtibus ; nempe, ad malas iftas |

Porrare. Domum ex agro.

m

artes informatur.

Solubi , d?*c. Vefperi, cadente

ADfe

D

"A1R

Detenero uagui. Apuero ; ab |Sole, qui umbras montium pro-

Xïe

'pfa- jam tüm pueritia.

jicit in aliam partem , atque

"

illam, l; CW

p

'ODARUM Lïï*? IIT.

I3$

Portaret umbras, & juga demeret

Bobus fatigatls , amicum

"Fempus agens abeunte currus.

Damnofa quíd nou Imminuit dtes ?.

J&tüs pareütum, pejor. avis , tulft 7s uos

Nos siéquiotes , mox daturos

Progeniem vitiofiorem.

illam , in quam oriens eas pro-

Tumniuuis.Deteritcorrumpiss

jieiebar.

DMes. 'Femporis diuturnitas.

Amicusm.Gratum agricolis;ob

ZEras , do*c.. Gradatio pulcher-

noctem , &quietem.

'rima , noÉri parentes erant avís.

Demuofa. Qui omnia cen-|nequiores , nos pazentibus fu-

1t.

mus. anh'i liberi nabi; erunis.

ODE VIh

Mecamatem d fasvificimm , Cf epulas , dasà occafon.

8e Invitat,

, /Tarcila calebs quid agam Calendis,

fmis, d

,

Quid. velint 8ores , & acerra churis

i

Piena , míradis , pofitá(que carbo ia

p

Cefpite vivo,

&

gl

Do&e fermones utriitsque lingua,

| demr: mE

N

Martiis , do*c. Martiis Calen.| cium.quoque:fieri

[

iO

dis. foleban& matrones facrificialratustuesaz , quippe,cxlebs eraes

Junonis eximio apparatu faceze;|id.eft , carebat uxore Horaciiss.

& Qd

nder il Vates hac Qdez

ipfarum vero mariti- [aro ; quiiReff

fuis etiam uxoribus munera tünc! Cujn

hd)

ur eft ducendum . ab:

at iï';ï

florésque.miffitabant.Id. ob eam! s. verfu ,. Do&e fermones .. ds*.

nvit

ou

fiebat: caufam ; quód ifto die!O

lv

eecenas. ! qu& Latinam G.

ii d

elim, Sabing pacem & concer- Grscamr linguam: egregij&- do*

l

dianrinter viros & patres fuos

Ctus:es ,. qub utrámque praela-

r 00 F

conciliaverant..

od benefi- t$ calles , miraris-, quid. agams

cium.à foeminis profectu:

n.amnoiquid mihi velim. cum ifto.acri-

xecurrente., Romani iftis mu-ificio:, &c.

X ggl'O. .

g, a 5

neribus facrísque recolebant , u

[r

Acerra.

$taris vafculum:.

Jj

L

f

decet Servius, /En. 9. audierat

um

Cefpize. Ara. graminea , id.eft,

enn » LU

Meconas ab. Moratio facrifi

J

facta & canqe&æ cefpit;mdi'-iïd.i.;

[

4

[ad

ZTX Q

j

ag

Q. HORATII FLACCI

[

Voveram dalces epulas , & album

r

Steit B

Libero caprum , propé füneratts

"Arbotis Ictu, ^

Ciniber

]i gt

Hic dies , anino ted&unte feftus,

)Corricem aftaéum

ic& dimovebit

cgïigem

Amphorz , furnum bibete fnftituta,

Confüule Tullo,

Far.:pn'w

Sume, Meconas , cyathos amici

m przi;

Sofpids centum j & vlgiles lücernas

Profer in lucem : & procul otnis eíto

Clamor & ita.

Mitte civiles füper Urbe curas:

Hf

Occidlt Daci Codfonis agmeu 3j

Medus ,infeftus fibi , lu&tüofis

Voveram. En. caufa facrificii

Su?;zc , &'c. Invitat illum ad

quod Horatius faciebat , iflis

epulïäs.

Martiis Kalendis.

[^

15.

,d?'c. In gratiam amiei,

W

Album. Hoftiz candide Diis

oravitluno periculo liberat

[ui

fuperis immolabantur , atrz In-

Pro jl*f',iw.ïixteluïe, protrahe.

feris.

Senfus eft : produeito corviviunm

COmp

Libero. Baccho ; cujus in tu-

Ahocturnum üíquead ciem : eom-

lio

enti

tela funt poéta.

potemus ]ucernisaccenfis , & vi-

Pawxr», Í

gilemusin hucem.

Capvem. Vites arrodere caper

LU

folet: hinc Baccho immolabatur.

Clamor.Quo fzp? compotores

[

debacchantur.

M

Fefas. Ob memoriam accepti

áBaccho, quime fervavit, bene-

Mirte.. Omitte.

Civiler. Qu&s fümis pro civium

ficii. Odé x4.lib. 11.

incolumitate, Fuerat enim Prz-

ln

Corticem. Quo obftructa eft &

ectus Ur

*fed reverfo in Ur-

claufa vini amphora : fuper ad-

Flnm

1

E

jem , poft confec&nm bellum

hibebatur vulpó.

Dimevebit. Relinet, tollet.

Cantabricum , Augufto , po-

terat effe [folutior , ac tran-

TPumntmdioc. Qu amphora mea

)

snfütuta eff, id ett,

co

Ccoe

bit; decta

quillior.

|

!

eft, affuevit, fumufn b

eiin

Cozifouis. Dax erat Daeorum

Tüq UeJ

horreo , feu cainino, pofite

utifive Gedarum , partes Ántonii

iU

ín

€ecu

;

:

z

u-

z

crudus aufterioris vini

i

Íco

a Aaguftum fecutus. Ge-

1no mitefceret, ab eo tempore,|tas

d'Romanis Dacos fuifle ap-

hp

quo Tullus confuleft factus ; L.!pellatos tradit Plin, I.. 4.C. 14.

M: Ü

lst

Volcatius Tullus geftit Confüla-

Infefus , dvc.. Sibi exitiales

*um, anno U. C. 688:& 721.

ipüs, übi ipfis invicem infenfi;

e

*b

dlmd N

A

m

ODARUM LIB. II

137

,L

Diffidet ármiis :

Servit Hifpanz vttus hoiis orz

Caniaber , fera domitus cateaa :

jm Scythe laxe meditantur arcu

Cedere campls;

Negligens ne quà populus laboret,

Parce privatus eimiüm cavere ; ac

Dona praíentis rape lztus horz , &

Linque fevéra,

diffident Medi , bellis CVitibls

laboret, privatus,id eff, cüàm tu

in feipfos armati, Vide lib. 2.

privatusfis, cüm nullum Mapi-

Od. 2. Juftinum, lib. 42.

Ítatum geras. Urbis enim Praz-

Cantaber. Doiniti fuerunt pe-

fe&uram. fibi demandatam Me-

26

nitüs Cantabri , anno U. C.

caenas, reverío in Urbem Augu-

cüm per annos

n

€ di

itOS

fio; & cgnfæ&o bello, videtur

bella cem | Rom

H

ee

lient.

depotu

adde, quàd tlla ne-

T

Vide Indicem 2.

O

da

irun.

P

"PEM

nutili.

que Magiftratus erat, neque

3

n

Laxo. Laxato ;

&i

entibus impeï'atm*ibus, n

[9

rÍ-

li

Cedere campis. Ex: armenia

té ad honora

m officiuma & tl«

diícedere. Vide lib. 2. Ode 6.

tulum,ferva

tà cavere ci-

INegligeas

200 1

HOuE

i

tafententiam

vitati párce, ut in eo fis quodam-

compone. Neoligens,id eft,ne-

nodo negligens.

gligentio;* & remiílior factus,

Dona ; dc. Vitam , valetudi-

parce, fuge, nimiüm cavere &

i

nem , epulas.

follicitus effe, ne quid populus!

Severa, Seria, curas.

)mgomtci !

rte

detrimenti cagiät , nequá

N

/

?

ODE VII.

jp o

yin Pz-

AMercurium , ac fuam tefludinem vogat , ut. Lyden fibi

f inUr

placatam reddant , Danaidum apud. [nferos (uppli-

ciutiü , C) cau[am ejus marrat,

; m

l

Q E

0 |

Ercuri (nam te docilis magiftro

j n

M

Movit amphion lapides canendo).

j

o

Tüque , teftudo , refonare feptem

tonit

Callida nsrvis,

Q

'Ampbion. Jovis & Antiopes "Tef/udo.Lyram invenit Mercu-

jl &p.

flius , Urbis Thebanz muros,!rius,eámque primó compepit à

Saxisadlyrz fonum fuàá fponte teftadiuiste:

X tegmine,quod

]à/

9s

D

fe componentibus, exttuxit

cavum eft,additis7.cherdis, (c.

nl

lh

i

INec

;

df

133

Q. HORATII rLACCI

(Nec loquax olim , neque grata , nunc &&

h

; Doltum

$

Divitum menfis , & amicatemplis )

Dic modos , Lyde quibus obftinatas

Qu mat

Applicet autes.

Inpe ,.

Tu potes "Ligres , comitéíque fylvas

lmpiz i

Ducere, & xivos celeres morari;

Ceílit immaànis ti5i blandienti

Ün d m:

]anitor aulz..

Dm, l

Cerberus, quamvís Fatiale centuny

Wndide

l

Muniantangues caput eJus , atqma

Spititus tetet , faniéfque manet

i, Q

Ore triliagut,

SL'[EC j

Quín & Ixion , Tityóofque , vulta

N me

Rifit invito 5 ftetit urfia paulüm

|

Sicca, dum grato Dan«i puellas

Qu v

Carmine mulces.

lod

Audist lyde ícelus, atqae notas

Virgintm pcetias , & iriane lymphz

Ms

.....

| lu t

Nec loquax , de'c.

quiz non|merare votut

ffet , dejectusin In-

totidem

eras apta ad canendum , prjüs|feros fuit , & rote , qua: perpe-

&tnyic]

quàu te Mercurius fidibus in- tuó-circumagitur , affixus.

piler (

Ítru xffet.

Tiryor. Pro , "Fityus.

Vide

Dd

"Feiplis. Ubi Deorum laudes |O3. 4. bujus libsi.

Fayit,

«anuntur.

Rifit. Propter lyre,cantüfque

Dic s10dos, de'c.. . Mercu-idulcedinem.

Wiiren

Iuviro.

zi t 6 teftudo feulyramea , do-

Proptez poenarumms

ïr:tng:

(j

ce me carmina , quz lyde li- quibus intezim cruciabatur , a-

if

beriter audiat.

cerbitatem.

J

f

ne

UK

Tu goses , d*c, Suanzlyram al-

Urna; dgc. Urnge Danaiduns,

quibus. aquam hauftam in do-

A

loquitus:

l

Ducere. Ut fecit Orpheus.

lium pertufum & rimofum 1n«

Aule immanis. Inferorum:cüm] fundunt , ficcz aliquandiu man-

3

Fü»

idem Orpheus defaendiffer ad|ferunt, illiste audientibus ; &

q

[2

Inferos, Euridicen repetiturus.|laborem emittentibus..

Mulcet.. Orpheo canerte..

ler

ünt

Vide Viregil. Georg. I..4.

ï

Viveni

u

Furiale. Ánguibus hirfurum,

Visgiaum. Danaidum: fic vo-

ütcapur Furiarum.

cantur à Patre Danao Árgivo-

Vran

Vmin

Sparitus.Anhelstus..

rum Rege:appellantur etiam Be-

BSanies, Labun, venenum,.

dides, abavo fuoBelo. /Fgypzus

m

lxiou. Ós, cün Junonem te-| & Danaus fratres fusre;Be

AR Q

i&

l

Y

A gyptus . &l

t

ODARUM VLIB II

*

139

Dolium fundo pereuntis imo,

Seraque fata;

Que manent culpas etiam fub Orco,

lmpie , (nam quid potuére majus?)

Impis íponíos potuére duro

Perdere ferro !

Una de multis , face nuptiali

Digna , perjurum fuit in parentem

Splendidé mendax , & in omne virgo

Nobilis zvum :

Surge , qu& dixit juveni marito ;

Surge , ne longus tibi fomnus , unde

Non times detur ; focerum , & fcelettas

Falle forores :

Quz , velut nactz vitulos leznz,

Singulos , eheu! lacerant : ego illis

'cere,.

A

JEgyptus filios habebat so. qui-

Majus. crudelius. Subaudi, fa-

hus uxores à fratre Danao petiit

|

1

m*

1

.

Face,d2'c. Diena honore ma-

totidem ejufdem Danai fili

as $ CEL

monii

Sponfe ducebantur

q:xz-pwï'

»

annuit Danaus ; fed ,cüm acce-jnoctu, facibus accenfis , in vi.

piller fe ab uno,6 fuis generis rorum domum.

^

[

necandum elfe , filiabus fuis im-

Perjurem. Quia Danaus, Da.

peravit , ut fuos finguke fponfos, naidum parens , promiferat fita«

atl

macarent noctu: quod omnes;irum filiarum fpontis emmia lzra

przter Hypermneftram ,. fecére.l & fortunata,

ginànin

Er inane;d:c.Ordo eft:& audiat

Splendidi.Gloriost,palchr,

x ,*

dolium inane lymphz,;pereuntis

endax. Polkieita erat fuo pa-

-

feu effluentis , in imo ejusdem

renti £e (ponfüm necaturam.

s

|U

$

dolii funde , pertufo feilicet.

AMariro. Lynceus vocabatur,

Iuaue lymphe. Pro , vacuum

Lougus fomutie. Mors.

ä(;m r':

aquá, nunquam aquá plenurfi^

Utde noit £ines. Àb. ea manms

"

j*

Pata. Poenas à fatis deftinatas. quze tibi füfpecta non eft ; àDa-

Sera vocat; quia poft mortemin-[nao; &ite vivum offendat ;à me.

Socexaait. Danamm.

feruntur fceleratis fub Orco,qux

ertte.

viventibus inferri jam tum de-

Sovores. Meas.

19

buerant; vel »quia nulle exitu

Fasile. Effuge, late.

AyptvOe

terminanda fant.

veluric.Yanquam leene vitue

qm p

Manent culpas. Qu fata,quz Hos, quos invenére;contrucidant.

poen&reos exfpectant fceleribus

Singulor. S

os iinoula maritoss

f

; *

*

deltinate funt.

fuum unaquzque,

zuS.J-&"

Clas

?

E

1340

Q. HORATII FLACCI

Tldea s

Mollior , nec te feriam , nec inira

Clauftra tenebo,

[

Me pater ízvls oneret catenis,

Quéd vire clemens mlíero peperci:

Te g

E

Me velextremos Numidatum in apros

Neldi

!

CHhfle releget :

I, pedes quó te rapiunt , & autz;

Dum favet nox , & Venus ; [, fecündo

Ti gob

(Qmine , & noftri memorem fepulchro

UT

SM

Sculpe querelam,

|

Clavfira. Carcerem.

amorem, & pietatem,

ANumidaruit. In Africa.

Secitudo. Fauíto.

d

Cla[je. Navi.

E: neflri ic. Cóm ego mor-

Wf

Releger. In Exilium mittat.

tua fuero , tumeo fepulchro in-

Eraura. Et venti. Ito. fuge;|fculpe carmen lugubre., quo

lóg

3 Süäüfus

vel terra, & pedes ; vel snari, |fignifices te noftri, te mei amo-

& ventis.

fis, & vite meo beneficio ac-

ll C

h/flïüx [

Venus.

Ob meum in te cepte, meminiffe.

Eïïi'(um

L

ODE

IX.

ClanicukK

s ,

li g

Fonti Blandufia [aerificium , C à verfibus fuis no-

bilitatem promittit.

Font

B 'at/'xdnüæ ! fplendidior vitro,

Dalcl

/s

Aug,

igaé mero , non (ine floribus,

Cras. donáberis hzdo,

Cui frons turgida coinibus

F

Piimis & Vener&:m:;& pralia deltinat

il

al 1

Blandufue. — Exat ille fons, credebant Nümina ande facrt

nor

Ti u

propé villam H

Ui

atii, in apro|fzp? fontes appellantur.

Sabino

Prüinis. Recentibus, primüm

ln

It

"0q

« Firro. Cryftallo pellucidior. jemergentibus.

"m

Pralia. Solent heedi adverfis

z

Digue mere, &'c. Qui dignus

€

€

1 mo,

es, cui fiat. faeri

» fonu-;cernibus inter Í

pugnare.

!

'[k."!

um Numini fieri folitum ,. fpar-

Deflinar. Erons illi: deftinatz

fisfloribus, &mero.

T st

i

id eft , qui heeaus , ientiens

Hosdo. Qui tibi immolabitur,

ermnpere fibi cornua , jàm íe

l

feu Numini, quod tibi prafidet.

|

r

accingit ad pralia, fed. iruftra:

W n

r

tet

Sua enim efle fingulis mmibusinam ; .

FT

g"

QD,ARUMN LIB.TI

I4E

Fruftra 5 nam galidos inficiet tibi

Rubro fanguine rivos,

Lafcivi foboles gregis

Te flagrantis atrex bora Caniculee

Nefcit vangere : tu frigus amabile

Feflis vomere tauris

Prabes , & pecori vago.

Fies nobilium tu quoque fondum,

Me diceuts cavis impolitam-Mlicem

Ssxls; unde loguaces

Lymphs defiiunt tug.

"

Tibi. In honorem tüum, tibi lores excitantur.

ego T0f*

immolatus.

Nefciz. Nequit.

gichroim

JTufrciet. "Tinget.

Foutiusi. Subaudi, unus:Grz-

f QU

D

Soboles gregis lafcivi. Hoedus

ca locutio.

u o

3uito d

ille. Capra eft animal laftivum.

Me dicente , &c. Cóm egolau-

Atrox bova. Calida tempeftas,

dabo quercum , quze imminet

zílivum tempus , quo. fzvire

rupi, équafluis,

Canicula folet. Canicula eft fy-

Unde. Quibas 6 faxis.

dus , quo circa mediim Ju-

Defiliuur. Defiuunt ,. decur-

lium exoriepte , maximi ca-'runt,

ub

ODE X /K

duguftá reditum ex . Hifpania , pof. Camtabricum

belluga , celebrat.

1

Etculis titu modó dictus , 6 plebs !

Morte venalem petiille laurum

Caíar Hifpaná repetit Penates

qj? f&&'f

FHereulisqise.Ordo eft: 6 piebs:, :es hac Ode confolatur.

9 Quirites ! Cafar Auguftus, qui

Ritu. More , & exemplo Her-

modó,qui nuüper vobis dictus efi

culis:quia Hercules olim ,. 1nea-

laurum & vidoriam de Canta-

dem Hifpania verfatus , multos

bris morte venalem petiiffe , ir-

labores & vitz pericula adierat.

ftar Herculis, reperit vidtor do-

Morte,dg/c. Victoriam sanguï-

nat

mumabHifpania. Iu hoc bello]ne, & periculo fui capitis emen-

,periculofus.. morbus Auguftun | dam.

Wa

Vexaverat : hinc querele. &

Venater. Erant dii domeftici:

jcolt

D

luctus populi Rom. q,üem Va- ro ipfa domo ponuntur.

Vidcr

m NJ.'"' --

i

'

142

Q. HORATII FLACCI

Vi&osz ab ora,

| ! Bedum

Unico gaudens mulier marito

! Sutacu

Prodeat , juftis operata Divis ;

] Dic ia

Et foror clari ducis, & decore

Supplice vitta

^

! Myha

Virginum matres, juvenáümque nupe

| Vrl

Soípitum : ves ó pueri | & puellz

lf

Jam virum experta , malé;ominatis

Parcite verbis. 4— -

lm .&

Hic dies, veré mihi feffus , arras

M.

Eximet curas : ego nec tumultum,

|

NNec mori per vim metuam, tenente,

Va

Calare terras.

Mi

L, pete unguentum , puer , & coronas,

m

fl['uïl[l[,k

YáGor. De Cantabris,

Videj

cutus: jam eas compellat

l, $g

Iv t:ïl!o

ro

d

M

$, Indicem Odarum,anpo U. C.

;

, quarum erat przcipua

X u

728. 736.

inifta letitia, ob liberos fo-

Glacai

Uuico,do*c.Matroncz,caftz uni-

fpites,Gccum Auguf*;o redeuntes

vinm d

co viro addictz, do

me

iuo

prodeant

Virumexpereasér'c.Nupta. Ju-

BY

obviam Cefari , poftquam fa-

-

niores foeminas alloquitur, &

fidde ;

crificia obtulerii

af

D

]

Jüs juftis,

pueros,quibus, ob innatam etati

ioci

;

qui Auguftum , idi merentem

garrulitatem , przfertim praci-

[

& belli,& morbi periculo , libe-

piendum erar,ne verbis petulan-

raveruntz Oferas , facere, figni-

tioribus , profanis, turpibus, in-

« 4

Bicant . facrificare.

Q

.

idam vo-

fauftis , diem facram inquina-

fl

w

W]

]

U

bie unam quan

dam defi-

rent;ut li nggäs faverent, abítine-

l

rent à verbis maliominis, Vide

gnari mulierem, nemp? Liviam,

AU xOI

em Augufli : quo fenfu fi

notam in Ode prima hujus libri,

;

ü

veri

ulum bhunc accipias , ita

ad hzc verba:fesvete Jinguis.-Por-

t

S

wj

€x

a voces illas , zuico faw-

ró legend

U

m potiüs, f94/é omi-

SW

Á

Haiir , quàm , saló aomixstis,

A

elens, d?'c.nempe quz unicé gau-

;

jM

deret reditu & faluce fui viri:vel,

ut habent codices nonnulli.

i

j

Vere.

"

i

"Tuuultus. Civile bellum hoc

'unico, id eft , firipulari , egrepio.

Nitante

Soror.Octavia, Antonii nuper

noinine propri? intelligitür.

Per wimn.

Per externum &

r

emortiui uxor; foror Augufti,

Va

d3ecores, do'c.Solebant, in publi-

hoftile bellum.

"Teueure. Regente.

cis füpplicationibus, caput &

sanus teniolis quibufdam fa-

Pere. Para , affer.

cris adoperire.

Paer.Servum alloquitur.

AMarres.'Auntea matronas omnes

Coronas.

Coronati floribus;

Ll

L

m

ODARUM LIB. Ilh

145

Et cadam Marfi memorem duelli

Spartacum (1 quà poteit vagantem

Fallere tefia,

ä

Dic & ergute properet Neerz

Myrtheum nado cohibere crinem.

$i perinvifi

mora janitorem

Fiet , abito.

Lenkt albefceng animos capitlus,

Litium & rixz cupidos proterve :

Non ego hoc ferrem calidus juventa;

Confule Planco.

j

& uneuentis delibuti, acceum-,tores in Rempublicam armavit,

bebant.

bell&mque fervile conflayit , an-

Cadum,iec.Cujus vinmmeon-Ino U. C. 68;. Lege Flornm

4irum fit; bello Marfo; feu Mar-jlib. 3. cap. 20.

av onpa

Wico. Solebant enim , ut fzp&

Argaic. Sci

: & eleganter ca-

0

dictumanteà;inferibere inoper-inenti. Erat fidicina, quales fz-

hl

culocadi , feudolii, quo annofpà& in conviviis edhibebant: ean

091

1

«

ii

)u

(

vinum diffufum foret,

Porróforatius per fervulum accerfiri

h

bellum illud vocatum etiam fuit!jubet.

n

focale; quia fuerat conflatum

Myrrbegm. Myrrbazo ungu-

ento nitenrenm.

jatan :zzagi

à fociis Ttali populis & fede-

catis; qui, eüm jus civiratis fibi

Cobibere, Relicare, colligere,

rim prz*

*romiifum obtinere non pof.

Lenit , d9 Ordo & fenfus eft:

Jis petrl;&l:

l

fent, arma ceperunt, lios inter

1929

capillus albefeens , id eff, atas

j inq'lïf ,

quia preeipui Marfi erant, Mar-

Jamin fene&utem vergens,lenit

j g

fieum eft vocatum. — Incidit iujtemperatasimos meos, hoc eft,

annum U. C. 663. Vide Florum Siracundíam rixz amantem.

nins V

m Jlv

dib. 2.cap. 19.

Non ego,dc. Repulfam àjani-

Duelli. Belli.

itore non.tulitfem,

]mgll! l: "Oï:'

! m

Spartactim;d»'c. Si quá ratione

Planco.

Couful. fuit anno

wel, & forté ali

j Mnji]&fifl

qua tefta potuit ,U. C. 7f1. quo anno Horatius

fallere;id eft, latere Spartacam natus erat annos admodüm 24-

.mnju'ü- ;

hel

vagantem tota Tralia , & eam

legit Lambinus Cosnfule Tullo;

devaftantem. Fuit — Spartaens

i

dedfto confule di&dum iuprà,

amum &

gladiator ; qui fecyos & gladia-1Od. 7.

Z&

1]

E

ODE

$.

.

44

Q. HORATII FLACCI

g

iPorasvi

Q D.

|

NG

"Aurum vincit , 4 pervumpit. semnia, ANibil cupere, parvo

contentum e[fe , [uvema felicitatis eff,

Crefcen

Ma)oxm

Nclufam Dmaen turris ahenea,

li

Robu(tzque fores , & vtgsmm canum

munierant fatis

;

U

Trittes , excubi

No&urnis ab adulterís

Quwlo q

4 Dl )

Si non- Actrifium , virginis abditz

Nudg

Cufodem pavidum, ]upitcr & Venus

DT

Réfsllent $ fore enim. tutum iter & patens,

Cen"mph

Converío in pretium Deo.

Qu q

Aurum per medios ire fatellites,

Q

Et perrumpere amat faxa ; potcx.uus

l&u fulminéo.

Concidit auguris

M

hu i

Argivi demus , ob lüucrum

Jütotun

Demería exitio: .difidic urbium

h

Dana?n. Erat Aux( j **ha? Regis fein bello

'Thebano , quod aet-

E LMPER

t Á

íe

icés ; & Adraílus,

VirMas

151«

oram.

tabant pol

folio priva

tum]

qu us

foro

eni

Eriphylen Am-

D patcr

á nepote vit

jaraus duxerat; 'adduci non

ATI

uare

n; néqui ex ea

ph

lu

nafceretur , aheneá turri- inclu-

po

at

, utad illud proficifce-

? mung

[j

1610 t jbpll.e; ,111 gmwmn &urean

retu

?4donec Ádraftes mouile

Dnteomi

auro & gemmis pr:

«itadl

cítar

ns. Eri-

converíüus , Perícum ex ea fufce-

»HLHM ü

hr

pit , à quo Acrifius eft inter-

ph

dedit H quo ille&ta , per-

p

fuafit vno, ut. bellum peteretz

feQus, Huic fabule occafionem

PMN,

dedit Prectus , Acrifii frater , qui

in quo Jple , terrá dnmdu te,

CW SC[I

ul

W

córruptis auro. cuftodibus , adi-

hauftus eft.Eriphyle fübinc

ml[ n

tum aad Danaéen invenit.

ab Alecmmone filio mtcxc

tds

Ly-

ul

Foreenimadoc. Subaudi ; fue-

Alemeon ab adrafto ,

nmm

nice: Aün)ullb(iuh e

n ,Alc-

bant ; ajebaut

Inprerum. Inaurum.

Ticonis frater ;inbello T'hebano

Q T

Deo. jovi.

perm .Ita Ob unius mulieris ava-

e,um 1!

Amat, Solet.

&

ritiam , tota domus mnphxaral

: (IL'CU

Saxa. Àrces , oppida muünitif-

exitio demerfa eft , id cit, ex-

As mgmm

fima.

tincta , everfa.

UI

o

U. [u

Atuguris , doc. Amphiarai fa-

Difj fidir. Perfregit , diffecuit.

[

70 fj

3

3

r

augur Arleth & tormenti mmahs loco

1ilia : q-llïh im Kl-kt

( anus) intellexiflet peumu*m ei munera fuü ére.

ln

Vir-

ij

Ü

mþerg

P

U.

ODARUM LIE. III,

T45

Portas vir Macedo , & fubrui emulos

Reges muneribus: manera navium

; p

$zevos illaqueant. duces

Crefcentem fequitur cura pecuniam,

Majorümque fames.

Jure perhorrai

Laté confplcuum tollare verticem,

Morcenas, Equitum decus,

Quantó quifqae fibi plura negaverit,

A Diis plüra fecet: nil cupientium

Nudus caftta peto5 & transfuga , divitum

tlf

Partes linquere geftio,

Contempte dominus íplendidior rei ,

Quàm fi quicquid arat non piger, Appulus,

Occultare meis dicerer borreis,

Magnas inter opes inops.

Purg rivus aquz , fylvàque , jugerum

Paucorum , & fezgetis certa fides mez ,

Fulgentem imperio fertilis Africe

Vir Macedo. Philippus. Alexan-

à tebellica: ego partes relinquo

&

dri pater, Macedoniz Rex.

avarorum, G amplector partes

Navium duces, Gubernatores :

illorum, qui nihil defiderant,

a

YOiiC

vel ? muuc"ra navium:id C&, tücr-

pauper, & nihil ipfe poffidens auc

$ m

cesperegrinz, quz navibus ad-

cupiens, przterid, quod fatis cft,

vehuntur, ducesexercituusa ca-

Cogtempse rei.Opum exiguerum

piunt.

quas ipí& cantemno , &quas ob

lllaqueane, Corrampunt.

parvitatem alii meritó fpernant,

Üura. Servandz pecuniz,toe-

| Dioiniugs , d'c.. Sapiensenim,

tus amittendz,

fuá forte, ac tenui re conrentus,

i

]

Majorimque fames, Majorum

ita fe gerit, ur nonipfi pecunia,

1nte

opum;majoris pecuniz cupiditas

fed pecuniz ipfe imperet.

San&

0i

il

Jure&*c.OMoecenas! quiEqui-

avarus , pecuRi? , quam tangere

en :

tum &Equeftris ordinis (in co

non eudet , quá tim

l

etuti , a!onü-

8

enim ille conftiterat prz mode-

nus dici non debet.

mue

ftia) deeus es, age jure perti-

-"AM5ppulus. Apuliz folum ferax,

1:1Phiazä.i

li.

e

muimagnas opes poffdere , &

& agricolz laboriefi erant, Su-

honores; ceteriseminere nolui.

prà Od. 4.

Plura negaverit.

, if

Cupiditati

Ceria fides. Fundus fidelis,red-

fuz, & avaritiz detraxerit

dens femper cum focmore fe-

il

Y

jcie

Feret.Obtinebit àDiis feilicet,

Ipentesm commiffam,

yi

Caffra peto.Metaphora ducitur

Fulgentemyic. Phrafis Greca

*

L|

eft:

,

LI

146

.HORATII FLACCI

Fallit , forte beatior,

Quanquam nec Calabrz. mella feruat apes;

Nec Le(trygonia Bacchus in amphora

Vil

m

Langueícit mihi ; nec pinguia Gallicis

pfie

Crefcumt vellera paícuis:

Importuna tamen pauperles abeft,

l

Nec , fi plura velim , tu dare deneges,

)

Contra&o meliàs parvá eupidine

|

D

Vectigalia porrigam 5

Quàm íi Mygdoniis Regaum Halyattici

ho

Campis continuem,

Multa; petentibus

Qal at

Defunt multa : bené eft, cal. Deus obtulít

fría

Parcá , quod fatis eft , mamu,

li

ii Tyr

eft: fta eft omdinanda ; rivu; Lanuguefcit. Senefcit, mitefeit,

Yl

aque purz,fylva paucis conftans

Gallicis.Nempe ia GailiaCifal-

jugeribus & pradium non men- |pina,ad Padum, ubi izta pafcua.

j

dax , fallit;id eft,latet, eum , qui

Contracte, d9c. Imminuto, re-

fulget Afriez imperio ; hoc eft,|frenaco amore divitiarum.

[

Hinc,

Impeératorem, Regem Africe ;

Ve&ligalia, i?*c. Extendam pro-

latet, inquam,illum, ab eoigno- |ventus meos lati:s, &agros, fi

Lküng(

n

ratur effe hicrivus, hzc fylvula|nihil cupiam, quàm fi &c.. Nam

tof

]W'üfll!

'jmea, beatior forte acopibusfuis, |qui nihil cupit; ditior eft, quàm

& Regumomnium, Nefcit Afri-Iqui, multa cüm habeat , plura

.lo,üom 5

m tdcj

cz Rex exiguas meas opes , ri-|cupit. Ve&igal perró fzpe fumi-

rj

vum, & fylvalam;effe feliciorem tur profundo & predio, - Vel,

À

vectigalia faciliüs pendam.

"

"*'«g*lffü [

forte fuá , Kegiis opilbus fuis.;

B

TY

Calabre. Calabria , pars eft ex-|

Mysdoniis.

il l'y

giis. Mygdon

tremà Italie, propé Siciliam , fuit Kex Dhrygiz , m Áfia.

J

lii

LU

N

ubi mel optimum.

Halyaitici.Croefi; qui filiusfuit

P

Ws Qu

N

Lefirygouia. Formiana. For- Halyattis, & Rex Lydiz diuili-

s

miz, oppidum eft Campaniz|mus. Leguntaliqui , Halyatzii

Tombs,

Italz, ad quod olim Lzftrygo-

Continuem. . Continaatum, &

nes, Sicilie populi , commigrá- laliis adjectum , poffideam.

Q"[æ 1

u

I«ld

runt: im ejus agro vites optimng,

Bené oft, dec. Mi ben? eft, càm

Prin

utflores, & melin Cg)iabria.

ille przclaré apgitur , cui, &c. |

4

71f

nv,[[c I

OR

Ubor

*

Q

li

ts qa

ODE

g: U

ODÁA RU M L!B. Ilï;

22

ODSE XIL

vElium. Lamiam ru[Heantem admonet de. imminente. in

pofferum. diem tempellate , qua tpfi ocsafionem genio

/

indulgendi afferet.

Li, vetafto nobilis ab Lamo ;

J

Quoande & priores hincLamias ferunt

-

Denominatos, & nepotum

Per memores genus omne feftos:

Au&ore ab illo ducis originem ,

Qui Formiarüm mania dicirur

btult

Priaceps, & linnantem Marice

Littoribus tenuiffe Lirim ,

Lsté Tyrannus,

Cras follis nemus-

g m

Multis, & alga littus inutiil ,

x(mfffä

Demiff» tempeítas ab Euro

ilgu pl

"

j

"

i,

Qhando. "iquidem.

Vocatautem Mariez littora, ma-

mum..

Hinc. Àb ifto yetufto Lamo ,|ritimam oram , inqua funt Caje-

naämm

Lzítcygonum Rege;Formiarum|ta, Formie,Minturnz; ubi Liris,

Sy&ïgm.)l

conditere, Fuit /Eliorum gens|propé Minturnas, effundit fe in

TOR

Romz in prímis nobilis , ormnes|mare: in ifto enim tractu Dea

y d

henorés, actasndem Imperium |Marica, Fauni uxor, eadem quae

ljett

ipfüm adepta. Q. JElius Lamia|Circe , olim colebatur, Eft Liris

afapel

V

interfuit bello Cantabrico , &|fluvius Italiz , dividens Latium

Q, ^^

Auguíto carms extitit: ad eum|à Campania, nunc Carigliano,vel

ræf:ï'

d

Qub

fcriptam hanc Oden apparet,

Scafati , vocatur,

j

Feflos. Fafti erant libri & ta-

L: Tyrannus. Laté Rex:am-

jÀ

bulz publiez, in quas refereba-|plam ditionem obtinens.

1l

tur; quid queque die geftum

Cras . d?c. Ordo eft: cras tem-

gü

effet , ad Remp. fpectans , viro

paftas immiffa ab Euro, rifi fallit

xum Principum nemina, & res

me cornix ; quz eftaugur & Di*

vina imbrium immioentium ,

geftz , &c,

IT

Auctore, Familit principe.

fternet, confternet, fylvas, foliis

[

excuflis vento, & littora mutili

Priuceps. Primus.

jj

Innantem , é*c. Qui dieitur te-

algà, Eftalga, herba quzdam

nuiffe , id eít, obtinuiffe, poffe-

marina , jünceo & fpumà mixta,

diffe.Formias,& Lyrim fluvium,

iquam fuctus in ripam projici-

qui innatat Maricatlittoribus,|ant; hinc proverbium , algá

five, qui alluit littera Marica.|vil;us, de re inutili.

Cor-

K 2

.

p

148

. FHORATII FLACCI.

Sternet ; aquz nifi fallit augur

| hm

Annoía cornix, Dum potes , aridum

|

|

dudt hert

Compone lignum , cras Genium mero

Curabis, & porco bimeftri, .

yum wbi

Ms ln

Cum famulis operum folatis.

|

Cum

Iter 20f

Cornix, Virgil. 1. Geor. Cor-!Lari & Genio; quia hee pecusad

qix rauca pluviam: vecat improbá

efcam tantüm utilis eft, ac proin-

de alendz familie maximé fer-

ag n

voce. ,

Gatdat x

Duinpotes. Nempéantequam

vit, cui prefüntLares, & vite

imbre & tempeftate madefiat

tutandz, cujus potens eít Geni-

Tt [

lignum.

us, & quafi arbiter.

Compose. Collige ; comporta ,

Operui, Genitivas, Graco;

fl d

imponi foco jube.

more, pro ablativo.

äemris,qum

Geuium cuvsbis, Genie & epu-

Solutis, Qui prepter tempefta-

LTET.

lis indulgebis.

tem, labore & opere foluti erant,

lts

Porce. leunolabatur porcus

vocabunt ab opere ruftico.

D. T

ODE , XIil.

Die

h.ijmï.

(ir

Faunum abeuntem precatur , ut agro þecvriqm-'

E

MO t gv

f& innoxius,

tht t

Aune, Nympharum fagientum amator,

Ht f f

F

Per meos fines, & aptica rara

Lenis incedas ; abeáíque patvis

Z4Equus alumnís :

Si tener. pleno cadit hoedus anno ;

Tf!tpäm l

Larga nec defünt Veneris fodali .

Vina craterz $ vetus ara multo

i

dMeer. In. agro Sabinovillam

/E;]um. Mittis , innoxius.

habebat.

d

C

Alumuis, Ovium, &alus 1

Aheaf1ue. Faunus , idem qui

genus fetibus , qui aluntur in

li

.?Ta'u

)

Pau, partem anni degere diceba-|villa : rüris vernu'is,

h

tur in Arcadía fua, partem in Ita-

Cadir. 'Tibi à me facrificatur,

l

!)

lia: in eam veniebat, Idib, Fe-

Pleno, Exacto, abfoluto. Ut

Titei

bruarii , abibat, Nonis Decemb,

Faunmm fibi coneiliet, comme-

DUT

Hoc 1deo finxére, quód Faunus

morarea, quaz inejus honorem

)l

agris actelluri pezíit, quz , inlfolebat preftare.

"m

Ttalia; caenfe Februario, folet ,

Cratere. À notminativo, cra»

u

hyeme depnulsá, reflorefcere;De-tera , craterz : dicitur & crater

^

cembri, filere & quiefcere,

ierateris, Vocatur autermt cratera

j

I L

fo-

P

VNb

p m

ODARUM LIB.III.

149

Fumat odore.

Ludit hetbofo pecus omne campo,

ä

Dum tibi Nonz redeunt Decembres;

Feftus in

ratis vacat otiofío

Cum

ove pagus.

hepsi Inter audaces lupus errat agnos:

Wj Spargit agreftes tibi fylva frendes:

maximé

vt &

" Gaudet invifam pepuli(le foffor

Ter pede terram.

xl r

us G fodalis, id eft , focia & amica

Spargit , de'c. Sylvz fpoliant

?0

Veneris, quia fine Baecho & Ce-

fefrondibus, non tam hyemis

qrempi rere, ut fert parcemia , friget

adventu, quàm píetate ergate ;

fduiem Venus,

ut nempé tibi humum fternant

fl

Odore, 'Thure.

foliis fuis, & fie abeuntem ce-

None, Die s. Decembris , fie-

honeftent & colant.

bat facrificium iftad Fauno.

Invifam, Invifam voeat , quia

Inter , éc. Ita freti funt pra-

in ea colenda & exercenda fudat,

m

fidiotuo agni, ut lupos non

FPoffor, Vinitor ; colonus.

curent , intérque ipfos lupi er-

zent fine fraude.

ru

ï&pulz]]e, Saltande ad nume-

.

ODE XIV,

Telepbun iäor)amr, ut, emiffis litteris ,. €8. bifleriis ,

de viuo €$ epulm cogitet,

f( . XMUantüm diftet ab Inscho

(s

Itf

Codrus, pro pallt'ria non timidus mori.

1f

r

, V

Quautim, dc. Ordo eft: Ó Te-

1 a

Ü

num mundi 2197.Codrus, Áthe-

lephe! tu mihi narras odios? ,

|

nienfium .Rex ultimus , eirca

J

, Quantum fit intervallum tem-[2980. Is pro patria fedevovit,in

poris inter duos Reges Grzcos .|bello, qued inter Dorienfes &

Inachum , & Codrum. &c. taces| Athenienfeserat. Cüm enim ora-

qonm

interim , nihil'dicis, quemad iculum refpondediffet , €os fore

y onontf

modum mercemur optimum|fuperiores ;quorum dux in &cie

vinum, &c.

occidiffet, paftorali fümpto ha-

ytivo» d

TT

Diflet. Quanto poft tempore|bitu , hoftium agmen ingreffus,

vixerit.

Inachus Avgivoram|dum temere jurgium ciet, ab

.

um 07

[

, Regno initium dedit , circa an- gregario milite ; interfectus eft,

'

/ïfacf—

7

is'o,

Q. HORATII FLACCI

AMoteha

Narras, & genus ZEaci,

| Milce

'Ét pugnata fscro bella fub Ilio;

KQis M

Quo Chium pretio cadum

Te

|

ï

Mercemur ; quis aquam cemperer ignibus ,

Vites,

Quo prebente domum, & quotà ,

Nur

Pelignis caream frigoribus, taces,

|

Nj

Da lunz properé novz,

lii

Ctfay f

D? no&is mediz , da, puer, auggris

Qr p

Eaci. Vuit Aacus;Jovis fius,]lum , nempé quoa hauriam in

Per|honorem Lunz novaz. Sic Ode 7,

Ditgt

Pelei , pater , Achillis avüs.

JEacii genus poffunt. figni&cari

vocat cyathos amici fofpitis , eos

0ii; |

JEacida , Peleus, Achylles , Pyr-

qu' inamici gratiam ficcantur.

fhimm DI

rhus, &c. Sic Danaides appellat

Cedo pateram; propinare placet

v

Danai genus lib. 2,

Lunznovz,noctimediz, Lici-

sU

A

11 qut

Ilio.Troja.fic di&a ab Ilo,Tro-

nio Murzne, aüguri recens crea-

janoRege. Sacrum dieitar , ob|to. Rrarille frater uxoris Meco-

venien

templorum in ea urbe celebri.| nadis, &in ejus gratiam fcripta

iitory i

tatem ,ac multitudinem ; vel,|hec ode videtur.

Vide lib. 2.

tvl el

quia Neptunus. & Apollo ejas

Od. 7. Forté per bzc verba.

vf mj

imocenia condiderant.

pindbutg

dugurisMauranue. Significatue

Chium. Chiosinfula eft maris

tempus maturinam , quo fer? au-

mrjncya

Väfä,/;,* ul

Agzai , fter Samum, & Les-

guria captabantur ab auguribus,

Jocya i,

bum , vino fue inclyta.

quorum unus erat Murzna. Sic

tria qua&dam temporanotare vi-

Morem Gr.

Aquam. Balnei , quo uteban-

turan'e coenam, Interdum eti-

deretur, quód, totam noctem

Ttoty

am calidà vinum temperabant ;

vellet potando tranfigere.

JIDOFOt

Luuenuovos.

Per Lunam no-

A

ut vini frigiditas, nive, aut gla-

cie quzíita, non noceret.

vam quidam fafpicantur Lunam

0Lf

Temperer.'Tepidam faciat.

vefperi furgentem indicari; ut

mbtvüfiugl

At v

Quo prebente , doc, Cujas in.per novum dicitar , quod in-

domo;quota hora,menfz accuin ! cipit, &Sol novus ; Sol oriens ;

Ti

bam, ad focum, & propalfemi hy- adeóque hac voce fignificari ini-

ol

bernum frigus: quod Pelignuim tium noctis & cene , quam

lat

Horatius productam| velit ad

*Diptir

vocat ab regione Pelignorum ,

|

l

nota Horatio , quia Peligni erant

mediam nodem, cuijfe quó-

Wng i,

vicini Sabinis: eorüm regio,

que propinaturum ait. Aliü per

z

dfuij,

propter montes , frigida.

L

unam novam intelligunt cref-

"Nf

cel

Da. Vocat fervum, G quafi ar-

cei

item , nondum plenam.

W n

*

y

Yi

repto calice, iufundi fibi jubet

Augur!f. Awgures illi erant,

Atüm

" Da Luna,irc. Subauli , poca- | qui exavium canto;paftu,volatu

l

u-

!]

"H

.

p

ODARUM LID, III,

iji

Murzna ; tribus, aut novem,

Miícentur cyathis pocula commodis,

Quis Mufas amst impares,

Ternos ter cyathos attonitus petet

b

Vates.

Tres prohibet fupra ,

Rixarum meruens , tangere Gratlas

Nudis jun&ta fororibus,

Infanire juvat. Cur Berecynthia

Ceffant flamina tibiz?

Cur pendet tacita fiftula cum lyra ,

| haprïalg f

Parcentes ego. dexieras

jc k

h

n

Odi: fpargc rofïas ; audiat invidus.

n i

(

TId

fütura predicebant,ac Deorum|thus eftmonsPhrygig. Tibie

(e p

voluntatem renunciabant.

Phrygiz , five impares diceban-

chmu

u

"Iribus aut,de:c.Id eft:icommods;jtur , eüm duz adhibebantur, al-

iv:ec;us

^

convenienter Mulis ; aut Gratiis|tera dextra, altera finiflra , qua:

&

«t

bibitur, cüim tria pocula ebibun-|junctz fonum efficiebant. mix-

at

gtf

tur,vel càm novem,Pocula erantitum ex aeuto & gravi.

Dextra

vafa majora;$ quibus vinum pro-

enim tibia ( itadicta, quia textra

pinabatur, & cum aqua mifceba-

oris parte inflabatur) erat unico

2)

turincyathis , qui erant minora

foramine, eóque apertiori ; unde

q.lwff

vafa,feu Paterz Funduntur ergo

fonus gravior exiftebat: finiftra

) d.

p

Vr

l

poeula in cyathos, vel tresin ho.

veró duplex habebat foramen ,.

ia *

norem Gratiarum, vel novem;

& utrámque anguftius ; unde

anotitt

fonus acutier.

Si duz dextrz ti-

g

inhenorem Mufarum.

m

Impares. Novem.

biz inflarentur , modus. Lydius

yigee

Aztonitus, Entheo , quem af

dicebasur : fi duz üniftre, Sarra-

flant Mufz, fürore pereitus; vel;

nus,five Tyrius:. & tunc pares

^

fübebrius.

tibiz effe dicebantur,quando fci-

j

"Tres,d?c, Ordo eft: Gratia; foro-|licet duz erantdextre, vel du

g

ribus junda, id eft, tres Gratiz , |fiaiftre, Modus porró Phrygius,

801 (

prohibenttangi pocula & ebibijde quo hic agit Horatius, erat

fupratria, plura tribus: quiafíijjocis & conviviis aceoinmoda-

nz

bibantur plara, periculum eíttior: ita fort& di&us, quia in-

t

Q-

iixarum , quas Gratie fügiunt,| ventus à Phrygibus. Adi

Infaaire juvat. Citrà modum, &j moedias Terentii expurgatas ; &

, A

j at

liberaliàs bibere certum eft, Ita-jà nobisilluftratas, in Andrizyjli-

que novem cyathos hauriam ; |mine , Phormionis , c. ;

u

Mufarum memor;gratiis invitis,

Peudet. E paricte.

i er

, Ojpuer!

ï

bWW

| Berecyutbia. Phrygia, Derecyn-

Parcemeï,d;*'c. Parcas

i

i

M

4

fparge

nE

íf4

! Q. HORATII FLACCI

l

D

Dementem ftrepitum Lycas ,

Et vicina feni non habilis Lyco,

?

j

|

Von Ve

fparpe effatmm G larg? rofas;

Lycur, Vicinus aliquis , Horae

fetonlt

liberalis efto & prodigus : tales|tio infenfus,

nunc amo.

N

Vicina.UxorLyci; enjus mores

Demetitei,Inconditam;vehe-

diferepant à mariti moribus , cui

j

imentem , ut ab ebriefistollitur.icum marite non convenit,

1Ti Iene;

Pltrümque

ODE"Xy,

C

"Amphoram [nam hortatur ,ut , in Corvisi gratiam,

vinum vetullum ,. cujus laudes profeguitur ,

T fp

bf

-

/

depromat ,

Vg

LOT

X

L

—

-— VVv

1

Ll od

lo

i 1

Nata mecum , Con(ule Manlio ,

NT

Seutu querelas, five. geris jocos,

T

Seu !ixuagx, , & iufanos amores,

du

Seü facilem ,pía reíta fomnum ,

Quocümque le&um nomine Mafficum

Diw]

m

Servas , moveri digna bono die;

Csj

Üoino,

O uata, é*c. Re&t? ilii, met;ju- Horatias; Hae igitur eft fenten-

fi,

X

Üicio , fentiunt, qui negant de-

tia ; quecámque fuüerit caufa &

n

i y

fignari etatem. amphotz vino

ratio,curvinumin te condere-

n

tar. Variaenim erat vini boni-

J

Sacuz; quià non laudabatur vc-

tuftas vaíis, fed vini. itáque nata

tas, ob quam fervabatur : sliud

l

';1

dicitur amphora , quo tempore

lenitàte,

alioad robore, aliud

impleta vino fuüit ; nempé eo-

fubtilitate ,

aliud alio nomine

ï;

dem ànio,& Cenfulé, quo narus

praítabat

N

à

vACI

erat Horatius ,. Urbis 689. L.

Mafficum. Eft mons in Cam-

Manlio Torquato ; & L, Aurcl.

pauia , unde vinum optimum.

E

MAURT

Cot:a Cont.

Moveri. Utresfacra; exapo-

Ugte

Y

Geris, Quafi eravida effet am-

tüc

rhe

ca deripi & proferri, Statuz

lm

phora querelis , jocis, fomno;

Deorüm, cüm ad aliquam fup-

lm

quia hzeé omnia parturire vi-

plieationem efferebantur 8 tem-

"i

num folet,

plis; moveri propriá voce dice-

Pia. Vox amorem, & vene-

bantur.' Vide Oden 16. lib. t.

ï

fationem fonans.

Bono die, Quo, vel Corvinus

Confül creatus erat ; anno U. C.

[

j

Quocámque , de'c. Non hic de-

fignatur nomen Confulis; illud

22. 0t triumphum de Gallis

enim difertis verbis jam attulit

idem retuleratanno 7 36.

De-

"'ODARUM LIB. IIT.

153

Defcende , Corvino jubente,

fromete lmwum:o a vina

Non llle , quanquam Socraticis mad t

Qus, R

Sermonibus, te negllyet horiidus;

Gojumo

Narratur & prií ci Catonis

Joribts

Sapé mero caluifle virtus.

VCl

Tu lene tormentum Ingenio admoves

Plerámque duro : tu fg;vmmnm

Curas , & Arcanum joccfo

Lyzo.

^ifil

Confillum retegis 1

Tu fpcm reducis mentibus anxiis ;

nua 9'

fió

Vircíque; & adrhs Corr

Pcrl,

Poft te ,

z

'"lö iratos tïCfDGnti

Regum ap!c,cs neque militum arma.

Teliber , & filzta aderit Venus,;

Segnéfque nodum folvere Gratig ,

Defcende.Ex apotheea, ex hor-ifive fenio

nam Cato Utieenfis

TeO.

eratillius nepos: Catonis virtus,

Corviuo. M. Valerio Meffala

pro Catone virtute predito

Corvino, qui & confulatum gef-

Tu lene,doc,'T'u expugnas feve-

rl

fit; & de Gallia

n'"mgl*au'

ritatena ac duritiam ingenii afpe-

l'u CHJ[K

Vide Suet, A

»lkn €. $8.

rioris; velut admotà bellicà ma-

e condere

Jubene, Qnua forte fead ece-

chiná expugnantur arces,

vinibor Ü

nam ipfe invitaverat apud Ho-

Leorma,

ircs audaciaim.

a lhll'

ratium.

Pofl

LO.

fe

Übi plus adbibit

Qt .*.u

Promere,.Defcende ut promas,

Apices, Diademata, potefta-

0 IIDIL'm»

Languidiora. Vetufta , & pro-

tem, Gtiram;

1inc

de

ie mitiora.

Y* liber,d?c. Ordo eft:Liber &

g at

S$oc

DC H

F rvf-m

»

n

(2*€

. Etfi Cor

nusi Venus, fi

aen

iclà

Itz

a aderit; &

vt

7

;

(ull

aufteriori philofophis;q

u

Gratiz, & lacerng vivg te pre-

crates docuit, & quz fob

p a

ducent, üfque dum Phoebus re-

"

v

e

j

tem maximé commendat, totu

diens fngabir aftra:id eft, produ-

m

imbutusfit, noneritille tamen

cent convivi um,m quo tu vina

At

adeó tetricas & aufterus, ut te|nobis dabis,per tótam nockem. *

ditt"

neglipat, ac refpuat.

Liber. Bacchus , qui Lylus

Ib l

1:3[:31 Tx"zm

1s eft ad ple-

etiam dieitur,

nmalmr*Los & fo-

;

h müS

u

num, delibutus.

utos facit.

30 U. v

Cazozis. Cenlorii , qui Pla-

C

Seg nes, do*c

Í

Que fcgucc & pi-

j« (jallt

tarcho tefle, moderatas epulas

L

2

int,aGi

olvendum nodum,

ä

äi

)

*

nonípernebat, i

Prifcus voc

atur, qu

;

11

einvicem infertis dextris te-

3

nentg

j

Ks

154

Q. HORATII fLACCI

Vivzdue producear lucernz ,

Dum rediens fugat aítra Phobus.

1

nent:que mutuam concordiam

Produceur. Proferent , pre-

trahent.

p

arctiffimé retinent.,

Viveáue. 'Tamdiu lucerna Vi-

Dum,dce. Inlucem: tu conti.

vere ceufetur, quamdiuardet, nuabis epulas;per totam noctem.

O DE XVL

Ü

Diana pinum con[ecrat 5 werrem pro vitiimA

policetur,

Mi

Tecind

Ontium cuftos nemorümque virgo ;

M

Quez laborantes utero puellas

N

Ter vocata audis , adimííque letho ;

Yn,

Diva triformis:

Imminens villz tua pinus efto ;

Sipin

Quam per exactos ego letus annos,

Celom

2

Verris, obliquum meditandis i&um,

Jomre

Sanguine donem,

mpþ H

Drecib

fibliri

Montium cuffos , is*c. Diana poGtam, in loco fuperiori &

five Luna: partubus eadem dice.|vieino confitam.

Is

Txa. Tibifacrs, cujusin tu-

Tidhu v

batur przeffe : támque Lucina ,

|tela funt fylvz & arbores,

Nf

& llithyja vocabatur.

Exatfos. Abíolutos : vertente

Lony

Ter. Numerus ternarius re-

liiï(-æ fï'U

ligioni fervit; ac vulgó im fa-|anno quolibet , quotannis.

erís adhibebatur,

Verris, Porcelli.

Obliquum. Majores dentes,

* C

Tvifermis,Quia Luna tres maxi-

utunture , cium ali-

m? phafes , ut vocant, feü fpecies|quibus porci

P[l 1l

& formas habet, crefcens , plena;

.qucm petu nt

, ita funt difpofiti

Wt

DT

H

decrefcans: item tria nomina;

ad male latus ,. ut idum nifi

(3

in Calo-vocatur Luna;in ter-

obliquum inferre non poffint,

ris,Diana; iuInferis, Hecate ,

Meditauzir. lnfligere parantis:

fefe ad obliquos ejuímodi mor-

M

five Proferpina.

Jmminens, Incum

bens. Signi- |fus inferendos exercentis ; fed

Iy

ficát villam in declivi loco fitam|fruftra, quia propé facram pi-

Af

Wttese

D.a

fuiffe , öc pinum i'lli velut , im-.num immolabitur.

Ti

A EEE C ii df

ODE

g

j

ODARUM LIB. III.

1$

— — M u o

9245X

?

4* 439 pE -—d" ..4^ - d

i, g

Phidilen manet , Deos ruflicis € mimime [umptnofis

t: b Con

muxeribus recle cols poffe.

i hod

4lo fupinas (1 tuleris manus,

C

Nafcente Luna, ruftica Phidile j

Si thure placáris ,& hotpá | ,.

i

Fruga Lares, avidaque porcá j

Nec peftilentem fenttet Africum

Focunda vitis , nec fterilem íeges

Rubiginem , aut dàülces alumni

Pomifero grave tempus anno.

Nam ; quz nivali pafcitur Algido

Supinas, Sublimes, porrectas

Stevilem. Quia fleriles a ros

Calum versüs, ita ut vola Cz-/facit, Rubigo cít vitium fegetis ,

Jum refpiceret , qui. geftus erat; cüin ariftz contabefeunt,

Deos Coeleftes|

Alumnzi.Yueri & vernule tui:

fupplicantium.

precabantur, manibusin Celum|vel ; foetus pecudum.

füblatis: marinos ad'mare por

Grave zempus , dgc. Subaudi ,

IPC[ fOl'i &

recis; Manes & Inferos , terráfentient : non fentiens cali &

mdnu vel pede percufsá.

tenspeftatis gravitatem , in an-

j f

Nafieute Luná, Ya noviluniisjno pomifero,id cft; in autumno ;

re

maximé facrifidia fie' ant

pre|in qua parte «

I

»ni fructus legun-

: erttl

1

LE

terrz fragibus; quibus augen-|tar, & mor

jirgravefeunt.

jnis

-

Nasui qua; d?'c. Senfus eft: ma-

dis aut minuendie præcipua*ïu-

ris vis eft,

ljores ille victimz, qua , facrifi-

; (eni65

Placaris Ultima fyliæ,ba]ongs?eiis devote & deflinatz, pafcun-

dind

eft, ob ezfüràm , vel ob fynco-|tur in Algide. (mons eft Italiz)

t öifPOfï!

!

fen, placárisenim eft, pro pla-iaut pafcuis lztis, propé Albam

i

j f

!

caveris,

(l

Ils

iCUrbseftLatii) ille , inquam ,

n p

Horna, Pr2fentis anni, ab ad-fecuri ferientur à, Pontificibus,

p

tss

if

je&ivo Dbernuus, berna , boruum.

in majaribus videlicet, publicif-

pdi o

li

Eruge. Frumento,

D

qué faerificiis. T e vero nihil opus

51

Laves. Deos domcefticos. Pe

eft tentare Deostuos Lares mul-

n p

pates etiam dicuntur.

ra bidentinm czde ; qua corona-

Peffilen

1. Ob calorem hu-

re illos/ foles rore imarmo , &

midum.

Lautem Africus,ven-

myrto. Dees zemare , eft jrin

tus Meridionalis,

hec loco , Deorum pacem &

be-

]

1956

Q. HORATII FLACCI

Devota, quercus inter & ilices,

Aut Crefcit Albanis ia herbis

Vi&ima , ponfificüim fccü.xcs

[X

l T

Cervice , tinqer

'Te nibil attinet

Tentare multa

czde bidentium

| TNdi

Patvos coronantem mariao

Ti

Rore Deos

Croyi

fragilique myrto.,

Tytha

Immunis aram , fi tetigit manus ;

J hglt ;

Non íuümptuesà blgndlor hoftia,

Mollibit averfos Penates

um

Farre pio, & fallente mica,

Cavüt l

An 1

beneficia expofeere ,

placare

placandos, eum hoftia fumptuo

Cápt

Deos velle , experiri , quid ab iis

fa, id eft , fi hoftías ingentes &

obtíneri facrificio woFxr.

füumptuofa munera iifdem offer

lus

Devota.

Vota & protniffa :

ret, Vel, in hunc modum: fi,

aliis deftinata,

dummodó,tua manus immunis

'yopule

&tpett

Bidenzium. Ovium pecudum.

culpz , pura fceleris , arastangat;

litus :

Bidentes autem vocabantur, vel

tuncnulla hoftia fumpwofa erit

tid s t

qui& binos dentes hoftis fic

blandior & aptior ed placandos

Tumey

dice debebant haberé, eateris

Deos, quàm far piumn & mica fa-

Tnorts

liens. Eo fenfu hoftia nominati-

1^x.ongrxons vel; quafi biden-

türprj

nes, pro, biennes ; quia bime

vuscafus erit: &invoce, fump-

debebant effe.

Ani

:wofz , erit ultima fyllaba pro- ^

I)EO tü

Parvos Deor. 'Tuos DeosPe-|ducta, ob duasconfonantes, fe-

| f'ms n,

Iiates , qtï()l"ü?ï ftatuz parve , quentes ; in voce,; blan th!.

4 dg 1

funt; vel; qui domui tue parvz,

Áram retigit.

Solebant aras

| n hll

& caiu!æ prafunt.

inanu ranocxe, cüm Diis fup-

DLumunis, éo*c, Ita fententiam

plicabant.

Vtrmam

!*LWIO

& voces compone.

Sï, id eft

Mollibiz. Molliet, placabit

et

Uttte

le

amanus immonis, hoc eft,

Averjos. Iratos.

] Vondin

fit

neribus,, vacua, magnis

Favre. Hordeo molito;cui fal

nun

- mixtus,

]

il. lá

bus , ara

m tCXITC;.t

Utrumque in ignem,

inenta

rre DIO ncmgr tenui mu-

arz impofitum, COD]]ClQballt.

l pmpä

imrren

nufcalo. & pià c'wmo, mollibit

fal autem inje&tus igni , falit.

Penates; nonblandior futura,

Mica. Sahs mica, feu parti-

Iucur

Cen,

Kleft,non aptior futura ad eosjcula.

bun j ql

N

N in

D

x

"3

MUS

*

| "

Àj]

LU

ODE

?

L

-

ODARUM LIB, I11,

157 -

- —-()

Wa m M A

L

XVIII,

9D

— — ^ M. m d m

Saculi f;i "wifia znfe

Hatur , €9 eorum remedia

proponit.,

tadis opulentlor

IN

Thefautis Arabum,, & divitis Indiz ,

Cazmentis licét occupes

Tyrrhenum omne tuis; & mare Apulicum:

Sit figit adamantinos

Summis verticibus dira naeceffitas

Clavos; non animum metu,

Non mortís laqueis expedies caput,/ —

amptto

Carpeítres meliàs Scythae

enta &

j Off [2

Iuratlis, d5*c. Ordo eft: liehteft Apuüa,,x

u f

tu; opulentior Arabibus & Indis, |rheno.

oppofitum Tyr.

ii

ocenpes & repleas domibus tuis

Sifigitdoc Si tem ors;fi fati ne-

astangtb

littus maris Tyrrheni

& Adria: [eeffitas invad

E

it; ficlavos fammo

f

w

tici; tamen non expedies ani-|vertici, id eft

xcapiti tuojfigit,qui-

plzcgndþs

mum euris & metu, nec corpus|bus te attrah

at, fibíque vindicet,

Suniai

1ortis neceffitate,

Avaros igi-[Unco impa

&o. Rei trahebantur

gomina

tür primo loco exagitat.

in Gemonias, Vid

e lih. 1. Od.25.

, fit

drabum. , Suntin Afia, inter]Poteft etiam ita

«bs pI*

45

explicari: fiqui-

Agyptum & —Judeam , latro Idem necefíitas,í

ummoruüm viro-

it) f-

cinis fuis infames ac divites.|rum , put

n

Inta&i sppellantur hi ,

à, Regum & Princi-

1l

quialpum;, verticib

C

$ injic&t manu;

int a

nondum in eos arma. Romanilíuas clavis tral

Jis

;alibus armatás;tu,

verterant. Factum id poftea ,|illis tantó Infe

rior,non effupies,

Auguítro decimum Coníulatum|non vitabis n

?

?

a['&b".

ortis laqueos.

gerente, ab /Flio Largo. . Vide

Adamausia

0^ Duros imílar

$. Indicem Odarum.

adamantis.

uml

M

Iudie. Regio.Orientalis eíft,

Expedies, Exolves, extricabis.

nein

prop? $imam; quam medius|S

ümptum à

gladiatere Retiario,

Ganges fecat , gemmis & auro|quiconabat

ireaput Mumillonis

locupleés,

om

Caemeutis. Molibus , eemento

impïïrare re

t, Vide Juvenalem

à nobis expt

irgatum , Sat. g.

fartis, quibus in maris littore do-

Caupeftres.Qui mediis in cam-

mos imponebant. Vide Oden r,

pii;ac identid

em rmutatisdegunt,

hujuslibri. Suntautem ezmen-

Ortba, Gera.. Populi Septen-

tàlapides minutatim ezfi,

teionales, ubi nunc Mofc

cvia

Apulicum. Adriaticum, inquol& "Tartaria,

Iu-

»

g

X sg

^ O. HORATII FLACCI

".

ia

Quorum plau

ftra vagss tite «trahunt dgmo»s *

^

——

$ubl

Vivunt , & rigidi Getzs

Immetata quibus jugera libera

s».

Mte)

C

Fruges , & Cererem ferunt 5

Vitto

Nec cultura placet leogíor annuá ,

Su

Defunctámque laboribus

l

JEquali recreat. forte. vicarius.

Qui

Illic matre caremdbus.

ja

Privignls muller temperat innocens ;

Qul

Nec dotsta regit virum

Va

Conjux, nmec nitldo fidit adultero ;

Durfg

Mün

Dos eít, msgna,-parentium

Diniz

Virtus , & merueüus alterius. viri

Certo fcdere caftitas :

Mi

ít fno;i,.

Viaeuy

Et peccare nefas , aut pretium e

O quiíquis volet implas

Ms

.

Cades ! & rabiem tollere. civicam 5

Q

Yi

Tmmerata, Non diftin&ta met's; — Regis. Illi imperat» viri eft

li

&limitibus.

domina.

(

Fidit Credit , gaudet.

Liberas. Nullius proprias, om-

has; &

il

Q

nibus communes.

Do f , dj'c. Apud Scyt

m'üx&

hec eft dos virginum

INec culmra,dec.Colende terrziGetas ;

litg

13

às anojprecipua , quód

probis ortz fint

l

lig

labor.Terram nemo djuti

tibus; quó

d caítz & fer-

annocolit; fed poftqüam annuo, paren

üpidit

n-lvantes Certi ; 1

d'eft , conjugalis

(r,

laborealiquis coruim eít defü

ckus & liberatus,cuim vicarius, id|foederis;

quo íta fe alligatas &

Vg

obftrictas

viro füo putant, ut

Vs

eft, fücceffor,qui vices ejus & lo-

cum aecipit,reere

at fatigaruum Gialter

um fugiant.

hsbtml

- Peccave.

Fidem conjugalem

Qllox,

quiefcere jubet , eadem forte ni-

violare.

mirüm & lege , nemp? ut poft

MU

Nefas

. Nefss eft , non licet.

E

annuum quoque laborem ipfi

Preiium. P

venas eft. Nefasfibi

faccedaiir.

L

putant pCCC'&FC

;aut fi pec-

]U

Tllic, i, Apad illos novecea|eiTe

mors eft.

nonaocet privignisid eft,fai vi-|cant

, merees peccati

T

Q quifquis , dc

. a

;

&enus dF

l;

vi filiis,ex alia conjuge fufceptis ;

tia & impuct-

temperatfibi & a

bílinet ab co-]vitiis dixit , avart

Mmo

fe innocentemjciria: jam

agit de remediis.

Nl

rum nece;in eo

Rabiem. civicam.

Seditiones ;

Iln

j

praftat, quod ab illorum mece

UET

bella civilia ; quorum cauíz

temperat,

|

D:

"b

Doza:ia.

Q;læ dotem

(

am-lt"i'naxïvitia civium.

Que.

l(((

plam viro attulit.

m

f

ODARUM LIB. Ilf

1$9

Si queret , Pater urbium ,

Subícribi ftatuls , indomitam audeat

Refrznare. licentiam ;

Chrus poftgenitiss quatenus ( heunefas!)

Virtutem incelumem odimus;

Sublatam ex oculis quzrimus invidi ,

/Quid triftes querimoniz ;

.r?

Si non fupplicio culpa reciditu

Quid leges (ine moribus ,

Vanz proficiunt ; fi neque fervidis

Pars inclufa caloribus

Mundi , nec Borez finitimum latus,

Duratzque . folo nives,

Mercatorem abigunt? Horrida callidi

Vincunt equora navitz :

Magnum pauperies opprobrium , jubet

uidvis & facere & pati;

Virtutílque viam deferit arduz,

j d

Vel nos in Capitolium ,

d

Queret,i'c.Optabit,ambiet, ut inftitui; atque ad virtutem iu-

ni

lScï(;'HF

r

flatuis fuis iftud elogium fubferi- fermari.

:vl

il

batur , Pazer urbis , patrie, d.

Pars,d*c. Zona torrida.

Licentiam,Auri& voluptatum|. . Lazus , d?'c. Zona frigidajhy-

-

&l

€upiditatem., czdes, fiagitia,

perborea.

CU

Clavus , dc.. Celebrisfüturus

Durat eque fole. . In folo, im

;mäams&"

apud-pofteros,non fao zvo; qua-jagris: vel,ita ut folum & foli-

yutallr P

tenus , id eft, quia nos odio jamjdum pavimentum efüciant,

x

.'

»

habemus homines virtüte prz-

ALig

uUnt. 'Detef'reilt à navi

,

Dj

"D

.wakm

ditos, dum funt incolumes, &lgando.

vivunt; mortuos querimus &| — Horrid

d. Procclläfa.

yet

amanins : quod fit ob invidiam.| Opgrebrium. Quam probrofama

Quid ?.

& turpem falfo avasi putant. Eft

(f

"

juvant?

Quó valent? Quid

[2

l

autem hie ordezpauperies ( qua

j m

f

Reciditur, Awmputatur.

magnum eft opprobrium) eogit

Moribus. Virtutibus , ftudio|homines ad quidvis turpe faci-

j

& amore probitatis, fine probalendum & ferendum; eadimque

j

inftitutione : Non fatis eft homi.|deferit, ideft, in caufaeft, cur

nen

num peccata legibus & metu|deferatur virtutis via.

r

m ^

g

pene coércere; fedetiam opor-| Iu Capirolium. Subaudi voceng

: com-

tet cives abk ineunte ztate. ben?'igfra pofitam , mittamus

por--

(uh

i6o

Q. HORATII FLACCI

lidignoq

Quó clamor vocat, & turba faventium ,

Hered

Vel nos in. mare proximum,

efeunt

Gemmas , & Lapldes, aurum & inutile ;

Cotz

Summi materiam mali,

Mittamus«Sceleram fi bené poznitet ,

Tny

A

Eradenda;Copidinis

g

t

Pravi funt elementa j & tenerz nimis

|

/niri

,

N

Mentes. a(perioribus

" K;le'vo

Formandsz ftudiis, — Nefcit equo rudis

Harere ingenuus puet;

|

Venatíque timet ,

ludere do&ior ;

Seu Greco jubeas trocho,

$ lgl

Seu malis vetità legibus aleà $

Cüm perjura patris fides

lï

Coníortem focium fallat, & hofpitem s

UY

Elementa. Primordia,radices;

portcmus ,

nisiraa intemplum]

l

d

Ple

t

n

r

ipfeextirpandz.

]ovisCapitoünh

gemmas, aurumn fib

x

Ts m

&c. aurum Deo actemplis con-j

"onsre. Delicatz.

Srudiis. Exercitationibus.

DN

l

fecremus , at à nobis repeti aim-

Graco. À. Grecis invento.

| &XtIQU

pliüs nequeat, tangnam res fa-

cra, & Superis addicia: ibique

"Irocbo. '"T'roehus , rota quz-

Stli

eta

4

]

dam crat , five circulus ferreus;

religioni a€ pi

Cta

tiferviat: v&.

cha m h

arc.

are,

infertis annulis refertus ; quegs

projiciaayus illud in m

fine

arte

lndj&m

L

lamor d. Romani cives,

vicatüin pueri non

Quoc

dam & venuftate , cum fo-

interdum etiam Impe

rarores (id.qua

Tuw

S Bar- j1noro annulorum tinnitu D

agi-

k

uod de Augufte Saetoniu

A

T F

mth

1

rat) dona ejufmodi Car

itolio &jtabapt.

Seu salis.Seu malueris, à ver-

| &"'D

h

N

ovioiferebant: quod populus

fecandofavore & Lzetisacclama-

bo, znalle.

wf

I^l g

Y

1

m

T

tionibus fpecraba

i d

immó €os,

Alea. Od, q. lib. 1,0d. 1. & .

lib. t1.

|

hs

qui hzc ferrent, in templum

ij

Cuin, (c. Neque id mirum;fi-

l.:

f'ïnm;

applaudens deducebat.

; ipfius patereft perjnrus ,

r

*à dH

Gemmar, Gemma propri? eft

quiderr

!

i

qui 'focinm &

hofpitem fallere

7

lapis quidem pretiofus; at pellu-

te

tet.

Perjuram fidem

cens, ut adamas , &c. Lapis veró,

non. dubi

vocat, qua falfo jqramcnto fir-

Wt (

aliaquzlibet gemma, nom per-

inata & perjurio fuerit, ad fo-

lo &

fpicua. '

cium faciliüs decipiendum.

Miateriam.

Omniuin criminum

Confortem. Cum quo iniit lu-

occafionem & irritamentum,

n

Cupidiuis pravi.. Ameris divi-

Tete

eri & dam'nifocietatcm.

Pro-

tiarum.

ODARUM LIF. III,

XÓE

Indignóque pecuniam

Hsecsdl properet.: (cllicet improbe

Cre(cuat divittz ; tamen

Cartz neício quid fempelï abeít rei,

Properet. Proper? ac feduló

Curte rei. Opibus exignis.

querat, augere feftitet

Avaro füm opes , etíi crefcant

Improbe. Vel , qu:x improbos femper, tamen videntur breves,

efficiunt: vel,qua imiprobo la- & fpe fuá minores ac votis.

bore,fummo ítudio colliguntur.

:

2

ODE XiX.

i

L

Se , Bacchi Numine affatum , landes Cæþri; 308 lguhyil

95040 CAntatarum ,

( XAUO me , Dacche , rapis tul

(

C« b plenum ? Que negpora , aüt quos agor n fpecus,

ä&a,sxütfïr

"

Velox mente nová ?

Quibus

Antrls , egregil Cafaris audiar

JEternum meditans decus

j s

d

qna:

Stellis infetere, & concilio Jovis ?

Is forttSy

Dicam infigue , recens, adhuc

u

Indi&um oreslio. — Non fecás in jugls

( qn

Tui plemtm. 'Tuo aflatum Nu-;Coelum . tollere , & ipfum C&

Jl

, 5

mine: Entheo furore perpitum.|farem coetui Deorum, & quibus

Acor. Ducor:rapi mihi videor.iconcilium Jovis conftat, adfcri-

d

Mexute nova. Novo afíllatu;ibere? Auguftus adhuc fuperftes,

quafi permmisfüblatus, & veloxiinter Divos relatus ; & Degs

oA

factns.

iappellatus eft.

Meditatis. Canens.

Sic Vir-|

Dicam iufgue. Ahquid exi-

MU

j

j

gil. S;lujirimüimmrarundine?mirgm de Cxfare cantabo , res

p

Mufam.

novas, nullianteà dictas.

(

Szellis iufevére. Ordo. & fen-|

Non fess. Non alio farore

; i

tentia eft: quibufnam in antris Mienades corripiuntur , quàm

yo fit

L b

cantabo , & audiar canere decus quo me perculfum nunc fentio,

zterhom , laudes immortales,

Is jugis.]n montibus Baccho

um

facinora preclara Cxfaris , eí- facris', qualis eft Parnatfus,

yinit

que inferere fkellis , hhoc eft, adilihodope.

Ex-

2

L

L

162

Q. HORATII FLACCI

x

Ex fomnis ftupet Evias,

/*

Hebtum profpiciens, & nlve candidam .

"Thracen , ac pede Batbaro

.Luftratam Rhodopen, Ut mihi devio

Rüpas , & vacuum nemus

li

Mitari libec ! O Najadum potens,

)!

Baccharámque , valentium

Proceras manibus vertere fraxinos 5

!

Nil parvum , aut humili modo ;

| lu r

Nil mortale loquar ; dulce periculum eft,

1 Gf

O Lenze ! fequi Deum;

l

Cingentem vitidi tempora pampihto,

MT

Ex fouis. Sine fomno, vigil.|Bacchum | Najadum potentem,

lpl

Orgia , five facra Bacchi noctu id eft, dominum , ducem , vo-

apitabantur. Vel, folutá fomno, |cat. Najades funt Nymphz fon-

poftquam furorem quafi edor-|tium , dantuür ille comites Bac-

Nuer

mivit; & ad fe rediit.

' Mil

cMó , quia vinum aquà tem-

Evias. Bacchi facerdos , mu-| perandum.

| libeten]

lier & comes, ab Evius, id eft,

Valeutium y d&c. Id eft , que

Árna

Bacchus. De. qua voce dictum|Bacche valent , poffunt , fraxi-

fzpóanteà.

nos altas evertere. Euripides, in

n mj

üfïä, j

Hebrum. 'Thracie fluvium.

Bacchis. ait,Pentheum infequen-

^ CDbracen. "'Thraciam.

te Àgaye,& Msenadibus,in fraxi-

L

din

f-a

3 Jl r

Barbaro.Pedibus Thracum;qui| num , feu abietem ; afcendiffe;

h

[2

ad tua, ó Bacche ! fefta celebran-

eámque arborem ftatim à Bac-

da , in Rhodopen conveniunt;

chis eradicatam , & dejectam

Y

ITl

cum Pentheo fuiffe, Vide Oden

ver

n

eámque pervagantur. Graci cz-

u

teros omnes populos vocabant

161ib. LT.

Qj

Dulce periculum, d?c. Pericu-

B

vt

Barbaros. Adde, quód "Thraces,

ob afperitatem regionis, erant

lofüm ea pollicefi, quz przftare

H

in primis barbari & inculti.

vix poflim ; arduum eft iffa

Df(u"*

Ur qnibi &c. Quàm ego libens magna , & fublimi modo , de

& lztus afpicio , mirórque illas|Cafare dicere: fed hzc diflicultas

&U)D 1

yh

li

rupes , illud folitarium & va-]eft dulcis ill1 , qui Bacchum du-

cuum hominibus nemus ! quàm;cem & auctorem fequitur.

!

libenter devius huc illac aberro

Lence.Bacche ,à voce Graca,

le

& fpatior !

quz torcular fignificat.

a

iNajadum poteus, Ut Venerem|

Deum, dc/Te Bacchum.Pam

l,

'Q

n

lg

4«

Q

Cypri potentem lib. 1.dixit ; fic l pinus eft vitis folium,

ODE

*

P

ODARUM " LIB. III.

163

li

ODE XX.

-Senuncium rehu ludicris remittere;

Ixi chorels nuper idonQua,"

Et militavi non fine gloría :

Nunc atma , defunctámque bello

Barbiton , hic parics habcbit,

Lzvum marinz qui Veneris latus

Cuftodit.

Hic , hic ponite lucida

Funalia, & vectes & arcus

»'.

w

Oppofitis foribus sminacesz ^

! que beatam Diva renes Cyprum ; &

potentem;

yeettt , VO«

Memphim carentem Sithonià nive,

mhz fOH

Nuper.Dum effem junior.

finffirüm Iägtrsïy'räm ponit. Cu.

ais D

M.

Miliiavi. Lufi, genio indulfi;|ftodire, tegere, latus , eft la-

ag

habet enim fua caftra, & arma,|teri adftare. Lege Satyram s.

lib. II. Sat.

Cupido , ut ait Ovidius.

d

a

1

Arma. Verfus, lyram. Sole-

Mariue.Venüs é mari nata

f i

;5

bant milites emeriti, enfem ;arti-|dicitur à Poétis ; unde illam

E

fices, quideponebanr artem ali-]|Grzci Pontiam , & Pelapiam

qmintej

vocant.

quam,inftrumenta fuz artis.Deo

iuin lr

illius artis przfidi confecrare,

Funalia, d'c. Javenes protervi

afcendilo

& fufpendere. Itáque Horatius

& petulantes folebant urbem

ii

barbytum, five lyram fuam, quá

noctu circumcurfare cum lam.

. (gecit

verfus olim amatorios fcripferat; |padibus, vectibus, arcubus, &c.,

j o

I

Veneri confecrat , ac fufpendit|Illísque armis fores evertebant:

& pariete, ad lzvum latus ftatuz|unde illos arcus vocat minaces

? fena

Veneris , quam in eodem pariete|fotibus oppofitis, feu elaufis,

p

domi fuz habebat.

Diva. Venus.,

n

Defun&ümque bello.Ceffantem

T-ues. Obtines, repis. Vide

h

modü

i bello , nempé à ludicris carmi-|Oden libri t.

ïtd

nibus. Defunctusoperealiquo| Memphim. Urbem /Egypti pri-

dicitur, qui illud abíolvit; bel-

mariam , ubi calores funt maxi-

;tzfüff ;

lo , qui bello jam caret, in quo

r'e dicit nive

mi.Quare illam cár

" GMM)

vetfatus anteà fuir, emeritus.

Sithoniá, id eft, frigore afpero,

Levum. Lxvà, feu , finiftra

quale'eft in Thracia , regione

tgum.Pam'

pars minüs eft honorata , itaque,| Europz frigida ; & Septentrio-

]

in Vereris honorem , ad ejus

Sithonia,

nali, quie olim dicta eft

|

"

$, u&li»

0

164

Q, HORATII FLACCI

Regina , fublimi flagello

I

Tange Chlo&n femel atrogantem,

hiequ

inbriu

Sublimi. In altum füblato , ut ferocé: eam à Venete puniri o;at'.'

of

Clnt

i&us fit vehementior.

[

Semel. Saltem femel tange;fed

$

Chloéu.Mulierem faperbam, &|ita, ut plagam probé fentiat.

n

O DE. XXL

Erney

! Täqucnä

Galateam , mari [e commn|[unram ,fauflis eminibus pro-

m

fequitur 5 fimulque deterrere ab itinere conatur,

laropt exemplv,

w

L d

V.

$ ow

4 wWow

)

Mien

Mpios patrz recinentis

Omen

Ducat , & pragnans canis , aut ab agro

ho

Stint

Rava decurrens lupa Lanuvino,

Fdiaque vulpés :

for

«Rumpat & ferpens iter inftitutum,

Si per obliquum (imilis fagitt

Tertuit mannos $ ego cui timebo

| Sanp

[Gy

Impios, do*e. Homines impios,

tici celeberrimus)&ndein Grz-

1 D

áter aggreffuros, ducant fanà, ac

ciam folutura.

| 0 .F"*

profequantur mala omnia,quale

Inflituzum.Incoeptum,

| hat

eft , vox parrz (eft avis finiítra)

Siper. Iftud , Si, ponitur pro,

du Gl

[ 4771

recinentis, ideft, iterum atque

ita Catul. $7 Iuxerit , id

P

, q

eft , cium lucebit.

Mi

iterum canentis , occurfus caais

fo ,aut lupz ravz , hoceít,

Mannos.Maüi funt equi exigui.

miqm

Ego cui,c.Legendum eít hoc

vu£e , defcendentis ab Agro La-

fb

nuvino , &c.vel ferpentis tranf-

fine interbogationis nota, hoc

m a

«

verfz, & inífar jaculi jacentis

fenfu : ezo cui timebo , id eft , fi

A

humi , & equos territantis.

quem carum habebo , cui omnia

S'(h[

Omen. Proprié vox eft homi-

iecunda cupiam eveniresin illius

eux,

h

num ore prolata , Divino tamen'!gratiam , precibus meis conabor

Tire le

nutu, que aliquid faciendum

obtinereà Diis, ut appareat ill

-

fipnificat.

corvus ofcen ab Oriente , idque

Mr;

Rava. Ravus color eft inter

faciam aufpex , aupur providus,

ab

flavum , & czfium.

antequam cornix repetat palu-

DT

Lauuvino.Lanuvium eft vicus

des , ibíque crocitans pluviam

hv mi

u

in via Appia;per quam iter factu-

provocet,ac prafagiat. Auguria

At

raerat Galatea, Brundufium ver-]enim capi non poterant : nifi fe-

At "

süs,(ubi portus eras maris Adria- |reno coelo.

PFP;;

Sran

- /5

ODARUM LIB. IIE.

16$

Providus aufpex.

Autequam ftantes repetat paludes

Imbrium Divina avis imminentüm,

X ont,

Ofcinem corvum prece fufcitabo

[j

Selis ab Ortu.

Ddl

Sis licét felix , ub&cámque mavis,

Et memor noftri Galatea vivas :

Téque nec lzvus vetet ire picus,

T

Nec vaga cornix,

Sed vides quanto trepidet cumulta

UM

Pronus Orion : ego, quid (is ater

Adiiz novi finus , & quid albus

Peccet Japyx.

Hoftium uxores pueríque caccos

Sentiant motus orientis Hadi , &

YEquoris nigii fremitum , & trementes

Veibere ripas,

Sratires.Pigras,defides,ftagnan- turbare incipiat.

tes,

Tumulru. Mugitu ventorum,

al G

Divina. Prznuncia , prefaga. & maris motu.

" Ofcinem. Tlla aves ofcines di-

Pronus. Vergens in occafum,

1ff

cebantur, quz augurium przbe-

devexus, tune enim tempeftates

bant cantu, quafi, oricines; pra-

excitat graviffintas.

aniar m

hr P

petes , quz volatu.

Quid fi. Quàm periculofis

Ab ortu. Corvus ab Ortu. vo-

tempeftatibus fcateat.

g

Janseratfelicis ominis.: qui ca-

lbus. Nubulus, fripidus.

ptabant auguria, Orientem S$o-

Sapix.Ventus ex Apulia flans

j hoï

lem fpe&abant, ut Coeli

nott»

partex«n

commodus Grzciam petentibus

aufpicatiffimam.

ille quidem , ac proindg Galatez

) dgh,

Sislicit, do"c. Per me licét fis

Qu

optandus, fed infidus tamen ; ut

felix, cupio tibi omnia ben? eve-

Horatiusait , & qui peccare; id

nire:fed tamen vide, quzfo;quid

eft , tempeffates interdum fole-

gisc

Á

agas, &c.

ret excitare.

p

dMavis.Subaudi effe : ubicum-

Hoflium , d?e. Hoftibus im-

?eu[ä D

!

d

d

que ubi fis, felix efto.

lJ

yonas

precari folebant mala, quz ab

Levus. À finiftra volans, quz

amicis vellent amoliri.

yeit p

pars mali ominis cenfebatur. Pi-

T

)j

Cecoj. improvifos, ipnotos.

cus Martius avis quzdam eft, ar-

n

Hedi. Vide Od: r. hujus libri.

db E

borum corticem tundens roüm.[

p

Verbere. FIuctuum, ripas tun-

tempeftate,

Trepidez.Agitet omnia, & per-'&demium in

S*'IW

-

L3

3.

166

O. HORATII PLACCI

Sic & Europe nivium dolofo

fali

Crediditc tauro latus 5 & fcatentem

h

Belluis pontum , mediásque fraudes

Tilis Ex

Palluit Audax,

Quid |

Nuper in pretis ftudiofa lorum , &

Pendul

Debitz Nymphis opifex coronz,

A

iNo&e fubluttii , nihil aftra prater

Si;: /A

Vidic & undas.

Va di

Qu fimul centum tetigit potentem

Cdt v

Oppidis Cretem ; Pater , ó reli&um

G

Filiz nomen ! pletásque , dixit,

Mdf

Vickta furore,

ib

Impudens liqui patrios Pena:es :

Ptf&dum

r

Impudens Orcum moror.

O Deorum

Sic, de*c. Ut tu , ó Galatea

!

lh ubiF

z

Nuper ,ic. Ordo eft : qu£

nihilvides ; quod metuas ;

fic uper , quz paulóante, in pra-

Diïh ;ka'

Kurope tauro fe credidit, ac pan

itis erat opifex ftudiofa florum,

(in ib

to,nihil periculi metuens , quod

ique flores legebat , ut ex iis

, experta tamen eft praviffimum. itexeret ceronam Nymphus debi-

(Utor

Europe. Nota fdbula de Jovejtam' id eft, promitfam , eadem

litq,

3n taurum mutato , & Europam |Europa no&e fubluftri , hoc eft,

vehente 5 hinc orta , quód Eu-!fübobfcura ; nihil vidit prater

UC

Hl

&ope, Ápenoris phonicum Re- laftra, & undas , fübaudi, nemp?

plit : Q

gis filia , rapta fuerit à quodam [à tauro raptà per medium mare,

Simul , d*c. Simulatque per-

Vi

RKege Crete, qui, vel "Taurus

Apitem

vocaretüir,vel navi, l'auro di&á,|venit in. Cretam , in qua olim

Seheretur.

Urbus centum fuitfe ferunt.

[ n

Dolofo, Qui Deum tepebat.

* Pater , 6 de*c, . Ordo eft: dixit

:D lts

Credidir. commifit : impofuit |hec amens & furore victa, fa-

| "t '.'J'ge

Ti

l

fe tauri tergo , à quo eft abrepta |renti fimilis : O pater ! quod no-

ten m

mmedias fn undas,

men reje&um & violatum eft

( QR

Scatentem , de*c, Plenum por-|à me tua filia! Ó pietas ! quam

Ti )

tentofis pifcibus.

fprevi , patrem ac patriam de-

& Ui

Mediasque , dz*c. Media peri-

endo.

ifer

Orcumanoror. Maneo invita,

L

[

eula expalluit , quamvis. effet

D

l

dum

audax. Fraus fzp? pro periculo|fuperftes fum. Plutonem demo-

d

TUf

fumitur. Vel fe tantüm decep-|ror, qui meutfibi debitam expe-

üeg

tam fenfit, elim in media frande' &ar. Orcum videtur is morari,

effet , cüm nihil opis aucremedii qui non moraturtum, cüm mori

Pf

fupereffet.

"It

kdeber.

Z:nter

lss

x[naad

ObARUM LIB. 1II.

167

Si quis hec aüdls , utinam inter errem

Nuda leones $

Vilis Europe , Pater urget abfens ;

"i

Quid mori ceffas? Potes hac ab orno

Pendulum , zoná bené te fecutá,

Ledere collum,

Sive te rupes, & acutaletho

Saxa dele&tant 5 age ; te procellz

Crede veloci 5 niíi herile mavis

Carpere peníam,

Regius fanguis , dominzque tradi

Barbarz pellex. — Aderat querenti

Perfidum ridens Venus, & remiffo

EE

Filius arcu :

Mox ubi lufit fatis ; Abftineto,

d

ii

Dixit , irarum , calidzque rixez :

fortt

Cüm tibi invifus laceranda reddet

j

Cornua taurus.

Uxor invi&i Tovis effe nefcls ?

Inter, dc. Errem inter leones,

Procellatdo*c. Mari procellofo,

1

nut ab iis difcerpat.

Projice tein atros ffuctus,qui te

j

:

Vilis Europe, feipfam com-|confeftim hauriant.

W

pellat : O Vilis ! ideft , infelix

Herile penfum. Lanz portio-

[ucc

& perdita Europa, quz patriam |nem quandam, tibiab hera Bar-

uqem

& patrem deferufti , quibus re-|bara datam , quàm trahere coga-

l

ii

ü;.ïa u

bus nihil tibi carius debebat effe,!tis, tu; quz Regio fanguine es

en tuus te pater, quamvis ab- nata, & tradi illius herze marito,

fens, urget, tibi fcelus expro-|ut fis ejus pellex.

xidt

i

brat. Audifne illum increpan-

Perfidum.Perfidiost;improbs&,

lgl

tem? Quid prztereà ceffas mori?

Remiffo. Soluto.

daume

Quid cun&aris ?

Filius. Veneris: Cupido.

ag

Hac Orno. Vicinam arborem

Ubidufit;cec. Ubi Venus fatis

afpicit.

rifit Europam gementem : Noli,

Patx d

Te fecuta. Forté czeterarum inquit, adeó in illum ; qui te ra-

; innà

veftium partem amiferat. Benà puit,taurum crudelis effe , cüm

demo

eü,inquit,quöd reli&a tibi zona tibi afferet fua cornua difcerpen-

n

fit, cui collum inferas , faucés- da. Anignoras te uxorem effe

ii mm*äïll

quetibi frangas.

Jovis, quiin taurum illum mu-

; cüm m("'i

* Afcura letbo. Przrupta & op- tatus eft ? Nefcis uxor effe Tovis;

portuna ad mortem oppetendam] Graca locutio , pro , nefcis te

I LA

adliüs.

effe uxorem Jovis.

Á

Mir-

4

16$

Q. HORATII FLACCI

Mitte (ingultus ; bené ferre magnam

Sumex

Difce fortunam : tua fedtus Orbis -

B

Momina ducet.

Jundi

i

Mitte, Omitte.

taum nbmen accipiet ; nempe:

Tua fett

Ovbis, é'c. Parsuna|Europa , quam. ab hae Europe

iC

exiis, in quas divifus eft Orbis, dictam volunt.-

yá

4j

iib or

Al

ODE XXII

J

Ut

Heoriatur Lyden , ut feffum Akpw)zi diem bibendo,

UT

( cauendo tranfigat,

Qidore

[

If IV

[ Efto quid potiás die

lj

(

Neptuni faciam ; Prome reconditum,

faigenq

Lyde , (trenua Cecubam ;

Manitzdse adhibe vim fapientie :

Inclinare meridlem

Sentls ; ac veluti ftet volucris dies,

At

Parcis detipere horreo

Ceffantem Bibuli Confulis amphoram ;

TNos-cantabimus invicem

*ä

Neptunum , & virides Nereidum comas :

]

Tu curvà redmes lyrà

*

Latonam , & celeris fpicula Cynthiz

*

Feflo. Iftud Neptuni feftum ce- | xdium garte , ubi vina in am-

lebrabatür, Kalendis Septemib. [phoris condita, coelo intezdum

A*d

Quid, d»'c. Quid potiüs faciam, |fereno fuppofita , vel fumo ex-

& meliüs , quàm bibam?

cocta, veterafcebant.

1y

Ceffamem. jam dià otiofam,

W

Prome. Profer ex apotheca.

Szrenna. Confeflim, propere.

Bibuli Confulis. abditam anno

p

lrüje

Munireque;dvc. Expugna tuam !U. C. 694. in horreum, five ceh-

lE

illam fapientiam & modeftiam, |lam vinariam, nomine Bibuli jn-

u3

que contra jocos & hilaritatem lfcriptam in operculo , pro more.

*e

videtur munita effe.

Invicesm. Alternis,

n

AVer

Auclinare, In. occafum vergere

Nereidem. Sunt Nerei fliz,

m

Pavcis? Ceffas, moraris ?

Dez maris.

m

Deripere. Cito detrahere:ó fu-

Curva. Cava , 6 curvo ligno

Ü

perioriloco deducere nam hór- | & excavato facta.

u

h

J

LU

reavinaria erant feré in fumma] — Qyuibe. Diane , fic däfïæ

ODARUM -LIB. IHI.

169

Summo carmine, qua» Cnídon

. Fulgentéfque tenet Cycladas , & Paphon

jun&is slüt oloribus.

Dlcetur merità Nox quoque neniá,

N

n

à Cyntho, mente Deli. Celerem

apparent , ob fcopulos , quibus

vocat,quia venatrix;vel;quia Lu-

aibundant, & fpumam , quam

na fuii orbem celerrim? perficir,

ef&icit mare ad ipfas allifum.

Suwmmo. Extremo, poft cetera

jun&is. Suo currui

carmina.

AMeriia.Quia per noctem com-

Qwue Cuidon. dc. Venerem.

potaturi erant.

TT

Cnidus efturbs Carie , Paphus,

Nanii. Carmine Jocofo. N-

Cypri : quibus in locis pracipu?

nia enim pro ejusmodi cantile-

Venus colebatur.

na interdum fümitur : vel , pro

Dycladas.Infulas ZEgei maris

carmine fübtrifti . q

Fulgentes vocat ; quia eminüs

tenebris conveniat.

uod nacti a;

2

ODE XXLI,

Mecenatem ineitat ad frugalem canam , Cä at feverio-

ves curas Fortuna Superí[que permittat,

&

9H0HEL,

Yrrhena Regum progenies, tibi,

E

Non anté verfe Ieae merum cado,

Cum flere , Mecenas , rofirum , &

Preffa tuis balanus capillis

g In 4f

imecdié

jam dgdum apuüd me eít. Eripe te morz

fum ?

ÜTyrrbeno , ic.. O Mecoenas! ex eo vinum hauriretur.

qui es Regum Tyrrhenorum|

Balauus. Glans qu:edam odo-

; Otit!

j

qun d

progenies , propcnitus ab E-irifera , ex qua exprimebatur

truícis Regibus, tibi eff apud,oleum , five ünguéntum primd

Ji

j

me , tibi fervatur domi mez,|notz. Senfus eít : habeo etiam

lene merum in cado nondum apud me balanum;ex qua oleum

jomor

I

inverfo, ideft, ex quo non-ledu&dum eft , ad capillos tuos

'

dum hauftum efít vinum : os unguendos.

m

fliol

enim do!ii:v erat in. füperiori! Eripe te mor«. Eripe teac füb-

ejus parte 5 quocirca inverti,|ducito iis rebus , quz te moran-

u

&

verfüs humum inclinari| tur, & impediunt , quominüsad

&olium

ieceffíé

erat ,

eüm

nos venias, genium cures,

|

ANe

[ däs

Ls

179

Q. HORATII FLACCI j

N

Ne femper üdum Tibur, & ZEfule

Declive contempleris arvum, &]

lnp

Nyüms

Telegoni juga patricidz,

Faftidiofam defere coplam , &

10

Molem propinquam nubibus arduls 5

Omitte mirari beate

Tt,.

Fumum, & opes , firepitimque Romz.'

C

Plerámque grate divitibus vices,

Mundzque parvo füb Lare pauperum

4

Conz ; fine aulgis & oftro,

Pl

^j

Sollicitam explicuére frontem, «

Ciipin

]am clatus. occultum Andromeda pater

w

Oftendit ignem ; jam Procyen furit,

Et ftella vefani Leonis,

Compo«

! Mi fe

Ne femper , &c. Defere ali-

Zluleis. Aulza funt vela, qui-

quando tuam domum , mapna| bus lacunar defuper integitur,ne

S.am

mole ufque ad nubes edu&am,| quid in menfam fuppofitam de-

ex qua foles contemplari Tibur;|cidat

(iilg

JEfulam , & 'Tufculum , vici-

$h

Offro. V eftibus purpureis,qui-

| Vatum

nas Romz urbes.

busle&uli infternebantur.

Udum. Propter aquarum co-

Sollicizamy,doc. Curas divitibus

| Cpr

ademere,eos exhilarárunt. 'Tri-

fi

Ia

piam.

]'9 il

Declive. In colle pofitum.

ftitia frontem in rugas contrahit;

"Telegoni.Telegonus,filius Ulyf.| explicat lztitia & exporrigit.

0

fis & Circe,patrem imprudens in-

Jfam clarur, de*c. Jam fignum

h

i

terfecit; Tufculim condidit.

Coclefte, Cepheus , (JEthiopum

Fafüdiofam. Quz faftidium]olim Rex, & Andromedes pater,

& fatietatem parit.

inter fidera beneficio Minervz

Iu

M

Copiam.Luxum,lautitiasmen-|repofitus) oritur , &faas ftellas

farum, &c.

antea occultas oftendit. Oriri di-

LW

AMolem. Domum tuam.

citur feptimo Idus Jul.Eft iftud

Wi

E

Tumum.Pompam, fpectacula,|fidus , ad caudam minoris Urfz.

C'r /

gloriam.

Procyon.Signum czlefte Canis

Plerumque , (?'c. . Grate. funtjminor

five canicula, nt qui-

&l(]h

lI$ p«

frp?divitibus vices, id eft , vi- dam volunt.

ciffitudo & mutatio , cüm dapes

Leonis flella. Signum Leonis;

Tary

opiparas, ac menfas , mutant|quod ingreditur $0l exeunte Ju-

m

u

frupalibus & parcis.

lio. Inter ftellas é quibus conftat,

Munde. Nec íordide , nec|una eft przcipua, que cor Leo-

A

t

DlIs vocatur,

j Rn

fumptu oíz.

Sic

m

N

ODARUM LIP, III.

17l

Sole dies referente ficcos,

Jam pafor umbras cum grege languido,

Rivümque feffus quarit, & honidi

Dumeta Sylvani ; carétque

Ripa vapis taciturna ventis,

'Tu , civitarem

[e

eceat ftatus,————

&

(

»

Curas , & Urbi

ollicitus tiraes,

Quid Seres , & regnata Cyro

Ba/tra parént , Tanaifque difcors,

Prudens, futuri temporis exitum

Caliginosá no&e premit Deus ;

Ridétque, fi mortalis ultra

Fas tcepidat,

Quod adeft ; memento

Componere zquus : cztera flumiais

Ritu feruncur , nunc medio alveo

g

t

i WI&!

. Cum pace delabontis Etrufcum

tecith n

Siccor. Aiftuofos.

yutm dE

,ab Afia dividens , olim Scytha-

Languido. Ob xftum.

irum regionem alluens,

Sylvani, & Sylvanus;Deus fyl-|

YUre

Ti

Di(covs. Quia Scythz , Parthi

)

varum , &Satyrorum erat gente, & alii circa fluvium hunc pofiti

If

d

caprinis pedibus,promiffa & hir- |Orientis populi, fibi diffidebant,

futa barba : wnde hic vocatur

domefticis bellis agitati.

n Tu

herridus; vel, borridi. explica,

Prudens , d*c. Certo contilio.

onralit

afperi ob vepres ; & fylvas , qui-

Senfus eft: confülto Deus futura-

[jgit.

bus gaudet.

rumrerum eventus nobis igno-

| ägnum

Carerque ,. do. . Significatur

tos effe voluit; ridétque homines

fhopum

&ftus maximus, qui nullo vento

càm trepidant, id eft , folliciti

"3 pa!efy

leniatur ne in ipfo quidem litto-

fuünt , ultra id quod ipfis licet,

ing?

re ; ubi funt frequentiores venti.

quod commodé poffunt;Ànemp?

j (telli)

Urbi füllicitus, :c.. Anxiusne

ODU di

fi de faturis, quz in ipforum po-

quidRoma detrimenti capjat erat

teftate non funt,nimis anxii funt.

B jf

Mecenas tum prefe&tus Urbis.

,T'SUH

Quod adefl, iv*c. Da operam

1f

Seres.Afic populi, prop? Indos.

ut compongs, id efl,rec&t? ordines

f(l

Batira.Pluralis numeri,& neu-

& equo animo conftituas ea que

jl

oíe

trius peneris ea vox eft. Urbem

Dr

«1ie

ntia funt: nam ecztera, id

primariam 4i

gnificat regionis;eft, futuraà, modó pacata funt,

[eomäa

Afiaticz, propé Scythiam, quam (modó turbida & inquieta, mo-

nte

ju

Cyrus,Perfarü Rex,olim domuit. |re fluminis, &c.

ngn(](a()

Tanais. Fluvius eft, in fini-

Emofcum mare. Alluit Italiam,

y LCO

u5 minoris Tartariz , Europam |ab Occidente , & Meridie.

*

La-

i

$i

1721

Q. HORATII FLACCI

In mare, nunc lapides adefos,

l

1

Stirpéfqueraptas, & peecus, & domos

Volventis unà, non fine montium

[zuäo

Clamore , vicinzque fylve :

Penns

l

Cám fera diluvies quietos

Iritat amnes. -llle potens fni,

Lzatáíque deget ; cui licet in diem

Non d

Dixi(le : Vixi.

Cras vel atrá

Ms

Nube polum Pater occupato,

D

Vel Sole puro ; non tamen irricum

Quodcümque retró eft, efficiet ; neque

At

Diffinget , infe&ümque reddet,

Tucy

Quod fugiens fsmel hora vexits

Fortuna fzvo lata negotio , &

Tuy

Ludum infolentem ludere pertinax.

frotatio

Man

& factum , fit ir-

-"

Lapides adefos. Vetuftate, vel prateritum ,

ha

aquis , eorro

fos-& comminutos, ritum , hoc eft , infectum fit,

E [

m de

Stirpéfque , de'c.Arbores ab ra-.

& non przteritum. His verbis

&icibus evulfas.

innuit, id folàm effe noftrum,

&volan

Unà.Simul.

ued viximus , nullum 1n pr&-

M

Diluvies. Aquarum fubita vis,terita jus effe

Fortung.

&rfnim

Occupato.

'[ertia perfona im-

——

&inundatio.

Q en

Irritar,Quafi provocat ad ftra-' pe

rativi,

Ti a

;

Diffiget. Deftruet, mutabit.

gem agris inferendam , & in

MU

furorem agit.

Fingere propri, eft ex argilla

lilin

vas formare : diffingere , eft, vel

Porens fui. Sui compos & do-

"üftn

minus.

deftruere , quod fictum & for-

T

JDeget. Vivet.

matum eft,vel reformare , quod

r'gnämx

a&tum, & quaffatum.

Cuz licet, do. Qu

i hoc poterit; eft fr

i'ï'i;x'gieb

veré pronunciare ; ego vixi in

Quod fugiens, d?'c. Quod. tem-

m

quod femel

diem, id eft , prafentem tan-|pusfecum abftuht ,

Á LU

tim diem curo , de craftino non! przteriit.

Alti

Fortuna dec. Qua fevire gau-

laboro ; prefentibus rebus ac-

)'Jmue

quiefco , & contentus fum,

det, homin&fqueut pilas exer-

Pater, d?*c.Deus. Jupiter. Sen-

cere ac ja&are adverfis rebus:

il)ä(ïii;?g

f /

tentia efl:cras Deus flatuat;quod

cujus negotium G occupatio vi-

BU (

libuerit; velclaram & ferenam

detur una effe , ut negotium no-

diem, vel obfcuram G nubilam

bis faceffat, nos ludat.

t

Orbi donet; non tamen efficiet,

|

Infolemem.inexped'"tatum; vel,

!

[

odiofum & fuperbum.

&t quod efl retró; id eft, quod eft

|

Traus-

j [/ Wi

ODARU M LIB.IIT,

E

£?

— Tranfmutat incerros honores,

Nunc mihi, nnnc aliis benigna,

Laudo manentem : (i celeres quatit

Pennaé, reíigno quz dedit , & mea

Virtute me involvo, probámque

Pauperiem fine dote quzro.

Non eft meum , fi mugiat Africis

Malus procellis ; ad miferas-preces

Decurrere , & votis paciici

Ne Cypriz Tyrizque merces

Addant avaro divitias mari.

Tunc me biremis prafidio fcaphz,

Transmutat.Wuc illuc czebrà]pere hieas epes navigatione &

tnutatione transfert.

commercio,G& vota facere-Supe-

Mauenzem. Apud me conftan-

ris, dum tempeftas feviet ,» ma-

qn k *r

ter habitantem ; mihi faventem.

lífque navis mez , procellis à

$i quatit penuas. $i avolat , fi

vento Áfrico excitatis verbera-

yfeitn J

His qei

me deferit. Solent enim aves

tus;ftridebitac ingemifcet; votif-

avolantes pennas concutere.

feuirm

que illis quafi pacifci cum Diis,&c

m

Refiguo. Reddo illi G reftituo.

abillisemere; ut ne mez merces,

)

Sumitur ea voxà ré nummiariat

quas & Tyro aut Cypro advexe-

st

qui enim pecuniam reddebant;

rim,demergantur in mare , quod

quam acceptam . fignificaverant

multorum Jam opes haufit, fer-

in argentarii aut creditoris tabu-

Nun-

; mb

vátqueinftar avarorum.

D gïfgxug

lis, illt redditam demonftrabant

quam ego peregrinis mercibus

fuofieno & nomine, vel deleto

n di ye;

pretiofis riavim onerabo, quibus

un &6

& induc&o,vel iterum fcripto &

timeam, fcilicet ne , ingruente

t quOG

fignato: qua etiam fignificatione

tempeftate, pereant ; fed fi tem-

iO

accipiebatur verbum. refcriboyde

peftas fzeviat, navisante me;tunc

pl t

quo vide Satyram 3. libri 2.

ego, de nulla re, praterquam de

W f

Me involve. Ut vefte,que nos

capite meo & falute follicitus,

& fripore defendit ; ita mea me

deftendam in fcapham bire-

virtute contra Fortune vim &

mern, id eft, naviculam exiguam

o

ánjuriam munio.

& tutus Deorum prafidio , per

; t^

Sine dote, Sine Fortune mune-

tumultuantes im /Egao mari

jv

ribus. Contentus fum probitate

procellas, leni vento à Polluce

g W

paupere; & illam tanquam uxo-

immiffo, in portum vehar.

rem indotatam non refpno.

Biremis, Qus duobus reris

:nmnl,-' L

Non eff meym, d»c. Sententía

tantüm agatur.

eit : nonis ego fum,ut velím au-

Scapba.ö'olent ejusmodi fcaphz

! fue

aad-

174

Q. HORATII FLACCI

! fetdet

Tutum per /Egeos tumultis

Diat ,

Aura feret , gemináfque Pollux,

diqu

adjungi majoribus navigiis, ut,j& 'erratic exbalationes , feu

fi periculum ingruat , in easjvapores , inftar ftellarum ap-

| Mgoa

vectores poffint fe recipere.

parent interdum in mari , &

|

| Princ

Gem:'nzgfgue, ée*. Conjun&us|ferenitatis indicium faciunt.

Dedu

cum Ííuo fratre Caftore : velj|Vocantur Caíftor , & Pollux;

Quií;

gemellus , qui eodem. partujac . nautis

favere

dicuntur,

editus eft $. Leda cum fratre|maximé i duo fimul appa-

Lutoc

fao Caflore. lgnes quidam, reant,

amYet

2

8

ODE XXIV.

Vbuig

!

ia

Immortalem [ihi à lyricis verfibus gtoriam

H

' adpronittit,

lemp

v v -Yl/.

d ^M o

gl

D

D

Y X;Lgïm

onumefitum ere perenijus,

Regalíque titu Pyramidum altius:

Ybinil

EU

Quod non imber edzx , non Aquilo impotens,

ttin, Y

Poffit diruere, avt innumerabilis

,| Mi

Anunorum feries , & fuga temporum.

- 1 Dity

nis m

[*

:Om

Non om

Y

f

rlar ; multáque p

; mei

Vitabit Li

bidnam : u'-[guc'cgö po

)

&

| 'üyins.

Tetnayi

Creícam laude recens ; dum Capitolium

3 Uber h:

Exegi , dv'c. Perfeci carmina,

ut in iis , morte obita , con-

i ïïiülm e

quz ingenii mei & eruditionis| derentur.-!

| m

monumentum erunt durabilius

loporens. Vehementer fzviens,

| Htm.

omnibus ex ere monumentis &

Omnsis. 'Totus.

EE

operibus. Poteft loc loco monu-

Multáque pars mei.Ingenium.

4 "Rn

imentum accipi proprié pro fe-

imens, fama.

]u

(

pulchro ; quafi diceret : Reges

Vizalit, 9:c.Mortem effugiet.

| ts y

JEgypti fibi. Pyramides

olim

Erat Libitina, Dea funerüm.

lifm g

pro fepulchris erexerunt ; ego

Ufqueego,drc.Semper ego nova

101

d

alluftrius mihi fepulchrum con-

& recenti, id eft , non fenefcenti

M/f/

J

didi , &c.

laude apud pofteros vigebo;& in

Siu.Bafi, fabftru&ione,

dies magis magifque celebrabor.

A«filh

Dum , dec. Donec Romanum

Pyramidum.Erant pyramidcs

77

faxez quzedam moles , ? bafi

Imperium (quod aternum cre-

debant fore)durabit;donec facra

q

quadrata in acumen furgentes,

* tl

mirá altitudine & amplitudine

flent in Capitolio , & in illud

t A

ab ZEgyptiis Regibus zdificatz,

afcendent

Pontifices

inaximi

p:^

äglu

cum

ODARUM LIB, III.

T7$

Scandetcüm tacita virgine Pontifex ,

Dicar , quà violens obütrepit Aufidur,

Qf5 y )

Ét quà pauper squz Daunus agreftium

Regnavit populorum, ex humili potens;

llarom 2*

mafi ) M

Princeps ZEolium carmen ad 1talos

| f

Deduxiffe modos.

Sume fuperbiam,

Y Poll

Quazíitam meritis, & mihi Delphicà

/5

(iguntut

u g

Lauro cinge volens Melpomene comam,

cum Veffah' virgine. Singulis Füit etiamin eadem Apulia flu-

idibus fiebant à Pontificibus in ; vius Dannus , à Rege Dauno di-

Árce facrificia; quz idcircó Idua-| &us;de quo ifti verficuli poffung

lia vocabantur. Aliqua $ Vefta- intelligi; fluvii quipp? regioni-

libus femper aderat cum Ponti- bus imperitare dicuntur apud

fice maximo , in omnibus facri-

Poétas.

fidis ; neque tamen facrorum

Populorum. Verbum . regno

verba nulla pronunciabat, fed fo-

apud Gracos,,cum gignendi ca-

lusPontifex : atque ideó dicitur;fu ponitur;quod htc Horatius eft

1acita. Porró centum gradibus|imitatus, ut alia pleraQue. Agre-

in Capitolium afcendebatur.

ftes dicuntur Apuli; quia incul.

Dicar,ivc. Ordo eft ac fenten- |tiores aliis Italiz populis erant.

tia: Omnes inTtalia(in qua eft| Ex bwmili. Qui. priüs eram

fluyius Aufidus,&in qua Daunus |humilis & ignotus, nempé li-

regnavit) dicentac przdicabunt|bertini patris filius, &c.

me, ex hümili potentem , ideft| — /Modos. Cantus , numeros.

g, U

clarum ex obfcuro & ignobili

Sume, d9c. O Melpomene!

faétum, /Eolium carmen, nempé|accipe in bonam partem hanc

eferim

lyricum, deduxitfe ad Italos mo-|qualemcümque meam arrogan-

dosjdeft,inLatium,in Latinam|tiam , qui mihi tam fidenter

yren If

linguam invexiffe , principem,|immortalem gloriam aufim pol-

primum omnium. Nemo enim|liceri : eft illa meritis quefita;

ante Horatium lyricos verfus|& mihi jure concedenda , at-

| elfogtee

)ul

Latinosfecerat. Vide Ode lib.[que ignofcenda erat Melpome-

2. Odarum, Od. 1o.

ne unaé Mufis , Rhetoriee prz-

[2

i

Vielens. Antiqué, pro, violen-|fes. Vel Melpomene , fume fpi-

tus.

ritus majores , gloriare meritós

Aufidur. Fluvius Apuliz.

i& füperba efto, me vate.

Dauru;. In Apulia regnavit.! —Delphica. Apollinea, Delphis,

nae

lcitur aquz pauper; quia totus (quz civitas eft Boeotiz , juxta

i

Apulis tractus maxime ficcus Parnaffum.) Apello in primis

$l: , &aquarum inopiá laborat, colebatur, ac edebat oracula.

Q.HO

DA

jri

a

f

:

$Q2 Co) ?&

Mp

Q. HORATII-FLACCI

ïyil m

|

O DAR U

$u D.

|

Sungi

Motte

LIBER UARTUS.

ODE.L

| Siit q

julus . LAntonius: rogaverat Horatium , ut Paudarum

lo

imuatus AAngu[Hi vitloriam caneret, — dils

re[pondet. :

-

]

nda-;uïn qüïfqui; ftudet emularí,

PI

Jule , ceratis ope Dazdaleà

W

Nititur penpis vitceo daturus

A

Nomtiba poate,

nt

Monte decurrens velut amnis, imbres

N

Quem fuper notas aluére ripas,

Fetvet , immen(üfque :uit profundo

fntiam

P

attem]

Piandarus ore

*

D

Dl

Lt

Lautea donandus Apollinari ;

1

df

Pindarum.Fuit Pindarus poétà;tum idemerir atque Icart , qui

W LUg |

'Thebanus , Lyricorum apudifolutis pennás, Sole ceram lique-

T

Ti

i il

Grecos princeps : floruit Olym-jfaciente , in. mare decidit , cüi

Wr

piade 75. anté Chriftum aunis

nomen fuum

dedit , Icarium

[/]

440-

mare, pars eft /Epzi maris: vi-

i

treum vocaturjid efl;ceruleum;

(

3ule. Julus Antonius , filius

"Marci Antonii "Trium-viri; poft

vel pellucidum ,, inftar vitri ;

Aluére. Auxére , ita ut fupra

necem patris,veniam ab Augufto

n Netth

& eximios honores adeptus,ciun

ripas exundet.

Ferver. Stylus Pindari eft 1n-

i (a]m

nihil ominüs in eum conjuráflet,

—

Pfdfg D

ejuídem jutfa eft interfe&us.

citatus , uberrimus , & fenten-

:

me«

)'n& l

Ceratís, d?c.Sentus eft: qui

tiarum gravitate praítans j itá-

*

que rect

2

[s

cum fluvio eftuanre,

D] ?UOL

que ftudet Pindarum imitari,

ille alis utitur ceratis ope Deda-

immenfo ac profundo compa-

^f

lea, id eft; cerá compactis à Da-|ratur.

lb(

dalo idem facit quod Icarus , qui;

Qre prafwzdo. Carmine,ftylo,

tpel

alas humeris aptavit ,. confeftas; ampïo,vafto,üxblimi,copiofo.

i

à patre fuo Dadalo; fed ejus fa-

Laurea. Corona, $ lauro, quà

4 l

D

folet

i

Qu

ODARUM ELIB, IV.

1

7

Seu per audaces nova dithyrambos

Nerba devolvit , numerísque tertu

4

Lege (olutis :

1

j

Seu Daos, Regéesque canit , D

cor.um

Sanguinem ; per-quos cecidére juftà

J3

Morte Centauti, cecidit tremendx

B.

Flamma Chimzrz :

Sive quos Elca domum reducit,

lr

lil

folet A;ollö coronarl, & vates, Cenrauri. Tauri quidam in Thef-

fuos coron

are.

fah'

Nova- Nova

à , furore correpti , montem

Ün occupaverant 5 unde ob-

&a; non

téu

ier

ta , àPindaro fa-

d.

E

l

ipetebant , & ' to

H 8

tair

1 Cir-

/

]

Ditbyrambos.V

rfüserant libe-

':

n vaftaba

)ant

régionem : eos

?l

M.

riores , priiió

acchi , deinde

fU

icre

X

jáculis , confécére

ï'

16

*

heroum honorcm fa&i, in qui-

3

üvenes quidàr

vicino pago,

bus metaphore, fententiz, om-

j

cui nomen 'Nephele , equis ad-

nia erant gandiora & fonantio-

hibitis ; quorum in tergo feden-

ra:hine audaces vocat, neimp? ob

tes cüm primum funt afpecti,

rerum & verborum copiam , li-

quod anteà nondum vifum erat,

centiam , ampullas. Vocati funt|ab eminüs intuentibus monftra

autem Dithyrambi , ,vel , quiajex hominibus & equis compofita

Bacchus ipfe Dithyrambus' eft[effe credita funt , quos centau-

appellatus , quafi bis in vitamiros appellaverunt, à jaculis, qui-

du é

miffus ; velab eo , qui primus|bus taurós interfecerant. Illi

wan li*

genus illud. carminis invenit.

cüm in Hippodamiz & Pirithoi

eydt) C

Vide Turneb. l. z. c. 4.

nuptiis, matronas quasdam pul-

; Ia

Devolvit. Vox à fluvio fümpta;|sátlent , & Pirithoum ipfum

j d

qui magná vi $ füperiore loco

tracáffent contumeliofius , ab

ya

rl

delabitur ae pracipitat.

eo czfi funt. Od. 16. 1. r Ovid.

a vit?

Numeris. Numeri , five modi

lib. 13. Metam.

gu AU

in verfibus , propri? pertinent

Chimera. Mons Lycise fuit;

ad cantum; cujus menfüre funt:

cujus in vertice leones ftabula-

pedes ; ad fyllabarum quantita-

$31

$

1

11

bantur ; in radice ferpente

m

tem & menfuram. Szpé inter fe

medio; caprz pafcebant: nnde

ifta duo confunduntur.

nata fabula , monftrum effe leo-

j

(

Lege foluzis. Dithyrambi fant

n

nino capite, alvo caprina , fer-

j 9

verfus liberiores.

pentina cauda, flamroas vomens

Ó

Sauguinim. Reges , Deorum

oré , &c. Hoc monftrum Bel-

qume»

i.

u

filios appellabant

A

lezophon domuit.

VLO

pioo

Per quos. Pirithoum & 'The-

Sive,dz*c, Subaudi, canit: feu

1

E

]

E

feuin fignificat.

canit Pindarus eos , quos Elea

folc

M

d

palma

tg

"7

Y78-

Q. HORATII FLACCI

|6nt c

Palma Coleftes ; pugilemve , equumva

T

Dicit , & centum potiore fignis

Tibuds

Munere donat ;

Flebili ipon(z juvenemve raptum

Concl

Plorat ; & vires, animümque , motéíque

1 Celre

Aureos educit in aftra , nigtóque

invidet Orco.

* Derfig

*

Multa Dirceum levat aura cignum,

: Qo al

Tendit , Aatoni , quoties in altos

| f dor

Nubium tra&us, ego apis Matinz

Mere modoque,

( Nb

l

|

ä

1 Cundne

palima , /id eft, corona relata.in

Flebili.Di

mis.

p Hetu ac Tachry-

| hls

ludis Olympieis, apud. Elidem,

Grzcie civitatem , celebrari fo-

' Educit in. Affva.

' Laudibus in

| nl Aw'

litis, reducit domum Coeleftes, | Ceelum tollit.

ad eft. Superis equales, Ceelefti-|| Invidez. Vindicat al Orco; mor-

: Ttim t

bus , ob relatam cum victoria ti quafi & oblivioni ereptutm,

jimmortalitate donat. Qua enim.

1 lia ET

gloriam , comparandos.

Pugilemve; dec. Sive dicit,five! aliis invidemus . adimimus, aut

! üihg

Uj

laudat pugilem , id eft , aliquem , cert? adimere illis volumus.

qui pugno vicerit:quod certami- ,

Mul:a, de*c. Pindarus. cygnus

| tem r

nis genus unum erat équinque ille Dirczus, id eft, vates The-

| 10 qu

certandi modis , in celeberrimis| banus ; (à Dirce , fonte vicino

A

A |

illis ludis ufürpari folitis ,. faltu,

"'Thebis , quz urbs eft Graciz n

difco, curfu, luctá , & pu

apilatu.

Beeotia) multo vento , aurá fa-

4

5

vente , & fecundá, in altasnubes

r

Pugiles ipitur propri? nudis pü-

FU

gnis decertabant interfe; quos|tollitur : id eft , utitur in his

1 Mre

interdum tamen armabant cxfti-

omnibus dicendis, five Deos, fi-

"bus. Erant autem czftus , invo-|ve Reges & vi&tores canat , fty-

lucra? corio bubulo fa&ta, qui- lo fablimi, & humum fpernit fü-

Q«mdc

bus extremam , brachii partem, |giente penná.

*

AO

ad validiores i&us infligendos,

Cygtum. Poctecam Cygnis,

Sum At

tegebant; armabantque.

qui fuaviffim? canere feruntur,

Btban

[4

Equumve.Autaliquem laudat,

comparari folent.

Sfiu,y[

qui enruli vicit certamine.

Im-

Nubium tra&us, Aéris vafta

i equí vi&corum coronaban-

fpatia ubi mubes pendent ac

il

tut & laudabantur.

trahuntur.'Tractus de rerra pari-

;

2]

A

Signis. Statuis-

ter & mari dicitur, pro regione,

ET

Munere, d&c. Verfibussqui po. jzquore.

Ts

Matiue.Matinus eft mons Ita-

Dl

tiores & pluris eftimandi funt,

E

«med

quàm centum ftatuz,

liz , in Calabria.

ÜUvidi;

ODARUM .LIE. Iy.

179

Grata. carpenrs thyma per laborem

Plurimum circa nemus , uvidique

Tiburis ripas, operofa parvus

Carmipa fingo.

Conücines majore Pe£ta ple&ro

Ce(arem , quandóque trahet ferocea

Per facrum clivum , merità decorus

Fronde , Sicámbros ;

Quo nibil majus meliusve terris

j

Fata donavére, boníque Divi,

Nec dabunt , quamvis redeant in autum

" Tempora prifcum.,

Cencines lztósque dies , & urbis

a hichr

i

Publicum ludum , fuper impetrato

gübns t

Fortis Augufti reditu, forümque

Litibus orbzm.,

st

Tum mez (fi quid loquat audricndum)

Vocls accedet bona pars , & ó fol

Q

Pulcher ! ó laudande ! canam, recepto

^Uvid:. Humidi. Tiburis au-

Super. Propter.

)

tem ripas dicit, pro ripis flumi-

Reditu. E Germania , quó fe

num, quibus Tibur alluitur.

contulerat, bello Sicambrico ; ex

vato

T

n

Operafa. Elaborata , laboriofa.|quo cüm im Gallias effet pro-

j

Jingo. Elaboro.

fectus, inde rediit Romam annoe

IU

, 48

Poera. Tu, Ó Antoni!Poéta|U. C. 741. ubi tunc Julus An-

praftantiffime.

tonius Praturam gerebat.

Ti

"Majove. , Quàm ego fcilicet.

Libu:orbum. In publicalati-

Deple&ro, videOden 1. lib. 2.1tia, vel lu&u, filebat 'forum , id

Dn

fub Ginem.

o ^.

11?

eft., lites nullz agebantur : id.

ti

j

Quandoque. Quando.

que appellabant j/fEzium.

gem

Clivum. Viam Sacram , per

Tum meado'c. Tum addam vo-

quam triumphantes Capitolium cis mez bonam partem , ad au-

j

petebant.

I

(l

zendam publicam gratulationé:

Sieambros.'3ermanix populos, |conteridam vocem , & exclama-

ubi eft nunc Gueldria,Bellum in|bo :O Sol! 6 dies pulcher ! &c,

j v

et &

€os geftum eft, circa aniumg38.

Audieudum.. Audiri dignum,

Vide z. Indicem Odarum , ad ! quód tanti fit.

lanill

op10lle

huncannum. Àb ea reg'one orti

Felix. Ego, felix ob Czfarem

funt Franci , & in eas, quas obti- redueem, canam , &c:

ui vide-

p

nefntxmodö ; Gallias effufi. :

Recept!z. R ecwi perato,

"

2atur

i

HEDI

Q. HORATII FLACCI

Cafare felix.

Tóque dum procedis, Io triumphe,

Non femel dicemus : Io triumphe,

Gritia

Clvitas omnis ; dabimüsque Divis

Thura benignis,

Te decem tauri , totidémque vaccz,

l*

Me tener folvet vitulus, reli&tà

ln

Matro, qui largis juvenefcit herbis

ü

Ín mea. vota,

Af

C

uT

Fronte curvatos imitatus ignes

Yià

"oTertium Luns treferentis ortum,

Orngy

Quá notam duxit, niveus videri,

uX

Catera fulvus.

!0

At

ld

vuntur ifto quafi vinculo , cüm | M|,

baturamiffus : vel , cujus falus

indubium veniebat, propter in-

d , qued Superis promiferant ;

| r

€ertos belli eventus.

redduht.

]

Relidldà matre. À la&e de

"l

Tuque,d'c.Ipfum triumphum;

pulfus.

Aveted

promore, tanquam fieffet per-

1 Mj

fona, compellat. Vel, ipfum An-

giuvene[cit. Crefeit, adolefcit,

|

tonium alloquitur; qui , ut erat

Fronte , de?c. Mabens cornua

L!lb(

! lfj

Praetor , proceffurus erat , id|in fronte curvata ,Winfïar Lunze

eft , iufigni quádam pompá cul- | crefcentis&tertio dieapparentis.

; pitster

Quétoramydr'c.Certà corporis

tüque inceffurus , ad. ordinan- !

| ï[ign'a.

As

dum triumphum,& cohoneftan- »arte (fortafle in fronte, ubi pe-

H

dum.

;cades folent notari,ut agnofcan-

"kpon

m

Io: Vox letitig index ; aliás j tur cujz fint) notá carididá in-

" doloris & fletüs.

ifignis, cxtero corpore , quod

mh lls

Solver. Voto. Damnari dicun- ! fpecat reliquas partes corporis,

Q

R

i

tur voto , quibus id, quod opta- fulvus.

verünt, quod voverunt , con-!

Nzveus videvi.

Hellenifmus,

Adem

uedka

tigit; ; & ita obligantur : fol- pro niveus vifu.

2

toqt

V

lat

Em

Ü

u jj

—

Al

——

ODE

C TRONMS

ODARUM LIB. IV.

[-]

-

Ed

ODE

II.

Gratias. agit. 7Melpomene , pro beselicie lyrica. poc[eos,

fibi ab ea conce[fo,

Uem tu. Melpomene femel

y 9

Nafcentém placido lumine videris,.

Illum non laber Ifthmius

Clarabit pugilem : nog equus implger

Curru ducet Achaico

Vi&orem ? neque res bellica Deliis

Ornatum foliis ducem ,

Quod Regum tumidas centuderit minas,

Oftendet Capitolio:

j

m

i

u

Sed , quz Tibur aqus fertile przfluunt,

t fpiflz nemorum comz ,

pronm :

j d

Quem zu , éec. Cui- nafcentijCorinthus , & Ithmus » inque

avere dignata fis.

l&ebant certamina líthmica, de

Mi

o &

. d

"

Melpemene. Una & Mufis.

quibus agit , funt in Achaja,

Labov lflbmius. Certamina|Peloponenfi parte.

Ifthmica.

;'mïiarL.::

Ifthmus eft anpufta

Neque ves,d?*c. Ordo eft: Ne-

parsterrz , interjacens inter duojque res bellica , res przclaré in

qpues

ytà u

maria. Celeberrimus eft. Corin-|bello gefta , eum oftendet Ca-

nte

thiacus in Gracia , in faucibus,pitolio ducem & imperatorem

Peloponnefiinter /Egeum & Jo-|triumpbantem , oruatámque fo;

t d

qanis

nium mare.In'eo Ifthmo eft. Co-]liis Deliis, id eft , laureà Apol-

rinthus ; cujus urbisRex olim|linari, (à Delo infala, Apollini

pofï

p 07

l

Sifiphus , certamina quzdam in-|facra) quód Reges fuperbos mi«

ftituit, in honorem Melicertz. nacésque confuderit, profliga-

!

Eadem poftea "Thefeus Neptuno|verit. Non ibit Romam , poft

bl

nui

dedicavit: celebrabantur quinto|hoftes victos , pratias acturus

quoque anno;ut vult Plin. lib. 4.|Jovi in Capitolio.

vel, ut docet Pindarus,tertio.

Tibur. De illa urbe vide li-

Clarabir. Clarum efficiet,

brum 2. Od. 4.

pugilem.Vide Oden füuperioré.

Prefluunu. Prxterflaunt ; al-

Currusdec.1d eft : nod fedebit] luunt ; maená ubertate & copiá:

in eurru Achaico victor, ob|nam epé aupet verbi, cui jungi-

equorüm fuorum pernicitatem.|tur ,Hgnificationem vocula ifta,

Achaieum vqca»: currum ;5 quia- pre.

M3

Fia

0j

E

182

Q. HORATII FLACCI,

ia

Fingent Jolio carmine nobilem,

Romz , principis urbium, /

Dignatur foboles inter amabiles

2 Drufï'

Vatum poncre me choros ;

i

Et jam dente minüs mordeor imido,

O teftudinis aucese

Delcem quz firepitum, Pleri , tempe

xeis !

O metis quoque pifcibus

Donatura cygnl , filibeat , fonum *

(lim j

'Totum muneris hoc tui eff,

N]

Quóàd monftror digito prztereuntium,

V

Romanez fidicem lyrz 5

g

tuüum eft,

Quód fpiro , & placeo, (fi placeo)

LT

O Pier! Vocativus, à recto,

! Dnji

Fiugent, &c.Reddent ideneum,]

x

4

.

1

T

ut /olia carmina conficiat, qui-|

Pieris. ÓO Mufa!ó Melpomene!

]

bu nobilitetur

, & famam in-j Mufe vocate funt Pierides, à

iipnem fibi comparet.

Poétz| Pierio 1onteþMacedouiæ , ipfis

cro.

]

Íylvarum amoenitate ac feceiïu fa

L

maximeé gaudent.

Temperas.Moderaris : quz ly-

1em 1

ram meam regis.

ZEolio carmine. Lyrico : quia

:3

Joif

tOR

ni fónum. Cygneam voceme

Alczus & Sappho , ejus carminis

In dictione,

Cþ;gni,primä fyllaba

ügla

auctores, quos Horatius imita-

tus eft, erant oriundi $ Lesbo

eft ey; fecunda, gni : unde prima

r

Tliqg ;

Y

infula , & ex urbe Mitylene, quz

íyllaba.eft brevis. Sic Martialis

j

ln

Íecundam corripit in voce Sma-

1

ditionis /Eolica erat ; ut dictum

exemplo Gracorum,

Ti

libro tertio.

ragduss

hv

i

Fidisen, dgc, P

oéta Latinus ly-

um

Rom« foboles. Roman

ricus. Fidicenjs eft , qui fidibus

d &

Tefludinis. Lyrateftudo voca-

d

& lyrá canit. Sep? gloriatur Ho-

tur;quiaimpofitz funt fides, five

Mi

chordz , ligno incurvo, in mo-

ratiusfe principem verfus Lati-

Tüiny

nos lyricos fecifie.-

rem tegminis & tergi teftudinei:

Vitam fe acceptam

qui

vel, quia primam lyram com-

Qyodf;iro.

E

referre Mufis,

non femel teftarus

quan

pegit Mercurius ex ejusmodi

ef. Vide Oden 4. lib. 3. his

qud

concha & tergo teítudinis.

ö.iïs e

verhis : Veftris aticu i e«

Szvepitum.'T eltudiniS cantum,

b

X ckckckck oX

(1-1'.:';1[

A oX w

*ok o*

h

*ocxock

-*

i,

"

ODE

ODARUM LIB.IV.

183

4

O D E l,

Drufi laudes , poff reportatam ab illo ifgonem ! Rhotis ;

€2 vindelicis. vitloriam,

Ualem, mini&ru'm fulminis alitera,

Cui Rex Deorum regnum in aves vagas

Permifit , expertus fidelem

Jüpiter in Ganymede flavo;

Olim juventus, & patrius vigor

Nido laborum ptopulit infcium ;

Vernique , jam nimbis remotis;

Infolitos docuéie nifus

Venti paventem 5 mox in ovilía

!9

, À IG&U?

Demifit boffem. vividus impetus;

Nunc in reluctantes dracones

g

yngs

Tl

Eglramor dapis atdue pugnz:

]

d T

Qualein, i?*c, Ordo eft : Qua-ymutato. dicitur , t Superis in

lem aquilam , (que miniftrat|Coclo nectar mifceret.

Jovi fulmina, & cui ille regnum

7)

g

Oiim. Aliquando : vulgo.

jl

]

àn alias volueres dedit;poftquam

Pazrius. À patre acceptus..-

ij

expertus eft fidelem in Gany-

Fernique;dv'c. Ordo eft:& venti

j p

M

arti

d

mede rapiendo) juvenile robur|verni , jam remotis nimbis, id

L

Ginnatus vigor exire nido cogitieft , jam depulsà & fupatá hye-

que uF

ynu

u

infeiam laborum , id eít, ad-ime, eandem aquilam , quamvis

huc imperitam volandi, pügnan- |adhuc paventem, docuerunt ni

ii

ul 1

di, &c. talem Drufum heftesfüs infolitos. Per uifus

,»intellige

J

Íenscre.

conatum | & laborem - junioris

Miniftrrum fulminis. Jovis ful-

i u

aquilz, in volando ,in librandis

mina- geftare aquila dicitur; velpennis ; in quo utitur ope vento-

quód,utPlinius au&or eft, nun- j rum, à quibus defertur, & veluti

T

vrj.*ï'

lfl

quam fulmine feriatür :^ veljidocetur volare.

o

quód in altiffimos nubium tra-

»

) hi

Iu ovilia. Ad agnos rapiendos,

^

é&us evolet . ubi fülmuna pro-

Hoflem.Rüentem,hoftili more

cuduntur , & undein terras de-

G impetu.

cidunt,

Relu&autes,Pugnaces & eon-

Gauytiede; d'c. Fuit Ganyme-

tra aquilam fe acriter defenden-

ä

des, filius'Trois , Trojanorum|tes, Mutuum enim inter fe odi-

t, ànatura infitum;

Regis raptusà Jovein aquilamium exercen

M4

ng—

o

ï

A

]

|

134

Q. HORATII FLACCI

| Jord

Qualémve letis caprea pafcuis

Intenta, fulvz matris ab ubere

Jam la&e depulfum leonem,

Dente novo perítura vidit : .

fote

W

Videri Rhocti bella fub Alpibus

Drufum gerentem & Vindellci ; quibus:

Mos unde dedu&tus per omne

Tetmpus Amazonia (ecuri.

j D

Dextras obarmet , quarere diftuli ;

NNec (cire fas eft omnia,

Sed diu

| N

Latéque vi&rices catervz,

Confillis jevenis. revictz

| Qui

Sensére , quid mens ríié, quid Indoles

| Tl

n

QIM/HNW.-&I*C. Qualiseft leo,[arment dextras fecuri , quali

cüm in capream , occupatam in| Amazones olim ufz funt , negle-

m

hn

me

herbis de pafcendis , & nihilde|xi & in aliud tempus diftuli di-

bofte ac periculo copitantem, ligentiüs inveftigare, Feruntur

Dux

fertur, &c.

fecurim in

d um

Amazones primg

Fulvematvir. Lezni.

bello adhibuiffe : erant ille bel-

bl

Ab ubere, Recentem ab ubere,

licofz foeminz ,

ve-

T

quz magnam

-

E

qui non ita pridem ubera fuügeré

partem Scythiz circa Tanaint;&

defiit : quod idem eft ac,/a&e de-|Afiz circa 'Thermodoontem flu-

v

TO

$ulfum, in fequenti verficulo.

vium, occupaverunt.

lii

Denre novo.Nondum ad. przdam

Nec fcire , é&c. Videtur híc jo-

ly

& cedem exercitato, aifuefa&to.

cari Horatius ; & aliquem i rride-

IW

Rberi. In Germania fünt,ubi

re, qui fort$, cüm Drufi victorias

AU

eafdem celebraret, in'eare inve-

li

nunc Grifonas, & Tirolenfis Co-

i

mitatus, ad Alpium radices.

ftiganda multus fuerat.

N

Viclrices. Rhoetorum & Vin-

N

Drufum.Cl. Drafus, filius Ti-

berii Neronis fuit, ac Liviz Au-|delicorum;qui magnas antea cla-

D

HO

guff*ï». quz , relicto & annuentejdes Romanis intulerant, Vide

priori viro , Augufto pupfit; ac;Paterc.l 2.

tertio quàm nupferat méfe, hunc|

guvenis: Drufi.

Drufum peperit. dequo vid.Vel-,

Revitle. Viciffum vicz,quzt

Bo

l

Á

Jejtm Paterculum lib.2,c.97.98.|antea Romanos diü latéque vi-

Findelici.InfraiRhoetos,ad Da-! cerant.

nubium: Bavariz pars & Suabiz!

Mensyi

adoles. Mens confilium

nunc eft.

i& prudentiam indicat; indoles,

Li

Quibus,do*c. Qui Viudelieicur virtutenS & mores.Eft autem hic

E

, hunc mortem habeant, & unde ordo: fensére quid mens, quid

li

. deductum, id eft derivatum , ut indoles nutrita rité ; id eft fan-

X

l

cie,

ODARUM LIB. V.

1

8

$

Nutrlta fauftis fub pcngrmhbus

Poffet , quid Augufti paternus

In pueros animus Nerones.

Fortes creantur fortlbus : & bonis

Eft in juvencis , eft in equis patrum

Virtus ; nec 1mbellem feroces

Progenerant aquilz columbam,

Doáatina fed vlm promovet infiram,

Re&ique cultus pe&ora roborant :

Utcunque : defecére mores,

Dedecorant bené mata. calpe,

uid debess, 0 Roma ! Neronibus,

"Teftis Metaurum flumen, & Afdrubal

&é , &more inftitutóque majo-itis tenerzcorroborant, augentd;

, qui

j neale

rum , poffet.

métes bené natas.Sic Od.9.lib.r.

ml

Penerralibus. in Augufhdomo dixit feros cultüs hominum re-

untür

Penetrale propri? 'eíl; pars illalcétum àMercurio fuiffe formatos

m

domus , ubi coluntur Penates,

Urcumque , d&'c. Ubicümque;

feu Dii domeftici : pro tota do-|quotiefcámque mores , id eft,

ino fumitur.

bonailla inftitutio ac difciplina,

li

Iu pumor, do*c. leeuum Ne- |defecit , neghmm ; non adhi-

ronem,& Cl. Drufum privignos|betur ; ibimulta committüntur

yrenl d

j

fuos , filios Tiberii Neronis.&]vitia, quz . dedecorant & cor-

11

Livix : quorum tutor Auguftus,irumpunt bené nata;hoc eftjindo-

ipfisà parente Tiberio morientelem bonam à natura acceptam,

pime

yidorte

di&dus, &animo & benevolen-[naturz przítantiam , ae nobi-

litatem.

i

tià pater fuit:

Creanrur, Gignuntur. Vox Ifu'-

Nevonibus. Prifcos mteïhäu

Nerones , ünde orti 'Tiberjus

xT

f

Nero, lngua Sabinorum, (quo

ex populo erant oriundi C!

*11)

& Drufus.

u

yea d

u

jlid

(

fertem figriificat ; Laudat igitur

Metaurum , do'c. Fluvius eft

zf

sel

us eff,

Drufumà patre, nimirum 'J ibe-

Umbriz , apud quemi.c

rio Nerone , fed euridem laudat

anno U. C. 546. Afdrubal.frater

t

ais ab Augufïo , À quo re&t

Hannibalis , cum valida manu,

fuerat educatus.

(

je vl

quam , fratri fuppetias ferens, in

Do£hrina. Inftitutio,educatio

ltaliam duxerat, Eum Claudius

Vim,

1 i?"c. Indolem , virtutes

RI

us'[l

s cum Sali-

Ái fitl

Nero, Conful, ju

&natu

i acceptas.

natore collega copiis , adortus

dl

em

Re&i wvc"lmr- d?c. Nomina-

delevit ; ac ftatim in füa caflra,

tivus: pLu alis

? educatio-

qua.erant in

»

u-

confpectu Hanni-

n€$; di

)!

ll/l;

uraá

i

AJQ"»(IM gta- n.ulï m

L:.coma ; rediens, ante-

r z

H

(

M 5

quam

185

Q. HORATII FLACCI

Devi&us , & pulcher fugatis

! C

Ille dies latio tenebris,

Qul primus alma rifit adercá,

Dirus per urbes Afer ut Italas;

Gen

Ccu flamma per tzdas , vel Eurus

Per ficulas equitavit undas,

g ;1&:

Poft hoc fecundis ufque laboribus

d

Romana pubes crevit , & impio -

Duri

Vaftata Paenorum tümultu

Ng

Fana Deos habuére re&tos.

Dixitque tandem perfidus Hannibal $

4

quam ipfum abiiffe fenfiffet ho-,aptiffima , ex qua fieri folebanz

Nn

Yinc

ítis, caput Áfdrubalis in Hanni- |faces; qua idcircó dicte quóque

balis.caftra conjecit

quz res fuünt teda.

una maximeé faluti Rome fuit,

Equitavit. Omnia vaftando

t

Hannibalémque Iralid decédere|peragravit , inftar flammz fyl-

Crl

coögiz. Livit

as, lib: 27. 28.

vam per$olantis ; aut venti per

ldis

ristenebris.Depulfo metu|mare Siculum properantis, - Ità-

W5

& þeficulo, quod ab Hannibále|quehicordo eft : Ex quo , di-

Qu

vi&ore certiflimum imminebat,|rus Afer equitavit per urbes

Y

fi füas copias cum Aftrubalis ex- | lialas , ut flamma per t&das

Tütl

cercitu junxiffet.

aut Eurus per Siculas undas;

Quiprimus , dc. Qui dies pri- fubaudi, equitat , vel aliud ver-

fm

Ü

"i

mus infieni glorià & felicitatelbum: nam venti equitare quó-

Punï

clarüs fuit, Afdrubale quippé cz-

que.dicuntur à Poétis:

Pofl boc. Poft victoriam. CL

It

fo, Hannibal de receptu & fuga

)

aogitavit.Livius, füb fin. lib.27

Neronis.

Secundisév'c. Fortunatis przliis

Qpin

sddovea. Eft propri adoris co-

l,

pia. Ador frumentum eft: fumi-

Ufgue, Semper.

Romana puber.Romani.

t

tür pro bellica felicirate, &pleria

.

F

qualibet rei ben? gef

t

z ;quiaan-

Tumultu. Sic feré vocabant bel-

fa civilia & domeftica; item ea;

jl

tiquorum opes frumenti copiá

&

xnaximé continebantur.

qua in ipía Italia gererentur.

£

A

J

Pv ur, djc. Primus dies ille

ReGos.Quorum antea dejectz

ls

fuit aufpicatus & felix ,. poftea

jacebant ftatuz.

quam; ex quo, dirus Afer,id eft,

Perfdus. Vel , quia Poeni

Hannibal , Italiam* populabun-

,erant infignesob per£diam ; vel,

i

d

dus peragravit.

iquia primus Hannibal fcedus

i

Per tadas. Teda hic,eft azbor ' violavit ; quod , p

oft primum

, Romanos

Ihy

qguzdam ,. igni conciyiendolbellum Punicum

t

L]

juter

h

-

ODARUM LIB. /IV.

i$7

Cervi , luporum prada rapacium,

Se&amur ultro , quos opimus

Fallere & effugere ett triumphus,

Gens , quz cremato fortis ab liio,

ja&tata Tuícls zquoribus, facra,

Natófque , maturóíque patres,

Pertullt Aufonias ad urbcs,

Durís ut ilex tonfa bipennibus

Nigrz feracl frondi: in Algido,

Per damna, per czdes ; ab ipfo

Ducit opes animü:oque ferro,

Non hydta fe&o corpere fi vior

lebant

Vinci dolen:em crevit in Herculem 5

juóqe

Monftiámve fummisérce Colchji

flando

Ánter & Afros initum fuerat;

liz fuit, àquo nomen illi regio-

nf

Cervi

t'c, Eftoratio Hanni- ni factum.

balis, ad fuos milites. Ordo eft:i

-gxxti ?f*f

Uz ilex zon(a, de*c. Amputata-

]

5 s

nos poeni, inftar cervorum, fe- fenfus eft: utilex , 1d eft , quer-

1'.40

Camur, id eft, apitamus bello

cus,in Aleido feraci nigre fron-

r

Komanos, qui funt inítar lupo-

dis, id eft, feecundo denfis ar-

p du

rum rapacium , quorum przda

boribus, (Algidus eft mons pro-

qUnda

fumus.

pé Romam) í1 ejus rami aliquot

j Y*

U/rro. Qu

ia tertium belium

amputentur,& quafi inátiles ca-

t qllö'

Punicum Carthaginenfes move-

pilli;tondeantu: magis repullu-

runt, non laceffiti à K omanis.

lat, &ab ipfo vizes ferro fume-

UE

j

Opiimus. ÀAmplus, magnificus.

re videtur

*

p

Romani fuis ela-

Opima proprié fpolia diceban-

dibusfortiores&unt , &c.

gl

tur , quz dux duci hoftium de-

Ducit opes-Vires acquirit,comx-

trahebat.

parat.

Falleve, de:c. Latere, in trium-

Hydra. Serpens füit in Lerna

"

me

phi loco ducere debemus , fiéos palude, prop? Argos. Septem illi

falvi effugiamus

capita, aut etiam plura : quorum

"

J

Ges5, i?'c. Romani , à 'Troja-

1

d

unum fifecaretur , akia duo , vel

JMZ

nis oriü

H

aur.

tria, in ejus locum fuccrefce-

Satlata. Variis tempeftatibus bant ; unde-vocatur abHoratio.

lil

]l

VBL

agitata,in mari Tyrrheno. Vide'alibi, nsumerofum malum, . Eam

initium libri 5. ZEneid.

'Hercules denique licét agré.

l

u

Sacra, Religionem; faerorum |perdomuit, admoto igne, quo

i

ritus.

foecunda capita extinxit.

inos

Marttrospatres, Senes.

Cxevit. Multiplicatis capitibus

Aufonias, 1talas. Aufon Rex Ita-

Samiuisére, Quafi ex infidiis

ime

188

Q. HORATII AFLACCï

Majus , Echionizve Thebz,

Meríes profundo , pulchrior evenit :

Lu&ére , multà proruet Integrum,

Cum laude victerem , gerétque

! n

Przlia cenjugibus loquenda.|

À

Carthagini jam non egouncios

Mittam fuperbos ; occidit, occidit

Spes omnis^, & fortuna neftri

Nominls , Afdrubale interempte,

Nil Claudiz non perficlent manus j

Mau

Quas & benigao Numine Jupiter

li

j

Defendit , & cura fagaces

líta

Expediunmt per acuta belli .

nisére : & terra eduxére. Sic,nos menfare in profundum ma-

Afl

.-m'n

is dicitur à Lucr&io flores|re ; hinc evenient , id eft , emer-

fümmittere , id eft , producere; pens fortiores:fi lu&teris cum eis

IT

arbor fe fübjicere diciturà Vir-j pugnes, te, integrum hoftem,

Ti

gilio ; id eft , fe attollereab hu- i& recentibus inftrucum copiis,

£o, crefcere.

anteà victorem proruent , dele-

u

Mouftrimve. Draconem pervi-|bunt. Luctari proprié dicuntur,

gilem , tauros ignivomos figni- [qui inter fe manibus pedibüfque

Yo

t m

ficat, armatos etiam homines, [certant , uter utrum proruat ; ac

ex anguineis dentibus natos, &c. |dejiciat.

da.DeþIoranda,ob amif-

quos Jafon op» Medez protliga-| Loquen

J

vitac domuit, vid libr. Epodon, |fos maritos ; laudanda , obferva:

Tüm

tos

Od. 3. Ovid. 7: Met.

vel, quz viri uxoribus re-

(iti

Colchi. Afie populi; propé ma- [narrent ; domum reverfi.

I)

li

re Cafpium.

Nuacios. De meis in Itahfagvi-

1

üt

TYheba.Cadmus;antequam The- |ctoriis.

A

NilClaudie;dec.Jam poéta lo-

bas conderet, juffus eft ab oracu-

Dv

lo dentes ferpentis ferere : ex illis| quitur; & eft Odz totius claufula

Manus. Vires , confilia Nero-

Wuy

dentibus armati milites nati funt,

[

& inter illos Echion, qui deindelnum ; quorum vulgó prenomen

Cadmi gen&r fuit, G ejus adjuror,erat, Claudius.

Ti

in Thebisextruendissunde vocat| —S4gaces. Cum prudentia con-

eas Horatius Echioríias. Senten-|filióque juncta.

li

tia igitur eft : non majora fuére

Expediunt. Liberant , tutos

"

Yi

monítra, in Colchide, aut "T'he- [przftant ac. victores.

bis olim nata , & mirabi

P

]

iora, ]

Per acuta belli. Per bella peri-

quàm ipfa Roma fit.

culofa : fic, amara curarum, pre

: Merfes , d*c. Si c,oner.is Roma-(amarz eürz.

ODE

i

?

£.

ODARUM LIB. IV.

7529

—

ODE IV.-

"ugnfium , ut in Urbem & Galliz": eito redeat , bor-

tatur ; 9 publicam [ub eo felicitatem

2

celebrat,

Ivis orte bonis , optime Romulz

D

Cuftos gentis , abes jam nimiüm dià ;

Maturum reditum pollicitus Patrum

Sanc&to Concilio; redi,

Lucem redde tuz , dux bone, patriz :

Inftar veris enim vultus ubl tnus

m m

Affulfit populo , gratior it dies,

i,

Et foles meliás nitent,

ls Qu

Ut mater juvenem , quem Notus ínvido.

j holf'gm;

Flatu. Carpathii trans maris zquora

2

Cun&aptem fpatio longlüs annuo

Dulci detinet à domo,

Votis , omnibüfque, & ptecibus vocat ?

Divis orte. bouis, / Propitiis: niores fünt , & Sol nová luce

qui natus es fingulari Deo-|redimitus videtur.

Suveuem. Filium.

rum beneficio : vel , qui ori-

il

j

inem ducisà Diis.

Gens enim

Invido, adverfo : quafi tedi-

j

ulia per Zneam? Venere de-|tum filii invideret: parenti.

rivata erat

.

al

?

& Julius Cafar,| Notum diximus alibi effe ven-

Auguíli pater adoptione , in|tum procellofum

ial

: à meridie

Divos relatus fuerat ; unde in|flantem..

Vavf

nummis Auguftus paffim Divi| Carpazbii. Carpathus infula eft,

jNUO

filius appellatur.

inter Rbodum & Cretam.

pl

Romule, Romane , pro , Ro-| " /Equora. Vafta & aqua fpa-

mulez..

tia

Abes. Profe&us erat in Gal-

Cun&antem, ds:c.Anno diutils

lias, anno 738. rediit, anno741.| iorantem,

05

VideIndicem 2. Odarum,

Omnibufque. Capiendo iden-

Patvum. Senatorum.

&

itidem auguria , & omnia , quz

Coucilio. Senatui , ordini.

illi &lii reditum adpromittant.

peri

/pli

luflar , dvc. Poftquam tuus|Sumebantur aütem omnia in-

vultus , verno 'tempori fimi-|terdum ab avibus , interdum

"

»

lis , nobis affulfit ; dies amæ-*iä pecudibus, &c.'

Cuqr-

-T

1906

Q. HORATII FLACCI

faclem littore dimovet :

Curvo nec

Tinc &

Sic defideriis 1&a fidelibus

4

Quarit patria Cafarem.

|Te m

Tutus bos etenim rura perambulat :

|Dif

Nuttit rura Ceres, almáque Fauftitas 3

! Mifg

Pacatum volitant per mare navita

Culpari metuit fides :

Lnnga

Nullis polluitur cafta domus ftupris 5

Piefn

Mos & lex maculofum edomuit nefas ;

Sitd m

Laudantur fimili prole puerperz ;

Culpam paená premit comes.

qdus : t

Quis parthum paveat ? Quie gelidum Scythen ?

]';S, &C.

Quis,

Germania quos horrida parturit

Atj

!

Festus , inco

lumi Cefare ? Quis fera

.11'1 tequ

Bellum curet Ibeciae ?

doCat

*

. 64

Tà öi 1

Condit quifque diem collibus in fuis

*

foneba

*

Et v!z;m yiduas ducit ad*aïïbotcs

Rn ,

Ti o

-Cuv'bon Prono, devexo.

paremih"as : que ümiiit;aäo at

IDimover. Detrahir. dejicit.

guit eos fpurios non etfe.

la,

; Küla. Percuffa. commota.

Culpam. d?'c. Poenz fceleratos

citó confequuntur , & plectunt.

4' li

ää

Querir. Abfentem, requirit.

1

j

Parrbumn. Parthi funt in Adia,

butin

Nüarvit. Saturat. frumento, &

imiplet.

Perfidem eccupárunt, 'Scytha

Téquam

Áic popuii.

Vrl

FaufHitas. Felicitas ;

frugam funt Septentrionalis Á

copia.

"Ferus. Homines: olim Ger-

lari

t

Culpavi,

dv*. Fides cavet, nejmani erant procerá, & immani

culpetur , ne accufetar perfidiz, jftatura.

i

illi , Augufti adventu in

üi

oimnes fidem aliis datam fe

rvant.:

tGallias rerriti , arma pofuerant,

i L me;—&l

Mos de lex; ic "Tazpia & ob- ut Hifpani , q

üi nuper ab Ágrip-

| 'ü'ï,w

deinde

fceema flagitia domanrur , com-[pa domiti , nonnihil

rimuntur bonis moribus, id eft, turbaverant.

lberie, Hifpani

& ,ab lbero

ifcipliná & ftudio virtutis , aci

lécibus. Legem £ulit Auguf

tus;flumine,

de adulteriis & pudicitia.

Condit Sepelit,ïä eíl, rotum

Maculefum nefas — Sic vocat tranfigit.

Tta Virgilius dixit,

frequentiam adulteriorum, que dgm componi, qu

É vox etiam

buri.

dabem & maculam. clariffimis|funerum eft : Plautus com

familiis inufferant.

Ervitem, d. Jungit & ma-

|

3

Laudattur , do*c. Foerming partu

H

ritatvitemquibu fdam arb-oribqs

Herilibus , &fine illaq

ugaü vl.

jevatz laudantur ob filios fimiles l

&uis,

ODAREM iIB Iy,

&o1

Hine ad vína red

itletus $ & alteris

'Te meníis adhibet Deum :

Te multa prece,te profequitur mere

Diffaío pateris ; & latibus cuum

Mifícet Numen, uti Gizcia Caftoríis,

Et magni memor Herculis.

Lengas ó utinam ! dux bone , ferias

Preftes Heíperiz , dicimus integro

Siccl mané die ; dicimus uvidi,

Cüm Sol Oceano fubeft,

duis : tales funt ulmus , popu-|ftoris ; & EHerculis ; id eft

1u8, &C-

laudibus Deorum , & Hymnis

Alreris , de'c. In fec

ündis men-

admifcet laudes Caftoris ,. Gte.

fis, te cum cateris Divis jungit,|de Caftore videlib. 1. Ode 2

invocátque. Sublata, menfa. pri-| Sic ze Diva, dec.

ma, & majoribus ferculis , alteral| - Ferias. Otium , pacämE ferie

ponebatur ; in eáque vulgó|dies fefli , feu vacui ab opere,

poma , uve ac przfertim vi-

dicuntur ; per quos inferuntur

f

num generofius: quo Diis liba-

epulz, victimz feriuntur.

L.

]

bant , & agebant pratias.

Hefperie, Ttaliz.

Ti

Diffufo pareris.

De pateris

lutegro. Recenti, novo , ex

fufo : de. cyatho enim. funde-

d

quo -nondum -quidquam deci-

h

bantinterram aliquid vini, an-jfum , & decerptum eít ad la-

vt

tequam biberent , illádque Diis

borem , & opus; id eft, primo

li

offerebant.

mané.

Popu

Laribus. Privatis cujüfque do-

Sicci. Jejuni.

m 6

I

inüs , & familiz Diis.

Uvidi. Humidi , id eft,

i(mnu

fl

UriGraci. Ut Grecia, me-|coenati, vino iadidi.

Pod-

j

jl

N

M

mor & grata pro acceptis bene.

Ciin Sol , dgv. Vefpere ; cüne

ficiis , mifcet Diis nomen Ca-

Sol Oceano mergiture

bá

g

.

lz

"E

g

.'*X (

&

VN

7

28

N

(iib

s

jv

etiafm

x

"T

n

d

X nid

grlbus

al y

ODE

Q

92

Q. HORATII FLACCI.

! hi t

O JD.E,.Y.

! Ttoas;

1

Precatur. Zdpollinem , ut — faculare mr"mm 4 fe com«

i $d

;

pofium. probet ac. tueatur. Virgines ac pueros , ut

vità illud reciteunt , monet.

| Nelei

1 Urcrcj

Ive, quem proles Niob;:a magna

] NI) lll

Vindicem línguz ; Tityósque raptot

Yo

ibus

Senfit , & Troje propé vi&or alte

My

hu ,

Phthius Achilles,

l

Cateris major , tlbi miles impat;

Dofty.

Fillus quamvis Thetidis marinz;

| ol

l

Dardanas turres quateret ::cmcndä

Dl*lnil [

Cufpide pugnax,

!

llle , mordaci velut i&a ferro

fübtpy

Pinus , aut impulfa cupreflus Euro,

inngi

Procidit laté , pofuítque collum in

Qttfi ;

Putvere Teucro'

Mitetye

Mi

Ille non inclufus equo Minerve

Qtio n

, Divedc.O Apollo! quem filiiinter Gigantes numeratur.

tpulis n

Propé victor. Hectore nimi-

Vg

Niobes fensére vihidicem Iix'lguæ;

magnz, ideft , arrogantis, ac fü«(rüm interfecto.

Yi fj

Phib

ius. Oriundus Phthiá;urbe

Pt

perbz.Niobe, Tantali filia , uxori

Lhe

fi

ii

aliz , Paris, juvante Apok

Amphionis 'Phebarum Repi:

D I

cüm liberos 12. haberet, fex ma

ne , Achillem in ejus templo

i

or,

itrà interfecit.

DT

res, totidem puellas , Latonam iag

T

fpernere aufà erat , quz duos tan-'

"Thetidis. 'Thetis, Dea marina;

tT

tüm edidiffet.

Ulti matrem, Nerei filia.

Anmühm

Davrdauas. Pro , Dardanias ;

i

Apollo, & Diana , omnes liberos:

Niobes fagittis confecerunt: ipsà /Trojanas: & poftea Teucro, pro

Titjr

Niobe diriguit dolore , & in leucrio, id eít, Trojano. Teu-

Uftiy

faxum eft mutata. Ovid. 9. Me- cer Dux fuit Trojanorum ; de

Y

H

L

de Oden 6. libri, 1. & 13-

tamor , qui dat 1lli 14. liberos; quo vi

^j

cüm alii, tantàm 12.

Cufpide. EHaftá immani.

LWC& f

Wa

Tizyósque,. Nominativus. eft, Mordacifti ro,Securi, vel ferra.

Grecus, pro Tityus : de illo; . Equo , dzé. Equo ligneo ,

qui

D aufþ

u

vide lib. 2.Od.4& lib. 3.Od, 4. fingebatur Minervz dicarus à

Vocatur raptor ; quia latonam;Grecis ; pro reditu in. patriam,

(l

Us,ä

fe promiffum,

E D

rapere voluerat , ac temerare: equum-hunc illiá

T

quippe

J!

ODARUM. LIB. IV.

133

Sacra mentko ; malé feriatos

Troas, & letam Priami choreis

Falleret aulam ;

/( [

Sed. palám captis gravis, beu nefas! heu!

TPLA

Neício?fari pueros Achivis

Ureret flammis, etiam latentes

Matris in alvo:

Ni , tuis vi&us Venerísque grätæ

Vocibus, Divüm pater annuiffet

Rebus /Enez potiore du&tos

Alite muros.

Do&or argutz fidicen Thaliz

Phebe,; qui Xantho lavis amne crines

Daunig defende decus Camonz.

quippe pugnaci&bellatrïciDeæ,ztc.ndos olim; ut Trojani eecide-

fimulantibus.

Hine dicitur ab rant.

Ales, in ealocutione fu-

Horatio ; equus mentitus fücra mitur pró aufpicios quia aufpi-

Minerve. Vide Virg. 2. JEneid.|cia proprié ex avium cantu &

AMalé feriatés. Mal& ceffantes,|volatu petebantur; ut fezpé an-

otio intempeftivo, choreis, &jteà di&um.

epulis indulgentes.

Dotlor, d?*. O Phébe! qui

at

Fallever. Fefelliffet, latuiffet:ifidicen peritiffimus, doces Tha-

fye

non fe in equi latebras abdidif-|liam argutam , id eft , re&& ca-

fet;ut Priami aulam & proceres|nentem , fonorá voce przditam,

noctu invaderet.

'Thalia una $ Mufis eft. - 24222

i

Sed,do*c. Ordo eft: fed captis

Xauzbo amte, Duo fluvii fic 42« FH

& expugnatis palàm ac luce,fub.|vocati funt; alter in Troade;

j

Deg fjl

il

audi, Trojanis , eret eorum in-Jalter in Lycia: utra

que regio no-

fantes flammis Achivis , id eft ,|ta fuit Apollini, & amica,

fj

Grzcis, à fe accenfis.

Luavis crines. Solebant veteres

paet

n

Gravis. Durus, crudelis.

inamnibus crines lavare, ut me-

(

Neftios fari.Nondum per ata-|liàs niterent, crefceréntque.

T

tem loqui valentes.

Camene Daunie.ld eft,Mute

j

Aunuiffez,dr'c. Conceffiffet re-|Italz , five, meorum verfuum;

m

busjid eít,fatis &fortunz/Enez,erat enim ortus ex Apulia, in

mures ditos felicioribus quàm|qua regnavitolim Daunus,Tur-

.

Troja aufpiciis

.

hoc eft, an-|ni pater, S$ententia eft :^ fac,

05

nuifset, ut /Eneasuteretur fecun-lut mei verfüs placeant ; decus

dis rebus, &duceret , feu;con-[illis & gratiam apud omnes con-

m

pil

deret muros Roma non cver-[cilia.

; of

N

Leüu.

qt Ui

594

Q HORATII

FLACCT

Lzvis Agyieu,

Spiritum Phosbus mihi , Phebus arters

Npta

Carminis, noménque dedit Pocte,

ficald

Virginum primz, pueríque claris

, Mádi

j

Patribus ortl!

Dellz tutela Dez , fugaces

Lyncas , & cervos cohibentis arcu ;

: volyen

m f

Lesbium fervate pedem, meíque

Pollicis i&um:

! Zolitu

! qum $

Rité Latonz puerum canentes,

j hn i

Rité creícentém face no&tilucam,

| Tv od

| Geyn

Profperam frugum, celerémque pronos

|

| Ciptte

f»wa;,

Levis, lmberbis, qui mala

vobisrecitandam dabo, oBfervæ-

habes Izves.

te; & cantum veftrum modera-

X Gdem

|

i

At yieu. Vocativus eft Grecu

S,i

minié ftrepitu,& concentulyrz,

fignificans eum, qui viis przeft :quam pollice pereutiam, dunm

fomey

id muneris dabant Apollini; fta-;vos verba recitabitis. Vocat au-

ä

UY

| üitelim

tuásqueilliin viis, pro foribustem lyricos numeros , pedes

zdium, ponebant.

Lesbios ; quia primüm funt in-

T gj

fimiventi ab Alezo, & Sapphone,

i, Qua

Spiritum.Ingenium ad Po:

fa&um : impetum po:ticum.

qui nati erait in urbe Mitylene,;

Prime. Primariz,nobiliores.|primaria infule Lesbi.

De car-

Saculare carmen à lediffimislmine Saculari , plura vide in

ueris, puellísque 27. patrimis,

ultima Ode libri Kpodon.

Saná&? , religios?.

l.M

matrimis , id eft, quorum R.

pater, & mater effent fuperftites,

Puerum, Filium.

d

Crefcemzem face. Cujus fax,feu,

If |

canebatur; idque magno duce-

hi

banthonori parentee , quorum[lur

nen crefcit.

liberi eligerentur.

Notticulam.

Dianam, qu£

lirg

Tutela,i?*c. Id eft , vos, qui|poctu Iucet :

quia eadem eft ac

]

Vi

eftis in fide, ac tutela Dianz, Luna. Carmen autem Saculare

natz in Delo. Pueri , & puellz;lrecitabatur , càm Luna crefcere

Atl (

untegàm in matrimonium coljinciperet.

locarentur, erantin Diane fide.

Profperam frugum.

us facit,

Tite;.

utletz fint fruges, quz illarum

Q ,mdm

Delos porró eft infula Maris

|

E

AKgzi;patria Dianz,

&A pollinis.

copiam,& proventum impertit.

t: ;

Cobibenzis.Siftentis ,

& inter-INihil autem fübauditur : fed hoc

Dun [æ[a

"tter

ficientis.

adjedivum à Latinis ita cum

Lefbium,de'c. Numeros,& mo gigncndi cafu ponit

ure

"

&« Celerem in |

ïïmmu, ü

dos Odz fyriez Secularis, quam

Celeremque s

vol-

À

n

P m

ODARUM LI&. IV.

335

Volvere menfes .

Nupta jam dices ; Ego dif amicum,

Saculd feftas referente luces ,

Reddidi carmen ,. docilis modoru-m

Vatis Horati;

volvendis menfibus : Hellenif[eulare , Diang & .Apcllïni gra-

smus, feu, Grzca lecutio.. Lunaitiffimum , ab Horatio vate com-

Zodiacum diebus 27. emetitur]pofitum.

quem $ol uno tantüm anno

Secule, dvc. Exacto fzculo,

Tuftrat; id autem fit : non quiaj& reveliente dies fefles ac fo-

xeverà celerioreft Sole; fed quiallemnes , &c. Vide carmen Sz-

circulum minorem defcribit j|culare, in fine libri Epoden.

quippe terrz propior-

Reddidi. Fideliter recitavi,ce-

Prouos. Qualicitó , & fpontejcíni,

) olfetit

fuà cadentes ac definentes.

Luces.Per fex enim dies noctés-

vmodet

Nupss;coc. Tu,0 Virgo!car|que agebantur Szculares illg

sl

men meum reeitatura (unam al.]feriz.

m 0

lequitur,omnium nomine)cüm| — Docilis snodorum , dc. Poft-

, Tottt

eris olim nupta , dices, atquejquim ab eodem Horatio didici.

9, "

ita gloriaberis : Una eram ex|& nmiemoriz mandavi ejus me-

jn tl

jis, que recitabant carmen Sz-|dos, feu Oden.

T M

;'E

d

"

ODE w 2

y d

dons

L. Manlitm Torquatum adübnrt de vita brevitate,

g

fïugärc nives, redeunt. jam gtamibna campis ,

iu)llsfïïlm

Dl

Arboribásque comz :

gt

v

!

Mutat terra vices , & decrefcentia ripas

Flumina prztereunt :

:

m a L

n g5

u

Gratia cum. Nymphis , geminísque fororibus , audet

d

j qu

Vices. Mutatur,errat gratà vi-|Charites, Aglaja, Thalia, Eu-

" fmï

eiffitudinez pro hyeme ver jam|phrofine; beneficiis, & amicitize

ATT

'habet : anteà iners & frigida jiprzfunt: hinc fine veftibus pin-

U impcf('j

nunclzeta, & aperta eft,

guntur; quiafincera ; & fuci ac

"o

Pratereunr, Infra ripás folitasffimulatienis expers; debet effe

t Ü

eunt ac. defcendunt ; ar&iorilamicitia, & beneficentia: juve-

h

ntuntur alveo.

nes, quia beneficiorum memo-

od

"cfl,,';

Graria, "Tres famt Gratiz,;feulria nunquam debet confenefceres

N

N2

€a-

194

Q. HORATII FLACCI .

Ducete tüda choros,

! Cn&

Immortalla ne íperes monet annus, & almum

Quz rapit hora diem:

(im

iss ver proterit eítas

fe

Frigora mitefcunt Zephyr

i

Intetitura , fimul

!

Non

Pomifer autumnus fruges effuderit ; & mox

| M

Bruma recurret iners,

1 dnfer

Damna tamen celeres re

paranc chle&ia Lunz:

: Lb

Nos ubi decidimus,

! M

Quó plus /Eneas, quà Tullus dives & Ancus,

Pulvis & umbra fumus.

2

: LT

Quis ícit, an adjiciant hodiernz craftina fumme

UT

Tempora Di Superi ?

10 g

ynim

earum una avería pingitux; , duz|Lunam autem praecipu& nomi-

t g

&d nosconverfz;quia duplicem|nat; quiavis ejuseft maxima in.

gun

Yl

pre accepto beneficio gratiam|ea omnia,que é terra gignuntur,

referre oportet , ac beneficium|Ita Lambinus explicat. Damna

Mino

unum duobus compenfare. Ab|porró tempeftatum , Horatius

rl

accipiente gratiam duplicem re-Jappellat Cocleftia , quia Coelum

i li,

]

elm

verti decet.

progkire fzpé fumitur , & pre-

Audei. Que hyeme prodire|cipua mutatio in aére fit. Porrà

Vug

non audebat.

fingulz tempeftates aliquid vi-

C&,q

ii

Immorialia,'c.Ne rem ullam|dentur accipere, & afferre dam-

&ternam putes: ne vitam femper|ni,cüm murantur; ver enim de-

il

duraturam confidas.

finens amittit temperiem fuavif-

Ti

lls ad

Rapir,(o*c. Finitis enim horis,|imnam, eftas calerem & mefles;

dies quaque pratcrit,abfolvitur.jautumnus frages, &c.

hi() (

Prorerit.Protrudit;abigit.

Quo pius, &c. In eum locum,

üny,

Sinul. Statim atque.

in quem deciderunt ZEneas.Tul-

C

Damnasd?'c. Senfus eft: tamen|lus , & Aneus :: nemp? ad In-

Y

Luna , quz celeriter menfeslferos; "Tullus Hoftiliusfuit Rex

ily

evolvit; citó reparat damnum|Romanorum tertius:Áncus verà

inlerg

3

luminis fui Coeleftis, quod pa-|quartus.

Tcrq.

titur,cüm decrefcit; brevi enim

Hodierna fumme. . Ad nume-

hj

fit plena, & integram fuam lu.|rum & fummam annorum, quos

i

cem recipit. Vel: tamen hac|hactenus viximus, quos hodié

W]U(

|

damna temporum , & tempeft:-Inumeramus.Bene Martialis;Sera

Ti

tüm vieiffitudines ; brumz in-juimisvita eff craffina; vive bodie.

?

il mül

cCommoda;&c. reparant ac refar

Tonpora crafítia. Diem craftis

cfi*untl/,una.,Sol,& czteriPlaneta.Inam,

Cun-

ODARUM LIB. IV.

[ ]

ii

Cun&a manus svidas fugient haredis , amico

n

Que dederis animo,

Cüm femel occideris , & de te fplendida Minos

l

Fecerit arbitraría ,

Non , Torquate, genus, non te facundia, non se.

Reftituet. pietas,

Infernis neque enim tenebris Diana pudicum

:4

Liberat Hippolytum :

Nec lethza valet Theíeus abrumpere caro

u

Vincula Pyrithoo.

Jg

Cunéla ó'c. Quz anin/xo &ge-

Diatta,ioc.Quamvis vuigö di-

nio tuo dederis, ea fübtrahes

i

ceretur /Efculapius Hippolytum

prudenter heredi avaro: non ve-|revoc&ffe ab Inferis; hoctamen

Y mom-

nient in ejus manus illz opes;]Horatius irridere hic videtur:

xl

quas in epulas ; in ludum , im-

Hippolytum.Thefei filius fuit,

qgntib

penderis,

qui, cüm amores impios Phz-

; D

Mines. Jadex Inferorum notus.|drz fuz novercz refpueret, ac-

, Is

Arbitria. jadicia: vocat fplen-|cufatus ab eaeftapud Thefeumg

T u

dida, id eft, publica, fuperbajqui filio mal? precatus, Neptu-

) &P;g,

cüm dete pro arbitrio ftatuerit|num rogavit, poenas ut ab eo

j, n

Vulgà arbiter, judex privatus|fumeret. Neptunus , immiffis

T d

eít, quiex zquo & bono litem|phocisid eft, marinis monftris,

erre Uf *

irter diffidentes ortam dirimit|terruit equos , à quibus trahe-

amicé.

ennat

batur in littore deambulans Hip-

mfv

Torquaze L.Manlius Torqua- polytus ; ita ut eum excuffum

tus, ad quem Horatius hzc Ícri-curru& loris implicatum , lace-

n

bit, Confülatum geffit; eodem|raverint.

Mocum:-

anno, quo uatus eft Horatius,

Leibea, Inferorüm. vincula,

Genus. Nobilitas: originem|quibus homines ita detinentur

wl

"n ]

enim duoebat ifte Manlius, ablin Inferis, ut evadere non pof-

d

illo Manlio, qui , quód Gallumlfint.Lethe eft Inferorum fluvius,

interemptum totque fpoliiffet | — Pyrirboo. Fabulantur, Poétz

j

i

Torquati cognomen eft adeptus.idefcendiffe Thefeum ad Inferos

i qume

Reftituet Subaudi, vitz, amicis, cum Pyrithoo ,. utProferpinam

- Infernis. lpfi Dii non poffunt raperet ; utrámqtieà Dite , feu

"quuqs

; ol

€os,quos habebam cariffimos, ab;Plutone , captum 5 manfifse in

jioord

Inferis revocare: quis mortaliumi

vinculis Pyrithoum; folutoHer-

id moliri aut fperare aufit ?

(jb

culis ope ; Thefeo.

nom

(s

N 5

ODE

191

Q. HORATII FLACCI

( Gndes

1 Donart

ODE VII,

| Non

lt q

AAmico mittit Carmina , €9 muneris pretium declarat,

; Doft i

( Md

Onarem pateras, gratáque commodüs ;

Ceníorine, meis zra fodalibus ;

k Non|

Donarem tripodas , pramia fortium

? Ejllh j

; lii

Grajorum : neque tu peffima munerum

| lais

Fertes ; divite me fcilicet artium,

| d d

Quas aut Parrhafius protulit, aut Scopas,

fertd

Hic faxo, liquidis ille eolo:ibus

Solers nunc hominem ponere , nunc Deum,

d

Sed non hzc mihi vis; non tibi talium

& p

Res eít, aut animus deliciarum egens.

Tuyit

h;

Commodus. Liberalis;benignus.lrem amicis , tibi omnium Ea-

Amis q

Die

Solebant Romani Saturnalibusiriffimo largiter optima,

ad amicos munera miffitare: Ho-

Ferres. Àuferres, id eft, obti-

Nu

res , acciperes.'

E

bus

ratius pro munere mittit verfi-ine

culos,

Divite ine, 'c, Si effem dives

maí

Cajus MarciusCen-rerum , quasarte egregiá -extu-

pudi

Cenfor iue.

forinus. Confulatum geffit , an-idit Parrhafius: fi haberem ar-

Quefit

no U. C. 746. Cajum Cafaremytes, id eft, opera , figna , vafa

liini

quz protulit , id eft,

Iu

Auguftinepotem, in Orientem artefacta ,

vel

fecutus, ibi deceffit, o&avo poftlin lucem edidit; elaboravit;

W Que

Horatii obitum anno , vir omhni|palàm fpectanda propofuit, ut

lïUafl I

as

laude ornatiflimus.

-Jartifices egregii folént '; Par-

E

4Era. Leb

:

jetes, vafa, ftatüssirhafius , ( pictor celebris Ephe-

EU

«reas,

finus, zqualis Zeuxidis) aut

6t

Trvipodas. Erant ifti tripodes,Scopas, ftatuarius.

Vocd

ingentes ollz & cacabi , tribus| — Hic. Scopas: ille ,

Parrhafius.

Non

LUA

fulti pedibus: iisutebantur ad! — Solers. Peritus.

coquendas igui carnes, vel, ad| Ponere. Effingere,

imitari pin-

lu

Solers

Tino

renfz ormatum G ufüum , ad|gendo, aut fculpendo.

aquam exeipiendam , &c.

ponere, pro , felers ad ponen-

ii

Grajerum. Homerus maximé|dum ; more Graco.

s

iftis muneribus füos heroas do-

Vir. Facultas, copia, opes:

hd

mat paffim in Iliade.

Res, i»c. Sententia eft: nec tu

Tity ft(

Peffimamunerum. Peffima mu-leges iftis deliciis ; id eft,

vafis,

m 1

orná-

.

mera ; fi ejufmodi munera dona-|(ignis , tabellis delicatis ad

tum

ODARUM LIB. IV.

19

Gaüdäs carminib

us

r

3

carmina poffumus

Donare, & pretium dicere muneri,

Non inciff notis marmora publicis,

dedi,

Per quz fpiritus & vita redit bonis

Poít mortem ducibus , non celeres fuga,

Reje&zqdue retrorfum. Hannibalis minz ;

Non incendia Carthaginis impiz ,

Ejus, qui domita nomen ab Africa

Lucratus rediit, clariüs indicant

Llaudes, quàm Calabre Pierides : neque;

Si chartz áleant, quód bené feceris,

Mercedem tuletis.

Quid foret Iliz,

tum & delicias comparatis; ne-

Ejus qui , &cs Seipionis Áfzi-

que porró eas res concupifcis:cani majoris ; qui Carthaginem

abundat domus tuaejufmodire-& Africam domuit; unde ipfi

bus; & animus tuus eas nonnomen. Major dicitur, id eft fu-

m d

nimis amat.

iperior , five fenior; utdiftingua-

Dicere. Imponere , flatuere/tur ab. Africano altero, qui, cüm

Ifmà

[ €P) j

Neris. Elogiis , inferiptioni-effet Lucii Pauli filius , adopta-

bus,

Notas vocabant , litterastus fuit à filio Africani majoris ,

majufculas , aut verba, in com- & ipfe quoque Africanus dictus.

d&m(*&ä

(

[

pendium, certis notis, ut hodi&- Calabre P'ierides. Ennii verfus,

quefit, impofitis, redacta: qua-;Non ftatuz , non ruina Cartha-

p

J r "

lia in inferiptionibus vifuntur. [oinis; &c. landem tantam Afri-

j ld

,

Per qua , &'c, Qu efficiuntjeano

minori

comparárunt ,

utegregii duces poft mortem|quantam Ennii verfus Afrieano

i "

quafi revivifcant.

majori. Ita explicari poteft Ho-

DPU[WI

Rejettaque , d'c, Et Hannibaljratius , ne dicatur foed lapfus

ént

a*

1

fi Africanum

lr

Fh

àScipionefugatus ,' &ab Italialhiftoriz infeitià

xid

d

reje&tus , id cft, in Africam re-[minorem diceret laudatum ab

trocedere coacus , qui priüsiEnnio , qui, cüm Carthago eft

T

J

Romam Íe capturum, minaba-

incenfa, jam obierat , nemp? an-

tur. Liviusl.28.29.30

|

no U. C. ;86- Ennius, Posta

lucendia, Scipio Africanus;Latinusantiquus , Rudiis, in op-

'm'W'n

, Quf

minor dictus , Carthaginem cc-fpidulg Calabriz, natus; Scipio-

pit, &incendit. Impiadicitur; ni Africano majori carus fuit,

j n

qua contra fidem promiffam ejáfque res geftas fcripfit.

[j Aj

fa. dus fregerat, quod, belloPü-| Preriges, Suprà Od. 11.

picofecundo confecto, compo-

Neque fode*c. Ordo eft: neque

f

fitum fuerat.

qi

tu mercedem tuleris , fi &c. id

ff

N 4

ett,

j

il

P

Q. HORATH FLACCI

Maveriííque puec, fi taciturnitas

Obf(aret meritis itivida Romuli?

Ereptum Stygiis Hu&tibus /acum

Virtus, & favor , & lingua potentium

$us

Vatum divitibus confecrat infulis,

Diígnum laude virum Mufa vetat. mori,

—

Calo Mufa beat,

Sic Jovis intereft

l

Optaris epulis implger Hercules :

Claram Tyndaride fidus ab infimis

Quaflas eripiunt equoribus rates :

Ornatus viridi tempora pampino

N

NT

Liber voeta bonos ducit ad exitus.

l

cv*fi, nullum fructum , nullamftitie amorem , non folüm in

mercedem quifquam 8 rebüus|amposElyfios delatum, fed prz-

LR

praclaré geíftis confequetur, fipofitum etiam — mortuis judi-

libri fileant , quod recté ab illo

candis.

N«

fa&tum fuerit.

J

Bear.Facit beatos homi..es,eos

j

Puer. Romulus, fi'ius Ilig &'ad Coclum evehendo. Beare Coe-

N

Martis: Iltia eratfilia Nuümitoris.

[

lo, ut, beare munere,

Tüti

Vide Florum lib. 1.

Iutereft. Pezfens adeft,

li ,

! Sitacituruitas, ég'c. Si de illo

H

"Tysdaride, Caftor & Pollux

long

fcriptores tacerent : qu4 ! filen-/filii Ledz, cujus maritus Tyn-

megn

tiam ejus gloriz ininicum Gódarus. Lib. t. Od. 3. 4.

Volvi

invidum foret.

' Clarum fédus. Eft appofitio :

Ádriq

Tyndaridz , qui funt clarum

Ereptum. Morti, & ob)ivionil

D

ereptuin.

fidus,

Nautis favere dicuntur

ille ftellz , five erratici ignes ;

lirla

,Firtus. Poteftas, facundia,

lp

Porentium. Praftantium: quiiqui nubibus oberrant, quófque

poffunt bzcedere miracüla.

Diefcaros, feu, Caftorem & Pel-

ÁX 8

[

Divztibes infulis. CampisEly- jlacem vocant. Vide lib. 1.Od. 3.

Ya

fiissquos multi ponebanton infü-

Liber. Bacchus : fic vocatus

Yony

lis Fortunatis, in mari Atlantico.jquia curis animos liberat, Pam-

N

Confecrat. Immortelitate do-Ipinus eft folium vitis, quo Bae-

—

Ticr

nat , & quafi Numen ponit in chus coronatur.

Iu

Volunt enim!

Vota, dc. Prafto eft invo-

campis Elyfiis.

lier

Poétz /£acum , ob infignem Ja- cantibus: reos votorum facit.

liti,

Jü-."irc('

*

LL A

***

Qts «

x* x*

Qitm

*

!

ODE

À

h

LU

Zot

ODARUM E. IV.

ODE VIll. |

Suos pri:m)m verfus ,. deinde poefim universé , poffreme

Lollium , ad. quem fcribit , commendat,

E forté credas. intetituta , qu&£.,

N

Longé fonantem natus ad Aufidum,

Non anté vulgatas per artes,

Verba loquot focianda chordis,

Non , fi priores. Mzonius tenet

Sedes Homerus, Pindaricz latent,

Cexzque, & Alczi minaces,

yiüm i

Steicho.ique graves , Camanz :

[dpree

Nec, (i quid olim luüt Anacreon,

i t

Ne credas , dz'c, Noli credere! — Maeonius. Ita di&us eft Home-

?

mix.fïvfji

meos verfus morituros,

irus, vel à patre Muone vel à pa-

t

Naus ad Aufidum. Ego Ho-tria Maonia, feu Lycia, minoris

ratius. Aufidus eft £uvius Apu-lAfie regione.

l,

lir , que Horatii patria fuit.

Ceequé. Simonidis , $ Cea in-

d.

1j

Longé fonaus dicitur , quiaifula.. Perfarum bella, & Greco-

ii

magno cnmimpetu & ftrepitulrum calamitates , lugubri car-

volvitur ex Ápennino in finum|miae profecutus eft.. De Alezo

Adriaticum.

zi

izp?dicum: minaces ejus ver-

-ehni |

Ber artes,de*.Per Lyricos ver-]fus appellat: quia Tyrannosnon

ficuntt|

fuslatinos, Romanis ante mejrmis tantüm, fed verfibus eti-

gnty

ignotos, & quorum primus arti-|am acerrimis exagitavit. VideO-

ruö[iae

Íex ego fum.

den 10. lib. 2.

&

Socianda chberdis. Ad lyresm ca-

Stefichorigue, — Füit oriundus

n

nenda. Hinc ifti verfus lyricilHimera , urbe Sicilie; multa

Qottt

vocantur.

fcripfit Epieo carmine: laudat

, Pt |

Non ff, &'c. Ordo eft:Etfi Ho-'illum pluribus Quintilian. lib.r.

[IW b

mcrus primas fedes, id eft, pri-lc. 10.

mum inter Poé&tas iocum ob.

Lufit , igc.. Scriptitavit. Ana-

f

tinet; nonideo tainen Pindaruslereon , Poéta Lyricus , natus in

HO

latet, nullo in honore eft; nop Joniz urbeTeo,ufus eft carmine

idcireó jacent alii Poéte ; interiadmodum terfo & eleganti; flo-

quos ego etiam numeruim ali-ärnitPolycratis , Samiorum Ty-

quem & locum obtinebo.

iranni temporibus , circa Olyim-

62.

Eum acino uvam

Pindarice. Sapra Od, r.

pigdcm

N ;

patfa

)

202

Q. HORATII FLAGCI

Delevit stas : fpirat adhuc amor,

Mal

Vivuntque commilffi calores 715 »

/Eolie fidibus puellz.

Non íola comptos arfit. adulteri

DT

Crines, & aurum veftibus illitura

C

Mirara, Regaléfque cultus,

Et comites, Helene Laczna :

Primáófve Teucer tela Cydonio

Ij

Ditexit arcu: non femel Ilios

0l

Vexata : non pugnavit ingens

Idomeneus, Stheneluíve folus ;

*

.

non ferox

Dicenda Mufis przlia

Yin

Hedor, vel acer Deiphobus gtaves; '

Du

Excepit i&us pro pudicis

Conjugibus puerifque primus.

Vixére fortes ante Agamemnona

paffe ftrangulatam obiiffe Pli-

Lacena. Lacedzmoi

Vwia.

dp

"Teucer.. Hunec Homerus ait in

X

pius tradit, cap. 1,3.lib. 7.

Spirat, i.

Amor Eoliz puel-|torquendis arcu fapittis peritiffi-

[o)

lus talis

la, id eft, Sapph:s( qua natajmum furffe. Non ille fi

E

Yl

erat Mitylenz , quz urbs inter

fuit, inquit Horatius. De Teu-

fEolias urbes numerabatur , ut

cro,vide Oden 6. & 15. lib. 1.

Id

Cydosio.Cretenfi. Cydon urbs

ante paffim dictum ) adhuc fpirat

POR MUU E

& quafi vivus extat in ejus verfr-

Crete fuit, ad quam optima

bus amatoriis.

fapittis faciendis nafcebantur

ln

undines,

Calores, Amore Sapphus, fiveiar

tfn

amatoric qucx'clæ

, quas illa

Vexata, Obfefsa, oppugnata.

DT

G

icredidit füis|Trojam primó Hercules obfe-

commifit, & qua

qu

carminibus, De Sap

pho , vide dit, deinde Ámazones, demum

Ts

Od, 10.1. 2.

iGrecl.

Wt

Idomeneus , Stbenelufve. Due

ä

Non fola , d*c. Non folaHe-

Yi

lena Paridem amavit,

ces Grecorum forcffimi ; de qui-

ü

de-bus fzp? Homerus meminir.

Arfit crines. Pvo, amavit

perii. Vel: nonfolaarfitamore

Dicenda MMufts, . A vatibus ce-

lm

Paridis , mirata ejus comites.|lebra

v« 6.

I

bobus. Frater Hectoris ,

comptos crines & cultum , hod

Deip

eft, veítes pretiofas : ornatum|Priarzi filius.

Vide Virgil, 6.

ili

ZEncid.

!

eorporis.

Aurumyigc. Aurum intextum

Pro pudicis, dec. Pro civibus

Iv

pro conjuge: & filiis.

W

opere Phrygio, veftes acu pi |fuis,

Dax fuit pre-

H

ftas , & auro illufas.

Agamermmuonte

(U 1

E

- ODARUM LIB. IV.

203

Multí 5 fed omnes illachrymabiles

Urgentur ,. ignotique longa

Ne&te ,carent quia vate facro,

Paulüm fepulte diftat.inertiz

Celata virtus.

Non ego te meis.

Chartis inornatum filebo ;

&

Totve tuos patiar labores

Impuné, Lolli, carpere lividas ///

Obliviones.

Eít animus tibi

Rerümque prudens, & fecundis

Temporibus dubii(que re&tus,

Vindex avarz fraudis , & ab(tioens

Ducentis ad fe cun&a pecuniz ;

ConíulqQue non unius anni,

Sed quoties bonus atQue f*ïdgs

lt

cipuus *Græcsmm ad Trojam, ge(feratin 'Thrasia, & Galatia:

qu

Il

Kex Myeenarum.

iemcl à Germanis fufus (que

Illacbrysabiles, Indefleti.

clades Lolliana di&a eft) eos

l]

j

Urgentur, Obruuntur eternaj(zpiüs profligavit: ab Auguftg

] e

morte , fepeliuntur oblivionishnodera'or. & cuftos adhibitus

p

tenebris.

eft fno nepoti Cajo Cafari. Vide

D]

j

Sepulre, Ignorate & latentiJVallejum, lib. 2.

p

. Juertie , &c. Pro ab inertia.

Impuné. Mcnon prehibente.

li

BPo:ite enim dativum crebróiPorró hic eft ordo fententiz:

epati !

ufürpant pro ablativo cum prz-[non patiar , utlivide obliviones

pofitione.

V]g")!.

Sic Horatius idemlearpant;obfcurentque, impuné,

5 [

fcripfitin fuis Satyris, 4iflaz fer-inemine injuriam vindicante,tot

demil

10ni feymoerus , pro, àfermo jegregios tuos labores.

ne diftat,

Sententia eft, inter

Rerum prudeus. Tn rebus pro-

viros fortes & ignavos parumffpiciendis, in tractandis negotiis.

, D

D

eíTe diferiminis , &i de utrifque

Dubiis, Adverfis, duxis.

perinde fileatur

.

.

virtus nullisj V'index,de*c.Solitus eos graviter

litteris. illuftrata , | incognita ; fpunire, qui fraudes moliuntur;

parum differt ab ignavia ignots| at avaritiz fuz fitim expleant.

I5

& mortua ; parum intereft ab

E* abflinens , de'c. Qui poteft

Jll, [

alius vixerit ignavus & mo»|fe abítinere à pecunia , que

tuus fit; alius fortis & genero-|omnia ad fe ducit trahitque. |

füs, fi non laudetur hic, fiille] | Coufulque, &?c. Tuus non eft

W lbnïs

]o

non vituperetur,

uniusanni Confulatus ; id eftjtu

non tantüm ,Confulatum unius

]j

anni

g

Labores.Lollius maxima bellai

$64

. HORATÍI FLACCI

u

C

dex honeftum ptatulit utlli, &

;

ejecit alto dona nocentium

T

Mv

Vultus & per obftantes catervas

Di

Explicuit fua. victor arma.

Non polífidentem 'multa vocaveris

Q

Y

Re&é beatum: rediüs Occupat

Nomen beati , qui Deorum

Munetikus (apienter uti ,

15

Durámque callet pauperiem pati ;

Qi0

Pejífque letbo fagitium timnet :

Non ille pro caris amicis,

)

10

1ior

Aut parrià timidus. perite.

1ig

anni fpatio definitum geris , utjneribus corrampere.

[

Per obflantes , dec.. Adulatio-

Wt

cateri ; fed toties es Conful, &

iftius Magiftratus. officium ac|nes , munera , largitiones; qui

Ál

muinusgeris, quoties tuusani-Ifunt judicum hoftes.

Yi

Wle

mus, bonus & fidus judex , id| Armae. /Equitatem , conftan-

eft, inftar zqui judicis , lone-tiam , fidem : his enim pugnat

ftum bonum prafert utili; altojudex, his vincit. Explicuit ar-

vultu, &c, Fuit autem Lolliussma , id eft , viam fibi armatus

N

Conful. 2nno U. C. 733.

aperuit , fine clade.

Álrovultu, Erecto vultu,ocu-

Nen,dec, Non re&é vocaveris

lj

lo irretorto.

beatum,qui multa poflidet.

Noceutism. Reorum : qui Pejüslerbo.Magis morte:mori

tuam integritatem ftudent mu- mavult , quàm peccare.

1

—

o6pDE x

P

VLz;gurinum adamaonet , ejus pulchrimdinem brevi

Mi

effe perituram.

:

N

j Formofus adhuc! & Veneris muneribus potens;

D

Infperata tux cüm veniet pluma fuperbiz,

O Formofus' érc. O Ligurine! igitur eft : quando tua faperbia,

Vm

qui adhucformofuses, & feroxitive tua illa forma, quz tefu-

ht

ob Veneris munera, nemp? pul.Iperbum facit, abierit , te defe-

ruerit, &c. Vel, per plumam,

lii

chritüdinem, gratiam , &c.

LY

Cion veniet , &?c. lMis rebusicanos, aut, barbam intellige ;

!

ilu

dicuntur plumz venire , quzquibus forma deteritur ; Gílos

J!

&volant ac fugiunt. Sci)fa/s;æcatis obfcuratur,

ï

h

Deci-

ODARUM LIE. IV.

iej

Et, quz nunc humeris involitant, deciderint comz,;

Nunc, & qui color eft punicea flore prior roíz ,

Mutatus Ligurinum in faciem verterit hifpidam ;

Dices heu! (quoties cein fpeculo videris alterum

Quz mens efthodie, cur eadem non puero fuit 9

Velcur hisanimis incolumes.non redeunt genz ?

Decideriut, S'em'o ayulfz; feeadem non füit mihi puer

nes vulgó funt calvi.

mens,quz eft hodie mihi feni

Nunc,i&'c. Ordo'eft: quando|Cur voluptates & cztera ludicra

color tui vultus , qai eft nunc[non fügiebam tunc , ut modóà

prior, id eft, potior ; pulchrior.[fugio ?

:

flore pugicez;hoe eft; purpurez|

Vel car,év'c Vel quare non re

roíe, mutatus, te in aliam faci-|dit mihi ferma priftina, & inte-

em, nemp? hifpidam, & pulehrajeger florénfque vultus, mihi, in-

mutaverit.

Yi«

quam, his animis predite , nem-

;qi

Alrerui. Ita mutatum ab illo]pé , probitatem amanti » Con-

qui fuéras olim, ut alterum tepc-jtemnenti volaptates ?. Caftos

nà effe credas.

enim ornat forma,

at

que impro-

Que men; , dec. Diees : Curibos dedecorat,

] pugmf

[

!

m

ODE X.

/

at

",

Pbyllidem imvitat , ad watalem Meconatis, domi fst ;

«umor

feflis epulis celebrandum.

St mihi nonum fuperantis annnm

E

Plenus Albani cadus ; eft in horto;

Phylli , ne&eodis apiium coronis,

Eft hedere vis

*

j

Multa , quá crines. religata fulges,

Ridet argento domus

ara caftis

af

Vin&a verbenis avet immolato

Albani. Vini generofi , quod'dcbant ad difcutiendos vjni fu-

W[b]'&,

in montibus propé Albam nafce-Imos , & arcendam ebrietatem z

:N lr

batur,

funtenim herbe ille humidiores.

qde

Hedere vis.Copia multa: eft mi-

Ridet,do?*c.. Vafis argenteis or-

nam

hi vis hedera;qua hedera erinem|[aata fplendet.

ligey

habens coronatü fulges, qua ca.

Caflis. Puris, religicfis , ex

&ot

put foles coronare cum dignita-Imore facrorum pofitis.

se.Apium & hederam valere cre

Verbenis, Verbena eft herba

quam

u

206

Q. HORATH FLACCI

Spargier agno :

N

Cun&a feftinat manus; huc & illue

(

Nic

Curfitant mi(te pueris puelles

Sordidum flammz trepidant rotantes

]f

Vettíce fümum.

K

Ut tamen. noris, quibus advoceris

Gaudiis; Idus tibi funt agendz ,

Di

Qui dies menfem Veneris marinz

/£

(

!

bi

Findit Aprilem:

Jure folemnis. mihi, fan&iorque

Pené natali proprio ; quàd ex hac

Mi

Luce Mecoenas meus afiluemtes

Ordinat annos,

4

lire

«

aperit 5 ac

lir,

quam circüm aras fpargebantipeftas terre finum

facrificaturi ; quà coronabant frugibus rebüfque

cateris ' gi-

friri

Vocat mri-

MWit

aras ipías.

ignendis favet.

D

Aver, d. Imbui & refperginam Venerem ;

quia Venus à

T

fanguine agni immolati cupit , po.tis dicitur nata 6 maris

uma.

mit

geítit.

AT

Th

Manuus. Famulorum turba.

Findi. In duas partes propé

Puelle.Ancillz.

Tl

equales dividit. Idus enim in-

Thl

Sordidumis*. Flammz cumjcidunt in diem menfis cujusli-

bet 15. vel 1 j.

Veli

ümpetu evolant in caminum ,

&lt;

rotantes fordidum & pinguem

jure, éc. Eft ille dies mihi

— Ó—

lb ]

fümum in tedi vertice. Indicat]meritó folemnis ;

& propé fan-

&ior meo die natali ; quiaex iilo

L

lautam culinam,

Wi

Quibus,do*c. Quod feftum tan-|d

ie Mecoenas ordinat, numerat

Mb

or

dine fuos annos, affluentes , id

q

to gaudio celebratura fis

EE

Men[ein Veneris. Menfe

m Ve-ieft, alies aliis accedantes : quia

"

Atiy

neri facrum.,

Eft autem Aprt

lisInimirüm eft dies ejus natalis , à

ls

Vencri faeer ; quia verna tem-quo anni inchoantur.

T

O.DE XL

Pirgilium ad Conam vocat,

hjb

t

Am vetis comites ; que mare temperant »

Impellunt animz lintea Thracie :

i

red'.dunt.

Mare temperant, Mitis , & frigore procellis;

»

sptum navigationi, fugatiscum, — 4uima Thracie,

Ven-ti mol-

101€$5

ODARUM LIB. IV.

2O7

jam nec prata rigent, nec fluvii firepunt

Hybernà nüive turgidi,

Nidum ponit Ityn flebiliter gemens;

Infelix avis , & Cecropiz domus

fÉtrernum . opprobrium ; quod malé barbaras

Regum eft ulta libidines.

Dicunt, in tenero gramine, pinguium

Cufítodes ovium carmina fiftulà ;

Deledántque Deum., cui pecus, & nigri :

Colles Arcadiz placent,

*

Adduxére fitim tempora , Virgili

.

liores, quiab Orienteflant, ebifThraciz. Ille cüm Philomela ,

eít Thracia ,. ut Italiz opponi-forori Prognes, vim attuliffet ,

tur,

Anima fep? pro-flatu &jiPregne íuum $ Tereo filium

at

ii D*

fpiritu ponitur ; unde, vegrorum|ltyn epulandum ipfi Tereo ap-

anime. Sin autem velis Zephy-|pofuit : quo cognuito , "Tereus

i f

ja?

ros hic fignificari , *quia ferécüm ítrido ferro in uxorem

flant verne tempore , ac füntinvolaret, illa converfa eft in

P n

mitiflimi ; dicentur Zephyrihirundinem.

Thracii,refpectu Orientalis ma-;. Cecropie domus.Athenienfium

d

ris, cujus ad Occidentem eft Reg

n

iz familiz:quia Cecrops fait

"Ehracia ;

Zephyri enim funtRex Athenienfium primus,

T d

venti Occidentales ;; & fenfus — Mal? ulza. Filium füum ene-

s mb

erit : Zephyri, ab "Thraciaflan- cando :

molli5s ulcifci potuit.;

tes, impellunt naves fibi oppofi-

Regum. "Terei,

o fü*

j

tas, nemp? in Ponto v, g. Euxi-

Deumscui,dec. Pan

a,Faunum.

no,mari Cafpio, & Carpathio ;jArcadia regio eít

pume

Graciz j| in

cne

quz maria Thraciam Occiden-|Peloponnefo ;

€X qua in Ita-

talem habent. Qauid fi legamusl'iam venire P

an , Februario

6

.y.m

anime Tbrofcie * Eft enim "Thra-menfe,

sicebatur.

nmüi !

i

Vide Oden

Ícias, ventus Occidentalis , &i14. lib. 5,

Favonio vicinus.

Nioeri colles, Utbrofi,

Liutea. Navium vela.

Tempora. "'empeftas jam cali-

Rigent. Gelu & frigore obfita.

dior. Ver, in Italia, interdum

Turgidi,ioc.Non funt ampliüs

calore vehementi eft infeftum,

hybernisnivibus turgidi; quare

Vel, tempusconz, tempus fe-

non ftrepunt.

rotinum, cüm per diem totum

Tufelix avis-Hirundo, Progn?;abund? collecta fitis cft.

filia' Pandionis .Athenienfium

Virgili.

Í

Po.tarum princeps"

n

Regis, nupferat Teree , Regilfuit, 1

À.

oratii amicus,

CalHi-

u $

WCS)

HORATII FLACCI

[

us ducere Liberum.

;:: pfc[ï um Calib

?

Nprot

Si geítis, juvenum nobilium cliens ,

| Milce-

Nardo vina merebere:

1

Nardi parvus onyx eliciet cadum,

tlque

Qui nunc Sulpitiis accubat. horreis,

Wur(

Spes donare novas largus, amaaráque

ïfi I)

Curatum eluere efficax. — ——

eu

Ad quz fi properas paudia, cum tua

Velox merce vení,

'J(fmm

Non ego te mels

Jj

lmmunem meditor tingere poculis ,

Plená dives ut in. domo ;

Tij

Verüm pone moras, & Qudium lucri ;

Apothecis,:

Calibus.Cales;urbs Campan'g;] ^ Sulpitiis borreis.

eujus ager vitibusfelix: hine vi-|quas Sulpitius Galba extruxerat,

.UZ 4

aum Calenum.

& locabat.publicà; ubi merca-

Pl

Ducere. E patera: haurire. |tores condebant vina, merces,

!

Suveuum , &c.Drufi, & Tibe-&c,

rii, Liviz filiorum, & Marcelli,

Accubar. Quiefcit, fervatur,

ex Augufti forore geniti, qui| Spes, ée'c. Qui poteft prolixé

ere

j lul

ejufdem Augufti poftea filiusdare fpes n«vas , & curas eluete.

adoptione fuit, caterorámque| .4mare curarum. Pro, amares

|

nobilium & doctorum; qui Ko';curas.

m frequentes erant, adolefcen /

d

qua , dec.. Si i eupiditas

u

f/'vini mei & epularum tangit.

tum ;'à quibus unguenta ej

" Q"Mn

modi, muneris loco , data ef

ls

7l

"Tua merce.Onyche tuo & nar-

"t

«jdo, que vinum meum quahà

facilé Virgilio poterant.

0 qu

Cliens.Qui te illis dedifti,quo?

emere debes, ,

ï*l&ïünfera

obfervas, colis, &c.

£

v PEmmunem. Nihil afferentem,

lig

fl

A'.'.guü

Nardo ,d?*c. Id eft, dabo

fv,i, nil contribuentem. Non dabo

Tülire

num, fitunardom, boceftun |vina, nifitu quid etiam des.

m

uentum énardo confe&um, af£| "Tingere.Made facere;proluere,

"r hj

feras.

Solebant enim , - ut fzpe

Pleta, Locuplete ; lautiffimas.

Pittty

diximus, undi.& delibuti ac-

Lucri. Virgilius non contem-

//I,r,

cumbere.

nendas opes fuis verfibus colle-

&t

]lurn ad feriben-

Merelere.Emes,obtinebis à me.|gerat ; quz res i

['(II)

Onyx. Vafculum ex onyche,

dum acuebat.

Adde,quod ftu-

^f,

ldinm & bonz artes eruditorum

RUT

lapide pretiofe factum.

nen ea

tj

Elicies. Adducet; perfuadebitllucra dici poffant. Ta:

? l&

mihi, ut addüci jubeam eadumivox oceafionem quibufda

m de-

L

QU

Md

oölm

jntegrum, &c.

dit fufpicandi Virgilium hunc,

L

1 qm

ODARUM LIBER. IV.

209

Nigrorümque memor , dum licet, ignium,

Mifce ftultitiam confiliis brevem :

Dulce eft defipere in leco.

ad quem fcribit Horatius,non ef-!

Srultiriam. Yta vocat hilarita-

feMaronemPoéram fatis notum,!tem folutionem:

7

» & liberiores,

fed unguentarium quemdam, ut fit in vino, jocos.

z

£

ejusdem, atque virgilium ; no-!

[7) "J 1

7üs. Prud;ntiæ, rebus fe.

minis.

iriis gravioribus oceupationibus,

Tgnium, Rogi; mortis. Nigros| ' In 7oco. "Tempeflive , oppor-

vocat ignes;id eftfuneftos,triftes tuné.

»

A

OD'T' XX

-

Tiberii de Rhatis villoriam celebrar , &$ Aurufli anfpiciss

at felicitati acceptam vefert,

;orhew

(lb

Uz cura Pattum,; queve Quiritium,

m

Plenis honorum muzeribus, tuas

sU

Augufte, vietutes in zvum

Per ütulos, memorésque faftos,

ii

if

4Eternet ? O ! quà Sol habitabiles

J(is :!uä-*'

lllu(rat oras, maximé Principum,

nem legis expertes Latinz

f0 mlimi

Vindelici dédicére nuper,

; Cupiäiüï

Quecura , &c. Sententia eft: fingulis annis geftarum conti-

ænt:ih

Senatum , propulámque Roma-;nent.

g

num , quantumvis curz ftudii-] ZEreraer.In confequentia fzcu-

; "I th

queconferat, ad meritos hono-:la propaget ; aternitate denet,

res Auguíto decernendos, id

uem.dsgc.Cujus fortitudinem

Wem»

, 60

prazítare tamen pro dignitatel in bello , & felicitatem fensére

nunquam poffe.

vindeiie? "Eft autem iífta fyn-

T

Petvum. Senstorum.

taxis Gracajnam Grzci v.g. pro

| TOWN'

Quiritium.Caterorum civium.

feio ; quengn fit illa urbs, di-

mdæmh

g

I'Ienis, &c. Statuis,triumphis,| cunt;fcio illam urbem, quanam

fl

titulis, & faftis; quiomnia ple-

fit; pro, didicére hoftes, quid

!

J al

na fünt honoris ac dignitatis.

Auguítus Marte poffer, ejunt,

Jj

p

f

i

3

u

Tirulos,, Elogia, infcriptiones|didicére Auguftum, quid poffet.

ibferiptas flatuis , pilis lapi-

Legis. Imperii, dominationis,

o

deis, &c.

"

na

Vindelici, Vide Oden 3. bujus

Faftos, Suntcommentarii, feu

lib£i.

f v

Con-

22

codices , qui inemoriam rerum

Nupeg Anno U. C. 77 8.

Íule

[

aTO

. HORATH FLAöCI

Snd.

Quid Maite peffes : milite nam tuo

Y

Druíus Genaunos, implacidum genus,

Brennóíque veloces, & arces

Alpibus impofitas tremendis,

Sic t

Qui

Dejecit acer, plus vice Gimplici ;

Major Neronum mox grave pralium

Commifit , immanésque Rhetos

ä

Aufpiciis pepulit fecundis,

Uf

Fera

Spe&andus in certamine Martio,

Devota morti pe&ora liberz

Quantis fatigaret ruinis ;

Ttto

(Indomitas propé qualis undas

Tula

Exercet Aufter Plejadum chqro

[

lo

fulez. Indicem Odarum , qui

Rietos. Nune Grifones, & vi-

eft Chronologicus.

cinos quosdam populos , Helve-

D

tiis & Bavaris finitimos,

Tntor ;

Drvfus.Multa de Tiberio hic,

Witef

ypaucula de Drufo refert , quem

Aufpiciis. Deillis di&um an-

Ode 3. pluribus laudárat, Hzc|t

eà, Ode 12. lib. 2.

an agit

£ota pen? vi&oria Drufifuerat;

Secundis. Filicibus. Res profpe-

j Utem

rz dicuntur fecundz , quafi quz

] 'ühtg

qui contra Vindelicos & . Rhe-

| Jühenr

tos cum exercitu ab Auguftolfe

quantur conatus noftros , qu£

aniffus , anno ab U, C. 73 9. bel-

nobis obfequantur.

di; &l'

Spe&andu: , &'c. Dignus qui

Bs

lojam prop? confecto, adjuto-

Af

gem fratrem Tiberium , & glo-

fpectaretur. Juvabat,operz pre-

xie fecium acceperat: isautem tium erat,

fpe&are illum inacri

?

N P(ï():

ne fe przteritum doleret; modó

pugna , qui

bus ruinis, quantá

Nündis

Jaudatur.

iftrage, fatigerat , vexaret , de-

U'Jiberi

Genautos,

Brennos, Vicini erant bellaret, pectora devota , id eft,

i fe devoverant

lg ig,,

Vindelicis, fub Alpibus.

homines , qu

'T*NJOS iqu

"Tremendi. Vel propter hofti-

morti liberz , hoceft, qui vove-

Aüty f

,deliberatum habebant, po-

Ti

lil

um ; quiarces illasobtinebant, |rant

feritatem 5 vel propter m

onti- tiüs mori retinendo libertatem »

nf

um altitudinem.

vàm illà perd

itá,vivere; hoftes,

fsfhmi

Plus viee fenplici, Plus quàm qui

fe morti devoviffe vid

eban-

Ri

tur,

modó ea effet libera ; modó

[

RU

femel, fepiüs; multis praliis.

Qu

Major Nerouum. Cl Tiberiusine

fervirent.

uoh

Nero, qui Drufo fratre major

Exercet. Vexat, agitat.

an

t

erat,annisferé quatuor, De Ne-

Aufler. Ventus Meridior . ..

dT

ronibus, acde iftis duobus pre-[& fevus.

nam,m

cipu?, di&umanté eft, Ode 3.

Plejadum , d.

Plejades ïum

ÓDARUM LIBER. Iy.

2x1

Scindente nubis:) impiger hoftium

Verlare turmas, & frementem

Mittere equum medios per ignes, —

Sic tauriformis volvitur Aufidus,

Qui regna Dauni przfluit Appuli,

Càm fevit , horrendámque cultis

Dilaviem meditatur agris: amém^ Y

Ut Darbarorum Claudius agmina

Ferrata vafto diruit impetu ;

Primósque & extremos metendo,

Stravit humum fine clade victor$

Te copias, te confilium, & tuos

Prabente Divos,

Nam tibi , quo die

(0[155!&":*-

flellz feptem inter Arietem , & |altera pars Peucetia dicitur. Su-

ls ,Hfhï

aurum; alid voce Vergiliz di-

prà Od.4.

«untur , & Atlantides.

Ita dit-

J

Prafluit, Ideft, przterfluit.

du d

pofite funt in orbem ; utchore-

Uz barbavorum , d?c. . Eftal-

m agitare videantur. Procellas|tera pars comparationis : fic

i.Rü?[.u(F )

autem & imbres terris inpor-|velvitur Aufidus, ut Claudius

tant, càm oriuntur, & occidunt. | Tiberius Nero Barbaros diruit ,

h th p

hincnubesab illis dicantur fcin- |&c.

^

10[)[05101:: E

di, & rumpi , càm nempà . in,

Perrata. Quibus erat lorica,

plavias folvuntur,

jpit

& galea à ferro.

operd p

Impiger vexare, Eft Hellenif-] Merendo/Trucidando.SicVirg.

junint

mus, pro , impiger , ftrenuus, in| Prexzma queque tetit gladio.

in qüi ;

wexandis hoílium turmis.

De

Szravir, Hoftinm cadaveribus

Cl. Tiberio Nerone loquitur.

texit,

3

x w

yotd» i

Per igues. Quo hoftes in Ro-

Siueclade. Suorum militum z

Tanos jeulabantur ; pugnabant)impun?.

jerrtii

) qlllh'aïe'

enim fzp? telis igne armatis ac

Tuosdec. Auxilium Deoranm

miffilibus,

tibifavenium prebentem. Ine-

gb l

j

Tauriformis.Comparantur tau-| perstores Legatisfuis Deos pre-

ol

[i,v,

)

ris flumina;ob impetum & quafi| bere dicebantur ; quia bellum

li

i f/yv

mugitam fluctuum : itaque cum non gerebatur aufpiciis Legati,

j m

pl

taurinis cornibus pinguntur;for- |ied Itmperatoris , feu, Ducisab-

té quia olim Achelous

b tauri |fentis.

l

ytite

forma eum Hercule'pü

gavit.

Nam tibi, do*. Probat rem

Regna Dautii, Apuliz partem]à Tiberio ben& geftam aufpiciis

Q

unam,in qua regnavit Daunus :| Augufti , & Numine Deorum

i

P

Q a

illi

lg

hi

N

212

Q. HORATII FLACCI

Tf

Portus Alexandria fupplex,

Nlisc

Et vacuam patefecit aulam,

1

Fortuna luftro profpera tertio

Belli fecundos reddidit exitus,

4 Ten

Laudémque, & optatum peractis

H

Imperiis decus atrogavit.

f; Dural

i

Te Caiiber nón anté domabilis,

Medáísque , & !ndus, te profugus Scythes

Miratur, ó tutela przfens

ii |

Italie ! dominzque Romz.

]

1

Duos

DI

couceffit Tiberio optatum de-

1 Gl'rabup

slli faventium ; quia eodem die,

quo ante annos 1 $-ingreffus era:

cus , quibellis graviffimis Dux

Nils

Anguílus Alexandriam , victi:

ab Augufto conftitutus, &à mi-

[ fiem

tny,

Antonie & Cleopatrá , eodem

litibuslanperator de more appel-

"Jiberius felici bello. Rhoetos

latüs , tandem fummum trium-

Mf

Tiirimg

profligavit ; adeó uriidem Dii

phi honorem adeptus eft.. Im-

huic duplici vi&orie prefuiffe

peria eniin eo fenfujpoffunt ac-

tv

smeritó viderentur.

cipi, nempe pro bellis fummo

ftáy

Quo die.

Anno U.C. 71 ;,.pri"-

cum imperio adminiftratis.

ttiongy

Cantabev. . Hifpaniz populus.

Tur

di? Kal. Sept.

[

1

J

Vatuain. Mortuo Ántonio;vi-

Vide Oden 8.lib. 2, & ». Indi-

CritO

cem Odarum, adannum 728.

Àij

& Cleopatrá,

Luftro tertio. Anno poft deci-

Eandem füb Augufto felicitatem

htis

mo quinto, id eft, U, C. 75 8. Lu-

publicam pradicat, Ode 4.hujus

ftteny,

libri.

firum , eft fpstium annorum

03,7)'9

quinque:quo fpatio exacto,Cen-

Nonanutàó , de?'c. Quià nullo;

Dftgg

ante Cafarem; vinci potuerat,

fni

foresluftrabant , & recenfebant

Urbem.

Medusque. Parihis quorum

| 'ïnig&l

Rex Phraates Romana fipna:,

Reddidit. Quaficádem & con-

dictá die reprzfentavit Tibetio,

Craffo quondam erepta, Augufto

reddiderat, anno U. C. 734.

&tque]adcó tibi, victoriau dc

Rhoetis.

Indus.Porus, Iludorum Rex;

Laudemque,doc. Et arrogavit,

Augufti & Romanorum amicis

id e(t, attribuit, afcripfit , con-

tiam, pacémque «er legatos ex-

ceffit, laudem G optatuim decus,

petierat, anno U. C.734.

H

hoc eft, vi&toriam; triumphum,

S;yzh:.r,&*opulusEuropæScp?cn-

Yi

dmperiis peractis ,. id eft, Ti-

trionalisincola. Scythe; Daci,

Sarmatz, Geloni , alique rulti

berio, qui tü

mperia & juffs

populi Barbari , partim Augufli

[

fcliciïc.r peregerat: vel, Fortuna

ln

äl'mlf

m

ODARUM LIBER. IV.

113

Te fontium qui celat origines

EE

*

Nilásque , & Ifter

3

te rapidus Tigiis,

Te belluofus qui remotís

Obttrepit Oceanus Dritannis;

Te non paventis funera Galliz,

*

H

Durzque tellus audit. ]

beriz ;

!

Te czde gaudente

s, Sicambi,

Compofiis venerantur armis,

armis fuerax;t domiti, partim tanniam promitterent, Remoti

legatos illi miferant de

pac

nao

. appellantur ; quia Orbem Ocea-

Protugos vocatScythas , ideít;]no Britannico finiri à Septentri-

aunt

errabundos.

one Veteres putabant,

Gallie, Gali ab omni 2vo

fimis Dit

Nilus, Fontes Nilidiu igno-

IS,&;"R:

ti fuerunt, & adhuc forte la-|periculi & necis contemptores

tent,

fuére.

o

ymttinm

. Ifler. Alio nomine Danubius,

Zudit. Veneratur, paret,

máximus eft Germaniz fluvius,

^erie, Hifpaniz ,fic didie ab

1 gü. lu

ofont t

&b Occidente in Ortum fluens :|Ibero flumine. Duram vocat,id

erat Auguíti tempeftate, Septen-left , patientem laboris, vinci

Jis n

t )

trionalislimes Romani Imperii.|difficilem,

Tigris. Armenie fluvius , ab| — Sicambri.Germaniz populi;ad

ippa

celeritate fic di&us.

T

Rheni oftia. Illi Augufti in Gal-

Belluofus. Belluis ; id eft, ba-|liam: adventu, & virtutis ejas

p "

j

lenis , & aliis id £enus monftris,|fama territi, arma pofücre , &

Ícatens.

s

gä.hu;ü

pacis leges ab eoaccepére, Vide

Obffrepir. Aluit cum ftrepitu.| 2,Indicem Odarum.

l!i æ n»;hï'

Briraunis. Angli ultrà ad Au-

Compofizis, Simul & uno con-

guífum legatos misére ; qui ejus

fenfu abje&is: vel ; uno inloco

youneth

; o

in fide & poteftate futuram Bri.

|

pofitis, tranquillis & feriatis,

u Lg"f

;m,A'ASL""""

ODE XIII,

j

Ti*

nlb

4Ausufli pacifici lawfe.r.

Hobus volentem przlia me ldqui,

P

p

Vié&tas & urbes, lucrepuit lyrá,

pr

Ne parva Tyrrhenum per equor

e If

que

j

Iucrepuit, d*c. Leviter percu-

Ne parva, dv'c. Ne res meis vi-

,

tiendo melyra, monuit ne ,- &c.|ribus impares aggrederer ; ne

3

lR.

214

Q. HORATII FLACCI

^

-

: ib

Veladatem, Tua, Caefar, atas

Cl

Fruges & agris rettulit uberes;

Et figna noftro reftituit [ovi,

Derepta Parthorum fuperbis

WNot

Poftibus : & vacuum duellis

J i

Tanum Quirintelaufit : & ordinem

Re&um, & vaganti frzna licentiz

Injecit , emovitque culpas,

Et veteres revocavit artes,

L

| |ntr

Per quas Latinum nomen, & Itale

Cievére vires , famáque, & [mperi

Porre&a majeítas ad ortum

Vitty

Solis, ab Hefperio cubili,

l

3

Ex ordiuein, dec.Mores in de-

(inftar nautz,quiexiguá fcaphá

OU

procellofo mari, quale eft Tyr-

terius lapfos, & ab recta virtu-

rhenum feu Tufcum , fecom-

tis via velut aberrantes emenda-

hi

i

xuitteret) prxlia triumphósque

vit; ordinimque recum rebus

.

Es

Cefar, tuos canerem; fed poti-

omanibus induxit

*,

eámque li-

lit,

Qs ca, qug pace confecifti , felici-

centiz, velut frznum , injecit.

Ph

tatem, quam tua ztas omnibus

LegitLambinus,evagnuzi, &ex-

lu

attulit, &c.

plicat , extra vaganti j licentiz,

Wucas,

Noffroovi. Capitolino;cujus |extra ordinem recum vaganti,

dinem non fervanti,

N

f

in templo vexilla hac repofuit|or

H &C.

Caíiar.

Enovit. Expulit. Sic Virgil.

A

IT

Derepta, Detracta.Vide Indi-l6. Zneid. 'Arma omnia reüis

loitq

cem Odarum Chrónologicum, emover ; id eft, fübducit, aufgrt.

ad an.731.

Aries. Frugalitatem , jufti-

*Püglfan

li,

Peflibus, 'Tem pliä.

tiam, Fidem.

Daellis. Bellis : quafi bellain

Ingeri. Pro, Imperii,

u

Produda, ampli&-

Jty

eo templo lhabitarent ; quibus| —Porre&a.

LU

pulfis pax fuccederet.

cata,

*

Ad ortum, i?c. Ab Occiden-

ttnf

gamn, dec.Erantmülta. Jani

[

templa Romz ; unum in primis,

te, ufque ad Orientem , Orbc

Elif 0R

quod Janum Qairini;feu Romn-|toto.i

ET

li, vocabant, à Romulo zdifica-

Hefperiorcubili. Sol enim oc-

tum, quodflagrante bello aper-|cidéns videtur dormitum con-

]

I

AU

tum erat ; confecto , cleufum.lcedere[in,Oceanum Hefperiure,

Iilud bis Auguftus, pace abiqueli

d eftj, Hifpanum , five Atlan-

Md

fe-

conftiatá, claufit.

[SE]

ticum , ab Hefpero, f*kellar

ODARUM LIBER. IV.

11$

Quftode rerüm Ca(are, non furor

Civilis, aut vis eximet otlum;

Non ira quz procudit enfes,

Et miferas inimicat urbes:

Non; qui profundum Danubium bibunt;

Edi&a rumpent Julia ; non Getz,

Non $eres, infidive Períz,

Non Tanaim propé flumen ortí,

Nófque & profeftis lacibus & facris;

Inter jocofi munera Liberl,

Cum prole , matroniíque noftris,

Rité Deos priüs apprecati,

Virtute fun&tos more patrum duces 5

Lydis remifto carmine tibiis,

sinde

i vt

rotina ; aut ab Hefpero , Atlantis lationem pacis, &colloqnii de-

fratre, fic appellatum.

cepsum, peremerant.

cmenii'

Rerum. Orbis terrarum.

Tanaim.Dividit Tsnais Euro-

bïs

Eximet. '"Tollet , perturba-

pam , & Afiam: circa illum ha-

:

j

bit.

bitant Scythe, & Tartari, qui

Procudir, Fabricatur.

minores,five Precopenfes appel- &

n

N

Inimicat. Redditinvicem ini-

lantur.

Is

d

smicas,

Profeffis , de'c. Diebus non fa-

l yggäu )

Nen qui, ic. Germani , Da-

cris, quifeftos precedunt.

ci, &c. Porró ifte fluvius prop?

Inter, dec. Inter vina,

« W

fontem, Danubius vocatur : me-

Priüs, de'c. In fecundis menfis

j

dio incurfu;ufque ad oftia, Ifter

Deos precabantur,libabant vinss

l] Wü

&c. Vide Oden 4. hujus libri.

j

sppcllantur.

Edi&a.Leges ab Augufto latas.

Virtute funttos.Cum gloria,&c

Augaítus appellatus etiam eft|virtute mortuos ; vel virtutis of-

Julius ; quia in nomen;& fami- |ficio probé functos.

h Bmp12

liam C.Julii Czfaris adoptione

Lydis, &?'c, Mifcentes iterum

u

tranfierat.

atque iterum hymnos & car-

]U

Ge:e.Populi feroces inScythia| mina cum tibiis Lydis : alternís

an],

Europza, propé Thraciam;Daci |canentes, nunc voee, nunc tibia.

etiam dicti.

TibizLydz, feuLydig, que» -

eim

SeresPopulusOrientalisprop? Inam fint, vide Oden 14. lib. 34

m C

Indiam.

& o&avam libri Epodon. Qui-

j

ia

Infid,QuiaCraffum,per fimu-| dam fufpicantur Lydias cafdecm

LA

iku'l Ó

216

tO. HORATII FLACCI

Trojämqïzc, & Anchifen, & alms —

Progeniem Veneris canemus,

effe, ac Phrygias ob vicinitatem |rium , Neronem, Drufum , &c,

utriüsque regionis.

qui omnes, per /Encam, à Ve-

Progemiem Venuerir, — Jolium |nere ori

-

gincm ducebant.

Cæfarcxg ; Aüguftum , "Tibe

IB

i

ä&ä

,

SNM

E

A

$

dUX

9N

$

d.

hll

NN

)

II

Ü

44l

:

"

-

[

Qu

.

N

N

BN

^

i

.

I

A Es

N

VAY

T

D

N

a

R

3

2

);

(

d

än

N

N

Y

EAN

&

Àn

——

OE

I

,

4

"

'l

J

z

W

b u

[

£

u

Z

)

li,

,m

A

E

i

dj

ANT

7

j

UP S

3

d

:Nxxf

Qu

N RI

s

(

L5

)

ftlp*[

Y

"

Íni

gï

M

'S)w

$

i

lol

XXQ

Wino

l

p»M

At

[

Ver|

!

AT

Tty

Itj

hj

Q, HO-

Á

M*vc

g2 ( o) 6

217

Q, -HORATII

FLACCI

N

jl

E PODON

LIBDRIUN

ODE

I.

:;

Offert fe Mecenati ad bellum Aiacum profetlure,

f

Bis Liburnis inter alta navium,

Amice ; propugnacula,

Paratus omne Czfatis periculum

g

Subire, Mecaenas, tuo ?

Quid nos, quibus te vita fit fuperftite

|

jucunda ; h contia, gravis 2

!

Y

Utràmne y.ltü fex!cquumur otium,

Non d

dulce, ni tecum fimul ?

An hunc laborem mente laturi, decet

Epr»(laz' Eft genitivus piwu—

lericres, & ad curfam expeditz,

lis, à voce, Lpode five Epo-.

àLiburnis,

Íllyrici populis, aut

dus:i4ievocarür verfus minor,invente , aut plurimüns ufuür-

qui o»ajorifubjungitur , & quafi

p(*t"&?.

fupercanitur;id quod Graca vox

Aa ium propugnacula, "Tales

Íonat; ita ut fententia non fit|v

cat Antoniinaves , qugz ut ait

bfoluta in majori verfu , fed

Horvshb 4.Cap. 1I. turribus,

minori finiatur, quafi claufula.

& tabulatis allpv.nr , caftello-

E — 721 77

Hinc nemen huiclibro facium,

rum;& urbium fpecie, non fine

utliber Epodoruim ;fiveEpodon.

gclmtu maris , & labore vento-

diceretur; quia primz illius O-

rum, ferebantur.

de conílant alternis ejufmodi

Quid nos'Subaudi, faciemus :

verfibus b: "vvnb' s.

velrefer ad ea , qua fequuntur:

161J;L/ C.

9 Mecoenas!

Ei 'gone,6

quid nos? Utrünpine otium per-

ituruses ad b»llum ; & exiguis

fequemur?:

navibus eam vaftis illis Arttonii

& coutra.Si tu fa pexfïcs non fis,

navigiis pugnaturus ?

Utrumne , d?c.. An lentus hic,

Liburnis. Sübaudi , navibus.

& otiafus manebo, ut jubes?

L

Naves Liburnz crant naves ce-

An buuc, d. Ordo eft

an

O ;

I

d

18

Q. HORATII FLACCI

Quá ferre non molles viros:

N

Feremus

& te, vel per Alpium jugs,

Inhofpitalem & Caucaíum,

$i

Vel Occidentis ufque ad ultimum finum,

Forti fequemur pectore,

Roges, tuum laborem quid juvem meo,

imbellis, ac firmus parum :

Comes minore fum füturus in. metu,

li

[j

Qui major abfentes habet,

Ut allidens implumibus pullis avis

hf

k

Serpentium allapfus timet $

a

fit, auxilí |

Magis relidtis ; non , ut ad

Ti

Latura plus prafentibus,

——

Yd

Qür

Libenter hoc, & omne militabitur

II

Bellum, in tua fpem gratiz :

Non ut juvencis illigata pluribus

d

Atatta nitantur meis ;

[l

Pecáfve Calabris, ante fidus fervidum,

d

m

Lucana muset paícua :

q

laturi fuinus hunc belli laborem, Refpondet ? Equidem 1e parum

f

eà mente , quà ferre illum de- juvabo prafens ; at minüs tibi

bet vir minimé tisnidus ? Vide-,timebo.

[

Cemes. Si tecomiter.

lo

turjocari ; parum enirm fortis

[

habebatur.

Statim refpondet:

U: affidens , ' »c. Ordo eft :

Nos veró illum feremüs, &c.

T

quemadmodum avis, que pullis

Ing

Alpium. Alpes Galliam ab Ita-

incubat, timet illa quidem &l-

lia dirimunt.

lapfus & incurfiones ferpenti-

Qu

1magis timet ,

[

Caucafum. Eft mons Scythie :|um : ateostamet

& abfens ; fic

vocatur ZzPofpizalis , id cít, non reli&is pullis ,

habitabilis, nemp? ob glaciem|ego;

&c.

Ut

&nives, Gc.

adfe. Quanquam fit prz-

Sinum. Sinus eft pars maris , |fens; licét ineubet nido,

in terras medias excurrens

hiec

Militabitur. À me.

Intua, éc. Tug erga mebe-

fignificatur Hifpaniz littus , vel

Africe , eirca montom Atlan nevolentiz retinende Gaugen-

tem, quoterrasfiniri putabant|dz ftudio ; non pramii aut mer-

Romani;neq

ueenim aliàs ultrà| cedis confequenda fpe ductus.

norant.

PecüfveCalabriss de'c. Calabria

Roges , d»*é. Forfan à me pe-je&Ttalieregio ; magis vergens

tescui tibi füm nfui futturus, &c. in Oricntem &Meridiem, quà

ua

EPODON LIBER.

219

Nec, üt fuperni villa candens Tufculi

Circza tangat meenia,

Satis fupérque me benignitas tua

Ditavit ; haud paravete.

uod aut, avarus ut Chremes, terrà premam;

Difcin&us aut perdam ut nepos.

Lucania ; folebant autem viri

Caudens. Candido & nitenti

divites, gregum paícua 1mutare,

lapise ftructa.

& aliis uti hybernis , aliis eftivis.

Haud paravero. Noneas opes

Non ut mei greges rranfeant,

mihi quzram anxié & parabo,

ante zflatem, à Lucanis pafcuis

Chremes. Senex avarus , ab

"Terentio fezpé inductusin fce-

ih Calabria : perfidusenimfer-

vidum intelligitCaniculam;que, | nam.

càm oritur , :nagnos calores af-

Premam, Defodiam, abdans,

fert.

Difciuctus. Dillolutus, ganeo,

Nec uz,d?c, Non militabo hoc

Solebant antiqui zond veítem

:bellum , ut villam in agre Tuf-

colligere & precingere , ut ad

culane poffideam, quz exten-

agendum etfent expediti : quod

datur & conrinuetur ufque ad qui omittebant , aut. negligen-

moenia ipfius urbis Tufeuli. Vo- itiüs faciebant; ii fufpicione iner-

cat Tofculum. Cireezum ; quiaïtiælabcra!*;ant.

trüm

fuit zdificatum à T'elegono Cir-:

MNepo:. Significat ea. vox ali-

Ti

ces& Ulyflis filio : quam Ur-;quando libidinofüm hominem

bem alibivocateaniob rem Te-|& prodigues : quia pueri patre

legonijuga parricide, Cireza|mortuo , cüm in avi tutelam

"

QER

moenia poffant exponi de Urbe|veniunt , evadunt ditioluti

"

pl

inora masis Tyrrheni pofita ;jfunt enim avi patribus indul-

m

quam Circejosappellabant,àCir-'gentiores ; & à pueris metu

pl

€e condita.

paterno folutis facilé contem-

'meg;

nuntur.

Superni, In collefiti.

n

XX

u

N

N

Xxf//

a

.ä

DAT E

£

sJ

.

eN

À

NS

N

N

QU

yt

p CU

U

ä*«—

-föï

NU

LU

J

],En.

2

EEE

:j

294

qr

m

i

o

e

m

i

TRETRXTTRN

nm"sm

kl

1[06]';

)qulm

U

$*

ÓDE

21e9

Q. HORATII FLACCI

V*A

ODE

TH,

"Alphius feemer atu , qtm/i' artis fua perta[us , laudat vi-

tam vuflicamy mox tamen ad ingenium À inflitu-

tum redit,

") Eatus ille; qui procul negotiis,

Ut priíca gens mortalium,

i

Paterna. tuta bobus exercet. futs,

Solutus omni foenore ;

l

Neque excitatur claffico. miles truci $

P2

[

Neque horret iratum mare

j

Forámque vitat, & fuperba civium

Potendorum limina,

h

Ergo aut adultá virium propagine

//

D

Altas maritat. populos ;

)

Aut, in redu&a valle, mugientium

Profpeétat errantes greges;

Inutilé(que falce ramos amputans,

Feliciores inferit:

Paterua. Ávita, non pretie!

Adulta, d&c. Ramos viSum

;

conduca.,

i

jam grandiores adjungit & fo-

Ai

fm*sm'pro ciat arboribu

saltis , àquibus fu-

tj

Soluzm,&c.Qgi nec u

Prepagó, eit pro-

mutua pecunia exigita

b zlio,'nec'fïineamur.

eai cuiquam debet: qui neque'pl'i

$ vitis vetule palmes , qui

tn

gitur , id eft, fingitr

u&im-

dat foenori ,, neque accipit in;pan

Din

g

uoram altero fümma invidia mitt

iur in fcrobem , & adis

eft; in altero fumma mifeiia.

radicibus aliam

vitem producit

n

Claffico. Baccinarum ad arm

a|novam ac recenterm.

vocantium fono & figno. Claffis

Mariiat, Ulmi , populi , &

[

arbores, càüm vitem juvant

exercitum fignificat aliquande, :alig

h

tum navalem, tum etiam terre- j G fuftinent , fiu

ntquafi foecun-

tüi

ldz illius fructibus ;

quz per fe

flrem.

Tis

Forumque vitat. Etlitibus ca-

|funt fteriles,

a

ret.

Redut&la. Semota,disjancta.

D

Limina.Quz à parafitis &adu-;

Profpetiat.Procul fpectat.

[

latoribus teri folent. Non captat:

Evrrantes, Pafcentes.

Feliciorcs Fertiliores ex arbore

favorem divitum & mobilium;

h

€0s &deundo; falutando, &c.

ln'zellieri decifos,

Preffa.

H

EPODON LIBER.,

221

5 d

» « Aut pteffa putis mella condit amphoris,

'9 Aut tondet infirmas oves,

)

J

)

Vel, cüm decorum mitibus pomis caput

Autumnus arvis extulit,

"

Ut gaudet infitiva decerpens pyra,

*

Certantem & uvam purpurz,

Z25

Quá muneretur te;Priape, & te, pater

Sylvane , tutor finium !

?Libet j4cere modó fub antiqua ilice,

Modo 1n tenaci gramine,

L

x7

S

abuntur altis interim ripis aqua ;

Queruntur iu fylvis aves ;

Fonté(que lymphis obftrepunt manantibus ;

Somnos quod invitet leves.

At ,. càm tonantis annus hybernus Jovis

]

[]

D

Imbres, nivéfque comparat;

Aut trudit acres hinc & hinc multa cane-

l2*

Apros in obílantes plagas :

Áut amite lévi rara tendit retia,

Prejfa. E favis expreffa.

rum Dens; Sylvanus veró, agro-

Puris. Purgatis, finceris,

rum & fylvarum.

i

lufirmas.O ves multis fünt mor-

Finium,Limitum, quibusagri

if

«bis obnoxiz, qui ingravefcunt , |finiuntur , &ab aliis feparantur.

lil

nifitempettivé tondeantur,

Tenaci.Quia multis fibris&ra-

tü

Decorum, doc,Maturis frudi-

dicibus terrz ficmiter adharet,

qu

bus quafi coronatum ; fic enim

futerim. Dum ipfe jacet íub

II

pingebatur.

arbore, autin gramine.

d

Urgaudes ! Quantá voluptate

Queruntur. Canunt.

at

affcitur!

Oblirepunt, d?c.Strepitum edunt

In[tiva, Ex infitione nata ,|eorum aquisleniter fluentibus,

n

adeoque gratiora,quàm quz fuá

qu2 res ; qui ftrepitus, fomnos

u

: Kpontenatcuntur ; quód videan-

molles & lenes inducit, affert.

jl

tureffe przmia & fru&us labo-

Tonanzis. Procellofi.

[ f&

ris atque indu(triz.

*

Aunus bybernus. Hyems; tem-

Parpure. Eft indandi cafu

H

ipeftas hyberna.

uvamde colore contendentem

Sfovis. A&ris.

cum purpura.

Comparat. Adducit, colligit.

Qua muneretuv, Quam tibi,

Plagas. Retia denfiora , ma-

T

pro munere , offerat,

Iculis ar&ioribus diftincta.

Amire, lft ames , furca qua-

Priape. Erzft Priapus harto-—

dam,

li

(-lf

Q. HORATII FLACCI

ä?æf'urdïs edacib

us dolos,

Sb

Pavidámque leporem, & advenam laqüeo gruem,

)9

Jucunda captat przmia.

h

Quís non malatum , quas amor curas habet,

- 3Hzc inter oblivifcitur ?

Qgöd fi pudíca mulier in partem juvans

Domum, atque dulces liberos,

(Sabina qualis, aut perufta Solibus

Pernicis uxor. Appuli)

V

Sacrum vetultis extruat lignis focum,

Laffi füb adventum viri ;

Claüdénfque textis cratibus letum pecus,

Diftenta ficcet ubera;

Y

Et horna dulci vina promens dolio,

Dapes inemptas apparet :

)

Non me Lucrina juverint conchylia,

?

Magííve rhombus, aut fcari,

dem, bacillum teres & politum,

mulieres ; quia erant in primis

laboriofz & fedula.

quo retia fuftinemtur.

Rara. Laxioribus foraminibus

Sacrum. Veftasfacrum,velDiis

texta.

Penatibus, quorum ftatuz circa

Advenam. Quz exalia reg

io. |focum erant pofitz.

ne, nempé frigidiori, in calidio-

Sub adventum.Panló antequam

1

vir domum fatigatus redeat.

g

rem Italiz partem advenit:pere-

E vimine z

grinam, tranfmarinam.

Texris cratibus.

[U

feptis vimineis.

li

Sucunda premia. Appofitio;qui

hi

turdi, lepores, grues, fant dul-

Difleuta, Plena.

cia laboris & aucupii przmia.

Siccet. Mulgeat.

À

Horna. Ejuídem[anni.

li

Quis nou , &o*c. Quis imter iftas

occupationes, non oblivifcatur

Inemptas. Natas domi , non

fi

facilé malarum curarum, quas|comparatas p

ecunid.

Non me, z.

Ordo eft:non ma-

amor habet ?

?

Jupartem.Pro faa parte:hec eft

gismejuverint, me dele&ave-

rint, non mihi profectó crunt

(

autem pars & cura mulieris, 'ut

rem domeíticam procuret, in-

gratiora conchylie, id eft; pifces

terim dum virlaborat foris,

conchis inclufi, ut oftrea, &c.

fj

Lucrisa. Ideft, capta in lacu

[

. Perufla Solibus. Nigra, ob fa-

dorem colledum ruri, dum|Luctino , qui eít i

n finu Bajano;

contra Puteolos , prop

$ lacum

li

opus facit fub dio,

Peruicis.Velocisagilis,ftrenui:, A

vernutn.

Rhembus. Pifcis atus, G ma-

D

Laudat pe/rtö Sabinas & Apulas

tghi

m

EPODON LIBER:;

223

Si quos Eois intonata lu&ibus

2

,

Hyems ad hoc vertat mare:

Non Afra avis defcendat in ventrem me'umg

Non attagen Jonicus

jucundior , quàm le&a de pinguiffimis

Q;:

Oliva ramis arborum,

Aut herba lapathi prata amantis, & gravi

Malvz falubres corpori,

Vel agna feftis cxfía Terminalibus,

Vel heedus ereptus lupo.

Has inter epulas, ut juvat paftas oves

Videre properantes domum!

Videre fetfos vomerem inveríum boves

Collo trahente$ languido !

Pofitósque vernas, ditis examen domus,

Circum renidentes Lares ]

n

Hec ubi locutus,&enerator Alphius,.

jam jam futurus rufticus ;

J

gnitunc pretii ; ut &fearus,

ravi, Diftento: alvo pigrz

du

Si quos,i?*c. Si quos fcaros hy

J

g

oranti.

ems, id eft, aliqua procella, zuzo-

Teorminalibur. Erant Termi-

w4f2, id eft, càm tonitru in-nalia, fefta Dei Termini, qui

!uzm

gruens fluctibus Eois, hoc eft; limitibus agrorum przfidebat z

':M :

Orientali pelago, verzaz, impel-lcelebrabantur IX, Kal. Mar-

lat, &recipereífe ad mare Ia. |tias.

lum cogat. Nemp? fcarus,in

Inverfut», Supinum,

Afiz, Grecieque littoribus (Co-

Vertas. Servos dominatos :

lumella tefte lib. 8.) frequentif-! Pofzor, accumbentes ad men-

funus erat ; nec. inde in mare,fam, vel affidentesfoco: aut mi-

n

"Tyrrhenum fabibat, nifi tem-|niftrantes,

m

peítate propulfus.

/,);/H Va

Examen. 'Turbam.

T

Afra evis. Gallina Numidi-| " Circim, de'c, Circa domum ni-

H

€a,

j

tentem & mundam

vel, circa

j5

4itapem. Quidam "gallinam|focum , ubi erantLares. Erat

fylveftrem Afiaticam, aliiperdi-|focus in media culina; & circa

cem effe volunt.

m

ifocum erant ftatue Deorum Pe-

n

Jonicus. Ex Jonia, Afiz pro-

fngtïum; quas nitidas, id eft, ter-

vineia advectus.

fàt & prob? cultas vocat

circa

j

Lapatbi, Lapathum , five tu-|focum autem ruftici ordinc pofi-

m

mex, falubris herba,

ti vefcir folebant,

Re

T

2234

Q. HORATII FLACCI

*

Omnem relegit Idibus pecuniam

3

d

Quarit Calendis ponere,

lao

Pe

,Qy&w't, d. Oltendit, quàm

loc

Relegir.CoHegitä debitqribus

e

:lb'.

apaud quos eam magno Íoeuo:

'evi poenituerit hominem bo-

£

$e

collocaverat ; ut feilicet agros ( |ni confilii; qui , pauculis diebus

| Nec

rufticam füppellectilem cotupa- interjectis , fententiam mutave-

i

raret. Legitur etiatg, redegit.

rit& quzfierit Kalendis five ini-

Idibus. ldibus , & Kalend's|tio. fequentis menfis ; ponere,

N g

« n

id'eft, primo & medio menfe,|hoc eft , rurfum locare (oenori,

lnar

redactam ante dies quindecim,

pecuniam colligere folebant äl

debitoribus.

nempé Idibus, pecuniam.

:'ïïl:ra

ODE. ll

li

Allium deteflatur ,. quod imjrudens , vimm apud Meca-

1

.ttatem comaret , qu[tzverat.

)'ï?atur:

D) Arentis olim fi quis impià manu

iM

Bs

Senile guttur. fregerit,

L

"ent

Edat cicutis alliuro nocentius,

T,«

O dura rpcül)mm iiia !

UE SSNES

Ims) a

?

Yàtür

nid hoc'véneni ízvit in przcordiis

*

-

XCert

Num viperinus his*cruot

fï-'iïfe,')

'"Inco&us herbis me. fefellit 5 an .malas

Aerrin

l

i

"

Canidia tractavit dàpes?

lif,

ld

Ut Argonautas przter omnes candidum

IUY.

Edot. Cicuta eft herba frigi-

Ur, Poftquam.

Argouawias, Erant ili viri

A][FO

diffimifneci , adeóque peftiferi,

T

AC

»

rcules ,

Legunt aliqui, edir, pro edat, fortilitni , Tefon ,

Wi

Thefeus , &c. qui utvellus au-

RUT

antiqué,ut dzm, pro, dem.

Mefforum. Qui talicibo vef-reum exportarent & Colchide,

Fþhqü

.

H

cantur impune.

navim Árgo, a qua ncmen tra-

iuCe.

Quid boc,drc.Quid koc venenixére, eonícendcrünt. Dux to-

RI

m

Vlye

eft,quod genus veneni,quod ma-, tius expeditionis erat jafon; qui

3l

]à me habet,&unea torque vifce-| ab avanculo (uo Pelia , juvenis

(itany

ra? Quafi allium venenum effet. ( ploríam 2

? ferente, &ab' eo

W u

übi metuente , miffus fuit in

lt

Fefellir. Latuit, fugit.

"

X

Int

xæp

Canidia. Venefica.

Colchi

1

5

ut

ibi peritü-

V I

Ut

"

"Iva&avi. Ut illis a(pergeret] ^»s; Medase umcnarm-krvatus

d

virus,

€

Lj

A.

A

d

4

P t

EPODON LIBER.

22.

Medea mirata eít ducem,

Ignota tauris illigaturum juga,

Peruoxit hoc Jafonem

.

.

I

Hoc delibutis ulta donis pellicem,

)

Serpente fugit alite.. —

g;wh

v

Nec tantus unquam fiderum infedit vapgr

]

€nt

Siticulefe Apuliz

Nec munus humeris efficacis Herculis

i

p

Inarfl; z[tuofius,

D

Mirara eft , *c, Unum pre ab ferpente alito, id eft, ab alatis

czteris Árgonautis amavit.

ferpentibus, & avolavit. Non

Touvis, d9c. Aureum vellus

aliam ulcifcendz pellicis ratio-

!

à tauris duobus ignivomis fer-

nem invenit, quàm fi mitteret

vabatur:quos ut Jafon domaret,

ei veftesallio tinctas,

illum Medea certis herbisac vc-

Donis. Vefte, coroná , moni-

nenis perunxit ; quz ut vim ha.

libus, quz Creontis filiz deferri

berent majorem & prafentio-

Medea jufferat.

rem, addiditillis, ut ait Hora-

Siderum vapor. JEftus creatus

üus,allium: : eftenim hzc ejus

à vaporibus, quos Sol & alia

rnatura , ut venena efficaciora

fidera colligunt à terra. Vapor

& certiora efficiat

Ita illius d;-

idem fzpà valet, qued calor.

ritatem oftendit, fine quo, etiam

Munus. Palla, indufium,

acerrima venena languidiora

funt.

Efficacis. Laboriefi.

Eft autem hic-ordo : ut

Hervculis.

Neffus Centaurus

Medca mirata eft candidum du-

Dejaniram , Herculis uxorem,

€em , perunxit illum hoc allio,

abripere cüm vellet,euna Hercu-

ilipaturum, ideft,ut illigaret,

les fagittis interemit: ille, utne

ut imponeret juga tauris indo-

inultus periret, veftem , fuo fan-

;:.n:ii

npaitis.

guine, qui przfentiffimi veneni

Ignota juga. Aratrum , quod

erat inftar, imbutam, Dejanirz

nunquam paffi fuerant.

[j

dat ; quafi valeret hec munus ad

Hoc, i?'c, Eadem Medea , pel-

Herculis amorem ita Dejanirse

licem fafonis , nempe Creufam,

adjungendum, utnunquam ali-

five , ut alii volunt, Glaucam,

am amaturuseffet, Vix induerat

Creontis regis Corinthi filiam,

pallam hanc Hercules, cüm toto

J

0

(quam;tfpretà Medeá, Jafon aima-

corpore deflagrare ceepit ; quo

reoccoeperat) ulta donis. deli-

igne pauló poft extinctus eft.

butis, id eft, imbutis, tincdtis

Inarfg bumeris, In huineris

[

arfit,

f

hoc affio , fugic iücurru tracto

P

ODE

1]

$215

Q. HORATI FLACCI

$d

OD E. IV.

—

f

À

Menam , Pompeji Magni libertum , infetlatur,

pis & agnis quanta fortitó obtigit,

LU

Tecum mihi difcordia eft,

Ibericis perufte funibus latus;

Q

Et crura dura compede.

Licét fuperbus ambules pecunia,

Co

Fortund non mutat genus.

[

Videíne,

Sacram metiente te viam

Cum bis ter ulnarum togá,

j

Ut ora vertat huc & huc euntium

pitg

Liberrima indignatio ?

f

(

"

tb

Sortito. Fatali neceffitate , na-

à cin Eques Romanus , deinde

bitd

militum 'Fribunus creatus eft.

Jusn

turá.Quippé certas propenfione:

animalia fingula nafcendo for-

Idem tamen poftea, Octavie re-

IV

ul

tiuntur. Ádde quód fors ponitur

li&o , rediitad Pompejum

f&pb pro fato, & certa rerum

tenspore videtur hecOde fcr

li

Confule 2, Indicem Oda

fim

conftitutiorne, qu& ànobis non

endet.

AMetieute, d?*c. Ironic

Tüy

m

ge

Ilericis fuuibus.Quia ' parfum

dente compofito gradu

optimum ,ex quo fiebant funes,

Sacram, cumtoga, cu

ma

]

fünen

(id eft, cauda) fex ulnas lonum

Tj

ab Hifpania petebatur: vel;quia

Menasfuerat Ibericum manci-

eft.Sacra via ita dicta eft à maxi-

(ptm

ium.

mo Romz templo, nempe Jovis

u

Perufle, t Qui latus habes

Capitolini, quó ducebat : item

D)

peruftum, concifum loris. Servi

àfacris , fupplicationibus ; &

W l

)

enim fzpé vapulabantà domi-

triumphis ; qui per éam in Ca-

ä

KUUIW

nis : iidem compedibus vincti

pitolium deducebantur.

m

Ora vertat ,dzc. Ut cives hue

Áiny;

opusruri faciebant.

Fortuna, d9c. Non facit for-

& huc euntes , ultrà cítróque

M

commeantes , inteora conver-

-

^Xcibi

zuna felix ; & potentium gratia,

ut fervus non fueris. Ille Menas;

tant,& fuam indignationem prz

g

11

fe fer

ant

8nt z

?

* epalàm dicant-Sectus

!

n f(

poft obitum. Pompeii M

e

à quo donatus füerat lib

elldles,

flagellis, &c.

lan,

Pompejum filium feeutus eft ;

Excitatur hic ani&li

' Dïcxm'

Iudignatio.

mox ad Auguftum , belli civilis

affe&tus in éos , quibus bené eft

N

xeliquias perfequentem, defecit;

immerehtibus & indignis.

Triumn-

"

"ar

: ]

EPODON LIBER,

2fy

4

Se&us flagellis hic Triumviralibus,

PrSconis ad faftidium,

Arat. Falerni mille fundi jugera,

)

Et Appiam mannis terits

Sedilibüíque magnus in: primis Eques,

Othone contempto, fedet?

uid attinet tot ora navium gravi

Roftrata duci pondere

Contra latrones , atque fervilem. manum;

Hoc, hoc Tribuno militum?

Triumvimlz'bu;-.T riumviriCa- nes 14. five gradussinde retrà,

pitales , tres erant judices, qui fepofitierant Equitibus, eorüm-

judiciade fervis & libertis exer- que duo

primi Tribunis ; quos

cebant: Pretor autem cognofce- inter Menas numerabatur.

bat de criminibus civium alicn-

y

H

Orbone. conrempre, .. Quia L,

ücïnig

jus nominis & loei,

Rofcius Otholege fanxerat , ne

Praconis , &*v Cüm aliqüis

l

quis libertus,sut libertinus,fede-

wublie? peenam luebat, adde-retin r4. primisordinibus, Tà-

batur preco, qui füpplicii cau-/men Auguftus Menam in Eque-

fam ediceret,czteros adimoneret, ftrem ordinem cooptaverat , eí-

Tam fzpéautem Menas fe&us|que jus aureorum annulorum

flagellis publicàfuerat , ut pre-,dederat * quod Horatius diffi-

coner delafsáffet.

Iu

mulat; nifi fort hec fcripferit,

Falerni. Ubivites, &fegetesantequàm ille hune honorem

optimz , in Campania Romana. adeptus effet.

]i

Appiam. Subandi, viam, per| Quidarrinet , éc, Quid con-

m;]av:

quam in fuum predium Faler- venit tot naves , roftris zreis

t j

Ü

nun) itabat,

Huie vie Appius inftrüctas, rantà. mole duci in

)uf s

jin

(qui poftea czeus eft appellatus) latrones, & fervos, (quos Sextus

nomendedit, quàd eam lapide Peinpejus, bellum inftauransin

Ü

firaviffet. «

»Wfsrl

Sicilia, contra Auguftum arma-

Maunis.Equis parvulis, & ve- verat) fi hie, hic Menas, pira-

locibus.

a

itarüm 3ac fervernm princepse

Sedilibusque, do*c. Amphithea-

"Tribunus eft militum , & unuse

j

j

trum]locus erat, inquo fpe&a- primariis ducibus exercitüs ?

bantur Indi : ejus pars theatro Fuerat Menas pirata, Gcfervus,

proxima , Orcheftra dicebatur;|

Ova naviuin. Proras ; anterio-

& add'iäaScnato*ribus erat:ordi- respartes,

du "

Iniï *

P2

ODE

P

z2&

Q. HORATII FLACCI

| hp

ODE. V.

! n

Puer à Canidia diré interfl'&;w.'

| äïk

T ó Deorum ! quisquis in Corlo regis

Terras, & humanum genus,

EU

Quid ifte fert cumultus ? Et quid omnium

Vultus in unum rme truces?

l

Per liberos te, fi vocata partubus

Hl

M

Lucipa veris affuit :

l [

Per hoc inane purpure decus precor,

l

Per improbaturum hzc Jovem ;

Quid ut noverca me intueris ? Aut uti

[ ü

' .. Petita ferro bellua?

4

Spg

Wt hezc trementi queítus orc conftitit

hm

Infignibus raptis puer ;

At

Qu

At ó4i'c. Pueri voces. Ar,fer-| Adde, puód veneficz ille fzpà

| i

itehy

vitiracundie, &perturbationi |fimulabant partum; ut infantuli,

j « 1

fignificande. SicPriamus, ubi|quos ad vencficia domi contrie-

Yeft

filium interemptum vidit, 4;|bantaliunde abreptos;ab iis edi-

I

gibi pro. fceleve , exclamat , év'c. |ti putarentur;& ne Cenfores,aut

('Olpl

Virg. lib. 2.En. ODii/ inquit|vicini, requirerent, unde effent

dun

puer » quicámque in Coclo eítis, |illi pueri.

M.at

unde terras hoiminésque regitis,

Purpare decus,. "U'ogam pre-

Tir

xros teftor, vosappcello.

textam purpurá fignificat , hoc

Winen

Quid iffe , d»c. Quid fibi vult|eft , limbo p

rpureo infignem;

|— duj

07

tumultus ifte ? Videt veneficas|quam pueri ferebant ufque ad

D

tumultaantes puer,&in fe unum

annum 17. quo fumebant viri-

ln

irruentes.

lem. Vocatinanem &inutilem;

lü'( eün

Te precor.Canidiam alloquitur,|quia , quamvis effet nobilitatis,

Qs

utprincipem eeterarum : Oro|&innoxie atatis nota, immó

Titen

te, pro tuo erga tuos liberos|& cuftos, (ut ait Perfius Sat. $)

D

amore,ut alteríus quoque liberis|ipfum tamen à veneficarum irg-

Eu Yü)

parcas.

'manitate non ferváffet.

I

lerer

Sivocatad9c. Si veré mater es:

Perita. ferro, Percuffa : ferz

2

'*Wldal

fiquos filiosaliquando peperifti. jà venatorihus i& faviunt.

Vtrt

juno Lucina invocabaturà par-

ConfHitir. In medio pofitus'eft,

Ü

rurientibus.

Infiguibus vapris, "Toga pre-

L

| Ena

hl

Veris partubus. Legitimis,)non texta, & bulla detractis. Erat

I'*Iglf

adulterinis,& inceftis; legitimi bulla, corculum quoddam, vel

ani

enim partus magis diliguntur.Jaliud quidpiam id genus , pue-

H

ro-

R.

EPODON I,IBIgR.

219

Impübe corpus, quale poffet impia

.

.

Mollire Thracum pecora

Canidia, brevibus implicata viperis

Crines , & incomptum caput,

Jubet fepulchris caprificos erutas,

Jubet cupreffus funebres,

Et unda turpis ova ranz fanguine,

Plumámque no&urnz ftrigis,

Herbásque, quas Jolcos, atQue Iberis,

Mittit venenorum ferax,

Et offa ab ore rapta jejunz canis,

Flammis aduri Colchícis.

At expedita Sagana, per totam domum

Spargens Avernales aquas.

rerum collo sppendi folitum, ad|à veneficis maximé adhibebag.

dignitatem & amuletum. Bulla

tür.

H (zpe

dicebatur; quia figura cordis

Sirigis.Strix eft avis nocturna

ad bulle fimilitudinem intu-

inm'.'cny

& maliominis, fic dicta, quód

jenm

mefcit.

er tenebras ftrideat,

jhisete

Impubecorpus. Crai puer erat

golcos. Civitas T heffaliz.Erat

Jfortst

corpus impübe , id eft, quinon-

autem omnis Theffalia fagis, &

decfett

dum annos pubertatis , nemp

veneficiis infamis.

14. attigerat.

Ilberia, Regio propé Pontum

mm pm"

"Nobyacum.'Y hraces feritatis no-

Euxinum, in Afia, non procul

C

mine mal? audiebant.

à Colchide.

äho

lügnem;

Tumplicata , d?*c, Habens crines

jejune canis. Salive anima-

implicatos viperis , ut Furia.

lium jejunorum , maximé ca-

jfqut

at nlll

Caprificos. Caprificus eft ficus

num, ajunt ineffe virus quod-

jem

filveítris & fterilis , numquam

dam, quo imbuatur , fi quid

ore tum attrectaverint,

Qbilitatig,

florens, nunquam fru&u matu-

$j iu]]l"-a

refcens, adeóque meritó inter

Flammis,ie*c, Flammis eo ritu

NB

M

infelices arbores numerata. Hzc|paratis &accenfis , quo magi fo-

u

J Jf )

ad veneficia & incantationes utllent,quo Medea folita olim erat,

valeret, eruenda manu erat,non|apud Colchos (ubi artem magi-

" f

fecanda ferro; item ? fepulchre- |cam exercebat) calefieri & fimul

jnnte

tis erat petenda.

coneoqui.

Ex untla , &'c.Ordo eft:&ova

inuse 4

Expedita. Agilis ; aceind&a,

ga

pri

flrigis , unc&a, delibuta , merfa,

Sagana. Nomen fage G ve-

ls

jut

turpi fanguineranz. Ranz ille|neficz , comitis Canidie,

ldamx v

tubetgz & terrefires erant , que| . Z4vernales aquas, Petitas ex

uSa?

Aver.

i

256

Q. HORATII FLACCI

Hortet capillis , ut marinus , afperis;

i

fnt

Echinus, aut currens aper,

Yon

Ába&a nulla Veja confciendá,

r

Ligonibus duris humum

Exhauriebat, ingemens laboribus ;

1&

Quó polfet infoffus puer

(Qu

Longo die bis terve mutatze dapis

l

li

V d

Inemorl fpectaculo ;

[V

Cüm promineret ore, .quantüm extant aquá

Sufpenía mento corpora :

Quid

Exíu&a uti medulla, & aridum jecur

N

Amoris effet poculum $

N

[

Interminato cum femel fixz cibo-

hITR

Averno ; lacu Ytalie , in Cam-

j

quàm longus eft: toto die ? qui

lt

pania, perquem iter pateread

Íané longus famelico videbatur.

Tuemori,is'c. Emoriin fpecta-

D

Inferos credebant, ob aqua gra-

veolentiam ; & cujus aquas pla-

culo, in fpectanda dape , que

Di

candis Inferorum Diis adeó pu-

bis, térque mutata, aepponere-

l

Ve

tabant neceffarias; ut, fi deeffent

tür illiob oculos ; itatamen ut

(

verg , adhiberentur fimulatz ,

ea vefci, eam atgingere non

N

&folo nomine Avernales. Vide

poffet.

Virg. lib. 4. /Fneid.

Promineret,ie'c.Extaret & foffa;

Btna,

Horret, Horrida eft afpe&u.

quantüm natantes ex aqua ,qui

z

Afperis. Subre&tis; ut echinus

mento tenus fub eafunt. , feQue

u

a

Q [

marinus, fetas & pilos inftar

fic fufpenfos, & mento tenusex-

jaculorum erigit. Eft & echinus

tantes fuftinent.

1

terreflris , fed piles obtufiores;

Effes poculum. Serviret con-

-

quàm marinus, habet; vülgóque

ficiendo poculo, & veneficio ad

^

o

Erinaceus vocatur.

amorem excitandum.

DT

At

Abata , bc. . Veja , alia vene-

Fxfutia. Fame exficcata,

fiea, nulla fceleris tanti diritate

Tnzerminato, d?c. Vetito, pro-

Ti

lii

perculfa, &ab ince

pto abacta;

hibito : ab verbo , interminari;

id eft; déterrita.

id eft vetare, interdicere, Ordo

f

—

Exbauriebat.Utfcrobem face-

eft: cüm femel, id eft, poftquam

Wu).

ret; in quam puer mento tenüs

pupulz;

hoc eft, pupille (five

At

immitteretur.

defixe in cibo

hlfu;u

oculi) fixe cibo,

Ingemens,ic, Anhelans gravi-

interdicto, contabuiffent :

poft-

lia

ly

ter, ob laborem , quem capiebat/quàm puer fperiiffet fame , ac

inhumo egerenda.

Idefiderio cibi fzpiüs oblati, fem-

h

jj

Lougo dte, Per Diem totum , per negati.

Ne&

&ij

R

EPODON LIBER.

231

Intabuiffent pupulz.

Non defuiffe mafcule libidinis

Ariminenfem Foliam

E: otiofa credidit Neapolis,

"

Es omne vicinum oppidum

3

Quz fidera excantata voce Theffalá,

Lunaámque C«lo deripit,

Hic irrefe&tum ízvà dente livjdo

Canidia rodens pollicem ,

Quid dixit, aut quid tacuit ? O rebus meís

»

Non infideles atbitrz

Nox, & Diana ! quz filentium regis,

Arcana cüm fiunt facta,

»

Nunc , nunc adefte

5

nunc ia hoftiles dom

qd[

F)S

Iram , atque fulmen vertite,

x

Formidolofz dum latent fylvis ferg,

Dulci föporc languidz,

,q

onete

Senem (quod omnes, rideant) adulterum

nta

y

x

Latrent Suburranz 'canes,

-

[o ii

j

Non defuiffe-Cum Canidia,Sa-| Quid zacuis,d'c.Quid non dixit.

fi

gana, & Veja adfuiffe,

Rebus. Confiliis , veneficiis,

Ee10

Mafcule , dc. Suprà morem

Arbitre. 'Teftes,confciz.Ora-

j

feminarum libidinofam , ad fla-,tio Canidiz,

f

gitia audaciorem ipfis viris. Eft| — Diana, &*'c. Luna, quz filenti

st

autem hie genitivus proprieta- |nocti prafides.

tisutajunt : ficdieitur, homo, — Zrcaua , dv'c. Sacra maäica

t n

fummi ingenii,&c. Folia nomen;fignificat; quz no&u fiunt,

(Q10 4

eft veneficz.

Iu bofliles domos. n Varum ho-

d

Ariminenfem. Oriundam Ari- |ftem meum , à quo fpernor,qui

0"

mino , urbe Italiz , ad finum Imeaveneficia & maleficia ridet

Aáriaticum, Rimini.

fecurus, & potentiori venefica

[mlpl[u

Oriofa. Neapolitani otio dele-|fretus.

; []rJO

Gari ja&abantur,

Formidolofe. Formidandz,

(

Excautaía, Certis incantatio-!

i

Seuem, dv'c, Sententia eft : Fa-

T

nibus vexata & labefadtata.

n[lbo

iciteut Varum fenem libidino-

Voce Tbeffala. Magica.

" fum ,quod meritó omnes ridere

o

Deripir. Detrahit.

debent,latrent canesSuburranz,

6 i

Hic. 'Tunc.,

(fe&um,|cüm ad me properabit.

Erat

l fm

Irmefetum.Alongotemporenon Suburra , vicus Romz, in quo

No&;

tvulgà degebant.

Pollicem. Unguem pollicis,- &meretrices!

L

4

As

r

232

Q. HORATII FLACCI

M

Nardo perün&um , quale nec peife&tius

Mez laborárunt manus,

Yi

Quid accidit ? Cur dira barbarz minüs

Venena Medez valent ?

IY

Quibus fuperbam fugit ulta pellicem

]

)

Magni Creontis filiam,

Cüm palla, tabo munus imbutum , novam

Incendio nuptam abftulit?

!j

Átqui nec herba, nec latens ín afperis

Radix fefellit; me locis,

Q

Indormit un&is omnium cubilibus

Oblivione pellicum.

Suï

Ah !

L

ah ! folutus ambulat

venefice

Stä

Nardo, do*c. Ut guente odora-

Quibüsiec. Vide Oden 3. hu-

to delibutum confe&o 8 Nardi

jus libri.

Ye

fücco. Nardus five Nardum eft

Palla. Veftis , longo fyrmate.

arbufcule bené olens.Porró iftas

Tabo.Veneno;fuücco magico.

delicias fectari, turpe feni Gune-

"Tabuim proprié eft fanguis cor-

E

La

]

ritó ridendum,

ruptus,

uale, &*c... Quale Nardum.

Novam muptam.Creufam;que,

ubi veftem induit dono fibi à

n

Sententia eft : tali Nardo peran-

&um;, quale nullum perfectius

Medeadatam fubditis & extin-

mez manus laborárunt.Sic idem

Ye

gui nefciis ignibus deflagravit.

Horatius fcribit in Satyris: aui-

- Afperis locis. Montibus inac-

ceffis.

W

?ne, quales neque candidioves ter-

N

re tuli, ueque queis f me devin-

Fefellit me. Latuit, praterita

]

éHor alrey , pro, animz , qui-

& neglecta eft.

VT

bus &c. Vel, quales alias nullas,

Indormit, ie'c. Senfus eft : Va-

C.

rus dormitin cubilibus omnium

ha

T

Quid accidis, d*c,Quid in cau-

aliarum pelliceum , obliviene ;

fa cít,cur veneficia, qua ha&e-

ün&is & circumlitis aliquo fuc-

b

N

I

nüs in Varum adhibui, fuerint

co inducente & afferente illi

irrita.

oblivionem meretricum,ob cesr-

l

Cur dira, d?'c, Car mea vene-

men & incantationes alieujus

Ti

na, fimiliavenenis & fuccis ma-

veneficz potentioris, quàm ipfa

LU

fim : Vel, dormitfecurus& cucus

YX

giéis, quibus olim ufa eft Me-

dea, minis valent quàm fpera-

ab amoribus omnium pellicum;

!

bam ? Vimexpectatam non lia-

;

D

utpote folutus alterius venucficz

l

bent?Vel,cur mea venena minüs

opera.

Seluius. Expeditus vinculs -

h

j

valent venenis Medez?

ames

EPODON LIBER.

Scientioris carmíne.

Non ufitatis, Vare, potionibus,

(O multa flerurum caput! )

Ad me recurtes ? nec vocata mens tua

Maríis redibit vocibus

Majus parabo, majus ínfundam tibi

Faftidienti poculum :

Priáíque Codlum fidet inferius mari,

Tellute porre&tà fuper :

ï:[

uàm non amotre fic meo flagres, uti

Bitumen atris 1gmbus

|

Sub hzc puer, Jam non, ut ante, mollibus

Lenire verbis impias 3

Sed dubius unde rumperet fxlemmm,

"

Mifit

l;:h

hye(leas preces:

|

Venena magnum fas nefáfque, non valent,

Tmfdto

Z

amoris : nullam amans , me.Coelum & mare porrigatur , at-

fpernens.

tollatur ; & ira omnia confun-

Potioitibus. Nemp? confectis €, dantur

(l h

medulla & jecorehujus pueri

Sub bac, do'c.Poft hanc oratio-

Y

hd

) mulza fleturum!| Quàm gra-| nem Canidiz, eàm jam effet de-

reit

iln

ves mihi poenas: dabis.

foffus puer, ecepit illenon jam

t

Recurres.Canidiam olim ama- | lenibus verbis eas mollire, &c.

p n

verat,

Sed dubius, do*c. Incertus unde

INeevocatais*c,Neque ad men-|ordiretur 5 tam multa occurre-

Pfllïnm

tem faniorem recipere te poteris,|bant,quz diceret; vel, adeó erat

ac meum amorem CXUZUZGI'C,UI

perturbatus & inops animi.

4l

locarmine magico. Maríi artem

Thyeffeas. Diras , plcnas im-

iiv

igicam callere dicebagtur :

precationis & furoris ; quales

g

erantlralie populi, "Turnebus

mifit Thyefles, cüm filium illi

u

its explicat : non adhibeo fo-

fuum epulandum frater Átreus

iv

nti

lemnes Marforum

incantatio-

appofuiffet.

j*

nes, ut te vocem , acredire ad

Vegena, do'c, Venena , id eft,

x)e Cogam : majus & potentius

|

magiez artes , valent quidem

veneficium paro.

convertere, id eft, pervertere &

&

Ü i

Fuffidieuzi/Tibiqui meafper-|confundere magnum fas &ne-

naris,

fas, id eft, equum & iniquum,

!CULW

Sidet. Subfidet, defcendet in-]jus & injuriam ; poffunt om — ia

fra terras, ac mare.

efficere Ícelera 5 fed non valent

v]uC"* ]

eonver tCLC & mutare humanam

5

Tellure; ds*c. Itaut tesra füper

r

|

2$

vicem

Q. HORATII FLACCI

/Convertere humanam vicem,

-

M

D

Diris agam vos : dira deteftatio

" Nullá expiatur vidimà,

hicin

Quin, ubi perire juffus , expiravero,

[

l:

Noé&urnus occurram furor:

tesr

Petámque vultus, umbra; curvis unguibus,

g?&y

Quz vis Deorum eft Manium ;

Et inquietis a(fidens przcordiis;

|

Davore fomnos auferam.

Vos rutba vicatim hinc, & hinc faxis petens

Contundet obícoenas anus.

Poft infepulta membra different lupi,

:

3

Et Eíquilinz alites :

M

»

h

vicem, id eft,efficere, utid, quod

Petamotiltus. Involabo in ora

xm

debetur hominibus , & iis pro|veftra.

af

virtutis & vitii premio & vice

Que vis, &c. Qu

od facere Dii

flunt, nemp? excitare

reperide

ndum eft, ipfis noneve-|manes po

li

niat: non polfunt

facere ut ma-| & immitterceultrices umbras, ut

lis malé nonfit , impedire quin|i

la fceleratos perfequantur.Vel;

I

E

Tu

&remala,|quod facere mortui poff

unt.Ma-

impii, eaquz aliis intul

viciffim ipfi patiantur :

hancha-|nes fzpé fümuntur pro anima-

mianam vicem Horatius vocat.|bus mortuoru

m , &vim quan-

C

habere credcban-

Vide lib. i. Ode23.. T? maris . dam Divinam

dv terrat, do*c. ad hec verba : Fz-

'tur, maximé ut eos exagitarent,

Til

efque fuperbe , &vc. . Ait igitur à

quibus interfe&u forent.

-

;uer Canidiam , & alias venefi-

Fz inquieris, 'c.Et veftra prz-

Qu

P

n

llicans ,. non fecus ac

(tito

Ca$, II

ferabili morte,ut meren- cordia ve

illeadditus Prometheo vul;m*.

Dtilo

tur, viciffim petituras.

Dirisdec.Perfequar vos nunc

Turpa. Populus.

i L.&

Vicatim. Per fingulos vicos.

W

J

diris imprecationibus; qu& im-

recationes vim fuam obtinent;

Poft. Poftea ; ad extremum;

M

fcüm expiraveritis.

[ l

neque ullo facrifieio expiantur,

huc illuc

id eft, imped:untur , quominüs;

Different.Diffipabunt,

fl! li

bra veftra : infe-

-

d

val

eant:putabant enim eam vim|fpargent mem

-

ineft- ejufmodi imprecationibus pultz jae

ebitis;que poena cenie-

duj

fuiffent fa&e.|batur apu

d veteres effe maxima.

NO0U

fi veréc&ex animo

D

E: »oft meam necem ,ego ipfe;

Alites. Corvi , vultures, qua

um

aves convenirefolebant inEfqui-

[

UT

trillis umbra, vos agitabo, Gc.

mor-

Furor.InftarFuriz nocturne, |1ias unü

m ? feptem Romz

uT

quo fapplicium de faci-

vobis occurram , vos vexabo. klibus, in

Q-

Ti

^

-

m

(

EPODON LIBER.

23$

Neque hoc parentes (heu mihi fuperftites !)

Effugerit fpe&aculum,

facinorofis fumebatur , & ubi grave parentibus , ipfos effe ; l-

€orum jacebant cadavera.

beris pereuntibus, falvos & in-

Heu,izc.Eruntquidem paren- columes) fed hoc folatio dolo-

tes mihi faper(tites.quo nihileis rem fuum lenitent , quód vos

graviusaecidere potefl(eft enim infepultas, videbunt.

ODE. VI

Jn Cra[fum Severum , Oraterem maledicum.

Uuid immerentes hofpites vexas, canis

Ignavus adversüm lupos?

Quid huc inanes , fi potes, vertis minas,

Et me remorfurum petis ?

nott

Nam, qualisaut Moloffus, autfulvus

KLaconþi

221

Amica vis paftoribus,

i

Agam per altas aure.fublatá nives,

i

]

i

Quzcümque przcedet fera.

u

"

-

Tu, cüm timendá voce complefti nemus,

x M

Proje&um odoraris cibum.

m

Cave, cave ; nàmque in malos afperrimus

l quiü-

L

jcit

Parata tollo cornua

LÀ

rreno

Qualis Lycambz fpretus infido gener,

a

-M?fz'

Quin. buc , de*c, Quin me, ut

Cibum.Munera fignificat,qui-

cateros accufas, aut infectaris ?

bus Craffius corruptus fzp? fae-

f &

rat.

nl

De illo Caffio Severo ; vide T'a-

eit. t, Annal. & i4. Plin. lib.3 g.

Tollo coruua. Samitur à tauris

€. 12, Quintil. lib. ro.

]

!wUS-

metaphora, Ere&o fum capite,

rämumj

MolofJus , »c. Moloffia regia

& ad pugnam femper inftructe.

eft Epiri ; Laconia , ''eloponne-

Qualis, d?c, Ordo eft: fum ta-

yc

nt

i

fi; utráque bonis canibus ab-

lisin maledicos , qualis fuit Ar-

"a

undans.

chilochus in focerum fuüum Ly-

Amica vis,is*c.Qui canes amici

anc

camben. Gener (nemp? Archi-

gint

G optati fünt: paíftoribus.

Vis

lochus). fpretus infidio Lycam-

canum;, pro, canes; Virg. Er|bz , id eft , ab infido Lycamba,

Y qüz

jj

T

odora canum vis, Grzcalocutio.[Lycambes , cüm Archilocho

Agam , d. Quacumque fera' filiam füam defpondiffet , eam

æmoü'

j

przcedet;illam agam &fectabor,jalteri coilocavit.

Que fado ,

x

[10

€,

Poéta Archilochus ita exarfir,

ut

236

. HORATII FLACCI

Aut acer hoftis Bubalo,

j U

füro

An , fi quis atro dente me petiverit,

Inultus ut flebo puer ?

T«

ut carmina Jambica longà ama- eum diftrinxitftylum, & homi-

nem eó adegit , ut fibi manus

riffima fcripferitin Lycamben

—

Sic

quod Lycambes adeó zgr? tulit,

violentas afferret,

Atro. deute. Maledicis verfi-

utlaqueo fibi gulam fregerit.

t1

Aut aeer, d»c. Hipponax Poé- |bus.

ta, cümà Bubalo pictere pi&us

Inu

leus ut. "Tranfpofitio: an

&

ridiculum in morem fuiffet , in flebout inultus puer?

N

ïtpi ]

ODE VIL

J

n

L

Civile bellum , à Sexto Pompejo , Magni filio , inji&um&

-

i Q

t&,q

tum , dete[latur,

quef

àà, quó(ícelefti ruitis ? Autcur dexteris,

DT

Titgy

Aptantur enfes conditi?

hn

Parámne campis atque Neptuno íuper

Cvi

Fufum eft Latini fanguinis ?

ii

Non, ut fuperbas invidz Carthaginis

tlf

Romanus arces urercet,

[

Inta&us aut Britannus ut defcender&t

Sacrá catenatus vià ;

horum , f/uäx

Sed ut, fecundüm vota Part

Urbs hzec petiret dex

terà ?

fuit leonibus

V'al

Neque hic lupis mos , nec

m abditi,

De[cenderet. Pars vie Sacre

Condiri.In vaginasja

d

nemp? confe&is civili

b

as bellis| prior;qu ad forum Romanuna

doobus; primo; inter

Cafarem|pertinebat , decliviseratac pro-

ïm

nà : parsea quzà foro adCapito-

& Pompcejum; altero, interAu-

)

guftum & Brutum Caffiümque.

Iium ferebat, fupina & ardua.

m

Vide 2. Indicem Odarum.

Secundum , dsc. Ut maximé

Invide. Quia KRome erat

Parthi , Romanis fempgr infenfi,

cmula.

cupiunt.

i

Iuratius, Nondum Romano-

Neque bic, doc.Ord

o & fenfus

xmm

eft: neque lupis,neque leonibus

WFJI

rüm armis demitus Anglos qui-

dem Cafar tentaverat ;

fed eos

feris,fuit ufquam ifte mos, nem-

]

nullus anté Claudium

Impera- | p? fzviendi ,nifiin difpar, fub-

h

torem penitüs devicit,

audi, genus : punquam fzviunt

(!Dmcu

upi

Va

EPODON LIBEER- "

ij

Unquam, nifi in difpar , feris.

Furórne czcus , an rapit vis acrior,

Anu Culpa ? Refponfum date,

Tacent

*

*

& ora pallor albus inficit;

n

Menté(que perculfe ftupenr.

um "

Sic eft ; acerba fata Romanos agung,

yet-

Sceláfque fraternz necis ;

Ut immerentis fluxit in terram. Remi

j d

Sacer nepotibus cruor,

lupi in lapos,&c. Vel, neque lu-

Sicefl ,. d&c. Caufam rejicit

pis,neque leonibus fuit ifte mos,| & in fata, & inczdem Remi

E

E

m

nunquamferisnifiin difpar, id|cujusfceleris poenas Romanilu-

eft ,qui nur

1quam feri crudelés-

ant,

d

quefunt , nifi indifpar.animal,

Agunt. Vexant , ad civile bel-

nifi in feras diffimiles , alterius

lum inftaurandum impellunt.

naturz & fpeciei, lupi inoves,

U. Poftquam.

leonesintauros, &c. vosCives

Sacer.

Exitialis ,. funeftus.

Civibus necem intentatis.

"Remus àfratre Romulo interfs-

Visacrior. Fatalis quzdam ne- &us . eft , & Roma fratricidio

ceffitas.

quafi dedicata, VideElor, lib.1,

An culpa? Cujus poena fít ifte

civilis furor ?

lcap. le

ODE VIII,

Vitloriam Augu[Hi de ZAntonio , €9 Cleopatra celebrat,

ando repoftum Cacubum ad fcítas .dapes,

T

QU

Vi&ore lztus Caíare,

g

us PW

Tecum fub alta (Gc Jovi gratum) domo,

h iU

It

Beate Meconas, bibam,

afd 1

Sonante miftum ribiis carmen lyrà,.

p

Ti2

21j

Hac Dorium, illis Barbarum ?

Repoftum , &*c.. Servatumin, rius adhibeatur; in inflandis ti-

1

-nfus

fecretioreloco , & fepofitum ad|biis, modus Phrygius.

celebrandum diem aliquando

Combüs

. Hac. Lyra : illis , tibiis.

Dores

I

n

feflum genialibus epulis.

Dorium , Barbarum.

fib

Sonaute, i?*c.Mixtis ad canen-|babebant: certam canendi ratio-

j

g

pj

um cum]lyratibiis ; itatamen,jnem; Phryges.quos Greci Dar-

lpl

utin lyra. pulfanda modus Do- |barosappellabant ; fuam etiam

cer»

231

Q. HORATII FLACCI

Ut nuper, actus cüm freto Neptunius

of

Dax fugit uftis navibus,

Minatus Urbi vincla, qua detraxerat

91

Servis amicus perfidis.

|

Romanus (eheu / pofteri negabitis)

Emancipatus fceminz,

hi

Fert vallum 5.& arma miles ,& fpadonibus

D

Servire rugofis poteft !

"

Intérque figna (turpe?) militaría,

Sol afpicit conopeum!

t

u)

4

fAd hunc frementes verterunr bis mille equos

2 T

lod

S

Eertatn : Dorius modus erat gra-

tonium. Ergóne ,inquit, miles

Anyfe

lt

!

vior,& lentior; Phrygius ex acu-

Romanus(fub duceAntonio, in

^Yl

ejuscaftris)emancipatus, quod

nj

to& gravi mixtuá, ac proinde

latior pauló, & fonantior, tem-

idem eft, ac maucipatus , id eft,

Á

addictus ; obnoxius, redactusin

Velte

deratustamen; itaut duz , qua

J

hic adhibentur abHoratio tibiz,

poteftatem foeminz (Cleopatrze

]

t

fert vallum,&c.nam mancipium

l

Ten

non obruant lyram ; fed cum ea

veteres dicebant jus ipfum do-

Caf

graviàs lentiüfque pulfata belle

concinnant.

Prater duosillos

miniámque , feu proprietatem

mill

reithine mancipare/five emanci-

tonj

modos , tertius crat ''yrius, five

Sarranus, plané acutus & vivi:

pare , pro, mancipio dare, in

I6s]

alterius 'manum ac poteftatem

Tema

dus; quo utebantur, cüm res

tradere. Dicinon incommode

lümn

plus hilarítatis poftulabat, Vide

Oden 14. libri 5.

poteft, hoc effe initium canti-

pulr

leng; quam fidibus , ac tibià ca-

Urnuper. Subaudi, tecum bi-

mmþi;

bi, tecum epulatus fum.

nendam pauló anrié dixit.

n

Vallum.Vallus;eft palus,feu fti-

Ti .f(e

Atkus freto. Pulfus mariSiculo;

]

Dux Neptunius. Sextus Pom-

pes,quo utuntür ad munienda

erm i

caftraz vallum, eftipfa muuitio.

DI

pejus; qui ab Auguíto navali

Spadoribis, Eonuchis Cleopae

H

pugná victus, & oppreffus eft,

infreto Siculo. IsNeptuni filium

trz comitibus, & adminiftris.

( D

C06710

ÜCima

peum. Mulebre . tento-

—

lwm n

appellari fe voluit; quia Pom-

pejus magnus ípfius pater impe-

rium ,feu

C

lum oppanfum le-

hfg]

jlicesarcendos ; quos

fe eÍ

rium maris tenuerat ; vel, quia &uio, ad ct

cenopasGre

ci vocant. Hoc ute-

ipfe preliis aliquot maririmis*j

b

fecundis 'uifüs fuerat.

vr Cleopatra, & /Egytiz vul-

Ó mulieres.

lii

l

Sersir. Pompejus filius exer-19

)

citum $ fervis conflaverat.

^Ad hune, Contra. Antonium.

I[i[et

Romanuss d?'c. Redit ad An-

Sic. Virgi

i, A*

l

^

Aneid.. Clypesf-

que

ER

EPODON LIBER.

[*

j

Calli , canentes

Cefarem. :

Hoftiliümque navium in portu latent

Puppes finiftrorfum citz,

Io triumphe ; tu moraris aureos.

Currus, & inta&kas boves?.

Io triumphes rec Jugurthino parem

Bello reportáfti ducem :

Ngquc Africano ; cui fuper Carthaginem

gzue ad tela [iiflris profeGii obji-iditas ad fugam ita. compofuerae

ciunt, id eft, adversüs contra poft naves bellicas , ut puppes

la. Vel,ad hunc Cefarem , id portum, prorz pelagas, & 4gy-

eft,ad exercitum & copias Ca- ptum fpectarent.

; miles

faris fe fuófque equos verterunt.

Cie. Veloces & expeditz ad

jnio in

Vel, adbunc frementes ; ad An- fugam finiftrro mari capiendam:

Ü qæï

tonii afpe&um indignantes & o Trumpbo. Triumphum

jl tlb

frementes, equos ad Cafaremquafi perfonam alloquitur. Pro-

verterunt.

pera, Triumphe, expedi currus

W

Verterunz, Converteruntfre-laureos , profer vi&imas : quid

mentes equos, nemp? ab eo ad|tamdiu retardas, & moraris tuos

Cafarem transfugientes, Duo|illosaureos cufrus? &c. Eft cau-

p

n

millia Gallorum , $ pedeftri An-|fa tibi jufta feftinandi : neque

1

tonii exercitu, qui erat inlitto-|enim in bello Jugurthino pa-

i emäüf

)dsffi y

ze, ad Czfarem defciverunt:quelrem augufto Imperatorem R,o-

res maximum ad Augufli victo- mam revexifli, &e,

Wg&axcgï

yorum

riam momentum attulit, Porró!

Inzactas boves.Nondum

1

gratro

:

;,

penultima in voce;-verzerunt, fabditas juvencas,

Corripitur.

x t

I Ducem. Nempe Marium ; qui

j

J

74

Canentes Cefarem,Cefaris no- de Jugurtha triumphavit. Vide

Pl

men iterantes feftis voeibus; ut Oden r. lib

aM

Ji5

(

folent, qui Regem adeunt : 77-|

Neque, i?*. Nequeex Africa-

"

u

vat Cefar.

AU

o bello ducem parem Augufto

ln

n

Hoftiliumque, &c. Et in Actia- reportáfti ;'illum feilicet, cui

Co portu latent puppes hofti- virtus, &c.

Inteliigit Africanum

Ü

lium navium , fitz ad finiftram,

minorem; qui, eversá Cartha-

idefl, refpicientes ZEgyptum,

[2

gine, videturinejus ruinis fe-

0$

quz eft ad íiniftram. portus

pülehrüm omni monumento

1

Ád&iaei, ut Italia ad dextram,

f at

gloriofius inveniffe. Quod Poz-

Cleopatra , pauló antequam An-

ticé dicitur hoc in loco

non

PAU

tonius navalem pugnam . com:|enim obiit reverà Scipio Car-

nto

IN"

pul-

mitteret, navesícxaginta expes thagine, autin ejusruinis fe

ts

. CV,» ul

I4

fi

24

. HORATII FLACCI

im condidit.

9Virtus fepulchz:

Terrá maríque victus hoftis , Pun»?c/o

Lugubrc mutavit

fagum.

bilem Cretam urbibus;

Aut ille centum no

Ventis itucus non fuis,

Exercitatas aut petit Syrtes Noto.

Y

Aut fertur incerto matl,

U

Capaciores affer huc, puer, fcyphos,

5

*

li

Es Chia vina, aut Lesbia

Nim

Vel, quod fluentem naufeam coerceat,

F[aw

Metire nobis cecubum,

lnmrg

Curam merümque Cafaris rerum juvat

T

Dulcdi Lyzo folvere.

Neí

Q

tus eft ; fed Romz in majorum,

Non fuis, Non faventibusjint-

ia

fepulchro con

dirus : conveniat;micis.

Q

illudforté meliüs Africano ma-

Cretam.

Infuülam $ regione

Cüm

jori , qu

i domità Carthagine; maris Zigai.

In

Romá pulfus,

obiirin exilio.

Exercitatas. Vexatas.

'Terreftrem | Antonii

Syrtes. Littoris Lybici vada

Q

Terra.

-

exercitum ducebat

Canidius : isjde quibus vide lib. 2. ,

Fertur. Ferrabundus.

ad Cafarem , feptimo poft fü-

Chia , Lesbia. Ex infulis Chio;

L

am Antonii die;detfecit.

Lesbo, in &gzo mari.

EU,

Punico ,drc. Eft hypallage :

iij

hoftis victus muta

vit punicenm,,

Vol quod,éc. Vel, affer Czcu-

bum, quod impediat naufeam,

r

feu, pürpureum

& coccineum

id eft, vomitum, feu ciborum

Vehter

nigro, Xc. de-

fagum, lugubri ;

ludamentum,;

faftidium:quia nempé Czcubum

UT

ofuit/militare p8

"4

erat acre vinum &auftcrius.

l

Itj

veftem Impcrat

oriam, (quz co-

five ad dignita-

Cuyam, dy'c. Qu nos anteà fo-

T

loris rubri erat ;

licitos habuit, cüm in metu effe-

*

tem , fivequ

ia fie

faciliüs agno-

) ut fumeret fu-

.

imus , ob incertum belli exitum,

(

ícebatur eminüs

l& Cafaris falutem fortunámque

Q

neflam. & pullatam ;

qualis in

il

periculofo loco pofitam,

fs

lu&u fumebatur.

07167,

* Qo

d

il

li

zj

Y

CL

lts

M

M

—

MY

MT

at

Ui

ODE

Em

] EPö*)öN LIBER.

24

ODE IX.

Mævic; Poéta tempeflatem , ac naufragium

UBprecatur.

À foluta navis exit alite,

MA!

Ferens olentem Mzvitim.

Ut botridis utrámque verberes latus,

Auffer memento fluctibus,

Niget rudentes Eutus inverfos mari,

Fra&ósque temos differar.

Infurgat Aquilo , quantas altis montibus

Frangit rrementes ilices.

Nec fidus atrá nocte amicum appateat .

Quá triftis Orion. cadic:

st

Quietiore nec feratur zquore,

Quám , Graja victorum manus:

i [egfane

Cüm Pallas ufto vertit iram ab ilio

.In impiam Ajacis tatem.

»

j

O ! quagtus inflar navitis füdor tuisj

Tibíque pallor luteus ,

':llsl

rþh'sfbia'

Malá alf)e-. Malis omnibus.

infülam;ae preter czteros; À-

Exir. E portu , folutis ra-

jax Oilei. filias, quem Pallas

g. dentibus,

folmine percuffit , irata quà

iD. Íüo

gt

Oleutem. Foetidum , grave

templo - Caifandram

ciborum.

olentem.

ille temeráffet,

Larus. Navis,

ob

Uffo ab ilio , *c, Irata erat

u

Iuver(o. Susque deque ver-

'Trojanis ob judicinm Paridiss

fo & agitato.

-;m[üiïf'

itaque , Trojá. deleiá,. ülciíca

g o

t. Differar. Dimpet;ji&et,

Ájecem cogirayit , cui priva-

Quantus, 'Tam vehemens,

um erat infen(a ; licetupnivers&

l egitüml

quàut effe- folet

aoj

» Cüm frangit

Gr:ecis faviret

contra "Troja-

aMices.

fl

nos. Reliquias ire , quà exar-

Orion. Signum procellofum j

ferat in Trojam; convertit in

de quo ízp? anteà. Vide Od, i.

Ajacem. De illo vide Oden 13.

lib. 3.

z

lib. 1.

Quàm Grajaé'c. Grci,cüm

Impium vazem, Pro impii

-& bello Trojano vi&ores patri-

Ajaeis ratein.

am repeterent, fzvá tempefta.

Luteus.Flavus,Qavos efficiens;

No

ade jactati fünt, propà Eüboram

Q.

9

242

Q. HORATII FLACCf'Z

Et illa gon viriis. ejulatio ;

Preces & averfum ad Jovem :

| hd

onius udo cüm temugiens finus

Noto carinam ruperit]

5

Cat

Opima quód fi przda , curvo littore

Porre&ta, mergos juveris

Libidinofus immolabitur capet ,

Paf

Et agna Tempeftaribus.

Opina,6'c. Quàd fi evehïnt,

Non virilis, Faeminea : ignavi

& cadever

Mi

gemitus, «uos medig i

n tem-|ut naufragio pereas,

peítate mittes.

rüum , in littore porrectum ,

Averfum. Tibi infenfum,

mergis & pifcibus opima, &

pon auditürum.

lauta przda fiat; ego caprum

Itn;

Mare Jonium|fortidum ;

ac fimiletibi animal,

BEEgon DN SEHONO

Sfonius finus.

alluit Greciam

ab Occafu,inter|bonis Tenmipeftatibus ; pro re

Siciliam, & Cretam. Sinus. No-

tagn feliciter gofta , mactabo.

Üde

to remogiens, id eft, mare pso-|Merge funt aves

quedam

cellofum , & à ventis sgitatum. |marinz.

NT

lit H,Q

ODE X

Peti

t

"A4d amicos , 'ut per b]nmh genio indulgeant.

plics

àno|

trida tempeftas Coslum contrazit , & imbres,

hsbm

Nivésque deducunt Jovem :

Nunc mare, nunc fylüz

lm (

invgjm

Threicio Aquilone fenant. Rapiamus; amioi

h

Occafionem de die:

Q ,

"Ulltem

Dümque virent genua,

Celum contraxit. Frigus om-|gitur , c

üm ningit , &e.

PEPET GFR

niacontrahit, ac deformat. Ita

Siláe.

Trifyllabumeft hocin

Vi

Contrao| verfu , & Anapaftum facit,

Moul

de apibus Virgilius:

Wo, v

frigorepigna. Nubes igitur ,

&| Occafsonem.. Comeflandi,

P)e/

asr denfantur , & quafi contra-

De die. Hoc ipfo die oblaram:

--

m

buntur przfrigore,

lnce palàm rapiamus, & ip

-l

Deducutit. In terram trahunt,|diei extorqueamus.

0?714

jovem, aérem Pluvie enim

m

Virenz geuua.Dusn va

.

letudo,&

Hm[ff

nihil aliud funt , quàm a?r con-/2tas]

*

avenilis favet. /Egrotis, &

n

lii

]Un

eretus,

& contractus; qui , cüm; fenibus , tremunt; sclabant ge-

pluitfolvitur; denfatur, & co-!nuajftant vig

éptque valenti ::-ug.

Mlpe

"Me

*MI

"m

EPODON .LIBER. .

$43

Et decet, obdu&á folvatur fronte fene&us;

Tu vina Totquato move

N

Coníule preila meo :

Cateta mitte. loqui.

Deus hze forta(fe

b&nïgnfi

Keducet in fedem vice.

Nunc & Achzemenia

Perfündi nardo juvat ; & ide Cylleneá

Levare diris pz&ora

Sollicitadinibus :

T

at

Nobilis ut grandi cecinit Centautus alumno:

«dum

Invide mortalis , Deá

jf É

Nati puec Thetide.

gt

Te manec Aflaradi tellus , quam frigida parvi

gnitty

1

' Findunt Scamindi £flumina ,

pro r

Lubricus & Simois; ^

aubo,

Unde ubi redimgx certo (ubrengiunc Parce

Pzdam

Seuetlus.Pro moecore & tri(li.

tiahie fumitur, nt. fepe, Sic

XH&C. Dsmna Reipüblfþæ.

ufedem,1n priftinum ftatam,

PerfiusSat, r. E

fi

M

pallor fenium-

que!

Sententia eít

:

*Füht£gh ex-

Loqüignr de Republica: quge

tum fofle , cüm hz. fcriberet ,

]

plicemus, removearus t

2

r,i:ü.þfi-' reliquiis bellorum civ

ilium la-

am obdudá fronte d eít

»quz|borabat.

L

"

hd

habet frontem obda&am , téc-

* Acbemenia. Perfica: Acha-

tam , & nübeacteWebris velut

tBenes I

in volutars, Vel, folvg

$

x Petfárum fuir-

^

inns., &| *Ejge. T.

. Fides,fidis;proprià

removeamas tri(titiam

affngnte,

nervus

xfeu chofda lyra,

quam obducit, id e(t, tegit ; 6

llenea, Mertariali ; quia in-

frontem exporrigamus,

venitlyram , & ejis primusar-

Tu. Unum

alique

m

*

amicis compellat,

i h

ex grifex fnit Mercurius in

Cyllene,

d!

|monte Árcadie, natns!

H

Move , i*t. Deripe ex hor-

Grandi Alumuo, Achilli-

| f

Fe0 , vel apotheca,

Cenzaurus,

xügudL

Chiron, ejus pre-

Preffa. Expreffa ex nvis, ceptor & mo

derator.

J

o

fufa in amphoras,

Te mauer, é*c, Itnras es. ali-

"n

' Torquato Confule meo.

A

Sub quo| quando

7ojam ; in qua regua-

nempe fum natus, anno U. C.|vitolim A

fTarac.s.

T

€89. Vide Horatii vitam , in

rout

Scamauder , Simois. "Troadis

libri hojus fronte pofitam.

flumina,

j

p

- Mirte, Omitte fermones mo-

awwhüh

Certo fubremine, Cetto filo;

,

leftos de aliis rebus;

;quàm de|quod fecare decreverunt; priüs.

ü

vino & hilaritate.j

2

quam

44

Q. HORATII FLACCI

Rupere,jnec mater domum

|

Carula te revehet.

K;xä

Illic omne malum vino cantüque levato;

N«

Deformis'egrimoniz

Dulcibus alloquiis.

ln

quàmredeas. Proprie fubte-

dulcia alloquia , id eft , folatis,

:

D

deformis egrimoniz, hoc eft ;

É

amen ; five fübtegmen,eít filum

triftinm cursrum , ZAllocurzio ,

in tela, quod ftamini ; feu filis

Qu

longioribus, hinc atque inde

pro confolatione apud Latinos

(

iüferitnr ope radii; hic ufürpa-

interdum fomitur; al/oqai, pro

gur proeo filo, quod àcolu tra-

confolari , Varrone tefte, & Ca-

tullo. Vel:Illic omne malum;

titi

here (inguntur Parcz.

omneincommodum deformis

trds

Mazer Cerala. "T hetis,

w

lii

Jllic. Ad Trojam in caftris,

egrimonie , levato, cantu, vi-

Dulcibus, i?c. Eft oppofitio.

no , & dulcibus amicorum col-

D

quod vinum;qui cantus , funt

loquis.

DO

h,

p

ODE XI,

[

b

Romanes bortatur , :ä';?amam ». bellisscivilibus femter

tht

ní

affiuantem , relinquant , €$ in. in[ulas Fortunatas

cawr(zigrant.

Vit

j

' A Ltera jam teritur bellis civilibus ætasä

A

[

Suis & ipfa.

a vitibus ruit, .^

4l

Quam néque finitithi valugrunt perdere Marfi,

b

l

Minacis: aut E;fu(ca Por(íenz^manus,

bij

I

Altera!dt;a.f.ïpri ma civilium

4

mam , quam neque Marfi, &c,

q

belloram etas dicipoteft ea ,

«Marfr.Italiz popali fuére:qui

m

quz Marium,Syllam;&c.tulit:

cüm jus civitatis fibi promif-

W

fum obtinere non poffent, ad-

&

altera, que Pompejum, ejus fi-

Jios&Antoenium,&c, Porró -

jun&is fibi finitimis Romz po-

li

tatem proarnorüm eirciter3o

pulis,bellum fociale, five Mar-

Tüi

fpatio pofuit , ut vulgó vox ea

ficum , conflaverunt, Ode. 1o,

DT

fumitur licet annos interdum

libri 3.

Tün

plures paucioresve fignificet,

Perfona.Porfena RexEtrufco-

buil

Teritur. Confumitur, tra-

rum, conabatur Tarquinium

Vi

ducitur.

Suberbam,eje&umR omá tefti-

li

Quam neque de*c.Pendet hoc

tuere: verüm Romanorum for-

li

|

titü-

à vexíu 9, Nos perdemus RF):

fs

EPODON LIBER

241

4Emula nec virtus Capuz , nec Sparracus acet ,

Novísque rebus infidelis Allobrox ,

Nec fera czruleá domuit Germania pube,.

Parentibusque abominatas Hannibal ;

Impia perdemus devoti fanguinis ztas:

Ferisque rurfus occupabitur folum.,

folttit

Batbarus, heu! cineres infifter vi&tor, & Urbem

N

hocell,

Eques fonante verberabit ungulá:

Jnouto y

Quaque carent ventis & Solibus ofla Quirini

[atinos

qai,pm

( Nefas videre;) diffipabit infolens.

u& C

titudine, ac MutiiSeevola fac-

Germaeia.

milm,

Penà Romam

to deterritus, in coepto deflitit.

deleverunt Cimbri & "Teuto-

vormis

Vide Flor. lib. 1. cap. 16.

liNWVi'

nes , eos Marius profligavit.

JEmula, d?'c. Capua Urbs erat

Pube. Juventute, militibus,

w

nobiliffima inCampaniaRoma-

Caruleos feré oculos habebane

na, Romz prop? par, In eam ,

Germani , Tacito tefte.

ipsá Romá captá & eversá , fe.

Abominatus, Invifas , de.

dem , Imperii Orbis terrarum

teftabilis,

transferre Hannibal meditaba-

Parentibur. Quorum libe*

j [Mffr »

tur ;quá fpe Capuanes fibi mi-

rO0s tam multos interemit.

rific? devinxerat.

Impia atas. Nos impii, G

u

Spartacus.Servile bellum mo-

impio fzculo nati; quorum

vit. Leze Oden r1o.lib, 3.Her-

fanguis facer ac devotus, id eft,

eulcs vitu, &c.

morti deftinatus videtur effe ,

*

Allobrox. Allobroges populi

propter majoram fcelera,

Galliz, qui nunc Sabaudi &

Rur[us, cgc.'Yellarem hanc,

Delphinates vocantur, rebus

utante Romam conditam,fera

novis & Catiling favebant: itá-

habitabunt.

TL

que meritó inter hoftes gravis-

Barbarus, df'c, Barbari , poft

fimos Romanz Reip. numeran-

victorism de nobis partam;in-

k

rom

turquamvis pofteà detecti Ci-

cenfz Urb s eineres calcabunt,

ceronis vigilantiá eui conjura-

Quaque,i'c.EtRomuli tumu-

LA

ona

L

tionem omnem ultro patefece-

lam,;tectum,& clanfum, aperi-

runt;relictis Catiling partibus,

et:cineresejusin ventos dividet,

j

in officio ac Reip. fide manfe-

Off' 0.

Nefas videre. Qus of(a nefas

runteunde infideles novis . re-

eft, id et,nonlicet videre. Re-

busdicuntur,quia fidem datam

gt

ligio erat,Japud veteres, tumu-

uinium

Civibus,novaram rerum,id eff,

loseffodere,offa fcrutari & dis-

Reipublice mutande, aut po-

"1 lii

fipare, Vel , quod fgectaculum

tiüs, everteadz cupidis, non

trifle vifa , ac nefarium erit,

um ht

fervárunt.

Far-

jl

3

;46'

'Q. HORATII FLACCI

Forté quid cxpediat , com.-.uniter aut. melior pars

VW

Malis careie quzritis laboribus ?

N

Nulla (t hac potiot feptentia: ( Phoczorum

)

Velut profaeit execrata civitas

ln

[*

a

Agtos , atque Leres patrios, habitandáque

Apris reliqait , & rapacibus lupts )

Mir

Ite; pedes quocunque ferent, quacunque per ue

À

Notus vocabit ; aut. protersus, Africus.

C«

Sic placet ? Án meliüs quis habet füadere ? 5ecunda

[

Ratem occupare quid mmoramur alite?

l,

Sed juremus in hzc : Simul imis faxa renárint

hi

DT

Fort quidde'c. Fortà queritis, & imprecationibusufesvel, La-

li

Ocives! conimuiiter, id eft;om-

;res & agros fuos deteftata ; pro-

V,

nesunivers?, aot melior, feu,

'fugit

E

grijor pars veftri , quid expedi-

Fana. Templa:ea deferuit,

at,quid opus facto fit, cirere, id

À f& is incclends.

&ft,ad carendum mslis labori-

Dj

! Ire, pedes, d»'c. Redi ad quat-

(

bus, ut careris bellis civilibus?

tum ieiró verfom: nulla it íen-

il

Qtis

Vteinfinitivus àGczcisita poni-

tentia potior hac ;5nempe , ite,

euridiquó nes pedes ferent,&c,

á

Lig

türprogerundio cum przpo-

-

Rn

fiiene Leguut aiüiqui : forte

Rhocaorum exemplo,

flüs

(quod expediat) commuiter

Suadere. Quod fvadeat,

lii

i&c.& fie ordinant:forte queri-

Secunda alite. Benis omini-

duf

tis, G cupitiscarere malislabo- bus : de voce, fecimdus, vide

AU.

xibus: quod quidem expediat , Od. 12. lib. 4.

In bac.do'ce In hzc verba. Ita

quod oprimum eft factu: quis!

W

enim rcmedium calamitati non ?juramemum concipiamus; ni-

]lb) I

quarat?. Vel, quaritis comsu-mirum ne fit nefas redire,ic cít,

dl[pa[

niter & omnes fimul(quod qui- os juramente folutum i,

Vlis

dem expediret,ec optimum ef- incfas nemini fere dare lintea

Mi

fet) aut, fi id non poteft , mejor domum converfe , hoc eft, vela

D

pars f»ltem queritis carere?&c. facereac in parriam reverti, fi-

'tí

Pboceortm. Phoczs civitas]o- |mul acfaxa , que fupt ima in

u

ni£ fuit ; quam cüm obfiderept | mari , renaverint?, emerferint

[

Perfe Gracis infefli , cives na- |imis vadisid eftflu&ibusSimi-

le

vibus Deos & conjopes impo- ile quidpiamPhccæifa&i:ärunt:

fuüére,ac runquam reditori pro- imalfam enim plunibeam 1n ma-

D 1

llllu;g

fugerunt in eam Galliz partem, jre projiceruntfe non ante redi-

L

übi nunpc eft Maffilia.

turos conteflati) qoàm illa ?

Sml! I

Execrata.Diris execrationibus/ fundo maris fponté emerfiffet,

li

[

D

N

/,A

EPODON LIBER.

247

"

. Vadis levata , ne redire fit. nefass.

Neu convería domum pigeet dare lintea ; quando

Padus Matina laverit cacumina;

In mare feu celíus procurrerit Apenninus ,

Nováque monfítra junxerit libidine

Mirus amor , juvet ut tigres fübfidere cervis,

ij

Adulteretur & columba milvio:

Credula nec fulvos timeant armenta leonci,

1

Á

Amétque falfa levis hircas zquora.

Hzc, & que poterunt reditus abícindere duloesi

i

Eamus omnis exectata cívitas ,

]

Aut pars indocili melior grege : mollis &-exfpes

ii

Inominata perprimat cubilia.

p

Vos , quibus eft virtus , muliebrem tollite luctum ;

Ettufca prter & volate littora.

fertlt

Padus. Italiz flavius, Galliana sdhibuerimus iftas jarandi , &

jqite

Cifalpipam ab Occidente injexecrandi reditum , formulas;

TOU

Orientem tnediam fecans,inter

aliáfque confimiles, quz nosà

jl

redeundo detcsreant.

4 w

Liguriam , Ducatnm Mediola-

nenfem , & Venetam ditionem

Auz pars, d*c. Omnis civitas,

!

fluens: Matinus eft. moas Cala-

aut pars ejus-faliem fanior G

Bil,

ag

bric. Ficri autem nequit, ut Pa-| melior , coafultiorquc indecili

dus füpra illum montem attol-

grege, ideft, vulgo & blebecu-

( Vidi

latur.

]la , quz , inftar ftapidigregis;

Novaque, d»c. Et amor mi-|ratione duci nequit,

[ba. lll

rus janxerit nova & inaudita

Mollis, de'c, At que perseft

jj;

libidine monftra , id eft, feras| mollis , delicata ,quz nontan-

'g,il(J [u)

Dun

difparis generis , tigres cervis,lgitur fpefertunz melioris, me-

columbas milviis,

neat in urbe , übi otiose in cu-

: [ite

Milvio. À milvio adulteretur, |bilibus jaceat.

/ vdi

ametur, Notat Torrentius legi,

Ineminata. Infaufla , inau-

o^

—

silvojin ompibus manufcriptis,| fpicata,

Lt

meritóque debitari poile, an

Perprimat.^ Id eft , valde

Ffr(" lf]f

mmilvins,L atina vox fit.

remnat.

j

Levis, d*v. Sine pilis fit hir-

Prater volate. Navibus te«

H[Lm-

cus, qui naturá pilofus & hir- linquite. Volare naves. dicun-

jnmt

futuseít ; idemgnue amet £quo-|tür , & aves viciffim, narc.

TU

fa,inflar pifcinms matet, qui

Exrüíca, Etruria eft pare

jlla

&mst in montibus pafci,

Italiz , in medio, ad maxe Tyt-

;

me(»

: Hac &^ quesi*c, Eamus omnis| chenum.

Ma-

h '

civitas, omnes cives, p—oüquam

Q 4

248

Q. HORATII FLACCE

Non

Nos manet Oceanus circumvagus ; atva , 'beat;z

Petamus .arva, divites & infulas,

H

Reddit ubi Cererem tellus inarata quotannís

921

Er impatata Horet ufque vinea ;

Y

Germinat & nuaquam fallentis termes olivzes

Suámque pulla ficus ornat arborem ;

1

Mella cava manant ex ilice ; montibus altis!?

Levis crepantelympha defilit pede.

JMlic injuffe veniunt ad mulétra capellz ;

Refertque tsnta gtex amtcus ubera ;

[

Nec vefpertinus circüm gemit urfus ovile;

lr

Nec intumefícit alia vipetis humus.

Pluráque felices mirabimur ; ut neque largis

W

Aquofüus Eurus atva radat iuibribus;

Pinguia nec ficcís urantar femtna glebis;

hi

Utrümque Rege temperante Colirum.

Non huc Árgoo contendit remige pintw.

i

Neque impudica Colchis intulit. pedem.

Manuer, Exfpectat: Peramus

Insümefeit, Ob latebras ferz

Qceanuüm , qui circàm terras

pentium , fub tezra delitefcen-

vagatur,qui eas ambit , vel

tium.

potiüs, infalas in Ocesno po-

Pinguia dvc

Mirabimute

1itas: Italia eft in mar?. Medi-

quemadmodum, calor & ficci-

/

terramto,

tas nimia nom urat pinguia fe-

mina in faltis aremtibus , inter

Arva besta, Fortunaiasinfa-

las, Sunt illa ia mari Átlanti-

glebas ficcas.

€o, nomprocul ab Hifpania: iu

Utrunque, Aquas , & ficci-

)

3js 8ér puriffimus, tertilis ad-

tatem,

Non buc d??c. Non huc vene-

h

modum . terra , quidquid ad

victum & delicias

detiderari

rünt Argonaute,qui nempé,ut

poteft , ibi sbundare dicitur.

alienas opes rapesent , navim

Lmpu:atay Noo amputata.

Árgo confcenderunt ; non Me-

dea, ob veneficia iafamis : non

Termes, Ramus femper fe-

racis oliva.

naturz Sidonii , id e(t , homi-

Ssámque, Non infitam , na-

riesavari & injufti , quales funt

türalem.

nautz & meteatores;iquos in-

Pulla. Nigricans , matuta.

ter eximii femper . habiti fünt

u

Multiva. Va(ayin quibus ex-

Sidonii ; non focii Ulytlis , ho»

Y

cipitur la& preffis uberibus.. | mines videlicet libidinofi, &

[

Tania. Dillenta ; p;ena.

| voluptati fezvientes,

li

[

m

FPODON LIBER:

249

Non huc Sidonii torferant cornua nautz,

Laboriofa nec cohors Ulyflei,

Nulla nocent pecoti contagia ; nullius aftri

Gregem afiuola torrer impotentia.

Jupiter illa piz fecrevitilittora genti ;

Ut inquinavit zre rempusaureum 5

JEte , dehinc ferro daravít fecula, quotum

E

Piis fecunda , vate me, datar fuga.

Sidonii, Sidon, urbsPhoeni-

Ur, Ex quo."

Ciz,ad mare;emsporiam cele-

Inquinavit ave, Poftquàm

berrimum-

2tatenr anream mutavit zreá

deteriori,

N

Corunua, AÁntennarum ex-

tremas partes.

Duvavit. Dura fecit , & zri

Laboriofa. Qu multos la-

ferróque fimilia.

bores pertulit.

Plus. Hominibus probis,

Ulyffef. A Nominativo , U-

Secunda, Felix.& aufpicata,

lyffeus , valgà. Ulyfes.

Vate me. Me.pradicente,ac

dmporentia, Vismmodica ,

fpondente fecutaram felicita-

tem.

& potentia. exitíalis.

TT

At |

OD'E XI.

||

jimt |

Veniam petit à. Canidia venefisa , cujus artem . (ixeverat.

&lut*

;erä ( *

It .

)

Am jam efficaci do manus fcientiz ;

Supplex & oro tegna per Proferpinz,]

s ii

Per & Diíanz non mevenda Numina ;

Per átque libros carminum valentium

a

Re6xa Colo devocare fideta.

npul

"Domamus. Vi&um me fate-

,mvim g

tur, Hine illiamentes, qui Lu-

p C

or, Vi&ifolent manus fappli-

natici appellantur.Quid fit mo-

i^ 17'7;' ,

ces porrigere-

vere, & qnatere Nümina , ex-

[

Scientia, Árti magicz,

plicuimus in Od. 16. lit. r.

ifntt

Non movenda, Nonritando,

t

Valentium. Quz poffant,

) [

non movends ad iracundiam:

Refixa, Detracte. His ver-

jfont

erat enim Diana fiveLuns;gra-

bislibros magicos & incan-

h hO'

vis in peccantes & acerba; ne-

tationes indicat.

N

Devocare, E coclo in tertas

l

que mortem (olàm & peftilen-

tiam hbominibu: , fed etiam a-

vocare & trahe

'.re.

Pae-

jv

snentiam immiuere credebg

$

j

LE

ifo

Q. HORATII FLACCI:

| hgt

Canidia , patce vocibus randetn facris ;

N

Citümque retró. volve , volve tutbinem.

Tk

Movit nepotem Telephus , Nerejum,

] Nd

In quem fupetbus ordinárat agminai

] Vr

Myíotum , & in quem tcla acuta corferat.,

! ls

Unxére matres Iliz addictum feris

In

Alitibus , atque canibus ,' homicidam Hectorem ;

b

Poftquam relictis moenibus Kex . procidit ;

ü

Heu! petvicacis ad pedes Achillei,

p

li

Setofa: duris exuéte pellibus

Q

Laboriofi remiges Uliffei ,

N

Volente Circe , membra; nunc mens & fonus

AAE

Relatus, atque notus in vultus honor.

Ym

Dedi fatis füperque peenarum tibi ,

[ :

Amata nautis mulràm & inftitoribus.

Parce, &'c. Noli me petfeqoi| lephihaftz fos rubigine , he-

.147]»

u

& vexare carminibus tuis. fa-| minem perfanavit,

erís, id e(t, smagicis. & diris.

Unxére,do'c. Matres;id eft, Ma«

lOt [

qu

Volve retro, i?c. Coaverte initronz IHiz, Trojanzl unxerunt

eontrariam partem, Utebantur| balfamo,G aromatis delibutum

)

i

tumulársent cadaver He&oris ,

magi« in fuis incantatiosibus,

1

turbine, five ehombo, quem fi- : addictum,id efl, deftinatnm ab

Titi

lis& tzeniolis involatum cir-! Achille vulturibusferis,

N

cumagebant: utaurem irrita ef-|. Rex.Prismus;is cerpasHecto-

let incantatio , inbibebant mo-! ris ab Achille petiit , & exorae

n

lim

tum3ut. incantatio esdem vale-| vit. Lege Od. g. lib, 1.

lm

ret in contrariam partem,turbi-

Setofa, d?c. Porcina membra

Ra

nem aiiam in partem convette-

exuerunt.

bant.

Sonus relatus. Vox ipfis fuit

"

MNepotem , Nerejum , dvc.

reddita,

Achillem ; genitun "Thetide ,

Norus beuor. Humsna facies

lts

by

filia Nerei.

& dignitas,

Telephus, Myforum Rex ; qui] Dedi,éoc. Satis me vexáfti tuis

[7

l

lg,

eüm Trojam petentes Grecos| magicis csrminibus,Ó, ru ! que

&rceret Myfis, negarétque tran-| amarisimpense à nautis & mer-

dm

D

fitum,abAchille valneratus eit:

catoribus, (qui inftitores ab in-

eracolo confulto , refponfum

ftando vecaptur. ) Incipit eam

N

fuit, eum ab eodem fanari tan-

'Pm

carpere,ut vulgarem mulierem

tüm poffc;àquo vulnus accepif-

licet in fpeciem laudare videa-

li

dl

fer: fupplex igitur Achillem

tur,perinde ac fi cam omnes ex-

m

&diit; qu: decuffa in vnlnas Te-

pete-

EPODON LIBER.

2ftü

Fugit juventas. & verecundos color

Reliquit offa pelle amicta luridá, '

Tuis Capillus albus et odoribus :

Nullum à labore me reclinat otium :

Urget díem nox, & dies no&em ; neque eft

Levare tenta fpiritu procordia.

Ergo negatum vincor ut credam mifer ,

Sabella pectus increpare carmina ,

Capütque Marsá di(lilire nzniá.

Quid ampliüs vis? Ó mare, & terra ! atdeo,

Quantüm néque atro. dclibutus Hercules

INeff: ecuoze , nec Sicana fetvidà.

pctcerent 5 nautz enim pro na-helitu relaxare; '

vium msgiftris fepe accipiun-

Ergo;ts'c, Ordo eft: ergo nune

tür; qai vulg^ fant locapletes.

miler vincor,id eít adducor , ut

Ferecundus color, (?*c, Kabi-

credam negatim; hoc eft, quod

cündus: ruborenime(ít vere.

anteà negabam;nempé carmina

h l

cundiz & pudicitiecolor. Co-

magica(qua Sabella vocat, vel,

lor vividus deferuít otfa mes,

quód Canidia Sabira effet, vel,

dN

qua nünceíont emica luridà

quàd im Sabinorum regione

jyeratt

0

q

Y

T

V

pelie :

pall:da,

multi magi reperirentur)pectus

Jibotu

Amitia- Veiti:a.

increpare, id eft, animos homi-

[C&OU" !

Tuis, ézc. Mi capilli jam ca-

num perturbare,quatere, agita-

T

neícunt, propter t 0s cdores.

re,Sunt,quiSabellos alios àSabi-

Sic vocat iconice pharmaca &

nisfaciant, ab illis quidem ori-

M-

venena Canidiz ; à qua immif-

undos, fed Samnium incolen-

exort

fam fibi anre tempus fenecta-

tes ; Marfis proximos,

tem aueritür,

Diffilire. Findi , frangi.

;mhrl

Reclitat. Solvirliberat ; quief-

Marsa nenia. Magica incanta-

cerc exim folemus reclinati.

tione. Vide Oden £. hujus libri,

, al

Urger,d?*c, Diem, woleftia

Quanrum , &c. Vide hunc lib.

Od. s.

laborifque plenum, excipit la-

f

boriofagcaviórqae nox:veljin-

NecSicanade'c,Osdo eft: At-

terdiu noctem defidero; & noc- deo, quantüm non ardetSicana,

jfb

tu , cüm mihi fit inquieta quies, id eft,Sieula flamma, virens in

1! qW

diem poítulo: luce ne&em ,|/Etna fervida, /Etna ignes in-

';W.ff'

nocte lacem expecto.

teftinos alit;ac identidem vo-

ff

Neque eff, &v Neque licet

mit, Vide Virgil,lib, 3. Viren-

um

fpiritum ducere; liber?. refpi-

tem flarkam appell&t, quz nun-

rem

|

race non. poffum , & pulmone:

quam extinguitur Gu fenefcit.

ii

efís ! diftentósque liberierian-

|

Quidam leguntfareus, Vinere

Da

le

l.

]

2$2

Q. HORATII; FLACCI

Virens in ZEtna flamma.

Tu , donec cinis ;

N

No

Injuriofis aridus ventis ferar ,

"Cales venenis officina- Colchicis.

Tib

Quz finis : aut quod me.manet ftipendium ?

D

Effare: juffas cum fide paenas luam;

Patatus expiare ; feu. popofcetis

6t

qu

entum jüvencos , five mandaci lyra

yd

Voles fonari,

Tu pudica, tu proba ,

dat

Perambulabis aftra , fidus aureum

N

infamis Heleng Caftor offeníus vice,

li

Fratérque magni Caftoris, vidi prece.

[

Adempta vati reddidére lumina:

H

li

Et tu [ potes nam] folve me dementia:

O nec paternis obíoleta fordibus.

W

-

dicuntur eaomnia, quz firma

Perambulabit aftva. In Coelo.

Áip

à me collocaberisinflar eximii

D

funtae valida : hinc viridisju-

verta ,fenec&us, animus , &c.

fideris : ad Coelum te laudibus

D

"'Tu. donec dz:c.'Tu, ó Canidia !

f

meis tollam;dicam te pudicam

M

(tanquam officina, in qua fiunt

effe , & probam , &oc, jocatur:

& Canidiam irridet.

W

igne multo venepa Colchica )

f

nova & efficaciora in dies adhi-

lufamis é'c.Senfus eft:Caftor,

bes, quibusurere me miferum

ejáfque frater Pollux , offen(i

nonceífas, donec in cineres

vice, id eft;ignominid, calamis

ÁÁ m

folvat; & in ventos diffiper.

tate &forte adversá, Helenz

Srigendium.Poena.Propri? eft

fororisfaz, quam Poeta Stefi-

pecunia militibusin diem dari

chorüs infamen reddiderat, vi-

falita; (lips, quz illis penditur.

&i tamen & placati preeibus e-

Pro przmio quolibet ufürba-

jufdem Poeta ac palinodia, illi

tur;premiam aurem de fuüppli-

reddiderunt lumima. quibus e-

€io & mercede dicitur, Quam

um privaverant, Stefichorus

carmen de Helena fcripferat;iim

jubes me peenam pendere?Vel,

quid tibi à me jubes perfolvi,

quo ejus libidiném belli Troja-

nicaufam effe dixerat: oculis

quo liberer;quo fol

'

var demgn-

I

tiá ?

fubinde captus, recaptavit,quae

cecinerst : ajuntque vifum illi

Suffes.. À te conftitutas.

Cun fide. Fideliter.

reftitutum fuiffe.

Expiare, Crimen:te placare.

Potes nam.Nam id potes faeile,

Centum juveucos, Sacrifici-

Dementia.Quam magicis tuis

i

*m, quam Hecatomben Graci

carminibus mihi attolifti,

1

O uec d?*c, O Canidialque nez

vocant,

Sogari. Laudati.

queob parentum adulteria &

1

^

igne-

um

. EPODON LIBER,

353

Nec in fepulchris pauperum prudens anus

Novendiales diffipare pulveres;

Tibi hofpitale pe&us ; & purzi manus.

-

ignobilitatem infamis es ,'Gc.

bantur 5 non ita paunperum;

Obfoletum id proprie! dicitur,

Novendiales.Nono die hames

quod tractari non folet , quod

tos, Apnd majores, inquitSer-

vetusac vietam eft, atqueadeó

vius , in lib.'s, /Eneid- ubi quis

detridum & putridum.

fuiffet extinctus, domum fnam

Nec in , d?c. Hac omnia con-

referebatur, & illic feptem erat

trarium in feufum fünt accipi-

diebus ; octavo incendebatur ;

enda, Quaz prudens anus eft;id

nono fepeliebantur cjus cineres

eft,fciens & perita,ad pulveres,

Acron triduo tantüm aitferva-

hoc eft cineres mortuorum ;

tos faiffein edibus mertuess

nono quàm obierunt die, ac

poít triduum impofitos rogoy

fepulti funt , eruendos ac diffi-

stqne iterum poft tridnum ci-

Jl

pandos, à tumulis maxime

Deresinürnam conditos, Itá-

renitil

pauperum. Hoc fiebat à vene-

idibu

que , Novendiales , fionificabit

ficis, ut offa colligerent,quibus

cineresper diesnovem . ferva-

ndicttt

in fuis incantationibus uteren-

tos; proprie enim. novendiale

j

tur, Dicam nunquam hoc àte

eft, quod novem diebus durat,

fa&um fuiffe. Ironia.

C *

Hofpitale. Mite in hofpites ,

Pauperum. Divitum fepul-

pium , & humanum,

o

chra, ne autferis, aut vene-

al

Pura. Innoxiz, purz fceleris;

ficis paterent , feduló cuftodic-

nullius imbutz fanguine,

?cknj

ftelt*

ODE XIIL

if, Vf-

bure«

;ll

Refpondet Horatio Canidia , [2 uunquam ii pla-

us 6

catam fore.

yorus

t

id obferatis auribus fundis preces?

toj

Q

Non faxa nudis fardiora navitis

o

n

is

Neptunus alto tundit hybernus falo.

[

n

Obferatis, Claufis, futdis.

frapis , quàm ego felum tibi:asd

lh

Nen faxa, , Scopuli, qui

àfluctibus iratis. verberantur

naBfragorum preces & ejula-

tüis

füs norr magis furda funt faxa,;

alto in mari, non funt fardio-

quàm ego ad tuas,

mJfor

res nautis nudis, id eff , nau-

$0lo. Mari.*

I

)

In.

3f4

Q. HORATII FLACCI

U

Inultus ut tu ti(eris. Cotyttia

Üpt

Vulgata , facrum liberi Cupidinis ?

;[

p

Et E(quilini pontifcx venefici ;

lot

Impuné ut Urtbem nomine impléris meo ?

Vo

Quid proderit ditá(le Pelignas abus ;

K

Velociufve mifcuiffe toxicum ,

T

Si tardiora fata te, votis manent?

hi

Ingrata mifero vita dncenda eft , in hoc

ld

Novis ut u(que fuppetas doloribus,

M

Optat quietem Pelopis infidus pater,

h,

(ü

Inultusdec.Tunc ciferis im-

quamobrem eó convenire plu-

D

puneno&uras;que finntCoryt

ï

rimüm folebant venefica,

N

toni,facra;jin quibus liber Cupi-( — Quid proderit,irc. Locus ob-

do dominatur?Tunc, poftquam l(cucior.FingiturHoretiss, ut fe

n

ea vulgaviíti, inultus id feceris. , dementiá folvcret,fibi per Ca-

g

Corytria. Subandi, exyéteria,|nidie incantationes immilDi,

D«

facrificia. Cotytto, five Cotys , jadiiff: & confuluiffc alias vene-

m

Dea quedam fuit , impudicitizficas, (quas Pelignas vocat;quia

D

prefcsapud Trae

& Grzcos.| Peligni, Marfis & Sabellis vici-

[

Legunt aliqui, Cacyría , id aft;|ni, ob veneficis infameserant )

N

Infernalis,

& velocius, id e(l, prafentius

f

Sacrum libri , *c. No&nrna|aliquod ab iis coxicum; feu, ve-

[|

quadam facra , in quibms magi| rienum petiiffe, quo emori fta-

(

& venefici ompi genere obícoe- tjm & vita fimul ac dementia

ft

nitatum libere & promifcue fe|folvi poffer. Fru(tra illum labo-

H

ráffe Canidia reípondet. Quid

ür

eonfpurcabant,

D

E Efquilini 'c. Et quafi effes tibi proderit, inquit , anus illas

[

eenfor ac jadex veneficiorum, |ditáffe, hoc eftmagnis muneri-

[

quz tractarefoleo & pcragere|bus, magio pretio conveniffe ,

W

in Efquilino monte, & noctur-|ur velociorem tibi mortem af-

norüm facrificiornm , me taa- |ferrent: fi; ego efficio, ut tardi-

Í

quam infamam Urbetota can- |üs votis tuis moriaris?Si tibi vi-

taveris ac treduxeris ?

ram infelicem prater fpem ac

4

i

Pouzifex. Cura facrornm. &|vota toa prorogo?

q

cognitio pertincbat ad Maxi-

Ducenda, Producenda,

snum Pontificem : qno nomiae

Iuboc.Eam ob rem.

|

Canidia Horatinm híc vocat;

Suppetas. Sufficias; ut dures

quia aufus erat facra imagica in-|in nova fupplicia,

fe&ari , & exquirere,

Pelorispater.Tantalus,qui infi-

i

W

Venefici. Extra portamEfqui- ! dus,dicitur;quafi in&delis,quàd

| i

linam, multa; eranc fepulchra;

-

EP"ODONF LIBERJ

255

Egens benigne Tantalus femper dapis :

Optat Prometheus obligatus aliti:

Oprat fupremo collocare Sifyphus

In monte faxum : fed vetant leges

]ovis,

Voles modó , altis defilire turribus,

Modó enfe pe&us Norico recludere;

Fruftráque vincla guttuti nectes tuo ,

Faftidiosá cri(tis zgrimoniá,

"

Vedtabor h

umeris tunc ego i

nimicis eäucs 5

Mezque tetra cedet infolentiz.

Àn, quz movere cereas imagine$ ,

( Ut ipfe pófti curiofus ) & polo

Zg pl

Deripere Lunam vocibus poffum meis ,.

Poffum crematos excitare mortuos;

:st o

; Ut fe

Jovem,Neptunum, & alios De-

Faftidiofa. Que facit

rG

osqui ad ipfum diverterant,

nia faftidiamus,

, utxow

,mhï;,

Deus efíe non credens , illis fu.

Vettabor, éc. Tanc tibiin-

vene

um filium,Pelopem , clam à fe

at,npii

N

equ.iraho.',.i,cleft , infültabo ; te

jiguit

intecfe&um , appofuit epnlan-

irridebo; inimicum meum, In-

dum,tentaturus;an id cognofce- |equitare , ;alicui , eft infultare,

pertnt

rent.Ob id fcelus detrufus adIn-

Penpt

Hauc igetaphoram & vetuss-

feros , aterná fiti & fame tor-| ddgiumsride fümptum

aliqui

ep ve

quetur. Alii dicunt, idcircó Yo-| volunt z

yi fl

quód Romani divites

cari infidum; quia,cum intezef.|le&icafiorum humeris inter-

pdntià

fet conviviis Deorum , in eo.|dum geflarentur. Hinc Plining

libo-

tümque cctü & confilio verfa-jin Panegyr. Inporrari | folebanr,

Qu

retur quotidi?, multa perperam ! »óh 4jdo, quadr

;illt

jjugo curru , fed

jntt

effutiozit, quiz tacita effe opor-

bumeris bominum , (o.

tebat; immó ne&ar & ambrofi-

Meeque, &*c. 'Tanc exiliaga

yft,

am furatus fit.

UM

gaudie, & humum petulanteg

Beuignaic.A flnentis, copio-

faltando premam , &

€«ogem

urdi

fe; mediasinter dapes jejunus,| fobtidere,

;ibi [

Sifyphbus. Videlib, 2, Od, 11.

Cereas, &*c.Imsginibus hemi-

Pem K

Obligarus. Alligatus,vel addi-

num é Cera fi&is utebantur ma-

&us & obnoxius,DePromethe.

,

o'ez artisperiti eáfque mova-

o vide Oden 14, lib, , & 15,2.

bant,dKferiebant , laniabant; uz

Defilire, Praceps vuere.

vivos homines agitatos G per«

hr

Norico. Noricum eíl regio

cuffos velebant.

Germaniz , ferax optimi ferri:

Curiofus. Hzc arcana defcrip:

jf

nunc Bavariz pars,

fit Od. $. bnjus libei,

ujd

De

Recludere. Ap.e.x;ire:

ä

*

$6

Q. HORATII FLACCE

Deüidetique temperare pocnlum ,

xv

Hgl'

Plorem artis in te nil ageotis exitum?

"

li

Defiderique', d»c. Poculum,

Latine. Alii fic explicant: p!ol

rem arris (fabaadi, caufa)nihil

Àlm

potionem aptam ad amorem

habentisexitom in te: fed

excitandüm.

Pto

! Nil agentis, 9'c. Tta legitur in

hoé durinfenlum eff ; quis

enim Latine dicat fatis com-

N

plerifque libris manufcriptis &

veteribus codicibus, Àm dole.

mode, nihil habeo poteffatem,

3

vires, ia illam? Hxe arsaihil

l]

be,an patiar meam artem

pibil valere contrate? Nocere

habet exitum ? Malim legere

lui;

tibi non poffe? exitum habere

com Lambino: plorem artis

UY

meis

votís contrarium? Le-

inte nullum habentis exitum z

gunt aliqui ; "nibil habeutis, id

quam le&ionem probé tuerur

elt, nihil valentis : fed minüs

| ac illu(trat.

(

g

ODE XIV.

WR

Wtqui

M

D

CARMEN SECULARE

(t&dh

Chorus puerorums mobiliuma , a€ — puellarum , Deos , a&

prefertim , Adpollinem &$ Dianam, oratpro Imperüi

gbml'u

lità «

Romani feluttate.

preti

cbe , fylvatnmque potens Diana ,

Flifam

PH

Yenepy

Lucidum Coli decusj, ó. colendi

H

t

Semper, & culti; dare , quz precamur,

j

L

hfe

Tempore facro :

lT

iv

Quo Sibyilini monuére verfus,

(

j

-Seculbre. Ita di&um efl:quód | vertente feculo , fummá reli-

I

ludis fzcularibus caneretur. | gione peragi folebant,

Tftla

etfzculo, Ro-| — Quo, && Quo tempore

A

Vertente quolib

]

Nni

smabi dies feftos

ladófque cele- ; Sibyile fnis verfibus pracepe-

mfi(iï Y

rent,ut delectz omni ex Ur-

berrimes agebant, ceriííque

Ti

preces & | hymnos? canebant.

be virgines & pueri folemne

Q

Juf(us eft Horatius ab Auguíto

carmen dicerent Diis, Romaz

lliyi

fi

iftam Oden.ea decauía fcri-

( in qua colles feptem ) prafi-

po

lz

bere, anno U. C. 737.

dibus & cuftodibus.

"Hlerpr

Porens.. Domina; pretes.

Sibyllini. Sybille fuére vir-

1 de

Lucidum , dc. ln ambos , | gines queda

m fatidicg , qui-

RUT

j

bus fauturi

notitiam . Deus

(

Apollinem & Dianam , ea

|

n

vox laüfque cadit.

.

in premium 'caflitatis. | vi-

Ad

B)

Precamar. Pueri

& puellz. | debatur

De-

g'—nd ulfiffe.

€em

1ï'ï"&n" Y

Sacro. Eeftis diebus; ?ui

*Honä

OPODON LIBER,

257

Virgines le&as, puerósque caftos,

Diis, quibus feptem placuéte colles;

Dicere carmen,

m

Ayl

Alme Sol curru nitido diem qui

e i

Promis, & celas, aliüsque & idem

Dqi

Naíceris ; poffis nihil utbe Romá

enm

Vifere. majus,

datcity

'anIU

Rité maturos aperire partus,

ligere

Lenis llithyia , tuere matres ;

n atti

Sive . tu. Lucina probas vocari;

dm:

Seu genitalis.

U

cem vulgó numerantur.Infgnis| — Seprem colles. Aventinus, Ca-

eftea,que Cumana dicebatur ,|pitolinus ; Czlius;: Efquilinus;

de qua Virgil.lib. 6.'Tarquinio|Palatinus, Quirinalis, Viminalis.

Superbo;Romanorum Regi,una|Additi poftea duo, Vaticanus;

i, d

quedam ex illis novem libros|& Janiculus.

obtulit ; in quibus Reip. Rom.

Alme, Ea vox ab alendo du&a

np:ï!i

fata.contineri diceret; petiítquejeft.-De Sole dicitur ; quiá Sol

bretium 300. nümmorum. . Re-Jomnia educat, alitque.

cufaute Rege, tres libros in

Pyomis d* celas, Profers , &

ipgnem conjecit; idémque pre-|condis.

tium pro reliquis popofcit. Irri-

Aliusque

de* idem. . Qui allius

dente Rege, tres alios libros|Sol ab hicfterno videris effe,licat

éremavit; & pro aliis tantum-junns idémque fis.

dem petere perrexit. Quod Tar-

Rit,i*c.Ordo eft: Ollithyja !

mä !Ch"

quiniusadmiratus , & pretiumqua lenises , facilis& propitia,

perfolvit, & libros inter Imperiilaperire,id eft;in lucem proferre,

l'cmPO[e

Romanifacra haberi voluit, ad-| maturos partus ; quzlenis es ac

j

7

hibitis viris, qui eos & ferva-|benignain partubus & feetubus

|

jer

rent in Capitolini Jovis facrario;| & matrum alvo educendis.

(oiof

G cüm opuseffet, confuülerent.

llitbyje. Eft. nomen. Dianz,

j ROWA?

Illi viri, primüm duo deinde ro.|quatenus parientes juvat; à Grz-«

poftea r . fuére, Tfti libri , Syl-|ta voce ; fignificanre ; venio ,

) n[!!['

letempore, incenfo Capitolio,lorior. Dicebatur ctiam Laciza,

u?(eV*'ff

cüm deflagráffent ; conquifiti]à lace; in quam ut partus feli-

hi qul'

funt Orbe toto verfus Sibyllini]citer ederentur , . cararet: Geni-

omnes, G&ex iisconfecti novi|/alis,. à gignendo ,

( pout

quafi gd

Codices , ac priftiná religione|gignendum juvans.

) i

.

PYobas.Wfavis.Erat autem hac

.

fervati; quidemum , imperan-

apüd veteres religio, ut eono-

[

te Hon «,.0' exufti funt,

mine

. HORATII FLACCÉ

258

3Diva

; prodücas fobolem, Patrümque

Qd f

Teroin

SProfperes decreta fuper jugandis

feminis, prolísque novz feraci

Lege marità :

Terills

K:Certus undenos decles per annos

Spiceà

Otrbis ut cantus referátque ludos,

Nutri

Ter die claro, totiésque grata

,

No&e frequentes,

Condir

N'osque veraces cecinilfe Darce

fiplee

filttm

mine Deos vocarent, quod ipfis| tes, pertres dies claros, totidéme:

l

& rei, |que grátas noctes.

Rom; l

gutarent aeceptiffimum ,

Undenos, d?*c.. S&culares ludi

quam po ftularent , convenien-

lt

l

tiffimum: unde multa fzpé illo-

noncentefimo quoque, ut multi

putant, anno, fed centefimo de-

Uirl Pn

aum nomina congercbant, igna-

xi quodnam effet omnium ac-

cimo célebrabantur, quod patet

N

ex ipfis Sibyllinorum verfuum

«eptiffimum.

vocibus , & Romana hiftoria,

Producas. Amplifices,

Yo

mf

Mi

Patrum. Senatorum.

Primi enimludi Szculares per-

Utur

adi|funt , anno U.C. 298. fe-

Profperes, Fortunes : felicia,

Tins, (

& fortunata effe jubeas,

cundi, 408. tertii, $17. quarti,

itol

626. quinti , de quibus hic agi-

Super,ioc.De foeminarum ma-

C0 gj

trimonio, & de maritali lege.

tur, 737. Quosinterfingulosin-

Yocatur

ugatulis , do'c. In matrimo-

tercedit fpatium annorum 110»

Vosqueyt?c,Sententia hac ger»

"n, ]i

mio rit& collocandis, Eá lege

L

decernebantür iis premia , qui

mana eft : vósque, ó Parce! quz

veraces eftis ceciniffe , quod fe-

1'1418 &l

h

& legitimis uxoribus liberos

melàvobis di&um , & conflitu-

ficrgnä

!

fufciperent ; pomz in adulteros

Pt

ftatuebantur, &c. que ad' au-

tum eíft ; id eft , que veraciier

canitis , & immatatum jubetis

"ütorem

n

gendam in Urbe fobolem erant

fj

smaximé valitura: umde legem

effe , quod femel , hoc eft , irre-

ts

fhane vocat Horatius, 40U4 pro-

vocabili decreto dixifüis ; qu

ii :

x:

lis feracem , & maritam , feu

ipfam Terminus Deus, fiabilis

Wtdn

smaritalem ; quia matrimonio-

rertím , id eff , qui res Imperii

2omani ftabiles facit, fervat ;

Rij

gum honori & fanctitati con-

Pf?:crirj;

fulebat.

&immutabile quoque effe jubet;

W

Tey

Certus, de*c.. Ordo eft : preca-

vos, inquans

, pera&is fatis fc-

&fimilia jungite;

iinn

snur ; vel, facite , ut certus orbis, quentia bona;

u

1X ef

d eft, certa annorum converfio, |preteritz feli

€

itati füturam ad-

Parce

Romano Imperio

Ya

perannos decies undenos facta, |dite.

N Uf

alitatem, &aternitatem

BI

xeferat caljtus, & ludos frequen- immert

s

£

g p

Mi

AX

p

TEPODON LIBER.

P

T

Quod femel di&um eft, ftabilisque rerüm

Terminus fervat , bona jam peractis

Jungite fata

Fertilis frugum , pecorisque tellus

Spiceá donet Cererem coroná :

Nutriant fetus & aqus falubres,

Et Jovis aurz,

Condito mitis placidásque telo

Supplices audi pueros, Apoilo:

Siderum Regina bicornis audi,

ol

Luna, puellas,

Roma fi veltrum eft opus, IlizQue

xl

T

litus Etrufcum tenuére tüurmz,

v

Juffa pars mutare Lares, & urbem

-Sofpite curfu ;

quod ptt

] vcrfu'.lm

, ii

!

u

promififfe dicebaptur; idque vi-& — Spiced,

&*c, Spicz -af?erebah—-

:i&

M

AQud

debatur fignificáffe Deus Ter-

tur Cerezi poft meffem.

C' -9& L

rinus, cujus effigies reperta in

Fztrus, Pecudum alumtos,

'mr d

Capitolii fundamentis, moveri

Sovis, Pro aere fümitur,

jjb

loce non potuit : quam ob rem

Coudiso, de'c. Conjectis enim

f fingüj?!*."f

vocatur ab Horatio /faZzlis re-

in terras telis, peftem & morbos

yram 1

vum. Vide Livium lib ;. P

ralactt

orró|putabatur immittere.Vide z ,lib.

Parcarum hic meminit ;

quia in |Iliad.

t q

iudis feflísque Secularibus ce-

) j i

- Bicornis. QuiaLunt crefornte

lebrandis, initium ducebaturl;

f iudi eelebrabantur. Luna

d

à facrificio infigni, in earum

honorem.

Poteft etiam!

porrà & Diana pro eodem Nu-

1 W".dq

10c ita| mine fumnuntur,

g D

exponi;O Parcz! quas in veftris

Roma fi , &'c. Apolle pra-

Iw-'fü'i*f"ï

]

decretis & cffatis falli nunquam |ci

pué Trojagis favebst , ac

;glihï

T

contipit ; (quippe id capitis ,

AEnes.

m

u

quod femel dic&tum effe fuficiat

)| diieque. T'ojanz,

[i2] !mp'm

jungite in pofterum bona fat

&

Errufcum.Tyrrchenum, Znei-

( f

prateritis ; idque fervet terimi-

M Ib

g

demlegelib.7 &g,

"

mus rcrum flabilis , (legitur

3uffa pavs , doic. Que turma

fs

enim in multis codicibus , fer-|fa

i lngl&v

&re pars 'Trojanorum exigua,

ver) id eft , conftans , & per-

quos Dii jufferant folum verre-

uf

gl

petua ad extremum . ufque ter-

re

» & Trojam relinquerc.Vide

ImPgW

minumlferies fervet , ac retinear] E.

Beid. lib.5.

» eïn'!we

eum curfum ae ftatam Imperii,

Curfu, do*c.Navi

gatione falv&,

& fecundá.

| [ ^ quem edixiftis, & ceciniflis.

*

R2

os

K

Q. HORATII FLACCI

]

Cul per ardentem (ine fraude Trojam

1

Caítus /Eneas, patrie fuperftes,

n

&i

Liberum munivit íter, daturus

lícus

Pluta reli&is ;

Áudet

Dii probos mores docili juventz,

|

Dii fenectuti placidz quietem,

hugur

Romulz genti date , rémque, prolémque;

VWhobi

Et decus omne,

(ui dl

(

Quíque vos bobus veneratur. albis

Clarus Anchifz Venerisque fanguis,

$dl

Ímperet bellante prior, jacentem

Rtmqug

Lenis in hoftem.

Ál

am mari, terraque, manus potentes

l

Medus, Albanásque timet. fecures;

Qtqi

Jam Scythz refponfa petunt, fuperbi

(inde

r

A

»

Cu:ct j

Cui,do*c. Cui turmsg, cui Tro-|(tales enim DiisSuperis immo-

|

janorum parti , pius /Eneas, fu-|labantur) mactabat.

Hæt ]4

perftes patrig,permediosTrojz

Manus potentes. Romanorumt

bem

ignes iter aperuit in Italiam ;lpotentiam; vel, Augufti victri-

daturus illi turmz fuz , & genti; ces manus.

usf ad

plura; id eft, Imperium majus,!

Albauas.Romanas: Albaenim

ürbem florentiorem , res meliüs/qnafí Romz mater fuit. Inde

Ff' I6à

Qf

conftitutas illis , quas relique- Albanas pro. Romanis pofuit :

]

Vottros

xant; nempé Romam fundatu-

& ab Etrufeis fafces , ut & c£-

Md

rus, Frojá potiorem,

tera Imperii decora , 'atque in-

Fraude. Periculo, damno.

fipnia Romam venére, Vide

At

Elor.lib.2.

xt'lls

Caftus, Pius, fceleris purus.

Remque. Opes.

Secures.Securis, in medio vir-

r

Quique , dv*c. Facite, ut Au-

garum fafce pefita, erat infigne

lpl

D

guftus, ab Anchifa & Venere Komanorum

Magiftratuuw,

) Q

per/Eneam oriundus, Imperium Confulum , acPretorum: quod

Orbis terrarum obtineatj prior, ab Etrufeis, five Albanis, Ro-

tim j

» D

dd eft , potior., füperior bel- mani fümpfcerant. VifieLivium

"ltin

lante , hoc eft , hofte beilum |lib. 1.

ipfi inferente. Regnet, achoftes

Scytba, Vid. Od. 11. & 12.

gufïusd(

D»

armatos vincat ; fübjectis domi- , libri 4.

dl

tísque parcat.

Refponfa.

Proprié oraculorum

&l

Bobus albis. Sacris intererat|refponfa dicuntur ;

fenfus eft,

imam

Ji"umE

Auguílus , & victimas albas Scytlwaäj'ï Indes , &c. Ro

1 3&0 ü

*

quafï

".

EPODON LIBER.

£6f

Nuper & Indi,

1

Jam fides, & pax, & honor , pudórque

Prifcus, & neglecta redire virtus

Audet ; app?téjque beata pleno

Copia cornu,

Augur, & fulgente decorus arcu

Phabus, acceptáíque novem Camanis:

Qui falutari levat arte feffos

Corporis artus ;

Si Palatinas. videt ZQqwus arces;

Remque Romanam, Latiámque felix ;

Alteram in laftrum , meliüfque Íemper

]

*

P;orogct avyum,

Quzque Aventinum tenet , Algidümque,

Quindecim Diana preces virorum

Curet ;

?

& votis puerorum amícas

yroimt

Applicet Aures.

l

]

&c Jovem fentire , Deófque cunáos,

Quf S

1

"

pem bonam certámque domum reporto,

mgufhr:.ïï'

"

J

j

, quafi ad oraculum publicum ac- ; Muftrabatur, expiaba:ur, fecén-

1

Ex-

w—

bafv»'»

"

€edere; audituros quid fibi agen-|febatur. Interluftra autem ce-

ä

d D du fit

"

» leges pácis bellique ac-|leberrimum erattertium $ OCYI-

u

Fui'dl!-

cepturos, Indi pauló anté non-|gefimum ; quo. ineünte- fzcu-

, 1 nihil cladis intulerant Romanis.

lugm novum ducebatur:unde hic

p äque-]:

Cornu. Decornu Co

piæ,v Vide

initium redeuntisfeculi l

ii ^ Oden 1 s. libri z,

vecatur.

Qürum

Augur , dov. Commemorat

Proroget, Propaget,þfoducau

mi?" Apellinis munia : primum, di-

ZEvum, Szculum,

qii vinandi artem , 2. jacular

"

15

dventinum. — Aigidum, Duo

gl

3. canendi, 4. meden

ot

0 at

.

1/6, Romz , hic non

Omm:q'-ij eriim illi tribuebantur.

?

quibus zdiculz duz,

il

Palatinas.Romanas.In m

» vifebantur.

f

i Palatino templum Apollini Xü-

Quindccim virorum. Libris Si-

uftus dedicaverat.

U,ö(ll.

byllinis cu&odicndis przfe&to-

rum.

JEquus. Propitius.

Alterum,ds'c.In alterum ufque Reporzo.Loguitur chorus p"üe-

mcuïoïïf' fzculum. Vulgó luftrum erat

rorum : Hanc fpem domum re-

N

ft" fpatium annorum quinque, quo

porte, ego docus dicere laudes,

;, N^ exacto civitas à Cenforibus tota

qu:u

& Phobbi, & Dian? , id eft,/qui

R 3

4-

N

262

. HORATIT FLACCI

Do&uüs & Phobi chorus & Dianz

Dicere. laudes,

ï,

idici , & doc&us fum hunc |[ftrophas alternis'cantabant pse-

hanc ultimaga

hymnum retitare in honorem|ri , & puellz

Phobi, & Dianz. Superiores'utrique finul; .

T

wæg ,

É Y

L

!—

W

n

i^

Conte

/zþ—& d T2

M

N

d

0 for

N

m

N

liles

Cont

p

A

d

ï»?

Mili

p

Mos

Agti

E

i

Subg

C

pE

E

F2

"

d

N

hu

;

N

od

1

v

ol

g

d

2

Wi

m

nj

VN

NT

Yitn,

AX

n

j

[r

b

i

D

Q. HO.

EOY

Vr

9? (o)?&

2653

Q. HORATII FLACCI

Intabtte

SATYRARUM

jc ol

SIVE. SERMONUM,

LIBER PRIMUSS:

SATYRA L

INemo f;ä forte eff contentus , prafertim avarus 5 quia

nemini fatiseft , quod habes,

ui fit; Meeanas, ut nemo, quam fibi fortem

Seu ratio dederit, feu fors objecerit, illà

Contentus vivat, laudet divería fequentes?

QO fortunati mercatores !

;

*

gravis annis

l

Miles ait, multo Jam fra&tus membra labore,

j

2

Contrà Mercator , navim ja&antibus Auftris;f. - —

NI

Militia eft potior, Quid enim ? Concurritur ; horz

)

Momento cíta mors venit , aut vi&oria lzta.

:

T

Agticolam laudat juris legámque peritus ;

Sub galli cantum cpp(plto; qþi oftia pulíat. (

"

Saryrarum. Satyra e& cärinen 3 Däderiz, Datratio & prudentias

quoddam dieax , & falfum, car-[objicitcafas & fortuna.

pendis hominum vitiis inflitu-

Diver(a fequettes, Diverfa vi-

tum : ita dictum àSatyris , vete-|tz genera, & fuo diffimilia pro-

j

rum Diis petulantibus , ac pro-|fitentes.

tervis,

Frattus snem.

bra.Graca locurio:

Sermonum.Satyre HoratiiSer-| (abauditur przpofitio circa. Ha-

monces vocantur ; quia carmina|bens membra labore fracta.

funt, ut ipfe vocat , fermoni

Conzra, Subaudi, dicit.

& profe propiora.

mercatura,

Potior. Quàm

Qui fiz.Quid effe canfz dicam,

Quid enim ? Quidni?Cur non?

&it,&c.quonam tandem pac&tofit?

üid enim tantum in ea laboris

tur.

Seu ratio , dv*c. Sive confilio, & periculi eft?

& ratione certá, certum vitz

Coucurrirur.Pagna committi-

genus, Ginftitutum amplexus

$ub. Pauló póft, circa,

fusrit ; fivc ca(p; temer?,

|

:

caufidicum fuper

v

u

Qory'uhor-Qä

d

Q. HORATII FLACCI

Do&tot

ïlgl: ; datis vadib

us, qüi rure extractus in urbem eft,

Solos felices viventes clamat in urbe.

$du

Catera de genere hóc (adeo funt multa) loquacem

lls

Delalfare valent. Fabium,

Neque te morer , audi,

Pecc

Quó rem deducam, Si quis Deus, En ego ; dicat,

hudi

"

e

Set

jJam faciam , quod vaultis ;

:

eris tu; qui modó miles

Mercatorj tà, confultüs modó , ru(licus ; hinc vOs,

Ajttt

Pal

Vos hinc mutatls difcedite pattibus , Eja,

Quid &atís ? Nolínt. Atqut licet etfe beatis.

Ortr

Quid caulz eft, meritó quin illis Jupiter ambas,

Qm

Iratas buccas inflet neque.fe fore pofthac

Qu;

Tam facilem dicat, votis ut przbeat aurem?

Y

Praterea, ne fic, ut qui jocularia , ridens,

Qu

limo

Percurram ; quanquam ridentem dicere verum,

Quid vetat ? Ut pueris olim dant crgügla ,älandi

nttrd

lite fua confulit , confilium ab| Fabzum. Loqüaccfn hunc&gar-

doy

um

€o petit,

rulum ob:ter carpit.

Vas, vadis ;

uth

Daris vadibus,

Quo vem deducam, Quid fin-

a

eft, quifpondetalterumtin jure

gam & ponam , unde illerum

ad futurum ad diem condictam,

[UrT

appareat imprudentia : quó illos

dat

ut obseat vadimonium; ac, nifi

adigam.

phac

compareat , jubetur ipfe de fuo

Tu Confultus, »'c./Tu,qui mo-

litte

fatisfacere ; illiusloco, proquo

dó eras confultus ,. id eft , cau-

vadem fe dedit.

fidicus, eris rufticus.

liben

Sententia igi-

tur eft : rufticus quispiam , qui

Mautatis partibus, « Conditio-

fi

coac&us eftrure 1n. urbem . ve-

nibus vitz mutatis.

Sumptum

jtsi

nire , quia vadem fc obtulit , aut

videtur é theatro; & fcena; in

Ths,

fcu [

unus eft ex vadibus pro aliquo

qua dicuntur propri? actores fü-

Dh

altero datis

vel , quia ipfe: s

as agerec partcs.

l!

Nolint. Non mutabunt fuam

T

cüm, citatus à jadice , ftatim

E

injusambulare: non poffet, va-

fortem alterius conditionc.l

Illis, lllisiratus.

des dedit, qui proinitterent eum

di&á die adfatarum ; ad quam

Bucca; i&flez. Succenfest , ex-

candefcat, Minitantes, G iracun-

l!

Em

ä

diem. obeundam , ipfe poftea

i

ürbem .petit,

; di os diftorquent buceas inflant.

At

Adeo , d?*c, "Tum multafunt |^ Ne fic, &*c.Ne rem tantam de-

ejufmodi exempla .5 : tamanulti libem leviter ; ut folent facere,

xpu

Ql

exiftunt; quos fortis füz fimi- qui narrant res joculares , qui

——

liter paenitet.

joci & voluptatis causá fcribunt.

&þl

H)(

Delaffare, Defatigare.

Ur puerás , , &c. Probat utile

iMe

SATYRARUM LIP, T.

26$

w d

Do&ores, elementa velint ut difcere pilma.

Sed tamen amoto quzramus feria ludo,

Qactt]

llle gravem duro terram qui. vertit aratro, &« ó

aul,

Perfidus hic caupo , miles , nautzque, per omne

dica

Audaces mare qui currupt, hac mente laborem

(ild

Sefe ferre , Íenes ut in otia tuta recccant

10f

Ajunt ; càm fibi fint conge(ta cibaria.

Slcut

Parvula , nam exemplo e(t, magni formica laboris,

Ore trahit quodcánque pot teft ,

atque addit acetvo:

*

»

$

Quem [hult, haud ignaia ac non incauta futuri,

Qs

WE, limul inver(um contriftat Aquarius annum.

Non u(quam prorepic, & illis utitur aute

*

*

Quaftis ^patiens

cum te neque fervidus zítus

n

Dimoveatlucro , neque hyems, ignis, mare , fcrrum,m

lail

interdum effe ridendo , &JOLQD- ta

) animé magni laboris ,

do veritatem apcrire, & homi- (im ho Btüntür exemplo) ore

TM

num vitiacarpere : ira fit enim iuq i*X

ut hommines faciliüs inducantur

Mplo efl. Poteft hoc jungi

ad emendanda , G pernofcenda

cum

c-vcnnbus : elt exemplo

fua vitia. Qaemadmodmn pueri,

ina

ag

laboms id eft, exemplum

10

datis cruftulis , id eft, libis &|d

féu, documentum eft magni

L'xbcms ferendi.

yqu t

placentis, adducuntur ut prima

litterarum elementa fponte ,. ac

Oz/æ/zmzll Simul atque, ubi

t[f; a

libenter condifcant.

FIATJL im.

Ibi incipit Horatii

Queramus feria. Caufam hu-

refponfio, Utitur contra avaros,

Condit?

u)

jus inconftantiz ferió invefti ige-

illo ipfo; quod attulerant, exem

j

mus.

Oftendit effe avaunam,

plo. Laudatis formicam

benà

en

feu cupiditatem , quá fit, ut

eft : ac illaquafitis utitur, &c.

plura femper & majora opte-

vos nequaquatrn.

mus , & przfentibus nunquam

Iuverfum. Inclinatum in hye-

acquiefcamus,

memn, mutatum, AHHUC, cum

Ille greven, do'c. Aqr:cg)la.

denuó redit & i mcxpxt, dicitur

Hac sneute à

. Ordo eff :

verti , five reverti

ajunt eo confilio fe hborcm fer-

Aquarius, Signum coelefte hye-

re ; ut, cüm fenes erunt , ha-

qyfont

inale., idem atdue Amphora.

beant perfuginm foe fencc'kvn,

Hutc. $01 fu b]acet ; menfe Js-

qm

cett

G paratam quietem , nemp?

nuario exeuntc

pluvias & fri-

colle&is. per laborem opibus,

1]

[i]

gora triftia "-mrc.olct.

& provifis cibis :

ficut formi-

Nonu ufquatm ; d&c. Foras non

exit: domife continet.

bat!

ca , quz , licét parvula , eft

[

R5

Dum

266

. HORATII FLACCI

Nil obftet tibi, dum ne fit te ditior alter,

Ü

Quid juvat immenfum te argenti pondus, & aury.

Vd

uT

Furtim defofsà timidum deponere terrá ?

M

a

Quod fi comminuas, vilem redigatur ad affem.

At, ni id fit, quid babet pulchri conftru&as acervus ?

C

L

Millia frumenti tua triverit area centum ;

At

Tut

-;«*ï(i.. ,

Non tuus hoc capier ventér plas , quàm meus : ut fi

Reticulum panls , venales inter , onufto

Atb

Forté vehas humero, nihilo plàs accipias, quàm

NI

Qui nil portárit. Vel dic, quid referat intra

Ql

Naturz fines viventi, jugera centum ; aut

j

&

Mille atec ? At fuave e& ex magno tollere acervo,

d

Dum ex patvo nobis tantumdem haurire relinquas;

Sicí

Cur tua plus laudes eumeris grgpatia noftris ?

lt

Ti

vi & imbecillo corpore , ingen-

Dwum, Modà. ? '

Quodf, dvc. Refpomfio éft|tem fibi reticulum panis gc-

7«4

avari, At(inquit ille) f

( ego ini- ftandum fumpfit, ridentibus ini-

xtremurs tamen

N

nuam argenti mei pondüs & tiofociis, ade

a

fümmam, ea , utjubes , uten- |admirantibus;

cüm cum in dies

nt,

D

do brevi adaffem , ad ultiimum |onere levari animadvertere

&

Vi

nummu , illaredigetur.

pane paulatim comfumpto ;

«

efo.

A: uiidfit. At,refpondet Ho- |com

uid inter-

fl

ratiüs, nifi id facis, nifi quafitá

Quid referat, &c. Qu

[

fitilius, qui paucis contentus

pecuniá uteris.

Millia, &c. Quamv.

isareatua|eft, & naturz neceffitate, non

poí

triverit centum millia modic- avaritie libidine ,

fua vota de-

Eu

rum frumenti ; non tamen hoc, finit, ntrám arer centum , aR

id eft, propter hoc, idcircó; |m

ille jogera ?

i

tuus venter, &c.

A: fnave eft, Id objicit ava-

d

Rericulum. Seculum ad pa-|rus.

n

nem gerendum, retisin modum

Dum, dec.

Horatii refponfio.

factum.

Modà ego taptumdem ? parvo

Venales iuter.IAnter fervos.No- |acerv:

o fumam, quantum tu é

T

cur laudes ingentia tua

tum quid JEfopus olim fecerit. magno;

p

Ejus herus iteradornabat , duce- |horrea ,

piz neftris exiguis cu-

D

batque fecum familiam. Vena- |neris ?

Eft cumera vas parvum

l

vimineufm 5

aprum condendo

lesfaum quifque geftabant onus,

partem aliquam domcíticz íu-

framenio, & aliis rebus id ge-

nis.

pelledilis. Efopus ; ligàt bre-

[

D

|

K

P

SA'TYRARUM LIBER. I.

$67

Ut; tibi fi fit opus liquidi non ampliüs urná,

al

E

Vel cyatho; & dicas * Magno de flumine mallám

?

Quàm ex hoc fonticulo rantundem fumere , Eo fit,

l

Plenior ut fi quos dele&et copia juíto,

Cum ripa fimul avulíos ferat Aufidus acer,

"

À

At qui tantulo eget , quante eft opus , is neque limo

"T

[

y

Turbatam haurit aquam , neque vitam amittit in undis, v

At bona pars hominüm decepta cupidine falfo,

m

Nil fatis eft , inquit ,

quia tantl, quantum habeas , fis,

Qaid facias illi ? fubeas miferum effe , libenter

Quatenus id facit./— Ut quidasi-tnemoratur Athenis

0,

Sordidus , ac dives , populi contemnere voces

I

D

lidfy

Sic folitus

.

Populus me fibilat ; at mihi plaudo

lpíe domi , fimul ac nummos contemplor in arca,

,Inev

Tantalus à 1aþris fidens fugientia Captat L «c,

.

us f

7' Ur ribi, dfc. fxcnnpli caus&,|quarant

.

ut patet exemplo

ybutt

fiindigeresaqua urna tantüm ,|illias Athenienfis, qui tamerái

g d

autcalice ; ide(t, fiindigeres|irriderétur ob avaritiam , &

pidi

aquá tantà , quantam capere|contemneretur , ipfe fibi plau-

yutre

urna, velfcyphus poteft , ac di- |debat.

m 3

eeres : Malo fumere exingenti

Taur fi.'Tant zflimeris,

J

"u

flumine , &c, merità ridendus quantas opes habeas,

i

elfes : fic, &c.

Quid facias , d'c. Quid agas

Q

«

Liqsidi. Liquidum in neutro| cum homine fic affe&o , ita fen-

D

pofait, pro fübftantivo , liquor, ! tiente?San? omittas illum, & fi-

Tb

aqua,

nas effe miferum,fua miferia frui

um

Eo fiz,?'c. Hinc accidit, ut quii quazenus, id eft, fiquidem libea-

&mant copiam füperfluam , qui'ter i4 facit, 3pfe füá miferill delc-

jut g

éflumine aliquo copiofo & ube-| &atur, fe ipfe miferum facit.

riore malunt bibere, v. g.exAu-

Sordidus. ÀAvarus.

elvofï

u

fido , (eft Apuliz fluvius prz-

Sibilat. Explodit, irridet.

i

u

cepsac rapidus) eos, cum parte

Tauzalus, do*c. Poftquam ea,

N

ripz avulfa cadentes

[

»lumen fz-|quz ab avaris objiciuntur , refuü-

p? auferat,

hauriátque, Magna|tavit,oftendit jam eos reipsá, li-

q» a

eupiditas, nimig opes, snultis|cét fibinotüs ac domi plaudant,

a[vum

fraudi & exitio funt,

effe miferos , fimiléfque "Tan-

od

* Bena. Magna.

talo , quifitierís capere avef ac

T

Falfo. Quia fuam avaritiam|haurire flumina, ab ipfius labris

excufant gloriz cupiditate ; cüm fugientia, De "Tantalo

Ó

, Vii?-ü

reverà non gloriam;fed opes ipfxäOden peault, Epod.

-

,Qu'ri

268.

Q, HORATII FLACCI

Flumina. Quid rides ? Mutato nomine, de te

Quos

Inécl

Fabula narratur., Congeftis undique faccis bb

Indormis inhiáns ;,& tanquam parcere facris

Inc

h

Cogeris, aut pi&is tanquam gaudere tabellisZZ-71^

Den

Neícis quó valeat nummus,quem przbeat ufum?

*

"

Paj

Panis ematur , ^óolus, vini fextarius$ : addey^

v Il nntn.

Irdy

Ui

Queis humana fibi doleat natura. negatis.:

An vigilare metu exanimem; noctéfque, diéíque;

Utm

Formidare malos fures, incendia, fervos,

E

s

Non|

Ne te fómpilent fugientes, hoc juvac? Horum

if

lpre

ním,

Semper ego optárim pauperrimus efle bonó

J n

»ld

Oppr

57 At (1 condoluit tentatum frigore corpus, -

Diif

n

e

Aut alius cafus le&o, ;:e affixit

,

habes , qui

Qid,

Affidca r Pomstd Ditet,

medicum roget, ut te

UN

Su(citet, ac reddar ghistis , carifque propinquis.

Toy

Non uxor falvum te vult , non filius ; omnes * s 24

A

."f

Vicini oderunt; nod, pueri, atque puella,

K

Miraris, cümtu argento poft omnia ponas,

q

Sinemoprafter, quem non merearis; amorem?

[

^ &t i cognatos, nullo natura labore,

li

01 Quid vides ? Inducituravarus| An vigtlaredc. Àn putas eà va

p

ridens Horatium , quafi bona-|lere nummos, idcircó tibi datos,

Inj

rüm rationum inopià coactum|ut vigiles metu exanimis, &c.

Yi

ad fabulas confugere.

Compilent. Spolient.

[

Mutato nomiue, dgc. 'Tu es ille

Hucjuvat 1. Hoceine te dele-

ltm

"'Tantalus,idem ac ille facis: pone|&at? Haceine tandem eft opum

jlitas ?

tuum nomen pro illius nomine;|ut

[r

interes tota & fabula ifta con-

Atfr, d?c, Verbafunt avari :

veniet.

d

At habebo, qui mihi zgrotanti

r

s

Sacris.L'anquam àrebus facris affideat , evocet. medicum , ut

abftinere.

me le&o fufeitet , ac recreet

t

—

Quo valeat , &c. Quisnum-|morbo, Falleris, refpondet Ho-

moruimne

ffe ufus frucásque de-,ratius: nemo te falvum cupit »

ino

beat ? Iseft nemp? , ut ematur|non uxor , &c.

Qori

panis, &c.

z fi cognazos, de?c.Ord

oeft: At

fi velisretinere, nullo labore;co-

li

Sexsurius, Menfura capiens

i

iE (

cya

thos , feu calices communes|gnatos, quostibi de

dit natura,id

eft,eorum amicitiamconfervare,

Vi

1 2.. fexta pars congii.

V

Adde, d&'c. Adde res humanz|nihil agen

do, nullum fumptum

vitz & naturz neceffaria: : quas|eorum causá faeiendo ; id nun-

D

illi, i neges, meritó doleat,

quam

]

m

a

SATYRARUM LIÉ, I.

169

Quos tibi dat, retinere velis, fervaréque amicos;

*

Infclix operam Pcrdas

*

ut f quis afellum £/.

arentem turrere frenis.

n

In campo doceat

B

EO

Denique fit finis qu

£

re

n

idi

D

H

cámque habeas plus;

Pauperiem metuas minus ,, & finire laborem

tll n

Incipias, patto quo.dlïv'ä 4s : nec facias quod

Umidius quidam (non longa eft fabula) dives,

Ut metiretur nüfbmos ; ita fordidus, ut fe

Non unqyam fervo meliüs veftiret : ad ufque

"

o

Suprenium tempus, ne (2 penuriá vi&tus

v

fedes

PR A«

curi '

"

Opprimeret, metüebat : at hunc libet£/fe

Divifit medium , fortiffima Tyndaridarum.

[

Quid mí igitur fuades ? Ut vivam Mavius ? Aut fic,

Ut Nomentanus ? Pergis pugnantia fecum

Frontibus adverüs com ponere.

Non ego avarum

P UT

Cüm veto te fieri , vappam jubeo , ac nebulonem,

Eft inter Tanaim quiddam , focerümque Vifelli,

quam affequeris : quemadmo- faiflet altera Clytemneftra, T yn-

dum. nemo poteft docere afel.|darifilia; quz Agamemnenem

lum eurrere in campo frenislinteremit , fecuriim caput im.

TO

parentem , id eft , obedientem,pacta.Porró ea vox. Tyndaride,

Wdams:

Indociles vulgó afini funt &per- liberos T yndari fignificat.

i

vicaces : itáque frznari commo-

Ut vivamyd?c. Àn mihi fuadess

ut vivam inftar Mzvii , autficut

d& , &ad campeftrem decurfio-

jjle

nem fingi nequeunt,

Nomentanus ?* (Duo erant fa-

pum

Quavendi. Opes congerendi.

mofi nepotes ac prodigi.)

Cüsnque; (c, Siquidem habes

Pergis, ?'c. Refpondet Hora-

Jl

plura, cüm rebus plurimisabun.

tius:Attu pergis malé ratiocina-

vuti

des; vide , utin minore pauper-

ri; & conjugis fimul duas res pla-

m

tatis metu fis,

n? oppofitas, nempé avaritiam

rl

Parto.Siquidem comparáfti,

cum prodigalitate , luxum ifto-

o

Dives uz, dz'c.Ita dives,ut num-

rum ganeonum,cumhoncüa fru-

)

mosnon, ut fit, numeraret , fed

galitate;ad quam te hortor,dum

€orum acervos metirctur.

Vel,

ab avaritia deterreo, Componi

At

adverfis frontibus propri* .di-

qui idcircó tantüm. videbatur.

Q

efle dives, ut nummos metire-,

cuntur gladiatores pagnaturi,

r

tgr, nonutiisuteretur,

!

ii no-

Vappan. Nebulonem, he

LIIB)

Fi&us. Ciborum.

nem, Propri? eft vappa vinum

n

acefcens ac fugiens

Divifr. Eum interfecit , ac

yll

fecuitin duas partes.

Eft iuzer Tanaim de?*c. Difere-

)m

Forriffima, i?*c.Non fecüs,ac Ri

pan*

276

Q. HORATII FLACCI

Eft modus in rebus, funt certi. denique fines,

Quos ultra, citráque nequit conf(iftera rectum.

llluc, unde abii, redeo

nemon, ut avarus

Di

Se probet, ac padis laudet divería fequentes !

Qnödquc aliena capella getat diftentius uber,

M

Tabefcat, neque fe majori pauperiorum

M

Turbz comparet ; hunc atque hunc fuperare laboret !

Sic feftinanti femper locupletior obftat :

Mu

Ut, cüm carceribus miffos rapit ungula currus,

Quipp

Diuur

Inftat equis auriga, fuos vincentibus, illum

Ti

1Ipus (

Przterítum temnens extremos inter euntem.

n (

Indé fit, ut raró , qui fe vixiffe beatum .

Dicat , & exa&o contentus tempore vitz,

d

Cnnia

Cedat, uti conviva fatur, teperire queamus:

N

db

jam fatis eft : ne me Crifpioi fcrinia lippi

Mb

Compiláffe putes; verbum non ampliüs addam.

Tif

pant inter fe duo illi,quos probé|qui hominesuratac moretur.

Diye

nófti, Tanais & Vifellii foeer. Si

Carceribus. Catceres,locus ille

t

alteri fis diffimilis;non continuó

dicitur, feu repagulum , ex quo

ET

alteri fimilis eris;( laborabantilli

in Circum equi admittuntur, &

aliquo eppefito corporis velani-

currere eccipiunt.

lglll

(

mi morbo; ) v. g. alter czcus, al-

AMiffos. Emiffos.

Jl

ter cocleserat;autalter fümptuo-

Uugula. Equi ungulá prediti.

Digm

fas &lautus; alter prepareus &

IYufiat.Eos urget,à quibus vin-

Tator

fordidus , itafi avarus effe defi-

citür; eos ante vertere nititur.

Ilumjig:c. Contemnens, & noma

B]

$as , non continué fis oportet

ïbarai

effus? prodigus & ganeo.

refpiciens alios , quos praterit,

[

Nemon , é»c. Mirantis eft &1qui inextremo currunt pulvere;

li,

e

1

1

Q

indignantis

»

Qui fieri tandem

fed illostantàm quianteceduit,

N

peteft;ut avari fuá forte coutenti

l

à quibus fui equi vincuntur.

i

non fint , (quod initio dicebam)

Inde fit ,dgc.. Ordo eft : inde

l

& tabefcant,quód vicini capellz

ïüt

, ut raró queamus repcrire

hïüs, [

fuis fint pingaiores?Neque id fe-hominem; qui fe dicat, &c.

qu['a

cum reputent, quàm multis pau-

Crifpini. ÉratStoicus , Philo-

It

3i

peribus ditieres lautioréfgue fophus , & Poéta, multorum

|

m

fint ; fed quàm paucis divitibus;librorum, exiguiijudicii.

pauperiores; ? quibus huncat-

| Efmgp

Compiláffe. Scrotatum ac fu-

Mif

que hune faperare opibus labo-jratum effe. Scrinium eft cifta;

D

rent? Sie eftinantibus ditefcere|capfula , in quam abduntur

t

tl:, |

accurrit femper aliquis ditior, jchartz, &c.

$A-

p

SATYRARUM. LIB, I.

h

38 A T Y RORUUHE

Dum improbi vitia quedam fugiunt , incidunt in

, €0ritraT1A, ,

t] ocnÜ^

*

p 9

Mbubajarum. cc;i

legia , , phármiacopolaz,

Mendici,"im, balatróné$; hoc genus omne

ibore !

Mocftum ac follicitum eft cantorís morte Tigelli,

Quippe benignus erat, — Contra hic, ne prodigus effe

)

Dicatur metuens, inopi dare nolit amico,

Frigus quo durámque famem^dépellere poffit,

Hunc fi percun&eris , avi curatque, parentis,

Praclaram ingrata ftringac malus inglüvie rem,

Omnia condu&is co£mens opfonia nummis:

Sordibus atque animi quàd patvi nolit haberl, -

Refponde

i.

Jaudatur ab his, culpatur ab. tllis.

Avl

Fufidius và

ppe

famam timet ac 'nebulofiis,

yrett

Dives agris, dives pofitis in fcenore nummis,

Y

Amnbubajarum. "Tibicinarum;

Praclaramvem. Amplas opes,

H)-y EX qlïv

&Syra voee ambub , quetibiam| — Srriugat.Amputet, imminuat,

mntu

fignificat.

Legitur &,frángaz.

Collegia. Caetus, fodalitates.

Ingratá.Patriymajoribus;quo-

Pharmacopole, Ungwentarii,|rum opes, frugalitate & artibus

j rzrlili,

pigmentarii , unctores & bal-|bonis ben? partas,maliscome(fa-

j vt

neatorcs.

tionibus malé perdat: velingrza-

jtut.

Balatrones, Scurre,ac parafiti;ta, id eft, ex qua nullum capiat

Ts

à baratro , una litterala mutata|fructum ; undenil ipfis reftet.

qaterlb

di&i, quódin ventris baratrum

Conductis.Mutuà acceptis,foe-

ylvero

omnia demittant: vel, à Servilio|nori fibi datis , pro quibus mier-

vl

Balatrone, uno ex illis in primis|cedem folvere debeet.

ts

famoto, de quo fzp? Horatius,

Opfonia. Cibaria, dapes.

il

Tigells. 'Tigellius natione Sar-

Sordidus, i*c. R.efpondet id fe

ïeptm

1

dus, artis mufice peritus, & non |facere , quód nolit haberi for-

|

infacetus fcurra, gratus Augufto |didus, &c,

fuit, magnáfque collegit opes,

Fufidius,do:c. Fufidius feenera-

J

quas mal? profudit.

tor , licétagrosopimos habeat ,

Benignus.Liberalisscomumodus. |licétingentem quzftum . ponen-

Coura pic,de'c.Alias quifpiam, |dis in foenore nummis faciat ,

K fü'

| ciüil

metuens, ne dicatur effe pro-|quináfque mercedes capiti exfe-

tf

digus, &c.

cetGc. tameh paxcé vivitac du-

riter,

[

À

202

O. HORATIT FLACCI

uinas hic capïxiï métrcedes exfíecat , atque

jqii

Dum

uantó perditior quifque eít, tantó acriüs urget,

Nomina fe&atur ; modó fumptá vefte virili,

bit

Nl g

Sub patribus duris titonum, — Maxime , quis non,

]

H

amet, fimul atque audivit ? At in fe

Jupiter. , exc

Pro quzftu fumptum facit ? Hic? Vix credere poffis,

Qu

ia

uàm fibi non fit; amicus : íta ut. pater ille, Terend

luim?

Fabula quem miferum nato . vixiffe fugato

Mil

Inducit, non fe pejus cruciaverit, atque hic,

Vorts f

[

Wi

ls

tuam fumuntà foeneratore,mag-

mblu

il

riter , timens, ne vgppæ id eft,

prodigus ac mebulo hübeatur,

nà mercede promifsá.

àn,

inrerämd

Capiti. Summz integre , foe-

Nomina. Vox ea fepé fi mitur

pro 2re alieno , quia- debiteres

fïpdorat

nori date;quz fors etiam dicitur.

ill, Wt

Mercedes-Ufuras : üfara enim

nomen fuum fcribunt infyogra-

pba, in Codice Argentarii.

eft merces pecuniz mutuó datz,

& quafi fraétus.

Vefle virili. Sumcbatur anno

Exfecat....Adimit ab integra

17. quo deponebatur Przetextae

fumma,v.g. dat mutuos centum

Maxime, d?c. Ordocft : quis

nonexclamet, Ó maximé Jupi-

dlitn;

nummos, eálege, ut, exacto

ter.! fimul atque audivit hzc à

4in

menfe, quinque nummos ]uere-

tur pro mercede : acforté non

Fufidio fieri?

totos rummos centum dat, ! fed

At in fe,toc. At inquíet aliquis,

exillis deenit quinque, ac pro

ifte Fufidius , in fe; ideft, in fuo

M

vi&u,veftitu.&c. fumptum facit

foenore, in anteceffum, fuümit.

iT

pro quzftu , id eft, accom moda-

Quant, dec. Quantó quifqze

Jf

eftlüxu perditior ac profligati-

tum tanto quzftui, nemp? iu-

or,tantó acriüsillam urget Fufi-

gentem & lautum ? Hic veró

à CTlge

dius , & graviori foenore macta-

( refpondetHoratius,vel quilibet

t

alius) vix eredas, quàm parum

re properatac perdere.

m

Nomina fe&azur,i»c.Sententia

fibi indulgeat.

Patev ille. Heautontimorume-

eft

ambitac ftadet in primis

Üny

foenerari tironibus ,amat debita

nüs, five; Menedemus.

Tun 8

tironüm,id eft , adolefcentium,

Fabula quem , d'c, Qui indnci-

lii

tur in. Comoeedia "Terentiana

qui nuper fumpstre veftem vir -

äll(Hünf

lem ,. qui nondum fatis habent

feipfe diferucians, & puniens s

ï rf

experientiz ac prudentiz, ut fibi

quàd acerbitate fuá filium do-

li

1Q

àmalis feeneratorum artibus ca-

mo propuliffet, &c. Vide notas

ALE

I

lf'ïl[ t

veant ; qui funtin

i

oteftate p«-

in Terentium, qui nuper expur-

l[?

l

trüm durorum , à quibus eüm|gatus ànobis prodiit.

(tor,&c.

cen

erá.

þuifglm

nihil accipiant pecuuiz , mu-l Aique bic. Quàm bicf

Quà

Mi

"duti

( RT

SATYRARUM LIE. I.

7

Si quis nunc querar, quó res hec pertinet ? Illuc;

-

Dum vicant ftulti vitia, in contrariía currunt,

P

Pa(tillos Rufillus olet; Gorgonius hircum,

Nil medium eft,

101

n

of

Quó vés, bac, dov.. Quid mihi]olent hircum,id eft , efflant odo-

iftisvelim , quorfüm hac attu-

Teenl

lerim ?

rem terrüm ac virulehtum; quia

funt obfoleti fem

per, incompti

Paflillos, Qaidam ut Rufillus ,| & fquallidi ,

femper,in pedore

odores fempcr füaves efflantob| & fordibus.

paftilles , quos affidu? in ore

Hircum, Eft odor gfavis, qui

habent. | Paftilli funt offz quz-

toremi

fubaxillis nafcitur; ob fudorem

dam , inftar exiguorum panam, incoctum : ita dicitur ab hirco,

Vemitut

anterdum planz , aliàs rotunde, animali admodiüm olido.

]

€x odoratis fuccis confectz , &c.

Jebit

[

Nilmedium,Nefciunt confiftes

Ali, ut Gorgonius , femiper rein medio;in quo tamepy virtus,

qnno

SATYRA Il

N

[

d

ddliena pervidemusvitia, moflraisumamns, | Multa funt

4micis comiter igno[cenda, nequeomnia , ut Stoigs

d

docent , n [celerum numere ponenda,

jj

]

at

|

d)

Mnibus hoc vitium eít cantoribus, inter amlcos'

O

Ut nunquam inducant animum ca

ntare rogati 3

Tnjuffi nunquam defiftant,

Sardus habebat

H

lle Tigellius hoc. — Caar, qui cogere poffet,

j

&i peteret per amicitiam patris, atque fuam , nom

mwn

Quidquam proficeret ; (i collibujfïct ; ab ovo

i

umïm

Omuibus, drc. Incipit àcanto-

rari fe patiantur ,ut cantent,

o

yum & Tigellii cujufdam in-

Sardus.Natus in *ardinia,infu-

j

fectatione : mox velat 6 mediall

".

a prop? Ttaliam,;ad Siciliz latus.

Ter

audientium turba fibi opponit

Habebaz boc, Hoc vitio labo-

&dverfarium , quzrentem ,

anirabat,

v[!lua

ipfe , qui' alios tam liber& in-

Cefar. Auguftus.

n (

fectatur, immunis ab onini vitio

Patris. Julii Cafaris, à quo

"d

fit ? Quaex interrogatione to- |ad

fv

tius fermonis occafio belliffima

optatus fuerat.

d

$; collibuiffe, Si libido eum

n

nafcitur.

cantandi cepitfet.

Ingucatit atiugug, V elint, cxo-|

Q»ä

4b 0vo, d?'c.P'ex tetqm ceenam.

Hasc

$54

QQ. HORATII FLACCI

Uíque ad msla citaret , Io Bacche,

modó fumm$t

Mant

Vocc, modó hac , refonat quz chordis quatuor, imá,

Qu

Yerba

Nil zquale homini fuit illi : fzpe velut qui

Cutrebat fugiens hoftem ; perfzpé velut qui

Solu

Cum

Junonis facra ferret : habebat fzpé ducentos,

Szpà decem fervos : modó Reges , atque Tetrarchas,

C

Quin

Omnla magna loquens; modó, fit mihi menfa tripes &

Concha falis puri, & toga , qux defendere frigus,

Ertt

lucud

Quamviscraffa, queat. Decies centena dedifes

e

Huic parco , paucls contento

,

quínque dicbus

Nil erat in. loculis, . INo&es vigilabat ad ipfum

: B

x

Q? viti

Mané, diem toturh ftertebat * nl fuit unquam/

Sic impar fibl. Nunc aliquis dicar mibl : Quid tu?

Tigli,

i

Nullane habes vitia ? Immó alia; haud fortaffe minora,

Qi cim

"ierqte

Hanc enim ducebant ab ovis , lento & compofito paffu inee

M

finiebant in pomis & fructibus.|debat, velut qui , perinde ae

Hnteig]

Qs ss

Hinc , ab ovo aliquid niarrare ,(5 Junonis facra vafa & fercula

&

id eft, à primo initio rem re-|impofita capiti deferret in publi-

R

petere.

ca fupplicatione.

& ip

Gizaret, Clarà & altá voce ca-

Tetrarchas.Rege eft minorTe-

Tnty

dem 1

neret. Unde , recitare, eft, pa-|trarcha; etimque fonat; qui quar-

ïlberah

làm, & clar? dicere.

tamregni , aut ditionis partene

Io Bacche. Initium eft Bacchi- | obtinet.

Qie felpj

ee & potori cantilenz.

Sonans. Loquens : quafi Re

us

Summa, Acutiffima. Ima, gra-|oum illorum amicus intimws

T

vi & depreffa. Ordoeft :

modó |foret.

DN

canebar alt$ voce , modó hác

Coscba, d?*c. Salinum nitidum

N

imá, quarefonat, five, contrà|ex concha , aut conchz in mo-

Dhon

fonatac refpondet chorde ime

rem factum.

Qu

ininftrumento chordarum qua-

Decies, d. Si dediffes Ti-

ly

£uor.

Sententia eft, ''ivellium

gellio , qui modó parcimoni-

tolly

Wror

chordon erat, voce accinentemi,|centena millia feftertiorum ,

organo illi füo , quod tetra-|am tantopere laudabat , decies

p

ita temperáffe fonos , ut chor-|poft dies quinque ómnia vir il-

V

EOnex)

dz acutz vocem acutam, imu|le parcus decoxiffet , abfump-

imaín accómmodaret.

fiffet.

E*zd(

Nil equale , d?'c, Pergit in-

Loculis, Crumena.

0i

fe&ari Tigellium. Érat homo

Impar. Diffimile, difcrepans

EF r

1!

inconílantiffimus :. fzpé curre-|à feipfo;

Q

'bat velut qui fugit boftem ; fep?

Immé ,drc, Refpondet Hors-

tius ?

-

SATYRARUM LIB, T.

27

I

Maznius abfentem Nevium cüm carperec : Heüs eu!

a, tl

Quidam ait, ignoras te ? An ut ignotum dare nobis

u

Verba putas ? Egomet mi ignofco, Manius inquit,,

l

Staltus , & improbus hic amor eft, dignüsque notariz

)f

Cum tua pervideas oculis mala lippus inun&is;

Tetratiá

Cur in amicorum vitiis tam cernis acutum,

m

Quám aut aquila , aut ferpens Epidaurius? Attibi contra

Evenit, inquirant vitia dt tus turfus & illi,

'igus,

[

Itacundior eft pauló, miuaüs aptus acutis

fbus

ufi

tius k: Fateor, habeo mea quo-]tur. Idcircó autem ferpens JEfeu-

l

Que vitia, & fortaffe majora,|lapio facer eft : quiaferpens ad

u

dul

"Tigellii; quem carpo , vitiis :[multaremedia utiliseit. Adde

neque id facio quod Mznius ;|efthiftoria Romana, quód cüm

d

qui cim abfentem Nevium vi-|peftilentià Romz laboraretur ,

tuperaret , dicerétque illi non-|refponfum eftab oraculo , ita

" P"ü* n.

nemo, qui aderat : Heus tu !|falvos cives fore; fi 8 Gracia

anteignoras ? Antibi ipfi igno-|/Efculapium adveherent,

Le-

D

tus es ? An fperas nos fallere ,

ati Epidaurum cum trireme

dibit

& latere ? Psobé te novimus,

;

u

nt profe&i ; fa&ümnque eft,

d

& ipfo Nevio pejorem effe fci

ut inpens anguis ad triremem

mus

Manius refpondit fe qu

i-

]

adnaverit, feque in puppi com-

"

dem alios carpere libenter ac|pofuerit in gyrum : quem illi

rromtlvqmqï

liberaliter ; at fibi ignofcere ,|cüm JEfculapium putarent ef-

j

de feipfo tacere , fecum leniüs|fe, Romam intriumpho duxe-

ere,

runt.

y qu,*(*.þ

. Hicamor, Quonobis,ut Ma-] - Er il Ut illi , quos car-

j n

nius , omnia ignofeimus.

is, tüa quoque vitia invefli-

Norari.Reprehendi. Notabant |oent.

T nitid.

proprié Cenferes civem , quic-

Iracundioris'c.Eft aliquispaus

d n

quid deliquitfet.

ló ad iram propenfior , quim

Inuudis .Aliquo unguento &|par fit , ineptus ad congreffus

gl

collyrio delibutis, quo aciesobli-|hominum dicacium ,. quorum

Ug

jn

matur vel lippientibus.

Ícommata ferre non poteít : jure

H

i

j

4ut aquila. Aquile , & dra-|illum irrideas, quia non eft ele-

D h

cones , acerrimá Íunt oculerum] ganter & fcité tonfus, & habet

u

acie.

togam malé compofitam, & ab

TL m

ií

Epidaurius. Sacer /Efculapio, |una parte malé pendentem , &c.

medicorum.Deo prafuli : qui|Efto : at vireft bonus, ütnemo

Epidauri (eft urbs| Grevie Jinjfit eo mmelior ; at eft amicue

at

Peloponneío) przcipué coleba-|tuus ; at ingenium cukum jim

2

M

ondel HOH

g

&6

,. HORATII FLACCI

*

*

fohss

Naribus horum hominum

rideri poffit, eà quàd

Rufticiàs tonfo toga defluit; & malé laxus ^^

liburi

l

at

In,pede calceus haret, At eft bonus , ut melior vir

ï

j h jad

fNon alius quifquam j at tibi amicus :at ingenium ingens

Poftul

Inculto latet hoc füb corpere, — Dignique teipfum

Í

Pa

Concute , num quá tibi vitiorum infevetic olin

|

confuetudo, mala

*

*

Cl

Natura, aut etiam

námque

|

Negle&is urenda fil

i& Innafcitur agris,

|

Tac t

| dtgois

3Mlluc pravertamur, amatorem quód amicz

|

l

Vcerün

Turpia decipiunt cocum vitia, aut etiam ipfa hrec

Dele&ant, veluti Balbinus polypus Agnz,

|. Niicu

Aellem in amicitia fic erratemus; & ifti :

Ti

ldu

E:tori nomen virtus pofuiffet honeftum.

At, pater ut nati , fic nos debemus amici,

W)pbu

Si quod fit vitium, non faftidire, Sirabonem

T um

Appellat petum pater, & pullum , malé patvus

| &

5Si cui filius efts ut abortivus fuit olim

| hs $

* Qd

eorpore inculto gerit:: cur illi]excutere : illud potiüs confide-

4 Q

* !

non ignofcas ?

*|remus, quód amatores excufant

Iy;

Horum bominun,Qui nunc vi-| &ignorant feré vitiaamicarum;

inm,, i

vunt; velcertorum , quibus-|illóique imitemur.

Tious ap

eum verfatur.

Polypus.Narium merbus,cüm

Concute, Examina, expende. |caro intüs crefcens, & in multos

i am

Num qua , de*c, Num aliqua|ramulos divifa, nares obftruit:

(

vitia.

di&us à polypo; pifee quodam,

Infeverit, Ingeneravit , in-|quimultisfibris , tanquam pe-

| Wif

lj

tem

diderit.

dibusnititur;de quo Plin. lib. 9.

Nanque , do*c. Ferax vitiorum cap. 20.

eít natura corrupta , nifi evel-

Szrabogem.

t

Qui oeulos Qiüor-

mmmk(

lantur.

Sic fuá fponte nafcun-tos habet.

Say

rurinagris incultis filices

Patum. "Cui oculi nictantes

liuti

'&pa-

& femiclaufi funt.

Strabo eft

f mf

À UUSE [

Illuc, d»e. Yllud ante omniajoculis planà diftortis , inquit

| , p

faciamus : imitemur eos , quijPorphyrio : patus ; leviter de-

-wlmaö

amant , quique veluti coecutiunt|clinatis.

mmm

in earum vitiis, quas amant, Ita

Pullum. Pufillum.

Plaut. in. Milite : Hoc primum

Male parvus. Supra modumg

W:al

A g

preverri decer , id cft , ante cz- |parvus..

i

tera omnia fieri, Vel , fenténtia

Abortivus. Ante tempus foli-

€ft.; omittamus nunc tua vitialtum, &imperfecté matus.

Lü,.m (

5f

C

Y

SATYRARUM LIB, 1.

A

; iíyphus : hunc varum diftortis cruribus , illum

W

L]

7 Balbutit fcaurum pravis fultum malé talis

$9

Parciüs bic, yivit, frugi dicatur : ineptus ..« «

ellot vt

Et ja&tahtior 'hic pauló eft ;; concinnus amlcie

ningu

Poftulat ut videatur

um

at eft. truculéntior, atQue

!

Plus zquo liber; implex, fortísque habeatur,

Caldior eft ; acres inter numeretur. Opinor, ; «««

Mzc res & jungit, jufictos & fervat amitos, " )

At. nos virtutes ipías invertimus.5 atdue; .

Sincerum cupimus vas incruftare, . Probus quis

Y

Nobiícum vivit $ multum && demiffus homo : illk

Tardo ; cognomen pingui damus. — Hic fugit omnes.

x

j

Infdias, nullíque malo latus obdis apertum;

liffime Romanorum familiz

Sifypbus.Puer,Antonii Trium-

viri pumilio, duos pedesaltus,

Poflula: , dz*c, Videri expetit,

vafer & fubdolus , atque ideó

haberi vult urbanus in ,amicos ,

dicus Sifyphus; qui fuit /Eoli

elepans & feftivus.

quondam filius, à'Dlhefeo inter-

Simplex.Qui candidé quid fen-

TU

fectus , homo vaferrimus.

j excufiüï ;

tiat, eloquitur,&fine ambagibus.

Huncvarwmn, i?c. Àlius filium

Invertzmus. lpfas virtutes in

micunm

fuum ,

ui eft diftortis feed? cru-

vitia quafi vertimus , vitia inter-

ribus, appellat varum. Eft autem

pretamur , vitiorum nomine do-

jjus d

Vaárüs;is,qui crura introrfum ver-

naimnus.

y mulios

ä

fa & arcuata habet : ficut valgus,

Sincerum,do*c, Cüm vafa erant

yrat:

qui crura extrorfam verfa, & re-

malé cocta , vel aliquid in iis erat

iuodüm,

cedentes à fe invicem furas. Va-

odoris mali , liniebantur intüs

um pe

rusautem , etfi vitiofum aliquid

oleo quodam & glutine;unde fie-

,.

figiiificat; molliustamen eft vo-

bat incruftatio quedam & tecto-

cabulum , & cognomentum mul-

riumin ipfo vafe: non veró cüm

y diflf

torum Romanorum nobilium.

erant proba & fincera , id eft; pu-

Scaurum, &c.Idem patet alium

ni&anm

ra, incorrupta. Sententia eft : nos

fuum filium , qui tales habet vi-

actiones bonas & dotes amico-

od

tios$ compactos , balbutit , id

rum inquinamus, eas vitioruim

à mqüll

€ft, balbutiendo appellat, tre-

nomine inducendo,&oblinendo.

iide

mulá & fra&äivoce dicit effe

Demiffus.Abjectus;exigui animi.

feaurum. — Scauri vocantur , qui

Pingui, dv Pinguem, & craf-

vitio , aliquo talorum laborant ,|ftm vocamus eum

nodul

quibus inflexo & inverfío taloleft tardiorac feenior.

; qui pau!ö

pedes diftorti funt ; quaex voce

IMalo. Infidiis, periculo.

n foli"

Obdis. Offert, detegit, Meta-

$

,fafïum olin cognomen ngbi-

!

b

*

,

$3

phorg

v

178 .

. HORATHI FLACCI/-".

hoc inter vitz verfetur, ubl acris .

(rvta

Cum genus

Tindei

Iüvidia, atque vigent ubi,crimina ; pro bené fano,

m

Ac non incauto, fi&tüm; aítutümque: vocamus,

|

. |Aqd

Simplicior fi quis (qualem me fzpé libenter

Obtulerim tibi, Meccnas) ut forté legentem

j Smt

j n

Aut tacitum impellat, quovis fermone moleftus;

$a

Communi fenfu plané caret, inquimus, — Eheu,

Quam temeté in nofmet legem fancimus iniquam !

Mu

r

Nam vitiis nemo fine nafcitur

optimus ille eft

Vif

Qui minimis usgetur, Amicus dulcis , ut equum cit;

Cüm mea compenfet vitiis bona, pluribus hifce,

i

Ms

$i modó plura mihi bona fuát, inclinet, amati

hn

Si volet £ hac lege intrütina ponetur eadem.

(«tn

ui ,ne tuberibus prepriis offendat amicum,

Poftulat , ignofcat verrucis illius : zquum €

VN

Peccatis veniam pofcentema , reddere rurfus.

Afcum

Á

Dcenique, quatenus cx»cirdi penitus vitium irz;

deod

phora fumitur à g!adiatoribus $

compenfet mea bona cum vitiis

qu :

qui cavent inter pugnandum, ne

meis ; fupp

leat, excufet ; vitià

virtutibus.

—— li —— —— m

eby

quis pateat in fuo corpore vul-

Iuclinez, de'c. Faveat. Amet me

Stoli

neri locus.

( dr]

Cini genus, &'c. Quia cum ho-

ab bona plura , potius quàm ode-

rit ob mala pauciora & vitia : pat

Aitrem,

minibus ejufmodi verfatur, eft

N l

ineo vitz genere & inftirutó ,

pari referam , & eddem utar in

ubi imulti funt invidi, multi de-

eum trutiná.

ts

uine, &'c. Qui cupit ; ut

Wdlm

latores, criminatores.

bus;

TWj

Qualemn, dc.Qualis fieri facile

amicus ignofeat füis tuber!

poteft, ut ad teaccefferim,ó Me-

id eft, gravioribus peccatis

ille

t

verrucis amici , hoc eft , leviori-

ha

Qs

ccnas ! importrun? me tibi ob-

-s

Ti

trudens. Libenter, in hoclocó ;

bus vitiis ignofcat.

Verrucae

li

1dem eft, ac; parüm confiderat? ;

caruncula äurior, que interdum

att

cüm voluntati plus & indoli tri-

in digitis excrefcit, vel fronte ;

li

buitur , quàm judicio & pru-

inftar tuberculi.

dentiz.

de'c. Decet eum,

At (

JEquum eft ,

fibi dari & fuis

Em,

U: fortà , d»'c. Adeó utami-

|qui pofcit veniam

m

eum , qui quid legat , qui fileat, ! peccatis ;

eam viciffi

m donare

alienis vitiis igriofcer.e.

U.

imrerpellet, eíque in omni fer-alteri , &

W

mone fit moleftus , compellan-

Quateuus, dr'c. Àd extremum»

do, & obftrependo.

figuidem ira, atque alia vitia,

t

fitio : hominibus infita » penitüs cradi-

W

Cfnn tiiea , &'c, "Transpo

€ar1

?'l

" SATYRARUM LIB. f

.

179

Catera ltem "nequeunt ftultis harentia

?

cür nen

imy

Ponderibus modulífque fuls ratio. utitur, ac res

$

Ut quzque 'eK, ita fuppliciis delicta cogicet ?

Si quis eum fervum , patínam qui tollete juffus, '

Semefos pifces, tepidámque ligurierit jus, :

'i

In ctuce fuffigat 5 Labeone infanior inter.

Sanos dicatur, Quantà hoc furiofius, atque -

J

Majus peccatum eft ? Paulüm deliquit amicus,

Quod nifi concedas , habeare infuavis ? acerbus

]

TT2

Odifti, & fugis, ut Drufonem debitor zris;

.

"

Qui nifi, cám triftes mifero venére Calenda; .

Ed

" «

Mercedem aut, nummos, unde unde extricat amaráy

W

Porre&o jugulo hiftorias , captivus ut, audit.

Cqmminxi:.[lg&umw potus , mclnf;avc. »,.ca(ilqu- :

qa,r,i nequeufxt;.&c;-COI;ciüdit äffe ob levedelictum, quod nifi eon-

partim in aliis ferenda & con-|dones,

meritó dicari; infuavis ?

donanda, partim corrigenda mo-f&c.

deratt , & pro ratione culpz ;

Drufonesm, Foeneratorem ali-

|qit v

uz alia levior , aliàs gravioriquem , eundémque peffimum

j

m

eft,non femper eadem & par, ut |hiftoricum, aut Gerronem.

Stoici volebant , contra quos,

Calende, Quia Calendisufurz

l Ameff"

hác arreptá occafione, difputat| folvebantur,

1j

mo

extrema tota Satyra.

AMercedem., Ufüram,

yitid» r

Srulris, Yta Stoici vocabant

Nurmmos. Caput , five fortem,

" gt

omnes , qui fapientes , & virtute

Uude, d?c, Aliunde parat , ex-

praditi non effent. — Vide Cice-tundítque.

-s

rulr!

D

ronem inParadoxis.

gjb

Amaras bifforias, Fabulas in-

jl

Resurquaqueeft. Utquzque|fulfas, aut hiftorias, quas ille

J

«ulpa eft ; feulevis,feugravis. |Drufo ipfi denarrabat ,

& quas

lev y

"'Tollere, E menfa.

.

gt

audire cogebatur , ut captivus

l

E

Ligurierit. Digitis/ lingendo,|porre&o jugulo, id eft, atten

; ülïefdum

aut lambendo lingua , hauferit. |tiffim?, ut fo

ent, qui fearrigunt

l d

"Labeone. M. Antiftius Labeo, |ad audiendu

m : vel, quafi ene-

juris-confültus peritus ille qui-

candus moleftá narrationum ani-

dem, at Àu

) gt

le infenfus, in|lium recitatione. Vide ultimos

darif*l;*'is

quem multa dixerat proterv?.

verfüs Ártis Poátice ; ubi mo-

donafe

uanteboc,»c. Quantó hoc|leftus recitator hominem tenere

Wmo f&'eæ'

u

j

süum factum furiofius eft, quan-|legendo & occidere dicitur.

:tyem

Vi[lat

tó graviüs peccas , quàm ille

Comminxit, 2*c. Amicus tuus,

ja

ii

$

&ominus; eüm amicum odifli ,

bene pranfus & potus , lotio

j

|

$4

Ii D

kf&um

290

/Q. HORATIT TLACCI :

ä

H

Evandri manibus ttirum de

]

ecit.: ob hatic rem, -

E

Aut pofitum ante mea quia pullum in parte catini

Su(tulit efuriens., mínüs hoc

[

| Qp?'xc'

jucundus am)i;us* - p

Neq

Sit mihi ?

uid faciam, fi fürtum £fecerit , aut [i A

Nar

C

Prodidérit commilfa fidey fpenfümve;negarit ?

C]

Queis paria elfe fere^placuit peccata, laborant;

üt

Viri

Cum ventum ad vetum eft ; fcnfus,moräFQucrePUgnanc

Atque Ipía urilitas , ju(ti/Bropé mater, & zqui.

^

Jui

Cum prorepferunt.primis. animala tertis;' *

Tfmp»

Mutum & turpé pecus ; glandem , atque cubilia propfcr

Ner

[^4

Dlh

'Unguibus » & pu

[*

nis ,. dein fü(tibus , atque ita

A

Porrö)

l

Pugnabant armis, qüz/po

(t fabricaverat ufus;

T

t

|

Donec verba 2 qujbgs voces , fensásque notarent,

Qit

tqu

le&um feedavit , in quo ad men- terreantür pænarüm graviorum

kEg

u

fam 'ac cumbebat.

imetu.

*

Ob . utilitatem

ATA

k

Evahidri , cec, Adeóque anti-

Jufiz mater.

quum , & fragilem. — Evander

enim , & ad confervandum fuum

m

4Eneam olim hofpitio excepe-

cuique jus, inventz funt leges.

E

rat. Vide V iroil.

Cum,ds'c. Paria effe peccata d-

Tur

Conmmiffa fide. " Arcana. Fide,

circb affirmabant. Stoici , quà

Tf

pro fidei, utapud Virg. die, pro

Em

; & Injt

H

u

L

im,in natura

diei, &c.

H

ipí

a fundatum effíet : qux natura

Sponfumve , dzc. Inficiatus fit

cüm eadem in omnibus homint-

j

[

d

D

aliquod. promiffüm , folemni

bus reperiretur , erat eadem quo-

formulá & ftipulatione factum.

Que dignitas jufti, & injufti gra-

Vünt

Queis placuiz , de'c. Stoici, qui

vitas. Horatius negat juftum ab

ajuntomnia peccata eífe paria ,

natura oriri, fed ab legibus ; qua-

laborant , id eft, difhcilt fe

rum originem altiüs repetit, &

(^ "nll

expediunt , opinionem fuam

ab utilitate publica , que quid

Iu

tueri commodé nequeunt, cüm

juftum , & injuftum fit, maximé

ipfarei veritas expenditur : huic

demonftravit.

N

W

enim Sroicorum placito re-

Primis. Recéns creatis. Cüm

pugnat ipfe communis homi-

Bu

in terram homines primó emer-

Cerna

num fenfus , qui aliter vulgà

ferunt.

exiftimant; mores etiam & con-

. Mutum , do:c. Homines inftar

D

fuetudo adverfantur : denique

mutarum pecudum , propter

utilitas; quiautileeft, non effe

glandem j, quà uná tum yefce-

paria peccata , neque pares omni-

bantur ,lWgpugnabant ,' primó

bus peenas irrogarii; ut homi-

pugnis, & tunguibus , deinde

mes' à gravioribus Hag.i.tiis de-

fuftibus , poftremó armis.

Ti

. Firi-

D

p

SATYRARUM LIB. f.

292

)

Nominpáque invenére : deliinc ab(iítere bello,

Wut'mi

Oppida caperunt munire , $z ponere leges ;

Ne quis fur elfet, neu latro , neü quis adulier,

il

Nam fuit ante;Hclenam mulier tétetrima belli

N

Caufa

*

»

fed igiotis perierunt .mortibus jlli,

b

Ques, Venérem inceértam rapientes diore ferátum,

Jugnzn.

Viribus editior cedebat; ut i grege taurus.

Jura inventa metu injufti fateare necelfe ett j

Tenipora fi, fato(que velis evolvere mundi]

rte 1

DIOP'CT

Nec natura porteít jufto fecerne

iv k

niquum;

1 DOrtO.

Dividit ut.bona diverfis, fugienda petendis :

Nec vincet ratio hoc , tantamdem ut peccet; idémque,

!

Qui taneros caules alieni fregerit horti,

E: qui no&turnus Divum facra legexit; ; Adüt

Yort

Kegula, peceatís que poenajitfóget zquas :

INe fcutica dignum,. horribili fe&ere Hagello ;

Nam, utferula czdás meritum majora fubire

Verbera; non vereor ; cüm dicas eífe pares res-

Furta latrociniis, & magnis parva, mineris

Fafce rcci(ur'um fimili te ,. fi tibi regnum

Viribus edie

70r. Qui poténtior

Sctiticé. Loro leviori.

u

erat: viribus füperior.

Nam ttt, d??c, Non enim ve-

Faffos. Annales , Fafti , libri

reor , ne czdas tantüm ferulà

Jem. qJü

1 012

erant ; in quibus Romani de-

eum , qui meritus fit fubire ma-

fcribebant ea , qua toto anno

jora fupplicia

,

.

Ícis te. id non

àU

fierent : p

n^nalsazn:

VAICUGL

rinitio nomen

facurum : non fuüturum adeó

Confulum.

Ea vox interdum

h

lenem ; quippe qui paria putes

QUE L"Id

pro quodam Calendarii genere

effe furta latrociniis, (furta fiunt

ponitur.

gt

clàm; latrocinia palam , & atro-

Necmatura , d?*c. Natura fola

ciüs) & mineris te recifarum , id

per fe non poteft , fine legum ad-

eft , emendatarum fimili falces

Qui

miniculo ;juftum ab injufto di

hoc efl, iifdem poenis , parva pec-

cernere :

quemadmodum . fola?cata mapnis ; id eft, squ? at-

il

per fefe dividit, & diftin

guit ea;|que magna. . Vox , idem , fimilis,

qui anima!icuic'luebc'm,&txti—(d;;gn eum dandi ceafu fepb jun-

liafunt, abiis, quz funt diver-| pitur, more Grxcorum. — Noto

jl Y

fa, id eft, mala & noxia.

Viucet. Probabit.

l'cdiei poffe , vereor, ut boc

facias, pro , ne facias, contra

L

e|

'gerit, Furatusflt;lïillcfacri- vulgarem . Grammaticorum re-

legus- :

gulam : vel, effe recurrendum ad

f

*

in-

. HORATII FLACCI

2$2

Permittant homines. Si dives. qui

faplens eft,

31

Et futor bonus, & folus formofus, & eft Rex;

ltex

Gur optas quod habes ? Non nofti quid Pater , inquiss

lyc

Chtyfippus dicat $ fapiens crepidas (ibi nunquam,

* lag

Nec foleas fecit , futor tamen eft fapiens : quó ?

P

Ut, quamvis tacet Hermogenes, cantor tamen, atqué

Optimus eft modulator

e

e

ut Alfenus faver, orpni

j

pua

Abje&o inftrumento artis , claufaque taberna,

ï

qi|

Sutor erat : fapiens operis fic optimus omnis

[5

Eít opifex folus, fic Rex. — Vellunt tibi barbam

o

Lafcivi pueri ; quos tu nifi fufte coérces,

Utrgeris. turba circum te ftante, miferQue

Rumperis, & latras, nagnorum maximé Regum,

Non longum faciam, dur tu quadrante lavatum

1$ 'eft cantor ,

ingenïofain explicationem Lam-|mogenes optim

ut Alfenus erat

bini, nempe, particulam , 4, quamyvis taceat ;

non effecum verbo, vereor, con-optimus fütor , li

cit non tracta-

D

Slq

: fedtotam illam ,|ret reipsá fubulam ;

& futrinam

Q

jungendam

m: fic&c.

p

hi

quz an

tecedit

, orationem fuo|haberet claufa

loco ,

& feparatim legendam| — Hermogenes.

Hermogenes-Ti-

li

effe , hoc modo , ?am us f*

ge,Hius erat Àu

uíli canter, di-

fus ab Tigellio Sardo, quem

yulá cedas eun — ,

4

ui majora|ver

verbera. fu

bive tnevitts

f , mon|in Satyre limine mortuum po-

Qu

vereoY

fubaudi , we i4 fa-|nit.

-

f

&ias,

Alfeuus.

Antea fütar , pofteà

CN

-Confultus Rom: clariffi-

Si dives , do*c.. Arripit exagi- Juris

p

tátque po

firemam hanc Stoicilmus,

& Conful ; Catullo, & Vir-

T

voculam ;

$i tibi regnum. per-igilio amici

ffimus,

Ár

d»c. Probat non effe

mittant bomines , fi te Regem Velluu,

hac à pueris pa-

p

creare velint : Cur id optas ;|Regem , qui

9

s

nempe Rex effe ,

6 Stoice !|tiatur.

gt

Lafcivi. Protervi , procaces.

jam Rexes , fiquidem qui fa-

Philofophi quidam , ut Cynici ;

pienseft, foluseftdives, fotor,

dibrio , etiam pueris

ifla 1

Rex.

Roma lu

Qgq

Chryfip

pu.

Zenonis auditor,|erant.

(ä

Tij

Stoice fect

z Philofophus; quam

Rumperis,

Clamando.

Merces, publieis

Nita

in multis auxit, 4 interpo-

Quadvante.

b

lavit.

balncatoribus dari folita ; qua-

Ws

Ur quatnvit , &c.

Refponfio|drans erat, ideit, quartà paxs

n*;rc

affis : exigua moneta 2168«

«;

u

W

$toici : quema oduim Her.l

Rn

SATYRARUM LIÉ. 1.

285

Rex ibis, neque te quifquam ftipator, ineptum

É

Przter Crifpinum , fe&abitur ; & mihi dulces

inqulf,

Ignofcent, fi quid peccavero ftultus, amici;

1

Inque vicem illorum patiar deli&a libenter,

Privatüíque magis vivam te Rege beatus,

.arquu

l

Sripator. Comes : propri? fti- vel fort!, quiaStoici eos omnes ;

pátores dicuntur illi imilites ,lqui

quid peccarent, ftultos vOs

qui Regum latera protegunt| cabant.

arinati.

Magis. Magis beatus/felicior

$rultus. Per imprudemiam :jte,; qu; tuo judicio Rex es,

SATYRA IV.

b

$e, primim : deinde Satyricos. Vates excnfat.

Upolis atque Cratinus , Ariftophanétque po&a,

at

E

Atque alii, quorum Comadia priíca virorum e

i

Y

qstit

m

mu&fü*

Si quis erat dignus deícribi, quàód malus, aut fur,

farmia

Quód mochus foret ; aut ficarius, aut alioqui

Famoíus , mults cum lihertate notabant. f

:eneiTï;

Hinc omnis pendet Lücilius, hofce fecutus,

ïwf , D)

) quem

Eupolis.Poéta ComicusGracus vetita legibusfuit , cautámque,

um pO'

qui populo in primis charus,&in deinceps ne quis in. Comedia

carpendis vitiis liberrimusfuit. defcriberetur , & nomine appel-

Cratinus, Athenienfis ; floruit laretur.

Huic veteri Comediz

p

du

tempore belli Peloponefiaci ; nova & modeftior füeceffit, in

&t

homo vinofus , & gulz deditus. qua , fiétis argumentis & perfo-

Ariffopbanes. Haud ita multó nis,quotidiani mores defcribun-

nl Bü'e

poft Cratinum floruit : extant tur. Vide Horat. in Arte Poéti-

i r

ejus Comedieg facetiffime : So- ca, Ordo autem hiceft : Eupo-

cratem maximé exagitavit.

ilis. Cratinus, &c. &alii Poétz,

ch.ar'es.

Comadia prifca. Olim Comoe- quorum eft prifca Comoeedia, id

(g

quh

dianil aliud erat, quàm carmen|eft , quiinea floruerunt, nota-

j

quoddam , à rufticis ; confe&albant multa cum libertate , fi

vindemia , in honorem BEacchi

;quis erat dignus defcribi , 1d e&,

Tecitarifolitum : mox inventz;'palàm carpi, & vituperari.

ao

& addite perfons ; jactata in

Famofus. Infamis.

à quæ

Obvios convicia :

notati etiam! Higc, de'v. Eos imitatur , &

n p

amaro joco certi homines, in-lquafi veftioiis fequitur.

vifi vulgo ; qu libersas cleindeL Lucilius. Primus Lating Sa-

j Sli'

üQre

284

Q. HORATII FLACCÍ

Mutatis tant

üm pedibus, numerífque, facetus

ä

IU

Emun&z' natis, duruscomponere verfus ?

Ü

Nádm fuit hoc vitiofus ; in hora fepé ducentos,

De

Ut magnum , verfus. di&abat ftans pede in uno, jo

&c

Cüm Bueret lutulentus; .erat ï]uoci 'tollére velles *

Qi

Giarrulus, atque piger fctibendi ferre laborem;

C

Scribendi re&é ; nam ut multüm , nil moror,

1)

Á

Efce

Crifpinus minimo me provocat s Accipe, fi vis,

His

Accipe jam tabulas; detur nobis locus, hora,

Ht

Cuftodes, videamus uter plus fcribere poffit.

Nds

Dií benà fecerumt, inopis me ; quódque puíilli

f

Finxerunt animi , raró & perpauica loquentis,

j

At t& concluías hirciais follibus auras,

lii

Garzulus, is"c.Ltïciiizis effutíes

tyre au&or , natus Auruncz in

Vicen

Tralia.

bat multa temer? , & componen-

Vl

Musatic pedibus, Quia fcripfit

dilakorem zgr? ferebat ; compo-

i

Hexametris ,

cüm ill Po&te

nendirecté , inquam : nam nil

Wm

Jambicis ufi fint.

moror, parum euro, ut aliquis

Emuncla nark.Prudenter falfus,

multum componat ; parvi mo-

hà

urbanus. Nafus longior, & acu-

menti eft , quantum quis fcribát;

refert autem, quàm recte G orna-

bor

tus, falfos &dicaces arguit.emun-

éus, diligentes & accuratos.

t&.Ecce Crifpinus , Poéta Lucilio

Vent

Durus,d»c. In aptandis ver-

inea re fimllinus , meuno digi-

!)

füum pedibus , concinnandífque

tulo, &minimo ad f£cribendum

Eu

provocat: Accipe: Horati, inquit,

numeris parum diligens ; ape-

:

Wij

rior & agreftior.

tabulas , &c. Pugiles & gladiato-

fio

Hoc. Ob hoc , ideó.

res, cim ad pugnam provocarent

lg

Uz magnum. Ratus fe vem ma-

adverfarium , quem quidem ipfi

Itljh

contemnerent ,eum uno özglto

gnam przfítare , difficilem , &

à

provocare s

il

tl

egregiqm.

porredto |folebant

j

t

hm

Szans, do*c. Breviffimo tempo-

,quaii hominem uno digito de-

rye : nemo enim diu pede nitiije&u

ri, & proftraturi.

tüm

Ta

bulas.in tabulis ligneis,cer&

ln

uno poteít.

!Cum flteret do'c.Et tamen illius ob

ductis, fcribebant Romani.

dum

Cuflodes, Qui obfervent , [ne

verfus erant obfoleti, atque in-

Ti

compti.Flumini fimilis erat ipfe,

aliena utamur operaferiptis,Oxc.

My.

Finxerunt. Creárunt.

u

quod lutulentas aquas volvit.

Erat quod tellere, &c. Exat ali-

At tu , i. O Crifpine ! imita-

Q

!

re, i mavis, fitibi collibet , tuis

uiddignum , quod tolleretur 35

poms

mæ:l

lectu dignum.& notatu.

verfibus turgidis & ambitiofis,

f

|

CGATYRARUM LIBER. T.

235

Ufque laborantes, dum ferrum molliat ignis;

Ut mavis, Imítare.

Beatus Fannius, ultró

Delaüs capfis, & imagine , cüm méa; nemo

10

Écripta legat ,' vulgo recitare timentis, ob hanc rem

Quód funt , quos genus hoc minimé juvat , utpoté plures

*

Culpati dignos.

Quemvis medià erue turbà

M

Ea

Aut oD avaritíam, aut mifera ambitione laborat,

*

*

Hunc capit argend fplendor

ftupet Albius zre :

Hic mutat merces furgente à fole; ad eum quo

Vefpertina.tepet regio : quin per mala praceps

Fertur, uti pulvis colle&us turbinée, ne quid

Summá deperdat metuens, aut ampliet ut fcnj.

[

folles vento diftentos, qui for-| Cum mea,do'c.Fannius,ut eapt&-

f

$fiacem a-ccendunt , donec i

gni rethominum famam , recitabat

"d

imolliatur ferrum. Árrogantiam|ac venditabat fua carmina, quod

»

Crifpini, & ejus verfuum levita-|Postis Romz tunc folemne fuit:

*em notat,

àt €go; inquit Horatius , nee

Hürciuis. Ex himdino eorio

faáis.

mea legenda przbeo, & recitare

a

illain cireulis & confeffu homi:

Labovanzes.Videntur follesa-|num non aufim , eóquód multi

borare,Ganhelarc graviter,dum funt, quos, &c.

1

ventum vchenmentius emittunt,

Geuus boc. Satyrici carminis;

Bearus Fanuius, do*c. N Fan-

i

guvar. Delectat,

mius beatus eft, eui,licót imme-

drgenti.Signorum , vaforum

im

renti, ac non petenti,Senatus de-| ex argento factorum.

jl

j

m

tulit,obtalitcapfas, id eft, apcu-

Sruper. Defixis oculis, animé-

Jas & loculos , quibus libri ejus que mitatur ;

& concupifcit.

o Jl

)

in bibliotheca; per Auguítum,,

ZEre. JEreisítatuis.

prop? templum Apollinis Pala-|

1] d

Muzar mercer, Mercaturam

CU

tiniextructa , reponerentur nnà ex

ercet ; ea olim tota erat in

cum fuaimagine.Clarorum poé- m

l

j

ercium permutatione,

$u

tarum Ícripta G imago repone-

T.

banturin ea bibliotheca : inter-

ufque in Oecidentem.

getite, do*c, Ab Oriente »

dum id honoris dabatur pefli-

Permala, Per naufragia , pe-

mis & immeritis, per ansbirio-|r

icula,

X

nem & malas artos; utilliFan-

Summna degerdas, De famma

nio, qui extorfit hoc per amicos|perdat,

de opibus jam quzfitis

&adulatores, ejusopibus & opi- imminus

t.

tamitd

Q

ot

qz , urquidam volunt , haze-

Ampliez, Aaplificet,

l'ibu 2

ügtati inhjantes,

| Remn, Opss.

at

286

Q. HORATII FLACCI

" h

M

Omnes hi metuunt verfus, odere poctas,

D

.

dummodó rifum

Fii

Fenum habet in cornu, longé fuge

Excutiat fibi , non hic.cuiquam parcet amico;

Ebr

| N

Et , quàódcámque. femel chartis illeverit, omnes

Geftict à futno redeuntes fcire, lacáque,

hu

K

Et pueros, & anus, Agedum pauca accipe contra.

(

Primüm ego me illorum, dederim , quibus effe Poctas,

Excerpam numeroj3 nequé enim concludere verfum

ï:

(uo

Dixeris effe fatis

*

.

Ülin

neque fi quis ícribat, uti nos;

Sermoni propiora, putes hunc effe po&tam,

Tcm;

Ingeniuin cui fit, cui mens divinior, atque os

Magna fonaturum, des nominis hujus honorem,

hi

Idcircó quidam, Comadia necne, pocma

Vn,

E(let, quefivére,

quàd acer fpiritus , ac vis

i

lii [

Nec verbis , nec tebus ineft ; nifi quàüd pede certo

IT

Differt fermoni fermo merus, — At pater ;rc?cuns'

"-

b

Foenum babetlo*c Homo eft vi-

ille tanfüm ornpandusv eft Poéte

lw

eandus & perniciofus : fimilis eft

nomine, qui habeat inpgenium &

Fincesitn

Yi

bovicornupetz. Sicujusequus,

mentem humana quodammodo

Wb

autbos, damnüm aut malum fe-

majorem.

qui

vére num Comoe-

ciffet , domino mul&a legibus

Necue,Quafi

d eft

p

eratindicóta ; quare, utabejuf

diaeffet poéma, necne, i

p

modi animalibus fibi caverent|utrüm non e

Ífet poéma.

pf

de*c.Neque aliud eft

homines, folebant domini ali-

Nifiquód,

&Hag

quid figni dare ; v. g. cornibus

difcrimen inter fermonem , quo

l

utitur Comoedia, & vulgarem

bovis, cornu petere foliti , foe-

fermonem ,

nifi

Yi

num illigabant , &c.

merümque

Wj

Excutiat. Moveat.

uod , nifi quantüm G quatenus;

CHarzis illeveriz.Scriptitaverit,

unus fermo ab alio differt certis

Qm

£emeré in chartam fuderit.

pedibus; nifi quàd. fermo Co.

Lacuque, Fonte. Solet autem micus

pedes certos habet , jnon

hu

us frequens effe ad furrios , item vulgaris & po

pularis.

ontes.

Objeáio eft,

&i

Ar pater, dvc.

fil

Contra. Contraillos, quibus At enim ; inquieta

liquis, ineffe

H

Tiqui

Satyra difplicet.

'vim quóque & fpi

Tl

tum Comee-

Wij

Conciudere.

terdum affur»

Certis pedibus in-|dim , eámque in

iT

um iü

'TTerentio ;

Qu

cludere..

gere; V. g. C

mfluq

Saris. Utquis Poéta fit.

Demea in fliüm

Aichinum

n

aviter & acerbi invehie

Cui fit, dc. Ordo eít : desilli |tam gr

Uudm

quód diffolutus adole-

Cenes,

L

hoxqumhuju.s no.mim's; idefl,|tur ,

-

: SATYRARUM LIB. T.

2

Seyit , quàd m

eretrice nepos infanit. amica

]

, Filius, uxorem grandi cum dote recufet,

Ebrius & (magnum quod dedectis) ambulet ante

"

No&em cum facibus. Numquid Pomponius iftis

Audiret leviora, pater fi viveret ? Ergo

J

Non fatis eft puris verfum perfcribere verbis ;

Dottd,

Quem fi diffolvas, quivis ftomachetur eodem,

Yutt

h

Quo perfonats pacto pater. His, ego que nane -

Olim quz ícripít Lucilius, eripias (i

Tempora certa, modóíque, & quod prius ordine ver:

bum eft,

1

Pofterius facias, przponens ultima primis:

Non, ut (i folvas ; Poflquam diftordia terra

Belli ferratos pofles, porta[que vefregit,

l&g eno

Invenias etiam disje&i membra pocte.

hi

Hactenüs hzc : aliàs, juftum fit, necne , pocma ;i

'.»5 d

Ícens, captus infano amore-me-

[modo filium alloqueretur ; nom

m

9

en'mm;

retricule, nolit ducere uxorem|ilevioribus eum verbis cafti

ia

;oäimW

nobilem & ben? dotatam :

»

&|ret, fi viveret , quàm Demea

quód idem |filius fuus ebrius|/Efchinum.

per urbem de die ambulet ,

Puris. Claris, bené Latinis,

v C

" jdeiï)

geftans faces accenfas

quod

Quem (; difJolvas. Quem ver-

profectó magnum eít dedecus|fum fi pedibus fuis folvas.

* ahud gü

& flagitium.

Perfonatus pater. Comicus

nam

Parer. Vel Demea , ut dixi-

actor, qui patris perfonam gerit.

3nus ; vSl Chremes in Heautont,

1 Vulgm

vel , Simo in Andria.

Tempera. Quantitatem fylla.

g ]

barum ; quarum alie funtbre-

uaænüi;

Nepos.Flagitiofus, difcin&dus.|ves ,

u breviori tempore

1&8Ft g

Cum facibus, Ante mulierum,

pronunciantur ; aliz longe , que

im v

«uas adibant , fores, ftare fole-

lonpiori.

bantcum facibus , & cantitare.

Nonut fj , dv'c. Noninvenies

n aw j an']

Nwnquid, d?c. Refponfi

o &|membra disje&i poéte , &

ju

d

felutio eft obje&ionis.

ye"

Atqui|quafi lacerati ; ut invenies, fi

ql!

jJ]

inquit Horatius ,

ater Pom-|folvas hune Ennii verfum , ple-

jl)

(gme

ponii (erat ifte ditlolutus ali-Inum Ípiritus & ardoris posticie

"E

quis adelefcens , qui patre P.

offquam difcordia, dv'c.

eænno !

Wiortuo pérdiram vitam vive-

HaSenus , doc. Sed hzc fanà

bat ; quem Horatius quafilde Satyra & Comosdia di&a

gidin

aliud

ns nominat & carpit)|fint hactenus ; de. quibus aliàs

g m

l

gs !

j

in füniliari fermone eodemn quaram diligentiàs G excu.

]

tiam

288

Q. HORATII FLACCI

Ti o

Nunc illad tantüm queram, meritóne tibi fit

Sufpe&um genus hoc Ícribendi. ^ Sulcius acer

u no

Qu e

Ambulat, & Caprius, raüci malà, cümque libellis;

*

*

lnger

Magnus utérque timor látronibus

at bené fi quis,

U

u

n

Qu

!n

Ec vivat puris manibus, contemnat utrümque.

Ut fis ca fimilis Ceel, Byrrhique latronum:

Sapti

Non ego fim Capri , neque Sulci.

Cur metuás me?

Enih

LIre

p'w Jer

i

Nulla taberna meos habeat , neque äi]a[lfi"ge!los,

Cundfrz |

Queis manus infüdet vulgi, Rermogenifque Tigelli:

Wadbi

1

Non recito cüiquam; nib amicis, idque coa&tus;

Iw

UR

ln

l

Non ubivis, corámve quibuslibet, - ín medio qui

Hj

Scripta foto recitent, funt mulii, quique lavantes,

*

*

inanes

;

Suave locus voci refonat conclufus

t pit

Hoc juvat, haud illud quarentes , num fine fen(u,

Ledere gaudes;

m

Tempore num . faciant alieno

QUP

Inquif; & hóc fudio pravus facis. Unde petitum

Hoc in me jacis ? Eft au&or qüis denique eorum,

AAfent

.

M

m

t

tiam

.

an fcilicetutráque fit le-

Pila. Poftis, vel columna, ubi

necne, Nuncid;libri venales affigi folent , aut

Satye

gitimum poéma;

Ik i,

omittam , & quzram hocunum|prop? qu

as bibliopole füas offi-

à te,an meritó Satyram oderis ?|ci

nas ponebant.

(

27

V.

Sulcius, Caprius. Acerrimi &| — Iufuder. Eos tenendg & le-

notiffimi delatores.

gendo.

3ljy

]';/

AMale, Valdé.

Locus Conclufus. Balnea undi-

Lilellit.In quibus eoram eri-

que .claufa vecem fuaviter re-

Is

mittunt. Clauduntur autem ae«

1v

snina & nomina fervabant, quos

&ceufare vellent.

curaté balnea; necalor eflluat, .

" Im

Inaues. Homines parum oc-

M

Puris. À fcelere.

Conzeinuaz, Poffit merito con-

cupatos , vacuos ; vel auram

ïw

m

)

temnere,

popularein aucupantes , levicu-

U: fis zu, d*c. Quanquam tü

los, hoc dele&at , nemp? carmi-

na fua quocümque loce ac tem-

fis Coio & Byrrhio , famofis

H

WS, Qi

Jatronibus Pene par; ob tuasira-

pore recitare

,

quia cjufmodi

tamen cgo non fum

homines parum curant, neqne

i

pinas ;

Caprit & Suleii fimilispon tam

id quzrunt, an temeré, amin-

tempefti và hoc faciant.

i

afper fimproborum & feverus

Szudio. Dedita opera.

cafligater : non proftant mei li-

n,

bri ambitiosé in,|bibliopolarum

Inme jacist Mihrobjicis ?

"

Cc.

feribus ;

Eft: autlor. , d'c. Ordo eft :

D

"1 aberua.

Officina libraris.

quis eorum ; guibufcum. vixi,

lo

CoruJma

—

SATYRARUM LIE. T.

209

Vixi cüm:quibus? Ab(entem qui rodit amicum;

l

Qui non defendit alio cu! pante ; folutos

Qui captat rifus hominum , famámque dicacis ;

libel

Fingere qui bon via poteft , commi iffa tacere

l qw»,

Qui nequit : hlc niger eft,

hunc tu ,. Romane; cayeto.

If

Szpé tribus le&is szx.as ec

narc quatemos 5

oe8r

E quibus unus avet qua

ís afrm

DN

e cunctos,

Ws

Pratec eum , qui pz*cbct aquam,poft hunc qaoquepotus,

j;

Condita cug: ggmx apcx t pracordià Liber ;

ot ll.

Hic tibii comis, & urbanus, libérque videturt,

lus

Infeíto nigris: ego ( rift; quód ineptus

Oqu

PafHlles Rufillus.olet , Gergonins bircum,

illt,

?

t

Lividus ;; & mordax vudeur tibi

Mentio fi i qua

De Capitolini fürtis inje&a Perillt

ol

ith

eorum auctor

b aous mihi ex

i

1

,

!

em fempx.r fed hunc.quo-

P"l ii

probras.

jue ,Jo('t alios carpit , fuisque fa-

! COAUM

Abfentem; dc. Offenc dit, qui libus irrorat; potus,'d eft,quando

1am fint potiüs fugendi , quàm];

t

V

üfeulum adbibitcüm factus eft

l un a,.*ï

Satyrici,

*Gmnöo hilarior; cüim Liber ve-

) jur P

Rodit. Carpit m"iiech?c]s,

x;ideft vinum veritatis amans

M

Culpaire. Accufa

nte;

f—

itanimoram abditos fenfüs,

L,lpmt vifus, ')m amat rifumi& :

à etfert

fuüdet, Hic ta-

"I

alis movere, & dicax baberi. Imé habet

irurbanus &2audatur

Ivrmew,&r. Qm poteft men-ià te; qui hominibus malé dicaei-

fulncat

1$,8

tiri, & dicers à fe vifa cffe . quaibu

C X*:H

icts

oétis , infeftus

fügyit n

non vifa í

"

u

ht,

V1

"

:

ri J.sö

ininsicus LLH'IP[CFUT

L af,m"-

Niger. Impmhm,mnu ominis i te 1::;;0*

hendor? Si per jceun

" ellits

e

ia

e

öæpe £ribusyig'e. Sententia ef:

As

tyra dixi , Rufillum

4nm [

reperitur fzpà in frequentiff

H

iX

iL

$; O*(C-

y

j a

1n o €onvivióo ; m quonontres in

*ä ,

i

[6)

ernos,In lectulis a

d men-

m

lu

fingulis lectulis ; pro mo

re feö*

r

nnon.cubabans, nifi terni; ad

m

qua uor,acedmbant, uünus a

ummu

5 ubi p;urcs erant coir-

I

at; 1d «

eft ,

f-(ha vi

J if

jl

quis, qutave

ve q/iT erni.

u "

ftó

alios in omnem pavtem accto

Qu avis dv Subaudi, via,

2 U

; [ie

,1 j

^

3

ji

& dia emsmlsaip Teerejpretei

»

H

18"1')!&5

m

j

illum tamen, qui aquam ad la

Vide Satyram

p2

5

Pn/glr/(;

1

vandum 5

Om h"l")Cu. convivis

Caprtolini. u:txih.us, coe;m-

Sn convivir

mine Capitolinus

p

prebet , qui dormits

"

; cüm accufa-

2

i

dominus eft

ül

um enim Lw,rus

f(l

setde pecalatu ; aut , Wt

jd

1aiun

t»

ac

am e fta-

j

eipitillifoli páreit, acne parei i

r-sx

!

tua

f"

jl

j

290

. HORATII FLAGCI

'Tecoram fuerit, defendas,

ut cuus eft mof$:

(in den

Me Capitolinus convictore uíus amicóque

At

Iofem:

A puero eft , causáque mea permulta rogatug

hibat,

Fecit ; & incolumis lztor quód vivit in Urbe:

Sed tamen admiror , quo pa&o judicium il!ud

Sicmidi

Tudu

Fugerit. Hic nigra fuccus loliginis, hec e€

Dun aj

AErugo mera ? quod vitium procul abfore chartis,

Atque animo prius, ut fiquid promittere de me

"hcolum

Polfum aliud, veré promitto. LiberiusWfr ,

Mebr,

Dixero quid, fi forté jocofius, hoc mihi juris

hr

Cum venia dabis, Infuevit pater optimus hoc me,

Ü fsrn

Ut fugerem , exemplis vitiorum quzque notando,

Ünmg:

t vegy

Cüm me hortaretur , parcé ; frugaliter atque

Viverem uti contentus eo, quod mi ipfe paráffec;

tb (

Nonne vides, Albi ut malé vivat filius2 Atque

h n

Aunlmat

Barrusinnops? Magnum documentum,, ne patríam rem

Perpere quis velit, A turpi meretricis amore

l Mne

tua Jovis auream dletraxiffet, ta-[corrodens; ut rubigo, ferrum,

ba?ffhm

.men , corruptis judicibus , eftiHec maledicentia , quz fimu-

abfíolutus.

latione benevolentiz tegitur;pe-

Cf

PNCfï;s [

Defeudas.. Non duito, quinjftis eft amicitie , R vitium cer-

eum lis defenfurus; quin dicastiffimum, utzrugo, zris.

te cum illo eommuni mensá| Priu. Qgämichartis abfuttie

: ()Dfpmj

ufum effe, &c.

rume

1

quu,

i

Sed zammnen,i"o. His verbis Ho-

U: fé quid , d'c. Ut promitto;

um

ratius indicat hominem , qui perjfi quid poffum , &c. tam bona

i xilll*hæc

At v

ambages & clami de alterius& certa fide promitto, quàm

fama detrahit; qui lau

dat eumiquod optima.

Wi

incipio, quem ad extremum| Infueviz.

Ea re me infuevit

mw& mm

p

lflfv.'lïum.

£cc

hfat & carpit , ut ifte Petil.|sffnefecit. Quidam legunt, n

liiamicus.

Hac, inquit Hora !fevis boc :i: eos mihi mores in-

WR

tius, homines carpendi ratiojididit,

atque ingeneravit.

Nijj

de*c. Ordo eft: at

per fimulatienem amicitiz me-

Ut fugerem ,

Teo üdn

rum eftodium , omniattramen |fugerem vitiorum quzque, ea

hs M

to & fucco loliginis ni

tius;Inotaudo exemplis.

Tcori

j

mera eft invidia.Loligo ef

pifcis

|. Malà vivar, Vitam egis fa-

Mdf

quidam,fuccum atrum ifi aquam ftentet ,

& enecetur fame.

li

effondensore, neàpifcatoribus| Imops. Subaudi, fit, vel vi-

W

m

*y n

.videri & capi poffit.

vat; qug vox eft in priore

D tj

ZErugo, "labes quzdam eft zsverfa,

Dif/-

SA'TYRARUM LIB. f.

r

'l

Cüm deterreret ; SeGani diffimilis fis :

Ne (equerer moacchas, cenceísá càm Venere uci

uj

Poífem ; Deprenfi nen bella eft fama Trebont,

bt

Ajebat.

Sapiens, vitatu quidque petitu

ld

Sic melids , caufas reddet tibi: mi fatis eft , f

H

Traditum ab antiquis morem fervare, tuámque,

dul

Dum cuftodis eges, vitam famámque cueri

Ti

Incolumen poffim: (imul ac duraverit atas

Membra, animámquetuum , nabis fine cortiee, Sie me

(l

Formabat puerum di&is, & five jubcbat,

c m

Ut facerem quid , habes auctorem, quo facias hoc,

T

Unum ex judicibus fele&is objiciebat:

[j

Sive vetabat: An-hoc inhoneftum , & inutile fa&uj"

1

f

Necne fit, addubites, flagret rumore maló cüm

W

Hic atqne ille ? Avidos vicinum funus ur zgros

1

Exanimat , mortísque metu fibi parcete cogit;

;?m'mm n

u

Sic teneros animos aliena opprobria fzpé

i

-ubigo, fü?:"'

Diffimilis, Subaudi, inquie-

F

Y

poffis hoc redé atque honefit

bat.

dacere : ftatimque mihi propo-

lt 9'" "

vit

Conce[já Venere, Legitimis & nebat qjiquem ? probatiffimis

honeftis nuptiis:

Dudicibus, Cüm veró quid ve-

| p

J zrü' /

Deprenfi, In adulterio,inftu-'tabat ne facerent : Num dubi-

d

pro.

;tare potes, ajebat, an hoc inhos«

Sapiens, d?*c. Philofophus ali-ineftum & inutile fit)necue; càm

4 Ut Pïmï

quis caufas tibi & rationes da-ob eam rem mal? audiat hic, at-

bit, cur hec fapienda, illa optan-[que ille , &c.

o um

daíint: ego , qui Philofophus

pmitio p

3

Sele&iis.Quotannis ab Urbano

nonfüm, exemplis id faciam ,IP

r

"rtore diligebantur viri opti-

juxta morem nobis ab anti

geiit

traditum.

quisimi ex omnibus orditiibus ; qui

m g

judicia exercerent

ipfümque

Duraverit. Corroberaverit. adjuvarent.

m'lhi molö'-

«t

meo adminieulo , virtutem co-

Nabis fie cortice. Perte,fine] —Avidos, dosc, Fämeli&ds; & à

) largoe

Pl'.

cibovix fibi temperantes.Quem-

les, Metaphora ducitarà pueris,

admedum terrentur zgroti, du.

i

g "

qui corticis ope ac füberis, na-

l"

tare difcunt.

ditd morre vicini alicujus , &à

cibisabftinere hoc exemplo do«

qun £B

Habes auctorem, — Habes ali-|centur ; ita alienis exeiplis vie

T o

íu

quem, inquiebar meus pater jtiifqueadotefcentes À vitiis dvo»

h

cujus auctoritate & exemple;lcantur,

4 n

14

Ex

pj

-HORATII FLACCT

D

Abfterrent vitiis.

Ex hoc ego fanus ab illis

Perniciem quecánque ferunt: mediocribus, & quels

Fortaffis & iftinc

Jgnofcas, vitiis teneor,

d V

Largiter ab(tuleritlonga ztas, liber amicus,

p, f

Coníilium proprium, Neque enim càm le&tulus, aut me

Porticus excepit defum mihi : Rectius hoc eft,

dutt [

Ttit, D

?Hoc faciens, vivam meliüs t fic. dulcis amicis

Occurram: hoc quidam non bellé : nunquid ego illi

q J

L

Imptudens olim:faciam fimile? Haec ego mecum

Compreflis agito labris.: ubi quid datur otí,

illudo chartis,

Hoc eft mediocribus illis

J Gl

Ex vitiis unum , cui fi concedetre nolis,

t

Multa Po&trerum veniet manus, auxilio qux

(tetorim

Dfmm

Sit mihi, (nam multó plures fumus) ac veluti te

Ri

Judzi,. cogemus in hanc concedere turbam,

)

i

tdnt

^

Ex boc.Ex hac mei patrisimíti-]cis verfabor.

T

K $00

Non bellé, Subaudi , facit.

tutione predentifima & difci-;

jfnäico )

plina ego fanus fum, id eff, im-| . Illudo chariis, Scriptito; ludo

EXPQ&a

qmunis ab vitiis graviorïbus,quæ'iu chartis, id eft, compono ali-

peftem hominibus prefenuífi-quid, quód edam in

þvulgus 3

drir,

3am afferunt.

i:Satyras condo.

Iflinc , d?c. Plurimüm emen-j

Concedere. Ignofcere,

TE

ÁdManus. '"Turba.

Hrdify

dahir& derrahet ex his leviori-

bus meis vitiis ztatis acceffio,

Judai, irc. Judei, qui erant

Ifher, L(

LY

amici libera monitio, &c.

Romz, plurimos ad veri Numi-

Confilium;dc. Meditatio meannis cultum , & religionem fuam

lm

Pttors

& animadverfio , quá me ad-jpertrahebant. Eos vocabant ipli

U

]

1oueo jpfe, & emendo.

Profelytos , à voce Graca, quali

üte

r

Porszicus.Erant multz in Urbelperductos, nempé ad veram re-

&Hx.u

porticus , in quibus confabulari;lligioneim.

u

Doni Uy

opacum frigus captare, fpatiari

Concedere, Venire. Cogemus

mos erat.

tein noftrum numerum venire 5

f

f Ompi

Defum mibi.Me ipfe admoneoclid eft, aut Poétam effe, aut cert?

& erüdio.

Po£tis favere, non infectari pr&-

"Eifey.|

A.I;,;m

L. ZAtticis eccurram. — Cum amk-jtereà Satyricos, ut facis.

) COnfa

* E O

N

l

x*

*

jquf

*

j

Ex

SÀ-

i

—

j

SATYRARUM LIB. t

€93

[

SATYRA. V

u, d

[4

Mnnä U.C. 715.miffi ab Senatu Meconas, Coctejuh, 4 Caa

pito , fuerant Brundufium , ut M. dntonium , qui urbemr

tulus

x ell

banc obfidebat , cum. Othavto Cafare in gratiam revoca-

d

rent, Eos Horatius ajfecutus , cum ii[dem. Brundufyum

jdeqo il

s[que perrexit, Defcribit boc [num iter 5 Ó facetis

narratiunculis , ut flofculis, afpergit,

ecum.

l

Greffam magná me accepit Aricia, Romá

E

Hoípitio modico: rhetor comes Helldiorus ;

Grecorum long? do&iffimus, Inde Forum Appi

u

Differtum nautis; capponibus atque malignis,

Hoc iter ignavi divilimus, altiüs ac nos

D

Pracindis, unum. Minüs eft gravis Appia tardis,

Hic ego propter aquam, quód erat.deterrima , vettrl

u*mu&, fik':'

Indico bellum. ccnantes haud animo zquo

qp'

j

Expe&tans comites. Jam nox inducere terris

f

qon

j i

Ziricia. Oppidum, in via Ap-'cin&us , ignavuxïl & mollem

pia; per quam Romá iter eftfignificat, lib, Ep. Od. r.

volcet

Brundufium.

Unuzi, Unius diei iter, qued

. Cemes. Subaudi, erat.

uno die confici folet.

j dU

Forum Appi.ForumAppiierat Mimusgravis. Propter hofpi-

10

Oppidum , in eadem via ; quóliorum frequentiam , aut quia

st

mercatores folebant frequenteslmnitis in locis , ut nunc etiam

g ia

convenire,

eft , afpera declivisque feftinan-

, Ua

Differtumi'c, Plenum nautislibus incommodabat,

& malignis , id eft, perfidis cau-

þä gt

Appia. lta vocata eft hac vis ;

n

ponibus ;'qui viatores nummisisb Appio Claudio czco, Cen-

p

emungunt , &iniquum lucrumifore, qui eam lapide ftraverat.

m

€x omni re querunt.

Tardis. Lentiüsambulantibusg.

Hocíirer, Romá adForumAppii.

T clfw

Hic. In Appii foro.

Divifemusr. In duos dies: bi-

Veurri,dvc. Abftineo à coena;

[

quo confecimus.

Abítinere vino cogebatur, pro-

Aliius, d»'c. Tis qui altiàs füntIpter. oculorum lippitudinem 3

precincti, quàm 0s eramus,idaquam bibere non poterat, quia

€(t, qui funt mapis expeditilerat deterrima.

ï

& ftrenui: utcontràdiscin&us,

Haud animo equo. /Egxe.,

ut laxiüs demiffiüsque. pr&-| Comires.Eos,quibus cum Ferg;

$

E]

niam

194 .

G. HORATII FLACCI

Um

DP

bras , & Colo diffundere figna parabat;-

Mi t

Tum pueti nauris , pueris convicia nautz

Ingerere; Huc appelle ; trecentos inferis; ohe

Inpofi

Hucve

cm fatis eft, Dum as exigitur, dum mula ligatut ;

To:aabit hora. — Mali culices, ranzque paluftres;

Coctj

Avertunt fomnos,

Abíentem cantat amicam

li,

Hicodi

Multa prolutus vappá nauta ; atque viatoe

Cettatim, Tandem feffus dormire viator

Mttt,.

Incipits ac milTe paftum retinacula mule

Cocrcjus

Fs ho

Nauta piger faxo religat , ftertitque fupinus.

lámque dies aderat, cüm nil procedere lintrem

fidy 4

Sentimus: donec cerebrofus profilit unus;

lii

Ac mule nautzque caput, lumbó(que, filigao

iis:

Fufte dolat: quatta vix demum exponimur hora,

"'is) lavit.

Tibint:

ft; o

njam cymbsa iturus erat , utjalligatur , uteum adveifa aqua

fieri folet in. publicis lintribus.traheret.

tonie

lbatur autem per canalem , id.

Avertütit, ;:c. Nobis; lintrem

Teos

ffis.

que feré no&u ; .ut Strabo te-ingref

fis r

ftatur,

Multa,&c. Vino malo & a&f-

i n

ttis in

Signa. Stellas, figna Caleftia.jcente madidus, potus largiter.

pitlant.

Pueri, Servi,

Viaror. Vector; illi qui cyme

Ingerere, Coeperuntaffatim Guba ferebantur.

Yt pml

[//7^

largé dicere,

Ac mife , dc, Malam nauts

Hué appelle. Huc appliea cym-[folvit, eamque in proximü pra-

bamlittori adimove. Sic nautastum dimittit paftum , id eft, ut

?'::'i fi

alloquuntur fervi , à dominisherbam pafcat: mox ejus retinas

Repim

premiffi , ut locum in cymbajcula,feu fouem;quo antea füerat

.

ql'nii AHX

ipfis paulà poft venturis fervar

1

cymbz alligata, ad faxum allis

Nl

berret mula longilis,,

juberent; unde conquüerunturjgat, nea

T

de nautis, quód nimis multos

Cerebrofus. Yracundior.

As

in lintrem admittant. Erat au

Profilit, E lintre.

fülinis

tem forum Appii , ad ripam

Dolar, Verberat

ll

Pomptimazpaludis, cui fecam-

Quarta bora.

Nemp? quart&

]Upiter,

Diemn enim,ab

Yürjs

jnittebant , qui navigare, quàmipoft octum Solis;

duodecim

iter faceré terrà mallent.

ortuSolis ad occafüum;s

mf,' D

gats fatis eft. Jam fatis multi horis totim femper metieban-

lii

3 te in lintrem fünt admiffi,

tur: quz horz breviores erant

ij Impet

. £Es. Pecunis, nautis dari fo-/hyeme; zftate ;

longiores.i

u

litas neulum.

" Exponimur.In littus.

defcendis

Áj

La

Ligatur, Nautice fune; lintriþ mus € cymba.

SATYRARUM LIE. I.

Ms

d

Óra manüfque tuà lavimus, Feronia , lympha:

Millia tum pranfi tria repimus; atque fubimus

n

Impofitum faxis laté candentibus Anxur.

Huc venturus erat Meceenas optimus, atque

hgt

dullceh

Coccejus, miffi magnis de rebus uterque

Legati, averfos foliti componere amicos.

1

Hic oculis ego nigra meis collyria lippus

Illinece, Interea Mecaenas advenit , atque

Coccejus , Capitóque figul Fontejus ; ad ufiguem:

US)

Fidushomo, Antoni, nonm ut magis alter , amicus,

ol

Fundos Aufidio Luíco Pretore libenter

à

Levimur. Ea vox semporiseft] — Hic. Tune.

»'gno

prafentis; ab antiquo, lavo, la-

Colyria, Oculorum qu2dam

10f1,

vis, lavit, Fontes faeros exifti.medicamenta , quibus illinun-

mabant: itaque, religionis cau-Ktur;ad humorem ficcasdum;quo.

fa, Horatius, & comites, aqua[laborant lippi,

g d

Feronie manus laverunt & ora.

Capiráque,i'c. Et unà cum illis

Feronia. Nymphba fuit;à liber-|Fontejus Capito.

xoi t

fis precipuo in honore habita; 42 unguem fa&us, Homo fci-

'inomafoöiil*i

in cujus templo pileum, liber-itus,elegans,perfectus, ac politus,

tatis infigne, rafo capite , acci--Ducta metaphora à marmorari-

yotts

lgt

piebant.Fons illi dicatus, &fyl-is , qui marmora tam perfe&à

; if

va; prop? Terracinam erat,

jungunt , ut fuperindu&o un-

Milla tria, Subaudi , psfiguicommiffarz marmorum de-

n

fum ; fpatium funt leuce Gal-|prehendi non pofüint,

1

«

licz.

[

Nonutdec.Ut non alius effat

f"

Repimus; JEgré afcendimus ;Imagis Antonii amicus-

od

quia Ánxur monti impofitum,| Faudos, ée'c.Praterimus urbem

l] 1[1(65 L

[U

d st*

&quia nos recens pranfi.

undos (eft oppidum in via Ap-

Lar? candentibus. Quz procul'pia) in qua erat Pretor Aufidius

gl

apparent, ob cagdorem, & alti-lILufcus, id eft, fummum Magi-

m

tudinem. Anxur eft oppidum|ftratum gerebat, & jus dicebatg

It

Traliz , in monte pofitum: ubi|ridentes hominem fuperbum ,

fl

p

mrl.'

Jupiter, nomine Anxuris , fivelqui càm in eo manicipio fuifset

NT A

,f

Axuris, id eft,imberbis coleba-Ipaulà antà fcriba ( nam in ejuf-

J

"

tur: nunc Terracina dicitur.

modi oppidis fcribz feré. Pre-

li

umdl

od

4 mtm

Coccejus,Coccejus Nerva,Ner-'tores evadebant ) Praturz fug

vz Imperatoris avus, celeber-infignia oftentabat.

brmgtcs

rimus erat juris confültus,

Prator, Magiftratus , qui jus

[on

gioré

J

Averfos, Diffidentes,

icebat : ita di&us ; quód juri

j

4

l

296

Q. HORATIT FLACCI

lltc t

Linquimus; infani ridentes pramia Ícribas,

lifuee

Pratexiam , & latum clavum ; prunzque barillum;

NMaqi

In Mamurrarum latii deinde urbe manemus,

Hiuc !

Muroníi prebente demum ; Capitone culinam.

Qdæf'.

Potte:a l:x oritur multó gratíffiba: namque

Sama

Plotius, & Vacius SinuelLe ; Virgïliü(düc

Mi

Occurrunt, animz , quales neque condidiores

G

W

ul

"Derra tulit, neque queis me. fit devin&tior altet,

fument

O ! qui complexus ;! & gaudia quanta fuerunt?

NI

1

!

[

i pug

ego contulerim jucuudo-fanus amíco,

I

4

&il

lii

Proxima Campano Ponti que villula, te&um

Prabuit ; & Parochi , que debent , ligna , falemque;

fl

dicundo ; precffet, vel, quód ad incendendos odores , & fuffi-

i

Pltra

1&UCDQ]

prairet.

í

tum, penebantur.

V Seribie: Scr

Maimurravuim urbe. Formiiss

Ui necel

;

iba is eft, qui res

publicé geítas , jabenre

iVid

M«Ma

e

91

unde Man nurrz , Equites R(sm'a-

DERR

*

Q

flratu, fcribit; in concione re

ni nobil

ni, erant oriundi ?

k&,q

xitat, refertin acta.

cujus dom

forté erant : quid

Quih W

ür

Preiextam. 'Togam Praetou

inurbe Murzna, & Capito, do-

00 vo

nnu

mos videntav habuiffe.

tür

I0i

azm,c

ujc

s hmbus erat. prztex

Qw2

urae

A

Mwenaizc.L.LiciniusVarro

Yetüm c

xus purp

7À

Lazum clavim,do:c. EratlatusiMurena,fratcr Terentise, uxoris

$

V

V[eccenatis,tec

s

um prebebat;Ca-

fdn. 4

P

i

clavus tunica , cujus du partes]

ente pectus jüng

ebantor fibu-pito fumptusin coenam faciebat.

(.Ey' idm 1

lis, & erant tzniá quádam pur-j

Simueffec . 1n vrbe Sinueffajquae

j

Cs

Lirim.

UM

pureá'affütá ornatz. Inlato cla-;ieft ad luvium

vo;tenialatior erar;in angufto

Quales , &c. "Fales| homines,

t (

llos terra candi-

€lavo, anguftior, Qu

idan! glo-jqnales alios nu

ijfamplm'

Similem orationis

bulos fericos, quitanquam cla-)'iores tulit.

B lïuüllp

vijfeu clavorüm capita , proini [(tracta

ram vide lib Eped.Od. $-

merent , in vefte additos ad or- Devintfior. Amicior,obligatior,

ER

matu

rüine volünt; & hin

Nilego, d'c. Sifapiam ; nihil

TR

veftem Laticlaviam dictam , fi]jcum amico jucundo comparave-

Y ü

€ltij

il

latiores & ampliores forent glo-jrim; rebus illum omnibus ante-

buli; Anguíli claviam , fi imi-|ponam.

Tj j

bX

Manfimus dein-

3m

mores &anpufliores, Lato clavo|

Proximadee.

[

foli Senatores , & Patricii ute-

dein willula, que eft proxima

Q]

A IDpi

RU

bantur.Per prunz veró batili

aüm Campano Ponti , (eft hoc oppl«

M

tid

intelligitur vafeuluni quoddamjjdulum, in eadem Appia via.)

c-.hm

in quo prnnz , five carbones,

Parochi. Certihomines erant;

qui

p

SATVRXRUM LTB. 1

297

Hinc muli Capue clitellas tempore ponunt.

Lufumit Mecenas, dormitum ego , Virgiliü(aue ;

tilum,

Námque pilà lippis inimicum , & ludere crudis.

-

Hinc nos Cocceii recipit pleniflima villa,

illt,

Quzfuper eft Caudi cauponas. Nunc mihi paucis

-

Sa. mend fcurrz pugnam, M

E

ísique Cicerri;

Mufa veliti vemores, & quo patre natus uterque

m

Idf

Contulerit liz?s. Mefsi clarum genus Ofci;

hl

Sarmenti domina, exftat,

Ab his majoribus erti,

n

Ad pugnam venér

Prior Sarmentus : Equi te

Eífe feri imilem dico : ridemus, & ipfe

il

u

5

I

qui Legatis Populi Romani , &lobfervetur , excipiàtur bell? ,

J &U

i

Magiítratibus iter facientibus;jac remittatur.

prevebant omnia, quz hofpi.i

Pleniffnna. Locupletiffima,ubi

Fjrjïiiö;

bus necetfaria funt, ut folem laihil defit.

Torr

1]

ligna.&c. itadi&i, àverbo Grz

Que fuperefe , .do'c, Qua efb

«o , quod fignificat , prabere j/aprá cauponas Caudt, pro, Cau-

quafi pr2bitores. Capiarios La-ldii. Eft autem Caudiaimn; vicus;

&G

tino vocabulo dictos effe teftz-|quatuor ferà leucis Eenevento

tur Porphyrion; quia copiam|diltans.

$

rerum omnium fuppeditabant.

Scurra.Eftfeurra is,qui rifüm

Hinc. Ex hae villula , Pontilfalibus & di&is infulfis movet.

j7]

Carnpano proxima, muli noftri

Mufa,i*c. Faceté Mufas,quafi

J

d

Capuam ufque perrexerunt; ubilrem magnarh dicturus , invocat;

ï

u

elitellas tenipore , id eff, tem-

Conzulerit lites.

J

T M

f

-

Digladiatus

peítivé , ante noctem , depo-lcum focio Í

it , rixam inierit ac

h

fuerunt. Capua, urbs olim Ita-ipugnam.

[

1.

"

lie ampliífima, & Romze emu

Mefli , dec. Ordo eft : Ofci

Ls

yatnl

la, non procul Neapoli.

funtc

iaTr

um genus Meffii : Mef-

M

m

Námque pila , d?c, Na

)

ju

m eftius ortus eft & regione Ofco-

I

noxium pilà ludere, iisqui fto-|ram. Erat illa natio viliffima in

j

H

maachi eruditatelaborant; vehe-|Campania 1taliea ; e

jJ4:

u

&

»ens enim exercitatio ; quaïis&fcmm G mores inquinatif-

eftiu hoc ludo, nocet plurimümlfimi,

g

jf

malà cibos digerentibus. No-.

T

:

A

Domina, d?'c. Hera , cujus fust

d

xium etiam eít ludere

r

l

ia

iisfervus Sarmentus , adhuc vivit,

f p'!?nï)

lc

c

qui lippi funt : quód in co It-|Ab ea fugiens il

, ad Augu-

( ol

do potiffimüm eculis laboran-iftum fecontulerat; cujus fcurra

g opi

'["f

sum cft; & enitendum , ut puaädcinde foit.

3

Acej-

j

p uj

I!j

-

1

mgsöfi

il

ä

298

Q. HORATII FLACCI

Meffius, Acciplo: caput & mover. O / tua eornü

I

Ni foret exfe&to frons, inquit, quid faceres, cüm

r

Sic mutilus minitaris? At illi feeda cicatrix

Tesdir

Setofam lzvi frontem turpaverat oris.

Yuta

Campanum in morbum, in faciem permulta jocatus,

NT

Vi

Paftorem faltaret utí Cyclopa, rogabat:

Nil illilarva, aut Tragicis opus eífe cothurriis.

C

Multa Cicerrus ad hzc: Donáffet jamne catenam

Tun tn

Ex voto Laribus, quarebat : fcriba quód effet ,

lrpita

Deterius nihilo dominz jus effe: rogabat

(ltntm

Denique, cur unquam fugiffet: cui fatis una

Nayg

Vil i

Accipie. Accipio provocatio-illi effe fimillimum , ob oris

Ut u

mem ; paratus fam reponere : deformitatem , & corporis pre*

quod ultimum geítu. potits jceritatem , de Polyphemo con-

Qttio:

Mu

quam verbis expreffit , caputifule Virgil. lib. 1 1- &neid.

movendo: quod minitantis eft.

Cozburnis, Erant calcei altio«

O tua, d'c. HzcdicitSarmen«res, quibus utebantur actores

Turi

tus; qui , cüm videret mini-|Tragici.

Polyphemi autem

As

tantem fibi Meffium, & caputhiftoria fept in Trageediis acts

Qu

moventem, 6! inquit, quid fa-lerat.

"tis ib

ceres , nifi haberes cornu in| Denáffet,do'c. QïæmbatäSar-

&t f

fronte exfe&um, & pracifüm,;mento , num donáffet Diis La-

diür

fiquidem ita mihi capite mini-|ribus catenam, quá olim vin&us

fi0, N.

taris , lic'tfis mutilus , & exifuiffet, cüm fervus in agro, pro

rmen

fe&o cornu?

more, opus faceret: quarebat,

Montentg

Cornu. Tta voeat tubereulam|num libertatem denique adep-

ä;qm

aliquod majus, & papulam tur-|tus effet. Sic illum effe fugitivum

dl

pem, in finiftra parte frontisfervum arguebat. Solebant, qui

T

Meffi extantem inflar cornu jartem aliquam , autvitz genus

Ws

quam ille fecandà & abftergen-|deponebant , cjus inftrumenta;

) gämu

damquoquo modo curaverat. |&infignia , euipiam Dco confe-

bBeue

Serofam. Capiliis foedà hirfu-|crare. Laribusautem , Diisdo-

d 'l!

tis horrentem.

imorum cuftodibus, decebat fer»

b

Campanum. Ejnfmodi papulis|yum fuas catenas confecrare.

tqïl

& turpi morbo Campani vulgó

Scriba,de'c. Exfi effet Sarmen-

Pm) (

laborabant, ob intemperantiam.ltus fcriba ;

tamen ipfius domi-

H

Paflarem , érc. Ro

abat Mef.jnam nihil ideircó de jure fuo

[//7

fium , ut faltaret pa

i

orem Cy-amififfe, quod in ipfum , ut in

clopem ; id eft , u Polyphe-fuum fervum, haberet,

HWI

om u. 120

*il

wim faltando imitaretur ; eum| Fugiffw.R domofuz d

Yntg

Fer- 4

)

"i

p

SATYRARUM LIB. T,

199

ii

Fattis libra foret, gracili ic, támque pufille,

, d

Proríus jucundé coinam produximus illam,

Tendimus hinc re&à Beneventum, ubi fedulus hofpes,

Pené atft, macros dum turdos veríat in igne.

i

Nam vaga perveterem dilapío flamma culinam

Vulcano , fummum properabat lambere tec&tam,

"I

Convivas avidos ceenam , fervoíque timentes ,

;nzm

Tum rapere, atque omnes reftinguere velle videres,

t

Incipit ex illo montes Appulia netos

Oftentare mihi, quos torrer Atabulus , & quos

Nunquam erepíemus , nifi nos vicina Trivici

Villa recepiffet, lachrymofo non (ine fumo;

,d D]

Udos cum foliis ramos urente camino,

gpors pre

Quatuot hinc tapimur, viginti & millia, rhedis,

phemo [

Man(uri oppidulo , quod veríu dicere non eft,

ünd

ygitido

p t

Farris. Panis. Fugiebant fervil — Noros, . Quia Horatius erat

li uU

duriàs à dominis habiti , qui-jApulus.

que contenti noa erant unà far-

Arabulus. Ventns Apulie in-

atl

'ris librá in dies fingulos 5 quodifeftus & damnofus : eft enim,

uex

jl

erat fervorum diarium ; idefljrefte Plinio, lib. 17.- frigidiffi-

u

Djf'sl('

diurnum demenfüm , & por-jmus. Sic appellatur à voce Grz-

lä Oh'mwn.u

tio. Negat igitur caufam fuiffejca, que damnum fignificat. Fri-

Sarmento fügiendi ; quàd faciltigus autem adurit, teíte Virgi-

ingni

: que

contentus effe poterat farris li-lio; quiares perindeexficcat &

um

brà , quippe homo tam exiguo|macerat, ae fieffent uftz.

difipi

& gracili corpore.

Erepfemus , d'c. Erepfiffe-

sous d

Produximus.Inlongüm duxi-lmus , füperáffemus , qnafi re-

mus,extraximus,ob iftam Meffiilpendo, ni(i fnbftitidemus TTri-

gv gt

G Sarmenti litem ridicalam.

UM

vici : quod oppidum eftin fini-

n2

qu

Beneveutum. Urbs ampla Ita-bus Campaniz.

pi

liz , in Samnitibus.

[

Lachymofo. Qnia fumus la-

i^

Sedulus.Officiofus & ftrenuus,!

chrymas exprimit.

f

Ar[it. Hofpitem arfiffe dicit,' Quatuor, éo*c. E Trivici villa,

TU

jdt!

g

pro; domum hofpitis,

celeriter vecti fumius rhedis,

um

Fer[at. Id eft, ad ignem affat.|confecimüfque quatuor & vi-

j

fj

i ]'1:5

H

Veterei. Vetuftate putridam'ginti miilia paffuum.

j

& ficcam.

Oppidulo. Vocsbatur Eque.

n

Ex illo, d?c, Ex urbe Bene-itutium,

jput j

vento, ex ejus agris, apparere; Noz eff. Non licet.. Equotü:

j

r

incipiunt montcs Apulie.

diam fy]«

: tium enim, propter me

abam ;

Ae00

IORATIT ! ELACCI

Non e

Signis.perfacilà e(t,. Venit viliffima rerum

PAU

Hic aqua; fed pan

i$ i

ongé pulcherrimus z ultró

Nec,

'

Callidus ut foleat humeris portare viator.

Tute

Nam Canusi lapidofus: aqua non diítior urna5

Brun

Qui locus à forti Diomede eft conditus olim.

Klentibus hinc Varius difcedit mocftus amicis.

fl

Jn

Inde Rubos feffi pervenimus , utpote longum

77

Carpentes iter , & factum corruptius imbri,

foittram

Poftera tempeftas melior : via pejor, ad ufque

Wj

Paii monia pifcofi.— Dehinc Gnatia, lymphis

lratis exítruéta, dedit risüisque, jocóíque;

Dum flamma fine , thura liquefcere limine facte

Perfuadere cupit. Credat Judeus Apella,

lui ]

f

Jabam longam in Hexametre,

! Rulos Rubi , urbs Canufio

Ctilig

Idiftans decem admodüm leucis.

verfu locum ha*ere non poteft.

& cali fa-

Piloten (w

Siguis ic, Facile eft iladoppij Zempeffas. Dies',

.

Ttnte

dum fignis, ideft, indiciis qui-

Icies.

Bari. Pro , Barii, Eft Barium,

bufdam dicere & indicare.Nem-j

hoc eft, venditururbs Apuliz, ad mare.

p ibi venit ,

jjum eft Gnazis. Civitas inter Barium

aqua; qua rerum ormi

10

alibi viliflima , id eft , minimo,& Brundufium , ubi ma

gna eff

!

aut nullo pretio parabilis.

aquz duleis penuria ; unde ira-

Callidus , d?*c...Adeó ut viato-tis lymp

lis extructa dicitur ;

hff, [

Olln

res, qui per Equotutium it

uafi lymphe ;

id eft , aqu&

illi loco infenfz , ab eo.

habent foleant inde panes au-j&ulees ;

L[ P'

[

ferre,. & imponere humeris.

procul fugiffent.

Dum flamina, &c. Ordo eft:

Srotos

Cauuf.Canufium eft oppidum

dum. cupit nobis . perfuadere

Apuliz.

N

Lapidofus.D'uras

,mal? co&us)ithura , iu facro limine , id eft,

in templi aditu pofita, liquefce-

W R

& ítomacho gravis eft pani

X

Canufit.

re füá fponte, & flammam con-

nullo igne ad-

'SUoto.

Aquairc Noneft major aquzjcipere line igne,

do

j

copia Canufii, quàm Equotutiim

oto,

ApcBa. Nomen cujufdam Ju-

1hto, Ite

vel, non falubrior.

lr

3 Id

dei, Rome tunc nog, 1nJu-

Quilocus. Canufium.

libris leguntue

LJ'/W

Diomede. 'Tydei filio , duceldzorum porró

Grecorum fortifümo.; quijjejufmodi prodigia , d

e facrifi-

'Irojà incensá , cóm delatusieiis & viéctimis ;

ignem fuá

»IM

uli

Ll

am jifponte concipientibus , qu&

1 vl

füiffet tempeftate 1n Ap

u 1

multas urbes ibi condidit,

caufafuit , cur hoc Judais per-

u

u-

Vi

UT

-

p —

USATYRARUM LIB. f.

3ol

Non ego: hámque Deos didici fecurum agere evam;

f,^a

]tr)

Nec , fi quid. miri faciat natura;

"E

os id

'Triftes ex alto Cocli demittere tecto.

4

Brundufium longz finis chartæ;ïtxc, vizdue.-

"

&

r

à

tos hominibus,. .

,

fuaderi poffe diceret Horatius,

non fibi.

"

| Brundufium. Urbs ampla Ca«

X

Securum. Sine cura rerum hu-jlabri

z

i

&, C maritima,in extrema

ynanarum,.

!!'mlia » quà fpectat Grzeam &

"

Tr ffes. Sollicitos , 'aut ira-'Orientem.

1l

SATYRA VI

(

Laudat Mecanatem . qui nobilitatem won , s verlaur, in

fplendore generis poueret , f[ed in virtute 3 cujns beneficio

éS ,

conciliatasm [ibi ejufdem Meconatis amicttiam

Q Ia

£

]

dia-

vitatem gloriatur.. Panca fubjicit de fua per optimnm pa-

i

j*

rentem in[litutwoues ac de fruttibus privata vita,qua

» Eu

ab bonorum C oepum ambitisne disjuntla frt.

f

n

n

Ó

] On quia, Meceenas, Lydorum quidquid Ettufcos

,l

p

N

Incoluit fines, nemo generofior. eft te;

H

Nec, quód avus tibi maternus fuit ,. atque paternus;

H

Oiim qui magnis legionibus imperitárint :

[

i

gquï

0

Ut plerique lolent, nafo fufpendis adunco

J

ld

lgnotos, ut me, libertino patre patum.

) Orj&d*

Jari

I

"

[

Noxz quia. O Meccenas! non

Legionibus. Exercitibus, Le-

ilv

ideó fufpendis nafo adunco,;|egio propri? erat pars exercitus,

tT

id eft, irrides. & 'contemnislRoiBani milites comple&ens ad

al

ignotos, hoc eft, ignobiles, quialfütnmum: 6060. interdum pau-

I

unü

yi

Lydofum quicumque Etrüriamiciores, Cohortes in ea decem ,

incoluerunt, memo te gener

li

manipuli triginta, -

0j

l,w

fior, id eft, nobilior cft.

Nafo fufnendis.. Qui aliquem

f

Lyderum. Lydi, Afie mino-[irrident, folent nafum . attolle-

nt

risnario , venerunt in [taliamjre , & illo qua& hominem

duee "Tyrrheno , Herculis velijaQare. Acutus & aduncus na-

ï

flio, vel nepote; ubi variasüs fertur effe fignum | dicacis

,J

iU

Urbes , au* incoluerunt ,. andindolis.

jnj

cendiderunt,

Libertino. Libertinus eft filins

J

;o

j

Der.

;i

. HORATII FLACCI

*

361

Cüm referre negas ; qnali fit quí(que parente

hf

Natus, dum ingenuus ? perfuades hoe tibi veré;

Nimq

Ante poteftatem Tulli, atque ignobile regnum;

Quàm

Appii

Multos fzpe viros nullis majoribus ortos,

Et vixiffe probos ; amplis & bonoribus auctos:

Ydm

4

Contra , Levinum, Valeri genus, unde Superbus

Sel i

Nrgi

Tarquinius regmo pulíus fuit , unius affis

Non unquam pretio pluris licuiffe, notante

Judice, quem nófti, populo; qui ftultus honores

Á La

'

fit; x

Szpé dat indignis, & famz fervit ineptus;

t

Qui ftupet in titulis, & imaginibus: quid oportet

M y

Ulim ) fu

liberti. Libertus eft. fervus do-igno pulfus fuit, non unquam

D

natus libertate,

Iplaris eftimatum faiffs , quàm

" m

ïunius aflis pretio, ideft; nihili

Cum veferre , de'c, Quia dicis,

ilei, (

nihil intereffe , parvi effe mo-

thabitam fuiffe , etiam populi

Ti &

menti.

jodicio ; qui licàt fame fer-

G

( Dumingenuus, Modó fit inge |viat, in ea re tamen fapiens

ldeü,ï

nuus, Eftautem ingenuus inter- juftus f

lMt,

buriyf

[

Pulfusfuit. A. L. Janio Bru-

dum, qui patre libero, nou fervo

|

Vumd

natuseft; in hocloco, isqui ho-

H

to, & Tarquinio Collatino; pal-

fb

fus quidem fuit Superbus: fe

neftis & probis moribus eft.

Vtllior

Pevíuader. Habes hoc perfua jcüm abrog

ata dignitas Collati-

Quior f

fum , idque veré , antequam nofuiffer, fuffectus eft ei. P. Va-

ei&quU.

Servius Tullias Romz regna lerius Publicola ; qui ne refti-

f»finjmgü

ret, multos homines ortos ma-jtueretür Tarquinius Superbus,

id eft , nulliusin primis laboravit.

OEM, W

joribus nullis

lEmHmd:

nominis & pretii , & fuilfe

Licuiffe. Proprié licere merx

qu)Püxï('i

& maximis ornatos Ma-Jaliqua dicitur, que

venditur in

probos,

auctione;

& pluris licitanti addi-

Vb

giftratibus.

Rlgts

Ignobile vegnum.

Servius T'al-jeitur : hic fonat , valuiffe.

Nozatite, Notare,hic eft,igno-

h

Bus, ignobili & obfcuro loco

ID;, ll'a'ï

natus , ancille filius, "Tarqui-[mi

niz notam & labem inurere,

h E

nii Prifci[gener, Rex Romano-

Fame fervit. Majorttm illu-

li j

rum fextus fuit.

flrium potiüs, quàm virtutis

Uitgs m

Contra , d?c, Ordo & fenfusirationem habet.

i veteris fami-

fl p

eft, contra verà; Levinum Va-

Qui fluper, Qu

üs titulos & imagines

It Betm

lerium , Valerii genus, id eftliz alicuj

filiur P. Valerii Pablicolz, un-jcereas, quas nobiles

in atrio col-

Monod

"t

de, hoceít; àquo

Valerio Publi-ilocatas habebanr, miratur.

cóla Tarquinius Superbus re-

Quid opertet,Gc. $i populus

Dr-:io, p

e

m

m

SAT&'RARUM LIB. f.

AZonadc

95

1

Nos facere, à vulgo long2 ldtéQue remotos ?

i verE-

Námque efto , populus Lzvino mallet honorem,

iT

Quàm Decio mandare novo; Censórque moveret

Appius , ingcnuo. li non effem patre natus;

lor:

Vel meritó ,

quoniam in propria non pelle quieífem ;

upcrbus

Sed fulgente

trahit conflri&tos gloria curru

Non minis ignotos generofis, Quó tibi, Tulli,

N

hn

de Lzvino tam fapienter judi.ffa&us , bello Latino circa am.

.

!

cavit ; nónne magis nos id fa-num U. C. 5 14, cum T. Manlio

Cere decet , ac folam nobilita poftumo mu

lta preclare geffit,

opomt

tem in virtute ponere? Efto

Cenforque. &i me v. g. Senato-

p,m'm., füpponamus

populum,;jribus aferi

ptum , Áppius Cen-

; u

pro fu& incenftantia & ftolidi Ífor loco

moveret , id eft , Se-

fq'

lj;ïf)q

tate, maluiffe deferre honorem,]natu expelleret ,

ob cam cau-

d)

id eft, Confulatum, Lavinojfam unam,

quod ingento pa-

nobili & improbo, quàm P,De-ltre natus :

)0n effem : quod qui-

t

2

cio Muri, qui homo novus erat,

dem meritó faeeret , ut me

Vr

id eft, nullis majorum honori-

plecteret nimirüi

n , quód mez

bus infignis, &c.

Subaudien-liconditionis obli

p

eum eft

tus ; in altio-

L

,an idcircó deterior fuif-

rem pradum afcendere temerà

Iu

fet P. Decius? An Lzvinus ho-

voluiffem. Etfi libertinus liberti

(

neftior &fan&dior? An ego ne-

filius :

ingenuus veró , &lius

|t3

quior forem, fi Senatu motusllibertini

. Erat quidem Hora-

eifem;quia non effem ingenuus?

n*r»üw

Minimé fan&, Ex eo eoncludit

tiüs ingenuus ; at ejus pater

non item.

u

QUi

Bu

its 9]

Po?ta, populi judicium effe con-

Appiur. P. Appius Claudius

t,cmnendung.: quod tamen , in-

Zenfor infigni feveritati fuit.:

j

J P

quit;pauci faciunt : omnes

v

Jitot

& nobiles, & ignobiles,

enim,|Erat autem Cenforum inunus,

famz &]-ivitatis mores emendare,&c.

jitin [ 40

glorieferviunt

; €os gloriaquafi

vl

jle

€aptivos , & fuo currui a

Pelle. Ducitur metaphora ab

tos, trahit,

ligalifino ZEfopico ; qui cüm leo-

Nlhu

du

Quid illitam

enexinis pe

llem. induiffet , dete&us

hae ambitione

i

& gloriz cupidi.|& irri

fus eft.

M

j

tate affequuntur ? Nihil preter!

euras majores , invidiam, &c.

Trabiz, Quafi captivos, ad

quam ,

cürrum triumphalem alligatos.

quod probat exemplo Tullii.!

Hic germanus eftloci , à nemi-

'füir.

Quo tili , ó*c- Quid tibi pro-

j

tl 1b

dl

d i

ne (quod fciam

) ben? explicati » Tulli Vetus interpres'ait'Tu]-

at

fentus.

o

dium quendam à Czfare, quàd

(

100

Decio, P. Decius Mus,

ConfülPompejo faveret Senatu mo.

, $

[j

?

um

HORATII FLACCI

g

8

D

5

:

um ;

fieríque Tribunum?

Dricere

Sumere depofitum clav

Invidia

a

à

ccrevit - privato quz minor effer,

lt Noy

Nam ut auifque infanus nigris medium impediit crus '

Mimqu

Pellibus, & latum demifit pe&ore clavum;

iMf

.

P.

Conar

Aud,ä; continuó

Quis. homo hic eft , quo :Patra

natus ?

Corni.

Ut fi qui zgrotet, quo morbo Barrus, baberi

^

Nuc 4

Et cupiat f

ormofus ; eat quácumque , puellis

(utt tà

Injiciat curam quarendi fingula, quali

N qui

Sit facie , fura quali , pede , dente , capillo :

QUil m

Sic qui promittit, cives , Urbem fibi curz ,

Dl

Imperium, fore, & Italiam, & delubra Deorum:

H T

Quo patre (it natus; pum ignota matre inhonettus ,

Qmnes mortales curare & quærcre Cügit.

Ui

*EFbanmr :

Tune Syri; Dam-« , aut Dionyfii flius, audes

W

iTo

.

l,

fum cii

occifo veró Cafare,| udir. Percontantes quosli-

[ lempeüï

i priftinz reftitutum j bet ? populo.

dignitat

"n

: AtNg

& Vr

ib

unum militum fa&um| |Urféqui , d.

Quemadmo-

effe.

dum , fi quis egrotet €

cdem

ol

MU

Sumere. Recipere dignitatemmorbo ;

quo Barrus -2grotat»

, ut formofus & ele-

Witm t

Senatoriam depofitam , tibi abjeo nemp?

feft i

Cafare olim abrogatam.

.Igans haberi velit.

Far, d'c. Ordo eft : quemad-

gm'a ni,;, lt

Clavum. Latus clavus quis

Wt liber[

fit

?

vide i1n Satyra fupemodum fi q

uis, at Barms,vel.it

, Afl

xiori.

pulcher exiftimari ; injiciat » 1

"Tribunum. Al

ii erant tribuni|efl,injicere & afferre folet euram

n !] an'us

erendi, &c. quöcüm-

plebis , qui magiftratus Urba-ipuellis qu

ócámque fe conferat.

fallug] Veï

nus crat, rationibus populi Con jque eat, qu

cruris eftj

lmlü N &m

folens: alii tribuni militum ,

Suxa.Pars pofterior

fex inlanterior, tibia dicitur.

t?ïü (XUIH |

qui jus militi dicebant :

XT t

W

gione.

Tune;dc. Voces populi funt

unaquaque le

i aliquem»

Elkl Pm'ü;

Privaro. Qu

a minüs labora lindignantis homine

&ülos

obfcuro loco natum

, ad Confu-

ICSU,

fi privatus fores.

latum & honores evebi.

*)!.'E!Ma, (

li!

&, Stülté ambitiofus.

C,

NÀ

, (?t, Calcei Senato-

S$yri, d'c. Syras , D

ama;

g

vel ve-

ruin €x

uta nigra ; feu pelle'nomina funt, velfidia

"Üresad

p o

al!

ominum ignobi!ium: vuü

1à

4

It d

hodins, confecti erant; G adir

as nominibus

imeditim. uíque crus loris re-folebant fervi ]

Vr N ;

vinciebantur..

appellari.

N

E Sg-

p N

SATYRARUM LIR. T.

3ef

It

Dejicere é faxo cives, aut tradeie Cadmo?

At Novius collepa gradu poft me fedet uno:

Nàmqueeft ille, pater quod erat meus. Hoc tibi Paulus,

gcdiii ]

Et Meffala videiis ? At hic, ( plauftra ducenta,

f

n

quo p

Concurrantque foro tría

r

erà , magna fonabit,

Cornua quod vincátque tudá

*

*

faltem. tenet hoc nos;

bud

Nunc ad me redeo , libertino patre natum ;

QUs

Quem rodun* omnes libeitino patre natum:

Nunc quia, Mecoenas, tibi fim convi&tor; at olim, :*

J

uód mihi pareret legio Romana Tribuno,

2

Dl(ïïmilc- hoc illi et : quia non, ut forfit honotem

Veoritn:

queus

E faxo. "T'arpejo , feu Capito- eft, multis, plauftris , & à tibiis

lino: ex quo interdum przcipites [tubísque trium funerum. *

apebahtur graviprum criminum

Concm'mnt.Conveniant,iïmu!

T

rer.

confluant variis é locis.

Cad:no. Nomen eft carnificis ,

Funera,. Ea per forum deduci,

"I

ea tempeftate noti.

ubi frequens populus erat , fo-

At Novius, de*c.Refpondet illef

lebant.

("d(fo meédo

ignobilis ; Syri , aut Dame filius,

Magna fouabiz: Neutrum plu-

H

e quidem effe ignobilem , at|rale, pro adverbio : alté clamabit,

Novium tamen ; collegam fuum

Sonabir quod viuncat. Vocem

feeffe ignobiliorem uno gradu ; emittet , quz vincat, &c. -

quia nimirüm libertuseft, cüm

Tubas. Tlz in füneribus adhi-

i

ipfe fit libertinus.

bitz, cum tibiis, cantu, [e o

uod erat. Nimirüm libertus,

Tenet, do*c. Delectat , capit :

W

1d eft, fervus manumiffus.

hoc perfuadet nobis illum effe

Hoctibi , dv'e. Refpondet Ho-| Confuülatu non indignum, quam-

k

ratius, vel quilibet alius à po-lvis lgnobilem. Ridicula ratios

pulo : An hoc nomine , an id.|ex qua . populi ftoliditas intel-

pv

circà quia tuus collega ignobi.|lipitur.

lor te uno eradu eft, videris

Rodunr. Carpunt, accufant.

es p

tibi Paulusaliquis, vel Metfala?

Nuucdo*c.Senfus eft:me,quem

gintt

Paulus /Emilius ,. & Valer

ius|nunc ideó mordentomnes; cui

Nf )

Meffala, cives fuére apud Ro- generis

ignobilitatem

obji-

r

À

manos nobiliffii , &

omnes|ciunt , quia tibi fum familiaris

honores adepti.

j

& affiduus conviva, mordebant

x?]r

d bic, de*c.Saltem ifte Novius olim g quia eram 'Tribunus mi-

valet voce , quz pofíit faperare| lirum.

j P

murmur editum à ducentis,id| — Diffonile , d»c, Hoc, videlicet

uiffe

f

3

. HORATII FLACCI

ure mihi invideat quivis, ita te quodue amicum;

Inglo

Preíertim cautum dignos aflumere , prava

fnequ

Felicem dicere non hoc

Ambitlone procul,

Ob

micum:

Me poffum cafu , quàd te fortitus a

(ut me

Nulla etenim mihi te fors obtulit. — Optimus ollm

Cf

Virgilius ; poft bunc. Variuis. dixére quid elfem,

lii

Ut veni coram , fingultim pauca locutus;

Qui p

(Infans namue pudor probibebat plura profari)

Ino ll

Non ego me claro natum patre , non ego circum

Diy od

Me Saturejano vectari rura cabollo,

Mptn

Sed quod eram, narro. Reípondes, ut tuus eft mos,

L Q

Pauca : abeo, & tevocasnono poft menfe, jubésque

Mi pi

Eífs in amicorum numero. Magnum hoc ego duco

h Ti

Quód placui-tibi, qui turpi fecernis honeftum;

l IU ju

Non patre preclaro, fed vitá, & pe&tore pure,

M i

Atqui fi vitils mediocribus , ac mea paucis

Mendofa eft natura, alioqui re&ta ; (velut fí

N'ttu"o:.

Sordy

fuiffe/Tribunummilitarem ,non|cio tuo , & meis quibufdam

fts, p

eft idem atque :llud , fcilicet | meritis.

lj

tibi nunc effe familiarem & ami-| - Opzimus, vv Virgilius , Va-

Tyo

cum : quia non eff. caufa , cur'rius olim tibi renunciárunt;quid

Wétmip|

Tls]fi;

quispiam invideat mihi, & in-[effem , nempé, Poéta nom ma-

&c.

dignetur , quód tuus fim ami-|lus,

Lon

cus, quamvis forfit, ideft, for-

U: vemi coram. Übi tuum in

li,

taffe, honorem Tribunatüs mihi«confpe&tum prodii.

PO

jure poffet. invidere.

Indignis

Singultim.Amputata,& parüm

$ n

enim fzp? honores contingunt; : coharentia

e

Infaus.

Qui fari prohibet,qui

fagnf.x

artucautus es, id-eft, prudens.

LU

& confideratus , ad eos tan-|mutos reddit.

n

tün in amicitiam affumendos

Saturejano, Saturejana pafcua,

m

erant in Ápuliz & Calabriz fini-

&afcifcendos, qui eá digni fint;

:dbi

SPltnh

neque ullam in amicis eligendis bus, ad urbem Satureum

MUA

rationem dignitatis , aut favoris,equi generofi aleban

tur.

Quitibi pla-

$ [ry 1la

babes.

Non patre , dc.

f

Felicem , d. Quia felicitas|cui, non ob meum patrem no»

Att]or

fortunz effe&tus eft,' non judi-'bilem, &c.

m

lI

cii, & meriti arpgamentum. Non|

*

.

,

Arqui, doc. Meus tamen .| ille

.

Ícribo ioitur tuam amicitiam pater, quamvi

s tantum liberti-

s

"Wt

fortuite feliciau , fed judi- l!nus, pralaré me educavit, &c.

*

JW,!"S i

A f

m

SATYRARUM LIB. T.

307

drity

Egregio infperfos

reprendas corpore nzvos)

$i neque avaritiam, neque fordes , ac mala luftra

Objiciet veré quifquam mihi ; purus; & infons;

(ut me collaudem) fi & vivo carus. amicis,

*

u ol

Caufa fuit pater his

3

qui macro pauper agello;

eI,

iNoluit in Flavi ludum me mittere : magni:

Quo pueri , magnis é Centurionibus orti;:

5

Lzvo fufpenüloculos, tabulamque laceito;

Jrcutm

Ibant. o&onis referentes Idibus zta;

$

Sed pueram eft aufus Romam po:tare; docendum

p m

Artes, quas doceat quivis Equcsï atque Senator, *

'ubc'sqüe

Semet prognatos : veftem, fervóique fequentes

D duci

In magno ut populo fi quis vidiffet; avità

jIy

Ex re preberi fumptus mihi. crede:et illos;

eü D

Ipíe mihi cuftos incorruptiffimus orones

j

Navos. Maculas.

prepofite , ad Idus cujusque

Sordes. Vitam & mores incul- |menfis : id eft, parati reddere

tos, agreftes, impuros.

j g

]

mapiítro rationem & fümmam ,

Lufira. Ganeas, lupanaria.

j

quam ufura Idibus penfitata red-

firgii L

"

Ur me collaudem. Liceat heclderet; v. g. mille nummi , ufürá

noiri

meam in laudem pauca dicere.

unciarià pofiti , quantüm con-

j m

His.Iftis virtütibus & moribus |ficerent fin

tneis.

gulis Idibus. Appel-

lantur autei

1 Idus octong ; quia

bl [

- Luduim.Scholam. Docebat ifte |iriter Nonas ,

&Idus, diesoc&o

Flavius Vetufii artem numeran- |fem

per intercedebantzdies à No-

m

di, legendi, & fcribendi, &c.

nis o&ava, dies Iduum erat,

Magini. Nobiles.

Vulgó Calendis ufüra folveba-

i M

i

Centurionibus.Centuriones cen-

tur

at eam acriores feeneratores

tum peditibus prz erant in exer-

bisin menfe exigebant : primó

rewanwïf*'

citu. Sexaginta erantin fingulis

Calendis ; tum 1dibus, quein

legionibus.

Ca übrit

medium incidunt menfem. Qui-

a[.,fa.m

Levo, de*c. Ferentes loculos ,

dam /Era explicant ftipendium

& tabulam , finiflro brachio

Tulg

fufpenfam.

magiftrro debitum.

yut

Paerum., Me- videlicet adhue

Loculor. Crumenam , uübi cal-| puerum,

nyern

culi ad nu merandum.

- Seme,

T

Tabulam. In qua calculos po-|fuos lib

€ros.

z prognatos.Ex fe gen;tos,

nerent.

g b

Ur. Ádeó ut:

avit

Otouis,d»*c. Reducentesra,| — 4vizg ex v , €»c. Crederet me

M

1d eft, fummam. certam ufürz|avitas forcunas, Gopes majorum

U2

a^

3

. HORATII FLACCI

ä.:

ircüm dó&ores aderat,

Quid multas pudicum,

(

idbus

(Qui primus virtutis honos) fervavit ab omni

Non folum fa&o, verüm opprobrio quoque turpi,

Jricio.

Nolem

Nec timuit, fibi ne vitio quis verteret, olim

N n

Si przco patvas, aut, ut fuit ipfe, coa&or

ftus:ob hoc nun& hqui

Mercedes fequerer:neque ego effem qux

Et m

Laus illi debetur, & à me gratia major.

brien p

Nil me pcniteat fanum patris hujus; eoque

Mandi.

Non (ut magna dolo fa&tum negat. effe fuo pars,

leleerm

Quód non ingenuos habeat clarófque parentes) -

DT

Si me defendam, — Longé mea diícrepat iftis

(ljde

Et vox, & ratio.

Nam, fi natura juberet

. n Tib

A certis annls zevum remeare peradtum,

Atque alios legere ad faftum quofcunque parentes

t

AT

habere ma

as ; unde ifti mihi Icede operam meatm locarem $ lls

fervi , &

j

u

tz vefles fuppedi-|pretia & p

ecunias exigerem.

tarentur.

Q6 boc.

Quàd me tam íant?

m

Circim,ic. Mihi;operam dan- | inftituerit.

Mqe d

Nilme peniteae , dw*.

Si fa-

Houenq

ti Magiftris, aderat prafens.

nihileít, quod doleam,

vl Pre

Opprobrio ;

de:c. 'Turpi famá.| piam ;

Corfol

Providit, ut ne facerem ;

ut ne!talem mihi patrem obvenitlé.

audirem mal?.

Eoque. Exideo.

h, f

Nec tittiuit ,d?*c, Non ideó me

Non ut , dzc. Ordoeft : mon | tigy

tam lauté pater educavit ;

quàd|fic me excufabo ac defendam ,

üm B

timeret , neeffem, ut ipfeerat,jut magna

ars hominum :

)

fl

D

me

fuodolo, id

L

lm

praco , vel coactor , quàd me affirmant

faétum effe, qu

velletaliud infignius vitz genus culpa & vitio ,.

p

& inftitutum fequi: fed id fpecta- non. ingenuos

parentes & no»

Fle&übar

es habeant.

ho

vir probus.

bat unum, ut effem aliqumdo bil

JEvumemeare , dc. Renaíd.

Sellisw

Sinatura fineret nos ad im'tipm

ib |

Olim. Aliquando.

mam redire.

D

Preco. Iserat, qui inauctione|vitz & originem pri

Ac fi jube

res vendendas appellabat , qui

Axque alios , d'c.

lfäm SE

leges ferendas, aut edicta, in

ret natura eligere parentes , alios

| fibre

concionerecitabat , &c.

atqueillos, quos quisque

naá&us

À.

Coa£tor.Erat publicanorum ad-

eft : quicángue tandem i

I!i e£

Wi

fent ,. quos fibi quisque optaret

ly, N

minifter, qui pecunias , public?

pendij folitas , colligebat : cogo

aclegeret; ego meos non mutae

Pm [

enim,idem eft, arque colligo.

d

s

n i

dMercedes fequerer. Paxvá mex-

er.rfïd füftan, Ambitionis cau

5

tam

SATYRARUM LIE.L -

:$03

Optsret fibi quifque meís contentus, honeftos

ld'i'mm,

lt

Fafcibus & fellis nolim mihi fumere ; demens

.

»

uód

Judicio vulgi, fanus fortaffe tuo

äuc uj

n

Nollem onus, haudunquam folitus; portare moleftum ,

^

Nam mihi continuó major quzrenda foret res;

L

Atque falurandi plures

e

ducendus & unus,

;bbmm ;

Et comes alter, uti ne folus ráíve pcrcgfävc

Exirem plures calones, atque caballi

j

Nunc mihi curto

Faícendi : ducenda . petorita.

! P:",

Itelicet mulo ,velfi libet , ufque Tarentum;

1]

Mantlca cui lumbos onere ulceret, atque eques armos,

Objiciet nemo fordes mihi, quas tibi, Tulli,

Cüm Tiburte vià Prztorem quinque fequuatur

mente)

Te pueri, laí(anum portantes, cenophorumque

Hoc ego commodiüs, quàm tu , przclare Senator,

p Itl

Multis atque aliis vivo, — Qudcünque libido eft,

a

tam nobiles & claros , quàm cu-

Caloner, Viliores fervi, & me-

"

"m

jüfque faítus & ammbitio ferret. |diaftini.

B

Honeflos fafcibus. — Confolari ,

Pezorita. Qu&dam vehicula,

vel Pratoria dignitate preditos. |Gallis ufitata.

g d

Confulibus enim , & Pratori-

] abvenlï"

Curte, Qui candam habet de-

bus, fafces à lictoribus przfe-|curtatam 5 vel , malé parvo.

rebantur : his fex, illis duode-

Taventum.Urbs eft in extréma

dod t

cim. Erant fafces , virgarum, |Italia, quà Siciliam refpicit , ad

[

enit

um

feu bacillorum , fafciculus , quo

fignum cognominem.

1 010 1d Ü

iri medio fecuris extabat. Virgis

Mantica, Vidulum, pera,qu£

minora delida, íecuri graviora

equo imponitur.

pdat

ple&ebantur ; itaque fafces po-

Lumbo:, 'Terceum,humeros.

a

teftatis erant infigne.

Sorder, Avaritiam , mores,&

Sellis; Majoribus Mapiftra-

fumptuim non parem dipnitati ,

p M

tibus licebat eburneam fellam ut Tullio objicitur.

adl'm

lnmm la

in curru geíftare ; in eíque ,

Tulli. De quo egit , initio Sa-

[

«üm Senatus habebatur , con- tyrz.

fidere.

Tiburte,

uz Tibur ducit.

u

1teh

Res, Opes , füpellex ,'appa-! Lafauum, Vascomparatum a

TOUd

pas

)P

ratus.

utinam aut ventris onus excipi-

um !

I!

Rus. Saburbanam inviliam. lendutm.

Qu o

Peregré.. Procul iter longin-

Oenophorum. Vas vinarium.

niont^

Hoec.ldeo : eà re

quum fgf;epzmus.

10 g

U 3

Quas-

u

E

53

1o

HORATII FLACCI-

Ince

Ao fo

lus : percunctor, quanti olus , ac far:

ITX

Aimot

Fallcem Circum, vefpertinármque pererro

L

*

Szpé forum

[

affito divinis

*

inde domum me

Profs

Ad po:ri & ciceris refero; laganique catinum,

Ventre

Cana miniftratur puerís tribus; & lapis albus

Vita fo

His n

Pocula cum cyatho duo futtinet : adftat echinus

Vilis, cum patera guttas; Campana 'upellex.

"

Deinde eo dormitum , non follicitus mihi quód ctas

[5T

i

Surgendüm fit mane, obeundus Martya , qui fe-:

'

fga

ttqii

m

Vultum ferré negat Noviorum polfe minoris.

j

Ad quartam jaceo : poft hanc vagor, aut ego lecto,

A

J at

Aut fcripto; quod me tacitum juvet. Upgot olivo,

Gdl

Non quo;fraud*atis immundus Nattg lucernís,

i i

lï':&gio. ]

Quanti. Subaudi, vendatur. |Paterá utebantur;ut libarent Diis

Q

Circum, Cincus , erat Rome/in menfa.:

Echiuus. Vide Epod. 5.

platea ingens , in qua currus agi-

tabantur , exercitationis' G fpe-

Guztus. Vafculum, undegüt-

ctaculi

causá.

In eum locum tatim. acetum , oleumve defun-

Y

Dieril

circulatores , conje&tores , ha- ditur.

rioli, confluebaut : unde fallax

Campaua, Fictilisita dicta ; ob

appellatur.

argille. copiam ,. &; bonitatem,

Vefperiinumque, dvc. Id eft. ,in Campania Italica.

Mf

vefperi fpatior 1n foro;feu platea.

Maríya. Forum , inquo erat

H

Affifto, i. Divinos , feu ha-|ftatua Marfye ; quem Horatius

(tribi

riolos , audio ftans , cum ple-lait non tam dolere , quód ab

becula.

Apolline fibi pellis detracta fit;

hi

Lagani. L»agarium,oleris,vel quàm quód videre cogat'ur'mi-

placentz genus eft.!

norem $ fratribus Noviis, JU-

R I

Pueris. A fervulis tribus.

RUE

dicem , aut legislatorem, veb

Lapis alóbus. Nudaéíaxo, feu

ut alii malunt , fzneratorem ne-

2 ss

o fugï»

marmore, menfula , quz abaci

quiffimum.

* Cnt

vicem gerat.

Ad quartam. Ufque ad. horam

Pocula duo.Alterum vini;aque

ab Sole orto quartam.

| Dd

N

alterum.

Cyathus,. veró

erat

Letlo, fcvripto, Le&tito, fcripti-

vafeulum exipuum, quo exhis

to

| h: PHHU,

| r

ppculis » Quantum placeret, hau-

E?uvet. Delectet, deceat.

riretur.

VUugor, é'c.. Ad. vires firman-

Ia |

Echings vilisy: doc.. Vas quöd—lda

s, & valerudinem, fzpé ungue-

"hlin

dam rotundum inftar echini ; ad bantur oleo Romani,

^ytid

l

Tanus.abluendas, aut cyathos. l

Non quo ; d9'c. Non vili oleo;

-

quale

SATYRARUM LIBER. 1.

3ir

ic hr

Aft ubi me feffum Sol acrior ire lavatum

Admonuit , fugio rabiofi tempora figni. 7

d.

m m

Pranfus àon avide quantüm interpellet inani

Im,

Ventre diem durare, domefticus otior, Hac eff —

us

Vita folutorum miferá ambitione, gravïquc.

'linlls

His me confolor, vi&turus fuaviüs, ac fi

1

Quafter avus , pater atue meus , patruüsque fuiffent,

i du

quale ét d l; quod Natta (vir| — Praufus,&c Ubi prandi mode-

" f

eratquidamimobilis, at infipnis|raté & parcé , quantüm fufficit

$,

aváritiz) adbibet , & lucernis fuis|ad impediendum,quominus ina-

70 ledn

fübductum. Ofeum , quodlucer-|ni ventre per totum diem du-

nis inditur;

: ol

didum eft. *

graveolens & for-|rem , G maneam ; otiofüs domi

J

mez quiefco.

$0] acriov. ;

M

i

dianus.

Inrerpeller. Interrumpat ine-

1

*

WarentDis

Fugie. /Eftun

aniculz fugio| diam diei integrz.

(bet.

& balneis tempero.

Qyæjor.Qxi zrarii cnram ha-

SATYRA VIL

De/'c,riäitq rixam Rupilii,cognomento Regis , cum Graeulo

quodam , cui nomen Perfius.

&

Rofcripti Regis Rupilipus atque venenum

, g

I

Hybrida quo pacto fit Perfius ultus, opinor

p Af

Omnibus & lippis notum, & tonforibus effe,

d

j (

P

Profzripi. Ab Augufto clm,manà matre natus. Vocantur

olim "Triumvir effet, inter pro-

Hybride , quiex diverfz natio-

fcriptos relati.

Rupilius cüm

nis parentibus orti funt.

(2*,]'6517 Y

in Greciam fe recepiffet, ne-

Quo patlo, dy'c. Ordo eft : opi-

o

cem fugitans, ad Brutum pofteà

nor notum effe omnibuslippis ,

fe contulit , füb quo fecit fti-

& tonforibus , quo pacto Perfius

il

pendia cum Horatio

?

.

qui| Hybrida fitultus maledicentiam

nefcio , quid ab eo contume-|Rupillii.

fltim: füi?l

lz paíffus, ei par hác Satyrá

L:

Lippi funt admodum

refert.

curio

d

quantó minüs oculis,

ia

Pus atque veuenum. — Sordes,| tantó plus auribus utuntur: apud

j

T

àmprobitatem , maledicentiam.

tonfores autem convenire. homi-

fl Fem]g'd:'

Hybrida. Patre Grzco, & Ro-|nes otiofi , & gerrones folent,

&

Tta-

lüviüqm

qw

31£

Q. HORATII FLACCI

(im b

Perfus hic per magna negotia dives habebat

(2]

l.

zomeni

i

3523

;4

,

vetiam lites cum Rege moleftas,

Manex

urus, homo, atque odio qui polfet vincere Regcn?:

Ditem

onfidens, tumidüíque; adeó fermonis amari,

Comp

Àde

Sifennas, Barros, ut equis pracurreret albis,

Ad Regem redeo.

Poftquam nihil inter utrümque

Deti

Convenit (hoc etenim funt omnes jure moletti,

Coma

Inter

Solm

Quo fortes, quibus adverfis bellum incidit.

Hectora Priamidem , animofumque inter Achillem

Mppea

lillm

Ira fuit capitalis, in ultima divideret mots:

Non aliam ob caufam, ni(i quód virtus in. utreque

Summa fuit.

Duo ( diícordia vexet inertes;

&f

& A

Aut fi difparibus bellum incidat, ut Diomedi

n d

lu

/pilius, ad Brutum Pratorem, qui

Itáque res pervulgata , dicitur

viS, f

nota effe lippis, & tonforibus ;

:um Afiam obtinebat, venerunt,

Troja

quafi eos nihil fugiat.

litem eo judice fuam difcepta-

Wily

Clazomenis, Clazomene, ürbs

turi. Nam omnes molefti , id eft;

n

erat Àfie minoris, ampla , &

acres & pupnaces litigatores, hoc

r

dives, in ea parte, quz Jonia

fünt jure, hoc eft, eodem jue »

Yite

Afiatica dicebatur.

eáderm ratione fe gerunt, ac for-

&

Cum Rege, CamRupilio, qui

tes, id eft , duces magnanimxï

A

Re& cognominabatur.

qui inter fe bellum gerunt ; qui

dl

Odio. Sexmonis acerbitate;di-

alter alteri nolunt concedere.

]u

.cacitate importuna, audacia.

Sic ira, quz fuit inter Hedo-

rem , Priami filium , & Achil-

Lri ]

Sifeunas, d?c. Ubi eainre &

It

dore, longo intervallo fuperaret

lem, ita capitalis extitit , ut folá

morte ad extremum

0991

dir

imi po-

qC

moleftiflimos quofque obtrecta-

Tütese

tores, velipfos Sifennas , & Bar-

tüerit ; nemp? quia uterque bel-

Ti

licá virtute ,. & glorià prafta-

'*os , qui erant famofi convicia-

d

tores.

bat. Contrà veró , fi duo inertes

n

Equis albis, Ducitur Metapho-

& ignavi, aut cert? duo difpa-

(

ra à Circenfibus ludis : in'qui-

res , ideft, quorum alter altero

b

bus amulos ii füperabant, qui

fortiorfit, diffideant , bello cer-

po

-equis velocioribus uterentur :

tent, (quales fuére Glaucus; &

Clà

equi autem albi vulgó putaban-

Diomedes) qui amborum eft

tür omnium cclerrimi.

po

inertior, islitem & pugnam fta-

)

Pofiquam , dc. Càm lites fuas!tim. componet , miffis /ZEmulo

&XC

componere non poffent, & in-'muneribus, adeum placandum.

m (

ter íe convenire , Perfius ; &Ru-gNon fic noftri pugiles ; Rex »

"

. SATYRARUM LIB. 7,

313

t

Cum Lyclo Glauco; difcedat pigrior, ultrà

15

Munecribus miífis), Bruto Pratore tenente

Ditem Afiam, Rupili & Persi par pugnat; uti non ,

ett hnj

iti

Compofitus meliüs cum Bitho Bacchius,

In jus

f,

Acres procurrunt 5 magnum fpe&aculum uterque,

ümqut

Perfius exponit caufam ; ridetur ab omni

ili,

Conventu ; laudat Brutum , laudátque cohortem :

k f

Solem Afiz Brutum appellat; ftellatque falubres

hetllm

Appellat Comites , excepto Rege : Canem illum,

S

Invifum agricolis (idus, veniíle : rucbat,

;möqül

5

& Perfius : fed inftar He&oris Ibi càm effet , adierunt illum

i

& Achillis , pagnant, obnixi Rex & Perfius.

non cedere, Brütum adeunt , &c.

Urinon, dvc. Adeó utBithus

m

Glauco.Glaucus,juvenisigna-|& Pacchius , famofi duo g*a.

n

vus, Regis Lycie filius , cüm|diatores, non fint meliüs com-

o

?rmer

fmq

'Trojanis auxilio veniffet, com-

pofiti & commifli , magis pares.

TU

miffo przlio , in. Diomedem

Procurrunt. 'Tan

Jl

incidit , virum fortifmum ,

tores in arenam.

quam gladia-

Graecorum ducem ; cujus afpe&tu

Excepto Rege.. Qui, profcri

gia

;

«

ita territus eft , ut de pace ftatim

ptus ab Octavio , fe, Bruto - ad-

zem."f)

egerit , ac Diomedi arma fua

junxerat, & inter ejus comites

acmilites verf2batur.

Cateros

; nqu^

aurea, fumptis illiusreis ; dono

] gel'lïl]f »

dederit. V1de l. 6. Iliad..

igitur comites Bruti flellas falu-

v o

Pratore. Prztor Magiftrats

tares appellat : Regem veró ftel-

1

yer H

);Vl

erat juri dicendo prepofitus.

1

am exitjalem , nemp? Canem.

Brutus & Caflius eodem anno.

n v*

Canem illum. Subaudi , cla-

Xtitt s

quo Cefar interfe&tus eft, Pra-

mat ; dicit illum Rupilium ve-

tores erant inurbe : Brutusá Se

niffe, Cani Czlefti., Caniculg

mremueu

natu, póft pauló miffus in Mace-

doniam efít, ut

ibi Praeturá

&Sirio, aftro exitiali & agrico-

yil p

lis invifo, fimilem, ut omnia

T

fungeretur : qui enim Romz

Confules aut Prztores fuerant

perderet. Virpil. de Sirio : IJe

»|fitim morbofque fereus morzalibus

m

d duo-w-* !

finito Magiftratüs Urbani tem-[agris nafciiur.

I

pore , difcedebant in . Provin-

Ruebat,de?c. "Tantá celeritaté

cias, ut illas pro Confüle .aut perorabat, tamincondito ingpe-

gf O.JW

pro

Prxtore | adminiftrarent. |ta & acerbitate tantà ferelfatur. ,

Vlb

E Macedonia Brutus in Afiamjut flumini effethyberno, id eff,

d

mxfflï [

excurrit , ad colligendas con-|hybernis [aucto imbribus alicui

n

j PW

tra Octavium Cafarem copiag., torcenti fumilis;qui rorrens fertur

N

5

eó,

glfö

314

Q. HORATII FLACCI

Flumen ut hybernum , fertur quó rara fecuris.

Tum Preneftinus falío, multàmque fluenti

Espreffa arbufto , regerit convicia; durus

Vindemiator., . & invi&us

*

*

cui fzpé viatot

Driapy

qui

Ceffiffet, magnà compellans voce cucullum.

il

At Gracus, poftquam eft !talo perfufus aceto,

Perfius exclamat : Per meagnos, Brute , Deos te

li

Oro , qui Reges coníueris tollere, cur non

Cim

Hunc Regem jugulas ? Operum hoc, mihi crede; tto-

Milmx d

rum €it.

Mi

*

€0;, quó raró venit fecuris

5

id]fua aïieno nido imronere, Ea-

mnmyox

dem nonnifi adulto & vergente

eft, per abruptaloca, & nemora

unde

Tes j

inviaprecipitat, qua adire non

in zítatem vere canit

Y

fa&um'eft , inquit Plinius, ut

i a

poffunt frondatores cum fuis fe-

Cünfcw

cdüribus, ad arbores* exfcinden—

vinitoribus , vitem feró putan-

das.

tibus cuculli nomine iterato ; de-

Hhocw

Preneffinus. Rupilius. Prene-

fidia exprobretur.

Pa

At Gracus ,dec. AtPerfius ;

a

fte (que Urbs Italize eft) natus..

Mil

i

Salfo, ds*c. Rupilius regerir,id

homo Gracus , faltém paterno

genere, ubife amaris Rupilii ;

Tia

eft , reponit, reddit. Períio con-

Mf

vicia, eaque falfifftáma, & vino

hominis Itali, conviciis, omni

aceto acrioribus, prolutum vidit,

Dos,

fimillima ; quod exarbufto , id

fdty

eft, vite, exprimitur, fed recenti

exclamavit, &c.

G viridi vite , ac proinde ama-

Qui veges, dec. Junius Brutus;

Ju;

ro, quodque verfu poft quarto,

,Tarquinio Rege Romanorum

. (j 1

acetum vocat.

Vitis explicaba-

feptimo exacto , Conful primus

na:i;xm;

fa&us eft. Ab eo ducebat origi-

Tré

turarbuflis ; quibus niteretur 5

(-

hic. arbuf

L

:

üm pro ipfa vite fu-,nem ifte Brutus , qui

Cafarems

/rty

qmitur.

regnum affectantem ; in Senatu

FE!tiPaï

Durus , do*c. Similis vindemia-|peremerat.

u

IN

kori molefto & pertinaci , quià

Hunc Regem.Rupilium,cogno-

[

viatores conviciis appetitos, &|mento Regem.

1

l;

Hoc facinus ad

puld

alia regerentes , filere tamen

Operum , de*c.

i

H

1

victos, G abire cogit.

te quoque pertinet ; unum eit ex

Cucullum. Hacavisfertur ova |operibus tuis.

Ym

-

[|

*ock

*

Vl

Atf

$À-

*)

SATYRARUM LIE. I.

315

h

SATYRA VII,

Priapum s bortorum cuflodem Deum , €8 prafidem, inducia

quarentem de Canidza , £$ Saganaveneficis ; -& quá

ab ulis 1n horto [no intempe fH4 note fiaut , defcri-

j

bentem.

(j

Lim truncus eram ficulnus , inutile lignum ;

:d',ao'

Cüm faber incertus fcamnum faceretne Priapum

Maluit effe Deum.

Deus inde ego , furum aviümque

Maxima formido : nam fures dextra co&tcer:

p D

Aítimportunas volucres in vertice arundo

're[g 'Cntg

Terret fixa, vetárque novis con(idere in hortis,

: unde

Huc priüs anguftis eje&a cadavera cellis

u t

ypa

Confervus vili portanda locabat in arca:

r

Hoc miferz plebi flabat comimune fepulchrum,

Pantolabo fcurrz , Nomentanóque nepoti.

rPerit

j

j i]

Mille pedes in fronte, trecentes cippus in agrum

Ficuluus. Stipes ex ficu arbore.| coxerunt, ut Pantolabus ; & ne-

Maluit, do*c. Sals? videt inanes potes, feu ganeones , ut Nomen-

Deos, eorámque fimulacra : quó|tanus. Pauperum corpora fepe.

fpectare tota hzcSatyra videtur. |liebantur : divitum , cremaban-

- Deus.:Subaudi, extiti, fum.

tüur,

Dtuy

Coércer.Falcem ligneam habe-

Scurra. Suprà; Sat. V.

ynonuim

batin manibus.

| orim

JUA

Locaba: V efpilionibus portan-

erti

Terrer. Abigit;abfterret.

da,c

CL

o pretio dabat.

at ong

('olareln

Arunudo. -Ramus aliquis aut

Nepozi. Epod. Od. 1.

P

j

pertica longior.

AMille pedes , d?'c. Erat cippus,

Nevi. Nuper à Mecznatel id

efh, lapis , erectus in agri

factis ; qui partem Efquiliarum Mimite , in quo fériptum erat

maïf'ïm'

1

emit,repurpavit , & hortos. fe|mi

lle agri pedes datos effe,(nem-

]

pulchreto fecit.

pé ab aliquo cive , qui hoctepul-

j)

jl

Hus prits, dec. In hune, ubi|chrum e

geng plebi teftamento

yneP

jan fuüum , hortum , olim affe- reliquerat) in fronte, id eft, in ea

rebantur fervorum cadavera & parte apri, quzviamtangebat ;

fuis anguítis cubiculis eje&a , aliostrecentos in agrum , ideft,

&inelufa vili arcá feu feretro : inagrilongitudinem , & ampli-

erat hic locus fepulchrum plebis tudinem | camporum, extrenfos,

& hominum egentium ; quales|Ideà cippus erat pofitus, ut hzre-

funt fcurrz ,. qui patriabona de-;des hoc fepulchretum iatellige-

rent

i

6

Q. HORATII FLACCi :

Hic dabat ; heredes monumen:um ne fequereruür,

[tta

Nunc licet Efquiliis habirare falubribus, atque

Tanea

Cetet

Aggerg in aprico fpatiari ; quo modoó triftes

Albis informem fpe&abant offibus agrum ;

I

jn

Cüm mihi non tantüm furesque, fereque (uetze

Alier

Hunc vexare locum, curz funt , atque labori,

her

Quantüm , carminibus qua verfant , atque venenis

N

Humanos animos, — Has nullo perdere poffum,

$ii

Nec prohibere modo, fimul ac vaga Luna decorum

Unbr

Protulit os, quin offa legant, herbáfque nocentes,

Ut

Vidi egomet nigrá fuccin&tam vadere pallá

/

Abdifit

Canidiam, pedibus nudis , paffóque capillo,

ligio

Cum Sagana majore ululantem : pallor, utráfque

H

Fecerat horrendas afpe&u.

Scalpere terram

Nn,

Unguibus, & pullam divellere mordicüs agnam

Dift

[

L2

*

Coperunt

cruor in foíflam confufus, ut inda

Cmu

Manes elicerent, animas refponfa daturas.

h

rent ad fenon pertinere , ut effet

Cian mibi.Nunc mihi non tan-

Mi

divulfüm & exceptum abreliqua|tum negotii faceffunt fures ac

lm

hzreditate. Quando locum ali-|fere ,

affüetz in hunc locum

Tif

quein vel rem aliam public le-|venire, & illi incommodare ;

1tnáo

gabant , femper addebant hzc|quantum przbent veneficz , quz

L

verba : Hoc beredes nou fequitur ;| tuis — incantationibus homines

la

& iftis compendiáriis notis ute-|vexant ac torquent.

Mhagi

bantur: H. H. N, $.

Legant. Colligant.'

Qu

iori.

Nunc, dec. Nunc ifte locus fe-

Palla. Vefte long

rinyr

gulchretum non eft : revulfus eft| — Paffoque capillo.

Soluto , dif-

Sup

cippus : jámque ibi funt horti|fufo.

fn,

falubres & apricus collis, ubi

Majore. Forté

quia fenior;

At

deambulare licet.

Krat ea pars

Velquia major erat duarum fo-

iontis Efquilini , in qu

a hortilrorum ejufdem nominis.

t

& domus Mecoenatis.

f

cerent.

Scalpere serram. Ut fcrobeim

Qu. In quo aggere feu monte. 'fa

mISJ

ÍModo. Pauló ante , non ita

Pullam, Nigram.

üm

Confufus, 'Temer? injectus &

pridem.

u p(

Spetiabant. Cives.

raptim ; cüm humo ipfa mixtus.

:

4l

Offibus, Velfervorum; qui ibi

Manes ,. d?*c. Ànimas mortuo-

lii

; quz interrogan-

elim tumulati fuerant ; vel reo-|rum evocarent

T

rzum , qui eodem in loco füppli-|tibus veneficis

re(pfmderem ,de

b;

&io olim füerant affedcti.

futuro rerum eventu.

Ir

Panis

*g

*

SATYRARUM LI£, I.

317

i

Kanea & effigies erat, altera cerea 5 major

Ll

t

Lanea quz poenis compefceret inferiorem

*

Cerea fuppliciter ftabat , fervilibus , utque

am peritura , modis. Hecaten vocat altera ; fzvam

Ug

Alera Tifiphonem. Serpentes, atque videres

l]

Infernales errare canes : Lunamque rubentem,

Qu

Ne foret his teftis, poft magua latere fepulchra.

j

TOA

Singula quid memorem ? Quo paco, altemaloquentcs

Umb:z cum Sagana , refonarent trifte & acutum ?

entt,

Utque lupi barbam, varlz cum dente colubre

Abdiderint furtim terris; & imagine cereá,

Latgior arferit ignis ? Et ut, non teftis inultus

1!!0

Horrueiim voces Furiatum , & fada duarum

Nam , difplofa fonat quantüm vefica, pepedi

m

Diffifsà nate ficus,

At ille currere in urbem,

ii

Canidie dentes, altum. Saganz caliendrum,

Penis compefceret, Puniret,| canes Proferpinam comitari

5an-

j t

ulcifceretur , torqueret ceream

gues, "Tifiphonem.

j i»

imaginem. Solent magi & ve-

Rubentem. Quafi prz pudore

yn: j

nefici ejufmodi & cera vel lana

tot fcelerum erubefcentem.

wmmfm ;

Alzerna. Alternis.

imagines condere, & in illis

d

ea experiri omnia , quz vivis

Varie, Maculofe : cnjus pel.

, o

hominibus , quorum funt ille

lis variis coloribus diftinda,

imagines, volunt evenire: V..

Er imagine, d9*t. Etin cerea

cüm urunt ejufmodi imaginem,

uritur homo, &c.

imagine magnus ignis arferit ;

/

ut imago cerea igne fübitoab-

uf s d]f

Suppliciter. Supplicis in mo-

fumpta fuerit.

rem, ac fervili modo, nt jam

' Cereá, Duarum híc

fyllabarum

à fb

f

interficienda ab imagine lanea.

eft.

um p

Hecaten. Proferpinam. Itavo-

Furiarum.Canidie & Sacanz.

b

catur àvoce Greca , quz figni-

Difplofa.Vel difeuffa & rupta:

z ol

ficat centum : quia centum vi&i-

vel potiüs, cüm ventus, in ea

mis placeri folebat , vel quia cen-

compreffüs , per vim emittitur,

tum varia nomina, & numina,:

& exploditur.

feu poteftates habere dicebatur.

Aliera. Canidia.

j

Ficus, Ego 8 ficu factus.

fl

Currere.. Coeperunt.

'Smhomw

: Alteya. Sagana,

Denies. Emptos & appofitos,

Tifgpbouem. Una? Furiis,

m

quibus vetulz utifolent, ut re.

enty ü

Errare caues. In horto, evoca- parentamiffos.

.

e

tas ex lrzferis

- folent Infexne Cgli;z;d?um. Comas . adíciti.

f

EM

p ^

asf

318

|(€. HORAT!I FLACCI

Excidere , atque herbas, atque incantata lacertls

Ms

Vincula, cum magno risóáque jocoque videres.

Hhoc , à

lt mo

tias & alienas. — Áltum . vocat :|tür ad ftïas incantationes , ima-

Dicere

quia Romane mulieres comas|gicis carminibus infe&ta & de-

Manur

folebant poít verticem rejicere,[vota.

& ii modum turricüle , feu

Lacevzis, d. Ex earum brä-

Kdiom

racemi defientis in acumen ,|chiis cadere videres.

Girii

componere.

Vincule. Vila & fünes, quibus

NI

Incaauzata. (ääbus uteban- imapines illas fuas vinciebant.

"

]n did

Wimur

SATYRA IX,

i

Garruli cuju[dam improbam loquacitatem. faceté

Cirfumagi

Ts ]

defcribit $ €9 quàm agré fe ab illo expe-

Nb

-

dierit , narrat.

1Bam forté vla Sacra , ficut meus eft mos, .

*

i,

Neício, quid meditans nugarum, totus in illis:

.

Occurtrit quidam , notus mihi nomine tantüm:

Non

Arreptáque manu ; Quid agis dulciffime rerum ?

Ws

Suaviter ; ut nunc eít,iiquam; & cupio omniá qu& vls.

littem

Hic«

Cüm affe&azcwrf Nun?quid vis? Occupo, Atille

Tomin

vus rerüm lhïc abundat : fic dici-

i,

Via Sacra. Per qliam ibaturin

m

forum Romanum, atque inde

tur,minizé gentium.

adhortos Czfaris : prop?. quem

6

Suaviter, Subau

,di7 ago; vivO,

Inr

locum manebat Horatii amiqus

valeo.

&ger , quem invifebat. Sacra di-

: Ül

Uz siunceft. Ut quidem nunc

L

H

cebatur, quia per eam ibatur

feres habent ; in przfentia.

D

in Jovis Capito

d

1

in

1

3

!

i templum ,

]

Cupio ounia que vis. Bené tibi,

Iw

Lege Donatum lib. x . c. 12.

omnia, & ex voto cupio eve-

ï

Sicut, d?c. Refer hoc ad ea,

nire : formulafalutandi.

lg

Anty

que fequuntur, nugarum ali-

Occupo, Prior illum fic al!o-

Y o

l

2

quid meditans : utfoleo ; verfas

iquor : Nüumquid me vis? An

| li

factitans : has enim ífüas Pojte indiges aliqua mea opera ?

l

nugas voca nt.

Iítis vocibus: Nwmquid vis ?

u

Torus, d?c. Ànimo toto & co-;Eos jubebant Latini valere ,

m

gitatiorie defixus in illis nueis,

quibufcum aliquandi — confti-

.

.

abeuntium erat hac

H

uid agis ? Quid vales ?

;tiffent

Wtn

Dulctj[]ïvye rerut. líte geniri-l fom;ulai

L

6

/

Nori

1 Nj

SAT?RARUM LIB. . .,,

x;l ;

ctrls

Noris nos, inquic ,. do&i fumus, , .-Hic ego ; pluris "

tti

Hoc , inquam; "iihi erís. ;Miferé difcedere quarens

Ite modó ocyus , interdum confiftete, in aurem

àtlones, t

Dicere neício-quid pueio' : càm fudor ad imes

lfeda &t

Manaret t2lo$/ ^ O te ! Bollane , cerebri ? ^.

Felicem , ajebam tacitus,

Cüm quidlibet iile

xearum o

Garritét, vicos, Urbem laudarer 5 ut illi

» QUi

Nil reípondebam ; Miferà cupis, inquit, abire,

JuN E

Jam dudüm video ; fed nil agis, ufque tenebo,

Petfequar

; hinc quà nunc iter eft tibi . Nil opus eft

tei

"

Circumagi

quendam volo vifere, non tib! notum ;

n

Jf«

Trans Tiberim longà cubatis , propé Cafaris hortos,

Nil habeo , quod agam , & non fum piger: ufque fe-

quaár te.,

Demitto auriculas , ut, inique mentis afellus,

; hs :

Cum gra,viu-s.'dor(o fabiit-onus, Incipit ille:

n

',Nori;v/, dz*c. Id cuþio,' ut me

P

U[que zenebo, Semper : à tue

im?

noícas

*

homo fum do&us , &|latere non difcedam.

litterarum , üàttu,amans.

Verba

jf quen.

Nil opus efl 6 , do'c.

Àil

Hic ego, d;*c. 'Tumego ? Hoc|funt Horatii : Noli , queío ,

nomine, eamob rem, pluris te

faciam.

te vexare, me profequendo, &

huc illuc fruftrà cil*culncurfare

j: ficdie

Miferé. Anxià , vehementer.

mecurm.

Ire. Subaudi, ceepi.

Cefaris bovtos. Erant illi ci-

api

Puero. Servo.

tra liberim , in Urbis regio-

Oze! do*c, N2 tu felix es, Bol-

d

ne decimia quarta ; à Julio Cz-

i

efm n

lane , qui moleftos illos tam

fare populo legati füerant pub-

placid? ferrefoleas ; cujus cere-

licé.

'fenzïavl

li

brum non obtundatur eorum

Demitro auricolas.Plin.lib.z z.

loquacitate , üt meum. Bol

c. 37. In omni jumeutorum ge-

C]'Pi? e-.'g.

lanus erat civis Romanus, eà

d

Pt

nuere indicia auimü praferunt au-

if

tempeflgate notus ob infignem

res , foffis marcide , — «nicautes

$

Ài

lenitatem & facilitatem.

Por-

M

^

ï

f

pavidis , fubrefke furenzibus

qua

IO, cerebrifelix , dicitur, ut , in-

refolute ecris, "Ferritus igitur

uf

Zeger vird ,

gurus fceleris : Hel-|hàc denunciatione garruli Ho-

enifimus,

j üfäl'e j

*ratius, & exanimatus eft.

- qonit

U: ilj, d?c, Càm illi nihil

! luique., d»c. Qui farcinam

y D

refponderem.

:graviorem. malitioss

conatur

Nil agis, Nihil proficis,

excuteres

N

p

319

Q. HORATII FLACCI

hntrica

Si bené me novi, non Viícum pluris amicum;

*

Non Varium facies

*

nam quis me fcribere plures,

Dobebac:

Aut citiüs poffit verfus .2 Quis membra movere

j m n

Molliüs ? Invidest, quod & Hermogenes,ego canto,

hat vile

Interpellandi locus hic erat, Eft tibi mater,

Mp

Cognati, queis té falvo eft opus? Haud mihiquif&;uam,

1Tcn; Jj

Omnes compofui,

Felices / Nunc ego refto;

i n

Coüfice ; nàmque inftat fatum mihi trifte, Sabella

Cunridor

Quod puero cecinit, Diviná motà anus urnàá.

flicregi

N

M

IU

Hunc neque dira venena, nec hofticus auferet eníis,

Nec laterum dolor, aut tuffis, nec tarda podagri;^

Nour

Gartulus hünc quando confumet cámque : loquaces,

j

Si (apiat, viter, fimul atque adoleverit atas.

Vi

f0f

7

Ventum erat ad Veíta, quartá jam parte dieij

(s

a

&

, Vifeum, dec. Vifcus & Varius|jam fepelivi. O illos beatos ! ait

Q

Wràc

erant infipnes Poétz , Horatii]Horatius : nunc refto, àte, ut

N "t qn

amici.

illi, fepeliendus : perge, abíolve,

ho Q'lïö.ï(zl

P/uris facies. Subaudi , quàm| quod tam bellé coepiíti, mecum

lientey

me.

illis quoque interfice: hoc tuà

Ades, Y

à

Movere. Saltando.

garrulitate hodie efficies.

Tm ej

Invideat,dv*c. Ordo eft : ego

Compofui. In pheretro vel ro-

lam

Tye

A

m

quoque canto ; quod invideat]eo pofui. Proprium verbum

Hermogenes ; id eft, tam bellélex

equiarum.

left

cano , utillemihi Jure invidere

Salella auus. Anus fortilega &

ARDQDY

A

peíü

t. Erat Hermogenes infigni|divinandi perita, fort Horatii

21

voce , & muficz peritifTimus.

nutrix. Sabini porrà iidem, qui

Iuterpellandi, &c. Ex iis lau-|Sabelli, erant Italiz populi , de

)

il

dibus, quas arrogabat fibi gar-[quibus fp? dictum anteà.

Puero. Mihi.

It

rulus , videbar , inquit Horatius,

N

UR

cccafionem idoneam nactus effe

Diviná urná mota. Poftquam

q

illum interpellandi : & fermo-

anns illa apitáffet urnam fatidi-

nis ejus molefti interrumpendi,

cam , inquam fortes conjecerat,

ll W

rogandique , utfibi & valetudi-

quibus eductis, divinaret futu-

EM

ni fuz confuleret, ne fe defati-

rà, & pradiceret.

aret mecum curfitando : effe

Hunc. Puerum Horatium.

E

;"fl[ .)"a"f

1

d

ebereillius vitam & valetudi-

Quandoecumque. Aliquando.

^Mtme

nem caram ac necelfariam co-

Vifle. Subaudi templum erat

ln

M

*

"u

gnatis & amicis

peto igitur ab

in foro Romano.

€o, an matrem habeat,Gc. Ne-

Quarta, dr'c. Poft horamàSo-

N

»o;inquitille, mihi eíi:omnes

leorto quartam.

- Cafu.

e

SATYRARUM LIB. L ^.

32H

Itf

i*'rætetita E vs

cafu tunc refpondere vadato

T

Debebat; quid nf feciffet , perdere litem,

Ovett

Si me &mas, inquit, paulutm hi: ades. Ini(:fcam, f

jego a,

Aut valeo flare, aut novi civilia juras

.

)

Étpropero, quà fcis. Dubius (om, quid faciam, inquit,

L

iquifqut

Tene relipquam, an tem, Mé ; Tódes. Non faciam,

1

*

s

i

05

Et þrætädcrc coe

i

(it. Epo. ut coprepndere durum eft -

^

abella

Cum vi&ore; fequot,, Mecoenas quomodotecuti» v»?

.

Hinc repetit; Pa

orum hominum , & menris bené (a

^

3

receníit,

Nemo dextecius Fortdna eft ufus

. Habéres

I

odgri;

Magnum adj.)g.tvorcm ; po

t

[

z

'et qui fcrrf fccundïls,

D

quuaccs,

'

Cafi: Forid

Fadatv. Alicui ;

^.

Nemo, d&*c. V. ocäd gäi*ruïi,ne-

[

qui eutn érat!mo callidiüs. boná forcuna ufus

1

vadatus, id eft , à«

monitus !eft, quáim tu;qui Meccenatem ita

!

fuerat, & coactus

E

20

40

|

M.

TU !t

dici, horáco

iLl

nf

tutá.

ftere fe ju-| devincire tibi t

tuifti, & inter

Q

illos, quibus utitur, paucos effe.

$2 me amas. Hxc vocula , me,

d m

I

Haberes, (*c.. Sententia eft , f

non eliditur; & fit brev

i$ ,

[019]

|

Perüp)*'

l.

hune hominem, ideft, me

(fe

fitl

fequemem vocaleim bl'Q'v'ClU.

i

fi

t

DIU

m enim indicat) velles tra-

e; N

Ades. Mecum in

V

3 ut

dere , hoc eft, Meccenati offerre,

gæïrie.»u

meam tuá faltem praíentid cau-

ut effem inter ejus familiares

ao

fam adjuves.

, inquiti & domefti

cos ; haberes me ma-

Horatius ,. dif

Ego x.'cn

n , fi valeo

j V

j(

,L"

j gnui

n adjutorem , ideft, juva-

ftare, ideft, adeífe ribi in judi-

1

|

rem te egregi? , & fecundas im

5 fl

cio : ftabante

1ante Pratoris|Nfeccenatis amicitia partes ferre

À.

]

ic licebat

fyet Bo

Yl

tribunal ; neque il

potfem , te ferente primas : om-

federe.

) iidel]lb g

nes, qui funt im ejus domo tui

Quó [cis. Ad hortos Cafaris.

amuli velinvidi , brev) fumnmo-

; POP lil

Rem. Litem meam.

t

ntee

viffes, & ex eo, quem obtinent

Sodes- Otote : vox rogantis

inejuseratia , loco facilé detur-

T

n

quidpiam , & blandientis, facta

báffes, me juvante.

,. D

a

I

ex fr GC audes,

edu j

Ille. Subaudi, ait,

Adjurorem; Adjutor propri&

te$ [u))

Si

1

in tragoeediis dicebatur ille, qui

?:

Tecumn.

oU

ibau.

Ct

l, agit, vivit. , actoi

jiinit

geftu, interdum voce,

Hinc vepetit.'Àb hóc exordio]

juafi pracentor & modulator,

at

jf

fermonem intermiffum repetit;

C

jJuvabat.

jan

d

acrefumit.

H

Alig

!

Secundas.Inter actores ille,quz

Paucorum bomimun, dc.Pau-

Qp

primas ferebat, id eft , | qui prin-

cis familiarem íe prxb

et 5 hoc cipem gereb.t perfonam, czxte:

Horatius dicit.

&horamW

rosin dice;:lo & agendo ita vin-

l

P.

cere

ür

Q. HORATII FLACCI

P

?

e

H

un

€ 1homïnem

velles ( tradere

3

difpeream ; n

Dloteu

Non ifto vivimus illic,

Nilews d

Summof(les omnes,

*

uo tu rere ; modo

?

domus hác nec.purior ulla eít,

Ceté m

Nec magis his aliena malis. — Nilmi offhicit ünquam,;

Midua

LO

Ditior hic, aut eft quia doctior : eft locus uni

Tenpit

'firrisjf«iï:

Cuique fuus, Magnum narras, vix credibile. Atqui

7

Sic habet. — Accéndis quaré cupiam imagis illi

kj

Mul

Proximus effe, "Velis tancümmodo : qu& u virtus,

s : & eft, qui virici poífit i, eoque

TUl

Expugnabi

]

"

Tn ti

r

Difficiles a

ditus prímos habet. /'Haud «mihi deero;

Md

U

Munetibus fervos corrumpám; non ,. hodie ij

As

Exclufus fuero, defiftam , empora queram;

*

Occurram In trivils, deducam

D

tiil fine magno

j

4

T

N'iralabore dedit mortalibus,

Hac dum /glt$ ecce

Fufcus Ariftius occurtit, mihl carus , & illum

k t

& inec

ui pulchré nólfet : confiftimus

; Unde.venis ; &

Irtsqii

uàtendis ? Rogat, & refpondet. — Vellere capi,

"Mrere, $

Ajttts

Et prenfaré manu lentiffima brachia, nutans

Meni

cere confueverat , ut cateri de-

coenas;ut expugnari facil? poffit

Md

vhiffiüs loquerentur , agerént-

Eoque, dec. Quia fentit Meear-

p

üe, quamvis illi geftu & voce

nas, fe facilé expugnari poffe ;

non patitur facilé homines ad fe

H ijG

plus poffent; ut ficnimirüm pri-

accedere , vix adirefe finit. Vel;

qi poftd

ini actoris laudi & exiftimationi

fittit J

confulerent , & ille princeps

quia expugnari poteft , primos

-

tantüm aditus difficiles habet

*

quàm maxim? excelleret.

*5 d

Illic. Apud Mecoenatem.

ubi quis aditum ad eum reperit,

& Hismalis. Tnvidià, amibitione.

cetera prona illi funt. & facilia.

v n

"

Tempera. Idoneas occafiones.

1 l:atits d

; Officir. Nocet, incommodat.

Deducan. Domum füam ; af-

RVM

? Magnum. Rem magnam dicis.

llï

lm Y«

Airqui , éec, Loquitur. Horz-

fectabor per Urbem.

tius :ita restamenfe habet.

Rogar.Me Axiftius, Grammatis

Victendis quare, do'c. Facis ,

cus nobilis erat, Horatiiamicus,

Refponder. Mihi eadem intere

tütmdpgis cupiam illi effefami-

ViQte d

liaris.

ropatt , ut in falutando fit.

ltty

Velis, &e, Exis voti compos,

Lentiffüia. Qu& tractari Íe,

modó rantürm velis ? Gcut es

O-

pungi , velli putarentur quafi

Nin

feníu cárentia.

JC p

mo egregiis dotibus preftans, fa-

ü

cilà expugnabis,&impetra^is ab

Nutaus. Ego , nutu illifigni-

Mecoenate, utteinfuorum nu.|ficans , ut me ab

illo garmla

[

t

ynero effe velit; & veró is eft Me- |liberaret.

Mal?

SATYRARUM |MB, T. -

323

t

Diftorquens.eculos

e

*

Z ut me CI!PCFCt

malc falfu:

Ridens ditüimulir8^:' meum jecur urere bilis, -

purl m

Certé neício , quid fecretó velle loqui te

TE UAU

ch,m bené;

fed meliori

Ajebas mecum,

.

Qs Utl

Tcmporc dicam

H

hodie tr»ccüma äabbata t vin?tu

ibl &

"Curtis juäæls oppedcrc ? Nulla mxhr, iiquam,

Vil

Rélligio ef : "Àc mi ; fum pauló infirmior , unus

a

CAU

Multorum

igncfccc

?

altas loquar,-

Huyccíne Solem

toit

Tam nigrum furréxe miht ? Fugit imptobus , ac me

j d

Sub;cultro- Imquxt

Caíu venit óobviüs 1lli

Advérfatíus :

die i

& quo tt

urpifime ?. Magná

Curtis. Circumcifis.

ngno

Mal? fal fu:, dv*c. Ariftius , ut

maligné me , Iudificaretur, ri-j

Oppedere. Contradicere , f&

H

li

dere cæpxt ac diffunulare , id Jhomm xmbmonem contemne-«

eft, itaíe g;vr"rc, quafi non ca-;jre; de profanis negotiis mecum

u

peret, quxd vellem.

ao e 1do.

j ee]t

Urere, Subaudi , ceepit.

Rell:pm. Mora, fnrunulus,

Ajebas. O Axifti !

At oun. At eft mihi , inquit

juti

Memini. Inquit ariftius.

Ariftius.

j

Meltori, Op portuniori.

Infirmior, Pehgxof or , fuper-

LU

ts

Sabbata, Intelli gitur Neome- iftitiofior.

ma, ideft, pr 3mus dies menfi i5j

Unus multrum.

Ut czteri

qui pc& dlæ tripinta fermà re-ie vulgo. Fa vox : Multi, fep&

jf

currit, : Vocar xllum diem Sabba-;

0 populo & promifcua multi-

'h

»

p

tum; quia feftus dies Judzorum

tudin 16; qur fine res fine nomine

l

ll.ex

vulgó Sabbatum erat ; & n )otol eft, fümitur.

t

apLd Romanos

nomine ufus

Lequar.'Tecum de boc negotios

m

d,n'öt 4

Moratius eft. "Tricefimum illud

Huuccine, dec. Moratius quül-

Iu

Sabbatum quidam volunt effeitur ; Siccine diem mihi tam ni-

mum 1;.'5"

ipfum Pafcdha, quod hoc annojer:m, tam infauffam illuxiffe ?

2l

jl

incdderet in medium Aprilem: Sïmvepvo fürrexiffe.

Qu

à menfe autem Septembri , unde

Fugit. Ariftius.

A

fuum annum ]u(hn (hïccba'xt ;

";wv!;m JOLOfL.o, fal fþs per

jl exd

ufquead Áprilen medium ,. nu- ludum & jocum.;

merantur ipfe rripinta hebdo-

Sub cultro.Ut victimam immo-

mad XIEUTO a 1tem üddt, qmm

l iandam

!

j

relipiosé Pafcha coleretur à Ju-

Iiii.

Garrulo.

T

deis 5 nefa

e tuncapud illos

Adver[ayius-

Á

1

«qui litem illi

il

j

fuiffe nec

i (Uhi Zïx'*cke, hu li intenc þuqr

j 1u0 g

puvati, vel publici.

pergis ?

Quà 1« Subau

l

p

Licet

N

324

Q. HORATIHI FLACCE

Inclamat voce ;

Bc, licet apteftari ? Ego vetb, -

fbb

Oppono. auriculam. CRàpitin jus : clamor utrinque;

lo not

Áuditori

Undique concurfus : fic me fervavit Apollo.

F bry

Licet anteflari. O Horati! pof-,rem, ut memores effent — Sen«

Inptdi

fümne teftem citare te & facere tentia eft:ego veró libens teftis

tl

contra hunc, ut tefteris illum/ero ; tange auriculam, & me

Defnda

à me deprehenfum & citatum' teftem fcribe.

effe ?

|

Apollo. Is à periclitantibus m

ltdim

Trtanr

Oppono. Prbeo, porrigo.Qui vocari folebat , ut malorumde

te/les fumebanturab aliquo; is pulfor : adde , quàd Deus eft

fuiis g

extremam eorum tangebat au- Poétarum prefes.

l i

SATYRA X

thc ub

Lucilinm , Satyrá hujus Libri quartà ; rcdargwmt';

liini, |

quam id jurejecerit , qua fit. Poete bous precipua

o Cf

fts ille

laus, quibus spfe [ua probari fertpta vvelit.

dottus :

fwuie G8 eleganter. docet,

ilios fit

iorumf

TEmp? Incompofito dixi pede currere verfus.

Mimo

Lucili. Quis tam Lucili fautor iaepté eft,

quedam,

Ut non hoc fateatur ? At idem, quód fale multo

I? D fï&a

^

Ym : j

U:rbem defricuit, chartá laudatur eádem.

Mp

Nec tamen hoc tribuens , dederim quoque catera,nam fic

Ritehanm

Nec tamen ,ds*c. Quasnvis an-

N

Némpà , é*c. Refpondet iis,

llum eo nomine laudan-

&t

quos reprehendendo Lucili

um ,|tem i

offenderat. Omnino, inquit;dixi. dum pute

m., nimirum quödSa—

VfW!. |

ag

parum accuratum effe

Lucilium |tyricus ,

quód falfus fit ; non

N

incomponendis verfibus.

tamen czteras illi dotes con-

quas ineffe optimis

Q 'QMX

Atidem , do*c.. At idem Luci- 'cefferim ,

i,

liuscádem Satyrá meá laudatur, |Po

étis oporteat.

Di

Nam fic, de'c, SienimLucilium

quód Urbis vitia probà infecta-

) fm

tus fit.

eam ob caufam , quód fi appri-

Sale smulto.Salis acrimonia no-|me dicax, numeris om

nibus ab-

mod) ]

utum Poéram putarem

; idem

iptor

tatStyli mordacitatem , & face-Ifo]

2

Dnun p

tias. Porró vulnera putrida , v

/e- |m

hi effet exiftimandum de. La-

Xyriei

ftes fordide , defricari Glavari ;

berio, cujus Poémata pltts etiam

habent falis, Gc.

LU

ut pargentur » falent.

La-

"i

".

SATYRARUM LR. T.

82$

vt

Et Laber$ mimos, ut pulchra poémata, fnirer,

Ergo non fatis eft rifu diducere ri&tum

nor t

llo,

Auditoris : & eft quedam tamen híc quoque virtus,

Eft brevitate opus, ut currat fententía, neu fe

seffat *

1) libenst

m

Impediat verbis, laffas onerantibus aures, /O

Et fermone opus eft, modó trlfti, fepé jocofo;

alam, ü

Defendente vicem modó rhetoris , atque po&te,

sdiantibos

Interdum urbani parcentis viribus, atque

g miorem

Extenuantis eas confulto.

Ridiculum acri

qii D i

Fottiüs & meliüs magnas plerüámque fecat res, ;

llli, feripta quibus Comaedia prifca viris eft,

Hoc ftabant, hoc funt imitandi ; ques nroguq pulcher

,'Jargllm'!

Laberi. Decimus Laberiusfub|tur , ninfítüm ornatä » fplen-

n

fulio Czfare floruit, fcriptor fa-

did , vehementer dicendo: nunc

cetus ille. quidem , at parum

obire munus Poétz , ideft , jo-

t

accuratus in feribendo. /Equalis

cando, finpgendo , delicias quas-

illius fuit P. Syrus; & ipfe Mi-

dam verborum & amenitates,

inorum fcriptor,

quibus Poétz gaudent , adhi-

wíi

Mimos, Sunt Mimi , Poémata| bendo.

i Cü»

quadam , ? Comadiarum gene-

Uvbani , d?*c. Hominis urba-

re , fadta ad ciendum populo]|ni , comitate & honeflate pre-

m

rifum : in iis multa turpicula|diti , qui viribus fuis interdum

& procacia gravibus fententiis|parcat;id eft , non ea dicat omnia

g

mifcebantur.

&carpat , quz poteft 5 omittat

Ri&um, Os 4 rifüum movere quedam , & .dedità operá re-

gi-

auditoribus.

2

mittat aliquid de Satyrz feve-

.

ynu.

Virtus. Dos , ploria.

ritate

Ej

ridere malit aliquando

m

Ur currar , éc. Prima dos'& ridendo verum dicere, quàm

li

rog u

onzSatyrz, brevitas: Utpau- mordere acriter, & lacerare.

j

do

i(2

cis verbis , quod fentias , ex-Jocofa enim oratio frp? res

" Ke ON

plices.

mapnas meliüs conficit , diff-

Defendente. vicem , do*c.. ld

cilem nodum aliquem mieliüs

q

eft

» lermone ita comparato »Ut|folvit , ac fecat, quàm triftis,

1

DL

auod

modó partes rhetoris & Poétz: mordax , & afpera.

friptor egüt, modo urbai ho-:

Tlli fcripta, de*c. Postz ; aucto-

minis perfonam , &c. Oratio res veteris Comoediz ; de quibus

Satyrici Poéte ( de bhoc enim|e

git Saryre quartz initio.

ii

]

loquitur ) talis effe debet , ut

Hoc flabant. Propter eas , quas

nunc vites rhetoris agere videa- dixj , virtutes , placebanz.

2

-

356

Q. HORATII FLACCI -

Hermogenes unquam legit ; neque (imius ifte,

filcet ol

(im Ped

Nil prater Calvum , & -do&tus cantare Catullum,

Cotvlnus

At magnum fecit ; quód verbis Greca Latinis 20

Yetba fo

Mifcuit,

O feri ftüdiorum ! quine puteds -

Difhiile & mirum , Rhodio'quod Pitholeonti

htque en

Verfcolr

Contigit,

At fermo linguá concinnus utráque]

Pof du

Sauavior, ut Chio nota fi commifta Falerni eft ;

lr flnm q

Cum veríus facias. ^ Te ipfum percun&or , an & cüm

linu Gr

Dura tibi peragenda rei fit caufa Perilli?

iidus A

FHermogenes. Hefmogencs Ti ' Quine. Ifta vocula se vel ve,

iis! m

gellius, quo uteb;—itux*Augvmxslüt quidam leeunt, idem hic fo-

T uf

mufieo in primis caro ; Lucilii natac gempe, uzique.

Rbodio , d7

[

Es

p

itholeon ,.ex

f»me pmbgt?'

contra Horatium fautor * homo,

d

imperitus , & comam vultüm-

infola Khodo , Poéta ineptus

YN

lutig

d

que doctior , quàm verfum corn-

Eatinas voces Grecis in füis

ponere.

verfibus mifcuerat.

LR

inbo lr

Simius ifle, Demetrius Poéta,

; ferino , &c. Obje&io eftat

fabularum feriptor : qui , quid

enim fuavior eft oratio , (fi quis

isftqs p

f5 5 mum

.

elfet infipnitér deformis ; ve

verfus faciat) in qua concinné

iocs; d.

potiüis, quód Poétas Elegiacos

voces utriüíque linguz Grece

pee &

praftantes , Licinium Calvum &

& Latinz , mifceantur : utfua-

vius eft. vinum Chium, adve:

Msl

Catullum imitari vitiosé fole-

xet , fimius híé appellatur.

&um $ Chio, Grzcainfula, &i

r ? (

Bu

Do&us, Solitus.

mifceatür illi Falernum vinütm,

Calvum. , Cazullum.

Postas

natum in Campania Italica. No-

N hbüæpen

tunc celebres.

Hujus exftant

ta Falerni eft amphora ; cadus

Atf

Falerni , motatus anno certo

n

Carmina, ben? latina quidem,

fed par'üm frpé cafta.

nomine Confülis, Chium vinum

mm i[] A:

lenitate , Falernum aufteritate

"tl

z magnum, de*c. At enim , (17-

quiunt adverfarii) ideó. Lucilius

praftabar : itaque alterum altero

M

'Ww

eft meritó. laudandus, rémque

benàtemperabatur.

Pcrcunc"for.ïnterrogo,con(ulo.

quaes

fecit magnam & arduam , quód

Tàns

Gracas voces eleganter inferue-

n de cinm , dec. Àn etiamti

. rit verfibus fuis Latinis.

t .

profa fcribas, & eaufam PPetil-

m

/

O feri &c. O vos, quicámque

liiv.g. defendas, fubaudi, putes,

coneinnam elfe orationem ; utrá:

U18009 fä

hoc objicitis , imperitos ! Qui fe-

ró ftudiis operam dederunt : vix

que lingá imiffam ! Cert? nolis

^ Ndïll.f/

um

eft, ut periti evadant, VelÓ tardi

ita fcribere folutá numeris Ora-

Md

ad res praclaras condifcendas!

tioge ; cur ergo in carmiae hoc

-

B

SATYRARUM LIBER. I.

A?

Tfn

Scilicet oblitus patrizque , patrííque, Latine

aullia,

Cum Pedius caufas exfudet Publicola, atque

tinis ;

Corvinus, patriis intermifcere petita

(

Verba foris malis, Canufini more bilinguis. ?c

onti

Atque ego cüm Grzcos facerem, natus mare /citra,

*

Veríiculos

)

vetuit me tali voce Quirinus,

que|

id;

Poft mediam no&em viíus, cum fomnia vera:

a

In fylyam non ligna feras infaniàs, ac fi

Magnas Grzcorum malis implere catervas.

Turgid*us Alpinus jugulat dum Memnona; dümque

ha gv

J iden

facies ? Nemo id foro þrobaret j Quirinus, dec. Od. 2.lib. z. '

cur quifquam dorni & ^in Poé-

Cum fomnia vera. Somnia pu-

mate probet ? DePét

nj

iliodictum|tabant ea veriora , que fub

J

Sat. 4

Auroram obvehirent , quando

n

Laziné cim , 6*c, Cüm Pedius|nimirüm craffiores 3 pridiana

Publicola & Meffala Corvinus ,|ceena. fumi & vap

Ores defer—

i

ambo clariffimi Oratores , cau-|buiflent.

(h

fasfuas agant Latinis verbis to-

In [ylvam , évc. Si malis im-

[Ui3

tis ; num tu malis verba petita|plere catervas Grecorum , fub-.

foris, id eft, aliunde, ex alia|audi,Po&tarum, ideft, fiPoz.

ente & lingua , intermifcere!tarum. . Grecorum numerum .

n

patriis& Latinis, ut Canufini[augere mavis , Grecos verficulos

faciunr ? Cert? nolis.

fcribendo, quàm Latinorum ,

Exfudet. Magno eum fudore|Latinos verfus faciendo ;

?

non

& labore perapat, elaboret,

miniüs infaniss, quàm qui velit

J a

Canufini , doc.

Canufiumerat ligna in íylvam ferre. Hoc

j

oppidum ltaliz , à Gracis con-|proverbio utimur in €0$;,

qui

EE

ditum in Apulia : unde in

(

umv

eo aliquem rebus fis aupere vol

unt,

Grzcá linguá & Latind prom

iC quibus abundat,

'Tot jam funt

" quitn j

cu?cives utebantur 5 hinc illos IPoete Grzci ^

l

renyme

quot arbores in

bilingues vocat Horatius.

iugenti fylva : cur. eorum nu«

!

"Atque ego d9'c. Probat non effe

Inerum. aupeas :

:

Grzcas voces Latinis commit

Turgidus ,d'c. Dum Alpinus,

b d

cendas : quia vetuit eum in fom-

l

ni: Romulus, . ne omninà verfus

(Poita ltalus nefcio quis, in-

Grzcos faceret.

Hlato ftylo inaniter tumens) tra4

Diil

gedias , fortà Grecas totas ,

Nazusmare citra.Natusin Ita.

.

operosé fcribit, & Memnonem

lia; quam ab Gracia feparat ma-

ab Achille jugulatum narratg:

quitei -

ie : unde vina Graca tranfmari-

j

$& vocitabapt.

[dum idem pugnam Jovis in Gi-

am

gantes defcribit J&ac. diffripgit. .

d

s

T

Q.-HORATI. FLACCI

Difflingit. Rho

ci luteum caput, hzc ego ludo;

U sem

Quz nec in xde fouent certantía ,. judice Tarpa,

Virgilic

Nec redeant iterüm atque iterüm fpectanda cheatris?

Hoc et

Argura meretrice potes, Davóque Chremeta

htque

Eludence fenem , comis gairire libellos

Yovent

Unus vivorum , Faüdani, - Pollio Regum

THeui

Fa&ta canit, pede ter percuffo. — Forte Epos acer;

Atdiri

Pl qi

id eft, diffra&um cani't ab Jo-ip? illerum , qui nunc vivunt ;

Tuuhil

vecaput' Rhoeci , unius & Gi-Po&tarum , potes garrire comis

N wj

gantibus, é luto & terra natis;|libellos ; id' eft , potes magná

N iil

ego parva

*

&c; L«

carmina ludens Hngc Jurbanitate & feftivitate fcribere

itur etlàm :

"

ncit| Comodias ftylo familiaris, vel

:

,.de-

Fibens Iuteum caput , id eft

ram fiuente ac facili ; quàm fi

fülit. m

A

[

fcribit a

dC 1l

fnpit, fiu potitis de-

s; in quibus

iriresac fabulareri

S

*

[

format & obfcurar (id. gnim eft

1S

u Comediis imerettlX

V

e

um

p

fiu-

in

diangäre ) fontem ]imof

::

aliqua

utà , id eft; callidaaut

.

D

^a(d!

a, vel

Dav

a28V

"1851

minis Rheni : fcilicer in aliquo;canta:

h

RU

Poemate Epico,

!eft 3

ervusaliquis (Davusenim

Q d

Memnurta. Memnon, Aurorg nomen eft folitum . fervis tri-

u

filius, abAchilleczfus, Aithio- bui' in Comeed

H

RI

N

eludit atque

F:dc

D

AT

m

niqu

piz Rex, üt quidam volunt.

femungit arpento Chremetem

Ti

Hascege, de'c.Ludo,fcribo;hze, fenem.

fenere

id eft, tenuia ifta carmina non'

Pollio. .Scriptor "Tragoedia-

Tenoic

digna , quz recitent

r

[ood

ae

de

lib.2.

maená rum: dequo 1. [e)

Quo q

voce, ac fonent in «de Apolli-i

Pede iev, do*c. Verfibus Jambi-

d

nis, & certent cum aliorum Pot- ]cis fenariis, qui Timetri dicun-

A

d

»

[

tarum carminibus. Poéte clar

ilt

1

L

ur. Solebant autem in lis recr-

j

Vidnyia

fua carmina certis. judicibus of-4

n«

cL

isad binos quófque pedes;

Mij

férebant , cum "aliorum carmi- qui menfuram unam conficiunt;

ïrfplie,

nibus comparanda , propofito | pede terram percutere.

N

premio ilii , qui optime feripfit-

F'orté Epos, do*c. Varius Poéta

Bu

ls D

fet, Fuir Tarpa inter illos judi-!ducit , id eft ,^ componit forte

d

€es infienis.

Epos , (hoceft , Poéma Epicum,

H

MNec vedeanz, Id eff, non fóribo quod fortes ac generofos fpiritus

nb

trapodias. Qu placuerunttra- defiderat) ut alius nemo. Non-

Jotl

goediz; fepiàs edebantur.

dum. Jneidem.fuam Virgilius

L

n

4

VgIÀ , d?'c. Ordo-& fenfus| ediderat.

H

A

BI

eft : O funda

! Cerat Poéta Co-

Epas. Graca vox eft, figni-

cCarus

feu narratio-

[/i0)

H

micus, Auguíte

Carus,

Horatiilficans. verbum . ,

J(Nä

n

amicus) tu unus vivorürg , nem-| nem;fumitur pre.eo genere car-

$3

iminis,

&Qtio

SATYRARUM LIB. L

32

iud

Ut nemo, Varius ducit^* mólle atque facetum

Tlï?u

Virgilio annuerunt. gaudentes rure Camoenz,

da t

Hoc erat, experto fru(tra Varcone Atacino,

ea

Atque quibuldam alíis, melius quod fcribere poffem,

laventore minor : neque ego illi detrabere aufim

Ate

Hzrei

Me

m capiti multa cum laude coronam,

$ aCCl

At dixi fluere hunc lutulentum , fxpé ferentem

ü

O

Plura quidem tollenda relinquendis : Age, quefo,^

Tu nihil in magno do&us reprendis Homero?

Nil comis Traeici mutat Lucilius Atti ?

INon ridet veríus Enni gravitate minores,

Y

jli

ïV

minis, in quores narrantur. Op- 'nis, apparet vocatum fuiffe iftum

ponitar Dramatico ,. in quo res, Varronem Poétam,

etti

velutifiunt , & perfonis adhi-

Inveutore minor.Fateortamen

bitis, exhibentur, Epicum autem; me multó. inferiorem effe Luci-

Poüma comple&itur — Bucoli-|lio, qui primus Satyram invenit

um ,five paftoritium , quas|e fcripüt.

fil)

Eclogas vocant, Georgicum, &c.

Fiuere luzulentum, Ympolitos,

ü

denique illud omne, quocd folà| & incomptos verfus condere.

narratione continetur : quo in|

Sepé fereutem ,do*c. Dixi eum

genere primas obtinet carmen frpé plura tollenda , & affa-

Heroiceum , five Epopo:ja , in!menda ferre , id eft, proferre ,

quo delicribitur actio przclar.

ä

ibere, quàm relinquenda &

quædam Herois alicujus , v. g

'arpenda.

/Enez adventusin Italiam , &

jf

Nil comis, dec. Qlid ? Tpfe

m i

victoria de T'urno.

Lucilius nihilne mutatum vult

Molle dsc.

Pe&ma Epicum

n Attjo ? Nihilnein Ennio re-

molle, &feftivum-conceffzrunt

prehendit , ac alio fcriptum effe

j

Virgilio Mufz ruftica.

Virgi-

mnodo velit ?

lius Bucolica tunc tantüm edi-

Aii, Attius poeft Pacuvium

jni

for

ui

ui

t

* n

derat: forté eriam Georgica.

t, plures Tragedias fcri-

" ii o

Hos , de'c. Satyricum carmen

pfit.

arÜ)

unum füpererat, quod meliüs

Euní. Ennius,Poéta Latinus

poffem fcribere.

antiquus

)

de quo fep? anteà,

[m "^2

Experto ; d?'c. Quod carmen|m

né C

n

i

d. 7. lib. 4.

fruftrà expertus eft,. ac tentav

"

67

ne

avitate , doc.. Amat Ennius

*

Varro Atacinus.

ib Atace, Gal-!verfüs tà

T&

ampullatos.

[ ?

li? Narbonenfis fluvio, velcert? ieitur v

ei1us

uii gravitate

10r

AUR

es, id;eft, levieres Ennii

0

ab aliquo loco ejusdem nomi-ä ni

X5

gra.

-

E

N

jio

Q. HORAT

IRELACCI

A

C

I

m de fe loquitur, hón üt/majore reprenfis ?

A

bt h

Quid vetat , & nosmet Lucili fcripta legentes,

Daereret

Quzrere, num illius, num rerum dura negárit,

Mfecuum.

Vetficulos natura magis factos, & euntes

i gt

Molliüs ? At fi. quisspedibus quid claudere fenis, *

: li

Hoc tantüm co

AAl

nte

ntus, amet fcripfiffe ducentos

Scipum

Ante cibum veríus, totidem cznatus? Etrufci

Contqus,

Vil

Quale fuit. Cafsi rapido ferventius amini

Y

D

Eancgo ;

lagenium 3 capfis quem fania eft effe, librisque

Ambuftum propiis.

Fuerit Lucilius , inquam,

ao

Comis & urbanus, fuerit limatior idem,

Mi ao

Quáàm rudis, & Gracis inta&ti carminis au&or,

Vilb

Quàmque Po£&tacum feniorum türba ; fed ille,

Teris

H &

avitate, feu , quàm Ennianajrapido amno uberior , & copio-

UM

gravitas poftulet.

£X

Alite

r expl-|fior erat) ego fanà illi homini

miconcedam comem ,& urbanum

lts (

carefic potes : verfus quoscá

de

fui

IUI

ffe Luciium , limàtiorem

LR

Ennii, quifint minores gravit

n

u

*

te , ideft, qui m

am pa

rjfuiffe , & ornatiorem , quàm

Mlig,

fit;habeant

ltà

deteriores,|Ennius fuerit , qui auctor ex-

quia gravit

ate Cà

t, que in|titit Satyrici carminis , adhue

D

usdam ejusdem Ennii|rudis füo tempore , & à Grz-

li

alüs quib

verfibus elucet.

cis intentati, nondumnr tra-

t

n

ï!'.uh

£

o&tis

Loquirur. Luciliusdefeipfo. ifuiffe etiam politiorem

Tüm tj

d

INon ur,d&c. Non ita tamen,jomnibus fenioribus , & fupe-

w

ut fe Lucilius pütet majorem,]rioris zvi : féd tamen , fi ille

Qm i

li

Ennio ,lhácztate noftr8 natus effet, &c.

T.Ejm

& preftantorem eti

Y

&aliis,. quos reprehendit.

vides conceffionem ironícam $

i

Numilius, dc. Num ipfius|non eft fatis multos verfus fun-

peetun

Lucili natura durior, num re-|dere, ut fecit Lucilius , qui fi

$g

rüm, quastra&avit, naturafic-|nunc viveret, plerósque ex illis

m

cior, & frerilior , negárit illij deleturus effet , ac diligentius

lY

i.

&

s

In

ver

fuüs melioref

51

a

, in caufaj fcriberet.

NG

fü

t; cur verfus 'edi

[

erit minüs

Capfrs , d*c. Qui tamm multos

Allsc

?

tornatos , & pexos

*

ediderat verfus, & libros, ut fuis

AT

J[feriniis, & chartis , non con-

Di

At fi quis, d9c. -Sen

l

atífi quis ho tantàm amat, ut|peftis, utfit, lignis; ambuftus

multos fcribat verfus , quales illi|fuerit poftobitum , ut ejus libri

f

"

cumque fint , (quod Ca

L

iB

,& arcule extruendo rogo fuffe-

u

Enmuico Poéte , contigit , qui cerint.

,

Vi

JDe-

lls

*

t

SATYRARUM LIB. 1.

331

u

Si fotet hoc noftrum fato dilatus in zvum,

m

Detereret. fibi multa, recideret omne, quod ultrà

itlt

Perfectum traheretur , & ia veríu faciendo

eg

Sape caput Ícaberet, vivos & roderet ungues,

nl

»)

Szepé ftylum vertas, iterum quz digna legi fint

L

0$

Scripturus

Ej

neque te ut miretur turba labores,

Contentüs. paucis lectoribus.

Àn tuz demens

Vilibus ín ludis di&dati carmina malis?

qW

D

Non ego : nam fatis eft Equitem mihi plauderejut audax,

u

Contemptis aliis , exploía Arbufcula dixit.

Men' moveat cimex Pantilius? Aut ctucier , quàd

Vf,

Vellicet abfentem Demeuius ? Aut quàd ineptus

Fannius Hermogenis lzdat conviva Tigelli ?

Plotius, & Varius, Meconas, Virgiliásque;

& epio

Valgius, & probet hec Octavius optimus , atque

i

i

W

Füícus , & hac utinam Vifcorum laudet uterque ;

f

Ambitione relegatá te dicere poffum,

)v

2

Pollio , te, Meflla, tuo cum fratre; fimülque,

Dererevet, Detraheret.

* parte, ad delendum , quod acu-

Recidevet , d9c, Anputaret mine feriptum erat.

omniafüpervacanea; quz nimi-i

Ludis. Scholis.

rüm trahuntur, & acceduntad

Equitem Homines le&os &no-

ea, quz jam pelfeda funt, tan- biles. Forté Meccenatem innuit,

quam inania ,ornamenta , one-qui inÉqueftri loco , & ordine

&

rantia potiüs, qüàm ornantia.

confüiterat.

i)

Capwr fcaberet. Fricaret , fcal-

U: audax , &'c.. Id quod dixit

lh

peret unguibus.

Arbufcuia, (mulier in Come-

Bw

u i

Sep? fIylum, d»c. Seps elere; diis perfon

am agere folita)qug

ac mutare debes, quod fcri pferis, cüm ex

ploderetür ipopulo; di-

iigu

m

fi velis ea feribere; qui digna xitfibi f

itis effo, fi Equitibus pro-

hi

fintiterumlegi ac fiepie. Sty-;ibaremr.

luserat acus ferrea , quali.nunc

C

x Panuliur. Id eft, Panti-

utimur

lis.

Y

in pugillaribus ,

ius Potra pu

]

tiïïu

5, GUgn

pire plano, extremá parte ac

d.

Demetri,

1

3obilis Poéta;jut

ta

hac fcribebant in cera: il

o

& ïfannius, G

fcripta inducebant ac deleba

i

Ledat. Me conviciis vellicac.

?

ocl

zquatà cerd, & complanat&.

Odlavius. Poéta infignis, & hi«

vocabatur ftylum vertere, feu !f oricus.

Dl:

de'c.Poffum te inter

invertere, utendo capitatà ejusï "dmbirioues,

illes

k

332

. HORATIT FLACCE

Vos Bibull, & Servi : (imul his te, candide Furnt

Complures alios , do&os ego quós, & amicos,

Prudens pratereo ; quibus hec , fint qualiacunque

Arridere velim, doliturus, fi placeant fpe

j

Deterids no(ftrá.

Demetii , teque, Tigelli,

Diícipularum inter jubeo plorare cathedras,

l puer, atque meo citus hac fubícribe libello,

illos.amicos meos , virósque

id eft, inglorioseffe & indece-

doctiffimos numerare

*

citrà

3

res patior; ringi & invidere imihi

Trtim

faftum, & adulationem , ex rei

non zgr? video , in ludis veftris

veritate, ó Pollio!

Hitterariis , ubi muliercule vos

Simulbis, Unà càm 1llis.

.qudiunt.

l

Prudenus. Sciens, ac volens.

Puer. Ámanuenfem aliquem

Unt,

S

4

Spe dererilis, Minüs quàm fpe- fignificat, qui feripta & diótata

tj

ro.

exciperet.

Comou

!

. Tigelli Hermogenes T igellius,

l

Subfcvibe.Poft catteras Saryras,

Milledi

Poétaimperitus;nonis, dequo|in hoc libello comprehenfas ,

Qidf

neminit Horatius

Satvr. o.lhanc etiam , cmteris nihilo in-

-

Ontin

quem Tipelium Sard

n ap:|feriorem, fcribe, G alüs adde

pellat, mortuámque fcribit.

iVel claufulam hanc appone iili

Subeo plorare, dyc. Locutio e(t|Satyrz ;,üt quibus probaxi , ac

i

Græ;a ; & imprecandi formula ;placere velim , conftet.

&Cer|

5n4

"I Wi

Ti

i;a

A

lg.

7

Kil)'æ, Q

h

pitg

—

q

7

N

N

ä"xiwg)ü

X

CA

ma, Y

Ti

—

inütg,

ERN

Wt '

lg

m

N

Q, HO-

Lem

w Co)es

333

de f

jlcoty

Q. HORATII FLACCI

iacunque

]

SACI"Y R-oAORUM

CLIBER. SECUNDUS

;e]JoA

SATYRA

t

]0

jf

d

&gindsä

!

Wrebatium: Horatius. con[ulit , an fibi

(

t

effe porro óatyras.

puret /Erih'ndm

"

em duqud

Unt ; quibus in Satyra. videàr nimis acer, & ultra

ya Gd

Legein tendere opus : fine nervisaltera, -quidquid

Corbpófdi , " pars, effe putat; fimiléfqué meorum

Milledie verfus "c'lcdü'cïjþofïs. Trebati,

Quid facíam , prafcribe.

Quiefícas, Nefaciam, inquis

M

Omninó verfus ? Ajo, Peream r»na-läh, fi non

t

nj

^

D

dcer, Álpe.

er

L,1€

feverus.

& fenæhtiarum gravifate.

WE

Ulrra legem.Propredi ulteriüs,

acerbius ícribere

Deduci. Scribi. Metaphora fu-

» quam lex!mitur à lana , quz fine labore

finat,; ultra mod

um, & ufita-[ducitur é colu. Aliàs ; dedu&um

tam in vitiis notandis confue- carmen , elaboratum , & fübtile

tudinem : habet enim fuas leges 'fienificat.

Satyra, quas libro fuperiori ex-

Treliati.C.'TrebatiusTefta vo.

plicat. Fxponi etiam poteft

cabatur, vir optimus, & juris

de lege Decemvirali , quam Ho-

fei

en

Vi

üfflimus , amiciffimus Ci-

ratius violaret, Decemviri enim

ceronis, cujus plures extant ad

ineos , qui feciffent malum car-

eum ep ftolz, lib. 7.

men, id eít, qnod alicui infa-

Quieftar.. Refpondet "Treba-

miam , & labem graviorem

tius : Auctor tibifum , utabfti-

inureret, poenam capitis fanxe-

neaspenitüsà fcribendo.

ant. "Timens Horatius , ne con:

44je. Ita cenfeo, inquit 'Tre-

tra legem hanc peccaverit, "Tre-

batius.

batium, juris confultum ed tem-

Vereagn , &&'c. San? verum di-

pettate celebrem , confüulit fefti-

cis$ & preftaret verfus omninó

véjacfibi refportdentem indueit.

nonfacdre ; verüm hanc unam.

Nersis Pondere fermonis,

artem, habeo conciliandi. mih;

fomni:

Qu

ä

q.i [,jï'?!

334

Q. HORATII FLACGI....

*

H

verüm nequeo dórmire, Ter,un&i

Qu n

Optimum erat

Tiyoldu

Ttanfnanto Tiberim, fomno quibus eft opus altó ;

lriguámque mero füb no&tem corpus habcnto.ï

Cim (b

Aut , fi tantus amot fcribendi te rapit , aude

Qd

cesfr!

Cearis invi&i res dicere, mplta laborum

Przmia laturus. Cüþidum; páter optime, vire$ -

Cl )

Deüiciunt

*

*

neque enim quivis horrentia pi ïs*

Pipi

Agmina , nec fradià þäfcuhtös cufpide "Gallesj

Aur ]

^ ï'!

[:30]

entis equo defcribat vulnera Parthi,

luciv

"

Attamen & juftum poteras, & fcribere fortem;

w

Scipiadam ut fapiens Lucilius.

Haud mihi d:ero, -

Cb

Cüm res ipía feret : niíi dexito tempore , Flicci

Drten

Verba per attentam.noh ibunt Cafaris aurem 5

Cui malé fi

ï'oïjüä pf

i

,.Palpvärf' "Cflc?»tfït undique tutus.

[

(

Ti &

Íomni : vel,l cüm dormire no!

n Gaili morientes, & corpore non

pitin

&5 m

poffum , in verfibus faciendis|potuerunt evellere, nifi fractam.

Wm,

noctem pono.

liam rationem| Tela , cum impetu conjecta ,

Tior]

fomni conciliandi te docebo; in-[frangi folet.

Y

il

quit Trebatius: fi quis dormire

Attamen , do*c. Efto., inquit

cupit altiüs , ungat oleo cor- "Trebatius , non fatis habeas ner-

pus; mox natando per Tiberim|vorum ad res bellicas Aupgufti

lu $t

C

fefe defatiget ;; paululüm etiam |defcribendas : poff» tamen illivs

vinianté no&em hauriat.

juftitiam, & animi magnitu-

1 ij

DN

Erat, Proeffez, Grzco more,. |dinem laudare ; ut fapiens Lu-

Ter unéli.Szpiüsuncti.Oleum cilius laudavit Scipiadam, id

Wat,g

«

corpori ante natationem illine- |eft

'U

cipionem /Emilianum, five

bant ; ut' , poris oleo claufis , Africanum minorem. Faciam

E:, &W c:

T

i

contra frigus aquz muniretur.

enim veró ,. inquir Horatius 5

Tranfnanzo.Utitar imperativo,[at cüm opportuna fe dabit occa-

O*Iar

: Flacci enim, jd eft, mea

N

quafi legem , aut edictam fer- fio

tet : facete,

verba, & laudes Cefaris, non

W N

f

At

Cupidum. Cupientem res A- laudientur attent? ac libenter ab

)

fti fcribere.

leo, nifi dicantur in loco, & op-

Qu

li

Pazer. "Yrebatium fic vocat, portuno tempore.

honoris causá, ut feniorem , &, — Pal/pere.Aduleris.

Palpare pro-

um

blandà

juris-confultum

P

ri?, eft, palpo, feu vola ;

Mrero

Hovrentin. Hivfata & horrida. | & leniter attre&are:

Tor

Eft pilum haftá

brevior, apud

Recalcitrat. Rejiciet adulatio-

Romanos ufitata

nem

& laudes moleftas

ut

l

i

fe du-

Sagitt2; quam!

equi feroces & geilerofi

EOR [

i Frq&rz cufpide.

riter

SATTRARUMSDB.

31$

Trnd

Quantö re&iàs boc;' quàm trifti

h;dcrc ve,rfu

opusim»

Pag.toldbum ffcurmm Ncmemanþmquc népotém ?

jaben

Cum fibi quifquc nrrecj quanqueam ef mra&us., & odit,

dude

Quid faciam? Saltat Milonius, u

[s

[

fediel ido

|

&cceflit fetvor capiti, numerüfque lacernis:

.

* Vlfc!

Caftor gaudet equis

.

ovo prognatus eodem, o«

D

E

p1lx

Pugnis.

Quot capitum vivunt; tondcm Rudlorum

5

Millia.

Mg pedibus dele&tat c.az.dere vcrba

tl

Lucili ritu , noftrüm meliozis ütroque,"

Ille velut fidis atcatà fodalibus olim

orttty

i&

li d«

Credebat libris; neque, fi malé éeíferat ufquam,

Futa

D

»

Decurcens : alió, nequc fi bené

t

qno fït » Ut omnis

"u

OCL

la

Vonva patcat velutí defcripta ta

qui

riter. & otioss attrectari non'ex ovoà l'octis d!funfur, cün

T2

t

patxumm*

Undique tutus, id Jupiter,

utatus in CVgnum 5

eft, munitus contra affentatio- Ledam ipforum matrem adiit.

4]

nem.

Amat equos Caftor , pugnos Pol.

Hor. Laudare Cefarem, logufSlux , id eft , pugilatum & pugnas

Yur TY

itius.

*uczcftuum.

i

E

at

Pauzolabum ,. dec. De quibus;

Srudiorum. Propenfionum.

H

locutus erat Horatius, lib. r.

]

]

Melioris. Poéte preftantioris

ll

Cum , cs"b EÓ magis abfline- . me, & te.

re debes.à fcribendo , quàd ,

Ille, dec.

dccu., 1

liC

-s

Luci.

quando fctibis , fibi omnes ti-'lius cred ebat & cc-*n*nmbatar-

m

meant, quanquam eos non tan-|cana fua libris, & verfibus; wt

*

gas, & carpas nominatim

,

té- f'fm?e,ntixdf fodales fui.

m

queut mdludkum & fycophan-

$i malé, d?c. SY quid eiad.

tam, oder

lïT

verfi accidiffet.

ul

(

Quid faciam , d?'c. Refpondet

Decervens alio. Aliunde nu'.

f

(

Horat. $ic fum , t&mo fatyram ;'lum foladium ,

n

quam à hbus

ut amat faltare Milonius , (n- petens.

mulentus quxd::r & ebriotus,

Vozmr*, do'c. qu morbos,nau-

juem obiter notat.)

fragium , aliosve cafus effupe-

h

IGo. Percuffo v ;mvspoubv rant; aut

Zihquxd ex animi 1en-

Nutterus. Cüm geminatus efttentia gefferant, in votivis, id

lr

numerus ..mz nanumg 3cüm duas, left, in pr'ï;I.xTS ex voto tabclhs,

3C81"

prouna; ]

CEY

nas videt: id quod|ea depi n

i

bant, G $ tem-

g

ebrus accidit.

Ípenc

l.

pïomm p

()L(),d?

Pollux ,. Caftoris

Pareat.

Extet in ejus. verfr.

frater,

Caftor & Pollux eenitilbus

Jello^

M

[

&

"

*

336

O. HORATII FLACCI

41

(

Vita fenis. Sequor bunc, Lucanus , an Appu;ï!.!—?'g'

a-p,ceps;

li qui

Nam Venufinus arat fjpem (ub,uttámquejcólonüsy

i me

lii ,

Mitffus ad. hoc ; pal(is;: verds eft dt fama, Sabellis

Cervta:

Quó ne.per vacuum Rónfano fücurrerer hoftis ;

Canidi

Sivé quód "Appula gens , feu quód Lucania bellum;;

Grande

Va Incuterer, violenta ;. fed hic ftviüs Wfaud petet ultró

Qiemquam animáttem , «& me veluti euftodiet enfis

Ur, Qu

H

D

Ingsie d

22

Vaginà te&tus

quem cur di(?fixi;;gfä coner ,

Tutus ab infeftis latronibus ? O pater & Rex

Dn !up,

"

Noltat

Jupiter ! ut pereat pofitum rubigine telum,

Mu

Senis. Lucilii.

cani aut Apuli bellum inferrent

[ N

Sequor bunc, dc.Ego huncLu-| Romanis , effetque opus hwäc ür-

Mndat

v

-

cilium imitor , Horatius, anceps,jbe & C

olonià, tanquam trznoy

id eft, incertus , a fim Lucanus, |ad utrofque co&rcendos.

Nclongm

an Apulus; quia Venufini cives,

Appula gens. Eft Apulia, repto

di

alie

»

ad mare Adriaticum

iäülüm(

quorum unus ego füm:' agros'Tt

ïfil.lï D

bábenr Apuliam inter & Luca- prop? Calabriam.

TOnegi

TU

u medios, & in utriufg

icatnia. Eft regio extrem? -

limité pofitos.

meridiane Jtalie , versüs

o Y lïu

EEE

Colonus. Aliquando figni:

"rhenum mare porreda, &

Dno

fi

agricolam , qui agros colit

i-Apuliefinitima, quá clauditur

Oriente.

fm;:;

quandb civem, ex alia quaäamïab

urbe ad aliam incolendam &

Sed bic , d?*c. Redit à diverti-

W d

-

ada

D) m'a.

frequentar

nern

m miffum : quojculo in viam.

fenfu hic fumitur.

Szylus. Satyra mordax, & acu-

UT

UET

Miffus ad boc, &*s. Ob hanc]leos habens. — Proprié ftylus eft

i

"

caufam Romá miffus in urbem |ferrea&oblonoa cufpis; quá fcri-

V

Venufium , vacuam pulíis eà

'"bebant in tabellis cerà obductis :

V l

Sabellis , & przfidio ac mihite

pro fcribendi genere fumitur.

deftitutam, ut hoíles in Roma-

Animautem. Vivam:neminem

l

NI

.

Q

norum agros facilem aditum

infectabor.

ïmw

noninvenirent ; fed uteffent ,

Ex me, dc. Utar ego Satyrá,

"ihanc urbem munirent , ac

tantüm ad. me defendendum.

Alh

D/

el)

li

defenderent.

Tütus, d,c.. Cüm nihil fitàla-

Sabellis. Sabelli, 3 Sabinis orti,

inäg,;;

tronibus periculi.

incolebant montes , inter Sabi-

Ur pereat, dwc. Utinam hic

Af

Attüna

nos & Marfos : olim etiamSam-

enfis meus depofitus & inutilis

Tlilflu

nites appellati. Plin. lib. 3.

rubigine pereat & confamatur !

v Sive quód , de«. Sive Colonia

nemo me , aomantem pacis , cogat

d

fueritmiffa Venufium , quia Lo- Jillum di(tringere. Qlöd fi

quis

m

"

1:e

À qu

SATYRARUM LIBER. IT.

337

ia

Nec qulfqmm noceat cup!da mmi paczs' Át tlle

CO10Yy

Qui me commórit. (ifiélfiüs non tanpere; cIamo)

AOCU

Lal

Flebic, & inlignis totá cantabitar Uibe,

oftir;

Cervius iratus Iepcs minitatur , & urnam;

? bclhun,

Canidia Albuci , qu'bas eft inimica , venenum :

"

'er ultro

Grande ialum Turius , fi quis l& ;udsce ccrtct.

qet enlt

Ur,.quo quifque valet, fu(pc&os térreat; utque

«

Impeéret hoc natuta potens ; .fic; collige mecum :

M

Dente lupus ,' cornu taurus petit : unde, nifi mms

»

i

Monltiatum «? Scevzvi vaccm crcae nepon

)

*

Matrem :

.Nil faciet fcelerís pia dextera

*

mirum ?2

hm n uf enï

Ut pequ; calte lupus |quemquam, neque dmtc petit bos*

TO

Sed malàtollet anum vitiato melle cicdtà.

.

Ne longum faciam

.

feu me tranquilla fenectus

l

juni

me commoverit j id cfï:

me pe-

cum collige, id eft , conclude,

tierit

5

mihi bilem :

ox erit s

atque mreluoe quemadmodum

M

h

(mm;eo illum, G maturé denun-

quzfnue ;lus armis utatur : qui-

2

cio, fatiüs ille for

fi me non

It

bus naturaliter pollet , iisque

:

tangat) ita malé

me cc;pleuu*

terreat fufpectos , illos unde

rl d

ut doliturus fit, &c.

timet : & quemadmodum na-

;

Caniabii

UHUV. d

*

4arm

a

ofis verfibus

turahoc omnibus inflillet, im-

à me defcribetur ; & in omnium i perétque illud , inquam, ex eo

alit à

Ü

erit ore.

mdimes, quód iupi denmbu"

ä:

Cervius , doc. Aliquis tam in- fmnm, &c.

yda

&

[

w

[4

fignis accufator xcl quafitor

Niftiutis , d?c. Nifiqnàd hoe

j

Senfus i iraque eft :

Ge.i vius , ff eos interna visquedam & tacita

quem inimicum habct, minira- naturg vox doceat.

"

i

tur feVerltqu'Tl legum, & fvp-

Crede, d?'c. Ordo eft : permitte

Jur

plieia ei à JL'..AULL;S conftitu

en-

cen-

Sezva nepoti , id eft, perdito

.m,nex

da; quufhamafua, in tabulis'adolefcenti; ejus arbitrio &pote-

i

1C!'lptd, inurnam QOHJlLlUnt-

ftati matrem 11)ilus longevam

u

j f0

Albuci. Subaudi &lia.

permitte : nemp? ifte pius filius

ï

J

Veienum, Sobaudi, minitatur;|nihil in eam gravioris fceleris

infignis fcilicet venefica;

jadmittet ; non franpet fauces

]l/lzzlmn. Exitium , ruinam

;laqueo, non gladio trucidabit.

fortunarum.

meini-

Num hoc miraris ? At

ts

Turius. Judex aliquis improbus|neris lupum pedibus neminem

(

& venalis.

percutere , nec bovem dente :

ju

Quo. Quibus armis.

ita Seeva gladio non ntemur ,

)ï

Ur, quo , dec. Ordo eft : me-lad matrem tollendam , fed vene-

n

ne

338

Q. HORATII F LACCT

»

Expe&at $ feu mors attis citcumvolat alis -

"

hotes

Dives, inops, Romz ; feu Fors ita jüfferit , exul

Tcer um

Quifquis erit vitz fcribam coler. | O puer.! ut fis

, ii

Vitalís,. raetuo;- & majorum ne quis'amicus

li Sdpi

Frigore té feriat; Quid? Cüm eft Lucilius aufus

Nupdor

Primus in hunc operis componere Carmina morem,.,

L

Dioqite

Detrahere & pellem , nitidus qàà quifque per oca-

duf gl

Cedetet , introrsüm turpis 5 num Lelius, aut qui

(un n

Duxit ab oppreffa metitum Charthagine nomen,

hdu

[

?

Ingenio offenfí aut lzfo doluére Metello,

"m

(fndr

g

Famofisque Lupo cooperto verfibus ? Atqui ^

At "

no &cicutz fucco, quem/ melli|fcelerati; num ejus carminibus

M mij

infundet.

lod tb

|& hàc indole Satyricá funt of-

Circumvolaz.Periturum brevi.|fenfi Lelius & Scipio Africanus

Quifquis evit color. Ater , an|minor ? Num .doluére , quàd

Trhi,

albus; profpera vel adverfa for-| Metellum . lzderet , quód Lu-

tuna; vitz ratio & ftatus, qui-|pum famofis verfibus obrueret ?

Jet,

cümque mihi futurus eft.

"Iamen Lucilius nobiles 2qué

B

1

.Y

Scribam. Satyrasfaciam.

ac plebem corripuit , unis probis

h fcæm

O puer ! Jam Trebatius loqui- |parcens & favens, &c.

Hl'lläiümxh

i

tur : Ocariffime Horati! vereor,

Primus. Ennius & Pacuvius

quamin t

ut diuvivas. Vitalis,híc,eftwi-|ante Lucilium Satyras quidem

Wf

vas. & diu fuperftes.

fcripferant ; at non 1ta elepanter

"tonelan

Majorum amicus. Potentium|& accurate,

Ws

& nobilium ; quos tu Satyris tuis

Pellem. Famam probitatis, de-

infectatus fueris.

tecendo eorum vitia.

f IMS'

y

Frigore. Morte;quz frigidum

aäæliu.r.c ['zlius,fapiens dictus,

f

corpus & exangue facit : vel ve- quem Cic&ro loquentem facit in

"uff

neno , quod exitiali frigore calo:|fermone de amicitia.

H'D L»'r'l[

rem nativum & vitam extinguit.| 4ur qui, dy*c. Vide lib.1V.Od.7.

ii

Quid , é*c. Refpondet Hora-

Mctello. Q. CeciliusMetel!us

V

tus. Quid ? cüm Luciliusau-, Macedonicus , Scipionis Afri-

i m

fas| eft carmina componere in|cani minoris,, quem Lucilius

il

ditipe

hunc operis , id eft, Satyrz ,|colebat, inifnicus, tefte Plinios

ATl

Il

orem

*

*

cüm aufüs eft tollere|fuit : unde in illum Lucilius

j El

pellem extiman improbis , quálinvectus eft.

illi induti incedebant per ora ho-

lhfe

Lupo. Lentulus Lupus Conful

ininum, ideft, apparebant pa-|fuit,anno U. C.. 597. damnatus

fnly

jàm ürnitidi & virtute prediti,|repetundarum ; poft damnatio-

300

h'"q'lh

quamvis intüs effent rurpes ac|nem tamen Cenfor factus.

T;i-

fj

qum

—

SENYRARUM LIB. TL.. ..

339

r

Primores populi arripuit, populámque' tributim,

t

Scilicer uni^zquüs , virtud atque ejus amicis;

UES

Quin, ubi fe à vulgo & Ícepa ,^ in fecreta ibmäfänrj

;

Virtus Scipiadz., & mits fapientia,Lali :

: aufüt

Nuga:i cum illo; & diíciactifadete donec

mot Deco

queretur ofus / folici, Quidquid fum ego , quamvía

Wt of

Infra Lucili cenfum; íngenhümque, tamen me

ii qii

Cum magnís vixilfe

iüvita fatebirur,ufque

(

Invidia, & fragil Qua:ens jllidere dentetny

Qfféndet folido ; nifi'quid tu, dc&eTrebaii, »«^

i "Dilentis, '/Equidem n:hil hinc dillin ere poffum:

da«

r amind

Sed tamen ui monitus caveas, ne fótté uegou

l

*

jd lünt d

Incutiat tibi quid fan&arum iníciiia legum :

jp Bingam

ii 0

Tributim. Perfinoulas 55 t cilius homo nobilis & locuples.

w, W^ bus,promifcu? irzuens inquem-

Er fragili , dyc. Et. quarens,

üsduw . libet.

^

"

& conata, illidere dentes inali-

J

T

Ejus. Virtutis.

quam fragilem & mollem. ma-

t

Er fcena. Ab Reipublicz ad-|teriam , io folidam & duram in-

miniftratione G -Cvria, ubitai-'cidet ,. fibique dentes oblzdet

j &

quamin theatro perfonam gr:-|Videtur híc Horatius refpicere

15

j

vem & feriam gerebant : quam | fab-lam de ferpente ; qui,cim

L

deponebant demi, & intra pa-|in oflicinam fabri ferrarii fort?

rietes.

rirrepfiffet compulfus fame , ibi-

p:cbï:atis,äl" , Firtus Scipiade. Greca. locu- que arrodere limarm vellet , ab

ea irrifus eft.

j

tlo : pro,Scipio vir optimus :

fj

& ütisfapientia Lali, pro, Lz-

Eguidem, &'c.. Ordo eft : equi-

l?m

lius (apientiffimus ac mitiflimus.

dem nihil poffum hinc ex' iis,

i

Ille. Lucilio.

,

que dixi difiindere, id eft , tolle-

Difcin&i. Soluti curis & zoná;

re , mutare , abfcindere : hoc

ij

j

e

quam Eémani folebant depone-

eft, manebo in fententia & con-

ü*;), n

n

re domi, aut laxiorem gerere,

filio fcribendi Satyras; nifi quid

"

ac folutiorem.

u)m D

tibi aliter vidctur ; nifi tn mihi

Decoquevezur olus. Donec ap-

j

non affentiris : quod honoris

d,lum If

pararetur ceena ; quz tum erat,

jtan

tüm causádicit, certus vide-

etiam inter nobiles , valdé fru-

lieét , quidquid dicat ac diifen-

W*u [onf'.',!

galis, & mapnam partem , ex

|

tat Trebatius, pergere &feri-

E

at

oleribus conftans.

ib

ere

ere,

Diffindere , eft , divi-

Emnatiü'

Quidquid fum. Quan

hcc inloco aliud

f

cumque fim.

tulussdere, id et,

á rejicere.

lh

probare, &

i .

Cenfum.. Opes. Erat enim Lu-

; hoc

Sed. tameti &C' Subaudi

z

fibi

Q. HORATII FLACCI

Si mala condiderit in quem quis carmina, jus eft

a

udiciámque, Efto, fi quis mala: fed bona fi quis

Terüm

Dicam

Judice condiderit laudatur, Czare s. , quis .

Cormur

Opptobriis dignum lacetavetit, integer ipfe :

miffus

M

P

lu

Solvcnmr tifu tabulz, tu

d)

aïb iþi;.s-* (

Mili

Eibi denuneio , inquit Treba- Horatius : valeat ea lex

id [

Ml

tius,utcaveas, nequidpericulilqui mala carmina fcripferint.

& damni afferat tibi legum in-|Ludit in voce , mala.

us

w 4f1

fcitia

moneo te legem effe ,

luteger ipfe. Cümipfefit pro

:

Solveutur, dec.L

es, in tabü-

& a&ionem in eos, qui famofa

vt

& maledica carmina condide-|lis fcripte , explodentur cumt

i o

rint in aliquem.

js

rifu, nihil in ejufmodi Poétam

n

.

- Sus. Lex : actioj

ure confti.|valebunt, qui dimiffus & abío-

E

tuta, & legibus permiffa.

lutus à judicibus exibit.

At

judicium. Accufandi injudi-

Tau. Id eft , Poéta quilibet.

( n

&io facultas.

Miftus, Solutus fcelere & pe-

ts &

Effo, t'c. Sititafané, inquitiriculo.

Ing

Meun

SATYRA Il.

ümhig

Ofellus. quidam , frugalitatem commendans , C$ varios

Or]

impray

gula errores ac flagitia vituperans , ab Horatso

inducitur,

dipy

umf

Uz virtus, & quanta , boni, fit vivere patvo,

früvier

(

(

(Necmeus hic fermo eft,fed quem przcepitOfellus,

hm dgg

Rufticus, abnormis fapiens , crafsaque Minerva)

R

Ditcite , non inter lances, menfasque nitentes,

ii

;m:m(') d!

Cüim ftupet infanis acies fulgoribus ; & cüm

Atl

Wt

Quevirrus, &c. O boni. ! id

Abuormis fapiens. Sapisns 1le

eft, 6 amici ! diftite , quz fit |quidem, fed non imbutus phi-

g

lofophorum praceptis & regu-

Va

virtus & quanta, pavo conten-

dU

tum effe.

lis ; abnormis , carens normá

Y

Necineus , d?"c.. Non hic meis

Gurepulà ; 1

i

ulli fectz addictus.

à 0f

Cra(fague Minerva. Doctrinà

1 Vi'm

verbisloquor, fed Ofelli, cujus

P*' ædan

fermonem , & przcepta refero.|nonexcnitus. Minerva pro eru-

Horatius duos tantüm iftos ver-| ditione fumitar,

pf d

Nou-iuter , ?. Hoc difcite,

?ïimum

ficulos, itémque alios quatuor

n

füb finem , fuo nomine loquitur,non inter vina, & menfas opi-

czteros Ofellus,

paras , &c.

"Ut b

Ofellus Nomen ruflici cujus-

Qu flupet , de'c. Cóm oculi

n

dàm; forté fictum.

perftringuntur, & hebefcunt ,

|

m

SATYRARUM TB. Il.

341

i

Acclinis falfis animus meliora recufar:

T

Verüm hic impranfi, mecum diíquirite, Cwr hoc? ,

Dicam , fi potero, Malé verum examinat omnis

cl

Corrumptus judex,

Leporem fe&atus, equove

Liffus ab indomito; vel, fi Romana fatigat

a n

Militia affuetum Grzcati, feu pila velox,

Molliter aufterum ftudio fallente laborem,

l x'cripferinï

l

i

Seu te diícus agit, pete cedentem s£ra. diíco:

hm&gïe(ugï:

[epesyIntif

du d

fülgore Shfigni vaforum, gem-leporem fueris , aut equitatio-

mis, auro & argento nitenti-,ne defatigatus , &c. cüm exerci-

odl Podit

um.

tatio laboriofa extuderit, id eft,

liifü&abfï

Acclinis, »t. €üm animus , |depulerigfatietatem & naufeamg

d.

"

inclinatus voluptate ad falfa cre- |cüm eris ficcus , & inanis, id eff,

r

1

denda, recufat veriora & meliora |vacuo ventre ; tunc fperne, fi

y d

audire , & credere.

potes, cibum vilem : certé non

Impranf. Jejuni, & ficci.

eum fpernes , fed; urgente fame,

AMecum. Ofellus loquitur ifta |libenter eo vefceris.

"

omnia ,ut dixi.

Vsl fi &?c. Ordo & fenfus efts

Cur boc? Cur volo idà vobis quód fi

" il

te nimiüm fatigat mili-

LU

ampranfis difquiri?

taris aliqua exercitatio , quam

Si porero , &'c. Ita prefari de- jomnis quidem eft laboriofa , fed

euitrufticum , di&urumaliquid|maxim?é Romana , te, inquam,

fe pti

graviter & fententiosé. Eftau-|affuetum molliter vivere &

::pifOf:Jl*li

rem hoc illius axioma. Jüdex|comeffari, quod Grecorum eft z

corruptus non eft idoneus ad|feuteagit, id eft, te exercet ,

ri)

e

examinandam veritatem : id eft,|dele&at , pile ludus , quz huc

animus , dum corpus cibo & vc- illuc celeriter pellitur, non fine

luptatibus affluit , eft tanquam|labore , fed quem tamen labo-

judex corruptus

ii

li

»quinon poteft| rem ftudium , hoc eft, ludi hujus

Dr

rect? judicare , qui

àm vera fintlamor, fallit molliter , id eft , le-.

at

pracepta de frugalitate.

viorem multó facit ,

; S&T'

& quafi

Leporem, *c.. Qu

hactenis|Iufores decipit

nelaborem fen-

g P

ab Ofello dica funt. ,

locum|tiant;: feu te difcus dele&at : efto

n

& vicem habenrt exordii

: jam |fan? , lude pilà , vel difco , atque

, D

przclara füa frupalitatis

*pr2- | ita famem collige.

onen

n

cepta incipit edifï'erere:quomm Difcus. Eft maffaferrea , vel

primum eft, famem effe opti- lapidea, vu

lgó plana G rotunda,

24

num ciborum condimen:

tum:|que per aérem conjicitur ad

jl

eam labore ,

& exercitatione |certum locum & metam.

»

;(

j*

quærendafxï-, lgitur ubivenatus| Pere aera.

"

3

Jacta difcum" dn

a€s

hg"

Cofemtl 1

""

. HORATII FLACCI

34*

Cüm labor extuderit faftidia . (iccus , inanis,

Tatquit

L

Sperne cibum vilem

.

ni(i Hymetria mella Falerno

Quam )

Ne biberis diluta,

Foris eft promus, & atrum

KCarne !

Defendens pííces.. hyemat mare5 cum (ale panis

Impari

Vadtd

Latrantem ftomachum bené leniert,

Unde putas, &

C

Quí partum ? Non in caro nidore voluptas

Summa, fed in te ipfo eft,

Tu pulmentaria quare

[

B

Sudando

.

pinguem vitiis ;Ibumque .nec oftrea,

Milun;

Nec fcarus , aut porerit peregrina juvare lagois;

D [

Vix tamen eripiam , pofito pavone, velis quin

lwror

Hoc potids, quàm galliná, tergere palatum,

Ál tg,

Cortuptus vanis rerum ; quia veneat auro

h,

Rara avis , & pi&á pandat fpectacula caudá :

lmg, ]

(tse,

aérem ; qui aér cedit corpori- lus , voluptas edendi non eft

pro

bus ceravioribus.

in exquifitis cibis, fed in orexi

|

Adem f

]ymetzia. llymettus mons

&Ííame, quz inte, nonin ci

P

DO

Attice , ubi flores optimi &i bisett.

Nidere. , Nidor eft propri? fü-

Corn?

mel exquifitam. Vinum Faler-

mll

num erat auíterius &x durius: mus ille , quem toíle carnes

D

itaque diluebatur , & mitiga- emittunt , & odor.

j

difet h

batur melle.

i

Pulmeutaria, Condimenta;gu-

Ne biberis. Ironia elt.

ftum.

!?fS; [

Foris efl promus, i?c. Immo,

Pinguemvitiis. Crapulà &in-

* Bv

inquit ., adeó cibos delicaæs,gluvie turgidum ac pallidum.,

:,'f PFifijn

OU

tunc, fpernes ; utíituus promus]|

Scarus. Pifcis exquifitus.

Vg

(isdi.itur , quicibos ? penu pro-

Suvare, Delectare.

mit) dominoneft : fimaxe pro-|

Lago*. Pifes aut avis rara

5":'9*1"1 hu!l«

l&

Ri

cellofum &. hybernum tuetur

peregre advehi folita ; fic ap-

pifces, & pifcationem impedit;| pellata; obaliquam cum lepore

Vs

mqvfh M

frufto panis , nullo przter falem. fimilitudinem vel i.n-ggolore, vel

adhibiro condimento , conteritüs! in carnis

gufhl.

?T! ) .M!

A y

fisfuturus, &famem placaturus

Eeipiam. Perfüadebo , dedo-

!

cum voluptate.

«ebo té.

C fey

Vidle

Hyemat, H yeme. inhorrefcit;j

[dor. Pavone.

procellis apitatur ,. & inaccef

Tergeve palasum. Locutio apta

Büntes :

fum eft.

ruftico, ut aliz multe , id eft ,

N Q

Quipartum , dzc. Unde con-

l

vefci.

X

Mtein

Vanis verusi. Provanis rebus

iy

eiliatam & natam putas volupta- |

rem intzm tenui victu, in pane. id eft, vana opinione & fpecie.

,.

l

& tale ? Nempsi , inquit Oi'el-. Feuiat. Vendatur.-

d

Wtn,

SATYRARUM LIB. 1I.

34

Atf

Tanquam ad remattineat quidquam, Num vefcerisiftá,

l Pa

Quam laudas, plumá ? Co&óve num ade(l honoridem?.

atFüm

(Carne tamen quamvis diftat nihil hzc magis illá ;

Imparibus formis deceptum te patet,

Efto :

panis

put, d

Uade datum fentis , lupus hic Tiberinus , am alto

t

Captus hiet pontéíne inter ja&tatus, an amnis

Oftia fub Tufíci ? Laudas, infane, trilibrem

n quate

Mullum: in fingula quem minuas pulmenta necefse eft

lrey

hpils

Dacit te fpecies, video.

uó pertinet ergo

g

Proceros odiffe lupos ? Quia fcilicet illis.

Ifly

Ad rem. . Ad guftum & fa- ita di&us à voracitate , ab oris

porem.

ingentiri&u & hiatu. Deterri-

j

"

Pluma. Pavornis.

mum putabant effe , qui captus

CoGave, éc. Quendo coctus!in pelago effet ; meliorem , qui

eft pavo ; eíini idem color ,iinoftiis fluminum ; optimum,

jl

n

u

eadem Ípecies pennarum, quze|qui longiüs à mari , v. g. in-

|y

vivo erat ? Neutiquarm.

ter pontes Romz , ubi aquá

Caruétamen,

. Quamvis ta-|finviali quafi eluebatur.

d

(

men illa, galline fcilicet , caro

Hiez. Quia piftes , ut capti

m w

u

nihil/magis , nihil admodurm |funt, hiare & palpitare folent.

on

n

diflet hác carne, id eft, pavo-

Amnis Tu[ci. "Tiberis , .qui

:

Qyinad

nis; efto nihilominus; patior

$'Tufeia profluit in mare Tyr-

rhenum.

te pavonis carnem galline car-

ni przferre, deceptum forrnis

Pulmenuta, dgc. Frufta: ateum

difümilibus, hoc eft, difpari

tamen dividásnecefsé eft. ;Mul.

utriüfqueavis.fpecie. Sed cur

lus eft pifcis exquifitus.

lupum hunc illi alteri prafers,

Ducit , &*c. Ejus magnitude

p u

cüm 'it una & eadem amborum

te capit , ac dele&ar.

pifcium forma & fpecies? Quia,

Quo pertitier , d9v Id eft, cuv

inquis, captus eft ille in Ti-

ergo lupos pifces odifti , càm

LA

beri, inter pontes Tiberinos.|funt proceri & majores ? Nem-

$

Unde verà datum eft tibi, ut|p?, quia lopi vulgó magni funt,

ii

i *

ï

hoc fentias , & difcernas ? An| mulli vulgó & naturá funt exi4-?

videlicet lupus captus .fit inter gui. Diíplient tibi fcilicet [^^

pontes , an alto in mari, anvpifcesvulgares, & quales natura

I

propé Oftia "Tiberis ; quznam ' condidit

vis magnos , qui na-

ï

f

Q

res tein eam fcientiam & con-|turá funt breviores : visbrevio-

je&uram inducit?

res , qui paturà magni funt. Át

)

Lupus. Pifcis eft marinusille|jejunus ftomachus res, ut funt,

j qïgidem ; fsd qui flumina fübeat; | & cibos acci

P.it'

$Mo-

d

J

4

.

T

O. HORATII FLACCI

( nec

Majorem natura modum dedit, his breve pondüs:

Jejunus raró ftomachus vulgaria temnit,

u

Porre&um mágüo magnum fpe&are cstino

| utebi

Vellem, ait Harpyis gula digna rapacibus.

At vos

Sotdi

Przíeates Auftri coquite horum opfonia,

Quanquam

Judia

ta

P

Putet aper rhombüíque recens, mala cop

quando

.

?

M

Qan

JEgrum follicitat ftomachum

cüm rapul

plenus

Atqüe acidas mavult inulas : nec dum omnis abacta

(qi

Pauperies epulis regum; nam vil bus ovis,

Aïl r

Nigrifque eft oleis hodie locus.

Haud ita pridem

Oa

Galloni przconis erat accipenfere menfa

t itj

Infamis, Quid ? Tum rhembos minüs zquor alebat ?

la

Tutus erat.rhombos ; ttóque ciconia nido;

l

Modum , poudus. Menfurani

impellitque ad viles etiam ci-

Q

magnitudinem.

bosoptandos , ut funt rapula ;

Magnuum. Subaudi ; pilcem

inule, ova, &c. Factum bené,

Ui

um $

nullum,

quàd ifti pauperum cibi non-

Harpyis , d?c. Id eft, homo

dumà menfis Regum , id eft ; di-

plax

Tiümy

gulofus , cujus gula & voracitas

vitum, regifico luxu epulantium;

parfitgule Harpyarum. Erant

aba&i & expulli omninà fint.

Pgtere

CIconi

ille rapaces quzdam Dez ; de

Rhoribus pifcis eft. Rapula funt

radices edules & notz. Ínula

ippof

quibus Virgilil.lm vide , lib.

D

ZEneid. 3.

herba quzdam.

Galloni,d?c. Ante paucos an-

"g

Prefeures. Meis precibus fa-

ventes , propitij.

nos meritó vituperatus eft Gal-

YX quee

lonius , quod primus omnium

Ó li

Coquite. Putrefacite, corrum-

|

pite. Auftri enim , venti à Mc- acipenferem pifcem in fua menfa

Vlenty

Y

ridieflantis aura zítuofa eft, ac| epulandum convivis appofuerit:

Plïïf [

tabida.

ex illo cepit effe in pretio ifte

Vtem

Opfottia. Cibos.

?rg

pifcis, ftultá hominum opinione.

Quauquam , d'c. . Keftiva cor-

(ä/ d s

de*. Quando apponi

df

rectio

puioris

in

sü:

imprecationis. | ceeptus eft accipenfer , nonne

iE

Jl

Quanquam quid opus. eft rc-| mari quoque erant rhombi ; &

iil

J

gare Áuftrros., ut corrumpant| in agris ciconie ? Profe&ó erant:

opfonia; fiquidem illa, etí1 re-| fed nemo illis vefcebatur ; tutis

Va

4l

!

centia , tamen apud nos jam|licebat ipfis effe! ; donec Roma-

putent, id eft, faftidio fünt ,|nus quidam Przetorius auctor

um

proprez iljprum copiam , qu&|fuit , ut in conviviis peneren-

naufeantem Íftomachum foll-|tur, fuaves elfe pmnuntiavit,

p

j

i

li

J

citat , ideft, opprimit , gravat; ;w;pängüe ac pretium iis:361

[2

d

Ro

SATYRARUM LIB. II.

345

Mif

Ergo

Donec vos au&or docuit Pratoríus.

$i quis nunc mergos Éuaves edixerit affos ;

VateBit pravi docilis Romana juventus «

Àc v

Sordidus à tenui vi&u diftabic, Ofello

w )

ganqun

Judice.

Nam fruftrà vitium vitaveris illud;

uando. '

Si te alió pravum detorferis,

Avidienus,

US

Cui canis ex veto didum cognomen adharet,

Ti

Quinquennes oleas e(t ,. & fylveftria corna:

Ác, nifi mutatum, parcit defundere vinum , &

jlm

Cujus odorem olei nequeas perferre (licebic

llle repotia, natales , aliófve dierum

Jibat

Feítos albatus celebret) cornu ipfe bilibri

addidit. Adeà verum eft pic-!

Ex vero. Ex morum veritate,

tium opfoniis non naturá , fed|

Quiuquennes , dz'c. Oleas ve-

5 er.'xam.ü'ï

opinione poni.

ituffate córruptas, ab annis quin-

Pretorius. Nonnulli eum Afi-! cue tectas.

t

nium Sempronium Rufum ap-

Eft. Edit.

pellant ; volüntque dici prato-

Corna. Sunt fructus fylveftres,

rium joco ; quia cim Praturam

$ ceraforum gen ere.

peteret , repulfam tulit , ob

Muzazum. Acidum.

ciconjas interfectas & meníx

Parcit. Cavet, timet,

ä

appofitas,

Defundere. Ex amphora in

um i

Mergos. Quamvis x'ïaturä du-

cyathum fündere.

ros , & itaficcos , ut igne torreri

Ez cujus, dec. Et oleum, cujus

p

vix queant.

g d

odorem nequeas perferre, in

i

l

m

Faixerit.Quafi pro imperiojut

caules inf

tillat, id eft, gurtatim

u cm!

folent Magiftratus, dixerit.

lia

fundité cornu , hoc eft , vafu cor-

Parcbit. Fidem adjunget, iis

neo, duaslibras capiente , vetus

vefcetur.

q

acetum larg? affundens.

lr

Pravi docilis. Quz citó prava

Licebit;i'c. Hoclecoidem eft,

difcit.

aclicer : fenfusque eft : quamvis

Sordidus , d&c. Hoc fecundum

ille celebret repotia;id eft,epulas,

QV

Ofelli axioma & preceptum eft.

quz peractis nuptiis,aguntur po-

gt

Illud. Luxam & famptuofum

firidie; ita di&as, quód pridiana

ä

)ente

vicum.

potatio repetatur & inftauretuz,

Alió, Ad fordes& vicdtum im-

Natales, Sabaudi, dies.

|

mundum.

!

Albatus.Vefte aTbà indutus;qui

«etbdesu:. Homo Ífordidi &

color letitie convenit : quare

!)

immundi victüs ; ideoque Ca-

infacrificiis ; fpectaculis & con-

pismerità appellátus.

viviis adhibebatur.

j

n iï

jl

Y s

Urrum,

,:t

Q. HORATII FLACCI

Caulibus inftillat , veteris non parcus acetle

* (enà

7 Quadli igitur vi&u fapiens uteturg & horum

, uid'

Mten

Urrum imitabitarZ Hàc urget lupus, hác canis anglt,

mquc

Mundus eift; qui non offendat fordibus , atque

ller,

Hic neque fervis,

Merpr

In neutram partem culcás. mifer,

Albuci fenis exemplo, dum munia didit,

Wic um

Sevus erit : nec fic, ut fimplex Nevius, un&am

Á der

Convivis przbebit aquam ; vitium hoc quoque magnun,

fs

Accipe nunc, vi&us tepuis quz quantaque fecum

Mcdey

Affevat.

In primis valeas bené : nam , variz res

ltl

Ut noceant homini, credas, memor illius eícz,

—

Qnp

Qua (mplex olim dbi federit.

At fimul affis

lnv

Miícueris elixa, fimul conchylia turdis :

Vadid

Dulcia fe in bilem vertent 3 ftomiachóque tumultum

LT

Lenta feret pituita. / Vides, ut pallidus omnis,

Tadià

lnegr

Urrum. Gallopium , an Ávi-

& hofpitibus ; qui , f quid in

dienum ?

ietog

lautitiis ejufmodi menfarum ;

Hác , d?*c. Proverbium hoc in

atque apparatu , Àfervulis pecca-

—

Wuenag

eos cadit, qui fufpenfo funt ani-

retur, praviter in eos faviret.

&lum

mo , duplici periculo urgentur,

Sinplex. , &*c, Nepligens , fu-

ferut

quó fevertant, incerti : & lupi

pinus & ignavus , fordidus; qui

7

voracitas , Gallonio gulofo; for-

|

i

aquam , aut mifcendam . vino,

"f)! ll

dascanis, Avidieno ,nomänque'aut affundendam manibus, non

ipfum bellé convenit.

puram aut limpidam , ut fit , fed

id

eo

Sebat.

Muuduserit.Cenfeo ut fapienstunctam ,. & piiguem p

iy

Vs

mundo, & medio quodam, inter

Valeas. Hoc.affert commo-

Vij

Íordidum fumptuosümque , uta-Idum, ut ben? valeas.

f'ï!tra,

turviéctu ; itautin neutram par-

Nam varie, d?'c. Facile fiet; ut

h

xrim!

tem cultus, ideít, vitz rationis|credas varios cibos homini no-

lins

& vi&us fit mifer , id eft , im-|cere, fi memineris , quàmtibi

modicus , iniquus ; in neutro jaliquando facilt federit, id eft, in

e Ililm

ftomacho ben? concocta & com-

extremorurm peccet.

jj

Hic.. Sapiens.

pofita fuerit una quadam efea,

bt

1

5

»lex, & uniusmodi.

Didir, de*c. Dividit. Dum fer-|eáque fim

C

vismunera, officia , quid agere

Affis. "Voftis carnibus.

Elixa. Coctas carnes.

Saf;

quisque debeat , diftribuit ; non

erit fevus in exigendis illis mu-

Conchylia. Oftrea , psíetós

Rfäm'ï:

m

niis. Ajunt Albucium fuiffe ho-

Bilem. Pilis eft humor ficeue

iuinem anxié & infanà accura-

& calidus ; pituita, humor fri-

Wa»lïi

tum . i accipiendis convivis gidus & humidus ; unde inter fe

Y

Dros

- SATYRARUM LIB, Hl

347 ,

Cen defurga

tdubia ? Quin corpus onuftum -

pl

Hetternis vitils animum puoque pregravat und ;

ztli zagf!.

Atque alfipit humo diviax particulam aurz,

LqUe

Alter, ubi di&o cítiüs curata foporig

htris

Membra dedit, vegetus pra*fcript-a ad munia furgit.

Hic tamen ad melius poterit tranícurrere quondam :

!

D

&m

Sive diem feftum r.diens advexerit anpus ;

( magnüm

Seu recieare volet tenuatum corpus ; übique

fecim

Accedent anni, & tra&tari mollius atas

2

Imbecilla volet,

Tibi quiduam accedet ad iftam,

Quam puer & validus przfumis mollitiem , fea

]

Dura viletudo inciderit, feu tarda fenectus?

Rancidum aprum antiqui laudabant : non quia nafus

u'ï*.uktlm

lilis nullus erat ; fed, credo , hac mente, quód hofpes

1f

Tardiüs adveniens, vitiatum commodiüs, quám

P

Integrum edax dominus confumeret, Hos utinam inter

Heroas natum tellus me prima tuliffet !

n

pugnant, & tumultum , id eft,

Ad snelius , do*. Àd lautio-

bellum inteftinum ftomacho à£.|rem vi&tum.

Erit ubi vefcatur

ferunt.

benigniüs.

Cena defurgat.Surga de coena. :

Tenuatum.Labore defatigatuma

Dubie.Ubi convivz dubitant,

Ubique, &&c. Etubi , & quan-

i

quas guftent ac fümant potiffi-| do fenex erit.

j 0U

mm dapes;ita multz, & variz

Prefumis. Ànte opportunum

i 9

fant.

&idoneum tempus fumis.'

Firiis. Crapula pridiana.

Raucidum , dc. Commendat

ZAure. Id eft , partem divini

ïfmgalitatem, ab exemplo ma-

fpiritus, & ipfius Numinis por-

jorum.

tionem , ut purabant.

|

Laudabaut. Utindicium fru-

Alier, Qui parcus & frugalis galitatis : quia id erat fi

fs

eft.

e

aprum fepitis menfe appofitum

Dicto citits. Exiguo tempore,

fuiffe , Gebfruftatim , diüque

obiter, & quafiahud agendo.

comefum.

Curata, Ciborefe&a

Hac mente,

Rati.effe hone-

Soperi dedir , d*c. Somno re-

ftius illum , quamvis putentem

ereavi. Ubi fe, poft brevem

& feriefum, ab bofpite confimi,

& modicum cibum , le&ulo de-

Iquàmintegrum Grecentem ab

f

þu'f"f

dit ; ex illo vegetus & alacer ad

Domino..

ll

prafcriptas fibi ab officio, & ne-

yf i

l

Tellus prima.Pro aniiqua Gtá-

gotüs fuis, functiones furgit,

te ponitur,

nr

Dae

3

Q. HORATII FLACCI

hori

1 Das aliquid famz, quz carmine gratior aurem

a

? Grandes rhombi ,. patinzque;

(uim

Occupf£t hüumanam

Giande ferunt unà cum damno dedecus,

Adde

um

jNon e

lratum patruum, vicinos ; te tibi iniquum,

Quidy

E: früftra mortis cupidum, cüm deerit egenti

ii

JEs, laquei pretium. — Jure, inquit; Thrafius iftis

N

x

urgatur verbis ; Ego vectigalia magna,

Vi

Vi

Divitáf(que habeo tribus amplas Regibus, Ergo

"

L

h

Quod fuperat, non eft melius quo in(umere poffis?

!

Ti Q

Cur eget indignus quifquam te divite ? Quare

äo

lo

"'Templa ruunt antiqua Deum, cur improbe charg

Non aliquid patriz tante emetiris acervo ?

M

i

Uai nitnirüm re&é tibi femper erunt res?

TWaxom

O magnus poftbac inimicis rifus ! uterne .

It

il

Ad cafus dubios fidet fibi certiàs ? Hic, qui

b Áin

Pluribus affuerit mentem, corpüfque fuperbum 5

hr

An qui contentus parvo ; metucníque futuri,.

A

Aità,

ln pace, ut fapiens, aptárit idonea bello:

e

*

Accäj

Quo magis his credas

puer hunc ego parvus Ofellum

Vinbr

Das aliquid fame? Quód fivs| — Emetiris. Ex acervometiris ,

dvil

fame tuz cura tanpit ; quz omni decutis , feponis.

giprenfb

Pofibac.Cüm tibi res evenient

cantilená,& hormonià gratior,

Tue mon

ad hominum aures accidit.

adverfe ; tunc rifum przbebis.

Pm» fi

agnum i nimicis.

Iniquum.Difplicentem,&odio- m

r YT

fum.

Üzerue ? Uter tandem? Legi-

"

Quo emas la-itur etiam, zert.

&£1H.

ïc-ïeba

Id Y

Laquei pretium.

queum, ut te, confumptis opi-

Fidet, &c. Perfugium in rebus

bus, defperantem, & erumno- affiicis & :

miferis certius & pa-

ratius habebit ; confidet fe for-

D*

Ífum fufpendas.

g. Y

Thrafras. Aliquis lautus ,

&ltunz cafibus dubiis non everten-

Titen

dum.

Juxufdeditus , idemque pauper.

M*m

Surgatur.. A te

bjurgatur ;

Is qui , &c. Is qui lauté fem-

t At

4

*

Gaverit, an qui parce

—

n

s verbis reprehenditur , non| per fe tra

ego,

& du

riter , profpiciens egefta.

r G

Quod tibi fü-'rem venturam ; & in earn opes

Quod fuperaz.

Opa

perfluum eít , illud meliüàs non

-efervans, ut dux belli peritus

lt

in pace providet iis rebus , qui-

potes infümere?

Tif i

^ Fger. Eft pauper.

büs opus eft in bello ?

d'"'dgere,

: dudignus.Qui metetur non ege-

Quó magis, &c, Videtur haéte-

inuslocutus fuiffe Ofellus : jam

um

£o, qui diviuis eft dignus.

e

—

SATYRARUM LIB. 1I,

349

n

Íntegris opibus novi non latiàs ufum,

dinzq

Quàm nunc acciíis,

Videas metato Ín agello

Adàt

Cum pecore, & gnatis ,. fortem mercede colonum,

)

& Non egoj'narrantem ,stemeré edi luce profefta

i

Quídquam, prater olus , fumofz cum pede pernz,

fs l

Ac mihi cum longum poft tempus venerat *hofpes,

ive operum vacuo gratus conviva per imbres

bm

Vicinus, bené eratonon pi(t'ibus utbe pcdtis)

u Mm

Sed pullo, atjue hedo : tum penflis uva fecundas

Et aux ornabat menfas, cum duplíice ficu.

Ua

dhit

Poft hoc ludus erat culpá potare magiftra.

Horatius illi adftipulatur, ejüs-

Penfülis uva. Uvapaffa , & fic-

que axiomata confirmat.

cata.

« v

de"c

i-

6

Lati 215'-,

. Largiüssmon vixi

Secundas menfas.In quibus bel-

n

fe fümptuofiüs, cüm erat florente

laria & fructus. apponebantur.

ts

fortunà & in ampla re , quàm

Vide Oden. 4. lib. 4.

nunc in accifa, tenui, & per-

W

dita.

Duplice frru. Magna , fic Vir-

gil. 3. Geor. Duples agitur. per

Accifis. Imminutis. -Ejus agri

lumbos fpina , id eft , lata, in-

YU OH

jj

Uinbreno, veterano militi , poft

gens.

Vel, duplex ficus , eft

( 81

civile bellum , & pugnam Phi-

uorumgenerumprecox & fe-

lippenfem, attributi fuevant; eóf-

rotina ; vel, alba, & niera.

iT

que non jam ut dominus pro-

Poft boc, é»'c. Poft illas epulas

iij

prios, fed ut colonus & condu-

apreftes , & inemptas , non alius

Cor, mercede ranquam alienos

1

|

nobis ludus magis arridebat ,

[xae"l L

!l

colebat: fortis tamen , & in mala

quàm potitare , eilege , ut , qui

fortuna vir bonus, ac fibi con-

ftans.

quid inter ludendum peccaret,

is vinitcyathum haurire cepere-

Videas. Quilibet videre & au-

2

u

tur; &fuam in ludendo culpam

,m»le

dire poteft ita dicentem & nar-

quafi magiftram vini , quà bibe-

rantem :non ego temere , G.

rejuberetur, haberet. Solebant

Snm,me

Metato. Dimenfo in certa juge-

Romani;ciim potarent , aliquem

1a, ut militibus affignaretur.

qll!

bibendi arbitrtm, & ma giftrum

meré: Facilà , paffim , fine

convivii, feu Regem , ut voca-

certa & gravi caufa.

bant, conftituere, qui praferi-

Operum vacuo.' Vacanti ab la-

beret , quot quisque cyathos ,

bore ; & opere ruftico.

ä

Dené erar.. Genio videbat in-i

quo tempore , ( pacto bibe-

',JQH

ret. Ita'inhoc Iudo Ofzlli culpa

dulgere. Abund3 mihi erat ad

eujusque e

veluti magiftra

eonvivium pullus, &c.

vini, quz quoties Biberetur ,

x

edi-

)!eli

j

3$9.

Q. HORATII FLACCI

Ac venerata Ceres , ut culmo furgeret. altj

Explicuit vino contra&z feria frontis,

Saviat , aijue novos moveat Fortuna tumultus,

Mu

Quantüm híc imminuet? Quantéaut ego parcitfus aut vos$ a

O pueri nituiflis ! ut huc novus incolavenit ?

miuf

[

Nam propsiz telluris herum natura , neque illum,

Nec me, nec quemquam

ftatuit.

Nos expulit illez

?

Illlum aut.nequities , aut

m infci

tía juris;

l firi

Poftremo expellet certé vivacior hzres,

S

Mvl

Nunc ager Umbreni fub nomine, nuper Ofelli

gl

Di&us, erit nulli proprius ; fed cedet in ufum

Nunc mihi, nunc alii.

Quocirca vivire fortes:

m

Forriáque adveris opponite pectora rebus,

ch]ïjq

Cl

edicegeL

Legunt alii, cuppa

Quanioautego , &c. Sncen-

ha

j

'à.: eft autem cüppa , vas

tiaeft, &cordo: ut; id . ;

vinar

in 5 eritque hec fenten-

poftquam in hunc agrum iniles

Sf( *l

tia

nullum alium potandi ma-

venit , (Umbrenium intelligit)

db

iftrum & arbitrum, quàmip-[|quantó parciüs , an ideó ma-

qu;-[ P,(

;

um f

am cuppam, adhibere, ideft,|ligniüs, Ó fervi ! Ó liberi mei !

bibere, quantüm cuidue vide-jfüiftis nutriti , & veftiti ? Neu-

Mlim.

Horari

retur , quantüum ipfe cyathus fer- |tiquam cert?.

ret, hic nobis ludus era*.

Niruiflis. Pingues & nitidi,

May

Venerata. Culta & togata :ut|lauti fuiftis.

Qs

culmos grandiores tolleret, mef—l

Nam propria, d?c.RecCato:

us

fem opimam largiretur.

Commnorandi nobis. diverforium.

'»f»nicep

q

Explicuir, dec. Senfus eft;plenilnen babitandi locum niavura d dit,

fpe boná meílis uberioris, quam|Propriam igitur tellurem vocat;

"o

nobis venerata Ceres facere vide- |cujus fit dominus quispiam , quz

"horny

&

batur,largiüs nos invirabamqs;& fua fit.

Ninigi

curas ac negotia feria, quue fron-

Nequities. Luxuria , profufi

QUE

:iemcontrahumt, difcutiebamus

fumptus.

qui

vino ; animos exhilarabamus.

Fivacior: Digtiüs viven$,

en.

Nunc ager , d. lle ager, qui

Wsf

Hinc, d. Ex;his anguftis

[

opibus, ex bac recla, quid mihi

nonitapridem ager Ofelli dice-

CEIS

poterit auferre , qui parvo con-

batur, qui nunc füb Umbreni

"t

tentus fum ?

nomine dicitur, &c.

?lähäüï (

: u

A

x* o

!Wl!(rh

*

SA-

m 9.

SATYRARUM LIB. II

351

SATYRA

LT.

7

Ieducitur Damafppus quidam , philofophus Stoieus , H«

ls a

ratium inertiaaccu[ans ; ac datá occa[ione paradaxum

]lum,

ind Stoscorum explicattr $- Omnes propé

:]

homines infanire,

it ilel

m

ch r

E

tó (cfigis, ut toto pon quater anno,,. ,.

JMembtanam poícas , (cxiproruxng.uæcjuer.cte'xen"s,

fe

"

lracusjribi - qvód vini fomníque benignus

m

Nil éignum fermoüe canas.

Quid fiet ? Ab ipfis

(

Saturnalibus huc fugifti, o

brius/ ergo

Dic"alí

quid dignum promilis : incipe, Nil'eft;

"

X*

Sanigle

Culpantur £rattta cafami/, imiher.i;üþ,lsqïuc' latbc,:,rag:) :

?

w ib

4

ag

Sic varo fcribis. Ita in compo-

rens » quód eüni in urbe dege-

nendis verfibus neplipens es , in-

V :

res, ub vino & fomno largiüs

a

99 Ti

quit Horatio Damafippus, qui

indulgebas, nihil fcriberes di-

eum fiigitur conveniffe in vil-

gnum, quàd in publicam lucem

lulam , quó fe per Saturnalia

ederetur.

vdi

Horatius receperat.

Quid frer. Qïorfüm evadet

- Membranam, Chartam , papy- |ifta tua focordi

a?

"

rum.

Proprié tamen fiebat pa-

Sarurnalibus. Saturnalia, Sa-

!)

pyrus ex intimo & tenuiffimo

turnifefta, Decembri menfe ce-

12

cortice papyri. fruticis /Egyptia-

lebrantur : in iis genium cura-

p

ci; membrana veró $ pelle de-

bant.

fpirtf [.3

tracta membris animantium. In

Huc. Rus.

rem Yodi

ea porró membrana deferibebant

;ispiam D 4";

Fugifti. Utin otio & fobrius

Romani , quod fervatum vel-

feriberés , te ab urbe (in qua

nid» ?FUF*

lent, aüteditum in vulgus : ai

omnia perfonabant Gracantium

fi quid parum accuraté fcript;-

clamoribus) proripuifti,

tarent , utebantur palympfeftis,

Nileff. Subaudi, excu(ationis

g ov

J

id eft, tabulisligneis, ceráob-

tibi; poteff etíam hzceffe Ho-

Jl

ductis, inquibus deleri, quod

ratiirefponfio: nihil eft mihi ,

4;

er

fcriptum erat, facilé poffet , com-

jbl

quod fcribam , nihil in mentem

planatá cer.

venit : fruflrà meos calamos ac-

X

Rerexens, Delens , commu-

cufo , & immeritum tundo pa-

tans.

rietem ; nihil extando.

Irstussibi, Agrt te ipfumfe-

Culpautur , ie. " Fruftrà cala-

Inos

——

a

3?2,,

Q. HORATII FLACCI -

u

M

1 bet

lratüs natus paries Dis, atque Poétis,

Al medi

.Átqui vultus erat mu

lta. & praclara minafitis,.

houdos

j 9À vacuum tepido cäläpifïe/t"ïvïllula tecto.

Quo v

^ Quorsim petrtinuit &ipärclïïïätona Menapdi

t92 ;

;

Qu

/

Eüpolin, Archilochum , " comites educere tántos ?

Cl

Juvidiam placare páras, virtute. relictà ?

Bor;

Contemnére, milet; Vitánda elt improba Syren,

Ctm ln

Defidia, aut quidquid vità meliore paráfti . !

lpte

Ponenduif, zquo animo, Di té; Damafippe, Dezque

Verum ob Confilium donent tonífore.

Sed unde

looti

li

mos accufas , & feris parietem.

Eupolis. Quifuerit, vide Sa-

Solebant Poéte noctu in tene-

.tyram 2. lib. 1.

Mi

Avrchilochum. De

ilo vide

[

hris elicubrare carmina : ob

eam rem habebant , ad fpon-

Oden 6. lib. 5.

m

11j

dam le&i , tabulam , vel pa-

Invidiam, do'c. . Àn paras fupe-

jtprop

rire invidiam , e0s , qui' tibi

rietem cerd obductum , in quo

1

verfus, fi qui tum fierent, exa- in ident mitigare. , nihil fcri-

i

A

[^

UT

rabant.

;bendo , laborem & literas relin-

Fl

Iratus , dv*c. Infelix. paries,&,quendo? Aberras totá vià ; con-

d

quafi adverfo fato extrüctus. .Si temnent illi te, qui priüs invi

tll r

extunderent Poéte meditando ;.debant, &c.

.

gebam.

ab iis. iratis vapulabat, & pu-| Sirem. Sirenes, mari

na monQ

ciCeba[u!.

nis feriebatur

paries , pluteus ,'flra , Virgines alate , non ut

DC

*

C

Q

c. Unde Perfius , de Po:ta:vulgó pinguntur , partim foemi-

p

xegligentiüs Ícriptitante , 4ec,nz; partim pifcesin Mari Tyr-

Tone

aph

gluieum cedit , dec.

rheno pretereuntes nautas in

Ül

fcopulos pertrahebant cantüs

Atqui , ézc. 'Tamen mira que-

N fällüial

damte fcripturum promittebas.

füavitate.

T

AMinari interdum eít promit-

—

Quidquid, e'c. Fama, quam bo-

"»t*äm) j

tere.

nisartibus & ftudiis coll

egifh'.

NU

l

Facuum. Otiofum.

Ferum. Sapiens, aquum.

[ lRu;—

Srpare, dz'c. Congerere ibros

Tonfore. Quilongam iftam &

TA

Platonis & Menandri. Plato fuit

philofophicam . barbam radat.

(f

Athenienfis Philofophus, ob fs-

Scilicet barbarus eratifte Dama-

T.

V1-

|. J

pientiam & eloquentiam Di

fippus, ut Philofopbi tum feré

T

j "ibinte

ius appellatus. Menander Poéta

omnes; G

V

prater barbam nihil

habebat: homo tamen

comicus Grzcus ,

vixit anno

philofophi

f 4

L

; fed malé

Hu]llo

U. C. 461r. Hujus pleráfque; Komanus ac Senator

ü

Im

fabulas T'erentius vertit in Lati-i curiofus &t emax ; de.quo Cicero

t

num fermonem.

epift. 23. lib. 7 & aliàs,

7

m(g& qb

p

SATYRARUM LIBDER..If.

37$

-

Tam benà me nófti 2 Poftquam omnis res

»

mea janum

l

Ad medium £a

&a eit,

aMena neotía curo,

Excuflus propriis : olim nam quarere amabam

5

Quo ,vefer ille pedes lavifet Sityphus are;

antöls ]

Qui fculptum iofabre , quid. füfum duriüs effet,

Callidus huic'figdo porebam millia centum :

SyIrcn;

Hortos , egregiafque (äonms mercatier unus.

*

Cum lucto tióram "

*

ünde frequeptia Mercuriale

( Dezdt

Impofuéte mibi cognowmen compita/ Novi .

X

inde

Et morbi mirer puigatum te illius.

Aiqui —

Emovit veterem miié novus , ut (ul;*t,;in cor

jt, vie

dO.

J

P(y?qy?am 3

CL

Refpondet Da-

Ponebam, doc. Tlla eftimabans

R ib j

snalippus : ex quo fortunarum

centuin millibus feftertiám: quae

omnium jacturam feci; cüin ne-

fumma conficit decem millia li-

gotia propria jam habeam nulla,

brarum.

curo aliena,

Unde , d»c. Ideó compita fre-

| k

Jamum ad medium.. Jani tem-

quentia, ideft, mercatores, qui

ploadjunáa via. Janus vocaba-

folent . in' cómpita frequerites

tur, ibi foeneratores , árgenta-

convenire, mihi cognomen M« r-

rii, lautioréfque mercatores de-

4

i

icurialis, id eft, à Mercurio di-

gebant.

E

H

$ vielpars prima

ilecti,impofüerunt. Preeft Mer-

mati

dicebatur primüs Janus, media,

curius lucro & mercaturz.

IZ )

medius Janus.

Morbipurgatutm. Gracalocu-

Pzpnm

Jra&aefi. Ducitur à naufra-

tio :morbo reiíto purpatum,

l

n Ma

gio metaphora.

üte

4tqui, é&*c. Loquitur Dama-

s nai

Olim.,ic. Cüm floreret mea

fippus: veteri morbo expulfo no-

b

a

n v

res familiaris , veteres flatuas,

vus fucceflit, olim res meas A

&antiqua pocula, curiosé qua-

nunc alienas curo.

(

QT

rebam, &c.

Iu cor,doc. Sic aliquando mor-

Que

Si(yphbur. /Eolifilius , Corin-

bus lateris , & capitis, folet in

Dj

pl

thi Rex; homo mir? aftutus,

*

ftomachum. trajici & traduci

»

on

(rai

ZEve. Vafe xreo.

1]

1c aliquis , lethargo laborans ;

y d

17/]'22/17?. Iofüit, impolite.

jnutato morbo ,

fit interdum

Pufum durius.. Conflatum in-

TA

phreneticus , & pugilis inffar

n

eleganter & afperé. Contra, fp;-

urget medicum, 1d eft, vexet,

j0p

j

4l

rautia wolius eva , laudantur à

puügnis contundit.

Lethargus

L

Virgilio, 6. /Eneid. -

eft morbus , qui veternom &

(

ï

H

Huic figuo. Statuz alicui ; ce--Momnum peni irexpugnabilem

Qu [

tam pecuniz fummam . pro in-|afferre 4olet.

Oritür ex pituita

J

eerta & qualibet nominat.

frigidiore ,rabundante in cere-

(;»

u

/

M

,

bro :

|

334 :

/;/ Q. HORATII FLACCI

4

Traje&o lateris miferi , capitísque dolore :

] ml

um

Ut lethargicus hic cüm fit pügil ; & medicum urget;23

Dum ne quid fimile huic, efto , ut lubet, O bone ! nete

Áutamal

Fruftrere : infamis & tu, ftuliique propé omnes,

P Pj

Si quid Stertinius veri crepat $ unde ego míra

P

Migant

Deícripfi docilis przcepta hzc , tempore

dano k

quo ml

-—

Solatus juffit. fapientem paícere barbam,

Mgn:

À

AtQue à Fabricio non tríftem ponte revertl.

Til

Nam malé re geftà cüm vellem mittere operto

hi, f

Me capite in flumen 5 dexter ftetit ; & ;, Cave faxis

(ltdt fhü

Tc quidquam indignum : pudor, iriqdit, tc malus'u.rget,

NTTS

Infanos qui inter vereare infanus haberi,

filig n

Primum nam inquiram quid fit furere: hoc

f erit'in te,

!u

Solo , nil verbi , pereas quin fortiter, addam.

ln

t

bro:phrenefis veró , ex calidiore cipitarevolebam. Ponsilleà Fa-

bile.

bricio flruc&usfüit, & infulam

lie,

Mi fof

Dum ne quid, d*c, Refpondet |Tiberinam jungit, ab ea parte,

Horatius. Eftoutlibet, labora|quz meridiem , & montem Tar-

NOD n

quo libuerit morbo , quácum- pejum refpicit : ab altera veró

Qum

quelibuerit tibi phrenefi & in-|parte , que Janiculum fpectat

fivity:

íanid ; modà ne quid tibiaccidat|& campum Martium , eft Pons

(WA

fimile huic phrenetico;& pugnos |Coeftius. Pontem Fabricium vo-

à nobis tuos abftineas.

Dopup

cant nunc Itali; Quasuov capi-

&t

b

O £one , d?c. O amice! inquit|rum ; Cocftium

vero , Ponrem

|

|

At j

ii

n

Damafippus , rides , & phre-

$. Bavtbolomai.

SOE

Amiffis fortu-

Bu

iV

nefiam infaniámque mihi obji-

Malé ve geftá

h ddi

Cis, &c.

nis : mercaturá

non fucceden-

KOR U

Fruflvere. Decipias.

te

i

)

1 iSmï(a

Qmnes. Subaudi;funt, Vei, in-

.Operto. Involuto.In luctu ca-

lcnm

faniunt : ajebant enim Stoici, |put velabant , maximé fi morien-

ïMP1 u

ftultos omhes , id eft , aliquá |di confilium cepiffent ; qnafi vi-

QU

vitiosá cupiditate implicatos ,|tam & lucem perofi.

Wüia

infanire,

Dexter.. Aufpicatus, felix.

j Upta

Srertinius,

Stoicus Philofo-

Pudor tnalus. Vitiofus pudor

| Qubyy

j

ob rem mal? geftam te angit.

m

phus..

litil

Crepat. Edicit, loquitur.

Nil verbi , drc. Non te pluri-

|. l

Unde. Ex quo Stertinio.

bus verbis deterrebo , ne for-

I

- Paftere barbam, Suafit mihi, titer mortem oppetas. Ea omnia,

[mu

Philofophus ut effem.

!

iquz fequuntur , ufque ad ver-

q 5";13!«

fum : Ouone male , Stertinius

Nii

Tabricio pone. Ugde me prz-

!

ceum

m

SATYRARUM LIB, II.

357

Quem mala ftultitia, & quacunque infcidia veri

It

Cacum agit, infanum Chryfippi Porticus , & grex,

bont n

AÁutumat, Heazc populos, hac megnos formula Reges

?mu)

Excep:o fapiente, tener.

Nunc accipe, quare

[2

Deüipiant omnes, zqué ac tu, qui tibi pomen

Infano pofuére.

0 me» |

Velut fylvis, ubi paffim.

Palantes error certo de tramite pellit,

Illefiniftrorfum , hic dextrorfum abit : unus utrique

f

Ertor , fed variis illudit partibus; - Hoc te

vt lii

Crede modo infanum , nihilo : ut fapientior ille,

:a!qsgrge'»

Qui te deridet , caudam trahat.

Eft genus unum

Stultitiz nibilum metuenda timentis : ut ignes,

vt

Ut rupes, fluviófque in campo obftare queratur,

a.

Alterum & huic varium , & nihilo fapientiüs, ignes

Per medios, fluviósque ruentis. — Clamet amica

m

Mater, honefta foror, cum cognatis, pater, uxor,

T lia

Hic foffa eft ingens, híc rupes maxima : ferva;

É abü?&ïm

Non magis audierit , quàm Fufius ebrius olim,-

o

ia*

cum Damafippo locutus olim,te fit fapientior , qui te ridet ,

g

pngitur.

|&milíque ac tu ratione caudam

um

iim» M

Chzyfippi, dz'c. Stoici omnes, j trahat; id eft, infanizt , ridendus

j

quorum dux Chryfippus, Quialfit. Pueri cüm aliquem ridere

u w

ifti Philofophi difputare initio|volunt, ejus tergo: aliquid ap-

, I

folebant in ingenti porticu , ab|ponunt, inftar caudz , quó veluti

Graca voce, quz porticum figni- |pecus habeatur.

nifs *

ficat, di&i fünt Stoici.

Efb geuus , djc. Eft, inquit,

(

on hi

Hac formula , &c. Hoc axio-| unum genus ftultitie, eorum ,

maStoicefchole, & quafi Pra-|qui timent ea , qux non metuen-

J

Ti

j

torium edictum , nempe, Omnes|da fünt , qui videre fibiubique

1

improbos infanires populum Re-

ignes videntur, & rupes. Alte-

t Qp

gésque ipfos comprehendit.For-

rumhuicvarium; id eft, abillo

mula proprié fignificat ,. con-

!

diverfum , eorum eft, qui non

j

i"

cepta quzdam verba juris, ex

(iment ea, que jure funt me-

quibus lites, & actiones infti-

tuenda, quiultró in ignespre-

A['D

tuuntur.

jte

ol

N

cipitant fe fe , &c:

n D

i

Palauies, Vagantes.

- Serva. Cave , fervate.

n v

Certo. Rec&o.

0

Unus, d?*c. Errant ambo , licàt

^ Fufius, djc. A&or quidam , qui

;anmu'

cüm Ilione perfonam ageret ,

diverfis partibus, & itineribus.

eámque imitaretur dormientem,

Ple 4

Nibilo ut, dec. Adeó ut nihilo

SternH

d

ita ut , ad vocem Polydori ,

g^

Z2

ipfam

|

]

Q. HORATII FLACCI

3

?

TT

Cum I

liomam edormit Catienis mille ducemtis

l2

Mbf t

Mater te appello, clamantibus. Huic ego vulpuna

Errori. (imilem cun&um infanire docebo,

Aipit

Iofanit veteres ftatuss Damafippus emendo:

r

m tp

^

Mi

Ínteger/eft mentis Damafippi creditor? Eft: /^" ^

Altren

Accipe, quod nunquam reddas mihi , fi tibi dic

m

./

hum

Tune infanus erís, fi acceperis? An magis excors

Reje&a przda, quam prafens Mcfcqtius fe

i?

£

:l .[.7:';1, 4**'(

j ld

ipfam inclamantis , deberet ex-

mültó.provecior, tum ; quàd |

(; t

apud ipfam , non fecüs atque

pergifci , adeó praclaré ; & veré

trsiq

dormivit, quód effet ebrius, vt

ipfius filius, educaretur.

hia

excitari 6 fomno nunquam po-

Huicego ,dec. Ego docebo,:

i qn

tuerit , quamvis Catienus , qui

& demonftrabo vulgum omnem ,

Lirmome

Polydorum ajebat, iítas voces:

infanire, & errare errorem , huie

Vif

Mater te appello, tantà voce di-

errori fimilem, id eft, errere h

1j

ceret , quantá mille ducenti hc-|fimili laborare : ficdicimus, 2

0» |is

EL2

mines fimul clamantes dicere|/ere dolerem alwerius , gaudium

risinaïg

otuifferit.

gaudere.

tsbl

Iliouam. Exat Ihlona , maxi-

luregev ; dv*e. Anfanuseftis, |

! alers

j

ma filiarum Priami , uxor Po-'qui tibi ementi credit, id eft,

Tisperi

|

lymneftoris , Thracie Regis ,jqui fuam mercem, ftatuam ve-

Ydisfo

cui Priamus Polydorum filium|terem illam , dat tibi pecu-

alendum. clàm, ut amico Regi|niam promittenti , quam

n n?&

1

H

Often-

SUS IT

& affini, tradiderat; initio bellilnunquam daturus fis

L]

&l

'Trojani ,

Martis communis|dit creditores infanire, qui de: ,

m

aleam., veritus. At hunc Po-|bitoribus perfidis temeré cre: '

m

lymneftor, auri quod à Pria-|da

nt.

J

me l;

i

ro acceperat , ut Polydorum

Eflo, éc. Finge hoc à

j

educaret , ac.celaret , amore|tibi dici ; accipe ; quod nunquam

Mhrel

taptus , obtruncavit. "Tragoe-|mihi reddas ; certé non eris tu !

Man

diam , llione nomine inferip-|infanus, illudfiaccipias ; effes |

;,.

At

taim , ediderat Artius , aut|autem profectó, fi 1d recufares,

*

i

Pacuvius

5

& in ea Polydori|& lucrum rejiceres , quod tibi | .

umbram

faciebat

A

fercurius : .ego

m

DN

exiftentem |propitius offert IV

j Mür,

db Inferis, & per quietem Ilio-|potiüs infanirem , qui fic da-

nz forori fuge fefiftentem , mo-|rem tibh

Idém faciunt omnes |

£

h,n(

nentémque de illata fibi nece,|feré creditores : dant debitori-

K

ac-rogantem , ut faum cadaver|bus, quod nunquam ab iis red- .

Eu

Matrem autem illam|datur: unde multà funt illis in-

Wun]

fepeliret,

vocat, tum ., quód . effet ztate| (aniores.

i

Scri- 1

L

"SATYRARUM LIP, II.

$*

'Scribcþ decem à

*

^

Nerio : non eft fatis ; adde Cícute

ldlg ]

Nodofi tabulas centum ; mille adde catenas:

» vuïgm

Effugiet tamen hac fceleratus vincula Proteus,

Cüm rapios in jus.malis ridentem alienis ;

Fiet aper, médó avis, modó faxum, & cüm volet, atbor,

D

D

[

Si malé rem gerere, infani eft

contra , bené fani :

j d

xcon —

ï

)

?utidius multó ccrcb:umx efc, mihi crede , Perilli

D

( Scribe , dg-'c Oftendit däbito- in hac Latina locutione, eftlo-

res non reddere pecuniam ipfis|cus , ubi jus redditur

jura

fiüff ; quä!

datam, atque adeó infanire cre-

funt ipfeleges , &c. Si malà

feois ati?

ditores, à quibus eam accipiunt.

(f

diceretur, ambulare in jura , pre

Da feftertia decem alicui fump-

ambulare in jus.

Hanc vocem ,.

E;l() dod)

taà Nerio argentario, cujus in ta-

aliemus ,' eodem fenfu Valerius

ïgum [

bulis nomen tuum, & nomen

Flaceus ufurpavit in hoc verfu

ertoretts

gebitoris fcribas,

Erranré[fque gene at

que alie-

j dem

Non eft fatis, de*c.Non fufficiat| vo gaudia eultu, id

eft , gau-

:df[imü:'»- p

fcribere nomen tuum , & debito-

dia in trifti vultu & invito :

lll g.'ïfl!fm

ris in argentarii tabulis ; adde, ut

eodem Homerus, lib, 2o. Odyf.

«es tibi fit rutior , tabulas Cicutze,

ubi procos ridere ait malis alie-

nf

alterius argentarii, feu fcenerato-

nis , cüm eorum oculi effent

reit du

ris peritifimi, qui mille modis &|pleni lachry

, ln v

marum, & animus

nodisfolet debitores conftringe-|lu&u. Plato in Sym

p-àait, quod

r d gt

«e, neelabantur : facut debitor

cuique bonum . eft

» proprium

tuus fcribat in illius Cicutze li-

, qu'

It

appellari, &fuum; alienum veró,

f

bris & tabulis hoc idem debitum

quod malum.

e qll'-

& nomen:adde vincula omnium

Simale, Js'c.xPergit oftendere

mes U

legum & formulas juris : tamen

ereditores, ftultiores effe debi.

idemille debitor, inftar Protei

pecir

toribus. Nam, inquit , fiftultus

cujufdam effugiettibi, debitum

eít , qui rem domefticam malé

ánmqi

non reddet.

adminiftrat , qui fuá infeitiá &

fon erf*ï

- Malis, ée*c.Malis, five maxillis

negligentià rem perdit ; contra

WS

alienis ridere, eftintempeftiv?

Q1

veró, fi fapit ille, qui rem facit;

& nequiter ridere. AJjerus, fepé

certé multó infanior eft Peril-

g

prointempeftivo & abíurdo po-

cift

nitur.

Sic dicitur , »culis alienis

lus, ereditor tuus, qui vendit

tibi flatuas , hortos , &c. & qui

a[picere, pro , iniquis & invidis.

jubette fcribere, dictat tibi ut

dojttll

Mendosé legitur in quibufdam

fcribas, inargentarii tabulis, te

t &

codicibus, cirmm vapies in jura:non

abusme

enim Latiné dicitur, r

[/;

accepiffe fümmam , quam tu

Ji

j J

ere ali-imunquam | poffis expungere, &

[ ii

quem in jura, fed, in jus.

j

us enim|folvere , refcribendo, in iifdem

([^

3

fa-

f;

r

358

Q. HORATII FLACCI

Didantis ; qguod tu nunquam refcribere poffis,

duit,

Audire, atque togam jubee componere, Quifquis

À ab

Ambitione mala ,. aut argenti pallet amore,

biit , e

Quifquis luxuria; tri&ivc'(qpc:(ïitionc,

Dxedes

Aut alio mentis morbo calet ;^huc propiüs me,

Puperit

Dum doceo infaunire omnes y vosyordine adite.

Tose t

J

Danda eft ellébori mültà pars maxima avaris,

ll

Dl rike

Nefcio an Anticyram ráto fllis de(tinet omnem;

Jltur, f

Hatedes Staberi fummani íncidére fepulchro ;

Jl u

Ni fic teciffent, gladiatorum dare centum

Un tj

Damnati populo paria , atque epulum, arbitrio Arri,

l qiqui

Frumenti quantàm metit Afiica,

Sive ego pravé,

huj n

3

ET

tabulis , debitum à te fuiffe per-i

nefcio, an quidquid ufquam in

folutum ; eft, inquam, illemul-

ttdi Y

Anticyranafcitur ellebori ,. me-

hpm. ür

tó infanior quàm tu, qui mer-

ritó dandum fit avaris; anillo-

cem ejus accipis, & pecuniam

rum curands ftulütiz fufficiat.

N gt

promittis.

Probat hoc exemplo Staberii.

iqit v

Refcribere.Eft delere quod fcri-

Havedes.Staberius quidam;ava-

Mc i

ptumerat, Scripferat debitor in

rusinfignis , idémque ditiffimus;

lul

argentarii tabulis , fe debere cre-

juffit ab fuis hzredibus notari ;

ditori v. e. decem feftertia : ubi

tOndens,

&fcribi in marmore, quo ejus

ea folvebat , delebat id quod à fe

tumulus tegebatur , quam eo-

hi

fripreheud

fuerat fcriptum, in iisdem argen-

rum quísque fummam in hzre-

tarii tabulis.

ditate cernenda cepiffet : quó

de. a

Audire ,do?c. Stertinius hoc ,

i FVE".'erfcr

teftatum eífet pofíleris , quàm

Datry

quafi pro concione diceret , pro-|dives obiiffet.

nunciat.

M

a

Ni fic ; éc.. Cavit teftamento

4 diày

Togam componere. Scilicet de-fno , ut, nififummam illam fuo

^U

fluens topa , & foluta non decet. fepulchro fcriberent , damnarer-

lt

Y

modeftos, & atfentos auditores. |tur dare centum paria gladiato-

lt

Superflirione. Cultus eft falfüs, rum, &c.

P

, m

Utv

& füpervacaneus Numinis: pro

Paria. Par gladiatorum , duo

falfa religione fzp? ufurpatur.

"t Tày

gladiatores inter fe compofiti,

leru[e

Prop li5,i9'c. Adite me propiüs,

Arri.Alicdjus prodigi;& fum-

(

ut quofque appellabo.

|

[

pruofi hominis-, qui proinde

Al Sïef',

Danda eft , d*c. Avaros primà fumptum effet prolix? fa&urus.

infanire docet. Elleborum eftj Quamüm, de*c. Id eft , maxi-

duj

««««« ]

*

herba , quà infania purgatur :'mam vim frumenti, fubaudi,

nafcebatur in infula Gracie An- largiri populo.

L

q»if )

"n

ticyra optimum, / Sententia eft:

Sive ego , &'c. Iüducitur Sta-

be-

D )

x

.

:;

m

äAT?RARUM' LTE. If

3?9" :

Yf

Set re&& ,. hoc volui, ne fis patruus mihl, Credo

"

Hoc Sraberi prudentem animum vidiffe, Quidergo -

Slïulxh

Senfit , cüm fummam patrimoní infculpere faxo

Haredes voluit ? Quoad vixit, ctedidit ingens

[2

.

ut fi

Pauperiem vitium, & cavit nihil acrius

Àtt,

-

?

Forté minus locuples;ugo quadrante periret,

Ipfe videretur (ibi nequior." Omnis enim res, t^

nm:

Virtus , fama, decus, divina, humanäqüe'pdl'chri:ï

(

Ó

Divitiis patent : quas qui conftruxerit, ille

Clarus erit, fortis, Juftus, fapiens'etiam; & Rex,

itlo Atl

Et quidquid volet, . Hoc, veluti virtute paratum,

x

M

TAf

Speravit magnz laudi fore, — Quid (imile ifti

Grzcus Ariftippus ? Qui fervos projicere aurum

iigam

In media juffit Lybia, quia tardiüs irent

t ïfle

Proptet onus fegnes ? Uter eft infanior horum?

, ailó

Nil agit exemplum, litem quod lite refolvit,

Si quis emat citharas, emptas comportet ín unum. "

Nec ftudio citharz , nec Mufz deditus ulli;

u

beriusloquens , & teftamentum

Virtute. Frugalitate, parfimo-

jibus m

condens.

niá , fapientid.

ye, Q

Ne fit patruus mibi. Noli me

uod [imile , de*c, Subaudi ,.

, quno

reprehendere

zqui boni con-|fecit ? Aliud ftultitim proponit

n ht

füle. Patrui feré funt afperiores,| exemplum, inopum contemptu

*Phlre[ j qW

& feveriores in nepotes fuos:|parüm moderato.

ls qüïf*

unde patruus pro cenfore gravi,

Ariffippus, Socratis auditor ,

& objurgatore ponitur lic, utCyrene in Lybia natus.Cyrenem

yeftamet

fzp? aliàs.

porró Greci olim cendiderant.

milam?

) damta

Hoc yidi ?. Id eo. confilio fe- Erat igitur Arifhppus Afer pá-

ciffe. Nemp? quod poítea fub-

triá, Grecus origine.

j p

Jicit , timuiffe , ne pejor videre-

Uter, do'c,. Staberius , an Ári-

tur, fi pauper moreretur : fpeia-

ftippus? Certé Staberius videtur

n

It

at

vit magnz fibi laudi opes fore ,

infanior, avarus ,prodigo: aut

ut virtute paratas , & induftriá.

uterque zque difipit. At enim

(

r

Quid ergo, d&'c. Damafippus hec

non tibi.fatisfacit hoc exem-

gun

L

dicit, Stertinium interpellans.

plum

3

quia dubitari quoque

Mähns

Quoad vixit. Refpondet Ster-| de Ariftippi fapientia in eare

"

) max

tinius.

poteft : &litem, nodum , diffi-

; jibaodi

Uno quadrauze, Quadranseft|cultatem , non folvis ; immó au-

quarta parsaffis, unciz tres,

ges»

dum vis refellere , & coar-

níaniam $taberii, exem-

yiit 5,[2* i

Hovc. Divitern effe,

guere i

4

pio

ä

U.2« n

/

366

Q.-HORATII FLACCI

*

2

nautica vela,

$i Scalpra, & formas, non futor

*

(apett

Averfaus Mercauuris

,

delirus, & amens

iqid

Undique dicatur meritó.

Quid difcrepat llhs,

Ündiqt

ui nummos; amumque recondit, neícius u /

Tnclpia

Loxnpufs:s , metuénsque velut contingere facrum?

Julanun

-

Si quis ad mgeutcm frumenti femper acervum

Cin

Trcohni

Pmre&us vigilet cum longo fufte : neQve illiac

i

Audeac eí furiens dominus contmgere granum 5

*

-

Ác ponus foliis patcus vefcatür amaris

.

1

NP fttt

Si pofiris intàs Chil , veterísque Falerni

h r

Mille cadis , mhll eft ; tercentum millibuss acre

l ton

Potet acetum

? Age, fi & flramentis mcubet, unde -

Ia

Qoginta annos natus ; cui üragula vcüls

(ün,

Nf

Blattarum ac tineasum cpulæ, puuc!cat in arca ?

Na

Nimirüm ínfanus paucis videatur, eó quód , ;:

Maxima pars hominum morbo ja&atur. codcm.

Ht

Filius j aut etam hzc libertus ut ebibat bares.

H

Dis inimice fenex, cuftodis;. ne tibi defit?

?aupc

Quantulüm enim fummz curtabit quisque dierum,

POI

Ungere í1 caules oleo meliore , capü:que

Stramenii: Paleà.

dm

ploArifüppi, quifud& 1pfe in-

fanià, & fort? gnavmu 3. labo-

Uude octogiuta Septuaginta no-

[sI/i

o

ravit.Pen? eft, inquit Sterüinius :

vem ; quali, uno dempto de

aroramcutls alüs utar & clario-

()Crogmta.

fxlcU

nbus. Aoe , quem cenferes etfe

Srragula.Quz le le&o infternitur.

illum , qui muiwæ imperitus ,

Blartarum.Dlatiz,ac tinez, ver-

miculi funt, veftem arrodentes.

En

emeret utha* as, Cxc.

Scalgra. Gladioli fant futorii,

Hacydiec. 'Tot cados. Eft autem

[Nx,

ordo: 6fenex! Dísinimice, an

WE

qmbu« eorium fcinditur.

Formas. Ligneas formas, quas

cuftodis hzc, ut à prodigo tuo

M

filio, aut liberto , confumantur:

(

futores in calceos conficiendos

jnducunt ,

C

&i

ummittunt.

Eáqu

e id mente facis; quaiï me-

f& o

ne quid tibi defit ! ? Neali-

Ti0r

Compofitis. Colle&is.

tuas,

j

ti quando egeas: ? Sed quantulüm de

Ton

,Efwmu domiuus. Quamv is fit

Qu

acervi dominus.

|fumma totnummorum , de tot

!l

rerum COpld unmrm,et unuequls-

Tiear

Foliüis. L(.gumnu bus.

Quantuló eris paupe-

Aiten

Iuzus. lncella vinaria.

que Jles

— Nibil eff. Parum eft.

rior,fi oleo n*chore ungas cau les?

|

Vil

Acetum. Vappam , vinuracor-|. Capuz, dg*c.Curabant caput oleo

;t'

A

£

ruptuin.

edorato;five unguentis.

Qm

"R

Per-

p

W

Vv CSATYRARUMLIB. II.

261

"

Caperis impexa feedum pocrigine ? Quare;

Si quidvis fatis eft , perjuras , furripïs , aufers

i*(fli;,;'

Undíque ? Tun' fanus, populum fi cedere faxis

u

Incipias, fervófíque tuos, quos zte pararis? /

hcrum)

Infanum te ómnes pueii, cfamönrquc puelle.

Il

Cüm laqueo uxorem inrerimis. matrémque venend,

iliac

Incolumi capite es ?

Aotis,

Qnd *cnilmr ? Neque tu hoc facis

D

Nec ferto, ut. demens genetr

li..cem occidit Oreftes,

£

Àn tu reiis eum occisá inlanifie parentc,

T

Ác non anté malis dementem actum Furiis, «äuäm

:, undà

Inmmatris jugulo ferrum tepefecit acutum?

;

Quin, ex quo eft habitus malé tute mentis Oreftes,

A

Nil fané fecit, quod tu reprende:e pollis:

Non Pyladen ferro violate, aufüíve fotorem

l

*

um

Ele&ram

*

tantüm maledicit uttíque ,. vocando

UM

Hanc Furiam , hunc aliud , juffit quod fplendida bil

(

Pauper Opimius argc,ut:i'?o(ïti il.l,,n.vls,f & aui 4

d

Porrigine, Eít morbus qui- ris;'immö esdementior, quàm

dam eapitis., cüm inter pilos füerit Orefles , eo tempore ;

enaícuntur fquamule quadam ;:quo palàm habitus eft infanus :

) a'emäw J

quod impexis feré accidit : fur-,Tunc enim ille nihil profe&tó

fures appellant iftas fquamulas. |fecir reprehendéndum

Pyla-

$1 quid vis, de*c.^1 tibi e:«.igtlLïx]lEcL;n amicum ferro non lefit,

o

í

quidpiam fufficitad victum.

aut fororem ; inira verborum

JErepararis. Pecunia' emeris.

|

j

contumelias furor ille conftititz

jarmode

»

Uxereya , de?c. Ut ejus dotem at tu

» nec conjugi , nec matri

S.

i

hzreditate.

poflideas : matrem, ut iruaris?parci

. Aliud. Alio nomine, alio con-

Y

"

Quid enim , dgc.

Atenim ita|vicio

coniu

te

» quod ira függefhit.

ufabis , dicéfque te hec

Splendida. Flava bilis ; qu&

non facere Árgis, in Gracia ;ifu

lrorein.e»

X

xcitat ; cüm atra me-

nonutiferro, ut Oreftes,

&c. |lancholiam moveat.

Quafi hoe veró ad rem perti-

neat? Infanivit etiam Oreftes.

1

Pauper argenti. Qgi quamvis

aurum

argentum

eintus , id

äntequäm ferro ute retur, nempe

uitionis cu

9]

eft , domi , in arca pofitum

I

iditate a&us in in-

& recondituüm haberet

. ejus

faniam : infanis tu quoqu

€ ;,tamenerat

pauper, quia illo nom

27 h

-&):ülü veneno , 9xen ferre ute-lutebatur.

Z5

Väjm-

i

362

.'Q. HORATII FLACCI

Yi

J

i

tU$ ,

Qui Vejentanum feftis potare diebus

(ontie

Campana thtUS trülla P VaPPamqueprofeüïg, ,,.,,',

Quondam fethargo grandi eft 'oppreffus- * ut hares

Yon fl

1

Jam circüm loculos, & claves, letus ovanfque

fic ag

Gdelin

Curretet.

Hunc medicus multum celer, atque

Quodl

Qd

Excitat hoc pa&o : menfam poni jubet, atque.-

Effundi faccos nummorum;5 accedere plures

1 Hir [

Ad. numerandum.. Homínem fic erigit, Addit & illud,

V d

MÁ tua. cuítodis ,"äiiidusjam hzec auferet hates.

Dpnes q

LÀ

*

Men' vivo ? .Ut vivas igitur, vigila

4

P

hoc age. .c)md

Vis'?

15 um

T

Deficient inopem venz te. ni cibus, atque.

L

p

Qu

Ingens accedat ftomacho fultura ruenti,

ii

PA QUI

Tu ceffas ?* Agedum , fume hoc ptiíanarium oryze.

fha

A pOT

Qanti emptz ? Parvo, Quantiergo ? O&o affibus;

D

3

B

lk

st

Eheu!

j

Vitfay

Quid refert, morbo, an furtis, pereamne rapinis?

« Qu

Quifnam igitur fanus ? Qui non ftultus, — Quid avarus?

Ws, gl

a

Vejentanum. Vinum vile, in

Hoc age. Ip hoc unum incum-

Ti yen

agro Etruri

* Vejentano natum. Ibe: attende quid dicam :audim ?

D A erti

"Irulla. Vafe fi&ili, facto in|'/ Quid vis ? Voces Opimii.

Thedie

D

Campania; vili parera.

Deficienr , d?c. Loquitur me-

| (,a.e[ ll

Vappam. Vinum acidum ; & dicus..

j ts N

fügiens.

Inopem. Languentem &ljeju«

[!

Tin

Lethargo. Morbus eft, quo qüi num.

DA

d

laborant , fomno. gravi & per-

Vese, In quibus fanguis , &

vires.

petuo obrüuhtur.

Leculos. Arcas, faeculos, ubi

Fuliure. Prafidium , robur.

(:Tl TY

Bu

erant Opimii nummi.

Prfanarium , do". Ptifanamy

AMenfam;d7c. Ábacum afferri,: feu pultem confectam ex oryza.

i

AUS g

autpluteum , inquo numeraret

Quanzi? Petithoc Opimius.

läb "

Afa

ftummos.

Parvo. Refpondet medicus.

(ï

if

4

Erigit. E fomno Lethargico

Ebeu , d»c. Quid refert, in-

lmmr

ilb

excitat, nummorumtinnitu. , quii Opimius, an peream furtis

Mew vino. Vexba fant Opi- & rapinis meorum hzredum, an

ncüü

mii: Meneadhuc vivente & fü- morbo , qui curandus fit tot

ä

h

perflite , meos mihi nummos fumptibus, ita ut affes oco in

nj

hzres auferet ?

|unam ptifanam abeant ?

A NT

Quifuam,ó'c-Loquitur Dama-

Figila. ngnum ex;v;!ew

1ppus

ï

m

j

SATYRARUM LIB. IT.W

363:

Stultus, & infanus,

Quid ? Si quis non fit avarus

;3

"d

Continuöï,ï(aïnuisue; Minjimé,. Cur Stoice ? Dicam,

Non eft cardíacus ; Cíaterum dixilfe putato,

rhärel :

Ut

Hic eger : redté eft igitur, furgéique ? Negabit;

ue du

Quod latus, aut renes morbo tententur acuto,

&

H

sj

".

i

Non eft perjürus , neque fordidus : immolet. zquis-

Hic porcum Laribus, — Verüm ambitiofus ,,& audag :

*

"

Naviget Anticyram

*

quid enim differt , barathrone -

poncs quidþquid habes , an.nunquam, utare paratis? -

qyy

f.'. ul

fippus cum Stertinio : Quis Dez manix :. vox enim Mania

igiturfanus eft? Is, inquit Ster- apud . Gracos infaniam fonat ;

tinius, qui non eft ftultus, & H&c Dea , quam alio nomine

T

aliquá cupiditate malà irretitus ?

L

aram dicebant , vel Larundam,

ay,

Quid porró avarus, ait Dama-.communi cum Laribus cultu

fippus ? Qualis eft ? Stultus veró colebatur,

Cur ipfis porcus

i ib

ille eft , refpondet Stertinius , immolaretur , diximus lib. 2

e

&infanus, quod ftulto gravius Odar. in notis ad Oden. li ,

lii

eft.

u

uid * $i quis non fit ava-lvezuffo, doc.

l

at

rus, eitné,inquit Damafippus ,

Audax. '"Temerarius: fortitu.

ftatim fanus & fapiens ? Mini- dinis famam apcupans.

mé veró, inquitStertinius. Cur,!

n

Naviget Anricyram, Id eft ,

m«

"]

ÓStertini ! dicam ? Finge tibi illum infanum eífe pronuncio,

medi

0H

cu

pimii

m infignem, qualis eft qui elleboro curandus fit ,

qgod

WUI' n

Craterus , dicere de aliquo &gro- in Anticyranafcitur.

tante : Non eft cardiacus, id| JBaraerbrouedos

es. In largitïo-

n5l

eft, non laborat cordis íeu' nes & alios ejufmodi fumptus

ftomachi dolore , & aliquem profundas. .Iíli enim ambitiofi

continuó' fübjicere , ben? ha- & 'Thrafones 1nagnos — facere

ngüis ) :

Is

*

bet; valet , furget

leculo ;|fümptus folent , & à parafiris

i [*OW

Craterus. negabit valere ho-|fpoliari. |Unde legit Heinfius

pl

minem j & poffe fürgere; quia|pro Bararbroue Balatroni : qui

[ ex OU":':'

lateris aut renum dolore idem|Palatro ;

famofus eà tempe-

laborat.

Q^

(tate , & fep* di&us Horatio,

Sordidus. Avarus.

parafitus erat, Porró autem ba-

pl

Immoler, do*c.Gratias a

g

gatDiisjrathrum pro gurpite ac vora-

laribus, quos propifios exper-

gine fumitur : erárque locus

n

j

ituseft .5 & ipfis porcum immo-

quidam., five carcer Athenis ,

íc tot

let.

Putabantur homines ab

ig quem dammati demitteban-

p

infanialiberari Deorum Larium

tur , fummam in altitudinem,

?wfwï

beneéfiio , & eorum matris »|depreffus.

ge

Cauus

ígP

364

), HORATII. FLACCI

Servius Oppidius Canusi duo predia, dives

h.

(atgs Y

Nadu:

Antiquo ceníu, gnatis diviffe duobus

Fertur, & hoc moriens pueris. dixilfe vocatis

Scilic

Ad le&um : Poftquam te talos 7 Aule, nucéfque

At

Fetre finulaxo; donare, & ludere vidi ;

Nuu

Mi

Te, Tiberi, numerare, cavis abícondere triftem *

"

y

Extimui, ne vos ageret veíania difcors:

b2

At

Tu Nomentanum , tu ne fequere Cicutam.

Ticte q

Quare per Divos oratus. utérque Penates,

Dii i

]u, cave ne minuas

"

?

tu , ne majus facias id;

po t

Quod fatis effe putat pater; & natura c'oärcct.

nl

Praterea ne . vos titilet gloria, jure

u

/Edilis kþuerit , vel

jurando. obftripgam, ambo ;; «uter

Va

Veftrüm Prator , ís ntefabilis, & facer efto,

Nqu

In cicere, atque faba, bona tu pcrdäiqueklupinis.

LTNE

Cauus?. In urbe Canufina :

fore ut nunquam patiamini vos

nemge

iambitione , & gloriz cupidita-

Vitem

eppidum eft Apuliz.

Anriquo. cenfa. Ávitis opibusx te

duci. ltaque uter veftrüm

Anby

ln

fignem aliquando M agiftra-

futmy

pollens,

Divi(te. Divififfe.

tum geret, is volo fit infamis

vd,

Talos.Vide Od. 4.l. x. & g.11.! ac deteftabilis.

Antu

ZEdilis, Romanus erat

Ma-

Sinu laxo. Id dicimur laxo|

tlat]

finu ferre ,. eujus nullam curam, giftrat

us, cui edium privata-

ttrim

rum & publicarum ;

]udorüm;

gerimus.

c. cara mandata.

&

Donare. Liberalem , & pro-| &

&08 Eu

Inzeftabilis.Sic appellatur ille;

QUs Q

digum effe.

E

Tiberi.

Tiberius erat alter| qui Jus non habet condendi te-

Tiimg

filiorum Servii Oppidii.

ftamenti : vel quem nemo ad-

Namerare ,

d?v. Numerare

hibere teftem poteft, ob im-

fumäw

m

nuces , ofücula , & locis oc-]p

robitatem , infaniam, &c.

m

eultis abfcondere.

Sacer. Execrandus , detefta-

at

bilis. Sumptumà victimis , qu£ ;

Diftors.. Diffimilis.

Nomentauus, Helluonem,&l cüm adhiberen

tur ad piacularia

facrificia, popu

li veluti crimi

prodigum.

pulo

Cicuzom. Avarum foenerato- jnibus onerabantur.

li,

rem.

Incicere, dec. Hec ita ex

plicá :

Áicig

Coercet.

Moderatur , certis|Tune (filiorum alterutrum allo-

Tony|

finibus definit & continet.

quitur, cui

int

erminatus eftne

cer7 [

li , aut Prator effet) bona

l

Pratereà. Pratereaego vos id'/Edi

j

Egum

tua per

das in dividendis cic.er.e,

j

'mihx' volo, ut jurati promittatis;

i

s

E

SATYRARUM ELID. tf..

368

Latus ut n Circo fpatiere, aut zneus ut ftes,

Nudus agris, nudus nummís, infane, paternis?

Scilicet ut plaufus , quos fert Agrippa, feras tu;

du

Aftuta ingemuum vulges imitata leonem ?

Nequis humátfe velit Ajacem, Atrida , vetas cur?

,

:iüem:

Rex fum, | Nil ultra quero plebejus, E(ft zquam

Rem imperito : ac, fi cui videor non juftus , inulto

Dicere quz fentit , permicto, maxime Regum,

Dii tibi dent eaptá claffam deducere Trojá;

j

Ergo coníulere, & mox refípondere licebit!

:

Coníule, . Cur Ajax, haros ab Achille fecundus,

Í

Putreícit, toties fervatis clarus Achivis ?

T.i'kh d

Gaudiat ut populus Priami , Priamáfque inhumato ;

ul

lupinii;

Per quem tot juvenes 'p?ttio caruére fepulchro.

faba, aut lupinis ; plebi ? Ut,

Nequir, é*. Doces» exemple

iij

nempe, infignem aliquam digni-

Agamemnonis , cupidos gloriz

tatem confecutus,fpatiere, id eft,

maximz bellicà , effe infanos.

D

ambules in circo latus, hoceft,

Fingit Grecum quemdam ple-

d

fummoto laté cireüm populo,

bejum, vel ipfum Stertiniuin,

hi

T

vel, cum ingenti & lata toga ?

conqueri cum ÁAgamemnone ,

Aututíleszneus, ideft, utíta-

quód Ajacem infepultum jacere

tüatibi zrea ponatur ; dumin- patiatur. Hanc etle caufam re.

i eïälï'.'

lm p*

«erim largitionibus iftis agros|fpondet Agamemnon , quód

n ]lïfiom

& nummos tibi à me patre reli- Ajaxfueritinfanus. Refpondet

ctos amittes ? Tune tibi, non Plebejus, veniam prafatus, Re-

ep ;tUr xhä

fecus atque Agrippz viro nobi-;gem non minüs infaniffe , qui

i

d

liffimo , Augufti genero, plau-

fliamfuam Iphygeniam ma&a-

p

fum à populo dari velis * Ut vul.

re voluerit,

pesZEfopica : quz, imitata vo-

(j 07

Vetas cur ?. Loquitur "Plebe-

a ,

cem leonis , feras territareczpe-|jus : Cur, ó A

äl !

rat , mox agnita ludibrio fuit ?| Atrei , vetas, &c.

*

gamemnon ' fili

T

1&11

Faba. Cicer, lupinos, fabas,

Iuulto. Impunt.

& alia legumina id genus, po-

i

Coufüulere. Interrogare , Le-

vl

pulo diftribuebant /Ediles in lu-

niori verbo utitur , quia Regem

dis, maxim? Floralibus : idem

allequitur.

faciebant vulgó candidati , ut

Gaudeat , de*c.. Cur pateriseg

populi fuffragia captarunt, Ci-

infepulto lxtari noftros hofies?

7

cer, eft , pii genus : Lupinus

Perguem, dvc. Quitot'Tvo-

legumen quoddam.

janeos interfecit ,. & infepultos

n di

g"

; Circe. Supra lib. r. Sat. 6.

putrefcere cocoit.

yh

^ Mille.

»

N

^

366 X^10

Q. HORATII FEACCI |

Mille ovium infanus morti dedit, inclyrum Ulyffem ;

Cïähï,?:i

EÉt Menelaum unà mecum fe occide:e clamaris.

tgantin

J

Tu càm pro vitula ftatüis dulcem Aulide gnatam

$i quir

u vefl

Ante aras, fpargifque molà caput , improbe, falfa,

Ym, a

R;ökum

an-imi fervas ? ng

g

Pa ]td

f: apus

L À

quid enim

Á

Ajax

D

Fecit, cüni ftravit ferro pecus ? Abftinuit vim

D

UT

Uxore, & gnatoó , mala multa precatus Atridis ;

m

Non ille aut Teucrum , aut ipfum violavit Ulyffem ?? À.

lmrgtr'cü

Verüm ego, ut hzrentes advetfo líttore naves

DUM

Miofi

Eriperem , prudens placavi fanguine Divos.

Nempe tuo, futiofe,

Meo , fed non furlofus,

I dj

Qui fpecies alias veri j fcelerisque tumulta

Nnng (

Permiftas capiet ; commotus habebitur.: atque .

t en

Stultitiane erret, nihilum diftabit , an irà.

Ht t

Ajax immeritos dum occidit, defipit, agnos?

hr

Mille ovium , de*c. Verba fant

Tofanus ,do*c. Verba funt Ple-

Pläuejus,

0b

Agamemnonis , Resita gefta eft: ben : Quid fecit gravioris fceleris

'

AJx ,

non impetratis armis Ájax infaniens? Occidit gregem;

U]ies gh

Achiliis , quze contra Ulyffem atab uxore & filio manus vio-

tamby

petebat , repulfam adeó zgré tu- lentas abítinuit, id eft;in eosnon

Atillll?/)

lit , utinamentiam & furorem fzviit)non in Teucrum,&c. Teu-

1Ifjjy

fit veríus : tuncoves multasneci cer Dux fuit Grecorum , clarus,

l

Attt, E

dedit iratus, & clamitans fe Aga- in primis & fortis, Ajacis fra-

Áutyy,

memnonem , Menelaum ejus ter: de quo vide Od. 6. lib. 1.

, M

fratrém, & Ulyffem, occidere.

Verum ego , dvc. Reiþogdet

mdiemia

Aalide. Grzcie portus fuit ;| Àgamemnon.

llln.

»

.

adquem cüm Grecorum claffis Adverfo. Inimico & infefto

Itini

ad bellum Trojanum profe&u- unde folvere naves nequibant.

Wz&k,

ra, confifteret , filentibus ven-

Prudens. Certo & pio confilio.

&ib

tis , ac iratis, Diis , refponfum

Qui [pecies , do'c. llle habebi-

| 8 g

eíteos, nifi mactatà. Iph ygeniá|tur , ille habendus eft ; commo-

| tj

placari non poffe.

Atus, id eft, commotz , pertur-

ld

Mola. Far, five hordeum eratj|batz , infanz mentis ; qui capiet

^ QUter

toftum & mixrum fale; quoveül-|fpecies, five ideas & opiniones

odl

tros & victime caput fpargebant|rerum , alias, id eft, diverfas,

Nl

remotas à veris , & cum fte-

Rectum , dvc, Subrudä, atum:

"U0

an fanus es?

llereconjundtas : ac parum in-

N' dir(

i

£

"

orfum? Quorfam hzc, in- tererit , an ifto errore ftulto pec-

4

LT

[

quit Agamemnon.—þ

-

cet, ut tu , Ó Ágamemnon ! an

u-

—

- ^ TYRARUM LIB. Il.

367

Y Ulfn;

;.,,Cüm prudens fcelus ob titulos admittis inanes.

Vr

Stásanimo ? Etpurum eftvitio tibi,cüm tumidum eft, cor?

naum U

Si quis lé&ticà "nitidam geítare amet agniam ;

t; ll

Huic veftem, ut gnate,, paret; ancillam paret , auruns,

Pufam, aut pufillam appellet, fottique marito

guidfqif».

Dettinet uxorem , interdi&o huic omne adimat jus

lt

Prator, & ad (anüs abeat tutela propinquos :

l;

Quid ? Sí quis gnatam pro muta devovet agna, 7 :

Integer' eft animi ? Ne dixeris,

Ergo ubi prava

'leffcm! !

8

. Stultitia, hic fumma eft infania : qui fceleratu

;

»

7

^

S,'

c

£t

t

Et furiofus erit ; quem .cepir vitréa £aitia,

W

Hunc circumtonuit gaüdéns Bellona ccuentis,

Nunc age lüxuriam j & Nomentanum árripe mecum $

QUi

. Vincit enim (tultos ratio in(anite nepotes. *

1

-

Hic &imul accipit patrimoni mille talenta,

0

furore & irá , ut Ajax.

Hzc dicit|piditas ; fcelus quodlibet. Qui

l

lm

l

Plebejus.

eritfceleratus , erit idem furio-

N

Qà ritulos , dec.

X eibi cim.

fus.

4

NU

cilies gloriam patrig fervate ;

Vitres. Fragilis , fplendida,

ut ambitioni fervias.

d

inftar vitri.

jp n

| enl 19

"Admittis fcelus. Jagulasfiliam] — Hunc , d& Qui ambitione

»

pl

Tumidum. Ambitiofum.

& bellice laudis glori$ captus

Paret. Emat , adhibeat.

müffl ,

eft, illum Beliona reddit atro-

Jch

Aurum. Aurea ornamenta. :

nitum; id eff , infanum

"

*

qui

bl

. Pafam.

Puflai.

Nominá|lenim fülmine aut tonitru

füunt

li

"

M

pOnü

blandientia, id eít, puellam , perculfi, ftupefiunt, & de ftatu

filiolam.

mentis

Interditlo ,. &c. €ert& caufal müm.

dejiciuntur , ut plurf-

'&mfaüi

Tta Plebejus vel Sterti-

if

,

jufta erit ,

Cur Prator infano illi| nius concludit , Agamemnonenm,

gquibit

i

eripiatjusomne , fuanimiràm)| & bellatores aliosinfanire.

d) LOR,I

bona adminiftrandi, & civilia

]

le r

Gaudens Cruenzis. Quz cruo-

y

f

ebeundi munera; & ejustute-|rem amet & cedem. Bellona

di d

F

lam demandet ipfius propinquis |Dea eft belli , Martis foror..

n(?[ü[ï )

Eft autem interdictum Pratoris

Arripe. Expende, excute.

t5

quodlibet , quo jubet aliquid ,

Vinci. Plané oftendit.

N

.

f

vel prohibet,.

NNepores, Diffolutos, prodigos,

À

Devovet. Àrz deftinat,

Hic. Nomentanus.

Ne dixeris. Certé id non dices.

piri

Mille taleuta. '"Talentum Atti.

li I'b

Prava ffultisia, Exror , cu-|cum zefpondebat librise400.

fef

f

à

gt

Id-

368

Q. HORATII FLACCI

i

Ediclt, pifcetor uti, pomarius, auceps,

D

ic ldem:

Unguentarius , ac Tufci turba impia vici,

Qu r

Cum (curris fartor,, cum Velabro omne macellum,2 2

Miti;

Mané domum veníant, Quid tum ? Venere fï:qu'entes?

dofcelarf

Nerbafacitleno. Quidquid mihi, quidquid & horum

Qudr

Cuique domi e(t, id credetuum, & vel nunc pete, velcras;.

VEdltentc

M

Accipe, quid contra juvenis refponderit equus:

|lud

uV

p

In nive Lucana dormis ocreatus, utaprum Z95 9à$-

Vg dd

p

B

tu pifces hyberno ex zquore vel'isg .

Conem ego

E

V ptrls

Segnis ego , indignus qul tantum poffideam : adfer) -

k quiäql

/Sume tibi decies, tibi tanrumdem , tibi ciplex,

nlüs

Filius Zfopi detraótam ex aure Metellz,

Ms

(Scilicet ut decies folidum exorberet) aceto

lia

Diluit infignem baccam; qui fanior, ac fi

Eicit. Palàm denunciat & mo-

Ta. Opifcator!

li i.äeïf

T

neri jubet, ut adfint poftridie

Segnis ego. Et ego interim

Qiis

A

man? apud fe piftatores , &c.

iféenis fum ,' & otiofüs, te meà

Pemarius, d'c. Qui poma, qui|causd laborante ; Nz incignus

at

unguenta vendit , &c.

füm, quifim dives, nifi largior

:&1?;0(;;1;2 [

"Tafti,dc. Cupedinarii, per- tibi.

IES, Q0ner

diti homines, qui vicum 'T

uf.

ul

Aufer. Áccipe.

l X g

Decies. Subaudi , centena fe-

cum, itadi&um ab Etrufcis ;ibi

n m

1

ftertium millia , id eft, libras

olim degentibus , habitabant.

Seurris. Scurrz,fant homines| 100000-

W üedll[,

K

dicaces & feftivi , qui rifum aliis

"Tibi. O pifcator!

g

tTt

movent , fp? illiberaliter & pu-

Tibi. Alium quempiam , v. g.

At

tidé.

Unguentarium appellat.

Fartor.Qui farcimina conficit.

Tf'.fplex.Triplum,terzium tan-

W

W

]

i

Velabro. Velabrum locus Ro-

tüm fume.

ln

iU

wmz celebris, ubi erant unguen-

Filius ZEfopi. A&oris nobilif-

lm?ä,

;

h.

fimi.

*

tarii : lege;fi plura cupis, Alexan-

g

drum Donatum , de Urbe Roma.

Decies folidum , d»c. Ut uno

Alettey f

Macellum. Locus, ubi vende-

hauftu exorberet decies centena

!

nj

;

bantur opfonia.

millia folida , id eft inteora , ple-

fining

na,feftertiorum, porró ifta ad-

Hquus. Clemens , largus &

Gtlope.

prodigus.

verbia decies centies, &c.ponurmn-

Jj

f

tur inftar nominis neutrius.

i

Lucana.

E& Lucania , regio

& lm

Ttalie extremz ,

propé Cala-

Diluir. Diffolvit , liquavit.

Baccam. Unionem.

It at

briam, ad mare inferum.

Müfhy

Dormi;. 'Tu, 6 venator!

Qui. Quomodo.

Illud

1 ür[ä.imfn

P

Y

*

SATYRARUM LIB. If.

369

lllad idem in rapidum flumen, jacerétve cloacam ?

)

Quinái progenies Árr?, par nobile fratrum,

actlmy ) -

frequant

Nequitiá, & nugis, pravorum & amore, gcmcllum,

Lufciniss foliti: impenfo prandere co&mptas,

*

d& hont

r

Quorfum abeant]fan

Í Cretá, an carbone notandi ?

ptte, vdat

/dificare cafas, plauftello adjungere muret,

u

Ludere par impar, equitare in arundine longa,

A

Si quem dele&tet baibatum , amentia vetfet.

d

h

x2

Si puerilius his ratio effe evincet, amare ;

*alfa

")

Nec quidquam differre, utüámne ln pulvere, trimus

Jj97

Quale priüs, ludas opus, an meretricis atnore

Sollicitus plores : quaro , faciásne, quod olim

Mutatus Polemon ; ponas in(iguia moirbi,

Illud idem. Eandem hanc pä-

Plauffello. Exiguo plauftro,

cuniz fummam.

Arljungcre 7hures.

Equorum

WL

Qui adi, d

À

o"c.

Ordo eft : -Q. |inftar.

ii

Arri progenies , filii , nobile

Asnenutia verfet.

Illum agitet

;!

parfratrum , ideft, fratres iuo | ftultitia : infanus

habeatur pro-

m,mh ! y-l':

famoti ; gemellum, hoceft, fimi-|fe&o.

les, obnequitiam, puerilia ftv-

x

dia, &

Srpuerilius, de'c, Sir

atio evin-

H

amorem rerum pra a-|cat , effe amoreimr

x, ,a

n

21 aliquid ma-

rum; qui erant foliti prandere:gis pueril

e , quàm has puero-

ii ell Jb

lufcinias magno pretio empras :|rum 'occu

pationes , nempé ca-

cur abeant;id eft, exiftimentur ,|fas edifica

7e , &c. nec differre

l

pratereantur]

hic tanquam fani ? quidquam , utrüm

ludum ali-

&xþiam ]

Cert& infanis adícribendi qué-|quem, qualem p

riüs m

,exl?»ï

que funt, & carbore ac turpiiIudas

emoravi,

tium

trimus,.id efl

; tres an-

tT

t

notà inurendi.

nos nà

t

:

impenfo. Subaudi ,

us , an plorescaptas tur-

e

*

id

pretio.|pi amor

3

? inquam ; Íira-

ons ?

Impenfo , antem eft.,

magno.itio tibi oftend

at ;

impeusé enim fi

quzro ,. um

gnificat , vebe-idem fis factur

us, quod olim

p U?

snenter fedulo.

Pclemon , pof

lquàm infanum

detie

Crerá , d»c. Albo lapillo no-

ejutinodi amor

€m depofüuit: am

tamus bona , mala ni

gro , &]reli&urus . f

M

carbone, lib. 1. Od. 3o.

.

1s, itidem ut ille,

p

morbi, id

o

eft, amoris infignia,

JEdificare , d*c. Ordo eft : fj nempe

tenias focalia, &c. Cep.

quis homo barbatus & prove-ltt

vereor; ut facias.

lo

Polemon..

Quor etate dele&etur junpendis

Diícipulus Xeno.

f

plauftro muribus , &c. illum|cra

tis;cui càm lafciviam, & i nfa-

certé amentia exapitet. j

fter

jj

jnos amores , aliquando magi

a

OX-

'»]

'Q. HORATII FLACCI

j

ï*'a?cïolas; eub

ital, focalia ; potus ut ille

^

V

Mila ,

Dicitur ex collo furtim carpfiffe coronas,

jefdete

Poftquam eít impranfi correptus voce magiftri,

hanité p

Porrigis irato puero cum poma , recufat:

Quid, ci

'Sume Catelle; negat, fi non des * Optat.

Amator.

Gmdt, [

Exclufus qui diftat j] Agit ubl fecum, eat, an non,25)

..Quo rediturus erat non arceffitus 4' Et haret

L

Quid? Cà

Mdlicint c

* ""Envifis foribus ?. Nec, nunc ,;cüim me vocet ultrà,

dilie, at

Accedam ? An potiüs fnediter finire dolores ?

Md pcri

Excluüt ; reyocat.: redeam? Non, fiobíecrer, — Ecce :

( f

Servus ,;ipn"þiu'lö,*"(äpïc'riäör,: O here !,qua res

Ailher lr

Nec modum habet , neque cortilium , ratíone modóque

1 mre lm

"Tradari non vult, In amore hzc funt mala : bellum;

Pax rurfum, - ch fi quis tcmþpïþe.&atis p;gpäx ritu

Tim

í

Carelle. Canicule ; vox thu

exprobráffet , iïc erubuit , ficl

mutatus eft , ut ipfi poftea Xe- , dientis.

M

nocrati fuccefferit , & Philofo-

Exclufus. Foribus rneretriois,

./ lNi!'Jiloplu

phiam Athenis docuerit , ter-; Quid diffaz , d*c. Ànnon ifti

&t

tiusà Platone.

ipuero fimiliseft ? Cüm agit fe-

q

Fafciolas.Fafcias aliquando ap- cum, id eft, deliberat, aneat ad

()

pellabant involucra crurum & illam , annoneat, quó, ideft,

[

femorum , quz jam tibialia & cujus in domum profectó redi-

U

femoralia dicuntur.

turus fuüiffet , fi non fuiffet accer«

Cubiral, Cubitorum , feu bra- |fitus , at quia accerfitus eft, he-

Drimor

Tff

jl

chiorum ornamentum , fericum|ret in ipfo limine , dubius am

mkllh«

aureum , &c.

ingrediatur. Hic locus eft ex-

fnamenta &

d

Focalia. Colà o

preffus ex Eunucho "Terentiana

Yl Wuïm

faucium , &c.

Comedia, quam vide in Te-

frentio EXPUFgGIO ; quem nuper

Pt

Ur, Quemadmodum.

n

Furtim , d*c. Polemon flori- in lucem edidimus.

' : P Tj

bus coropnatus, & ebrius in Xeno-

NNec nunc.Egóne

ü nquït phe.

| Em [

cratis fcholam ingreffüs eft, qui|dria TerentianusäunuchiA&. t

Jonisbos

tum fortà de temperantia diffe-|Scen. 1-) non accedam ad Thai-

N

l

sf

rebat : hujus oratione paulatim,dem ? Nenunc quidem cüm me

! ; Cl'wl' i]

victusadolefcens, ccepitfibi co-|ultró accerfit ?

Tl

ronas furtim detrahere , &c.

Dolores. Quosex ejus contuy

u

AT Is

Ueri b

Impranfi. Sobrii.

meliis patior.

|

Porrigis, dr'c. Docet infani-

Redeam. Anredibo.

IOqL

$& Etfi,

H.'aa

reamatores , puerorum in mo-

m

0

tem.

allq-

Ece , dv*. PF:ædfiam

que

1im&üu

i

SATVRARQM L1P, Tf.

3 &

Mobilia ,. & czcá.fluitantia foite, laboret

Reddete ceità fibis nihilo plus explicet, ac fi.

gmdo

Infanire paret certà ratione , modóque,

Aamuo

Quid, cum Picenis excerpens femina pomis

Gaudes, fi cameram. percu(ti forté, penes,te es?

At (100j

Quid ? Cüm balba feris'annofo verba palato,

w

k

ZEdificante caías qui fanior, ? Adde cruorem 7!

u

j

g

Stultitiz , atque ignemgladio fcrutare,. Modó ; inquam,

g E

Hellade percufsá ,^ Matius CÓmpracipitat fe,

Carritus fuit

ÀÁn cómmotz crimine mentís

gU

v modon

Abíolves hominem, & fceleris damnabis eundem ^

Ex more imponens cognata vocabula rebus?

h: du

d

B i

quitur Parlneno; fervus hero

Cruorem, Crudelitatem,

fanior.

|

Srulritie. Infano amori,

j m

Cecd, do*c. Incerto cafu contin-

Ilguem gladio,érc. Malum ma-

'entia.

At

lo cumula, Proverbium Grzcum

]

Nibiloplus, dz:c.Non plüs pro-

eft : Ienem &ladio mefodizo, feu

MT

ficiet, quamfi cumratione ftul-

tus effe velit.

verberato : ideft , imalum malo

? n

ne adde : hominem jam fürentem

gt 7

Qruid,de'c.Loquitur Sfertinius.

ne ftimula.

b Q,Qöiid.e:?

C Picenis , dec. Pomorum

JModo.. Nuper.

J

"

femina & pomis educta , ejacu-

Hellade, i?*c. Marius, Hellade

vuiferat

lantes primoribus digitis, fi tri-

It

jdi

(:ï qua fpernebatur) interfectá ,

clinii cameram, id eft, forni-

cim fe przcipitem & faxo dedit,

dub

cem feu lacunar attigiffent, be-

nónne infanus fuit ?

Jouus

né de fuis amoribus auguraban-

Cerritus. Pro , Cerrerius , id

; Tetl

tür;fin contrà, malé.

Peneszees? Efne mentis com-

eft, percuffus à Cerere , que

videin l

hominibus infaniam immittere

quen l

pos?

vredebatur.

Piceuis.Picenus ager eft inTIta-

»

An commore, d. An nega-

(inqt!

lia, ad oram maris Adriatici,

biseum infanum elfe, & fcele-

d

pomis bonis abundans.

igit

"fj

ratum.- tamen vocabis ex more

(*

PercufHi, Percuffifti,

^

homin

um , qui rebus duris &

T

r

uld"]r j

Cina balba, &'c. Cüm tu fenex, gravio

ibus molliora imponunt

ut mulieris gratiam captes , in-!nomina

|

? 'lTamen fceleris no-

ftar pueri balbutiente voce blan-

T jun

men eft copnatum , id eft ,

ditias loqueris, &

verbis tre- finile ; nomini infanig , idém.

mulis pal

atum tuum verberas :

vlbï)'

que fignificat 5 Qui enim fcele-

quo pacto fanicres puero cafu-

ratus eftapudStoicos, idem eft

J

las zdificante?

"ii

g

infanus.

|

Áa2

Li-

55

Q. noRATIi FLACCI

qui circüm conipita ficcus

':gellää |

Libertinus erat ;

Lautis mané fenex manibus currebat , & unum

A0ne m

ic mih

(Quid ram magnum,£ addens) unum me fupite morti

Dis etenim facilé eft, orabat

*

*

fanus utrífque,-

i d

*

Auribus, atque oculis

5

mentem , nifi litigiofus,

Dhverit j

Exciperet dominus, cüm venderet, Hos quóque vulgu-

Mp

Chryfippi ponit fecunda in gente Meneni.

hitt p

VTT

Jupiter, ingentes qui/das adimííque dolores,

Mater ait Puerl meníes jam quinque cubantis;

titfe Q

Frigida fi puerum quartana reliquerit, illo

Q C

ff

Mané die, quo tu indicis jejunia, nudus

In Tyberi ftabit.

Cafus, medicáíve levárit

lm

t ej

4Egrum ex precipiti ; mater delira qccabit

Iue

Libertinus. dec. Quidam liber- "bus aperire; ni feciffet, mulétas

TA

tinus fenex , mané ficcus , id eft, batur, Gineumerat a&io.

jejunus , obibat compita, (in;

Hos. Superftitiofos.

Qüäne

quibus Deos Penates conftitui

Vulgus Chryfippi. Stoici.

Timor

& coli jufferat Auguftus) lautis

Meneni;Meneniorum gens,feu

( r

; N

feu ablutis aquá manibus , ut,familia , fuit apud Romanos

eas puras ad Deos tenderet ; &|foecunda & numerofa: in ea qui*

Mil

orabat hoc: 6 Dii !unum me ex |dam olim laboraverant infania 3

[/7

omnibus civibus morti furripi- & ipfa vox Menenii , fimilis eft

Wa

te, addens: quid tam magnum,Jatque affinis voci Grzce , qu&

F D. A!'m,

Íanum fignificat.

vlf

quid eft in ea re tam operofum!in

j

BU

vobis, Ófuperi ! tantillam rem

Dolores. Morbos.

Wmvccml

mihi non negabitis. lMle fanus| Cubenris.Lecto affixi , & egro-

iij

à

erat auribus && oculis ; mente|tantis,

| lt

non item , ac fi fervus iterüm é

Quartana.

Febris quarto quó«

Iyj]

die recurrens.

libertino fa&us fuiffet , vendi-|que

Tantie

tusque , debuiffet dominus exci-

Qu

0 t (?*c.Quo Magiftratus,

| 5

vel Sacerdotes,jejunium impera-

Atügt

pere caput; id eft , emptorem ad-

. Jeju-

monere illum cztero corpore|bunt aliquod tuo nomine

* nlïini

fanum effe , preterquam capite[niis. publicé indictis & denurt

] mpe

& mente. Superftitiofos irridet|ciatis placare Deos moris erat 5

Wter

Stertinius, ifto exemplo.

ac feftos dies celebrare.

Ü g

Nudu», &'c. À me in Tiberim

Nifi lirigiofus. Nifi dominus

ia

litesamaret, litem intendi fibi| mergetur leviter : vel, inripa

^vit

vellet.

Venditor enim debebat'nudus conftituetur.

j

[ lui)rico

Ad

vitia omnia rei vendite, prz-| Levavir,d'c.Si paerum

8)01(

fertim — mancipiorüm [emptori- |& difficili morbo recreaverit.

L

fj

p

SATYKARUM EIB. n

373

1

In ge!ïda fixum ri

pà. : febrímque reducet,

Ut

uóne malo mentem. concuíía ? Timore Deorum.

pl Hac mihi Stertinius, faplentüm octavus, amico .

(que,

Arma dedit; poíthac'ne compellaret inultus,

iolu,

Dixerit infanum,-qui me;totidem audiet; atque

wqtn] - Refpicere ignoto diícet pendentia tergo,

l

ZStoice, poft damnum fic vendas omnia pluris :

17

Qui me ftultitià [quoniam non eft genus unum)

1l

Infanire putas ? Ego nam videor mihi fanus, ;;

!

^Quid ? Caput ab(ciffam demens cüm portat Ágave

Gnati infelicis, fibi tum furio(a.videtur?

Stultum me fateor [liceat concedere veris)

B

Atque etiam infanum

M

tantüm hoc ediffere, quo me

*

L

Primüm

4Egrotare putes animi vitio? Accipe

ia m

vt

4Edificas , hoc eft, longos imitaris, aþ imo

p

Quóne. Nam quo:

-Pofl damnum , cia'c Siqui-

yi t

Timore Deorum. Superftitione dem. ja&uram fortunatum tua-

!iorwngïixl&?

quz oritur 6 nimió metu Numi-;rum & naufra

gium fecifti , hoc

R,mp*u

nis.

p

à Superis bené tibi precor, ut

df

Miki. Damafippo.

jam in vendendo fis fortuna-

7Ed

(

OGavus. Septem vulgó nume-ltior , & pluris , quàm omnes

j, nl

yantur Grzciz Sapientes

alii, merces tuas vendas, lucri

Q d

4rme, i. Avg

umenta, qui-|plusfacias, Vide verfum hujus

bus ulcifcerer, fi

quis- me ftul-|Sat. 20.

tum compellaret.

Quid, 'c. Sententia eft , ideó-

a

Toridem.

audiet.

Eadem verbaexme|neíanuses, quódtibi fanus vi-

D

deris ?.Sibi videbatur Ágave

qui 9

Penudenzia. Difcet re

f

ipic

ere fana, cüm maximé fureret,

mantice partem, pendentem fibi

Zgave. Penthei mater, Cadmi

:

jf

À tergo;

quamignoratquam non fillia , immiffo fibi furore à

um

intuetu

r. Fingebat Zíopus ho- Baccho , quem Pentheus lzíe-

o

mini cuique :mpofitam hume- rat,

filii caput amputavit , rata

o

ris pendere manticam , in cujus fe ap

rum vel taurum difcer

pere.

o g

anteriori parte effent aliena vi- Ovid. 3. Met.

i

tia, in pofleriori, fua & pro-

|

Concedere veris. Quod-verum

HTIben

pria : quo fiebat , utalienano-

; eft fateri , loquitur Hóratius,

eh m

bis vitia femper ob oculos effent,

Longos. Proceros, id eft, no-

noítra veró ignoraremus.

biles, divites, magnos, tuexi-

"l Mriü

Sroice. O Damafippe , inquit(guus, &c.

oratjus.

- Ab imo. . .À ca

1.

a

pitead cal;e

Áa 3

É

374

. HORATII FLACCI.

*

H

& idem

Ad fümmum totus moduli bipedalis

L

k

Corpore majorem rides Turbonis in armis

*

Spiricüm , & inceffum

.

qui ridiculus minüs illo,

An quodcumque facit Mecosnas, te quoque verum eft,

At

'Tanto diffimilem , & tanto certare minorem?

iij

Abfentis ranz pullis vituli pede preffis,

l

Unus ubi effugit, matri denarrat, ut ingens

Bellua cognatos eliferit,

Illa rogare,

Nde, l

Quantáne? Num tandem, fe inflans, fic magna fuiffet,

Major dimidio,

Num tanto ? Cüm magis, atque

l

one

*

Se magis inflaret

*

non, fite ruperis, inquit,

" !

or

!

p

Par etis , hac.d te non multum abludit imago., ;

hidlà

Adde po&mata nunc : hoc eft, oleum adde camino,—

Que (i quis fanus fecit, fanus facis & tu.

IT

Vk t

Non dico horrendam rabiem,

Jam deüne : Cultum

(unid

Majorem cenfu ; Teneas Damafippe tuis te:

O major tandem parcas infane minqri !

Unjs,

Ex idem.... 'Tu idem tamen ri-!

Tauzó. 'Tantó major.

| ns f

j impoy

desfpiritum, ideít, audaciam! —Ruperis. Inflando te difrum-

Nj

& vanitatem. atque inceffum pas.

Abludit. -Abhorret; difcrepat.

Tefpond

"Turbonis armati , majorem cor-

pore : rides Turbonem gladia-

Qleum camino. Majorem infa-

i EHJ fij

niam minoribus aliis.

ii

torem ingentes animos anguíto

Rabiem. Iracundiam furori fi-

l.

incorpore verfantem.

AR

Verum eft. /&quum eft, par eft

milem.

Tinqem

Subaudi, facere, te qui tan:ó es

Define.HoratiusDamafippum,

illi diffiniilis , & tanté inferior;

alloquiur.

N.Wa 1d€

Cultum. Vi&um , veftitum,

"-

tilitm

& impar ad certandum cum eo.

A. x

Cognatos.Pullos alios unà fecum

D

ornatum corporis.

natos, ex eadem ortos matre.

Cenfu, Divitis, re.

qi y

'Teneas. In. tuiste vitiis conti-

ly

Quantáte. Iftud se abundat.

|

& in

Rogàre coepitrana mater , quan- ne, mea ne attinge.

«

ta fuiffst illa bellua.

liit j

O major. O Damafippe l qui

phus

Major dimidio.Refpondet pul- me ttultior es, ignofce mini mt-

]us.

nüs ftulto.

leco

Mij

J-g&ll! [/

*

lf

*

N

S&

Any

i

SATYRARUM LIE. II,

375

m

i

SA T YR A-IV:

s i

t vtund

44 Catio quodam gpicurea Philofopho aecipit, |-Horatiss

f

lepida pracepta de ferenlis , € re culinaria, — m

jam ridet, ut priori Sa-

! quo Epienreos

j

tyra ótoicof.

fofen

Nde, & quó Catius ? Non eft mihi tempus aventi

TEU

Ponere figna noviís praceptis ; qualia vincunt

ll

Pythagoram, Anytíque reum , doctámque Platona,

0,

Peccatum fateor, cüm te fic tempore lzvo

A.

camfno,

Interpellàtim. — Sed des veniam bonus, oro.

X2

Quód fi interciderit tibi nunc aliquid, repetes moxe

Sive eft naturz hoc, (ive artis, mirus utróque.

:ICu'umm

Quin id erat curz, quo pa&o cundta cenerem,

Unde, é?c.Subaudi, yenit. Ho- ] fa&us eft, id eft., accufatus ale

ratius fingit fe illi occurrere de

Anyto Athenienfi divite.

jj

pt (f

improvifo.

Platona Philofophorum long

Non eft, dc. Non vacat mihi

fapientiffülumum , cujus extant

df

refpondere,nunc tibi : aveo enim

fcripta egregia.

id eft, cupio, & in eototus fum,

Peccatum, dg'c. Peccavi; inquit

g

Horatius.

utcertis notis & fignis adhibi-

;nfumri f

tis, five litteris in charta, five

Levo. Nonopportuno.

imaginibus & ideis in animo,

Quàd fi, éc. Quàd. 6 quià

maü?pu:lh

mandem memorie précepta

exhis przceptis, quz jam ani-

nova,ideft, recens ab maciftro

mo cupisconfignare, tibi exci-

gt

mihi tradita, quz tam inägnia

dat , elabatürque, illud poftea

funt, utPithagorz przcepta fa-

in mentem tibi revocabis , feu

eil? füperent , &c.

quod tibi eft naturá facilis &

Pythagoram. FuitPythagoras|docilis ad recordandum , five

ii

ex infula Samo : in Italiam ve- |hoc tibi ars dedit : in quo ttro-

nit imperante Numa , Philofo- que , id eft

; ingenio & arteymi«

phus praftantifmus , de quo |ruses ,

& egregi? peritus.

i

j

hzc Ovid. 15. Med, Menre Deos

Quin. Atqui hoc ipfum ape-

adiit, d?* que natura "egavit vi-|bam , in eo eram , cüm muihi

"bus bumanis ,' oculis ea peGoris occurrifti , mecum id agita-

baufiz. Agit Horatius de eodem|bam , quomodo, retinere me-

lib. 1. Od. 23.

morià poffem omnia illa prz-

u

Anyri reum.Socratem;qui reus| cepta.

Áa 4

Te:

376.

O. HORATII FLACCI

Utpote res tenues, tenui fermone pera&as :

llmdos

, Q Ede hominis nomen : fimul an Romanus , an hofpes.

NI vlf

Trolueri

lpía memor precepta canam ; celabitur au&or, :

Mitolus

Longa quibus faciés ovis erit, illa momento,

Ut fucci. melioris, & ut magis alba rotundis

E pe

Ponere. — Namque marem cohibent callefa vitellum;

Tobitzi

Caule fuburbano, qui ficcis crevit in agris,

ROT

Dulcior.

Muice D

Itriguo nihil eft elutius horto,

Ohe I

Si vefpettinus fübitó te opprefferit hofpes: -

Ne gallina malum refponfet dura palato,

Mib

Do&us eris vivam mifto merfare Falerno:

Hoc teneram faciet,

Pratenfibus optima fungis -

vt

Natura e(t ; aliis. malé creditur.

Hte falubres

iemperato |

JE(tates peraget , qui nigris prandia moris

Catty

Finiet, ante gravem quz legerit arbore folem.

Aufidius forti mifcebat mella Falerno;

Y

]P v

Y

"Teuues. Subtiles.

dymo

to, inquo plantznonnifi crebrá

àm,q

Perattas. Difputatas.

irrigatione crefcunt.

T l

Elurius. Flaccidius , iufultius.

Ede. Narra.

Mi

. Hominis. "Vui illius Magiftri,

Metaphora ducitur à coloribus ;

lni

à quo hzc praclara przcepta

qui vividi funt , -cüm prob? funt

lnj

didicifti,

Jaturi & pleni ; languent, cüm

Ti

leviter tincti & diluti.

JHofpes.Externus,non Romanu:.

M?v'

Fucies. Forma , figura: abov's

Te epprefferit. '"Vibi imperato

tng

fupervenerit.

incipit, à quibus Romani coenam

Mfih

ordiebantur.

Malum. Adverbium eft, pro

Tunís

mal? , incommode.

Ornia.

Rorundis. Quám ova rotundz

r

Refpon[et. Refiftat , obluce-

quas

Penere. Menfz apponere.

wuür; ob duritiem egre clentibus

—

Namque, de'c. Ova, inquit, ob-

conficiatur.

Yx

longa funt miagis callofa , id eft,

Dotluseris. Doceotejam , &

habent albumen fpiffius & den-

memineris hane merpere vino

adc(

fius; tum vitellum marem conti-

aquá temperato.

|

[

nent, id eft, femen pulli mafeuli.

'Oprima.. Salubris & innoxia,

Cat

Suburbano.Qui &revit in palu-

aliis vefei periculofum eft.

Gravem. Meridianum , mané

dibus & hortis prop? urbem po-

st

fitis.

decerptis ex arbore.

Forsi. Auftero, afperioris fapo-

p',em

Irriguo. Nihil e(t magis infi-

W

pidum & faporis languidioris,

ris : ejus aufteritatem melle tem-

U

quam olus, quod nafcitur in bor-

perabant ; idque promulfidem

voca-

SATVR'ARUMA LIB. if

377

;

*

Mendose : quoniam vacuis committere. venis:

Nil nifi lene decet.

n

Leni precordia mulfo

udot,

Prolueris meliüs, Si dura morabitur alvus;

Mitulus , & viles pellent obftantia.conchz.

'HFO,

dii

Et lapathi brevis herba , fed albo non fine Coo,-

telun;

Lubrica nafcentes implent conchylia Lunz.

vl

C

i

Sed non omne mare elt generofz fertile tefte.. .

Murice Bajano melior Lucrina Peloris :

Oftrea Circais, Mifeno oriuntur Ecbini,

Pcáinibus patulis ja&at fe molle Tarentum.

wocabant, five mulfüm : eo ita

gt

Generofe tefle.Concharum in-

JJ

temperato utebatur principjo fignium , quarum putamina imi-

inenfz Aufidius, quod Catius id-'tantur tefte duritiem.

circo damnat, quia Falernum ac-

Murex , Pelovis.: Pifciculi ex

Jt,

fteriuse

ft

AL,

etiam admixto melle; oftreorum genere. Bajanusfinus

itaque vino molliore utendum eft prop? Eaj.s in Campania: Lu-

elle przcipit, ad mulfum facien- crinus veró propà Puteolus in

t

dum quiavacuo ftemacho nihil eadem Campania.

It

nifi lene committendum.

Circeis. Circzmi, flve Circeii,

Meudosé. Prav, perperàm.

'urbsVolfcorum : fuit; ubi eft ferà

rde

Leni mulfo. Vino leni cum mel- Clviz à vecchia. Propé hanc ur-

iil

le mixto.. Mulfuüm eft vinum bem eft promontorium. Circe-

n d

melli admixtum.

jum , nunec di&um AMonte Cir-.

Movrabirur "Tardiüs, epriüsfe cello.

bi impue

exonerabit.

H

Mifeuo. Mifenus eft promon-

Mirulus. Pifcicalus &concha- torium Campaniz , in italia ,

partt

rum feu oftreorum genere.

1non procul à Cumis , nomen

Oflanzia. Feces mal confti-|habens à Mifeno /Enem tubi-

n

patas ; excremerita duriora.

cine illic fepulto , Virgil, 6.

Lapatbus. Vocatur etiam ru-|/Eneid.

mex, brevibus & acutis foliis.

Ecbimi. Pifces : Vide Od. 5.

3

Coo.Vino Grzco;ex infüla Co, Epodon.

adCariam Afie minoris provin-

Pettiuibus. Pe&ines pifces te- "

ciam pofita , Apellis & Hippo- ftis five conchis duabus inclu-

4

cratis patria.

duntur firiatis & fpiffis, qum |

Lubrica ,d*c.. Conchylia, id

fuperiori parte ftri&iores. inde

f

n

eft, pifcesinclufi conchis, im-]in Orbem dilatantur ; unde mag-

plentur &augenturcrefcentelu-|no hiatu aperiuntur & patuli

j

nà. Lubrica vocat ; quia cient|appellantur.

!Elre»m

alvum & laxant;

Tareutum.Urbs eftItaliz,inea

Ti

Aà 45

q0o

iCaw

378

Q. HORAT!I FLACCI

! fimt, qu

Nec fibi c&narum quivis temeré arroget arteífly

$

*

Mquaqi

Non priüs exa&tá tenui ratione faporum

Üf qui

Nec fatis eft carà pifíces avertere mensà,

Quii L

lgnarum quibus eft jus aptius, & quibus affis,

Mf d

Languidus in cubitum jam fe conviva reponet,

]

Á

Nofuni.

Umber, & Iligná nutritus glande , rotundas

4

f decede

Curvet aper lances carnem vitantis inertem.

lmcgmm |

Nam Laurens malus eít, ulvis, & arundine pinguis,

Surentina

Vinea fummittit capreas non femper edules.

Vtu, col

Feecundi leporis fapiens (e&abitur armos,

(uenus

Pifícibus, atque avibus, quz natura, & foret atas, !j

lls m

Ánte meum fïulli Patuit quafita palatum.

um

Calabriz parte, que olim Mef-

corpore leviter in finiftrum cue

Vib slon

bitum inclinato, dextera cibum

fapia dicebatur.

Necfibi, d&c. Nemo fibi ar-

captantes. Vid. Ode 22. lib. 1.

Vu, |

rogare poteft artem & fcientiam

Umber, dz*c. Ceníeo ut aper na-

coenz recté ftruendz , nifi priüs

tus in umbra G quercea g]ande

N

(ere, f

expenderit faporum omnem ra-

nutritus impleat lances ejus ho-

Tàm, u

tionem, que valdé fubtilis eft

minis , qui vitat; id eft, non amat

V9 n

ac difficilis ad percipiendum.

carnem mollem, pinguem, &in-

T6 dyi

Cara men[a Menfam intellige,

ertem. Qui. carnem amant non

1516

in qua pifces in macello venales

nimis faginatam, & adipatam,

li t

illi vefcantur apris Umbris, &c.

proponuntur.caró pretio emen-

i(onjer

di. Non fudicit emere pifces ex-

, Curvet, "'otos apros appone-

bant, itautmirum non fit, fi pa-

&i

quifitos & &' macello auferre ,

Tunl

fiquis ignatusfit , quinam elixi,

tine curvari , ( rumpi tante

Buriin

quinam affi meliüs apponantur ,

pondere viderentur.

Nnj

fuaviores fint.

Laureus.Aper nutritus in agro

Qrey.

Quibus efl jus aptius,. Elixos

Laurenti, qui ager eft in Latia -

gt

fignificat, quifermé aliquo jure

prop? O£tiam.

condiuntur ; a, fineulio con-

Lj

Ulvis.Ulva eft herba paluftris, ,

1um h

dimento & jure apponebantur ,

Sumnittir. Sappeditat.

|

Tenter

& ut ait Nonius , fine pigmento

Edules. Aptas ad edendum.

Cntm :

r

faporis alieni.

Sapiens, Cui palatum fapit.

tiantuy

Er quibus, i?c. Et quinam fint

SeGabiiur, Amabit.

l S ,

pifces, qui fi affi apponantur con-

Armos. ]-iume'ros,tergum:hïm'

bos.

vivis; illi fe in cubitum denuo

| 58( Qu

erigent, & ad edendum infur-

Natura, Nempé ad gul'ïum, &

gent,licet jam languidi & faturi. | faporem idonea.

* Incubitum. Convivas inlectulis

Aure,do*;. Nulli ante me fuie

A

n

fÉtrati ad menfam accumbebant cognita,

$utM.

p

3

SATYRARUM LIB. II

379

T

Sunt, quorum ingenium nova tantüm cruftula promit,

Nequaquam lais ín re unà confumere curam:

Ut ti quis folum hoc, mala ne fint vina , laborets

fit

Quali perfundat piíces fecurus olivo,

Maffica fi calo (upponas vina fereno :

!

Wf.)

H

Noó&urná , f1 quid craffi eft, tenuabitur aurá,

5

Et decedet odor nervis inimicus

"

at illa

Integrum perdunt lino vitiata faporem.

dj

Surrentina vafer qui miícet fzce Falerna $5

Vina, columbino limum bené colligit ovo:

COET

Quatenus ima petit, volvens aliena Vitellus,

'Toftis marcentem fquillis recreabis, & Afrá

Potorem cochleà, nam lactuca innatac. acrí

Wn d

)

Poft.vinum ftomacho, perná magis, ac magis hillis, o '

]

Sunz. Sunt aliqui foliti füumicum trahitaliena , ideft, fzces,

ingenuum in eo tantüm oflen-|Eft Surrentum Urbs Italig in-

J

dere, fi novam aliquam placen- |finu Puteolano:Ejus vina ut odo-

l

tam , aut cibi genus inveniant :|rem Falerni vini contraherent,

a^

i

ego naturam , :tatem , fapo-|in dolium fundebàntur, in quo

res avium, &c. piíeium explo-|fuiffet recens Falernum , & ubi

I

ravi , &c.

tóta £ex ejus adhuc effet;

In reuna. In una conz, &l — Virellus; Pars ovi flava iO

N

epfonierüin parte.

Irotunda.

pone

Securus. Negligens.

AMavceuzem. Saturum , & nau-

/f

Tenuabituv. Defzcabitur ; ex-|feantem.

ypl t

purgabitur,

: Squillis. Squilla ; pifcis é can-

INervis inimicus, ^ Amittent crorum genere.

l

odorem graviorem , qui nervos

Cochlea. Oftreo quodam 8 li-

Ln

offendit.

macun genere,

Lino vitiata, Si quis ea per co-

Nam lacuca , d??c. Non eft

ipa

iT

lum five faccum lineum liquarelutendum . la&ucis

tentet

2

» €üm plenus

jl

ac tranfmittere ; ficl eft vino ftómachr

J

quia tunc

enim vim fuam amittunt , vi-lille in vino acido ii

acocte, &

f

tiantur, & corrumpuntur.

indigefte natant :

magis uten-

Surrentina, d*c Qui callidé mi-idum perna , &c.

[!]

fcet cumfzce vini. Falerni vina

Hillis. Lucanicis;bottellis;aliis

Surrentina;ea red? purpgabit, &

id genus fartis,&eulz irritamen-

&

limum fecernet, iriffo in cadum

tis. Hilla, hillz, five Hilla hillo-

€vo columbino, quia vitellus ovi

rum, inteitinum eft porcinum

( funf

decidens in imum dolium , fe-

concisá carne fàrtum.

L

.Fla-

j

380

Q. HORATII FLACCi

t dereta

Flagitat in morfus refici : quin omuia malit,

|mman

Quacünque immundis fervent allata popiniss

E(t operz pretium duplicis pernofcere juris

| hngifl

Naturam : Simplex é dulci conftat. olivo;

| Magna

| Tuda

Quód pingui mifcere mero mutriaque decebit $

! t gn

Non alià quàm qua Byzantía putruit orca,

Hoc ubi confuíum fe&is inferbuit herbis,

Vibisi

Corycióque ctoco fparfum fterit, infuper addes

Cor

Preilà Venaftenx quod bacca remifis olivz.

I) !apj

^

Picenis cedunt pomis Tiburtia fucco :

L

L

VTa

l

Venucula convenit ollis,

IT

Nam facie przítant.

Re&iós Albanam fumo duraveris uvam.

: Is

Hanc ego cum malis, ego fzcem primus, & halec,

Yrüne

Primus &inveni piper-album , cum fale nigro

Dil*f !

hu fs

Flagitaz. Stomachus, vel con-

"ibuviia. In

DN

viva.

nata.

.agro TTiburtino

CY

Inmorfus. Ad novos morfus

Facie. Forma & pulchritudine.

& d

Venucula. Venucula eft u a

"

movam orexim concipit.

l

[

Malir. Quàm exquifitos cibos.

quoddam genus in ollas abdi-

y

tur, meliàs & fervatur : albana

Quacinnque. Putà farcimina,

Comm

condituras, tuceta.

rectiüs duratur ad fumum : hanc

temei

Suris. Condimentis, embam.'ego extiti primus. , qui pomis

&or

matis.

junctam in mundis patinulis cir-

M

Simplex. Non mixtum jus , &|ca lancesalias, in jmenfa pofue-

Vat f

unum , ex olivo conílat tan-|rim : nec non fecem, ? vino

gingui'i

tüm : fin merum aut muriam|Coo fcilicet , (quod pofteà in-

vt

o'eo admifceas , fiet compofitum' nuit) cum halece: efthalec mu-

n

jus, multó veró magis fi addi-|riz quoddam genus , vel liqua-

^ bit:i

deris herbas, &c.

men confectum $ pifciculorum

j

Non alia. Non quavis muria, inteftinis ; item piper album

, Ug

fed ea tantüm , in qua orca adBy- |cum nigro fale incretum , id eft;

| .W

zantium capta (eft ingens pifcis)| permixtum cümfale, & purga-

« Duy

putruit , diu macerata eft.

tum incerniculo.

mapj

Iuferbuit.

lgni impofitum

Ollis. Vitreis in ollis racemi

(nej

ebullü.

fzpé fervantur , & florem fuum

M

Corycio. Croco advecto & Co-| colorémque diü retinent. Pote

Vr

ryco monte Ciliciz.

itaetiam exponi: venucula con»

W «

Sretit. Quievit;bullire acfer-tvenit faciendis condimentis ,

vere defiit, vel concrevit.

h n

qquibus olle, & cibi in ollis pa-

4

Quod. Oleun venafranum.|cinífque condiuntur

Lnme

um

—

SATYRARUM E.IB. rr

381

Incretum, puris circum pofuiffe catillls,

Immane eít vitium, dare millía terna macello,

Anguítoque vagos piíces urgere catino.

Magna movent (tomacho faftidia ; feu puer un&tis

Tractavit calicem: manibus, dum furra ligurit:

-

Sive gravis veteri craterz limus adhafit.

Vilibus i& fcopis, in mappis, in fcobe, quantus

"

Coníitit fumprus ? Neglectis , flagitium ingens,

Ten' lapides varios láculentá radere palmá,

D

Er Tyrias dare circüm illota toralla veítes:

,

Oblitum quantó curam , fumptámque mindrcm—

hd

-- Émmane.. Commendat. artemymentafeu. partes exiguas lipni,

& ordinem in ceena.

quz ferra vel lima eraduntur !

Dare millia, d?*c.. "Yribtis mil-!i1s pavimenta é marmore, & va-

lium feftertium , hoc eft, li- riis lapidibus ftrata operieban-

Ti

bris 300. emere pifces & macello, |tur ante ceenam. ut vinum , aut

&eos urgere, id eít, flipare ,aquam à convivis , aut mini-

(l

J

& alios ahis aggerere in angufto!ftris , utfit , humi jactam com-

catino.

ibiberent.

[

Fagos. Vel eft épithetum

Tene.. Non te pudet payimen.

commune pifcium, vel fignificat

tum é varii coloris marmore

m hat

temer? disjectos ; acfine lege ,

ftratum , lutulentz palme ramo

& ordine.in patina pofitos.

verrere? Palmz ramos pro. fca

Moevent. Hac magnum mo-

pi:adhibebant ad verrendum,

Jue

kpo

vent faftidium ; fi quis fervus

Er Tyrias , d»c. Kt toralia

i

pinguibus dipitis calicem attre-

illota circumdare veflibus 'Ty-

0

Cavit, dum opfonia, & con-

ris.. In ledulis , quibus ad

dimenta furtim deguftat ac lam-

menfam accumbebant , erant

bit : fi limus non eft deteríus

toralia, & vefles: toralia voca-

€ veteri cratera. Dicitur cratera

bantur illi panni viliores, quibus

€ratere ; & crater crateris.

quotidie lectus flernebatur : ve-

if

. Vilibus , de*c, Quàm exiguo

ftes , quz Rragulæ dicebantur,

$

parari fumpto poffunt fcope

erartt panni elepantiores, quibus

mappz2; fcobis, &c.. Qu

& tamen|in folemnibus conviviis iidem

T

fine flagitio negligi non poffunt?ifternebant

ur lecti,queque torali-

Mappis. Mappz proprié lin-|bus impone

bantur, & circumdag

J eft

tea erant,quibus rergebantur m-- |bantur. Jabet autem ipfa torel

i,

yha C

nus : mantilia veró , linteaqui-

feu culcitras effe mundas,&lotas.

jeus-

bus menfa infternebatur.

Oblisum. Minimé? iftud cogitan-

j p

&wba, Scobis fignificat ra-|tem , quanto hzcminori füumpte

^

fier,

"

Tun

382

Q. HORATII FLACCI

o fs

Hac habeant, tantó reprendi juftius illis,

AMoicere ?

Qu niíi divitibus nequeunt contingere menfis?

Jds ifà

Do&e Cati, per araicitiam , divófque rogatus,

Ducere me auditum.

LOT

Perges quocümque memento;

Nam quamvis referas inemori mihi pe&ore cundla: $0

| E gur'

/

Qu

Non tamen interpres tantundem juveris : adde

*

hccipe Vi

Vultum , habitámque hominis

*

quem tu vidiffe beatus -

At mihí cura

f dind |

Non magni pendis, quia contigit.

M

Non medioctis ineft, fontes ut adire remotos

bwfctr

E

Atque haurire quem vita pracepta beatz.

hu

TCl

fieri poffunt, tantó jufliüs re- pretis more , ucfiego hisaüribus

;

um

prehendi , quàm illa, id eft ,jabipfo audiam.

quàm fi non adhibeas illa ; que

Ádde. 'Yuo ifti beneficio, &

fl

indivitum menfis adhiberi ma-

fermoni adde aliud beneficium

Lme

gno-fumptu folent ; quzque!majus, ut frui pofim hominis

nemo àte defiderat.

vultu, &c.

| Dolofn.

Dotte Cati. Loquitur jam Ho-

Habitum. Oris , & corporis

Ti veand

ratius.

'

totius conformationem.

|tm fr

Auditum.. Ad audiendos illos

Contigit.Felici fato evenit tibi,

1 Qttn

uteum videres, & audires.

tuos Magiftros. Supinum eft.

(tà eg

Noutamen, d?'c. Non perinde

Fonzes. Illum ipfum invisére,

Qu

mihi prodeffe poteris explican-

àquo, tanquam ex fonte, hzc

jtmjg;

do mihi illa memoriter inter- manárunt pracepta.

J'imag,

[/]

SAT.Y,RAÀ

V.

AL

!'HO)LIN(HS

Teflamentorum captizta,fþ: iAfellatur. — Fingit Tirefiam,

ul

f

n

hanc tnam artem brevi ditefcends pracipere Ulyffi ad infe-

A enim !

M

TO olim

dum adhbuc viveret , ingre[fo, ut Homerus

& |

Qu

N

N

, fitté narrat lib. Odyff, 11.

IN

Y

Oc quoque Tirefiá , preter narrata, petenti

üï?.&hau

H

Refponde - quibus amiífas reparare queam res

lts

A

DEU

Artibus, atque modis.. Quid rides ? jàmne dolofo

In;

Hoe quoque , &'c. Poniturjam|fortunarum 'mearum jacturam

Penej

9T

"Tirefias' vates

'Thebanus

in|farcire potero.

Tthacam enim

I ey

campis Elyfüs poft mortem de-|Ulyffes venerat amifsá navium,

g

gens , multa Ulyff predixiffe:| & fociorüm parte optimá , &

C'nu í

;qu& hac&enus |rerum omnium egenus.

prater illa igitur

lilggl

mihi dixifti ,.hoc quoque re-

Quid rides ? Refpondet Tire-

fponde à Tirefia ! quibus artibus fias, focaris Ulyffe.

Do-

mgn

t

SATVIäARUM EIB. df

333

iNon fatis eft Ithacam revehl, patriófque Penates,

n

Afpicere ,9.O' nulli'quidquam mehtite, vides , ut

Nudus ihópíque domum redeam te vate : neque illic,

atUS,

Aut apotheca procis inta&a eít, aut pecus. — Atqui

memeny,

cundi:

Et genus; & virtus, ni(i cum re, vilior algà eft,..

dde

Quatido paupertiem miífis ambagibus borres3

Áccipe quá ratione qucas ditefcere,

Turdüs, ..

idilfe ben

Sive aliud privum dabltur tibi devolet illuc;

Í cutà

Res ubí magna nitet domino fene : dulcia poma,.

L0j

Et quofcumque feret cultus tibi fundus honores,? ^^

[

) hisattibni

Ante Larem guítet venerabilior Lare dives,

Qui quamvis perjurus etit, fine gente, cruentus

10 &

Sanguige fratérno, fugitivus, ne tamen illi

ü

Tu comes;exterier, (i poftulet, ire recufes.

i

Jonunis

Dolofo. Legitur etiam,dolosé,

.nganklo ; &'c. Omitte amba.

as -

in vocandi caíu ; Ulyffis epithe- ge

s , define perplexà. , & ob-

J

1f

tum folemne eftex eo feníu for-

fcurt loqui, video , quid. velis,

ib

Q

té dic&um à Tirefia , quafi fzu-

horres paupertatem, &c,

ggdiges, ,

ftra eum. Ulyffes interrogaret,

Privum.

qui utpoté dolofus , & vafer fa- dapis.

Privatz , & propriz

cfne, l

&is multas ditefcendi artes per fe-

Devolet. À te deferatur im

fe inventurus effet,

ä

domum, locupletem alicujus fe-

Irbacam. infülam in Mari Jo-

nis, illi detur dono.

nio, Ulyffis patríam.

FHonores, Flores, fru&us.

Tir?fümf

Tevare. Ut mihi predixeras.

Znte larem. Antequam eos Diis

Bis enim Tirefiam confüluerat

tuislaribus five dometticis offe-

[ dl iif

fmer

Ulyffes, & inferos adierat, fe-

ras. Primitias frugum Diis con-

mel quidem hortante Circe, in

fecrare, G apponere moris erat,

ejus infüla ; iteràüm

poftquam| Sinegerre.Sine majoribus,

igno-

nd ;

Ithacham eft reverfus.

bilis.

Gens pro familia fumitur

"Apotbeca.

em Id

Jus, cella.

lorreum , locu-Mepé.

Fugitivu. Qui olim färvus

Procis,. Qui

ivus fuerit.

; dolcfo

41

; Clm nuptias fupit

1

Penelopes ambirent , ejus do-

Comes exterior.Loco minus ho-

murm exhauriebant.

Genus. Nobilitas.

norato, in ima viz parte,ac decli-

vi.Interior is dicebatur;qui inter

Cum re. Cum opibus.

zdes, autaliud quidpiam ejuf-

4lga. Herba maritima ,

qu&imodi, quo ejus latus,

unum pro-

;:ieï Ti

inlittus ejicítur, Pro renü

lins|tegerec

ür, Gccomitenr , ambula.

pretii vulgà ufurpatur.

bat:ipfe veró cores,exterior ap.

p

pel.

- QJBOR ATIT FLACCI

",

/

224"'[

!"puräo Dame latus ? Haud ita Tröjæ

Qa:;ac,ï

Utne tegam

J

!

.Me geffi ,"certan$ fémper melioribus. Ergo

D

2)

Pauper eris;fortem hoc animum tolerare jubebo,

Jrimcep

Et quondam mojora'tuli, Tu protinus , unde

- hyetqa

len[cm;p(u,

Divitias, erifque ruam, dic augur acervos.

Captes aftutus ubíque

Aid t

Dixi equidem, & dico,

Teftamenta fenum, neu, fi vafer unus, & alter

Hily

Infidiatorem prarofo fugerit hamo;

lu)

Aut fpem deponas, aüt artem illufus omittas,.

hsl' äji;]

L

"

li

b

Magna minorve foro fi res certabitur olim,.

: No'aac u

d

;

Vivet, uter locuples fine gnatis; improbus:ultro

di meliorem audax vocet in jus, iítius efte

]F:ïhiifi, i

Defenfor, fama civem, causáque priorem

D

UW

Sperne, domi fi gnatus erit , fecundáve conjux,

15 et

&rbis

pellabatur , five dextrum latus|dic mihi aliquam aliam artem ,

& v

occuparet, five finiftrum.Si plurá|qua eruam, & extundam acer-

[

cupis,lege eruditumSirmundutn|vos pecuniz. Redit ad propo-

adcalcem Apollinaris Sidonii.

fitum metu paupertatis, quam

V&

U: ne,ó'c.Egone;inquit Ulyffes |videbatur velle perpeti.

15 jed

alicui Damz , homini impuro,&

Capzes. Captat teftamentum,

J ndl

410

fcedó,tegam latus?Tlli fim comes ?|gui

alicui blanditur, & muqeri-

Ü

obfequis ; infidietar , utab

L

Qui aliquem honoris causá cc-|bus,

H

lil

mitabantur, dicebanturilli latus|cohares fcribatur in teftamento.

Y

Hli homines apud Romanos vo-

'tegere, velclaudere : Comites e-

|

nim eam partem eundo tegebant,

cabantur Haredipetz, ac fenes

idivitas, & filiis orbos rbaximé

quz magis erat expofita injuriz,

v. g. propé vici rivum ; Dama

| fe&tabantur.

nomen erat commune fervis a-

Prerofe , dec. Utpifcis, qui

a

pud Romanos : hicfervum fign:-

'arrosá efcá elabitur pifcatori.

u

Illufus. Semel deceptus.

ficat libertate donatum , qui lo-,

4 (

cuples fa&us fuerit, &c. Quo

Magna. Ordo . & fententia

um

eft : Si res , ideft, lis aliqua»

tempore ad nomen Damz adde-

Coff

bant prenomen , v.g. Marcus

|

feu magni feu levis momenti,

difceptabitur in foro aliquando;

fHam n

Dama. Vide Perfiumsat. 5.

0id

Melioribus. Nobilioribus.

efto illius defenfor, qui à duo-

E

bus locupletibus vivet fine filiis,

Ergo, c.Loquitur Tirefias.

licàt

« Fortem, de. LoquiturUlyf.|quamvis fit improbus ,

lT

ultro; &nullá injuriá ! ceflitus

fes, Patiar , pauper ero. -

Aninum. Meum.

adverfarium meliorem , id eft,

l

al

hL

iten-

[ mdmt

kTuprotinw.Tu praterea tamen|zquiori caufa , & jure t

tem;

P

s

A

]

.At

^L SATYRARUM L

IBR

AAE

R. T.

J:zw-ïgï'

-

molles

i — Quinae, "pma, aut Pübli (gaudent p'ræ'nominc'

Ü

: ,Auticule ) .tibl me virtus tua fecir amicum :

^

ddo, V jus anceps trovt/

*

"eauías défendere polffum:

ünde

ripiec quivis oculos cítius mihi , quàm tej

Contemptum cafsá nuce pauperet. Hzc mea cuta eft, .

biqut

Ne quid tu perdas, neu fis jocus, .,Ire domum, atqué

dl

"

Pelliculem curate,jubs, — Sis cögffiä'ïärläp(ä;&;.x.,!'-ua-,»'

Petítz, .—ä'r'big;icik)bäfga : feu :»)uhjlra canicula Bindet]

j

Infantes /ftatuas E

-

L4

a pingui tenrus omafo .

av

Furius byberhas cat

tivé confpuet Alpes, ; ,

A

ltto

Nonne vides , aliquí

s cübito ftantem pmþäæfäïngfäis;

n

i

icis aptus , ut acer ?

nggiet, ut patlens; ut—an;

p

í

tem , injusvocet: fperne illum idinem.

. Roga illum :;1": oriofus

us

tuiflius eft , Gc.

Alteri blan-

;'Hc, domi fe continegt , tuá fide

dire verbis lenibus, di

üli :jac dilig

tiá fretus.

i

n

g

T

E

O Quincte, v.

Pubii,nam

C(.'(g'r

zori.Actor G procuratorz-

e

praromina

8

9

ratiüs

audiuntur

T

litem ejus expende , infirüe.

i

quàm ipfa nor

nl

la , ego nonut

Rubre. Ardens. ignea.

Utilitatis mez causá tibi fum,

Fisdet.. Dicuntur xra, & lapi-

amicus, fed tuz virtutis ftudio

des cdlore nimio , aut fr

&

C

lgcre-

u

& admiratione,

V

findi & diffilire.

r

Prenomiue. Romanis C$

[2

11

lufauzes, Mutas.

lf

Jatill s "

erant v

u.

i

lod

[5)

) trianomina : Prz-

Seu, de'c. Sive hvemsfit ;'cüm

int

Ti2

Ü

nomen, ut Mawcus ,

Quintlus,| Furius Poéra fuo abdomine cele-.

"

R

j

a

1

j

"

G. Quod fingulos

üngclisibris , confpnuit cana nive Alpes,*

u

,

n

diffingucbat ;nomen, ut 77//

15 lideft, deferibit Alpes nive con-

D»Lv'ngg TVl

j

quod familias alias & aliis fe- |fperfas

Carpit obiter híc Hora-

qi

cernebat ; cognomen quod: cer-|tius illam Furii locutionem 5356

U

tos quofdam ex eadem familia

tylum ampullatum.

pi

du

notabat, ut Cicerg.

ür

"Tentus. Diftentus.

]i

(2

Anceps. Centroverfum, ac va-

J

rium.

Onafo. Adipe , ideft , ho-

6!

mo obefus. Omafum eft pingue

I

ol

- Ceffi , dec. Quam tibi , vel

inteftinum.

1ty

i

minimam rem eripiat, te frau-

Nonne vides. Verba falit ali-

0

(

il

detvitiofa nuce. Caffa nux , eft,

eujus alloquentis fenem orbum,;

inanis; vacua, à verbo careo.

IN

&illi captatorem Ulyflem com-

gocus. Ne fisludibrio tuis ad-

mendantis.

Jj

verfariis.

i^j

Srauzem. Orbum fenem.

lredomum. Verba 'Tirefiz.

q b

Us acer. Quàrm fit Ulyffes ftre-

Ü

m

iuus, diligens.

ye

Pdll'ülla-m. Cerpus ; valetu-.

B

4

Is

Pla-

& ym,

atl

"

Q. HORATII FLACCI

Vrb er

Plures annabwmt tbynni ,.

,& . cetharia crefc

^

LUA

"

"k

2

ptatün

Si cui przcereà validus/imalé filius in re

Przclara iublatüs' aletur, ne manifeftu

/

n

g

';,; ): -«

Mi furí

léüiter in

f

ER

C«libis obíequium nudet te j

;

pem

Diina:

Accedé efficiofus, ut & fcribare fecundus :

Hares : & fi quis cafus puerur egerit Orco»

Qui m

In vacuum venias; Perraró hzc &lea fallit.

Ti d

Qui tefta

um tradet tibicámqüe legendum;

tf [

Abnuere

5

i

tabwlas à te removere memento:

?-*zgnus ei

Sic.tamen , ut,limis rapias, quia prima fecundo

Tl Ms

Cera velit verfu : folus, multifne cohares.

J a

V clqcl percurre Ocu'log HPlgtümque tF'Eo&us

li i!gar, (

«

LOT

"[abulas. "Teftamenti.

Pluws, lö'c. Tcà piures fenes

Nbl

allicies , & illi ut pifces ad

Limis. Oculis obliquis infpi-

Z

pifcatorem accedent , capien-

cias, quid in prima tabula tefta-

TL

für, &àtein cetaria (loca funt

menti fcriptum fit , an tu in fe-

cunda linea fis heres fcriptus ; &

girstum

pifcibus fervandis apta) conji-

€ijentur.

filio cohzres additus.

tila, fy;it

Thynni. Pifces grandiores &

"od

Quid velit. Quid præferaf,

Yi

11

nobiliores.

quid contineat.

Malé validus. /É£ger & parum| Pr

ima cera, Initi

untr tabule

üal iliq

:

inejusmodi enim

^llori m

firmus.

cera obductz,

,

In vepraclara. In domo locu-

tabulis fcribebant.

Sic primus

.

3 zi

vicus dicitur pro initio & capi-

: li l, F'Jl

plete : in multisopibus. ^

Sublatus. Educatus.

te vie; vel prima tabula &

nj

tl

Ne, d?. Netueinfidie de-

página.

Afl

rj ;

prehendantur, fi nullos alios ;

Verfu. Linea.

quàm celibes, id eft, uxore

Plerumque vetotlus y de*c. Lo-

!Ha'i()is

cus obfcurior; fic explana : Ac-

U

€arentes, captares.

INudet, Prodat , detegat,

cidit énim aliquando , ut fcri-

Rivl

In fpem , éc. 'Tacito quafi pe-

ba reco&us, id eft , veterator;

Mi

[uin h

de , & cauté illum demereri ftu-

& callidus , ex Quinqueviro »

de, eáfpefcilicet, utautfecun-

id eft , q

ui olim Qt

üingtlevir

Peralf

fuerit ,

d

eludat ac fruftretur

Q? C

dus ab ejus filio hzres fcribaris

, ut vulpes

in ejus teftamento , illi fubfti-

fuum captatorem

cui

æmiSGl'e,

JEfopica

delufit corvum »

134 Vid

tuaris , aut fi quo cafu fuerit

cafeum fruftra hianti ;

farripuit$

extin&dus puer, tu in vátuam

n 0j

hareditatem primus jam & folus

ita Nafica deludetur à Corano

J

Sülgm (

hares fuccedas.

fene , quem captabat ; illíque

. Alea. Ludus ; caþtatio »fraus.] jocos dabit.

if

Seri-

* ag

PTR

L

SATYRARUM. EIB. II.

D

387

I

Scriba ex quitique viro corvum deludet hfantem:

Captatórque dabir rifus Nafica Corano.

4;;I '

Num furis ? An prudens ludis ine , obfcuta canendo?

f

m

O La&rtiade ! quidquid dicam, aur erit ; aut non £

j

Divinare etenim Magnus mihi donat Apollo;

J

Quid tamen iíta velit fibi fabula, filicet, ede,

ll

*

Tempore quo JuvenisParthis horrendus, ab alte

ndit

Demiffüm" genus /Eneà, tellare; marique

Dio.

Magnus erit & forti nubet procera Corano

icunde

Filia Naficz , métüentis reddere foldum..

Tum gedbr hoc faciet

tábulas foceto dabit , atque

*

.

)u

Ut legat, orabit

multum Nafica negatas

Acci

ietta&dems , &.tacitug leget, inveniétque

hn

t

Nil fibi legatum ,

prater ploraré, fuifque.

P

4

lllud ad hzc jubeo

H

7

E

m

mulier.fi £orté. dolofa,^-:

"

WL

^ Scribd. Qui a& publica Ma-| filiam fuam . Corano nuptui da-

iftratuum edicta , fenatufcon-

bit, metuens , ideft, nolens red-

i

ulta, fcribit.

]

dere foldum, id eft folidum , feu

Qu

du

Quiuque viro. Erant Quinqve

£s alienum, quod debebat , forté

QAü

viricerti homines publicé dele-

ipi Corano , cui filiam füam

&i ad aliquod munus publicum

nuptui dederat, fperans, aut con-

I

levioris momenti adminiítran-

donandum & remittendum fibi

T

yc p

dum, maximé in munic ipiis.

€s alienum , aut maenas certé

ll

) pitio ö' j

Furis. Furore divino afllatuslopes & teftamento & hzreditate

M

& Numineloqueris : verba fünt|Corani.ad fe ventüras.

Cora-

1

u

lyfis.

nus moriturus hoc faciet ; vo-

Prudens, Sciens ac volens;

cabit Naficam , tabulas tefta-

ut evit, d'c. Si quid ajo, erit,

7[71155 Y

menti fui legendas illi |dabit.

fiquidne

*0, DOn erit.

NonnullilNafica fe

hzredem , fcriptum

expm

hzc joco di&a effe volunt.

1

qnao»

effenon dubitans, recufabit le-

juvenis,ic. Auguftus Par- gere

; leget! tandem , inveniet

di

this metuendus. Augufti famá laliur

m hzredem inftitutum fuif-

perculfi '"Parthi fipna militaria,

fe à Corano nullam fui facam

fil

quz Craffo eripuerant,, Romamleffe mentionem.

loc Horatii

[é

remistre, anno Romse conditz|tem

pore contigit. "Tirefias quafi

734. Vide Indicem | Chronolo-

divinans, illud ipfum prenun-

gicum Odis prefixum.

ciare fmgimn

Pl I

Forti , d;c. Narrat , quo pacto

j ora

Soldun.Integrum ss alierïw.ïm,

Naficam captatorem Coranus'ita'Cicero , pro Rab. folidum

MW, i

o

decepturusfit. Nafica heredita-| füum, i quit, cuique folvatrr,

n

Prazer plorare. Grzcalocutio,

tis locupletis obtinende fpe'

Bb 25

quá

H

38f

. HORATII FLACCI

lum

Libertufve fenem del

irum temperet , illís

( t

Accedas focius * laudes , lauderis ut abfens.

um

Me fene, quod dicam, fa&um eft , anusimproba Thebis

Y

hs d

Ex teftamento fic eft elata : cadaver

m

Unc&tum oleo-largo nudis bumeris tulit hzres,

Nn

P

À

D

*

"Tib

|

Scilicet elabí i poffet mortua

credo,

aod nimiüm inftiterat viventi.

Cautus adito :

Gul t

y

ndes.

4

[?

Mor

Neu. deíis operz , neve imrmodefatus abu

Difficilem & morofum offendef garrulus ; Ultré ?

t

D

hi colg

Non etiam f(ileas,

Davus fic comicus, atque .

li p

Stes capite.obftipo $ m.ultlim fimilis; metüenti.

CUT

Obfequio graffare, " mone, f increbuit aura;

[

[

Cautus nti velet carum capur, ; :extrahe turbá

K

1

Oppofhitis humeris , aurem f(bftringe loquaci.

.

l':rem: |

Importumus amat laudari - Donec ohe jam

*

D

&

&insfid

Ad czlum manibus fublatis dixerit, urge

A

ln

Átir,

l:

,quà plorare jubentur, qui mi-

tare, qui dum fua; in comordia

R

NS Nïv*

artes agit ; timidé , ac reverenter

h &t

feri, qui decepti funt.

"Temperet. Regat, gubernet.

cum héro loquitur.

Rintm

! "Thebir. In Urbe Bxotiaz.

Davus. Nomen vulgare fervi

aiers

comici.

Ex teffamenzo. "T e(tamento ca-

humentg

verat ; ut fic ad rogum efferretur.

Obflipo. Inalterum humeram

^uts fj

inflexo ; vel in terram prono.

Scilicet , d?'c. Opinor, illam

b

anum, ideó jufüffe , ut heres

Graffare.In animum, & bene:

«

ts HEI

volentiam irripe.

fuusmoleítus captator fuum ca-

ED '&C.

daver un&um oleo ferret ad

Iucrebuis aura. Ventas vehe-

mentiorin gruit.

Ut

rogum : quo indicaret homi-

a,

nem Í[ibi vive moleftiffimum

Subflringe. Suftolle, & manu

fuiffe, ac velle faltem fe mor-

fuppofitd quafi collige :- fic ve-

lg

"

tuam illi elabi, quz,viva ejcs

ftis fübftrinoi dicditur, quz at-

Mintis

tollitur , & accingitur ; fic auris

artes & infidias effugere nonpo-

E

D)

tuerat.

Athlete corpus ungue-

appofita manu imunitur, mne

]m)& l

bant oleo , utab adverfariis non

fonus effiuat.

Càm loquitur ;

Nt, E

tam facilécapi poflent,ut iis ela-| aures arrige, accinge te ad aw-

Anis TiX

berentur. Tueíto cautior, fac nà| diendum.

ili;

tua diligentia defideretur, at vi-, Dmpertunus. Intempeftiv?,con.

Toqpy

de etiam, nenimio ftudio pecces. |tra jus fafque: vel , amat laudari

hjj

Ulzro. Non filere juffus: fine'wfquead importunitatem.

gravi caufa.

;

Obe. Satis laudum eft.

^Davus;

[5

Mavwibus fublatis. Pra gaudio.

*-c.Davuiln ilium imi- 1

4

Urrem.

-

2

m

EX

*

GSATYRARUM LIB. n

*

399

,?äf,:(ïrefcemcm tumi

dis infla fermonibus urrem,

'M

Ó

3

.

Cüm te fervitio longo, curàque levárito

l

obiThdj

$

e

VEt certum vigilans, quarte (it partis Ulyffes,

C

,

D 2

Audieris,haies

eigo nlunc Dama fodalis 7

E ;);H",;i

j

, Nuíquam eft? Unde mihi tam fortem, tamque fideleme.

"'Spatgé fubinde, & (i paulüm potes , illachryrüzre .c&

;

Gaudia prodéntem vultum celare ,. fepulchrum

'

Commillum aibitrio finé fordibus ex(rue.: Funus

$

li

"Egregie factüm lduder vicinla, 6 quis

Forté cohzredum fénior malé tuffiet; huic tu

Lic, é pztte tua, fcu fundi , five domus fit

Emptor , gaudentem nummo te addicere, fed me

I»n-wgïri-gvfa/n--ghit,lfxokrpina. * Vive, valéque,

l

Urrem. Hominum vanum &| — Mal? zuffiet. Tta at brevi mor

laudibus fictis infiari docilem.

riturus effe judicetur.

L

Levárir. Morte fu5 : tunc enim

Haüictu , doc. Dic iili cohere-

liberatus eris fervilibus illis ob-|di tuo , five fit emptor fundi ,

m

fequiis, quibus vivum captabas.|id eft , five przdium aliquod

crevtd

Er cerrum. Cüm tu mon per|velit emere , fivedomum , qua

D

fomnium , fed certó vigilans ,|reperiatur in ea parte haredita-

audieris clar& hzc verba in te-|tis , qus tibi obtipit, te pauden-

N

ftamento fenis fcripta: Ulytfes tem , te libenter hanc. domum;

dhomeram

heres fit quartz partis meo-|hunc fundum illi addicere , id

Yrono.

rum bonorum ; tunc erumpes|eft, vendere & dare nummo , id

.

, &oete

inhos fletus : Ergo periit Da-|eft, vili pretio

.

nempé ut hác

ma, &e.

liberalit&e tuà delinitus. hzre-

ts ïeiïf'

- Unde. Mihi parabo;ubi talem|dem te faum ícribat , & quod

igveniam.

*

illi dederis , ad te cum feenore

& m :

Sparge, Hac verba identidem|redeat.

fe

repete, & quafifparge : velfilo-

Nummo.Seltertio,qui refpon-

resin tumulum Íparge.

det duobus affibus &:onetz Gal-

r,ite

Efl. Licet; intereít, juvat ce-

lz : &quartz parti Julii Ro-

h ,

|

(

lare,& tegere vultum,qui prode-

mani , pro vili quolibet pretie

ret, aperire poffer , gaudia de

l

hic ronitur.

fenis morte füfcepta.

|

Trabi. Alióme abripit, me

Arbitrio. "Tuz curz , & arbi-à te divellit Proferpina umbra-

! ooft

trio commiffum.

dani

rum domina; nmperiofa, qu£ im-

Serdiéus, Avaritia.

perium in mortuos obtineat.

ggudlo

Bb 3

$À.

TEU

U

?

329

Q. HORATII. FLACCI -

TTE

SATYUTRA V.

(ud priu

V mala

lum

Orii laudes , $. vita ruflica,

Manutint

Oc erat in. votis : rnodus agri non ita magnus,

Vnde n

Hortus ubi ; & te&o vicinus jugis aquz fons

Mtut,

Et paulàm íylva fuper his foret.— Au&ius , atque

tipm,

Di melius fecéie, bené eft, Nihil amplius oro,

]

Majà nate; nifi ut propria hzc mibi munera faxis;

Af Nis

Si neque:majorem feci ratione malà rem;

um

Nec fum fa&urus vitio. culpave minorem :

1$ CU

Si veneror ftultus nibil horum : O (i angelus ille

M J (.76 !

M

ib

b

Proximus accedat , qui nunc denormat agellum,

& el

O fi urnam argenti fors qua mihi monftrer ; ut illi,

Zidis,

Thefauro invento , qui mercenarius agrum

i

t

Illum ipfum me:catus arzvit, dives amico

du &

Beircule. Si quod adeít, gratum juvat ; hàc precete oro,

.

Tlb

Pingue pecus domino facias , & catera , prater

Ingcnium

Dj

*

ütque foles, cuftos mihi maximus adfis.

liv s

s l gravi:

Hoc erat; dzc. Id unum optave- omninó , & ad normam quadra-

: Lt

ram , utaagellum exiguum.ha- tus fit.

f:a!rimUm

berem, ubi foret hortus, fons

Fors. Fortuna felix.

& pratereà fylvula.

Qua. Alicubi, aliqua in parte.

r

Ur illi. Ordo eft : Utilli mer-

ITert

J'ugis. Perennis.

M

Diimnelius. Plura his & melio-!

cenario fortuna monftravit, qui

E

Thnrt

ramihi, quàm optabam , Superi;

poftquam thefaurum invenitfet

dederunt.

inagro ,ubiopusfaciebat , cüm

r

effect Mercenarius ,. illum ipfum

Maje uate; Mercuri : eft enim

F*km!m

W

^i

li

Mercurius vatum Deus przfes ,

agrum emit , & ad fe jam per-

&

^ d

idémque divitiis & lucro preett.

tinentem aravit ; totóque thefau-

À

m

Propria. Perpetua & (tabilia.

ro potitus eft.

Rem. Opes.

Hevcule.Favere credebaturHer-

i d

E* W*m*

Venueror. VenerabundusàDiis

cules ejufimodi lucris infperatis.

peto.

Siquod dc. Si me juvat;id eft,

hb-lS,

uf

bhx, I

HorumQue dicturus eft, quz|delectat, .fi eo. contentus fum,

"

avari Gv cupidi optare folent

,

quod adeft, quod poffideo.

"ia

UE

nempe Ó utinam angulumhhunc

Domuo. Mihi.

& particulam fundi vicini poffi-

Prazer. ingenium. Nam inge-

9 q

derem, que agellum meum inz-jnium pingue, hebes & tardum

D Wün l

ualem reddit. Qxæ ixnpedit, ne lfignificat.

Ar-

m

SATYRARUM LIB. II.AI

39t

Erge ubi me in montes, & in arcem ex urbe removi,

Quid príus illuftrem Satyris, Musáque pedettii ?

Nec mala me ambitio perdit, nec plumbeus, Aufter,

Autumnüsque gravis, Libitinz quaftus acerbe,

Iagri,

Matutine pater, feu Jane libentinus audis,

Unde homines operum primos, vitaque labores

qe [005

Inftituunt, (fic Dís placitum) tu carminis efto

a

IQ

Prncipium, Romz Íponforem me rapis : eja,

Ti

Arcem. Rus meum in editoyTullius lib. 9. de nat. Deot,

locopofitum , ubi velut inarce]Janus enim nihil aliud erat ;

ab urbanis curis tutus fum.

quàm Sol, veltempus: atnihil

$4

lle

Quid , d»c. Quid potiüs agére|eft celerius , & mebilius tem-

mepareft, quàm fcribere faty-|pore, & pars przcipua temporisy

Ift),

üt IHL

ras, & elaborare in iis verfibus] feu diei, eft matutina. Eum utro-

illuftrandis, ideft, poliendis ,|que nomine appellat Horatius,

& accuraté componendis , qui|Curautem eum invocat ? Quia

pedeftri & folut& orationi fimi-,vitecivilis, & urbanz actiones

les funt ?

At 0t0,

omnes à prima luce ad vefperam

Plumbeus.Qui graviacorpora, | defcribereincipit : Janus autem

W

tardos homines efficit : infalu.| diei dominus &quafi prefes co-

ii adhï.'

bris , gravis,

lebatur ,

à cujus invocatione

um p

Libitine , d»c. Quo tempore|diem aufpicari folebant, immóà

plurimum faciunt quaeftum ii,

&czteras preces ordiri, quafa

h3

qui curant funera , quià Libitina

uainpf

qui aperiret, clauderétque uni-

Dea fünerum Libitinarii dice-

verfa; preterita, & prefentia

Uil

bantur : adde , quód in Libitine

moderaretur , dc videret,

mub5? ^templomortuorum nomina re-

Unde, À quo.

jnvenidie

ferebanturin librum , & pro fin-

Carminis, Defcriptionis urba-

WC[M.' j (*lïlïï

gulis nummus pendebatur.

narum occupationum , & mo-

lum p

Matutine pater, dec. ' O Jane!

leftiarum.

m p

.Íeu mavis appellari Matutinus,

Rome , (e'c.. Cüm Rome funa,

,quexhefau-

eu Janus.

Cüm Deos invoca-

& Jane! vocasme & exire domo

.bant, id cavebantin primis, ut

cogis , ut pro aliquo cive fim

iebaïUfHeIF

eós variis appellarent ac plu-

fponfor, id eft, prima diei actio »

; 1f

g

t

ribus, fi qua haberent, nomi-

j

/,

cui tu prxfides , 6 Jane ! hzc

n

nibus, incerti , quodnam ipfis

eft; rapior ab aliquo, Gevocor,

n

effetgratius. Janus autem vo-

|

;

ut pro ipfo fpondeam , & fide-

cabatur Matutinus à Matura

jubeam, ideít; promittam me

Dea, quz aurora eft; vocaba- ejus nomine, & meo, fi defit,

m 1

mnoe-

runa

du

tür etäam Janus ab eunäo, utait periculo ac, damno , folutu

L

4

fer«

Ár

39*

Q. HORA'NI FLACCI

Ne prior officio quifquam refpondeat, urge *

Vctos -t

Sive aquilo radit terras, íeu bruma nivslem

De te com

^

Interiore diem gyro trahit, ire nece(fe et

Orabant |

Poftmodó , quod mi ob(t, claié; certámquüe locuto;

lmprimgl

Lu&andum in turba, Facienda iniuria tar

*

Dixerii p

Quid vis irfane, & qua res agis ?th-npro-bz-':s urget

Stpünus o

Iratis precibus,

Tu pulfes one, quod obftat,

Er quo M«

Ad Mecanatem memori fi mertce recurras.

lynume :

Hoc juvat, & melli eft , non mentior.

At fimul atfas

N

Alv

!

t lr

Ventum eft Efquillas, aliena negotia cenrum

Wecgens :

Per caput & circa faliunc latus.

Ante fecundam

.anmlinzpa.-g

L u r

xertam pecunie, quam debet ,j Praetorem fp»')fpohdi þz*o&miw

M toum |

ac licuidó fum locutus,

fuümmam. Fortaffc etiam fe ä']a:[ x clai

ad

^horapidieit, quiainforo, vi

:neam Interponen-

-erant foener

d

if

Óres , G argei

ri, dàc

x, Drc

&O , 1Y

us 10CO»

t x

apud quod

»onfores fidejube- fi äfeh—t.,f latu:

B

u (quod milii

X t

tir

Q elt ;

Qq

ainrema gnum

A b h

bant, vifebatur ftatüa Jani.Videlo

le

,-f

^

Sat. T.

je

n

1

pe

i€

m. nereverà

t boron

O 101

ne iffa mihz

d. $

Eja urge. O

Horati P

Jamas|pro i

onuniafferat : redeo

quis; qrg

loqui üngitur) urge & feftina,ï?e;fponäïc dan

iste prior officio ifto amicit

jomum,ategré : nam ]uctan-

ib Hou

k

urbanitatis fungatur : cave;:di

n inturba, tardiores impel-

& t& Com

me quis te fitofficiotior. L

egunt, lendi non fine cohvicio &inju-

fe d r

:ö

aliqui, urpes. Urgesime

Jane! |ria aliquis improbus, id eft,

qunm

l

A ftimulas, ne; &c.

limportunus , morz£ impatiens ac

Tatii

!

1

L

Jt

Radis terras. V ellicat;fpolrat:ef

|

injuriz, me ürget ac profequitur

lr

enim ventus fripidus , & noxius.

iratis imprecationibus tquó tan-

m.i obf

G

Jureriore gyro. Circulo bre-|tum properas, Ó infane Horati!

V, Qb

Wk:&l

viore. Dieseniminbruma fünt;quid tibivis ? "Tune tam pro-

breviffimi : & Sol, qui cireater-|tervé pulfes atque iinpellas. ,

Adügfffl

h

fam, utcentrum & metam vol-! quidquid obftat ; rrodó ad'tuum

witur, propior eít, ut apparet, glillu;n Meconatem redeas pro-

Glongfh

"utque "aftronomi qnidam cen-lperà, quem unum cogitas , unum

Wa

dent; terris hyeme, quàm ftate: memori mente verfas * San? ifte

Pllïeq

*irculi verà quó funt interiores,'preces jucundz mihi fumt , ac

tej ük

hoceít, quó magis ad centrum|merum mel. Ironia.

Cl

accedunt, eó funt breviores (| 4;ras. Ob ignes buftorum,qua

Quo. [

aminores.

MYI]

'dbi erant plurma : in Efquiliis

- Jdre. Ad fpondendum pro amico | Meccenas habitabat.

x[',(("

&e

-:Pa,'ä modo, &.Poftqüam ante| ^ Anze, &c- Ordo efï;.O'(ärin'v

[j 0

Q-

homþ

Leememem,

9

SATVRARUM LIB. IL

393

wpe

Rofcius orabst (ibi adetfss ad Puteal cras,

?

De re commüni fcribz magná atque nová te .

D

T

Orabant bodie meminiffes , Quin&e , reverti,

2qt

0U

Itnptimat bis

cura, Mecanas figna tabellis,

ttdis,

n

Dixeris experiar ; (i vis, potes, addit, & inftat,

ob

[

Septimus o&tavo propior jam fugerit anpnus,

oblit,

Ex quo Mecanss me cepit habere fuorum

.

[s,

In numero

.

duntaxat ad hoc, quem tollere rhedá -

Mtfimiid

Vellet ,. iter faciens,

Et cui coucredere nugas

H

f'um

Hoc genus

N

horaquota eft ? Thrax eft Gallina Syro pac?

um

Matutina parüm cautos jam frigora mordent,

.

Et , quz rímosá bené deponentur in aure,

Per totum hoc tempus, fubje&iorindiem : & horam

Horati ! inquitaliquis, memi- inflauraverat, Puteal, Libonis

neris te oratum à Kofcio fuiffe, appellatur

alibi

ab

Hora«

Vá.

ut fibi hodie adefies ad Putealitio : propà eum locum erant

ante horam ab Sole orto fecu

n-[argentariorum menfz ,. nec non

dam. Scribe , inquiralter aii-|Pratoris triburial , qui de' cau-

quis, oraverunt te , ut redire

fs ad eos fpectantibus cognofce-

!

àb Efquiliis a&urus cum ip

ibat.

BU

de te communi, hoc eft, fpec"tan-ä

Tollere Rheda. In Rhedam fu-

J

te ad Scribarum collegium , é'am admittere, ad iter colloquie

(s

quorum numero erat etam Ho- levandum.

ratius ; alius :'da Operam, ut

x

x jnprtie

Hoc genus. Ejyufmodi :

V

,l

g.

f

iftas tabellas & libellum fuppli-lut peteretà me , quota efthora ?

C P)Ule

9 v

cem obfignet Meceenas ; fidixe-| - "fhrax, de. Àn gladiator ille,

t

inel

ro, conabor ; adjicitille, pores, qui Gallina dicitur

». (nomen

pu

(

Ífi vis , & me urcet.

.eft proprium) quique 'Thra-

g

Adeffes. Advocatus ad litem

cem , feu Retiar

iüm agit , par

ejus, & caufam tu& prafentid eft Syro , alteri

[e

o

c

eladiato

ri,qui

cohoneftandam , autteftimoriioleft Mirmillo ,

&c. Retiarii ap-

; [

"J

confirmandam.

pellabantnr Tbraces , quia par-

Vs

Puzeal. Ea vox fïgl"ifïcat pu-

tei operculum

E

*

mas, (&recurvos gladies gefta-

;

erat locus fic|bant more "Thracum : Mirmil-

di&us Romz pro

]

pé curiam , in;lones veró Galli, guia Gallicis

quE

quo defoffa olim fuerat Atii'armiserant induti.

Vide Juve-

j

n2

d

Nzvii Auguris eos ac nova- nal.Sàt. g.

cula, & impofitum tegmen cum| | am f'agerit. Pen? eft elapfus.

n

v

arulacoronata, quam quia Scri-

Subj e&ior.

fagis indies ex-

Qu

boniusLibo vel ornaverat, vel|pofitus fai invidiz.

Bb s5

Nes

-

; HORATH. ELACCI

ïnvidïæ.

-Nofter ludos fpectaverat unà;

hdtar Y

Lu(erat in. campo , Fortunz filius, omnes,

|Orus ! q

JNunc vet

Frigidus à Roftris manet per compita rumot.

iDucere ol

Quicánque obvius eft, me confulit, O bone' (nam t&

Scire, Dcos quoniam propius contingis , oportet)

O qundo

*

*

ut tü

Vnda la

Num quid de Dacis audifti ? Nil cquidcm

Q m |

Semper etis derifor. ! at omones Dii exagitent me,

lote luem

Si quidquam. . Quid ? Militibus promtifa, Triquetra

Przdia Caíar, an eft Italà tellure daturus 2

M aj

Jurantem me fcire nihil mirantur, ut unum

Va inæq

Scilicet egregii mortalem ; altique filenti,

lus n

Id (

, Nofler , dec. Sententia eft :

O bone. O amice! Ó mi Horati!

f ottt

Dmnes inter fe de me immur-

Deas.Augu&um, Macenatent.

N

murant: nofter ifte Horatius, ho-

Dacis. Daci, iifdem qui Getz,

Pt[iine[ ;

mo noftriloci & ordinis, &no-

populiScythie , illi bellum me-

ftri fimilimus , nunc fortunzx

ditari dicebantur eo tempore.

Ditis

filhus & beatulus , alim nobif-

Ur ru. Semper ne finges te

Qxü'ldvc ;

cum unà fpectabar ludos omnes,;

nihil fcire, nófque illudes.

hqu

$i quidquam. Subaudi , fcio

plebi permixtus , & omnes ludos

Cenlus

ludebat in campo Martio : füb-

audivi.

audi , nunc nobilium eft amicus,

Quid,ir'c.Ordo eft:Quid(alius

| Ef

&plebem fuam nófque: negligit.

interropat)án Cefr in Sicilia;an

ii Päl'hj'num

Vel: ifte Horatius unà cum Me-

vero in Italia divifurus eft, pra-

| UTI., que|

coenate ludos fpe&avit ,

unà

dià : id eft , agros militibus pro-

] ts

cum eo in campo lufit boc, illo,

miffos ? Poft Philippenfe bellum

Itj

ividis Bruto & Caffio , dedit

M

die : nz beatus eít , qui fummis

| &lsotm à

viris utatur adeó familiariter. Ita

agros militibus emeritis Aqgu-

i

(tus : multis eodem quo pralium

invidi omnes,

r

Frigidus , *c, Siquis rumor

iftud contigit,aut fequenti anno;

tity i

nonnullis , qui nondum legiti-

frigidus , ideft ; parum aufpica-

3 m

tus, àroftris & curia primum

mum tempus ftipendiorum con-

hi& a

fecerant; ifto quo hacSatyra fuit

Sitranf

ortus , in compita & populum

Ípargitur. Roftra erant exhedrz

fcripta , nempeU. C.720. odo

i

Dyy

admodàm annis poftquam Ho-

Oltehpy

quaedam & fügoeftus ,. unde po-

pulum alloqui magiftratus & alii

ratiusà Moecenate in familiares

£11)

adfcriptus fuit.

V diy

folebant : ejusaliqua parslignea

etrum idem

ad fex vel o&o pedes extans,

Triquetra, 'Triqu

Mf!þ

atque eminens ,

confecta erat

:eü actriangulare : dicta eft Si-

Afey,

noftris navium Antiatium. V

ide cilia Triquetra ficut & Trina-

E7

Livium lib. 6.

3»

lii

(eria» ob tria ejus promontori

d-

Q:r ; üh

SATYR äRUM LTB. H.

393

Perditur hzc inter mifero lux, non (ine votis;

"

Orus ! quando ego te aíplciam ? Quandóque licebit

nf«

Nunc veterum libris, nunc fomno & inertibus horis,

ne ftun

Ducete follicite jucunda oblivia vitz?

oper)

O quando faba Pythagorz cognata, fimülque

j Ut t

Uncta fatis pingui ponentur olufcula latdo ?

ent Itl

O nodes | cenzque Deum : quibus ipfe, meíque

; ]i

l

Ante larem proprium vefcor

» vernáíque procaces

Páíco libatis dapibus.

Prout cuiqge libido' eft,

]

Siccat inzqaales calices conviva, folutus

Legibus infanis : feu quis capit acria forris

Pocula, feu modicis humefcit lztius, | Ergo

m ort

Sermo oritur, non de vilis domibüfve alienis

Macenat

*

Nec malé necne Lepos faltet

*

gita

Ííed qued magis ad nos

l

Il

1b [

Tie

Pertinet, & nefcite malum eft, agitamus : Utrüámne

gt

Divitiis homines, an fint virtute beati :

g hs

Quídve ad amicitias, ufüs, rectümve trahat nos,

jj

3ubï&€1 ,

Et quz fit natura boni, fummümque quid ejus,

Cervius hzc inter vicinus

garrit aniles

Ex re fabellas.

f Qu

Nam Íi quis laudat. Arelli

rin

Pachynum , Pelorum , Lil

ybz-|quarum primitias Diis libavi;

'mzsglh p

um, quzfuntin tribusej

usan-jid eft, confecravi & dedicavi ,

ijis *

gulis.

obtuli.

aj ln

Hac iuzer, In his nugis & mo-

S:ccat. Haurit.

ffo ; d

z

T

leftis occupationibus.

Inequales.Alias majores, alius

XIUS

A

li

Votir. Kuftice vitz defi

deriis. | minores.

Ducere oblivia. Oblivifci.

quo

Legibus,do*c. Exat in conviviis

Faba, éc.. Quiain fabis puta-

bat animas hominum fue fimi-

Rom. magifter quidam & rex

convivii, qui

quoties & quantzum

dirtm

les & Coenatas reperiri ,

& in quifq

i

ue biberet,

I

eas tranfmiprare.

Acria. Magna.

pracipiebat.

(v

Pyrbageras. Od. 23. lib. x.

Humefcit.Yeri gatur, madefcit.

Pouentur. Àpponentur in menfz.

J

Lepos, Saltator eà tempeftate

j )

!

Deum.ld eft , tranquille, fua-

celebris.

ves, divinz.

Ufus. Utilitas.

Meique. Sexvi.

P

Re&um. Virtus, offcium.

eltul

Larem. Deos domefticos.

Vernas. Servos domi natos.

Summumnque, éec.Qua fit bohi

Trgote

fumma, fummtum bonum.

gatatio

Lübazis. À me deguftatis : meo-

Exre. Prore neta: in loco,

rum dborum reliquiis, vel

Arelli. Avaricujuídam.

Afpers

z;

T

6

.Q. HORATII FLACCI

Sollicitas ignarus opes , fic incipit : olim

ipem

Rufticus urbanum murem mus paupere feértur

lnbo gt

Acccpi[ïc cavo, veterem vetus bofpes amíicum :

Menta

Nox med

Alper, & attentus quaftis, ur tamen ar&um -

]n locupt

Soiveret hofpitiis animum, — Quid multa? Neque illi —

Tinda lp

Sepofiii cicerls , nec longe Invidit avenz $

Aridum & ore ferens acinum, femefaque lardi

Mliuec

Fruftra dedit, cupiens vari 3 faftidia coená

Qu poa

«

Vincere , tangentis malà (ingula dente fuperbo:

lp ii j

Càm patet ipfe domus, paled porredtus in horná-

Adtn ;

Effet ador loliumque, dapis meliora relinquens,

Cuns'muätq

Tandem urbanus ad hunc.. Quid te juvat, inquit, amice;

Tj o

Przrupti nemoris patientem vivere dorfo ?

ll alban

Nbts agl

Vis tu homines utbémque feris preponere fylvis?

Vlucans

Carpe viam, mihi crede, comes , terreftria quando

Mottales animas vivunt fortita , neque ulla eft,

Cuere

Aut magno, aüt parvo lethi fuga

Quo bone circa;

Duime

Dum licet; in rebus jucundis vive beatus.

*

Pcr[snui

Vive memor , quàm fis evi brevis, Hac ubi dicta

ä Upus

Afper. Erat ille quidem mus dem anno colle&a & recenfi, 'Tulus ,

rufticus minim? délicatus, im- effet; id eft, comederet , non

zuó .avarus , & attenté cufto- laridum, nan cicer, fedador ,

( p

diens quazfitas res; ita fe tamen id eft , triticum , & lolium ,.

d

'ideft, avenam deteriorem , re-

geffit, ut animum parcum & ava-

l4

i

Jf g

rum laxaret ; ad hofpitem benig-

n

inquens dapes meliores hofpiti

Bo

né accipiendum.

fuoepulandas.

"

3tnii

Sepofri. Servati in aliquo re-

ffes adov. Comederet fru-« ,

(ine

€onditiori cavo.

menti grana, &c.

l lhe;am j

Cicerir. Greca locutio-: pro;

Derfo, Clivo , cavo.

f

nonilli invidit circer & avenam;

Feris. Agreftibus.

Is [

illi hzc large ac liberaliter appo-

* Quando, . Quaridoquidem

Jore,

fuit,

animalia terreftria morti funt

Vti!m

Acinum. Grantm racemi.

obnoxia, nec eam fummis im-

& mj

Cupieus. Cupiens ferculorum

fimisve licet effugere.

Vndne

varietate vincere naufeam mu-

Quo , bone , circa. Quocirca,

Pf

risurbani, quiea leviter guíta-

quare ; Ó bone! 6 mi hofpes*

Vr t

bat primoribus dentibus & con-

Hacubi, d9c. Poftquam ha.acx

ïïdpjt, [

temptim. Cüm ipfe interim|oratio, hac voces pepulére, 1

rufticus mus , herus & parer—ge&, eïpuguaväre agreüem mmu-

à

familias , flratus in palea eo-irem.

Goecos

p m

SATYRARUM LIB. H.

39

n

Agreftem pepulére ; domo levis . exilit.

Indé

ttür

Ambo propofituro peragunt iter, Utbis aventes

Ácim:

M«nia nocturni fübrepere

*

E

jamque tenebat

lum

Nox medium cali fpatium, cüm ponit utérque

'Ncq'ueil'»l

In locuplete damo vefligia rubro ubi cocco

!

Tincta fuper le&os canderet veftis eburnos,

d

Muliáque de magná fupereffent fercula caena,

!

.Que procul exftru&is inerant hefterna canifttis,

trbo;

Ergo ubi purpureá porrectum in velte locavit

y horta

Agreftem ; veluti fuccin&us curfitat hofpes,

DA

Continuátque dapes, necnon vernaliter ipfis

*

qill atit,

Jubgitur officiis, prelambens omne, quod offert

llle cabans gaudet mutatá forte, bonifque

P

Rebus agit letum convivam

*

dj

cum fubitó ingens

ia qud

Valvarum ftrepitus le&is excuffit utrámque,

i di

Currere per cotum pavidi conclave , magi[que

*

Exanimes trepidare

*

; bt d

fimul domus alta moloffis

7

Períonuit canibus

Tum rufticus : Haud mihi vitá

L

ub d

Eft opus hac ait ; & valeas

*

me fylva,

cavüfque

Tutus ab infidiis tenui folabitur ervo.

l &

Jmede,*m

Cocco. Purpura, eftro.

(gr, P

Cg;ztinuat-. ; Facit, ut alíz alise

hi

Canderer. Niteret. ,

füccedant.

Veflis.' Str.

eterore

fternuntur.

agula , qu& Llecf"ti

Feraalizer. Ut vernz folent.

o[joren 10

Prelambens. Praguftans.

Extru&is. Inaltum congeftis,

Caniílra funt

Bonifque , &'c. . Et fortuna fe.

me&äï

u ffï'ü

erdine difpofitis.

lici fruens , przbetfe hilarem.

€orbes;in quibus panes & fercula

LeGis In quibus ad menfam

ponuntur.

10

accumbebant , coépit exilire,

(5

Perretlum. Stratum toto cor-

Carrere , trepidare. Subaudi

ore.

ceperunt.

g

Veluti fuccinttus. Yoftar fervi

m

Simul. Statim atque.

ad miniflrandum expeditus &

Moloffi. Canibus natis in

1

accinctus.

:'*

[l

Molofüa ,. Epiri parte.

"]

Hofpes. Mus urbanus. Hofpes

Valeas, Abeontis , & repus

dicitur tum deeo , qui aliquem di

antis aliquid , ea vox eft.

accipit, tum de eo; qui accipitur.

Ervo. Genus eft leguminis.

!

* x*

ab*e

*

fl?-,'

SA-

398

Q. HORATII FLACCI

Elbu w

S.A EY BoA « -.VH.

Mandior

Jim i

Inducitur. Horatti fer?bm » ipfum , pofl. acceptam dicendi

Vivere, ]

factltatem grapbicé ac faeeté objurgans,

! Sar V

Condit.

Am dudüm aufculto, & cupiens tibi dicere fervus,

Mieerin

J

Pauca, refotmido, Davuíne ? Ira. Davus, amicum

Condutdun

Mancipium domino, & frugi , quod fit (atis : hoc eft,

Ut vit:le putes,

Age, libeitate Decembri

lrdtity t

(Quando ita majores voluerunt) utere , narra,

Qijm o

Nodes

Pars hominum vitiis gaudet conftanter, & urget

.

*

us

Propofitum

pars multa natat , modó re&ta capefcens

T

Interdum pravis obnoxia.

Szpé notatus

Cum tiribus-annellis , modo levá Prifcus inani

N qis ad

ht qiia

Vixit inzqualis, clavum ut mutatet in horas 5

hi qui

Aufculto.Jam pridem te audib, batloqui & vivere. liberiüs, &

Neic

O here (nempe Horatiusfingituriquoddam quafi imperium in

fervum vel caftigare verbis, vel| Dominos exercebant.

velis Ín

docere.

yendam

Narra Loquere.

Reformido, Impedior. metu

Vitüs, dvc. Conftans eft in

Uud,

& reverentiá , ne te viciflim |fcelere.

l]'»'ä,x &('

alloquar, ne malam in-partem

Narat.Huc illuc

Hu&uat,nunc

Mejy,

vitio, nunc virtute gaudens.

V,

accipias, quz fum dicturus.

Davusue.'Tu me loqueris üDa-

Noratus. Vifus , deprehen-

tbf

s eft.

D

ve ? Ego ipfe tuus fervus tibi fü

amicus ( gratus, fidelis & frugi, t Tribus. Annulos plures gefïäf-

ten?.ifciue 1

quod fatis eft , ut me vitalem , id feluxui, & arrogantiz datum.

nec

eft, vitá dignum; &fervandum, — Iauj. Sine annulis.

Tequdey

tibi putes. Vel,qui tantum habeo!

" Inequalis. Inconffans.

MU

Clavum.Veftis erat Senatorum

probitatis, quantum eft fatis ad

t di

ratuum quorumdam

t d

hoc, ut fim fuperftes diu, lïägue & magiít

Vide Sat. 6. ib.

p2

2

immaturà mortetibi przripiar:

propria.

Prity,

viros enim infigniter probc:

Zquefter ordo à plebe per an-

Jaborare

ules diftinguebatur : Senato-

vitaleseffe, feu. diu faperftites,

'eu

T.

non credebant : itáque fe non

riusab Equeftri per tunicam í

Tiettera

clavum

5

nimis probum effe fignificat , fed

quem Senatores la-

Til

intra modum.

tum , equites , anguílum ge-

, P)'"gm,

rebant.

Matabat autem cla-

Deceiübri; Hoc menfe ageban-

AT LE:

&ur Saturnalia : tunc fervis lice-

vum Prifcus, ut a14ias fubinde

i

ye-

SATYRARUM LIB. II

399

A£dibus ex magnis fubitó fe conderet, und8**

Mundior exirec vix libertinus honefté;

Jam mecchus Romz, jam mallet do&us Athenis

veptum i

Vivere, Vertumnis, quótque funt , natus i

niqui

urgam.

Scurra Volanerius , poftquam illi jufta chiragra — -

?8&

dicere lt

Contudit. a:ticulos, qui pro fe tolleret , atque

Mitteret in pyrgum talos, mercede diurná

)ovus, ii

Condu&um pavit.

Quantó. conflantior idem

fatis; l

lt

In vitiis, tantó levius mifer : ac prior illz,

ALfÀ,

Qui jam contento, jam laxo fune laborat.

t uget

Non dices hodie quoríum hec tam putida tendant,

Furcifer ? Adte, inquam. Quo pacto peffime? Laudas

dj optctt

*

Fortunam , & mores antiquz plebis

*

& idem,

d

Si quis ad illa Deus fubitó te agat , üfque recufes :

TO

Aut quia non fentis, quod clamas, rectius effe :

Aut'quia non firmus re&um defendis, & hares,

Voro.

Ls

j

Nequicquam ccno cupiens evellere. plantam,

1 m

3

at

veites indueret, v. p. lacernam,

Mercede ,. dvc. Certo pretie

penulam, &e.

I

j

in dies perfoluto conduxit ali-

(mfars

Unde, In exiguam cafam. ex quem & nutrivit.

qua;, &c.

"Tanuzó, dec. Tantó minüs mi-

eflidos

. Moechus. Adulter.

fer quàm ille prior, nempe

T

Vertumnis ,. d?*c. Id-eft, ho-|Prifcus, qui vitiis modó laxabat

| 1 dpde

mo inconftantiflimus. | Vertum- ingentes habenas ,. modó contra-

nus Deus erat mutandis ver- h'ebat.

xpl

tendífque rebus prepofitus, &

Non dices. Verba Horatii ,

commercii przfes : unus erat|O Dave!quid tibi vis , quó per-

l

t

illequidem , fed qui ob varias tinet iftainfedatio ? Quem iftis

formas, quibus pinggbaïur, mul- jobjurgas.

LO"r

Vv

(

M

tiplex dici poffet : iniquus au-

Ad.te. . Subaudi tendunt , fpe-

tem dicitur fuiffe Vertumnus

&ant.

j 0

Prifco, qui pravà inconítantià

g.l

Anique plebis. Homines anti-

laboraret.

qui erant ferà frugales parci.

Jufta. Quam ob.flapitia pro

Ad illa. Ad mores antiquos,

i

meruerat, quá jufté mulétabatur. | & vi&um parcioreim te adigat.

Tullevet.. Ex alveo luforio.

)*

Non fentis. Non habes perfua-

Qt

Pyrgum. Fritillum ; turricu-|füm penitus, & certuim.

lam.

Leguntaliqui ; Pbimum,

Hares.Nempe in vitiorum cz-

jb

quz vox idem forat , acpyrgus.|no, fruftra cupiens emergere.

[2

Velut.

N

*

460

Q. HORATII FEACCI

Roms mes-optas.: abífentem rufticus Utbem

hm vigip

Tollis ad aftra levis.. — Si nufquam es forté vocatus

snc mili

Ad canam , laudas fecurum olus, ac; velutufquam

Tut; tanis

Vi

us eas, íta re felicem dicis, amáfque

Ingulti ht

*

t

Qjödïäufquam tibi fir porandum

;jüfferit ad. fe

Adtt r

Maecenas ferum (ub lumina prima venire

Sire vicli

Convivam, Nemon' oleum feret ocyus ? Ecquis

Vl d. f

Audit ? Cum magno blateras clamore, fugiíque:

Toedi qdi

Milvius, & fcürrz tibi non referenda precati

Uhïnis) L't l

Diícedunt.

Etenim fateor me dixerit ille

i

&«4

a iph

Duci ventre levem; naíum nidore fupinor,

|qte p

Imbecillus, inerss fi quid vis, adde, popino.

"

Mttire

Tu, cum fis quod ego , & fortaffis nequior , ultro,

i, ln

r

Infe&ere ,. velut. melior2 Verbisque decoris.

Atj Q6 q

Obvolvas vitium? Quid, fi me ftultior ipto

*

10 ma

*

aufer

Quingentis empto drachmis deprehenderis

*

—ms) l][P[

Me vultu terrere

*

manum , ftomachümque teneto,;

nt. Troni

"Dum, quz Crifpini docuit me janitor, edo

Non füm meechus , ais. Neque ego heiculé fur, ubi vafa

P

Y

j

Piztereo fapiens argentea. — Tolle periclum,

d

tü

Velut ufquam. Quali eó quo: JDwci Meduci & capi lautis

voearis, invitus & ligatu: pergas;ferculis.

(

Sabinor. Àttollo nafam,

ideft,

quafi foris cznare non amares.

fi

gefferiz. S1juffert

t

nafum fübrigo adnidorem, feu

VA Qlà

Sub lumina prima.

Pauló ante fumum, & odorem opfoniorum.

erq

in

vefperam , cüm aftra primüm . $i quid vis.

Si quid praterea

E

'à

lucere oceipiunt.: & faees domi velis in. me . dicere ;

fi aliud

aceenduntur.

faliquid vis objicere.

-

m

Oleum. Unguentum. ex ole! Popine. Qu

l

i popinis gaudet,

t gl

heliuo.

QW

edorato confectum , eo delibutiiganeo ;

ecnabant.

Tà iüfe

Alere.. Quorfüm me in-

4 T0

]

Me&aberis? Quojure?

Ecquis. Servórum.

Blateras- Clamitas.

Drachmnis. Drachma , nionetz

E

« , refpondet

I//

Fugis. Domo te proripis.

genus Grazcis ufitat

*

I

Milvius.Aliquis parafitus apu

diafüibus pauló. ampli:

feptem ,

"o

i

f d

Horatium cum fcurris cenaturus. |five uni-Julio Romeno.

Difcedunt. 'Te domi non cz-

Aufer. Parce, abíiine.

$ C0

Praie

TEO.

s

?

Non furripio.

nante , triftes & imprecáti muita

lï'ïr

Sabiens. Cautus.

Ies.

mala , quz tibi narrare difpudet;

exeunt.

Periclum. Poenae pericu!üm,

W

tl

llle. Unus aliquis , quilibet.Imetum fupplicii.

, Vagat

p

SATYRARUM LIB; 1[f.

40o0x

béh

Jam vaga ptofilier frznis natuta remors,

LE vOcuW

Tanc mibi domipus , rerum impeiis ; hominámque

du

(

Tot, tantísque minor, quem ter .vindicta, quatérque

Impoíità haud unquam miferá formidine privet?

d

Adde fuprà di&is , qued nen levius valeat,

Nam

Sive vicaríus eft , qui fervo parec, uti mos

.

Ecqyis

Vefter alt, feu. confervus

.

tibi quid fumego £ Nempe

flqu

Tu mihi qui imperitas, aliis fervis. mifet, atque

rtcal

Ducetis, ut netvis alieuis mobile lignum,

Quifnam égitur liber ? Saplens. fibique imp.cric«fus:h

l

Quéneque pauperles, neque mors, neque vincula terrent,

jno,

Refponíare oupldinibus ,-contemnere honores

g, Ut

Fottis , & in íe ipfo tocus teres, arque rotundus :

jl

Externi ne quid valeat per leve morati,

In qu&ém manca ruit femper fortuna, — Potesne

*Pl*

r

u

i

Ex his, ut propriam quid nofcere ? Quínque talenta

quc ttit

Vage. Frzni ifxdeciqlis : füta-]tuusfum, tu tantürnvicarius es,

«

.

g

tU

5

lervus,.

bor, indoli obfequ:

& pauló honef

jf

Minor. Me deterior & inf&-

Servir. Obedis, pares:

Jffl

rior, quia tot res tibi, homi-

U: uerois. Ut ftatue quæääin;

1

Ls

nésque imperant.

164

G operalignea , quz nervis, id

Findida, Qui munquam erisleft, funiculis intüs latentibus

liber-à metu & ]

yon

,idt

rbatione,lita imoventur , ut fua moveri

r l

quam-tibi tuz 1

1es incu-ffpont? videantur.

"

)u

miorum.

tiunt, etfi ter, qu

uetangefis

Refpoufnve.. Refiftere.

:-w !

vindictá.

Erat il

la virgula feu

quü y

Fortrs contetitiere.Croi fatis ha-

2UE]

feftuca, quà lictor fervi liher-|ber fortitudinis ad contem:

üefi«

tate coram Prztore donandi ,|dos henores.

U

caput feriebat.

Vide Perfium

dorusreres. Inítar globi; ex

)OPim'S p

noftrurm.

omni parte in fefe colle&tus &

e

Ouod nos. Unum nihilo ez-Ipolita

:

,nulla ex parte veluti pro-

?Fof,,mmï*'-eï'

teris levius, adtuam fervitutemminens , quaeum tenere & mo-

demonfirandam.

rari vis externa fortunz poflit,

chma

Vicavi

f/.r.i

ro

"ftfervifervusalterilnihil ut ft in levi faperficie

1

fervo ob

Gire

J

utfus.

àc polhtra, ubi adhzretcere illa

$A

Uri; é

,

?

s

-Ur loqui fofetis, eum, & ungues fipere valeat, eümque

n

quià nobis confervus appellaturieurrentem rerardare.

vicarium honefliori

i,

x'ocabu;o -dMauca. Debilis, ix*aer?rï

$

nuncupantes.

4

Quiuque talesnza.

T

ntum

Hf

us /Eoyptium librisT'uronnenfibus

; pell

Quid fum * Nempeconfery

[;

ij

-

Cc

2.6-:-;?,

Q. HORATII FLACCI

A

Pozfci-t te mulil

er, vexat ; foribáíque repulfum

(rpus, )

Rurfus vocat.

Eríipe turpi

fativh m

Perfundit gelidá.

Collajugo, Liber, liber fum , dic, age. Non quis:

NUfedl:

ÜUreet enim Deminus mentem non lenis, & acres

Non honm

Subje&at laffo (timulos , verf&tque negantem,

Pontt, g

Vel cüm Paufiacá torpes infane tabellá,

]i o g

Quí peccas minus, atque ego; cum Fulvi , Rutu

bzquej

lt N

Aut Placidejani contento peplite miror-

Te mili l

Pralia rubricá picta, aut carbone : velut fi

ltl

Reverà pugnent, feriant , vlténtque moventes

*

i "PiS, E

Arma viri, Nequam, & ceffator Davus

*

at ipfe

Subtilis veterum Judex , & callidus audis.

t

Bu

Nil ego, fi ducorlibo fumante. Tibi ingens

ä , Seyy

Nirtus , atque animus conis refponfat opimis,

Obfequium ventris mihi perniciofius eft. Cur ?

Ut

ii Y

*

*

Tergo ple&er enim

quí tu impunitior , illa,

ln

Quaz parvo fumi nequeunt , cum opfonia captas?

aïü;'mm N

Y

Nempé inamarefcunt epula. fine fine petitz,

n

f'*«.;cre dv

Illufique pedes vitiofum ferre recufant, -

t fOfP(]fe d

0688.refpondet; Átticum, 2400. ,ram : tu vocaris fubtilis vete

SUnei l

hoc , fexcentisfcutatis Romanis:rum operum ártificámque JU

Ln

Ti intu

illud , fexcentis feptuaginta duo-

dex.

bus.

Nilego. Nihil fum;nihili funt,

Nj i

??f.'didpar.en

)

Non quis. Non potes.

nullius pretii.

Dominus. Amor improbus.

Ducov. 'Trahor, capior.

Pl

"t

Negantem. Nolentem fervire;

Re[ponfat. 'T'a contemnere po-

Veston, ;

& fequi.

tes coenas lautas, atque adeó es

uantivis pretii. Ironig ; nam

Atf o

*

æ:

Paufrca. Paufias, pictor no-|q

(s QE&.

bilis Grxcus, Apellis equalis.

fighificat Horatium duci quoque

Torpes. Stupes admirans.

opiparis czenis.

Pug, ü

dec. C;*lm indul-

Fulvi, Rutube , Placidejani.

Obfequium ,

'Triumgladiatorum.

eo gulz, damnum fero , nam

Conteuto poplise. Extento. Ge-|plector loris : at tu a

1 cares

cüm

ftus eft gladiatorum ;

qui cümlpeend mapis quàm ego ;

certant, alrerum pedem proji-

lauta & cara captas fercula ? Ne

ciunt, extendüntque , alterum| quaquam ; .plecte

ris enim nau-

'Tunc|íed ; cüm in fto

macho epule

retrahunt & inflectunt.

audio, id eft, dicor fervus ne-!fine modo ap

petirz fiunt acidzs

amarz ,

& pedes

quani & ceffator , id eft, piger,|indigefte ,

dubii ac vacillantes;

qui Fgmpus iniis fpectandis te|illufi ide?t,

egrum

SATYRARUM LIB. ].

ülim

493

1

Corpus, Anhicpeccat, fub no&em qui piier uvam

: t

Furdivà murat fitiglli ? Qui. przdiavendit,

t Nug

r

Nil fervile gule P;r'ens haber

H

Adde , quod idem

y &

Non horam tecum eiílfe petes

non otía redté

Q

Ponere , teque iplum vitas fugitivus, & erro

Jam vino quzrens, jam fomno fallere curam

|, Nudir

Fruftta. Nam comes atra premit ,

fequitirque fugacera

Uade mihi lapidem ? Quorfom e& opus : Unde fagitias 2

T!

Aut infanit homo , aut veifus £acit,

Ocyus hinc te

'entel

uaipt

Ni rapis , acccqas opera agro nona Sabino,

wpgrum corpus ac debile ferre|pa:

ionibus, & honeftis impen-

:

nequeunt.

dere.

Puer. Servus.

yimi,

Érro. Planus , e&rabundus.

Subuo&tezn. Nefürtum agnof-

Fallere.. Lenire.

. Qu

€atur.

Q i!l&

£

Coies. llla ipfa curá , quàm

Matar. Qui ftrigilemfurto

:

fuois.'

ablatam

donat pro uva. Eft

nia c]P'.ä.

D.I.apz'dm. Subaudi : Sumam.

idt£

firigilis inftrumentum , & ferro IH

oratius loquitur , fervi liber.

ebore arpento , quo fudorem tate

1 non ferens.

E

€ corpore detergebant , cüm

-

-—

as hi

balneis utebantur

219

uorfum. Cur lapidem pof-

X

j

item quo |cis? Inquit fervus.

är[]hcllm

difiringuntur equi.

Opera. Accedes, mitteris no-

Nil,

&&'c. Ordo eft : Qui vendit; nusad iervos o&o , qui faciunt

T

pradia

parens , id eft ,obfequens|opus in villa mea Sabina. Ill

gulz , ut pretium pradliis reda-;fervi ruffici erant deterioris &

u) Capioï'

i

cum epulis det ; nihil babet fer-

durioris conditionis , quàmur-

g od

vile , nonne facit ferviliter?

bani, & catenis conftricti tene-.

i d

Tecum efjc.

Tibi conftare , vel|bantur in ergaftulis, 'id eft, lo-.

jl

folus effe.

cis, ubiarabant , egerebant hu-,

I.,m]l d ) 1

Penere reclé. Ucilibus occu-x

a»uum, Cc.

jv

m C

OA

ROR

NIRA

g

EE

A

Fa

z

p

j

Em

j

9

0

ol

NU

AE SS

Ub

Iw

I*'/

**

Ü

i?

"

::ää;iiïfifäännïïü

D

(

j

UTR

.v.»'

i

["

SATY.

494

Q. HORATII FLACCI

(im cri:

(reuba vih

SATYRA VII.

i hens,

cui Fandawius , amicus fuus ». inte

"T

AVafidien? comam ,

'f.

Disidar nj

fuerat ,

lepifie df*þrg'äif.

funlal n

T Nafidieni juvit te ceena beati

?

uml t

di&us herl illíc

Vombi,

.)Nam mihi quarenti convivam;

De medlo potare dle. Slc , ut mibi nunquam

D

ag

Ín vita f&üerit melius. Da, fi grave non eít,

m placaverit eíca,

s to

Qus prima iratum ventre

leni fuic Auftro

Nranrnu

In primis Lucanus apet ;

Actia circum

Captus, ut aj

ebat comz patet.

Alit nan

; qualia laffum

Áuiqia

Rapula, la&ucs, radices

facula Coa.

Pervallunt ftemachum ; fifer, alec;

cernam

ült ere

His nbiíublads, puer alté cín&tus , a

Atj com

fam perterfit ,

& . alter,

Gaufape purpureo men

Hylife

Y

Sublegit quodcámque jacere

t inutile, quódque

mv

ut Attica virgo

Poffet ccenantes ofendere' :

Aiiems.

A fj

Dele&avit. Quomodo

Perecllunt. Provocant àd eden-

At u

3*1&;:':.

bellé coenavifti?dum ;

& ftimulant nová fame.

apud eum, quam

ésfer.

Genus leguminis.

hf Ifüm .

Beati. Divitis, lguti.

3l AqUä

renii, G'c, Cüm quærerem'

Alec. Vide Sat. 2. eratiax

muriz cujufdam.

) &temp

hominem, quimecum coenaret,

Fecula Coa.Fex

delicatior vini

MMG

q

uem vocarem ad ecenam , dictus

N

€s

heri illic, ideft , in domo Na-

Grzcilnfula Co: feu condimen:

Al tf

tum ex ea factum.

NH

f

dieni, &c.

Sublatis. E mer

ía, ut mevis

Demedio die.A meridie: vulgó

b T'lm

dub vefperam coenabant : con- fe

rculislocus effet.

kCEPr

Puer alre cinttus.Servus veftem

ivia lautiora folito maturius

habens altiàs przcinctam , uf

Aj

ánchoabant.

m qv

Sicut. Refpondet Fundanius :

effet expeditior.

ADD

POD]

Acertum. Ex ace

re arþore fa-

Sic mihi illa coena ben? fuit ;

ckam. Acernis menfi

S anam »

l) df

ut, &c.

fuiffe tefta-

tcu

a. Narra.

oft Citreas, gloriam

T

l

Nam gravi & ve- tur Plinius.

Leni auftro.

Gaufape.

Pàánno vilofo.

bt

hementiüsflante carnes putref-

t, abítulit.

?Sy,

cunt.

Sublegit. Collegi

bant in facris

r

Attica vivgo. Sole

[

Cone pater. Magifter, & Rex

Cereris virgines cani (L

a ferró

m

"eonvivii Nafidienus.

vults

[

,

SATYRARUM LIB. 1I.

4

Cum iacris Cereri

!.*

s, procedit fufcus Hydafpas

]

Czcuba vina ferens, Alcon, Chium maris expers, / .

/

Hic herus, Albanum, Mecanas, five Falernum

/

(f i. Te magis appofitis delectat, habemus utrümque, — /

j

Divitias miferas. Sed queis cosnantibus unà

Fundani, pulchré fuerit tibi, noffe laboro.

Summus ego, & propé me Vifcus Thurinus ; & ánfrá

wililt . Si memini, Varus ; cum Servillo Balathrome

mu| —Vibldius, quos Mecaenas addaxerat umbras,

d

Nomentanus erat fuper ipfum , Porcius infrà,

(4,

Ridlculus totas firnul abforbere placentas.

]

Nomentanus ad hoc, qui fi quid for:é lateret,

itcut

Indice monftraret digito, INam catera turba,

Nos inquam , coenamus ayes, conchylia, piíces;

ïlh CM:

iil

vulta, & greffa ad infignem mo-;Varius. In tertio lecto Nomen-

tanus, Nafidienus, & Porcius. In

f ll["o

deftiam compofito.

Hydafpes. Servus, item Alcon.|fecundo; qui mediustrium erat

Xqie

Chium;doc.ld eft,vinum,quod|ac honoratior ; in fumma parte

gO

Nafidienus, ut Chiüm appone-|Balatro, in ima Vibidius, in mee

*

*

bat , licét nunquam

e€

Grzcia|dia, que omnium honoratiffima;

gt

fuiflet mari adve&um , fed in|Mzcenas.

; i

Jtalia natum : vel maris expers,

Umbras. Ümbrz in convivie

ais

ideft , aqua marinanon condi-|vocabanturilli , qui non faono-

j 20

tum, & tremperatum : ait enim|mine privatim erant invitati,fed

: Plinius,vina Grzca fine aqua vix|amicum , aut virum nobilem co-

Ae'»jüü?f*f fuiffe, Nafidienus erga Chium|mitabantur honoris causà , ut

"

jau

u

purum, ut rem magnam appo-|umbra corpus affectatur.

nebat.

Ridiculus ab[ovbere. Tn eo vidi-

(l

Hic,'Fumitaloqui Nafidienus|culus , & facetus ; quód abfor-

Ü

Coepit,

beret uno veluti hauftu integras

n

Appofizis, Quàm Czcubum &|placentas.

" NI

Chium , quz tibi zodó jufl

Ad Lboc. Subauditur vecatus;

apponi.

appofitus à Nafidieno.

jf

Divitias , 49:c--.Hoc dicit Ho-

Siquia. Si quod ferculum ex-

ratius; atcur miferas? Quiavi- |quifitius convivas fugeret.

j ^

na ifta vulgaria erant, neque

Nos. Minüs periti ad iffasci-

magnum erat iis abundare.

borum delicias cognofcendas ,

jb

f

Sumius ego.In primo lecto;ego| coenabamus ; quodoccurrebat x

T

eraniinfümma parte, in medija pifces, aves,&c.quz tamen fercn-

"7H

4

a

Vifcus Turinus ; iniufima parte;|la erant omnia 1

poris exquifiti,

TMM

[

Ce.3

AWe6

Q. HORATII FLACCI -

(otde

Longé diffimilem noto celantia fuccum;

Mrtur !

Ut vel contínuo patuit, cüm pafferis, atque

Inguftata mihi porrexerit ilia rhombi.

h padná

Po& hoc me docuit melimela tübere , minorem

Gpa d

His mift

Ad Lunam delccta,

Quid boc interfit , ab ipío

Audtetís melius,.

'TTum Vibidius Balathroni,

Preff cd]

Nos, .niGi damrosé bibimus, moriemur inulti:

Yino quin

Et calices poícunt majores, — Vertete pallot

Bu ag

Tum parochi faciem, nil fic metuentis, ut actes

hs fupi

Potores : vel quod male.dicunt liberius , vel

Qd Ma

PITTN

Fervida quod (uübtile exurdant vina palatum,

Invertunr. Alipbanis. vinaria tota

Vab

U milgs

Vibidius , Balatbröquc ; fecudis omnibus imis,

Lf ia

&long? à vulgari & noto dis-leos effe miferos, qui inulti mo-

jun&i, ut affrmabar Nomen-]rerentur. Pefüm? nobifcum hie

Jaus Vi

Naton

tanus , Gtego tum facil? agnovi;lagetur, nihil fapimus , inquit Vi-

cüm idem. ille mihi porrexit jbidius, nifi affatim bibimus.

fünt yits

Pavocbi.Nahidienus pallere cz-

Tere,

ilia patleris , (eft pifcis quidam)

& rbhombi , qualia nunquam

|

pit. Propri? Parochi dicebautur,

Hi,

videts

anté guítaveram : vel , quae

qui hominibus aliquó public?

nemo noftrrüm attigerat : quia

miffis, ligna,. falem , &c. prz-

l5 miyt

|

bebant. Vid. Sat. 5. ]. 1.

Ti

bamus.

iftius ferculi bonitarem ignora-

E.

xfurdanr. Sardum faciunt,id

Atlteca

Melimela, Poma quzdam mel-|eft, hebetant , obtundüntque ;

j

n fj

neciborum

f

i

a

lei faporis.

porem fentiat , pef

d

Rubere. Rüborem induere.

itranslationem ab aurium fenfu

8 nf

ftum.

Miserem. Non plenam , de- adgu

lieity

erefeentem.

Invertunt. Exhauriuntvinaria

i,

Hoc.Nempe quàd colligantur, |poculis Aliphanis , fictilibus cya-

d

eüm minor eft lupa. Quid hoclthis , factis in oppido Samnii

FD i

ad ruborem illi conciliandum[ Alipha, quod eft inter Vena-

Til

conferat ,. hoc tibi meliüs quàm|frum, & Beneventum. Vinarium

j &

ego , explicabit.

eftvas majus , cenophorum. ap-

"itTemo

Fibidius. Sabaudi , dixit.

pellant. Porró Amphore cüm

ili &

Dannost. Cum damno. Nafi-'erantvacuz , invertebantur, !

QUo

dieni : larg,

eft, orein terram verfo ftatue-

TRlenr

Moviemur itíulti.Inultum mo-

bantur.

0 Kag

ti, eft ufitata locutio Latinis ,

Lui. Convivis in imo le&o

Vito

D

fignificans aliud nihil , quàm,

accumbentibus , ,Nomentano »

muferrimum effe : quia putabant|Percie.

d

Letü.

m

SATYRARUM LIB. II.

497

Ü

Convivz le&i nihilum nocuéte lagenis, *

aqu

Affertur fquillas inter murzna natantes

In patin& porrectá, Sub hochatus ; hzc gravida, inquit,

minorem

Capta eft, deterior poft partum corne futura:

, b iplo

His miftum jus eft oleo, quod prima Venafri -

Yotl,

Preffit cella garo de fuccis piícis Iberi,

y indli

Vino quinquenni, verüm circa mare nate,

.

illot

Dum cequitur

,

co&o Chium fic convenit, ut nom

» Ut

Hec magis ullum aliud , pipete albo, mon fine aceto,

y, it

Quod Methymnzam vitio mutaverat uvam.

Um,

Erucas virides, inulas ego primus amaras

Monftravi incequere : illutos Curtillus echinos,

Init,

Ut mclius' murià, quam tefta marina remittit,

ult

)

»T

Leffz'.Homratio;es,Mecoenas, primaria Lesbi infule maris

.

Varius, Vifcus.

JEocei,

Garo. Garum erat condiment&

Nazantes. In jufculo. Squille

*

[

s

fünt pifciculi

$ cancrorum ge-feu Muriz genus quoddam con-

nere.

j

fe&um ex inteftinis pifciculo-

od

His, dec. Jas illud , in quo|rum maximé Scomborum Ibe-

n

videtis natantes fquillas, hisre-|rorum, falemaceratis , & putre-

.

22

(2Uf]

bus mixtum & confe&um eft :|factis.

Primó ex oleo , quod cella feu

Erucas, inulas. Herba funt.

708

ardam ol

apotheca Venafri optima pref-

Incogquere.In jure illo coquere.

fum feu expreffum ex olivis

Illuzos. Non lotos- Curtillus

od

condidit: deinde

reti fennat:"

aro cornifecto (aliquis helluo) monftravit in

T

ex inteflinis & fucco pifcium|eodem jure coquere Echinos ad-

Hifpanicorum , (nempe fcom-lhuc in füa muria, & liquore ;

jl

r

brorum, quifrequentes capiun- quem tefta marina , quá Inclu-

us

tur ad novam Carthaginem)tum duntur, remittit, quem continet,

vino nato citra mare, iu ftalia

natantes ,ut melius, ideft, tan-

videlicet

[?l

» quod juri inditum eft, quäm hoc fit melius , fapidifls-

erm' 1

dum coq

ueretur;

nam poftquam que, Illutos, id eft,non exemptos

1

eftremotum ab i

gne & coctum, | mur

g

ia, non detersá falfugine,

j jl

jv

illi affundendum eft Chium

»|nonablutos aquá fluviatili.

quo nullum tunc aliud eft co

I-

Echinos. Pifces Echinis terre-

il

j

venientius : poftremó pipere al-, ftribus Gimiles.

Epodon Od. 5.

bo & aceto, quod ex vino Lesbio|

Tefla. Vel ipfa pifciculorum

vitato , & corrupto feu acido ,[co

j m

ncha, vel olia, in qua ma-

J

a

natum efl. Methymna efturbs|cerantur.

Au-

Cc4

Dui

498

Q. HORATII FLACCI

Interei fufpenía graves aulga ruinas

fridete

In patinam fecéce. trahentia: pulveris atrl,

Nullos

Quantirm non Aquilo Campanis excitat ogris,

Nddt

Nos majus veriti, poftquam nihil effe pericli

Queti

Seníimus, érigimur.

Rufus pofito capite , ut

"n

á

Qui

Filias immaturas ebiffet, fleie,

Quis eifet ;

Jittur

Md

Finis, ni fapiens ficNomeatanus amicum

Ined

Tellerec ?. Heu fortuna; quis eft crudelier in nos

Te Deus ? Ut fempcr gaudes illudere rebus

Mazon

Hnmanis! Varlus mappa compeícere rifum

Nettora

Vix poterat : Balatro fufpendens omnia nafo;

Tigilhn

Hec eft conditio vivendl, ajebat : eó6que

h ipt

Refroníura tuo numquam ; eft pat fama labori,

N

Tene, ut ego accipiar lauté, torquerier omni

Viltnus

N

Sollicirudine diftrictum ? Ne panis aduftus,

Ne malé conditum jus apponatur, ut omnes

Mu

Precindi re&é pueri, comptíque miniftrent ?

Va

Adde hos pretered cafus ? Aulza ruant fi-

Catidi

L]

Ut modó ; fi padlnam pade la.:pfus frangat agafoy'

Sed convivatoris, ut ducís , ingenium, res

Tidi

Adverfz nudate folent ,. celate fecundz.

bell.

Nafidienus ad hzc : tibi. Di, quecümqne precetis,

It

Commoda dent

*

*

ita vir bomus es, conviváque comis,

u) fri

Tüf Pa»«

Et foleas pofcit. "Tum in le&o quoque vidares

li

Aulea. Vela , que fupramen-

nimirüm adverfa multa incidant

ïm

fam erant fufpenfa.

Eoque. Ideóquenunquam pro

n

:

of

Campanis, Campania , [taliz

merito laudaberis, laudeim tuo

pars, ubi Roma.

labore ac merito 'femper mino-

rem feres.

Majns, Ne lacunar ipfum rueret.

Rufus.Naüidieni eftcognomes.

- Agafe. Servus hebes ac ftupi-

Plere.. Subaudi, coepit.

dus inftar agax"onis, mulionis.

Quis effet finis? Anillefnem

Convivarorir. Ejus , qu

? convi-

lendi feciffet ? Flere profectó

vas accipit.

pe

et, nifi, &c.

Tugeuium. Induftriamt eà nu-

1/'«;

eyeé

Erigeret,folatus effet.

datur , id eft, promitur in adver-

9H

en5,.€c. Omniainri-

fis, latet in fecundis rebus.

f»;T X

iens , rifum ex omnibus

Solea;. Crepidas , ut & lecto

captans. lib. 1. Sat. 6.

defcenderet

Hac, de.Sic vivuit; eá lege;ut

Letio quoque- Singulis lectis.

Fidi

e$

p

SATYRARUM LIP, IT.

409

Stridere fecreta divifos aure fafarros,

|

Nullos his mallem ludos, fpedtáffe : fed illa

r

Redde age, quz delnceps rífifti.

Vibidius dum

tici

Qaztít de pueris, num fit quoque fracta lagena;

, ul

.

Quód fibi pofcenti non dentar. pocula : dumque

/

,

Ridetur fictis rerum Balatrone fecundo:

Nafidiene redis nutate frontis, ut arte

rin o

Emeandaturas fortunam, | Detade fecuti

QUE

Mazonomo pueri magno diícerpta ferentes'

Memb:a geuis, fparfi fale multo; non fine farre;

![0;

Pingulbus & ficis paftum jecur anferis albi,

Et leperum. avu!fos, ut multó fuavius , armos,

T

Quam fi cum lumbis quis edit. Tum pectore adufto

n

Vidimus && merulas poni ; & fine clune palumbes;

5

Suavés res , fi non. caufas narraret earum, &

Naturss Dominus

»

.

ii

quem nos fic fugimus ulti,

Ut nihil omnino guftaremus : velut illis

Ecnt?

|

Canidia affláffet, pejor ferpentibus A£ris,

*

; aga(of

| Fillisverum.

d

bellis, & jocis.

Rebusþ E&is ,fa-. berrunam. Fortuitam aulæih»

inam.

Secundo. Ürgente, adjuvante,

Maxenotno. Patina fic dicta.

r

utin tragcediis, actoribus prim: -

Paflum. Saginatum.

PL SDOCUEP

äqud corià

ruün partium fübfervhint acto-

Felut,dsc. Quamfi Canidia

res , qui fecundas ferunt.

venefica illis cibis affiáifet, id

!u)cs'

MMwrata frontis. Fronte mu-|eft, flatufuo, & ore venenum

tatá hilarior.

'l prafenuttimum addidiffet.

P

j

—

d

-

u

que

SS

&

N&

H

"l n

j

i

(

j

,

TIN

p

h

j

Ge,

Q. Ho

410

" (0)dES

N popi

E m

Q. HORATII FLACCI

Solve lu

Decctt a

EPISTOLARUM.

Yuic d

LIBER PRIMUS.

Qui yà

li

EP LESTOLA L

Cotdo,

AD MOECENAT E M.

.

lat f

Se , omi[fis veïþbm Iyricis , tafum effe in Pbilo/äpbid'þeïdiþa

qisuden

Mat at

cenda , qua frenare cupiditates & ommia virtuti poft

qhm , f

Imberg docet.

4

Gnbore;

'iiims dit odbl fücim dicendé Camccni;

Btrat

T&l

Spe&atum fatis , & donatum jam tude' quaris

fodos

Mecanas; iterum antiquo me includere ludo.

remqy

tiede

Non eadem eft ztas, non mens, — Vejanius, armis

fovia

Herculis ad poftem fixis, latet abditus agro;

2

-

& Hs

lmoo

Prina Camena. Primis meis Anytiquo,lig-'c.Me ad priftinam

verfibus, in prineipio Lyricorum

artem ad. fcribendos verfus Ly-

QUrfi

Carminum.

Prima enim Ode

ricos revocare. Ludus (ut hicfu-

pefere (

AtIfI jn

libri primi Mzcenatt infcribitur,

mitur) erat locus , inquo fe ola-

diatores exercebant , & arma

M: [2

n

itemque aliz nonnullz.

tra&are docebantur. Metapho-

at

Ioente

Summá Camená. In. ultimis

Eïx'rïe'n

ameis fcriptis, in his epiftolis.

ricà fignificatur Poéfis lyrica , pa-

leftra Poética.

Ut n

Speclatum.Probatum,Gcogni-

mhm

tum, notz eruditionis, & famz.

Vejanius. Gladiator celebris.

Donatum rude.Exmeritum .Ru-

Ejus exemplo probat fibi jam

Vitarg

à Pocfi abítinendum effe. Tlle,

Ts

dis erat virga , feu bacillum

o

jam fehior,' & multis periculis

ligneum impolitum : iisgladia-

Ti

toribus dabatur, qui vacationem,

perfun&us, recté artem depofüit,

i

& quafi miffionem obtinebant

& inotium ville rufticz fe ab-

didit: cur mihi non idem conce-

!

abartelgladiatoria , poft annos

Qtora

]

certosin ea confumptos ; ficut

datur ?

adcertandum in arena cooi non

Herculis ,dec. Ad templi Mer-

Iw i

WU f

poffent. Sepé tamen in aregam

culei valvas. Qui deponebant

(l'te

revocabantur,populo poftulante.

artein aliquam , ejus inftrumenta

Diisfufpendebant, iis maxime,

n

ag

"

Quaris. Contendis, eupis.

qm

ä

P

5., EPISTOLARUM LIB. 1.4 :

411

Ne populum extremá toiies exoret. arená,

CI

Ef mihi purgatam crebró qui perfonet surem;

Solve (eneícentem maturé finus equum , ne

ÜM

Peccet ad extremutm ridendus, & ilia ducat:

ft

Nunc itáque & veríus, & cztera ludicra peno:

Quid verum, atque decens , curo ,& ro

go, & omni;;

In: hoc fum :

Condo, & compono, quz mox depromere poffim.

[

Ac ne forté roges, quo me duce, quo lire "tüter ;

Wifpuäiþ

qui ejufdäm effent prafides. Co-icurrum in circon

:

on bellé trahit;

lebant autem Gladiatores Her-

71 /J/f

fic ego,jam fenior, verficulos mi-

culem , fua olim fortitudine ,

nüs commodé ac decenter facio,

& robore inclytum.

Purgaiam.Docilem;attentam.

Exovet, d?*c. Nefiarma jam fe-

Perfonet aurem.Per auré fonet

ætfh

nior & effcetus capiat. , füpplex à

Solve. À curru

c!qnæfiï

populo vitam deprecetur in ex-Iremove.

|

: fäjunge 3586

i,

trema partearenz, in quam re-

Senus. Sifapis.

"Tv

trocedere coac&us fit, ab zmulo;

Peccet.. Corruat , tardiüseat,

fuo victus, & jam enecandus. Vel

t

Ilia: ducar. A&gre anhelitam

fü

fi Horadium comparare cum ducat;*ut

equifénes , & fatigati

f

ipnavo gladiarore pudet i nevi-

folent.

lt ZdP i

ctorfrpiüs miffionem à populo

Omritis, de*c.Id unum ftudeo,&

dgs yal

(105

petere copatur : gladiatoribus

cogito.

énim in arenam femel ingreflis

Coridedc. In animo recondo;

Inquo

f

licét emeritis , non licebat nifi

& mecum meditor ea , quibus

u p am

annuente populo difcedere.

utarinloco, ad vitam recté in-

* Mespt?

Extivemá arené.. Arena folum

ftituendam ,

ad

meos mores

fs WM »

erat, inquo oladiatores dimica-

componeridos.

Vox condendi

)d

bant, ita dicum;quiaconftratum propri? ad fru&us pertinet , qui

o L€]"

eratarena, ut farculisveríari & exiremo autumi

lii

fi

j !

renovari facilé poffet imbutum|&fervantur.

10 colligqmm* "

um &

i

fanguine gladiatorum: in extre-

Quo me duce , &*c. Quem phi-

15 Pel

um

mifGonem petituri.

mam ejus partem fecedebant|lofophiz audtorem, quam philo-

8

fophorum fe&am & quafi fami-

rah

Efl mibi, do*c. Audire mihi v

i-liam amplectar. Lar autem eft

us

deor alig

qpuem, quime noninvi-|Deus domefticus , quo nomine

tvm fic admoneat : Ó Hor

Ó

i'iappellateum, quemin philofo-

[d te

e3uus fenefcens maturé Íclven-iphia ducem fequeretur, v.g. Epi-

: (

dus eft à curru.

Sententia eft :can

H

2

m, vel, domum

t

im, Ariftippu

j)

quemadmodum equus vetulusi& familiam philofophorum, in

j m

-

£

quam

-

Q. HORATII FLACCT

Á

Xäällius addi&us

jurare in verba magiftri, ,

*

Gl Epiw

hofpäi

*r

Quó me cumqte rapi

t tempeftas . deferot

Ndit ,

Nunc agilis ; fio, & meríor civilibus andis,

Non po

Virttts verz cuftos, rigidátque fatelles;

Nos t

Nunc in Ariflippi fürtim pracepta relabor;

!Ne, a

Ét mihi res, nog me rebus, fubjungere conor.

Wi c

Ut nox longa quibus fomaum aufert eura, dicfque

H d

Longa videtur epus debentibus , u: piger annus

T ava

Pupilis, qwos dura premit cuftodia matrum $

f verb

Sic mihi xarda fluant, ingratáque tempora, qu& 'pem

ss &

Confiliumque morantur agendi gnaviter id , quod

lul am

s

äqufä pauperibus prodett , locupletibus gqué:

Ti u

quam fe afcribi vellet: Lar enimfnavigare ; ubi feditiones crebró,

proipfa domo fzepé fumirur,

tanquam procellz, otiuntur, Gc.

li,

abant: &otium acvite

émrio v

ANvlliue, d. . Nulli eerto phi-jAlii neg

f, i

lofopho, vel philofophiz dedi-|tranquiiitatem fectabantur ; ez-

tloswt

tus, & obftri&us, deferor, ad ecsjtera, prater feipfos , negligen-

accedo, non tanquam civis, autites , &itafibi, ut ajebant, res

d

| Spiste

domefticus, fed tanquám hofpes, fübjicere , non fe rebus tradere

&externus, ad quofcámque me|& fübjungere,, ab iié non.pen»,

Ts Com

Jiotm ;

aut ratio temporum, aut impetus|dere , fed eas infra fe quafi po-

am tempeffas , rapit. fitas , habere conabantur : ut

lofophie

animi tanqu

ton e[t j

Proprié milites in verbadu&ie ,

Ariftippus , Epicurus , &c.

" Vivtutir. Stoici fümmum bo«

"

m j

feu Imperatoris, jurare dicun-

num in virtute , & honeftate

*5';6, en 1

tür, cüm facramento fe obli-

oluptates , repudia«

tüm

1

1 d

ä

gant.

Porró , add:chus 7mvare. ponebant, y

n

N

M

;Ii

k

Grazco moredicitur , pro 4ddi-jbant, &c. U

nde fatellites rigi di

«

H

E

utisut reginz cujufdam hic

m

1

0;1

éfus ad juvandum. Addiéti pro-]vir

pri* dicebantur debitores , qui|vocanrur.

Wa

i

i D-e eo vide Sa-

hl

«üm damnati judicetum folvere

non poffent , creditoribus in tyr.

2

b. e. & Epiftol. 17. hu-

LUE

Bus libri , fenfim abripior mea

T im

fsrvitutem dedebantur.

n

Nunc agilis, &*c. Nunc im-ipontead Ár

iftippi effata, otium

AU

Ml

c

Ts

o

tor

E

mifteo merebus gerendis , & inj fe

,

H

negotiorum dominus

! hn

;€

H

ffe conor , non fervus.

'0,(

civum negotia me interpono.

|

6)

[vÀ

pits debentibus, Mercenariis,

i

Inrerphilofophos veteres, non-

j

4

4

nulli; utStoici , & Peripate

ci,!qui

( eertum optis

fdci.endmn

M fl

1

»1cond

&i fünt.

lii

putabant fapientem pofle Rem

r

adminiftrare', & inundis civili-j

14 quod, érc. Stadium fapiene

i

m

&us, in hoc Reip. veluti mari &iz intelligit

Y

4Rei

.

Es

[4

413

4Equé negle&ur;a*pue;is , fenibüfqu

e nocebit,

,r m

Reftat , ut his ego me ipfe regam , folérque elementis;

[5

.Non poffis oculo quantüm contendere Lynceus,

Non tamen idcircó contemhtas lippus inungi:

»4 Nec, quia defperes invidti membra Glyconis,

Qn1of,

/

w

. Nodosá corpus nolis prebibera chiragrá.

d

diqui

E& quodam prodire tecus, íi non datur ultra,.

QU

mj

Fervet avaritià, miíeroque cupidina pe&tus?

Sunt vetba, & voces , quibus hunc lenire dolorem

b

; quz F:m

44 Poffis, && magnam morbi deponere partem.

: ?uod

Laudis amore tumes ? Sunt certa piacula , que te

[i2)

Ter' puré lecto porerunt recreare libello.

" Geþïär

R(f(n*, d&c, Confe&o jam ac,ejus abfolutionem X qüafï

[

ourm é

du

decurfo propemodum virz fpa-fapicem pervenire.

tio, id unum faciendum mihi

Linceus.

Unus

Arponauta-

ii

05;

reftar; ut elementis philofophiz,|rum, qui dicitur oculos habu-

H

, &rüdibus faitem, àcobviis pra-[iffe perfpicacüïïmos

»

ita ut

Ed

m

n fs

€eptis regam vitam meam, mo-jetiam ea , qux apud Inferos

res componam. Etfi enim nonjgererentur, confpiceret.

) jl

j 10l

P

poffim attingere perfectam phi-

Nodofa. Quia in digitorum

tr

u

lofophie cognitionem , temienjarticnlis intumefcens humor

»

&

non eft inntile ejus. przceptis]quofdam quafi nodos efficit ,

animum imbuere, & excolere. [quibus eos conftringit.

ii

Sic, etfi non poflit aliquis tan-

hon fute

Foces. Intelligi rectà poffünt

tum niti & contendere oculc-jvoces magics , & cantiones ,

T

rum acie, quantum Lynceus ,[quibus morbos: putabant fanari.

il

(

o

tamen non idcircó contemnat ,jlllis philofophiz prazcepta com-

& nolit ungi aliquo collyrio ;$parat.

.

.

pv

fi lippus fit

nec nolit , id

Piacula.Erant apüd Romanos,

j 6

, & libenter yelit .ghira- eaomnia ; quibus expiabant , id

I»

7]

j

gram à manibuspellere, quam-|eft purgabant & pium ex impio

vis defperetfe habiturum mem-|reddebant hominem , vel locum

vl

bratam robufta, quàm habuitlaliquem,ut preces, facrificia, &c.

Glyco, gladiator ille robuftif-|Philofophia ftultos, & impios

finius;

vitiis & erroribus liberat.

Eft quodam , d&'c. Eft, licet

Purà, Quafi facrum etfet Phi-

ad aliquam do&ring , vittu- lofophiz ftudium: at facra omnia

tífque perfe&ionem prodire &|nonnifi à puris & integris, caft&

provehi : fi id eft , etíi non liceatlac reverenter tra&tanda.

RI

ulteriüs, rfe.mpe , ad fummam| Recreare, Sanare.

Fe-

414

Q. HORA^NI-BERGCE --

x

Invidás, Iracundus , iners, vinofus, amator;,

Vilas at

Nemo adeó ferus eft ; ut nóri mitefcere poffit,

0 dyes

*

L

Si modó culturz patientem commodet aurem.

Vittus p

Perdoce

Virtus eft. vitium fugere; & (aplcnua prima,

lvíif

Stultitià carnile,

Vides, quz maxima credis,

$ quadnn»

Effe mala ,,exiguum cenfum , turpémque repulfam,

Y ag

Quantó divites animi , capití(que labore ?

Vbrers,

Impiger extremos curtis mercaror ad Indos,

Per more pauperiem fugiens , pet faxa , per ignes,

1rde f

Ne cures ea ; quaz ftulté miraris , & optas,

N eonfo

Diícere , & audire, & meliori credere non vis?

Miia, di

L

Quis circum pdgos ; & circum comptta pugnax,

1

/

ÜcesA

Magna coronáti contemnat Olympia, cui Ípes;

H

t mpnm

Cux fit conditio dulcis:fine pulvere palma?

hvm:,

aeü

Fevus. Agriftes.ferox:fumitur

Quis, dec.Quis e(ïï,qm com fze-

Jun: f I

.ea vox & translatio à feris & bel-

pà pugnaveur in pagis & in

Jün vi T0

luis,quz mitefcunt & cicurantur

compitis, ibíque coronatus fue-

Y 20

difciplinà quádam & culturá.

rit,nolit coronari in ludis Olym-

AA

Vivtus efléc.Prima pars virtu-

picis totius Greciz celeberrimo

Vidt,

tis eft , primus quafi ad eam gra-

conventu celebrari folitis , fi fpe-

Ly,

eus eft, fuc-etevma initium 1 fà-

rateafe conditione dimicaturum,

Xd, f

pertxæ e(t, Rultm amexuere.

ut dulcem . palmam. vi&oriám-

l al

Szultitia. ineo 1)oi1*am ;J.I",IECI-

que;fine pulvere,id eft;fine labo-

bdläm [el

puédecet , fi pluus inania bona

reconfequatur ? Hujus loci Sen-

* Mm) l

tentia eft : tá leve lucrum , opes,

faciamus quam virtutem ; f1 pu-

A qufgi

temus ea ma!a effe,quie non funt.

honores , ut vilem coronam, ma-

m )l

3

Cenfum. Opes.

gno periculo quzris ; & virtu-

Repul[am.. Cüm is, qui hono-

tem , quz illis omnibus potior

mm. "

res petit ; repellitur.

eít, & inftar coronz Olympice

N Md'

Per igues. Jftuofas plagas;vel

non quaris , quamvis eam facilé

üt ïwem

metaphoric?, permedia pericula.

obtinere poffis.Cur vitia & cupi-

At

Necuresea, d'c.Ordo eft, non

ditates malasnonfugis ?

uód

flgcn

vis difcere , G audire

finépülvere, id eft, /acil? eri

e praceptz

Fehiüs

philofophie , quibus docearis

poref'c ; excolendo mentem phi-

MPIOV

e€a non curare »- ea 11eohoe1e ?

lofophiz przceptis.

h, g

qui optas : fugls ; &al ces omni

Coronari Olympia. Grzca lo-

*"Umer

conata inopiam , repulfam c;

cutio : ideft, perOlympia, in-

»Gdam R(

3gnorantiam veró, ftultitiam ,

ter Olympica . cer tamina: quz-

Wü'lka

&c. non fugls . non emendas

nam hzc eifent, Vide I. Oden.

n Gmm

1iudio phxlo[opluæ. i

lib, 1. & alias paffum.

ei-

m

EPISTOLARUM LIE. f

41$

Iof,

Vilius argentum eft auro , virtutibus aurum,

*

vf

O cives ! cives ! quarenda pecunia primum aft

?

(2

Virtus poft nummos : hzc Jauus fummus ab imo

Ü

14;

Perdocet, hzc recipunt Juvenes di&ata fenefque

-di,

Lzvo fafpen( loculos tabulámque lacerto,

iulay

Si quadripngentis fex , feptem millia deíunt,

Eft animus cibi ,

funt mores, & lingua , fidéfque,

]

)

Plebs eris. — At pueri lndentes, Rex eris, a

qu,-

Si recté facies,

Hic murus zneus efto,

ripes *

2

Nil confcire fibi, nullà pallefcere culpá.

1 u

Roícia, dic, fodes, melior lex an puerórum

ä

Qf

Oci-ve.f.Vngivdx:ita loquen- détque decem millibus fcutato-

tem populum Horatius inducit. rum Romanorum) & fi animo ,

ïes,

!Firius, d$c. Subaudi, qua-,id eft, fortitudine , & morum

zenda eft.

|probitate, eloquentiá , fide nom

Sanus fummus. . Qui funt in;careas, tamen . in plebe femper

lg

Janni vico. VideSatyr.3.lib.2. jacebis , & inordine éivium in-

Recinum. Szpé canunt.

fimo, Quod quàm fit iniqué

Ditama. Precepta , nznias,

inl

'effata.

comparatum , vel ipfi pueri do-

z

cent ; qui , cüm ludunt , ita

Levo , de*c. Habentesloculos,|füos focios alloquuntur : Rex

m

id eft, facculum , in quo funt|eris, id'eft

omnium primus ,

caleuli ad numerandum ,. & ta-

;f omnium optimà luferis.

nv

elile

h

bulam , feu alveum , plagulam

Hic murus, &'c. Omiffa pecu-

ligneam

; inquanumerent, velinix congerende .cura, unam

jus o d

qun, 09

in qua fcripferint nomina debi-|virtutem fe&are: in hacuna Te

torum , foeneratitiam pecuni-

jrona m

am , &c. füfpenfam brachio fi-

totius vite tuz prefidium pone,

ut nullius flapitii tibi fis. con-

niftro. Sat. 6. lib. 1.

fcius : hzc tua fit arx, hocpro-

m*' p M

$i quadringeuzis , de'c. Si fex

20l

pugnaculum contéa omnes for-

s ealfi

aut feptem millia feftertium de-

tunz impetus, ut nullam fcele-

j*

funt tibi , quominus habeas qua-

vitid o

ris ullius confcientiam fufcipias,

1s

dringenta millia feüei'tium,(qui

nihil admittas , quo meritó eru-

(

ceníus Equitum erat, feu pecu-

befcas , & palleas.

nià proventus annui , illis necef-

Rof[cia , d?*e. Aamabo te ; an lex

lläeh:e.h F*'

faria, qui Romanos inter Equi-

Rofcia , que aditum in Eque-

"

[ h

tes numerari vellent , ab Othone|ftrem ordinem illi aperit, cui

quodam Rofcio 'Tribuno plebis|fint quadringenta , melior eft

p n

definita : quz fumma eít libra- quàm illa puerorum ludentium

"anti-

xelto"p'

rum Gallicarum; 40000. refpon- ngnja , id eft ? formula, &«

lena,

D

i

"

ATÓ.

Q. HORATII FLACCI

hr bomitt

Nanía,;

que regnum re&é facientibus offert,

^ulis, &j

Et matibus Cudis; & decautara Camillis ?

lcplqi

líns tibi meliusfuadet, qui ut rem facías , rem,

*

Molis oam]

Si poffis re&té

L

i non, quocámque modo remy

dito dl

Ut propius fpe&es lacrymofa po?mata Puppi ;

Mhnedm

An qui fortunz te refponfare füperbze

ulsiror

?

»

liberum, & ere&tum prefens hortarur, & gptat

A dat d

Quod fi me populus Remanus forté roget; cur

llj àe

Non , ut porticibus, fic judiciis fruar lildem;

quolc

Nec fequar aut fugiam., qua diligit ipfe, vel odit;

In

t fabr

h

Olim quod vulpes egroto cauta leoni

^

N

!P

d

T

Reípondit, referam :

quia me veftigia terrent,

Omnia te adverfum fpectantie, nulla zetrorfum.

"hitére

Bellua multorum es capitum: nam quid fequar aut quem?

àVe

D

lena , quz Reges eos fore claimi-

Przqï,fmm.Dexter;opppoz*:unlus.

!

À

nut,dc. Cur nona

iis in

l

ij zcäis.

tat, qui rect? fecerint , olimn à

C du*

wgitur etig

Curiis illis & Camili ufur-

locis, quàm ille, fpatier

bulem ; at alio ;

quàm ille ;

i

o font

pata,qui dignitates, & impe

?ia

tpedir ,R

optimis, deterebant.

modo judicem de rebus : cür

Á

iiflem utar porticibus

*

non

"fit

Tif

Mavibus. Generolis.

Curiis, Vide lib. 1. O. 1.

iifdem judiciis?

D)

Qmnia , dc, Ferarum ; qu&

Camillis. Vide Od. 11. lib. 1.

$dC

Den facias, Opes colligas.

adtuam fpeluncam yeniunt, vi-

deo veftigia , & pedum notas.

(

qu

Retlà. Honeftis artibus.

Ur proprius ,. && Ut » cüm

ita inaratas terrz , ut illas qui-

l,

dem ad te iiffe, nullas reditfe

ä

[nli

ditior fa&us fueris , in primis

levoratz.

fubfelliis locum, habeas.

Sena-

appareat,quia funtàte c

ütem

4

idinnuitHoratius , nullum fibt

m

DEU

torés , & Equites , in primis

"T heatri ordinibus fedebant.

forb à vitiis; quibus laborat po-

Lacyymo[a, do*c. "Tragoedias ;

pulus , regreffum & reditum , d

à Puppo compofitas.

"Tragee-

femel tritam illam & corruptam

tiendi-

W

die ad ciendam feré commi-

vivendi cum populo fen

ferationem & lacrymas compa-

que viam ingreffus fuerit : hanc

effe caufam , ait, cur à populo

l(;,,

ratz fünt. :

As EE a,

diffentiat.

An qui , &c. Àn

Bellua, de*c. 'Tues inftar bel-

&iüs fuadet , qui te hortatur

fortunz cafus erecto animo to-

las multis capitibus preditg :

ll

tot fententiz, opiniones ac ftu-

lerare , &c.

ä

Refpoufare. Refiftere.

diafunt , q

uot homires.

l

amplecar.

9tt-

W Iu

Erecfin-m. Fortem, generofum.| —Sequar. Probem,;

Ed

EPISTOLARUM LTB. I.

417

Ib

- Pars bominüm geftit conducere publica; funt qui

B

"Cruftis, & poam viduas venentur avaras,

Iefy

Excipmntquc fenes , quos in vivaria mittant,

: Multis occulto crduc res faenore,

Verüm

) [£I]y

Efto aliis alios rebus Jtudiífque teneri :

)Pi

lidem eadem poflunt horam durare probantes?

Nullus intorbe (inus Bajis prelucet amanis,

fiptat

Si dixit dives

*

2

locus, & mare fentit amotem

j t

a

m

Feitinanrs heri, cui fi vitiofa lubido

u

Fécertit aufb cium : cras ferramenta Theanum

vel odl

Telletis fsbn : le&tus genia alis in aula cü*.?

N:l ait effe priàüs , melius nil czlibe vità t

Dn

!

wuduære pubzzor. 01)cra pu*

iju preelucez. Lræfe rendus

lica

[ait

quem

-R A g- P()l tes faciendos ,. co:-lefl

Pämpu ad edificandam do-

a.)d

memh va-ug(.u,, certo pretic

? , urbseft C(...]Pal i,

conl*ltvzo ; m Íe recipere.

v

'dibu

ad finum Puteolanum : propé

Crufhis.

l11b

us munuftulis.]hanc eft lacus Luc rmu&

Cruftula

Legm*x etramj vufiis,

Senzit, doc

CE

lit; & gauder

porró funt dulciaria quaz zlibet., Ífpe magnificze dotás in littore

;(

cupediz , &c.

extruendz.

;

o T

Fenentur. Earom Bzreditatem

Cui ft do'c. r*tfïl 1erüs 1116, Vi^

JCI0US. «

aucupentur.

tiofam libidinem & inconflan.

Excipittutqae , d&c. Verbum ! tiam fuan

iconfulens, ex ea fu-

"

ld

(

If

in

j

n

Y

eft infidiis accommodatum Sen imat au

fpiciu m

; üt ex awum

re

qoids

tenuaeft qufe 1es orbos callidé | can tu & volatu duci fo L.L, eá

que

Y)

fic deliniant;

ut eos compofi nshl*f

1ud

1123

at alibi (OII um zdi-

obfequiis capiant , ac

eoruini

ificare : cv

s,inquiet, Ó fabri !

Qu5

hæ)ecutz.tcm certis artibus con-

Í

l

NI

5j

iUv

D

$

c. tranfportate

M

fequantur, qvemam 10d

Si

a

t

n pif-]

crumehfta '] ïvea-«

ces hamo LaPl'Ul'Fl DIS 'X. in vivz einum

» (Urbs eft Campaniz , à lit-

ria (laa fervandis ;

UDFS caá-

tore

rem

otior) Deaufpiciis aliás

PtlS lþ-Jlïecx/ Hïhthl*.t AL , ita ut d!hu*'ld&'.

ii

enugue nequeant.

Lectus

; Uxo

[2

orem duxit ?

u

Res. Pecunia.

Le&us geni ahs ledus. erat nu-

ii

11

Feriim,09*.Sed efto fan? ,a Imd|pri

$3 iu:m avla, id eft, domo;

[i

aliis p.sþeat non id minor in tan

-|vel. in

ea

4

BR

dom üs p9ltu ,Qquz

bol

taho

in

inum mnultitüdine, tanta|atrium dicebatur ,

fterni Cx po«

i

varietate ftudiorum ac volunta- 11

H

Genio xunfüevt,fat ; quia

tum : Sed a

quis credát eundem

enius nativitàáti

il

hon

Or

o dv

n

ninum l)i"?.*

ïl;

homin iem in horas mutari , & iuk, bat.

N

modóhoc, modó illud probare.

Celibe.

neuxore,

Dd

us M.

Benà

S

418

Q. HORATII FLACCI

Si non eft

; jurat bené folis effe maritis,

AL fümem

liber hoi

Quo teneam , vultus mutantem Protea , nodo?

4

Quid pauper? Ride

*

mutat cenacula le&os,

ttedpue

.

»

Balnea, tonfores

condu&e naviglo zqué

Naufeat, ac locuples, quem ducit priva criremis,

ibretore;

Si curtatus Ínzquali tonfore capillos

, rpropi

Aifimi

Occurii, rides ; (i forte fubucula pexe

tmm, i

Trita fubeft cunice, vel fi toga diffidet impar,

t vl

Rides, Quid, mea cüm pugnat fententia f(ecum

dl

iibl

Quod petiit , fpernit, repetit, quod nupetr omifit,

Puazipuä.ï;

3 a

AEftuat, & vltz difconvenit ordine toto,

Ts m

Diruit, zdificat ,. mutat quadrata rotundis,

Infanire putas folemria me , neque rides,

W Qor

l;

Nec medici credis , nec curatoris egere

DRtem

A pratore datl, rerum tutela mearum

Cüm fis, & pravé fectum ftomacheris ob unguem

&

^"

De te pendentis , te refpicientis amici.

Beue , d?*t.. Sólos matl'inloxïi o inzquali, id eft , qui eos inzqua-

Tmeris

junctos, beatos effe.

liter & per fülcos totonderit ; oc-

fitdin

Pvotea. Próteus Deus marinus|curram tibi,rifüm movebo, &c.

fuit, & neptuni Paftor, omnes

Subtcula. Veftis intimajindu-

Roj;

formas jinduere, & in ignem,|fium.

aquam, rupem verti pro arbitrio

Pexe. Recenti, villofz.

Du

"Tunice. Eft veftis exterior: to-'

folitus. . Vide Virgil. 4. Georg.

'à veftis extima.

.qii

uid, d;*c. Quid agunt paupe-

zes? Anfuntconfítantiores divi-

Diffidet. Non fedet zqualiter

| Em P

tibus ?

in huümeris, plüs hinc pendet,

Tnj

Ride. Illorum levitatem.

quàm illinc.

tl

Cenacula. Coenaculum Roma-

Affuaz.Fluctuat,jactatur huc;

4l Ql

40

At

nis erat fuperior edium conti- illuc ut zftus maris.

enatio, quamferé pauperes in-

Difcenvenit. Non convenit ,

l

"ll ev &

colebant : ita dica, quiáin ea|non conftat fibi in tota vitz ra-

T

N

olim coenabant etiam ipfi divi-

tione.

Solemuie,dec.Solemniter com-

i

tes, ad auram ferotinam & frigi-

MT

diorem captandam.

muni hominum more: communi

lul

Naufeat, doc. /que faftidit,

melaborare morbo putas ; ideó-

Wtj

ac mutat navim condu&am 3

que non rides , nec reprehendis.

(

&c.

Solemne eft, quod certis anni

3Q

temporibus folet fier : pro con-

i

W

A

Priva. Propria & fua.

Sicuvtatus, d??c.Si ego,habens fuü

eto accipitür.

W g

capillos tonfos breviüs à tonfore

Curazoris.Dabatur ille infánis

àPrz-

R.

EPISTOLARUM LIE. T.

19

Ad fummam, fapiens uno minor eft Jove, dives,

odoi

Liber honoratus, pulcher, Rex denique Regum,

10f

É

Pracipué fanus ; nifi cüm pítuita molefta eft,

tríttti

àPretore , ut eorum curaret bo-(& crutiatibus fanum ac valen-

na , fi propinquis carerent.

tem effe : negat hoc Horatius

4d fummam. Denique, ad ex-|jocando : concedítque . animi

14

tremum.. Hoc veluti axiomate|bona recté tribui fapienti, non

procepta philofophiz, Quztra-Hitem corporis , que nonfunt in

ecum

didit hác Epiftolà, concludit.

noftra poteftate. Pituita eft hu-

otiílt

Pracipue.Egregit, pre cateris. mor frigidus.

Sanus.Sanitate fummá prazdi-i

Pituna. líta vox eft trium

tus, animi quidem femper , at

fyllabarum : quafi piruita: fta-

|

non item CO['POl'iS.

re aliter quippé non poteft in

Nifi cum, dec. Stoici dicebant

verfü , cüm

fit.

prima fyllaba longa

fapientem in graviffimis morbis

ungit

EPISIOLMA.TII,L

*

jienit

Homernm. Päilofopbi; anttponit, — Hortatur ad fapientia

oronde

/zludiumi eique à teneris operam dandam e[fe monet.

(i)

AE

sintin

'Rojani belli Icri:ptorem', mexime Lolli,

;;7101ä'

Dum tu declamas Romz , Pranefte relegi

gt

Qui, quid fit pulchrum , quid turpe, quíd utile , quid non,

Plenius ac meliüs Chryfippo & Ciantore dicit.

a æqm!i;:f

i p

Trojani, i?*c. Hómerum.

vox qmaxine , fignificat amþlifïï«

M

Lolli. Quis Lollius fuerit, vide me, cariffime

; aut plures libe-

j

lib. 4. Odar. Od.

8. Apparet feri- ros habuit Lollius, quorum ifte

ptam etfe hanc Epiftolam ad ali-' effet natu naximus.

! Loha]b

quem ex ejus filiis, quem tan-

Declamas. Verfüs aut oratio-

gt

quam juvenem Horatius hiclnesrecitas,

memoriz & eloquen-

alloquitur

ífi quidem Lollius

ti excolendz causd.

20

yqutt

j

pater, ad quem Ode fcriptaeft ,

W Preuefle, Urbs eft in Latio.

Conful füit , cüm Horatius an-

Pulchrum. Honeftum.

U

]i

num zetatis ageret 44.ac proinde Chryfippo de Cyantore.Tlle inter

r

aut zqualis.erat Horatii., autStoicos celeberrimus; bicinter

J5 &

etiam eo fenior.

Quód autem

Academicos Philofophus , de

P[()COI.

híc diuat. imaxime Lolli , aut ea

|

quibus fiepé dictum anteà. — Aca-

eimi-

L

pda

( mfdl] h

i

-

àto

Q. HORATII FLACCI

Cur ita ctediderim , ni(i quid te detinet, audi,

. Jcosr lnt

Fabula, quà Paridis propter narratur amorem

: As qu

Grazcla Barbatiz lento collifa duello,

h ptor

Stultorum Regum, & populorum continet zftus,

'*-g'l dorm

Antener cenfet belll precidere caufam,

? morts

Quid Paris ? Ur falvus regnet, vivátque beatus,

T

LT

Cogi poffe negat.

Neftor componere lítes

Inter Peliden feftinat, & inter Atriden:

Átim o

*

kunc amor

*

ira quidem communiter urit utrumque $

(ucim

Quidquid delirant Reges ; plectüntür Achlvi.

ii

Seditione,. dolis; fcelere, atque libldine, & irà.

ï;iiilïcx ani

Phumen

demicorum erát nulli rei affenti-

AEflus. Tram , feditiones Aga-

ri. Ciceronem videlib. de Finib.

D D

memnongrzecipué cum Aclille

Nifr, ic. Si vacat sibi audire :

jurgavit: adi librum r. Tliad.

Anzenor, de:c.Unus Priami filio-

l

Ts T

nifi te grayior àlia moratur oc-

cupatio.

rum , idémque prudentiffimus,

lm db

Fabulá , quá , de*c, ilias Po^ma

icenfet precidendam effe belli

fT Trois

caufam

L

reddendam Gracis

compofitum ab Homero de Ilii

- Uf

feu 'l'rojeexcidio.

Porró Epo- Helenam.

85 a

poje, Comodig & Tragedig: — Quid Paris?Subaudi,cenfet,re-

ligms jqi

vocantur fabulz, quód perfonz fpondet. Lege Oden 13.libri r.

j ('äiljend;

fabulantes, id eft, colloquentes ;

Regnier. ldeft; ut votorum fit

RJI;'//M,

iniis inducantur , five. quod compos.

If

multainillis fingere, & adór-

Cogi. Subaudi fe.

tf

i

Neffor, Grzcus fenex fapfen-

aandam actionem primariam ,

!

lh(m [

Vrf

quze Poématis argumentum &

tiffimus.

AT.

l,

caput eft, addere de fuo Poéta

l

|

Peliden. .Achillem , Pelei

As

jlh

poflit : eftque fabula proprié|filium, & Thetidis.

lC

compofitio

& coagmentatio,

Atridem. Agamemnonem ;

CUM

IGIC

epifodiorum peripetiarum, &c. |filium Atrei.

ü

Barbarie. Phrygiz, 'Troadi.

Hutnc. Acamemnonem.

k B

m

Grzci ceteros populos, maxi-i

Amor.Brifeidis captivie, quam

D

W

m Phrygas , appellare Barbaros quia eripuerat Achilli , magna

s

i

folebant.

, Veft inter ambos orta diffenfio ;

Áf E,

Collifa , d?*c. Oppofita;. cótn-) Achilles à bello abíftinuít ; multe

d, Qu

miffa cuim ea bello.Contrita bel- cjades illatz Grzcis, &c.

uiesn

]Ih

lo decennali , & conflictata.

Communirer.Ex æquæ,pariter,

a

Duello. Bello. Dicebantolim

Urrinaque.. Achillem &Ag:a-

l

veteres Duis, probis : bellum

memnonem,.

I

li

autem five. duellum duas inter

g

i

Delivaut. Peccant , agunt per-

At

dl

oppefitas partes peragitur.

peràm.

n

KMia-

n "

4

a

EPISTOLARUM LIB. 1.

421

TR

Iliscos intra muros peccatur, & extra.

e

Rursüs quid virtws, & quid fapientia poffit,.

. Urile propofuit nobis excmplar Ulyffem:

7

t

t

,

?L

t ehu,

Qui dormitor Troje, multorum providus , wrbes,

I/Et mores hominum infpexit, latimque pet zquer.

w ' Dum Gbi, dum fociis reditum parat, afpera multa

r

$

. Pertulit, adver(üis rerum immerfabilis undis, siasiMn d

«

,

-

Sirenum voces; & Circes pocula nólti :

m Quz fi cum foclis ftultus, cupidüfque bibiffet;

l

?*Sub domina meretrice fuiffet turpls & excots; «««

&ïrä.

Vixiffet canis immundus ; vel amíca luto fus,

Nosnumerus fumus, & fruges confumere natl,

plirontt

b an Adi

$ponfi Penelopes , nebulones, Alcänoiqqc, j

Lf

Iliacos; 'Yrojanos, Troja dicta

f

ll

j

fab ea' in porcos mutati fuére,

1j

eftllimnabllo, Rege' Trojanc-|Per Circen & Sirenes Homerus

anenm

rum, Trois filio.

u

fcedas voluptates adumbravit.

Ulyffem. Fait Ichaez Infüle| Excovs. Ámens, fine corde.

g Ut

Rex, fagacitate ae prudentiá in-

Numerus. '"Turba inutilis , fo-

ba

fignis; qui momentum ingensilo numero & nomine cenfendi,

ad capiendam Trojam attulit,

non virtute, aut re aliquá ben&

Redirum.E. Phrygia inIthacam! eeftá.

:q;;'älwmi

infulam fuam. Vide Odyffeam.

Nati,dc. Qui idcircö vivere

Immevfabilis, Invictus,infupe-| videmur tantüm , . ut edamus &

n

rabilis adverfis rebus.

bibamus.

fenex f

Sireuum.. Sat. 3.lib. 2. Voce

$ponfi, ?*c. Proci.Erat Pene

l

em:P'

blandá &infidiofo cantu prate- lope, uxor Ulyfüis, caftiffima :

I

reuntes deliniebant ; & infcopu-.cüm , bello "Trojano confectà

pat

los pertrahebant. Idpericulom domum Ulyffes non rediret; non

as

mermn

utvitaret Ulyffes, obftruxit au- |leviserat fufpicio , eum naufra-

res fuorum feciorum cerá, ne Si- gio periiffe. Qüare multi ex

hu

mondt

renum vocesaudirent: ipfeveró [thace proceribus Penelopen

fead malum navisalligari juffit. fibi uxorem expetebant; & Ulyf-

xmh] ]

o d

Circes.Eràt Circe famoía vene-ifis bona hoe nomine turpiter

fia, quz certis potionibus ho-|dilapidabant.

jlimt

mines in belluas vertere diceba-

Alcinoique, de'c. Sumus juven-

.

,

J V

"o :

tur Ejus infidias & poculafa-|tus Alcinoi, id eft, fimiles po-

j (

j

piens Ulyffes refpuit; cüm ad pulo Alcinoi: qui Rex erat.Phza-

jl

ejus infülam , in ora maritima cum,in infula Corcyra uni gulae

Ttalie fitam; delatus fuiffet tem- & otio deditus, perinde ac ca-

I

1 guanii

h

peftate : noa item ejus focii , qui|tegi Phæacesp.

i

Oge;

7

"

4211

Q. HORA'ILII FLACCI

In cute curanda plüs zquo operata juventus,

ft lp

s

Cui pulchrum fuit in medios dormire dies, &

Auticula

*

4

Ad ftrepitum citharz ceffatum duceré 'cüram.

Lesz inctrun

Ut jugulent homines furgunt de no&c latrones:7

a |ttmt v

e

Mmptcar

Ut te ipfum ferves , mon expfetgifccris ? Atqui. ^

Si noles fanus , cutres hydropicus , & , ni

1b d

Pofces ante diem librum cum lumine , fi non

lod

Intendes animum ftudiis, & rebus honeftis;

Mjttor

Nam cur,;

hn

Invidià, vel amore vigil torquebere.

Quz lzdunt oculos, feftinas demere ; fj quid -

?

Bu pen

Eft animum , differs curandi tempus in annum

H

T o

Dimidium fa&i, qui copit, habet ; fapere aude:

liptg,

Incipe ; vivendi qui redé prorogat horam,

Rufticus expectat dum defluat amnis ; At ille

Eï;fïläte pR

Labitur, & labetur in omne volubilis zvum.

A m

tbf

Quaritur argehtum, puerííque beata creandis .

qum pa

Uxor, & inculte pacantur vomere fylva.

f at [; £L

qui üppu

Quod fatis eft , cui contigerit, nihil ampliüs optet.-:

Tetqnim

Non domus, & fundus, non zrls acervus , & auri*

qumiig

JEgroto domini deduxit corpore febres,

ADoremy

Ados,

Nen animo curas : valeàt poffeffor oportet,

Togg;

Si comportatis rebus bené cogitat utl,

n Md

"ii

Qui cupit, aut metuit, juvat illum fic domus, auttres,

Operata. Occupata ; dans ópe- jfuxiffet ; itaqui procraftinat in

"tl

ram.

Ylcet

dies ftudium -fapientiz , novos

Inmedies, de'c. &d

otidié'obices inveniet.

J

fneridiem qu

n

qügr in

ufque.

Beata. Foecunda.

|

Ceffatum,de*c.Dominum. Curas

Pacantur. Excoluntur, aran-

TM

fopire, & velut in le&ulo compo-;tur, mánfuefcunt : terra enim

N

nere ad citharam,-cantu lirz.

filvis confita, fera quodammo-

Tütrum T

Cuvres. Ad medicum.

dó eft & horrida.

ERE

Ef auimum.Macerat;exedit.

Quod fatis , d. Qui habet,

t O

quy

Sapere atde.Aude accingete ad | quod ad vitam fufficit.

capeffendam vitz fapientis viam

Deduxit.Depulit.Morbi;curz

* eg

Prorogat. Dffert.

"W

(opibus non fanantur & arcentur.

Rufiicus, d»c. Inftar ruftici. fa-1

Valeat. Sanus animo &. cor-

iml, &(

Ut

cit, qui cüm ad fluminis ripam pore fit.

objectam eunti conftitiffet, ex- Cgmpo;»m;i;,Coqge&is,quæütis.

hum

pecabat, dum gnmis totus ef-

Quicupit, d. Qui aliquá cu-

ïïxhe T

pidi-

p

EPISTOLARUM LIE. 1.

423

us

Ut lippum pi&z tabulz, fomenta podagtam;

*S,&

Auticulas clthare colle&á forde dolentes,

a»^"^ Sincerum eft nifi vas, quodcámque infundis, acefcic,

*

t^ £P Sperne voluptates

*

nocet empta dolore voluptas,

hii Semperavarus eget : certum voto pete finem.

[

' Invidus alterius. macreícit rebus opimis,

(101

Invidià Siculi non invenére tyranni

!

Majus tormentum,

Qui non moderabitur irz,

)CUFI

Infe&um volet effe ,

dólor quod fuaferit, & mens,

T

Dum panas odio per vim feftinat inulto.

um ?

Ita furot brevis eft : apimum rege, qui niíi patet,

: aude:

Imperat, hunc frenis, hunc tu compefce catená,

lt

* piditate pravá vel metu vexatur, Jtatem habendi finias, ultraquang

ille non magis juvatur, gaudet|nolis ditefcere.

If

magnificd domo vel pecuniá ,

Siculi zyranti, Phalaris ; Dio-.

ndii

quàm pictz tabule juventeum, nyfius nullum tormentum cru-

.qui lippus fit, & oculis labo-|ciandis hominibus / invenére,

lr p

ret;quàm fomenta podapricum ;|quod comparari cum invidia

ET.

? quàm'ithara illum , cujus aures poffit. Notus Phalaridis taurus

laborent , ob colledas in

]

iis|zneus ; notus Dionyfii enfis, Da- -

fordes.

moclis cervicibus imminens ,

t

Fomena. Remedia funt, qui-|De Dionyfio & Damocle vide

bus podagrze quidem dolorfove-!Oden 1. lib. 3. Phalaris veró

,aj füur& mitigatur, at morbi caufa;cüm, exquifita hominibus eru-

Ton tollitur,

ciandis fupplicia quareret, Pe-

lii

yiz, ?

Sincerum,dz'c.Nifi vas aliquod rillus quidam faber ferrarius ex-

mundum eft , acefcet,

fiet acidus|cogitavit zneum taurum, in quo

enet

liquor

i

in illud fufus. Ira nifilinclufi fübjedtis ignibus diré

qmens vacat cupiditatibus, quz-[torquerentur: placuit inventuin

ln f

cümque ufürpabit gaudia, ealPhalaridi ; at auctori nocuit :

Ms

corrumpet , ac vitiabit ;

acida illi & infuavia.

fent]juffit enim tyrannus. Perillum

i *]uodamï""

primum ommium in illum tau-

Sperne, do'c.

Enumerat vitialrum conjici ; & vivum exurj.

& cupiditates , quibus animus

"

Infz&ium.Irritum,non facturn.

i[- ('lm hgäf.'o

1

eft' expurgandus

P

voluptatem

Volet non accidiffe.

li

nempé, avaritiam, invidiam ,

)

'Wr.enfl

Dolor de* mens.. Mens dologe

iram , &c.

incenfa.

j

Certum voto , ?c. Certam tibi

Dum ,de'c. Dum odium fuum

j

füummam pecunis defini & prz-|inultum effe dolens , properat

e!llï)qu

yji

Íuibe; quá tua vota & cupidi-

penas acceptz injurig per vim

Vi 31111

jl

4

414

Q. HORATIT FLACCI

PA h

[

tf

Fingit equum tenérà docilem: cervice , magxücr

N frea

Ire viam; quam monftrat eques: venaticus, ex quo

n l

o 1

Tr'mnuw cervinam pd!em latravit in. aula;

M

Ívl

Lyi

T

u

M:lvtat in

vis catulus : nunc adbibe puro

N

Pe&ore verba puer , nunc te melioribus offer,

LUML.

Quo femel eft imbuta receas , fervhbit odorem

A Bl us

'Te(ta didà.

Quód fi-cefas, ai

1ut

f

enus

'ïxf)s,

ü

il Ehlw

Nec tatdum opperior; nec pra

entibus infto.

findadi

at |

&nefa

€

Dunm 1inju

C vv'n m ragriawnno,& imbibe.

elo

e1

il

U wit;

ll

tum properat u.

;ro. Nondum . vitiis inquie

T

fo( i 'M

x/d' e.

Q

h'oar.gs

17'471- .G

.wf eal 17"a ï«w,

t

uüvenem Lodu*m allo-

hh

maturé funt

Y.

n«

t Orrer

s cenfef oratio«

di.& u-m-

QquAt

^

tuendi 5fic homines, &c.

Hem

u

javei

utern co

nverti, .

Titacoy

Ireviam. Utviam eat

ititer

M

lioribus. Sapientioribus te

r

ab

iimperatum facil

offer docend

dum.«

RBquie

Tbr

carpat.

Ceffas. Ignavior es ac.tardior.

CQ

QAUe Q

/'(]IIO d5*c, Poft

u—. u

am. catu-

O*;pb ^ior. Expecto.

üottus,

us venaticus latravitina

ulacer-

Infio. Non urgeo celeriores;

Af

vumaliquem fictum , feu pei' n

nonconor eosantevertere, Ego

|

gh um

Cervi tomento fartam P difcit

1huoæ*3ï i& fhudere pergam fi

Tüntey']

veros cervos in fylvis apitare- ;|neinvidia & fepnmd, fivetu in

1135 ür

& acriter.cum illis X)U()Dd"z

eo ítudio diligentior me, feu

&ib ydi

Adbibe. . "T

"Tanquam fadu*aremxtamlor & remifhior fis.

r di

eyor

EPISTOLA

IIf.

Mf

1

fulmm Elorum de Claudio Nerone €$ quibufdam [nis ami-

b

]

€1s interrogat 1 Eumdem ad. fapientia fludium G8 ad

[

redeundum cum fratre in ämrmm bortatur.

N

A^

W

; ï

Ult Flore

cmbus terrarum miixret oris

m

l

cire laboro:

7

( 1

j

Claudius Augalti privignus, f

4

.

H 7(')1?.

Ainieus er

Hora-

l rlgam

reftitueret

quó in

me

e€s5.

t ?

[0)

itinere fecütus eft eum Florus

F

Clauditis.

Cl

'lTiberiis Ne-

ifte.

ln

f0 , natus Livia , qu& pofteà

Privigaus. Eftflius maritiex ,

QX'Jl(

nupfir

.

.

Auügüufto

is protectus

ala conjuge : vel conJu'us X j ha

à

eftin Arméniam , ut xe;,numlaho 1narito.

[bi [2

AR

EPISTOLARUM LIB. I --

425

/

pife

Thracane vos Hcbrüfque ni

H

ili. cómpede vin&tus,

$t

ÀÁn

freta. vicinas

1

£t

It

)^

n

CE currentia turres,

A n

P in

gueg Al campi , coJl

j

tque morantur 2

(

H

r

4

C

itd frudtofá cohors ope

i (truit ? Hzc quoque curo

as £

A

H

1

*

;ft

i

t

1

ffer,

Quis fibi res g

.-.

crbere fümit ?

R

TeIm

Beila quis ,

C

paces longum diffundit ln zvum?

u

5

Quid Thius, Romana brevli venturus ia ora?

tufto

Piadarici fonris qui non expalluit hauftus;

Faftidite lzcus; & rivos aufus apertos,

T

00

Ut valet ? Ut memihit nofiri? Fidibusne Latinis

VItUS

"T hebanos

c«.;« .

Ant

are modos, ítuder, aufpice Musá ?

/

d.

An tragicà defzvit, & ampuliatut in arte ?

iet

'erm COT

Thracane ,* de:c.. Àn vos tenet

Qvid Titius , dzc.. Poétalyri-

"T hracia?

cus, brevi

ob fua fcripta , inquit;

Hebrus. '"Thracie fluvius, fepé

celebrandus apud Romanos : qui

re ao

(l

placie conftrictus , ac nivibus

non dubitavit, nontimuit bau-

r

obfitus,

rire aquam ex illo fonte recon-

M

eg C

An freta , drc. Àn mare an-

dito, exquo Pindarus hauferat:

Fl

guftum interjacens inter vicinas|id eft, qui Pindarum aufus eft

turres? Hel!

cfpontus nempé inter

^

imitari contempto vulpari Poé-

Ii;

duas, urbes, five arces, Seftum

feos genere, quz omnibus pa-^

" .'gï

,'f.fr n

& Abydum, fluens , exiguo illo

téns & obvia eft, inftar fontis

lj

mari divifas, & Europam ab

publici.

Afia feparans.

"Thebanos , ds*c. Vevfus Gracos

AMorantur. 'Tenent.

Pindari (qui oriundus "'Thebis)

Srudiofa.Eradita,Sub Augufto

accommodáre ad lyram Lati-

;

littere & litterati florebant ; ita-

nam , id eft , Latinis verfibus

i WN

"

'Que in comitatü Neronis multi

Pindarum imitari :

M

de Pindaro

TM

viri decti numerabantur.

I

vide Oden 1. libri 4.

r

us

us

quid rerum agant , Horati

Aufpice Musé, Mufarum ope

roeat.

uep

& aufpicio

DHa'c quoque , dec. Id quod

Ib

7

t, Acri & vebhementi

D

l

u

aboro fcite, quis veftrüm fumat iftylo "ut

3

itur. "Tragici Poétz fu-

fib

ovinciam , & munus fcri-|v

D

nte

& erudeles interdum per-

bei

lt

( (IU

TU

n rerum ab Augufto

1

,

€

ibeut ,. iísque ftylum

I

geïu ru

*

Aq Il

i

u

l &(L'CO;I'UT;OC'

are, adeóque ipfi fu-

&l

Leoug

& in ko

1ti; ('c. Scriptis mandat;ärere, ac bacchari quodammodó

iil

níequentes gtates pro- debent.

jl

n

lwn j2

pagat,

Ampullarur. Udn

x

ar verbis f(;.

0i

2'.

Dds

nan;l ]

fii

L

. HORATII FLACCI

426

Quantäz ,1

Quid mihi Celfus agit? Monitus,Multámque monendus,

Privatas ut querat opes , & tangere vitet

Qruda

$e calic

Scripta, Palatinus quecümque recepit Apollo.

Indomit

Ne, fi forté fuas repetitum venerit olim

Vivits, |

Grex avium pluimas , moveat cornicula rifam

Furrivis nudata coloribus. Ipfe quid audes ?

: Ddf

;|

Quz circumvolitas agilis thyma ? Non tibi patvum

jj m

Ingenium, non incultum eft? nec turpiter hirtum,

!

"

1 COR

*f

Seu linguam caufis acuis, feu civica jura

Yb r

Woüreri

Reípondere. ,pa'ras » Íeu condis amabile carmen;

*

i?

Prima feres hederz vi&tricis premia

*

( o

quód fi

Frigida cürarum fomenta relinquere pofíes ;

| C:!idus[a

| hr Kim

Quó te coeleftis fapientia duceret, ires 24

1

kioc opus, hoc ftudium patvi properemus.

& ampli:

Si patriz volumus, fi nobis vivere cari.

Debes hoc etiam refcribere , (i tibi ouzz,

lada:

aantioribus , grandioribus , &| G irrifus eft. Caveat igitur Cel-

quafi infiatis, inftar ampullarum,| fus, ne fimile quidpiam ipfi con-

qua funt vafa turgico ventre, aut

tingat.

bullz vento tumentes, & in aqua

Quid audes? Quid fcribismo-

fumma extantes.

liris?

Stiber

Ceifus. Nomen Poétz,ad quem

Thyma. Po&tz apibus compa-

4n dj

fcribit

in hoc eodem libro,

rantur.Quos circum flores volas,

(tigt

utex iis füccum legas melli con-

Epift. 9.

Opes. Ut verfüs edat marte

ficiendo? Id eft , c;uæ condis car-

| Al

mina?

fuo, neQuealiorum fcripta fu£-

| [imist

feretur ac füblegat , quz rece-

Hirtum. Hirfütum, hifpidum.

| 'ültcarm

pit bibliotheca propé templum

Canfis. Forenfibus.

|

| tie

Apollinis Palatini ab Auguíto

* Seu Civict, d?'c. Sive refpondes

Sun,

extructa ; ideft, quzinea fer-

civibuste confulentibus dejure

| "r

vantur. Ibi enim przftantiffimo-

civili.

3 Bo

rumPoétarum fcripta cum eo-

Hedere. Quà Poéte corona-

* qui

rum imagine , honoris ergo ,

bantur, hedera quippe femper

"lüni -

publicé reponebantur.

viret: verfus autem aternitateim

merentur & donant.

| U o

Ne fr, de'c. Pro cornicula grac-

| O Dun

culum vulgà habent fabulz, qui

Fomenta. Nutrimenta : fie di-

Wnis

cüm collectis

avium aliarum

vitias , & ambitionem vocat.

1

|

Verficoloribus. pennis fuperbus

Ampli. Locupletes, nobiles.

Cure. Àn tant tibi curz eft

fs

ambularet : iis dfftra&is agnatus,

frater

1 «'Hüdi Sitv

z

nj

P N

D

EPISTOLARUM LHIB .5

41?

Ttotehdts

Quantz conveniat, Munatius : an malé farta.

Gratla nequicquam coit, & refcinditur ? At vos

lo

Seu calidus fanguis, feu rerum inícitia vexat

Indomitàá cetvice feros, óbicümque locorum

Vivitis , indigni fraternum rumpere' fecdus :

Paícitur in veftrum réditum voriva juvenca,

AUE

frater tuus Munatius , quantz

Indigni. Digni, qui inter vos

etle tibi convenit ?

hinum,' i

inunquam diffideatis : meliores

Malà [arta | gratia. Ámicitia|& honeftiores, quàm quos dif-

ronfinceré inftaurata.

fociári, & à fe invicem divelli

l

Coi;. Coalefcit , conjungitur. |deceat.

Calidus fauiguis. Juvenilis ar-

Votiva.Ex votoà me ilnräola11-*

do*:», & impotentia.

'da, cüm redieritis incolumes.

jl

EPISTOLA IV,

Laudat Albium Tibullum , €4 ut vivat , quafi äuotidie

TAT EEHT H aaimone:,

iif

jait d

rdl

j Lbi, noftrorum Sermonum candide judex,

xX

Quid nunc te dicam facere in regione Pedana?

Scribere quod Caffi Parmenfis opuícula vincat ?

n

1

Au tacitum fylvas inter reptare falubres

jl

Hore;';[ïi'»

Curantem guidquid dignum fapiente , bonóque eft?

: mcjjifcf'

condis i

Albi.AlbiusTibullus Po&ta in-

bidapa. Prope Peddpe Wil

j

primis terfus& latinus , cujus ex-

oppidum in Latio , ubi villam

jigir

tant carmina cum Catulli & Pro-lhabebat "Tibullus , quem ibi

pertii verfibus vulgó excufa,

verfantem , & certis de caufis,

2 rgfpü]?d'

Sermonum.Satyrarum,G&Epi-|quas Horatius non explicat ,

s &^

üglarum ; in quibus carmina| moeftam confolatur.

proximé accedunt ad fermónem

Scribere , d&c. An dicam , an

d

«

quotidianum, & colloquia fami- putem te fcribere aliquod car-

liarià : multi autem hoc fcriben-,men » quod füperet opera Cafli

j E

g

di genis non probabant, five!Parmentis, Poétz nobilis , à Par-

ob bumilitatem quamdam ora-lma civitate ltaliz, in Longo-

j

tionis ; quod etiam nunc, im-|bardia, ejus]

.

b

e

itadicti. Sup-

jl

perii faciumt

*

five ob male-l plicio eft aff.

/

iugufti 3affu. ,

dicendi licentiam , quzin ejuf- quód unus fuiffec & Caefaris, per-

dl

modi Satyris extat.

eufforibus. ,.

fyg[,ä!

niter

Candide. Sincere , aque. 4^ -Räþäw.*läeämbulare le

iïärm

d

V

428

Q. HORATII FLACCI

Dí tibi formam

Non tu corpus eras fine pe&ore.

Sipren

Dí ribi divitias dederunt, artémque fruendi,

Vina !

Quid voveat dulci nutricula majus alumno,

luer)

Quàm fapere, & faii ut poffit, quz fentiat , & cui

Sin m

Giatia,,.& fama,valetudo eontingat abunde.

IT

Et muindüs victus, non deficiente crumená ?

^^

Y Mi l

Inter [pem , cuiámque , timores inter & iras,/7" *

l

,

j

W

Omnem crede diem tibi diluxiffe fupremum :

Dt t

G:sta fuperveniet, quz non fperabitur , hora,

Flv

Me pinguem, & nitidum bené curatá cute viíes,

( nj

Cüm ridere voles Epicuri de grege parcum.

|

lia

! Amnctki

Eras. Proes, vel; nunquam

Couti at. Afftuat, fuppetat.

faiíti,

Mun 15viftus. Ratio vivendi,

Supy'em

Dederutit. Ita mulu legunt, | & vefcuidi frugalis, nec tamen

j

]. Man

penuftimämque , utinejuífmodi

fordida.

) r

prateritis fzpé fit corripiunt.

Rideve. Comelfari genio in'g.

li R

Artem früeut&Sapientiam,fine

dulgere.

j ol

Epicuri. Summum bonum in

qua inutiles divitiz funt, immó

Ts

noxiz.

voluptate. pofuiffe dicitur 5 five

|US M

Voveai.Precetur & vetisoptet

ille corporis voluptatem diceret,

pl

In te funt omnia, quz optare

ifiveanimi , que in vacatione

Ait

alumno cariffimo nutrix poteft. i& dolore & cura confiftit, ut

Vinüm

-Quam fapere , &c.. Quàm . fa- ^ multi fentiurit ; five utrumque,

Liri

pientiam, & eloquentiam, illa! quod eft probabilius. Homines

Wütetr

Ip.

facit , ut re&? fentiamus, hac|voluptarii porci Epicuri, appel-

u

l

ilantus.

utbené dic.armusT

Yi

db

ä;

A

BPISTOLA V

Ri

Yeiten

Torquatum ad canam imvitat , guam;/ frugalem fäe di-

*

It 1

Cit

*

utendum opibus, genio tantisper indulgm--

NY

ij

dum e[fe monet.

]

L"l*f

iT

'T potes archaicis cbnviva fecumbere ;lq&fs,

ht

Mi

Nec modicá canare times olus omne patellà,

t

&t

Archaicis. Parum elegantibus:

Recnmbere. Ad menfam accþm-

$

veítuto more & artificio factis.

bere.

ds.

Cunare olus. Vefci legumini-

MOJG

Eft Grzca vox , fignificans ; anti-

-

quis & rudibus. & A af st

al

|

bus,

W '

$u-

edds.

RE

43.

EPISTOLARUM. LIBER. l,

formum

Süpreme te Sole domi, Torquate , manebo, .

i

Vina bibes iterum Tauro díffufa ; paluftres

Inter Mintursas , Sipueffanóümque Petrinum.

&

Sin melius quid habes arceffe, vel imperium fer, /./

Jam dudum fplendet fecus, & tibi mundaà fupellex,:

Mitte leves fpes , & certamina divitiatum,

!

Et Mofchi caufam.

Cras nato Cafate feftus .

Dat veniam, fomnómque dies : impuné licebit

n

[1,

4 ltivam fermene benigno tendere nodtem,

llf

Quó mihi fortunas, fi non conceditur uii?

Patcus ob haredis curam, nimiümque feverus,

.

*

AHine.ti infano

potare & v(pargcrc flores

d.

r

1yenl

Suprenzä. Inocca'üm vergente. | neficii aceafátum ,, def'enfu&.m

( taffiell

dManebo. Expectabo.

à Torquatoa? 7f. Joll/ene ^

Tauro iterum. Subaudi , con-

Cras. Nono Kalend. Octobris.

" g&ïl'«ü D

füle. Fufa in amphoras fecundo qui eft dies 23. Septembris.

Y

eonfülatu 'Tauri, anno U.C.729.

Nato Ce[are. Natalis dies C-

m Donum

il

IR y

"T. Statilius "Taurus Augufto ca-|faris ; qui.cras recurret , dat no-

rus fuit, ob res inAfrica benlbis facultatem fomni longioris

m

geftas triámphavit

jf Y

emea?yujfitáque no&em poft epulas ten-

Jüter,d?*c.. Non optimez notz|dere , id eft, protrahere, licebit

(

du

vinum fuum efte oftendit, quia| fuavibus colloquiis ufque in lu-

natum erat in agro Miuturnenfil cem, & matutinis horis ihdulge-x

Honina

autPetrino, propé Sinueffam an-

refomno.

;uri BPP*

tiqui Latii oppidum, ubi erant

Veniati. Copiam; poteftatem.

vinadeteriora.

Veniam & fomnum pofuit , pro-

Arceffe, Jube illud afferri te-

venia fomni.

eum;vel meo arbitrio & legibus

A flivam. Calidiorem : ut in-

vefcere, & moret mihi gere

E

terdum fit Septemibri menfe.

utere meo vino, vel tnum 1he-

i fm [j

Nonnulli ob .eam vocem pu-

ij

lius affer.

tant HQr&tiUfH loqui de na:ali,

(Ml ,

Imperium.Proprià : nam coenze

die Caji-Cefaris-.—n

aepe:

: tis .(;X.L'(-.

Rex, dominus. pater, appella-

g

-f

ia-Jelia,—Agrrp-

Vuüi ex-eju

batur is , qui alios accipiebat.

pa-uxose , qui natus eft anno

Mitte. Omitte fpes ; quas con-

734. füb finem aftatis , ut ex,

At

J

)

cipis, litesquas füfcipis, & con-

Diene collieunt.

tentiones ad divitias compa-

Quo wibi , d?c. Quorfzm mihi

j i

randas.

éxpetam fortunás, id eft, opes,

Mofcbi. A jant illum faiffsRhe- |

& alia fortunz bona'

hg

terem ; Patrid Pergamenum, ve-!. Parcus, dv'c. Qui parce vivitáe

u-

M

*

410

Q. HORATII FLACCI

/. | T quot

/

Incipiam, patlárque vel incon ultus haberi,

H

2

Operta recludit,

Átra fer

/ Quid non.ebrtetas de(ignat

Spes jubet effe ratas ,. in prelia trudit inermem:

;deü,;od(

. Sollicitis animis onus eximit, addocet artes.

?x;i W cclgl

-Fozcundi calices quem non fecére difertum ?

5 11 &((le

Q? Conttátà quem non in paupertate folutum ?

Hzc ego procurate & idoneus imperor ; & non

cInvitus , né turpe toral , ne fordida mappa.

[*

a

3

ür

Corruget nares

ne non & cantharus & lanx:

Oftendat tibi te; ne fidos inter amicos

4

j

Sit, qui di&a foras eliminet, — Ut co&at par,

Mi

e»

Jungatárque pari, Brutum tibi , Septimiámque,

Et nifi czna prior, potior conviva, Sabinum

.

"

Detinet, affüumam

locus eft & pluribus umbris ;

[imfs

Sed: nimis at&x premunt olidz convivia capre,

l

duriter ; ut hzredi fuo magnas patine nitide fint, ade ut in

ET

opes relinquat, ille affidet, id|iis te tanquam in fpeculo con-

]

ol

eft , fimilis eff , non longd abeft| templari poffis , ut pares convivi

S

ab infano.

cum pari

accumbant.

j Huncj

Definar. Audet , fufcipit, de*

Didla.

9v

1 convivio , quz feré

funt liberiora.

£ltipor

ftinat & defignat animo.

Tour

Eliminet. Efferat extra limen,

Spes, de'c. Facit ut omninó fpe-

Qd n

res eventura, cuptrs.

aliisrenunciet:

Onus. Curas.

Uz coéat. Ut autem convivz,

lii q

Fæcunr!z.Eloqucntesverborum pares cum pgribus jungamur ;

.OQKO fpg&;

Copiam, & ubertatem afferentes.| vocabo Brutum; &c.

Coutrattá. 'Vrifti.

Et uifr, dv'c. Invitabo etiam

Solutum. Hilarem. ac remif-|Sabinum , nifi priüs invitatus

| Nh' Mmj;

j ld

fum.

ad comnam ab aliquo fuerit ,

| Bilnin

Hiec ego, d?*c.. Tdoneusfümad|aut potiorem ac potentiorem

[

ea, quz dicturus fum , procuran-|nobis convivam domi fuz acci-

W i

da : hzc mihi provincia, hacjpiat.

Bo

vulgó cura imponitur: quam li-

Umbri:. Convivis non invi-

i 7!1»1,'0

benterin me recipio, ; nempe ut |tatis , fedinvitatos fequentibus

1&

.K'umicja

"

toralia, id eft, veftes, quibus|honoris , amicitie ; dapis causá;

l

d

Ditricj

"

thori feu. lec teguntur , fintiut umbra corpus fequitur. De

WütioT

munda , ut mappa fordida non|illis vide lib. 2. Satyr. Sat. ulti-

] (!i!äs,],

fit; quod naufeam convivis af|má.

1j

h

fert, facitque, ut pre faftidio

Sed nimnis,

de*c. Noli plures te-

vll

nàres corrugent : ut cyathi ut cum adducere, quia olida capra»

Ttge a

a

P.

li«:

EPISTOLARUM UB. T.

[

451

Tu quotus effe velis, re(cribe, & rebus omiflis,

30

;dir,

Atría vfcxyantcm poftico falle clientem.

!

[Imem;

ideft, odor gravis axillarum ;|

Arria.Domus veftibulum , ai:

»

qui ex calore naftitur, cüm plu- lam in limine.

1

1

?

res in eo

&em

P

oco funt flipati,|

Servantem.Qui te ibi expectat,.

)?

premit convivia ; id eft, íen. tecum acturus de fua lite.

Y not

titüf maxim? in convivils , in!

Poflico. Per coetas & remotas",

quibus arctiüs accumbirur.Odor in extrema domo fores egrede-

!

teter füb axillis, hifeus, feucaper re, & illum effuge.

E

appellatur, quia hircus eftani-!

Clieutem. Vel Mofcam, vel

malin primis fztidum.

alium quemlibet, cujus caufam

n

Rebus. Negotiis,

l

patronus defendis.

"

nque,

EPISTOLÀAÀ

ul

VI,

um

Eum effe beatum dicit , qui nibil optet , mibil metaat : Fe-.

gaplæ.

licitatem $n fola virtute colleeatam eje.

int; Ü

u

" ad&xirari p'mp& res eft una , Numici,

*

[

(I

N

Soláque , quz poffit facere , & fetvare beatum..

p

Hunc Solem , & ftellas , & decedentia céttis

amba

u qu

Tempora momentis, funt qui formidine nulla -

Imbuti fpectent : quid ceníes muneta terrz ?

$

stextalim

Quid maris extremos Arabas ditantis & Indos?

rem (

m*'iVE

Ludrica quid ? Plaufus, & amici dona Quiritis,

Quo fpe&anda modo, quo fenía credis, & ore?

$

jmw,oc-amïf?

Q

Niladmirari, Nulliusrei pra-|cedentes , id eft , finem accipien-

aviabo £P

-

.

và cupiditate percelli

ex eo,|tes, aliis füccedentibus , & quafi

jns J

quód enim aliquid ut magnum,,

abeuntes, certis menfibus, ac mo-

|iqoo

utile, aut neceffarium admira-

( Pote

mentis,qui hzc,inquam,fpectent

mur, fit, t illud cupiamus , acjimbuti , id eft , perculfi , affecti

domj j

profequamur.

nullà formidine, id eft, admira-

Numici.. Amicu$ erat Horatii

ione, perturbatione & religiofo.

j

y» D j

Numicia gens Romse nobili

netu,(fidera enim quafi quedam

(

Jj

& patricia-fuit ; à Numico feullnumina habebantur) quid cen-

,; 0

Numicio Latii fluvio, dicta.

f jtth

j

esQuomodo fpectandas credis?

$ U

Hunc Solem; de:c.Sententia eft: Quo vultu & animo defpicien-

ng

Íi reperiuntur , quires czlefles,

das res multó illis celeftibus in-

(

Solem, ftellas & tempora , id eft,

feriores , verbi pratià , terrz mu-

yuipl

46

20

À

quatuor anni tempeítates ; de-|nera & maris, eX quo gemmas ,

412

Q. HORATIT.FLACCI .

a5

A

L

1

Mucum i

.,,: Qui dmet bhis adveifa , feré miratur eodem

*

*

fic bl l

271

Quo cüpiens ; pácto

pavor eft utrique moleftus:

Improviía fimul Ípecies exterret utrümque.

Qudid:

Gaudest, an doleat, cuplat, metuárve, quid ad rem2 — ojr;

Si, quidquid vidit melius ; pejfve fua fpe,

fs j

N

1

j .Pvl!

i

Defixis oculis, animóque & corpore torpet- ;

D t

/ $ Iníani (apiens nomen ferat , aquus iniqui,

13 l, a

Ultirá quàm fatis éfE, virrutem hi petat ipfam, /

dU ts

I nunc, argentum, & marmor veius ; eraque & arté . ii fs

Sufpice ; cum gemmis Tyiios mirste colores;

a d

Gaude, quód fpe&tant oculi te mille loquentem :

L fs

Gnavus mané forum, & veípertinus-pere tc&unþ

T

d

j

X

! Ne plus frumenti dotalibus emetat agrif

r

ft

t

l

!

!

A

U.

!

& purpuram colligunt Aràbes| .IF;V',('ZF,'i.dS-"'C..Id efbtäntux-n.abcf?,

1

ia

Uin

& Indi, (Afie popi

udaos| Ul' rerum

iditate

&ltq que

in. circo & theatro edi igliros,?p&rturbari débeamius , st neipía

"m

plaufus , & honores p

Ro-|quidem virtus aumis optari-GC fj

mani fuffragijs Cx

ore par- perty.rbat&, debeat; iníanüfque

Pjirihy,

tos.

dicih

mo fapientiffimus , & ini-

Mingy;

His adwer[a. Contraria his ,|;uus haberi homio zquiffumus — mew i

pe h

»)

us dixi , nem

k)u ii

anoribus n

t, nifi moderat? , & intra

m

Z fj

Plauügus. (lf;.j dedecus , 1'epu],« ;certos limites virtutem col«t.

- fam tiimét.

I uunc. Quód Ífi virtus ipfa

» Qui

Mivatur. Pertarbatur. Qui ti- nifi moderaté & animo à per-

Tnet, ai

Ncitur eodem'modo . ac|turbátiorie vacuo appetenddá non

il

e

W

ille qui cupit: pavetuterque , is e.l'L-- quid cenfendum de illis;

*

W

Á

[-

o

veteri

quitunet, neeveniant, qu£ ti-|qi

gentum , ftatuas

Wt

IQ

M

met : isquicupit, nec non eve-! marmoréautzrefactas, mirap-

niant , qu: cupit : fic utrobique

tur, optant ? &c.

Artes. Praftantium artificum

pavor eft moleftus : fpecies im-

provifa, ideít, cogitatio, vel

Operda.:

MUU

ír

28

licà dicenïerä

eventus non 1

pe

ratus , & prz-

Loquentem, Pub

j

inconcione.

Y

vifus, terret tam rimidum, quàm

Gaavss. Acer, fedulus.

eupidum; ned 'e ir.:creä'igwdio,ï

1

H

N

a

an dolore ; cuj

ditate, an metiü

Pere ze&tum. Domum te tuam

.,Oqï,e

"recipe. Omnem curam ;ac ftu-

aliquis perturbetur, &c.

d

l

dj

S:quid ,&

Ce&

Sitorpet,fi hiretídium impende , ne Mucius te

4

idt.

.TRT qu

n

attonitus, fi commovetur , v.pid-?dpibus antecec

A f

Dozalibus.

Quos indotem ac-

"

40j

Pi

quid melius aut. pejus viderit

/1

Id

fuà expectatione.

lcepit, cüm uxorem duceret.

9-

thi "

L

, s *

LÀ

EPISTOLARUM LIB, I.

pX

433

m

Mucium indignum ,. quód

it

pejoribus ortus;

Á

L

d

m Hic cibi (t pcjtäüs . quàm tu mirabilis illi ?.

J

7

Quidquid fub terra.eft ,. in apricum proferet zt

"

uldd Defodiet; condétque níténtia, füm behé notum- ZX

»

v

P

Porticus Agrippe , & via te confpexerit Appi,

"

lre tamen teftat; Numa quó- devenit:

d

5 n(:u;.

-

l

Si latus, aut renes morbo tentanutuüur. acuto,

Am,

*

*

Quzre füugam. morbi

vis recté vivere ? Quis non?

v

ügtk $i virtüs hoc una poteft dare ; fortis. omiffis && )

X65

Hoc age deliciis,

Virtutem verba putas,

yentett s

Lucum ligna ? Cave ne portus occupet altet,

G&UUB

Ne Cibyratica ; ne Bithyna negotia perdas.

R

.

7

j

l

Indiguum. Quod indignum Ap iüm coecum , & munita füít.

z

fan? eflet. — Grzca locutio , quá|

£uo , dec. Ad tumulum, . ad

neutra quadam

"

rticipia po-,

n

3S.

Se

i

N

nuntur in recto catü pro ablati-

2, Aticus, Reges Romani

vis abfolutis.

g

$;

11, &c.Cun

ug-

Pejoribtu. Tonobilioribus. '

Y^

iris timorbo rer

n

:-laDOras

Mrrabilis. invide

ii

nd

us.

1

311

malis cuüpiditatibus, mifer es. :

l

cine ut mireris ,

LY

ac fi

iCIDI

$ qu

H

pouus, q

m faciet.

zre vigþggem&ä?ææn& te bea-

n ille.te ? Fac , ut tu

N

invideattibi poti?

1$ Mutius, ut|

Quis uon. Sub

ucls

d

hocvult.

p

ditiori , quàm &u illi , ut pau-

] Focage. Stude virtutitinhocto-

perior.

anif

(tusefto : operi manum admove.

et

Quidquid, éec. Quz latent , in,

Verba putüs. An veró. putas

m

.lucem proferentur , qu

& emi- virtutem effe in verbis pofitam?

nent, erunt obícura.

Novum Satis effe ad virtutem

du C

» fi quis de

3f&€ï&5) j

argumentum , quo cupiditates illa re&é. & fanas

logüatur ?

frznandas docet ; Àreru

m huma- |Hoc fi putas; omitte fan?. virtu-

s

;n!iu-"'* ;

i

45j narum.brevitate & mutabilitate

tis ftudiv

H

m, & inopesquaren-

petitum.

|

i

das incumbe, cave, &c.

Agrippa. Agriþpa in

primis& — Lucum ligua. Virtusnon funt

d)

ofus, Jovi & Diis

Augq&o grati

iverba,

l

fieut lucum ; ideft, fyl-

exgpihüs.infgne templum . po-

ivam Diis confecratam ífole ar-

fuit, quod Pa

j

n

[i)

ntheon appellavit :

!

ores.non faciunt , fed. addita

ante illud ingentem porticum,

U

Religio loco .

&c. Eiï*enim la-

& aream extrüxit , ubi C

lyes us fylva facra.

boneftiflimi fp&trabantur.

ao lil

".

Occupet. Prior ad portum ap-

Jac

Viaappi. Áppia viaftrata lapi- pellat.

d

Aeff' urbe

m

TOU

li

€; Romá Brundüfium ufque peri Cäþ.üyrgtifg' Cibyra

1

*

[ Tl

$ Phiy

2

"

-

.&

.434

* Q. HORATII FLACCI

Jetcemu

Mi

lle talenta retundentur , totidem altera 5 porró

""Teitia luccedant, & quz par$ quadret acervum,

( fodia

Scilicec oxorem cum dote, fidemque, & amicos

lordoere

Ergenus, & formar regina pecunia donat;

WCuiliba 1

1 Cul volt

Ac bené nümmatutn decorat Suadcla , Venüíque,

1UE citue

Manciplis Iocuples , eget eris Cappadocum rex :

Ne fueris hic tu

L

.

lbné qu

chlamydes Lucullus , ut ajunt,

$1 poffet centum fcenz prebere., rogatus,

Q d

Q;ï

m tot? Áit , tamen & quzram , & quot habebo, :

M

Mit

Y

y»

(ttO

pauló fcribit, fibi millia quinque

Effe do

mi c

Nwitg,

N

$

lamydum, partem, vel tolleret omnes,;

Exilis domus e(t, ubi noa & multa fuperfunt,

E

;ü

Et dominum fallunt, & profunt futibus, Erge

Con

Si res fola poteft facere; & fetvare beatum,

j

Hoc primus reperas opus , hoc poftremus omittas,

qomi:

T—Za&ea X

Si fortunatum £pecies & gratia praftat,

-

M

Teent do

Phrygiz , wig

inti & amplius ci- ipnoraret. Cappadocia- mínoris

Rendator

vitatum conventus, nundinisque . Afie regio : unde multa man-

Tulis

celebris.

ithynia eft pars Afie cipia Romam . deportari folita. |

leviterl

aminoris

ag

:Lucullus vixit zvó Ciceronis ;

lat MNom.

Mille zalenta. Vide Sat. 7. à quolaudatur pluribus in Orat.

'&Cf)mitss

W

lib. IT

j pro leg..Manil.

Ti

Rorundentur.Coacerventur.Ro-

Sccme. Commodare ad exhi.

l li

tunditas perfectionem fignificat, bendam aliquam in fcenacemo-

& cumulum: quiafigurarotun- diam. Scena vox Grzca eft : fig-

"

l

n

da eft omnium perfectiffima.

äniücat umbraculum tentorium,

äxï«rmzs:.g-,;,

Et que gars,ezc.

Excaltera quar- quia olim theatrorum ornamen-

n,apaa

xtà pars : unum adhuc, mille , ut'taerant mera ,

é fylvarum fron-

i

O

ant quatuor millia.

idibus, umbracula.

Püm

Kl

Ouw, .

Quomodo poffum

Ti

Suadela. Eloquentiæl prafes

li

Dea.

tot chlamydes prabere ? Tot ha-

Venus. Pulchritudo.

bereme non puto.

f'ï?.wïäs

i

quig9- ! uj

Mancipiis , d»c. Non uná re|

"Tolleret.. Acciperet is

M.

Q

tantüm eíto dives , ut mancipiis moediam edebatJf4-

?t

"t

Falluut. Latent , 1gnorantur.

üt]

abundat rex Cappadocum in-

digens pecuniz. Sed omnibus

Res. Pecunia.

li

AT.

rebus fac, ut locuples fis, zré,

V

x Hoc pofiremus ; &'c. In hocla-

I den

mancipiis, &c. Imitare Lucal*

^

[o)

f&* colligendarum opum pri-

ln

lum; cujus domus tot rebus af- lmus efto.

li

fluebat, ut earum ipfenumerum

Species.

Forma, dignitates.-

T

Ne1

f»

T at d.

EM

ED

ISTOLARUM LIB [.

415

t m

Mercemur fervom , qui di&et nomina , lzvum

&

AC

Qui fodiat latus ,

C

COng trans pondera dcxrram

& amicy

Porügere ; hic multum in. Fabia valet, ille Velina,

lonat

Cuilibet hic fafces dabit, eripictque curule

»

Venilout,

Cui volet importunus ebur

B

frater, pater, adde,

Qu ICC ?

Ut cuiQue eft etas, ira quemque facerus adopta.

B

117

Si bené qui ccnat , bené vivit

H

lucet 5 eamus;

E

"

Quoó ducit gula

*

pifcemur, venemur ; ut olim

"

&qucthab

"

Gargilius, qui mané plagas, venabula , (ervos,.

quiagit

*

tret of

Nomina.Solebant Romani ad|à lacu Velino , feu Velia Z:x:be

erfitt

€aptandam populi gratiam &|ltelim. e-

—— .

fuitragia , obvium quemáue füoj

, Bge

tor

:

aro *

Fofczes, Confülatum aut pra-

nonune comi

vCTrT od

p

»ell

arc .

injturam,

QUthy

Confulibus lictor prz.

eam rem mercebantür fervos ;| ferebat fa

fces 12. Pratoribus 6.

7u omf(ü!,

qui omnium feré tenerent nomi-|fafcis porró iíte e

T^

rat virgarum

a, G ea , cüm opus ei]

et, i

fug gcf fafc'culus, a

nediam , & ex

g

PCI1-

rerent dominis : illi fervi

E

Nc

xC-

tení cufpide , fecurim . obvol-

dir n

menclatores dicebantur.

p

vens: vireis leviora faci

norapu-

Di

Fodiat lasus. Admoneat. tacto niebantur , fecuri ;

graviora.

depot

leviter latere finiltro; quod tepe-

Bo Bbur eurale. Magiftratus ma-

gv

bat Nomenclator,

Servi enim jores.

Iilis enim jus erat fellam

& comites à lx

p

UT

/a parte ibant , geflandi e

burneam in fuo cürru;

utpote minüs honor.

ata : fodere ,in eáque confidendi , càóm fena-

)

y d

latus eft latina locutio,

pro mo-[tus habebatur.

u

Ui

n x

nere, incuffo, ejus, q

Tnonetuür,

Imporzunus.Homo acer,a&uo-

Grea ei

láteri leviter, üt fit, cubito.

m

fus , pertinax , qui non antécon-

þw

m

Transpondera. "Transrhedas, jquiefce

"

Ü

5

quàm candidatum

a

fupra plaufira oneribus, &fax

[

il

" ijbi invifum honore fperato de-

iM

onufta.

; jecerit.

li

Porrigere. Ut foïeät, qui fa-

Facetus. Comiter, lepid&,

UP

Tutant , blandiuntur.

j

Adepte. Vocando filium fra.

Hic, dgc.. V evba fant Nomen-

trem, qui alienus forte , igno-

«lstoris dominum admonentis,

tásque fit.

utaliquem falutet , quia naultum

Laucet. Dies eft ; eamus fum-

/

T

1

auctoritatis habetintribu Fa'sa,m

Ó man?.

[

Ji»

aut Velina.

u

Gargilius. Oflentator nefcio

labia. Populus Romanus inlqu

is G nepos.

7

tribus feu paftes55 »divifus fuit.

Plagas. Sunt petia denfiora ;

»

fl

Farum una di&aeft'Fabia À Fa- venab

!

ula, tela venatoria , ha.

bi.f.si nobili' familia ; alia Velina;| fti]ia,

u

ts A

(i

(il)

Lbe2

Dif

N

i

D

q

436

Q. HORATII FLACCI

Differtum tran

fire forum , populámque jubebat

Unus ut é multis populo fpe&amte . referret

Emptum mulus aprum : crudi, tumidíque lavemut,

hefun ft

.. Quid deceat, quid non, obliti : Cerite cerá

inj

Digni, remigium vitiofum Ithacenfis Ulyffei 5

Uinga

Cai potlor patriá fuít interdi&a voluptas.

À

dntil

Si , Mimnermus uti cenfet, fine amore jocisque

Ame viren

Nil.eft jacundum 3 vivas in amore, jocisque,

tim nihi

Vive, vale : fi quid novifti re&ius iftis,

lestas ve

, Candidus imperti ; fi non, his utere mecum,

*

Dimort

Jm pj

E--mulrh veufitfiho.. Non ve-,tur. Porrócera, in hocprover-

nando captum: vel unus mulus|bio , fignificat tabellam ligneam

Afcsaau

At f

e multis vacuis.

cerá obductam , in qua fcribe-

Credi. Nondum digefto cibo. |bantur illi, qui privabantur v. g.

Wi (b

Lavemur. In balneis.

fuffragio , &c.

ln 4

IDecear. Honeftum fit.

Remigium.

Sumus remigium-,

Lanradhií

Cerite cerá digni. Digni qui[id eft, fimiles fumus remigibus

hotemurignominid,utili, qui|Ulyfs , & fociis, qui foedam

Vi Is

Caritum in tabulas referuntur. |& vetitam voluptatem pratule-

MoXtl,

Care fine Czrere , olim Agylla,|runt patriz : &apud Circen me-

Bo k

urbs Etruriz fuit, cujus incole|nere ejus blanditiis capti & pr£-

Sextilis

Manio, à

ob veítales virgines in bello|ftigiis , - quam domum repetere

Gallico benigné receptas , jus|m

aluerunt.

ln

Ulyfféi. A re&o cafa Ulyffeus.

ï.DïEm) AEU !

Romanzcivitatis erant adepti

fed cüm à Romanis poftea defe-| Vide fup. Ep. &. & Sat. 5. lib. .

Jf o

ciffent, e$ mulctati fuére poená.

Mitinermus.Poéta Gracus fex-

"n

centis admódum annis ante Hc-

utíuffragii ferendi Jure priva-

zi

rentur. Hinc factum eftpoítea.

ratium fcripferat , fectà & mori-

m o

bus Epicureus.

ut Ceritum cera pro notà igno-

.

"'imll f

fninie ufurpata fuerit, & qui

Impertj. Partici

pem» me fac,

pvefn.

tribu movebantur , qui priva-

communica.

mamre(w

Sinon. Si nibil habes melius.

bantur jure füffragii , &c. in

Dj

Caritum tabulas referri diceren-

His, Sapientiz praceptis.

X o

| tlj Q

L:

Bhatore;

-UOK

| ütor, ]

*****

fifing

t

X efi)m.d

*

hrj

JLPx'toribm

venM í«e t -

L À

A Y

*

] d5

h

P

Es

w

EPISTOLARUM LIB. 1.

437

hb

?

It

EPISTOLA. VIL

lu Eycufat fe Mecenati, quid ab Urbe tamdiu abf z. ejna

Cerà

in [e beneficia €$ liberalitatem commendat.

(;

h

Uinque dies tibi pollicitus, me rure futurum,

X. Sextilem totum mendax defidéror : atqui

pijs

Si me vivere vis fanum, re&téque valentem

(ut

Quam mihi das zgro, dabis egrotare cimenti

E

.

II

Macenas veniam

dum ficus prima , calórque

Defignatorem decorat li&oribus atris:

um pueris omnis pater, & matercula pallet,

jp lcprore

dlem lat

.Officiosáque fedulitas; & opella forenfis

g qua hr

"Abducit febres, & teftamenta refignat,

jmmj Quód (1 bruma nives Albanis illinc£ agris,

Ad mare defcendet; vates tuus, & fibi parcet,

ml

j

n

y

Contra&tüfque leget $ te dulcis amice revifet

R

x

f ; gui

uve. In mea villa, ao jris tanquam alicu

jus publäci

xaten f

Sexrilem. Abfüm per totum |Magi(tratüs.

menfem Auguftum : dictus eff

Pallet. Metuit, deillorum va-

*Pud (

[ gapu'x

l

Sextilis: quia fextus erat à men'e| letudine trepidat.

m F

W

Martio, à quo annum Romani

Sedulitas. Diligentia in prz-

ducebant : pofteà in Augufti ho-|ftandis amicitiz officiis , v. p.

a Ut

norem, Auguftus eft appellatus. lin amicis vifendis , procurandis

&t $ hb:

Quam, ce"c. Verüm dabis mihi |eorum negotiis , opera in foro

joreas

j

bane veniam & facultatem rufti- [navanda , &c.

[

candi nune; eum ægrotare rimeo,

Refignat. Aperit: quod fit mor-

yis at

( d

, quam concedis , cüm eger fum. |te obità,

Prima ficus, JEftatis calor in-| Quod Jf &c. Tmmó, ubi Ilj;ems

p m 5

maturefcunt.

gravefcens , quo ficus primüm |advenerit , nondum tamen redi.

bo Romam , fed in aliquam civi.

Defignazorem,é*c.Dum caloris'tatem maritimam , ubi erit aörw

i5 mf':b""

& coeli gravitas multosé medio!temperatior & b

enipnior , me

u

tollit, quorum fünera per defi- recipiam ,

ego vates tibi deditus

gnatores & eorum mini(troscu-

| hi labori parciüs incumbens, fa-

rantur. Eft autem defignatoris , .giam ea; quz valetudinem debi.

qui funebrem pompam defignat,

id eft;/ordinat, componit.

litare poffunt ; ut , qui navigant,

& procellam timent, contradis

Lictoribus. Vefpillonibus;pol- | velis leount littus.

Nonnulli fic

-

linctoribus,

J

przficis,quos omnes lexplicant illas voces , cerradgg;

- faceté vocat lictores defignato-

€

legez , multá vefte contra fri

Boris

od

Ee 3

n

ff'?yk i þ—)»æ&a s

vim

€;

PO N

—

-

—

w

: 38

:O. HORATII FLACCI

f temtt i

Cupo Zephyris, fi concedes, & hirundine primá.

Non, que more pyris vefci Calaber jubet ho

Jigum gt

f pcs?

Tu me fecitti lccupletem : vefcare fodes :

Qd lm

n

Jam fatis eft : at tu qaantam vis tolle

*

b&nigné?

lo lu

Non !nvifa feres pgeris niunufcula patvis?

Neddas di

'Tam teneor donó; /q'uam fi dimittar onuftus -

ho ptra

Myltzci

Ut libet, hec porcis hodie comedenda relinques.

m

RRiR 5

& odit,

Tehyaylt

Prodigus, & ftultus donat , quz Ípet

Hec feges ingratos tullt, & feret omuibus annis.

u multa

LT

Vir bonus , & fapiens dignis ait elle paratum,

"

Df

cus

1ls

Mchmmo

vim coopertrs, & collec

infe- mala femente eonfitus j ingrarbs

fe , lectioni tz

um operam dabit plurimos hactenuseffecit, ac in

MT MA

i

Cum Zephyris. Verepr

&

10.

ipofterum efficiet

& Oi

lta enim

tto X liber

CC

dem .

Si

m

T

Non quo,

C

Va

nfalta liberalitas gratiam.

jgdfïä Y

modum confulam

wo h

3inonineretur.

( qi

pere me id

cus

181 ,

mi

Vi bo1

acfapien-

artati

tente ac volei

Ie. .

,4.,..-x

h u pmb-i

intil

1

j

1

toam,

nihii e

tes a

! £ eru

at i ajun

ipa-

mez libertati detrac

LU

um

Du

euo

s, id eft ,

fc

: libe-

!s ]

2

voluifti , quàmvis

m

m

axim

s

G

meirale

xre tantu

ninéos, qui fuá

| tereney

beneficiis ornaveris , neque. ita fint libera

tate

nectemerà

!

Bj

fuerisin me liberalis ,. ut hefpes, omnia profundunt in quoslibet,

Tebome

1l pan

aliquis rufticus , in Calabriaimagnum inter munera difcri-

fros

(ex

uT

mz pars Italiz e

ia

iLaci

imeri-inien ponunt, nÓr

int, quid mi-

TUbnisajr

dieim) liberalis effe folet ia ho-nuta & vilia diffent à magnis

i p;:;cären

1]

fpitem fuum , cui fructus & pyra ut àlupinis ara: talises ,ó Moe-

offert. Sume, inquit,amabot?, cenas !

tal

Lal

etnte erga me prali-

i

hecpyra, hisvefcere. Jam fum-itifti : ego quoque aduitar,ut pre-

iv

pfi refpondet alter;fatis eftzurgetiftemi me dignum laude prome-

EM

à

rentis,id eft, ut videar tua mune-

bofpes;tolle,abde in peram, quot

| t

volueri. Bené eft , amote de 1'a

raeffe promeritus , ut digno data

TM

At

benignitate & liberalitate tua

effe , & merenti videantur.

Tl

non id mihi tamen imponant

diïäou

Trhileftopus. Si tibi opus non

"" 7 eft, reponit Calaber , at pueris

oneris, ut femper tecum Rom£

J

tuis illa da

bis : tam gratum eft

fim,à tenunquam difcedam; non

3 die

eftenim eadem ztas mihi ( va-

Drome

donutm, quod Offers, quàm fi py-

"is onuftus abirem. F.

acies, quöd letudo , que olimerat. : quódfi

li

1

ioenp

Ibeb

it: fedea pyrafinon fümis;Inolis meà te récedere, nifi red-

T anr

die

i&ldamtil

[

)

porcis dabuntur. Sicpro

e1E

i omnia, quibus me di-

li

ernunt.

Tente

infani donant ea , quz fp

IIMH, more ae modo /Efopice

Hec'inconfulta liberalitas , ut

vulpeculz , ego veró paratus fum

At

feges mal? fata, id eft, ut ager

eilfi

W&e[e

|

tibi omnia r&?imere z ngqu

et

-- a us

^

ag Vs

db -

H

EPISTOLARUM LIB, T.

439

Jine i,

Nec tamen ignorat , quid diftent era lupinis,

bt ls.

Dignum przftabo me etiam pro laüde merentis,

lert

Quód fi me noles u(quam diícedere, reddes

btnipr

Forté latus ,. nigros anguftà fromte c

apillos,

*

m

KReddes duläcloqui : reddes ridere decorum.

ulus :

Forté per anguftam tenuis ; vulpecula rimam

Repferat in. cumeram frumenti, paftáque rursüs

telnques

t &odit

Ite foras;pleno tendebat corpore fruftrá:

Qus atl

Cui muftela procul : fi vis, ait, effugere iftinc,

2LUy

Macta cavüm repetes ar&um , quem macra fubifti:

Hic ego fi compellar imagine , cuncta refigno ;

Agfá

Nec fomnum plebis laudo fatur antilium, nee

dy *

j gt

OEiO & libertati antepono: adde,

Cumeram. Vas Vimineum,

quód Rome amplitudinem &

Pafla. Erumento faturata.

lucem aulz

tennitati mege ac

Feras. E vafe exire.

Obfcuritati parüm convenire in«

Frufira.Quia oscumerz angu-

telbgam. Hac fententia partium

ftum erat,ipía

iaf

fat

ura, & diftenta.

totius Epiftole, bicillarum in-

Muflela. Animal muri fimile,

ter fe nexus eft,

oblongum , colore livido.

Effe. paratum. lmperfonale

Cavum.Locum anguftum, ca-

verbumeft. Siquid efeapud fe,

Vemulam tuam , undencume-

"d

id paratum & promptum effe

ram prorepfifti.

dignisait: illisa feuitró datum

]

Hácego, dv'c. Siego ad iftum

iri profitetur.

modum inftar iftius vulpeculz

6

4Era lupinir. Lupinus eft ge-:cogar reddere dona , quibus à te

nusleguminis, cujus folia num-

'velut expletus fum , reflituam

omnia.

1

mis aureisfimilia fünt , & quibus

actores

comici utebantur

in,

Conpellar.Malim, compellor,

yos

Scenà provera pecunia & ere,|ideft, admoneor ; fi hecfimili-

Íeu auro.

tudo & fabula confertur in me,

Pro laude, de*:. Eft Emefis feu

j

malo pauper & liber effe, quàm

divifio vocis unius in duas : /aud:

dives & fervus: Dehac voce ve-

promerentis, Faciam , utà te

ftguo , vide Oden -penultimam

lauder tanquam tua beneficia lib. 3

*

promerens.

! Nec fomnos,de'c.Nec laudo bea-

Reddes. Reddere mihi debe-:tàm hoininum infimorum tran-

res annos juveniles.

quillitatem & fecuritatem , poft-

Ridere , d?c, Ráfus & jocos.quam divesac plenusfum ; fed

decentes : ztati convenientes. ver? atque ex animo ; idem pu-

Infinitivus ridere : famitur Grz- taturug, fi pauper effem.

so1ore pro fubftantivo, rifus.|

Aurilium. Antilia funt ea, que

*

Ee -4

dgtm'

i

tl

440

Q. HORATIT FLACCI

Otía divitiis Árabum l!iberrima muro.

Citelo pt

*

Szpé vececundum laudáfti

*

Dimeri (p

Réxque , Patérque

Audifi coram, nec veibo parcits.abfens :

Acigitu)

Infpice, (i. poffum donata reponere latus.

Cups f

Haud mal? Telemachus proles patientis Ulyffei.

CUM

Taconem,

Non eft sptus equis Ithacz locus; ut neque planis

Porre&us fpatiis , nec multz prodigus heiba :

T goptur

Goudenttm

Atride, magis apta tibi tua dona relinquam,

Patvut parva decent. — Mihi jam non regia Roma,

Ddds,

Sed vacuum Tibur placet, aut imbelle Tarentum,

&itri lib

Strenuus, & fortit, caufis

que Phillppus agendis

Alcenim

Clarus, ab officiis octavam circirer horam

Mitgi fec

Dum redit , .atque foro nimiüm di(tare Carinas

Nionde

Jam grandis natu quaritur; confpexit, ut ajunt;

Nl

Adtraíum quendam vacua toníoris.in umbra

Vlià vec

domi faginantur, & diligentiis|& liberalitate Moecenatis carere

Occuyat

aluntur pifces, aves, fera.

poteft, pro fua tenuitate; at liber-

Arabiig. Arabes ditiffimi cre-|tate carerenon vult, nec poteft. *

Veyam

ii Men

debantur ób latrocinia & lon-

JIthaca. Sat. 5. lib. 2.

gam pacem.

Atride, Menelae fili Atrei.

Yac ho

CODvent

Ferecundum.Modeftüm in pe- Ti[mï.ääf)t.I.Od.I6.lib.2.0d-4-

tendo. paucis contentum.

Taventum. -Urbs Italie, otio

Pu,

4udifli. À me appellatus es ,& deliciis affluens,in firffteu cog-

Nyj

U.

Rex , propter liberalitatem &jnómini, 6 regione Brundufii.

munifieentiam 5 Pater, propter

Philippus. Orator nobilis, Craf-

& ï'e'mix'ia

ij

Ó

bef)exfolentiamu :

fo & Antonio eloquentià proxi-

?

* Coram. Prefens.

mus, confülaris & cenforius, de

MYb

INecverbo, de:c.Non parciüs de

quo Cic. lib. 2. off. & Qgilïtïl-

teverba feciabíéns, non alium

Ab efficiis.Foren fibasnimirüm

A E

Ti

n

NG

te abfentem appellavi , quàm

O&avam. Secundam poft me-

prafentem.

ridiem. Diemenim in 12. horas

Tl

AT

Tvlemaebus. Filius fuit Ulyf-

femper dividebant, & fextain

fis: adierat Menelaum refciturus,

meridiem femper incidebat.

(

Cavinas.

Carinz vicus Rome

quid de p

atre fuo fa&um effet. ,

,,,,,

quid

m

longo,. poft expug-

quidam erat , fic dictusà navium

&il

E

aatem

(

l

0Jam , teumpofe non

carinis, ideft, fundo &infimá

redibat : ei Menelaus preter cze-

parte, quia fingule domus ad

(u

€

4

tera munera equos dono dabat:

cá

rinarum fimilitudinem erant

recufavit 'T'elemachus;cüm dice-

zdificata.

ret, Ithacam equis alédis illpn effe

Adrafum. Leviter tonfum.

idoneam. Sic Horatiusbeneficiis

Umbra. Pergula ; officina.

a-

a ',('5,»('

*

B

1

*

1

*-äd' « (4A MM

EPISTOLARUM LIB. 1.

441

Cultello proprios purgantem Tleniter ungues,

Pazärqus

'

Demettri (puer hic non leve juffa Philippi

D

Acciplebat) abi, quare, & refer , unde domo, quis,

f

Cujus fortunz , quo fit patre, quóve patrono.

ü[yfki.

lt, redit, & narrat , Vulteium, nomine Menam,

que plaj

Preconem, tenui ceníu, fine crimlne notum,

elbe ;

Et properare loco, & ceffzee, & quzrere, & uti

a,

Gaudentem parviscjuc fcdalibus, & Lare cetto,

;gia. Mj

Et ludis, & , poft decifa negotia , campo,

TC

Scitari liber ex ipfo quodcümque refers, dic:

agendi

Ad cenàim veníat.

Non í(ané credere Mena,

3

Mirari fecum tacitus 2 quid multa

H

Denigné

"ia

Refpondet. Negat ille mihi ? Negat improbus , & te

ijunt

Negligit ,' aut horret,

Vultejum mané Philippus

u

Vilia vendentem tunicato fcruta popello

u

Occupat , & falvare jubet prior ; ille Philippo

Vacuam vocat , vel quia folus

Campo.Nemp? Martio, in quo

ibi Menas erat , . vel quia folent|fpatiabatur & exercebatur.

huc homiftes vacui & otiofi

Credeve.Subaudi poterat, rniem-

convenir

'æ-

D

pé fead coenam vocatum.

Puer.

:

ervus.

J

Benigné , d?c, Mabeo gratiam,

Nonlevé. Non inept,feduló. lexcufatum habe me, quzfo, re-

Unde domo. Quanam é domo fpondet ille. Hác voce, ut & iflá :

)

& fnnilia fit.

"

Re&lé , utebantur , càm dene-

Cujus fortune. Pauper;an dives |care quid honeflé vellent ,' ac

enti p

Patrono. Patroni dicebai.tur!deprec:ari.

viri nobiles ; quorum in cliente-

lam & fidem fe conferebant te-

Mihi. Ihquit Philippus.

Negat inprobus. Verba De-

fU

nuiores cives.

metri!,

Pracouem. Epod. Od.4. Sat.c.

Hovret. Reformidat , ruftico

lib. z.

udore.

Cenfu. Opibus, re familiari.

Tumcaro. Infima plebs notatur:

Properare loco. Moveré fe huclh

l

zc fer? tunicata incedebat : fine

M

G illuc ultró citróque comimeare

togaenim , quz inftar pallii no-

Ceffare.Requiefcere, feriari.

j

ftri erst ; imponebaturque tuni-

Querere , do*c. Rem,nummos,

ez, hone

ftio

110

rem aliquem in pub;

&ilisur.

ii

c10

l

gat

Q

N

rodire, probrofum erat,

La

$.

Domo. Non vagum

&

Sevuta. Vilesmerces, detrita

ETroi

ed civem effe.

feiramenta, frivola.

"

um

n

j

$9s À

Ht Confecta.

. d

inteyertit;przven

ofit!

Oceaf fï

[3

2

c

1u-

442

Q HORATII FLACCI

Excu

fate laborem, & mercenaria vinela,

;

p tott

Oen(us «

Quàd non manà domum veniffet , deníque quód non

Providi(Iet eum ; fic ignovl(fe

utato

hrpit, |

Me tibi , fi cenas hodie mecum : ut libet.

Ergo

Quem i

Vutts, d

Pof nonam veníes, nunc i, rem firenuus auge,

4

Ut ventum ad cenam.eft 5 dicenda, tacendalocutus

j Ht nl

[

$i rele, i

Tandem dormitum dimittlitur ; hic ubi ízpé

Ocultum vifus decurrere pifcis ad hamum,

j Qudte p

Mané cliens, etiam certus conviva ; jubetur

C*bl*lC:O; |

Rure fuburbano indi&is comes , ire Latinis,

Qi iil

Vedenr :

Impofitus mannis, atvum , caclámque Sabinum

Mesi t

Non ceffat laudate : videt; ridétque Phllippus

Et, 6bi dum requiem , düm riíus undique quarits

Menia.

Dum feptem donat feflertia, mutus feptem

o

füt; qui

Promitrit

3

perfuadet udi. mercetur agellum :

Sinyl.

Mercatür : ne te longls ambagibas, ultra

Subry

i,

Quàm fatis eft, morer, ex nitide fit ruftícus, atque

l

Atteni

Sulcos , & vineta,crepat mera, préparat ulmos,

| p

Immoritur ftudiis, & amore fenefcit babendi,

Dy.:

Verüm uübi oves futto, merbo petiére capellz,

[

& Jovi Latiali dicata ; qui in

quodg,

V.tcla. Occupationes

Providiffct. Prior falut&ffet.

Albano monte colébatur : indi-

1777

em à Komano Con-

m fin

U: liber. Refpondet Mena :Icebantur a

adero, fiquidem tibi libet.

fule quotannis ; hoc eft, denun-

f[US ) &ï.

ciabantür & imperabantur.

Nenam. 'Tertiamà meridie.

Qen'.Ph

Dicenda, d?*c. Quidquid in buc-

Manuis.

quis puáilis.

Celui.

POs

^

casa venerat, fanda & nefanda.

$rem , temperiem

Dimistitur. Domum fuam , ut|coeli.

erapulam edormiret.

Septem | Seflertia. — Nammos

1 &l

!

Hic. Jam veró.

Francicos feu libras7oo. fcuta-

Ad hamum. Ad coenam , quá|tos Romaui. 175.

$5

ut pifeis bamo , ducebatur &| — Mutue

Y ov

mutuó daturum;.

i

f

oreca

i

&

enda Vultejo pofteà.

inefcabatur.

,abip

T

(

Cliens. Salutator, utclientes! — INitido.

H

r

bano,adrafo,fonfo,

| C

folent.

qualis anteà erat.

iT

ne

Cerrus. Quotidianus,affiduus.

Crepar. Loquitur, laudate,

Mera. Sola.

Venjas

Ruva. Villam Philippi.

In diclisLatinis.Sabaudi feriis

Szudiis. Agriculturæ. É

Erantautem ferie Latinz , fefta

Senefcit. Contabefcit, crucia-

*

h »þft

quedam teti Latio -;'-muma, tür.

* Men-

EPISTOLARUM LIFP. T.

443

Spem mentita feges, bos eft enectus arando?

Áqut u

Offenfus damnis, media de no&te caballum :

Atripit, iratafque Philippi tendit d zdes.

Xtl, E

Quem fimul afpexit fcabrum intonsámque Philippus

Jj äUgC.

Durus, ait, Vultei, nimis attentufque videris

enda lociti

Eife mihi : Pol , me miferum, parrone, vocares,

D

Si velles, inquit, verum mihi dicere nomen.

Quod te per Genium , dextramque Deófoue Penates

*

t

Oblecio , & obteftor, vitz me redde priori,

irit

Qui fimul afpexit , quantiim dímilla peritis.

Ántft

Przüent : maturé redeat, repetátque reli&ta,

ppus!

Metiri fe quemque fuo modalo , ae pede, verwm eft.

quati

Menrita. Delufit , minüs at- Diniffa. Urbana vita, merce- a

tulit ; quàm fperabat.

nària negotia,

$imul. Poftquam.

Pesztis. Vitá ruflicá.

Scabrum. lmpexum , horri-

dum.

Prafleni. Quantó potior effet

ícur, dl

conditio preconis, quàm labo-

ulmofy

Atteutus. Àd vem: avarus , lu- ,riofa agricolz vita, volo ; inquit,

eri cüpidus.

repetat primum vitz genus , cuwi

t(di

Pol. PerPollucem.

eft aptior.

Quod re. Quapropter te : obl

Verum. JEquum eft ,. decet.

ïcilz, :

11

quodte, &c.

Porró fimilem fe illi Menz li-

Genium. Erat GeniusDeus qui- benter fore innuit Horatius, fe-

(

dam (íingulorum hominum cu-!que ait malle priori vitz, liber-

ftos , &c.

tati, Gegeftati reflitui, quànt

Qui.Philippus, ubi vidit, &c.'iibertatis ja&uram facere

EPISTOLA Vli,

Seribit fe minas animo , quàm corpore., valere; mouet ami-

$000« ^

cam utfe'cun(l?m fertunam modc]l&ferat.

El(o gaudere, & bené rem gerere Albinovano

Mufa rogata refer

comiti , fctibeque Neronis,

Celfo, de&c. Ordo eft

OMl ^ Comir. Comites appellaban-

à me rogata , ut Ce

"

D con-;tur, qui magiflretus aut viros

venias, refer illi & jube illtim|

l

vel ne-

principes honoris ca

gaudere ac benàrem gerere. Ver-,o

ütatis erpo , fe

ntur in

bis iftis utebantur maxim? Grz- | provincias, 8 quibuseorum aula

n

€i; epiftolarum initio.

quzdam & familia conftabat.

Mis

* j

1

444

Q. HORATII FLACCI

Siquetet, quidagam ; dicmulta & pu

lclira roitántei

Vivere, nec rectà, nec iuaviter ; haud quia grando

f' Contuderit vites, ole&mque momerderit eftus;

Antimim

Nec quia longinquis armentum zgrotet in arvis :

Sed quia mente minus validus, quàm corpore toto,

Nil audire velim, nil difcere , quod levet egrum:

ptinis

-

Fidis ,offendar medicis , irafcar.amicis,

"

ïs

Quunt.

|t Cut me funeito properent arcere veternó,

|Milcet, üt

Quz nocuére, (equarq,w gg;g/iarp , que profore credam,

Romz Tibur amem ventoius ; Tibure Romam.

um me

Mineteicür

Poít hzc , ot valeat ; quo pa&to rem gerat , & fe,

Q pofi

Ut placeat juveni, percun&tare; utque cohorti,

Hl qui

| (j Si dicet red2 : primüm gaudere, fubinde

hi dmu.

!

Preceptum auriculis hoc ínftillare memento:

Doat

Ut tu fortunam , fic nos te , Celfe, feremus,

"

ao q

/

ftonds

Miiantem.Promittentem,ant-

Suveui.'TiberioNeroni,quem

o defignantem.

ab Augufto miffum in Árme-

Dt

Contuderit. Verberaverit,com-|niam , utilli nationi Tigranem

aninuerit.

Regem przficeret circdà annum

r

[2

Offeudar. Succenfeam;

ab U. C.734. Celfus eft comita-

Cur , dvc. Quód me arcere, tus, eique pro Scriba datus.

D

Coborti. Amicorum & co;nir

curent veternum : eft languior

d

fRtlipere

quidam, dormiendi neceffitatem| tu

m Neronis gregi.

Gaudere, Subaudi , te figni-

i!'xl^c0, &1

afferens ; lethargus.

i, n

Profore. Profutura effe.

ficabis, & me.

T5,

É

]

iflillare. Celfo in autem dicere

Tibur. Oppidum Sabinorum, l:

Uz tu

"hnmdi

in ltalia. De quo vide Oden4.

, €*t. Uttueris mode-

rj ami

dibis.

ratusiníerenda fortuna, fic ero

conftans in- amicitia tua foyen-

ïlam! Güi

Veatofus. Inconftans, levis.

l 'yïG'D':'S V

Rem. Domefticam & familia-|da, te negle&urus, fi me propter

Wuin

xems; fuum munus.

faperbiam , & opes negligas-

d Qd :

) T

Yi

Iepnäm |

A»N» 2

m

p

| d t

| "t

al ——

"

[/

lj

i ;

1

P

Tb a

UL

Vitm

E

bEl:r) 1

EPI-

|

EPISTOLARUM LIE, I.

415

du m)inäm'1

N

quia i

GgEoP D5l O L

IX.

ls;

n atuis:

Septimium commendat Tiäe»rio , utque illum in fuorum

aumero babere welit , rogat,

rpore toit

4 EC

Q'Eptimius, Claudi, nimlrum iatelligit unus,

Quanti me facias : nam cám rogat , & prece cogit

(

fore la

Scilicet , ut tjbi fe laudare, & tradere coner,

JD4tD

Dignum mente,, domoque legentis hone(ta Neronis, -

7017

Munete:cüm fungi propioris cenfet amici ;

Quid poffim, videt, ac novit, me valdiüs ipfo.

jof (io

Multa quidem dixi, cur-excufatus abirem :

Sed timui , mea ne finxiffe minora putarer,

Q

mui,

Diflimulator opis propriz , mihi commodus uni,

Sic ego majoris fugiens opprobria culpz,

p

Frontis ad urbanz defcendi premia, — Quod fi

oN

inm

Depofitum lgudas 5 —Ob., amici juffa pudorem ;

ni

[

qui

Id d

1di , é'c. O Claudi Tiberi — Mea ne; de'c. Ne crederegän-ä;

Nero'

idé mecum agit Septi-|gere, ac' perfuadere illi velle ,

D Qd*

mius, &

olus eximié videtur|meam apud te gratiam mino-

at

i & m

fntelligere 5

nto fim apud te|rem effe; quàm fit.

inloco, & pretiox,cüm enim me

Opis-proprie, Vacultatis, po4

! M 5(3 Il;r

vogat, autpotiüs cogit fuis pre-

teflatis hocàte impetrandi.

Cibus, utíe tibi comlï*x-egdcm :

'Cemmodus. Serviens meis re-

gten d

mitta-

tanquam dignum , qui adi

bus, & commodis , amicos ne-

erig f

tür in amicitiam, & famil

K

gligens,

ü

Id

tuam , qui nullos nifi hone

ft

:

Culpa. Diffimulationis & pro-

401 o

probósque deligi

; càm me|prix utilitatis confectanda.

unum $ tuis pro

ibus amicis

Froutis, d?*c. Fa&us fum in-

effe credit: fanéi

0

git liqui- verecundior & audacior. Urbani

diüs , quàm egoipféy quidapud|homines folent oris effe per-

te poffim :. nonenim hunc mihi |fri&tioris , quàmruftici : & hoc

apud te locum & nun

i4

üerum ar-jurbanz vite confuetudinisque

2

rogare aufim.

quafi premium videtur effe : vel

Valdi. Àb adverbio vald?,|defcendi adurbanam audaciam,

ideft, magis, certiüs,

ut ejus prezmium & fructum

Excufarus. Cur mehaberet ex-!caperem , commendando tibi.

eufatum , ut fcribere me non |amicum.

cogeret, ne tibi moleftus effem.

Depofitum pudafem. Si meam

D

in

, 446

E

J

HORATII FLACCI

Scribe tui gregis

B

Noviftne

unc : & fortem crede, bonümgucl

H ubi p

in feribendo inverecundiam,, bus ; quge probum virum ac lentat &

xon improbas.

flrenuum decent, dotibusprz- |Cümlm

Crede fortem bónimque.Omni:iditum.

M

EL ui di

Durius L

EPISTOXI—",A x

|

ulorin v

Urbaza vit& , C2 ambitiofa incomumoda s commoda te- 'Q"*lmal(i'"'

uuts ac ruflscana , fig[grzbit.

N

L

D

NaytÍnt

1

ww«

?

Rbis amatorem Fufcum falvere jubamus, . /

l uuau'uqz

Nunam €

Ruris amatores : hac in re fcilicot una

Multüm diffimiles, ad cztera pené gemelli :

l Ta!a p

Fraternis animis , quidquid negat alter, & alter ;

J

lftlruigu

J Annuimüs paciter vetuli, nodque columbi.

al

** Tu nidum fervas

?

e

ego laudo ruris amzni

itii, du

Rivos, & mufco circumlita faxa, nemüfque,

dj

hf; h!)i

Quid quzris ? Vivo, & regno, fimul ifta reliqui

* Que vos ad celum effertis, rumore fecundo.

l

| hyensm

l

m

|0 U:que (acerdotis fugitivus , liba recnío : 7;

b

tnoscalo

Pane egeo, jam mellitis potiore placentis.

ÁMip,

L

Vivere natura fi convenlenter opoitet,

filima t

V

Attiiy

g onendzdue domo querenda cít area primüm ;

Amatores. Nos.

Rumere fecundo.Fau&is accla-

flïl. övgna

[

m

Gemelli. Propà tanquam ge-

mationibus : magno pleufu. De

1

melli fratres in cztatis rebus

voce Secundus vide Oden 12.

(Etinäïefl

DC

idem nolumus , idem volumus.

libri 2.

mll .Y

Vi J

Ez alzer. Subaudi , necat.

Urque, de*e. Utque fervus ne-

Df;*a'[

Anunuimus. Allentimur, pro-

quam in facerdotis domo nutri-

^

n [C»mnx

bamus idem pariter , ut columbi

tus, qui liba & placentas, dulcia-

"a

vetuli, qui norunt inter fe.

riacruftul£ Diis oblata, edere

confaevit, iisfaturatus, panem

ï—'??ü;nil

Nidum. Romam , quam. fic

Vil

amas , ut columbus nidum.

optat; fic ego urbem faftidiens

Circumlita, Obducta.

D»':(,

rus amo, ubi operam do Philofo-

Quid queris? Quid plura?

phig , qui verus animi panis.

^tn

Viveve , do*c. Sivita illabeata

o

Vivo & regua. Pulchrum mej

i

nf

ae beatum puto : viveze in vi-jeft , quz eft nature humanze con-

N

tam Regum puto.

veniens, nonnezufticana vita eft

Simul. Statim atque.

naturz COllVQllielltiOf j

| &meu

4 T.

I

Area. Locus patens, in quo

,lj.*a.Urbam',pompam,opes,&c.

Qo-

EPISTOLARUM i& k

447

i bonümquc

Novifíne locum potiorem rure beato?

E(t ubi plus tepeant hyemes ? Ubi gratior aura

T

O0R Viri d

Leniat & rabiem Canis, & momenta Leonis, g f0

Dt, d

Cüm (emel accepit Solem furibupdus agutum 2 /

d

Ett ubi divellat, (omnos minüs invida düra ?

Deterius Libycie olet, aut nitet herba lapillis

Purior in vicis aqua tendit rumpere plumbum,

r od

Quàm , quz per pronum trepidat cum murmure rivum?

j, umj

Nempe intet varias nutritur fylva columnas,

;

Laudatürque domus, longos qua profpicit agros,

""

Naturam expellas furcá, tamen ufque recurret,.

Dd

if

l:

kt -ma!av perrumpet fuürtim faüi.dia victix,

"

"

PO

ïalaker j

musflruitur. Porró domo cftin|dioreft, e, quz per declivem

h

&

dandi cafu ; dicitur enim domu:,| locum rivo trepidante fluit?

il

domi, demo, utdomus, domus,

Layilli. E. fe&o in minimas

domui.

-qllel

particulas marmore. paviment

w

?

Efl ubi, irc.Eftne locus, ubi fit

fternebant ; ae variabant.

N

ht

hyems magis tepida&temperata?

Nempe , d*c.. Documento'éft

)

Canis.Sydus eft coclefte, maxi-

naturam rure dele&ari, quód

1noscalores afferens.dud. Wa

vel in ipfa urbe rus amamus,.

AMomenza. Horas zftivas, cali-

,

& inter porticus fultas columnis

diífima tompora.

factisé vario , ideft , verficulore

iildi

inar

Jiccipir , d9'c. Tanquam domi

more,;foruntur arbores,fylva

jf

(

fuz. Signa I2. Zediaci dicuntur

nutritur.

Foits t

€ffe dómus Solis. Leonem veró

Nazurau, de*c. Etfi coneris ex-

Solingreditur nunc extremo fa-

UE

tinguere communes& genuinos;

i Ü

nios; at olim , id eft , ante annos

ilos, quosindidit nobis natura,

mille , Julio.

fen

Yenfus. eófque ex animoper vim,

Y

Divellaz: Abrumpat. Ubi cu-

& quali impactá furcá expellas,

]i

rz fomnum minus inténgurbent?

tamen femper redibunt , & íu-

pentas "

Appellat

curà invida , quia

pere

ib

i

unt mala faftidia : id eft,

Cb];ï&x

trauquillitaté animi ac fomnum

quamvis fimpl'eitatem

illam

ir

videtur hominibus invidere.

ruflicam divites & urbani fafti-

Deterius , do:c.. An turi berba

diant fpernántque; furtim tamen

deterioris eft coloris vel odoris,

&tacité amabunt rus, duce na-

jn

quàm gemmz, & marmora Afri-

turá, velinipfaurbe.

0t

cana * Num aqua plumbeis ca-

Furca. Proverbii genus : ali-

nalibus, quos tendit rumpere,

quem furcà , furcillis , expellere,

ol

I^l

& quibus fep? ruptis effugit, in

ideft, pervim, G in humeros

[

urbe conclufa, purior & liqui-

pracipitem dare.

s

Ti

h

^.

Non

448

Q. HORATII FLACCI

Non, qüi Sidonio contendere callidus oftro

Miet

^i Nefcit Aquinatem porantia vellera. fucum; ;

14*

( on (

»

Ceriys, accipiet damnum, propiüfve medullis, .

Àl pede m

| Quàm , qui non poterit veró diltinguere falfum,

Lenus fort

3yQuem res plus nimio dele&avére (ecunda,

Nec mb di

Mutatz quadent.

Si quid mirabere , pones

gt qu

A

$gInvitus. Fuge magna : licet fub paupere te&o

"[Iera a

Reges, & vegüm, vicä,&- praecutrrere amicos,

Tottim d

Cervus equum pugná melior, communibus herbis

H tbi ii

4 Pellebat donec minor in certamine longo,

btyg, q

Imploravit opes hominis, frenámque recepit :

$5 Sed poftquam vi&or violens difceffit ab hofte,

Ti Cont

""Non equitem dorío ; non frenum depulit ore;

w

fitent iq

Sic, qui pauperiem veritus, potiore metallis

L4

$

?tà juffo

m].iber:atc caret , kdominum vchäct improbus

grquc

lin liqua

Sbsertor

* oNon qui,d&'vc. Ordoeft : qui — Mutzara. In advgrfas atl

ltt lomine

ï&æ,

W* gÉrcator nefcit contendere cal-|& perditz.

Urei, Qr

Tidus , id eft, comparare pruden-

Quarient. Perturbabunt.

(;Hg-':e. (

i

ter , vellera , quz inficiuntur

M

'z'galisfe. Cupies, magni arfti-

Artunyy

)

& tinguntur Áquini , in urbe mallis.

WU alde

Ttalim, oftro Sidonio , id eft ,

Poner. Relinques, depones.

as teffim

cumiis velleribus, fanis & pan-

Vitá pracurrerc. Felicitate vi-

Hl eom

nis, qui tinguntur Sidone in t& áanteire,& vincere,

'*Fv &!z*qum

urbe Phenicie, ubi oftrum feu

IMelior. Superior.

QSM ïü p

purpura. longà praftat Iralo ,

Herbis.Prato;ubi communiter

& adulterino oftrro & fuco po-|ant& pafcebantur.

tiüs; ille, inquam , qui ngfcit Minor,de*c.Equus inferiorem fe

utráque

illa' vellera confeirein diufurno certamine fentiens.

& internofcere , non accipiel

Opes, 4uxilium.

Hltig

khormo in- :

damnum pravius ,

& quo

Fraftun: Quod i

M ;m

ipfum propiüs tangat ac uratjfidens ejus tergo , or1 adidit.

*

t

magis, quàm qui verum à falfo

Vicor, Equus.

W

internofcere non poterit. Vide-

Violens. Violentus & impo-

[äiïxä

turjam urbanz vitz incommo-j|tens ; fuperbus ob reportatam

da , aut Ariftii vitia infectari :

victoriam.

-Q.'"d tj

l

At i

quorum primum eft , veri in-

Hofle. Cervo.

^ltov

fcitia; alterum inzqualitas for-

Mezallis. A&uro & argento.

eDro[

- Dominum.Avaritiam,tanquam

N

HOra

tunz profperz, vel adverfz ; ter-

idd

uum; avaritia, fíervitus, &c.

fefforem moleftum ; 2gre feret.

ty

Ui

Nülij

P

EPISTOLARUM L1B. f.

449

dto

Serviet zternüm , quia patvo nefciet uti,

m

Cui non conveniet fua res, ut calceus olim;

tll

2

4

( Si pede major erit, fübverter

fi minor, uret,

filfum,

Letus forte tuá vives fapienter , Arifti,

b

Nec me dimirtes incaftigatum , ubi plura

Di6$

4(!

Cogere quàm fatis eft, ac non ceffate vidabor.

ttdo

Imperat, aut fervit colle&a. pecunia cüique

hW

Tortum digna fequi potíus, quim ducere fünem.

u hod

Hzc tibi di&abam poft fanum putre Vacune

)

Excepto, quód non fimul effes; cetera lews.

eplt ;

ollts

Uri, Contentus effe,

fequatur ac ferviat,quàm praeat

TO Y

Cui wo, i c.Cui opes fuz nor[imperétque.

congruent, id eft, erunt vel am-| Dicabam.Pueroad te äïftenda

]

pliores jufto, vel anguftiores| Pu:re. Vetuftum , vitiofum.

y A aïquc

Olim Aliquando , ut pglurimiis] . Vacune. Dea quedam erat ,

Subverter. Pede inverfo deji

pud Sabinoscuita , maximé ab

Ciet hominem.

otiofis rufticis& operum vacuis,

aduats Wi

Urer. Cruciabit, obledet,

Victoriam eam fuiffe quidam.

:m:rbzb

Cegere. Colligere.

putant,quàd ejus beneficio vaca-

Tortum,éc.Ludi genus quod-

Lgies,ngmi:

mus curis , & otie indulgemus.

dam apud Romanos erat, in quo

Evcepto,dc. Laetus plan , hoe

unusreftim ductans przibat cz-juno excepto , quód mecum non

yeyy (*

feuc

teris eundem fünem . tenentideras : ita ut prafentia tua milli

Ufb

bus, & fequentibus, Senfus eftdecfíet una ad cumulatam lati-

digna gft pecunia , quz potiüsitiam.

D

älcomm'm[

EPISTOLA XI,

us

t

Bullatium in "fiam prefellum monet , ad vitam beatam

1

!

parzm prodeffe , quo quifque loco babitez,

ho

j i

5

h

&l

)

ij:d ü.bi vifa Chios ; Bullati; notáque Lesbos?

"

h

91

MM

Qul tibi. Bullatius, Horatii

net Romam redeat, unde mo-

amicus, in Afiam & Graciam

leftiz alicujus vitandz,&levan-

o

peregré profe&us erat: ad enm

4

di t:edil causá difcefhiffet.

a

feribit Horatius & interrogat| — Chio:. Infula , Lib. 3. Od. 14.

&

J

a

quid'de variis Gracie urbibusLesbos Infula in mari &geo,

5

ue

& infulis fentiat : fimülque mo-"4 , id eft , nobilis, celebris

iil

: 110£»

4jo

Q. HORATII FLACCI

Quid concinaa Samos ? Quid Crocfi regia Sardis ?

Aptünum

Smyrnaquid, & Colophon ? Majora minorane fama?

i neque

Cun&ane pr& campo , & Tiberino flumine fordeat?

Adpertus

$* An venit in votum Attalicis ex urbibus una?

Friguscolí

An Lebedum laudas, odio maris atque viarum?

Ut fortuna

" Scis, Lebedus quàm fit Gabiis defertior , atque

M f tv

Fidenisvicus : tamen illic vivere vellem ,

liitco paye

Oblitáfque meorum, eblivifcendus & illis.

Jruvi 8l

Ka folt

Samos. Infula Guurbs propéjniffima confiflas «zdii vitandi

P« bmam

W c

hium, Junoniíaera: concinna|causá; parum enim hoc te juva-

Din st &

dicitur propter elegantiam zdijbit,&c. Velita, utea dicantur

füciorum.

ABullauo in hanc fententiam :

Vone ld

Sardis. Urbs Lydiz primaris;/O Horati ! nófti, quàm tenüis

À qumoi

fit vicus Lebedus

H

tamen illic

ün qua Rex Croefus degebat.

5

'E:atä lume

Sumyrza. Urbs Joniz,item Co-ifolus manere malim , quàm Ro-

^ nocám

Jophon, in Afia minoriambz.

mam redire. Refpondet Hora:

hdas, .

Majora , *c. An ille urbestius: Quamvis moleftiz multum

& Ipnfule ampliores deteriores-& periculi adieris in itinere;core

!t hus

ve fuünt , quàm eas effe famnaifultiüs tamen feceris Romam

&f vll

wulgó jactat ? An eas effe con-]i. redeas , neque Lebedi con-

t d

xemnendas cenfes prz campolfiftas. Sic viator ; qui Romam

[

';:r;.ï ii

3Martio ; & Tiberi?

ex;' urbe Capua petir, licétafper-

MP i f !

Venit in cotum. À. te optatur :|(us fitimbreac luto,, & in cau-

W |

fRomz prafertur.

ponareficiatur,non volet tamen

Aztalicis. Ex iis, quas-Attalus,|in caupona perpetuó vivere;fed

WO D

PPergami Rex in Afia minori ;]ed relictà Komam ire perget :

q

obunuit. .De Rege Attalo vide qui molefto frigore laboravit ;

TM

Oden 1. lib. 1. & i g. lib. 2. ejus & fürnofe balneisque calefecit,

Segiaurbs erat Tralles.

inon confiftit in balneis, quafi

*'*3L'i. if

Lebedum. Eft Lebedus Jonizihoc fatis cffet ad felicitatem : fic

^if

i

i

&ivitas maritima , & infrequens;tu quamvis nauffapium in 2geo

Xbiforté Bullarius egeraclongámarifeceris, non tamen debes

'If//ö.fg;l l

N

wperegrinatione defatigatus fub-ivendere tuam navim trans mare,

"o

jterat.

i& Lebedi/ manere , quafi felix

Mig Y

S$cis, Lebedus, &c. Poteft hocibi futarus, aut.in alia aliqua

M

i

ita exponi : Scis Lebedum effe infula & urbevicina: nam Rhe-

0Uf EGS Y

vicum defertum ; néqueego re-ïdus , Mitylene ,. &c. non-ma-

Us,

cufem illic vivere, : tion tamen'pis conferunt ad. beataim vitan

Iit nj

|

r

auctor tibifim, utin IIO'C'Oppi-tquän' ignis luculentus zílate,

T. r

quàm

cratia

ïïfuigiulr :

dulos: autaliaurbe ctiain amce-jqui tunc. nihil juvat ;

"üüm.

*

»N.

EPISTOLARUM LIRB. 1.

415

d)

Neptunum procul éterra fpectare furentem.

I

inornvln

Sea neque qui Capuá Romam petit; imbre Jutóque

e for

Adíperíus , volerincaupona vivere 5 nec, qui ^^

'

!

Frigus colieglt, furnos & balnealaudat,

um

Ut fortunatam plené praftzatía vitam,

Nec fi te validus jactaverit Aufter in alto,

h3 /f

ique

Idcirco navem trans /Egeum mare vendas.

E

V

;

Iucolumi, Rhodos, ,&

Mitylene pulchra facit , ädod.

4Enula folftitio, campeftte nivalibus auris,

is tadi vt

Per brumam Tiberis, fextili menfíe caminus,

iim hoc tj*

utea dictn.

Dum licet & vultum fervat fortuna benignum,

40

Romz laudetur Samos, & Chios, & Rhodos abfens;

y fententim

Tu, quamcunque Deustibi fortunaverit horam

L

s m

Gratà fume manu, nec dulcia differ in annum:

dim; qüï'"'ic'

Ut.quocámque locs fueris , vixiffe libenter,

chPOi'ïmHMï'

j

Te dicas. Nam (i ratio, & püdentia curas,

P d s

mollz

qi51.1U

Non locus, effufi laté. maris arbiter, aufert ;

4

craffa & viilofa veftis folftitio,

Penula. Veftis villofa , contra,

fs Rþ"

l

j

qua tunc eft incommoda. Legi imbres.

qu ]à

tur inantiquis libris : $cis Lebe-:

Campeftre. V eftis rara; & levisz

Q ,

j

4us quid fit ? Quafi loqueretur fübligaculum ; illa ütebantur,

litüy

Bullatius , tum - refpondereticüm exerccbant corpus in cam-

Horatius : Eff Gabis deferzior.po Martio: hine vefti nomen,

"

n lt 13'*

t VIVeLua"

vicus, wiox Bullatius pergeret ,, Tiberis. Natatioin Tiberi, qu£

mi p

tamen , ét. denique HoradusiRomam praterfluit.

fed ueque . , de'c.

y: lboni

Sextili. Aagufto : quiàCzrfare

]

ye al

W

Gabiis, Gabii Volfcorum, Fi-| Auguíto ita dictus eff;cüm anteà

dene, Latnorum vicus.

na

Sextilis vocaretur, quia fextus

(Ifa

Meorumn.Propinquorum, affi-eft à Martio; à quoannus olim

nium,

inchoabatur.

Rhodos, Infulain mari Carpa-

Forzunaverit. Fortunatam de-

j tamd

j

thio, & regione Ciliciz, ad me-derit.

um

ridiem Afiz minoris. .

Locus maris avbiter, AWiqua in-

Micylene.Urbs primaria Lesbifula, urbs in maritimo littore,

r n D

IN

Solftitio. Menfibus Junio&]u.iquz mare lat? effnfum quafi pro

lio, quibus Sol ftare, &ad ügnägimPCFiO ;Sarbirrie arcet, frz-

auítralia nifi lent$ , redire noninátque. — Eft autem . fententia z

videtur. Hicfolftitium eftivumfi curasadimere nobisfola pru-

intelligicur: : eft enim; etiam hi-|dentia poteft & ratio ,non locus:

u j

:1

u

bernum,

ï

uitrains mare fügiunt, utcuras

)j

P

quafi

Q. HORATII FLACCI

44*

, Celum, hàonanimum murant, qui trans mare cürtürit,

I fone f

Strenua nos exércet inertia, navibus atque

—

livis , &

Quadrigis petimus bené vivere. Quod petis, híceft,

Confellim

| 0'2& Ulubris, animusk fi te non defecit zquus.

Vel quia m

Vd quizei

quafi fugisntfalluntur,&quam-[ftrenui ätque agiles fumus , qui

vis celum mutent, animum

1

eam ibi quarimus operosé, uübi

Miamuíl

:

Í

non eft.

$amen curis perinde vexatum

retinent , & ubique fecum de.

Navibus atque quadrigis. Pro-

verbium

id eft, fümmà con-

; Vf o

POF(SDE.

wopts, qua

Celum. Coli, aliquam, & foli tentione ; terrá, marique.

i me

segionem.

tod petis. Beata vita.

Detybus, j

Srrenua, izc, Agimus & labo-

Hic efl. Ubivivis, ubi ubi fis.

Vi ebis &

xamus plurimüm , ut nihil aga-

Uluhris, In. vico Campaniz

sþ!ïcmius, W

ynus: inertes fumus , quia nonjdeferto.

Wiy,

quarimus felicitatem, ubi eft;| ZEquu;.Rationiobediens,per-

temli, f

i, i vi

$.

JAaboris ac virtutis tedio:& HmuLturbarionc VaCHUS.

lts te

N

* Quttis t

EPISTOLA XII,

AAettt um

&

L]

Wt

decium monet , mt (uo contentus. frt

ejus frugalitatem

TOi

&t hm

a philofophie fHnduum laudats rogat ut Grofphum in ami-

eis numeret : denique de Romanis rebus , quatumc

Aic deinpey

T

gerantur , eum obiter certiorem facit.

Affïmfiy,-,

A fntttm

f Rudibus Agrippz Siculis, quos collieis , Iccl,

Yi fiui

A. Si re&éfrueris, non eft ut copia major

H i,

Ab Jove donart poffit tibi, Tolle querelas.

n.Ommm j

Bu

Pauper enim non eft, cui rerum fuppetir ufus:

P at

Si ventri ben, (i lateri eft pedibüfque tuis, nil

i"dïlläfmer

Divitiz poterunt regales addere majus,

Vs

dl[lgxs ,8

Eruttibus, *c. Ordo . eft : 6 mon poteít , nonlicet, ut major

, RUO v

| Virt

Tcci!fi re&t, fi prudenter& mo-|rem copiam , & abundantiam

tte fj

deratà. frueris fructibus Siculishmajores divitias Jupiter ipfe tibi

| of

b&b(

Agrippz, id eft, fi re& uterisjlare poflit.

'! RCJoQ

pecuniá , quàm lucraris in colli-

Querelas, De paupertate fua

imm

gendis iif Sicilia fructibus agro-|[ccius fzep? querebatur.

t

rum Marci Ágrippz, cujus pro-

Cui rerum, &v'c, Qui habet es

l

|

cuteres; noneft, id eít, fieriquibus uti poffit, ,

$2

2

V fr d

EPIDTOLARUM LIB. I.

415

e€

Si forté ín medlo politórüm, abft

.

:

«

4

"mius , hetïïïs

Iqut

xtis, lo

Vivis , & urticá, fic vives pfötinüs, ut té

Confeftim liquidus fortun& rívüs inauret;

QUs

Vel quia naturam mutare pecunia nefcit,

Vel quia cuncta putas uná virtute minora,

yrles formm

TtIQS DEU

Miramur fi Democtiti pecus edit agellos,

piequir h

Si fersà, dc. Sin autem interquàm in. Democrito admiror s

e[f, fu.

illas opes, que tibi füppetunt,[neque enim mirum valdé eft, fi

) Imiriqui

& que in med

ofitz, id eftille fuosagellos fineret depafci&c

"'e

C

Jeatt vt

in manibus, in promptu fünt,

omedi à pecore alieno & vici-

iyisy nbi bl

vivis herbis & leguminibus ,

|

;

norum gregibus : fi rei domefti-

vico Campte

sbílemius, id eff, vino etiamicz curamomnem abjiceret,dum:

sbftinens , & frigidam bibens;ipfius animus quafi à corpore fe-

iobdienot

erede mihi , fic vives protinüs|paratusprocul erat;abditusnimi-

W

ideft, fic viveres porró tenüs[rüm in rerum naturalium con-

E

non lautiüs te haberes, ut te,iditemplatione

E

tu veró intertde

eft, quamvis te fortuna totumloccupátiones , in tanta lucri fa«

faceret aureum , rivo te aureojciendi & augendz rei. aviditare,

mergeret , opibus cumularet.|quz faá fcabie, & contage homi-

l f/ugalin,vk

Protinishoc inloco non fignifi |num animes inficere folet, ac

p juP

cat ftatim fed deinceps , pofteà]terrz afgere , tamen fapientie,

ic deinceps perges vivere, utjquá nihileft excelfiusdeditus es,

rj H

ccepifti , quamvis ditefcas.

(uf.

ac lutulenram humum fpernens,

Abflemius. A verbo abftineojerigis te ad f(ablimes curas , &

& temetum, que vox antiqualquarisquibus de caufis fiat , ut

Á ld.

vinum' fignificat,

mare intra certosterminos & ri-

Vel quia. Vel quia naturam|pas compefcatur , unde oriantue

jot

hominum non poteff mutareannitempeftates , quibus veluti

t

pecunta, nec efüeere, uttu, quitemperatur ; Gc. Hoccertà ad-

j t

affes parcus & avarus,lauté atquejmirandum eft.

indulgenter te tractares: vel quia

ïl"'S) ni

Democriti. Füit ille Philofe-

Stoicus cüm fis , frugalitatem phus infignis, qui res humanas

diligis, & vitam beatam noninridere perpetuó folebat, tantó-

i

lauto victu& deliciis,

fed in unaque flagrabat (tudio philofophize

vll

virtute fitam putas, cui caterajut oculis ipfe fe orbaverit ,

d

pa-

poft habenda cenfes :

videturtrimonium neglexerit ;

fuesque

;Jgpi[if Ll

hzc joce dicere.

agellos alienis pecudibus de paf-

Miramur fi dec.

Philofophiz;cendos permiferit ,

quà liberiàs

m !

fludium multó magis in,te jjlli vacaret.

u

]

Ef 35

€u*

u

ATA /

' Q.- HORATIT FLACCI

Afentüs:

Culiaque dum peregré eft, animus fine ;orp(,):xj?',vclox- ,

(eíacis a

QCum tu inter fcabiemtantam ,. & con"r/äg'iäfïu'c'fï,

lj'Ni! parvum fapia's',-;f& adhuc füblimia cures.: ,,, . il ple

*

.

$ Quz mare compcïcanp.caufæ/

quid teriperer annum:

üine4grne

" Stelle fponte fuá , juí[ene vagentür, & errent :

ha 4d A

Qxid premat obícurum Lunz, quid proferat Orbem:

vb Aogif

*

Quid velit , & poffit rerum concordia difcors;

9) Tim

Empedocles, an Stertiai de'itet acumen,

074

d

o

£

&lmit

" iNerum feu pifces, feu porrum , & cæþetrixcidas,

tnpa reftite

Utere pompejo Girofoho, & fi quid pætcï, ültró

& hndun

Defer

nil Grofphus. nifi verum , orabit & xquum,

prafm n |

Vilis amicorum eft annopa, bonis ubi quid deeft,

tp751,

utNe tamen ignores, quo fic Romana loco res:

Ts Y

Cantaber Agrippa , Claudi virtate Neronis

hp m

1t, eline f

ET

Culrá. Rura exculta, fertiles| ' Srertinz. Philofophus Stoi-

tmOdernm

SPFOS,

icus fait, celebris Horatii tem-

tljb

Juffe. Alicujus motuacjuffa, peftate.. De quo plura Sstyra3.

Cifurri

Quaerünt ac difputant Philofo-Lib. 2.

Ed

phi,an áftrainnato motu agan-; — Seu pifces, i'e, Seu laut? vivis;

LUSEY

tur , an adfcititio & ab intelli-feu

parcé ac duriter.

i

i

hii

gentiis, ut ajunt, impreífo.

[

Tvucidas, Ridet clàm PS*tha-

Premat. Abfcondat , minuat.

igoraim

; qui in. fabis & porris

Proferat. Promat, illufiret,latere animas hominum didtita-

emplificet.

ibat.

Concovdia.Elementoram inter,

Urere. Familiariter utere.

Ti

fe oppofitorum confpirstio ad| — Firum. Bonum & honeftum,

[

commune bonum Orbis & dif.j

VHis,dec. Facil ac parvo

C€ors concordía.

Tümpto comparantur omici ,

Tp

Empedocles.PhilofophusAgri-cüm viris bonis deeff aliquid,

l

gentinusin Sicilia. Pcéta & bo-tum enim illis benefacere Iicet,

lp

nus: hoiio pertinaciïïïmæira-,eöfqueüc amicos fibi compara-

NDTM

cundiz fuit , adeó 'it viram finere ; & quafi parvo emere, quia

n eüudh

inimieis puteret fibi nullam effejaihil nifi equum legitimum, &

itemque arrogantiffim:z füper |f(üe modeftiz probiiatíque con-

i

biz,qui utDeus haberetur;in/Er-|eruens. poftalant ; tum ambi-

E

nam ardentera infiluit, utceümitiofi , avari, &c. non fünt.

1"0 me

Vll[ld W

nufquam appereret, fublatus in

Castaber, Cantabri , populi

Íydera putaretur. . Vide artemHifpanie , ceciderunt , id eft,

DI

NUT

Heratii pocticarn füb finem.

domiti funt virtute ac fortitu-

Ü

dine

.&K

EPISTOLARUM LIP. 1.

4$$?«

Arthentüs cecidit

Tusimperiumve Phraates

m

Cafatis accipit gcnib"us minor. Aureafruges

Aalcf

[^m

Italiz pleno diffudit copía cornu.

iptret w

dineAprippg. Vide Oden. 4jgatos, qui ejusnemíne ad

"[ett i

lib. 2. Ad Armenios miffus fue-ICafaris acciderunt.

genus, .

vferat Qu

L

ratab Augufto Tiberius, utifti

Aurea, Beata, felix.

ilcots;

regno Tigranem przficeret, an-

Copia. Deasbundantiz,

),

no U.C. 734. Parthi armis Au-| Corsmu.Poftquam Hercules flu-

l

st

dl

h

gufti, & famá tervitifigna Craffovium Acheloüm indutum tauri

erepta reftituerunt. Vide Indi-formá vicit, ei cornu detraxit,

tt, W

cem fecundum Odarum ,.illisquod. Nymphis cüm dediffet ,

LX ts

przfixum in libri limine , ' adlfcaturire floribusac frugibus cz-

ld dedfl

annum 731.

pit. Amalthea capra quadam

u

Pbraates. Rex Parthoruugquilfuit : ea Jovem puerulum à $a-"

Augufti amicitiam ultró:

iperurno quzfitum ad decem &la-

m'ls

tiit, eique figna Craffo erepta

titantem cüm nutriffet ; Jupiter

reddidit, Vide fecundum Indi-!erandior fa&us , Nymphis, quze

eem Odarum anno 75 1. & Juíti-ifue infartiz curam habuiffent ,

yts

pum lib.42,

hoc premii conceffit, utexuno

Genibus minor. Provolutus injejus caprz cornu flores&fructus

genua, ideeft, fupplex & hu-iperpetui nafcerentur : hine cor-

r

miles

nonipfe Romam venit,inucopia: hzc duplex e

jus origo

at

fed ? Perfide mifit obfRdes & le-iin fabulis prod;ta e&,

EPISTOLA Xll.

ninn d

Vinnikm admonet , ut in offerendis fuis Augun[Ta carmiul..

r

)

&

U

bus vationem temporis ac decori babeat,

jlb d

[

(

tarntur

T profälcifcentcnä docul te/fæpö ; diáque,

il

[ à

U

Augufto reddes (ignata volumina, Vinni 3

qe

Si validus, 6 lztuserit, fidenique pofcet;

3 [Ul

Q at

Ne ftudio noftri pecces , odiámquelibellis

ln

Szgtiata. Obfignata , inveluta

Odium importes , do'c, Ne fa-

figillo meo addito.

!

jas , utilli difpliceancmei libri,

[ui

Validus. Sanus.

.

& minüs grati aecidant , dum

m

"

Studio. Benevolentium figni-itu nimiam adhibes diligentiam

Qu

6

"

ficatione intempeftivà , immo-

& operam if iis tradendis &

(

dicá,

commendandis.

1 4 ^

D

*

*

Mi«

4$6

Á

Q. HORATII FLACCI

$ài

Sedulus importes, operá vehémente, mini(tef,

Si te forté mez gravis uret farcina chartz,

Abj

icito. potiüs, quàm gnó perferre juberis

Wil

Clitellas ferus impingás , Ahinzque paternum

[

Cognomen, vertas in rifum, & fabula fias,

Q Viribus utéris per clivas, flumina, lamas,

/Ilie (

Vi&or propo(iti (imul ac perveneris illuc,

0j

N

[

Sic pofitum fervabis onus, ne forte fub ala

a

nque x

Fafciculum portes, librorum : ut tufticus agnum ;

Ut vinofa glomos furtivz Pyrrhia lana.

|

;xC

[j Ut cumpileolo foleas conviva tribulis ;

T.

)

P

AC QUA

Ne vulgó narres te fucaviffe: ferendo

l

iil

"

t m

Garmina, que polfünt oculos autc(que morari

lþufuiabï'm

Cafaris, Oratus multá prece, nitere porró,

Wt a

Vade, vale, cave ne titubes, mandará

que frangas,

lu o

Mimfler. Dum operam in ea; — Hluc..Romam.

remihi navas, mandata mea.

ic. Ita geftabis , ut Re fub ala

( plac

'portes.

ltus q

exequeris.

]

Vel ifta particula fíc

Uvret. Vexabit

: gra)vior tibi

l Cü!pa

videtur,

offendit geftum aliquem , quo

|

fignificat Horatius Vinnio, quo-

[

lIc0,

Abjicito , G'c, Relinque po-imodo geffari ab co libros velit,

i

tiàs hanc farcinam medio inEn, inquit , vide me , fic pone

titm e

3tinere, quàm illam ruílic? & onus.

1l

[

XRepté offeras.

1

I Glomos. Spharulas 8 lana in

t

CZtellas;

Mgots

?*c, Sarcinam libro- Orbem involuta.

Vixut

rum , quaíi clitellas inflar feri,

Furtive. Furto raptz.

Jhytgs

id'eft; afini , áut'equi fatigati

Tvibulis. Qui eft ex eadem

W

n

m

€xeuties, eam terrz impingen-

triba:xut folent plebeji ex eadem

MTM

do,& quafifüb onere corruen-

tribu é convivio, quo fe invicem

.do

e

E

[

ex eo enim arriperentlacceperunt ; redire , geftantes

Rn

homines anfam tui ridendi »Jpileelum, & foleas pre manibus.

NI t

j

& cüm pater tuus vocetur Vin-|Pileolo.tutabantur caput coptra

J

[:]

n

nius, Afella dicendi , nihil telferotinam auram, cüm redibant

l

Mi

alienum à tue cognominefecif:|[domum 3 céna : Solcas porta-

Titm)

Y«

fe, clitellas. Afini morc impin-ibant, quibus uterentur acum-

3 T

gendo.

bentes, nelectos lutulentis cal-

Fabula. .Jocus, ludibrium.

OETDU

Wt (5

ceis inquinarent.

I.Iö.ci

ln

Lamas.Lacunes;fotfasina gris

Morari. '"Tenere, delec&are.

Meoyr

& aquarum reeeptacula,

l

Oratus, d&c.. Hacoro te , ut

tion

l$

Viétor propofitfE.Voticompos,

obferves omnia , & implere por-

1f, [

(ró nitaris.,

Xinere abfz?iuto.

:

EPI

Ál

E o

&*

v X

R

,

.

ÉBISTOLARUM LI. T.

457

rinïüer.

$

EPISTOLA XIV.

ji

V^

rf

f

Diufty

Villicum futtm carpit, quod urbanam vitam preferat vu-

$

flica , ctjus defiderio quare ipfo LIeZCutur , njiendiv:,þ

4$,

7 lllice (ylvartum, & mihi me reddentis agelli,

Y

Quemtu fiftidis, »hzibitatum qui

n

aque f'oi*'i's', & ! L

Quinque bonos folitumffiriam dirittere pattes ;

j agnumï

Certemus, fpitias animóne ego fortiüs , an tu

Evellas agro, & melior (it Horatius , an res.

Me quamvis Lamiz pictas, & cuta moratut

Fratrem. mcereatis , rapto de fratre dolentis

lofolabiliter : tamen ift

xgïari

Ug mens, animüsque

W,

Fert, & amat fpadis obfladtia rumpere cláufita,

Trtoar,

Rure ego viventem , tu dicis in uibe eatum?

"

l

Coi placet alterius, fua nimirum eft odio fors;

u"s.m gl

& pif

Stultus utérque locum immeritum caufatur ini'quä;

giqui £

In culpa eít animus qui fe non effapgit umquam.

Vilico. Villicus eft , qui ville — Res. Ager, villa.

& fervorum opus in. ea facien-

Lewia JEliusLamiacivisne-

ie Is t

tium curam gerit.

biliffimus: de quo vide Oden 12

Mil me, d

?'c, Hominesurbanillib. 5.

AEli verufto.

I

tot negotiis officiisque diftritii Merarur. Detinet Romz.

l

1

funt, vix utfint füi: vacant aliis;

Ifibuc. Ubies, rus.

np

nonfibi , cos fibi reftituit villula,;

Ferr Meanimus rapit rus , fo-

( atl

otium,

rorhuc totus defide

geui

-rio » & cogi-

Quem tusdo'c. Quem agellum;tation

e

quod predium tu fzftidis , lieàt

ILOW

Clavffra. Gcftio rumpereom-

Vb

a, 0

quinque in eo familiz fint,

aciniaquz me Romz tenent,ne rus

foleant exeodem e

prgmi

ligi quind

ue evolem, impedimenta,

tánquam

gt

patre: , id eft

; Viri grandioresre

pagula obflantia , & obje&ta

u)l

Ts

& Bariam , (legunt aliqui. Va-

Circo.

In area fpatiofa , ubi de-

$

riam) vieinium in Sabinis oppi- curreb

ant quadrigz, erant fepta

dum;, rhitti ad commune Sabi- quzda

m lignea, quibus apertis

üu

norum confilium& conventum,

profiliebant currus.

Carceres

ut deliberent, pr

I

onuncientque vulgà vocabantur.

j

jfe

de negotiis agricu

l]ture, aut re-

Cihi plácer.de'c. Nempe fuafors

&ionis il'ius,

M

t*

eft illi odicía

, cui placet fors

Focir. Demil*5 , feu familiis alte

mPf!fe p

rius: uterque calpat & aecu.

diftinctis & majoribus.

fat locum, in quo eft, quitamen

j

RTy

€

"m

Q. HORATII FLACCI

Tu medisftinus tacitá prece rura petebas :

r

(uem t

Nunc, urbem & ludos, & balnea villicus optas;

-

Quem r

Me conftare mihiícis, & diícedere triftem,

Cenab

Quandocumque trahunt invifa negotia Romam,

?

a

Neclofi

Non eadem miramur

€o diíconvenit inter

;

Norili

Meque, & te : nam quz deferta, & inhofpita teíqu

liwt : r

Credis, amcena vocat

ui fentit,. & odit ;

mecum,

2

Md

/

e

j

Fórtus

/tibi , & uncta

. Quz tu pulchra vocas

Pa

^

(,Umx"::wl

Yncutiunt uibis defiderium ;

video, & quod

Ü

*

/

1

a

4 Angulus i(te feret piper & tbus, ocyüs uvà:

llrorum

?Necvicina fübeft vinum prabere taberna

j Op.;(c;ki

Quz poflit tibi. : necvilis tibicina , cujus

*

*

Quam ldt

Ad fitepitum falias tertz gravis

& tamen urgés

Jàm pridem non ta&ta ligonibus arva, bovémque

, Disjun&tum caras,. & flricis frondibus exples,

j

«'J*mn,ï&

t

" Addit opus pigro rivus, fi decidic imber,

7 Multà mole docendus apfico parcere práto,

Wiedpea

Nunc, age, quid noftrum concentum dividat, audi,

XC

eft immeritus, ideft, minim&äfufpires urbem , caufa , quód

la

ij

ff

t

culpari meretur, reus non eft ilager meus , ut ais eft fterilis,

Ti

noncftin caufa , cur alteri fua

uicitiis piper, thus &aliu

/7

uidvis ferat, quàm vinum.Tu

fors difpliceat, placeat fors alte-

:

l

1f

rius & locus.

veró uvasprze czteris

fructibus

| i ur)b!;,

amas.

Mediaffinus. Cüm effes in Ur-

l Ynenagj

be fervus infime notz.

Me-

Subefl . Prop? eft, vicina eft,

j "i

diaftini fervi dicebantur , qui Salias.Sgltcsincompoütismo-

|.-Poag,

erantinmedio, v

C

elh

it omnibusitibus.

| Wleditg (

expofiti , non cerie/addicti offi-

Urges. Colis, exerces,

|oONy,

cio, & muneri , ac proinde vi-j Diguuäum.Ab aratro &focio

liores.

Appld

ibove, morbicausá feparatunt,

.C'"" h

Conflave mibi. Ineadem fem-i& ftabulo inelufum.

Stritlis, Decerptis manu.

Pt

per effe fententia.

[UR

À ty

Mivamur. Magni facimus Gd . Parcere.Non nocere

,non effun-

b

* coérces autem

RUETY

cupimus,

di fupra ripas

ajiäs HgWU

Eo. . Tdcircó.

illum. obje&is molibus

P id Cff,

Tefgua. Locaafpera,incultajaggeribus , humo congeita »

hofpitibus vacua.

LÀ

&

faxis, &e.

Qwui. Quicimque.

Aprico. P

af nti, Soli expofito.

Unufta. Pingus.

uiddo*c. C& nen concinamus

Er quod, d?*c. Acce

ditilla , cur,conveniamus, idem fcntiamus:

Hf

N

EPISTOLARUM LIBE. 1.

Quem terfües decuére togz , nitidíque capilli s

T

Quem nófti bibulum rmediá de luce Falerni,

)

Cana bievisjuvat, & propérivum fomnusin herba:

am,

Neclufifle pudet, fed non incidere ludum.

T

Non ifticobliquo oculo mea commoda quifquam

oita t

Litnat : non.odio obícuro, nrorsüque venenat,

, A odi

Rident vicini glebas, & (hx;movemcm.

ia p

Cum fervis urbana diatialtodere mavis :

n

HOFU[TJ tu in pumerum voto ruis.

Invidet ufam

40

Vi

Lignorum & pecoristibi caloargutus, & horti,

» mec ephippia bospiger, optararare caballus,

Quam fcit uterque; libens , cenfebo; exerceat arteih,

urgc':

»cmquc

Quem, &c. Eeo, quem olim ridem : hoc in loco eft vidtüa

*

j

juvabat ben? pexum aat to»a. uniusdiei.

tum effe , quem fícis fuiffe bi-:

Voio vuis. Defiderio raperis.

0.

bulim pororem Falerni ab ipfo: — videt, é**c. At contra calojid

merid

ie,nuncjuvor czna brcvi,;c&;iärvus urbanus, qui ad ligna

qtat

la

G&c.

icomportanda , & alias resid ge-

Lofiffe. Genio indulfifeolim.nus , adhibetur , tux felicitati

)C(

4l5

Jncidere. Finite, abrumpere.invidet, te beatum effe putat ,

3

Tftic. Rüriz-

iquia habes affatim ligna, quibus

m v

Limat. Oculis obliquis afpi-iutaris, hortum, peeus, &c.

eit, ut folent invidi: limius euim

um

Argutus. Ingeniofus licét ac

nomen adjectivum , idem eft acihoneftior , quales illi urbani

fervi.

gt

obliquus, tranfverfus.

fs

Veneuat. Quati veneno inficit,

Calo. Sat. VT. lib. I.

ympo

maledico dente carpens,

Opiat d. Sic bos , ut fert

5

«

Rident, Gratulantur mihi &ifabula, optat equi fortem, equus

ao v

applaudunt, vel cavillantur.

bovis : ego cenfeo; ut fe fua quis-

j gui^

Cum [erois, doc.. "Tücumfer-ique . im arte & forte contineat.

If

vis urbanis fcilicet , mavis ealEphippium eft vel ornamentum

Ji)

( 1l

f

Cibaria confumere , qus ipfislequi, tapes V. g. quo inflernitur,

o

n

dantur in fingulos dies. Diarium

velfella ejus dorfo;ad fedendum

sliàs fignificat etiam Epheme-

l

commodiüs, impefitas

u^

j

W

n

92*

a* ** hw

p Q

w3

ER Y

$*

,» $

Bo* * x

el

j8

,J

AC

p

n

(ifh

EPI-

E

4696

Q. HORATII FLACCI

Sufats e

ESUS TOdaA «XVO

(ui capu

! Chufinis ;

Matondus

^Mieliam €9 Salernum. valetudimis causá profetturus , qua-

| Pratengen

rit ab amico [uo 'ala , cui bacregio nobiffima erat,

quá copia CÓ facu'tasibi fit ad , .

| Eritr,

lauie vtvendum,

Jict eque

Jaor um

UI

Uz fit hyems Veliz , quoä ccelum, Vala, Salernt : | t

(9!

Qüor-üni hóminum regfo , & qualis via, nam mihi

AU lqüæ

Baias

lat n f

M nare cY

Mufa'fupetvacuas Antonlus, & tamen illis

-- od cura

Me facit invifum , gelidà cüm perlaor undá

Per medium frigus,

Sané myrteta relinqui,

D WDaS, :

LLUTY:

Di&ique ceffantem netvis elidere morbum

itgnm(

?tsqui hu

Que fit byems, dec. Senfos in-ladeptus eft..— Auguftum porró

Trepediünt,

€heandus eftà verfu 25.. Par efllfrigidis aquis curavit, cüm ca-

Y5l

te nobis fcribere , me tibi crede llidis & Bajanis alii medici nihil

t 3

re, que fit hyems Veli

r

PYaVACe

profeciffent : idem ille Horatio

At

Veliz. Velis & Salernum faüntlfuaferat, Bajas z:t6 adire folito,

Ttaliz extremz . oppida mariti-|utfrigidis aquisac marinis ute-

S(!ppall:re

TOtis r

ia : Salernum,quidem in finujretur. Itaque. Horatius follicit

Xdie f

Praftano , qui Puteolanum fi.|de Velia & Salerno, maritimis

/,'!((/m Vl

pum. proximé fequitur, interloppidis, inquirit.

Campanigm , & Lucaniam : Ve-

Illis. Bajanis aquis.

lm gj

h,

lia verà in ipfa Lucania propé

Invifum.Oderunt me Bajasin-

promontorium Palinurum.

colz Bajarum , quàd aquas frigi-

. U.ufuis. (

l!'igi&æ h

Quorum ,dc, Quibus utenti-|das potiores calidis fuis putem,

,

un moribus.

Per snedium frigus. Hyeme.

f

* Qu t

Nam mibi, dec. Subaudi, dici:

Myrteia. Loca myrtis in litto-

eiic.

ve Bajano confita.

i I*m' Eü[

T.

Mufa. Antonius Mufa medi-

Relinqui.Multum auctoritatis

cus pre(tantiffimus Auguftumi& gratiz Dajis, anteà celeberri-

| MW

v

V

iottlt

J

gravi ac periculefo morbo libc-imisob ealidas aquas ,. Antonius

| "ctudy,

raverat , ingenti donafüs pécbtiyffagdetraxerat,

10 t

L

nii, fibijus aureorufgsagpulo-E «sD/iaque, Et aquas fulfu-

rum & univerfo mediterumjreas» quz jactabantur nervis

Aratir l

*Imqhem

erdini vacationem iumunjta-lelidere & expellere. morbum

D

h

témque à publicis oncribus'ceffantem & pigrum, id eft,

p

EPISTOLARUM f f.

461

Sulfura contémni , vicus gemit invidus egris,

Qui caput & 'ftomachum fupponere fontibus audent

Cluíinis ; Gabiófoue petunt, ,& frigida rura,

vfefama

Mutandus locus eft, & diveríoria nota

Mifim v

Prateragendus equus. . Quó tendis ? Nog mihi

1

X

vt

Cuïaas u

Et iter , aut Bajas, Izva

machofus habená

Dicet eques [(ed equi frzn

e(t auris in ore

L

Major utrum populum frume

pia pafcat ;

Vilo, Sin

Colle&óíne bibant imbres , putcOthe perennes:

.

u

Dulcis aquz

*

nam vina nihil moror illius orz :

la um

w

Rure meo poffum quidvis perferre; patíque:

Ad mare cüm veni : generofum & lene tequiro,

Tdä

Quod curas abigat, quod cum fpe divite maáet

ln venas, animümque meum;

quód verba miniftre; 26

l'di.

apet Hs o*

t^ RP uH PERe d. d o

Ifi

"

podagram Gualios id genus mor-jjes.

Quamquam fruftrá equus

bos, qui humere vifcofo motuimjiftis v

prepediunt.

erbis admonetur, qui nori

ogoftm i*

D

Ceffare. eít, tor-iram aud

itverba ; quàm frenum

uravity

pere , nihil agere.

i& habenas.

gl m

me

Vicus. Bajanus.

l

Leva. Habenas detorquens ad

djeml

lavidus. Offenfus, invidens,

finiftram. Capuam enim ac Nea.

40l

Suppouere,

Elucbant egras cor-polim, à Roma proficifcentibus,

qc Ra

oris partes aquis falubribus,ut;& inde Veliam ae Salernum eun-

fj

LIUS !

j

odie fit.

Audent, Videtur

Itibus, finus & vicus Bajanus ad

TI

p, ii

enim : peri-dextram eft,

um

mem.

eulofum ablai frigida per hye- Sromacbofus. Equo cuncanti

& reluctanti fuccenfens,

.mwümf, |

Clufinis. Qu

J

frigi

orum funt aquz! — Major, d»c, Ubi fitmajor fru-

uiag

dum.

dz : Clufium Etruriz oppi-imenti copi&, Veliz,anSal

erni.

li

j

Gabii vicus Latinorum;

ColleGos. In ciffernis & laeu-

de quo Epiftola XI.

nis.

Nora. Cüm olim Bajas pete-

Peretrtes, Jugiter manantes,

rem,

fontanos,

,,ao;þ;,f

Prereragedus. — Ultra Bajas

Moror.Curo,&alia vina volo;

agendus, prater notas tabernasn

[

ducendus.

emp? genero(a.

ii n

Quidvis. Ouodlibet vinum :

Qvà iendis ? Verba equitis

vel' peffimo contentus fum.

8

Horatii. preteragentis equum

1.

ä

"Cum.

As

fpe, d??c, Vinum audaces

:

gtl

& alloquentis. Quà mihi'abis fa

Cits

ac

boná fpe implet.

jur P

jj

Verba. Difertüm me faciat.

T

i:';*

dcx:ïcr? non peto Cumasaüt Baj

a

'Ir [

462

Q. HORATII FLACCI

Tractus uter plureslepores , uter educet. aptos;

Tlis && ag

Utra magis piíces, & echinós &quora celent,

fclicet ut

Pinguis üt inde domum poffim, Phzàáxque revetti ;

|Diceret utt

$& Scribere te nobis. tibi nos acredere par cft.

- Qidqi

Mznius, ut rebus maternis atque . paternis

Yerent il

Fortiter abíumptis, urbanus cepit habeii;^

Aj g

Scurta vagus, non q

$rrum prafepe teneret; .-

N mwlus

Impraníus non qu

d

dignofceret hofte;

Ninirim li

^ Qualibet in queg

opprobria fingere fxvus,

(in t de

Pernicies, & tempettas, barathrümque macelli;

V, wbi

Quidquid quzférat, ventri. donabat. avaro.

Yufere

Lt

Hic, übi n'*qu)itiäa fautoribus, & timidis nil,

(rjicur

Aut pa;ul'CLm abítulerat, patinas caenabat omaü

Ó

Ts i

1 dibis à

; lus TA g'ers, m'g*i!oü—- d «-ïälcääc*?agr'üg-äcxïw*libät E þ'ïægjïf'i?

* . Kcbinos. Pifciculi funt à can-jnum vocabant.

fdeiffet t

l l/ Utergy,

crorum genere, pilisquibufdam] ||Baratbrum. Inftar voraginis

& fetis ut fpinis, obliti.

;:omnia abforbens opfonia.

Tiyfergr,

Pbeax.Similis PhaacibusCor, Quefierar. Lucri fecerat fu&

Trcy]à,|

cyrz populis mollibus & volu ffcurrilitate,

[ 8 ilitve

Avaro, Infatiabili smnia , ut

| Rib f

ptuariis , id elt , obefus & bem?

habitus. Vide Epift, 2.

iaavari folent, congerenti,

Vteniy

Hic.Idem ille Mznius, ubi ni-

Ant G.

Us. Poftquam.

Fovtiter. Impigré, firenué,

hil aut parum corraferat pecunie

(bf p

Rebus. Opibus.

ab iisqui nequitiz & luxuria fa-

.Mf d

Urbanus. Eacetus homo , ri-jvere folent , nemp? prodigis &

V ml ;

fum movens ad captandas divi-helluonibus, autab avarisi par-

tum in urbe menfas.

icis,qui timidiores & lentiores iu

Scurra. Qui jocos illiberalesidando funt, contentus erat cibis

jactat.

viliffimis,v. g. omafo (funt in-

Arifig

Vagus. Nulli certa men

feadeftina pecudum ) & agninà

dictus.

carne , ac ventrem plebeis iftis

wamm

Pra[fipe. Domum flatam &opfouiis implebat : tum de ifta

h

terram , üteubaret.

ifaafrugalitate fibi plaudens,tan-

Imprau[us , &c.. Adeó fürio-quam fapiens & emendatus ho-

VTEWM

fus,cum jejunus erat, ut in cives,mo , dicebat nepotum ; id eft,

Aj

perimde ac fi hoftes fuiffent , flz-;diiïolutorum&hel'mcnum ven-

viret verbis ; neminem inter-tresurendos effe lamíná & ferro

Pomm]c j

r

nefceret.

lardenti, ut peenas igremiperan-

.gliild'j.

] t', JIFij

Hofle, Hoftem veteres iatiui;tiæ-fu;g ]uerent;

Tu-

E d lb

N l

EPISTOLARUM, LIE. f.

463

qptot,

Vilis & agninz, tribus ufis quod fatis effet,

celet;

Scilicet ut ventres lamná candente nepotum

»y

xque qi;

Diceret urendos , Correctus.

Mznius idem .

r fl

Quidquid erat na&us przdz majoris, ubi omne

(nis

Verterat in fumum , & cinerem : non herculé miror,

Cïi!

Ajebat, fi qui commedunt bona, cüre fit obefo /

- teneret

Nil melius turdo; nil vulvà .gülchrius amplá.

holle;

Nimirüm hic ego fum : nam tuta & parvula laudo,

« [eyus

Cüm res deficiunt, fatis inter. vilia fortis.

macelly

Verum, ubi quid melius contingit, & undhus, idem

4[0,

Vos fapere &. folos ajo bené vivere, quorum

D]

il

Conípicitur nitidis fundata pecunia villis.

,

omaft

"Tribus, dec. Yd eft, tantam ex!tunc deliciis.

w

ilis cibis devorahs , quantum| — Hic ego, &c. Talis füm Manio

fuffeciffet tribus urfis alendis.

fimillimus.

Joit

"

. Ferterat, &'c, Decoxerat, ab-

Tura d parvula. Coenas fru-

z

AM

füumpferat.

is 0)

gales, que non funt obnoxiz

i feiac

Herculé. Pro , ita me Hercu-linvidiz,

quz fortunas non , di-

les adjuvet.

Non miror , in-|iapidant.

quiebat, effe homines, qui laut?

Untlius, Lautius.

iebixli n

vefcendo , füuss opes malé per.

Nitidis- Benecultis.

nt

dant, &c.

Mgnits

1

Fillis. Unde magni fru&us

Ofefo.. Pingui.

. [& proventus; cenfus in prediis

;-Arg[ä'.'] l

Eu

T

Vulvá, Suillá fcilicet: ventre|& agris. fundatus; & certior

iprn

& mamillis porcz , menfarumi&Ctutior. ^«.&

a

p pm

ügis

l

ä

?

,

E*P-I-8 T.O L A* XVL

G dent

du ent

5

^

sb (nt

Vari fni formam, fitum , commoda Qti;z'&io de[cribit

n

monei eum [abinde , ut vir efle bonus, quam andire

) pïeb

enalit : quis vir fit bouus , fuse docet,

' tüim

J

| laudfm»ï;

"

[E percun&teris , fundus meus, optime Quin&i,

:mendau'*is

N

Arvopafcatherum, an baccis opulentet olivz,

o

u

Pomifne & pratis, an ami&à vitibus ulmo :

j

juni

^ Quinth. quu&uäille,urappa-; Arvo. Agro fativos fegete &

T d

ret, Hirpinus eft,ad quem exfatfrumento. Legitarctiam Erze

fi

de 8.lib. 2. Quinctia gens-eratquod genus eft leguininis,

spud Romanos nobiliffuma,

midé, Adjuuguntur ulm"ä

vi-

464

Q HORATII FEACCI

Scribetur tibi forma loquaciter, & fitus agn,

jit,

JMfoales

Continul montes, niíi difocientur opacá

jutoram

"V lle : fed ut veniens (.emum atus adfp:clat Sol

Levum diícedens curru

fugiente. vaporet;

j qu!s bd

Temperiem laudcs

Quid fi nxbmmda be mgnc//

Jiat, 1

Corna vepres & pruna ferant, fi qrxercus, & 1le£,

du magrs

Multá frwe pecus, multa dominutro juyvet umbiá ?

hn am

a

Dicas addu&um pmprms frondere Tarentum

lrit : Au

Fons étiam rivo dare nemen idoneus, ut nec

CJP P ttls

For:gidxor Thmcam, nec purior ambiat Hebius,

Wnsddne

Infifino

iti flait, utilis ,. utilis alvo.

ts &

Ha latebrz du.ws, etiam fi credis; amcenz

l d x

"Incolumen tibi me przfítant fen*-*mbnbus horls.

At fl

4

Tu re&eé v!v's, fi.curas etle , QL'Dd audts,

K

» R

Ja&amus jam pridem omnis te Roma bearum.

^m t clar

Sed vereor, nec cüi de te plus, quim ibi credas

üntendat

24 Neve putes alium fapiente, bonóque beatum,

^

y

Odear p

Neu, fi te populus finum , redacquc valentem

lts ho

vites, ut confilant' : & iis vi- Italie extrema d'xt te ad meridi-

5j D

tes Oþäü amiciuntur ? id C& in-em non precuis

Brundufio.

duuntar.

Idoseus, ld cft ; tanta fhens

(/"Tm 0l

A.

Loquaciter. Fase.

copia, ntrivum efliciat ; cüm-

Y rttíon

Ceonzinui.Ilum ambirent omnique nobilem & fno appelletum

Rof

ex parte monteg,- nifi tamenjcerto nomine. Di genuan.ahbt

f dif

eü"cmdlsjan'&lömcpam i valleivocat.

lbl pgnw

umbrosá, cujus dextt

latus

Uz 'aec , d&*c. Adeó ut Hebrus;

Sol oriens colluftrat/

Umlu ['l

'Thracie fluvius, nonit tugx-

Laudes.

Laudai jure poffis dior & purior.

drm:; AP

€celo utitur

flr., (sj

'g;v*'tempcmm bj d

Thyacam, "T hraciam:que pàrs

'MFhlc

meritó cam ^ob rem laudari eft Europze fuprq Macedoniam.

debeat. ,

hy

Infirmo capiti.Utilis ad lenien-

Bwïlgne qu ge.

dos capitis dolores

iW W

fwwe. Glanuc.

älm

Seprembribus. Cüm- aütümnus

pouuim

Siuvet. Foveat, delectet.

affert morhos.

[ä

Dicax.

Si

amoet ma*c(n loci:

Qf/tg. (

Tibi. 'Tuz confcientiz judicio

Un Ven

fpectes ,. diceres illuc adductas ac teítimonio.

effe valles '"T'arentinas amceniffi.

Ggþül((

Alium fapiente Alium à fapien-

mas:videre te illas credas.P'aren- te,; alium ac eum; qui vir fapiens

"*fm j

" iif

tum porró eít mbs in C'zlabua bonüfque iït.ï

* tlþx

! o""muf

Aæ;

EPIS&'OLARUM LIB. £,

Di&itet, occulram febrem fub rempus edendi .

465 x

magtï.

À

D

Di(fimules

*

.donec manibus tremor . incidat ündtis,

Stultorum incuráta pudor malus ulcera celat,

d!rftmt i

L ]

Si quis bella ribi terrá pugnata maríque

lk;j:nlignä,

Dicat, & his verbis vacuas permulceat aures :

4

l

5«l

Tene magis falvum, populus velit , an populum tu;

et umbi/

-ä.k

Servet in ambiguo', qui confulit, & tibi, & urbi,

D

Jupiter : Augufti laudes agnofcere poffis,

jt ntC

Cum pateris fapiens, emendatüfque vocari,

. J

Jebrus,

Refpondéíne tuo ; dic fodes, nomine ? Nempe

Vir bonus & prudens dici dele&or ego , ac tu.

'o'?w;

$

a

ha

Qevi dedit hoc hodie, cras, fi volet , auferet : ut ^

:

Detulerit faíces indigno, detrahet idem,

!5,

Pone ; meum eft, inquit : Pono, triftifq

jeqn,

ue recedo, $

Idem fi clamet furem, neget effe pudicum,

Ql t

Contendat laqueo .collum preffiffe paternum:

e4tud

Mordest opprobtiis falfis , mutemque colores ?

jeaen

Falíus honor juvat , & mendax íafamia terret;

Sub. Paul? ant?,

gt

CUM

prid dicstur, & non alterí.

jl

n

dul

UntHis, Obtra&atos cibos.

Qni deditboc , &c, Qui tibi

] : tant

Incurata. Quibus nihil adhi-

hoc przclarum fapientis & pro-

epictdts

bent curatio

nis & medicifiz , bi nomen bodie dedit ,

tam

0 4|

ppo

quia vitiofo pudore dudti, ea facilé cras guferet , quàm im-

celant ac diffimulant.

Zelidam 8j

peria & magiftratus, &c. Nepas

Tibipugnars, Ateeffe pugna-

la:dibus populi credendum,

de

atf

ta, fuifle gefta, dicar.

quia levis & ineonfultus eft,

f Jii

Jl

Vacua. Apertasadulationi,

Fafces:

fulatum , Pretu-

honores.

Teme. Ordo eft : Jupiter , qui ram ,

jim:g.

g

tibi & urbi confulit providet-

Meum «ft. Voces populi ; de-

Macedo

Que , hoc femperincertum effe pone; inquiet populus : hune

1l

velit, an populus malit te fai- wagiítratum , eft enim mei juris

vum & incolumem effe,

quàm|& arbitrii , ad me ille pertinet,

tu populum.

meis

i duf

illam fuffragiis defero, cui

Po[fs. Certt hz verba non|volo.

)

tibi convenire; fed Augufto, fa-| Mordear, An cruciari debeo,&e.

K

cilé agnofees.

Coloves. Vunltum

an expal-

as

Sapiens. 'T e fapientem vocari:|lefcam ? Aneruübefcam ? Neuti-

Grteca imitatio.

)

];

u u p

quamfíané : quia non fum snihi

s iftorum fcelerum.

uo- nemitie,Quaf tibi hoc pro-|confeiu

Gg

Men-

i

ä

l

;

466

«

Q..HORATII FLACCI

49 Quers , ,nifi mendofam

!m de n

: öcæmdaecm 2 Vif b

2

ogüs c&

quis?

Dimnum

que (cgva:

Qui confulta patrum, qui leges, jurá

Tit bonu

^yiQuo multz, magnzque fecantur judice lites;

Quandocí

' Quo refponfore, & quo caufe teíte tenentur ?

Jnc patt

Sed videt hunc omnis domus & vicinia tota

T more

Jif'Inttorsüm turpem, fpeciofum pelle decorá,

Drwibi f

NNec furtum feci, nec fugi, (i mihi dicat

Mátn ptc

ej Setvus : habes pretium, loris non uteris, ajo.

( ndlor |

^ Non hominem occidi : non paíces in cruce corvos,

r

i

ts Bu

Sum bonus, & frugi ? Renuit negat atque Sabellus,

JNordto ;

L- f Cautus enim metuit foveam lupus, accipitérque

U r

Sufípe&os laqueos, & opertum milvius hamum.

*

lal anm

Oderunt peccare, boni virtutls amore:

| QG

UET T

Tu nihil admittes in te formidine ponz,

'tre

Sit fpes fallendi : miícebis facra profanis,

Mendofum. Vitiofum.

Pelle decorá. Specie virtutis&

st'etü,

RCR

A

IMendacem.Falfum,deceptum, |hioneftatis,

Ureris. Vapulas.

VMCIQ)

D ï

D

verz glorie ignarum.

jl

G

Qui ,. dv'c, Falfam viri boni

Negatatque. Et negat.

)

Sabellus. Ego Horatius , cui

Jl

lus

&cmentitaïm definitionem híc

affert : veram , extremá Epi-|domus apud Sabinos , in qua

BIN

Ítol4.

i eDjm

regione tam Ízpé commoraba-

Ia

Coufulta patrum. Senatüs con-|tur,ut fe propà Sabellum factum

UA

fulta, Quriz decreta.

effe dicat. Adde , quód Venufia

l

Secautur, Finiuntur, decidun- |Horatii patria, Sabellorum feu

SUS

tur.

D

M

Samnigum agro vicina eít. Vel

i

Refponfore.Refponfam de lite

eíff nomen proprium alicujus

1

1

i

i

aliqua, de qua confultus eít,dan-

Philefophi, qui tüm floreret.?

te.-Kefpondere de jure dicuntur

Operzum. "Fectum.

ls

1«

Ui

LU

U

Jurisconfulti , & eorum refpon-

Caurus , d»'c. Quamvis lupus

fa, fi . peritiffimi fint, legum

à przdafc abftineat metu fovez,

üny

j

ferm? vim habent. Quidam di-

'0n tamen idcircó meretur lau-

fünguunt fic : Queres fponfore

lem, &e.

'(Immlm

Jtte, v

zeneutur 5 eft autem fponfor is,

Hamum, Efcam; illicium.

Qui pro aliquo promittit.

Adarittes. Sceleris committes.

^

Literg

denuentuv. Obtinentur, vin-

Negateum effe virum bonum ;

eumtur.

uj à peccando abflineat poen

]

IU

ij

[

lurvorfum, d*c.Domefticis vi-

ipii

j

T

(clius metu,non amore virtutis.

E

-)IME

:

Bis CX

n

Adinibus infamem.

re,ut

d "ltffor,

fallas

N j['*ïc*sæ &'c. Si fperesfo

m

EPISTOLARUM LIR. T.

! 'V'u u

46:

Nam de mille'fabz modiis, cüm furripis üntsm,

Damnum eft, non facinus mihi pacto lenius ifto,

qe f

Vir bonus, omne forum quem fpe&tat , & omne tribunal,- -

lier;

Quandocümque Deos vel porco, vel bove placat;

etur?

Jane pater, claré, claré cüm dixit, Apollo:

(r]

*

.

Labra movet , metuens audiri

pulchra Laverna

&.

fd,

Da mihi fallere

Ü

da jufto, fan&oque videri :

ld.

No&em peccatis, & fraudibus objice nubem,

Qui melior fervo , quí liberior fit avarus,

cfuc Qu

In tiiviis fixum. cüm fe demittit ob affem,

Jit Sbdli

*

Non video ; nam qui cupiet, metuet quoque

D

porrà K^

itírque

Qui metuens vivit, liber mihi non erit umquam.

nutum,

Perdidit arma, locum virtutis deferuit, qui

Semper in sugenda feftinat , & obruitur re.

j

Vendere cüm poffis captivum, occidere noli,

!

fa.u'as » id eft , lateas, non de-'quá ratione avarus dici paffit

d

teg:tls, tune . perinde res facras meliorfervo, &e.

violabisac profanas, nihil inter

Fixum , dc. Pueri , ut pre-

pulasl

utrátque difcriminispores. por- tereuntes illudant , folent inter

, R

ró non his alloquitar ipfum vie filices interdum figere af-

n

n Tor

Quin&i

u

m fed unum ? multis: fem, quemavarus cüm cellige-

fibinor, !

fecanda enim perfona pre tertia re tentat , ridetur.

g o

fzp? fic ufurpatur.

Namqui , &'c, Qui pecuniz

32&6!!319 5

!

Domuium ef, &c. Mihi damnum/cupiditate laborat , cruciabitur

,q

eft lenius ferendum , quia eff'ejufdem amittende metu:porrà

&il

levius ; at facinus tuum nihilo(qui vivitin metu, eum liberum

leviuseft : nam omnia peccatajnom putabo.

j

füpt equalia ; ita Stoici , quos

Perdidis arma ,. d. ld eft :

hic Horatius fequitur.

ille non eft recenfendus inter

Vir bonus, *t, Bonusopinio-Ihomines probos (X virtute prz-

ne vulgi;non reipsá: qui nempé]ditos , qui avarus eft. Meta-

p;[ï.li'

nihil fceleris non. admittat , ii]phora fumitur à militis, inqua

qu

fperet clam fore,

milites: nequam G defertores

J«se. De Jano.vide Sat. 6.labjiciunt arma, locum & fta-

lib. 2,

tionem fibi attributam

A

E

duce

jl

Laverna. Lafx*onum prafes

deferung : Dux vit& virtus eft,

Dca. "

,

Ü

ea locum unicuique fuum af-

1

1

Falleré

»n

aterc.

fgnat, &c.

J

Veüdeve,d?c.Oftendit eos quo-

Qui melior, d*c, äïon video ,

y

d

f

GSga

que

3

w

hi

ä

468

Q. HORATII FLACCI

vxcus Vr

dMiServiet ut

ilter, (ine paíeat durus , aretque,

"Naviget, ac mediis byemet metcator in undis,

ao q

Annonz profit, portet frumenta, penüfque,

j te gnata

Ddegat :

Vir bonus , & fapiens audebit dicere , Pentheu,

p

Re&or Thebarum, quid me perferre, patíque

A led

Ial

L

*

indignum coges ? Ad íimam bona

nempe pecus, rem,

Vr atjie

p

In menicis, &

Nestriumdi

' ke&tos, argentum ? Tellas licet.

Compedibus fevo te fub cuftode tenebo,

dpdefe

Ipfe Deus , fisul atque volam , me folvet, Opinor,

Trdat v

Hoc fentit : moriar. Mors ultima linea rerum eft,

daditet

9.

Nit kifi

^^

- Licet, Per melicet hae aufe»

" queim viris bonis non eíTe nu-

Mltt lg

merandos , qui crudelitatis vi-|ras.

tio laborent, qui eüm poflinr

Ipfe Deus, d»c. . Cüm mibi li-

ïuim probe

At ft Àif

captivum vendere , illum occi-|buerit , Deus mefolvettuis vine

dant.

culis, id eft Bacchus, fi hecin

Sins. Patere.

perfona Bacchi dicantur; fi fa-

?mmca quil

Durns. Laboriofus.

piens loquatur , fententiaerit :

gvelim jt

Vir bonus, dc. Jam definit;| mortem mihi afferre poffum,

"n ttimperi

quis ver? dicendus fit vir bonus,|cüm volam , quz finem , & car-

- "ii

nempe qui humana onmnia , yi-|ceri , & rebus cateris affert.

in'mw

táinque ipfam contemnit.

Vide lib. 3. Metamorph.

m

Pentbeu.Fuit Rex 'Thebarum,

Linen dr'c.Sumptum eftà Cir-

lil

homoferus, & in hofpites cru-|co vel ftadio , eum que huma-

;nda: Yiltm

delis : de quo vide Oden penul-jna fzp? vita comparatur ; ineo

';M.l'lï Th con(i

timam lib. 2. Fingitur illi Bac- locusubidefinit , vocabaturli-*

J tpen Qon

hus ab eo captus, autfapiens nea , quia ducta linea defigna*

z

jUtponit T.

ahlquis refpondere.

; batur,

5 ts &

tl hi

?

EPISTOLA XVIL

faih p

1

| . uupu;m' Dj

IN

Xæ)qlll"hu; (

Scevam . whonet , quá ratione poteztiorsm wigitiq

|

Bu

colenda fnt.l

| . t

qm!smïml

Uamvis, Sceva , fatis per té tibi confolis , & fcm

|, ID

91 diyj

j

Quo tandem pacto deceat majoribus uti $

[5

Difce docendus adhuc, quz ceníet amicul

.

us : utfi

Tm des

Per e, de'c. Sine alterius con-

liariter cum vi

Milis d

|

ris te ditiori.

*

filio vitam regere tuam pruden-

bus.

Wtifoi.

ter potes,

Amniculus, Horatius,

"n

Majoribus urik Vivere fami-

U: fr. Quafi fi; putà cfï'ecgæ..

Km:l P'

EPISTOLARUM LIB. 1.

46

n

'tqüe,

Czcus iter monftrare velit,

Tamen adípice; fs quid

&

? undli

Et nos, quod cüres proprium fecifíe, loquamur.

ique,

Si te grata quies, & primam fomnus in horam

$

Denrhey,

Dele&at : fi te pulvis, ftrepitá(que rorarum,

ntique

Si lzdit/caupona 5 Ferentinum ire jubebo,

Y PCCHh jj

Nam neque divitibus contingunt gaudin:folis;

moicit, d

Nec vixit malé qui natus moriéníque fefellit, .

,

Si prodeffe tuis, paulóque benigniüs ipfum, ,

Te tractare voles

*

D

accedes ficcus ad unctum.

« Opim,

f

gern d

Si pranderet olus patienter , regibus uti,

Nollet Ariftippus.

Si Íciret regibus uti,

wlte ht

Utrius horum

"

Faftidiret olus, qui me notat.

Verba probes, & facta, doce : vel junior audi,

(immil

ii

Cur fit Ariftippi potior fententia : namque

hi, od

h dianur t

cum me , quitibi oculato mon-|

Uactum, Divitem , fum

ftrare velim iter ; fateor multó fum.

ptues

r Íent

[ af

a

füm te imperitier, tamen , &c,

Si prode[fe, &£'c, Voces Dioges

aefia,

Proprium , d?'c. In proptiam

nisille funt, quibus exprobra-

tuam utilitatem vertere.

bat Ariftippo , quód menfasRe-

ys a

[etäm!JfPE;,

Prüinam. Ufque ad primam

gum, id eft , divitum captaret 7

diei horam, ideft, ortum Solis,

$i poffet Ariftippus contentus

anpundt"

Laudat vitam quietam & ab no-

effe oleribus & tenui menfa ,

ünqi?

bilium confuetudine remotam :

gpyritit j

nollet uti regibus , ideft, care-

€ui tamencontrariam , deinde

ret menfa & familiaritate nobi-

N

; li df

anteponit , quia utilior , quia

lium. Refpondebatilli Ariftip-

plus artis & ingenii poftulat ,

pus : Tu, qui me notas & car-

quod Ariítippi & Diogenis ex-

pis, 6 Diogenes ! non vefce-

emplo . probat. -

l

reris oleribus j fi artem feires

Caupona. Clamoses inconditi,

verfandi cum Regibus , quam

rixe ,quibus Cauponz & perfo-

quia ignoras , domite cum ruis

nant, utin ürbe fit.

7 Wr/!l&

oleribus | contines,

Puit Ari-

— Ferentinum, Oppidum infre-

ftippus Philofophus | Socratis

quens Italiz, p

j

euditor, qui cüm & patria. Cy-

(j M

Nam ueque , 4&c, Nou enim

rene, urbe Libyz in Greciam

foli divites , vitam felicem & Philofophie perdifeende ftu.

511[1-

beatam degunt.

lir; !

[i L

dio proficifceretur , juffit fer-

D

n

Fefelliz, Latuit , obfeueus &|vos aurum projieere |. ut expe-

71]

ignotus fuit.

ditiores effent ad capeffendum

Benignius. Lautiüs.

iter.

Siccus, Pauper, jejunus

Audi cur , é&ve, Paere. wt te

TM

Ggs

Q

qu

V

|

476

* Q HORATII FLACCI

Mordacem cynicum fic eludebat, ut ajunt:

äQuidlihct [

"Mcürtot ego ipfe mihi 4 populo tu', re&iüs hoc, &

drlonamqi

Vr Milei

dl Splendidius multo eft$ £quus ut me portet , alat

;

,F.ex

Tiebit Cbl

F^ , Officium facio, ^ Tu pofcis vilia rerum

1

/Danté mitior ? quamvis fers te nullius egentem.

utulit

GQmnis Ariflippum decuit color, & ftatus, & r

E

d

d gt

Q Tentantem majora; feró prefentibus zQuum.

/1

Artfpt fl

Gontra, quem duplici panno patientia velat, ! «5

Hitipbu |

4 Mirabor, vitz via (i convería decebit;

Mn ainis |

D

Alter purpureum non expedabit ami&um,

K, qui (

N

j

Qui

*-J doceam,;cur fententiam Ariftippi) Color.Vitz rafio,conditio.Scn-

t diant:

anteponam Diogenis femtentiz, tentia eft

adomnem.fe fortu-

UY.

Namille fic refellebat, Dioge- na'ac vitz rationem accommoe

nem.

dabat.

Alb

Cynicum. Philofophi quidam

Res. Opes , cenfus.

Cynici vocati funt à Grica vo-

Teutantetn majera, Nitebatue

rátgu,

ce, quz canem fignificat, quia/ille quidem ad commodiffima

vefte:d

M.

d

Sifignis'erat eorum impuden-|quzaue & ampliffima , fi pof-

tia & obtrectandi libido , qua|fet

contentus idem tamen erat

LY

omnesmerdere, ut canes vide-

prafentibus, & acquiefcebatin

Mi s

bantur, In iis przcipuus Dioge-

temui fortuna , fi melior non

Afla , in

nes fuit.

adeffet.

«fobsmur.

Eludebat. R.efellebat ; ridebat.

Contra; de*c, Contrà veró ego

Laf:epfjw

Scurror. Scurram ago : rifus

mirabor , fi Diogenes decoré,

t velen

moveo; affentator fum.

cum dignitate, & fapienter tu-

Vifüm n

Mibi. In meam rem & utili-ilerit vitz conditionem conver-

(

CM

Ahfe.

tatem, nemp? ut mihi dives det|fam, id eft, diffimilem il!i, quam

"It d

inftitoit, fi, utajunt, abuneare

equum;qüo porter, dapes lau-

"h oredon

tas, quibus alar , &c.

fciat & egere.

Ptb p

Populo. Ut populo- placeas, ad

Quem , ds9c. Diogenes, qui

Poditr,

inanem plaufum captandum.

pallium, quo folo erat amictus,

MT

Officiuin facio, Fungor omni

contra frigoris vim , duplicabat.

f][)d eH)Di'»'

urbanitatis officio & munere:

Cynici quippe ut res humanas

m*üxbm

honeíté peto ea , quibus egco:|conitai

pewiderentur,pauper-

Q lo (

tu fordidé pofcis & quidem vi-|ratis ac patientim famam l-

hll

Homæ j

liffimasres; teque fie minorem |fectabant; a

deóque dupliei veíte

lll

gt y

fed unico pal-

& inferiorem preítas eo, qui,non utebat

E

DI

s

tibi dat , quamvis te feras , idilio, quod

fi.opusforet 5 dapli-

[

t

X n

eft , predices, jactites, nullius, carent.

l gy

Alter. Ariftippus.

rei egere.

Qram-

At

EPISTOLARUM LIB. I.

4xP

t

D

'

Quidlibet indutus celeberrima per loca vadet,

ho t

Períonámque feret non. incontcirnus utramque,

m ala:R:ï

Aiter Mileti textam cane pejus & angue,

*

Vitabit Chlamydem

.

morietur frigore , fi non ,

DC

Rettuleris pannum.. Refer, & fine vivat ineptus;

A

Res gerere, & captos oftendere civibus hoftes

Wil

Attitigit folium Jovis; & cceleftia tentat :

x

i, i

Frincipibus placuiffe viris, non ultima laus eft, .

Non cuivis homini contingit adire Corinthum,

Sedit , qui timuit ne non fuccederet 3 efto; "

Quid ? Qui pervenit, fecítne viriliter ? Atqui

conti

Hic eft ; aut nuíquam , quod quzrimus. Hic onus horrer

nemde Dot

Ut parvis animis , & patvo corpore majus:

Ü

( accomus

Hic fübit, & perfert, |Aut virtus nomen inanev c&, 5

Urrámque, Pauperis , tenui aditus in portum anguftior. &

cum vefte : divitis , cum purpu- periculofus.

rea.

Corintbum, Eft urbs,olim am-

Alter. Diogenes,

iplifüma, nuncexigua, in fau-

Mileti textam. Miletus Afiz cibus.

Ifthbmi Peloponnefiaci.

l

infüla , in.qua panni eximii Vide Oden r. lib. 4

i

texebantur.

. Sedit. Ceffavit, nontentavit,

|

ontt

Cane pejus, do*c. Proverbium;

j

Quitimuit, tv'c. Qui timuit ,

id eft, vehementiffiin? : canem ne non placeret viris principi-

(di

rabiofum aut iratum intellige. bus, quievit, periculum facere

(U

Resgerere, d?*c. Sententia eft: noluit.

)

,km

Simagnum eft &laude digaum;'

Pervenit. Placuit ; voti com-

res przeclaras gerere , hoftes bel- ipos factus eft.

jty

at apP

locaptos per urbem in trium-,

Hiceft, de'c.Id agitur , id qua-

pho ducere,

fi hocad Jovis fo-' ritur,

),CVCH

uter laude dignior fit isqui

tdi

lium & gloriam proximé acce-|Principum amicitiam preden-

dit,id eft,Divinum quidpiam eftlter colit, an il

le,quieam fupit.

um

& cotleftibus rebus fimillimum,!Pater certà il

lum, qui feituti vi-

certé non contemnenda , nec|risprincipibus, virilius facere &

minoreít laus & gloria , viris|fortius ; atque adeà redtà illi

principibus | placuiffe

,

"

i

eáque|premium&laudem deberi, que

IIEC

pnl

non omnibus contingit, quem-

virtuti debetur ; nifi quis virtu-

; dl

admodum paucisevenit, ut in

li

1]

tem rem inanem effe putat ac

Corinthi. portum navem inof-

nullius fru&ás, nulliusutilita [

fenfam provehant, Erat enim

»

quod certé non'ita eft,

p

254.

Es

E

«

Q. HORATII FLACCI

Aut decus, aut pretium recté petit experiens vir,

(ui queri

lt ciftam.

Coram rege fuo de paupertate tacentes,

Not refeit

&Plus poícente ferent, diftat, fumáfne pudenter,

Sapt peril

*H-&n rapias, Átqui rerum caput hoc erat, hic fons,

Indotata mihi foror eft, paupercula matet,

Nullafibs

Nec femel

Et fundus nec vendibills , nec paícere firmus,

.

.

T euie

Qui dicit

clamat ; victum date,

Succinit alter ;

"" Et mihi dividuo fiadatur munere quadra,

UM

20Sed tacitns pafci fi poffer corvus, baberet

ts

Wa

n

Plus dapis, & rixe multó minus, invidizque

at p

Brunduíüum comes, aut Surrentum d&ctus amocnum.

Cfmn. r

v

Experieus. Quirem tam diffi- apertéque pofceret victum , pe-

|

didifh, |

*5 eilem , quam difficilis eft amici-|cuniam , &c. Sed alter,qui pof-

| Na:a:efkn

tia principum , experiri G ten-

centem audit, nemp? zmulus

( n

eare audet, qui voti compos fit.

V yerdid

aliquis & competitor , fuecinit

- Rege fuo.Divite,quem colunt,

id eft; poftillum canit , clamát-

Mümmorum

Pluspofcente, ?*c. Plura obti-

Cutellom,

que, oro te, 6 Rex/ quadram,

ncbunt & auferent ab fuo rege,

id eft, dapes aut pecuniam , rem,

fitenülam(

quàm iis,qui aperté pefcat,feque

quam illi denáturus es , me-

! Poifli

pauperem effe clamitet.

cam divide.Quadra,ut hic fami-

0s fpato

Pnudeuter. Honefté & vere-

ur,eft genus quoddam placente

Ui, A

eunde,

autpanis , qui quatuor in partes

fis, ]

Rapias, Extorqueas iteportu-

leviter in extima füuperficie divi-

lt od o

nis precibus.

fus erat;vel quadrata erat forma.

] üpiüra( D

lh

Rerum caput, dec. In hoc ver-

Interdum fümitur pro difco, cui

J

Uil Cf]m

titur arsilla, de qua h!cagimus;

Japesin menfía imponitur , is

f)*'ffäqncfic

hocunum :naximé necetffarium

olim $ tritico, nunc é metallo

&tj

eftad colendas majorum amici-

fieri. folitus : pro pane & cibis

; Wi il

tias. nemp&utnihil aut puden-

quibuslibet accipitur.

ter G modicé pofcas: vel, hec

Corvus.Fingit Aifopus Corvum

eftprima & przcipua caufa co

geftientem , quàd cafeum repe-

lendi majorum amicitias, ut ali

riffet;ab avidisfapervenientibus,

uid lucri faciamus.

ortd decafeo , rixà mul&atum ;

Pafcerefivmus. Qui non faffi

& parte dapis fpoliatum fuiffe.

eitad me alendum.

Bruudufium.Urbem inCalahria

ï

Qui dicit, *c. Qui fic cum fuo

adimare : Surrentum.in Campa-

rege queritur ; habeo 3fororem

nia ad finum Puteolanum

nubilem, fed carentem dote;&c; , Comes. Qui divitem aliquerm

Ísidem. facit, ac fi clamitazet, colit, aff:&atqr, comitatur.:

a

EPISTOLARUM LIE. Í.

473

rient vt

Qui queriturfalebras, & acerbum frigus, & imbres,

]

Aut ciftam effra&am , & fubdudcta víatica plorat;.

.o p

udeattt,

Nota refert meretticis acumina, ízpé catellam

t, hic foi

Szpe periíceliden raptam(ib flends, utmox

te,

Nulla fides damnis, veií(que doloribusadít.

1

Nec femel iriifus triviis attollere: curat

*

iait aletj

Fra&o crüte planum : licét illi plurima manet

4

À

Lachryma , per fanctum juratus dicat Ofiim ?

«

Credite ;. non ludo

*

*

crudeles toilite claudum,

Quare peregrinum vicinia rauca reclamat,

iequt

Ug amont

Ciflam. Areulam.

bus, quàm alicui plano , ideft,

Subdutia, Vurto rapta.

impoftori & mendicabalo, qui

eretvi&up; l

at

Nota vefert ic.Imitairaftu- mentiatur fibi crus effe fra&um,

1 mmpä 13

tissargutz meretricis, quz mul. Gcerigife roget.

ta fe perdidiffe ait, utaliquid — Mamer, Ewnanet ; fluat.

ypttitn

im ; d

nummorum ab amatore auferat.

Ofirim. Deus fuit/Fgyptio-

Carellam. Velcaniculam , vel ram, etiam Romz cultus, cum

O Rer/ g

catenulam & monile.

Ifide uxore fua

eum implorat

; i

Pevifcelidem. 'Vaniam , qua ifte planus, quia zgris mede-

nitums tf

'adlfh*

l

crus ligatur vel ornatur,

,batur;, &calamitefis,

Uri. Adeó ut.

|

Non ludo. Non jecor, ferió

od

Mox. In pofterum , poftes. loquor.

quati ]

Tta fepé levia ifta damna & ficta

Tollite. Erigite, deportate.

naiperitt

deplorat , ut nemo illi idem

jnert U*

Peregrinum. IÀ cft, homi nem,

adhibeat, cüm aliquid veréami- cvifisignotus,quales funt hofpi-

ür o diltü

,

.;'

fit, veréque dolet,

"ypomm

|

tes & peregrini , nos enim tech-

Nec feniel , d*c. Nemo magis

nas tuas novimus , inquiunt vi-

at

credit illis querulis & petenti-lcini,

jo i M

d

l

jtir

f

4f J

(f

i eletm

f

jt

).',E

Va

d gui

WN

N

SOL

GLO

b

N

j

Ra;

Q

jl

NA(

Cn |unt

?

m

p

E

um

L

ao

Mp

4

j

.T,'l(uï 1

Gg f

19 -

474

Q HORATII FLACCI

Af hat Y

EPIS I.OLA,XYVII

[: puerum

Veddere,

"Quomodo colenda fit , maximé cum wiris prigfipi&;tl;

Mter rixan

,

AIICLLIA,

-

i

*

Propugus

I bené te novi, metues, liberdime ioüi,

3it vll 'Fiïï

]

*

N

Scurrantis fpeciem prabere , profeffus amicum,

kottre

Lt

Y

Ut matrona meretrici difpar erit; atque- 4

db q

[

Tosdifom

Difícolor, infido fcurre diftabit amicus,

j

Eft huic diveifum vido vitium prope majus, *

| us n

Afperitas agreftis , & inconcirina gravisQue;

n quam

Quz fe commendat tónsá eute — dentibus atrig;

Qïfm tthet

Dum vult libertas mera dici, veraque virtus.

r

/

(À

.....

Virtus eft medium vitioram, & utrimque ftd,,ü&um; j

f'*'*ri:

) Uï?.l!

i

Alter in obfcquium plus zquo pronus , & imi

Untum m

(j ax

Dcri*(or-l';&i',- A(lc(nu,urnrn divitis horret,

,

?

[

Metues, Cavebis.

Gravis, Molefta incommoü

t lo t

n

]

)

Liberrime. Quilibertatem in

Secommendat.Laudem.captat,

E [

vivendo & fentiendo, deamas.

Tonsá cuze. Opinione aufte-

EATY

Porró quis fuerit ifte Lollius,

ritatis, horrido íqualore toti-

Kd

vide Epift. 2. hujuslibri. Vide-

2

V5 COFDOTFIS ; cgpil!erum , den-

tur autem hzc Epiftola Tüiffe tium. Cutem forficibus tonde-

U

ad Lollium patrem ícripta , eüm bant agreftes, & parum culti :

D

mvtlüism.'

"

ille Cajo, Cefaris Augufti ne- radebant nevaculà elegames,laq-

R perlon,

poti, comes & móderator adhi- nitidi.

:ï'xvm

bitus in Ármeniam , eum eo:

Usrimque, &c. Ab utroque exe

) hmm, 1

itremo ,' defe&u & exceffu, re-

profe&urus effet.

550['6131) lg

Scurrantis, Illiberaliter adu- motum.

lantis.

| ü ï*fim'i! 4

| Aler, Qui. fetirriliter affen-

|n

Profeffus amicum. Quando te tatur,

Imiletli; Eorum , qui fant ia

alicujus amicum efíe profiteris,

ro-

Dij,

quando cumeo , ut cam areo infimislectis ad menfam, ac p

apis.

in-

iinde ignobiliores z dum eos,

fitis

Difcolor. Diffimilis,

4

I quam , ridet , carpitque , adeó

if

Huic.. Scurril

H

itati ,.G ingptæ ",39

CO

lit obfervatque religiosé divi-

bre(ïxs li

coinitati, Eft aliud vitium

inamicum , qui fummo in le-

'Flll pïæ

rili adulatione diverfum.,

*

0 tanquam in loco honoratiori

n

X x

propt majus ,( nemp? afpe

Fitas 'accumbit , ficad ejus nutum tre-

Lt u-l ql

&preftis,

ve]

pidat, fic repetit , quzcumque

&

lX6«

—

EPISTOLAR

JM LIB. L

15

Sic fterat voces, & veiba «

dentia tollit s

Ut puerum ízvo credas di&ata magiftro |

j

Reddere, vel partes miinüm tra&tàre fecundas

arigcipiäyf

Ü

Ó

,

Alter rixatur de lana fzpé captina,

*

;

B

Propugnat nugis armatus

fcilicet , ut,non

i

)

Sit mibi prima fides, & vere quód placét, ut no&

mmicam,

Acriter elatrem ? Predum ztas altera' fordet.

Ambigitur quid enim ? Caftor fciat. an. Deeifis pluæ

2

Brundufium Minuci melius via ducat, an. Appi,

'5, Lj

Quem damnoía Venus , quem praceps alea nudat,

Gloria quem fup:a vires & veftir, & ungit;:

tit;

Quem tenet argenti fitis im,puymma, faméfque;

Ó

Whf n

RU

dixerit , utaudire tecredas puc-grve;mm effe videbitur, non pa-

rum, quilectionem à magifiroitiar., quaimvis mercedis loco

At

h

dictatam repetat, &c.

[

u

1 promittatur ztas altera ,

Cadentia. Verba ex ore divi

*a

id'eft, tantum vite, quantum

quafi temerà. excidentia

5,d1ctà

hactenüsexegi. Átenim de qua

Yi

J!

4 J8c00!

fine ullo certo confilio , Tol/i;,

tandem re controverfia éít, que

I

ld eít, excipit, laudat; notari

Audelt

tantam illi. agrefti. bilem. mo-

Ji

yniont

ab aliis, ranquam egregi? & mi-

veat? Nemp? apitur ,.an Caftor

ré dicta, jubet.

"

fit eruditior, quàm Docilis, duo

Vel parzes , d. In actoribus

Boére , vel ihdimagiüri , aut

ls

comoediarum eratactor quidam

ecain gladiatores, Gc.

Minuci via, A. L.Minutie ftra-

p o

precipuus , qui primariam fa-

'I

bule perfonam agebat , alii, qui

ta & ornata. Isin feditione per

säan!l?ï)ï;

aliàs : ifti hocfervabant, cavo-

Spurium Melium excitata, uti-

bántque, ne tantá contentione

j

lemReipublieg operatn navavit:

agcrent, loqüerentürve , quan-

quam ob caufam ftatuailli po-

d

tà primus actor ; five primarum

fita fuit ante portam Trigemi-

partium.

Áier *

nam,quz ideircó etiam M mucia

Alter. Agreftis & inurbanus.

dica cft.

Potiàsitalegendum,

Delana, i?:c.. Dere nibili.

g

quàm Numici , qua in voce pe-

Propuguat. Pro nugis pugnat;

nuitima produci folet: tum nul-

d

quafi res armis ageretur.

libi fit mentio vie Numiciz : fit

(

i?

Ut u101, ó*c. Egóne , inquit , autem apud Plinium PortejMi-

odl

[

sgreftis illepatiar, ut non unilnuciz, fcu "'Trigeminz , unde

z

*

w

mihi pre ceteris - eredatur ,

milliconjunctam nomen in«

yori

quid dixero ? Utnon defendam

*

iffe, credibile cf&.

o

m

Quem. , d'c, Ordo eft, Szpà

p

acriter , quod mihi placebit , acj

M

ame.

u

AM:I

ES

476

Q. HORATII FLACCI ^

l

l

*

$

dives amicus

Quem paupertatis pudor, & fuga

lrestim

Commiffa

Sepé decem vitiis infiru&ior, odit, & horret;

M tua ]

Aut, fi non odit, regit, ac veluti pia mater

Plus, duám fe fapere, & virtutibus effe priorem

Nec, cin

Vult, & ait propé vera. Mez (contendere noli)

Grata ;

Tedi dii

Stultitiam patiuntur opes ; tibi parvula res eít?

*

Aré&a decet fanum comitem toga

*

define mecum

Coniit )

Cettare,

Eutrapelus, cuicámque nocere volebat;

Modus Ar

- Veftimenta dabat pretiofa ; beatus enim jam

lolbus i

Axlt onet

Cum pulchris tunicis fumet noya confilia ,& fpes,

Dormiet in lucem;: fcorto poftfonet honéftum

j & i

D

*

'ad imum

Officium : numimos aliénos paícec

Cns w |

Thrax erit , aut oblitoris aget mercede caballum.

Noiis 1

lisne,

amicus dives oditae fugit ami-|vera, fed feré , vera & certo

DIRNN

cum tenuiorem , quiopesdam-|quodam fenfu, Nulli quidem

lfs )

mosá & feedá libidine aut aleá|defipere fic licet, minüstamen

dilapidat , qui fupra fuas vires|pauperi, quàm diviti.

Von eft,

Conieudere | noli.

Mihi di-

Pal d

fumptum in veftes & men-

fam facit. Licét ipfe dives fit|centi crede , neque mecum

decies vitiofior & fceleratior jurgare.

Forté. nomen

me.Q

amico illo tenuiori cliepti fuo.|

Eutrapelus.

li,

Secundum hoc quafi preceptum fictum eft : eavox enim à Greca

Jnda, (

cíi ad colendam amicitiam vocederivatur fignificante ho-

tones

neceffarium, ut mempé virtu- minem facetütmn , comem , ur-

ll duj

tem celat , qui placere vult ami-

banurni.

Hoc Poéta dicit , ut

] r T

co potentiori , quamvis fcele-

oftendat veré à divite pronun-

LE

rato : quia nemo fcelus inaliis

ciatum hoc effe: Szultiziam pati-

amat.

At

uUniuv U:'PEI.

Regit. Menitis prudentibus

Beatus.Eleganter veftitus,lau»

D)

us

47

tus ac dives.

li

quafi gubernat , inflruítque ;

limy í

& quidem veris : noli- , inquit,

Pafcez. Ufuris ae foenore au-

fnecum certare famptibus, luxu,

gebit peeuniam , quamipfe füe

Witlng

MORT

rit mutuatus.

Ü

G.

Nam fas eff mihi , quia

DG)P

w

dives fum , infanos ifles füum-

Ad imum. Denique.

Wtj

Thras, Gladiator. Vid.Sat, 6.

ptus facere , ac defipere : tibi

L T0 [nf

pro tenuitate tua non licet , fi

lib. 2.

fanus es , modum tenebi

ZIget ; dc. Eritagafo :equum

of

:

f

veftibus, &c,

doi.

toris certo pretio ducendum

Air prop? vere, Non omninó, ia macellum fumet.

^il

ore

U

l

T

us

EPETOLARUM LIB. T.

408

tt am

Arcanüm neque tu fcrutaberis ullius umquam,

JOLECL j

CommiffumqQue teges , & vino tortus, & irá.

t

L]

B

Nec tua laudabis fludia, ut aliena repréades

priorem

Nec, cüm venari volet ille, Pocmata panges.

t noli)

Gratia fic frairum. geminorum , Amphionis , atque

s dH

Zethi diffiluit ; donec fufpeé&ta fevero

& IeCUrm

Conticuit lyra.

Fraternis ceffiffe putatur

Ob

]

Moribus Amphion , tu cede potentis amici

j

Lenibus imperiis : quotiéfque educet in agros

"

[f

JEtolis onerata plagis jamenta, canéíque,

.!

um

Surge, & inhumane fenium depone Camonz,

IU

Cznes ut parker pulmenta laboribus empta;

bilum.

Romsnis folemne viris opus , utile famz,

Viteque, & membris ; prefertim cüm valeas, &

w G

,Vel curfu fuperare canem, vel viribus aprum

Nl W

Poffis,

Adde, virilia quod fpeciofiüs arma

t, nius

lj

Non eít, qui tra&et,

Scis quo clamore coronz.-

yi, Mb d

Pralia fuftineas cam[?c&tia. Denique Ízvam

n 12

R

Torrus.Quamvis ebrius &ira- diftin&ta ; notaeft venatio apra

fot

[

n

£us,

; Calydonii in /Etolia , quz pars

X gt

S$rudia. Oceupationes, exer- eft. Grecie , ad Occidemtem

citationes.

fgni/fuill(c ?

Achajz, fupra Peloponnefuüm,

comem j

Ille.- Aysicus dives.

Ovid. Metamorph. lib. g.

x dicfr ,T

Panges. Facies.

Senium. 'Tedium, moleftiam,

jv p*

Gratia diffiluis. Difciffa eft|id

eft, mufas venatori odiofas,

€«oneordia & amicitia.

Pulmenia. Carnes ferinas,

i

Amphionis, Amphion, & Ze-

Solemne , i»*c-. Quod eft opus

W ycfbll- »

thus Jovisex Antiopafilii , dif-

ufitatum Rormanis : nempé coe-

fimillimus ftudiis fuére : hic

nare,pulmenta,venatica,venari.

"I

yt )

sgriculturam, ille muficam &

Virilia arma. Fertia, quibus

134

Mufas coluit,

viri mitaresutuntur.

qui

Donec, &*c. Donec lyram de-

- Speciofius. Majoricum digni-

pofuit; Amphion , quz fratri

tate & decore.

nqufv

!

jv

fevero füfpe&a G odiofa.

Clamore corone. Plaufü po-

Ceffifé. Obfecutus effe , in

puli eircumítantiis undique in,

[/ ;Um

gratiam fratris muficam inter-| Orbem.

gifu

milfiffe.

u

i

Campeftria. Exercitationes &

4Etolis plagis.Plage funt retia'ludicra certamima in

"

CLZHHPG

donfiora & arctioribus maculingartia fieri folita.

Paer-

N

473

O. HORATII FLACCI

Fau»ü W&

Militiam puer , & Cantabrica belli tali(ti

Drodnàs u

Sub duce, qui templis Parthorum figna refixit,

Et nunc , fi quid abeft, !talis adjudicat armis.

Qlid dts

tra

Ac ne te re

tia

has, & inexcufabilis abíis ;

Percundo

Quamvis nil extra numerum feciffe , modümque

N geinen

Curas , interdum nugaris rure paterno?

ÓH

t m em|

Portitur linttes exercicus,

A&ia pugna

(uity com

Te duce per pueros hoftili more refertur

lt af

*

Adverfarius eft frater

5

lacas, Adtia

$

$

donec,

Hlvr, &

Alterusrum velox vi&oria fronde coronet,

n a cu

Confentire fuis ftudiis qui crediderit te:

Vimitis n

ü:f!ifque 1

Puer. In tenera ztate.

Refertur. Yd eft, veprafenta-

t Theo

Canzabrica. Cantabri funt Hi- |tur coram te'per tuos fervos pu-

:

[ [ Pö& |

1

Odén 1 lib.2/gna commiffa inter Auguftum

fpani£ populi. Vic

i

Nntn t

Sub duce. Augulto.

& Antonium ad A&ium Epiri

!

! btpleda

Refixit. Refü Itic. Vide 2. Indi-

i

promontorium ; lintres , qui

&em Odarum ad anndm 73 4.

ifunt in ville lacu , dividun-

Abcfl. Vincendum reftat.

itür , quafi duo etffent navales

Ht il

tl

Adjudicat.Quafi

latà fententiá ]cxcrcitus, &c. Depugna A&ica

:

Romanis attribuit, & adjungit.;vide 2. Indicem Oda

rum ad

Wi

Retrabas,Ne ab amico potenti|

an. 723.

DO dicg

difcedas, te removeas, G eum

Adver farits, d'c. "Fuus frater

TY eng co

deferas venari volentem , autlu- |locum tenet adverfarii feu An-

t adyer

N

dicro alicui fpe&acule &exer- |tonii ; lacus villz feu ftagnum

Il yito

bau eJm Vi

citationi indulgere : hoc pro-|sliquod reprafentat mare Á drja-

b

fectó fi faceres, fi te retvaheresticum , cujus in extrema par-

At

mB

[

W

IN

ab.ilio, effes inexcufabilis : nam ite ad Graecig oram Auguítus

illas ludicras exercitationes ipfe

pugnavit.

PU],I

Éronde. Laureá.

privatiin domi tuz ufüurpare fo-

|

l

Mi

Co;

"

fontire, d?c. Sententia eftt

Wii! ]

!

les, quaimvis omnia prudenter

M

UT

& inloco gerastameninterdum|fi. vis 1í

tas ludicras, qua tibi pla-

m Vmïliïg'

n villa paterna. ludis, & um-jcent , exercitationes ab amico

1

TY

bratili exercitatiene animum|probari, tuillius quoqu

8 occu-

mïqm m

rclaxas.

pationes, v. g- venationem, &c.

Qu d

Extra numevum.

Metaphora|proba, neque te retrahe ab illo;

Pügnim

fumitur à faltantibus aut canen-jcüm venatur, &c.

m

tibus. Sui funt , utin his artibus,]

Suis fludiis. is, que amat »

"L &lter

Si amieus te fuis

W

l

ficin vita & prudentia numeri|qez ftudet.

ïPhg!)m

ac modi.

oble&ationibus oblect

ari & ar-

ün d

ridere

![x

|

^^ n

EPISTOLARUM LIB. T.

479

Fautïxf utroque

caum laudabir pollice ludum.

Protinüs ut moneam. (Si quid monitoris eges tu.)

à rf

u

Quid de quoque vire & cui dicas, fepé vide

OQ

*

Percunctatorem fugito

*

nam garrulus idem elt:

i

Nec yetinent patulz commilffa fidelíter aures:

),d-&mquc

Et femel emiffum volat itrevocabile verbum,

Qualem commendas etiam atque etiam adípice :ne mox

E

Incutiant aliena tibi peccata pudorem,

lotttc,

Fallimur, & quondam non dignum tradimus. Ergo

Quem íua culpa premat , deceptus omitte tueri ;

Ut penitàs notum fi tentent crimina, férves,

Tuterifque tuo fidentem prefidio

qui

QO

W t

Dente Theonino cüm circum roditur ; ccquid

0s d

Ad te póft pauló ventura peticula fentis ?

T

NNam tua res agitur, paries cüm proximus ardet:

u

D

Et negle&a folent incendia fumere vires,

] , 0

(i

[

vel humum versüs

10 G

ridere viderit , tuis quoque

vertere ,

M

applaudet.

deprimere,

Vide Juvenalem;

Dep

Pollice. Càm Romani fave-

n (

Sat. 5.

bant alicüi gladiatori generofo

! Prorinis. Pratereà, ftatim,

in arena certanti, fi accideret,

deinceps : ut monere porró te

I

ur ab adverfario füperatus veni-

verri

[ i

pcrgam.

Fetin vitz difcrimen , jube-

Percuntlatorem.,

Curiosà de

lp jet

bant eum vivere, & eum favo-

Tiare d

omnibusinterrogantem.

rem fignificabamr ambos polli-

Parula. Quz claufz non funt,

e

um A^

ces premendo, t diferté docet

ut arcanum retineant.

Plin.l.28, cap. 2. Contra veró

Commi[fa. Arcana fibi eredita :

fi/cui effent infenfi , fi quem

arcanum cumfide non fervant.

"TIradimus'Commendamus.

jlis

occidi juberent, alterum polli-

cem vertebant.

Porró pollices

Tueri. llifavere, qui reus fit,

premere nihilaliud erat, quàm

Ur pentitus , dgc. Ut alium, ,

utráque manu fublatá, pugno-

quem probé noris, accufatum

defendas.

que facto pollices ipfos intra

pugnum ar&é Vchemcnterque

I

t

Qui dente, d'c.. Qui innocens

comprimere. pollicem vertere:

enm maledico dente carpitur;

erat, alterá manu füblat$, ip-

annon videste quoque pericli-

$r

10

que pugnum pariter contractá,

i&ri, te brevi idem pericelum

pollicem àpugno reducum at-

aditurum ? "F heon

t Poera

tollere, cümque vel in gyrum

&

Tle

i

/Gz.';z-cus; famofus obtredjator

In

'489

Q. HORATII FLACCI

lt mih] n

Dulcis inexpertis cultura potentis amici :

Quót- p

Expertus metuit, Tu dum tua navis iu alto eft,

Hoc age, ne mutata retrorsüm te ferat aura.

li bona [

Oderufff hilarem triltes , triftemque jocofi,

(opht, t

Md f al

Sedatum celeres, agilem gnavümque remiffi.

Potores. bibuli media de no&e Faletni,

"

Desitam,

Oderunt porre&a negantem pocula : quanvis :

NodGurnos jures te formidare vapores.

Miten,]

*

X5 frrans v

Deme fupercilio nubem

P]

plerámque modeftus

v

Ml

t

ltüsth

Occupat obícuii fpeciem , taciturnus acerbi,

AARUSRD

B.

5

Inter cun&a leges, & petcun&abere doctos,

éun, E

Quà ratione queas traducere leniter evum:

Ne te femper inops agiter , vexéique Cupido,

Ne pavor, & rerum mediocriter-utilium Ípes :

Titg )

Virtutem doctrina paret, naturàve donet :

tf

Juid minuar curas ; quid te tibi reddat amicum;

honos, an dulce lucellum;

Quid puré tranquillet

An feereium iter, & fallentis femita vitz,

Nf

Ü

Me quoties reficit gelidus Digentia rivus,

l

ï

Nul

1

uem Mandela bibit, rugofus frigore pagus.

Qu (jb

Quid fentire putas ? Quid credis amice precari?

Merpfy

LP

In alto eft. Dum /favet tibil Imopr cupide, Avaritia, qu&

fortuna , dum fecundo vento,femper egettam ii; , qua habet,

quàm que non habet.

proveheris.

ts

' Qï'atilxn. )

Sedazum. Plaeidum , mode-

Amicum, ds'c. Quid fit, in quo

» vt

ratum.

acquieícas , placeas tibi, teque

RU dj

Bibuli. Bibaces.

ames : qnidgenio tuo &indoli

W qig

maxiimn? convenist.

TR

Media de aotie. Qui convivia

producunt ufque in mediam

"Trauquillet. '"Tranquillitatem

E

noctem.

animi fineeram tibi afferat,

Kde c,q

Secrerum iter.Id cft,vitz ratio

Vapores. Vini fumos, qui fom-

DN

Ws

W

uT

num auferunt, caput excruciant,

fecreta &ab negotiis disjunctt

tiy

r

. Nuben. 'Triftitiam,que fron

Falleuzis, lgnota , obfcurz »

l) fty

tem contrahit, remove.

latentis.

Rivulus per sgrum

ïfändum

Occupat, de'c.Qui modeftus eft

Digentia.

plüs zquo & gravis ; obtinet

Horatii ferpens

^ prop& Mande-»

:

.'*Ut ;

b'c. |

lam pagnm feprenitr!

oni exp'fi-

Em

fpeciem obfcuri , id eft , videtur

m |

obfcurus; hoc eft, tetus, aftu-

tum in co!le,unde frigus,quo ru-

tl am'

tus , morofus exiftimatur,

gofa & contracta fiunt corpor:,x;ï

m M&m

&

EPISTOLARUM LIE, 1.

E

481

Sit mihi, quod nunceft , etiam minüs

*

ut mihi vivam

ao d

Quaód-fupereft zvi, fi quid fuperetfe volunt Di ; .

dUfa,

Sit bona librorum , & provifz frugis in annum

]

Copla, .ne fluitem dubiz fpe peudulus horz,

*

Sed íatis et orare Jovem

$

qui donat & aufert,

i, ;?

Det vitam , det opes ; zquum mí animum ipfe Paraþoe

nis

Nefluitem. Incertus fim & an- przfentibus contentum.

xius fperans vitam longiorem ,

Parabo. Id veró nemofine di.

adg&ns

quz penitüsincerta eft: ne metu|vino beneficio facere poteft ,

i,

mortis anpar.

quidquid Stoici . deblater

0

ent ,

/Equum, 4Equabilem , rebus quos hic fequitur Horatius,

!

XNM

EPISTOLA XIX.

d

Poétas eó carpit , quód aliorum pravi effe imitatoreg,

i

; ais

gefHiant $ eur [ua carmita non ita gai&ujdgm

c lus

placeant ,. docet,

$,

Rifcox i credis, M«acenas do&e, Cratine,

f

& Nulla placere diu , nec vivere c

grmina poffünt,

)agus.

Quz ícribuntur aquz potoribus : &ít malé fatíós,

P;mri?

Adícripfit Liber Saryris , Fauni(que Poétas,

fuirítt, 0

Viné feré dulces oluerunt manà Camena,

j quf hübt(,

Craziuo. Fuit ille Athen:

btt.

ienfis|Bacchi comites, Sunt autem

uf int

W

Poéta , veteris comoeediz fcri-|Postz in fide Bacchi ,

quia poé-

ptor celebris : homo ebriofus,

fisinfaniz aliquid & furoris ha-

:55 tii chf

qui quód dixerit Po&étam effe

( 0. &W

betr : adde, quód comedia yetus

il

neminem poffe , nifi vinofus,

à Éacchi feftis & laudibns ini-

idem effet , putabant Horatii

|

;wqm.'.

j

tium duxerit. Vide artem po&tis

f

tempeftate omnes , qui poéti-

cam, Pretereà anriquiffimum

cam colebant , vino fibi effe

D

enus carminis füntSaryri , fic

1

[

indulgendum, Quod Horatius

dictum , quód à Poétis caneretur

!

meritó reprehendit, in eóque

&ageretur Satyrorum cultu &

0 D

imitandum Cratinum effe ne-

more indutis.

m

gat.

Caenie. Verfus dulces & bo-

ult

U. , de*c. Ex quo Baechus Pog-

ni vinum vu

lgó ma

né poratum

p

tasinfuam fidem & tutelam re-

olent , id e

:

; ab eo ícripti

yn

vepit & annumeravit inter Sa-

funt, quimatutino vino Prolu«

tus fuerit.

j V

pres & Faunos Deos agreftes ;

XJ

i

J

As

Q. HORATII FLACCI

432

Laudibüs argu

itur vini vinofus Homerus.

t

Mlerem.c

nifi

Ennius ipfe pater nunquam ,.

;

,

potus, ad arma

] imitstot

lin, l

Profiluit dicenda. — Forum, putealqué Libonis *

Mandabo ficcis , adimam cantare feveris,

P

üben ptri

i

i

K

Hoc fimul edixif; non ceffavére Pocte

Yon lt

No&urno certare mero, putere diurno.

m tl t

(lirdi Lato

Quid ? Si quis vultu totvo ferus & pede nudo,

Exiguzque toge fimulet textore Catonem ;

ld 1

Virtutémne reprafentet,, moréíque Catonis?. —

At me fol

Qlimi r

Ruüpit Hyarbitam Timagenis emula linguas" ^|-

7

Dum fítudet ubanus, tenditque difertus haberi

7

, ^

&t Arc

4

Atperat 4

Decipit exemplar vitiis/-i/mitabile. Quódf .

* 10 Cerum

tfoobfe

drguitur. Deprehenditur ,|ret, non idcircó virtutum ejus

eenvincitur effe vinofüs ; quia|compos effet.

At 690 [

vinum fzpélaudat.

Pede nudo

'.Soleba(t Cato in pu-

Enniu;, Pocta Latinus anti-| blicum prodire fine calceis , i

Sïf!- Nná

[

quiffimus , natus Rudiisin Ca-| m provincias totas obire.

labria anno U. C.514. de illo

"Textore. Pro textüra feu texta

N)(mw x

W

C

vide Oden 7. lib. 4.

L

vefte : per. fynecdochen , quà

Js fnc

W

Arma. Defcripfit eni

m bellum |artífices & auctores pro artefactis

It

S t

7

AUld0g,

Punicum 2

|&operibus ponuntur : fic dixit

-

Puseal. VideSatyr. 6. lib. 2.

Juvenalis

.

Rare fme Meniore

jï ."i'v!/;;; M

"217

Ad

Xtm aj

unàm camtare, Vetabo , ne|menfz , id eft , fine fignis äx Men-

Utf 3t0mg

cantent, verfusfaciant.

tore coelatis.

Severis. Abítemiis aque poto-

Rupi. 'Timágenes zmulus

"ihigy .

At

ribus.

Jarbite five. Hyarbite fuit in

Edixit. Cratinus videlicet :|caufa, cur Jarbitas difrumpere-

Vlïïïl.'!m.Lw

hg, D

cujus fententiami initio epi-;tur prz invidia, dum Timage-

ftole recitat , ac allatis dé fuo|nis dicacitatem & eloquentiam

, Mrugy

.

.

poteft| emulari ftudet.

Al

ducen

exemplis confirmat

)

etiam

legi

M

Edixi.

Ut in,

Timagenis. Ferune illum Ti-

i

i- magenem fuiffe Rhetorem feu

| ln

^ lg

quibufdam M. SS. Cod. leg

J d

hd

i

tur.

- |Sophiftam Alexandrinum ; Jar-

Putere. Fetere.^

:

Y

bitam ejus zmulum.

X

Pl

^

l

PHEO j Ii

as , etfi

Urbanus. Faceté eloquens.

Quid , c. Negat Poét.

exempló Cratini, Ennii & Ho-

Decipit , dv'c. Exemplar ali-

?i o

meri pótoresboni fint, effe ta-|quod , in quo funt vitia, quae

L

i

ib

men Poétas bonos , ut illifunt :,quis imitari peffit, eum infrau-

l

ficut qui vultum atrocem. Cato-|dem inducit, vitia non virtutes

Tetty

sis Uticenfis & veftem fimula- imi:antefn.

Ca-

h

mm*þär

EPISTOLARUM LIB. i.

435

j

p

Pallerem.cafü , biberent exangue cuminum,

ad um

O imitstores fervum pecus , ut mihi fapé

bonif '

Bilem , fepé jocum veítri movéce tumultus?!

"

Libera per vicüum poíui veftigía princeps ;* .

Non aliena meo preífi pede,

Qui übi fidir

Dux regit examen

Partos,ego primus jambos

ptudo,

Oftendi Latio , numeros animóíque fecutus

.1'

Atchilochi , non res; & «gentia veiba Lycamben, ..

nii?

, Ác ne me foliis ideó brevioribus ornes,

1y

Quód rimui matate modos ; & carminis artem:

hibed

; Temperat Archilochi Mufam pede amz(cula Sappho ;

Ü

Teimperat Alceus : fed zebus , & ordine difpar,

Nec focerum quzrir, quem veifibus oblinát atris ;

juums Nec fpotiíx laqueum famofo,carmine nedit,

lunc ego ron alio didum priüs ore : Latinis

yitbu C

Cafi. Non deditá operà , fed

fort?.

Tiuui. Nolui,

e li ra?.ce:s,;r;

]Modos. Pedes verfus Jambici;

050

DBiberent. Mei imitatores.

Tewperat, é7c.. ltaferipfi vez-

0 [EXF-W jl

j

Cumitium.Yierba quzdam eft, |fus Jambicos exemplo Archilo-

meaoo

cujus fuceus facit ex:n

tores p

gues & |chi ; : ut eos temperaverim ad.

pallidos.

mixtis verfibus fapphicis & AI-

ynntar d

Servum pecus.Qui feryilem in

caicis.

ye fit :M**fï modum alios fequimini.

Moféula. Fortis & virilis ani;

pefgnià

Dilem. Stomachura, iram.

mi carminisque.

Tumultus, Veftra trepidatio,

Sed rebus do'c.Sed Aleeus meus,

& 7^ eontentio.

ideft , verfus Alcaici à me feri-

jyaiz Wïïf"

Vacuun. Locum fabaudi.

pt diffimiles funt verfibus Ar.

us

Princepy. Primus.

chilochi , quod fpe&at mate-

à, dum T

Regit Examen. Non. dubitabi:

riam & rerum difpofitionem z

n&eloqü*-"-'*g . fealiorum ducem profiteri. Me-

nonenim quzrout Archilochus

j

taph. ab apibus ducta.

focerum ; quem carminibus ma-

chnþ llhlm

i2

Parios. Inventos primüm in

ledictis infecter,

pAM ^ Grecia ab Archilocho nato in

Oblinat. Dedecoret. '

:x;nd;mæþ Infula Paro : eít ea in Agzo

Sponfe, dzc.. Nec adigit fpon-

lum

qmari.

fam necterefibilaqueum, &fe

AC

j

. Animos. Po&ticos fpivitus;

füufpendere furentem ob famo-

f :

Jgenria. Adigentia ad la

jue-1fum carmen in fe fcriptum-Neo;

ihT^ om. Vid. lib. Epod. Od. 6,

D

bula Lycambe filia Archilochi

j I

Polüs bvev

ioribus. Minore co- 1&lio defponfa, poft patrem f&

; rond : ner

&),.

"

parciàs laudandum |fufpendit. Epod. 6.

, Patss.

um verfum.

Hunc. Jaltbfc

z

JDute

484

. nomm : FLACC? ,

*

TY.

fidu enir

Vulgavi

fidicen. Juvat immemorata'feretitens

Ingenuis oculífque legi, manibü(que teneri,

l truccfþi-l

Scire velis, mea cur ingratus opufcula le&or

Dilüäz;a. E

Laudet, amétque domi, premat extra limen igiquus?

daciatorihus

Non ego ventofe plebis fuffragia verior,

&& crtami

Impenfis coenarum , & tritz muhere veftis,

A0

Non ego nobilium fcriptorum auditor & ultor,

Grammaticas ambire tribus , & pulpita- dignor.

Hinc ille lachrymz, Spiffis indigna theatrís

l

Scripta pudet recitare : & nugis addere pondus;

b

LE

!

Si dixi ; Rides; ait ; & Jovis auribus ifta

Servas : fidis enim manare Poctica mella

!

TBtümm

Te folüm, tibi pulcher. — Ad hc ego naribus utd

Sillcet

Formido, & lu&tantis acuto ne fecer ungui/;

*Mti, (law

Tamesovata , d&c.. Canentem| Pudet me recitare mea carminds

"ts oftn

verfus non anteà dic&tos à quo-|quippéindigna, qu& recitentue

ii n

uam & memoratos.

in theatro coram Ífrequenti coe

LTT

aliquis mihi dicit,

Premar. Vituperetforis, extrajrona , tunc

&t mea carmina fer«

Wl

faam domum.

H

ridere me ,

Ulzer. Dum eos vi

ciffim invi-| vare unis auribus ; Jovis, ideft»

Airwe

QT

to ad mea carmina audienda,,Augufti.

ficque ulcifcor tedium, quo me

lidis.

AConfiduis , tibi perfua«

affecerunt, cim mihi recitarent |des.

Pt

Masiare. Edere ;

eiiundere E

fua. ltaJuvenalis : Semper ego

RE

auditor tautum , Qunquamue ve-

a&ivé hic ponitur.

Aüm W

7N

Tili pulcher. 'Tuo judicio Poé-

tmm ,.

29

Suum enim cuique

Tribus. Propri? erant populi|ta bonus.

Vm fregn

Romani partes 35. quas candi-|pulchrum.

Rür, g

dati ambiebant , ad captanda!

Naribus uti.

Irridere homi«

- nem,

qui hzc mihi dicit ; parco:

& blb]lopo

fuffragia. Non prenfo & conci

!

As j

jiare mihi conor Grammaticos ;

& ne iíle criticus iratus me ur

fi mecum

J it g

ut mea probent carmina.

(guibus fuis Jaceret;

LURU ]

pugnam detrecto ,

lo-

Pulpita.Ludos litterarios, mu-|luctetur ;

.

tum|cum bunc; ideft , theatrum , in

--"æffät fOI'

£» Grammat

corum : pulpi

tï.quo l&5 |

proprié fuggeftus eft & locus|quo me

acarmina recitentur ici-

editior , cathedra docentis.

licet ,.

tanquam triftem arenam

28 dl

.

d*

Lacbvyma. MWinc illa Gram-

(in arena gladiatores pugr

&

'þ'ïfe:. Y

snhticorum. invidia & indigna-, bant) 'difplicer

e mihi clamo ;

réfpirandi fpatium acpugn

g die Wm,

W*Wdy[

smSpijis,-4.9'*'.6. Qrdo eft. Si dixi:

lationem pofco.

Dilu-

EPISTOLARUM LIB. I.

441$

Difplicet ite locus, clamo, & diludia pofco :

cntchi

Ludus enim genuit trepidum certamen , & iram;

P

teil,

lr'a'truceski—rx::micitias, & funebre bellum.

-

"

/

t&ot ^

Dilz;däa. fränt dies quidam|. Ludus, dvc. Ex lud

1;cra cone

mea d

ladiatoribus dari foliti, ut ab lu- tentione rixa frpé graviot ori-

if,

o& certamine gladiatorio va-|tur , à rixa , ira , &c.

carent, viréfque otio reficerent.

Funuebre, Funeftum,

ultot,

|pnot;

EPISTOLA XX,

js

du

Librum ipfe fuum exire eupientem compellat , $ quadam

4

Lettoribus renuncianda mandat, ;

dbl

Ertümnum , Janümque, Liber; fpe&are, viderís;

V

Scilicet ut proftes Sofiorum pumice mundus,

.gu'l Jj

Odifti, claves, & grata figilla pudico :

Paucis oftendi gemis : & communia laudas,

mermma;m.if

w

Non ita nutritus, Fuge, quó difcedere geftis :

qm

yu i

Non. erit emiffo reditus tibi, - Quid mifer egi?

igs n

Quid volui ? Dices, ubi quis telaferit. — Et (cis

(meafan

J

15, 0

[i]

Ia breve te cogi, cüm plenüs langüuet amator.

Quód fi non odio paccantis defipit augur,

l) u

Vertummm ,- do'c, Erat Ver-

Pumice.Cärtam poliebant pu-

tumni templum & ítatua , ut

j efndt

mice , & complanabant, maximà

etiam. Jani propé forum Ro-

membranam.

" j

manum , qui locus ob homi-

Pudico. Librum inta&um &

;

j

muin frequentiam cüm celebra-

g & v

nondum editum appellat Mar-

retur, ibifuas tabernas & pi-

tialis virpinem cartam.

frid i

u

las bibliopole habebant. Ver-

*

Non ita; de*c. Quamvis non ita.

tumnus

a

l

j du

vertendo dicitur ,|fuerisapud me educatus & infti-

B j

TA

quia in varias formas vertere|tutus : fum enim paucorum ho-

e["tl h "

fe Deus ille credebatur : hinclminum.

g

praerat foro & commercio ,

T

Inubreve te cog;, Complicari &

,

in quo res venditione & em-|convolvi.

puone alie aliis- commutan-

Pleuus. 'Yui fattidiofus lector,

j

fl

«t

tur.

tui fatur.

l

W*

Pv;gni

$

Proffes. Venalis exponere.

uod fr, do*c. Quód fi ego , qui

ij

Sofiorum. Sofii erant bibliopo- tibipeccanti, utaugur, fütura

& tüm inclyti.

i Puguz ü

mala denuncio-, non defipio, id

3

eít,

p

"

Q. HORATII FLACCI

Charus eris Romz , donec te deferat ztas;

jlpimis'

Contre&tatus ubi manibus fordefcere vulgi

(tporis t

Mel celet

Caperis; aut rineds páíces taciturnus inertes,

joné meu

Aut fugies Utlcarh , aut un&us mitteils ilerdam,

N quier

Ridebit monitor non exauditus ;* ut ille,

Colegaml

Qui malé patentem in. rupes detrufit afellum

Iratus,

Quis enim invitum fervare laborét ?

Dinit, &

Hoc quoque te manet , ut pucros elementa docentem

xldo, V

Occupet extremis in vicis. balba fenedus.

ol paepr

Cüm tibi Sol tepidus plures admoverit aures ;

ln C

Me libertino natum patre, & in tenui re

Tiipteten

S(»iiþumþmm

Majores pennas nido extendi(fe loquétis:

&i lx t

Ut quantüm generi demas, virtutibus addas.

ä:Mkmm

Qfareruude

eftnon fallor , odio tui, qui pec-, — Te matier. Tibi eft eventürufri

Dl EU

Flemenia, Literas.

Odioaut aliá

easgráviter, cüm exire geftis.

bt

d

car

itate prape-i- . Occuper., d?c. Ut fenex fias :

diti vera vix dicunt aut fen-lut vitam tuam ad fenectutem

'tiunt.

ufqué traducas in aliquo udo

f&tar. Javentus : donec eris literatio , docens pueros legeret

povus & récens.

Hlibri viliffimi huic Fei & officio

Tineas pafces. Exis przeda & efca' deftinantur.

tineàrum , ut rebus negles?cis:

$l zepidus. Dies in occafum

evenit.

unclinans ,

àm fe frangit C&-

*

ïf"acizfgmzm Quia nemo te lepet:

ilor.

um

18

ficolloquimur.

Anrer. Auditores: pueros lite-

H

Fugies.Mitterls Uticam, Afri- |ras difcet

1

tes, velalios, quiau«

c& urbem, Catonis morte no-|direte velint.

fam, nempe uttanquam novus

Libertíno. Yilio liberti : li-

illic legatis : vel ut merces eo|bertus eft fervus donatus liber-

miffas involvas.

tate,

i niduü !

Unttus. Involücruti pinguium

Majores , d. Ultra

mieréium fies. Legitur ctiam|pennas pmtu:iiïe:longiüs inido

viufdtur,id eit, àd

Duft

[

«

el

ali-

evoláffe , id eft., humilitarem

|

quem tegendum adhibeberis.

i

mei generis famá & opibus füpe-

E

^

llerdam. Urbs eft Hifpaniz,

ira

ffezin natali obfcuritate &. ino-

3n Catalaunia.

|pia nor conftiti

ffe.

1

de:c. Itáque com-

Monitor. Egó qui te jam ad.

|

i

Uz quaututn ,

moneo.

jpen

fabis ge jeris

mei ignobili-

iGonis & virtutis |

Mal? parentem.iYre ,quójube- tatem , erud

batur , &:.obed'ire nolentem. ämeæ "wnnnendatianke.

,P Yi«

&h

"

EPISTOLARUM LIBER. I,

497

^

Me'primis Urbis belli placuiffe, domique;

Ó

Cotporis exigui , precanum , folibus aptum,

2171

lraíci celerem , tamen ut placabilis effem.

lerdam,

Forté meum fi quis te percunctabitur ZVum,

Me quater undenos fciat impleviffe Decembres ;

Collegam Lepidum quo duxit Lollius anno.

-

xt7

Vma. docttt

Pvimis , &c. Viris clariffimis, & Lepido , qui annus incidit in

mt Àupufto, Mecoenati &c. in|ann. U. C. 733. Vixit autem plue

bello & pace probatum fuiffe.

res ab illo annos Horatius ; ut vi-

Itf ,

Precanum.Canos ante tempus|dere eft in ejus vita huic libello

trines gerentem,

prafixa , & in indice Odarum

Solibus aptum. Libenter apri-|fecundo.

cari, hoc eft, ad Solem confíi-

Lollius. Quo Marcus Lollius

at

ftere , folitum.

accepit collegam & focium

Quarter undenos.Annos 44. na-|confulatus Q.. /Emilium Lepi-

)

[2

di

! fumfuiffe , Confulibus, Lollio' dum.

ä

In

t

æ.

N

-

V

3

N

$'æö

j

j

D«

v

A

fe 1fa1»

xg,'

NU

7À

*

b

6s p*verv

N

W

y2t

7*

]

&UO

$0

2

N

ip It

/ N*»K

;d

f

!.6

j*

[

vf

)

n

&

H

J

u

u

I

Hh 4

Q.HQ:

m d

[

7X

48$

$? (o)?&

Ni;äque f

Q, HORATII FLACCI

Comperit,

Utit enim

lrftale p

EPISTOLAR UM

Preleni il

J

LIBER SECUNDUS.

NLordtum

ts b

EPISTOLAL

tnofris d

(ttt o

db Musufti laüdibus , cui [cribit bane. Epiftolam , ad

laudes Poétarum delabitar

*

*

ait Vecentiores nibil con-

Em v 8

cedere veteribus.

Grator preluxiffe Romanis $ borum

Ttyodbu

*

*

Qquedam peccata perflringit

ad exiremum borzatur

adugu[imin , hr tor fovere , «c tueri pergat , maximà

tipitadini

i, ad t

préffantiorey , qui rés pfius. preclaré geflas po[fmt

güplura a

Jeritere pro dignítare,

&iretür a

At sillam |

f ÜUm tot fuftineas & tantà négotia folus,

itfrto dy

—Res Italas'irmis tuteris, moribus ornes,

liri,,

egibus emeüdes ; in publica commoda peccem,

Porti;

Ir';lü'z,i h

Si longo fermone morer tua témpora Cafar.

3ts nafe

Roimulus & Liber patér, & cum Caftore Pollus, : 4

Menam,

Polt ingentia fa&à Deorum in templa recepti,.

lfm.pemer r

fperà bella

t Aino Y

Y

Dum terras hominumque colunt gentis, a

Cormponunt. sgros áffignant ; oppida condunt;

m Vib

U À

Ploravére fuis noh rcïpendcrä,favorcm

Yicen

H

Spetatum meritis, — Diram qui contudit hydram, /

jtt

ib ld

— Morer , i. Te octupatum] — Affignanr. Colendos;

piemii

hij

li

diftineam.

loco ; üt emeritis militi

bus: vel

W ts :

Libcr.Bácchüs, ità di&us,quia|certis limitibus fuos cuique at-

lo u Ü

Ciris animum liberat.

tribuunt.

) 113 [L

Caflore , dec.. Vidé librum 1.

Favovem. Famisin;gloriam:do-

li ün

m

Ode3.

lüerünt'non tanti fefieri ; quanti

A

1 8 [uil

Coluni.Excolünt,ornant,tuen- par effet, ac fnerebàntut.

"Küam. X

QQui. Hetrcules.

d

(:*vmpaæzuüt Finiuu-.

fuit 'inüüt'zxï?

Hydmmfer.peä

inagni-

dul

m

Nl

&

*

EPISTOLARUM LUIB, 1. '

489

Nä;äque fatali p

ortenta labore fubegit,

Competit;invidiam fupremo fine domari,

Urit enim fulgore fuo , qui pregravat artes

ÜM

Infra fe pofitas : extin&us. amabitur idem.

Przíenti tibi maturos largimur honores,

Ip

Jutandáíque tuum per nomen ponimus aral,

Nil oriturum aliàs, nil ortum tale fatentes.

Sed tuus hic populus fapiens & juftus in uno;

Te noftris ducibus, te Graiis anteferendo ;

um r

Catera nequaquam fiwili ratione ,/modóque

Eltimat ; & , nifi quz tertis femota, fuifque

1] WM (

ii t

Temporibus dcfun(þa ïvidct, faftidit , & odit;

m hn

iagnitudinis propé - Lernam pa-

tur claris hominibus, dum vi.

ïat 1 MZW

lüdem, ad urbem Argos: erant

vunt, iidem mortui laudantur:

;'e/fa! i

illi plura capita, quoruim fi unum

tibi etiam vivo deferuntur ho-

fecaretur , alia duo fabnafcebans

noresmaturi, ideft, quosjam

tur :illam tamen Hercules igne

mereris , quos habent tantüm

]5

acferro domuit. Vide Oden 3:

cazteri poft mortem : vita, ho-

llbl'l 4-,

tb

Porrénta. Monftra,

norisver , mors ejufdem quafi

autumnus eft , quo maturi re-

pccc'cm,

J'arali. Jupiter edixerat, utfi

rum przclaré geftarum fructus,

dit,

priüs nafceretur Euriftheus Rex

id eft , fama & gloria colli-

ais

Mycenarum, quàm Hercules ,

vcuntur.

j

àmperaret Herculi pro arbitrio :

Surandas,G*c.Extruimus arag,

fecit Juno, ut prior Euriftheus in

zd quas per tuum nomen jure-

[p'cr

Mi

lucem ederetur.

mus. Áram ponere, & per ejus ,

du

fTmne. Morte. Illi mortuo in-

cui pofita fit, nomen jurare.Deo-

videri defitum eft.

rüm immortalium honor eft : is

Urit, de*c. Ordo eft : Qui enim. Auguíto viv

]yärami

praegravat, id eft, deprim;t, artes Romanis.

enti delä;us eft 'ä.

infra fe pofitàs, ideft, artifices

Nil Nullum talem , qualis

i 7

[

inferiores, deteriores ; qui cz-|tu es.

teris in arte aliqua preftantior

Tuus. Romanus.

g |

eít, ilos fuo fplendore, nomi-

In une. Ineare una , quàdte

nis fuí fama uritj id eft, malé|Romanis & Grxcis ducibus ante-

f

(

habet, cruciat, accemdit ad in-lferat.

[

vidiam. Nimiá luce oculiurun-

Terris femota. Mortua , & fa&

eu

tur ac perftringuntur.

etate perfuncta, id eft,quz fuum

)

j

M

vüiätfï

Pre[enti, déc. Viventi , fa-

tempus, annos à fatis fibi aturis

n

perftiti; fententià eft : invide-

ï

butos, petegerunt,

Y

1h$

'355'9

499

Q. HORATII FLACCI

N etta t

Sic fautor veterum;

ut tabulas peccare vetantas,

"

Terimus

Quas bis quinque viri fanxerunt,, fecdera regum;

-

r

Vel Gabiis, vel cum rigidis zquata/Sabinis,

Pal

Pontificum libros, annofa volumina vatum,

$i melior

Scite veli

Di&itet Albano Mufas in monte locutas.

Si , quia Grzcorum funt antiquiffima quzque

Scripar d

Scripta, vel optima ; Romani penfantur eádem

D

:

Peedor,

5

Scriptores t;ufiqä

| non c& quód multa loquamur, ;

WIJ, a!qu(

H vis a

Sic, d9c. Tta v&äribus omni-

Rigidis.

oc

So

veris,parcis, frupi. ?

Quld ) qui

us Poétis oratoribáfque favens;

Libros.Qui artem facrificandi,

ritus augurales continent.

At s |

&t di&itet mufas ipfas compo-

fuiffe& pronunciáffe 12.tabulas,

Albánomonte. Exatillein Ita

ia &

Gc.

uc àmufis fiunt , ea per-

lia propé Albam ; q

uafi fuiffet

& eó Mu-

Hitqidem

fecta efle putantur ;

& omnibus |ille Italis Parnaflus ;

mumeris abfoluta.

fe, relidis Grzciz, montibus ;

gui wlm

Tabulas. Leges Romanorum fe

ceffiffent.

gt pen

Siquia, &c. Si Romani fcrip-

ini2. tabulis fcriptas, Anno ab

.

^

U. C. 303.miffi funt in Greci

amjtores e

g

idem penfantur trutind ;

Nilium

eodem modo zftimantur , atque

decem viri , ut 6 legibus Grzco-

Qd«

rum optima quzque excerperent |Graei , apud qu

os vel optima,

Bt; qua

funt ea

collegerunt illi certa quedam|id eft,

long? optima ;

&t ajont,

capita, quzin 12. tabulas areas fcripta,

quz fumt antiquiflimes

V s

non eft, cur pl

uribus difpute-

incifafunt , diáque jus Roma-

Tils, qui

&um illis 12. tabulis conftitit.

mus : Confitendum erit Romae

8 Quod

Beccare vetantés. Proponendo ,norum Poétarum fcripta ;

T 511/"6 '

tibus.

lquæque fant veterrima , itaefle

poenas peccan

efl:l'!!f.iuif]

Sanxerunt. Obfervandas effe

'optima : quod tamen qui dixe-

Véttum IN

rit, tam abfurd? dixerit , quàm

Ctum )

àpopulo Romano decreverunt

quod

auctoritate fuá ratas effe juíle-

qui negaverit, durum effe,

Uidis

runt.

eftintra oleam , id eft , nucleum;

Wtebne

Vel Gabiis, d. Regum Ro-

vel quod eft extráà in nuce, !

&

eft , putamen.

reci veteres

W

; l]ïä])iiej

Yt

AL

manorum fcedera zquata , id eft,

excellebantin omni artium ge-

ex equo conftituta & compofita

8lb

vel cum Gabiis ; populi e:ant

nere, recentes jacent? Romani

Püria

& urbs Ttaliz non procul Romá

olimrudes & imperiti jam ex-

Di?.c,[

in Latio : cum iis feedus ictam

cellunt, funtque Gracis prz-

ATF'GQ

eft à Tarquinio Superbo, vel

ftantiores tum in arte pingendi,

qlïis nuin

turh la&tandi & canendi : immó

cum Sabinis, quorum ager fa-

:än'ug, l

pra Latium erat ad Orientem

videmur aífecuti: fummum for-

Etrurig : urbs illorum prima-

ituhz , ideft, perfecionemome

Eoïllïmqu

"Rif

€ia, Cures.

nium artium.

b

Nil

N

^

EPISTOLARUM LIB. Iï

451

etit

l*;!ïl.' intta eft ole

am, nil extrà eft in nuce durf.

m

H

Venimus-ad fummum fortunze; pingimus, atque

lf

Píallimus, & lu&amur Achivis do&iüs undts,

ts

1

Si meliora dies , ut vina, pomata reddit,

Scite velim pretium cartis/quotus arroget annus?

que

Scripror abhinc annos centum-qui decidit, inter

dem

Perfe&os , veteréfque referii debet, an inter

qulmufo

Viles, atque novos ? Excludat jurgia finis:

D

Eft velus atque probus, centum qui perficit apnos:

J

p

Darcis,

n Km 1

(

Quid , qui deperiit minor uro menfe, vel anne

Itngrnts

Inter quos referendus erit ? Veteréíne Poctas,

xitilleinlte

án quos & prazíens, & poftera refpuet atas2

Ifte*quidem veteres interponetur honefte,

j mb

Qui vel menfe brevi vel toto eft juniot anno,

L ROfrd

m

Utor pex*miH?, caudæcluc' pilos u:]equinæ.

fantur d

Niliutvayec.Proverbii genus

Excludat , dec.. Statnamus ali-

ia

t

Qquod in eos. cadit ; qui aut ne- quem finem ac terminum , cer-

t XG]

Yti

gant, que perfpicu? vera funt,|tum nemp? annorum numo-

[

anz

aut ajunt, qug perfpicué-funt|rum ; qui lites finiat.

h

falfa : quid enim certius & cla-

[ d

Efb verws. Refponfio eft al

ifi)

us

rius, quàm id, quod intraoleam!cujus cenforis & critici; quem

qment^

eft, quod in nuce eft extrà; du- interrogare fingitur Horatius.

fipt »

rum effe * Non minüsapertum

lüequidem. Verba cenforis,

If ; f

eft , inquit Heratius , obfoleviffe

Permiffo.

Permittis ' ünum

en

i It

n

veterum Grzcorum g?m'izun;wgg; menfem aut anrium demere , id-

j quil

M

centium Romanorum florewer. ^ que nihil ref

erre ais ; accipio,

'qg[h

UntHis. Àthlete corpus oleo quod das, & ve

llo paulatim ac

Jue

ungebant ad vires firmanda

S ;,demo unum , item unum &

& hl

jiesartus faciendos , ve'f!alioäde:ïr

iceps j ut fi ex equina

(j

etiam. ut zmulis pugilibus fa

ci-lcauda pilos evellerem : donec

[

liüs

elaberentur , nudi enim|acervus ille , id eft , numerus

n

uU

pugnabant.

centum annorum , definitus ad

Dies. Diuturnitas, vetuftas,

jbonitatem poématis, exbauria-

Arroget. Àcquirat, vindicet:

6

jturaeruat, & illeeludatar, id

ft

£

quis numerus annorum fit necef-

i&

it » fd

lffatis coarpuatur , qui

farius, ur.poéma inpretio fit ,

'ad vetuftatem annorumin faftis

bonáümque-cenfeatur.

notari folitorum recurrit , Gc,

Decidit. Obiit centum abhir

ic Faíti erant libri, in. quibus no-

annis.

N

ilf-abantur nomina Confülum ini-

s atiïi

2

Q. HORATII FLACCI

: demo etiam ünum 2

Pa

ulatim vello , & demo unum

Dum cadar.elufus ratione ruentis acervi,

fieüvtas

Dicitor 4

Qui fedir ad faftos , & virtutem aftimat annis 5

Tantus 4

Miratárque nihil, nifi quod Libitina facravit,

Vincere C

Ennius & fapiens, & fortis ,- & alter Homerus;

Ut critici dicunt, leviter curare videtur,

Hos edíl

Quo promiífa cadant, & fomnia Pythagorea.

ia o

Aieoftum

— Nzvius in manibus non eft, & mentibus hzret

IT

Panérecens, adeó fanc&tüm eft verus omne Po&ma :

)

D

4

*al;lïf:c" |

]u

L

?

ii E

Amb?gitur quoties wter utro fit prior ;

pexfip

tio cujüfque anni przfixa ,

&l Trojanum extitiffe dictitabat.

l'titt tem

alia, quetoto deinde anno ge-

Navius.

Po&ta vetus Lati-

isobiit T

rerentur.

nus.fuit Ennio fenior & in-

*

fnis]

. Libitina. Mots.

cultior : vixit cca ann.

Ennius, d9v Sententia eft :

C. 520. urbe pulfusodio Me-

"x vocttu

[ ^

pon tanti faciendum elfe En-|tellorum , & aliorum Nobi-

nium , quem tamen Criticilium , quos maledicis verfi-

dl Grovi

.Auiui.Fuit]

fortem , fapientem & Home-|bus defcripferat , obiit Utice,

rum effe alterum affirmant :|Senfus eft : Nzevium non le-

Dhitere

æfüïatmor

quia ille tam negligenter &

gi , quia ejus verfus in om-

r

duré fcribit , ut parüm folli-

nium animo , quafi fcripti »

funt, ut fi effet recens : vel ;

p

citus effe videatur de fuis fom-

ticul r

niis , in quibus ,$ do&

rina|quamvis ejus opera non ex-

ob ve-

nl

Pythagorz , fibi vifus erat vi-|tarent feré ampliüs ;

ea tamen in Ome

(2 melts

dere animam Homeri fuumituftatem $

in corpus tranfmigraré , & fi- nium memoria

herere ad.

of

Afj

bi promittere ipfum fore alte-|huc.

do*. Oftendit ,

d

rum Homerum'priore non de-

Ambig'tur ,

teriorem

P

-

oblitus vi

detur ,|quanto in honore effent vete-

lllæ, Qu

itimn k

quid promiferit ac fomniave-|res Poétz ; quorum uter utri

rit; adeó alter Homerus non|praftaret , dum dubitaretur ;

Tö dj(eban;

De Ennic|Pacuvius

do&riná

excellere

D

eft, adeó illi cedit.

'Vide lib. r. Epift. 19. & Oden|diceretur ; Accius ingenil ex-

At fum t

celfitate : Afranius par effe ja-

Bb

. lib. 4.

tii

u

Er fapiens d&* forris.

Ironi-|&aretur Menandro , adeó ut

ftis alteri

convenire

Tandri d

« appellarur Enniuf fapiens ,|unius v&

| lU toog j

uia putabat Pythagoram olim!poffet. j. - plaütus Epicharmo »

? faiffe ; fortis , quia eum-|Gte-

Atiben r

"-"l'."e,q 1-(1"8

4em íe Euphorbum i

litem| ' Auferz. Obtiner.

Pa-

Lo

'(*mmdfo,

1

At oui

EPISTOLARUM LIB. Il

t !

AE

Pacuvius docti famam fenis, Accius altí :

antit;

Dicitur Afrani toga conveniffe Menandto:

"Nit,

Plautus ad exemplar Siculi properare Epicharmi:

Detlfy

Vincere Cacilius gravitate, Terentius arte,

Hos edifcit, & hos arc&to ftipata theatro

,

Spectat Roma potens ? habet hos, numerátque Po&tas,

harét

Ad noftrum tempus Livi fcriptoris ab zvo.

t Doema;

Interdum vulgus rg&um videt ; eft ubi peccat,

/

d

Pacuvius, Ennii nepos : 'Tra-

mine , quód argumenta fua

goedias fcripfit non inconciinn?,

foedis aníoribus inquinaverit ,

edïærabar. ;

ut erant. tempora , Brundufii

in quo utinam ille folus pec-

à Qs La'n!

cáffet !

:

matus obiit 'Tarenti prop$ nona-

f &2

enarius,unde ab Ho:atio doctus

d exemplar. d imitationem,

a g v

;

[

nex vocatur , Olympiadis 156.

Properare. Diligenter ac cele-

ulb J

&nno 3.

riterícribere non quzrendo di-

alioram d*

Alti.Gravis, elati in fcribendc.

verticula, utPo&tze multi facti-

vdjelis V

Acoius.FuitPacuvio junior an-

tant, M. Áccius Plautus natione

, dii U

nis 56. inter ejus fabulas infignis

Umber , patriá Sarfinas fuit.

viom n ^

ea fuit,cui nomen, Atreus: quam

Affirmabat Varro Mufas, fi la-

veruus

D

sz (

"

cum Ennio aliquando recitátfet,

tiné loquerentur, Plautino fer-

caperétque Ennius nonnulla du-

mone locuturas.

Obiit Olym-

Tetens « "

«iufcula , refpondit Accius , ea

piadis 144. anno 1. U. C. 570.

ii po &

[

fimiliaeffe pomis acerbioribus ,

tefte Cicerone.

l$ ;

D

que meliüs confervantur , ac

Epicharmi. Fuit ille Poéta

men 10

E

tempore ipfo mitefcunt.

Gracus Syracufanus.

]erer

Afrani toga. Quia 'T'ogatas co-

Cecilius, Poéta comicus Me-

moeedias fcripfit : itavocabantur

diolanenfis , zqualis fer& 'T'eren-

«, Oftndt

ille, quarum erat argumentum

tii, vixit uterque circa annum ab

e dint v

Jatinum & perfonz : Palliatz ve-

U. C. 59o. "l'erentii comedize

j i m

ró dicebanrur , quarum argu-

extant, quas ab omni obfceeni»

dgþjmrefdï !

mentum & perfonz à Grecis

tate purgavirmus.

L^

erant fumptz. ,Porró Afranius

Specfat. Fabulas ab iis compa»

u

"

fitas & in theatro exhibitas,

Y

pauló junior fuit , quàm Terer-

j p

j uv 7

n

tius, peracutus & difertus , Me-

Lioi LiviusAndronicus pri-

imus Rom:ze T

n

abulam docuit , id

uf

nandri diligens imitator, unde

[01)

VR

jlliustoga, ideft

» ftylus & ratio

eft, exhibuit comoediam , anno

D

f

fcribenäi

fabulas latinas, dicitur

antequam Ennius nafceretur , ab

conveniffe , apta effe potuiffe

UiC. 51f

Menandro, qui Grecas fcripfe-

p

Eft ubi peccar, Aliquando falli-

rat ; arguitur €0 maxime noattur,

.Vz'dzr?

E

494

Q. HORATII FLACCI

Si veteres ita miratur, laudaique Poctas;

hibula, f

Ut nihil antc ferat : nihil illis comparet ; ertat,

Cangl p

l

Si quzdam nimis antiqué, fi plezaque duré

Qug grar

Dicere credat eos, ignavé multa fatetur j

Vd qiizn

Et fapit, & mecum facit , & Jove judicat zquo,

Vd i

Non equidem infe&or, delendáque carmina Liví

dloberias d

Effe reor, memini que plagofum mihi parvo-

o are

Orbilium di&are : fed emendata. videri,

Qd nitca

Pulchráque & ex;ctis minimum diítantia, miror;

Ial tor

Inter que verbum emicuit fi forté decorum ; &

Ms ded i

Si verfus pauló concinaior unus & alter 5;

Qd n

Injufté totum ducit, venditque po&ma,

( ndbi

Indignor quidquam reprebendi,. non quia crafse

*

ttl

3

fed quia nuper:

Compofitum illepidéve putetur

od lee

Nec veniam antiquis, fed honorem, & pramia pofci,

'primum

Re&é necne crocum, floréfque perambulet At

"blb &i

Nnc la

Fidet. Judicat.

Quindio Arta. veteri Poéta fcri-

ptam

CrTCOA

ereat

r,necnein theatro re-

Atofs,

Antique. Obfoleté.

Ignaré.Humiliter,pecligenter |citari; qi

eroco fit confperfum

Fatetur.Ordo eft:it

tetur po-

&floribus; ftatim fe

!ll!,fuem ;

cv omnes

dentiffi-

pulus eos multaignavé dicete.

clamabunt me effe imp

* virifi

Facit. Sentit ; 2 me ítat.

mum , qui velim eam re*;g*el* enes

fittémiy j

JEqué. Pro ante.

i dere comceediam , inquatuerint

il

Nonequidem; do*c-.Neque verà

l actores /Efoptis & Rofcius, dua

& qum d

hseceódico, quód infe&ari de-

praftantiffimi eà tempeftate H.-

.

W n

ditá operá & carpere velim car-

ftriones

5

quafi hoc fatis argu-

LUR

g,

mina Livii Andronici.

menti foret eam effe optimam.

Piagofum. 1n plagis infligendis

Hunc Rofcium'Tullius in judicio

: Mi

giultum & immitem ludima-|defendit, extátque «jus orationis

N quiy

giftrum, Horatii pueri precepto-|parsbona. . Cumiillo contendere

XEIEHI & c

]

Cm'!

rem , qui ab eo male mulctatus, |folitum ferant;utrüm ille fzpiüs

Iliten

meminerat plagarum, ut fit.

eamdem fententiam variis gefti-

, QY

Iurerqua. Quibus in Livii car- bus exprimeret ,. an ipfe Tullius

M?m 1

minibus.

variis verbis & figuris. Eftau-

[JN !aw

Ducit. Producit, oftentat,

tem Crocus herbaodorata, qu£

Flo i

Vendir. Venditat, laudat : quijin aquamacerabatur & illi fuum

lt Vety

merces alias vendunt , eas vulgà

odorem conciliabat ; ea deinde

j

Jaudant.

aqua fpargebatur in theatrum,

Al (

Retià, de'c. Si ego dubitare, me

& in populum, inftarroris, &c.

j

) llefw

Azta, Is eam ob rem itavoca-

T

dicam comedia quadam ab J.

Ml

tus

EPISTOLARUM LIB. II

49$

]

Fabula, fi dubitem 5 clament periiffe pudorem

Cunüái pzné patres, ea cüm reprehendere conet

j t

[

Quz gravis /Efopus, qua do&us Rofcius egit ;

Vel quia nil re&um , niíi quod placuit fibi, ducunt$

e

*

£ aquo,

Vel quia turpe putant parere minoribus

&, quz

ina Ligt

Imberbes didicere, fenes perdenda fateri,

NI

Jam Saliare Numz carmen qui laudat ; & illud

Quod mecum ignorat; folus vult fcire viderl,

, fito

Ingeniis non ille favet, plaudíique fepultis;

n

Noftra fed impugnat : nos, noftiáque lividus

Aodï;.

Quód fi tam Gracis novitas invifa fuilfet,

Quàm nobis , quid nunc effet vetus ; aut quid habe-

Ti

f

i

p

iT

j

L

Quod legeret , tererétque viritim publicus ufus? -

yania H

Ut primum pofitis nugari Gracia bellis

2 AM

Capit, & in vitium fortuná labier zqua 5.-

Nanc athletarum ftudiis, nunc arfit equorum :

Marmoris; aut cboris fabros , aut aris am?vit: .

tusduerat, quód effet 4114 ; id Sepulris.Hominibus ingeniofis

eft, vitiofis pedibus; & quód|mortuis : non id facity ut fuam

extremis infifens plantis am-|veteribus dignitatem & famam

IJ O

bularet ; hoc enim ea vox fonat :'alerat, fed quia recentioribus

KOR

Q

ad quam alludit Horatius hoc|invidet.

verbo , perambulet.

Tereretque, do*c.Quod dum Ie.

x09el at

f

Dacuuz. Exiftimant , nempe|gitur publicé À fingulis , ufu ipfo

H

fenes.

celebraretur actereretur.

AMinoribus. Junioribus conce-

Nugari. Levioribus artibus

Qrati

dere, quosfe inferiores putant;

operam dare, utpicture ftatua.

f

& fateri ea effe perdenda, quz

rig, &c.

Uride orta fit Poefis,

ontand

olim didicerunt , cüm effentim-

,quàn Romz frequens , quàm

berbes.

H

utilis, docere incipit.

Fitium.Otium , luxum.

ju

Saliare. carmeu. . Qwod Salii

p

Martis facerdotes à Nüma Pom-

/Equa. Profpera.

pilo inftituti faliendo canta-

"Nunuc, dc.. Delectata eft gla-

Lant, vet

:

us erat.cantiïena & ob- [ diato

rum fpectaculis , eurnlibus

Ícleta.

!certaminibus.

Quinam' forent

Qued, dv'c. Quod equà ac athlezz , vide inváriis Odarum

990 , nefcit: eratengm valdé ob-|locis

&c Satyrarum , v. p. Oder.

curum,

lib.4.

IV

(

[

$n*

]

Q. HORATII FLACCI

496

Sufpendit pi&à vultum,

meatemque tabellà;

ln audtt,

Nunc tibicinibus , nunc eft gavifa tragoedis :

[/^

Sub nutrice puella velut fi luderet infans,

fomfttunt 1

j

nod cupidé petiit , maturé plena reliquit,

D

xlbimos f

uid placet aut odio eft, quod non mutabile

credas?

Ti exor t

Vutt j

Hoc paces habuére bonz , ventíque fecundi;

Romz dülce diu fuit & folemne, reclufa

Vnterté e

Manó domo vigilare, clienti promere jura,

Dfififl:m, |

Cautos nominibus certís expendere nummos,

M frdem

Majores audire, minorl dicere per que

Pl'?"lu : vll

Creícere res poffet, minui damnofa libido.

lt qum

Mutavit mmentem populus levis, & calet uno

N lc, ï

*

*

Sctibendi ftudio

pueri, patréfque feveri

cf t Mi

Fronde comas vin&i cenant, & carmina di&ant.

inet d

"t etfam

Ipfe ego , qui nullos me affirmo fcribere verfuss

Invenior Parthis mendacior, & priüs orto

Abtlati iv

Sole, vigil calamum, & chartas, & fcrinia pofco.

IG Rn

Ngvcm agere ignarus navis timet ; abrotonum agto

Mhüh mm!

*

$u pendii. Afpexit & mirata eft

pactionem , & g011tra&urï pere

:Oni.([T.

tineret.,

fufpenfis oculis G animis.

Notteyy

Cupidé. Vehementer, enix?.

Majores, Seniores.

Alpà,

Plena. Satiata , faftidiofa.

Minori, Junioribus : eos pr&-

"

Hoc.Varietatem illarum levio- | ceptis utilibus inftituere.

l

'y

M

)

þ/ïg

lo

rum artium.

Res. Opes.

Freude.Hederá,vel lauro,unde

u Pm;ï

i

Reclufa. Aperta.

fiebant Postis coronz.

AR &ï(l'ihg

Premere. Explicare. De clien-

tibus & patronis aliàs dicum.

Partbis, Sepé fidem Roma-

ub

ut Cral-

.

Jv

Cauros. Datos fidis debitori-|nis datam fregerant ,

fuére

4 0my

bus, & certá cautione acceptá ,|fus, & Antonius experti

iidem tüm accerrimé pugna-

Yl f

v. g. pignore aut fatisdatione.

Collocare pecuniam apud locu-

bant,cüm fugam maxim? fimula-

rent.

&& dl

pletes debitores , qui finr. fol-

|

Priás, d9c. Ante Solem or-

li

N

vendo.

]

Nominibus. Ex eo , quód fz-|tum.

vxmldc

Scriniae Capfülam ,

Ioculos;

pot j

li

meratoreseorum, quibus pecu-

« dbä

nias credebant , nomina refer-

ubi libri reponebantur.

tent in argentariorum tabulas ,

: Navi:.Navigationis,a;'tis nau-

UCH

ticz.

li

& in fuos libros , fa&um eft,

ut zominis appellatio ad omnem

Abrotouum. Herba eft medi-

* or

€d»

EPISTOLARUM LIB, IJ,

!s

Non audet, ti

edii

h qui didicit dare, — Quod medicorum

eft,

)

Promittunt rhedici vtra&ant fabrilia fabri.

ült

Scribimus indo&i, do&ique po&tmata paffim, ^——.

vabile d

Hic e:tor t

amen, & levis hzc infania, quantas ^

*

*

vatis avarus.

gndi:

Virtutes babeat, fic collige

Non temeié eft animus

veríus amat , hocftudet unum:

?

Detrimenta, fugas fervorum, incendia ridet,

I0h

Noií fraudem focio, pueróve incogirat ullam

Popillo : vivit filiquis , & pane fecundo;

0,

*

Miliiz quamquam piger, & malus

E]

utilis urbi,

i

Si das hoc, parvis ai

L

ue tebus magna juvari:

j

Os tenerum. pueri, bilbümque Potta figurat :

] ü& n

Torquet ab obíceenis jam nurc fermonibus aurem:

To

Mox etiam pe&us preceptis format amicis,

'U

Alperitatis & invidiz corre&or & irz:

g p

Re&é facta refert. : orientia tempora netis

ioum 4

In(truit exemplis : inopem folatur , & agrum,

cà. Pro quolibet ^ pharmaco &'timidus eft, idem' tamen. eft

gon[[ïmvï F

PODL'CUI'.

civitati atilis.

Nonutemeró. Non temeré , non

yoreh

87 d«s. Si concedis res parvas

vulgó.

umento maximis:

yibus : e57

Iäcogimt. Machinatur.

Oc

(litnere

:3

?prece. Scienter; G à fa.

$zliquis. Leguminibus. Sili-'crorum

ritibus compofita.

quz proprié funt olerum invo-

a

lucra &folliculi.

5

Magna. Reipubliee -admini:

«,veXXauroF-

i ftrat

19

m & dzcus& rebus par-

e.

haexn R

Y

Secundo. Cibario , craffiori, vis e!

K

cui admixtum furfür : farinz|

O.

cem & pronunciatio-

gt i l

Hps-, ab omni furfüre purgatus, nem fo.

rmat , fingitQue.

'Swertl

vl

o , vel fimilago ,. & polien!

Tor

n

VI

quet. Demrquet $ ayw

d

dicitur; ex eo fiebat panis pri- cat.

j xifi

mus, & delicatior ; fecundus!

JAfberitatir. Sevitia.

five fecundarius ex ea farina,

LA

ReQe , det,cRes à fümmis

i

quz fecundo |loco excerneba-

tur poft illum florem

tertia-

narrat.

viris benà fortitérque geftas

Gur La

rius ex alia farina minüs per-

Orieutia, Prefentia Gunafcen-

yut

'S nau,

purgata.

tia temporaà docer , inftruitque

Uzlis.

Licét

ad

militiam

|

preteritis exemplis, qu& noto-

parüm flt idonéus , quia fegnis

ria fünt.

,»MW*'

r

ES

l

li

Igna.e

498

Q. HORATII FLACCI

lt domos

Caftís cum pueris ignara puella mariti

Difceret unde preces, vatem ni Muía dediffet?

Dente lacef

Pofcit opem chorus, & prafentia numina fentit:

Condition

Cocleftes implorat aquas do&á prece blandus:

eniqie

*

*

Avertit morbos

.metuenda perícula pellitz

Delctibi,

d ömä dh

Impetrat & pacem , & locupletem frugibus annum:

Carmine Di fuperi placantur, carmine manes,

Greda apt

Agricolz prifci, fortes, parvóque beati,

lu agre

Delxit n

Condita poft frumenta, levantes tempore feéfto

Corpus, & ipfum animum fpe finis dura ferentem;

Mudie D

Cum foclis operum , & pueris & conjuge fidà

Mobnt,

Tellarem porco, Sylvanum la&e piabant,

as nl

Floribus & vino Genium memorem brevis zvi.

pR

Feícennina per hunc inventa licenda morem

&Dt, (

Verfibus alternis opptobria ruftica fudit:

H2l

Libertafque recurrentes accepta per Annos

Md

TIot

Lu(íit amabiliter : donec jam fzvus apertam

DiS C

$

[

In raþiem verti cocpit jocus, & per honeftas

EE

WO. Qw

Tguara puellawariti. Inndpta.'molabatur ; fas enim fecun-

is

Cborus. Intelligit turbam pue- ditate fu& terrz ubegtatem ad-

rorum. ac puellarum , quz.;in umbrat.

vera&apey

[

i

S$ylvauum.

10f

J

publieis calamitatibus , — item

Sy'lvarlim & paQO-

Geion

poft exactum feculum & per|ru

m Deum.

urbem , & in templa proce-

Piabaut. Pium & propitium

Ü

Cntja

n

l, Qy

debat , certos hymnos concinens, |reddebant : expiabant , & lue-

&c.

bant hoc facrificio, fi quid in

ll nflig

At a.

Seutit.Exorat Deos ac faventes, eum peccatum foret.

Iaf

illos experitur.

Geniuin. Genius apud veteres

agulorum prz-

! Ormyne ]

Celefles aquas. Pluvias , quz|erat Deus vite fir

)

Mi Y

decidunt $ coelo, feu ex aére.

fens, qui cüm iplis gigneretur

Manes. Dii inferorum , mor-|unà, & moreretur. Unde Zrevis

] "tb

" RL m

tuorum animz. Vide Od. 20.|evi memor hic dicitur ; nempé

Ál

lib. 1.

quibrevi, üthomines, vivat 5

Beati. Contenti.

)enreä fola

eófque ejufdem vitz brevitatis

[/179

Condita. Colle&a , percepta|memores effe jubeat : fic triftis

dicitur fene&us , quia tri&f.s

l l,:f; ;d eü) I

poft meffem.

facit.

n frtt

Levantes. Récreantes.

Dura. Labores agriculturg.

Per bunc ,. dec. Exearuftico-

àii, Y

rum confuetudine , qui po

Porco. Sue, qua telluri im-

mef-

|

" d

EPISTOLARUM LIB. 1I.

495

Ire domos impuné minax : jdolucre ciuento

dedifu]

Dente laceffiti ; fuit intactis quoque cura,

aina fegi

Conditione fuper communi : quin etíam lex,

landt:

Peniíque lata, malo qua nollet catmine quemquam

li

Deícribi, vertére modum, formidine fuftis,

Jbus av

Ad bené dicendum , dele&andümque reduái,

Tib

Grzcia capta ferum. vidorem cepit, & artes

!

i

!

Intulit agzefti Latio : fic horridus ille

ye Ídio

DeHuxit numerus Saturnlus, & grave virus

pa ferentt

Munditiz pepulére : fed in longum tamen zvum

n ii

Manferunt , hodiéóque manent veftigia ruris.

h

Serus enim . Grzcls admevit acumina chartis 2

li x

aneffsm operum fo'h.ïtï.geuio in-|ptate, acinefcavit eos, àquibus

otenm

dulgebant, orta eft licentia &|eratvicta & fubacta viribus ar-

lt

libertas dicendi alterho carmine |morum & fevitiá ; luxu & deli-

hn

convicia quzdam ruftica ,. quz|ciis in ltaliam illatis. Romano-

E

quotahnis certo tempore recur-|rum temperantiam , frugali-

youdir

rens;fuit grata, & preter ludum, |tatem ; bonófque mores profli-

jocófque amabiles nihil habuit : gàvit.

donec coperunt homines ab| Sic, de*. Coepit obfoleícere

fis qmna

ifts jocularibus conviciis ad|ac vilefcere Pozíis illa inculta,

n

j u

vera Gtaperta defcendere , & ci-

verfus & numeri ir

H

apoliti, qui

ves

honeftiffgmos minaci car-

olim ,

repnantein ltalia Sa-

grlwram&?*

mine deformare, &c. Vocatur

turno , floruerant.

Et fermo

hac.licentia Fefcennina ab Fe-

mundus elegánfque expulit gra-

n& Pw?.]"'?

Ícennia, oppido Etruriz , unde

vem , virulentum & barbarum ,

gi&büm ] A

ifta ruftica & obfcoena convicia

Virus,

funt allata.

gui ha&enüs viguerat.

ï&(ioi ] Q j

idem eít, ac venenum, , poni-

fore

Inzattis, Non laceffitis cura fuit

)

tur pro quolibet odore gravi s

commune periculum avertere,

qualibet afperitate & pravita-.

lo

Malo. Maledico , famofo.

te.

Vertere :0odum. Rátionem fcri-

Sareiius. Qui Saturno -reg-

j

bendi mutavére.

nante inItalia vicebat.

'(

Adbené , &c.. Qui maledicere

Ruris. Rufücz Potfeos & in-

j

[j

anteà folebant.

cultz.

i

1 V

Táclorem. Romanos feros vo-

Acumi. Ingeni aciem &

eat, id eft; indoctos adhuc & bo-

oculorum legendis Gracorum

$1

marum litterarum rudes.

feriptis adhibuit Romanus po-

Capiz, .Vicit litterarum volu-|pulus feró.

2

L

11

-

1

em

Pa-

JJl

n rl—ï

J

40b

Q. HORATII FLACCI

; Gufit enit

Et p

oft Punica bella quietus, quarere coepit,

& "Thefpiss & ZEfchylus utile ferrent,

darus ,

Quid Sophocles,

Tentavit queque, rem fi digng vertere poffet ;

Quem tul

Dxanimat

E: placuit fibi, natüra fublimis, & acer.

Sic lee ,

Nam fpirat tragicum fatis , & feliciter audet :

Subrit at

Sed turpem putat. in fcriptis metuitque lituram;

Creditur, ex medio quia res arceffit, habere

m Mil

Sudoris mínimum; fed habet comoedia tantó

t lm

Plus oneris, quantó veniz minus : afpice , Plauus

Qu tüme

hioii, (tg

Quo pa&o partes turetur amantiscephebi ;

f ütorder

Ut patris attenti, lenonis ut inä'idja[i:

Quantus fit Dorfennus edacibus in parafitis:

t tüm,

Jiim tqi

Quam non adftil&o percurra? gulp.i'ut focco.

Pum'?a Lbclla. Quse contra Pz-|tingunt :A.Tragoedia verà illu-

RUSCUMI:

n e

nos, id eff, Carthagincnfes gefta ftr

15 actionis & heroicz.

1 & hn

funt ;

tria numerantur : vide

Quo pacio.. Quàm accurat? :

At5 emt q

Florum,libro 2.

alii exponunt , quàm negligen-

i tlhens h

Quietus. Facefruens & otio.

ter,.& puiant Plautum hicab

Antr a&w

Sopbocles. Fuit fcriptor tragoe- Horatio vituperari, licet obfcu-

RR i

diarum Craecarum , ut Thefpis|rihs , quia in honore & pretio

*T:m 18

eümdem

G ZEfchylus.

&

apud zultos erat ,

jtum ;

Rem. Gracos vert

us in lati-|cert? vituperat palàm in arte

Jl iym Ài

Poética

5

& hic jungit cum

num fermonem.

o tütothos

Spirat, d»c. Spiritus tragicos|Dorfenno, quem aperté repre-

ndit. ?

l (Hfi, 4

habet, res tragicas. commocé|he

F'Ciia [

cogitat , effertqu

?

.

H

:

c , multa feli-

Ephebi. Adolefcentis. Partes

Vi

citer invenit ac !

ngeniosé; feditutatur,ideft, perfonam exhi-

Wtl

erubefcit fcripta fua emendare ,ibet , mores effingit.

Wtday) ;

Attent. Àvarl.

W El,f ; :Orï

inducere , acdelere timetq, quze

femel exaravit.

Quantus , éc. Quàm tragic?

!

EPT

Credirur , d??c.. Ordo eft: cre-| Dorfen

nus parafitos exhibeat :

Wt f

ditür comodia minimum bha-jeaüm videtur culpare, qui am-

J a.

bere difficultatis ac laboris, quia|pullaretur ac feviret in parat

& |

res, id eft , fuaargumenta fumit|tis defcribendis , qui jocofo

T, h()m

1€ necel

& medio , id eft, & communi|& procaci carmine pingi e-

Eft enimibuerant.

& quotidiana vita.

I-QW?)I 2

comoedia reprafentatio actionis

Quàm non, dec.Quàm laxo &

d gl(

alieujus exillis, quae

in plebeja'diffoluto focco theatrum per-

u

fortiina & quotidiana vita con- ambulet.

Veftis nog aftricta »

W

que;

difcincta,

EPISTOLARUM LIP. IT.

$0X

pl

Geftit enim nummum in loculos demittere, poft hos

TU

Securus , cadat , an re&o (tet fabula talo,

)of'ïcü'

Quem tulit ad fcenam ventofo gloría curru, e«e

Exanimat lentus fpectator, fedulus inflat,

dt :

Sic leve , fic parvum eft, animum quod laudls avarum

itUrant

Subruit aut. teficit,

Valeat res ludicra fi me

btre

Palma negata macrum ,. donata reducit opimum.

T

Sxpé edam audacem fugat hoc, terrétque Po&tam ;

a, D

Quod numero plures, virtute & honore minores,

Indoái, ftolidique, & depugnate parati,

Si difcordet eques , media inter carmina pofcunt

*

j

Aut urfum, aut pugiles

.

his nam plebecula gaudet,

,

Verüm equitis quoque jam migravit ab aure voluptas]

.

difein&a , temer? fluens indi-,diofo , moeret

3

laudante aec

Wædig' :'e:ä ilï:—

J

[

cium eft hominis negligentis

erecto, triumphat.

m

foccus erat cruris indumentum

ZAvarum. Capidum.

ii

qLdTI n

five caleeus humilior, quo ute-

Reficit. Erigit, accendit.

j

bantur actores comoediarum. ;

Res ludicra. Scenica. Comoe-

n

cothurnmus , grandior & fubli-|diz pereant omnes, &c.

onote.

mior, quo trapeediarum ; pul-

Opimum.Obefum,id eftjovan-

TA y

pitum , locus edizior in theatro , |tem, letum.

ubi fymphoniaci verfabantur

b

.

pa

udacem. Qui in fcribende

j

J^

D

prototo theatro fümitur.

felix & ftrenuus fit.

Geflit , dv«. Ifte Dorfennus

japat t

Fugar.A fcribendo deterret.

Poéta comicus .id unum ftudet,

Quod mmero,de'c.Quod ex iis,

18

fpect

t

utlucrum faciat; (folebant enim[qui ad

C

indum converiünt,

hifiriones emere à Postis co-|pars m.]tó maxima; dignitate

Pel (

;

if,

mo:dias) poft hoe eft fecurus,! inferior

indoctum vulgus &

id eft , follicitus non eft , aniftolidum in media com«dia fz-

cadat, an flet , id eft, utrüm|p? pofcat. fpectaculum aliquod,

probetur fua comeedia , an. ex-|& certaimen ferarum aut athle-

pic datur.

tarum , paratum etiam ad arma

g

Recto. Si enim talus invert--|(&& verbera venire , fi equites

tur , hominem fübverti & ca-)& nobiliores fpectatores , qui

,

dere neceife eft.

p P

funt pauciores, difcordent , id

Quem rulit , &&'v. Q

ui fcribitleft , refpuant id, quod vulgus

wIto

fabulas gloriz captandz causdj|petit , malint fpectare comic-

isunum fpectatorem confülit ;|diam ; quàm uríos aut pugi-

M

Ípectátque; eo languente G fafti-1les;

P.

u

li 3

462

Q. HORATII FLACCI

- jipierus :

Omnis, ad incertos oculos, & gaudia vana,

- libellom f

Quattuor, aut plures aulza premunptur in. hotas?

ävaluäre h

Dum fdgiunt equitum turmg , peditámque catervg, :

Mox trahitur. manibus regum fortune retortis 5

fGuganum

Tanto cum

Efleda feftinant, pilenta, petotrita, naves;

Jiritizgu

Captivum portatur eburis captiva Corinthus:

m fidt d

Si foret in terris, rideret Democrítus, feu

Jiitdhuc

Diverfum confufa genus paathera camclo,

lat arentd

Sive elephas albus -)z:lgi converteret ora ;

kf ,

Spe&aret populum ludis attentiüis ipfis,

(it t «

J fibi przbentem mimo fpe&acula plara:

lp en

Verinm , cvc. Verlum & ipfi vin&is, pofttergum, manibus,

tthis , |

quoque'eqguites jam dele&an-|&c.

It , m

p

ectaculis

tur maeis videndisí

;

Fugiunt. Dum hoftes fugien-

quüm audiendis comoediis &|tes in theatro exhibentur.

*& figlta

trapgaedHs, qued ex eo probat,

Effeda. Currus quidam erants

quia ornamenta actorum . veftes|quibus Galli maximé uteban-

sii hi

J qui p

& omnis ejufmodi appae:

"atus|tur ,.p3lenta , matronarum ve-

V preberer

inagis placebant , quàm ipfi|hicula ; petorrita apud Belgas

Tà; quim

verfus.

erant u(itata.

Atem mim

Portatur. Simulachra regum

Tncertor. Qui huc illuc cuziosé

if:'iculcs [

:

circumferuntur.

1captorum portantur 3 nempE in

"ii a

Quartuor ,dec. Id efz, comoe- theztro ad pompam & fpeca-

Á fefater

diaper horas quatuor ant

plures|culum.

Coriutbus. Od. 6. lib. x.

R as f

o

durat

mdiü ífcilicet aulxa

d.

ftrata jac

"

Democrízus. Fuit Philofophus

n BU

Premunmur.

Complicantur.linfignis , qui ex omnibus ri-

am captabat, ut He-

Cüsfrion

Scena five theatrum obtegeba- dendi

Ordo eft : rifum

H icere1 à

tur aliquo

lo ,'quod demit-|raclius flendi.

*ebatüur ,

s

AiTa

TE

t

l1

u

Democritus, cüm.

d a.

m complhia-|non teneret

4 nninf 1!0;1

tümque humi jácebar ;

cüm'videret populum ore converfo

^ e.&amïï 1

a&ores prodibant , attol'e»;- & hiante fpectantem ; feu ca-

Wt a

tür , & explicabatur finità

£

i

- melopardalim , quz eft genus

j

l

1

Læmrggeaa

bul&.

Porró in ipfis tr

v

cediis quoddam bel

luz diverfum à

& comediis interdum multa p

auti

at

hera & camelo , ex utro-

- Pt

fufum ,& mix-

L: lia

edüntur fpe&acula, v.g. exer- que tamen con

L

antem album :

,Uf

citws inter fe certautes in ipfo tum , feu eleph

5

kagl hh à

theatro ; trium

"

l

phus , in quo certé Democeritu

s plus volupta-

li admiratio-

,.Amf' U

reges olim fortunati trahuntur tis caperet ex popu

ne

b

Y

* & pi

l

";m(l J In

3

GE MC EURT

EPISTOLARUM LID, 1.

$e3

A

Seripteres aütem narrare putaret afello

n honf.

Fabellam furdo : nam que pervincere voces

Evaluére fonum , referunt quem noftra theatra ?

qu C

etotil;

Garganum mugire putes nemus, aut mare Thufcunt:

JH

Tanto cum flrepitu ludi fpe&antur, & artes,

:

Divitizque peregrinz , quibus oblitus a&or

Cum ftetit.in fcena , concurrit dextera levz,

il

*

Dixit adhuc aliquid ? Nil fane

*

quid plaeet ergo ?

l

n

Lana Tarentino violas imitata veneno.

Ác ne forté putes, me, quz facere ipfe recufem,

H

Cüm re& tra&ent alii, laudare maaligné:,

Ille per extentum fünem mihí poífe videtur

Ite Pocta , meum qui pe&us inaniter angit,

n

Iritat , mulcet, falíis tcrroribus-implet,

ne & Ítulta curiofitate, quàm|potiüs , quàm ornatus : obli-

exifüs ludicris fpectaculis, ut-|nere quippé eft luto; velfz&-

iil

poté qui populus fibi Democri-|bus commaculare.

,

to preberet jucundiora fpecta-

Scena. Sat. x. lib. 2.

Ti

TI d

cula, quàm minüs quilibet 5 eft

Concurrit, do*c. Plauditur.

autem minus , hiflrio , qui

Quid placet.. Cur fpectatores

3

ridiculos geftus edit; velfabula

plaudunt ?

(

fcurrilis & jocularia , oble&an-

Laua , i?*c. Veftis purpurea,

n&

j

dis fpe&atoribusinferi folitain-|violacei coloris tin&a in urbe

ter actus fingulos tragoedie & |Italiz Tarento. Od. 25.lib. 1.

M

d

comoediz.

Veneto. Colore, fucco.

UrPü

Scriprores. Poétas , qui tragce-

Acne, d&9c. Noliarbitrarime

[23

diasfcribunt; furdocanere, eft tragicos Poétas parcé laudare ;

eidicere, qui non audiat, qui quia tragoedias non fcribo , quas

ydo 8l

aliud agat

populus przclara|ili rect? tractant.

Non modó

J

Carmina non audit , intentus!illos pon vitupero , ut fatear

ore

fpectaculis tragoediz potiüs ,|ultrb, eos rem facere difficilli-

anwtn

quàm verfibus , & inconditos mam, &c.

clamores edens.

Ille , é&c. Poéta tragicusrenma

Garganun.Eft monsGarganus| mihi videtur facere tam diffici-

in Apulia.

lem, quàm difficile eft ire per

oni

Thufcum. 'Od. xo- lib. 1. 19.|funem ina£re fufpenfum , quod

& 23. lib. 3.

funambuli faciunt.

Artes. Opera veterum | artifi-

Inauiter. ln argumentis fi&tis

m

um, v. g. picturz, zra.

&nihil ad me fpe&antibus.

t; perturbat,

Oblitus. quutus, inquinatus &zgir.hfll(:;ve

.

4

*

|

qo4

O. HORAT!I FLACCI

Ur/magus; & modó me Thebis, modà ponit Atl;gpïs.': hfs

Verüm age , & his qui fe le&ori credere malunt,:

$d amen

Quim fpedtatoris faffidia ferre fuperbi,

Fdiuos |

Curam redde brevem ,-fi munus Apolline digaum

Vitus; 1

Vis complere libris, & varibus addere calcar,

Gratus Afe

l

h3

Ut ftudio majore petanr Helicona virentem,

Cha:iliy, |

Multa quidem nobis facimus mala Ízpé Pocte:

Ventultacc

(Ut vineta egomet cdam mea) cum tibi librum

& veluti t

Sollicito damus, aut feffos cüm lzdimut , unum

f

ftünemta ,

Si quis amicorum eft aufus reprendere verfum:

Sdids £

Cüm loca jam recitata revolvimus írrevocati ;

j

Q m rj

Cum lamentamür, non appatere labores

Ed vewy

Noítros, & tenui deduéta po£mata filo:

ligere ,

Cüm fperamus eó rem venturam, ur (imul atque

fotds As

Carmina reícieris nos fingete, commodus ultró,

E

en

Muagus. LPræRïgiator ;quiarte| — Uzvinera , do'c. Ut ipfosquo-

A

m?giva

homines e

qui le

ï—ori. bus má-

al

AU

tràusfert,

uno loco in qu

DN

ribus pla-

W

cere amant ,

Vi

erem 5 vel ;

Fei

n

; fz,üe'/'i:— Od.lib.1.6. |

2

;Ct0.

Quamv.

-t r

je accufem ,

qui

Y

X

gicdi Po

a

f

1 IH

m

&i

ïïe.qm)qt

Hs

od in aliis repre-

arduam

fi eantur

iC

ce

[

ndo

àil

jas vires cedere ,

iy

far!i

sS non

1

CUE3;,]

le raci

seff : unde Virgil.

qui mal

us Ecloca.

i

AAtque malá vites üci-

carmin:

it odas x o.;l.ä-' d

3aere Je

G8 QX

a-|dere falce movellas : füas verà,

ïi

€itura le&ori pk

0. quàm|eftbominis, quife ipfe oderit *

f

i

trapcedias fpectandas à faftidiofo

unde metaphoric? ufürpatur de

5

fpe&

re

TO

3

ilo, qui accufet ultó, & re-

Redde. Impende :^ debitam|prehendat.

iliscuramtribüe, brevem , ob| $ll

ito. Occupato.

tuas

graviores

occu:

S. |

Revolvimus. Repetimus.

icai

Ccdi

at

l

illis'

Alii fie expl

Irvevocati.. Non rogati eaite-

[

curam

endi & l;;;äci'eiïlgrüm recitare.

D

tuà fcilicet liberalitate, : , bre-

Non apparere, d*c. Non intel-

Te

vem ills & exiguam curam ligi , quantüm laboraverimus;

etffice.

quàm fi

nt delicara & fübtilias

I

Manus , dvc. Bibliothecam quz fcripfimus,. poémata 5 du-

à te zdificatam & coufecratam|tum à rela fübtiliter texta.

Apollini.

Cominoduy. Benignus » libe-

Calcar. Stimulos , animos.

ralis.

Fgere

|

EPISTOLARUM LIP. II '

$o

) poni g

Arce(fas , & egere vetes , & fcribere cogast

[e máun,

Sed tamen: eft operz pretium co

gnofcere , quales

/Edituos hsbeat, belli fpectata, domíque

ne du !

Virtus ; indignó non committenda Po&t,|

cilct,

Gratus Alexandro Regi Magno füit ille

,

Cha:ilus, incultis qui verfibus, & malà matis

Dotte:

Acc

AV

Rettulit

Llbroa

eptos , regale numiftma , phi!äppos

"

Sed velati tra&ata

L

otam, labémque remittunt

i ünit

Atramenta ,. feré fcriptores carmine fodo

erlom:

Splendida fa&ta linunt

Idem rex ille, po&ma

atj

Qui tam ridículum , tam caré prodigus emit,

A

Edi&o veiuit, ne quis fe, preter

£

d 1*

ip

ellem,

Pingeret , aut alius Lyüppo ducetet «ra

n

$

*

Fotrtis Alexandri vultum iirrgulamia

quód fr

is t

Eyere veres, Opibus aupez

[2]

»

Rerte

z

-

lir , dr'c1deft, qui Cl

U

j

des nummos.

l

ri

lta carmina donatus

am

RB

l

!

€

us ob incü

Sed tamem , do'c. Qu

Philippi;-eos fuis

portun

tibi

imnus r

1

'i S. - ï-

|

!

rerbus

&

"

*

acs

is

i

ptos retulit

6 Caf

! neque fi quid'fc

Di

iC

pm'm aliq

uid alicui referre ,

Tmus,co

u

ae

b

eat

H

d

p

aliquod beneficium illi de-

fore, utn

nc

acce

&j

e

fateri fe illud ab eo

verfus fz

CCTO ,

;

os non

:12]

b

e

ST

er

e

r

en

li

n

immó

Áía

ia

e.

2

Z

-;mzr. Allinunt man'ibus

4

1

mnäentmm.

QV Y

eft, rem tibrut

t

?

1

;x

i

a

n

ic

ä

Jinuur, Deterunt, commácu-

I9

l(.

[6)

I

1

e

& fo

i

at

Íi eos curei

re,. d

?S

Vift

poiii

t

ve- l

Z

4]

"

I yf/'," p

0. Qvàm Lyfip-

D

a&ait

t Qu

i

pu

inf

3

tuarius,

d

s '(jl

:

cl

; militia

itas

h]

ALcevel. T Xcuc

leret ftatuas ex,

1n

n

t

c

Ot

feri

ï(?*

ut

Pr

€

(

?

p

]

i

itui r;:x

T

Di

fervat

Q

F

A

4

7

ä

:I

)d

. Sententiaeft : $$ ju-

e ph.

re

arrare ,

IWJAIWC-

1

m i

llud. Alexandri fubtile

u

ena

i

no

51ti

C

:,

ad z

nanda peritorum . artifi-

TeS

i

39

i

1O aDc

Vï

BR

Cui

Y1

i

^

if2n

acr E.i

la

Opera, vocares & traduce-

1N

n

1m

iol

/^,

4c ex

res ad libros & ad. judicanda

ii

ca

1

D

[

gl

1S 5

Qï

Poétarum opé

, fi comparas

rilt

um

m

»

[o)

n

res Álexandr

judicantem de

ob ineu

aT

i

r2

Gecdit

tabulis pictis

&. flatuis ,

E

cum

tos ï

:

)';V's

4

$«

n

AT

i d

1j

31;1

'atris :

n

ni|Alexandro juc

ante de verft-

ta

G.

y*u]tix.üg

;*Dns; diceres illum imperitumin

f

li &

2ífti

Q. HORATII FLACCI

Ti env

]udlcnfm fubtile videndis artibus, illud

Ad libros, & ad hzc Mufarum dona vocares,

Quod qui

Boeotum in crafTo jurares acre natum.

N moror

At neque dedecorant tua de fe judicia, atque

h peus v

Munera, quz multa dantis cum laude culcrunt,

Nec prat

Dile&i tibi Virgilius, Var:ulquc Po&tz,

Ne nübtam

Nec magis expvfïl vultus pér acnea hgna,

um foit

Quám per vatis opus, mores animique virorum

Tedearin :

Clarorum apparent, nec Sermones ego mallem

bt

Repentes per hbumum, quàm res componere geftas :

Terrarámque fitus , & flumina dicere; & arces

d"i

L

Montibus impofitas, & barbara regna, tuífque

UW

«t od

Aufpiciis totum confe&a daella per Ortbem,

m x

Clauftráque cuftodem pacis cohibentia Janum,

fiendare

Et formidatam Partbis, te principe, Romam:

ne

Si quantum cuperem , poflem quoquc Sed neque patvum

Yerins

Carmen majeftas recipit tua j nec meus audet

001

Rem tentare PUde, quam vires ferre l'CClIfCDl'.

[

Iv y

Sedulitas autem, ftultà quem diligit , urget:

o n

Przcipué cüm fe numeris commendat , & arte :

UE

zítimandis verfibus & tam ftu-

& repenti fcribere, quàn tuas

meam m

idum

Qu deio

quàm funt Boeoti ,

res ge&as heroico carmine com-

(qml)us aér patriz craflior inge-

ponere.

Duella. Bella finita & fublata.

iuum pmoue faczt) dde() Dldvc

de illis judicabat ,

qu, ïulltl

Cleuflraque. Etportas templi

faceret Chzerilum ;

infülfum

Jani à te claufas.

.

Aperiebatur,

POLtd!h

.

in quo tu Alexan-

dum bellum erat , confecto ,

claudebatur.

RBis illud claufit

drum long? fupelas, dum Vir-

gilium & Varium Po&tas opti-

Auguflus , Vide Indicem fe-

inos mao ni faCJ $.

cundum Odarum , &eas Odas ;

At mqne, tdo*c.. Non dedeco-

ubi de Parthis & Augufli victo-

rant tua de fe judicia , immó

riis fü s q01tu1.

audi tibi& honori funt, dum

Si quamim , dec. Si facultas

tales fünt reverà, quales eiTe illos

&eloquentia voluntati refporn-

ornant tua

deret.

preclaré judicáfti

inunera, quia dienis fuiffe col

Rec pit. Non convenit dlgm-

lata oftendunt.

tati tuc

Nec fermones , dc

Ego veró

Scam.mr de*c. Senfuseft : qui

jion þrofe&o mallem $ t)lae& ftudio ' & amore alicujus ben?

Epiftolas, utfacio ; huzmh ftyloimereri de illolaborat, eum lau-

dando;

1

EPISTOLARUM LIE. II.

$7:

|

Difcit enim citiàs , meminítque libenti?is illud

Xl

Quod quis deridet, quàm quod probat & veneratur

Nil moror officium, quod me gravat; ac neque fiio

AtQue

In PC]US VU]['U pTOPDHi cereus u(quam,

Yertn

f.

)

Nec pravé fa&tis decorari verfibus opto:

Ne rubeam pingui donatus munece , & uná

)

Cum fcriptore meo, capsá porre&us apertá

VICOTUI

Deterar in vicum vendentem thus. & odores,

m

Et piper, & quidquid chartis amicitur inéptis,

at gt

AICS

dando; fi id pravé f faciat, ami- fim, ita nolim laudari malis ver.

ildut

cumurget , id eft oravat , vexat. , fibus.

onerat POJUQ qn"m ornat ; pra-

wubean. Pudore afficiar.

l

c1puþ cüm feilli probare & com-

ngm Lmiro, inerudito.

nuR

mendare ftudet verfus faciendo

Uns, dec.In eodem enim libro

fnat;

in ejus laudem : mali enim ifti

eft nomen fcriptoris , & ejus, ,qui

Ícribitur, feu laudatur.

neque p

verfus citi3sà populo difcuntur,

quàm boni: Ego veró nihil iauo,

Porrettus. Inftar cadaveris.

andt

non probo officium , quod eum

Iu cï"ïllil, (f,?"( UDOUPI]EQI il &

otfet

dedecore meo & incommodo| falfamentarii fi xauunt mvoluua

n

U

3i

conjanctumíit : &quemadmo-|fuarum merci

»

m ex inutilibus

dum non amem, noh.n,pïopom chartis, &i

ineptis libris, Erant

At

$

qmeam HUaOineih & cera 4']d:ahï ;j aut

em Ron

vicus thuraua., &

It

[í

gua deformior fit , quàm xgiuphues viciunguentatii,

if &fbd'

gras t«

M

N

E

j

M

*ync

m l

EPE

D

Mnþgv

—

áni

te$

Q. HORATII FLACCI

1 fidt

EPISTOTLSA J

laudat vet

les urget

Excnfat fe ]ulio Floro expæ;?ulantz , quid nec epiffolam,

Nemo ho

uec ta, Qu pramsz'æ at , cartmina , mifffet. Farias ajfert

Quivis ft

rarones , cur adm [iribendis fugrfbm negligentior. fit,

la fcaly d

I. Owvia uatura ce[lator c/f

ac defidiofns

a. Quia

Des nummo

smodicts opibus &om caret.

. du urbe diffcile eff [cri-

177 p

bere , ob tumultum 69 wgan,z

«, Res efl magni la-

ld en;

boris poema.

$. Poetarum . natto mcpm ejf.

6. th

linuds t

jam id atatur. efd , ut Copitare potius debeat de mori-

bus. rellé componendis , C9 exiirpandis cupidi-

las

tatibus, quam de verfbus

W

It

pangendis

14 Qe lul

Lore, bono claróque fidelis amice Neroni,

tac pradi

Si quis forte velit puetum ribi vendere, natum

ITl egs

)

Tibu:e, vel Gabiis ,^& rtecum.fic agat ; Hic &

Ti

Candidus , & talós a^ vettice pulcher ad imos,

Fiet, eríirque tüus nummoram millibus o&o;

AUE

Verha mini

iftar

iC

43 QW

tiis ad, nurus aptus heriles:

Litrerulis Gracis :mï*um $, idoneus arti

16 nemo j

IY

Cuilibet : argillà quidvis imitaberis udá.

) *8

. Quin edam canet indo&um ,. fed dulce bibenti,

7) Vl

[

T

Nevoni.Clatdio T'iberio Nero-'tus ; aptus ad quodlibet niriifte-

LT

riumob

eundum heri nutu &? lar-

hi

ni; qui Augui?:o fücceffit.

Puerusn.

Seryum,..

d

bitrio

Obtem

$.v

J

"Tibure;dox. l&;

udbn,

fm?

T

. Romani Gracas lité

i J.J*SL

Italiz urbes, de qu

ll*uï

MVAT g,

gdnceläant , ut Galli linguam

dictam.

tbermanicam aut] Italicam, 'unde

'..l

cari

erant

mancipia ; qü?

Agat. uoquan. , paciicatur.

W

IGrz

PÍcirent

&

&

Máüllibus otlo. N ummos fe fefter-

Ar

tios pnelhon 2o

OQ. 1

$

2,d9c. Finpitam facilà

SX('JP l ex

ii

is

1

"0

1S

c flecu

potef

t

üàm aJOJha

quze refpcz;d

* ment

$oco. numm

ero Scuta

;

N

RO-

uda

as ex

fi&tilia vafa fiunt.

Tirmog

Iudo

D l'a"(

par ümmu-

inanis ducentis

/

o

D

3uz. tibi

Vevia , d2'c. ï*

untvend:-

,

&, ed tamen v

»

f,

raus*e& inquit, pt

: ifteve

^

ulasti non nfr-axL effe vi-

N

rl

Zkä $3« deft. fervüs L.lOuU h]*** na-

g

CUT

J IU)

:fï

d n

EPISTOLARUM LIB. IT.

$99

Multa fidem prom:(ïa lcvam, ubi pleniüs æquo

[

ä

Laudat venales , qui vult extrudere , merces,

Res urget me nulla ; meo fum pauper in &t

du i

t Fangi

j

Nemo hoc màángonum faceret tiba,

2on tcmerc a me

]

Semel hic ceffavit

Quivis ferret idem.

: &, ut fit

ntg /gmm ;

]

Iu ícalis latuit metuens pwdcnrts babenz,

!l

fu. u Qu

if d ln

Des nummos, excepta nihil te fi fuga 1gdat:

Ille ferat. pretium pænæ fecurus , opinor.

1 g'f mgr. D

Prudens emifti vitiofu

.

»

dicta tibi eft lex.

d 6 (*"

7 M Wi

Infequeris tamen hunc, & lite moraris

mqua

// l////

Irful:a d?*c. Pergit venditor:

l

bus

|

ipficredatur. Emptor venditorz

fcio, inquit , iis venditoril

DUSI

fuas merces p

m.mo vendi-

ii

ltl

et.

non faeil? credi , qui multa G&,|tar

munorerm i

m ha

mira de fuis mercibus promir-

E,w;ux &t

II

us jufto.

m

l«totly

tuntac przdicant , qw fac

IU

$

JLeyvel

ä',rk

VU

et , extorque-

nimirüm eas e5

J

xtrudant, id e*t),ret : nemi

tam levi pretio

Hic&

vendant, diílra^ant , ego non) manupwm ejufinodi vende-

isfum, nulla me res coglt hoc rem.

d f

mancipium vendere : pauper;

Habene. Scutice, Jori.

00

fum; at quod hqbeo $ meum

Excepra.

unc fervum affir

eft, nihil cuiquam debeo: cer-

Tmavi

Ominl VitlO Carere, pre-

té nemo alius mango (eft man- terquam quod femel fugit.

cipiorum venditor) ita tecum

llle , d&'t, Loquitur jam Hora-

tius.

RQ,GIC. ,-*àm cancaic

, quàm

Venditor profectó accipee

atl

ego, vitia mancipii tibi aperi-

repretium à te emptore POte&

ret :

ec facilà 1pfe

cum alio

fecurus pcenz, id eft, non timens

h

q

o

x m

quo JbGC emptore fic oemn : pocndm iis ll"PPOUI mercatori-

hic puer fm* el fepnis fmt, non bus folitam, q

ferr n

mercium, quas

obtemperavit

mihi imperar t

vendunt praierum Imancipro-

rum, vitia et

5fO

j

9)

Ltibus non indi-

&, pro more fervorum, cüm

metüerer, ne fufpenfo & fc

1S

cabant.

LAC

et enim tibi ven-;

eutor

"m

[f

loro vapularet, füpit aclatuit:

.

vitiofum fervüm

" jtdi

prudens, id eft, fciens ejus vitia z

tl

"

fite non offendit e;ushæ" '1?*

n

& ceffatio, quam à me vides,

di&a tibi eft lex & conditio ,

excipi ex ejus aliis laudlbhs j

quá illum eme: cs , nempé fi te

j

& meritó reprehendi , dare

fgo

illius non lzc

eret, c& tamen

nummos indicatos jam potes ,

muc Venöumem ,à quo fer-

G emere,

vum emifu ; infequeris, vexas,

Levaut. Minuunt, abrogant

& litem iniquam illi intendis?

venditori : faciunt: ne tam facile

Facisiniqu

Dixi,

"

,vl

|

]

$19

Q. HORATII FLACCI

i.

Dixi me pigrum proficifcenti tibi. ; dixi

^ Mfdo q

Talibus officiis propé mancum

*

"

ne mea fevus

Verbis,

Jurgares , ad te.quód epiftola nulla veniret.

[bont, q

Quid tum pro&cci , mecum facfentia jura

Grndia l

Si tamen attentas ?. Quareris fuper hoc etiam, quod

Poft hac

À

Expectata tibi non mittam catmina mendax,

«

li q

Luculli miles.colle&a viatica multis

None nüt

JExumnis , laffus dum no&u ftertit, ad affem

Jus Grai

Perdiderat : poft hoc veherens lupus , & fibi, & hofti

letrt b

lratus pariter, Mums dentibus acet,

It Ut

7A

Pr&fidium regale loco dejecit , ut ajunt,

|

Je Inter

Summé munito, & multarum divire rerum,

Dra ed ar

aï

Clarus ob id fa&um , donis ornatur honc&is,

th[que [

Accipit & bis dena fuper feftertia nummüm,

fitis A

tde (imy

Forté fub hoc cempus.caftellum evertere prator

Dixi , d&?c. O Flore

!

! putame;

d affein. Ufque ad ultimum

li,

fimilem ifti venditori : dixi teruncium ; nihil ut fuperef-

Voetdpre

tibi, me effe in fcribendo p1- ifet.

LO

grum &a& hecurbanitatis officia

Lupus. Inttar Iupi famelici.

D

lt Qf

ineprum.!

i

D a,m':mn.Mlhres inarce qua-

Quàmys W

Quid um ,

do^. Vitium nb1 -dam ad ejus prefidium reli&os

-eum candldz. aperiendo.

prideny

cä rege Mithridate.

jura. Qux euii penz & ob.

Bis deua. 20. Seftertia. Sefter-

prato j

80, qn)

10 ul

nubauoms ; fecurum cfïlvo:unr, tius nummus erat as duplex

i

qui rei uuufwm & contractus'cum dimidio tertii ; feftertium

b

n

NUW "

vitia aper 1twat1a.1enu, emen- in neutro genere valebat mil-

ht

tGl

«w,fs

lu,þ

ra pro me ftant, le fefter tios; 20. Millia feffer-

thlL m

1 eu 20

fetlertia va-

fä"equ

mihi favent.

J

Arteutas, Vis dbefa&ale, Op-, lebant

libr

ihr

ras

Gallicas 2000

Qüp IES Á n

B

nlh 21nos

Ícutatos

Romanos

A

KIe,

pugnas.

Super. Pxïrez«,ahocqaez vis. / 500*

Z:hq

, C

As Wt

XLuculli.

V ixit (.,O(,.Cl"l qUG wl—"l

Super. Prater dona honorifica

cero; Pompejus &c. tempore :'jam accepta ,

Uuros

X Coro-

m T

bellum cum Mirhridate Ponti nas.

Sub boc, dzc. F

Pauló poft.

AOII]erl i

in Afia rege, getfit & cum Ti-

Vontine

gr ane.,

Praror. Ductor exercitus qm

szzca. Pecuniam dari foli-|enim Magiftratus in urbe jus

Iam GI' Pj

idem

in exercitu

[ 'ämem,m

tam militibus ad iter con£icien- |red debat "

dun & emepdïs xes aecelTa-

i im

Lt

'aerat , & prator utrobique

hfenþ

ZA

vocabatur.

mre Gr;

i

d.

V!W

1 Q

EPISTOLARUM LIP. T.

$11

il

Nefcio quod cupiens; hortari ccepit eumdem

a fs

Verbis, quz tíimido quoque poffent addere mentem:

Vitet

Ibone, quó virtus tua te vocat : i pede faufto,

Grandia laturus meritorum premia. — Quid ftas 2

em, i

Poft hzc ille catus , quantumvis rafticus : ibit

li,

Ibit eó, quó vis, qui zonam perdidit, inquit,

Romz nutriri mihi contigit , atque doceri,

m

lratus Graiis quantum nocuiffet Achilles,

X üy k'üüxï

Adjecere bonz pauló plus artis Achenz :

Scilicet ut;poffem curvo dignofcere rectum,

]

Atque inter fylvas Academi quzrere verum.

(f

Dura fed amovere loco me tempora grato:

müïx'ïh

Civilí(que rudem belli tulit eftus in. arma,

jun,

Caíaris Augufli non refponfura lacerris,

] pmmï

Undec fimul primümi me dimisére Philippi,

!

Addeve menzem.Animos eripe-rles , cüm Patrocli amici füi mor-

fe, accendere.

tem ulturus bellum repetiiffet,

Borne. V ox blandientis eft.

interfecit, capta eft pauló poft

Ille: cazus. Miles ille Luculli

"Troja. Vid. Epiftol. 2. lib. z.

quamvis rufticus , tamen vafer

Adjecére,d'c. Bonas artes,phi-

& prudens poft hanc orationem

lofophiam feilicet, Athenisdi-

dici

pratoriso ita refpondit : ibit

vide Moratii vitam in li-

€ó, quó jübes , qui opes & via-

bri limine.

[ 8 UT

ticaamifit , ego qui Jam przda

Academi. Fuit Academus Ath:-

fumonuftus , nonibo

hocin

nienfis civis ; erat illi füburbana

fetransfert Horatius : aliàs verfus

villa

arboribus

pulcherrimis

faciebam lucri causá , nune lo-

confita, quam philofophiz ftu-

cuples fa&us , nolo iftum labo-

diofis donavit : hinc di&i funt

X

rem fumere.

?)

Academici, & Gymnafia, litte-

Zonam. Crumenam : quia in

ratorümque fcholz, Academiz.

Zonis crumenas folebant gefta-

Dura tempora. Bella civilia in-

re.

ter Octavium & Cafaris percuf-

Tratus quantum , i*c.. Difcere

fores; BrutusHoratium ad mili-

Homeripoémata: lliasmaxim?

tiam pertraxit.

»u

continet damna fper Achillis

Rudem. Militie imperitum.

iram Gracis importata , cüm jlle

Od. 5.lib. 2. 4. 3.

Ágamemnoni ob ereptam Brifei

ZEflus bellus croilis. Ducitur à

"

dem infenfus à bello.abíLinuit,

mari metaphora.

"

Q

Hecore Grzcos übiQue profli-

Laceviis. Vivibus.

j

Ài

gante, quem poftea idem Achil-

Unde ; &'v. Quoé civili bello

$12

Q..HORATII FLACCI

Decifis humilem pennis inopémque paretni -

JÜ Qdm

Et laris, & fundi; paupertas impulit audax,

lt

Ut verfus facerem.

Sed, quod non debr, habentem:

(s ptii,

"Dtevtt enttr

Quz poterunt unquam fatís expurgare cícuta,

Ni melius dormire putem, quám fcribere veifus ?

Nbf

Singula de nobis anni predantur euntes:

5$

t iponün

Eripuére jocos ; Venerem, convivia , ludum:

nnihur of

Tendunt extorquere po&matz,. . Quid faciam vis?

lcnemo |

Denique non omnes eadem mirantur ; anántque ;

itvilh vid

Carmine tü gaudes : hic dele&atur Jambis ;

ltrnt yl;

Ille Bioneis fermonibus, & ale nig:o.

fl calidi

Tres mihi convivz propé dilfentire videntur.

Jtt n

'.'Illl; ïbhuq

Pofcentes vatio multüm divería ,pa!ato.

At tcblofy

ftatim ut dimiffus fum pof

morem ]-ïahc.,mnbäni lectio-

lium Philippe

nífe , com

o

ï.pwræl hu

lum

rT

& orrenti

us erudité , ut fo-

immc & v

!

Qx

ad Philippos , urbem 'Theffa-

3

L.

At P[ Otün

jaratio, cuP

liz, incampis Pharfalicis ; ubi

Qu

CA

-;;-L Q;.(/»'L': Aj

'i€ cllen

victus eft. Bruti

CX vailt

exerci

nc

Quti

oreft.

tus.

A me inte

zptes, pratereun-

Deci/ïr,&:*cl Amiflà dignitate|tes

Jl ag

acultea

& opibus.

Poémata. E.

acuita

tem conden-

"Djenium,

di carminis.

Qnod nou de[i. Mabentem

& n

quod füfficiat, quod mihi deeffe

Denique.:Alia ratio ; nempé

5

U—GUS "m

nolim

.

.

Ym

quenam cicute me

faftidium hominum, qui alii alia

Iig

parvo ífrüentem , & utcámque

carmina pz'obant,?d?mr'intque.

T (ttp

A. t

locupletem , fanare poffent , Í

Carmiue. Nenip? heroico per

hn

adeó infanirem ,

ut mallem

;anton

OT

Oi

aafiam.

&

g

Sþ;

Aifi

verfus multo labore fcribere ,

Bioneis. Sermonibus,.t atyris.

i

&l

il ]no

quàm feriari, Gt genio indul-'Bion Philofophus quidam aut

n

eret

Poéta fuitmordax & maledicus :

han

1l

Cicute. Herba eft frigidiffi- | Lambinus eum Ariftop

anis pa-

D

ma, adeóque idonea ad fa

3an- ; trem facit.

MTt

M

dam phrenefim , qua ex atra

Sale migro. Salibus amaris &

fh

MTO

fep? bile & nimio calore naf

m

Q

jocis. Porró fal niger eft albo

LU

tur, Sunt, quilegant cum Lam-,acrior & amarior ;

uia den-

"I$ V

r

bino ficuje , quz vox à Gra-|fior , & magis concretus eft ; ita-

cis fumpta fignificat cucurbicam| Que pro dicacitate Jocisque afpe-

Ites &

€ vitro feu metallofactam, quá rioribus ufürpatur.

utuntur medieci ad. eliciendum

lres mibi, d£c. Videor mihi

w-v-lïfv'va;/ä,

la-

M

& carne vitiofum fanguinem atætlhabcre tres convivas diverfi p

nié

Qlïmgdai

EPISTOLARUM LIB. 1I.

$15

tl

Quid dem ? Quid non dem ? Renuis tu, quod jubet

n

altet,

L itn Quod petis, id (ane eff invifum, acidómque duobus,

k * Preter cxtera, me Romzn? pomara cenfes

* veini

Scribere poffe, inter tot curas tótque labores?

Hic íponfum wocat, hic auditum Ícripta; reli&is

lum:

Omnibus officiis. Cubat bic in colle Quirini,

un v?

Hic exttemo in Aventino ; vifeodus u'erque,

Verüm

P d

qie

Inteivalla vides humané commoda,

li

Putz fünt platee; nihil ut meditantibas obftet,

Feftiaat calidus mulis gerulifque redemptor

if,

Torquet nunc lapidem, nunc ingens machina tignum:

Triftia robuftis lu&antur funera plauftris:

Fác rabiofa fugit.canis, bác lutulenta ruit fus,

Inunc & veríus tecum mediiare csnoros,

-

Scriptorui chorus omnis amat nemus , & fugit urbes,

Rité cliens Bacchi (omno gaudentis, & umbrá,

Tu me inter ftrepitus no&urnos atque diurnos

Vis canete, & contra&a fequi veftigia vatum ?

Ingenium, fibi quod vacuas defumpfit Athenas,

ni guflus, quibus fatis facere

Puera, doesc. Ànlibere & pa-

Bu

0;

nequeam,

tentesplatez funt ?

Ncuziquam

Pratevr cetera , ds'c. RatioMane.

quarta, eurnon fcribat ; petita

Calidus. Praceps, trepidus,

nempé ab urbanis negotiis.

Gerulis. Eajulis.

Spenfum vocar. Ad refpon-Y Redemptor.Operis alicujus con-

dendum pro fe , ad fidejuben-ldu&or, qui id faciendum certo

am

dum.

pretio, in fe recipit.

Auditum , dec. Adaudienda,,./ Conrratla. Angaufla, difficilia,

i

qu:e amicisrecitat, carmina,

impreffain locis ar&tis & redu-

Cubaz bic , dec, Alius quidam:

&is, non in viis publicis , & locis

zgrotat Prccql in colle Quiri-;patentibus, ac tritis.

i.

1

nali, alius in extrema

parte

Ingeuiumn, dc.Aliquando con-

montis

Aventini.

Duo ifti

|

tnegit, ut homo ingeniofus ,

montes admodum disju-n&il

qui ut ffuderet faciliàs huma-

fant;

nioribus literis , feceffit Athe-

Humané, dzc. Bellécommo-]nas urbem vacuam & tranquil-

A, 1ronicé

» id eft, perquàm|lam , pofiquam ibi per annos

incommoda,

feptem iibris impalluit , pa-

ii

L

Tum

|

Q. HORATII FLACCI

Moy edam

ädrüudl!s antnos

feptem dedit , infenuitque

Libris, & cutis, ftatuá taciturnius exlt

(ud fera

Cadlmur.

Plerámque, & rifu populum quatit, Hic ego rerum

lento San

Flu&ibus ln mediis, & tempeftatibus urbis,

Diltede 4

Verba lyrz motura fonum connectere digner ?

Frater erat Romz confulti rhetor, ut alter

Quis, nií

Ti Mimnen

Alterius fermone meros audiret honores :

Gracchus ut hic illi foret, huic ut Mucius ille- -

1 lob

Qui«ninüs argutos vexat furor Ifte Po&as?

«m m*e

10

Carmina compono, hic elegos ; mirabile vifu

j d hgb

Calatümque novem Mufis opus ! Afpice primum

h

It

Queanto cum faftu, quanto molimine circum

Iral

* V&l

Spe&emus vacuam Romanis vatibus edem,

czu?iï, wj.

[n

rüum ramenin--otio tanto profici-

fe invicem profequuntur ac

iil

at, immo hinc redeat ftatua ta-

mulcent.

(Cedt

citürnior & infantior, populo-

irgutos. Ingeniofos , elegan-

; D

tes.

que rifum prebeat. Quonam

& Wir

igitur pacto ego inter tot fluctus

Mirabile vifu. Subaudi, ftatim

2 Inosio

curatum & negotiorum verfus

exclamant amici poétz , Opus

&tl

facerem Lyricos :

à me fcriptum effe admirabile,

l0 QY .

In[enuit.Maximacontentione& à novem Mufis elabora-

[

incubuit: operam indefeffam po- tum.

o

"

fuit. Senium fep?ufürpatur pro: . Afpice, e'c.Primum hoc argu-

ditore

moerore , cura; &c.

mentum fit illius poétarum

E

3 Aqi.'l

(

Frater 5-d&c. Rhetor quidam'arrogantiæ*, q

uód agré ferant

QU

Romz füit frater juris-confulti,!fua fcripta non reponi

in bi-

Bd

st

alter alteri fic adulabatur , ut'bliotheca Palatina , in qua tot

T

jsig

carinina

nihil audiret/ab altero , quàm Grzcorum fcilicet

aomina merum honorem figni-

diligenter & curios? fervan-

ficantia , honorificentiflima : hic

tnr , quibus nihil fe inferio-

Dunt

res

Romani illi

juris-confultus' illum — vocabat

poéte cen-

Gracchum , (orator praftantit-

fent.

D

Molimine. Faftu , ambitiofa

fimus fuerat, ille Rhetor voca-

V

bat hunc fratrem fuum Q. Mu-

indignatione.

cium Sczvolam , quia olim Mu-

Vatibus. Scrip;is Romanorum

4d

cius Scevola optimus juris-con-

poétarum.

4Edem.Apollinis Palatini;pro-

J m

fültus erat : an funt poétz fa-

|

ü

T

j

Q efto

niores ? Quinta ratio ; vatum

I

péq

vam extructa eft ab Augu-

!

*

ffe

)

ineptiz & adulatio putida , quai&o bibliotheca: eam vacuam e

-

.

^

r

"

EPISTOLARUM . LIP. Il.

$

:

Mox etlam , fj forté vacas, fequere, & procul audi '

lii

Quid ferat, & quare fibi ne&at uterqué coronam.

D]

m

Cadimur, & totidem plagis confümimus hoftem,

l egor

fbi$l

ento Samnites ad lumina príma. duello,

Diícede Alczeus pun&o illius, ille meo quis?. —

ignet ?

Quis, nifi Callimachus? Si plus adpofcere vifus,

lttt

^

Fit Mimnermus, & optivo cognomine creícit, -

:(us il«

idcircà. dolebant, quia cupiebant

D fcedo , d&'v. Tlle; unus ali-

ul

fuaineam inferri feripra.

quis Poéta ,' me fuo pun&o , 'id

TEUM

Vacas. Si otiofus es ; fi ni-|eft; f

hffï

:30

ag

io, (quiaveteres füf-

hil aliud habes , quod te de-[fragia ferebart miflis in ciftam

« primum

tineat.

(

tabellis, qua certo punctorum

;m.

Procul. Sepé voxeafignificat]mumero notate erant) vocat ,

pre oculis, cominüs.

& parem dicit- Àlezo Poétz

L

I

vrar. Dicat, quid afferatcau-|Graco lyrico nobiliffimo : At

peísqui'

Ís, cur uterqu

alteri - dignusjille quis à me appellatur ? Cer-

coroná videatur & praemio. Vi-|té Callimachus; aut fi ne iflud

ngeniolbï; 5«

debis illos Poétas omnes fimi'-|quidem nomen , ea laus , ipfi

limoseffe Samnitibus, quilen-|fatisfacit, voco illum Mimner-

to & innoxio bello fe invicemimum , & hoc illi , quod opta-

mid p

czdunt ad luminaprima, ideft;|vit, cognomen do. De Alczo

; die ii

füb no&em , cüm faces accen-|fzp? dicium in Odis, maximé

| Mif

duntur.

-

decimá lib. 2.

Samniter. S1c vocabantur ple-

Pun&o.In comitii ita fere.

vinm

diatores quidam. ad. pompam

bantur aliquando fuiïragia, ut

g pu

& voluptatem tantüm compa-

fer

unum puncdum illius, quem

| at

rati, qui fe fimulatis & com-

elipebant , nomini infcriberent.

M

u

pofitis petebant vulnerfbus : ita

Callimachus. Poéta Gracus, in-

m 1

Poéte mutuis adulationibus- fe

primiselegans : elegias & ali-

lt 9

profequuntur , & fi quid in

quot feriplit epigrammata. Flo-

]

[

a

i

iis carpunt , id molliter jacti-

ruit Ptelomzo Philadelpho re-

n

tant, vicifumque ab aliis car-

gnante, circa annum ab U. C.

[

j p

puntur leniter , & animi causá.

500.

Sdmnites autem gladiatores à

AViimntuermus. Epit. G. lib. z.

/Áe

AC

FAl

Samnitibüs , Italiz populis, , ap-

Crefcir. N

taphora fumitur ab

pellati fant. Illi poftquam à Ro-

lis ,. qui adeptantur in alienam

manis vi&ifueruht, eorum ar-

familiam, qui fuo nomini feré

i

ma & nomen iftis gladiatoribus|addebant eorum nomen , à qui-

datum eft odio Samnitium. Liv.

bus adoptabantur, eóque cref-

lib. 9.i

cebant.

ame

D

[

kag

Mul-

u

$16

Q. HORATII FLACCI |

Multa

fero, ut placem genus irritabile vatum;

x Qu piifà

Tunc fitus

Cüm ícribo, & fupplex populi fuffragia capto:

Alícifcet n

Idem finitis ftudiis & mente receptá,

Obturem patulas impuné legentibus aures.

Tehemenr,

Ridentur mala qui componunt carmina : verüm

Jundet op

dxarianta

Gaudent fcribentes ; & íe venerantur, & ultto;

d

levat i

Si taceas, laudant, quidquid fcripsere beati.

lnl fp&

At qui legitimum cupiet feciffe pocma,

Cum tabulis animum cenforis fümet honefti :

i fv

Audebit quecundue parum fplendoris habebunt,

hum |

Durmes du

Et fine pondere erunt , & honore indigna ferentut;

itliptre

Verba movere loco, quamvis invita recedant,

Et verfentur adhuc intra penetralia Veftz,

Wt crede

Obícurata diu populo, bonus eruet, atque

Proferet in lucem fpeciofa vocabula rerum :

2*"9 » 0

Tone & (

? lomanis ,

Multa,d?c. Ordoeft : quan-

Cum zabulis. In quibus poéma

do verfus facio , multa perfero, |fuum fcripfit.

3 jent ab

" pdore

audio vates patienter , cüm fua

Vofte. Vefta erat Dea . ignis

mihi recitant fcripta , ut pla-|ac foci przfes : fepé fumuitur

a amiqua

Adjci[m, h

catos habeam illos ; funt enimlpro ipfa domo , quia fuum

ad iracundiam feré proniores ,|quzQue domus focum habebat.

15 noyqbi,

Felenten;,

adulor illis, ut ipforum bene-|Rurfum 8 templo & penetrali

volentiam aucuper, egeo enimi,Veftz non licebát reos extra-

miig Amni y

Ü eü)l

illorum quoque fuffragiis, ut|here loci fanctitate munitos

populo placeant mea carmina ;|videlicet ac tutos. Ttáque fen-

Aermnic r

ls Y

verüm poftquam finem impofui,tentia effe duplex poteíl. Pri-

30 verslk

ftudiis, & me ab illa feribendi|ma , etfi adhuc Jateat domi,

verfus infania recepi ac libe-|& fi nondum editum fit poéma

JXtRUm inpa

Secunda mmtanda

As

ravi;certé obtmrabo, liceat ob-|in lucem.

turare mihi aures & occludere,|& loco füo movenda verba

Bfabir. [/;

ne illos audiam fua mihi carmi-!funt, licht placednt, neque mi-

"r

na 'recitantes. Id faciam impuné, [nüs fecura videantur , quàm fi in

J dty

.Lauqlmlï

ideft, nihil metuens ab eorum|Veftz | penetralibus templóque

A .]a;

cenfüra & iracundia.

effent : quamvis loco moveri

iïü tan

nolint.

X fimi

Gaudent. Sibi placent.

Beari. Seipfis ; & verfibus fuis

Eruer. In lucem proferet be-

$p aj

contenti.

nigné ac liberaliter prifca verba

tlor f

NG

Legithmum. Ad omnes boni|& ab ufu popularis atque quo-

poématis leges exactum , per- tidiani fermonis remota , ideó-

l'udemic ;

1

fectum.

que obfcura & obfoleta.

ti&-

um

EPISTöLARUM LIB. 1.

$17

iatün

Quz priícis memorata Catonibus , atque Cethegis,

, Nunc fitus informis premit, & deferta vetuftas.

- Capto;

| Adícifcet nova , qu& genitor produxerit ufus,

"

Vehemens, & liquidus puróque fimillimus amni,

: verdim

Fundet opes, Latíámque beabit divite lingua,

ku | Luxuriantia compefcet : nimis afpera fano

Vi

.| Lavabit cultu : virtute carentia tollet :

, Ludentis fpeciem dabit , & torquebitur : ut qui

di:

; Nunc Satyrum

nunc agrefítem Cyclopa movetut;

bebunty

! Pratulerim Ícriptor delirus, inérfque videri, —* .

Jfanu,, Dum mea dele&ent mala me, vel denidue fallant,

jl

Quàm fapere & ringi, — Fuit haud ignobilis Argis,

)

Qui fe credebat miros audire tragaedos,

quc

uf , d?c. Que cüm oäim mini paràm laboriosé fcribenti,

i

|à Catone & Cethego , nobili- negligenter fceribere videbitur,

Y

" bus Romanis , ufurparentur ,|& multum laboris tamen in-

[

Il quïnb

f

nunc jacent abdita in fitu , idifumet : ut qui movendo & fal-

ent D

et , padore , & (qualore : ipnota' tando imitantur Satyros vel Cy-

funt & antiquata.

, fäf»

|elopes , licàt motus edant in-

Adfcifcet. Frequentabit, &n-|compofitos & quafi artis exper-

0, Q

get, novabit,

tes, ineotamen operz multum

U

0 &

Vehemens. lpfe Poéta , erit ponuntac fuüdant. JMoveri Sa-

r res

fimilis amni vehementi & liqui-|zyrum , pro motu & faltatione

jao m

li

do : id eft, fe&abitur purita-| imitari.

tem fermonis & vim verborum.

Pretulerim. Malim tamen.

; r

(

Mala.

Carmina

malé . conme

xpl lh

Anapzftus pro Spondzo eft ini.,

.| tio versüs. ta Virgil. Hexa-|pofita.

( ht

,| metrum incoepit. F/uviorum rex

Fallanz.Lateant.

lit

Q m

,| Eridanus.

Sapere. Ornaté fcribere.

1

- Beabir. Ornabit, augebit.

ydt

Ringi. Vexare me , & mace-

D

Luxuriamtia. Abundantia &|rate re&? fcribam. Ringi pro-

j)i

| uberiora circumcidet.

pri? dieuntur canes , cüm irritati

jf

Levabit. Poliet , reddet l-

t

diducunt os , qua& morfuri :

[Us

via; ita tamen ut hervos & ro-

transfertur in eos, qui taciti do-

; jyo !

bur nimio illo cultu ornatu-

lent & os fcedé interdum diftor-

,ip| quenon adimat : & cultus ille

quen t.

xmr

pr

w feu color fit fanus , non faca-

tus, &c.

Fuit , de*c. Oftendit exemplo

ignofcendum effe malis Poétis,

, ii

Ludetutàs , dec. Similis e?it ho-

qui fibi ma

al I)Iagexat » quíque

K

€a-

ij

j !

N

$18

O. HORATII FLACCI

Taro pl

In vacuo !ztus. feffor , plauforQue theatro?

valnus |

Cetera qui viue fervaret münia recto

Jon feret

More, bonus fané vicinüs; amabilis hofpes,

fofclente

Comis in üxorem , polfet qui ignofcere fervis,

jen Di dor

Et figno Ixfo non infanire lagena :

Nulitlm .

Poffet qui rupem & puteum vitare patentem,

lidor &

Hic uübi cognatornm opibus , curílque refe&tus,

h f diida

Expulit elleboro motbum , bilémque meraco,

Et redit ad. fefe,

Pol me occidi(tis , amici,

ll pidum

Yi t

Nonfetváftis, ait, cui fic extorta voluptas,

"

l pptium

Et demptus per vim rmentis gratmïmus error,

Auüm (

Nimirum fapere eft abje&tis utile nugis,

NI

Et tempeftivum puetis concedere ludum,

lm frgete

Ac non verba fequi fidibus modulanda Latinis:

It Dominu

Sed verz numerófque modó(que edifcere vitz,

Quocirca mecum loquor hzc , tacitáfque recordot ;

h

ttolaiug,

Si tibi nulla fitim finiret copia lymphas,

N

Narrates , medicis, Quod^quantó plura paráfti,

Áj

kinst

i

caritü

a(

herbácurabantur amen-

ifint magná voluptate , ro. H

XRTY

fi dedoceantur.

*

yi. 3.1.2.

Facuo.

Ubi nulli actores ef-

j ites

Reditad fcfe. Sanam mentem

Plajy, D

fent.

recuperavit.

IY

A^.

ja. szicia &mui

ra.

Pol. Per Pollucem.

Tj -

Q

4f

)

2o. Pice; quà ob

2atur

Per vixj. Viribas. pharmaco-

Do-

rutm.

XPI'OþT'mm

lag

; fignum , fie

d

mini apponebatur , certa notá,

Niünirum;

C

c'c.Ordo eft:Nem-

"TE pert

Iu

&c.

Eft autem

is ordo : &

pi; nune mihi eft utile fape-

qui poffst nen infahire ; non

re , operam dare verz virtuti

.QWJ l].'[x':(

TWotmptom

iraféi fürentis in morem , l-

& fapienti? , d

jec"tis verfibus,

1o, id ef

ato 5

& ejufmod

..

1Bh

i

is, &hoc re

!

emeþan

; aperto, ref

ame

qU

ctati

EU

lagene

igno ; fi^vid

et ïv.-.;,')b*-

linqu

e

er

e pe

i

?

juorum

Brlbyer

ü;

nam à férvulis reclufam & de-

ladusifte eit tempeftivus, con-

libatam.

veniens.

i w

&

penteba

Refedlus. Curátü

[*

redtus

Seaui. Kin

3ári; componere.

Nuinecos modos.Epift-18415

DA inæd.m

morbo , quo mens illius &

j

i

a.

aantafia laborabat, dum fea

Ct

Navrates

APeri-:es,mediïrüs, E

n (1;' ]

;

l

i

:confuleres.

SpI( Opry

sibiputaretaudire , 'ubi nul

AUP

'effent.

|[ Plura payáfti.Plures,opes Gd

T

le

hmDI)m i

AMerace. Puro Gunere e.

4

bo-:i paráfti.

j Fie-

P d

EPISTOLARUM LIB. 1I.

$19

Tantó plüra cupis, nullíne faterier audes?

! Si vulnus tibi , monftratà radice , vel herbá

Non fieret levius , fugeres, radice vel herbá

LYlóy

! Proficiente nihil curarier.

Audieras, cui

&

Rem Di donarent , illi decedere pravam

Stultitlam ; & cüm fis nihilo fapientior, ex quo

2

! Plenior es, tamen utéris monitoribus í(dem ?

t

! At fi divitiz prudenrem reddere poffunt,

(UA

$

E4

lici;

'Si cupidum timidümque minus te

nempé ruberes

x

J

| Viveret in terris te fi quis avarior uno.

Si proprium eft, quod quis librà mercatur, & ete.

[üf,

Quzdam ((i éredis coníultis) mancipat ufus :

Qui te afcit ager, tuus eft : & villicus Orbi

adnis

| Dum fegetes occat, tibi mox frumenta daturus

Te Dominum fentit.

Das nummos5 accipis uvam,

L

j

i rec0to

Fiever levius. Non curaretur. j mancipio, feudominio , & juri

Fugeres, Nolles, omitteres.

primarió : fic aliquis uti &frui*

ul

I

Audieras ,d*c. Ia quippe vul-|aliquo. predio poteft , cujus

"

gusloquitur, & putat, eos, qui| Dominns non fit, quod dare ,

gb opes à fuperis accipiant , ftultitià| vendere, &c. non poflit : in-

]

liberari & fapere.

terdum fit , ut earum rerum

EEF/JHI nam

Pleutor. Ditior.

Demini cenfeamur , quibus uti-

Ruberes. "Tibi turpe putares|mur, & diuturna.polfeffo ali-

l«

effe.

quando vim juris & dominii

E

js QW

"Propriwm effl. Ad eum cen-' obtines apud — Juris- confultos.

fetur pertinere, eftejus donii- Hinc Horatius colligit, res eae;

nus.

iquibus utimur, v. g. fundum

gl

Quod quis , &'c,. Quodabali- alienum, unde fruges emimus,

quo emptum eft.

Cüm res ali- noftrumiquoque dici poffe; quia

qua emebatur , pretium illius;eofruimur, &eum quafi fingil-

D

Ífeu pecunia , quz primis tem—;latim emimus ac fenfim , quem

poribus erat zrea , non, nume- totum ipfe ejus dominus olim

rabatur , ut feré nuncfit , fed ap- / emit.

pendebatur libra, feu trutina.

Orbi. Romani alicujus divitis,

tedamic.Contrà,res quas-| qui füo fundo villicpm prafe-

dam (fi Juris-confültis credis )jcit.

ufüs propriasfacit : evadunt ufuí

Occat. Occare eft femen fpar-

ipfotuz, tanquam fieffes illa- (um terrá operire; fractis glebis,

"Te,dpc.Perinde dat illas fruges

rum Doxxlixlus. Ufusopponitur

Kk 4

tibi,

f

426

Q HORATII FLACCI

ninda C

Pullos , ova. cadum temeti,

Nempe modo ifto

Gemmas ,

Paulatim mercaris agrum , fortaffe trecentis,

Aut etiam füpra, nummotrum millibus emptum,

hrgentum,

uid refert, vivas numerato nuper, an olim?

Sunt qui u

Emptor Aricini quondam , Ve)cnns & arvi,

Cur dherft

Emptum coenat olus; quamvis aliter putat j cmpns

Nrafenit Ha

her, & in

Sub no&em gelidam lignis calef;&at atnum.

yrem d

Sed vocat ufque fuum, qua populus adáta certis

Limitibus vicina refugir jurgta, tanquam

M Ctnits .

g Deu

Sit proprium quidquam , pun&o quod mobilis horz,

Nunc prece, nunc pretio, nunc vi , nunc forte fupremá

(eitue

Permutet dominos, & cedat in alrela ;ura.

D& en

Sic quia perpetuus nulli datur ufus, & hares*

lm m

Hztredem alterius, velut unda fupervenit undam;

od 102

?

$

Quid vici profant , aut horrea

Quidve Calabris -

Saltibus adjecti Lucani, fi metit Orcus

GS "(lym ) (

.tibi, ac fi effes fandi &onnnus!pua&

ua, emptitiis hqnvs el-

n

P

DX

zque ac orbus.

lam fuam vefpere calefacit : dum

du

Temeti.Vini:itavinumappel-]Jenim arvum illud emit; emit

(!ü

C

latur, q'(.l'.ï tentat menteu1.

quoque fruges ab illo poft oritu-

Trecenris.

Seflertiis majori-jras.

ft,

Unns

bus , quz valent fepiem mil-

Sed , de:c.. Vocat arvum illud

lia &

juingenta

Ícutata Ro-

tamen füum ufque ad eam 19;11

Ti je

inan.

Librarum veró Gallic.

partem, inquaplantara inTimi-

30000.

te populus arbor, dirimit lites,

C

Quid wfesrz » d (lmd in-

qui oriri poffent de agri limiti-

has t

tereit ,

utrüun vivas é fvndg,

bus cum vicino.

Üq

Q

c€ujus. IIC'UJIIT pser

partes à te

Prece. Donatione.

numeratur

dum ejus fruces

Tauquam. Quafi veró damus

l,

l0il €

emisquotidie, an ex eo fundo,

enim rogantibus.

.

H rJ):&t

cu)us pretium olim totum

£s

iue-

Sorte fuprema. Morte.

At

rit numeratum & pexiolutum

Inaltera java. In alterius po-

VO

N

4 g

*

à domino?

teftatem & dominium.

N

dec. Quiolimemit

Q

sFu

]"mpzor

Fici. V

/ille magng , pagi toti.

arvum aliquod propé Ariciam,

alnä;u Calabria & Lucania

f

(ett opplöam in via Xþnm) qui

funt in extrema Italiz parte pFO-

hl(, POT[

propé Vejos (urbem Volfcorüm

péSieHiam ,

& pafcuis abun-

mæupuamï ceenat empta legu-

dant,

ïl[a

inina, quamvis ea putet effe pro-

Orcus. Pluto , mors.

Tno

*

TA

)

o

tien

4 ütm;,, j

SPISTOLARUM LIE., 1f.

£-

modo lib

Grandia cum parvis , non exorabilis auro ?

thti

Gemmas, iatmor, ebur, Tytrhena figilla ; tabellas,

eIDptm,

Argentum , veítes Getulo. murice tinctas,

*

- olim?

Sunt qui non habeant

.

eft q«i non curat habere,

ri

|

Cur alter fratrum ceffare. & ludere, & ungi

2 enpl .

Praferat Hetodis palmetis pinguibus ; alter

nm,

Dives, & importunus ad umb:am lucis ab ortu

fis ctrt

Sylveftrem flammis, & ferro mitiget agrum ;

Jl

Scit Genius , natale comes qui temperat aítrum,

moblli horzx

TNazuræ Deus humanz , mortalis in unum

: forefapra

Quodque caput, vultu mutabilis albus, & arter,

Jf«

Uur & cx modico , quantum res pofcet , acervo

hen?

Tollam : neé metuam, quid de me judicet hares,

itundat;

Quod non plura datis-invenerit, Et tamen idem

hie Cl -

Grafzdi;z, &?'v. Nobiles cum]palimis abundantem , ejus rex

Herodes.

ignobilibus.

Sigille. Parva figna , ftatuas

Importunns. Improbo & irre-

2

j

peret

exiguas, & elegantes, & 'Thufcia.

quieto labore fe macerans ae

jl

1(]6

Getule. Afro:

defatigans.

Ad wmbram. Ab ortu lucis,

.dbillo

Cur alter, dc. Quonam pacto

fit, ut & duobus fzpé fratribus

ufque ad no&em.

ilde fo-

t Jm

unus feriari malit,, quàm He-

Miuget. Incultum &r

7[[ edti

rodis repnum poflidere, alter

lum igne, & aratro, excolat,

miferé fit avarus, & labori de-

igne exuruntur v. g. filices &

fite

ditus ? Certé non apparet cau-

herbz fteriles.

Y oed

u

ii

fa tanti difcriminis, éftque fo?i

Genius. Od. 12.lib.3. Epift.7.

Deo genio nota , ego. neutrum

lib. x.

»

certé

illorum

fratrum imita-

o

Comes , do*c.. Qui comes nobis

bor, nom ero prodigus , nec

adjunctus & vite moderator,

,] all veroue

avárus , &c.

temperat vim noflri aftri natalis:

Pretrum. '"lerentii quedam

& fyderum influxus regit , ne

[

lr

Coimedia infcribitur Àdelphi,

nobis noceant.

?

hoc eft, Frame;.

In ea indu-

Morzalis , d?c. Qui moritur

cuntur Frstres duo moribus dif-

cum unoquoque noftrüm.

H

fimillimis , Demea, & iV

A1C.

fic

io.

Albusde*ater. Felix & adver-

1

Hue Horatius refpexit hoc lo-|fus , propitiusidem & infenfus.

cc.

Utar. Partis bonis fruar, & ex

«

Unzi. Accambebant ad men- aceryo fümam, &c.

j

famu »guentis delibuti.

Dar. À me relictis : quàd

)P iil

;plurafibi non reliquerim.

Palneti. . Judzam ngi-fi-:a*,

1

Sunk

&

$12

Q. HORATII FLACCI

Scite volam,

quantum fimplex, hilarífque nepotl

ff at

Difcrepet , & quantum difcordet parcus avaro,

Tempu dl

Ridmï D

Diftat enim , ípargas tua prodigus, an neque fumptum

Invitus facias

D

*

neque plura parare labores,

1005 , CO

Ac potiüs ,. puer ut feftis Quinquatribus, olim

Exiguo, gratóque fruaris tempore raptim.

il

Pauperies immuünda domus procul abfit, Epo utrum -

;q

Nave ferar magna , an patva ferar unus ; & idem,

Th0!

1

Non agimur tumidis velis Aquilone fecundo :

Non tamen adverfis &tatem ducimus Auftris;

€

3l5

Viribus, ingenio, fpecie, virtute, loco, re,

TO

Extremi primorum, extremis ufque priores,

Non es avatus ?. Abi. Quid ? Cetera jam fimul ifte

Cum vitio fugere ? Caret tibi pe&us inani

Ambitione ? Caret mortls formidine ; & ira?

Somnia, terrores magicos, miracula , fagas,

No&urnos Lemures portentáque Theffala rides?

Natales grató numeras ? /Ignofcis amicis?

Lenior & melior fis accedente fenecta?

uid te exemta juvat fpinis de pluribus una?

Vivere fi re&é neícis, decede peritis,

Miracula. Prodigia quadam,

Simplex. Qui candidé & fine

füco, jucundé vivit.

quibus terretur vulgus.

Ssgas. Praftigiatrices vene-

Nepori. Prodigo Epo. Od. r.

as.

Quiuquatribus. Quinquatria; |fic

Lemures. Larvas no&turnas &

five Quinquatrus, erant quinque

übras.

dies Minervz fefti, per quosjun

ueri feriabantur. Inchoabantur

Portenta. "Theffala.. Res pre-

gi fuisincan-

ifte feriz à XIV. Kal. April.

digiof;æs , quas Ma|

Ín Theffalia

Urus , d?*c/ Sive magnis

opi-| tamentis edunt.

Od. 5.

busutar, fiveexiguis, animum Magi erant frequentes.

zquum retinebo

,non extollar,| Epod.

Gvaté.

Nimirüm non dolens

nec deprimar.

Loco, Gradu &conditione.

te fenem fieri , plures à te dies

natales numerari : mortem dquo

Re. Opibus.

Notües»

&

c'r. At , inquiet mihil animo expectans.

Spinis. Vitiis,

aliquis : Ó Horati ! fatis intel-

bené

Si nefcis hila-

lägö te avarum non elfe

Vzverefv,' , de'c.

eít ; ap num cateris omhnibusiriter vivere ,

fi perztatem non

e

indulgere vo-

^ritiis eares ?

potes ampliüs

]upta-

PISTOLARUM LIB. II

$23

: tupol

Lufifti fatis ? edifti fatis, atque bibift

IAI0,

Tempus abire cibi eft

né potum largiüs zquo

que p

Rideat; & pulfet lafciva decentiüs atas

vs.

olím

Iuptatibus ;'concede, locum dd ftolas Horatii intercedit quód

tia OIAVI'"ld Tepre-

iis, quihocfeiunt & POxT'ï'lx ;in Satyris

30 Utfuli

nempe JJvembvs , decet hocjhenc

[ lf,' acr

ori Ht)'o ; inEDE

ate.

Hoc fibi]

3l

s.aoit leniüs ,

& virtutes

illos magis; qt

14

Mu

ab aïlq uo monitore dici fii

tjiere cCc

ü mendar,

In utr isque

]o:

oerfecta r

vivendi ars tra

Horatius , indéque n

jam à ch

oreis, G verli

» X

-dMditur j quz in, vitiis vitandis

1f

[f

terislud

s abftinendum." Hoc

& colendis virtutibus con-

fftit.

licrimen infér Satyras , & Epi-

d

'z

H

In

735,

udes'

uf

AE

jl

213

W

.VJ//

)VL«

7

i

z

ho

NI

,

SN

d

/'/7/32

)

.

////

j

WM 12

/, tAt

(

Z N

^

i

/rf? W

..-fx

4 ve

N

N

N

il

9

SRSS

"

S Mm*m P

dj

/

d

hz

^l,

I

e

4

"l

V

j

Ü

0j

g

10l

ln

o 9

pute "

Q HO-

n

$24

9 (o) &

fpt&katun

FLACCI

Q, HORATII

Credite,

Perfimilen

DE

Fingentur

Reddetr/

ARTE POETICA

Qdlv

Scimwi &

L'TIBE.R.

lm

MT

Ordo, & Syäopüs totius -Ope,ris.

Mntntes

lncæptis Ü

* Primó materiam , €9 partes poématis , earum inter fe-

lipueuy

11, Elo-

fe eonfenfionem. explicat , à verfn 1. ad 46,

At ?

cutionem , [eu verborum ver[uumque rationtte expen-

i proper

dit , à verfu 46. ud 119.. H. AMgit de. perfonit ,

hat Bume

qua iuducuntur. loquentes im carmine Drammatito 5

d ao

IF. De moribus etati cuilibet , 4€

4 1I9. 4d 136.

Pifn

per[ona idoneis differit ad ver(um 189 P. De Tra-

U.

&dia, €9 Comadia /feorf,t(mld(þutat à 189. ad 309.

Snes

FI, Congerit pracepta quadam artis. Poctica , €3 «d

^ letents

Poétam formandum alend&mque docet valere in primis

Cujm, (

naturam , artem , laborem , €$ accurati. Cenforis ju-

G Q'ünf.

li g'þeciebd

dicium , à ver(ía 309. ad ]?;mn.

if p

fmigis

Umano capiti cervicem pi&or equinam

w w

Jungere (i velit , & varias inducere plumas,

&t

Undique collatis membris, ut turpiter atrum

Bits prim,

(ïf:gm; ;

Definat in pifcem mulier formofa fxip?ip&-;

R

*« &m

[

Klumane , d9*c. Ordo eft : ó|corpus 11]1115eE1'e fupe

riori parte

h

mi

Af

amici ! an. rifum teneretis , fi| plumis tectum ; po

fteriori in

NY

admitteremini aliquam in do-

caudam pifcis definens.

mum , ut fpectaretis tabulam

Cellaziis. Un

dique corrogatis

bus velut com-

Jit

pictoris, in qua effet humanum & e variis animali

ij

caput impofitum cervici equi, portatis , & collectis.

ä*i lräfem'

Pife-

Ti

) 1'8«

n Txvl]mz

Mi

uv

Bo TOCMAN LIBER.

pras

Spe&atum admiffi rifum teneatis amici? ,5

Credite, Pifones, ifti cabule fore librum

Perfimilem, cujus , velut zgri fomnia, vanz

Fingentur fpecies , ut nec pes, nec coaput uni

Reddatur formz. — Pi&oribus atQue poctis

CA

Quidlibet audendi femper fuit zqua poteftas, !

Scimus , & hanosveniam petimüíque damü(que vici(:

fim :

Sed non ut placidis cocant immitia, non ut

f

Serpentes avibus geminentur , tigribus agni. -

Inceptis gravibus plerámque, & magna profeffis

u')] u fl

s

Purpureus, laté qui fplendeat, unüs, & alter

.Gu H' Elü'

Affültur pannus, cüm lucus, & ara Dianz,

i t*

Et properantis aquz per amenos ambitus agtos,

d' P"fml )

Aut lumen Rhenum , aut pluvius defcribitur arcus:

Sed nuüc non erat his locus

*

?

),Mmriti !

& fortaffe cupreffum

m

J, fu.

Pifoues. Duo filii Lucii Pifo- feris, v. £g.agni cum tipribus ,

nis , in cujus patrem Cicero aves cum anguibus.

ULUA

"

eft inve&tus ; magnz fpei ado-| Iuceptis gravibus. Toitium poé-

áitt U^ |

lefcentes:

matis eft aliquando magnifi-

m d

Cujus, &'c. Cujus partes fimi-'cum; fed poftea inanes quedam

les erunt illis monftris & figu- defcriptiones ad propofitum ni-

ris fpeciebüsque ridiculis G in- hil pertinentes attexuntur, &

(ufni

1

terfe non cohzrentibus , que

ut panni purpurei vefti affüun-

fomnianti zgroto obverfantur :

tur,

ita: ut nec pes , id eft, pars

ZAra Diauc. Exat celebris Dia-

extrema , nec caput, id eft , n arain Áticino nemore , quod

yd

I

pars prima , reddatur, id eft,|eft in Latio, cujus arx facc -

congruat, eidemformz & ima-|dos. dicebatur Rex . nemorum :

gini : eamdem formam effici-jalia fuit in "Taurica Cherfo-

ant.

nefo, ubihofpites immolaban-

"d

Pittoribus, (c. At enim, in-|tur, & adquam Orelles expian-

p

quietaliquis, pictores, utPoé- |dus fe contulit.

[

t?, facultatem habent fingendi ,

;

Rbenum. Rhenus ingens ftu-

g U

& fcribendi , quidquid libue-,vius, Galliam inter & Germa-

rit : fcie , refpondet Horatius, | niam tluit.

,gsxeþ

& fateor , hanc illis dari ve.

$

h

Arcus. Iris pluviam feré de-

niam , fed éà tamen lege, ut|nunciat , necnifirofcida in nube

ne monftra fingant , ut ne con- lac ftillante apparet,

Es fovtaffe , $*c. "Tufimilis es

jungantur animalia placida cu.ml

illis

€16

Q. HORATII FLACCI

Scáis (imulare, quid hoc, (i fra&is enatat. exfpes ?.

ÁExiltofe

Navibus , ere dato qui pingitur

$

?

Amphora capit

Biprimet,

Inftitui , currente rotà , cur urceus exit?

hídis op

Niciet,

Denique fit, quodvis. fimplex duntaxat , & unum.

L

uvenes patre digui,

Maxima pars vatum, pater, & ]

Non gj

CES

Decipimur fpecie recti : brevis elTe laboro,

ü

Spe&tandi

Obfícuru

i

10,

Sec&tantem lxvia,

ervi

Sumite m

Deficiunt, animí;ue : profeffus g

j

andia, turget:

Viribus, 8

Serpit humi rutus nimiüm, timidüfque procelflæx;

Rud valea

IN ficun

Qui variare cupit rem prodigialiter unam,

Odhis b

Delphinum Íylvis appingit, flu&ibus aprum;

Vrj qux

In vitium ducit culpz faga; fi caret arte.

Tiieue di

illis imperitis tyronibüsque pi-

Rora. Utuntur figuli rotá in

Thoamet;

Coribus, qu

i nihil aliud feiuct|fictilibus quafi torno fabrican-

1

hvelbis «

:

H

ia

dis.

pingére, quàn

"irbores: fed.qu

hoc, ideft, quid arbores. opus

Sit. quodvis. Quodlibet po&

Dixers q

Aedidei

fünt ad. defcribendum hominis

ma unum quiddam fit : ejus

partes omnes in unum Velu-.i-

lndicis m

muiiagium ? Qui tibizs, feu

v d

1

ecuniam ideo dedit, ut nau-

Coai

eícant . corpus.

Hoc prt-

mum

artis

prze

ep

en

tum.

Al-

IEnliun

fragiüm fuum depin

geres ad ex-

citand

ali

a1Y

terum fübjungit , de modo

AOGT Qrar

fpectantiuin commi-

ferationem ; ad quod cupreffus

(componendi fingulas partes ;

feu ültim;

feità & eleganter picta nihil

quem effe talem oportere do-

que font c

!

facit

cet , ut brevitati confülatur ,

lem,ïm

T

'

Simulare.

;

?ingere : pictürz

fineobfcuritate, elegantiz ner-

tbrante

Aifi

ut res eas,

vi addantur : fügiatur tumor ;

Q

Q

)

"

lausenim prima

:'jxtgl

at

&c.

D

quas pingit , fiuiles veris acvi-

Sedlantem levia. Volentem uti

vis efficiat.

j fcm

ln

Pa

oratione levi , ac polità. Qui

1m

Ampbora , de"c.

a er

Iï

ia allego-

ria : tuum poém

d cra

tinceptum

k!

nimis concinum & comptum

0

fplendid? & n

enificé , vasali-

dicendi genus confectatur , is

P

orationem plerumque inollem

D

quod magnum moliri ac finge-

pl

re videbaris ; mox abis ad mi-

& enervatam efficit.

I

nutas defcriptiones j' quz funt

v

Pl

Qui variare, dzc.. Qui oblecta-

inftar urceoloru:

H

I

1

p

i*

E

ingenti

ré cupit maximá & inauditá

infüitutam

rerum varietate , is interdum

WTal

aumphora : debel

l $

*

20

"

bei

1e coe-

Gel

dul

abitur ad re$'non minis ab-

ai phoram ,

Wt

ptum ad finem

que eodem

furdas , quàm fi.dephinum

üL,

"

t

irot

:

^

ftylo, velu

currente per-

piltem in fylvis ludentem de-

Vrj

du

CEY

Pv

e.

fcribuxl*et 7 G.

H

Onem

/Emim'

|

D6 dhur noRTIGA £E.

$50

tep. MEmiliufa citca ludum faber imus & ungues

hora t

Exprimet, & molles imitabitur zre capillos:

1

Infelix operis fumma,; quia ponere torum

; GL unum,

Neíciet.

Hunc ego, fi me quid componere cutem,

pure dgi

Non magis effe velim, quármg pravo vivere nafo;

10

apillo. ;

Spe&andum nigris o

scietu p

culis, nigróque c

——

5

i

üis, equam w

R—*rä'*

ISumite materíam veftris, qui fcri

j turgef:

Vitibus, & verfate diu, quid ferre recufent,

|

Ui

pmcelkg

J

Quid valeantfhumeri., €ui le&a potenter erit res,

1

)

Nec facundia deferet hunc, nec lucidus ordo.

( :

Ordinis hzc virtus erit, & Venus, aut ego fallor,.

l

Ut jam nunc dicat, jam nunc debentia dici,

eráque differats

&

Pl

refens in tempus omittat, ;

r

Hoc amet, hec fpernat-promifli carminis auctor$

a r Rec Tpertat f

tü

In verbis etíiam tenuis, cautüíque ferendis

J

Dixeris egregig , notum fi callida verbum -

(

ian

j

Reddiderit jun&ura novum. Siforté neceffe eft

Indiciis monftrare recentibus abdita rerum,

n

Y

ZEmilium , dec. Eft quidam

"Tenuir. Parcus,modeftus, fub-

i

faber zrarius, qui imam habet

tilis.

feu ultimam tabernam& ex iis,

1

,ï

D

Serendis. Novandis,fingendis,

quz funt circa ludum pladiato-J& quafi producendis , ut fruges.

n

!

([ t

rium Zmilii, (erat ille lanifta)is: fatione gignuntur.

d

(2

eleganter imitatur capillos & un-

Dixeris, ?*c. Ed voce uti pote-

gues ftatue , fed totam ftatuam riscommod? , quam nova & in-

fuis; prorata portione , conftan-geniofa, junctura reddet veluti

!

Jont

tem partibus ponere non poterit;;novam W licét conítet ? notis

imperitus & rudis in opere.con-| & antiqui vocabulis. Sic, Vel-

495 , C& alia

j & UT

fummando : ego tam illifimilis|volus , fedi - fr

eífe nolim , quàm habere turpem |id genus n

omináa

A

L

unt inventa,

nafum & pulchros oculos.

&.faca 8 dülbus vocibus apté

Poteurer. Accofnodata potefta- , junctis.

j

ti, viribus & facultati fcriptoris.

Siforto , do*c. Si fuerit neceffe

Venus. Gratia, dignitas.

verborum aliquod recens pro-

Amet, Sumat tractandum , inlcreare ad rem. aliquam | fignifi-

hoc moretur; aliud probet , aliud| candam,

rejiciat.

ludiciis. Vocabulis, quz funt

de

Iu verbis, Primum przceptumirerum figna.

Abdita rerum.. Res abditas &

elocutionem fpectans , feu verba

f |

ignotas veteribus.

& x-ferfus. ,

F.

€$18

Q. HORATII FLAC&

is non exaudita Cethegis .^

fpratum

Fingere cinctut

Ü iaf

Continget, dibitürque licentia fumpta pudenter

Prim cadü

XEt nova fi&aque nupcr halebunt verba fidem , fi

t juremum

Grzco fonte cadant, parcé detorta,

Quid autem

Débemur n

Cacilio, Plautóque dabit Romanus, ad:mtum

Virgilio Varioque ?.Ego cur acquirere pauca....

L

Terà Not

N

Si pgfiüm 4 invideor ? C

um

lingua Catonis ; &

: Enh

Nj

lr arb.

Sermonem patrium ditavetit,, & nova rerum

i

Sarfm

No'mina protuletit ? Licuit,'(cmp&rqu; licebit

D& iter

Mn ferm

fingere ,

é&c. Si eftopus fin-laliquid , quod negent Virgi*'o:

á

ere quaídam voces non audi;as,! & Vario ? (Recentes illi erant

Ms cenaf

d

|

ipnegatas pr.

ifeis Romanis etiam]T'oéte heroici , Horatii zqua

$

:

difertiffimis ,

qualis erat M. Cor-11é:2) C ur licebit'Czecifio & Plau-

Siputm,

nelius Cethegus, quem laudat tonova verba fingere, Virgilio

An p Ofer T.

Cicero in Brufo.

1 & Varionon licebit ? Cacilius

fiemnumm

Cin&luzis. Vox vetus, procin-|natione Infübét , comoediarum

Wsprefnse

&isfiveindutiscin&u 5 eratav- 'fcrjptor fuit : vocat eum Tullius

À blee

tem ille cinctus. modus quidam jmalum latinitatis auctorem: ar-

: qui

veftis cum togz laciniareje&a in; tis temen comice & componen-

"ls Teq

humerum finiftrum , inde ad|di Fabule peritum fuiffe appa-

REV

imum pe&us infra brachiumiret, quippé quem ipfe Terentius

Ttrentbor

Plura

dextrum revocabatur, & inflaricovfulefe non dubitaret.

"i Qnfe: t

cinguli

convolvebatur

circdl deil'o vide in Epift. x. hujusli-

Ieïäïtäldum.

Jumbos , pendente crürum tenüs'bri, Lucius Varius Augufto. ca-

I fetoy

rusinprimisfuit, ejífque juffu

fb ligaculo.Virg.lib.7.verf.612

A neidem emendavit

5

cim

"t omnia e

cinctus etiam fignificat acer,ftre-

eam ipfi cremandam Virgilius

f us

muus; & opponitur difeincto.

h

-

( , quon

Lt

1

L

pod. 1.

moriens commififfet.

iä Autuilo

Conzinger. Fieri hbc poterit,

Acquirere, doc.Paucis verbis au-

t porgs

Iicebituti verbis ejufmodi,factis

gere & ditare li

uam latinam.

nova voca-

Iwvideoy. Pr

x invidiavetor s

B b

continget fabricapi

Aftendo

bula.

cur moleft?feror?

T

Caromis. Dvo fu&re Catones,

iv a

Pudenter. Parcé , verecund,

XOne ol

alter fenior, five cenforius; al-

(

Habebuuz : fidem. . Valebunt. ,

Solanp ink

probabuntur; auctoritatem ob-

ter,ejus nepos. Uticenfis dictus;

lt lt

li.

tinebunt, fi 8 Grzca lingua de-

de utroque facta in Odis men-

À. 11

K

rivata fint , & modicé deflexa.

tio.

Enni. Ennius Poéta Latinus

5

ebátmr

Quid auzem, de*c. Cur Romani

dabunt & concedunt Czcilio &

vetus fuit , de quo dictum primá

Derfofs

bul laclm

Plauto veteribus Poétis comicis

hujus libri Epiftolà. -

$r-

*W'ïum (

DE ARTE POETICA LIBER.

$29

Sf natum prz

fenre nota producere nomen.,

demr

Ut fylve foliis pronos mutantur in annos, $o

Prima cadust, ita verborum vetus interit ztas.

ml |

Et juvenum ritu florent modó nata , vigén:que, ,

Q u '

tüm

Debemur morti nos, noftráque , five receptus,

[

Terrá Neptunus , claffes Aquilonibus arcet,..

i, k

Regis opusz-fterilifve diu palus , aptaque' remis

i

Vicioas urbes alit, & grave fentit aratrum;

[

Seu curfíum mutavit iniquum frugibos amnis,

Do&us iter melius,

Mortelia facta patibunt,

Nedum fermonum ftet honos, & gratia. vivax,

oDf

i hg

t

] eti

p

Multa renafccmur, qu£ jam cecidére, cadéntque,

CR

Siguarum. Recens x.zeluti cur- latus. Virgil.2.Georg.verfu 16vo.4

(Q, t

fum proferre G ufürpare , ut re-

Palus.. Pomptina palus five

2

i

centem nummum : vocem,quam| Pontina, in Latio , interfluvios

[

ufüs przfens comprobat.

Afturan & Amafenum ,

non

U: fylve, (zc. Ordo eft acfen-| procul ab Foro Appii, fic dicta

tentia : quandofylve mutantur| quafi Pometina , nimirüm ab

foliis, 'feu amittunt folia , fin-

urbe Sueffa Pometia ad fluvium

gulis annis pronis , & in finem

Afturgm fita, unde agro toti

vergentibus , id eft, Autumno

& paludi noment Éam olim ex-

——

exeunte: tunc prima folia & ve-

ficcaverat Cornelius Cethegus

tera cadunt.

Conful , tefte Plin. lib. 4. c.4.

Sise receptus, d?*c. Oftendito-| Verm cüm iterum aquis effet

biter omnia effe morti obnoxia;

oppleta, jacerétque ingens ager

etiam opera maxima & regi-

fterilis ; immó eum .remis ac

g

fica , quorum tria hic. delibat

cymbis pervius, Áuguftus ite4

ab Aueuíto profe&a. Primum

rum eamidem ficcavit.

eft portus in Lucrino lacu ab

Regis opus. Regale opus : tanti

Agrippa jubente Àugufto , factus

fumptus, ut nemo alius ideffi-

ad areendos claffibus Aquilo-|cerepotfet, nificuiregie, im-

nes, five ad naves in tura fta-

peratoriz , effent opes.

RT riÉme

tione collocandas. In finu, Pu-

Amuis. Tiberis, qui cüm fæpï*'

teolano inter Bajas & Puteolos

exundansagros vicinos,.ipfiüs-

erat lacus: Lucrinus , (lib. 2.|que urbis partem mergeret, ab

|

Od. 12.) is à Mari vicino dis-

Auguíto derivatus eft i aliam

jungebatur anguílá terrz parte,

parrem , & priorem alveum de-

ys

u

quà perfofsà, Auguftus mare|ferere coactus, molibüsque ob-

mi

in eum lacum immifit, effecit-|jectis repreffus.

Neduin. Multó certé minüs,

quev portum, qui Ju]ius eft appel-|

l

"o

|

Q."HORATII FLACCI

$36 .

Que nunc funt in

henere, vocabula, fi volet ufus *

Et,pug'd»

Quem penes arbitrlum eft, & jus, & norma loqueudi,

E joven

. J*Res geftz regómque, ducümque, & triftia bella,

Dectipt

-. Quo fcribi poffent numero , monftravit Homerus,

Cur ego,

Verfibus impariter jun&is querimonia primüm

Cur eeíc

Poft etiam incluía eft voti fententia compos,

Yelibis «

: Quis tamen cxiguds elegos emiferit autor,

hüpnatut

Grammatici certant , & adhuc fub judice lis eft,

Diis car

Archilochum proptio rabies armavit jambo,

ia qu

Hunc foccl cepére:pedem ; grandé(que cothutnl, /o

luedum z

Alternis. apfüm fermonibus & pepulares

liáqte C

Vincentem flrepitus ; & natum rebus agendis,

l tugicut

Tdephos

Mufa dedit fidibus Divos; Pucrösque Deorum;

uo. Nempe veríu heroico|pfit , ut ipfum coégerit laqueo

vitam finire.

*

' Pugin,

& grandiori , qualis vulgó hexa-

Á qii p

metur.

Hunc, d»c. Jambum pedem

üant, f

& verfum fumpsérefibi Comoe-

Ver fibus , de*c. Querele feu res

die & Tragoediz.

Socci funt

term ni

lugubres inclufz primüm funt

Qbus Ql

verfuelegiaco, mox etiam fen-

humiliores calcei, quibus ute-

bantur actores Comeediarum 5

Tih.q,

'tentia, ideft, argumentum , feu

Pritiy

reslete & profpere , quz nos

cothurni altiores, quos.'Tragoe-

BI

di induebant.

voti compotesfaciunt. Elegiam

Vier ,

porró vocat verfus impariter

Alternis , d*c. Quia mutuis

me &

junds, quiain Elegia primus

colloquiis eft idoneus, & pro-

nunciari facilé atqué audiri ob

m

verfusfex , alter quinque pedi-

& XX(XX V»Q

bus conftat.

ravitatem quamdam potelt 11

theatro , ubi ftrepitus ingens :

umm(lw

. Quis, d'c. Ordoeft : 'Tamen

tim fo.

.adhuc certant inter fe Gramma-

deriique videtur natus & factus

*lls fipe

'tii , & nondum definita hzc

ad hominum a&iones & negotia

verbis & acionibus reprefen-

QRl dio

atque dijudicata lis eft, quis pri-

*nus auctor & inventor Elegiz

tanda, quod in C omeedia & Tra-

Ts

'cedia fit.

H veree

sfuerit.

o puder

Exiguosw. Quiaftylum Elegia

Muf[a , &c. Mufe voluerunt ,

ut refzrrentur , feu canerentur

Ti

tenuem poftulat , non fublimem,

"!daoa

ut verfus heroicus.

fidibas , id elt, verfa lyrico,

Proprio. Quem invenit:&quo

Divorum laudes & Heroum ;

Trieàm Wm

rum filii, victo-

Hfui;

ufus eft in Lycamben , cujus

qui funt Deo

ludicrg juve-

filiam. Neobulen uxorem expe-

riz pugilum , curz

I..qïum fi

tebat, fedab eo repulfus, tam

num , Bacchicz can

tilenz libe-

Uv T

riores. ,

axyaros in eumdem jambos fcri-

Pugr-

Ttg

RE

DE ARTE POETICA LIBER.

i vol t

$31

Et.pugilem vi&orem , & equum certamine primu

t ld

msx

Et juvenum curas, & libera vina referte,

m

Deícriptas fervare vices, operüámque colores,

Joreni,

Cur ego, fi nequeo, ignoróque, Poéta falutor ?

imümi,

;

Cur nefcire, pudens pravé, quam diícere malos

20,

Verfibus exponi tragicis res comíca non vult,

n

Indignatur item privatis, ac propé focco 09

s ef,

Digníis carminibus natrrari caena Thyeftz.

,

Singu'la quzque locum teneant fortita decenter;

cohug

Interdum tamen: & vocem comaedia tollit,

Iratósque Chremes tumido delitigat ore:

udis

Et tragicus plerámque dolet fermone pedeftii, ".

QD

Telephus & Peleus, cüm pauper, & exul utetque.

m

| cocgell [

Pugilem. Vocabantur pupiles

ccena, qui cüm Atreifratris uxo-

ji, qui pugnis & czftibus cer-

rem affeciffet ignominiä , Àtreus

hm

tabant, feque dejicere alter al-

ili fuos liberos epulandos ap-

velit V9

terum

nitebantur in certami-

n

pofuit. Vide Senecz 'Trag. hoc

(it

nibus Olympics. Vid. Od. r.|argumento fcriptam.

;

ei, g

lib. 4-

Focem zollit. Grandiori ftylo

(s

- o

T«,*ïï

Prünim. Cateris celeriorem, & — verfibus fonantioribus utj-

quDS

incuruli certamine.

'tur.

Chremes, Senex,in Comeedia

n

Vices , d9*c. Ordo eft : fi ego'

] Quu n

i

nequeo & nefcio fervare iftam Terentiana.

g5 &

Ü

carminum varietatem ab Mufis

Delitigar. Acriter litipat, &in

llque Udm

& ufa ipfo prefcriptam, ita ut filium furit. fVide a&um s.

qun p*

unumquodáue opus& argumen- Heautontimorumeni Terent.fic,

j

RK

19

tum fuo colore adumbrem , id Zefeviz, pro valde fzvit , de-

r

s

eft, fuo exponam carmine,ecur gavrat, Gu

vanCS&F(

j

Posta dicor ?

Pedeffvi

7 Verfibus Jambicis

ypus D i

- Pudens pravé. Malt & perpe-|humilioribus .

negligentiüs

| wæd

o

ràm verecundus. Cur prepofte-|fa&is , quales à) Comicis fere

wg,xnl

ro pudore ductus malo igno-|ufürpantur. Hoc probat exern-

a

rare,quod meum erat fcire,quàm plis Telephi & Pelei.

g a

illud ab aliis difcere , & fateri

Telepbus. Rex Mafiz fuit * qui

i

meam ipnorantiam ?

cüm tranfitum Grzcis 'Trojam

$

Privatis. Nihil altam & he-[petentibus negáffet , ab Achille

ii

roicum fonantibus , fed plebeiis,| valneratus eft, regnóque pulfus,

u.iw

Wa

Gc.

mox tamen veniam à QGrzcis

, gi"jnz k

:Cagna Thyefle. Àreamentum]petens reítitatus , & rubigme,

j

|

chillis hafta. era-

:agicum , qualis eff 'Thyefte|quam: ex IA

2

ferár,

. HORATII FLACCI

?ggz

Matacüfoy

x

rojicit ampullas , & fefquipedalia vetba,

fecvidus

Si curet cor

(pe&antis tetigiffe querelà,

Mercatort

Non fatis eft palchra effe po&mata ; dulcia funto,

Colchu;

Et quocánque volent, animum auditoris aguntoy 7 7

hut faman

Ut ridentibus atrident, íta lentibus adíunt

Humani vultus.

Si vis me flerc, dolendum eft

Scripror,

npipt, i

Primüm ipli tibi : tünc tua. me infortunia ledent

Telephe . vel Peleu : malé fi mandata loquetis ,

]i nget

Triftia mocftum

j Meden

Aut dormitabo, aut tidebo,

Vultum verba decent ; iratum, plena minarum;

Peídus lx

Ludentem, lafciva. : feverum, feria di&u.

Nuris, T

Format enim natura priüs nos intus ad omnam

Fortunarum habiium

*

*

Ài femiy

juvat, aut impellit ad iram; .

|morem ,

Aut ad humum mocrore gravi deducit , & angit : //

üm, àppo

Poft effert animi motus interprete linguà.

Colchus.

Si dicentis erunt fortunis abíona dicta,

ilPontum

Romani tollent equites, peditéíque cachinnum,

&veneni f

&idem Afj

Intererit multum ,. Davüíne loquatur, an heros?

les&mlup

n [

" ferat , fanatus eft. PeleusAchil

lis! — Lefciva. Jocofa ; ludici'a;

Ub g (

ab /Eaco fuo parente o

b Format enim , &c. Oftendit »

pàáter ,

Tes & ld

fratrem in.

terfectum , exulare eft cur verba fint affe&tibus accom-

in Pelopgy

juffus.

modanda : quia , inquit ,. natura

n & i

Abjicit , non uti-

imprimit nobis affe&us fortu-

Projicit.

& re-

Afjris

tur ampullatis

&. fonantibus , nis noftris convenientés ,

Thdi, Q

longis & magi

ificis verbis, &i fpondentes conditioni noftre,

r

vult auditores ad commifera-

;

i

habitui feu. ftatui

nunc juvat

Aj Q

i At fiy

is;nos, i

deft, deleat , letitiam

n

movere.

tionem fuis ver?ibus querul

linfpirat, nunc adiram impellit,

Redämät íe ítatim

rz triftitia quafi abji-

prefogg

Aafunt.

:aut humi p

Y ]h

Q

fimiles

legunt aliqui ; adfleniis, cit: fed qui

alatent illi affectus ;

Qp

fententia eft , nos in aliorum, eos effer

t & quafi foras pro

mit

WQW &

animis fagile motum excitatu-'lingua ,

qua cüm tantüm inter-

k hnglö n

ros, quem ipfi priàs in. nobis;

presfit, debet nihi

l aliud ? nec

effecerimus.

alio modo dicere, quàm quo

LBog

ilois

» (Qr

Telcphe ,

d&c. O a&or, quileft illis : affectibus appofirum

"Teiephum reprzfentas exulem, & conveniens.

Wt*

Davásne. Servas &

Jiquis va:'

&c.

Ut

Mandata. Ympofitos tibi &,fer && perfidus.

Legünt aliqui

;*We;

mandatos ad recitandum verüls.

Divásties

1

Na-

R

DE ARTE POETICA LIBER;

$33

j

Maturüfíne fenex ; an adhuc florente juventá

Fetrvidus

.

"

an fnatrona petens , an fedula nutiix :

TET

Mercatorne vagus, cultórne virentis agelli 1

! zgunto,

Colchus ; an Aílyrius : Thebis nutritus , an Árgis,

ht

Aut famam fequere, aut fibi convenientia finge

m d

Scriptor , honoratum fi foité reponis Achillem : / 2 ?

Jedent

Impiger, iracundus, inexorabilis acer:

qucris.

]ura neget. fibi nata, nihil non.arroget armis.

lum

Sit Medea ferox, invi&táque, flebilis Ino,

nanm;

Perfidus Ixion , lo vaga, triftis O:eítes,

]

»

Itéftt

Nuivix.'Tales vocabantur mu-. . Honnm.mm. Illilfïfem , abom-

lieres fceminis principibus 'ad;nibus celebratum.

F

3*

honorem , confilium, & cufto-,

Reponis. Ab Hom

éro , à

Iiis*-

gang'u:f'

diam , appofitz.

* Qu

e dictum , exhibesiterum , in.

Colchbus: Colchis eft Afiz regio fcenam inducis.

ad Pontum Euxinum, in barbara'

ZAcbillem. Lib. 1.Od. $ /7.9.13.

& veneni ferax. — Affyrii funt In. Lib. 4. Od. 4.

innüm:

eadem Afia ad meridiem, inol-'

hh

jura

» &"c. Affinnetleges nofg

les & voluptatibus dediti. "The- (ibi effe fa&as & impofitas, fed.

baniin ea Graciz parte funt , aliis : fe legibus hominum -

a, ld

1

ubi aér craffior homines tardió- terorum folutum dicat.

iet,

O«»

res & hebetiores facit, Argivi ,|

[

Medea. Od. 3. Epod.

Rs

in Peloponnefo, generofi habe-! — I5o. Cadmifilia, Athamantis

yui, 4

bantur, & ambitiofi,

Aflyrius. Od. 4. lib. 3.

juxor fuit. Athamas in furo-

fod W

jrem actus eüim eam | perfequere-

ais V

J

Jhbebis. Od. 3. Lib. 4. ;

';tux' ac interimere tentaret , fu-

xom 7

o

. Argis. Od. 6. Lib. t.

.giens inó. cum filio Melicerta

P

Ti

- Ant famam ,dec. O feri

ptor!in mare fe przcipitem dedit

»

xdjhl

$ Poéra ! fiquam perfonat

n re- Dea fuübinde maris eft facta ,

i 2

j m

przfentas famá notam, feque-

& Leucorthea vecata

ejüsque

p

re ila, quz vulgó de ipía di- &lius Palam

on appellatus, Ovid.

j

cuntur , illam exhibe talem , |lib.

4. Metaph. noftras ibi

ii

f

;

qualem -«uiffe fama predicat

notas vide.

gt f

»

fi fingis novam perfonam , &

i

1N

Ixion. Uxoris fue patrem per

nj

ignotam, curà, ut quz deilla

fraudem interemit.

jf

fngis, conftent fibi & conve-

1

lo. Inachi primi Arpivorume

u u

niant: ne, verbigratià, primó

regisfilia , quam Jupiter in vac-

barbaram , poftea humanam ex-

cam mutáffe fertur: eadem oeftre

4j V

hibeas : utrumque hoc prace-

ql'l

ab Junone immiffo agitata mul-

j

ptum exemplis farmat,

ta$ Orbis regioneg peràágravit,

j

a&

M

$34

Q. HORATII FLACCI

& audes

L]

&

Mc fich

Si quid inexpertum fcenz commitris ,

lottunam

Peifonam formare novam ; fervetur ad imum

Qualis ab incepto procelferit , & (ibi conftet.

Quid dig

Patturien

Difficilé eft proprié communia diceretique

Reáiüs lliacum carmen deducis in a&tus,

Quanto n

Dic mili.

Quim fi proferres ignota indidtaque primus, / 20

Publica materies privati juris erit , [n

Qulmorg

Non foma

Nec circa vilem patulámque moraberis Orbem:

oplat, w

Nec verbum verbo. curabis reddere fidus

liptaren

Interpres : nec defilles imitator in arótum,

t

Unde pedem proferte pudor vetet , aut operis lex, /

ilim, quer

Atl a

ac tandem in Jpyptum venit , in vili orbe & cyclo, &c. Lam-

ubi culta eft pro Dea.

binus hic argumenta . commu-

tepater

nia dici putat, in medio pofita,

t df

Orefles. Agamemnonis £lius,

Vredi fine

matrem Clytemne(tram: intere-

nondum à quoquam occupata

& tractata, censétque ab Ho-

K ven d

mit, acfuriis agitatus eft.

ite jpfo j

Iuexpertum. Ea vox paffivam

ratio deterreri fcriptorem ; ne

ila tra&et, quia difücilé fieri

tias lm

hic fignificationem habet : inten-

'quari,

tatum ; perfonam novam, à te

propria poffunt : ardaum eftea

ornatede intepro : faciliüs au-

Sriri

primüm inventam.

*t ilo lh

Ad imum. Ufque ad finem

tem eft rractata jam ornatà Và-

riare , ininutare , &c.

Ydum Eu

poématis.

W pec

Iucepro. Initio.

Orlem.Exat apud Gracos iber

Difficile eft, dc.Hortatur po?- |iquidam ,

omnium fabularum

AlPaments

dam , ufque ad Ulyf-:

Ts fmpmf

tas ad trita & nota argumenta fevie

mquan

tra&anda : quiainquit, plus eft'fis r

editum in patriam , com-

r

paucis verbis & fine

tret, À

in iis tra&andis, ditcuitatis & |ple&ens

lorie, quàm vulgà creditur ;

iornatu.

Hunclibrum vocabant

'Hiaru. i

Cyclum , quafi orbem

Tif 1&0]

D

quis ea proprio quodam &c

i Epicum

; qul.

peculiari modo

tractare velit,jfeu circulum Poéticum ;

Atj

by

l ;m

tuque commodiüs feceris ;

*

qui-iomnia contineret argumenta »

in eo

cumque tragoediam medi

t

aris,'ex orbe illo fumenda ; ut

tf

fi tibi

fümas argumenu

E

1

l

m ex|fcripta erant, fed varlis

fictio-

Ws &

utan-

Qüotslim

Homeri Iliade Doti(Inna, quàmjnibus illuftranda, & 1mm

in-|da effe.

.

|

Tiüra jf

fi fingas aliud ignotum &

Necverbum, dec. $i quem:

1:."11-

di&um, id eft, non dicum 5l

-?Ollfis p

nen tractatum ab alüs. Porró taris, v. g: Hom

erum, hon, WU

Afüm &

exic

6

ribes omnia

"i. H

publicum & commune argu- terpretis ritu ,

mentum privari, Juris ac pro- ific , ut verbum Gr

zcum v. g. la-

1

l

tiam (dum

puum efficies, fi non hareas|tine reddes : neque e

.

illum,

&Lfïa

DE ARTE POETICA LIBER.

$35

d :'-*",

Nec fic lacipies ut fcriptor cyclicus olim :

um

Fortunam Priami cantabo, & nobile bellum,

Quid dignum tanto feret hic promiífor hiatu?

(ut,

LÀ

Parturient montes

*

naícetur ridiculus mus,

!

*

:

Quantó redius hic, qui nil molitur inepté!

]'O V

Dic mihi Mufa virum , captz poft tempora Troje,

Qui mores hominum multorum vidit, & urbes.

Non fumum ex fulgore , fed ex fumo dare lucem,

um

Cogitat , ut fpeciofa dehinc miracula promat,

Antiphaten, Scyl'áàmque, & cum Cyclope Charybdin, , :

à

x ln

illum , quem imitaris , veluti

Virusi. Ulyffem.

i, &l

totidem paffibus fequeris) de-

Non fumum; d»*c, Non id agit

ducj re patierisin aliquem angu-

Homerus, ut fplendida exordia

m d

daturus

n me

ftum difficilámque locum , unde

preponat poémati ,

rébredi fine pudore non poffis,

deindefumum , ideft, defcen-

qun d l

i

nec veró debeas , fi legem tibi

furus ad res humiles & viles nar-

à te ipfo impofitam & operis

randas ; fed ex fumo , poft exor-

l p

j (M

totiusfilum inftitutümque iter

dium obfeurum , vulgare medi-

fequaris.

tatur, & grandia & fplendida

Seriptor Cyclicus. Poéta , qui

fubtexit.

Ü i

|

ex illo libro ; quem Epicum

Antipharen. Foit. Antiphates

m Qme

Cyclum appellatum fuiffe dixi-

Leftrigonum Rex , homines vo-

,üc

"

pl

Tpous , poémátis fui fumpferat

rare folitus , quem vix effugit

jj

Ulyfles, przcifis navigii reti-

J ^

argnmentute : vel, circumfora-

Ü

neusícripror, quiincirculis fua

naculis.

Xaue [u

carmina recitaret.

Seyllam. Monftrum ?narinum,

qm

canibus

fuccin&um ,

Phorci

Feret. Afferet , producet.

xelbi*

Hiaru. 'lam magnificis pro-

filia fuiffe fertur , & à Circe, mu-

yn

miffis , exordio tam fplendido.

Mh L

tatà inferiori corporis parte in

Parzurient , djc. Nota ZEfopi

caninos rictus , fonte , quo lavari

oU

Ó

fabula ; mons quafi parturiens

folebat, venenis infe&o.

Cha-

p

" a

horrificos edebat fonitus : ho-

rybdis veró monftrum alterum

mines fereQue expecabant ,

fuitfeu vorago terra in freto Si-

quorsüm evaderent hzc mur-

*

culo é regione Scyllz.

hV

Imura , mus, exiguus

[2

radice

Cyclope. Polyphemo ; ! qui

NG

montis prodiit , & metus , omnis

tres Ulyflis focios devoravit ;

in rifum éft folutus.

& ab eo inebriatue oceoecatüf-

Hic. Homerus.

ueeft : de quo fusé Homerus

Dicguibi. Eft initium Odyt- lib. g. Odyf. Virg. lib. 3. /Eneids

1g.

um

verfu 920.1

Ll4

ANec

jl

. HORATII FLACCI

$36-

Jidert

Nec reditu

m Diomedis ab interitu Meleagri,

fivwat I

Neé geniino bellum Trojanum orditur ab ovo,

Semper, ad eventum feflinat, & in medias res

Colligi

lnberbl

Non fecüs ac notas, auditorem rapit , & , qua

/

Gaidet

Deíperet tra&ata. nitefcere poffe, relinquit,

Cereus i

Aique ita mentitur. , fic veris falía remiícet,

Primo ne medium , medio ne difícrepet imum,

Vtlitm t

Tu, quid ego & populus mecum defideret , audl,

Sibinis,

Cowerfs

Si plauforis eges aulza manentis , & uíque

Sefluri, donec cántor, vos plaudite, dicat:

Qutit o

/Etatis cujufque notandi fua tibi mores,

Commitil

Mu fen

Mobilibüfque decor naturis dandus , & annis. --

uarit, |

Nec veditum, i?c.Non accerfit

filetea , qui poliri & ornari non

t qux

-

long? poématis exordium , ut

poffunt.

Diltor,

ille Poéta, qui narraturus Dio-

Meuzitur. Ingeniosö fingit.$

medis reditum in patriam , inci-

Si plauforis,i'c. Si expetis fpe-

Dificil.

* puero

pit ab Meleagri interitu , qui

&atorem , qui plaufu tuam fabu-

frater fuit Tydei, ex quo Dio-

lam, ideft, tragoediam vel Co-

Mul

medes natus. Virg.lib. 9. verfu

meediam approbet ; qui maneat,

Redden

240.

Meleagri necem illatam|id eft, expectet au

]&a , id eft

At

ipfi

a matre Altliea vide apud |donec aulea five periftromata ;

umi Pm

OQvid. Met. lib. 6.

quibus orna

ri fcena folet ; -tol-

tem pot

lantur eá finitá ; qui eà ufque

Nec gemino, d?'c. Fingunt Poé-

Of

te Clytemneftram. & Helenam,

fedeat, non anté exfurgat ; abeát-

$.

uàm aliquis actor feu pra-

Cruiby

quz caufafuit belli Trojani , na-|que . q

co dimittens ,

tos fuiffe ex ovo uno.

fpne&atores eos

Aumpi,

Ad eventum. Ad rerum finem :j folemni

voce ac formulà com-

bis m

Plaudite.

Uno ver-

properat ad exitum , itaut , cümijpellet

für qyr

inchoat , prop? abeffe illum|bo ,

fi placere fabulam tuam

a

optas , dilige

ns eíto in notan-

Crg

à fine putes. Incipit extrema nar-

rare, vel media , quafi auditor

dis & exprimendis moribus ;

(

jam nóffetea, quz antecefsre. unicuique arati

convenientibus:

liil

hominum ,Jm-

Sic Virgilius Homerum jmita-

dta ut naturis

lk

turus ab ultimo anno , quo geniis & m

oribus , qui cum

Hä üm

s variosinLi- etate mutantur ,.&

mobilgs

JEneas poft errore

$u)

byam tempeftate delatus eft , in-!funt

, detur)fuus decor » !

P r

& occafionem dat /Enez|eft , decorus

; & aptus/fenno ,

Cüllv(

€ipit;

ft

'ud

narrandi, quz paffus fuerit to-| indoles ,

lia idonea tribuaü-

$,

tis fex ante annis.

tur.

rug;

Aulea.

ib. 2.

j

Relinqui. Omittit penitüs ac

V.id. Epiüü—

Red-

DE ARTE POETICA LIBER.

$37

ipl

Reddete qui voces jam ícit puer, & pede certo

0V0,

Signat humum , geftit paribus colludere, & iram

I6

Colligit , ae ponít temeré, & mutatar in horas, /; :

Imberbis juvenis tandem cuftode remoro*

d

D

L

Gaudet equís, canibüíque, & aprici gramine campl:

i

Cereus in vitium flecti, monitoribus afper,

Qu

Utilium tardus provifor , prodigus aiis,

^, Al

Sublimis, cupidüfque, & amara relinquete pernix.

à

]

Converüis ftudiis, ztas; animüque virilis

*

Quarit opes & amicitias

*

infervit honorl ;

i

Commifile cavet ; quod mox matare laborer,

i «

Mulia fenem circumveniunt incommoda : vel quàd

Quzrit, & invends mifer abRinet, ac timet uti, / *

ao

Vel quod res omnes timidé, gelidéque miniftrat

Dilator, fpe longus, iaéts;"avidófque futuri :

'eni

5

Difficilis , querulus , laudator temporis acti

v Oiel

i t

Se puero : ceníor caftigatórque minorum:

Multa ferunt anni venientes commoda fecum, / .*

[«

a, 0^

il

Reddeve , dc. Puer , qui jam|ris, occupationibus , confiliis,

qies

articulat? loquitur , ac fira

Caver. "Timet, fugit : cavet,

bumi ponere veftigia per xta- ne quid faciat, cujus poenitere

n

tem poteft.

ena 1

'pollit, quod. infectum & muta-

E

Cuflode. Moderatore, pzda- tum velit.

gOgO.

Querir. Sabaudi opes.

gt i

En

fayP

Cauibus. Venatione.

Miuiflvaz. Admiuiftrat , gerit,

g L

Campi. Incampo Martio fub|

Spelengus. Suas fpes , inlon-

i

-

urbis mznia juvenes exerceban-'gum ducens , raró delperans.

"

tur curíu , faltu, difco. Od. 7. Nemo eft iamíenex, inquit Ci-

lib. r,

jm

"|eero ; quinon putet fe annum

n

Cereus. Fácilis , mollis inftar adhuc poffe vivere.

cera.

Wj ulüiï'mþ. |

Se puero. ''emporis priftini,

d

Uriliwm , €c. 'Tardéprovi- quod a&um eft , ac prateritum,

Y

if

dens & comparans ea,, quzuti- quod fluxit, cüm effet ipfe puer.

lia fint ipfi futura.

Miuorum. Juniorum , quimi-

Sublimis.Elatus ,arrogans.' :norem fuá ztatem habent.

Pernix. Celer.

"

Anai venieutas. Crefcentes ,

0

Converfis. Moutatis , diifimili- juveniles : anni venire & accref-

u

bus.

cere dicuntur ufque ad annum

$tudiis. Propenfionibus, cu- 5o. inde abire ac reeedere : ju-

i

Lls

veneás

M

$39

Q. HORA&'H FLACCI

P

Multa recidentes adimunt

.

ne forié feniles ;

liciderit

Mandentur juveni partes, pueróque viriles, '

A&ors ;

Semper in adjunctis zvóque morabimur aptis,

Defendat

Au: agitur res in fcenis, aut a&a refertur.

Quod n

Segnius irrltant animos demiffa per aurem, /?:

llle boni

Quàm quz funt oculis fubje&a fidelibus , & qua

B regi

ipfe Gbi tradit fpe&ator,.Bon tamen intüs

*

Ile dpe

D

multaque tolles.

Digna geri promes in fcenam

Jllm -

Ex oculis, quz mox narret facundia prafens,

ll tegat

Nec pueros coram populo Medea trucidet :

Uedet

Aut humana palàm cequat exta nefarius Atreus ?

Tj qcn

Aut in avem Progne vertatur, Cadmus in anguem,

&il f

Quodcámque oftendis mihi fic, incredulus odi.

Neve minor, neu fit quinto produ&ior aétu

*

quadio d

siplicari

Fabula, quz pofci vult, & fpectata reponi.

Nec Deus intetfit, nifi dignus vindice nodus

; inter

05 &tted

ventus v.g:memoriam, vireä,&c Sibi rradiz, Videndo ; nonae-

fetituram (

Rtütem, (

affert, quas fenectus adimit.

cipit ab aliis, audiendo.

Q

Pavies. Perfona, mores.

Puero:. Medea filios duos ;

Qu

Adjundlis. Vicinis , appofitis. |quosex Jafone fufceperat,coram

loquiny

Auz agizur , d'c. Aliqus res & |ipfo interfecit. . Vide Senec. in

a&iones in theatro exhibentur |Med. lib. Epod. Od. 3.

Adori;

1 &Pmesz,

& aguntur,aliquz narrantur tan-

Exta. Vifcera, Vide verf. 91-

tüm geftz ab aliis, extra fcenam.

faprà, & Od. 14. lib. 1.

Ottines

! Xis lone

Plus movent illz; que videntur,| /-Progue. Que càm Ityn filium

V ww

fegniüs, que audiuntur

; non|Tereo marito fuo, à quo aiie-

^

e

fororem fuam Phi-

Gnit, q

1amen exhibendz funt a&iones|&am injuri

poftgn

quzdam terre atque immanes:|lomelam cognoverat ; comeden-

ADatmm

]

funt enim ille digniores , quz|dum appofuiffet , in hirundinem

Ü

Al

intüs, domi , clàm & poft fce-|eft mutata. Od. 11. lib. 4-

namgerantur. Erunt igitur ab

Cadmus. Senio confe&us in

Jlfdo, Y

Qu imä

aliquo a&ore inipfo cheatro di-|draconem inutatus eft. Ovid. 3.

Wt

ferté & ornaté narrandz.

Metam.

Scenis.Theatra feuillorum or-| Repoui.Iiterüm exhiberi, quam-

AQm.

hl b&ban

fhiamenta his temporibus fiebant!vis jam fpectata fuerit.

exarborum ramis , quod ifta vox

Interfit. Yn fcenam inducatur

Yocamy

Wi j

füena fonat : deinde ex aulzeis & |& per machinam aliquam Ó coe-

H

tabulis confecta funt , denique |lo defcendat.

l

tlp,

V

exinarmore, &c.

'Nifi occufrät ali-

1 '*l*"h I]'e

1

Nif, ée.

qua

DE ARTE.POETICA LIBER.

$33

ïl?: j

Inciderit : nec quarta loqui perfona laboret.

ei,

A&orls pattes chorus, officiámque virile

Defendat : neu quid medios intercinít a&tus,

Pzis.

À

Quod non propofito conducat & hareat apt&, !^

b

U

Hlle bonis faveátque, & conflietur amicis,

&qi

Ec regat lratos , & amet peccare timentes.

]

llle dapes laudet menía brevis : ille (alubrem-

oles

*

n

Juftitiam

legefque , & apertis otia portis:

hf

Ille tegat commiffa, Deó(que precetur & oret; 770

4

/

Ut redeat miferis, abeat fortuna fuperbis.

[eU$ j

Tibia non ut nunc , orichalco vin&a , tubeque

angucm.

4mula, fed tcnuis'ümpl?xque foramine pauco

i 0&*

u

qua actio difficilis , quz folvi G — Bonisfavear. Laudet homíines

1

explicari'non poflit , quin vin- probos.'

dex , interpres & quafi fervator|

[

Cenfiliezur. Det confilium.

Deus accedat : qui fabulam quafii

Peccarve , d??c.. Viros innocene

hoj O* |

perituram fervet , vindicet in li-,tes, à peccato abhorrentes.

bertatem, & 110330 & vinculo fo-

Brevis , Frugalis & parce.

endo.

luto.

fs d

Oria. tubaudi amet , laudetz

uarta. "Tres tantàm perfong|pacem commendet, quz

fecuros

r

loquantur in (ingulis fcenis.

patentibus urbium portis cives

ii

AGoris , d2*c. Chorus locum]przftat.

H

& partes unius actoris tueatur &

eí d

Tegat. Ne prodat , ne aperiat

d

obtineat , bir inftar perfonz gra-arcana fibi credita.

30

vis, honeftz. virilis & corda-

i

Fortuna, Felix nemp? & fe-

)

t? , neque inter a&us aliquid!cunda.

i qqo 1

Hy

Tybia, d*c.Nonolim erattibia,

canat, quod.toti fabule non ap-|

pofirum fit , quod alienum ftjuteft nunc, vin&a & ornata cir-

3[,[01'[15*-

1]

ab argumento.

culis quibufdam ex : orichalco

Chorus. Erat hominum moul-|fa&is, noneratingens & tube

h

q

titüdo, virorum ac mulierum, |par, fed cenuis erat ac ejafmodi,

&

n

quxe intererat fcenz ,

C

in actio- |ut afpirare , feu canere & juvare

409

nem'tragicam fe interponebat.|chorum poffet , audirique per

]

Locum enim, ubi tragoedia ex- | fedilia ;in quibus erant fpectato-

g

hibebatur , quam vulgó fcenam yves non.: nimis fpiffi & frequen-

ïiäeïh

vocamus , ftatuebant ieré Poétz tes ,átque adeó numerari faciles.

Jf

Orichbalco. Orichalcum eft eris

Graciin aliqua platea , feu vefti-

bulo , velatrio palatii , ubi po- genus quoddam fplendidum , &

pulus frequens adeft.

aui fulgorem iimitans.

4 "

[

Quà

"

W

3

54

|

Q. HORATII FLACCI

$49

Adípifare ,

& adeife choris erat utilis, atque-

filiümq

fonigi

Nondum fpiffa nimis complere fedilia flatu,

! Carmine

»

Quo fané populus numerabilis, utpote parvut,

Et frugi, caftáíque, verecundüfque coibat,

Mox etia

Incolum|

Poftquam cospit agros extendeie vi&tor, & urbem

;

Tlecebrir

Latior ample&i murus, viaóque diurno

Plaeari Genius feftis impuné diebus:

[

^ !::u

Spedhuar,

Vetim j

Acce(fit. numeiífque modífque licentia major,.

Conveniet

lado&us quid enim faperet, libérque laborum

Noquicí

Rufticus, urbane confufus , turpis honefto 2 .

Sic priftz motámque, & luxuriam addidit arti

Tibicen, traxítque vagus per pulpita veftem,

iil n

Áiemons,

Sic etiam fidibus voces crevére feveris;

1bs adhib

E: tulit eloquium infolitumfacundia praceps;

ts fipari

^; r

Atrà profp

.Qltö. In quem locum ; ad quäg

Saperes(Quem tenere modum

a & j

fedilia.

'poffet ? An

x1edefte ac fapien-

ln

Frugi. Probus.

iter poterat gerere multitudq

'Bïphici& $

JQCoeibat. Conveniebat , con- !conflata ex rufticanis, &c.

a fort

fluebat.

Moerusi. Geftus incompofitos

'ibelisfon

Vitlor. Romanus.

ac lafcivos , faltationem.

eümmiy

Placarí ,. d*c. Poftquam cée-

Luxuriam. Ornatum el

ecat-

!

. Ddyii

?

tum eft vino indulgeri , potari tiorem & fupervacaneum , tum-

3 Grecig

de die 1i

beriüs , impuné & fine ptus, copiam & 1v

ixum in Or-

liniceble

ftiendis hi-

leoum metu. Genium Deum pu- nandis tibiis, in.ve

At

tabant effe vite fingulorum ho- ftrionibus , &c.

M

"Traxit. Cum longa vefte, quz

münum prafidem , amantem

m N

voluptatis & deliciarum ;

quia fyrma dicitur, per pulpità ; !

Yolunt,

illis maximé fovetur vita ; 1

lum 'eft , fcenam &locum in ea defti-

??0) V'UID

placari & conciliari vino & co-

natum hiftrionibus vagatus &

llonm j

meffationibus ; unde genio in-ifpatiatus eft. :

»

Toy,

Fidibus; dec.

C ifiiaris qüoqüe

dulgere , eft carpere dulcia obíe-

E

qui animo. Epift. . Lib. 7.

lanteà gravibus ac feveris additz

TWientim

us ,lfantchordzac voces nova, Ut

Inpuné. Aliis enim dieb

fnerunt addita tibiz.

Jtsinen

. quàm feftis , non liceba

t de die jforamina

108 ) &nud

convivia celebrare, fed tar

E

H

tüm] ^ Er tuliz, dec.Facandia feuora-

üXit fïm

fub vefperam.

tio , quz olim exat modefte elo-

3. p

Numeris. Verfibus. Vid. Od.|quens, jem

przceps & incitata

!t

i ahm ür

Tab

R1911

i.

protulit , attulit novam eloquen-

PO

:

"U. |

Modij. Cantui, Muficz.

tiam 5

fonantior & ambitiofior

facta

b

vapi

DE ARTE POETICA LIBER.

$41

W

Utiliómque fagax rerum , & Divina futuri

,

Sortilegis non diícrepuit fententia Delphis. '

TU

Carmine qui tragico vilem certavit ob hircum,

if,

Mox etiam agreftes Satyros nudavit, & afper^

T

Incolumi gravitate jocum tentavit t eó quód

lllecebrís'erat. 8 gratá novitate morandus

Spe&tator) functüíque facris, & potus, & exlex,

Veràm ita tifores, ita commendase dicaces

n

BU

Conveniet Satyros , ita vertere feria ludo ;

'

Ne; quicüimque Deus, quicümque adhibebitur heros

ao

a

fa&a eft : fententia feu morales[rifum moverent , & afperifatz;,m

fermones , qui à choro & ad&o-|feriiac feveri carminis exhilara-

ribus adhibebantur olim ad res[rent : ita tamen, ut fua maneret,

Q

utiles fagaciter explicandas , & incolumis & falva effet tragoediz

futura profpicienda , adeó evafit|pravitas.

j

J

fenere

obfeüra & implexa , ut non

Esafper, dtv.. Es cüm effetipfe

d

4

difcgepuerit , ut fimilis fueritlafper ; id eft, ejus carmen &

e ul

Delphicis znigmatis , quibusjtrageedia effet feria & fevera ,

qis o

1

oracula forte, id eft , in cartis aut ; tentavit illi fales. & fuavitatem

s i

tabellisforté & fortuitó educis, iafpergere , &c.

n

eduntur & exponuntur.,

Fun&us facris. De

fillï&tls fa-

um d

Delpbis. Delphi urbs Phocidis| crificiis , peractis facrificiis , quae

in Grzcia , ubi templum Apol-|poft vindemiam fiebant in ho*

áü a ; jf

Jinis celeberrimum.

norem Bacchi.

hm"m?

dfigndi "-

Carmine, dc.. Id eft, qui pri-

Potus. Epulatus, ebrius.

mus fcripfit, & invenit tragoe-

Exlex.Sinelege:erat enim ma-

diam. Hircusenim, fÍive ut alii gna in illis diebus feftis licentia.

m

y pup

volunt , uter factus hircino & co.

Verum, igc.'Tamen ita decebit

rio; vino plenus, erat proemium|commendare, laudare &adhi-

jdt

]

j

gagatto "

ilorum , qui tragoedias feribe-|bereiftosfatyros, qui funtrifo-

rent.

res , qui jocis délecantur ,. & di-

qvwllfn

Mo», de'c. Non itamultó pofi]caces, ideft, qui fales & faceta

i? |

inventam tragoediam , adhibui:|convitia fpargunt ; ita oportebit

i

"

ejusinventor inter actus iïngv- feriamutare, & vertere jocofïs,

los , & nudavit , feu nudos intro- | immifcere praviori carmini Iu-

duxit fatyros , feu ridiculas quaf |dicra fpectacula & carmina, ut

dam, perfonas inftar Satyrorum| quicámque.heros vel Deus fuerit

T

a r

& aliorum ejufmodi agreftiumtin tragoediam introductus , &

Deprum compofitas cum auri-|pauló ant$ , v. g. in füperiori

ju

Y

auro

m

eulis ,cagr'mi-s pedibus, &c. que|actu confpe&tus, oftro &

in-

$42

Q. HORATII FEACCI

fprri

Regali confpe&us in auro nuper & oftro,

Aolos |

Migret in obícuras humili fermone tabernas,

"Tantur

Aut dum vitat humum , nubes, & inanía captet,

$yis

E&utire leves indigna tragcedia verfus,

Ne veli

Ut feftis matrona moveri juífa diebus,

At wl

Intererit Satytis paulüm pudibunda protervis.

hut ím.

Non ego inornata & dominantia nomina folüm,

Ofendus

Vetbáque , Pifones, Satyrorum fcriptor amabo,

N g

Nec fic enitar tragico differre colori,

li a

Ut nibil iaterfit,. Daváüfne loquatur, & audax

Pythias, emundto lucrata Simone talentum;

Sylibs f

De cius

An cuítos, famuláfque Dei Silenus alumni.

Ex noto fi&um carmen fequar , ut fibi quivis

Noren ]

Nimui:

ihdu'ms ; idem non mifceatur

in adhibendis verbis iuornatis,

M& :

fatyris, aut perfonam ejufinodi

& quibus res obícoenz appel-

ridiculam agat , ac viles opifices

lentur nominibus dominanti-

quéinge

& tabernarios loquendo imite-

bus, id eft, propriis: vox enim:

1 fpr

tur:aut, dum humilitatem fer-

dominans gracé proprium figni-

mj

ficat.

^ ftmy

monis vult fugere, nimiüm fe

attoHat, elato utatur & ampul-

Nec fic , &'c. Neque tamen in

Tem die

Tus

lato fermone , inftar avis, qu

ifto Carmine, quosSatyros vul-

fupra nubes tollitur , & inania

g5 vocant, fi adhibebo fermo-

ipume

illa , quz inter cceluni ac terram

nem à Tragico fermone diffe-

n j

funt, fpatia captat.

rentem & quafi difcolorem , ut

D'opter

jdem Ífit fermo ac&orum om-

X Qp

Effusire , d'c. 'Tragoedia indi-

gna, que verfüus. leves effatiat,

nium & perfonarum Comoediz,;

j

& eodem. modo in ea loquatur

h

&c temer? petulantérque garriat,

ideft, cujusgravitas abhorret

Deus aliquis, v. g. Silenus Bacchi

fone j

ab veríibus Jocofis ; intereritj

cuftos , acDavus , nempé fervus

lu l

verfabitur paulàm , id eft , raró,

comieus, aüt Pythias ; ancilla

| ünquä

cum [atyris protervis ; idque

comica ,, quc talentum dolo ab-

|. Ddj

pudibunda & ut matrona jufà

fulerit ab hero fuo, Simone.

Vidnt ,

faltare diebus feftis , quod cum

Emungere aliquem argento , eft

limhg ]

Tiu

gravitate quadam facit. Senten-

locutio Terentiana, pro auferre

tia eft, raró Satyros in trapoedia

& extorquere per fallaciam. De

Cre;

talenti valore mento nonfeme

effe adiniicengeos.

« UO

. Nenego, d?c.. Porró inhisfa-

eft facta.

J

Ex uoto. ld potiüs obfervabo

tyris feu verfibus ridiculis com-

Q!lzl

ponendis non fectabor , nolim

in iflis Satyris & jocis Conypo-

NT

QT

nendis, utérebus& actionibus

RQ-

| Püg

ä;Po)ä;E jprzcipué operam ponj

DE ARTE POETICA LIBER.

$45

Speret idem, fudet multüm, fruftráque laboret

0j

[

Auíus idem , 4antàm feries , junéturaque pollet:

la cipt

Tantum de medio famptis accedet honoris,

Sylvis deducti caveant. me judice, Fauni,

Ne velut inati triviis, ac pené forenfes,

2.4

TU

Aut mimiüm tenerís juvenentur verfibus unquam,

, Müm,

Aut immunda crepent , ignominiosaque di&a.

imo,

Offenduntur enim , quibus eft equus, & pater, & res:

Nec fi quid fri&i ciceris probat , & nucis emptor,

4quis accipiunt animis, donántve coroná,

audit

Syllaba longa brevi fubje&a, vocatur jambus,

n;

i

Pes citus unde etiam trimetris accreícere juffit

ii

Nomen jambeis , cüm 'fenos vedderet i&us.

Primus ad extremum fimilis fibi, non ita pridem,

verbi !

obícem 9

notis & vuigaribu; finpam äli. erant parente claro & nobili,

quidingeniosé, quod quiaudit-|cujus nomen fepà in publicis

b .dcmijj

i

WU

rit, fperet idem fe facilé fa&u-|monumentis cum filii nomine

rum ; atfi tentet, experiatürque;| ponebatur.

punm

fudaturus fit atque intelle&urus,

Cieris. Eft cicer leguminis

rem effe opinione difficiliorem.|genus , quo pauperes vefce-

N

I'OJM" E

Tanium, i*c. Noti & vulgaris|bantur.

argumenti $ medio fumptitra-

Subjetta. Poftpofita.

ihien

éatio jucunda & elegans fiet

Uude etiam, de'c. Eó quód jam-

fmom ?

ffcolorem *

propter feriem rerum ipfarum

bus citus & celer fit , factumeft,

& coagmentationem | ingenio-

ut verfus jambei, licét fenos

daoram O

fam fabula.

ictus reddant, fex pedibuscon-

qn COW )

Sylvis, d?*c. Cüm agreffes per-

ftent, tamen trimetri noninen-

PU

fonz infcenam inducentur , ve-

5

jj

tur, quafi tres tancüm merifuras

Iut àfylvis dedu&z , caveant, ne|habeant, & duo pedes jambi pro

l LUM

tanquam urbani fcurre & injuna cenfeantur menfura.

)y[älï ,

mediis triviis ac foro nati lafci-

Accreftere. Addi, imponi.

|

viant , & excultis verfibus ac po-

Senos ihus. Cüm verfus me-

ij

Titulis juveniliter garciant.

tiebantur Rom. & audiebant

qi

Eaumi. Od. 3. lib. 3.

eorum pedes fingulos pedum,

n

U

Crepenr. Loquantur , ore pu-| plaufu i&üque ; aut micantibus

d

tido proferant.

onantibífque digitis numera-

o D

bint.:

Igneminiofa. Contumelio(a.

)

i:busefd equus, de*c. Equites

Primusad, ic. Olim pes Jam-

qtii

Romani, nobiles & locupletes| bus à prima ; parte versüs ufque

Patrem habere dicebantur, qui|ad extremam ezar fimilis fibi

3&0"

nem-

$44

.. Q. HORATII FLACCI

(

6

"Tardior ut pauló graviórque veniret ad aures,

Jlditcont

Sponccos ftabiles in jura paterna recepit

Vi(uros f

Comm

od

oG

us & patiens : non ut de fede fecunda

Sptm ve

Cede:ct, aut' quarta focialiter, Hic & in Acci

Non ld

Nobilibus trimetris apparet ratus, & Enní

Num;

In ícenam mitfos magno cum pondere verfus

ht tottri F

Aut operz celeris nimium, curáque carentis,

ludwre

Aut ignoratz premit artis crimine turpi.

N dem

Non quivis videt immodulata po£mata judexs

finus int

Et data Romanis venia eft indignä Po&tis.

Ltimn,

.

lprotm v

memp? unus & idem Jambus

E

miffos: &eft fententia : Jambus

Ur, &

totus verfus. conftabat $ meris rarus, qualis eftin Ennio, arguit

l* C

pedibus Jambis : atnon ita pri . illius verfus jambicos tard

iores,

lt hu

dem recepit inflar benigni & & quafi fpondais oneratos , &

commodi hofpitisinjura pater- condemnat eos opere nimiüm

na, in fedes, quasà patre & in- celeris , id eft, oftendit fcriptos

V(Iger. (

ventore füo acceptas tenebat ,'fuiffe nimiüm feflinanter , aC

'tlenit , ar

fpondaos ftabiles , id eft gravio- , deproperatos, autab o compc-

Ym & qu

res, non ità Citos

*j

.

I

)empé ut plus fitos; qui arter poéticam turpt-

Ateny

haberet gravit

atis, ut tardiüs!ter & flagitiosbignoraret. Qui-

Wt yutm

.

dam pun&um adbibent poft vo-

Viliros,

t

&lentiàüs pronuntiaretur : non

ita tamen adinifit fpondzum , utculam Enni,&legi volunt mifsuss

quid peq

de fecunda fede aut quarta cede- nihil tamen afferunt , cur le&io

Rn parm

ret ; uteas focio & hofpiti fuojrecepta mutanda videatur ; ita

, tüt

concederet , fed illas fibi reti-|fententiam exponunt : verfus

Pf: fore ]

nuit, femper effe debet Jambus Jambicus, in fcenam miffus, pro-

Wt Qu

"o me

in z. loco 4. &é.aliis fedibus|nunciatus in theatro , magno

& locis poni poteft fpondaus.

cum pondere, gravitate & tar-

X etten

Szabiliter. /Equaliter nixos acjditate, quam il afferunt videli-

[ dl!lgcn

firmos. Jambus veluti claudusicet fpondzi frequentiores, pre-

'ttl t

eft, & altera fyllaba impar, con- mit & arguit fcriptores & po&-

Yüm ?

ftans nemp? brevi & longá,

tas, damnátque turpi crimine vel

RT

* Hic. Pes Jambus.

jignorantig , quippe qui artem

t tan .

Aicci. Àccius & Ennius veteres && verfuum leges nefcire videan-

i'q!. : qm 1

Poétz Latiniin fcribendo fo&re.|tur ; vel negligentiz , qui opee

BUbttte

ial

ra

1Y

nceleriorem , quàm par fit,

'Vlïazi,

negligentiores , unde ij

$ -*COI um

timetris, d eft , ;a

1S$. V&*-

adhibeant , qui jufto citiüs &

Ifempedx

fibus fenariis rari apparent Jam-

feftinantiüs fcribant,

"S0bfgr

bi, plures fpondzi , &c.

Lmnanodulaza.Suis pedibus 1mo-

Woitm

m

Tn fcenam, ég'c. Legitar Vvu

lgó l dulífque carentia.

Va

Q

"uti

—

DE ARTE POETICA' LIBER.

$453

U

Idcircone vager , fcribámque licenter * An omnes -« 6;

t

Vifuros peccata putem mea , tutus & intra

1 Ad

Spem veniz cautus ? Viravi denique culpam,

Non laudem merui,

Vos exemplaría Graca

Noócturna verfate manu , veríate' diurna,

[ü5: 26

At noflri proavi Plautines & numeros, &

li

Laudavére fa3les : nimium patienter utrámque,

Ne dicam ftulté, mirati : fi modó ego, & vos

lus

Scimus inurbanum lepido feponere di&o,

Legitimámque fonum digitis callemus , & auze.

Ignotum tragice genus inveniffe Camene

atia: Jb

Dicitur, & plauftris vexiffe pocmata Thefpis,

-

us a

Quz canerent, ageréntque perun&i focibus ora;

.tnïcus w

; 0l

Poft hunc perfonz , palleque repertor honeftz

PL

endit K

Vager. Quod fe þrimüm oF-| Posde'c.Greciimpedibus var-

CL

fin

d

tulerit, arripiam , leges carmi-|fuum retinendis & adliibendis

Qtà

num & quafi vineula neglipam?'falibus longà fuerunt noftris

poe

An omues, (*c. Àn itaferibam,

Poétis religiofiores & fapien-

nofi

ut putem omnes psccata mea

tiores; cos legite diu noctüque,

hb

al

vifuros , facilé animadverfuros,

A.

u

Plautinos, Epift. 1, lib.2.

v?

quid peecem in fcribendo : ta-

Urrumque snivari. " Numeros

men parum curem accuraté fcri-;Plauti, feuvertus; acíalesfeu

nt, GL

udälfm' j

j

bere , tutum me exiftimans, eá1jocos illiberales.

Tf

fpe; fore , ut eandem mihi ve-

$1 modo, de*c. Si quidem ego

yt :v

gmi«üïa u

niam. concedant , quam aliis|& vos, 6 Pifones ! fcimus feurri-

ante me Po$tis concefferunt ,jles facetiasablepidis & honeftis

o » mägï"-'

ais O

& featenüs tantüm fim cautus diftinguere , & metiri verfus eo-

ac diligens in feribendo , qua.Irámque numeros deprehendere

fv

tenüs eft opus ad obtinendam

lguorum, d'c. "Thefpis Poéta

mf

p

veniam ? Qui veniam fperat ,IGracus dieitur primus inveniffe

i

m

debet aliquam | adhibere dili-|camenam feu. carmen tragicum

eW

gentiam ; iisenimnon ignofci-|ante ignotum : "Trageedie in-

j

o

tur ; qui ontninó vitios? & nc-|ventorfuit, & impofuit plauftris

gligenter fcribunt.

rüfticos recitantes po?rnata &

ürqdf

Vitasi, &c. Ubi tamen iftastagentes, quilarveloco fibi vul-

leves pedum verfuümque rega-]tum perungebant vindemis fz-

Y 0

las obfervavero , eulpam certé!cibus, lib. 1. Epift. 1.

,U

effugiam ,;non idcircó tamen

Poft buuc, d$*e. PofiThefpim,

laudem & premium merebor, Efchylus Poéta-Grecus , inve-

li

qu& tantillis rebusnon debetur. nit & dedit füis a&oribus per-

-

4

Mom

Ío-

-

|

|

Q. HORATII m CCI

*

modicis in

iiCav

d

Bf&tm

ï;:ï?chylus ,&

it pu

lpits. tïgnï;;—rx

Et docuit, magnümque loqui , nitíque cothurno, ? 20

hyeolum

Succeffit vetus his comodia , non fine multa

Credit ) t

Laude : fed in vitium libertas excidit, & vim

Democrit

Dignam lege regi, lex eft accepta, choráíque

Non bal

Turpiter obticuit fablato jure nocendi,

Nancce

Nil intentatum noltri liquére Poete :

$i wibus /

Tonlori L

Nec minimum merué:e decus , veftigia Graca

Aufi deferere, & celebrare domeftica fa&ta :

Qui purgo

Noy aliuj

Velqui pratextas, vel qui docuére togatas.

Nec virtute foret, claríique poténtius armis,

NÀ uni &

Quàm linguà, Latium, fi non ofenderet unum 4

Ndere q

Quemque Po&tarum lime labor, & mora, Vos ó

Mi &

Pompilius fanguis carmen reprehendite, quod non

Multa díes, & multa litura co&rcuit , atque

Ál titpyey

WJt dn

BU

:

FC

fonam; feularvam , & pallam,

Nil , de'c. Poate latini verfa-

ti fant inComoedia pariter&Tra-

UI

Yeu longiorem veftem , hon:-

u

ftam : idem theatrum extruxit, |geedia.

t hac

h Yolindi

& tignis impofuit , cothurnos

Vefligia, &« Poftquam imi-

addidit , & grandiora verba.

tari Grzcos defierunt, & omiffis

Worlbus

L

Succe[[it ,. &c. Poft .TI

befpim argumentis ,

quaz ab illis erant

þrobantoþ-

& /Efchilum , po&tz omilfistractata ,

Romanas res celebra-

ïälïätïræ [

T

J

) polrr

tragicisargumentis contuleruntire

verfibus ceeperunt,

fe ad heminum vitia nomina

Pratextas. Latinas Fabulas,&

li La

LURT

Álv

tim , & palàm carpenda,

& in| Tragoedias, in quibus agunt no«

fcenam

inducenda.

Hoc

fecit biles perfonz , & heroice: pre

ïïïgmx

Its,

lPentery

Comoedia vetus, de qua v

ide texta cnim veítis erat nobilium

Sat. 4, lib. 1.

pueroruna, MapitratuumRo-

di]igenær

tür, Sag ]

Invirium,degc. Vittiofa evafit,

manorum : Toga, veítis plebis

licentia dicendi, & in. maledi-;

& commaunis,Unde Fabula 'To-

.Il'fwz:m

diam hie

lts p

Q

cendi coniuetudinem | delapfa;gata Romanam Comoe

eft, tanta eum procacitate , &:videtur fi

?nificare,

quim a

Docuére.

Eos

WO o

violentia, ut eam comprimen-

LE

re, fcripsére..

Viute. Bellica.

!]9;, qUI )

dam effe legibus homines pu-

taverinc. Latalex & accepta eft,

Lz;mn.leandi carminis &po-

DC fie 1

liendi.

Aongn

ademptum jus illud maledi:en-

!

di, & nocendi alienz famz.

Pompilius fanguis. O. Pifones,

']!— on

Jes, |

quod cü

m przcipuéfacerecCho [qui originem ducitis.à Numa

rus, filere juffus eft, fublatusiPompilio.

T

li

It]

eft,

Coercui

f

mendavit;correxit.

0141 "

4

N

DE ARTE POETICA LIBER.

$4

fl

Pcrf&&um dec

ies non caftigavit ad unguem:

h)! Ingenium mifera quia fortunatius. arte

T«

nult

Credit 5 & excludit fanos -Helicone Poóras

V vim

Democritus, bona, par$ nan,ungues ponere cura

"

Áque

Non batbam ; fecreta petit loca, balnea vitat,

, Nancifcetur enim pretium .&oménque Po£&ta,

J

Si tribus Anticy'is caput infanabile nunquam

G

Ton(ori Licinio commiferit. ? Ó ego Izvus,

:

Qui purgo bilem fub verut. temporis horam

e

L

E

[4h.

Non alius faceret mel

;

iora poémata

D

verum

Tl

Nil tanti eft,

Ergo fungar vice cotís, acutum

r um

Reddere que ferrum valet, exfors ipfa fecandi,

AÀ

n VOSZJ

Munus & officium nil fcribens ipfe docebo,

1 quo& tl

rque

Ad utiguem ,. éc, id eft, eó|Me confecuturum fperat ,fi füuum

ufque dónec unguis perfectus, caputftultum. & nullo purgan-

ais

five artificis perfecti , in eo nihilldum fatis elleboro , non com-

vitii deprehenderit.Ducitur ime-, mittat tondendum Licino, ( erat

xiapriid

taphora hzcà marrmorariis , qui|ille tonfor notiffimusRomz.)

, Doftgut

in poliendis , & jungendis mar-

AMifera. Àrs enim fuis pre-

moribus ungue. fuperindu&to ceptis homines vexat. & con-

jtran.

jz 8

probantopus, & explorent num flringit.

juncure fint ;probé commitfz.|

Helicoste. Mons Bzotiz fuit in

;an res i

num politum recté marmor fit.| Gracia, mufis facer.

1

atl

Legit Lambinus , p.

erfec

3

LT. .

di

Deinocritus. PhilofophusGra-

j

bt

j

unguemnytive prafe&um.Hominesicus, abdere natus, qui omnia

gosiqt

J

elegantes, & polituli unguesdi-ifolebat ridere. , ut omnia de-

xercz

: ,

ligenter przfecant;quod ad opus'flebat. Heraclitus , alter philp-

ib eai

4p

diligenter elaboratum transfer- fopbus. Epift. 12.lib. 1.

tur. Sat. g. lib. T.

Anticyris. Anticyra eft infüla

w

Ingenium. Qnuia dixitDemo-'in mari /Egeo notiflima , ibi

/'nfEF'

eritus Poétas ingenio magis ,IfrequensnafcebatarElleborum,

Ü

n

quàm arte, fieri & valere, &

que pergantür furiofi, & in-

negat eos poétas effe fatis bo-

|

fani, Stribo duaseonominein-

N

nos,quinontantifperinfaniant:|fulas fuille tradit ; alii etiam

hinc fit ut magna pars varumy;plures.

IIU

tanquam Ífi effent iníani, ber-

O-egolavus, N& ego fum pa-

bam non tondeant, non fecent. ram prudens;, quiappetente ve-

W

wngues, fugiant hominum con- repurger, ut bilemexcutiam ,

fortia. Nimiruun ifte vates Trio-iquam nili purgarem & ejicerem,

m

bolaris nomen ch'egimn,poötæjpofiïcm facilé infanus , atque

Man 2

adeó

$48

Q. HORATII FLACCI

(rdis n

Unde parentur opes : quid alat, formétque Pottam:

Mafa lo

uid deceat, quid non, quávirtus, quà ferat ertor,

Scifbendi re&é (apere eft & principium & fons.

Nonuai p

Dicunt d

Rem.tibi Socratice poterunt oftendere charte ? /0

Tlos A

Vetrbáque provifam rem non invtta fequentur, -

& Utdiy

Qui didicit, patriz quid debeat & quid amicis,

«m poi

uo fit amore parens, quo frater amandus, & hofpes;

Senis,..|

Quod fit coníctipti, quod judicis officium : qua

Cim (em

Partes in bellum miffi ducl$ ! ille profe&tó

5j

Poft lin

Reddere perfonz ícit convenientia cuique.

Àut pro

Reípicere exemplar vite morümque jubebe

ht ml

Doé&um imitatorem, & seras hinc ducere voces,

(idqui

Anterdum fpeciofa locis; moratáque redté

Præcipian,

Fabula, nullius Veneris, fine pondete, & arte, 5

Xaldiüs oble&at populum meliüsque moratur,

Umne f

lia vol

Quàm veríus inopes rerum , nugeque canorz,

n

adeó præfiantiiiïlhus Po&acxi-| Confcripri. Senatoris : vocati

E

6* t

ftimari, quanquam nolim hane|funt Senatores , Patres com-

przclaram appellationem eme-iferipti , jam inde à Bruto;

quiafrur

xe detrimento valetudinis: non|qui poft eje&um Tarquinium

yrfe&t

auxit numerum Senatorum,

lls

emo tanti Poétam eíffe : fi Poc

ta non fum igitur , dabo certé

alios centum adícripfit ad du-

- Auri;

centos; €

*

quibus jam conftsbat

WU , q

précepta Poétis idonea, iníftar

cotis ,. quz acuit ferrum , licét

Senatus,

f& ploris

fecare ipfa non poflit.

Refpicere , do*c, Preecipio illud

[

Omani,

Opes. Facultas, & copia fcri-

in primis , ut Poéta imitetur

bendi.

accuraté mores , & vitam bomi-

Laugi;

Sapere, Sapientia , men: recta

numquotidianam , ac proindé

p

h

& fapiens , fons eft ,. & prin-

illam /refpiciat, & cognofcere

Ti

cipium bene fcribendi,

ftudcat, &hirie proprias rerum

Rem. Precepta morum , fen-

voces fümat , quibus utatur in

MUN

:

tentias; ;; fuppeditabit philofo-,fcribendo.

Wey

phia.

Interdun.Sape fabula feftivis

Dtey

Socratice, Ode 15.lib. 3.

jocis ornata, & mores homi-

haj fil

€; at

Verbaque , dvc.

Ubi mate- num re&? pingens imitánsque;

riam feribendi re&? provifam| quamquam fit hine ulla Venere,

P"CH& t

Pulem !

& comparatam habueris, ver-|id eft, elegantia; anpondcrea

ba ipfa & locugones offerent|id eft; careat fonantibus , & nu-

ET

fe fponte,

merofíis verfibus, &c.

hi j

Re

p n

DE ARTE POETICA LIBER.

$49

Qu hn

Graiis ingenium , Graiis dedit ore rotundo;

| fu.

Muía loqui ; przter laudem , nullius avatis.

kf

N

omani puceri longis rationibus affem

M

hattz

Diícunt in partes centum diducere , dicat

Filius Albani, fi de quicunce remota eft

f1CU,

;

amids. |

Uncia, quid fuperat ? Poteras dixiffe, triens ; Eu!

s & boft

Rem poteris fervare tuam.

Redit uncia ; quid &t?

Semis, . Ad hec animos arugo, & cuta peculi

y

I : qui

Q 4

Cüm femel imbuerit ; fperamus carmina fingi

7

Poffe linenda cedro, & lzvi fervanda cupreffo ?

Aut prodefíe volunt, aut dele&are Po&tz :

|

9

EUR

Aut fimul & jucunda, & idonea dicere vitz.

Quidquid przcipies, efto brevis, ut citó didha ;

Pracipiant animi. dociles, teneántque fideles,

g[ Attb]

Omne (upcrvacuum plcno de pectore manat,

Ht

TUCA

Fida voluptatis causá fint proxima veris,

Rotundo, &'c, Ornat? loqui,|Eftque Graca vócula figni£-

eleganter

oratio numerofa & cans, bellà, Euge, przclar? dicis.

quii vl

ben$ tornata rotunda dicitur ,

- u*

Rem. Opes.

g à t

quia figura rorunda eft omnium

Rediz, Addatür quincunci,

perfeétiffimà, &c maxim? volu-

Semis, Sexuncig , media páss

1 Tarquilli;pl

ilis.:

aflis.

Se]lawflmwv |

ad h

Avaris. Cupidis, Ea caufa eft, Erugo. Proyprià eft vitium &

yijit

m

y(dobat

inquit , quare tantam in dicen- rubigo zris : Avaritia híc figni-

do gloriam afecuti fint Greci , ficatur,

j

quia non erantavari pecuniz, üt

Pecali, Pccuniæ.. ERft propri&

yejpo lihzä

Romani, fed laudis & famz.

ag ii

peculium peeunia quzedam pro-

yuium 209

Longis rationibus. Implexis prià labore parta , prafertim

fupputationibus,

à fervo vel filiofamilias.

,E

1 cog)wfm: '

»"

1$,

-Albam'. Cujufdam fenerato-| Cedro. Cedrifüccus & oleum

cariem arcet : cupreffus blsttas

us

uincutice.De quinque unciis,| & tineas.

jis n

Supeyar, Supereft , remanet ?

Manat, Effluit, excidit , »es

Poreras dixi[jé. Hoc dicit Al-| inutiles? memoria obruta & illis

fipiret

bani filius. Me interrogas, ait! plenaelabuntur,

gue "

ille: at poteras tuipfe dixiffe fu-

Ficla, ('c. Quz delectationis

m

M

!

2l

pereffe trientem , id eft , tertiam|causá finguntur, debenteffe ve-

1

|

partem aflis , uncias quatuor.

rofimilia , neque fabula fcu.poa-

HF*. [

&nm

Eu Hec ille dicit , qui filium,ta petere debet à fpectatore, ut

Albani interrogáffe fingebatur.|credat fibi dicenti , quodcám.

Mm 3

hU

que

$$0

Q. HORATII FLACCI

fetuim u

Nec quodcónque volet ; pofcat fibi fabula ctedi :

Offendar

Neu pranfz Lamigz vivun) puerum extrahat alvo,(

at hum

Ceniuriz feniorum aettant expertia frugis:

Ut ferip

Celfi pretereunt auftera po&mara K hamnes.,

Omne tulit panctum; qui mifcuit utile dulci:

«( Quamiir

Le&orei delectando pàárité:que monendo.

Rudttur,

Sic njb

Hic metet ara liber 5ofiis, hic & mare trau(it,

Et longum noto fcriptori proropat zvum,

(um bi

Sunt deli&a tamen, quibaus ignüüif!e velirous,

ludjnor,

Yeum 0j

Nam neque chorda fonum reddit, qg&m vult manus &

mens ;

^U pl

Pofcentiqué gravem perízpe remitir acatum:

Te apli

g Hicam

C

Nec sempét feriet; quodcánque minabitur ; arcus,?/

Julids a

ue veró centuria

flee li

quz libuerit; quamlibet fitin-|rias : ubaquzq

in fenes

credibile , neque debet extra-| bifariam. dividebatur

mior

here feu fingere extra&tum ex & juvencs.

Fhoeids.

alvo. Lamiz-vivum puérum ,j

Rhamnes. Romulus pUpUhlm

[

in tres divifit tribus.

Tol m

quem ipfa devoraverit, & quo

o

QJi erant

pranfa faerit.Erant Lai

£mon-

in'prima, quique ferme omnes

: Mi

ftra quedam, mulierum fpecie,

merebant equo , vocabantür

atl

IRhamnes ; qui in fecunda » Ta-

,Qym' t

uze pueros blanditiis allectes

vorare credebantur.

tienfes, qui in tertia , Lauceres,

Vatda eff

Centurie. Senfus eftz Senfus

Nümerus tribunm , audà rep.

I

Ufri

improbant

carmina

inutina,

excrevir ad 3 . Epift. 15. lib

"f non

mon morata : atjuvenes; Equi-

Pun&um. jwdices elim 1uf-

f

tes troffüli & elegantes afper fra

l:

cia fua notabant punctis i

j As

x

t

;

;

nantargravia & fevera Utrifq

tchmbciïa fcriptis :

jtaque ferre

d pg(

fatisfaciet ; ac Jüvenum & fe-iomne pu

n&um , eft omnibus

Sic b

niorum faffragüs pundifg:

H

fuffragiis probari: auferre , pro-

z

idef,

omnium 'approbatio-

Tilj ft

bonüsille habebirur Poéta , qui 'mereri

dulcia & utilía faciat poémata, ne

m.

Tétür Q]

Meret, d$c. 'Talis liber pro-

qui dele&averit lectorem , &

, Q r

docuerit,

meretürzra, pecuniam, So*s

Cümmo

Seuiorum.Servius Tullius po-

(erant illi Bibliopolz iufignes)

tàmen.

|

i

illos ditat.

Qutndo

pulum Romanuüm in fex claffes

diftribuit, ita ut prima claffis!

Velimus.Oportet,

equum eft.

DT

ditiffimos contineret : fecunda,

Minabitur. Promittet. Nqu

! ïf'lnmg

minüs divites , itémque tertia ,lfcmper ferict arcus fignum , n

"hang,

à

& aliz deineeps $ingule claf-

quod fagitta dirigetur; aliquan-

p

L!u'ïil,

fes multas continebaut, centn-

l

do aberrabit., |

E

Quid

DE ARTE POET!CA LIBER.

$51

li crel

Veru ubl plura nitent in carmine, non ego paucis

hat ao

Offendar maculis, quas aut incutia fudit,

5

Aut humana patüm cavit natura ? Quid ergo ?

1

Ut fcriptor fi peccat idem librarius uíque,

fulci:

Quamvis eft monitus, veniá caret, & cnharædus

»

]

Ridetur , chordá qui femper oberrat e&dem:

rat(it,

Sic mihi, qui multum ceffat, f Charilus ille,

Quem bis terque bonum cum rifa miror, & idem

PO

jnnia

Indignor, quandoque bonus dormitat Homerust

yitit u

erum opere in longo fas eft obrepere fomnum, ;

z

Ut pi&ura, poefs erit

quz , fi propiüs ftes,

mi

Te capiat magis, & quedam fi

longius abftes.

Hazc amat obfcurum :

volet hæc fub luce videri;

m] AU.

]udicis argütum que non formidat acumen,

^i

PU

Hzc placmt Íemel: :

hzc decies repetita placcb:t.

bar Il

J

0 ma.or JUVCt'Hlm H quamvtc & voce patema

lm

Fmgcns ad re&um, & per te fapis, hoc tibi di&um

i

0

Tolle memor, certis medium & tolerabile rebus

Red&é concedi

c

Confultus juris, & ac&tor

Cauíarum mediocris , abeft virtute diferti ,

Quid ei go? QL.ænam ergofe;-,ta malus, cninummum aureum

vanda eft ineor

eor

uHL

1la?

dabat Alexander,; fi bonum fcri-

jl

n

Ur fcriptor , dv*c. Quemadmo-| pfiffec verfum : colapbum , &

üum non ignofeimus Librario malum

colaphis enectus pe.

idii

$ I

«s 0l

Ícriptori ; id eft ; illi, qui manu riiffe fertur.

n

libros defcribit, ffunpcx eadem

Ur pi&tura , do'c

Eft fimilis

jt ?

j

in re peccat , licét monitus, &c. pvcmræ po£fis,alia eminüs , alia

d om

Sie Poéta, qui multüm ceffat,| cominüs placet,

id eft , peccat ; nwhgcnnor eft;

l!

ferre

J

QO major. O Pifonum atate

mihi flt Charilus, à me compa- , provectio:!

gj

ratur Charilo illi malo Pc&tz ,

Ad rettum.Ad perfectam po&-

r

o

quem miror, fiquid bis térve|ticg landem informaris.

YU.

commodà. fcrbat ; ego idem

Tolle,'Tene memoriá hoc pre-

m

,01 n U)f

j(19)

tamen indigné & zpré fero , ceptom,

quandocámque. Homerus. do:-

H

H

Certis,do:c.In quibufdam arti-

atlv

mitat, labitur, & errat.Vix enim ! bus mediocritatem tolerari.

J

T

No d

Ífummo Pocte videtur id. con-

Alefldg*c. Ab eloquentia Mef-

donandum , nifi quis illum fort?|fale Oratoris eà tempeftate di-

QUE NE

1

WAL

9b longitudinem operis excufet. | fertitfimi long? abe(t, diffar. De

h

Cherilus, Epift: 1,lib. 2, Poe-*MeHæa mentio fit, Sa, 6,lib. z.

Q»

Mm 4

ddiis

h-

|

g

Q. HORATII FLACCI

Mellalz , nec fcit quantum Caffellius Aulus:

ER

Sed tamen in pretio eft, Mediocribus eífe Poétis

Scripfeti

Non homines, non Di, non concefísere columngz,

Frpatrie

Membra

Ut gratas inter men(as fymphonia difcors

Et .craffum. unguentum , & Sardo cum melle papaver»u Qui v

Offendunt. poterat duci quia cena fine iftis:

$lt

Cædil*us

Sic animis natum inventumque pot&ma juvaridis ;

Si paulum à fummo difceffit, vergit ad imuüm,

vDicus o

Lude»e quis nefcit, campeítribus abítinet armis,

Didos 3

Indo&uíque pilz , difcive, trochive , quieícit 2 £ O

B mo

Ne fpiffz rifum tollant impuné coronz,

Ducere q

Qui neícit, verfus tameu audet fingere, Qui. ni?

Mibl x

Liber, & ingenuus praíettim cenus equeftrem

Coscdbt

Summam nummorum, vitióque remotrus ab omni,

Opjidt

Tu nihil invità dices facic(ve Minervá:

: Sic hon

Cuminil

Aülus. Aulus Caffellius Juris,haft$, &c.quibus in campo Mar-

Trieil

Confultus doctiffimus.

tio fe juvenes. Komani exer-

Di, Apollo, Mufz.

cebant, Od. 7, lib, z.

litii,

Columne.Librariorum pilz, ad! Corone.Spectatores denfi,inor-

lus

quas librorum venalium nomi- bem & coronam circumftantes.

!

putiqu

nà proftabant:Bibliopolz porró

Quid wi ? Eftobjectio. Cur

& pnuà

non facilé po&ma vendunt;. nifi

ego ; inquiet aliquis imperitus,

fiuidf

verfus non faciam 5 prefertim

perfectum fit, primz nota.

eipendát

DifKors.Male concínens.

cüm fim liber, ingenuus, id eft,

detior*

ortus & liberis parentibus, & cen-

Ws

Craffumn.Obtufi & mali odoris

pingue &adipatum: caputun-

fus; ideft, compertus in cenfü

Ti

gebant fibi convive unguento

& cenforus luftratione habere

mitüæl

Tte i

fubtili, aquz inftar rofacez.

fümmam equeftrem, quz in eo

Savdo.Venaro : quiá erantin

requiritur feilicet ; qui Eques

poteng

Sardinia herbz amariffimz , un-|Rom. effe velit, nempà feftertia

Bij

de àpes imel conficiebant afpe-1400. Vid. Eyift. r. lib. 1.

P

fti w

rum &aimarum.,

Tu uibil, de*c. Refponfio eft. :

Yn

Alii fan? licére fibi putent fcri-

Duci. Produci, grata effe.

l

Suvandis, Delectandis.

bere , modo fintlibri, ingenul ,

Dente

Sumimo, Perfe&o.

probi ; attu hoe fatis effe ne cre-

biboy

luuwm. Deterrimum : poé&-[|de; opuseft ad id quoque genio

T

ma nifi fammum fir, fitimum ,|quodam peculiari, faveat opor-

i

nifi fuerit eximium], fordebit ac|tet Minerva praefesarcum ; qua

D

repet,j

invitá tihi fum audtor, nihil ut

]

D

Ià

i

Campeflribus avimis.Difco,v.g- lfacias Gumoliaris.

-cq

DE ARTE P()ETICAI LIBER.

553

Ó

il

Id itibi judicium eft, ea mens.

$i quid tamen olim

d h

Scripferis, in Meri defcendar judicis aures

1

colump,

Et patris, & noftras , nopümque prematur ín annum,

J

Membranis intüs pofitisedelere licebit

uocda

1

egl'c npy

non edideris : Nefcit vox milfa reverd, 2 o

illis

j

*

£

Sylvettres homines facer, interpré

que Deorum

varidi J

C

Caedibus, & vi&u fedo detérruit Orpheus,

Imin,

"Dictus ob hoc lenire tigres rabidófque, leones.

unity

Di&us & Amphion Thebsnz conditor arcis

i

Saxa movere fono tefludiris, & prece blandá

Ducere quó vellet. Fuit hac fapientia quonda

m

í

Qi ab

Publica privatis fecernete, facra profapis ;

d

Concubitu probibete vagB - dare jura maritis :

] otui,

[

Oppida moliri : leges incidere ligno :

j

Sic honor, & nomen Divinis vatibus, atque

Carminibus venit,

Poft hos infignis Homeru

$

yeempolt

Tyraüíque mares animos in Martia bella

tomani &

3

lIdtibi, d&'c.. Sciotefatiseffe|faxislyrá motis, ita ut aliis alia

edenfitt

confültum , utid faciendüm dibi|fe fponte fuperponerent. : fuit

',;I'L'H mnä.'liï*!

putes,quod fuadeo: quá es mer

tejille Jovis & Antiopz filius, va-

ia 0f

& prudentià, id facies: tamentes & Muficus praftantiffimus.

jj inpeti

fi quid feripferis,ae illud;audiat| Od. 3. lib. 3. Epift, 18. lib. z.

expendátque tanquam judex ,

Sapientia, dzc. In eo confi-

gt

us d

Metius : erat is criticus emunctz ftebat omnis olim Pl

hilofophia ,

MOR

naris. Sat. 10.lib. 1.

; nemp? in dividendis bonis pri-

n eeni

(

li w

Prematur. Sopprimatürs do- vati cujufque à communibus

mituein mufzo tuolateat: do- & publicis, in prohibendis adul-

ie l

nec intüs pofirz erunt chartz ,lteriis , &c.

j quæ?lmt

Hoc autem vates

o 1

poteris delere, quod videbitur. |fa&itabant, unde erant in pre-

jl fderi

Edideris. Vulgaveris, inlu-(tio, quafi homines divini &

u

|

cem edideris.

fapientes,

VoxmifJa. Carmen editum.

yoitt *

Incidere, Infculpere, inarare.

u

Sylveltres. Feros, infylvisde-

Tyrreus.Fuit poéta Athenien-

; ingem

gentes, nondum extru&is ur-lfis , lnfcus & claudus,

qui dux

bibus.

;qLacedemonis bellum ' contra

TM

H

"

2

o

Fedo. Glandibus conftante j| Meffenios gerentibus oraculo

p

(c.

datus, ita fuis verfibus militum

Deterruit. Abduxit.

j

i

animos accendit, ut infignem

M

Ditiusc?do'c.Narrant quoque|de kofte vi&oriam retulerint,

; nihi

Amphionem extruxiffe 'Thebas

Marer. Viriles , generofos.

Jl

Mm $,

$or-

Q. HORAT!I FLACCI

$$4

Ver(ibus exacuit,

Di&z per carmina fortes,

Mibf n!

Et vite monaftrata via eít, & gratia regum

"Tibicen

tat

Pietiis ten

tát

a modis, ludüfque repertus

Nunc f

.

Et longorum operum finis

5

üe ferté pudori

Ócupt

Sit tibi Mufa lyre folers , & cantor Apollo.

Ts qu

Naturàá fierct laudabile carmen ,. an atte,

Ut pret

Queíitum eft.

Ego nec ftudium fine divite vena,

ht

*

*

alterius f1e// 48

Nec rude quid profit video ingenium

Dies ag

$lveo €

Altera poeícit opem res, & conjurat amice,

ui ftudet optatam curíu coningere metams

E lpon:

liibusi

Muläæ tulit fecítque puer , fudavit, & alfit:

wícere n

Sorzer. fïi*acnïa verfibus a

fontium venis , vel à venis

Tu :

ta fuüere.

metallicis.

Apolline x

Noitoz

Via, d?'c. M oralis Philofophie

Alterius. Naturz ars,artis na-

x

precepta verfibus conferiptaj tura opem poftulat.

Læ:.'uiæ ,

!

funt.

Conjurai.Confpirat ad bonum

Yl

l

r

|

Pieriis. Od.2.lib.4.

Poctam efficiendum,

E ogd

. "Feutata. ()jzrüta, col'ecta,

Qui fluder , &c. Qui in ludis

Utyqü

Pinis. Reperta fuit oblectatio

O ympiciscupit alios eurfu vin-

Pyi

poft longos Iebqres, feffos ani-

1

cere, &ad moetam primus perve-

[UTT

|

|

1os poéruco !

z

nire , is ; cüim adhuc effet puer,

ido., romædiis,

[

cantilenisque recreando.

multa tulit, &c. Tibieen adhibi-

dam cà

Ne forzé ,

d9v

XiOFr

LIep

tatus tc

tus ad canendas laudes heroum

nf

füm , Ó Pifo

major duorum

in Pythiis, id eft, ludis celcbraus

(

in honorem Apollinis Pythii ;

fratrum , nt in poéricam in-|

us

cumberes, & carmina tua dili-

(ficdi&i, quód ferpentem Py-

bzc

thonem eccidiffet) didicit priüs

Vsbtm

genrcr

recognofceres ,

u

fubjeci , undecoguofceres po&-

canere íuüb fevero cytharedo:

j

Ícos disnítatem, ac,nete pu-

nos nullum in: perdifcenda poe-

tà d

deret. artis tain, preelarz , cui

|

4

ticalaborem ponimus : fatis eft,

dEllS J

ptzfunt Mufz & ipfe Apollc.iut quis Pocta fit, fidicat, ego

fitm

Mufam autem folertem. Lyrz|po mata mira facie, jn ultimis

dü, )

dixit, id eft , peritam,. poten-|poetis numerari nolo ; ac velut

tem.

ib extremo ftudio relinqui aliis

lutro

Cent

Qua[voere. Hzc agitata eft in- |prece: entibus, pudet me fateri,

€vot:

tér petitos controverfia , num nefcire, quod reverà nefcio; pá-

&w

plás ad bontm carmen facien-[làm & aperté profiter

imeneíci.

€es,

dum valeretars, quàm natura. — re poeticam, quam ignoro,quia

Vena, lngenio benigno &lo-jnunquam appuli animmm ae

$

ls p,

guplew. "Translatio &ucitur vel eg:*x—J perdifeendam,

By-

E h&,ut

[;

DE

ARTE POETIC1

LTBDER.

H

353

tf

Abftinuit Venere & vino,

Qui

L

Py

thia cantat

2

'Jiibicen, didicit pmis, exrimuit

3x & ma'n&rum

qï

Nunc fatis eft dix

iffe: :

Ego mira poCmata pango.

lori

ccupet éxtremum fcabiass mihi tur ge relin

jui eft

n

à

Et, quod non didici, fané neíc

zi

U: pizco ad merces totbam qbl wgn emendas,

yet,

Affentatores jubet ad lacrum: ire Pocta

"

*

ketus /

Dives agris, dives pofitis in faenore nummis,

Si veio eft ,

unctum qui re&é ponere poITt,

I

Ec fm,nciem levi pro paupere, & eripere atrís

Lmbus implicitum

miraoor, ( fciet inter-

noícece mendacem th.mque beatus am'cum

l

w n

Tu

teu donaris , /eu quid donare velis cui,

Nolito ad verfus tibi £2&os duceie plenum

g érorttnl

Lziitie, clamabit enim : pulchré, bené, redté:

;

L

ratit on

P'*'*i»CLCCt [Uyg[ hls

»

etíam itillabit amicis

P

oculis rorem

*

!n

D

falic? tundet pede tetram

Qu

I

Ut, qui condu&i plorant in funere , dicunt,

Pytbia

De ifiis ludis . vide affentai

« excipere

; vadem

Ovid,lib. 1. Meramorph

a- fe

pro paupere , cujus

jr

tereà Pythia. vocabant

ur

n

(jv!&-

pn"yus levis & fufpecta aft

dam canticain ehoris comeedia-

fides , &c. Mirabor , fi poffit

((5

pum ufitata.

mendacem adulatorem ab vero

Jll'llm n

Occupez

qgc

Proverbium

amico diftirguere

1 P,[HI;!

quoddam à pueris ductum, qui

Donaris.Siquid muneris dede-

ontet

J 1

Ícabiem ei imprecabantur , qui

Tisa:tCul,

autdare volueris.

u

;pïl

ultimus ad metam pervenerit. ï

A

€

H

4s,dyc. Ad audiendos

jrit

qui

Ut praco,i*c. Ordo cft: Pog

verfns à tecompofitos.

"

(

j p

ta dives agris & nummis feenori

Pienum ,d9'c, Ob munusà te

y :H

datis jubetad fe venire domum

acceptum.

1

Jv(jf j N

füam affentatores , quibus lau-j

Palle cet, d&c. Àd hac carmi-

j um

det, vendirétque fua calmma ,.na tua X"pl fe in admirationem

jj

]juero && przmio illis , id i fa-|

finget, & pzn?à fenfibus ab-

H

H

ut praco

l

ciant, propofio

ducx, quo tempore pallet vul-

,nf:

tf

evoeat populum ad auc&ionem| tus, &c.

2

10

& ad emendas eum lucro mer-

Rorem.Lachrymulas prz gau-

a

€es.

dio,

j

Siverà eff, dc, Sin autem eft|

Tundet, de'c,Exilet, faltabit.

ad,

ille Poéta fatis dives & libera

Coudutii, Romani habebant

lis, utlauto convivio poflit illosjcertos homines in funeribus, qui

P/ k

j

pro«

£56

Q. HORATII FLACCI

Et faciunt propé plura dolentibus ex afime : fic

(kenda

Derifor vero plàs laudatore movetur.

lo mdi,

Reges dicuntur multis urgere culullis,

Ut m

Et torquere mero, quem perípexiffe laborent,

hat as

gnus,

ÀÁn fit: amicitiá. di

o

Si carmina condes,

Velimum

Nunquam te fallant animi füb vulpe latentes,;

Qu fri

Quinrilio fi- quid recitares : corrige , fodes,

Hic, dur

Hoc, ajebat, & hoc : melius te poffe negares

S vdon

Bis térque expertum fruftrà : delere jubebat //

Et malé tornatos incudi reddere veríus,

ln pueu

Cimt,

Si defendere deli&um , quàm vertere, malles,

3 qiis c

Nullum ulttà verbum ; aut operam fumebat ínanem:

Qli (Cis:

uin fine rivali téque, & tua folus. amares.

$tv r

Vir bonus & prudens verfus reprehendet inertes: 7

Culpabit. duros, incomptis allinet atrum

Poitamle

Tranfverfo calamo fignum : ambitiofa recidet

Gimlab

*

Ornamenta

*

parum clatis hítem dare coget:

dtin my

*

mutanda notabit

3

.

honfonte

Argaet ambigué dictum

P]

Fiet Ariftarchus

*

miluPo

E

nec dicet, cur ego amicum; 7

ömm Ej",

pretio plorarent, G gemitus mi-,

Quintilio. Eratille Quintilius

Ovebun

ferabilesederent, maximé mu- Varus poéta eximius ( cenfer

Bibm (s

lieres, quas praeficas appcllabant. fincerus

ejus mortem deflet,

Umg

Dolentibusyitc. Quàm qui ve- lib. 1. Od. 20.

Qti ii

ré dolent.

Sodes. Oro te, amabo.

Pofje.'Scribere.

*otttmi

Derifor. Affentator.

mec&u

Movetur. Laudat, probat,

DEfendere. Excufare;

Moi]

Urgere;do:c. Multis cyatbis feu

Rivali, Jmulo. Nemo enim

cantiy

poculis invitare , & quali tor- reperitur, qui deformes & ial

obüam

mentum, feu quaftionem illis térnatos veríus amet.

tott (tp

adhibere, quos velint fcire, an

Signuum. Lituram.

Witt]ln

fint amicitià fná digni : quipp8j

Aubitiefa, Plus pompz

Xac

!

Bilcis :

cüm vino manuerint , facilà eo.

!

fplendoris ;

quàm ;'ci (ïc veritatjs

T ferg

rum detegunt indolem : ebriusihabentia,

enim celarenihilfolet : deberet?

Ariffarchus, Fuit Grammati-

Faj

d: Qu

poéta hoc idem facere , & omni- cus clariffimus & acerrimus ,

Credob:

bus modis explorare illos; quosqui in eo maxim? operam po-

huc jl

füorum carminum judices ad-'fuit, ut germanos Homeri verfüs

hibetac cenfores, ne adulator/à fpuriis, qui in ejus operairre-

R5; d

Wif

aliquis latens quafi füb vulpina|pferunt,

diftingueret.

pelle ipfum fallerar.

Nec dicet, &c.

Non caftigabit

"ls

i

poé-

»

DE ARTE POETICA LIBER.

lm :

$37

Offendam in nugis ? Hz nugz feria ducent

In mala, derifum 'femel;, exceptümque finiftré,

J

Ut mala quem fcabíes, aut morbus regius urget,

rttls

Aut fanaticus ertor, & iracunda Diana,

lt

u

Vefanum tetigiffe timent, fugiüntque Po&tam,

fites,

Qui fapiunt

agitant puerl, incautique fequuntur,

|oh

Hic, dum fublimes verfus ructatur , & errat,

as i

Si veluti merulis intentus decidit auceps,

bi //

In puteum, foveámque : licét : Succurrite , longum

Clamet, lo cives ; non (it, qui tollere curet. 74

lo

Si quis curet opem ferre & demittere funem :

l WHCMK

Qui fcis, an prudens huc fe dejecerít, atque

4

Setvari nolit ? Dicam, Siculíque Pocte

itettj» *

Po£tam leniüs, autillius deli&a] vulgó ftabant, aut ftipem ab

i

ciffimulabit, ne amicum offen-|hominibus petituri ; aut Diis

dat in nugis : hecenim deli&a! fupplicaturi,

I

non faünt adeó levia, & in vera

Hic. Posta vefanus.

L2

mala Poétam decentum ducent,

Dum fublimes, dc. Dum ver-

0^ |

dum ejus cacoétnes fcribandi

(us judicio fuo egregios & fubli-

kQuinti

fovebunt, & ipfum rifüi. om-

mes, quia fublato in ceelum vul-

x &t

nium cavilífque exponent.

tu, erectocapite ; baccis tumr-

m &l

U: mala;de'c.Ordo eft:Omnes,

dis crepatillosacfundit, erraus

qui fapiunt, fugiunt vefanum

temere hue illuc , fi decidit in

jo,

Po&tam, ut illum, non fecüs atq;

puteum velfoveam, ut auceps

illum, quem fcabies inquinat.

merulis capiendis intentus, li-

n

Moróus regius. I&orum vo-

cétlengum , id eft, diu clamet:

imo tl .

cantíiveauruginem : eo facies,

iocives, milj füccurrite , eri-

ob flavam bilem abundgntem,fit

Ti

giteme : non fit, id eft, non

h

tota crocea , inftar auri , quod

reperietur , neminem videas ,

metallum regium eft , tum re-

qui veli// eum & puteo vel fo-

u

JJj

i

gificis epulis & Isuto victu cura-

vea toilere,

Acfi quis demis-

W

ri fertur,

tat fanem , ut eum inde tollat,

Fanaticus. Vocabantur fanati-

ego dicam illi, qui fcis , an fciens

JVJTHM

ci, quiàDianáfeu Luna percufüi

volénfque in puteum reciderit;

m i

credebantur dementiá, quz illor

addámque , quo pacto interie-

yrai

hucilluc crrantes ageret & và.

rit Empedoecles Poéra. Agrigen-

g

"]

gos; dicebantur ab Luna luna-

tinus in Sicilia , qui fe in Z&t-

À

tici j fanatiei veró ab fanis feu

ne' ignes precipirem dejecit ;

templis ; ,quorum in feribus

frigidus, id cfL; mentis compos.

'xlgabll

noa

PO

Ó. HOR. FLAC. DE. ART. POET. LTR,

$$8

Natrabo interitum.

Deus immortalis liaberi

t

u

Dum cupit Empedocles , ardentem f:igidus tnam

ii

E

Infiliit.

Sit jus, licéatque perire Po&us,

N

3

Invitum qui fervat ; idem facit occidenti.

ä

Nec femel hoc fecit, nec. fi re:ractus erit jam

Fiet bomo, &.ponet famoíz. mortis amorem.

*

*

Nec fatis appatet , cur yeríus fackitet

.utrüm Z 7

Minxetit in patrios cineres , an trifte bideatal

Moverit inceftus, certé fürtt, ac velut urfus,

Objedtos cavez valuit (i frangere clathros,

Indo&um do&ümque fugat recitator acerbus,

£

Quem veró. a:ripuit , tenet occidicque lcgendo, /

Non miífura cutem , nii plena cruoris , hirudo.,

4n],

non furoresutirà. eftuans, fu& ovibus bidentibus , unde nomen

eum porró locum ne-

i

fp

onte , ut immortalis ac Deus;ductua

C

nimirüm crederetur.

Epift. 12.1fas erar ingredi vel calcare.

ht

»itiofus,

lib. .

Inceffus. mpius, fic

Hem; d?'c. idem facit atque

non caftus. Caíta autem .voca-

Gre

ille; qui eum occideret.. Helle-

bantur oimnia, pia & fancta,

ä

uód: pars fanctitatis magnafit

EuPo

nifmus,

Ille Pota dejecit fe;caftimonia.

Hoc fecis.

Cavee - clatbros. Cancellos &

infoveam.

Flm

Homo. Fiet fanior & eautior.

fepta domunculz ; quàá inclu-

In

ditur,

"Jamofa. Exquafibi , ut Em-

Arripuit./Veluti per vim ad

pedocles ; gloriam & inmimorta-

litatem quzrit.

fe recitantem audiendum pe.

liam r&-

ulit.

H

Nec fatis. Horatiusa

tionem affert, Cur ei fuccurren-

Hirudo. Sanguifuga, pifcicu-

.

|-Hy,

lus inftar ferpentis exigui , qui

dum non fit. : quiaforté ille po&

ricus furor in poenam fcelerum

nantiuim corpora invadit, & cu-

Am

ipfieftimmiffus, v. g. quód pa-

tife. applicans, fanguinem ita

la

fugit, ut non mittat, eu dimittat

ternum fepulehrum & cineres

Mi E

flipaveritac vielaverit, quód

cutem, excidátque anté 5 quàm

calcárit .: eft. . autem

plenusfanguine fit : adhibetur

bidental

bidental locus i&tus fulmine ;

egrotisad vitiofum fanguinem

t reli-

illi

fimilém

N

qui apud vereres Riom. era

exprimendum

: Bebat , ará

effe ait Horatius importunutn

Y

giofus , facérqt

eN

Postaim.

M

/gd

extradtá, 6

t peracto facrificio ex

tna

INDEX

lz

-s?y

"

p

*

4

x

xtr

äe*ï&ää& ä

W

4

3

T o 'fää:e

r £t

w-ä-äguæcn ——

m

,JPCP-. o 'V"Q O um w"ä':) ,-C'ä«n

*

ä? äyï;æäï) äþmï äf æïäv smææ

1t ii

INDEX

m.

l.-

W

ALPHABETICUS

l

,SATYRARUM

i

ET nPISTOLARUM

if,

A

tidOl ]

JCUQQ,

Lbi woflrorum,

Lib.

1. Epift. 4, pag. 43

?

Admbutajarum,

f, 9ayb. 2.

27I

3

P

ä

YElfo gaudere

Lib,

I.

Epift. g

443

Cum tot. [ufiineat,

X«

488

^L

o |

E

Greffum magna.

Lib

,

Satyr, s.

29

Enpolis , atque,

Ie

4-

28

TOU

Lore bono,

Cs

Lib

25

Epift, 3.

$o

5L7 ]i

Erutiibus ederibpa,

I.

!zd

AT

F'"W[

Oc ergt in votis

um P

H

Lib

2, Satyt, 6,

39

Hoc quogne Tirefia,

2

*

38

? Humano capui

Ats Poét

j2

Amdnudum an[culto,

Lib

2, Satyr. 7,

338

4Lam farge VÍA,

1

fulg Flare, ^

318

1 Epi& 3

42

Lib

Satyr, 10

NEmpe incompofite,

32

l

j

n

4Ne percuntleris.

FF,S(L 16.

4.6

INl admirari,

1.

6.

45t

INon quia , Mocenas

1, Satyr. 6,

30

«thï

P.

D

INDEX ALPHABETICUS

Ó

Lim irunucus eram,

Lib,. z. Satyr. 8

mg |

Qmnibus bee vitium.,

L

l.

273

P

Ríima ditle mihs,

Lib

'6

Epift

41

481

Prifca fí credis.

13

Profcrzp:a Regis.

Satyr, 7

3It,

351

&virtus, C2c.

TLib,

IO

Satyr. 2,

349

(*

Qua fit byems.

1, Epift. rs

460

170

468

Quamun » $ev4.

. .QW fit , Meocenas,

1. Satyr.4

263

Quznqu: dies.

7

Epift, *.

437

II

4491

Quid tibi vrfa Chios.

f

A

Lib

. Epi

445

Eptimius ; Claudi.

IO

$: potes Archatctte

$.

418

" bene £e 4ovi.

D

l.

18

474

Sic raro fecribis.

Satyr,

351

D

20

JO

335

5 Sunt quibus in Satyra

T

Lib, r, Epift. 2

413]

TKo;am belli,

49f

erttumnmum

Lib; r. Epift, 2o.

VAllice S)lfuarum.

;5 .

44

417

Unde €9 410 (.;mm.

* 2, Satyr

4

378

Urlm- atbatorem. «

*

I Ep:(t* 10

4406 *

,8.

404

Ut Nafidien:,

2, Satyt.

y 4

Ur pro zjcentem

;. Epift. 13

415

*

m L'5

32

[

T

"

m

[ioss-

RR N

E

d

z m

NV,II

J

MPf

X

: i

ag

T

g e

A

—

R

h

ä«

P N

m

—

EC

R

-

—— --

— ——

p

—

Em

E

——

—

—

—

AC T

e

ERE

— rE

A x

e

A

e

—

—

-

—

d

Ü

d

2

*

LL

Rïä

7

n

n

*

:

z

d

B.

TE

U de

U

h

W

[09

ü

u

i

K

3

S

m

[[^

m

4

À

//

UV

ï;;/

M

s

d

ä

m!& N

f

TN

22272

b5

n

U.

n

3

ï

E

f

SE fA ^

3

bt :

od

H

É

11

-

i

9?

1

du

j

d

gf:

j

4

3

A

4

L

LIS

*

W*

n

2

m

M

I

4

ä»'?*

'(uQ n

£,

L^t (Q 17/(,(4// /

a

(

'R

MO

ceptyscypnse

x

Pt wa

Es ia

$um

RRE

ii FE

r

p

m

"

n

2

Vi v

"

A

Y

)l..

AJW&W*»&

bo

N.

..M«

2

L

4

M

b

UE OP

M

r t

u

ij

u-

( s

d

p

ææ.w.

23

S

$t

M

N

E

t

v

zn

E

orr

ol

e.

1

*

C

H

s

L

N

a

*

j

m

E

ORE

x

o

"A

Lt

*

A

P

t

RU

6d

-

*

u TP

av

N

E

r

d

j

w

xR

H

1

u

x

W-

us

o

i

(s

u..

Á

x

-

D

1

a

.

T

j

d

X

3

d

TM

"u

UE

ö-æ

s.

d

J

*

AE

$

Y

pne

M

st

mf

IME:

us

s

"-

E ol

t

n

M

i

Mwä

E

s

at

OE t

Wi

i

j

M

x

:

Ls

a

Qu

E.

t

E

2f

v

d

AC

k

3

T5

2

[

C

n

d

ER

u

— !

NY

W

AW

s

RI

ii

Ws

m

Tj

AO

wn

kexS

Hw;

Vs

x

AR

3

u

.

À

U o

X

m

u

c

Es

iev

AA

d

s

x

ii

a.

"G]

EE

lus

Es

9-

N

ij

N

-—

ii

ii

r

IV

-

o

a

w

d«

M//

N

h OMERLO

177

g

(

* APU

x

n

:2

J

M

E

a.

N

n

v

AR

u

u

ER

Q

«

»

4

CUP

at

N EC

T

t a

-

pyur

-

,

:

ss

J

p2

Y

s

N

:2

:

d

P

p

iT

|

MM

w

«

:

m

TR

—

— À

g

-

ao

Ui d WRNIIUPISNEECE

Fa - ]

"

F.

m P

h

Qs

mw&

E

g

^

C d

"d

R X

A

:

e

p

u

L d

a

xb

ii

N an ldu ao

20

E

X

Q

QUE t

LA

s

z

p

ä?!':?ä

J

:

Widtitdt

m

ä

du

g?ï

S

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

3

us

PRIVILEGIUM C/ESAREUM.

ä

Go infra [criptus Socieratis JESU per Prod-

E

vinciam Rheni inferioris Prepofitus Pro4

ä

E

E

vincialis , poreftate mibi ab Admodum Reve4

rendo Patre LAURENTIO RICCI .Societatig]-

ä

JESU Prepofito Generali ad id fa&à, concedo Do3

mino JOYNNI MICHAELE JOSEPHO PüTZl-

Bibliopole Colonienfi Facultatem ad Decennium

13

recudendi librum à RP IOSEPHO JUVEN2

-

CIO S.,

confcriptum ; cui titulus

. HO*

12

RATII FLACCI/ CARMINA EXPURGATA

L o

ET

& ACCURATIS NOTIS ILLUSTRATA :

^eef;

ei4

démque jus (

4 id

rei- Privilepii ufurpandi eatenug

11

indulgeo ,

ut Librum hunc neto alius intra de-1-

10

cennium recudere, nemo intra S, R, Imperii- fi.

nes & heredirarias S. Cefarez ^ Majeflaris . Pro-

E-

vincias imporrare, aut venum exponere aud

ear 5

in eujus rei fidem has manu proprià fubfcri

ptas,

& confuero Officii Sigillo munitas dedi Col

onige, $-

AL

14. Januarif 1761.

(1.S.)

HIERONYMUS de WYMAR T

mpp. 1-

-

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

2

L2

QHG- E