Cd2135_qt Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Probleumata Arestotilis Aristoteles HM . 6 d (ℳ N125 11893188 021 UIIIIIIEIIIV1IunnAu — — e ara nemn ſeo⸗ sha narej denun gon gbentl Poſtbe luſtp önn iert wecen da En ſceenre carin nmort wndin na nede degn noer lgere C faaen 2., D 4S Saſdeta (CIncipiunt Drobleumata Areſtotilis — A 7 NeI(E. Wones homines naturaliter ſcire deſiderãt ſcri⸗ ð HNAbiꝛt Areſtotiles princeps philoſophoꝝ primo me taphiſice cuius cauſa põt reddi talis. Quia omße haturaliter appetit ſuã ꝑfectionẽ a ſiliter conatur ſe * n8 aſſociare primo enti diuimno a imortali inquãtum poteſt ſeoo qꝛ ſcientia eſt de ꝑfectione intellectus humani.ergo oss hoĩes naturaliter ſcire deſiderãt/Rurſus a alia ratio eſt.nã qpcunq; ens naturaliter appetit bonũ vt ſe ↄſer⸗ uare pᷣt in reꝝ natura. ſed qꝛ om̃is notitia ſcientifica eſt de numero bonorũ honorabiliũ vt patet primo de aia. ergo naturaluer omis homo deſiderat ſcire.Et ex cõſe⸗ quenti omnis ſcientia inquãtum mntellectui humana eſt poſſibilis eſt acqurenda. Quaquis igitur quelibet ſcieeen tlia ſit perſcrutanda.magis tamen illa que eſt nobilior 2 7e coõmumor alijs ſcientijs. ſed quia philoʒophia naturalis * 2V cõrert maximas delectationes vt patet.uij ethicoꝝ.ergo pre ceteris ſcientia philoʒophica diligentius eſt inquiren da Etiã ꝓpter alias cauſas.nam pñs ſcientia eſt ſimilis ſcientie naturali qꝛ ip̃a clarificat animã. ipſa facit dele⸗ ctari in hoc ſeculo.vt dicit Areſtotiles in libro de pomo q morte qui etiã in tãtum clarificat hoĩem vt ipſũ pᷣmo enti diumno et immortali aſſimulari laborat teſte ſeneca in epla in talia prumpẽs vba. Hec mihi philoʒophia ꝓ⸗ mittit vt ſumopere me deo parem reddit. Liber igitur de animalibus corporalibus pᷣſertim de corpore huma⸗ no ex pluribus artificialibus codicibus ꝓbleumata col⸗ ”M ligere. et eſt primum tale G ☚ SS ¶ Queritur quare inter omnia animalia homo habet . faciem verſus celum eleuatam Reſpondetur multiplici⸗ Pre = ſa⸗ N — ð MM ter. Primo Muod eſt ex voluntate ipſius creatoris et / ⸗/ — quãuis illa reſpõſio ſit vera nõ tamẽ videtur valida in ꝓpoſito qꝛ ſic facile eſt oĩa ſoluere. Scoo.Rñdetur qð oĩs artifex opus ſuũ primũ facit deterius.a poſt hoc op⸗ ſuũ ſcm facit melius a ſic deus creauit bruta aĩalia pri mo quibꝰ dedit faciẽ depreſſã ad terrã inclinatã a ſcõo creauit hoĩeʒ vt ptʒ in Beneſi quibʒ dedit figurã honeſtã a celũ eleuatã. Sʒ illa reſpõſio nõ videt᷑ iterũ valere DA Giâbe a ppoſit. Erquo theolopcalis a in pᷣmo derogat bo SSO. nitati dei. Lercio. Rñvetur ꝙ inter oĩa aialia ſolus hõ ieſeſt ordinatus ao regna celoꝑ. a iveo habet figurã eleua tam ad celũ qꝛ otẽptis terrenis ↄtẽplari debet celeſtia a in diuinis. Quarto. Rñdetur ꝙ anima rationalis ẽ ſimi lis intelligẽtie a finaliter in deum ordinata vt patet per Aluerroim primo de aĩa ergo hʒ figurã eleuatã ſurſum. o V.,LDuinto Rñdetur ꝙ; homo exiſtens microcoſmus.i. mi O E oron . bus alijs aialibus habet pᷣcipere hom̃i obediunt Sex r- D g,to reſpondet᷑ a vltimo ꝙ naturaliter cuilibet rei a ope⸗ . CvGOa ri talis figura deputanda quo ſuo motui fiet apta vt ce S ETA ꝶ** lo cõpetit rotũditas. igni aũt cõpetit figura piramidalis FY eiſen⸗ q̃ motui ſurſũ eſt apta ergo rei bipedali vt eſt homo ſi⸗ “ gura dyametralis a figura piramidalis ẽ aptiſſima a er r Ev inter om̃ia animalia ſolus homo capite eſt eleuatus. pili ſunt ornamenta capitisa cerebri. Et cerebrũ ꝑ gene ratõnes piloꝝ euacuatur a ſupᷣmo vſq; ad partes inferi⸗ pilos ↄuertũtur patet. Quia in toto hoĩe nichil ſiccius ẽ ex quo ſicciores ſũt oſſibus ꝑ Albertũ magnũ qꝛ aliqua onimalia nutriũtur ex oſſibus vt ca nes. Seo nullũ ani mal pᷣt digerere plumas vel pilos qꝛ indigeſta eijciũtur 9 nor mũdus ſicut vult Areſtotiles. vij. phiſicoꝝ ideo omi ¶ Muare caput eſt piloſũ. Rñdetur ſm Conſtantinũ q ores qᷓ exeunt ꝑ poros carnis exterioris a exſiccãtur q in Ruiñdetur ꝙ cerebrũ quatuor modis purgat᷑. Drimo ab facilit ſũt exſiccabiles ergo ceſſat ab eis ꝓlõgatio pilorũ ¶ Quare mulieres habẽt lõgiores crines e viri. Rñde mini annologi modo quedam cutis eſt vura quedam Tomnino ſicci ſunt ſicut et inepti ad nutrimentũ. Scdo aquaticis humonibus ſuꝑfluis per oculos a melancolia ber aures a colera. per naſum a fſecmate per pilos a illa eſt intentio medicoꝝ “”ùZÿM Dume homes hſſt longiores crines in capite q; alia animalia. Rñdetur pm Areſtotileʒ.ij. de generatione e hõ inter oĩa animalia habet cerebrũ bumidiſſimũ a quo egrevitur ſudor qui in crines longos capitis ↄuertitur. Scdo rñdetur Oe humores in hoĩe ſunt pingues nõ cito exſiccabiles ergo pili ꝓlongant.in alijs aialibus hüores * Queritur adidem quare in a ijs aialibus Imn ffrf gtur cuti ſʒ in hoĩe ꝓfũdius radicãtur in cute. hoc patet qꝛ plus hʒ de nutrimento.ergo etiam magis ad interiora ꝓlongãtur. Et hec etiam eſt ratio quare pili in alijs ani malibus variantur ad variationẽ cutis et non in homi⸗ nibus niſi aliquando in cicatrice HM 2 tur. ꝙ mulieres ſũt humidiores q; viri J magis flecmati ce.ergo in eis plus de materia piloſũ eſt. ꝑ ↄſequens ſe⸗ quitur longitudo a cũ hoc talis materia cerebri magis augetur a mem bris inferioribusa maxime tpe menſtrui tũc materia aſcendit. æ gaugmẽtatur humor piloꝝ vt dicl R Albertus. Si pilus mulieris mẽſtruoſe ponat᷑ ſu ex iſto generatur ſerpens venoniſſimus. Dcdo rñdetur Dꝛ mulieres nõ ſunt barbate Quia materia barbe tran — ſit in materiã piloꝝ a ſic pili mulieꝝ plongantur ⸗ — Mugre ahqm homines habẽt molles crines aliqu duros. Rñdetur fᷣm Areſtonilẽ q cutis et pilus ſunt ter⸗ * Ce ſpiſſa quevã ſubtilis quedũ groſſa. ergo pilus qui egredi tur ꝑ poros ſupꝑficiales groſ ſe cutis fit groſſus a qui per poros ſubtiles fit ſ̃ ubtilis. Etiã qñ pori ſunt aperti tunc exijt multus humor ergo duri pili generãtur. Et vbi po ri ſunt anguſti ibi molles a ſubtiles pili generant᷑. a hoc Vrimo. una mulieres habet mollior ſ⸗ qð ↄtingit ex eo qꝛ in eis pori ſunt clauſi ꝓpter frigidita⸗ tem. Dcvο Muia colerici ꝓut frequẽter habent durio⸗ Areſtotilis in homibus veclarat huius ſignũ habemus. uia mulieres habet molliores crines virt . 1 7 res a groſſiores pilos.alijs ꝓpter caliditatẽ ipſoꝝ . ĩ eis m⸗S en r Dele Mvvs pori valde ſunt aperti ergo etiã barbeſcũt alias.ergo di cit philoʒophus in phiʒonomia q; aĩalia duros pilos ha⸗ bentia ſũt audatiora. Quia tales pili ordinati ſũt ꝑ calo rem a ꝑ colerã a colera facit ſemꝑ pugnare. Etia Are⸗ ſtotiles ponit exemplũ de vrſo a cipro. Et ꝑ oppoſitum aĩalia molles crines habẽtia ſunt timida qꝛ frigiva vt le pus ceruus. Item Areſtotiles dicit aliã rationẽ molli⸗ ciei a duriciei pilorũ. Quia in regione calida groſſiores pili generãtur vt hohent ethiopes per oppoſitum eſt de regione frigida vt verſus ſeptentrionem ¶ Duare quidã hoĩes habẽt criſpos crines a quidã pla nos Rñdetur O cauſa criſpitudinis eſt ſuphabundãtia caloris vt ſi in hoĩe eſt multus calor tunc generãtur pi⸗ li criſpi. Quia tũc mouẽtur ſurſũ Et huius ſignũ eſt Qñ aliquis intrat balneũ licet habet crines planiſſimos.po⸗ ſtea tamen habet aliquos criſpos ergo balneatores ꝓut frequẽter habẽt criſpos crines. Siliter ethiopes a cole⸗ rici. Heo cauſa planiciei eſt multa hũiditas fumi diame traliter tendens deorſũ. Et huis ſignũ eſt. Quia mulie res ꝓut frequenter habent planos capillos.quia ſũt mul te bumiditatis 1 pquce caliditatis. — — Nuare mulieres pubeſcũt. ſ vini iĩ pectore barbeſcũt nõ alibi. ac. Rñdet᷑ medicinaliter ꝙ in viris a in muli eribꝰ ẽ oↄfluentia hũ iditatis ibidẽ.a magis in mulieribꝰ. qꝛ in viris ẽ os veſice in illo loco in quo tenet᷑ vrina.ex vrina generant᷑ pili in pectore a circa vmbilicũ. Sʒ de mulieribus dicit᷑ ꝙꝙ hũiditas veſice et matricis ibi ↄtungi tur ergo multus fumus ibi reſoluitur q ẽ materia piloꝝ. qꝛ eodem movo fit ſub humeris a in alijs locis hirſutis. ¶ Quare muliẽs nõ barbeſcũt.Rñdet᷑ qꝛ in eis ẽ defectꝰ caliditatis.vt etiã in aliquibꝰviris effemmatis qꝗ ſũt carẽ tes barba ꝓpt eandẽ cauſã:qꝛ hñt cõplerionẽ muliebrẽ ¶ OQueare ſuſpẽſis creſcũt crines.Rñdetur qꝙ corꝑa eoꝝ ſũt expoſita ſeu appoſita ſoli.qui ſol ſuo calore totũ hũi dũ reſoluit in fumũ.exquo generant᷑ crines a augmẽtan? ¶ Quare pili barbe ſũt magis groſſi alijs a quâto abra vuntur tãto plus indureſcũt. Rñdetur ꝑ vnã regulã me dicinalẽ quãto plus de aliquo liquore humor ſeparatur. tanto plus ad talem locũ humor ↄtrahitur. ergo quãto plus pili abradũtur tanto magis ibi ↄfluunt humores a ex eis crines generãtur.Et ibidem indureſcunt. ¶ LQuare mulieres ſũt valde plane et formoſe reſpectu viroꝝ.Rñdetur ſᷣm Areſtotilẽ.primo de generatioue ani maliũ. Quia in mulieribus tota humiditas q ſuꝑfluitas que eſt materia piloꝝ corporis.expellitur cũ materia mẽ ſtruali.que manet in viris euaporaliter trã ſiens ĩ pilos. huius ſignũ eſt ꝙ mulieres raro habent fluxum de na ribus a apoſtemata a vlcera. Quia talis materia eupo ratur ciũ menſtruo. Item aliud ſignũ/quia videmus ali⸗ quas vetulas barbeſcere ĩ ſenectute.ſcʒ poſt quadragin ta annos vel quinquaginta cũ eis menſtrua ceſſãt qð pa tet per Areſtotilem. ix. de animalibus ac. 4 „ — . ¶ Quare inter omnia aĩalia ſoli hoĩes caneſcũt vt vult Horphirius Areſtotiles primo de generatione Rñdetr ſm philoʒophũ ꝙ canicies cauſatur in hoĩbus Quia hõ inter oĩa aĩalia habet calioiſimũ cor ideo natura ſagax. ne ꝑ calorem cordis hõ ſuffocaret᷑.cor calidiſſimũ oppo ſuit cerebro frigidiſſimo. vt caliditas cordis tẽperaretur frrgiditate cerebri. a ecõuerſo frigiditas cerebri tẽpera⸗ ret calore cordis. ſic qdð tẽperamentũ redderet᷑ vtrobiq; hoc patet etiã ex ſigno tali.qꝛ hõ inter om̃ia aĩalia habʒ turpiſſimũ odoratum.ij.de ala. Etiã hõ quaſi mediũ vi te ↄſumit dormiendo a hoc ↄtingit ex ſuꝑ habundantia cerebri frigidi a hũidi.a ſic indiget calore naturali illuꝰ humidũ digerẽte a ↄſumẽte Et illũ calorẽ hʒ ſufficient in iuuentute ideo non efficitur canus.Tꝑe vero ſenectutis deficit in calore naturali.a ſic vapores aſcendẽtes a ſto macho manent indigeſti ꝓpter defectũ caloris naturalis a ſic ↄſequenter putreſcũt a illam putrefactionẽ humon xſequitur albevo que dicitur canices. Ex illo patet q ca Rpnicies nihil aliud eſt niſi albevo criniũ exputreſcatõe hbu moꝝ circa radices piloꝝ ex defectu caloris naturalis tꝑe ſenectutis cauſata.Etiã canicies cauſatur ex malicia cõ plexonis aliquãdo.a illa bene contingit in iuuentute.ali quando etiam ex humore indigeſto. Aliquãdo ex nimio timore vel cura vt patet de mercatoribus aq nauigatibꝰ q raptoribus. Unde. me ſta Eura facit canos quãuis Kelnerk homo non habet annos ꝛ⸗ c. — ¶ Queritur Quare crines ruffi citius albeſcunt c alij. Rñdetur ſᷣm Areſtotilẽ qdð rubedo eſt infirmitas pilorũ nã generat᷑ ex materia infirmaa debili.ſeilicet ex materia menſtruali iveo cicius caneſcũt q; crines nigiia ¶ [(Queritur. Quare lupi griſeſcunt ꝓ quo nota differẽ tiam inter caniciem a griſitiem. Qua canicies cauſatur ex defectu caloris naturalis. Ded griſities ex voracitate cõmeſtione vt habetur ꝑ Areſtotilẽ.ſeptimo.de aĩiali⸗ bus.ũ lupus ẽ aĩal multum vorax a multũ cõmevit a guloſe ſine maſticatione a ſemel deuorat in tantũ qð cõ tentatur p triouũ. Et tic ilie cibus cauſat vapores groſ ſos in corꝑe ipſius lupi a ꝑ ↄſequẽs griſities in ipſis ge— neratur. Item griſities a canicies. Dcdo differũt qꝛ gri ſities fit ꝑ totũ corpus/canicies ſolũmodo in captte. ¶ Queruur. Quare equi griſeſcũt. Rñdetur.ſᷣm Zjreſto tilẽ in hbro de animalibus.ꝙ illorũ corꝑa plurimũ ſunt in ſole a ſcom Areſtotilem. nij.metheoroꝝ. Calor etiam quãdoq; accidentalis facit putreſcere. ergo ex tali calo⸗ re materia pilorum putreſcit a per conſequens etiã val⸗ de cito caluannrrrtrr.e ¶ [Queritur Quare homies calueſcunt a arbores in hꝑ c hnſe eme defoliãtur. Rñdetur ſᷣm Areſtotilẽ vbi ſupra de ani malibus ꝙ eavẽ de cauſa hoĩes calueſcũt a arbores de⸗ foliãtur. Quia defectus hũiditatis vtrobiq; eſt cauſa de fectus tam pilloꝝq folioꝝ.a hoc pulcre declaratur.q; ꝑ actum venereũ homo calueſcit.qꝛ luxuria eſt emiſſio na turalis hũiditatis a caliditatis.a ſic ꝑ luxuriã humidum oſumitur qð eſt nutrimentum piloꝝ.ergo ſequitur calui cies.a hoc declaratur euivẽter de eunuchis a mulieribꝰ que nõ calueſcunt qꝛ tale humivũ ab eis nõ ſeparatur. vnde eunuchi habẽt cõplexionẽ femineã. Sed qñ queri tur quare eunuchi nõ calueſcunt nec habent povagram id eſt infirmitatẽ pedũ.vt dicit Jpocras ſexta particula amphoriſmoꝝ.Rñdetur ſᷣin Galienũ in cõmento ibidem qð cauſa caluiciei eſt ſiccitas.a ſiccitates nõ ſunt in eu⸗ nuchis qꝛ carẽt teſticulis qui ſupplẽt calorẽ ꝑ oĩia mem⸗ bpra a calor ipſe aperit poros quibus apertis cadũt pili. ¶ Queritur Quare mulieres nõ calueſcũt. Rñdeĩ ꝙ fri gide a huide ſũt a hoc vtiq; operatur ꝑmanentiã pili.nã huiditas dat nutrimẽtũ pilis a frigiditas poros ↄſtrigit. ¶ Quare calui ſunt fallaces vt dicit metrũ Si non vis calui.ac̃ Rñdetur ꝙ caluicies atteſtat᷑ ſuꝑ cõplexionẽ co lericã.qꝗᷓ eſt calida a ficca.et colerici naturaliter ſũt falla ces iuxta illũ vſũ. Hirſutus fallax iraſcẽs ꝓdigus audax ergo ſequitur a primo a vltimũ qð calui ſunt fallaces. ¶ LMueritur Quare ceci naturaliter nõ calueſcũt. Rñde tur ?m Areſtotilẽ ꝙꝙ ocłus habet multũ humiditatis a ta lis humiditas que trãſire deberet ꝑ ſubſtantiã oculorũ trꝗᷓ ſit in nutrimentũ ſufficiens piloꝝ a ſic raro calueſcũt ſpõdetur ꝙ; tꝑe timoris calor vadit ad interiora ab exte rioribus mẽbris.volẽs ſubuenire cordi.a ſic pori ĩ qui⸗ pus plli figũtur claudũtur.ad quã clauſionem ſequitur erectio piloꝝ a hoc maxime patet in aĩalibus brutis ſci⸗ licet in porcis a in apris a in pauonibus. . ——— De capite ¶ Queritur Quare caput hominis eſt rotundũ. Rñde⸗ tur ꝙ hec figura eſt abtiſſima ad capiendũ in ſe aliquio vävt patet ꝑ Areſtotilẽ primo celi.cũ ipſũ caput in ſe capit quinq; ſenſus vt etiã declaratur in ſpera materiali. ¶ OQueritur Quare caput ſit durum Rñdetur ꝑ Areſto quia ꝑ ipſũ cerebrũ vt ꝑ clpeũ tueatur. ¶ Mueritur Quare caput nõ eſt directe rotundum ſev ablongum. Reſpõdetur vt in ipſo tres cellule aptius poſ ſuut viſtingui.ſcilicet fantaſia in fronte legiſtica ſiue ra⸗ tilem quia ↄtinet in ſe humidiſſimã partem totius aĩalis A Muare omnibus timẽtibus ↄtingit criniũ erectio Re — 1 tionalis in media/q memoria in poſteriori cellula. Hueritur Quare homo imaginãdo erigit caput ſur⸗ ſum ſiue verſus celum. Reſpõdetur ꝙ imaginatio eſt in anteriori parte capitis ſiue cerebri.ideo etiã erigitur ſur ſum vt cellule imaginatiõis aperiantur a vt ſpiritus ani malis ↄcurrendo facere poteſt imagiustionem. ¶ Quare homo cogitans a recogitans de preteritis ca⸗ put ſuum inclinat ad terrã. Rñdetur qꝙ; ideo Quia cellu la poſterior eſt memoratiua.ð ergo illa erigitur verſus ce lum cũ caput inclinatur ad terrã a ſic aperitur ula cellu la vt ſpiritus animales ꝑficientes memoriã intrant Queritur quare caput nõ eſt carnoſum ſicut alia mẽ bra. Rñdetur ſcᷣm Areſtotilem in de animalibus ꝙ ca put nimm aggrauaretur a moueri non poſſet ergo eſt ſi ne carnt. Etiam caput carnoſum deſignat complexionẽ malam. U ¶ Oueritur quare caput ſepe patitur dolores. Rñdetur — ſcom Lonſtantinũ in libro de ſtomacho ꝙ quãdoq; pa titur dolorem ex aſcenſione maloꝝ vaporu. ꝓuenientis quãdo de ſtomacho ad caput extullunt᷑ a ipſum cerebrũ perturbãt a ſic cauſatur dolor.Etiã dolor capitis maxi me ꝓuenit a ſtomacho ꝓpter nimiã repletionẽ ipſius ſto machi Quia ſcõm GBalienũ duo magni nerui tranſeunt de cerebro ad orificiũ ſtomachi et ſic iſta duo membra ſemꝑ ſimul compatiũtur. Etiam dolor capitis quã docʒ ꝓuenit ꝓpter vinum forte vel alium potum fortem vel ꝓpter cibaria fumoſa a acuta ſicut alleum a cepe. Etiã —— * quãdoq; ↄtingit ex fſecmate in ſtomacho ↄtento de quo poſſunt vemire febres cottidiane. . ¶ Mueritur quare muheres ſepius habẽt volorem capi tis quam viri. Reſpondetur ſecundum Albertum. quia mulieres patiuntur menſtrua a viri non aſic fumus im⸗ mundiſſimus a venoniſſimus reſoluitur. qui ſurſum pe⸗ tens exitum ipſum caput facit dolere ONueritur Quare cerebrũ ſit album. Rñdetur duplici ter. Quia frigioũ eſt ꝗ frigiditas eſt mater albedinis. vt patet p philozophũ Bcdᷣo. Rñtetur ꝙ ieo vt poſſet n ſe recipere ſilituvines omnium coloꝝ modo color albus eſt maxime ſimplex. ¶ Queritur. Quare om̃es ſenſus ſüt in capite. Rñdetur IFm Albertũ.qꝛ ibi eſt cerebrũ a quo omnes ſenſus depẽé dẽt a diriguntur. Et ꝑ ↄſequens omnes ſpiritus ſentire facit a omnia membra regunttſur. ¶ Queritur Quare cerebro leſo vel corde hõ non po⸗ teſt euadere mortẽ. Rñdetur q cor q cerebrũ ſunt mem bra vitalia a principalia in animal bus ergo ipſis leſis mullum remevium eſt vt habert potet. ¶Oueritur Quare cerebrũ eſt humidũ Rũñdetur. vt eo facili recipit impreſſionẽ qꝛ bumidũ faclliter ẽ receptiuũ ipreſſionũ vt ptʒ de aqua que facile recipit figurã ſigilli. ¶ Mueritur Quare cerebrũ eſt frigidũ. Rñdetur dupli citer. Orimo vt ſua frigiditate clarificet a ſubtiliat intel lectũ homis. Ocðdo vt eius frigiditate tẽporaretur calor cordis a hoc ẽ de intẽtione Areſtotilis in libro de aĩalib⸗ Nuare habemus vnũ naſum a duos oculos Rñde⸗ tur ꝙ viſus ẽ magis neceſſarius homim ſ olefactus et ergo ꝓuenit ex benignitate nature.ſcʒ vt ſi in vno oculo offenſio fieret ſiue deſtructio tunc alter maneat a ſic rigitur vt patet in perſpectiua commum. ¶ Quare pueri in iuuẽtute hñt magnos oclos a ĩ etate gracilantur. Rñet᷑ im Areſtotilẽ in. ij. de generatione ; certe videmus ꝙꝙ tunc ſpiritus viſiuus ad vnũ oculũ di⸗ —— — eſt ꝓpter maximam cerebri humiditatem a ppter hanc cauſam etiam pueri ſunt multum ſomnolenti. ¶ Quare oculi nigri de die bene vidẽt a de nocte vero male. Rñdetur ſᷣm Areſtotilẽ ppter indigentiam ignis.a ſphcer luminis a humoris in oculis congregationem il⸗ minant humorem glacialem. C Quare oculi glauci de die male vidẽt de nocte vero bene. Rñet᷑ ꝑ Areſtotilẽ qd glaucedo ꝑ ſe eſt lucida ſpiritus viſibiles de die debilittur a in nocte ofortant᷑. ¶ Queritur Quare hoĩes habẽt oclos diuerſos. Rñde⸗ tur ꝑ Areſtotilem qð hoc eſt ꝓpter diuerſitatẽ humoꝝ. vnde oculi habẽt quatuor tunicas a tres humores. Dri ma dicitur cõſolidatiue qᷓ̃ eſt exterior fortis a pinguis. Bcda dicitur cornea ad ſimilitudinẽ cornu a illa ẽ pſpi cua.Tercia dicitur vnm ad ſimilitudinem vnie magne. MQuarta dicit᷑ tela aranea. Sʒ ſcm alios oclus oſtat ex ſeptẽ tumicis a tribus humoribus. Orimus humor dicit albugineus ad ſimilitudinẽ albuginis in ouo. Gecũdus ẽ glacialis ideſt glaciei ſilis.Terciꝰ ẽ vitriꝰ ideſt ad mo⸗ dũ vitri clarꝰ.Et illa diuſitas hũoꝝ facit diuſitatẽ ocloꝝ ¶ Querit᷑ quare hoies luſci a monoculi ſüt boni ſagitta Et quare ſpeculãtes aſtra vidẽt vno ocło ꝑ cãnos Ho hoc dicendum eſt ꝙ hec eſt materia ꝑſpectiua ſcõm q; SGagnan patet in libro de cauſis. Quia oĩs virtus vnita fortior ẽ ſe ipᷣa diſperſa ergo tota virtus viſiua diſꝑſa in duobus oculis.vno oculo clauſo ↄgregatur ad alium ſic viſio in ipſo fortificatur a per conſequens certius vident vno oculo clauſo q; ambobus apertis. ¶ Queritur quare foruter bibentes a ridẽtes lacriman tur. Rñdet᷑ qꝛ dũ bibũt aer inſpiratus nõ exijt ꝑ vocalẽ artereã a ſic cũ ipetu ad ocłos dirigi ꝑ poros exeũdo ſic hůores ocloꝝ expellit a iſti expulſi avducũt lacrimas CMuare multu flentes paꝝ mingunt. Rñdetur ꝑ Are⸗ ſtotilẽ qd humidũ radicale lacrime a vrine ſunt idem et eiuſoem nature. ergo vbi fletus multiplicatur ibi vrina diminuitur. Et qð ſunt eiuſoe; nature a materie pats in ſapore quia ſalſa ambo ſunt. ¶ Nueritur quare aliqui habẽtes claros ocłos nihil vi⸗ dent. Rñdetur ꝙ hoc ẽ ꝓpt opilationẽ neruoꝝ a deſtructi onẽ nã ipſis deſtructis virtus viſiua ad oculũ a cerebro differri nõ poteſt vt pat; ꝑ philoʒophũ de ſenſu a ſẽſato ¶ Nueritur quare oclus ſit clarꝰ a politꝰ ſicut ſpeculũ. Rñdetur ꝙ res viſibiles reuerberãtur melius ſuꝑ rem terſam a bene politam. ergo oculus eſt politus vt ex hoc viſus ↄfortetur. scõᷣo Rñdetur Quia oculus eſt maxi⸗ me humidus inter oẽs partes corporis aquatice natu re. modo ſicut aqua eſt tarſa a polita ita oculus ¶ Queritur quare hoĩes habentes oculos ꝓfüdos acu⸗ te vident a longinq; a ſiliter alia aialia. Rñdetur ſcdᷣm Areſtotilẽ.ij.de generatiõe aĩaliũ ꝙ virtus viſiua in eis nõ diſꝑgitur ſeo ꝓcedit diametraliter ad rem viſam. Et hoc declaratur inſimili Quia quãdo aliquis ſtat in ꝓfũ⸗ da fouia aut in fonte ꝓfundo ſtellas celi ⁊ firmamẽti de Ddie clare a lucide ſpeculãtur vt dicit Ariſto.in tractu de forma ſpeculi qꝛ tuc virtus viſiua a radij nõ diſpgunt᷑. ¶ Queritur quare hoĩes habẽtes altos oclos a nõ pro fundos inveterminate vident a male. Rñcetur ꝑ Areſto tiẽ qð radij qui tranſiunt ad viſum diſt pgunt᷑ ad latus a nõ directe ꝓcepũt ad rem viſã ergo viſù debilitant ¶ Oueritur. Quare multa animalia naſcuntur ceca ſi⸗ cut catuli leonum a canis Rñetur. ꝙ talia animalia nõ — — ð S — — ſunt adhuc ꝑfecte maturitatis q nõ operatur fluxus nu⸗ trimenti. Et hoc declaratur in ſimili de yrüdinibus vt ſi illis in nivo auferũtur oculi alij recreſcunt eis a hoc ptʒ in multis alus animalibus brutis que etiã immature ge nerantur quaſi mortua.vt catuli vrſi. Etiã inferius pa⸗ tuit a iſta eſt magis ꝑſpectiua q; naturalis materia ¶ NQuare oculi mulieris mẽſtruoſe inficiũt ſpeculũ no⸗ uum vt dicit Areſtotiles in libro de ſõno ꝗa vigilia a cõ⸗ ſimile ꝓpbleuma. ¶ Quare Paziliſcus interficit hoĩes viſu.Ad primũ Rñdetur ꝙ ꝑ talem modũ.quãdo men ſtrua fluunt de muliere tũc aer venoniſſimus reſoluitur ab ea. Qui aſcendit caput mulieris a multũ dolens ca⸗ put cooperiens cũ multis velis a peplis et qꝛ oculi ſunt poroſi ergo petit ibi exitum a ſic inficit oculos quj pleni ſunt ſanguine a apparẽt in eis oculi guttuloſi a lacrimo ſi ꝓpter malũ vaporẽ in eis exiſtentẽ a illi euaporãtur æa multiplicãtur vſq; ad obiectũ ſpeculi a qꝛ tale ſpeculum eſt multũ ſoldũ mundũ a politũ a ergo faciliter immũ dum accipit.2ld ſm. Rñdetur ꝙ Paziliſcus eſt aial mul tum venenoſũ q ꝑ oculos illius vapores venenoſi exeũt q multiplicant᷑ viq; ad rem viſã a vſq; ad oculũ hoĩs qꝗᷓ vapores venenoſi ſen hũores intrãtes corꝑa inficiũt a tandẽ hõ interficitur Et boc ẽ quare baʒiliſcus inſpiciẽs clipeũ cũ bitumine pfecte factũ aut aliã rẽ firmãa politũ interficit ſeipſũ qꝛ ab iſta re polita ⁊a ſolida iſti humores reflectũtur a ꝑpcutiuntur vſq; ad baʒiliſcũ Ex q̃ ꝑcuſſiõe interficit᷑. Et ſiliter ẽ dicendũ de muliere mẽſtruoſa.Cor relariũ qð quedã vetule qñ tꝑe menſtrui inſpiciũt ſpecła aut alias res ſolivas a firmas ſeipſas ledũt a offendunt. ¶ Quare cintulacio octoꝝ in cattis a lupis nõ apparet in luce ſeo in tenebris.Rnvetur qꝙ in luce maius lumen offuſcat a extinguit minus lumen ſic ꝙ; tunc extraneus color apparet cintillare quãuis in ſe hʒ aliquã materiã lucis ꝑ quã tꝑe tenebroſitatis apparẽt ſplẽoidi.Ex quo eſt corpus polijtuʒ a ſic illa materia lucis quovãmodo offuſcatur in diè ita qd nõ apparet ſplendida ſeo magis colerata ꝓpter ſui lucis offuſcationem vnde quãto maio res ſut tenebre de tanto talis natura lucis que eſt in ob- iectu viſibili plus fortificatur quia de tanto minus impe oitur ꝑ maius lumen extrinſecñ qð poſſet offuſcari MQuare homo ſe vidẽs in ſpeclo mox obliuiſcitur ſuũ Diſpoſitionẽ a nõ ſcit qualiter ſit diſpoſitus. Rñdetur in libro de forma ſpeculi qð idolũ viſum ꝑ ſpeculũ debilit᷑ reflexe rep̃ᷣſeẽtat potẽtie viſiue a ex quo debiliter ſe rep̃ ſentat tüc debiliter app̃hẽdit᷑ a ꝑ ↄſequẽs nõ diu retinet᷑ ¶ OQuare viſus recreatur ꝑ viridẽ colorẽ vt ptʒ ꝑvſum Fons ſpeculũ gramẽ pᷣſtant oculis alleuiamen. Rnoetur qð viridis color mediocriter mouet.a iĩmutat organum viſus.ↄfortat viſũ a nõ debilitat hoc non facit color al bus vel niger. qꝛ iſti fortiter mouẽt qa ĩmutãt organũ vi ſus ideo plus faciũt violentiã. Cuius ratio eſt qꝛ magis tẽdũt ad excellentiã ſeu violentiã Sʒ de quãto ſenſibile magis excellens de tãto magis deſtruit a debilitat ſenſũ vt patet ꝑ Areſtotilem ſcdᷣo de aĩa Mui dicit ſenſibile ex cellẽs corrumpit ſenſum De naſſo ¶ Queritur quare naſus extat q excedat vltra alias par tes capitis. Rñdetur dupliciter. primo qꝛ naſus ẽ quaſi c(luaca cerebri ꝑ quã flecma cerebri expurgat᷑ ergo exce dit alia mẽbra ne imundicia maculãtur.Aliter Rñũcetur ſcom cõſtantinũ quia naſus eſt maxime decor faciei emi nens ſeu ſplendens cũ natura laborat decorare vt atte⸗ ſtatur boecius in de diſciplina ſcolarium. ¶ Quare homo inter cetera animalia habet malũ tur piſſimũ olofactũ ſeu odoratũ vt patet ſcdo de generauoe Rñtur ꝑ cõmentatorẽ ibidẽ ꝙ homo inter cetera ani⸗ malia quo ad ſui quãtitatẽ hʒ cerebrũ maxime humwũ frigidiſſimũ , ergo ex tali excellẽti hiido a frigido ce⸗ rebrũ indiſponit a ꝑ ↄſequẽs organũ olofactus organo indiſpoſito impeditur ſenſatio vt patet ꝑ Areſtotilẽ æa te miſti ſcdo de anima et ergo quidãꝗ hommes ſimpliciter non odorant ꝗ hoc eſt ſiguũ male ſenſationis 7. ¶ NQuare vultures vt vult Cõmentator ſcdo de anima optime oporãt Rñtur ꝙ hñt cerebrũ valde ſiccũ ergo ger deferẽs ovorẽ nõ iĩpeditur ab humiitate cerebri ſeo u bito tãgit ſuũ organũ.a ergo dicit Cõmẽtator ſuꝑ ter cium de ala qð vultures tigrides a alia aĩalia prelio fa cto in gretia venerũt a quingẽtis muliaribus ad cadaue ra mortnog (De NaribuPu ¶ Queritur quare fecit nares natura Rñvetur ppter tri plicem vnilitatẽ. Orimo qꝗꝛ clauſo ore inſpiramus ꝑ na res in refrigeriũ cordis. cdᷣa vtilitas qꝛ ger ꝓcedẽs ex Ore fetet quia fumi ſtomachi ſũt ei adiuncti qꝛ aer reſpi⸗ ratus ad nares minus fetet. Tercia cauſa eſt ꝙ flecma Pcevdens de cerebro ꝑ nares expurgatur. c ¶ Queritur Quare hoĩes ſternutt Rñdetur vt virtus expulſiua a viſiua ꝑ hoc purgãtur a cerebrũ a ſuꝑffſuita te purgat qꝛ ſicut pulmo purgat᷑ ꝑ tuſſim ſic virtus viſi ua a cerebrũ ꝑ ſternutatonẽ᷑. Etiã qui ſternutat frequẽ ter dicitur habere forte cerebrũ.a ergo medici dant ſter nutatoriũ vt purgẽt cerebrũ. Et hoc eſt ꝙ volentes non potentes ſternutare cito moriũtur qꝛ ſignũ ẽ cerebrũ totũ impletũ malis huoribus qui nõ poſſũt expurgan. ¶Quare apopletici.i.in quibus ſanguis cto effunditur S nõ poſſunt ſternutare. rñdetur q meatus ſeu ventriculi cerebri ſũt eis opilati a obdurati a ſi poſſent ſternutare forte apople xia ſolueretur.aceteer. Quare calor ſolis ꝓuocat ſternutationem a nõ calor ignis. rñdetur ꝙ calor ſolis tantũ reſoluit a nõ ↄſumit. ergo vapor reſolutus expellitur ꝑ ſternutationẽ. Sʒ ca⸗ lor ignis reſoluit a ↄſumit/a ergo magis ↄſumit ſternu- tationẽ q; ꝓuocat De Auribbus ¶ Queritur Quare omne aĩal mouet aures pᷣter hoĩes. rñdetur ꝑ Areſtotilẽ ꝙꝙ quidã muſculus eſt circa mãdi bulã ĩ hoĩe qui ꝓhibet motũ ĩ auribus a ergo eo exterſo hoĩes mouẽt aures vt viſũ eſt in pluribus homibus. Sʒ alia aĩalia illis carẽt ergo auricule eoꝝ mouẽtux · ¶ Quare ex erectione auriculaꝝ aʒini pluuia ꝓnoſticat᷑. Rñdetur qꝛ aʒinus eſt aĩal valde melancolicũ a ex melã colia eſt ſentiens pluuiã futurã modo tꝑe plumoſo au⸗ res omnium animalium eriguntur.ergo aʒinus ſentiens pluuiam futuram aures erigit. ¶ Quare auicule nõ hñt aures. Rñdetur ꝑ Areſtotilem qꝙ iveo qꝛ natura dat vnicuiq; qdð ſihr ↄgruum eſt. ſeo ſi deciſſet auibꝰ aures ipedirent eas in volatu. Sulr piſces carẽt auribꝰ ꝓpi natationẽ a ſolũ hñt paruas foueas et poros ꝑ quos audiũt vt veclarat areſto.de boue marino Quare veſptiliones aures hñt cũ tñ vient᷑ eſſe aues Rñdet᷑ ꝙ ꝑuim hñt naturã auiculaꝝ in volãdo rõe cuiꝰ hñt alas ꝑtim hñt naturã quadrupedũ eo ſũt piloſe qꝛ mures ſunt tũc natura ſagax diſpoſuit eis auriculas. ¶ Muare hõ inter cetera aĩalia hʒ aures rotũdas. rñceĩ qꝛ figura totius a figura partiũ in magno ꝓportionan q maxime inter homogema. qꝛ ſicut vna gutta aq̃ᷓ rotũ da ẽ ita A tota aqᷓ vt ꝓbat Yobhẽs te ſacrobuſto in ſpers — — -—UN di 9 t no es un ſe 9. mãli. Sʒ qꝛ caput hom̃is ẽ maxrime rotũdum. ergo q au res declinqt ſe ad eandẽ formã ſiue figurã. Sʒ capita ali orũ aĩaliũ ſũt valde oblõga ergo a aures exinde plõgant᷑ Quare natura formauit aures ipᷣis aĩalibꝰRñncet᷑ ; fe cit ꝓprer duo Primo vt aĩalia ꝑ aures audirẽt vt res audibiles ꝑtingerẽt ad pelliculã auris Scðo qꝛ ꝑ aures caput purgat᷑ a colerica ſuꝑfluitate ſicut em caput purga tur ꝑ naſũ a flecmatica ſuꝑfluitate ſie ꝑ aures a ſuꝑflu⸗ itate colerica. OAre ¶Quare os habet labia ipſũ circundãtia Rñtet᷑ ſm Cg̊ ſtãtinũ qꝛ labia tegut 1 munmt dẽtes q; nõ eſſet pulcrũ ſp dentes apparere. Aliter rñdet᷑ ꝙ dentes ſi ut frigide na⸗ ture a ergo citius lexerent ab gere exteriori ſi ꝑ labia nõ tegerẽtur. Sʒ tñ alia poteſt eſſe ratio euidẽtior qui ẽ mo ralis.ſcʒ ꝙ hõ debet ſe moderare in loquẽdo a ex eo ſol⸗ uitur illud ꝓbleuma. ¶ Quare hõ habet duas aures 2 vnũ os a ſilr duos oclos rñoet hoc ẽ ex eadẽ cepimꝰ a tm̃ vnũ os.a ideo nã ſagax aures fecit patẽtes. liguã vero duplici clauſura circũdedit ſcʒ labijs dẽtibꝰ ¶ Quare hõ hʒ os Rñdet᷑ ppt multas vtilitates Orima qʒ os ẽ oſtiũ ſtomachi. ſcdða cibe i ore maſticata p̃pa rat᷑ ad primꝗ digeſtionẽ quis auicẽna voluit q pᷣma di geſtio fiet ĩ ore. iij. qꝛ ĩ cauo oris aer iſpirat⸗ ꝓ cordis refrigerio ſubnilliat ꝓpt alias młtas cauſas q̃ poſtea pa tebũt ¶ Quare labia ſüt mollia rñot ꝙ hoc fit ppt for matõcʒ vocis qꝛ ſine ipis vor ꝑfecre nõ põt formon na * 4 ſine ipſis lris.a. b. ff. p.voces lrãles nõ poſſunt formari ſine labͦͤs (¶NQuare bõ oſſitat. Rñdetur ſm glo ſam vltime particule am phoriſmoꝝ ypocratis q; hoc fit —— aliqñ a teoio vt cũ hõ ſedet cũ ignotis quibꝰ libenter ca reret. Hedᷣo fit oſſitatio ex fumis groſſis replẽtibus ma xillas ex quoꝝ expulſione fit maxillaꝝ extẽſio a oris aper tio a tunc fit oſſitatto. ¶ Quare hõ videns aliũ oſſitare etiã oſſitat. Rñdetur q hoc fit ex imaginatione a hoc declaratur ex ſimili. Cum azinus eſt animal valde ſenſibile ratione melãcolie. qꝛ ſupfluitates diu retinet et nunc vrinaret vel cõmederet jniſi audiret aliũ vrinare. ſic etiã hõ ex imaginatione oſſitat alio hom̃ie oſſitãte Muare ſoli dentes inter oĩa oſſa ſentiũt ſenſu tactus. Rñet m Auicennã 2 Balienu vt poſſet diſcernere in⸗ ter calidũ frigivũ ipſis nociuis qð nõ indigẽt alia oſſa quia vtuntur illis ſolũ ad ſaporem cibi. ¶ Duare viri habent plures dentes iy mulieres. Rñde tur bivem ẽ ppter multitudinẽ caloris a ſanguinis abundat in viris plus ï in mulieribus. . ¶ Ouare iter omnia oſſa dentes creſcunt vſcq; ad finẽ vite. Reſpõdetur ex ſcdo de generatione animaliũ ali as conſumerentur maſticando et molenvdo ¶ Muare inter omnia oſſa ſoli dentes creſcũt a alia oſſa ablata nõ creſcunt. Rñdetur ꝑ Areſtotilẽ q; ommia alia oſſa generãtur ex bumido radicali a ſic generan in vte ro matris. ſed dentes generãtur ex humido nutrimenta li qò de die in diẽ renouatur a augmentatur ¶ ODuare dentes anteriores in iuuenibus cadũt recre ſcunt a nõ molares Rñdetur q hoc eſt ꝓpter defectũ q⸗ dentes anteriores ſũt acuti a alij lati ſcʒ poſteriores.Ali ter. Rñoetur 'm Areſtotilẽ in ſcõo de generatiõe aĩaliũ W — — — Nwdentium anterioꝝ eſt preſcindere cibũ ergo ſũt acuti. i ſed poſterioꝝ eſt cõmedere maſticare cibů ergo habẽt R figuram latam que eſt ad hoc aptadsſ c. ¶ Ouare dẽtes anteriores citius creſcũt Rñder ex eo qa ipſis citꝰ indigemꝰ ſendẽdo i poſtenonb' maſticãdo. i ¶ Quare in animalibus dentes in ſenectute migreſcunt. ie. Rũñdetur q hoc eſt ex putredine cibi a corruptione flec⸗ n matis cum paruo humore colerico.t. n ¶ Ouare dentes equi in muuentute ſũt crocei coloris et e⸗ in ſenectute albeſcunt. Rñdetur ꝑ Areſtotilem ꝙ equus abundat in humore aqueo qui in iuuentute digeritur et i ↄuertitur in croceitatẽ Ded in ſenectute calor diminuit in remanet ibi aqueus hũor cułꝰ ꝓprius color ẽ albedo. ,4 (OQuare natura dedit animalibus dentes Reſpondetur pPpAireſtouillẽ ſcdo de generatione aĩaliũ ꝙ quibuſoa ꝓpt᷑ in pugnare ſeu defẽdere vitã ipoꝝ vt lupis apris quibuſoã W¶Fvero ppiter voraettatẽ vt leporibus.quibuſdũ vero ꝓpt᷑ da formationẽ vocis vt hoĩbꝰ vt ptʒ ꝑ cõmẽtatorẽ ĩ de aia e ¶ Duare animalia cornuta carèt dentibus in ſuperioni M mãdibula. Rñdetur ſm Areſtonlẽ in libro de gia libe e⸗ eadẽ ẽ materia dentiũ a coꝛnuũ ſcq; huidũ nutrimẽtale er of go materia ᷓ trã ſit in cornua nõ trã ſit in vẽtes a ſic defi “ Ciüt dẽtes in ſuperiori mãdibula atalia aialia m Areſto e tilem nõ poſſũt bñ maſticare cibũ vñ ꝓpter defectũ den ny tium ex ↄſequẽn hñt duos ſtomachos . igit ſeqtur coꝛre⸗ hen larie ꝙ bis maſticant cibum. vnde primo mutũt cibũ in primũ ventrẽ de nocte aũt reciprocãt rummto. on· Ouare quevã animalia naſcunt᷑ cũ denbus vt eci et agnelli a querã ſine venb/ vt holès. Rñeiur natura li nõ deficit in neceſſarijs nec abũdat in uꝑflms.iij de aĩa ſ ergo exquo iſta animalia ſtatim poſt exuũ maturitaus. bi ℳ indigẽt dẽtibꝰ ideo naſcũtur cũ dẽtibꝰ ſi hoĩes mamillis matꝝ nutriunt᷑ ao tẽpus ideo dẽtibus ad tẽpus bñ carẽt ¶ Quare auicule nõ hñt dẽtes. Rñdet᷑ ꝙ materia den⸗ tiũ trãſit in roſtꝝ ergo digeſtio eſt in eis.vł aliter Rñdet᷑ quãuis dentibus nõ maſticãt.inſtrumẽta tamẽ ꝑ ipſoꝝ maſticant. De lingg˖ugs ¶ LQuare lingua eſt poroſa. Rñdetur ſᷣm Zreſt. ſcdᷣo de anima.nã lingua eſt mediũ guſtus a ꝑ poros lingue ſa⸗ por ꝑuenit ad ſenſũ guſtus.Rñvetur aliter ꝙ ſaliua ſpu malis dirigitur ad os ꝑ linguam a pulmone madefacien — do cibum ad primꝗã digeſtionẽ pᷣparando a ergo lingua . eſt poroſa vt ſaliua ꝑ eam exiat. ¶ ODuare lingua febricitãtiũ oĩa iudicat amara. Rñdet᷑ medicinaliter qꝛ ſtomachus corporis ipſoꝝ eſt repletus colerico humore a colera eſt maxime amara vt patet ex felle ergo fumus amarus inficit linguam. Quare lingua impleta ſaporibus iudicat eos amaros quãuis amaritu⸗ do nõ ſit in cibis ſed in lingua Qugre nobis au diẽtibꝰ acida noĩare lingua aqueſcit. Rñdet᷑ ꝙ virtꝰ ima ginatiua ẽ ſuperior guſtatiua a cũ imaginamur aliquẽ ſa porẽ tũc ipſũ ↄcipimꝰmediãte vᷣtute guſtatiua.a qꝛ nihil guſtu pcipitur qᷓn mediãte ſaliua ergo tũc lingua aqſcit. ¶ Quare aliqui ſunt drauli.aliqui bleſi.aliqui balbuci⸗ entes. Rñdetur ꝙ hoc eſt pluribus de cauſis aliquando ꝓpter lingue vel cerebri humectationẽ vt in pueris qui defectuoſi ſunt in lingua q in multis lris. Pcdo hoc eſt ꝓpter extractionẽ neruoꝝ ex flecmate qꝛ tales ſunt ner⸗ ui euntes ad linguas ꝗᷓ nerui corrupti ſut ¶ Quare lingue ſerpentũ ⁊ canũ rabidoꝝ ſũt venenoſe.rñdet ppt maliciã fumoſitatẽ hũñoris venenoſi in eis predñantis. ¶Ouare lingua canis ſit medicinalis et ecouerſo equi —, - ——ð — — it ⸗ di H de ⸗ det s ten N .u⸗ l 1. ſt. cxH do un eſt n ſit peſtilentialis.Rñvetur q; hoc ẽ ex aliqua ꝓprietae oe culta põt tñ dici ꝙ ideo qꝛ lingua canis ẽ mutti poroſaa ſie in ſe attrahit a colligit viſcoſitates vulneris. Alij di⸗ cũt ꝙ cams ex natura hʒ quoſdã hũores in lingua quibꝰ ſanat lingendo vulnera p oppoſitũ eſt tde equo. ¶ Quare ſaliua ẽ alba rñœtur ꝙ; hoc ẽ ex ↄtinuo motu lingue qꝛ ĩ ↄtinuo motu generat᷑ color q diſgregat qa deal bat iſtã ſuꝑfluitatẽ ꝗᷓ eſt ſaliua vt patʒ in ſpuma aquaꝝ. ¶ Muare ſaliua ſit inepida. Rñdetur ſi haberer deter⸗ mimatũ ſaporẽ tunc lingua nõ ſaperet qꝛ ſolũmõ ſaporẽ ſaliue a ſic alios ſapores apprehendere non poſſet. ¶ Quare ſaliua ieium ſanat apoſtemata. Rñdetur ſ Auicennqᷓ qꝛ eſt bene digeſta a ſubtiliaaaaa. hm medicos hoc ẽ ppt flecmaticã ↄplexionẽ q in illis pᷣdñatur.a iõ medici dicunt qꝙ abũdãs in ſaliua dʒ ſe ca uere a cottidiana febre ſurgẽte ex dñatõe flecmatis Der oppoſitũ ẽ de ilł qͥ deficiũt in ſaliua qꝛ calor ĩ eis ſuꝑabũ Dat q ↄſumit hũidũ ſaliue.a ergo defect ſaliue ẽ ſignũ fe ¶ Quare aliq hoĩes abudãt plus in ſaliua p̃᷑ alijs rñoet᷑ bris terciane. ¶ Duare ſaliua hõis ieiuni ẽ ſubtilior et albior q; ſaliua hõis ſaturi. Rñdet᷑ illa ſaliua ẽ ſine v· ſcoſitate cibi q̃ ſolet ingroſſare ipſam ſaliuã homis pleni ¶ Queritur vñ ꝓuemit ſaliua hõis.rñdetur ſ naturales ꝙ venit a ſpumatibꝰ ipſi?ꝰ pulmonis vbi ſ̃ᷣm medicos ẽ ſe des flecmatis. ¶ Quare aĩalia multũ coeũtiavt apri ſũt multũ ſputoſa. rñdet̃ q; tunc pulmo q cor ſũt in maximo motu libidinis ergo generat᷑ in eis multũ de materia ſpu toſa ¶ Quare auicłe nõ hñt ſaliuã.rñdet᷑ ßm areſt in li. de aialibꝰ q;ꝛ hñt pulmonẽ valde ſiccũ ergo nõ hñt ſputũ ¶ Quare epileutici i qui ſubmergũtur ꝓprio ſãguine æa caduci ſputeſcũt rdetur im medicos qꝛ materia peccqs £ eſt in cerebro. ſed ſi vomit tũc materia peccãs eſt in ſto macho.ſ ſi multũ mingũt tũc materia peccãs eſt in vijs vrine. ſed ſi ſpermateſcãt tũc eſt in vaſis ſemmalibus 2 ergo medici ſcᷣm hoc faciunt euacuare materiam. ¶ uare lingua aliqñ ꝑdit vſum loquẽdi. rñdet ex vlti ma particula amphoriſmoꝝ vpocratis ꝙ ex paraliſi vel ex apoplexia.i.ex ſubita ſã guims effuſione hoc euenit ſeʒ pe humore groſſo a etiã aliquãdo ex infectiõe ſpũs ani⸗ malis in mevia cella cerebri qui non mutitur ad linguãũ vt ꝑ vocis expreſſionẽ varie paſſiones actũ declarat vt patet in gloſa ibidem a hoc intendit Galienus. ¶ Muare fructus añ maturatõz ſũt incipidi vel amari a poſt maturatiõ; ſũt dulces. Rñdetur O ſapor inſipidus cauſat᷑ ex frigiditate et defctũ caloris in hbumwo groſſo. Sʒ ſapor dulcis cauſatur ex ſufficiẽti caloꝛe.vñ in fructi bus maturis humidũ è ſubtile a ꝑ calorẽ ſolis ſubtiliatũ ideo put frequenter tunc fructus ſunt dulces. Sed ante maturationẽ bumidũ eſt adhuc groſſum a nõ ſubtiliatũ a calore ſolis ergo tũc fructus ſũt amari ¶ Quare magis delectamur in dulci ſapore q; amaro vel in alio Rñdet᷑ natura iucũda delectat᷑ in vulcedi⸗ ne Ratio qꝛ dulce ẽ calipũ a hũipũñ a ꝑ caliditatẽ hudi⸗ tates ſupfluas diſſoluit. Et ꝑ hũiditatẽ abluitur imundi cia. Sʒ ſapor acetoſus ſiue ſtiptitꝰ vł põticus ꝓpt frigus ĩ ipſo p̃ᷣpominãs nimiũ ↄſtringit a pugit a mebra offẽdit in purgacõe ergo nõ delectamur in ulo ſopore.qꝛ medi ci volũt ꝙ hoiẽs ĩ eſtate a in vehemẽti calore nõ debẽt cõmedere aliqd amaꝝ Ratio ẽ qꝛ amaritudo generat ca lorẽ. ſʒ ſolũmodo in hyeme debem cõmedere amara et ergo dicit Areſt. in libro de nutrunẽto a nutribili. ꝙ dul ce eſt amicum nature a maxime nutrit. 97 n NAd tſe dni l n tin du ſo. vat heri ne gflG i⸗ ne⸗ nr. oi fte hn ebet t ul et — * ¶¶ Quare ſapor acetoſus plus ĩcitat ad appetitũ qᷓ;' alius Rñ det᷑ ſapor acetoſus ẽ frigidꝰ a inſrigidat modo fri⸗ gidi ẽ appetere a attrahere q weo cauſat appetitũ. Nota ꝙ nouẽ ſũt ſpecies ſapoꝝ quoꝝ tres ſũt a calore et tres a frigore a tres a tẽperato medio ¶ Quare de ſpũ gereo plus attrahit q extrahit. Rñdetur p Areſt. ad ale⸗ xeandrũ in libro de motu cordis ꝙ mite ꝑtes aeris inſpi ☛ 4 rtur ptrãſeũt nutrimẽtũ cñ ſpiritibꝰ vitalibus ꝗ inter pulmoné ↄtinẽtur a ergo tam diu aĩal nõ ſuffocat᷑ qdiu gerẽ in pulmone ꝑcipit a ſic aliqua pars m ea cõtinetur. ¶ Quere aer expirãdo a expulſus videatur cũ tñ aer ꝑ ſe ſit inuiſibilis ꝓpt ſut raritatẽ. Rñdetur q; aer inſpiratꝰ admiſſitur fumoſitatibꝰ ipſius cordis ratiõe quaꝝ efficit groſſus a videtur curꝰ experiẽtia ẽ qꝛ tꝑe hyemali maxi⸗ me videm' anhelitũ qꝛ frigus aeris ↄſtringit anhelitum mixtũ fumoſitanbꝰ a ſic ingroſſatur æ ↄdẽſatur a ꝑ ons videtur ¶ Quare aliq homies hñt fetidũ anhelitu ryjdetur ᷣm medicos ꝙ aliqn ꝓpter malos fumoſitates ſtomachi. aliquãdo ꝓpter corruptionẽ ſpiritualiũ mem⸗ broꝝ vt pulmonis. a ergo anhelius leproſoꝝ eſt ita infe ctus ꝙ mficit auicłas ꝓpinquas qꝛ mteriora ipſoꝝ ſunt maxume corrupta vt patet ex diffinitione a cõſtãtino da ta. qꝛ lepra eſt nutrimentũ omni mẽbroꝝ cũ putrefacti one earundẽ a incipu in ſãgulne terminatur ĩ mèbris. ¶ Quare leproſi ſũt rauci.rñdetur ꝙ in eis inſtrumẽta vocalia ſũt corrupta. ¶ Quare homies rauceſcunt. rñdetur ꝙ ꝓpt reuma deſcendes de cerebro replẽs cãna lia pulmonis.vel aliquãdo ex apoſtematibus in gutture ſeu ex reumate in collo ↄvgregat“ ¶ OQuare oẽs femelle inter omnia aĩialia graciliores et ſubtiliores hñt voces q vin dẽpta ſola vacca .rñũdetur –— Z Z R4 Im Areſt. quinto de generatione aĩaliũ cp Ppter oſtricti⸗ nem viarũ æ arteriaꝝ vocaliũ. 1. vbi aer intrat. p quas vox format᷑ vt patet in ſimili.qꝛ fiſtula minor acutius ſo nat cq maior. ſic etiã in mulieribus via vocalis ppter fri giditatẽ oſtringitur q artatur qꝛ frigidi ẽ ↄſtringere.ſed in viris illa via ex calore viri aperitur ampliat᷑.a ergo in viris grauius ſonat qꝛ caloris ẽ aperire ſeu diſſoluere Etiã dẽ qꝙ; mulicres hñt voces molliores ppt᷑ huioitatẽ pulmonis a debilitatẽ caloris cordis Etiã iuuenes a in⸗ firmi eadẽ de cauſa hñt acutas voces.q ẽ cauſa nãlis qᷓ re maſculus in principio ſue creationis ꝓfert a.i.vocem groſſiorẽ. ſeo femelle e. i. vocẽ leuiorem. vt vult Labo⸗ v,C. intus cum cit maſculus a pfert Quare in vi AE Is in mulieribus vox mutat tꝑe pubertatis vt dicimꝰ iitte & in mutatione maxime ptingit tpe ſpermatis in vi ris tꝑe creſcendi mamillaꝝ in mulieribꝰ vt dicit Areſt. quinto de aialibus. Rñdet᷑ ꝑ eundẽ tũc remittiur prin cipiũ vocis ſeu relaxatur a hoc declarat in ſimili de cor⸗ da remiſſa que grauiter ſonat. Etiam declarat ex alio qꝛ animalia caſtrata vt capones ſpadones et eunuchi ꝗ hñt voces molliores ꝓpter priuationem teſticuloꝛ. ¶ Quare hoiĩes rauceſcũt ex inſpecnone lupoꝑ. Rñdet Im Areſt.ꝙ lupꝰ ẽ animal valde a maxime frigidũ in ce rebro vñ habet caput graue ergo vidẽs hoĩes ſpus viſi⸗ bilis dirigitur ad en. attrahẽdo aliq̃d de frigiditate ad pe ctus er.mõ ex ula frigivitate pectus ↄſtringit᷑ vbi ſüͦt in ſtrumẽta vocalia ſic nõ põt digerere illas fumoſitates a exſpirãtur ab eo in aerem a ſic ille aer circũſtans infici᷑ alius aer iteꝝ inficitur a ſic vſq; ad hoĩeʒ. Luc aer iſte infectus ab hoie attrahit᷑ a facit eũ raucũ. Eriã dẽ ꝙ lu⸗ pus ẽ animal multũ vorax vt patʒ in libro de animalib. tur ꝑ dies tres.a ſic lupus aperiẽs os ſuũ emitt thumo qꝛ auide aſſumit cibũ a cõmedit vna vice tm stenta res crudos groſſos a indigeſtos a quibꝰ aer inficit᷑ ppin quus q aerẽ aliu iteꝝ inficit a ſic de inceps donec ꝑpuenit ad hoĩeʒ quo inſpirato hõ inficitur eonẽ mõ ſicut baʒili ſcus q emittit hñores venenoſos ab oclis hoĩes ĩficẽtes ¶ Quare homo inſpiciẽs lupũ lupus nõ rauceſcit. Rñ⸗ detur ꝙ homo nõ eſt ita malicioſus a frigidus vt lupus DHic ꝓpter ſimilẽ rationem mouetur tale probleuma. ¶ Quare interfectus ſã guineſcit interfectore pñte Rñde tur hoc eſt opus diuinũ a nõ naturale q; ſãguis clamat vindictã ſuꝑ interfectorẽ.ſʒ tñ ſi eſſet aliqᷓ naturalis caa ſa tũc nõ eſſet aliqᷓ alia y illa qꝛ intfector ꝑpetrati ſcele⸗ ris recolẽs maxime dolẽs pnia ductus a ſic maxime eſtu at ꝓpter fortẽ imaginationẽ quã deſuꝑ habet ſic ꝙ oẽs ſpuũs eiꝰ ↄmouent᷑ ⁊ ebuliũt.a ſic ad inſtrumẽta viſus ac cedũt a ibi exeũt ꝑ radios viſuales ocłoꝝ vbiq;ʒ; ad obie cta.ſ.vulnera q̃ ſi recẽtia ſũt ſtatĩ ſãguiè emittũt. Ocdo hoc fit cũ iuuamine aeris inſpirati ſic ꝙ talis expirat᷑ per vulnꝰ educẽs ſã guinẽ.Et ſile ẽ de oclo menſtruoſo vbi poſtea macla apparet dũmõ ꝑ eũ ſpecm ẽ infectũ.ſʒ alij dicũt ꝙ hoc ſit a nã cõi ad manifeſtãdũ crimẽ homicidij ¶ Quare parue auicłe płvociferãt a cãtãt q; magnevt patʒ ſẽſualit᷑ de alaudaa philomena.rñdet ꝑ areſt.ꝙ; ſpũs paruaꝝ auiũ ẽ leuior a mobilior q́; magnaꝝ. ergo parue ”” auicle facilit ꝓcedũt in quotcũq; deiveriũ a ſic frequẽter · G. „ catat ¶ Quare maſculi plꝰ cqtqt ip femelle vt pt; in 5 omibꝰ aĩalibꝰ. rñdet᷑ ꝙ hoc ẽ ppt deſideriũ coitus a ergo fmoſtãtinũ ĩ libro de coitu dꝛ ꝙ tũc ſpũs maxie mouent᷑ i corꝑe a fit appetitꝰ cogit Etia rñt᷑ generalit loquz do de quolibet gigli iuc femelle ſüt frigiviores q; malcli OQuare apes veſpes muſce a locuſte a multa talia aĩa lia vociferat cũ nõ hñ̃t pulmonẽ nec inſtrumẽta vocis. Rũñdetur m Zreſtonilẽ in libro de inſpiratione reſpi⸗ ratiõe ꝙ in eis ẽ quedã pellicula ad quã ſpus pulſãs fa cit talem ſonũ a ergo mirabiliter ſonat talis ſonus ¶ OQusare piſces nõ vocſferãt. Rñdet᷑ ꝑ Areſto.ſcdᷣo de aĩa ꝙ piſces nõ hñt pulmonẽ ſi ſolũ brãcas nec etiã cor ergo nõ indigẽt inſpiratione aeris ⁊ ꝑ ↄſequẽs non vo- ciferant quia ſcom Areſto. ſcdo de anuma vox eſt reper⸗ cuſſio aeris inſpirai ¶ De collo ¶ Quare aĩal hʒ collũ.rñdet᷑ ſjn Areſto. in libro de aĩali bus ꝙꝙ collü eſt ſuſtẽtamentũ capitis vnde ſcᷣm ipſũ col lũ eſt mediũ inter caput a corpus vt ꝑ ipſum a eius cer⸗ uices a neruos tanq ꝑ vias medias motus a ſenſus con poris tranſlegantur a ꝑ ipſum tanqᷓ; ꝑ quandã ciſtantia cor maxime calidum a cerebro elongatur. N¶ Ouare aliqua aĩialia carẽt collo vt piſces ſerpentes et alia reptilia. Rñdet᷑ talia aĩalia carent corde ergo non indigẽt tali diſtãtia de qua dictũ ẽ. Aliter rñdet᷑.; immo habẽt collũ a nõ eſt valde diſtinctũ a corde a capite ¶ Nuare collũ ſit oſſen. Rñdet᷑ Ijm Areſto.vt eo fortius põt caput ſuſtẽtari etiã veo qꝛ ſpina dorſi in collo piun gitur cerebro a ine recipit mevullã a ẽ eiuſoẽ ſubſtãtie cũ cerebr ¶ Quare quedã aialia hñt colla lon ga vt Grues Diconie a ſic de alijs. Rñdet im Areſto. —☛½ qᷣ talia aĩalia acquirũt ſua nutrimẽta in ꝓfudo ergo in⸗ vigent lõgis collis. Sic etiã quedã aĩalia hũñt breuia col la vt niſus et accipiter qꝛ talia animalia ſũt rapacia ergo ꝓpter fortitudinem breui collo indigẽt a etiam patet de boue qui eſt breus colli a ergo forrrs. ¶ Quare collum ſit ↄcauũ et maxime in anteriori parte in es. pi of vode ico o⸗ ge⸗ zili goll c⸗ mn H non nmo NS iun zue lon tſio⸗ i⸗ 1cl ℳ 4ℳ ferẽs cibum ao membra nutritiua vt a0 ſtomachũ 1 ad epar a talis ſcõm medicos dicuur y ſofagus a fagu gre⸗ ce qð eſt cõmedere latnnte ¶ Duare arterea vocalis ſit annuloſa. Rñdetur eſt pꝓpter flexibilitatem que ꝓducit bonã reſonantna. ¶ Quare pullus decollatus diu mouet᷑ q hõ decollatus ſtatim lacet immobilis Rñdeĩ ꝙ pullus ſilia aĩalia ha bent neruos ſtrictos et ſic in eis ſpũs motiuus moratur diutius poſt decolletionẽ. ſeo bomines ſimilia habent neruos lõgos a amplos/a ergo ſpũs motiuus ab ipſis ci to recedit a ꝑ ↄſequens non poſſũt mouere corpus ¶ De humeris a brachijs. Quare hõ habet humeros 2 brachia Rñdetur Im Areſtotilem in libro de aĩalibus cp pꝓpter delationem a portationem oneris. ¶Ouare brachia ſunt rotuva. Rñdetur e; boc eſt ppt velocitatẽ maiorem motus operatioms quia hec figu ra motui eſt apta vt patet ꝑ Zreſtotilẽ Orimo celi ¶ Ouare brachia ſuũt groſſa valde. Rñetur ꝑ Areſto⸗ tilẽ ÿ hoc eſt ꝓpter fortitudinẽ ad leuandũ a ad portan du oſtringendu ſeu pugillanduũ Dic etiã oſſa eorũ ſunt valde groſſa qꝛ ibi eſt multũ ve mevulla ſeu materia me dulloſa ne cito corrũpant᷑ brachia. Seo mevulla in par⸗ uis oſſibus nõ poteſt vtiner us bene ſicut in masms ¶ Ouare dolẽtes vel infirmi denudat vel detegat bra⸗ chia a etiã laborãtes in agone. Rñtetur m ypocratem in libro ꝓnoſticoꝝ quia m talibus mors eſt ꝓpinqua et eſt ſignum mortis. Ratio quia ibi eſt volor maximus qʒ facit brachiornm denudationem. ¶ Ouare in aliquibus infirmatbus brachia gracillan i. ſubtiliã tur vt in ydropicis a freneticis. rñoetur ſcdᷣm medicos q⸗ mẽbra ſibi opatiunt᷑ a ergo vno dolete oès hũores ibi ↄcurrũt ĩ dolornibus p̃oiccis nã capite dolẽte hüores brachioꝝ currũt ad caput a brachia gracillãtur ¶ Quare aialia bruta nõ habẽt brachia Rũdetur qp ha bent anteriores peces loco brachioꝝ vel ꝓbrachijs Ali ter Rñcœt a melius qꝛ om̃a aialia hat organa aliqua ad pugnandũ ad defendendũ vt lupus denteg vacca cor⸗ nua equi peoes poſteriores volatilia roſtra et alas. ſed ſolug hõ hʒ brachia ad pugnandu (¶ De manibus ¶ Qugre ſolus homo habet man⸗ T animal ei ſimile vt ſimea. Rñdetur moanus eſt organũ organorũ vt dicit ¶ MQueritur quare manus maxime ſüͦt ſenſibiles Rñde tur qꝛ ibi eſt ↄffuentia neruoꝝ a etiam ibi eſt principale mem brũ ſeu organũ tactus ergo faciliter ſenttt. ¶ Quare extera manus ſit mnaioris caliditatis ſ ſini⸗ ſtra Rñdetur q́;uis cor ſit fons caloris in ſiniſtro latere tamẽ plus ↄfluu dextero lateri ergo.c. Etiã dextra ma nnus ẽ abilior ad om̃e opus faciendũ q; ſiniſtra qꝛ; maior calor cordis facit q cauſat abilitatẽ q nobilitatẽ maiorẽ ¶ Quare aliqui ſi ut ambe dextere. i. vtentes vtraq; ma⸗ nuꝙ cextra. Rñdet᷑. ꝙ ẽ ꝓhpt multitudinẽ caloris cordis PꝓPpter ſufflationem eius calidã que facit ſiniſtram ita abilem ſicut a exteram ergo tales homines ſunt ꝓcul dubio bone complexionis. ”Ml ¶ NQuare mulieres nõ ſũt ambe dextere ſicut viri vt di cit ꝓpocras circa vltimꝗ particulã amphoriſmoꝝ circa finẽ. Rñdetur ſᷣjm Galieni q; hoc eſt ideo qꝛ cali iſſima mulier ſana.frigidioꝛ & frigidiſſimo viro ſano.et dicit no tater ſana qꝛ ſi febrictaret tüc dictũ nõ eſſet veꝑ qꝛ in — — d è e 0 (1 t don (1 K Pl . un RR n⸗ fetle lur rn ſo⸗ niſt ſoo ſed ulee Nire zuur ph Ai a ſen ibos levt dlat r tali caſu mulier calidor eſſet viro caliditatate accidenli. ¶ Quare digiti ſunt articuloſi. Rñdetur ſcᷣm Areſtoti⸗ lem in libro de animalibus q; ꝓpter aptituvmẽ recipien- dam et ao tenendum recepum. ¶ Quare quilibet digitus tres habet iuncturas ſeu arti culos a pollex im duas Rñdetur ꝙ pollex etiam hʒ tres articulos ſeu mcturas. ſed tercius ↄingitur brachio a er go fortior ẽ ꝙ; alij digiti vt patet ex noie eius qꝛ dicitur pollex a polleo a a lex id eſt virtus qꝛ 'm Areſtotilẽ ma lioris eſt virtutis cum etiã maior ſit in quãtitaat ¶ Quare digiti dextere manꝰ ſunt ſubtiliores i ſiniſtre vt vult egidius. Rñdetur ꝙ ꝓpter calorem in tali parte dominũtem qui facitt maiorem ſubtilitatem ¶ Quare digut ſunt groſſiores ante cibu i poſt eabum vt dicit Albertus. Rndetur 'm oẽs medicos hõ ieiu⸗ nus repletus ẽ malis humoribus a fumoſitaubus diuer ſis que ingroſſant oĩa mẽbra. Et etiã digitos. Dʒ ci illi humores ſũt ꝑ cibũ expulſi ſic digin magis gracilãtur a eadem ve cauſa hõ ieiunus eſt grauior q;' bomo cibatus vt patet expreſſe de nauigãnbus. Et poteſt redoi fortior ratio qꝛ roſt cbum calor a mẽbris exterioribus delega tur ad interiora ꝑ digeſtionẽ eibi et ergo mẽbra exteri⸗ ora gracillãtur. ſed poſt digeſtionẽ cibi econuerſo diri⸗ gitur ad mẽbra exteriora a ergo tunc ingroſſantur. ¶ Queritur quare aliq́ hom̃ies ſũt magis graciles in ſi⸗ niſtra manu qy dextra ad aliquod opus faciendum. Re⸗ ſpõdetur ꝙ m illis cor non influit dextro lateri calorem ſed plus ſimſtro a ſic enã operatur in finiſtra manu ſub tilutatem gracilitaten (¶ De Unguibus. ¶ Oueritur vnde generãtur vngues. Rñdetur ſecundũ 4 SZ W= HBalienum in cõmento ꝓnoſticorũ ꝙ ex fumoſitatibus reſolutis ingredientibus extremitates digitorũ que aere tenon exſiccqtur a in cornu reovucuntur. ¶Oueruur Muare vngues ſenum nigreſcunt a palle- ſcunt. rñdetur quia tantu calor cordis deficit quo defi⸗ gente ipſorum pulcritudo deficit. ¶ Quare hoies ludicent᷑ bone cõplcxionis vel male ſᷣm diſpoſitionẽ vnguiũ.rñdetur qꝛ vngues teſtãtur ſup bo nitatẽ vel maliciã cordis. ergo etiã cõplexionis.qꝛ ſi ſũt rubei teſtãtur ſuꝑ colericã bene temperatam. Sed ſi gli qualiter ſunt inclinati cũ rubeo colore ad nigredinem te ſtaãtur ſuꝑ ſanguineã cõplexionẽ. Sed ſi ſunt crocei co⸗ loris vel nigri teſtantur ſnꝑ melancolicã ¶Quare aliquãdo macuſẽ albe apparent ſiue generã⸗ tur in vnguibus. rñdetur ꝙ nutrimenta vnguium ſüt di⸗ uerſificata quia aliqua pars flecm atis eſt admixta.ergo ex tali flecmate macula iſta cauſatir. ¶NQusre ome aial gradiens pedibus pʒ vngues vel vn gulas vel aliq pportionabile vt patʒ ĩ auiclis ſolũ cur uas vngues habẽtibus q ĩ equis quoꝝ pedes ſubferrant᷑ illa regula pjm Zreſtotilẽ eſt vera exceptis natãtibus. vt patet in auca vl in aneta ꝗᷓ carẽt huiuſmodi vnguib⸗ Mina naturaliter vngues ſie ũt graues a ſic impedirent ea ĩ natatione ꝑ grauedinẽ Et ſic ratio poteſt elici ex dictis De pectore. (OQuare pectus ſit ↄcaui rñdet lm Ereſtotilẽ qꝛ ibi eſt ſedes ſpiritualiũ mẽbroꝝ ꝗqᷓ mem bra ſunt nobiliſſima vt cor a pulmo. vt ergo iſta cuſto⸗ diantur a leſione neceſſariũ eſt vt pectus ſit oↄcauum ¶ Quare homo inter omnia aĩalia habet latiſſimum pe ctus vt dicit Areſtotiles. rñdetur ꝙ ſpintus in homme ſunt vebiliores ꝗ ſubtiliores Ergo requirunt regionem gere le. deff⸗ lefmn Pbo ſiſe ſiel ente ico⸗ ne⸗ ſitde r 6 n⸗ PNRHe. tus. nuc nten dcls fint men tuſte⸗ e on ampliorem in qua poſſunt contineri vt eſt pectus ¶ Quare pectora auiculaꝝ lũt rotuda a acuta Rncetur qꝛ ſut in ↄtinuo motu. modo figura acuta a orbicularis motui ẽ apta vt patʒ. vij phiicopꝑ ¶ Itẽ Quare ea qᷓ di .„5à2 ligimus ad pect' traimus. Rndetur qꝛ pprior locus cor * dis eſt ſub peciore.ergo illa que cor amat ad pectus tra hut ꝓpter vicimitatẽ cordis applicãdo amatũ amanti ¶Quare mulieres ſut bremionis pectoris q viri. rñdet᷑ qꝛ in viris ẽ caliditas qᷓ naturaliter ſurſũ mouet᷑ ſuperio ra viri ingroſſãdo.a ea ampliãdo ergo magnũ pect ẽ ſi gnü gioſitatis vtʒ ꝑ Areſt.ĩ viſonomia vbi declarat hoc de leone q tauro Sed in mulieribꝰ frigiditas dñatur que naturaliter mouet᷑ deorſũ a ergo dicit Areſto. ꝙ mulier cadens frequẽter cadit ſuꝑ culu q; culiſteria eaꝝ ingroſ ſantur ex frigiditate deſcendente. Sed vir frequenter ca uit ſuper pectus: (De maͤmillis pectus eſt ſeries cordis calidiſſimi ergo ibt mamille ge⸗ * ni.citius decoqretur. a in materiã lactis ↄuerteretur COuare in alijs ammalibus mamille ſũt infra pectus ſev in muliere ſunt ſupra pectus. Rñdetur quia mulier ẽ bipes. ergo mamille exiſtentes infra impedirent eius trã ſitũ.· Seo alia animalia quatuor pedes pabent ergo ipſa lieres Rñdet᷑ q; in viris nõ generãtur mẽſtrua nec ibi ẽ 7 vaos mẽſtrui deputatum. Tamẽ dicit EFreſtonles ꝙ; viri hñt paruas mamillas a mulieres paruos teſticulos. ctãtibus.an parue vel magne.an mediocres. Rñdet᷑ q ci 5 7 , 2 K. 6 , * n, Pscſe g e “ 1 EE= “M 5 4 * H — AS pr' fe,ze) in maguis calor eſt diffuſus a diſperſus ergo ibi nõ ẽ bo na digeſtio lactis Hʒ in paruis e vnitus a fortis cñ ois virtus vnita ẽ fortior ſeipſa diſꝑſa a ꝑ ↄſequẽs ibi ẽ bo na digeſtio lacus ergo ſunt meliores ẽ; magne. Dʒ me ———Locxres ſunt opeime exquo ome medium eſt opnmnũ MQuare in t edecimo a in decimoquarto anno m amil le incipiũt creſcere vt dicit Albertus a tumeri a ingroſſa ri.rñdetur ꝑ Areſtotilẽ in de generatione ammaliũ quia tunc puella efficitur pubesa menſtrua in ea incipiunt au gere a fluere vt dicit Areſtotiles qꝛ in cadem etate.puel larum creſcunt mamille.a viroꝑ ſpermaa. ¶ NQuare mamulle mulieꝑ generantiũ abhortũ id ẽ pue . rũ qui egreditur mortuus ex vtero matris vt dicit ypo⸗ cras in ſcᷣa particula amphoriſmoꝝ molleſcut. Rñoxtur ſcm gloſã ibidẽ qꝛ tũc menſtruũ nõ fluit ad mamillas a quo fetus deberet nutriri ergo tunc molleſcuun ¶ OQuare mulier impreganata ↄcipiens maſculũ in vtero tem ꝙ maſculi ↄcipiũtur in vextro latere matricis.ergo tũc menſtruũ fluit ao dexterã mamulꝗ ipſã indurão N Quare mulieribus impregnatis lac fluens de mamil us ſignificat debilitatẽ fetus. Rñdetur ſcoᷣm Areſt. quia lac eſt ꝓpriũ nutrimentũ fetus in vtero a ergo qñ lac ffu u ſignu eſt ꝙ fetus non nutritur a exhoc vtiq; debilitat ¶Duare pura mamulla vicit ſanitatẽ in puero exiſtẽte in vtero. Rñdetur q;ꝛ menſtruum ↄuertitur in lac. a tale lac ſufficiẽter nutrit fetũ a exhoc arguitur eius fortitudo ¶ Quare mulier habet tm duas mamillas aliqua bru ta vt porca a canicula hñt decẽ vel plures.rñdet qꝛ fre quẽter mulier ocipit maſculũ vel femellꝗ a huic ſufficit vna mamilla vel due. ſed aialia bruta bñt multas ſciſſu ras ꝓcreãtes multos fetus ergo hñt multas mamillas ſ. hruno fetui prim ſcdo. ſcdam. a ſic de alijs ꝑ ordinem ¶Quare tpe impregnationis ma mule ſunt dure a alio tꝑe ſũt molles Rndet᷑ qꝛ tũc inflant᷑ a tumeſcũt ſicut vte S rus qꝛ multa hũditas mẽſtrualis fluit ad cas q̃ alio tꝑe 1 maonet in matrice a expellitur ꝑ locũ deputatum — HNueruun ꝑ què movũ lac mamillaꝑ vemit ad matri⸗ Cèé. Ric? ni ypocrat vbi mamilla by colligatiam eu motrice. æ quaſoã venas quas abſcindũt obſtitrices Äbe Ptus uüllas lac fluit ad vmbilicũ pueropꝑ 7 capiũt nutnimentũ ꝑ vmbilicũ vñ aliq dicut q; puer exiſtens in “ vtero nutr t᷑ ꝑ os.ſʒ hoc ẽ falſü/qꝛ ſi ſic tüc ſtercori arẽt . ieꝝ hoc falſu ẽ qꝛ nõ videt᷑ vbi dimittũtur illa ſtercora nr WIOuare lac egrevres de mamillis ſpiſſũ a groſſũ.1n6 s multũ fluidu. ſignu maſchi exiſtẽtis ĩ vtero. ſʒ lac aquo ſũ ẽ ſignũ femelle. Rñdet᷑ ꝙ mulier geſtãs maſculü for lonis cnloris digerit im lac inſprſſaͤ vo. S; in multeri 1 bus habetib' femellaã nõ ẽ tatus calor. ergo manet indi „geſtuũ aquoſũ huiũ ſupnatãs.ſi ponitur ſuꝑ aquã. ¶ Quare lac ſit albũ cũ tn mẽſtruñ ſit rubeũ exquo ge 4 nerat᷑. Rñtet primo qꝛ ſqguis nõ bñ decoct' recipit for⸗ u ma albã vtz de carne cuius pprius color ẽ albus Alliter 1 rñdet᷑ qꝛ qlibet humor q generat᷑ ĩ aliquo mẽbro aſſilat tali mẽbro ĩ colore ĩquãtũ pt.iſ. ꝛ caro mamillan é al⸗ pioſe lac p alijs aĩalibꝰ. Rñdet q; vacca ẽ aĩal multũ vo 1 rax a vbi multũ recipuur de nutrimẽto ibi multu gene⸗ OH rat᷑ menſtruũ qꝛ lac nõ eſt aliud miſi mẽ ſtruũ decoctũ q hu peoeolbatũ. ergo etiã in ea multũ generatur de late.? —— ZMB ¶ Queare lac nõ ſit ſanũ vt dicit ppocras ſcda ꝑticulg ⸗S Sn, 4 anmphoriſmop. riet ſʒ gloſã ibidẽ ꝙ ꝓpi m hias can ſas J . „* . eſt inſanũ. Drima eſt qꝛ qñq; coagulatur in ſtomacho. ex qua vlterius malus anhelitus efficitur. Sed ypocras ponit remediũ in loco allegato dicẽs ſi tercia pars aque aomiſcet᷑ lacti tũc nõ ẽ nociuũ.a hoc intelligit de a flu⸗ uiali Alia cã qꝛ lac al tur aiteꝝ ex eo generant mali huores inficiẽtes anhelitũ Ouare lac preſertim dolentibus caput nõ valet. Re⸗ ſpondetur 'm ppocratẽ vbi ſupra a ſcom gloſã bidẽ qꝛ lac cito trãſit in multã fumoſitatẽ a multũ hʒ de materia terriſtri que fumoſitas aſcendẽs ipᷣm caput facit volere ¶ Quare lac eſt ita ↄueniens nutrimentũ infantibus a pueris. Rñdetur qꝛ ẽ naturalis eorũ cibus a ↄſuetus qꝛ etiã in vtero nutriebant᷑ tali obo ergo ẽ eis cõueniens. ¶ Quare lacticmiũ tꝑe partus vaccaꝝ ſit bonũ.rñdetur qꝛ tüc lac ẽ multũ ſpongioſũ.ergo tꝑe illo multas fumo rares expellit ¶ quodãmodo eſt vna purgatio tali tꝑe. ¶ Quare lac in m ulieribus coeuntibus deſtruit pueꝝ la ctantẽ. Rñdetur ſ'm Areſt. in libro de aĩalibus ꝙꝙ tpe co itus ſubtilior a melior pars lactis vadit ad vaſa ſemina lia a ad matricem a peior pars manet in mamillis que Deſtruit pueꝝ Quare lac mulieꝝ fuſcaꝝ ſit melius q; albaꝑ Rñvetur qꝛ fuſce mulieres ſut calidiores alis. ergo calor digerit nutrimẽtũ ſi ufficient a ſic lac meliorat᷑ ¶ OQuare in eadem menſa ſimul cõmedere lac a piſces pPhibitũ eſt a medicis Ruũñdetur qꝛ maxime diſponũt ad leprã qꝛ ambo ſũt flecmatice nature tam lac qᷓ; piſces. ¶ QOuare auicule nõ hñt lac neq; mamulas. Rndetur qꝛ mamüule impedirẽt eis volatũ.Etiã piſces nõ habẽt ma⸗ millas vel lac qꝛ ipſi emittũt lactes vt dicit Areſtotiles in libro de generatione animaliũ qꝛ femella emittit poli⸗ granum et malculus ſup avvit lactes ſic ꝙ, eorũ ſpecies iqñ in ſtomacho aceteſcit a excoꝗᷓ — — . . ;— — v — — — . —.,.6 Q .8p6N46666—6ʃ ————————v— Gq = — ——,— res e. fin⸗ ed Re l tern. lee 467 r no6. Nr ina e I 9. ret ſco ad In lle⸗ ¶ Quare aialia hit dorſa. Rñvet᷑ ꝑ Areſto. ꝓpter cauſas Orima vt dorſum eſſet via neruoꝝ a ſpina dorſi extenſorũ ꝑ totũ corpus vt ptʒ ſufficiẽter in ſuſpenſis qñ l⸗ m indiuiduorum. eternantur ꝑ ſucceſſione ſũt lacerati tũc adhuc nerui dependẽt in ſpina dorſi. cũda cauſa eſt vt eſſet cuſtodia mẽbroꝝ molliũ ĩ corꝑe exiſtentũ vt ſtomachi epatis pulmonis ſic de alijs ZLer cia cauſa eſt vt eſſet fſfundamentũ ommi oſſium qꝛ vide mus c alia oſſa vt coſte figũtur in ſpina dorſi. ¶ Quare hõ inter cetera aĩialia habet latũ dorſũ ita ꝙ enã nullũ aĩal p̃ter hoĩeʒ; poteſt ↄuenient iacere in dorſo Rũdet᷑ qꝛ pectori lato correſpõdet dorſũ latũ. Si hõ ha beret dorſu acutũ vt alia aĩalia illud eſſet indecẽs a in⸗ epta viſpoſitio.ergo requiruur ꝙ habet dorſum latſũ ¶ Quare hõ iacens in dorſo habet horribiles viſiones Rñdet᷑ tũc meatus ſeu neruus fãtaſie ẽ apertus q eſt ĩ anteriori parte cerebri. a ergo hõ tũc fãtaſiat. vlł alia ra tio qꝛ hõ iacens in dorſo habet ſe ita vt hüores pturbã tur a mouẽtur vbi eſt fataſia. ergo fãtaſia ꝑturbatur IQuare malũ eſt iacere ĩ dorſo. Rñvetur 'ᷣm medicos ꝙ hoc diſponit ad lepram. epilepſiã. maniã.a ad incu bũ WUVbi nota ꝙ mania ẽ infectio anterioris partis cerebri cũ priuatione imaginationis. Sʒ incubus in ꝓpoſito eſt paſſio cordis cum aliquis ſe in ſompno ſuffocari putet a putet aliquid iacere ſuꝑ ipᷣm qð libẽter remoueret. Muare ſpina dorſi habet multos articulos. et multa mẽbra qui apud medicos ſpõdilia dicũtur. Rñdetur q; pꝓpter flexibiliutatẽ ipſius dorſi qꝛ ſine illis articulis flexi- ones fieri nõ poſſũt neq; motus vt patet ꝑ Areſtotilem in libro de motibus animaliũ.a ergo dicẽtes ꝙ elephas nõ hʒ mẽbra dicũt male qꝛ tũc nõ poſſet ſe mouere. —— ¶ Mugre ſpina dorſi in piſebus fracta piſces cito mo⸗ riũtur. Rñdetur ꝙ ſpina dorſi in piſcibus eſt locus cor⸗ dis modo cor eſt primũ viuẽs a vltimũ moriẽs vt patet ĩ libro de lõgitudie a breuitate vite. ergo leſa ſpina dor ſi piſces non poſſunt viure ¶ HNQuare leſa mevulla hõ faciliter moritur. rñdetur qꝙ; medulla venit a cerebro qð eſt vnũ mẽbrũ priĩcipale vt patʒ in duobus primis. qꝛ mevulla ſeu nucha eſt alba ſi cut cerebrũ. Dcdᷣo qꝛ alie menulle nõ hñt cutẽ neq; pel liculã.Sʒ nucha habet duplicem pelliculã ſicut cerebrũ ſq; piam matrẽ a durã matrẽ. Et etiã circa ſi pinam dorſi ſũt quĩq; vene qᷓ ͥ̃m medicos dicunt᷑ emoroides ab emo is grece qð ẽ ſãguis latine iõ modicũ vidẽdũ ẽ de venis emoroidaꝝ. ((De fluxu emoroo . . ¶ Quare aliqui viri paciũtur fluxũ emoroidaꝝ.rñvetur ſunt melãcolici ergo multũ in eis generat de melanco lia qʒ frigidi ſũt qui primo mittitur ad ſplenẽa ꝓpriã ſe⸗ dem melã colie a ibi ꝓpter ſãguinis multitudinẽ retineri nõ põt. ergo mittit ad ſpinã dorſi vbi ſũt aliq vene que terminant ĩ vorſo a in collo Et qñ ulle vene vale replẽ tur ſãguine melãcolico. tũc aperiũtur vie nature a exijt ille ſãguis ſeł in mẽſe vt mẽſtruũ mulieris ſeł exijt a ta⸗ les viri ꝑ talẽ fluxũ pᷣſeruãtur a magnis infirmitatib vt ab pydropica peſte (¶Quare iudei indifferẽter pa ciuntur talẽ fluxũ. Rñvetur primo theoloice. qꝛ ipſi tꝑe paſſionis criſti camabat. Sãguis eius ſuꝑ nos a ſuꝑ fi lios nrõs. Et ergo dicit᷑ in pſalmo/ꝑcuſſit eos in poſteri ora dorſi Aliter Rñdetur magis naturaliter. qꝛ indei ve ſcütur gibarijs flecmaticis a frigiois. ex quibus cibarjs generat᷑ ſãguis melãcolicus. qui ꝑ fluxũ emoroidaꝝ ex⸗ purgatur.Alia ratio naturalis qꝛ dicit Areſtotiles in de ſ celo a mũoo motus facit calorẽ et calor digeſtioneim äyt patet quarto metheoroꝝ. Sed iudei nõ ſunt in motu Otinuo vel in labore nec in conuerſatione hominũ.Etiã iveo q; ſunt in magno timore.qꝛ timẽt nos vlciſci paſſi⸗ onẽ nri ſaluatoris. a hec oĩa in eis frigiditatẽ faciunt et ipediũt digeſtionẽ.a ergo iteꝝ in eis generat multus ſan guis mela colicꝰ Qun in ip̃is tempe mẽſtrui expurgatur ¶De corde. ¶ Quare cor a pulmo dicũtur mẽbra ſpualia. Rñdetur vnomõ ꝙ a ſpuͥ.qꝛ ſpũs vitalis in corj de generatur.ſed illa reſponſio nõ videtur valere. qꝛ ſic etiã epar a cerebrũ eruũt mẽebra ſpũalia. qð eſt falſum qꝛ epar eſt membrũ nutritiuũ. Sed cerebrü animatiuũ.ſed tamẽ ↄſequẽtia patet qꝛ ſpũs vitalis generat᷑ in epate. et ſpuͦs aialis ĩ cerebro. Et ergo rñdet᷑ cor a pulmo ixeo dicunt᷑ mẽbra ſpũalia quia i eis recipitur ſpũs a ger. vel ditcuntur ſpiritualia ꝓpter eorũ impaſſibilitatẽ reſpectu „ alioꝝ mẽbroꝝ.ergo ipᷣa ꝑ quãdã pelliculã diuiſa ſũt ab alijs mem bris nutritiuis vt a ſtomacho. ¶ Quare pulmo ſit ita rarus ſeu ſpongioſus. Rñdetur ibi ger melius poteſt recipi ꝓ cordis refrigerio a ex⸗ pulſione ſuꝑfluarum fumoſitatũ. quia ſcvᷣm Zreſtotilẽ in libro de inſpiratione a reſpiratione pulmo eſt flabel⸗ lum cordis ſeu ventilabrũ a ſicut follis inſpirãdo infla⸗ tur a expirando cõprimitur a cõtrahitur. Sic ſimili mõ pulmo inſpirat aerẽ dando refrigeriũ cordi J inſpirat et exſpirat ne cor ſuffocet᷑ ꝑ nimiã caliditatẽ geris inſpirati ¶ NQuare caro pulmoms ſit alba. rñdetur p ꝓpter ean dem cauſã qꝛ eſt in ↄtinuo motu. Etiam ſolet queri qua re ſola animalia habẽtia cor habẽt pulmonẽ a non alia. Rñvet᷑ pulmo nõ eſt mẽbrũ ꝓpĩ ſe ſed ꝓpter aliud ſcz ꝓpter cor ergo ſi aĩal carẽs corde haberet pulmonẽ tuc ſuplſlue a fruſtra eſſet. modo natura non pmittit hoc qꝛ natura nõ dericit in neceſſarijs nec abunvat inſuꝑfluis. ¶ Muare aĩalia nõ habẽtia pulmonẽ carẽt veſica vt di cit Areſtotiles. Rñdetur qꝛ talia nõ recipiũt aquã pota⸗ bilẽ vt potũ ſuũ.vt cibũ facerent ſeruere.fed ꝓpt tẽpera mẽtũ cibi ergo carẽt veſica a etiã vrina vt ptʒ i auiclis. NMuanꝝ qᷓdã ſimpliciter nõ bibut vt falco miſus accipiter. ¶ Quare cor ſit in medio animalis Rñdetur ꝙ weo vt aliqualiter omibus mẽbris influat vitam a ergo cõpara tur ſoli. qui eſt ſituatus in medio planetaꝝ vt alijs plane tis influat lumẽ a ergo pitagorici dicentes celũ eſſe ma⸗ gnum animal dixerũt ſolem eſſe cor illius ammalis ¶] Ouare in ſolo homine cor ſituatur in ſimſtro latere. rñdet᷑ vt calor cordis obtẽꝑet frigiditatem ſplenis.nam ſplen ẽ ſedes melãcolie qui etiã in ſiniſtro latere collocat᷑ ¶ Muare inter omnia membra cor primo generatur vt icit Areſtotiles. Cor ẽ primũ viuens a vlumũ moriẽs. Ruñdetur ſᷣm Areſto.in libro de iuuentute a ſenectute qʒ cor eſt principiũ a origo vite a omniũ mẽbroꝝ a ſine u lo nullu mẽbrũ viuere poteſt Nota ſcm phiſicos de ſe⸗ mine in matrice ↄtento primo generatur quedã pellicu⸗ la circundãs ipᷣm ſemen poſt hoc generatur ſpũs forma tiuus qui ex ſubtiliori ſ ã guine primo facit cor a de ſan⸗ guine minus ſubtili ſucceſſiue facit epar. de ſãguine groſ ſo a frigwo facit medullam a cerebrum. ¶ Ouare aĩalia parui cordis ſũt audatiora vt dãma qð eſt aĩal valde mordax. Rñdet᷑ qꝛ in corde parin aĩalis ca lor ẽ bñ adunatus vehemẽs a ſãguis adueniens citius in tangendo ipᷣm calefacit ad alia mẽbra mouetur ſpü calefactiuo mediãte quo audacitatẽ eis tributt. ¶ OQuare animalia magni corois ſunt valve timida vt — lcpus. Rñdetur ꝙ calor eſt ibi diffuſus a diſperſus a nõ pote ſt calefacere ſãguinem ad ipſum cor concurrentem Et ſic ibi timor generatur. ¶ Muare in corde magnoꝝ aĩaliũ vt ceruoꝑ a hominũ ſcdm Zilbertũ eſt quoddã os. Rñdetur ꝑ Areſtotilẽ q; ideo vt ſit fundamentũ motus ↄtinuum ipſius corvis.qꝛ ſcᷣm eundem in libro de motibus animaliũ in quotlibet motu eſt quidam fluxus a quies. H N¶ Muare cor ↄtinue mouetur Rñdet᷑ ſm Areſt. in libro de motu cordis a ꝑ Balienũ Egidiũ qꝛ ibi ſpũs gene ratur qui eſt ſubtilior aere qui ꝓpter maiorẽ rarefactio⸗ nem querit locũ ampliorẽ repledo ↄcauum ipᷣius cordis rvr quo ſequit dilatatio cordis.a qꝛ cor eſt terreſtre er⸗ go ceſſãte ĩpulſione partes eius ceſſant.a tendũt ad cen tfrum. magiſter Galienus ponit expergentiã de glande BHi glans ponat᷑ ad ignẽ calor ignis eius humiditatẽ re ſoluit in fumũ qui eſt maior a rarior humiditate. Et er go maiorẽ locũ occupat.a ſic nõ poteſt manere in teſta ergo ipſã eleuat a facit ab igne ſaltare.ſic ↄformiter eſt de corde. Uñ nota Cor aĩalis eſt triangularis figure ali quo modo a partẽ minorẽ hahet vᷣſus ſiniſtrã.a maiorẽ Sſus dextram a in parte minore ſe ↄtinue aperit a clau⸗ dit. a ſic eſt in ↄtinuo motu primus motus apud medic vocatur Diaſtole. ſcʒ motus conſtrictionis ſiue clauſio nis vocatur ſiſtole ex quibus duobꝰ motibus fit pulſus in toto corꝑe quẽ medici in venis artereis ſentiunt. ¶ OQuare animalia magni cordis ſint macra. Rñdetur quia calor cordis egrediens de corde ↄſumit humidita⸗ tem aquoſã que humiditas oportet vt ↄuertatur in pin guedinẽ a vt frequẽter mulieres ſunt pinguiores qy viri habet multũ de humivo a ſut humivioris cordis 4 ¶ Quare caro cordis ſit cõpacta a ſpiſſa.rñoet᷑ in re denſa a bene cõpacta calor fortiter recipitur vt etiã pa tet in alijs. Aliter. Rñdetur ꝙ cor ſua caliditate obtem perat frigiditatem cerebri. ¶ Mueritur Quare cor eſt calidiſſimũ in toto animali. Riñdetur qꝛ ibi materia ſpiſſa a denſa ẽ a bene cõpacta q calor fortiter recipitur vt patet ĩ ſilicibus.Etiã alia ra tio.qꝛ cor ſua caliditate obtemperat frigiditatẽ cerebri. ¶ Queritur. quare cor ſit principiũ vue. Rñdetur qꝛ in eo generatur ſpũs vitalis qui ẽ ſedes vite.vñ ſcdᷣm aölu⸗ guſtinũ in libro de differentia ſpũs a anime. Cor habet duos ventres ſcʒ dextrũ a ſiniſtrum. dextrũ em̃ ventrem plus habet ꝓ ſanguine q; ꝓ ſpiritu quia ſpũs generatur ad viuificãdum totum amima. ¶ Queritur. quare cor ſit rotundũ a habet figurã pira midalem. rñdetur ſcᷣm Areſtotilẽ ꝙ; figura rotunda nõ habet angulos vt materia nociua corpori ibidẽ poſſit re tineri.Aliter rñdetur ſcoõm Areſtotilẽ qꝛ figura rotunda eſt motui apta a ideo figura rotunda ſcom reſtotilem methaphorice agononia dicitur ab a quod eſt ſine a go nos angulos quaſi ſine angulo. =ð ¶Dueritur Quare in ſolo corde ꝑ excellentiã fit ſan⸗ guis. Rñdetur qꝛ ſanguis eſt in eo tanq; in pprio loco. vel tanquã in efficlente qð alij dicũt de epate.vñ Cor a nullo mẽbro recipit ſanguinem/ſed alia membra ab eo. NQuare aliqua aialis nõ hñt cor. rñdetur ꝙ; Licet nõ habẽt cor tamẽ habẽt ꝓportionabile cordi vt patet de pi ſcibus a ang woillis qui ſpinas dorſi habẽt ꝓ corde. ¶Oueritur Quare vt videmus ad ſenſũ in brutis ani malibus vt in aucis a ĩ pullis capite ipſis amputato cor adhuc pulſat a viuit.ac. Rñdet᷑ ꝙ ſpũs vitalis diucius nẽbris eo ꝙ cor ẽ principiũ vite vltimũ monẽs vt dicit Ereſtotiles in de ſenectute a iu uẽtute.ergo cor diucius pulſat a mouetur q; alia mẽbra ¶ Quare omne animal carens corde vel pporcionabi⸗ li cordi caret ſã guine vt patet in muſcis. Rñdetur quia cor eſt principium ſãguinis. modo deſiciente cauſa defi⸗ manet in eo iỹ in alijs m ₰ cit et effectus. 8L! ¶ Quare pulſus cordis certius iudicat᷑ iĩ dextro latere ; m ſiniſtro. Rñdetur qꝛ calor cordis ibi facit maiorẽ abi litatẽ ꝗ calorẽ.ergo ibi plus ſentitur qᷓ; in ſimſtro latere ¶ Quare cor aliquãdo ſincopiſat vt patet in caducis et i1n epilenticis Rñdetur 'mn Cõſtantinũ in libro te ſtoma cho ꝙ hoc fit ex defectu ſui ipᷣius a pelliculaꝝ quibus co operitur. quibus tũc infectis cor ſincopiſat. a aliquãro fit ex infectione membroꝝ vicinoꝝ.vñ qñ ex orificio ſto machi exit humor venenoſus ille ledit cor a mẽbra ſibi vicina a tũc illa inducũt ſincopiſationẽ cordi. Notandũ lm Zreſt.diſpoſitio cordis maxime cognoſcitur ꝑ pulſũ cordis/ q; pulſus velox magnus a frequẽs cognoſcitur ſiue teſtatur ſuꝑ calivitatẽ cordis a ſuꝑ bonã cõplexio⸗ nem. Et pulſus tardus a debilis teſtatur ſuꝑ frigiditatẽ cordis q maliciꝗ cõplexionis. vñ mulieres in quantũ ſũt ſane hñt tardiorẽ a debiliorẽ pulſum q; viri. Et hoc etiã patet ꝑ alias cauſas vt infra patebit ¶ De ſtomach ¶ Quare ſtomachus eſt amplus. Rñdetur ſcm Are⸗ ſtotilẽ in libro de animalibus qꝛ in eo cibus vt in olla primo decoqtur a digeritur vt puꝝ ab in puro ſeparet᷑. Et ergo ꝑ multitudinẽ cibi natura ampliat ſtomachum ¶ Quere ſtomachus eſt rotũdus. Rñ̃vetur ſcom Con⸗ ſtantinũ in libro de ſtomacho.qꝛ ſi haberet angulos tũc in ulis cibus nociuus maneret a ſic hõ nunc febribus 2 N l äl . —— abſconduntur ꝓpter eius rotunditatem. Quare caro ſtomachi ſit multũ neruoſa a ſenſibiliter Rñdetur ſᷣm Areſtotilẽ a Conſtantinũ qꝛ nerui ſunt di- latabiles a extenſibiles. a ergo ſtomachus tẽpore reßlkte tionis dilatatur a tempore famis cõſtringitur. ergo na⸗ tura ſagax diſponit neruoſum ſtomachum ¶ Quare ſtomachus digerit. Rñdet᷑ ꝓpt calorẽ in eo ex iſtentẽ qui calor ꝓuenit a mẽbris vicinis. ſcq; ab epate a corde qꝛ videmus in fabrica ꝙ calor ignis ſeparat etro genia vt ſchoriaʒ a ferro auꝝ a cupro argentũ a ſtanno ſic etiã in digeſtione ꝑ calorẽ fit ſeparatio puri ab inpu⸗ ro. Et talis digeſtio eſt quadruplex ſcõm medicos. ¶ Quare ſtomachus amplectitur epar vt patet ad ſen⸗ ſum. Rñdetur ſcõm Lonſtantinũ vtõ.qꝛ epar eſt valde calidum qꝛ dicitur a pir qð eſt ignis vt ergo ſua caliditta te iuuat ad digeſtionem igitur circundat ipſum. Ouare cõmuniter paciamur plus frigus poſt prandi um ꝙ ante. Rñdetur quia tunc totus calor vadit ad ſto machũ ꝓ digeſtione facienda ſic partes exteriores in⸗ frigidãtur calore priuato frigus incibbit. ¶ Duare poſt prandiũ im mediate ſit malũ ſtudere.Re ſpondetur quia cũ calor debet laborare ꝓ imaginatione ſtudij tũc nõ laborat ꝓ cibo digerẽdo.a ſic cibus ꝑma⸗ nebit crudus ideo 'ᷣm medicos. hõ prius debet ſpaciari poſt prandiñ ad centũ paſſus vel m vulgares ad mille. ¶ Quare mulieresa maxime impregnate primo a tercio menſe hñt appetitũ inoromatũ edendo argillꝗ carbones piſces a ſic de alijs. rñdet᷑ ſm Cõſtantinũ vbi ſupra quia quales ſunt hũores in ſtomacho illax mulieꝝ.cõſimilia nutrimẽta appetũt. Et q;ꝛ in mulieribus impregnatis ſũt careret qui tamen humores e euãtur oſumunt᷑ a non ⸗ de tl di ⸗ i 0 lb 4 Eungrmargaun ———— . 4 3 putridi a corrupti humores replentes ſtomachum ergo appetunt ſimilia. Cü omne ſimile applaudat ſuo ſimii. ¶ OQuare ſtomachus carnes valve pingues tarve dige⸗ rit. rñdetur qꝛ tales ſunt aliene nature natãtes in ſtoma cho. mõ optuma digeſtio fit ĩ ſtomacho ĩ pꝓfũdo vbi car⸗ nes pĩgues nõ poſiũt veĩre a ergo tales ſüt multũ ſõpno lẽti poſt eſũ pinguiũ carniũ qꝛ in eis digeſtio retardatur. ¶ Quare ſtomacho infirmo oĩa alia mébra hñt ſe male eo ſano melius ſũt ſingula mẽbra diſpoſita.rñdet ſcᷣm Lonſtãtinum in principio ſui libri.qꝛ ſtomachus habet colligantiã cũ cerebro.corde ꝗ epate qꝗᷓ ſunt mẽbra prin cupalia ergo ipſo dolẽte oĩa dolent. Aliter.rñdetur qꝛ im pedita prima digeſtione alie digeſtiones impediuut᷑ nã ĩ prima digeſtione principiũ ẽ infirmitatis ſe; ĩ ſtomacho ¶ Ouare muenes citus eſuriunt qy antiqui. rñpetur vt dicit yporas prima particula amphoriſmoꝝ J Balienus ibidẽ in cõmento ꝙ iuuenes triplici cibo indigẽt.primo ppt incrementũ. Scðo ꝓpter reſtaurationẽ vite.Lercio ꝓpt ↄſeruationẽ vite.Aliter rñdetur q; iuuenes ſunt ca⸗ liviores ſembus eo ꝙ ſemũ eſt frigidũ a ſiccũ fᷣmn Areſt. in libro de generatione aĩalium et ergo calor in iuueni⸗ bus plus digerit a ꝑ ↄſequens plus appetunt. ¶ Maure medici pᷣcipiũt q exiſtẽte appetitu cõmedendi nõ debet tardari. rñdet᷑ ſm Ziucẽnã ꝙꝙ tollerare famem ſtomachi eſt eũ malis 7 putridis huoriberepleri quos at trahit ad ſe loco cibi vt patet ꝑ experientiã cũ ieiunamꝰ in nocte appetitũ cõmedẽdi habemꝰ. Sʒ ſequente nocte minime ergo ẽ ſignũ ꝙ ſtomachus ẽ repietꝰ malis hũo⸗ ribus a maxime orificiũ eius que repletio non eſt vera ſeo mendax et ꝓpter hoc ſũpto modico cibo regreditur ſtatim appetitus ergo dicut vulgares ꝙ cõmum ꝓuer 4 2 bio cp os ſit trufator quia licet fuit corruptus tamen ſũ⸗ pto primo cibo appetitus reuerttuur. “M Muare oſiliũ medicoꝝ ẽ hõ ↄmedẽs debet ceſſare cũ appetitu. Rndetur ſᷣm Auicẽnã qꝛ qñ ſtomachus nimiũ repletur tũc cibus ſupernatabit in eo qð ẽ valde pericu loſum. Yllia cauſa qꝛ ſicut ligna multa frigida ſuffocant ignẽ. ſeu natura igneũ ſic cibaria ſuffocãt calorẽ natura lem a ergo optima medicina ẽ vti modeſtia a tẽperamẽ to in cibo a potu. vñ vᷣſus. Si vis eſſe ſanus ſit tibi par a manus. pone gule metas vt ſit tibi lõga etas. ¶ Quare alio a alio tꝑe anni appetũtur alia æ alia ciba ria vt in hyeme carnes bouine et vaccine et porcine. in eſtate ꝑ ↄtrarium carnes ſubtiliores vt vituline agnine. Rñdet᷑ qꝛ cõplexio variatur ſᷣm tẽpus anni vtʒ ꝑ Mber tum in libro ſex principioꝝ Aliter. rñcet᷑ melius qꝛ hoc eſt ꝓpter qualitatẽ ipſoꝑ tempoꝝ qꝛ frigus hyemis facit meliorem digeſtionẽ qꝛ ventres calidiores ſũt in hyeme ꝓpter frigus circũſtans vt dicit ppocrs prima particula uamphoriſmoꝝ a Areſtonles primo metheoronr. ¶ Quare abus nõ debet eſſe nimis calidus vt piper ʒin ciber. rñdet᷑ qꝛ cibus calidus addurit ſãguinẽ a diſponit ad leprꝗ ſic ecõuerſo cib frigioꝰ mortificat ogelat ſã guinẽ. Etiã cibus non debet eſſe acetoſus qꝛ ille cito in⸗ ducit ſenectutẽ. Itẽ cibus nõ debet eſſe nimis conditus qꝛ ille adurit interiora a poſt cibũ oportet illum potare multũ vt poſt alleca cruda Item cibus nõ debet eſſe ni mis dulcis qꝛ dulcedo maxime oſtipat venrag. ¶ MQuare ſit bona ↄſuetudo caſen cõmedere poſt pran⸗ diñ a pira poſt oĩa fercula ĩmediate. ratiõe terreſtreitatis a malicie tendit ad fundũ ſtomachi ſic deprimit carnes et ille caibus digeru oẽs alios/ſzʒ ſe⸗ Rñdetur qꝛ caſeus tioe N d eci miä nan nt S= 0 N be ne. ot Net ne ₰ ſam. Sint cocti vino piſces cũ petrocilino. ipſũ cigerere nõ põt. ſic etiqᷓ dicitur de piro. Notãxũ te caſeo CLaſeus recẽs ceteris ẽ laudabilior. ſed caſeus vetꝰ ſiccus a ſalſus ẽ peſſimꝰ cuo facẽs dolorẽ capitis a epa tis facit ↄſtipanonẽ.Et de quãto fuerit veterior de tãto deterior.vñ vᷣſus Caſeus eſt nequã dirigit omnia ſe q. ¶ Quare poſt piſces ſit bonũ cõmedere nuces vt dieit metriſta. Doſt piſces nuces poſt carnes caſeus aſſit. Re ſpõdetur qꝛ piſces aliquã do ſũt venenoſi qꝛ ſunt diſſici lis digeſtionis a faciliter putreſcũt a corrũpuntur a nu⸗ ces iuuãt ꝓ digeſtione qꝛ ſuũt mediocriter calide.Alia ra tio qꝛ ſũt qñq; venenoſi vt dictũ ẽ modo nux ẽ remedin ↄtra venenũ.ergo piſces tẽperãtur ꝑ nuces a ſic ſanum eſt ſumere nuces poſt piſces Sed tamẽ notãda eſt regu la de piſcibꝰqꝛ ſi piſces debẽt eſſe ↄuenientes tũc debent eſſe de aqua clara a petroſa et nõ fetida non lutoſa nec quieta.vn vſus Currãt ꝑ aquã mundã claramq; petro ¶ DNuare cibus nouus multũ nocet ſtomacho vt in fe⸗ ſto paſce multi ledũtur ex nouo cibo. Rñdetur qꝛ talis cibus nimis auide cõmeditur ergo replet ſtomachũ ſed q; ſtomachus difficulter põt digerere iſtũ cibum a ſic ex eius iĩmoderata cõmeſtione multi moritur qꝛ ẽ regula Balieni a ypocratis ꝙ gula interficit plures ꝙ; gladius ideo ſumopere valet paucitas cibi potus. ¶ Qusre ſit malũ pauſare ĩ mẽſa a paulati diuerſa cihba 5 ria ↄmevere Rñdet᷑ qꝛ qñ vltimũ pᷣſentat tic prumũ inci pit digerere a ſic ꝑtes ĩ digerẽdo nõ aſſimulantur q ab decoctus corrüpitur a hoc bñ ꝑpendũt gallici qꝛ ad ma uis cuo vel tria fercula cõmedut. Eſt tamen notãda re „ . . gula de ordine cibariorum quia ſi plura habentur fercu la quorum quedam ſunt ſubtilia in digeſtione ſicut coro SSõñůß pulloꝝ edoꝝ vituloꝝ oua mollia et ſorbilia a huiuſmodi tiũc illa ſubtilia debẽt pᷣcevere. Sʒ groſſa vt caro ſenioꝝ vaccaꝝ porcoꝝ aſſatura porcina vel vaccina oua Dura in patella frixata debẽt poſt cõmedi. Ratio qꝛ ſi ſubtilia poſtponerẽtur tũc ipᷣis cito digeſtis impedirent digeſtio nes alioꝝ a tũc ſubtilia iã digeſta violẽter retinerẽtur a ĩ ſtomacho corrũperent᷑ ex quo ſequitur eructuatio nau ſia faſtidum ꝗ dolor vẽtris dolor capitis J magna ſitis ¶Nuerit quid melius eſt ſtomacho potu aut cbo. Re ſpõoetur qꝙ; potus citius digeritur ip cibusa cibus ẽ ma gis materlalis q ꝑ ↄſequens nocilun eſt in eadem menſa cõmedere lac ꝗa vinum qꝛ diſponut ad leporam. ¶ Quare bonũ ẽ potare ad prãdiũ.rũdet᷑ ꝙ potꝰtẽperat cibũ reodit eũ aptũ digeſtioni qꝛ olla repleta caulibus aut piſcibus ſi nõ hʒ hũmoitatẽ tũc ſequiur illius pul ne⸗ ti olle æſtructio. Et ſtomachus habʒ ſe ſicut olla deco quẽg clbũ ergo a medicis ẽ ↄſoltũ inter prandia potare. ¶ NQuare bonũ ſit cenã dimittere ſerotinã.rñdet᷑ ieo qꝛ ihbi nõ ſeqtur ſpaciũ qa mota ſic cibus nõ intrat pfun du ſtomachi ſz remanet indigeſtus a ſic inducit nocumẽ ta 7 bonũ ẽ facere cenã breuẽ q modicã vñ Cena leuis cena breuis ſit ratio ꝙꝙ moleſta magna nocet medicina docet ẽ res manifeſta. Ex magna cena ſtomacho fit ma ¶ UDuare ieiunio ſtomacho vinũ bibere ẽ valde ĩ oueni ens.rñdet᷑ jn Auicennã qꝙ talis ſobria potatio vini dat magnũ periculũ ĩ cerebro a qũq; inducit morbũ caducũ Quare aquãꝗ frigidã multũ bibere eſt valde periculoſũ rũñdetur ꝙ vnũ ↄtrarioꝝ expelllit a ipeoit reliquũ vtʒ p Aeſt, primno de generatiõe ſeo quia aqua eſt ſumme frigida. ergo veniens ad ſtomachũ un-⸗ 14 ſe n (A fa ſ. to⸗ nſ (u nnn e⸗ ) ſ oculos a clarificat caput A mundat cerebrum. pedit digeſtionem a calorem digerentem. ¶Quare bibere de nouo muſto ſit valde periculoſũ ipᷣi ſtomacho. Rñdet᷑ qꝛ ẽ indigeſtibile.ergo multum infjae ventrẽ ſic aliqualit puocat diſſinteriã.i.ſſuxũ ventris ſã guineũ. vñ vᷣſus Impedit vrinã muſtũ ſoluit cito vẽtrẽ. Sʒ de vino bono bibere eſt ↄueniẽs.vñ vſus Wimũ ſit claꝑꝝ vetꝰ ſubtile qᷓ matuꝝ.Ac bene liphatũ ſolues mode ramine ſumptũ. CQuare ſtatim poſt prandiũ labo rare ſit ꝓibitũ a medicis iuxta huc vſũ. Doſt menſã pau ſa nec eas nec ſtas ſine cauſa. Rñvet᷑ ꝙ hur triplex ẽra tio. Orima qꝙ motꝰ poſt prandiũ levit virtutẽ digeſtiuã ſic ab' indigeſtus depellit. Scpa cauſa qꝛ motus poſt pr andiñ ſqacit vt mẽbra crudũ attrahũt cbũ qö ſtatim ẽ cauſa egreditudinis. Lercia cauſa qꝛ mot facit cibũ de⸗ ſcendere antecp digerit a ſi hoĩez otingeret ãbulare poſt prandiũ tũc paulati vebet motũ incipere. Sed poſt cenã motus ẽ bon' qꝛ poſt cenã cito ſequi ſõpnus ergo paꝝ eſt ſpacandu vt p hoc abus mtrar pfundum ſtomacht. ¶ Ouare de mane añ prandiñ ſit bon ſpaciari Rñdet᷑ qz talis motus dat mẽbra ogrua q cõmoda ip̃i ſpaciãtt qꝛ calorẽ naturalẽ fortificat a facit deſcendere ſuꝑfſuita tes ſtomachi.ꝗ ergo dicit Auicèna. dimittes exercitiũ et motũ incurrunt eticã q ille motus patet in hijs metris. Ante cihum perge fit motus primus moterate Poſt ce nam ſtabis aut paſſus mille meabis. A((. ¶ Quare im voctrinꝗ Auicẽne a ypocratis vomere ſit valde ſanũ. Rñdet 'm eos qꝛ purgat ſtomachũ ab omi ca vel viridis que ſi in ſtomacho maneret febrilia peri⸗ cula induceret. Etiam ſcdᷣm Aulcennã vomitus purgat 91 . . 5 4 NOQuare ſõpnus valde fortificat ſtomachũ a virtutem digeſtiuã. Rñdet᷑ qꝛ ĩ ſõpno vadit calor nãlis ad intra digeſtionẽ forticãdo a hoc fit magis in ſõpno qꝛ calor ĩ vigilia manet circa loca ſenſuũ a in toto corꝑe diſꝑſus ¶ NQueritur Quare hõ patitur infirmitates. ita vt cibus q potus a ſtomacho receptus in eadẽ qualitate q quãti⸗ tate ꝑ inferiora expellũtur. Rñdetur ꝙ hoc eſt ꝓpter de bilitatẽ virtutis naturalis . ſcʒ appetitiue ſeu attrractiue digeſtiue retentiue a expulſiue qᷓ infirmitas lienteria vo⸗ catur Nota differentiã inter lienteriã dyarream a diſſin teriam. vñ vᷣſus Cruda lien ſimplex dien ſed ſãguine diſ ſen. . ¶De ſangune ¶ NQuare omne animal habens ſanguinẽ/neceſſe eſt ha bere epar. Rñdetur ſcm Areſtotilẽ ꝙ ſãguis primo ge neratur in epate eo ꝙ epar eſt ſedes ſãguinis ſcom ali⸗ quos medicos a traditur a ſtomacho ꝑ quaſdam venas principales a quo generatur talis ſãguus. ¶ Quare ſãguis ſit rubeus. Rñdet᷑ qꝛ aſſimilatur mem pro in quo generatur ſcʒ; epati. qð eſt rubei caloris. Et etiã ſã guis eſt dulcis Ratio Quia eſt digeſtus a coctus parũ terreſtreitate avmixtus a ſic cauſat ſalſedinem. vt patet ſcm philozophum in libro metheoro ¶ Quare mulieres hñt ſpiſſiorẽ ſãguinẽ q; viri.rñdetur ꝓpter frigiditatẽ inſpiſſãtem. frigus em̃ ſua natura con denſat coadunit. ↄſtringit vel congelat vt patet quarto mwetheororum. ¶ Quare ſãguis venit ad totũ corpus ab epate vel per quẽ modũ. rñdetur q ꝑ venas principales vt ꝑ epaticã ſephalicã medianam venas principales. a ꝑ venas capitales de quibus patet in libro amphoriſmoꝛę ¶De Urina (Queritur quomodo vrina aqu que tu venit ad veſicã cum tamen ſit clauſa.Aliqui dicũt q ſu dando hoc nõ videtur eſſe veꝝ cũ vrina.nõ ſit morti- ficatiua vt patet ꝑ Egidiũ ergo aliter. Rñdetur q; ſemi pellicula que eſt in veſica aperitur a ꝑ eam intrat vrina 7 q ulla pellicula eſt duplata a ecõuerſo clauditur vt di cit heophilus. vrina eſt nunctius nõ fallax qꝛ teſtatur ſupra ſanitatẽ a egritudinẽ aĩalis vt dicit ypocras ĩ libro amphoriſmorũ ꝙ hoies hnt de mane vrinã albã a ante prandiũ rubeã a poſt prandiũ candidã a ſilr poſt cenã Et multi ſunt colores vrine de quibus mihil ad preſens. ¶ Quare poropiſis venit ab epate. Rñdetur ſᷣm Cõſtã tinũ ꝙ; virtus digeſtiua in epate nõ poteſt materiã groſ ſam ↄuertere in quatuor humores. ſeo ↄuertitur ſolũ in meſcit a inflat hominẽ a maxime ventrem. ¶ Ouare aĩalia hñt fel. Rñdetur qꝛ ibi recipitur humor colericus qui ſuo acumine multũ iuuat viſcera ad expel lendũ ſuꝑflua a etiam iuuat ipſum ſtomachũ ĩ digerẽdo ¶ Quare ictericia venit a felle. rñdet᷑ vt patz ad ſenſũ qꝛ hũor fellis ẽ glaucus a croceus. igitur cñ pori fellis ob⸗ ſtruũtur tũc ille hůor nõ poteſt intrare ſacculũ fellis ſed miſcet᷑ cũ ſãguine vadẽs ꝑ totũ corpus inficiẽdo cutem ¶ Quare equus mulus aʒinus a coruus nõ hñt fel. NHAe ſpondetur ſᷣm Areſto.in libro de animalibus. q;uis illa animalia ſic dicta non habẽt fel in ſacculo. hñt tamen fel diſperſum per paruas venags. De Splene ¶ Muare ſplen eſt caro nigra vt patet ad ſenſum. Re⸗ ſpondetur ſecundum Areſtotilem loco preallegato ꝙ& ſplen cauſatur ex materia terreſtri io eſt nigra modo effe ctus aſſimilatur ſue cauſe. Aliter Reſpondetur ſecun⸗ dum medicos.quia ſplen eſt reſeruaculum melancolie. 2 *„ 2 8 ℳ R „2 2 modo melaãcolia ẽ nigra nã dicitur quaſi nigra colera. ¶Queritur Quare hõ habẽs magnũ ſplenẽ ſit macer. Rñdetur talis ſplen multũ trahit ad ſe materia q; de⸗ bet tranſire in pinguevinẽ.a ergo ꝑ oppoſitũ hoĩes par⸗ ui ſplenis pingues efficiutur ¶ Queritur Quare ſplen facit ridere vt dicit yſidorus Gplene ridemꝰ felle iraſcimur corde ſapimꝰ iecore ama mus a cerebro ſentimꝰ vt etiã tãgit Ebrehardus capło de v̈bis.Cor ſapit pulmo loqtur fel cõmouet irã. Rñdef᷑ valde naliter qꝛ ſplen attrahit ad ſe melacoliã eo e eſt ꝓprius eiꝰ locus.que melãcolia ẽ caulſa triſticie a ulla ibi pſumitur a ſic deficiẽte cauſa deficit a effectus. melã colia è cauſa triſticie patʒ ꝑ Areſt.in ꝓhemio de aĩa.a er go illa oſupta ſeqtur oppoſitũ triſticie.ſcʒ riſus a gaudiũ Et eadẽ de cauſa fel/facit iraſci qꝛ colerici ſut iracũdi qꝛ multũ hñt de hüore felł. Et nõ ꝓ lucidiori itellectu illoꝝ M quatuor huores ſũt in hoĩie.ſq; ſãguis.colera.ſecma melacolia.quoꝝ quilibet habet ſpeciale reſeruaculũ a mẽbrũ ſpeciale ĩ quo ſeruat᷑ a oſeruatur. vñ exparte ma terie ſicce a calide generat᷑ colera qᷓ vadit ad fel vbi habʒ locũ in aliquo ſaccło. Sʒ exparte materie frigide a ſicce generat᷑ melãcolia ꝗᷓ vadit ad ſplenẽ tãq ad ſuũ recepta culũ ſᷣm medicos. Sʒ ex parte materie frigide a humide generat flecma qð vadit ad pulmonẽ tanquã ad ſuñ re⸗ ceptaculũ vł ſᷣmn medicos ad ſplenẽ.Sʒ ſanguis qᷓ eſt no biliſſimus humor dicitur generari in epate.a ibi videtur 22– enſte ſuus locus pprius. . . , WPequitäf e conn uare coeunt aialia. Rnvet 'm 2uicenna ſcðdᷣo de aĩa ſuꝑ iſtã lrãm naturaliſſimũ opep/ In viuẽti bus ẽ generarẽ ſibi ſile in ſpecle ꝙ ſit ꝓpt pↄſeruationen . ſpecieic qꝛ ſi coptus nõ eſſet oẽs ſpecies dudum tperiſſent 7 tet. ¶ Queritur Quid ſit coytus. Reſpõdetur q coytus eſt E r de⸗ mutua actio maris q femine ꝑ inſtrumenta veputata ao N⸗ ſeruandã ſpeciem. Et ideo dicunt theologi qũcunq; co⸗ S ytus non fit ꝓppter generatione D ſimilis tunc eſt ma⸗ ous Imni beccatum R 3. nn ¶ Hueritur Quare coytus teperatus ſit ↄuemiens ſaltẽ AFrn e. qubus licuũ eſt. Rüderur ym Auicenna Kõſtantini nit in libro de copꝑtu q; coptus alleuiat corpus a animã ex⸗ NM hilarat. caput a ſenſum ↄfortat a auferet multas egritu dines melã colie.qꝛ expellit fumũ ſpermatis ĩ cerebro et NWMd expellit materiã apoſtematicã a ergo ſ'mn nncennã ter⸗ cio canonis.er dimiſſione coptus.aliqñ cauſat᷑ tenebro⸗ d ſitas oculoꝝ a vertigo capitis. vñ ſemꝑ ſperma viri vl⸗ n tra debuũ tẽpus retentum ouertitur in venenunm. In ((MQueritur Quagre diſtẽperatus coptus q nimis aſſiu m us ſit nociuus Rñdetur ꝙ deſtruit viſum corpus exſic⸗ lia cat. Quia dicit Areſt. ſcdᷣo de generatiõe aĩaliũ luxuria ẽ eNdH emiſſio pure hũiditatis.a cerebꝝ oↄſumit a etiã ẽ expertũ et M inducit febres acutas 'im Muicennam et maxime ab ſce breuiat vitã ſcᷣm Areſtotilẽ de lõgitudine ⁊ breuitate en vite Albertus declarat de paſſere.qꝛ Ppter nimiñ co wre ptum tantum viuit ad tres annoo. iin OQuare melancolicis colericis vniuerſaliter bomi *“ nibus macris valde nocet coytus. Rñdetur q; eos mul ur tum exſiccat cũ de ſe ſunt ſicci ipſis etiã inducit ſiccitatẽ. ꝑ oppoſitũ flecmaticis ſã gumeis ꝓdeſt coptus vt di⸗ ait ZRuicenna. Quia in eis multũ eſt de tali materia que 2R neceſſario a natura expellenda eſt. Muis tamen Areſto u tlles vicit ꝙ omne animal pingue ſit pauci ſpermaeis 4 un ſeminis quia materia tranſit in pinguedinem S n d i „ ¶ Qugre femelle animaliũ brutoꝝ non appetunt coꝑtũᷣ poſt impregnationẽ. Rñdetur ſcom Auälbertũ ꝙ tũc ma trix femine eſt clauſa a menſtrua tunc ſunt retenta.ergo oappetitus circa illa ceſat. ¶ Queritur Quare tũc mulieres equa poſt impregna tionem appetunt vt dicit Areſtotiles in libro de animali bus. Rñdetur ſcoᷣm Galienũ de muliere. Recoroatio iu uUat ad coptũ qꝛ mulieres recordãtur ad delectationẽ in coptu precedenti habitam. a ſic coptũ appetunt. Sed de cxqua. Rñdetur qꝛ eſt anmal multũ cõmedens habet in ſe multas fumoſitates diſtẽperatas. qꝛ appetũt aliud ſperma eo ꝙ omne ſimile appetit ſuum ſimile.ac ¶ Queritur Quare repleto corge nõ eſt coeundũ. Re⸗ ſpõdetur ſᷣm Areſtotilẽ.qꝛ ꝓibet digeſtionẽ ſimiliter non eſt bonum ventri famelico quia ille coꝑtus valde debili tat corpus animalis.s c. ¶ Queritur Quare non ſit bonũ poſt balneũ coyre.qꝛ tunc pori ſunt aperti a calor ꝑ totũ corpus diſperſus.er go coptus ſequẽs balneũ maxime infrigidat ipᷣm corp'. ¶ Queritur Quare poſt vomitũ q poſt ſolutionẽ ven⸗ tris minime valet coytus. Rñdetur qꝛ eſt valde periculo ſum facere duas purgatiões in vno die vt dicit ypocras q Balienus. Sic eſt de coytu a ſolutione ventris.cũ re⸗ nes ꝑ coytũ purgãtur ꝗ inteſtina ꝑ vomitum. ¶ NQueritur Quare animalia agreſtia ĩ coytu ſũt valde furibunda ꝙ; patet in ceruis qui tũc maxime clamant et vociferant. vt etiã patet de aʒinis qui tunc ſolent inſani re vt dicit Conſtantinus ex auctoritate Ipocratis. Rñdetur quia tunc membra ſunt maxime incenſa ex ap petitu venerio.quia natura laborat ad expellẽoñ ſuper⸗ okri n ergo egna meli tion n ee Nabet Alx .e⸗ on nec .. gen⸗ ſculo ocre te⸗ ant et inon ilg⸗ Nle. e e * * poſt coptum ſunt ſtatim manſueta. ſflua que in ſenſu diſponunt ad iram qad furorem. ergo H ¶ Queritur Quare in coytu ſit tanta delectatio Rñdet qquia coptus eſt opus deſpectũ in ſe a totũ malũ a valde immũdum ita ꝙ omnia ammalia naturaliter abhorrent ipſum et ſi non fuerit tanta delectatio nunq; fieret actus coptus quia immundus eſt a malicioſus.a ergo natura in tali delectatione ſe diligenter exercet vt ſpecies rerum poſſent ſeruari. ¶ Nueritur Quare frequẽter coeuntes nõ habẽt tãtã delectationẽ ſicut raro coeuntes. Rñdetur ꝙ hoc fit pro pter tres rationes. MPrima.quia meatus ſeminis eſt be⸗ ne largus a amplus.ergo ſemen non facit ibi moram ex cuius mora inducitur delectatio. Secũda cauſa.quia in illis ſemꝑ coeuntibus ꝓpter cõtinuum coptum eſt pau⸗ citas ſeminis.a iterum nõ facit delectationẽ. Tercia cau ſa. quia in illis aliquando loco ſemmnis emittitur ſãguis crudus ꝗ indigeſtus vel alia materia aquoſa a quia hec nõ eſt calida.ergo talem delectationẽ in ſe non habent. ¶ Queritur. Utrum coptus poteſt fieri ꝑ os.ſe; ꝙ ali⸗ qua animalia cõcipiunt per os. vt dicunt quidã de cor⸗ nicibus ꝙ oſculando ſe roſtro coeunt a concipiunt. Et quidã dicunt ꝙ muſtela concipit a parit per os. Reſpõ detur ſcm Zreſtotilẽ in libro de animalibus.ꝙ üle ſer⸗ mo eſt penitus falſus a eſt ſermo fictus.quia licet colũ⸗ be roſtriſant ſe.tamen ex hoc nõ concipiunt a ex illo co⸗ eunt. Etliã quia muſtela ſemꝑ portat fetum ſuũ de loco aod locũ. a ergo putant ꝙ parit ꝑ os. vñ Areſtotiles ita declarat a arguit. Quiquid intrat ꝑ os hoc digerendo coõſumitur. Sed ſemina intrãt ꝑ os.ergo ſemina digerẽ o cõſumuntur maior patet quia nõ eſt dabilis inſtan⸗ tia/ſeo ↄſequentia tenet in darij. Seu dviceret quio tamẽ beata virgo concepit ꝑ aurem. ergo poſſibue eſt ꝙ alli⸗ qua concipiunt ꝑ os. Rũdetur ꝙ hoc nõ eſt naturaliter ſed ſuꝑnaturaluer a miraculoſe.a de illo nihil ad ꝓpoſi tum. Unde dicit Albertus magnus.quid michi de theo logia cum phiſice loquor. . ¶QLQueritur Unde generatur ſemen viri. ibi dicitur q; ſũt ibi opiniões oppoſite medicoꝝ a philozophoꝝa dicut quidã q ſit humor ſuꝑfluus quarte digeſtionis. Et aliqᷓ ꝓicunt ꝙ ſperma ſit ſãguis purus a cerebro fuſus et eſt decoctũ ꝗq in teſticulis dealbatum. Seo alij dicunt ꝙ ſit ſupfluum prime ſecunde et tercie digeſtionis. Ded quia ſimilia ſunt ſudor vrina ſputum flecma colera.a ergo di cit in de generatione animaliũ ꝙ ſperma ſemꝑ eſt ſuper⸗ fluum vltimi nutrimenti.ſq; ſãguimis per totu corpus di ſperſi. Hed tamẽ precipue diffunditur a dimittitur a mẽ bris principalibus.ſcʒ. a corde epate a cerebro.a huius ſignũ eſt quia talia membra in digeſtione virtutis ſemi⸗ nalis maxime debilitantur. Et ex illo patet ꝙ coytus ſit mimme pꝓficuus.ſed tamẽ aliqui aſſerunt ꝙ predicta ſũt intelligenda de coptu excellenti ſeo nõ de coytu modera to. Notãde ſunt alique virtutes que lucide patent in his metris ſaltem quibus ſit licitus. vnde vᷣſus.Alleuiat cor pus coptus moderamine factus. Quibus ſit licitus qui⸗ bus non eſt valde nocuuus. ¶ NQueritur Quare ſemen viri ſit album/cum tamen ſe men mulieris ſit rubeum. Reſpõdetur q in virs eſt al⸗ bum ꝓpter magnam calioitatem q eſt magis decoctũ qꝛ mamillarum. Seo ſemen mulieris eſt rubeum quia eſt — — in teſticulis dealbatur. quorũ caro eſt alba ſicut æ caro ſupꝑfluũ ſcde digeſtionis celebratur in epate qꝛ epar ẽ mẽbrũ rubiñ igitur. ac. Aliter Rñdet᷑ qꝛ menſtrun ẽ ſã guis corruptus a indigeſtus ergo habet colorẽ ſãguinis ((Bequuur paragrafus Queri tur vtrum ſperma deſcindatu· ¶ Oueritur vtrũ ſperma deſcindat a mẽbris vel bumo ribus. Rñdetur ſm aliquos q a mẽbris ſicut dictũ ẽ. Et hoc ſic ꝓbãt qꝛ ſenſibilit᷑ videmꝰꝙ clauvus generat filiũ claudũn.Et pꝛ hñs cicatricẽ generat filiũ habentẽ cicatri cem vt dicit Areſt. in libro de aialibꝰ.Et hoc nõ fieret ſi nõ eſſet deciſio a mẽbris. Sed tñ alij dicũt cy deciſio fit ab hũoribus qꝛ fit ab vltimo nutrimẽto mõ nutrimentũ nõ ẽ mẽbrũ ſed hũor. Sed ad primã opinionẽ de patre truncato. Rñdetur ꝑ Areſt.in ſcdᷣo de generatiõe aialiũ boc fit ꝓpter imaginationẽ matris tempore coꝑtus ¶ Quare imaginatio matris de ethiope generat filiũ ni grum a hoc ẽ veꝝ de alijs opinionibus.vñn refert Alber tus magnus ꝙ quedã regina in coytu imaginabatur de vno ethiope ĩi lecto depicto cũ imagine magno diſtor to a ſic ocepit a peperit filiũ nigerrimũ.Ab hoc rñdetur ſm Zuicennã imaginatio de caſu facit hominẽ cade⸗ acit hoĩez leproſum. Sic etiã in ppoſitd re. Et de lepra mare tale quale imaginatum eſt. imaginatiua eſt ſuperior formatiua fetus a precipit for ¶ Vtrũ ſemen viri ingreditur ſubſtanni a materiã fe⸗ tus. Rñdetur vtrũq; ſemen tam mris q; pris materia liter intrat ſubſtantiã em brionis.qꝛ vt lac coagulatũ in trat ſubſtantiã caſei ta habet ſe ſperma vt coagulum. — menſtruũ plenitudinẽ habet lactis. Sed illa opinio non videtur valere. ergo Rñdetur em Areſt. a in alios philo ʒophos ꝙ ſemẽ viri nõ intrat in ſubſtantiã fetus ꝙꝙ ꝓpba tur ſic. q; ſic materia cauſa efficiẽs comciverẽt qo eſt ↄtra philoʒophũ.Gʒ ↄſequẽtia tenet qꝛ ſemen viri nõ in trat ſubſtãtiã fetus eo ꝙ ẽ principiũ efficiẽs ipᷣius pueri ſicut domificator eſt cauſa efficiẽs a principiũ ipſius do mus. Item ex alio ꝓbatur qꝛ eadẽ ẽ materia nutrimẽti a generationis ſcõo de aĩa qꝛ ex eiſoẽ ſumus a nutrimur. ideo ſperma nõ poteſt eſſe materia nutrimẽti ſm Auer⸗ roim. vñ ſcdm rei veritatẽ eſt ita ꝙ; ſemina ambo clau⸗ duntur in matrice. Et ſemen viri diſponit ſemẽ mulieris od receptionem forme ſeu anime quo facto ↄuertitur in rubeum a exalatur per poros matricis qdð patet quia ſo⸗ lum menſtruũ eſt materia fetus. S ¶ Quare matrix auide a cupide attrahit ſemen qꝛ nar⸗ rat Auerrois ꝙ quedã puella exiſtẽs in balneo vbi vir ſpermatauit. Et ab attractione ſeminis illa puella ↄce⸗ pit a peperit. Rñdetur ſᷣm Auerroim ꝙ matrix a natura ſpecifica attrahit ipᷣm ſemẽ vt adamas ferꝝ a agates ca libem. Sic attrahit ipᷣm ad ſuã ꝑfectionẽ ꝓpriam. ¶ MQuare mulieres hñt mẽſtrua. Rñdet᷑ in medicos qꝛ ſüt frigide reſpectu viroꝝ. ergo totũ nutrimentũ nõ põt ↄuerti in eis in ſãguinẽ. ergo multa pars tranſit in men ſtruũ.qꝛ om̃i ĩ menſe a qualibet muliere debite etatis a ſana expellũtur/qꝛ ante tredecimũ annũ nõ fluũt.etiã di co ſana qꝛ alique mulieres infirme nõ patiũtur mẽſtrua ¶ Quare mẽſtrua fluũt a mulieribꝰ. Rñdet᷑ qꝛ mẽſtruũ ẽ materia venenoſa. nã dicit Areſto. in de generatione aĩaliũ ꝙ mẽſtruũ recẽs a fluens ſi tãgit arborẽ vł ramũ arboris virentẽ talis arbor areſcit a deficit. ¶ Itẽ dicit Areſt.ſi canis guſtaretide mẽſtruo tercia die ẽ rabivusa ſtultus. Et ſi muſce tãgunt᷑ ipᷣo die moriũtur a ergo nã ſagax omi menſe expelli voluit a mulieribꝰ mẽſtruu tãqᷓ inimicũ vite q trariũ.ergo retentũ in mulieribus vltra debitũ tempus ſcm Areſtotilem inducit peſſimas infir mitates.ſcʒ ſincopim q extaſim. ¶ Quare ante trevecimũ annũ nõ fluũt menſtrua. Re⸗ ſpõdetur q; iuuẽcule ſũt calide.jita ꝙ bene digerũt totũ lbũ. ergo menſtruũ ĩ eis nõ generat᷑ añ illud tẽpus et ꝑ ↄſequẽs nõ expellitur. Ethoc ẽ veꝝ niſi bonitas vel ma licia cõplexionis ĩpediaatt. ¶ Quare mulieres poſt quinquageſimũ annũ nõ paciũtur menſtruũ.vt patet ꝑ Areſt.in hijs metris Adde decẽ trinis mulieꝝ menſtrua cernis.ꝑ quinquagita durat purgatio tota. Ibi rñdet᷑ mulieres veteres ſũt ſteriles ergo nõ hñt mẽſtrua Aliter nRñdet᷑ a melius qꝛ tũc natura eſt debilis a ſic nõ poteſt ipᷣm expellere pᷣ nimia debilitate. ergo generant᷑ ĩ eis ma xime quãtitates immũdicie in vna maſſa a ſic efficiũtur ita immũde vt ſuo anhelitu inficiunt hoĩes.a ergo tũc in eis tuſſis abundat a alia mala.a ergo ſcdᷣm ↄſiliũ medi⸗ coꝝ abſtinendũ ẽ a talibus vetlis.. ¶ Queritur Quare mulieres totaliter exiſtẽtes veneno ſe nõ inficiũt ſemetipſas. Rñdetur qꝛ venenũ nõ agit in ſeipſũ ſed ĩ aliud ſibi obiectũ. Aliter Rñdet᷑ ⁊ melius qꝛ mulieres ↄſuete ſũt de tali materia ergo eis nõ nocet.Re fert em̃ Allbertus magnus de quadã puella q̃ in colonia ad ipᷣm ducebat᷑ a cõmedit oẽs arraneas nil ei nocentes ſed fuerũt ſibi cibus aptiſſimus a dicit Areſt. in libro de regimmne principũ ad Alexandrũ regem a narrat ſibi de quadã puella que in iuuẽtute fuit nutrita Uenenoa ſu per illo dicit cõmentator ſcdo phiʒicorũ ꝙ quidã hoĩes vſitati fuerunt cõmedere venenum ſic ꝙ erat eis cibus cottidiannug. cc.. s ¶ Quare mulieres impregnate non patiũtur menſtrua. 7 Riñdet᷑ ꝙ tũc mẽſtruũ trãſit ĩ lac a ĩ nutrimẽtũ fetꝰ ergo mulier ipregnata q patit᷑ mẽſtruũ hoc è ſignũ aborſiõis ¶ Quare in trib primis mẽſibꝰ mẽſtruũ mulieris ipre⸗ gnate adhuc fluit. Rñdet᷑ ppt paruitatẽ æ nouitatẽ pueri qꝛ ad huc nõ poteſt ſumere totã materiꝗ menſtrualem. ¶ Quare femelle aĩaliũ brutoꝝ vt volucrũ piſciũ nõ pa tiñtur mẽſtua. rñdetur ꝑ Areſt. Mbertum ꝙꝙ in brutis greſſibilibus menſtrun tranſit in materiã piloꝝ.in piſci bus trãſit in ſquamas.ꝗq in auib' in plumas. Et quicũq; velit hoc oſiverare bene poteſt. qꝛ inter bruta animallia femelle magis frequẽter ſunt irſute q; maſculi a femelle piſciũ magis ſunt ſquamoſe. a femelle auium magis ſůt pẽnoſe a plumoſe. Tncritur Quare mẽſtruũñ de motũ lune.qꝛ luna motũ ſuũ ꝑficit in viginti nouem di⸗ ebus q quatuoroecim horis mõ luna habet dominiũ ſu- per humiũ ſchᷣo metheororũ ſeo qꝛ menſtruñ eſt humi t de nominationẽ a menſe nam humidum 18 creſcit luna creſcente q ipa deficiente deficit. ¶ Muare quedã mulieres diucius paciũtur talẽ flurxum quedã breuius.quedam ꝑ ſex dies, quedãꝗ ꝑ ſeptẽ.alie vero ꝑ tres vt frequèter in omibꝰ. rnoet᷑ prime ſunt frigwiores. ergo plus generatur in eis de menſtruo et p ↄſequẽs longiori tꝑe expellitur a alie ſunt calidioręs.er go pauca generãtur in eis q breui tempore expellũtur. ¶ Queritur vbi reſeruatur menſtruũ ante fluxũ dicunt aliqui ꝙ in matrice. Sed Auerrois hoc reprobat dictt WHmatrix eſt locus generationis.ſed tale mẽſtruũ ad ge nerationẽ nihil facit. Reſpõdet ipe ſicut dicebat᷑ de fluru eceemoroidaꝝ q; quedã vena circa ſpinam dorſi ia men- ſttrua reſeruat a hui ſignu ẽ q; mulieres iſto tꝑe maxie ”l õ l patiuntur dolorem dorſi ꝓpter eius expulſionẽ a natura ¶ Queritur vtrũ mẽſtruũ ꝙ om̃i tꝑe expellit æa menſtruũ de quo fetus generat ſit ioc. Rñdet ꝙ nõ/qꝛ primũ ẽ im puru a indiſpoſttũ ad generationem. ſed ſcᷣm eſt vale pup q claꝝ qꝛ ſãguis eſt clarus a aptus generatoni ¶ Quare mulieres ipregnate tpe mẽſtrur genert filios leproſos a ibeolles. Rñvet᷑ vt patuit q; ẽ venenoſũ imo venenoſiſſima é mlier mẽſtruoſa mõ hoc patʒ ĩ libro dd cauſis cauſe relucẽt ĩ effectibꝰ. etiã ꝑ phuoſophũ effectꝰ gerit eqlẽ ſilitudinẽ ſue cauſe ergo ille nat male diſpont ¶ Quare mulieres vniformit᷑ nõ eodẽ tꝑe mẽſis patuun tur mẽſtrua. q; quedã in nouilunio quedã in plenilunio quedã in defectu lune. Rñdet᷑ ꝙ hoc eſt ꝓpter diuerſs cõplexiones mulieꝝ. vñ licet oẽs mulieres reſpectu viro rü ſũt flecmatice/tñ mulieres inter ſe ſic ſe hñt ꝙ vng eſt magis ſã guinea alia magis colerica.ac. Modo queli-⸗ bet lunatio habet quatuor quadras. et ille quaruor hñũt cõplexiones. Orima eſt ſãgumea. Scdᷣa colerica Ter⸗ cia melãcolica.a ſic de alijs Mulier ſãginnea patutar in prima quadra. coleriea in ſecunda a ſic de alis ¶ Quare mulieres ſã guinee patũtur ſluxum mẽſtrui in prima quadra. Rñdet m Galienũ i lbro amphoriſmo principis ome tale avditi rũ.a ſjm Gwollbertũ in ſex principijs p on ſuo tali facit ipᷣm magis tale.ergo pᷣma quadra lune mu lieri ſãguinee augmẽtat ſanguinẽ ergo tũc ſic expellitur. Etiã rndetur qꝛ luna noua reſpicit iuuenes. qꝛ tales ſüt magis ſã guinei ſ ſenes iuxta hũc vſum Luna vetus ve teres iuuenes noua luna requirit. Quare vt fre. quẽter ↄẽs mulieres in fine mẽſis patiunt mẽſtruũ. rũre quaora ẽ flecmatica.Aliter rñdetur ꝙ hoc ẽ ꝓpi defecrin illam materiã. a materia multiplicata tunc expellitur. ¶ Queritur. quare in tali fluxu mulieres pauũtur dolo⸗ res. Rñdetur qꝛ eſt ſimilis dolori ſtrã gumee id ẽ ꝓlectio nis vrine paulatim a guttatim. qꝛ ſicut ſtranguinea que fit ex potu idigeſto vias vrinales ſubtiles levit ſicut ↄtin git poſt balneũ / ſic etiã materia mẽſtrualis ꝗᷓ ẽ terreſtris q indigeſta ledit vias ꝑ quas digeri debet a tranſire ¶ Quare poſt fluxũ mẽſtrui mulier faciliter ↄcipit. Re⸗ ſpõdet᷑ qꝛ tũc melius ẽ diſpoſita ad ↄceptionẽ qꝛ eſt mũ Data a mẽſtruis. Uñ vt legitur in exodo cũ iudei eſſent in babilonia i breui tꝑe augmẽtabant᷑ ſuꝑ babilones hu ius nõ fuit alia ratio naturalis niſi ꝙ viri iudei nõ coie bant cũ ſuis mulieribus niſi eſſent purificate a mũdate a menſtruo a tunc ſunt apte ad ↄcipiendum. ¶ I Quare color mulieꝝ mẽſtruoſaꝝ mutatur in palledi nẽ. Rñdetur qꝛ tali tꝑe calor recedit ab omibus mẽbris exterioribꝰad mẽbra interiora.ad iuuãdũ naturãa pellẽ vum mẽſtrua qᷓ priuatio caloris in facie facit palledinẽ. Aliter rñdet᷑ qꝛ mẽſtrua ſunt crudi hũores ergo ipᷣis flu entib“ hʒ decolorare faciẽ a ꝑ ↄſequẽs inducũt palledinẽ ¶ Quare mulier mẽſtruoſa abborret cibũ capere rñdet᷑ qz natura plus laborat ad expulſionẽ mẽſtrui q; ad dige ſtionẽ.ergo ſi caperet cibũ ille maneret crudus. ergo na tura ſagax hoc nõ admittit ¶ Quare quedã muli eres ſũt ſteriles a nõ ↄcipiũt. Rñdet᷑ jm medicos ꝙ; ꝓpt multas cauſas.Aliqn exparte viri ẽ defectus. ſcʒ qũ vir eyſt frigide nature tunc ſemen ſuũ eſt ineptũ generationi. Sc&dᷣa cauſa qꝛ ſemen eius ẽ aliquotiẽs aquoſũ non faci ens morã in matrice. Tecria cauſa ẽ qꝛ ſemẽ vinia mu lieris ſüt diſproporcionata vt ſi vir ẽ melãcolicꝰa mulier tricis tẽ generat᷑ maſclus.qꝛ hec ꝑs ẽ calida a calor ſjᷣm p dicta oꝑat᷑ ad generacõeʒ maſculi a ergo fᷣm alber. qñ de xtra ꝑs mlieris maxie tumet ẽ ſignũ maſcli ĩ vtero. ß alij aſſignãt aliã cãʒ vitelicʒ qñ ſemẽ pris hʒ dñiuʒ ſuꝑ ſemẽ mris tũc generat᷑ maſcłus.ſʒ qñ eouerſo generat᷑ ſemella ¶ Muare quedã mulieres ↄcipiũt femellas Rñdetur ꝗꝛ ſemẽ ẽ lapſu ad ſiniſtrũ latꝰ matricis qð ẽ frigidũ rauõe lãguinea. vel ſi vir è colerieꝰ a mulier maxime flecmati ca.qꝛ vt pat: ex primo de generatiõe aĩaliũ a ſcdᷣo de aĩa Zges a patiẽs debẽt eſſe ꝓporcionata alias actio ĩpedit᷑ ¶ NQuare mulieres pingues raro ↄcipiunt. Rñdetur qᷣ habent matricẽ lubricã ad quã ſemen receptũ labit᷑ nec retinet Aliter Rñoet᷑ qꝛ tales pingues hñt orificia matri cũ valde ſtricta ita ſiemen ipediuur. Et ſi intrat tũc tar de intrat/ita ꝙ ſemen in medio tꝑe infrigidatur a ſic nõ valet ad generationẽ ſed in materiã carneã reſoluitur. ¶ Quare mulieres nimis calide raro ↄcipiunt. Rñdetur qꝛ ſemen in eis extinguitur a cõprimitur.ac ſi pauca aqᷓ i magnũ ignẽ füderetur. ergo videm' qꝙ mulieres maxie feruẽtes appetẽtes luxuriã a libidinẽ minime ↄcipiunt. ¶ MDuare mulieres publice meretrices nõ concipiũt. Ridet ꝙꝙ hoc ẽ ꝓpt diuerſa ſemina ex quibus eaꝝ inſtru mẽta ↄcipiẽdi deſtruũtur a lubrica efficiũtur ita natu ra ſeminalis nõ retinet᷑.vel etiã vnũ ſemẽ deſtruit aliuo ita ꝙ nullü valet ad generationẽ Itẽ nota hos vᷣſus Im pedit a ſemẽ aliud ſil a mediãte.quo ipeditur ſeqtur de⸗ ſtructio ꝓlis. Itẽ nota vt patʒ ꝑ Albertũ ſũmũ remediũ c ad oↄceptionẽ recipere matricẽ leporis pulueriſatãa pu rificatã ĩ potu.q̃ a tota nã ſpecifica oꝑatur ad oceptionẽ ¶ Muare quedã mulieres ↄcipiut maſculos. Rñdet᷑ Im õſtãtinũ I Areſt.q ſi ſemẽ cadit ad dexterã partẽ ma — ſplenis aviacentis qꝛ ſplen cooperatur ad frigiditatẽ a il la cauſa femelle. Ité vt oicit Albertus qn mulier poſt copti iacet ĩ latere dextero ↄcipiet maſculu. Si aũt iacue rit ĩ ſiniſtro pcipiet femellã qꝛ ſemina recluſa ad illã par tẽ matricis fluũt ĩ qᷓ mulier iacet a tũc tal fetꝰillic format ¶ Quare mulier hʒ matricẽ. Rñdetur ſm Zuerroim in libro q dicitur colliget. q; eſt ꝓprius locus generatõis. uitatis. q; ſicut ad cluacã fluũt oẽs immivitie ciuitatis ita ad matricẽ fuit ſã guis mẽſtruoſus a immundus. ¶ Musgre quedã multeres portãt pueros lögos a graci les/a alie portât breues a ſpiſſos. Rñdet᷑ 'in Auerroim vbi ſupra a etiã ſʒ Balienu.q puer format'm quãtita⸗ tẽ matricis.ſ̊ qꝛ aliqͥ mulieres hñt matricẽ longa a ſtri⸗ ctã.a ergo pueri erũt longi a graciles. Sʒ alie ꝑ oppoſi tum dicutur.ergo enã pueri p oppoſitũ diſponutur. ¶ Quare mulier aliqñ cõcipit duos pueros gemellos. Kñdetur m Galienũ iĩ libro de nã huana qꝛ in matrice ſũt.vij cellule a receptacula ſeminis.a tot pnt nãliter ge nerari pueri in quot cellulas ſemen ceciderit/a diuiſũ fu erit. qꝛ tres cellule ſũt in dextero latere a in illis generan tur tres maſculi. Et in ſimitro latere ſũt etiã tres cellule in quibus generãtur tres femelle. Sed alia eſt in medio uloꝝ vbi aliqui autentiei dicũt generari Ermofroditã.i. hoĩeʒ habẽtẽ mẽbꝝ vtriuſq; ſexus ergo ſi mulier pareret vltra vij.pueros hoc potius eſſet miracłoſe q; naturalit᷑ ¶ OQuare gemelli ſũt ſemi hoĩes nõ ita fortes ſicut alij vt dicunt leges ipos in duellis ꝓ mevio hoie reputãtes. Rñdetur q;ꝛ ſemen a materia que deberet trãſire in vnũ fetum cecidit in duos.a ergo ex hoc debilitantur a ſcoᷣm . – „* — — — — — — —.68&— MU . * ꝙ tunc natura faceret aliqua fruſtra qð ẽ ↄtra Areſt. in quã admittitur ad iudiaũ quo mẽbro poteſt vtia ſcom ¶ Oueritur qũo generãtur armofrodite. Rñdetur ꝑ ta lem modũ qꝛ in matrice ſut tres cellule principales. vna mn dextero latere/a alia in ſiniſtro latere.tercia vero ĩ me dio in qua ſemẽ lapſũ dicitur generare ermofrovitã per talẽ movũ· qꝛ natura ſꝑ tenpit od melius ergo tendit ſſo generare maſculũ a nunq femellã. qꝛ femella eſt vir ooc caſionatus monſtrũ in natura vt patet in libro de ani⸗ malibus.ergo qñq; generatur maſculus quo ad oia mẽ⸗ bra principalia.ſeo tñ tãdẽ ꝓpt idiſpoſitionẽ matricis a lum pfectũ.a ſic generat femell. vel armofrovitã. er bro virili vt patet ꝑ expertentim 2 . Quare natura nõ tiſpoſuit in eo duo mẽbra virilia/ . le a aliuo muliebre. Rñoet᷑ multis locis.ſcʒ in tercio de gĩa primo celi quarto metha phiſice vbi dicitur ꝙ natura michil facit fruſtra et veus. ¶ Queritur vtrum ille ſit habẽdus ꝓ viro vł ꝓ muliere Rũdetur ꝙ ↄſiveranda eſt quãntas vnius mẽbri ſuper quãtitatem alterius. debet ↄſiderari m quo mẽbro ſit potens ĩ actu venereo. ſi ſcᷣm actum muliebrem tũc ẽ DQueritur vtrũ ille debeat haptiʒari noĩe viri vel mu⸗ lieris. Rñvetur ꝙ noĩe viri. Ratio eſt qꝛ noĩa imponun tur ad placitu/a ſeõm nomẽ dignius debet baptiʒari.qꝛ omnis vir dignior eſt muliere.qꝛ omne agens preſtanci us eſt ſuo paſſo vt dicot Areſtotiles tercio de animga ¶ Queritur vtꝝ debet ſtare in iudicio loco viri vel mu lieris. Rñdet᷑ jm viã Juris ꝙ primo debet iurare ante⸗ horoc ẽ admittenvus iuxta vſum a potentiã illius mẽbri ⸗ ſi vteretur ambobus mẽbris equaliter tũc ſcᷣm ſanctã eccleſiã non eſt tollerandus. Et etiã queritur æq ſoluitur tale ꝓbleuma vtrum ipᷣe poteſt ꝓcedere ad ſacros ordi⸗ nes reſpondetur ſcòm iam dictcta. ¶ Queritur an natura facit monſtra. Rñdetur ſic vt patet tercio phiſicoꝝ/qꝛ ſi nõ tũc priuaret᷑ ſuo fine nã ex poſſibilibus ſꝑ intẽdit ꝓducere io ꝙ melius a pfectius ẽ BSBstanvẽ ex indiſpõe materie vel influxu ↄſtellatiõis ſpe cioalis nõ potẽs ẽ ꝑficere a ſufficiẽter ꝓducere intentũ.er go ꝓducit illud ꝙ põt vt ↄtigit temporibus alberti ꝙ in quadã villa vacca peperit vitulũ ſemi hoĩem /tũc ruſtici ſuſpicãtes de paſtore huius rei cauſã variã huic ipoſue⸗ rüũt.tandẽ ipᷣm cũ vacca volebãt cremare.ſed ⁊ꝛilbertus aſtronimus exiſtens agnoſcẽs rei veritatẽ ex ↄſtellatiõe ſpãli ꝓductũ iſtũ paſtorẽ a manibus eorũ redemit. ¶ Hec ſunt vᷣba Alberti vidimus bicorporẽ.a corpora In nullo loco erãt ↄiuncta niſi in dorſo.ſʒ habebat duo capita/quatuor pedes quatuor manus.a ibãt etiam ad quãcũq; partẽ vtebant᷑. ¶ Uerba Abern vidimus hir cũ nõ habẽtem niſi pedes anteriores a partẽ poſteriorẽ ſedod culũ traxerat poſtea ſuꝑ terrẽã. ¶ Uerba Alberti narrauerãt nobis.duo hoĩes in dorſo ↄiuncti fuerunt et erant ↄtrarie cõplexionis/a cũ vnꝰ fuit verecũdus/alter fuit mã ſuetus.a vixerũt ꝑ duos annos.a vnꝰ prꝰ mori cbat / alt tã diu ſuꝑ vixit donec exfetore ĩfectꝰ moriebat᷑ ¶ Queritur qũo hec fiẽt Rñdet᷑ ꝙ ꝑ talẽ modũ qꝛ ſemẽ fũditur ad cellulas matricis ; ꝓ generatione duoꝝ fetuũ tũc forte qñq; ↄtingit ꝙ interſticiũ pell mediãs inter du as cellulas rüpitur a in dorſo ramificãtur Fiuguni 53 ſit vnus hõ bẽtes duo capita diſtincta. ¶ Queritur vtꝝ vel duo. Rñvetur m Areſt.reſpiciendũ ẽ ad cor/vñ qua duo ſũt corda duo ſũt hoies. ¶ Quare aliqñ hõ ge⸗- neratur cũ magno capite/ vel ſex digitis in vnas manu v tm cũ quatuor. Rñdet᷑ jm Albertũ ꝙ; ꝓter ſuꝑfluitatẽ et nimiã abundantiã materie.vñ qñ materia ſuꝑfluit tun generat᷑ caput nimis magnum vel ſex digiti vel peves v alioꝝ ſuꝑabundãtia mẽbroꝝ. Sʒ qñ materia deficit tuůu generat mẽbrũ mmus quã deberet vel pautiora mebra 1 ſic Albertus qa Auerrois diſtinguũt᷑ ſcdo phiſicoꝝ ſecrcna dũ quãtitatẽ diſcretã a ↄtinuã. ¶ Quare mulier ſit mõö ſtriũ in natura. Rñdet᷑ ex ſcdo viſicoꝝ/ om̃e occaſionatũ ẽ monſtrũ.ſj mulier occaſionalłter ꝓducta ẽ ergo c̃.mi nor ꝓbat᷑ qꝛ natura nüqᷓ intẽdit generare femellã ſed ſp maſculu/ſ̊ nã generat qũq; femellã occaſionaliter ppf materie in diſpoſitionẽ vt victũ ẽ prius. ¶. Quare qdã R 4 1 . „₰△ pueri totalit aſſimulant pri ꝗdã tõliter mriĩ qdã vtriq; ſe 1 xui q dã neutri parẽtũ. rñdet᷑ſm oreſt.ſi ſemẽ prĩs totali ſuperat ſemẽ mrs tüc puer totaliter aſſimulat᷑ pri.ſi aar p oppoſitũ tuc mri. ſed qñq; neutri aſſimulat.hoc ↄtingit varijs de cauſis qñq; ex diſpoſitione primaꝝ qualitatum ñq; cx ĩſluxu ↄſtellatõis celeſtis a ſic refert lbert ma gnus. Erxẽplũ ꝙ quondã tpe erat bona ↄſtellatio ꝓ gene ratione porcoꝝ et generabat᷑ hõ hñs faciẽ ad lõgitudin porcoꝝ a m hoc mõſtra ꝓducunt᷑ diuerſimo. . ¶ Quare pueri frequentius aſſimulãtur patri q; matri. “ Reſpõdetur ꝙ hoc ẽ ꝓpt imaginationẽ matris de diſpo ſitione patris in coytu.vñ ratione fortis imaginationis d qua memoratur tempore ↄceptionis pueri maxime at titirahüt eius diſpoſitionẽ aut colorẽ vt ſuperius patuit de regina q̃ imaginate de imagine nigra peperit filiũ nigrũ. a rurſus patuit de quadã regina etiope q ſꝑe ↄceptioma imaginabatur de albiſſimo colore/a tunc peperit filũ al biſſimũ.q idẽ habetur ex artiſicio iacob.qui virgas di⸗ ſcoloratas miſit in aquas tꝑe avmixtionis ouum. MNuare pueri aliqñ aſſunilãtur auis a atauis plus q; ꝓprijs parẽtibus. Rñdet᷑ naturaliter ꝙ; virtus auoꝝ eſt impoſita in cordibus generãtiũ.et põt dici fit aliqñ ex ſilituoine nutrimẽti a tũc fetꝰ format᷑ ex ſilitudine auoꝝ. magis dura quedã magis mollia. Rñvdet᷑ q hoc eſt ppi dominiũ diuerſoꝝ elementoꝝ qꝛ oſſa fiũt ex materia ter reſtri ergo ſũt magis dura. Sʒ mevulla a cerebrũ fit ex materia magis aquoſa.ergo ſũt magis mollia Sed ſpũs vitales a aĩales generant᷑ ex materia magis aerea et hoc intelligit de ſuis mẽbris ex quibus reſultãt ſicut epar et ſpiritus vitales. ¶ Queritur quo fetus ſucceſſiue generat᷑ Rñdetur ꝙ in primis ſex diebus ſemina habent colorẽ lactis ſed in ſex diebus ſequẽtibus ab illis ſex tũc ſemins habẽt colorem rubeũ qui tranſmutat᷑ in materiã ſpiſſã ſpiſſi ſãguinis . coagulati nõ ffuentis ſicut maſſa carnea qui color eſt ꝓ pinquus diſpoſitioni carnis. ſed ĩ dnodecum dieb ſequẽ nbus poſt illos illa materia ↄdenſat᷑ a ſolidatur vt poſſN rrcipere organiſationẽ a formaliſationem qꝛ res fluidaa huũida nõ tenet impreſſionẽ vt patet ꝑ Areſt. ſcdᷣo de aĩa Eic ſingulis diebus vſq; ad partũ aliter a aliter diſponi tur. Sed qũo fetus ꝑ ſingulos menſes regat᷑ ꝑ planetas hoc patet alibi ſcʒ mn boecio.a ille movus trãſmutatiõis cor in quibus principaliter exiſtunt ſemmis patet ĩ his metris. Suſceptũ ſemẽ ſex primis cre o diebus. Eſt quaſi lac reliquis qð nouem fit ſãguinis ab inde. Cõſolidat duodena dies bis nona de inceps ef⸗ fugiat tempus qð ſequens ꝓducit ad ortum. re mẽbra pueri ſũt diuerſimode diſpoſita quedvẽ ¶ Qu ri 1r fetus tnio ẽ qꝛ nõ hʒ prima ctus vel Pregne ꝛeta melli niuolus. ſcʒ Jupiter qꝛ ẽ amicus nature/nã ſcoᷣm a ¶ Ouare puer exiens ſtatim ſet. ſeparationẽ a calivitate av frig . » – . . minek. rneet G noô igeſtione eſt in ſtomacho qꝛ ci⸗ bus nõ vemit ei ad os.ſed ꝑ vmbilicũ.a ergo nõ vrinat ſudat que vrina ẽ ꝑſone quãtitatis a reſeruat᷑ in pelli⸗ culis matricis a in partu pueri exijt ĩ magnã quantitatẽ ¶ Quare ſcm vſum q cu ſũ nature pueri exiunt vterũ matris in nouo mẽſe. Rñdet᷑ qꝛ tũc ferus ẽ totaluer pfe⸗ 2 ſic vtingit regnat planeta mellifluus et be 6 a ſcom aſtro⸗ ciam Saturni frigidi a ſicci. ideo omnes pueri genera ti in nono menſe ſunt ſani vt frequente’ „ ¶ NQuare pueri exuntes in octano menſe ꝓut frequẽter moriuntur/a illi pueri dicũtur fetus lune.Rñvetur ip lu ns eſt planeta frigidus habẽs dommniñ ſuꝑ fetum. ergo witate ſtringit fetum ita oportet eñ mori. ander ep ꝓpter ſubitã talis qꝛ tunc c pueri hñt mẽbra mollia a teneria que cõprimũtur cũ exi re debent ꝑ portã matris ſtrictã a anguſtã.a pᷣeipue ce rebru humidũ capite cõpreſſo de ſe facit ſiillare quoſda hũores q̃ petẽtes exitũ ꝑ oculos cauſãt fletũ q lactimas Sʒ theologi aliã aſſignant cauſã videlicet ꝙ hoc ꝓpter tranſgreſſionẽ primoꝝ parentũ a peccatũ originale fit. ¶ NQuare puer cñ exit ponit digimi in os Rñdetur ꝙ pu er exiens a matrice exijt de calivo balneo.ergo intrãs fri giditatẽ ponit digitũ ad os ꝓpter defectũ caliditatis ¶ Quare mulieres aſſerũt ep puer exiens clamãs in vte ro eſt malũ ſignũ.Rñdetur ꝙ eſt malũ ſignum eo ꝙnõ vVuuus exijt.a ergo dicũt theologi ꝑ dum puer cognoſcis * cius retineri nõ poteſt. ¶ Quare ictus fulminis tonitrua facũt abhortiuũ. Rñdet qꝛ ille ẽ vapor aohu ſtiuus/ratione cuł faciliter ledit mateniã tenerrimã ipᷣiꝰ fetus intrãs ꝑ poros mrĩs. immo dicit albertus vt ſi pu er actualit viueret in vtero materno ꝑ fulmẽ a tonitruũ inificeretur. Quare mulieres iuuenes 7 nõ anttä ꝓpt cauſas priꝰ dictas abhortiſãt. Rũdet᷑ qꝛ corꝑa mu⸗ lierũ iuuenũ ſunt magis rara a poroſa a gradliora.ergo vapor fulminis citꝰ corꝑa eoꝝ itrat faciẽdo iteꝝ abbor tiun.ſj mulieres veteres hũt carnes groſſas a cõpactas/ ita vapor eas faciliter intrare nõ pᷣt. ergo nõ ſequitux talis actio in eis. ¶ Quare nimiũ gaudiũ facit abe hortiuũ vt vult Areſt. Rñdetur ꝙ tꝑe gaudij matrix ve paupergtur calore a ꝑ ↄñs abhortiuus efficitur Eavẽ ẽ ratio. Quare nimor facit abhortiuum qꝛ tũc calor vadit ad cor ſubveniẽdo derelinquẽs matricẽc. ¶ Quare in princepio ĩpregnationis.ſ.primo ſcdo a tercio mẽſe fa uus. Ao illud Galienus pulcre rũpdet/ ſe priuari dimino intuitu ꝓpter carẽtiã baptiſmi ergo tůü⸗ damat. Sʒ naturaliter. Rndet᷑ ꝙ clamor ẽ ſignũ ſue pal ſionis mali qꝛ ſi maxime nõ pateretur nõ clamarete ¶Queritur quno puer exijt. Rñdetur ꝙ primo caput exx· tendit a ſi alio modo exiret.ſcʒ per crura a brachia tune interficeret matrẽ a ſemetißm. ¶ Quare mulieres cõmedẽtes cibũ infectũ generãt abhortiuũ. Rñdet᷑ qꝛ in illis generatur ſemẽ infectũ qð ſemẽ aĩa abhorreta ꝓicit ab agro nature.ſ.a matrice qꝛ nõ ẽ aptũ ꝓ forma nobi liſſima.ſ. hũana qð ei infůdaret᷑. ¶ Quare corea lucta tio et ſaltus faciũt abhortiuũ vt aliq̃ mulleres aſtute bñ ſciũt. Rñdet᷑ qꝛ ꝑ talẽ motũ ligamẽta embrionis ſoluun tur ꝗ ꝑ ↄſequẽs ſequitur abhortiuus quia materia diu- 4 q ligamẽta avhuc ſüt mollia 2 debilia/ua eniã de vtero mgterno. ¶ Quare i fine ipregaelbib . ſeptimo octa uo a nono menſe puer facilit e qꝛ qñ frucius ſũt maturt tũc ligamẽta facilit᷑ frãgũtur et pP oↄñs facilit cavũt. ¶ Quare tꝑe impregnatiõis ad huc medio.ſ.in quarto quito a ſexto mẽſe difficult fit aborti uus. Rñdetur qꝛ tuc ligamẽta plus ſũt fortificata vł ſoli ta ꝑ ↄñs tũc cito non pñt corrũpi. ¶ Quare aliqbus mulieribꝰ maior accidit dolor parturiẽdo/a aliqbus mi nor. Rñdetur ꝓpt multas cauſas.aliqñ ꝓpter magnitudi nẽ fetus ſeu fructus/vl qꝛ obſturix ẽ indocta.etiã aliqñ gꝗqgꝛs fetus mortuẽ/qꝛ tũc nõ hʒ flexibilitatẽ ſʒ ĩ exeundo ẽ mflexibilis. Sʒ dolor minor ↄtingẽs in aliq bus ꝑ oppo⸗ ſitũ fit. ¶ Quare hõ nõ hʒ cauda ficut alia aialia. Rnde tur qꝛ hõ eſt aial cuius ꝓpriũ ẽ ſedere ſʒ hoc nulli aliorũ gioaliũ caudas habẽtiũ ẽ ꝓpriũ. ¶ Quare balmiatores cũ Q⁊a frigida a nõ cũ aqua calwa expellũt calorè de forna ce. rñtetur qꝛ ule ſũt qualitates ↄtrarie ꝗᷓ maioris actõis ſũt adinuicẽ ſic calor in lapidibus melius expellitur. (¶¶ Ouare aqᷓ calefacta magis ↄgelatur q frigida. rñte- tur ꝙ ideo qꝛ talis ẽ magis rara a ꝑ ↄſequẽs magis dat ingreſſum frigiditati. ¶ Quare hoĩes ſũt magis pin⸗ gues craſſi circa ventres q; alibi. Rñdetur qꝛ maxima in principio facllt corſit xijt. Rñcetur mm Galienũ ℳ . que ſtomacho magis impinguãtur a incraſſantur. ac. ¶ Ouare annmnal poſt coytum triſtatur. reſpondetur qꝛ actus luyuric eſt in ſe turpis æ immundus vt omne ani⸗ ¶ Quare ebrij ñ bñt diſcretionẽ int ſapores ſicut ſobrij) . ⸗ . 22 ñvet P caro kir 1 eð multũ poroſa ſiue ſpögioſa et in ſe multũ capit de hunditate a magis i chrijs iỹ in ſobrijo ergo lingua repletur hñoribus in eis ex frequẽti potati⸗ one a ſic er iſta replenone caro lingue repletur a organũ l carne ſubſtrata eo Ppte ingroſſationẽ medij.i.ipᷣius guſtus potus ab ip̃is ebrijs ſuptus nõ pfecte ſentitur qꝛ eadem eſt cauſa ſen ab ulo elici põt quare cebrij nõ ba- bent perfectum modum loquenn. — ¶ Quare oĩa aialia melã colica h 2* — CQC gial longos aures a q̃re huiuſmodi hoiĩes habẽtes lõgas aures ꝓut frequent᷑ nõ ſunt ita ſapientes ſicut hoies habẽtes breues vt batet ꝑ Nreſt. in libro de aialibus. Rivet᷑ aures generũtur ex materia frigipa ſicca ꝗᷓ diotur carnlago qꝗᷓ eſt in poten melancolica tali materia abudant. Ergo habent longi⸗ ores aures exquo habent materiam ſufficientem a ha⸗ 4 Pürante aurii generatione.a ſic tc aures abundãtes gener tur. a hbec eſt eavem cauſa. — 1 corꝑis ſunt ſubtiles tũc aĩa exercet ſubtiles opatiões tã practicas ꝙ ſpeclatiuas a ꝑ oppoſitũ ẽ de corꝑpe groſſa. ¶ Mueritur qũo anima intellectiua coniungitur puero ĩ vtero matris.ſ. vtrũ pẽ generãs diſponit materiã ad re⸗ ceptionẽ anime intellectiue. Añdetur breuiter theoloice materia fetus ſufficienter diſpoſita deus infundit ani⸗ manm intellectius et hoc idem vult heatus Auguſtin di cens amima creanvo infunditur a infundẽvo creatur. ¶ Bolutis a motis ꝓbleumstibus de partibus corꝑis pinqua ad os vel ad oſſis generationẽ. ſed qꝛ aĩalia uare ſũt ſemu fatui qꝛ aie ſequunt corpa nã ſi ſẽſus — = . bleumata vnilia quorum primum eſt tla. mexicorum covicibus lucde electis ſequuntur alia pro ¶ Quare lepores apertis oculis dormiunt. Rñvetur qꝛ habẽt oculos p̃eminẽtes q palpebras breues a ſic cũ vi ficultate clauc utur Alia põt eſſe cauſa qꝛ fũt aĩialia timo roſa. vt ſe cuſtodire poſſũt aperuis oculis dormiunt. ¶ Quare corui nõ clbãt pullos ſuos anñ nouẽ dies.rñde tur. q; vivet eos nõ eſſe eiuſoẽ coloris ſeu nõ pformes colori ſuo/a ideo putãt eos eſſe tã q; ꝓleʒ allienq. ſʒ tñ de us omps paſcit eos ꝑ illos dies rore celi. vñ pſalmiſta. Qui dat iumẽtis eſca ipoꝝ. ¶ ba ſunt aĩalia mitiſſima Rñdetur. carẽt felle ergo. ac̃. * . quia fel cõmouet iram vt patet ex predictis. berent eos ad extra impedirent eaꝝ volatum a leuitatẽ. ¶ Quare auicule non mingũt. Rñndet᷑ qꝛ illa ſuꝑfluitas q̃ deberet ↄuerti ĩ vrinꝗ/ ↄueri᷑ in pẽnas a huius ſignũ : qꝛ in pẽnis młia apparet huditas.Alia ratio.qꝛ ſũt in ↄtinuo motu.a ergo multũ hũivu ĩ eis exſiccat᷑ ꝑ aerẽ a ventũ (¶ Quare oua oblõga efficiüt mares. a ob Riñder ſicut vult ppocras qʒ calidi ẽ mitte re a centro ad circũferentiã frigidi vñ ſi oua ſũt lõga ſi gnũ ẽ ꝙ hñt multũ de calore.iõ tra ſeüt ad materiã ma⸗ ſculi.q; in om̃ genere aĩaliu maſculus ẽ calidior femella teſte ꝓhiloʒopho.ſi vero oua ſũt obtuſa ſignũ ẽ ꝙ calor i eis ẽ diſꝑſus a remiſſus eo tenvũt ad materiã femelle ¶ Quare melius auditur de nocte q; de die. Rñdet im Areſt. qꝛ de nocte maior eſt trãquillitas i in die q; ſol nõ bñ eleuat vaporẽ in nocte ſicut in die/icro tũc mediũ ẽ melius diſpoſitũ.a ꝑ ipᷣm melior fit motus q dicitur ſo nus.Alia ratio eſt.qꝛ in die plures fit motus geris a ſo ¶ Quare aues habẽt teſticulos ad intra Rñdetur.ſi ha . E ni in nocte. q̃ ſe mutuo impediũt. etiã in nocte eſt ma gis ſilentiũ qʒᷣ ẽ oppoſitũ ſono.ſʒ qꝛ oppoſita iuxta ſe po ſia magis eluceſcunt.ideo de quãto oppoſita ſunt iuxta ſe poſita de tanto ſe notificeoat. ¶ Muare hõ tactꝰ ſub aſcellis citius ridet i tactꝰ ĩ alio mẽbro Ao hoc.rũdetur qꝛ ibi ẽ ↄcurſus pluriũ neruoꝝ. qꝛ etiã mediũ tactus ſ. caro ẽ ibi ſubtili' a ergo ibꝛ fit maior æ ſubtilior ſenſatio.a hoc ẽ veꝝ ſi tal locus nõ ni mis tã gitur. qꝛ ſi fieret ꝑ excellẽs ſenſibile tũc ibi nõ fie ret talis delectatio a quãdo ſic tãgitur tũc ibi fit diffuſio ſpirituũ ex multis neruis ibi collectis tãdem ſpůs venit ad faciem a ſic inde cauſatur riſus. ¶ Quare lignũ aouſtũ vtur in carbonẽ. ꝗ os aduſtum vᷣ·titur in corpus albũ. Rñdetur ꝙ lignũ añ eius aduſti⸗ onẽ᷑ ẽ ſufficient hũidũ a ſic poſt aouſtionẽ acqrit in ſe ca lorẽ accidẽtalit a ille calor buwũ in ligno tõliter oſume re non poteſt.a ſic remanet humidũ poſt aduſtionem.a ꝓuertitur in corpus nigrũ eo q humioũ in ligno fau ſa⸗ tis viſcoſum q nõ potuit ſub iſto.a in toto conſumi. ¶ Quare os ſit albũ rñet᷑ qꝛ os ex ſua natura ẽ fnigidũ ſicci.modicũ hñs ĩ ſe de hinditate ꝗ ꝑ aduſtionẽ totali ter ↄſumitur.a ſic ꝑ accidẽs hummo ↄſupto. os albeſeit ¶ Quare anq magis delectãtur in colore albo/a aliqui in colore nigro. Siliter. ¶ Quare alique mulieres plus iligũt viros albos/et aliq̃ viros migros. Riñdet᷑ huꝰ Duplex ẽ cauſa Oeima qꝛ aliq hñt viſũ debilẽ/et iſti ma gis delectãtur ĩ nigredine qꝛ albedo ꝓꝑĩ ſufficẽs lumẽ ſuꝑ naturꝗ lucis quã in ſe hʒ/magis ledit viſũ qy nigre⸗ do. Scðdᷣa cauſa qꝛ om̃e ſile applaudet ſuo ſili.ſᷣ qꝛ qui⸗ ex natura calioi ſunt.a iſti magis delectãtur in nigre dine qꝛ migredo ſeqtur calorẽ ſeo quioã frigidi a iſti ina — glis delectatur ĩ albedine qꝝ frigiditas ẽ mater albedinis ¶ Duare aialia dormiũt. Rñdvet᷑ ; ꝓpt neceſſuatẽ qꝛ ex ” lõgitudĩe dinſoꝝ actuñ organa ſut fatigata.ſᷣ ꝑ requiẽ q̃ fiit i ſõno reformant᷑ vt ptz ĩ de lõgitudie a breuitate vite ¶ Quare ſtuvẽtes ſtatim poſt prandiũ volétes ſtudere impediunt ꝑ ſomnũ a tꝑe ſolatij nõ. Rũdet᷑ qꝛ cũ aliqͥs vat mẽtẽ av ſtudẽdũ tũc ealor naturalis egreditur ad in tra a mẽ bris exterioribꝰ/ et ſic ꝑ ↄgregationẽ fortificat · ſic facit aſcẽdere fumũ cibalẽ vſq; ad cerebꝝ a ſic cau ſatur ſõnus ꝑ ingreſſionẽ fumi. vel pᷣ̃t dici ꝙ io q; cñ vtus aĩalis intẽditur tũc naturalis remittitur. Sʒ qñ hõ c in ſolatio tũc ꝑ ſolatiũ calor naturalis diffũditur et nõ ꝑmittit fumũ aſcẽdere ad cerebꝝ ua e- hõ nõ tormit. ſʒ Dilatatur pꝑ totũ corp' a ꝑ oſequẽs ſolauũ impedit ſõnũ ¶ Quare poſt labores bom̃ies libẽter vormit. Rñdet qꝛ in labore calor diſpergitur ꝑ ↄtinuũ motũ ad mẽbra exteriora.qui ecõuerſo poſt laborẽ ad interiora colligi⸗ tur circa loca dige ſtiua.a facit digeſtionẽ a qua fiũt va⸗ pores q ꝓcevũt a corde ad cerebꝝ a obſtruſt meatus ꝑ “H quos calor nãlis ad mẽbra exteriora deberet diffundi KZ ſic infrigivatis itis.a ingro ſſauis mẽbris exterioribꝰ. ex “ frigieuate cerebri tũc cauſatur ſõnus ex hoc patet. qꝛ q̃ ß multũ bibit a cõmedũt. multũ dormiit a diu. eo ꝙ exin 1, re reſoluitur multus a magnus vapor qui nõ poteſt be ne digeri et conſumt a calore naturali.adcdc. ðJð ¶ Quare multum vormientes ſunt indiſpoſiti æ1 male (colorati. Reſpondetur ꝙ in ſompno colliguntur mul- tee humiditates que in vigilia expelluntur que nõ poſſunt in corpore conſumi a ſic petunt cito eijci. petẽtes tamen exuum. q ſuperficiem corporis a precipue ad facẽ a ſic cauſant malã diſpoſitionem ſeu malñ colorem vt patet ſomni AQ¶Muare alnquibus apparet in ſomno ꝙ commeodut et bibunt aliqua dulcia. Kñvetur flecma eleuatum ſtiui lat ad fauces q ad guttur.tale fleema quodamodo ẽ dul 4 cLe igitur in eis apparet hoc. l (¶ Quare auqubus apparet ſut in aqua q ſubmergũ tur/qa aliquib . ter in ſlecmaticis qui preceteris ſũt lgiores 7 us p ſüt i aquis nõ ſub⸗ ner gütur et hoc Stingit marime n lecmaticis. Rñdetur ſm areſt. ꝙ huuus cauſa ẽ qꝛ qũ materia flecmatica fluit ad ſiperiora tune apparet illis ſint in aqua a ſubmergunt᷑ ſj qũ ffſuit eis · ad inferiora tüc apparet eis ep euapunt. Alia poteſt eſſe cauſa ꝙ nimia repletio ſeu ebrietas. vñ cu hõ eſt reple⸗ M tus nimis tũc fumi ſurſũ aſcenoũt a multiplicãtur inoe apparet ꝙ debent ſubmergi ſeu ſtrãgulari.ſi aũt nõ po⸗ teſt tam maxime ſcendere tũc apparet ac ſi euusunt. ¶ ¶OQuerit WHrri alſenis poteſt facere ſommũ ab extrin- ſeco. Rñvetur fm Areſt. ꝙ ſic a ꝑ lũ movũ qꝛ ſi alis glicui remiſſe loquitur ad aures ſic ꝙ ipe eu excitaret üic crnc coômotione ſpiruuum in capite tonitrua fiut vel aligd guliud ſilentin a ſic de ullo fieret eis ſomniũ q ſic ſepe aiui·· quis ex reuelanõe diuma poteſt habere ſommm a de deo glorioſo ipᷣm m ſomno honorãdo cui ſiquẽ conditori vyrniuer ſi filioq; virgums illibate. condigna laus glorrrna gfratiarumq; acao ſit nunc a ſemꝑ ꝑ infimita ſecula ſecu⸗ “ forumAmeeen. ; . AXA1t ſic eſt finis ſit laus a gloria trinis. IuIImpreſſum Magoeborch Anno vomiii MDM. cccc. lxxxviij. Finitum in vigilia oo⸗ annis onte port latin am — 8 — z ¶ [Queritur. Quare lupi griſeſcunt ꝓ quo nota differẽ tiam inter caniciem a griſitiem. Qma canicies cauſatur guloſe ſine maſticatione a ſemel deuorat in tantũ q cõo tilẽ in libro de animalibus.qꝙ illorũ corꝑa plurimũ ſunt in ſole a ſcõm Areſtotilem. uij.metheoroꝝ. Calor etiam quãdoq; accidentalis facit putreſcere. ergo ex tali calo re materia pilorum putreſcit a per conſequens etiã val⸗ de cito caluantur. ”YU H malibus ꝙ eadẽ de cauſa hoĩes calueſcũt a arbores de⸗ ex defectu caloris naturalis. Ded griſities ex voracitate cõmeſtione vt habetur ꝑ Areſtotilẽ.ſeptimo.de aiali⸗ x bus.ũ lupus ẽ aĩal multum vorax a multũ cõmedit æa tentatur ꝑ triduũ. Et tũc ille cibus cauſat vapores grof ſos in corꝑe ipſius lupi a ꝑ ↄſequẽs griſities in ipſis ge-⸗ neratur. Item griſities a canicies. Dcdo differũt qꝛ gri ſities fit ꝑ totũ corpus/canicies ſolũmodo in capte. ¶ Queruur. Quare equi griſeſcũt. Rñdetur.ſᷣm Zreſto τα☚ VierfarbSelector Standard* -Euroskala Offset Balance Q Focus Queritur Quare bom̃ies calueſcunt a arbores in bꝑ eme defoliãtur. Rñdetur ſᷣm Areſtotilẽ vbi ſupra de ani foliãtur. Quia defectus hũiditatis vtrobiq; eſt cauſa de fectus tam pilloꝝq folioꝝ.a hoc pulcre declaratur.qꝛ ꝑ actum venereũ homo calueſcit.qꝛ luxuria eſt emiſſio na turalis hũiditatis a caliditatis.a ſic ꝑ luxuriã humidum oↄſumitur qð eſt nutrimentum piloꝝ.ergo ſequitur calui cies.a hoc declaratur euidẽter de eunuchis a mulieribꝰ que nõ calueſcunt qꝛ tale humidũ ab eis nõ ſeparatur. vnde eunuchi habẽt cõplexionẽ femineã. Sed qñ queri tur quare eunuchi nõ calueſcunt nec habent popagram id eſt infirmitatẽ pedũ.vt dicit Ipocras ſexta particulaz amphoriſmoꝝ. Rñdetur ſ'jm Galienũ in cõmento ibidem qð cauſa caluiciei eſt ſiccitas.a ſiccitates nõ ſunt in eu⸗ Copyright 4/71999 VXVMaster Gmbhl www.yXymaster. Com