Cd1079a_fol_2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Quaestiones in Aristotelis naturalem philosophiam. N125 11990784 021 UIIIIINEIIAIIIIuII Queſtionum optimarum curſus cum textualibus expoſitionibusſuper phiſicoꝛum ⁊ ceteros naturalis philoſophie libꝛos Areſtotelis ſicut maximi pariſius regentes tradide rnut. multoꝛum ꝑitiſſimoꝛum in phia opiniones recitantes finaliter ſe reſoluentes ad mentem ſubtiliſſimi doctoꝝ anglici Johannis Scboti oꝛdinis minoum. “ G Queſtiones Irca initium pꝛin i phiſicoꝛum nota,. ꝙ plurimos egregios phos ſapiẽtia et moꝛibus mirifice decoꝛatos(qui tanqᷓ; lumina fulgi da ſplendoꝝ.ſcĩe aias ignoꝛantie tenebꝛatas caligine il luſtrant) etas poſtea ꝓtulit ⁊ nutriuit Inter alios autẽ phoꝝ peritiſſimus Areſtoteles non ꝑue neq; ↄdemnẽ de doctrine pꝛeclarus apparuit.qui quaſi linceis ocu⸗ lis ſecretioꝛa nature rimatus ad intima penetrauit.et phie naturalis abſcondita. pene toti mundo ignota po ſterioꝛ reuelauit.⁊ in admirande pulchꝛitudinis oꝛ di ne redegit. Oct quia libꝛi eius multi quidem ſunt ⁊ dif ficiles quaſi infinitas difficultates continentes.quas aut nimis difficile vel impoſſibile eſſet tempoꝛe diſcur rere ⁊ memoꝛie ↄmendare niſi ſuccincta quadã et faci li expoſitione eſſent declarate Ideo pꝛo mea ⁊ meoꝛum diſcipuloꝛum exercitatione.ea (que ab antiquis expo ſitoꝛibus diffuſe multũ ⁊ obſcure dicta ſunt)in vnũ bꝛe ue ↄpendium colligere decreui Olt licet pnñs opus in infinitũ excedat meam iuuenilem etatem. diuina tamẽ ope ↄfiſus ad laudem omnipotentis dei ſuſcepi. Nec quiſq;ᷓ niſi inuidus mihi debet eſſe moleſtus.ſi ea (que aliquibs ſiniſtre dicta ſunt )impꝛobem.et antiquoꝛum phor dicta. vel alioꝝ (que mihi ꝓbabilia vident᷑) ſi⸗ ne inuidia cõicem.qꝛ aio ſolũmodo inueſtigandi ve⸗ ritatem ⁊ iuuenibus pꝛoficiendi non ꝑtinacia ↄtendẽ⸗ di. nec in alicuius iniuriam aqꝗ explanationẽ eoꝝ (que Areſtotelis ſunt)ſine temeraria aſiertione pꝛocedam Solet It in pꝛincipio libꝛoꝝ.ſicut Auerrois facit di ci intentio libꝛi.vtilitas.diuiſio.⁊ nomẽ autoꝛis.ſt autem intentio phᷣi in hoc libꝛo phiſicoꝛũ(qui dicitur de phiſico auditu) tradere ſciam de ſubſtantia natu rali ⁊ pꝛincipijs eius.et de cauſis naturalibiet de paſ⸗ ſionibus intrinſecis ⁊ extrinſecis rerum naturaliũ.qð patet ꝑ commentatoꝛem in ꝓlogo iſtius libꝛi dicenteʒ ꝙ intentio ſcie naturalis in ſumma (cuis intentionis ilſe liber eſt pars) eſt cognoſcere cauſas ſpecierũ ſenſi⸗ bilium. qꝛ ſubiectum huius artis non ſunt niſi res ſen ſibiles ſolum ſᷣm ꝙ tranſmutantur de ſe Alt intentio huius libꝛi eſt cognoſcere cauſas cões omnibus rebus naturalibus.ſcʒ materiã foꝛmã finem ⁊ cauſam agentẽ ſm ꝙ cauſant rem ꝑ motum ⁊ mutationem Sed mo⸗ uens pꝛimum ⁊ foꝛma pꝛima et finis pꝛimus a meta/ phiſico conſiderantur Vtilitas huius ſcietie eſt ha * libꝛi phiſicoꝝ bere perfectam cognitionẽ de rebus naturalibus que eſt vltima diſpoſitio hominis ad felicitatem ⁊ ad vitaʒ eternam. Nomẽ autoꝛis eſt Areſtoteles nicomachi filius ſapiẽtiſſimus grecoꝝ.qui cõpoſuit libꝛos alios in bac arte⁊ in logica ⁊ in meraphiſica et ipſe inuenit et compleuit has tres artes Inuenit quideʒ quia quic quid inuenitur ſcriptum ab antiquis in hac ſcientia non eſt dignum ꝙ ſit pars huius artis nec pꝛincipium ¶ ompleuit autem qꝛ nullus eoꝛum qui ſecuti ſunt eum vſq; ad hoc tepus S eſt mille ⁊ quingentoꝝ annoꝛum) aliquid addidit neq; verbis inuenit quan titatis alicuius erroꝛem Ot talem virtutem eſſe in vno indiuiduo cum miraculoſum ⁊ extraneuʒ exiſtat EOt bec diſpoſitio in vno homine reperituùr dignius foꝛet eſſe diuinus qᷓ; humanus. Ldec dicit Muerro⸗ nis ad recõmendationem Wriſtotelis Diuiditur aũt iſte liber in octo libꝛos partiales.in quoꝛum pᷣmo ponit tres tractatus Pꝛimus tractatus eſt pꝛohemia lis In quo oſtendit ſcĩiam naturalem vere eſſe de rebꝰ naturalibus Ot diuiditur in duas partes.in pꝛima oſtendit mo dum pꝛocedendi iniſta ſcientia.quia ergo ſcire eſt rei cauſam cognoſcere pꝛopter quaʒ res eſt.et quoniã illius eſt cauſa.ſicut patet pꝛimo poſterioꝛum ideo inchoauit libꝛum ſuum a pꝛincipijs ⁊ cauſis Di cens ꝙ ſcire et intelligere contingit circa omnes ſcien⸗ tias.quarum ſunt pꝛincipia. aut cauſe.aut elementa ex hoꝛum cognitione Hec eſt pꝛima concluſio hu⸗ ius libꝛi Pobat ſic.in omi ſcientia (cuiꝰ ſunt pᷣncipia aut cauſe.aut elementa )contingit intelligere ⁊ ſcire ex cognitione pꝛincipioꝛum. cauſaruʒ.aut elementoꝛum Sed ſcientia naturalis eſt ſcientia cuiꝰ ſunt pꝛincpia cauſe aut elemenra. ergo in ſcientia naturali contingit intelligere ⁊ ſcire ex cognitione cauſarum pᷣncipioꝛum et elementoꝛum. et per ↄſequens ab illis incipiendum eſt Minoꝛ eſt manifeſta nec eaʒ pꝛobat Maioꝛem ſit declarat.quia tunc opinamur nos aliquid ſcire ſiue ſi mus ſcientes ſiue nõ ſcientes quando reputamus nos cognoſcere cauſas pꝛimasvel pꝛincipia pꝛima vſq; ad elementa. ergo in omni tali ſcientia contingit pꝛocede⸗ re ex cognitione pꝛincipioꝛum ¶ Nirca hunc textum notat pꝛimo commentatoꝛ commento pꝛimo. ꝙ diſpo⸗ ſitio ſcientie certe in omnibus artibus demõſtratiuis conſiderantibus de rebus habentibus vnam quatuoꝛ cauſarum.aut plu res vna.a ut oẽs non acquiritur ni ſi ex cognitione cauſarum Et per ſcire ⁊ intelligere phᷣs non intendebat nomina ſynonoma. quia illa non vſi⸗ tantur in arte demonſtratiua. ſed per illa duo nomina intendit expꝛimere perfectam noticiam que complecti tur totam noticiam demõ ſtrationis.ſcʒ peinci pioꝛuzʒ et concluſionum intelligere quidem referetur a pꝛinci pia.ſcire vero ad concluſiones Scðdo notat m⸗ mentatoꝛ eo dem cõmento.ꝙ duplex eſt ſcientia.ſcilicet pfecta ⁊ eſt illa que eſt ꝑ caulam Alia imperfecta ⁊ eſt illa que eſt ſine cauſa puta per experientiam Scientia ergo perfecta eſt illa que pꝛocedit ex noticia cauſarum pꝛincipioꝛum et elementoꝛum Tercio notat commẽ tatoꝛ.ꝙ phs per pꝛincipia intelligit cauſas mouentes et agentes Et per cauſas intelligit fines.et per elemen ta cauſas que ſunt partes rei.ſcilicet materiam ⁊ foꝛ⸗ mam. Ot vtitur hic ph̊s hoc nomine pncipium ꝓpꝛie et ſimiliter hoc nomine cauſa.quia ſunt nomina ſyno⸗ noma cuz vſitantur communiter. ? ſic etiam expoſuit . 2 2 —. — üeeerer— d nu; nedt glos Went iguie Plam tllre mntor quan cſein culſtat igniuns luen ician nör i en⸗ neg 4 N gloon ſohy, naipi Ureex aum N tingie torum ndum renſic zſiueſt msos ſnd adef vertum di matius ate mi, hong pena oli tc Clenti ſamm omme gentes lonmn ſ 4 Pe ſn e ¶ cauſas Areſtotelis p̃ᷣm lexander ſicut dicit ↄmentatoꝛ Quarto no / tat ꝙ Areſtoteles ꝑ hunc ſermonem nõ intendit dicere ꝙ omnes artes conſiderent de omnibꝰ cauſis.ſed que⸗ dam oↄſiderant de cauſa foꝛmali tm̃ ſicut mathemati⸗ ce.quedã de tribus cauſis.ſ.de materia.foꝛma.⁊ fine ſicut eſt ſcientia diuina ſiue methaphiſica.quedaʒ de quatuoꝛ cauſis ſicut ſcĩia naturalis.et ideo impoſſibi⸗ le eſt ꝙ ↄiunctio (que hic ponitur inter pᷣdictos termi nos) ſit copulatĩa Et iõ ſi textus habeat pᷣncipia ⁊ cau ſas ⁊ elementa corꝛuptus eſt Cuius rõnem ſubdit cõ⸗ mentatoꝛ.qꝛ diſpoſitio certe ſcie inuenit᷑ in rebus ha⸗ bentibus tm̃ vnam cauſam. Non eſt tñ intelligendũ ꝙ ſcientia habeat iſtas cauſas.qꝛ nulla ſcientia habet pꝛincipia cauſas ⁊ elementa tanqᷓ; cauſas ſcientie.ſed datur intelligi ꝙ obiectuʒ ſcientie habet iſtas cauſas. vel ſciẽtia reſpiciat talia tanqᷓ; obiecta Per( pᷣma aũt pꝛincipia) intelligit pᷣmas cauſas que ſunt extra rem ſcʒ pᷣmũ ahens ⁊ vltimum finem omniũ rerũ. Sed per implices) intelligit pᷣmã foꝛmam ⁊ pꝛimam materiam NHã omnes alie foꝛme intermedie ſunt ↄpo ſite Et finaliter ꝑ (elementa) intelligit cauſas ꝓpin⸗ quas rei cognoſcende.licet pꝛius aliter ſit vſus hoc no mine elementũ.qꝛ vt ðt vmentatoꝛ Arꝭ.ſᷣm ſuum mo rem modicã habuit ſolicitudinem de noĩbus.ſed ma ximam de rebus vtrum de rebus naturali⸗ „ Queriturelcna ealaua Arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ.qꝛ de generabilibus ⁊ coꝛrup tibiliby nõ eſt ſcia.ſed res naturales ſunt generabiles et coꝛruptibiles.̊ Maioꝛ patet. qꝛ ſcientia eſt neceſ⸗ ſarioꝝ ⁊ impoſſibiliũ aliter ſe habere.ſed talia ſunt in generabilia ⁊ incoꝛruptibilia ̊ Minoꝛ pꝛobat᷑.pᷣmo q; res naturales includũt materiã ſenſibilem. ſunt gñabiles ⁊ coꝛruptibiles. Tenet ↄna.qꝛ ſᷣim ph̊m ſep⸗ timo metaphiſice. materia eſt qua aliquid poteſt eſſe et nõ eſſe Añs patet per phᷣm pꝛimo et ſcdðᷣo huius et ſexto metaphiſice Si dicat᷑ ꝙ res naturales poſſũt du⸗ pliciter ↄſiderari.vno mõ ineſſe indiuiduali.alio mo do ineſſe ſpecifico.pꝛimomõ ſunt coꝛruptibiles ſecũdo modo non Contra paſſiones pꝛimo conueniunt vłib⸗ qᷓ; ſingularibus ſᷣm ph̊ᷣm quinto metaphiſice Sed ge⸗ nerabilitas ⁊ coꝛruptibilitas ſunt paſſiones rerum na turalium.̊ pꝛimo ↄueniunt eis in vłi ⁊ j̃m ſpẽm.⁊ ſic ineſſe ſpecifico res naturales ſunt generabiles⁊ coꝛrup tibiles et per ↄñs reſpõſio nulla Scðo ſic res natu⸗ rales nõ ſunt intelligibiles.̊ non ſunt ſcibiles. Tenet ↄſequentia.qꝛ ſcĩa eſt habitus intellectualis ex ſexto ethicoꝝ.q̊ eſt de obiecto ꝑ ſe intelligibili ñs pꝛobat᷑ dupliciter.pꝛimo ꝑ p Gm ſcðo topicoꝝ dicentez. ꝙ ſen ſibile nõ eſt intelligibile.ſenſibile em̃ eſt obiectum ſen/⸗ ſus.intelligibile aũt eſt obiectũ intellectus.modo di⸗ uerſaꝝ potentiaꝝ diuerſa ſunt obiecta ſcdᷣo de anima Pꝛobatur ſcðo ſic.nihil eſt intelligibile niſi ſeꝑatum a materia.ſed res naturales non ſunt tales.ꝗ̊ Maioꝛ vi detur haberi ex tercio de aia vbi dicitur ꝙ vnũquodq; intellectũ eſt intelligibile inquantum eſt a materia ſe⸗ paratuʒ. cuius rõem aſſignat.qꝛ intellectus eſt vlium ex pꝛimo huius.Sed conceptum cum materia non eſt vVniuerſale ſed ſingulare ex pꝛimo celi cum dico celum dico foꝛmam.cũ dico hoc celum dico foꝛmam in mate ria.ergo Tercio ſic.rerum naturaliũ non eſt diffini⸗ ꝛie ſcibiles. Pꝛo cuius ſolutione Folio ii tio. res naturales nõ ſunt ſcibiles. Tenet ↄña. qꝛ dif finitio eſt mediũ ſciẽdi ex ſcdᷣo poſterioꝝ Ans ꝓbatut᷑ pꝛimo.qꝛ diffinitio eſt eoꝝ que ſunt ſemꝑ pꝛimo poſteri oꝛũ.res naturales nõ ſunt ſꝑp.qꝛ ſunt ↄtingentes Scdᷣo qꝛ equiuoci non eſt diffinitio ſʒ mediũ (in quo vniunt᷑ res naturales) eſt equiuocum. & Minoꝛ pꝛobatur per ph̊m pmo de anima dicentem.ratio aĩalis ſᷣm vnũqð⸗ q; aĩal ẽ altera ⁊ altrea ⁊ ſeptio huiꝰ in genere latẽt eqͥ/ uocationes ⁊ per cõſequens eſſe generis phiſici equi⸗ uocatur in ſuis ſpeciebus Et eodem modo dicitur de ſpecie reſpectu ſuoꝝ indiuiduoꝛum Quarto ſic. ſoli us ↄplexi eſt ſcientia p᷑ᷣm Lincomenſem pᷣmo poſterio⸗ rũ.ſed res naturales non ſunt cõplexe.q̊ de ipſis nõ eſt ſcientia. Minoꝛ ꝓbatur.qꝛ qua ratione coꝛpus natu⸗ rale vel coꝛpus mobile a ꝑte rei diceret᷑ ↄplexum dicet᷑ etiam incõplexum.nam hoc verbum eſt appoſituʒ faci et ↄplexionem cui nihil in re pꝛeter ſubiectũ ⁊ pꝛedica tum coꝛreſpondet. ſubiectũ aũt ⁊ paſſio ⁊ etiam pꝛinci pia.ſicut ałs patebit ſunt realiter eadem onfir⸗ firmatur. quia de quacũq; re ſimplici poteſt foꝛmari ↄplexio.ſicut deus eſt deus.ergo quecũq; res ſimplex eſſet cõplexa.quod videtur abſurdum In opꝓpoſitũ arguitur ꝑ phᷣm qui ſexto metaphiſice diſtinguit tres ſcientias ſpeculatiuas reales.ſcʒ phiſicã mathemati⸗ cam ⁊ metaphiſicam Pꝛo ſolutione queſtionis ſoluẽ de ſunt quatuoꝛ queſtiones. Quel 10 uUm alique ꝓpões Attende pꝛimo ꝙ per pꝛopoſitionem vere ſcibilem non intelligo ſigna vocalia numeralia vel ſcripta ſicut poſtea clarius pa⸗ tebit. Sed intelligo pꝛopoſitionem neceſſariam dubi⸗ tabilem que eſt nata fieri enidens ꝑ pꝛopoſitiões neceſ⸗ ſarias euidentes applicatas ad iplam per diſcurſum ſilogiſticum. In hac diffinione tanguntur quatuoꝛ cõ ditiones pꝛopoſitionis ſcibilis Pꝛima ꝙ ſit neceſſaria per hoc excluditur ꝓpõ contingens que qᷓ;uis poſſit eẽ euidenter nota ſaltem noticia intuitiua. qꝛ tñ non eſt neceſſaria ſed poteit eſſe falſa.ideo nõ eſt ſcibilis ſcien⸗ tia pꝛopꝛie dicta. Scða ↄditio.ꝙ ſit dubitabilis.qꝛ ꝑ hoc excluditur pꝛopoſitio ꝑ ſe nota.que q;uis ſit neceſ ſaria ⁊ poſſet eſſe euidenter nota.qꝛ tñ nõ eſt dubitabi⸗ lis. ideo nõ eſt ſcibilis ſcientia ꝓpꝛie dicta.et hoc patet per Linconienſem pᷣmo poſtenioꝝ dicentem ſic. ſciẽtia pꝛincipioꝝ non eſt acquiſita per doctrinã.q; non doce mus neq; addiſcimus niſi illud quod cũ pꝛimo con⸗ cipimus apparet nobis dubiũ vel falſum. ⁊ poſt dubi⸗ tationem vel ↄtrariam opinioneʒ manifeſtatur nobis veritas eius Et ſic ptʒ ibidem ipſe loquitur de ↄclu⸗ ſione ſcibili ᷣm ꝙ diſtinguit᷑ contra pꝛincipia.ergo oĩs ꝓpoſitio ſcibilis eſt pꝛimo dubitalis vel apparet falſa et poſtea per pꝛincipia manifeſtatur nobis veritas eiꝰ Põ tamen opoꝛtet pꝛopoſitionem pꝛopꝛie ſcibilem eẽ pꝛimo dubiam ⁊ apparere falſam cuicunq; addiſcenti eam. ſed ſufficit ꝙ poſſit dubitari ab aliquo ⁊ appare re falſa. ⁊ poſtea per diſcurſum ſillogiſticum poſſit fie ri nota.et h̊ pʒ ex Areſtotele in ſcdᷣo poſterioꝝ qͥ ðt.ꝙ queſtiones ſunt equales numero his que vere ſcimus omne ergo ſcibile eſt queſibile 2 per ↄſequens dubita bile. Tercia conditio. ꝙ ſit nata fieri euidens ꝑ ꝓpoſi tiones applicatas ad ipium ꝑ diſcurſum ſi SS vtruz in phia naturali ſink RKSS 7 — 4 —, — ʒ — 5 4 4 4 1 4 Queſtiones Ptz ex diffinitione. ham ꝑ hoc diſtinguit ſcientia ſpꝛie dicta ab intellectu qui eſt noticia pncipioꝝ que nõ ſi⸗ ꝓpꝛie ſcibilia. Verbi gra iſta õ.caloꝛ eſt calefactĩꝰ eſt nccã ria ⁊ du bitabilis.qꝛ ſi ałs intellectus appꝛehen deret caloꝛẽ ti ⁊ non ſentiret ipᷣm calefacere vtputa ſi nullũ calefactibile eẽt alicui caloꝛi intuitiue cognito appꝛoximatum poſſet dubitare an caloꝛ poſſit ꝓduce re caloꝛẽ.ſicut dubitat an albedo poſſit ꝓducere albe dinem,. ꝑ ↄñs eſt dubitabilis ꝑ nullas tñ ꝓpõnes ne⸗ ceſſarias euidentes applicatas ad ipᷣam per diſcurſuʒ ſillogiſticum põt de non euidente fieri euidens.ſed tin eæuidens ꝑ expientiam ſumptã ex noticia intuitiua. iõ nõ eſt ſcibilis ſcientia ꝓpꝛie dicta.⁊ ex hoc habet᷑ decla ratio quarte ↄditionis Mttende ſcdo. rememoꝛan⸗ do ea que ſunt dicta in poſterioꝛibus analeticis de ſcia et ronditionibus eius.ꝙ ſcia pꝛopꝛie dicta eſt noticia euidens alicuius veri nccãrij nata cauſari per pꝛemiſ⸗ ſas applicatas ad ipſam per diſcurſum ſillogiſticum In hac diffinitione ſunt quatuoꝛlconditiones ſcientie Dran N noticia euidens et per hoc excluditur ſuſ ſpitio fides ⁊ opinio.quia nullum iſtoꝛum eſt euidens Scða.ꝙ ſit obiecti veri per hoc excludit᷑erroꝛ. Ter ria. ꝙ ſit obiecti nccãrij ꝑ hoc excluditur noticia eui⸗ dens ↄtingentiũ que nõ eſt ſcientia pꝛie dicta.qꝛ nõ eſt veri neceſiarij. Quarta.qꝙ ſit cauſata vel nata cauſa⸗ ri per pꝛemiſſas per hoc excluditur euidens noticia qᷓ non poteſt haberi per diſcurſum ſillogiſticum. ico nũt (nata cauſari) qꝛ non eſt neceſſarium q; de facto cauſetur ꝑ tales pꝛemiſſas.ꝛ: poteſt cauſari ꝑ experien tigm. põt em̃ als ſine ſillogiſmo euidenter ſciri ꝙ lune eſt eclipſis per ſolam exꝑientiam ſine ſillogiſmo. poſi⸗ to ꝙ iſta ↄcluſio ſit demõſtrabił.O aut iſta noticia ſit ſcientia ꝓpꝛie dicta poteſt ꝓbari.qꝛ ſcientia eſt ha⸗ bitus veridicus ſed ſᷣm phm ſexto ethicoꝝ non ſunt ni ſi quinq; habitus veridici.ſcʒ ſapientia intellectus ſci entia pꝛudentia ⁊ ars.ſed iſta noticia non eſt ſapientia nec intellectus nec pꝛudentia nec ars.ſicut facile poſſʒ ꝓbari ex diffinitõibus eoꝝ.ergo eſt ſcientia ꝓpꝛie dicta — ag queſtionem. ꝙ in naturali phia ſunt p 6 C poſitiones ſcibiles ſcia ꝓpꝛie dicta. Patet N ex his que dicũt Wreſtoteles et Nuerro⸗ is in tertu expoſito ontra conditiones pꝛopoſitio nis ſcibilis pꝛimo arguitur qua drupliciter Pꝛimo ſic et hoc ↄtra ſcdam ↄditionem.qꝛ aliqua õ ꝑ ſe nota eſt demõſtrabilis.⁊ tñ nõ eſt dubitabilis.̊ Aſſumptũ patet ꝑ autoꝛem ꝑ ſpectiue.qͥ dicit in ſcðo libꝛo ꝑ ſpe⸗ ctiue ꝙ hec eſt demonſtrabilis Omne totum eſt maiꝰ ſua parte.⁊ tamen eſt per ſe nota.ergo Scðdo ſic.omne Oplexum poſterius pᷣmo pꝛincipio poteſt demonſtrari per ipſum.qꝛ ſillogiſando per ipſum erit ſillogiſmꝰ ex pꝛimis veris.⁊ ꝑ ↄñs demonſtratio.⁊ ſic erit ↄcluſio ſcibilis ſcia pꝛopꝛie dicta.⁊ tñ aliqð ↄplexum poſteriꝰ pꝛimo pꝛincipio eſt pꝛopoſitio ꝑ ſe nora. Tercio ſic.ſi oĩs pꝛopoſitio ſcibilis ſcia ꝓpꝛie dicta ſit dubitabilis Bille intellecrus (qui nõ poſſet errare) non poſſet ſcire Paliquã ꝓpõeʒ ſcibilem ſcia ꝓpꝛie dicta.ↄñs eſt fallum ꝛ tunc intellectus diuinus non poſſet ſcire aliquã pꝛo poſitionẽ ſcĩa pꝛopꝛie dicta quod eſt falſum Nam ſcia pꝛopꝛie dicta nullaʒ ponit imꝑfectionẽ in intellectu di uino.ideo ab eo non debet denegari. Quarto ſic. oĩs ꝓoſitio neceſſaria (q̃ non eſt ꝑ ſe nota) eſt ſcibilis ſcia ꝓpꝛie dicta.ſʒ non omnis talis eſt dubitabilis ⁊ ꝑ ↄñs libꝛi phiſicoxꝝ pec felbilis ſcientia pꝛopꝛie dicta.ergo poſito dubita⸗ bili ſuꝑfluit ponere aliud. Tõſequentia tʒ ꝑ phᷣm pꝛi/ mo poſterioꝛum.qui tradens modum cognoſcendi pᷣn cipia dicit.ꝙ pꝛincipia cognoſcimus inquamuʒ termi nos cognoſcimus.ergo omnia pꝛincipia cognitis ter⸗ minis cogno ſcuntur. ergo nullu m pꝛincipium eſt du⸗ bitabile.ſʒ omnis pꝛopoſitis neceſſaria vel eſt pꝛinci⸗ pium. vel eſt ↄcluſio ſcibilis ſcientia pꝛopꝛie dicta Si militer pꝛimo topicoꝛum vult ꝙ demonſtratio eſt ex pꝛimis veris ⁊ immediatis.aut ex his que per pꝛima vera ⁊ immediata pꝛincipium ſue cognitionis ſumpſe runt.ergo in omni demonſtratõne ↄtingit ſtare ad pᷣn cipia per ſe nota et per conſequens omne pꝛincipium demonſtratõis quod ita eſt pꝛincipium ꝙ non ſit con cluſio eſt per ſe norum. Ad pꝛimum dico negando antecedẽes. et ad pꝛobationem dico.ꝙ demonſtratio poteſt quad rupliciter accipi. Pꝛimo generaliſiime ꝓp omni oſtenſione alicuius ꝑ ſenoti ſiue ad ſenſum ſiue ad intellectum.⁊ illo modo demonſtratur.ꝙ nix eſt al ba ad ſenlum. Scdᷣo generaliter ꝓ ſillogiſmo pꝛocedẽ te ex neceſſarijs nõ ꝑ ſe notis Et illo modo diſtingui⸗ tur contra ſillogiſmũ ſophiſticum et falſigraphum et dyalecticũ.⁊ hoc modo diuidit᷑ ſillogiſmus in demon ſtratiuum dyalecticum falſigraphum ⁊ ſophiſticum Tercio capit᷑ magis pꝛopꝛie pꝛo omni ſillo pꝛocedente ex pꝛioꝛibus ⁊ neceſſarijs.ſiue ↄcluſio ſit per ſe nota ſi⸗ ue non. Quarto modo accipit ꝓꝛijſſime ꝓ ſilło facien te ſcire ex pꝛimis veris ⁊ immediatꝭ ita ꝙ pꝛemiſſe na te ſint cauſare ↄcluſionis noticiam.⁊ iſto modo loqui⸗ tur phus de demõſtratione. Dicendũ eſt ergo.ꝙ pꝛo poſitio ꝑ ſe nota eſt demonſtrabilis pᷣmo ſcdᷣo ⁊ tercio modꝭ.⁊ illo modo intellexit ille actoꝛ.ſʒ nõ quarto mo do.qꝛ pꝛopoſitio per ſe nota pꝛeciſe cognoſcit᷑ cognitis terminis.aliter em nõ eſſet per ſe nora. Ad ſcðᷣm dico ꝙ non ſemper ↄplexum neceſſarium poſterius poteſt demonſtrari per pꝛimum pꝛincipium.licet ex ipo poſ/ ſit inferri ſillogiſtice.cum hoc em requiritur ꝙ noticia pꝛincipij poſſet cauſare noticiam poſterioꝛis ↄplexi et hoc deficit in pꝛopoſito. Ad tercium poteſt concedi qꝙ; intellectus diuinus nõ habet ſcientiam quo ad om nes conditionesſcientie.qꝛ hoc modo ſcientia non di⸗ cit ꝑfectionem ſimpliciter ſed imꝑfectionem dicit vt⸗ puta.ꝙ ſit nata pꝛoduci per diſcurſum ſillogiſticũ ab alia noticia ↄplexa pꝛius euidenti. Ad quartam di⸗ co.ꝙ non oĩs ꝓpoſitio ꝑ ſe nota eſt ſcibilis ſcientia pꝛo⸗ pꝛie dicta.qꝛ multa ſunt pᷣncipia indemonſtrabilia et ad que ſtat vltima reſolutio.Sunt aũt alia pncipia nõ ꝑ ſe nota ſʒ tin ꝑ exꝑiẽtiaʒ.ſicut ſunt multe pa ſſiones q̃ non poſſunt nobis eſſe note de ſuis ſubiectis niſi per experientiã.ſicut ꝙ caloꝛ eſt calefactiuus ⁊ ꝙ grauitas inclinat deoꝛſum.⁊ tamen iſta ſunt per ſe nota ex con fuſo conceptu terminoꝛum. VAd autoꝛitatem de pꝛi⸗ mo topicoꝛum dico ꝙ autoꝛitas eſt vera ſicut iacet non dicit autem phᷣs.ꝙ demonſtratio ſit ex per ſe no⸗ tis vel ex his per ſe nota ſunt. ſed dicit ꝙ eſt ex pꝛimis non eſt autẽ idem pꝛimum pꝛincipium ⁊ ꝑ ſe notum BSz cot ra conditões ſcientie pꝛopꝛie dicte arguitur quadrupliciter Pꝛimo quia ſequeretur ꝙ in ſubſtantijs ſeparatis non eſſet ſci entia.qꝛ non diſcurrunt nec deducunt ↄcluſionem ex —— — — ——— = — bi ni ndi ten lsle, tN D), dcka in unpſe adon pium itcon ndo ratio imep mſine ckal noccdi hingui pbuma 1denen diicun Ncedan enotai lloſcin miſſe olou h otnco nartomo⸗ (oius dmm dieo shortt iöool Pwotida Nolane cortc ſ. Me 1wdN diat ſci mo er 145 Ceino cſai ona Areſtotelis pꝛemiſſis Scdo ſic. qꝛ aĩa ſeparata nõ bʒ fantaſma ta.& nõ pᷣt diſcurrere ab eis.et tñ ↄſtat ꝙ hbʒ ſcientiam Tercio ſic.angeli ⁊ beati ꝑfectã ſciam hũt de diui⸗/ na eſſentia.⁊ tñ nõ deſcurrũt.qꝛ ſᷣm Auguſtinũ omnẽ ceoꝝ ſciam vnico intuitu hñt.⁊ ſine diſcurſu Quar⸗ to.qꝛ ſequit᷑ ꝙ in deo nõ eſt ſcĩia.qꝛ certum eſt ꝙ ipſe nõ diſcurrit a magis noto ad minus notũ. Ad pꝛimuʒ dico ꝙ accidit ſcie ꝙ habeat᷑ ꝑ diſcurſum factũ in iꝑe. ſed pßt fieri in inſtãti.Talis aũt diſcurſus (qͥ eſt ſm oꝛ dinez nature ⁊ nõ tꝑis )bene reꝑit᷑ in ſubſtãtijs ſeꝑat⸗ et ideo in eis eſt ſcia ſᷣm om̃es ↄditões ꝑfecte ſcie.que a doctoꝛe ſubtili enumerant᷑:ſ.ꝙ ſit notitia vera certa ⁊ infallibilis de obiecto nccãrio.et ꝙ ſit de aliq̊ non ꝑ ſe noto.et ꝙ ſit acqͥſira ꝑ diſcurſum ſyllogiſtici. Ad ſcðm lco. g olſeutſns fantaſmatũ accidit ſeietie.ↄue nit tñ aĩe na eſſentia ↄcludãt infinitatem ⁊ alia poſterioꝛa.VIñ vel denominatiue in om̃ibo.hoc aũt gᷣmune ſic abſtra ctũ habet ꝓpꝛias paſſiones.ſicut dicit phᷣs qrto meta⸗ philſice.̊ eſt aliq ſcia poſſibilis nobis de hoc cõmuni ſcʒ ente in oꝛdine ad tales paſſiones. Et hec notitia ẽ nccãria.qꝛ eſt ab omibꝰ alijs ſcientijs pᷣſuppoſita.ſaltẽ qᷓ;tum ad cognitõem diſtictaʒ.Tale aũt coõmune ſcilʒ ens eſt obiectũ reale.qꝛ eſt de rebs dictũ in qͥd.⁊ eſt ſpe culatiuũ.qꝛ notitia eius non eſt directiua in alia oꝑa⸗ tione a ſpeculatione.et ſic habemꝰ vnã iciam realẽ me re ſpeculatiuã.ſcʒ pᷣmaʒ phiam.et ſic patet vna ꝑs mi⸗ noꝛis. Vlterius q; iſte habitus nõ eſt reſpectu ꝓioꝛũ tentop ſub ilio vlinmi in votencia e m quid. Ad y ergo ꝙ intellectꝰ ꝑficiatur circa alia ſpeculabilia.oꝑtzʒ vlterius deſcẽdere qrendo ſubiecta ſpeculabilia Sub ente aũt pma diuidentia occurrũt decẽ generaliſſima atu iſto Agd terciũ dico.ꝙ nõ eſt incon / ueniens ꝙ angeli ⁊ beati ex aliquibo pꝛioꝛibi ſcʒ ex diui dicit Auguſtinꝰ ſuꝑ geneſim ꝙ beati cognoſcendo de⸗/ um ex ↄſequenti cognoſcũt creturas.et iſto mõ poſſũt aliquo mõ diſcurrere.licet ibi nõ ſit diſcurſus ꝗͥ exigat oꝛdinẽ ſucceſſionis tꝑis.qꝛ pñt vnico actu totũ diſcur ſum cognoſcere.ſed ꝓ nũc nõ eſt ita in nobis Adq̃r tum dico.ꝙ in deo nõ eſt ſcia q;tum ad q̃rtam ↄditio⸗ nẽ.q illa ponit imꝑfectõem.ſed in deo eſt ꝑfecta ſcien tia qᷓ;tum ad alias ↄditiones ſecũda. truʒ naturalis phia . EC U eſtio it vna de tribo ſciẽtijs ſpecula EEriuis realibꝛ enumeratꝭ ab Are ſtotele ſexto metaphiſice. Pꝛo cuius ſolute Atten .. diſtinctio ſciaꝝ realum Rerũ aũt extra aĩam exiſtenti um ⁊ q non dependent ab opere nr̃o reꝑitur triplex di uerſitas in genere.quedaʒ em̃ ſunt ſeparate a materia 7 de ꝙſicut ðꝛ tercio de anima ſcie ſecãtur quẽadmodũ aud res de quibs ſunt.ſᷣm ergo diuerſitatẽ rerũ debz eẽ ſenſibili ⁊ ᷣm eſſe ⁊ ſᷣm diffinitiõem.ſicut ſunt ſube im materiales⁊ tranſcẽdentia.et de illis reb eſt ſcia diui na.q metaphiſica dicit᷑. Alie ſunt res q̃ ſ̃m eſſe ſunt cõ iũcte reb ſenſibilibi.ſed ab eis ſunt ſeparate ſᷣm rõem⸗ rales.et de iſtis eſt ſcia.q̃ dicit᷑ phiſica ſiue ſca natura lis. Ex iſta diſtinctõe rerũ pʒ ꝙ tres ſunt ſcietie ſpecu latiue reales ſᷣm triplicẽ diuerſitatẽ rerũ extra animaʒ cxiſtẽtium ⁊ ab oꝑe noſtro non dependentiũ.inter q̃s pma dicit᷑ naturalis phia.q̃ eſt de reb ſenſibilib.ima H HHõ intelligibilib:et hoc pᷣmitate generatõis Secũda v̈o eſt mathematica.q̃ eſt de imaginabilibꝰ ⁊ intelligibilibꝛ. Vercia eſt metaphiſica. q̃ eſt de intel ligibilib tm.⁊ eſt pᷣoꝛ via ꝑfectionis.poſt quã eſt ma⸗ thematica.et vltimo phiſica rJ Piꝛimo ad queſtioneʒ ꝙ tm tres ſunt ſcie Dic ſpeculatiue a ee ſez Phiſte mathema⸗ tica ⁊ metaphiſica. Oð ſic ꝓbat dottoꝛ ſubtilis.qꝛ ſcie ſpeculatiue accipiũt diſtinctõem ex ob iectis pmo virtualiter ↄtinentibe illas notitias.de qͥ bus poſſunt ſciri aliqua via ſenſus.ſed talia non ſunt niſi tria in genere. ̊ bene erunt tres ſcie ſpeculntiue na turaliter ſcite. Maioꝛ pʒ ex notabili. Minoꝛ ꝓbatur qꝛ ab omnib rebs ſpeculablib ⁊ ſenſibilibus pᷣt abſtra hi vnũ cõe. ſcʒ ens.ex eo ꝙ ens includitur qᷣdditatiue de quib pᷣncipijs cognitis via ſenſus no ſunt alie paſ ſiones demonſtrabiles niſi tranſcendentes.ſed nulluʒ illoꝝ poteſt eſſe pᷣmũ ſubiectum.qꝛ tales paſſiones trã ſcendentes pꝛimo inſunt enti. Qõ ſi opoꝛtet vlterius diuidere aut deſcendere ad inueniendu ſubiectum ali cuius ſciẽtie.nõ opoꝛtet deſcendere ad genus acciden tis ipᷣm diuidendo. Nam quodlibet illoꝝ ⁊ qlibet ſpe cies cuiuſlibet illoꝝ in aliqua ſpecie ſubſtãtie pᷣmo vir tualiter ↄtinetur mediate velimmediate.⁊ ita illa ſpe cies poneret᷑ pꝛo ſubiecto pꝛimo.q; pᷣmo virtualit᷑ con tineret illud accidẽs ⁊ q;tum ad entitatẽ.⁊ q;tum ad ſubtilitatem. Et licet foꝛte haberet aliquam paſſionẽ de ſe ſcibilem.nõ tamẽ eſſet pᷣmuʒ ſubiectum.ergo nec penes aliquod iſtoꝛum acciperetur pꝛima diſtintio ſci entiarum Opoꝛtet ergo pꝛimo diuidere ſubſtatiazʒ vt habeatur pᷣmum ſubiectum alicuius ſciẽtie a meta phiſica. Subſtantia aũt pꝛima diuiſione diuiditur in co:poꝛeam ⁊ in incoꝛpoꝛeam.Conſideratio aũt de ſub ſtantia incoꝛpoꝛea ꝑtinet ad methaphiſicum. q̃ q;uis habeat ꝓpꝛias paſſiones ſibi pꝛimo inherentes.no ta⸗ men a nobis ſcibiles pꝛo ſtatu vie.ſed ſolum paſſiões entis de ipſis note ſunt nobis.verum eſt tñ ꝙ de ipſis poteſt eſſe ſciẽtia ſpeculatiua intellectui cognoſcẽti ip⸗ ſas ſub ꝓpꝛia ratõe.ſed nõ nobis. Reſtat ergo ſubſtan Diffinitiuã. et de illis eſt ſcia q̃ dicit᷑ᷣmetaꝑhiſiea. Dꝛe cecia coꝛpoꝛea cui pᷣmo ineſt q;titas ↄtinua.et ſᷣm boeti ter has tres reꝑiunt᷑ res ſᷣm eſſe et diffinitõem ↄcepte um etiam diſcreta.⁊ mediãte q;titate omnia que quã cũ motu et materia ſenſibili. Et iſte dicũtur res natu⸗ titatem ↄſequũtur.vt relationes fundate ſuper quan titatem.⁊ quãtitatem quarte ſpeciei.⁊ cum ille paſſio nes ſint de ſubſtãtia coꝛpoꝛea cognoſcibiles ex pncipi is eius via ſenſus.ideo de ipſis poteſt eſſe ſcietia ſpe⸗ culatiua poſſibilis a nobis haberi.⁊ alterius generis a metaphiſica.que licet dicatur ↄmuniter de quãtita te.quia mathematica nõ multum ↄparat qᷓ;titatẽ ad ſubſtãtiam coꝛpoꝛeam.ſed magis poſterioꝛes paſſio⸗ nes ad quãtitateʒ. que eſt pᷣma paſſio.que nota ſenſui ↄmuni ſupponitur vt rõ ſubiecti.tñ pᷣmum ſubiectum virtualiter vel potentialiter ↄtinens omnia in illa ſci entia ſubſtantia coꝛpoꝛea nõ ↄtracta ad inferiꝰ. tercio vero loco ponitur ſubſtãtia coꝛpoꝛea alio modo ↄſide rata.inqᷓ;tum ſcʒ eſt habens foꝛmam. qque eſt pᷣncipiũ operationis motꝰ ⁊ quietis. Et ſubſtatia hoc modo ↄſiderata multas habet paſſiones ſic ſibi inherentes et ſcibiles per viam ſenſus.ergo quo ad iſtas erit alia ſciẽtia ſpeculatiua.que phiſica dicitur. Otpᷣteriſtas nõ poteſt inueniri alia ſcientia ſpeculatiua realis q nõ ſub aliqua iſtarum cõtineatur. vtputa ſi ſit de aliqua ſubſtantia inferioꝛi. vel in aliqua illarum nejucgrur iij Ou eſtiones vt puta ſi ſit de aliquo accidente.ergo ſunt tm̃ tres ſci entie ſpeculatiue reales accepte penes tria ſubiecta habentia ↄditiones ſuperius expꝛeſſas Exiſtis patzʒ quid ſit ſubiectũ in metaphiſica.mathematica.⁊ phi⸗ ſica. Vnde coꝛpus naturale eſt ſubiectum in phiſica OQUic ſecũdo ꝙ phiſica eſt vna de trib ſcientijs ſpe/ culatiuis realibus pꝛima via generatiõis.oꝛiginis.⁊ doctrine ꝙ ſit vna de illis. patet ex dictis Oeſit pᷣma via generationis ⁊ oꝛiginis ⁊ doctrine pꝛobat᷑quia il⸗ la notitia eſt illis modis poꝛ que eſt de his que ſunt ꝓ rima ſenſui.ſed phiſica eſt hmõi. ergo ⁊c. Maioꝛ ptʒ. q innata eſt nobis via ꝓcedendi ex notioꝛibi nobis.ſʒ ſenſibilia 2 ꝓpinquioꝛa ſenſui ſunt nobis notioꝛa exp⸗ mo poſterioꝝ.et de talib eſt phiſica.ergo ipᷣa via doc trine eſt pma. Patz ↄna per phᷣm quinto metaphiſicè dicẽtẽ ꝙ doctrina dz incipere ab eo qð eſt faciliꝰ ⁊ no/⸗ tius ODic tercio. ꝙ mathematica eſt ſecũda in oꝛdi ne doctrine pʒ.quia oꝛdo doctrine incipit a magis ſen⸗ ſibilibo ⁊ minus ſumplicib.ſed mathematicalia ſunt magis ſenſibilia qᷓ; metaphiſicalia ⁊ minꝰ ſimplicia. ergo ↄcluſio vera. Dic quarto ꝙ metaphiſica eſt vl tima via doctrine.⁊ pᷣma via ꝑfectionis patet.qꝛ illa ſcientia eſt vltima via doctrine que eſt de maxime ſe⸗ paratis ⁊ elongatis a ſenſu.ſed ea que ↄſiderat meta phiſica ſunt hmõi.eo ꝙ ſunt nobis difficilima ad cog⸗ noſcendum.Oꝭ aũt ſit pᷣma via perfectionis patz.qꝛ eſt de his que diſtincte ↄcipiũtur.ita ꝙ nõ poſſunt cõ fuſe ↄcipi.mathematica vero ⁊ phiſica ſunt de his ꝗq poſſunt ↄfuſe ↄcipi.⁊ ideo nõ ſunt pꝛime via ꝑfectõis dicta arguitur quadrupliciter. C ontro Pꝛimo ſic. logica non eſt circa agibilia nec factibilia vt notuz eſt. ergo eſt ſpeculatiua.⁊ tamen non eſt aliqua iſtaru, Nec valet ſi dicatur ꝙ nõ eſt realis:quia eſt qualitas realis in anima ſicut quelibet alia notitia Secũdo ſic.ſcia moꝛalis non eſt aliqua iſtarũ ſpeculatiuarũ ſci entiarum realium.⁊ tamen ipſa eſt ſpeculatiua. Mi⸗ noꝛ patet.qꝛ omnis habitus intellectualis circa agibi lia eſt pꝛudentia. que ſic diffinit᷑ pꝛudentia ſexto ethi⸗ coꝝ. Qlſt recta rõ rerum agibilium. moꝛalis autẽ ſcia non eſt pꝛudentia.ergo moꝛalis ſcia nõ eſt recta rõ cir⸗ ca agibilia.neq; eſt circa factibilia.vt notuʒ eſt. ergo ẽ ſpeculatiua Tercio ſic. ens ᷣm ſe diuiditur in decẽ pꝛedicamenta.ex qninto metaphiſice.ergo ſicut vnũ diuidens ſcʒ quãtitas facit vnam ſcientiam theoꝛicã ſcʒ mathematicã.ita quodlibet alioꝛũ faciet ſciaʒ ſpe. culatiuam ſpẽalem.⁊ ſic ad minꝰ erunt decẽ Quar to ſic.ſubſtantia incoꝛpoꝛea habet pꝛias paſſiones. alias a paſſionibi entis ⁊ ſubſtatie.ſicut ⁊ ſubſtancia coꝛpoꝛea.⁊ q;to ꝑfectioꝛes habet paſſiones.tanto eſt ens perfectius.ergo ſicut de ſubſtantia coꝛpoꝛea eſt ſcientia ſpẽalis vt ſciẽtia naturalis.in qua ↄſiderant ꝓꝛie paſſiones eius.ita videtur ꝑ locum a maioꝛi ꝙ de ſubſtancia incoꝛpoꝛea erit alia ſcientia ſpecialis p ter metaphiſt icã.in qua non conſiderentur de ipſa niſi paſſiones entis ⁊ ſubſtantie Oꝭ aũt nõ ſint tot ꝓbat᷑ quia ſicut patet ſexto metaphiſice.metaphiſicus ha⸗ bet ↄſiderare omnia etiam in ſpeciali.vt videtur.er⸗ go et omnes paſſiones omnium ſcibilium.ergo nõ eſt alia ſciẽtia.qꝛ habita ſcientia perfectiſſima de omni⸗ bus fruſtra quererentur alie minus perfecte. Ad pꝛimum dico.ꝙ logica nõ eſt ſcientia realis ex libꝛi phiſicoꝛum trinſece ⁊ ab obiecto.ideo de ea non eſt ad ꝓpoſitum Alid ſecũdum dico.ꝙ moꝛalis ſcientia no eſt ſpecu⸗ latiua.ſed pꝛactica.qꝛ ſicut habetur pꝛimo ethicoꝛuʒ finis eius non eſt cognitio ſed actus.et ſecũdo ethico rum.virtutes ſcrutamur nõ vt ſciamus.⁊c. Un non omnis habitus circala gibilia eſt pꝛudentia.ſed ille qᷣ directe et immediate dirigit circa agibilia. ¶ Inde pᷣ⸗ dicta diuiſio debet intelligi de ſcientia ſpeculatiuag ꝓ pꝛie capta Ad tercium patʒ ſolutio ex dictis 2Xd quartum dicitur ꝙ dictum phi intelligitur de ſpecu⸗ latiua poſſibili acquiri ex naturali lumine intellectus ſcʒ ex pᷣncipijs cognitis via ſenſus memoꝛie et expen entie. quia noſtra cognitio habet oꝛtuma ſenſu. Vñ ex natura rei nata eſt eſſe quedam ſcia ſpeculatiua de ſubſtãtijs ſeparatis quãtum ad earum ꝓpꝛia. ſ. ed illa nõ eſt nobis poſſibilis ex lumine naturali intellectus Ad vltimũ dico ꝙ metaphiſicus nõ habet omnia ↄſiderare ſub rõnibus pꝛop⸗ ijs.ſed bene ſub rõne en tis.ſicut alibi patebit Tercia Ttrũ naturalis ſcien E Ve ſtiO ſit de rebꝛ generabiliby⁊ coꝛ ruptibilib;. Ad hanc queſtio⸗ nem aliter reſpondebat eraclitus.⁊ aliter plato.ſicut patuit in pꝛimo poſterioꝛum.et longe aliter reſpõdẽt quidam moderni.quoꝝ opinio ſtat in quatuo: dictis Pꝛimũ dictum eſt. omnis ſcientia eſt reſpectu ↄplexi vel ↄplexoꝛum.⁊ ſic ſicut complexa ſciuntur ꝑ ſcienti⸗ am.ita ⁊ incomplexa ex quib talia complexa compo⸗ nuntur. differenter tamen. quia complexum ſcitum ſi ue pꝛopoſitio ſita vocatur obiecrum ſcientie. Subiec tum vero vocatur illud quod eſt pars pꝛopoſitionis ſcite. ſicut ſubiectum ſcientie qua ſcis ꝙ omnis hõ eſt riſibilis eſtly homo.obiectum vero eſt tota pꝛopoſi⸗ tio. Quia ergo ita eſt ꝙ ↄplexa que ſciuntur per ſciaʒ naturalem non componũtur ex rebus ſenſibilibus ne q; ſubiectis.ſed ex intentionibus ſeu conceptib ani⸗ me ↄmunibus talibus rebus.ideo pꝛopꝛie loquendo ſcientia naturalis nõ eſt de rebus generabilibꝰ ⁊ coꝛ⸗ ruptibilibus.nec de ſubſtãtijs naturalibo.nec de reb⸗ mobilibus.quia tales res in ↄduſione ſcita per ſcien tiam nõ ſubijciũtur nec pꝛedicãtur.ſed pꝛopꝛie loquẽ do ſcientia naturalis eſt de intentionibus anime cõ⸗ munibus talibus rebus ⁊ ſupponentib pꝛeciſe pꝛo ta libus in multis pꝛopoſt itionibus. Secũdum dictum eſt. ꝙ in aliquibus pꝛopoſitionibus tales conceptus (de qbus eſt phiſica)ſupponũt etiaʒ pꝛo ſeipſis. dicit ꝙ philoſophus etiam ſepe in philoſophia natu⸗ rali loquitur de terminis ſupponẽtibus pꝛo terminis ⁊ nõ pꝛo rebus.Et ex hoc dicit vlterius ꝙ aliqua ꝑs philoſophie naturalis (q̃ tradita eſt ab Areſtotele) nõ eſt ſcientia realis.niſi ſicut logica eſt ſciẽtia realis. Nec hoc eſt aliquod incõueniens:et ideo dicit phᷣus ꝙſcientia nõ eſt de ſingularibus ſed de vniuerſalibꝰ ſupponentibus pꝛo ipſis ſingularibus.tamen meta⸗ phoꝛice ⁊ impꝛopꝛie loquendo dicitur ſcientia eſſe de coꝛruptibilibus ⁊ de mobilibus:quia eſt de temninis qui pꝛo talibus ſupponunt. Et ꝙ ita ſit pꝛobat ſic.ac cipio hanc pꝛopoſitionem.omnis ſubſtatia ſenſibilis componitur ex materia ⁊ foꝛma.aut hic ſubijcit᷑ res aliqua.vel tin intentio in anima vel vox. Si res ⁊ nõ res ↄmunis.quia nulla talis ẽ.ergo ſubijcitur aliqua res ſingularis.⁊ non magis vna q; alia.vel ergo que ⸗ hin non leq cln (us Pen Ui 1de ila ns nnia een ſcen NcN nſto, ſart doet dcns Pen Areſtotelis libet ſubijcitur vel nulla. Non quelibet. quia multa ſunt que non intelliguntur a ſciente talem pꝛopoſitio/⸗ nem.quia multa ſũt de quib nũqᷓ; cogitauit.ergo nul la talis res ſubijcitur.ergo ſubijcitur vox vel intentio Obiccit aũt ↄtra hoc dictuʒ dupliciter. Pꝛimo qꝛ ſciĩa realis eſt de rebi.phiſica eſt ſcia realis.ergo ipa ẽ de reb, ⁊ nõ de intẽtionibꝛ anime Scðo ſic.per hoc diſtinguit᷑ logica ab alijs ſcientijs.quia logiea eſt de ĩ tentiõibus aĩe.alie vero ſcie non Ad pꝛimum iſto⸗ rum reſpondet. ꝙ ſciẽtia realis non eſt de rebus.ſʒ de intentionib anime ſupponentib pꝛo rebus. Wia ter⸗ mini ꝓpõ num ſcitarũ ſupponunt pꝛo rebus nde in iſta ꝓpõne ſcita.omnis ignis eſt calefactiuus · ſt ubijcit vna intentio cõmunis omni igni.que pꝛo omni igne ſupponit. ideo dicit᷑ notitia realis. Ad ſecũdũ dicit ꝙ logica ꝑ hoc diſtinguitur ab alijs ſcientijs realibus quia ſcĩe reales ſunt de intentionib ſupponentib pꝛo rebus.ſed logica eſt intẽtiõibus ſupponentibi pꝛo in⸗ tentionibus.ſicut in iſta ꝓpoſitione ſpecies pᷣdicatur de plurib differẽtibo numero. ſubijcitur vna intẽtio. q̃ nõ ſupponit niſi pꝛo intẽtiõibi.quia nulla res extra pꝛedicat᷑ de pluribs niſi foꝛte vox vel ſcriptura ad placi tum inſtituta. Nõ negat᷑ tamẽ logicam eſſe ſcietiaʒ re⸗ alem ita ꝙ nõ ſit vera res.ſed negat᷑ ideo eſſe ſcientiaʒ realem.quia nõ eſt de intentiõib ſupponentib pꝛo re⸗ bus. Vnde omnes autoꝛitates phi ⁊ ↄmentatoꝛis di centes talem ſciẽtiam eſſe de rebo naturalibꝰ ſenſibilib⸗ opoſitis ex materia ⁊ foꝛma pᷣncipaliter.et ſecũdario de aliquibus ſubſtãtijs ſeparatis.⁊ de reb generabi⸗ lib et coꝛruptibilibus debent gloſari ita ꝙ ſunt de ter minis ſupponẽtibus pꝛo talibus rebi.Ex pꝛedictis ĩ⸗ — fert mamifeſtũ eſſe quomodo de coꝛruptibilibus ⁊ mo bilibus poſſit eſſe vera ſcientia. Nam talibus eſt vni ↄmune de quo necãrio pꝛedicantur paſſiones. ſicut ↄmune coꝛpus coꝛruptibile eſt ↄmune omni rei coꝛpo rali coꝛ ruptibili.Et de iſto ↄmuni nccãrio pꝛedicant multa.ſicut etiam de impoſſibilib poteſt eſſe ſcientia Nam hoc ↄmune impoſſibile eſt vmune omnibus im poſſibilib. et de iſto Imuni pꝛo impoſſibilib aliquid vere pꝛedicatur. Nam hec eſt vera.ome impoſſibile re pugnat nccãrio.et ita de hoc cõmuni aliquid nccãrio pꝛedicatur.⁊ eſt vere de ipſo ſcĩa ſicut de hoc cõmuni ens ꝑ accidens aliquid nccãrio pꝛedicatur.et ideo de ipſo poteſt eſſe ſcientia. Terciũ dictum eſt. diſtinc/⸗ tiones que ↄmuniter dantur ꝙ res naturales pñt du/⸗ pliciter ↄſiderari:ſcʒ in vłi vel in particulari.vł ſic vel ſic non ſunt bone. Nam eadem facilitate diceretur ꝙ homo poteſt ↄſiderari ſic.⁊ ſic eſt aſinus.vel aliter.et ſic eſt bos Vnde ↄſideratio mea vel tua nõ plus facit ad hoc ꝙ res ſit mutabilis vł immutabilis.neceſſania vel ↄtingens.qᷓ; faciat ad hoc ꝙ tu ſis aſinus vel ꝙ tu ſis in domo vel extra.ſed diuerſa ſuppoſitio terminoꝝ bene facit ad hoc ꝙ de termino aliquod pꝛedicatũ ve/ re pꝛedicetur vł vere negetur. Inde ad hoc ꝙ hec ſit vera. res mutabilis eſt ſubiectuùm de quo aliquid ſcit bene facit ſuppoſitio iſtius termini nõ ↄſideratio rei ex tra. Nam ſi iſte terminus. vtputa res mutabilis ſup⸗ ponat ſimpliciter ꝓ ſe.tũc hec eſt vera res mutabilis id eſt hoc ↄmune res mutabilis eſt illud de quo aliqd ſcitur. Si aũt ſupponat perſonaliter illa etiaz eſt vera ſed ꝙ illa res que eſt extra ꝓpter vnam ↄſiderationem ſit mutabilis.? ꝓpter aliam ĩmutabilis:hoc eſt falluʒ Folio iüüi aſinine dictum.ſicut ſi ego dicerem ꝙ ſocrates pꝛo⸗ ter vnam ↄſideratõem meam eſt albus.⁊ꝓpter aliam eſt niger.neq; vnqᷓ; talis modus dicẽdi a phᷣis reperit ſed eſt cauſa multoꝝ erroꝛum in ſimplicib ⁊ in inexꝑ⸗ tis Quartuʒ dictũ eſt.ſcia naturalis ꝓ maio:i par⸗ te eſt ſpeculatiua:quia ſcietia (que nõ ẽ de operib no ſtris) eſt ſpeculatiua.ſed ſcietia naturalis eſt hmõi.er go. tamẽ ſi ipſa eſt de aliquibꝛ operibus noſtris circa que elicienda poteſt illa notitia dirigere illa pars ſcie naturalis eſt pꝛactica ⁊ nõ ſpeculatiua Sed contra hanc opinionem ponũtur quatuoꝛ ↄditiones. Pꝛima eſt. Complexa mentalia vocalia vel ſcripta nõ ſunt il la de quibi ↄſiderat phiſica neq; ſciant᷑ per naturalem ſcĩam. Pꝛobatur quadrupliciter. Pꝛimo ſic.q; nulla ſcia realis pᷣmo ⁊ ꝑ ſe ↄſiderat de ſignis in rõe taliũ.ſʒ talia cõplexa ſᷣm ꝙ hmõi ſunt ſigna ⁊ ad placitum in⸗ ſtituta vel naturalia.ergo de talib nõ eſt ſcientia rea⸗ lis pꝛimo ⁊ per ſe. Maioꝛ patʒ.quia de talibi ſunt ſci⸗ entie ſermocinales. Secũdo ſic.ſciẽtia naturalis ẽ de rebus ſenſihilib.ſicut patet ꝑ ↄmentatoꝛem in ꝓlogo ſed talia ſigna ſiue vocalia ſiue mentalia nõ ſunt ſub⸗ ſtantie ſenſibiles ſicut per ſe notum eſt.et patʒ p phᷣm ſexto metaphiſice.qui dicit.ꝙ phiſica eſt de ſubſtãtia habente intra ſe pncipium motus ⁊ quietis. ercio ſic. de illis ſignis nõ inquirũtur paſſiones in ſcietia na turali.ergo ſciẽtia naturalis nõ eſt de illis.Añns pater per ↄmentatoꝛem in pᷣneipio ꝓlogi.vbi dicit ꝙ inten⸗ tio huius libꝛi eſt cognoſcere omnes cauſas omnibus reb naturalibꝛ ↄmunes.et de his que cõſequũtur res naturales. ſicut de motu. tꝑe.⁊ loco.que ↄſiderantur tanqᷓ; paſſiones.⁊ illa nõ ↄueniũt alcui intentioni nec ſigno volũtarie inſtituto.ergo ridiculum eſt dicere ꝙ naturalis phia eſt de intentiobo anime. Vnde cũ dici tur ſcĩiam eſſe de ↄmunibo.hoc nõ intelligitur de voci bus vel ↄceptib anime.ſed de ſignificatis. Vnde to tale ſignificatum ↄcluſionis eſt obiectum ſcie.⁊ ſigni ficatum ſubiecti ↄcluſionis eſt illud de quo demõſtrã tur paſſiones. x quo patʒ ꝙ nidiculoſa eſt illa diſtin ctio de ſcibili ꝓpinquo.remoto.⁊ remotiſſimo.Scibi⸗ le em̃ ꝑ demõſtratõeʒ nõ eſt vox incomplexa neq; vox ↄplexa.ſed ꝓpoſitio realis que ſignificatur per vocem quilibet em phus ſine demõſtratiõe ſcit ꝙ ↄceptꝰ.vox vel ſcriptura ſignificãt rem vel ſupponũt pꝛo re.ſed du bitat an res ſignificata per vocem vnam inſit rei ſig⸗ nificate ꝑ vocem aliam. Sed tu diceres.ꝙ nidiculum eſt ponere tales ꝓpoſitões reales. Patz manifeſte p cõ mentatoꝛem in ↄmẽto ſecũdo huiꝰ.ꝙ nõ. Vnqe dicit ꝙ via inducẽs ad cognitionem rerum naturalium eſt de ꝓpoſitionib acceptis ex reb poſterioꝛib⸗ ineſſe que ſunt notioꝛes apud nos ad concluſiones pꝛioꝛes in/ eẽ.que ſunt notioꝛes apud naturã.⁊ latetioꝛes apud nos.manitfeſtum em eſt ꝙ hoc nõ habet veritatem de vocibi aut intentionibus anime.Quarto ſic.qꝛ ſi cõ⸗ plexa vocalia vel mentalia ſoluz ſcirent ſequitur ꝙnõ poſſit eẽ certitudo de reb.quia iſta complexa poſſunt eſſe ⁊ nõ eſſe.⁊ ſignificare ⁊ nõ ſignificare.⁊ ſignifica⸗ re vere vel falſe.ↄſequens eſt falſum et incõueniens.q; Secũda ↄcluſio.nulla ſciẽtia realis eſt de intentiõib⸗ aĩe ↄmunib talibi reb ⁊ ſupponentibꝰ pꝛeciſe ꝓ talib Patet quia ſcia accipit ſpecificatiõem ⁊ denoiatoem a pꝛimo obiecto.ſi ergo pᷣmum obiectum eius eſſet in tentio anime.ſequeretur ꝙ ipſa nõ eſſet ſeletla realis. ð iiij grri nz. 3 ſed intentionalis.vel ſi votet intentõem ſpeicem intel ligibilem vel actum intelligẽdi.tũc pertinet ad lib:uʒ libꝛi phiſicoꝛum ro ↄtingẽter.et hoc nõ poſſe intelligere valde aſinini intellectus Aduerte tamẽ circa iſta.ꝙ cum dicimꝰ de anima. Hec valet qð additur.ꝙ nõ eſt de illis ſup/ de generabilib ⁊ coꝛruptibilib eſſe ſciam.noõ capimꝰ ponentib pꝛo ipᷣis.ſed ꝓ rebi.quia quero ꝓ quibo reb vel particularibs vel vniuerſalib.nõ particularib.qꝛ talium nõ eſt ſcia nec diffinitio.pᷣmo poſterioꝝ.⁊ ſepti mo metaphiſice ſaltem ꝑ ſe pꝛimo. NHec pꝛo vniuerſa⸗ lib ſiuę ↄmunibus.qꝛ ſᷣm te nulle ſunt tales res vmu ues Totũ aũt motiuũ illoꝝ (ↄtra quos ponitur ↄclu ſio )c.qꝛ negat vniuerſalia realia.que tamẽ ncce eſt po nere.quia diffintio eſt ſolius ſpẽi.⁊ non alicuius ſingu laris.cuius partes ſunt genus et differetia. q̃ ſunt par tes eſſentiales diffiniti.et de tali pᷣmo demonſtrantur Faſſi nes.pᷣmo poſtenooꝛum. Vnde aliqua paſſio rea is ↄuenit pᷣmo alicui ſubiecto ↄmuni ⁊ nulli inferioꝛi generabilia ⁊ coꝛruptibilia vt dicunt potẽtiã acciden talem.ita ꝙ generabile dicat᷑ quod poteſt generari.et coꝛruptibile qð poteſt coꝛrumpi.qꝛ ſic de ipis illo mo nõ eſt ſcientia.ſicut patzʒ pᷣmo poſterioꝛum.ſed accipi⸗ untur pꝛo quiqditatib aptitudinẽ habẽtiby ad tales actus. put abſtrahũt ab omi actuali cxiſtetia Queſtio quarta vtꝝ coꝛpus naturale ſit ſubiectũ adequatuʒ phᷣie natura lis. Pꝛo cuius ſolutione Attende pꝛimo.ꝙ ad hoc ꝙ aliquid ſit ſubiectum.quatuoꝛ cõditiones requirũ Pꝛimo ſicut habere tres angulos ↄuenit triangulo p tur. Pꝛima eſt ꝙ ipſum pꝛimo virtualiter ↄtineat om — mo ⁊ ꝑ ſe.manitfeſtũ eſt autem ꝙ talis paſſio nõ cõue⸗ nit intentioni anime pmo:q; dato ꝙ triangulus nũqᷓ; eſſet axpꝛehenſus ab intellectu.ad huc cõueniret ei ex ſua roõne foꝛmali habere illam paſſionem. Et ↄfirmat᷑ q ſi nulla ſit res vłis ſiue ↄmunis ꝓpter ouid &̊ dicit 2ↄmentato: pᷣmo phiſicoꝛum ↄmento quarto.ꝙ oꝑtet nos ꝓcedere in natura.id eſt naturali ſcientia a rebus vlibus ad particulares. Et ſubdit ꝙ ex hoc ſermone declaratur ꝙ intentio huius libꝛi eſt loqui de reb vni pꝛimum nõ depende uerſalibus ↄmunibo.que ↄſtituũtur per naturã.⁊ per pticularia nõ intendit indiuidua.ſed vltimas ſpecies! tinendo ab⸗ vel illa que ſunt quaſi vltime ſpes. Ex hac ↄcluſione ranege gloſa qua dicitur.ſcientia rea⸗ ls eſt de rebꝛ. id eſt de intentionib ſupponẽtibus ꝓ re bus vniuerſalibus ſiue ↄmunibus. et dictis phoꝛum ptraria. Unde nec ph̊us nec ↄmentatoꝛ nec auicẽna vnq; ſunt vſi tali modo loquẽdi:ſed abſolute dicũt de rebus eſſe ſcietiam. Tercia ↄditio eſt. philoſophia re alis pꝛopꝛie loquendo eſt de generabilibꝰ ⁊ coꝛrupti⸗ bilibus.⁊ de ſubſtatijs naturalib ⁊ mobiliby. Ptz. qꝛ ſciẽtia pꝛie eſt de illo cuius paſſiones inquirit ꝑ pꝛo⸗ pꝛia pᷣncipia eius.ſed ſcietia naturalis eſt huiuſmodi ſicut patet per phum ſexto metaphiſice.⁊ ꝑ ↄmenta⸗ toꝛem ⁊ auicẽnam in toto iſto pꝛoceſſu. Quarta ↄclu ſio eſt. logica eſt de intentionib anime ſupponentib· p rebus.cuius ↄtrarium dicit. Patʒ qꝛ cum diffinitur ſpecies eſt quod pᷣdicatur de pluribi.hic ſpecies non ſupponit pꝛo temuno vel intentione ſecunda.ſicut pa . „ . tet per Poꝛphirium exemplificantem ſic. vt ſoꝛtes eſt Homo.homo eniʒ pᷣdicat᷑ in quid de ſoꝛte.qð nullo moõ ↄuenit intentõi in aĩia. ¶ Inde ergo hoc plane fal ſum eſt ꝙ nulla res excra pᷣdicat᷑ de pluribi.vt pꝛedica tur dicit aptitudinem.niſi accipiat rem pꝛo re ſingula ri.qꝛ ſubſtãtia eſt vera res pᷣter oꝑatiõem intellectus et tamẽ eſt nata pꝛedicari de omnib, ſubſtãtijs in qͥd imo nulla vox yel nullum ſignũ ad placitum inſtitu⸗ tum natũ eſt dici de plurib ſubſtãtijs in qͥd. Oę etiaʒ dicit ꝙ hoc eſt aſinine dictum ꝙ res vno modo ↄſide rata eſt ↄtingẽs.⁊ alio mõ ↄſiderata eſt nccãria:verũ eſt ſi intelligerctur ſicut ipſe intelligit. ſic ſcʒ ꝙ ſola no ſtra ↄſideratio hoc faceret. Sʒ nemo hoc dicit. vnde illi qui dicũt ꝙ res poteſt ſic vel ſic ↄſiderari. nolũt di⸗ cere ꝙ rei ↄueniũt diuerſa pdicata ꝓpter diuerſam co ſiderationem. ſed volunt dicere ꝙ rei ↄueniũt diuerſa pᷣqicata ꝓpter diuerſa que reperiuntur in re.ita ꝙ vni * nes veritates neceſſarias illius habitus:et ſi bene in⸗ ſpicias ea que dicit doctoꝛ ſubtilis illa ſola ſufficeret. Secũda ↄditio eſt ꝙ de ipſo in tali ſcientia ſit notum quid eſt ⁊ quia eſt. Tercia eſt ꝙ per qð quid eſt eiꝰ de monſtrantur paſſiones.Quarto eſt.ꝙ ipſum ſit pꝛin⸗ cipaliter conſideratum ad quod alia referuntur. Pꝛi⸗ ma conditio ſic exponitur a doctoꝛe ſubtili. Hzimum eſt quod poteſt eſſe ſine alio:⁊ aliud nõ ſine ipſo.quia p ta ſecũdo.ſed ſecũduʒ bene depẽ/ Apꝛimo. Pꝛimo ergo virtualiter continere eſt o nõ depede ð eſt ꝙ in ↄtinendo paſſionem non dependet ab alio.ſic yPper poſſibile vel impoſſibile omni alio circũſcripto ⁊ ipſo ſubiecto poſito.tale ſubiectum ↄtinet taleʒ paſ⸗ ſionem ⁊ totam notitiam habitus.et quicqd cõtinet illam paſſionem ↄtinet ipſam ratione illius obiecti pᷣ mi.dec eſt doctrina phi pꝛimo poſterioꝛum. Et ca⸗ pitur hic pᷣmitas pꝛo pᷣmitate adequationis ſᷣm ꝙ ac cipitur pᷣmo poſterioꝛum in diffinitõe vniuerſalis. Ip ſa ſic expoſita ꝓbatur dupliciter. Pꝛimo ſic. Subiec/⸗ tum pᷣmũ ↄtinet pmũ pᷣdicatum.qꝛ vel tale pꝛedicatũ eſt diffinitio.⁊ tũc ſubiectũ ↄtinet ipᷣm foꝛmaliter vel paſſio.⁊ tũc ↄtinet virtualiter.ſed ex pꝛimo ſubiecto ⁊ pmo pᷣdicato ↄponitur pᷣmũ pncipium illius ſcie in q̊ virtualiter ↄtinẽtur ↄcluſiones.ergo pꝛimũ ſubiectuʒ ↄtinet omia nccãria in ſcia ↄſiderata Patz ↄſequẽetia qꝛ omnes habitus ſunt mediativel inmediati. Exqͥ patet ꝙ notitia incõplexa ſubiecti pᷣmipᷣmo virtualit ↄtinet omnes rotitias ad quas inclinat habitꝰ ⁊ ab vnitate iſtius ſubiecti pᷣmo virtualiter ↄtinentis dici tur ſcia vna vnitate generis.ſᷣm ꝙ dicit phus pꝛimo poſterioꝛum. Scia vna vmius eſt generis ſubiecti par tes ⁊ ꝓꝛietes ↄſiderãs.Alie ↄditiones patent ex his que dicta ſunt in poꝛphirio Sed ↄtra ↄditiones pᷣ dictas arguũt aliqui quaqruplicit. Pꝛimo ſic.ſi ſub⸗ ictum ſciẽtie ↄtineret poſſionẽ ſuã.paſſio eſſet alia res ab ipᷣo ſubiecto vel actualis vel potentialis. O(onſe⸗ quẽs eſt falſum.ↄna pʒ.ↄtinẽtia eſt cauſalis et effecti ua.ſicut videt᷑ dicere doctoꝛ ſubtilis in ſecũda ſua rõe Falſitas ↄntis ꝓbat᷑ de multis paſſionib.ſicut pʒ de „ iſta paſſione anihilabile creabile creatm coꝛruptibile q nõ ſunt alie res a ſuis ſubiectis.Scðdo ſic.ſi creatu⸗ ra ↄtineret v tualit᷑ ãnihilibilitate.ſequerett᷑ ꝙ creagtu ra poſſʒ annihilare ⁊ ꝑ ↄns creare.qð eſt fallſum. Ter dicat cia ſic.mulla creatura ↄtinet pꝛimo virtualiter aliquã ſubijciatur neceſſanio per aliquid qð eſt in eo.alteri ve rem.ergo ſubiectum non continet pꝛimo virtualiter ,5–2 — . õ da Eind lons dls 4 ewnn oum ſtcbde Dumum Por 1S, dcödne obicgi; A m gis Fy Zubiec, edicatu Niter v ſce nnq N ,2 1 4 70b 6 did nno npa R ſonesp ind, nes Oone, ncſn ſuarde rgde pt R tagn ti v Areſtotelis ſuam paſſionẽ. Conſequẽtia patʒ.q; multe paſſiones Oueniunt creaturis. Ans patet.qꝛ impoſſibile eſt ali⸗ quã rem eſſe vel ſena immediate creetur a deo ſicut a cauſa vli.;. ⁊c. Quarto pꝓbatur ꝙ ſubiectũ nõ cõ tineat virtualit᷑ notioꝛa paſſionis ſic.omnis noticia cõ tinens pmo virtualit aliam noticiã continet pmo vir⸗ tualiter gliam noticiã ſine qᷓ cauſalit᷑ noticia paſſionis hadberi nõ pᷣt.ſed noticia ſubiecti nõ ↄtinet Ppo v̈tualit᷑ Aliã noticiã.ſine qᷓ noticia paſſiõis haberi no p̃t. . ⁊c. „ Minoꝛ pʒ in his paſſionib qᷓ ↄnotãt res di inctas a ſubiecto.ſicut eſt eẽ infoꝛmabile es beatificabile. qð eſt —— — ——— ————— paſſio creature ĩtellectuał.ↄſtat em ꝙ noticia matenie nõ orinet pvvᷣtualr noticia foꝛme.cuiꝰ tñ noticia cãlit᷑ pexigitur ad noticiã illiꝰ paſſõis Sed iſta argumẽta et ſimilia (qᷓ facit Gꝛegoꝛiꝰ) nõ ↄcludunt.Ideo domẽ ad pꝛimũ.ꝙ duplices ſunt paſſiones.q̃dam ſunt intrin ſece. ⁊ ille nõ diſtinguunt᷑ realiter a ſuis ſub iectꝭ.ſʒ foꝛ maliter tm̃.nec cõnotant alias res a ſuo ſubiecto. et G pcipue kco de paſſionib pᷣmo virtualit᷑ ↄtentis ĩ ſubiecto. Alie ſunt paſſiones extrinſece qᷓ non coueni⸗ unt ſubiecto ꝑ aliquã cãm extrinſecã.vel etiã oↄnotant aliquas res diſtinctas a ſubiecto. Exi pmi.vt elipſis dicit paſſio lune. Exi ſecũdi.vt beatificabilitas dicit᷑ paſſio creature intellectuał.⁊ tales paſſones bene im Pranre vel de ſignificato pᷣncipali vel minus pncipa Ni) res diſtinctas a ſubiecto. Tunc ad foꝛmꝗ argumée ti negatur ↄna.Ol(t ad ꝓbationẽ (cum ðꝛ ꝙ iſta cõti⸗ nentia eſt ꝓductiua ⁊ effectiua) dico ꝙ ipſa eſt ꝓduc/⸗ tiua ꝑ modũ ohiecti.vt pducere extendit ſe ad emana re vel ebullire.ſicut paſſio dicit᷑ emanare ex pᷣncipijs ſb lecti.⁊ talis pductiua ↄtinentia nõ arguit realẽ diſtin Cctionẽ. que eſt inter rem ⁊ rem.ſed arguit diſtinctionẽ foꝛmalẽ ⁊ ex natura rei.quã concedo eſſe inter ſubiec/ tum ⁊ paſſionẽ. Vnñ ſubiectũ ita ꝑfecte vel ꝑfectius cõ tinet ſuã ꝓpꝛiam paſſionẽ ⁊ q;tum ad entitatẽ ⁊ quan tum ad ſeibilitatẽ. ac ſi eſſet res realiter diſtincta? cau ſata a ſubiecto. Vñn qualẽ oꝛdinem hũt aliqua vbi ſt; realitef diſtincta. talem oꝛdinẽ habẽt vbi diſtinguunt m diſtinctionc foꝛmalẽ ⁊ ex natura rei. Mõ ſi paſſio eſſet res alia a ſubiecto ⁊ realiter cauſata ab eo.ſubiec tum eſſet pᷣus paſſione.⁊ realiter cnuſaret eam.ira nũc q;uis ſubiectũ cõtineat ꝑ ydemptitatẽ realem ipſam paſſionẽ.quia tamẽ diſtinguunt᷑ foꝛmaliter ⁊ ex natu/⸗ ra rei:ideo ſubiectũ eſt naturaliterpᷣus ⁊ in rõne enti⸗ tatis ⁊ in rõne ſcibilitatis. Ot ꝓpter hoc dicit efficere yel quaſi efficere ſuam paſſionẽ.ſᷣn ꝙ medium ⁊ ratio ſciendi aliud vocatur cauſa. Vñ phs ſecũdo poſterio rũ dicit. Medium ⁊ cãm idem dico. Per hoc patʒ ſo lutio ad ſecundũ Xd terciũ dico.ꝙ duplex eſt coͤti/⸗ nentia.q̃dam eſt cauſalis effectiua.⁊ qdam eſt cauſa⸗ lis obiectiua Iſte auüt cauſalitates ſunt diſtinct quia yna reꝑiri poteſt ſine alia. Tũc dico ꝙ ſubiectũ pꝛimũ continet ſuam paſſionẽ ↄtinentia obiectiua.quia ꝑ rõ nem talis paſſionis nata eſt ſciri de ipſo.⁊ ſic falſum ẽ ꝙ deus continet omnẽ effectum. quia paſſiones crea⸗ turaꝝ non ſunt ſcibiles ꝑ rõnem foꝛmalem deitatis.ſ 3 cõtinentia ſecũda (que eſt effectiua) verũ eſt ꝙ deus continet omnẽ creaturã tanq; cauſa pᷣma. Sed de illa cauſalitate nõ eſt ad ꝓpoſitum Ad quartũ nego ma ioꝛem. vñ triangulus pᷣmo continet equalitatẽ trium anguloꝝ⁊ noticiam eius.pᷣmo continet noticiã paſſio Mis.⁊ tamẽ tnangulus nonpᷣmo cotinet quodlilet ſu⸗ „ cenne Cõmentatoꝛis ⁊ domini Alberti2 Frolio v perius ad equalitatẽ trium anguloꝝ.nec etiã continet pꝛimo illud ſine quo perfecta noticia illius haberi non poteſt. ſed ſufficit ꝙ cõtineat per ſe.licet non pᷣmo.Ad minoꝛem dico.ꝙ cognita ꝑfecte rõne ſubiecti pᷣmi.per eam cognoſcerer omnes paſſiones de tali ſubiecto de⸗ mõſtrabiles.loquendo de paſſionib intrinſecis. ſicut infoꝛmabilitas que eſt paſſio materie.ſi ꝑfecte cogno⸗ ſceretur materia ſᷣm illam roem ſᷣm quãa ſubijcitur in foꝛmabilitati etiã cognoſceret᷑ foꝛma.⁊ ſic ptʒ ꝙ illa p⸗ ma cõditio eſt infallibiliter vera Dr Secũdo.ꝙ ad queſtionẽ eſt „ Attend duplex reſpoõio. Pꝛima eſt oc ¶ canniſtaꝝ.que dicit ꝙ fatuũ eſt querere aliquod ſubiectum pᷣmum in ſcientia tota li.ſicut fatuũ eſt querere quis ſit rex totius mũdi. NHã ſicut multe ſunt cõcluſiones ſcite per ſcietiam natura lem.ita multa ſunt ſubiecta naturalis ſcientie.ſubiec⸗ tum em ſcientie nõ eſt niſi ſubiectum ↄcluſionis ſcite. obiectum aũt eſt concluſio vocalis mentalis vel ſcri ta. Dicit tamẽ Occan ꝙ quia cõmuniter aſſignatur aliquod ſubiectum pᷣmum in naturali philoſophia.ꝙ Hoc poteſt eſſe ipuei Ez pmum pmitate pᷣdicatio⸗ nis.⁊ ſic ens eſt pᷣmum ſu nis.⁊ ſic illud(quod ſignificat res ꝑfectioꝛes)ẽ pꝛimũ ſubiectum. vel pꝛimitate totalitatis.et ſic eſt nullum pꝛimũ ſubiectum.quia nullum ſubiectum eſt ſubiectũ cuiuſlibet cõcluſionis ſcite ꝑ naturalem philoſophiã. ſed iſtud eſt expꝛeſſe contra philoſophũ ſecundo poſte rioꝝ.vbi dicit ꝙ ſcientia vna eſt vnius generis ſubie cti partes ⁊ ꝓpꝛietates cõſiderans.Et ſexto metaphi ſice. vbi ph̊s diſtinguit tres ſcientias.ſcʒ metaphiſicã mathematica ⁊ phiſicam ꝑ tria ſubiecta pꝛima. t ideo eſt alia reſponſio antiquoꝝ philoſe ophor. Aui⸗ ini Egidij de rhoma.qui dicunt ꝙ coꝛpus mobile eſt pᷣmum ⁊ adeqᷓ tum ſubiectũ totius philoſophie naturalis.quia coꝛ⸗ poꝛis mobilis pᷣncipia inquirũtur in philoſophia na⸗ turali.que ſunt materia foꝛma ⁊ pꝛiuatio.⁊ per quid/ ditatẽ eius demõſtrant paſſiones eius de ipſo coꝛpo⸗ re.ſicut patet ex pꝛoceſſu philoſophie naturalis. Iſte ſunt cõditiones requiſite ad hoc ꝙ aliquod ſit ſubiec⸗ tum alicuius ſcientie.et coueniunt coꝛpoꝛi mobili.er⸗ go coꝛpus mobile eſt ſubiectũ. Sed huic opinioni £ ↄtradicit baatus Thomas in commẽto ſuo.⁊ hoc pn iectum. vel pmitate pfectio cipaliterꝓpter quatuoꝛ rones. Pꝛima eſt.nulla ſciẽtia pꝛo bat ſuũ ſubiectum eſſe.quia in omni ſcientia opoꝛ tet pᷣſupponere quid ⁊ quia eſt.ex pᷣmo poſterioꝝ.ſʒ in phiſica ꝓbatur coꝛpus mobile eſſe.ergo coꝛpus mobi⸗ le non eſt ſubiectum in phiſica. OMinoꝛem ꝓbat.quia in ſexto huiꝰ ꝓbatur coꝛpus mobile eſſe.⁊ ꝙ ome mo⸗ bile eſt coꝛpus.Et pᷣmo celi ꝙ omne coꝛpus eſt mobi le.ſed hoc eſt ꝓbare coꝛpus mobile eſſe.ergo ⁊c. Se cundo ſic.illud non eſt ſubiectum pmum philoſophie naturalis quod non cõplectitur omne ſpem mobilita tis.ſed coꝛpus mobile eſt hmõi.ergo ⁊c. Maioꝛ ẽ eui dens. Minoꝛ ꝓbatur.quia materia pᷣma ante foꝛmã coꝛpoꝛeitatꝭ ẽ mobilis ad foꝛmã.quia ipſa eſt pꝛium ſubiectum generatiois ⁊ coꝛruptionis ſuſceptibile.ex pᷣmo de generatiõe.⁊ tũ ipᷣm non eſt coꝛpus.& coꝛpus nõ eſt ſubiectũ pmũ ⁊ adequatũ mot ſiue mobilitat⸗ Tercio ſic.ſi coꝛpus mobile eet pꝛimu ſubiectũ na turalis ſcietie.tũc motus (quiẽ paſſio rei naturade 5 — Queſtiones beret diffiniri p coꝛpus. ergo. ⁊c. Maioꝛ patet. paſ ſio habet diffiniri ꝑ ſuũ ſubiectũ.ex bᷣmo poſterioꝝ.ct et ſeptimo meraphiſce. Minoꝛ ꝓbatur. q; phs di lffl/ nit motum per ens ⁊ nõ per coꝛpus tercio huiꝰ.cũ di⸗ cit. Motus eſt actus entis in potẽtia ſjm ꝙ hmõi. NDuarto ſic.qꝛ coꝛpus mobile nõ verificat᷑ de omnib⸗ conſideratis in phia naturali. neq; cõplectitur omnẽ ſpẽm mobilitatis. Sed neutra iſtaꝝ opinionũ eſt ve⸗ ra.⁊ H. ꝓbatur quadrupłr Pꝛio ſic. nullũ ens per ac cidens eſt ſubiectũ alicuiꝰ ſciẽtie.ſed ⁊ coꝛpus mobile et ens mobile ſunt entia p accidẽs.ergo ⁊c. Maioꝛ pa tet ꝑ phᷣm quarto metaphiſice.qͥ dicit. ꝙ ens ꝑ accñs neq; eſt ſcibile neq; diffinibile. inoꝛ patzʒ.quia ipſa ſunt aggregata ex ſubiecto ⁊ paſſione.mobile em ẽ paſ ſio coꝛpoꝛis de coꝛpoꝛe demõſtrabilis.ſicut patet pꝛi⸗ mo celi. vbi demõſtrat phᷣs ꝙ omne coꝛpus naturale eſt mobile Scðo ſic ꝓpꝛia paſſio debet fluere ex pᷣn⸗ cipijs ſubiecti.ſed mobilitas nõ fluit ex ꝓpꝛijs pꝛinci⸗ 7 ijs entis.quia tũc omne ens eſſet mobile.ergo mobi itas additur entiꝑ accidẽs.⁊ ꝑ ↄñs ens mobile non eſt ſubiectũ pꝛimũ alicuiꝰ ſcientie Tercio ſic.vł mo bile eſt differẽtia entis vel modus eius.ſi dꝛã ⁊ nõ eſt dꝛã eſſentialis & accidẽtalis.⁊ ꝑ ↄñs phia naturalis erit ſubalternata metaphiſice. Si vero modus entis (cum eiuſdẽ ſciẽtie ſit ↄſiderare de ente ⁊ modis eiꝰ) ſeqͥtur ꝙ naturalis phia erit pars mathematice qð ẽ incõueniens.cum ſint tres ſcie ſpeculatiue genere di⸗ ſtincte. ſcʒ metaphiſica mathematica ⁊ phiſica. Si dicas foꝛte ꝙ hic accipit᷑ ens ꝓ ente naturali ⁊ nõ ꝓ en te qð eſt ſubiectũ metaphiſice.ens aũt naturale dicit qð intra ſe habet naturã que eſt pncipium motus⁊ qe tis.⁊ ſic illud vltimũ argumentũ non cõcludit cõtra. quia omne tale ens mobile eſt coꝛpus mobile ſᷣm intẽ tionẽ phᷣi ꝓbantis ꝙ nihil eſt ꝑ ſe mobile niſi coꝛpus. ergo incõuenienter dicit ſcũs Thomas Dico aũt ens mobile nõ coꝛpus mobile Quarto ſic.qꝛ ſi ens mo/⸗ bile eſſet ſubiectũ.tunc nugatio eſſet dicere ens mobi le vel coꝛpus mobile.qꝛ idem eſſet ac ſi diceret᷑ coꝛpꝰ naturale mobile vel ens naturale mobile. Pꝛopter ta lia argumẽta rñdent aliqui ſcotizãtes.ꝙ neq; ens mo bile neq; coꝛpus mobile:ſʒ ſubſtãtia infinita in ſuo cõ ceptu comuni inquantũ naturalis eſe ſubiectũ huius ſciẽtie. Pꝛobãt ſic.quia ſubſtãtie ſepate vt angeli ᷣm fidem catholicã ſunt mobiles localit᷑.⁊ tamè non ſunt coꝛpoꝛee.̊.⁊c. Licet iſti recte aſſignẽt ſubiectũ natu ralis p hie in toto ſuo ambitu ⁊ in ſe ↄſiderate.non tñ aſſignãt ſubiectum phie tradite ab Areſto. Pꝛobatur pmo. q; Areſtoteles poſuit ſubſtãtias immateriales immobiles.Secũdo.quia iſta opinio ſupponit ꝙom nis ſubſtãtia ſepata ſit naturalit᷑ mobilis motu locali qð Areſto.negat. Vñ ſicut angelus nõ eodem mõ eſt in loco ſicut coꝛpꝰ.qꝛ coꝛpus ẽ in loco dimẽſiue ⁊ circũ ſcriptiue.angeli vero diffinitiue. Ita motus quo mo⸗ uetur angelus totaliter eſt alterius rõnis ab illo q̊ͥ mo uentur coꝛpoꝛa.necillum cognouerũt phi:Ideo in ſciẽ᷑ tia naturali tradita ab Areſto ꝓpter motum angeloꝝ nõ opoꝛtet ponere ſubiectũ aliud a coꝛpoꝛe naturali.li cet poſſet tradi aliqua p hia naturalis in qua determi nat᷑ de angelis inquãtum ſunt mobiles localiter.⁊ de coꝛpoꝛibi.⁊ in illa aſſignat᷑ ſubſtãtia naturalis ꝓ ſub⸗ £ iecto pᷣmo. Ideo dom eſt ad queſtionẽ.ꝙ coꝛpus ſiue ſubſtantia coꝛpoꝛea ſub rõne naturalitatis eſt pꝛimũ libꝛi phiſicoꝛũ et adequatũ ſubiectum naturalis phie. ita ſeʒ ꝙ coꝛ⸗ pus materiale ſit ſubiectũ.naturale vero rõ foꝛmalis. ſub qua tale ſubiectũ ↄſideratur. Patet.quia ſibi con ueniunt om̃es ↄditiones ſubiecti pmi ⁊ adequati. nã ꝑeius qð quid eſt poteſt pbari paſſio (queẽ mobile) de ipſo ſic arguẽdo. Omne að haber in epncipiũ mo tus ⁊ quietis ⁊ ꝑ ſe nõ ſᷣm accidens eſt mobile.om̃e coꝛpus naturale eſt hmõi.ergo omne coꝛpus naturale eſt mobile. Ot iſta eſt intentio Doctoꝛis ſubtilis ſex to metaphiſice 2= — ante oppoſitũ. Ad pꝛimã Ad ron C Opatet ſolutio.nam res na⸗ * Eiturales in eſſe qͥdditatiuo ſunt incoꝛruptibiles.quia vt ſic abſtrabunt ab exiſtẽ⸗ tia.ſunt tamẽ coꝛruptibiles in eſſe exiſtentie.⁊ hoc mõ non ſunt ſcibilles Ad pꝛimã replicam dem̃ eſt.ꝙ coꝛ ruptibile nõ debet h capi vt dicit potẽtiam ad no eſſe que eſt potẽtia ante actum.⁊ ſemꝑ fun datur in exiſtẽ⸗ ti. ſed debet capi ꝓ paſſione cõſequente quidditatẽ Ad ſecundã replicã dico.ꝙ de ſingulari vt includit exiſtentiã vel accidẽtia indiuiduãtia non eſt ſcientia. quia eſt ens ꝑ accidens.ſed de ſenſibili conſiderato in eſſe qdditatiuo ⁊ inoꝛdine ad paſſiones ꝓpꝛias bñ eſt ſcientia. Idem ergo fundamẽtaliter bene eſt ſenſibile et intelligibile. non tamẽ foꝛmaliter Ad aliam ꝓba tionẽ dicit. ꝙ materia capitur duplicit᷑. Vno mõ ꝓ al tera parte compoſiti.vt ſcʒ opponitur foꝛme partis. ⁊ iſto mõ non impedit intelligibilitatẽ. cum ſit pars qᷣd ditatis rei philice.ſicut patet ſexto metaphiſice.Alio mõ accipitur ꝓ quadã entitate que pᷣmo opponit qd/ ditati. quia ipſa ſeipſa eſt incõmunicabilis ⁊ determi natiua quidditatꝭ ad ſingularitẽ.Et dicit indiuidua lis.⁊ tunc ſic intelligenda eſt autoꝛitas.nihil eſt pᷣmo etꝑ ſe intelligibile niſi ſeꝑatum a tali materia. Vnñ li⸗ cet ſingulare habẽs talem materiam ſit ꝑ ſe intelligibi le.non tamẽ pꝛimo nec bPzis rõne ſingularitatꝭ ſal tem a nobis ꝓ ſtatu iſto. ſe Ad terciam dico.ꝙ res naturales inleſſe quiddita tiuo ſunt diffinibiles.Et ad ꝓbationẽ dicendũ. ip⸗/ ſe ſemꝑ ſunt in eſſe quidditatiuo.⁊ in oꝛdine ad ſuas paſſiones. Ad aliam ꝓbationem dicit. ꝙ ſpecies non pᷣdicatur equoce de ſuis indiuiduis.ſed vniuoce.etiã vniuocatõe phiſica ⁊ reali.⁊ ideo poſſunt diffinini dit finitione ꝓpꝛie dicta.⁊ ꝑ illam paſſiones eaꝝ de ipſis demoſtrari. Et etiã ſi accipiãtur in genere adhuc poſ ſunt habere vnam roem foꝛmalem explicabilẽ ꝑ diffi⸗ nitionẽ.loquẽdo de genere ſubalterno.quia genus. vniuocũ ſuis ſpecieb.ſicut patet ſecũdo thopicoꝝ ſal tem vniuocatiõe logica vel metaphiſica. licet nõ vni/ uocatiõe phiſica.ſicut patet ſeptimo huiꝰ. Innata eſt nobis OQNuia vero in ſcĩa inuenit᷑ duplex pceſſus.ſcʒ a Pͤn⸗ cipijs ad pᷣncipiata ⁊ ecouerſo.ideo dubitabile ẽ quẽ ꝓceſſum debeat obſeruari. Hãc dubitatõeʒ determi nat phᷣus in hac ſecũda ꝑte phemiali ꝑ talẽ ↄcluſionẽ In phiſicis pcendũ eſt a magis ſenſibilibꝛ⁊ magis cõ poſitis ad inſenſibilia ⁊ ſimplicia.q magis vlia ſunt magis cõſuſa.⁊ ideo magis aſſimilant᷑ ↄpoſitis.ideo opoꝛtʒ ꝓcedere a magꝭ vlibus ad minus vlla. NHac ↄcluſionem pꝛobat phus vna rõne ⁊ triplici ſigno· rõne quidditatis incluſe. — — — = =– = & £ 2 =2 = — — è—U— — ſen nals. bie tni bie) 1 oſße male sſer nio enſi, no . ocke ni⸗ ni cndit ma mn gbück nidt nin 100 ri N mi ſone gs/ ſont aO — Alrreſtotelis Matig ſic foꝛmatur. in omni ſciẽtia debemus pcede re ex notioꝛibo nobis ad nature notioꝛa ⁊ Sbene cextiga ⁊ ignotioꝛa nobis. ſed magis cõpoſita ⁊ ma 18 a ſunt hmoi. ⁊ ſimplicia ⁊ inſenſibᷣilia ſt⸗ notioꝛa ſᷣm naturã ⁊ ignotioꝛa nobis.̊ a magis ſen/ ſibilibꝛ ⁊ magis cõpoſitis debemꝰ ꝓcedere. Maioꝛ eſt manifeſta.q; innata ẽ nobis via pcedendi ex notio riby nobis ⁊ certioꝛib in nature notioꝛa ⁊ certioꝛa.qᷣa nõ ſunt eadẽ nobis nota ⁊ nature.i.pᷣm naturã. Di⸗ noꝛem ꝓbat.qꝛ cõfuſa.i.ↄpoſita ſunt nobis pmo ma⸗ nikfeſta ⁊ certa.qꝛ ſunt magis ſenſibilia.⁊ cognitio nr̃a oꝛtum hz a ſenſu. Olt poſteriꝰ ex his fiunt nobis diu denciby hec.ſ.ↄpoſita nota elemẽta ⁊ pᷣncipia.ex quii bus ↄponũtur ⁊ cauſant᷑.que tñ notioꝛa ſunt ſᷣm na⸗ turam. xquo ↄcludit ꝙ necẽ eſt nos in ſcia natura⸗ li pcedere ᷣm hũc modũ.ſcʒ ex incertioꝛibo nature.no⸗ bis ãt certioꝛibi (cuiuſmodi ſunt effectꝰ ⁊ cauſata na turalia) in certioꝛa nature ⁊ notioꝛa.cuiuſmodi ſunt cauſe ⁊ pᷣncipia (t ex eadẽ rõe oʒ nos ꝓcedere ex vłi bus in ſingularia.qꝛ vłia ↄpantur ad ſingularia ſicut quedã confuſa⁊ tota ad ꝑtes.ſed pus appꝛehendimꝰ⸗ tota ⁊ ofuſa qᷓ; ꝑtes.qꝛ in nobis pꝛioꝛ eſt noticia cõfu⸗ ſa ᷓ diſtincta. mũ eſt ſumptũ a toto integrali am veritatẽ pbar triplici ſigno.pꝛi enſibili. qꝛ totũ integ le ſenſibile ẽ notiꝰ ſᷣm ſenſum.vt de ſe notũ eſt. vłe aũt eſt quoddã totum integrale.& vłe erit notius ſᷣm illũ intellectũ.qui accipit noticiã ſuam ꝑ viam ſenſus.cu⸗ iuſmodi eſt noſter intellectꝰ. Minoꝛẽ pbat. quia vłe multa ſingularia ↄpꝛehendit.vt patʒ.nam ſicut totũ diuidit᷑ in ſuas ꝑces.ita vłe diuidit᷑ in ſua inferioꝛa. Scðm ſignũ eſt ſi inn tũ a toto integrali intellectuali £ Totũ em diffinitũ eſt pᷣus notũ nobis diffinitiõe.que reſoluit diffinitũ in ꝑtes diffinietes. totũ em diffinitũ indiſtincte ſignificat illud qð diffinitio ſignificat diſti cte.vtputa circulꝰ indiſtincte ⁊ cõfuſe ſigni ficat.ſʒ dit finitio ipſiꝰ diuidit in ſingularia.i.reſoluit diffinitũ in in pᷣncipia.q̃ explicite ⁊ diſtincte expꝛimũt totã quid/ ditatẽ circuli.̊ eadẽ rõe (cum vlłe ſit quoddã totum et indiſtinctũ diſtinguibile in ſuas ꝑtes)ipſuʒ erit no tius apud intellectũ qᷓ; aliquod alioꝝ. erciũ ſignũ (ſcʒ ꝙ vle eſt pᷣus notũ nobis) eſt ꝙ pueri pᷣmo habẽt cognitionẽ alicuiꝰ confuſi ⁊ indiſtincti qᷓ; determĩati. q pmo axpellãt oẽs viros patres.⁊ oẽs feminas ma tres. ſed poſteriꝰ diſcernũt ⁊ diſtinguüt inter patrẽ et alios viros.⁊ ſiłr inter matrẽ ⁊ alias feminas. Olx h̊ textu ſequunt᷑ qtuoꝛ ſᷣin intẽtõʒ ↄmẽtatoꝛis Pꝛimũ eſt. ꝙ vlia ſunt res cões exñtes extra animã. et de eẽntia reꝝ particulariũ.⁊ nõ ſunt intẽtiones aĩie. qꝛ non oʒ tales intẽtiones cognoſcere pᷣmo neq; cõfuſe necq; diſtincte. Patet ꝑ ↄmentatoꝛẽ cõmento qrto di centẽ.demrãtiones huiꝰ ſcietie pcedunt de vłibus in ꝑticularia.Et iſta ſunt iᷣba arabice trãſlationis.q ex ponit ſic ↄmẽtatoꝛ.ꝙ intendit ꝑ vłia vniuerſaliſſima que pñᷣt reꝑiri in rebus naturalibi.ſ.de cauſis ⁊ accñti bus.·qꝛ quãto magis vlłe fuerit.tanto magis ↄtinet᷑ Olt ſubdit qð ex ſᷣmone declarat ꝙ intẽtio huiꝰ libꝛi eſt loqui de rebb cõmunibi q ↄſtituunt᷑ ꝑ naturã. Vñ manifeſtũ eſt ꝙ cõſtitui a natura el pimo pducia na/ tura vel pᷣmo intendi a natura vel eſſe pᷣncipium et cã in narura nõ ↄneniuntſintẽtionib anime neq; vocibi. Secuũdo ſequit᷑ ꝙ inter diffinitõeʒ ⁊ diffinitũ eſt di ſtinctio ex natura reiſicut inter totũ ⁊ ſuam ꝑtem Et hoc expꝛeſſe patet ex cõmentatoꝛe in ſſto cõmento.et etiã ex textu pñti. Vñ ↄmentatoꝛ dixit ꝙ compoſitio ſpẽi eſt ↄpoſitio ex cauſis.Et in eodẽ ↄmento dicit.ꝙ; elementa (ex quib ↄponitur circulꝰ) ſunt genus ⁊ dif ferentia.⁊ h manifeſtius patebit in ſequẽtibꝰ Ter⸗ cio ſeqͥtur. ꝙ ↄceptus diffinitiõis vere realit᷑ cõponit cõceptum diffiniti. Eſt aũt cõcipere ſicut ſignificatur ꝑ diffinitionẽ diſtincte ↄcipere.ↄcipere aũt ſicut ſigni ficaturꝑ diffinitũ eſt confuſe ↄcipere.⁊ ideo ens nõ po teſt confuſe concipi:qꝛ non habet ↄceptum diffinibilẽ neq; reſolubilẽ in alios cõceptus pꝛioꝛes.Sed pꝛimũ (qð ↄcipitur a nobis confuſe ⁊ indiſticte) eſt ſpẽs ſpe cialiſſima.cuiꝰ ſingulare foꝛtiꝰ mouet ſenſu,ʒ Quar to ſequit᷑ ꝙ de intẽtione Areſtoteł eſt vt videt᷑ ꝙ vle pꝛius cognoſcita nobis pꝛimitate generatiõis ⁊ non ſingulare.dicit em̃ ꝙ vle eſtpᷣus notum nobis. AVtrũ intellectui noſtro ſunt ma O Ve rit gis nota magis vlia minus vli⸗ us. Arguit᷑ pꝛimo cõtra pꝛe⸗ ſuppoſitũ Nam qlibet res perfecte cognoſcit cognitis ſuis cauſis.ſed impoſſibile eſt cognoſcere om̃es cau⸗ ſas rerũ naturaliũ.ſiue ſint magis vłia ſiue minꝰ vłia ergo de nulla re naturali poteſt haberi perfecta cogni⸗ tio Confirmat᷑quia album eſt cauſa effectiua domus ſi domificatoꝛ ſit albus. Sed ad cognoſcendũ domũ nõ opoꝛtet cognoſcere album.ergo.⁊c. quia que ſunt cõpoſitioꝛa ſunt notioꝛa ⁊ pꝛioꝛa minus talibus.ſed minus vłlia ſunt hmõi.ergo ⁊c. Daioꝛ eſt Areſtotelis ⁊ cõmentatoꝛis in phemio. Minoꝛ ꝓba tur.qꝛ illud (qð habet ſe per additionẽ ad aliud) eſt magis cõpoſitum.ſed minꝰ vle eſt hmõi reſpectu ma gis vlis.qꝛ minus vłe ſemꝑ aliquid ſuꝑaddit ſuperio ri ⁊ magis vniuerſali.ᷣ.⁊ c¶ Tercio ſic.quod eſt pᷣus ſm naturã eſt poſterius quo ad nos.ſed magis vłia ſunt poꝛa ſᷣm naturã.ergo ſunt poſterioꝛa quo ad nos Maioꝛ eſt Areſtoteł in iſto phemio dicẽtis. Nõ ſunt eadẽ nota nobis ⁊ ſimplicit᷑. Minoꝛ pꝛobat᷑.quia om nis diffinitio qͥ dditatiua eſt ex pꝛioꝛiba ſᷣm naturaim ⁊ notioꝛib.reſpcũ illiꝰ cuiꝰẽ.qꝛ dꝛẽ ſunt ꝑtes eeẽntiales Diffiniti.partes vero ſunt pꝛioꝛes ſuo toto.ſed magis vłlia diffiniunt minus vłia.ergo magis vłia ſunt no⸗ tioꝛa ſᷣm naturã ⁊ ignotioꝛa quo adnos. Quarto ſic. illa (qᷓ ſunt difficilima ad cognoſcendũ) nõ ſunt no bis magis ⁊ pꝛius nota.ſed vłlia ſunt hmõi.ergo.⁊c. Minoꝛ pꝛobat᷑ per phᷣm pꝛimo poſterioꝝ dicentẽ. q; illa ſunt difficillima nobis que ſunt a ſenſu remotiſſi⸗ ma.cuiuiuſmodi ſunt maxime vłlia In oppoſitũ eſt phs in textu quatuoꝛ queſtiones. 7 Pꝛima. 11 Queſtio Nudafemanaal cognitio omniũ ſuaꝝ cauſaru. PHꝛo cuius ſolutione Attende pꝛimo.ꝙ dupler eſt noticia appꝛehenſiua.quedã eſt ſimplex ⁊ incõplexa.⁊ illa habetur per pꝛimã operationẽ intellectus. Aliaẽ complexa.⁊ illa habetur ꝑ ſecundã oꝑationẽ intellec⸗ tus.que vocata eſt a cõmẽtatoꝛe ſuꝑ tercio de anima fides.quelibet aũt illaꝝ eſt duplex.qdam eſt perfecta ſiue completa.alia eſt incõpleta. In noticia qdem in⸗ complexa illa eſt perfecta ⁊ diſtincta que habetur per diffinitionẽ.illa aũt confuſa eſt ⁊ indiſtincta que habe tur per diffinitum. NHoticia autẽ perfecta etiam eſt Secũdo ſic Neo ſolutione qſtionis ſoluende ſunt ðõ QAueſtiones duplex. Quedã eſt ſimplex ꝑfecta.⁊ ẽ extra genus.⁊ il laẽ ꝑ quã res ſcitur ſᷣm oĩa pꝛedicata de ipſa ſcibilia. Alia eit ꝑfecta in genere.ꝑ quã ſcimus aliqua pꝛedica ta de aliquo ſcibili ꝑ diffinitionẽ eius.ita ꝙ cognoſcit᷑ res ſub aliqua ſpeciali rõne cognoſcẽdi.⁊ no ſᷣm omnẽ modũ ſᷣm quẽ poſſibile ẽ a nobis co gnoſci.ſicut ẽ noti cia ꝑfecta quã habemꝰ de coꝛꝑe ſub rõne mobilitatis ttende ſco: ꝙ cã eſt duplex.qdam eſt cã ꝑ ſe. que p ꝛiam rõem exiſtentẽ in ea cocurrit ad ee ⁊ fieri effe ctus.ſine ꝗ effectus necpᷣt eſſe nec ꝓduci. Alia eſt cã ꝑ accñs.ꝗᷓ ſcʒ accidit caule ꝑ ſe.ſicut muſicꝰ eſt cã p acci⸗ dens domꝰ. qꝛ accidit domificaroꝛi muſicũ eſſe VUnde cã p accñs eſt ſine q poteſt eſſe ⁊ fieri effectꝰ. Diuidit᷑ aũüt cã ꝑ ſe in cĩm intrinſecã ⁊ extrinſ ecã ꝓpinquã ⁊ re⸗ motã.ſed de h̊ patebit in ſecũdo huiꝰqꝰßs ‚ ᷑ DVVOag habendũ noticiã —R]R Dic P 21 m incomplexã de aliq re nõ WEPFP NNIoz omnes cãs ꝑ ſe cogno ſcere. Patet q; ad noticiã incomplexã ꝑfectam ſufficit cognoſcere diffinitionẽ eius explicantẽ quidditatẽ ꝑ eſſentialia.ꝗ ſunt intrinſeca illi rei. ſʒ nõ omes caulſe ſtꝭ⸗ intrinſece.;̊. νe0 Dic ſcᷣo. ꝙ ad noticiã incomplexã Pfectaʒ de aliqͥ in genere nõ reqritur noticia oim ſuaꝝ cauſaꝝ. Pꝛobat᷑.qꝛ cognitio pfecta in genere eſt cogni⸗ tio alicuiꝰ rei ̃m determinatã rõem. ᷣm quã cognoſcũ tur de ea pᷣdicata determinata.⁊ nõ ſᷣm omnẽ rõnem aut omia pꝛedicata. non reqritur cognitio oĩm ſuaꝝ cauſaꝝ Dic tercio.ꝙ ad ꝑfectam noticiã dere nõ re gqquirit᷑ cognitio cauſaꝝ ꝑ accũs. Patet qʒ tales ſunt in finite. Hã infinita vni accidũt.infinitũ aũt eſt ignotũ S. ⁊ c¶ Dic q̃rto. ꝙ ad ꝑfectam noticiã de re habendã ſimpłr ⁊ extra genus reqritur cognitio cauſe ꝑ ſe. Pa⸗ tet ſic.qꝛ cognitio perfecta de re excludit omnẽ dubita tionẽ.⁊ certificat omnẽ queſtionẽ ꝓpter qͥd de illa re.ſʒ nõ excludunt᷑ omes dubitatões nec ſoluunt᷑ omnes q/ ſtiões ꝓpter qͥd de aliqͥ.niſi cognoſcant᷑ oẽs cauſe eiꝰ.g Ot ſi queras.vtrũ eodẽ mo reqratur ad noticiã in tuitiuã cognitio oim cauſaꝝ.Dico ꝙ nõ.vñ ad hoc ꝙ albedo cognoſcat᷑ intuitiue non reqͥritur cognitio cau ſe efficiẽtis neq; finalis.nec etiã cognitio qͥdditatꝭ eiꝰ Vñ notandũ ꝙ aliqͥd poteſt qdrupłr cognoſci ſᷣm do ctoꝛẽ ſubtilẽ. Pꝛimo in aliq̊ͥ conceptu cõmuni. Et iſta nõ eſt ꝑfectiſſima noticia q̃ poteſt haberi de re.qꝛ eſt cõ fuſa ⁊ indiſtincta. Scðo pᷣt intelligi ſub rõe paſſionis et nec illa eſt ꝑfecciſſima.qꝛ noticia paſſiõis pſupponit noticiã ſubiecti. Tercio pᷣt intelligi in reſpectu ad ali⸗ ud.⁊ illa etiã non ẽ ꝑfecta.qꝛ pᷣſuꝓponit noticiã abſolu ti.ꝑfectiſſima aũt nullam Renen onit. Quarto poteſt intelligi ̃ᷣm rõem foꝛmalẽ eius ⁊ qͥdditatiuã. ⁊ illa eſt pꝑpfectidtima ĩ noticijs abſtractiuis. Vn noticia abſtra ctiua ⁊ intuitiua non differũt ſpecie ſed modalit᷑.quia noticia abſtractiua ẽ illa q̃ non reſpicit obiectũ ad pñs et in ſe exiſtens.ſed ſolũ vt pñs in aliquo repꝛeſentatũ. vtputa in ſpecie intelligibili. Intuitiua aũt eſt illa q̃ re ſpicit ſuũ pꝛimũ ⁊ ꝑ ſe obiectũ vt ꝑ ſe exiſtẽs in re extra et vt pᷣſens inꝓpꝛia eẽntia ⁊ exiſtetia actuali.ipſi cog⸗ noſcenti tanq; obiectũ clarũ ⁊ immediate cognitũ. Piꝛo intellectu iſtiꝰ deſcriptionis conſiderandũ eſt.ꝓ liter ↄcipitur. vtputa quãdo obiectum eſt actualit᷑ cõ omnis actus hʒ obiectũ pꝛimũ a quo eſſentialit depen det. ⁊ obiectũ ſecundũ a quo eſſentialit᷑ nõ dependet. ſed tendit in illud obiectũ virtute obiecti pᷣmi.iſte aũt actus ad iſta obiecta ſic ſe habet. ꝙ impoſſibile eſt eü⸗ dem actum remanere ſine hĩtudine ad pꝛimũ obiectũ a quo eſſentialit depẽdet.poteſt aũt remanere ſine ha bitudine ad ſcᷣm.a quo eſſentialit non dependet. Et ideo dem̃ eſt ꝙ noticia intuitiua eſt q reſi picit ſuũ pꝛi⸗ mũ ⁊ ꝑ ſe obiectum.q ſine illo nõ poteſt manere idem actus.qꝛ nihil poteſt eẽ ſine eo a quo eſſe entialit᷑ depen⸗ det. Dem dicit᷑ ꝙ obiectum ſit realit᷑ exiſtens in ꝓpꝛia exiſtẽtia.⁊ non in aliquo repᷣſentatiuo.ad dꝛãm noti⸗ cie abſtractiue.q eſt exiſtẽtis ⁊ non exiſtẽtis. Et dicit̃ (clare ⁊ immediate viſum) ad dꝛam illoꝝ qꝗ non cdlare videntur.vt cũ homo videta longe.⁊ nõ cognoſcitur vtrũ ſit homo vel aliud animal GG „Secunda. vtrũ magis vlia ſint ueſtio? nota ĩtellectui noſtro qᷓ; mi . Teᷓ Mmnus vlia Pꝛo cuiꝰ ſoluitõe at tende pᷣmo.qꝙ aliqd poteſt eẽ pꝛius notũ tripłr. Vno mõ pꝛioꝛitate oꝛiginis vel generatiõis morionis vł do ctrine.cuiꝰ videlicet cognitio bᷣus generat᷑in nobis. ſi cut ſe hʒ accidens reſpectu ſubiecti Scdo mõ pꝛioꝛita te pfectionis.cuius videlicet cognitio eſt ꝑfectioꝛ.quo mõ ſe hʒ ſubſtãtia ad accñs.Tercio poꝛitate pꝛeciſio⸗ nis.quo mõ ſe hʒ quidditas rei materiatł in oꝛdine ad intellcm̃ noſtrũ p ſtatu iſto. Quarto poꝛitate adeqtio nis.qñ ſcʒ potẽtia adequat ſibi obiectũ ↄmune.ita ꝙ nõ appꝛehẽdit niſi ipſum vel illud in quo ẽrõ foꝛinalis illiꝰ obiecti.⁊ illo mõ eſt pᷣmo notũ intellectui.qͥᷣa ſßᷣm Auicennã pꝛimo metaphiſice caplło qnto.ens⁊ fes 55 mo impmunt in intellectu nro.⁊ non fiũt nota exalijs. Attẽde ſcðo.ꝙ aliqͥd eſſe cognitũ pꝛioꝛitate ꝑfectio nis pt eſſe dupkr. Vnoꝰ vt pfectio ſe tenet ex ꝑte obie cti cogniti.qñ ſeʒ obiectum in ſe e eſt ꝑfectius oib alijs vt ſubſtãtia reſpectu accñtis.lio mõ vt pfectio ſe te net ex parte cognitiõis.vtputa qñ illud ꝑfectius cog⸗ noſcimus.ſicut ſe bʒ accñs reſpectu ſubſtãtie. Pꝛima cognitio eſt ꝑfeetioꝛ in ſe.ſecũda vᷣo ſᷣm ꝓpoꝛcionẽ obie cti ad potentiã.qꝛ potẽtia ꝑfectius attingit illud obie ctum Attede tercio. ꝙ conceptuũ alius eſt ſimplex. alius eſt ſimpłr ſimplex OConceptꝰ ſumplex ſed nõ ſim plicit᷑ ſimplex ẽ qui poteſt attingi vnico actu ſimplicis intelligẽtie.eſt tñ reſolubilis in płes ↄceptus ſeoꝛſum oceptibiles.ſicut ẽ ↄceptus diffiniti.Sed ↄceptꝰ ſim plicit᷑ ſumplex eſt qͥ eſt irreſolubił in plures ↄceptus.vł in aliquẽ conceptũ alium pꝛioꝛẽ Wetende quarto.ꝙ; aliud eſt ↄfuſum conciꝑe ⁊ aliud confuſe. Vn conciꝑe ↄfuſum eſt cõcipere aliqð totum diſtinguibile in ſuas ptes. ſiue fuerit totum vłe ſiue totũ eſſentiale. ſed cõci pere confuſe ẽ conciꝑe ſicut ſignificat᷑ per diffinitü. ſcz conceptu reſolubili in alios ↄceptus poꝛes.Olt ꝑ op⸗ poſitũ diſtincte cõcipere eſt conciꝑe ſicut ſignificat᷑ per diffinitionẽ. Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ ens nõ poteſt confuſe conci pi. qꝛ hʒ ↄceptum irreſolubilẽ in alios.Seqͥtur vlteriꝰ ꝓꝙ aliud ẽ ↄfuſum cõcipere ⁊ confuſe ↄcipere. LConfu⸗ ſum em cognoſcit᷑ cum aliquid cognoſcit᷑ in ſuo vli.qð eſt diſtinguibile p aliqua inferioꝛa.⁊ ſic cognoſcit᷑ infe⸗ rius cum cognoſcit᷑ in ſuo ſuꝑioꝛi. Diſtinctũ aũt cog⸗ noſcitur qñ ipſum ẽ ſpecificatũ ꝑ ſuas dꝛñtias Poſſet etiã hic poni dꝛã inter cognitionẽ actualẽ habitualẽ ⁊ virtualẽ.ita ꝙ actualis cognitio eſt añ aliquid actua⸗ ceptum. habitualis vero quãdo obiectum eſt pꝛeſens in rõne obiecti intelligibilis.ita ꝙ cum vult intellec/ tus noſter. ſtatim poteſt exire in actum intelligendi ie⸗ roſ mit hab ho lnct won V cbbil piu hedi Ciſin ttine at turit ſcbil cuan Gs G we nit tiun ſn bote ca ſe Gin ſat min Vi⸗ abe noꝛ ſebi iii rirg ne. ſi tden ng ein n Edal nond Holn uſ Dre SRdo nbis⸗i iin nn d Lpwio mne ii miczfn Naercs ngin⸗ gohins ginpen tins ie. Pin ccionidhe tiludche ctſine⸗ rſednonn wslenmm MN . noon unſus Mdaid niiil, inn ine frtond Areſtotelis circa tale obiectum Vlirtualis aũt eſt qua cognoſcitur aliquid qð eſt pars rei intellecte vt qñ actualiter intel⸗ ligo hoĩem.virtualiter intelligo aĩal 7= ad qᷓſtionem.qꝙ in oꝛdine Dic pꝛimo diſtincte concipieẽdi ſiue noticia diſtincta pꝛius ẽ nobis notũ magis vłe qᷓ; minus vłe Pꝛobat᷑ pꝛimo ſic. qꝛ illud (qð eſt rõ diſtincte ↄcipiendi aliud) pꝛiꝰ cog noſcit᷑ noticia diſtincta.ſʒ magis vle eſt hmõi reſpectu minus vlis Ptʒ.qꝛ noticia diſtincta alicuius non põt ha beri niſi reſoluendo ipᷣm in ſua pncipia.ſicut ptz in ꝓlogo. ſed ſꝑ ſupioꝛa ⁊ vłioꝛa ſunt pᷣncipia diffiniẽtia in quidditatib ipᷣoꝝ qͥdditatiue incluſa g minꝰ vłia non pñᷣt diſtincte ↄcipi niſi pꝛius ↄceptis magis vlib⸗ Vlñ illa (qꝗ ſunt poꝛa in entitate) ſunt pᷣoꝛa in cognoſ⸗ cibilitate m naturã O(xquo ptʒ. ꝙ pᷣmũ obiectuʒ eſt pꝛius cognitum ſᷣm naturam ⁊ etiam a nobis ↄgnitio ne diſtincta eſt ens cõe. Patet.qꝛ ens eſt pꝛimũ diſtin⸗ ctiſſime cognitũ.qꝛ ↄceptꝰ eius eſt ſimpliciter ſi mplex et irreſolubilis ⁊ in ↄceptibus generũ ⁊ ſpecierũ quid 4 ditatiue incluſus.mõ ꝑtes diffinientes ſtę poꝛes ſᷣm na turã ipſo diffinito Ex hoc ſequit᷑ ſcdᷣo.ꝙ ens eſt pmuz ſcibile Sequit᷑ tercio.ꝙ ens eſt pᷣmũ diffiniẽs Sequit᷑ quarto .ꝙ metap hiſica qᷓ eſt de ente eſt pꝛima ſcientia Scðo ſic.illud ſine quo diſtincti cognito nõ pᷣt aliud cognoſci diſtincte eſt pᷣus in illo oꝛdine diſtincte cog⸗ noſcendi.ſed ſine vłi diſtincte cognito.non põt ↄgnoſci aliqð inferius diſtincte e. Maioꝛ eſt euidẽes Minoꝛ ꝓbat᷑.qꝛ minus vlłle in ſuo ↄceptu foꝛmali ⁊ in pꝛimo mõ dicendi ꝑ ſe includit magis vłe reſpectu illoꝝ que ſunt de intrinſeca rõne eiꝰ Vic ſcðᷣo. ꝙ pꝛiꝰ nobis notũ noticia ↄfuſa ſiue in oꝛdine ↄfuſe concipiendi eſt minus vlłe puta ſpecies ſpẽaliſſima nõ quecunq;.ſʒ cu ius ſingulare foꝛtiꝰ ⁊ efficatius mouet ſenſum Prʒ pꝛi mo.qꝛ ome pꝛincipiũ actiuũ pure naturale hñs in vir⸗ tute ſua actiua ſufficienter aliquẽ effectũ debite agxpꝛo⸗ ximatũ paſſo nõ impedito.pꝛimo agit ad effectũ ꝑfe⸗ ctioꝛẽ quẽ põt pꝛoducere.ſed obiectũ.ſ.ſingulare ſenſi⸗ bile relucẽs in fantaſmate cũ intellectu agente ſunt vnũ pꝛincipiũ totale ⁊ ſufficiẽs actiuũ ⁊ pductiuũ ↄceptꝰ virtualiter cõtenti in aliquo tali obiecto.⁊ intellectus poſſibilis eſt paſſiuũ in vltima diſpoſitione ad recepti⸗ onẽ talis noticie ⁊ nõ eſt impeditũ.tale pᷣncipiñ acti/ uum naturale pᷣmo agit ad ꝓducendũ ↄceptũ ꝑfectio rẽ quẽ pᷣt.ꝓducere. ſed ille eſt ↄceptꝰ ſpei ſpealiſſime in ter ↄceptus cões.̊ pꝛimo agit ad illũ.⁊ ꝑ ↄns pᷣus cog nitione ↄfuſa appꝛehendimus ſpẽm cuiꝰ ſingulare foꝛ⸗ tius mouet ſenſum Maioꝛ ptzʒ.qꝛ agẽs naturale agit ſim extremũ ſue potentie.ideo qñ eſt ſufficienter aꝓpꝛo ximatũ paſſiuo nõ ipedito pducit effectũ ꝑfectioꝛ? quẽ poteſt.qꝛ ſi nõ poſſet ꝓducere talẽ effectũ.tũc nũqᷓ; poſſʒ cũ agat m vltimũ ⁊ extremũ ſue potetie. Minoꝛ ptzʒ qꝛ ſemꝑ ↄceptꝰ inferioꝛis eſt ꝑfectioꝛ ↄceptu ſuꝑioꝛis. qꝛ includẽs eſt ꝑfectiꝰ in cluſo. Scdo ſic.illud cogno ſcit᷑bus cognitõe ↄfuſa.cuiꝰ abſtractio eſt facilioꝛ. ſed minus vle eſt hmõi.q̊ Maioꝛ ptʒ.qꝛ abſtractio minꝰ vtis fit a magis ↄceptꝭ ⁊ magis ſenſibilibi.ſicut ſoẽs ab indiuiduis ⁊ genus abſtrahit᷑ a diſtinctè ſ pẽ. gmi⸗ noꝛ abſtractio eſt facilioꝛ Si aũt hoc ſit falſũ.tũc lpoſ⸗ ſibile erit intelligere minꝰ vłe nõ intelligedo mage vre ñs eſt falſuʒ Nã geometria multa ꝓbãt᷑ de linea.nõ cognoſcendo vtrũ ſit ſubſtãtia vel accñs. hʒ ↄceptũ Folio vii fuſũ nõ habendo eũ de aliqſupꝑioꝛi Tercio ſic. per Auicennã ſexta metaphiſice qui ðᷣt.ꝙ metaphiſica eſt vltima in oꝛdine cognitionis noſtre. añ ↄceptũ entꝭ pñt ↄcipi pᷣncipia aliaꝝ ſciaꝝ ↄfuſe ex ſuis termis ↄfu ſe intellectis.⁊ hoc nõ eſſet niſi inferioꝛa poſſint intelli⸗ gi ↄfuſe ⁊ indiſtincte nõ intellectis ſuꝑioꝛibi ⁊ vłioꝛib⸗ ⁊ hoc ptz ꝑ Wrxrꝭ in textu qui dicit.ꝙ totuʒ diffinitũ eſt nobis notiꝰ ↄgnitõe ↄfuſa ⁊ indiſtincta Quarto ſic illud qð foꝛtiꝰ mouet intellectũ eſt pᷣus cognitũ ſaltem cognitione ↄfuſa ⁊ indiſtincta.minꝰ vłe eñ hmoi Tũ pmo.: ꝓpinqus ẽ illi qdðᷣ pᷣmo mouet vtputa ſingula ri. Tũ ſcdo.qꝛ actualiꝰ ẽ.nã quãto aliquid ẽ vłius tã co potẽtialius.̊ quãto minꝰ vłe tãto magis actuale Tũ tercio.qꝛ cnrs.na quãto aliquid ẽ inferiꝰ in pᷣ⸗ dicando tanto plura includit ⁊ quanto plura includit tanto perfectius. Bed contra &en Rum 9 7 cere.ꝙ; magis vlia ſtꝭ nobis pᷣmo nota.vñ ðt ꝙ ex vli⸗ bus in ſingularia oʒ ꝓcedere.Et etꝭ ðᷣt ꝙ nõ ſtꝭ eadẽ eadẽ nobis nota ⁊ nature.ſʒ minꝰ vlia ſtꝭ notioꝛa ſᷣm naturã.q̊D magẽ vlia erũt notioꝛa ̊ ad nos Minoꝛ: ꝓ⸗ batur.qꝛ minus vłia ſunt perfectioꝛis ⁊ maioꝛis enti⸗ tatis.̊᷑ maioꝛis cognitiõis ⁊ ſtabilitatis ſᷣmm naturam Tenet ↄſequentia.qꝛ cognoſcibilitas eſt paſſio entis Scdo ſic.natura ꝓcedit de imꝑfecto ad ꝑfectum.j̊ non pꝛimo pꝛoducit perfectioꝛem effectum quẽ põt pꝛo ducere.ſicut patet de igne qui non pꝛimo pꝛoducit ig nem ſed caloꝛem in paſſiuo appꝛoximato.ergo pꝛoba⸗ tio cõcluſionis ſcdᷣe non valet Tercio ſic. Auicen⸗ na pꝛobat.ꝙ magis vłia pꝛimo occurrunt intellectui noſtro.qꝛ quando videmus a remotis pᷣus appꝛehen⸗ dimus.qꝙ ſit ſubſtãtia qᷓ; aĩal ⁊ animal q; homo. 2 ſie deſcendendo ODuarto ſic. ANulicenna dicit pᷣmo me taphiſice capitulo quinto.ens ⁊ res pᷣma impꝛeſſione impꝛimuntur aie noſtre ⁊ phus in textu.ꝙ magis cõ⸗ fuſa ſunt nobis pꝛimo nota.ſed magis vłia ſunt mag⸗ ↄfuſa.ergo ⁊c. Ad pꝛimũ dico.ꝙ vłia poſſunt dupli citer ↄſiderari. Vno modo,vt ſunt q̃dam tota diſtin guibilia in inferioꝛa.⁊ ſic ſunt quedam confuſa confu ſione potentiali.⁊ ſic verum eſt.ꝙ pᷣus ſunt nobis no⸗ ta cognitione indiſtincta. Alio modo vt ſunt partes diffinientes in quas reſoluitur conceptus diffiniti in quo quidditatiue includuntur.⁊ illo modo magis vniuerſalia ſunt notioꝛa ſᷣm naturam.⁊ pꝛimo cogni⸗ ta in oꝛdine diſtincte concipiendi. Ad aliam autoꝛi⸗ tatem negat᷑ minoꝛ. Nam licet minus vniuerſalia ſint ꝑfectioꝛa in entitate ⁊ cognoſcibilitate.nõ tamẽ ſequit᷑ ꝙ ſint pꝛioꝛa in entitate ⁊ nocioꝛitate. Ad ſcdᷣm dico ꝙ pꝛobatio pꝛocedit ⁊ eſt neceſſaria.nam natura pꝛoce dit de imperfecto ad perfectum ꝓpter impediẽs actõez eius.vñ q;uis ignis pꝛimo calefaciat bꝰ qᷓ; igniat. hoc eſt pꝛopter contrariuʒ impedimentum in paſſo quod pꝛius opoꝛtet remoueri per motum. ſed ſi paſſum eſſet vltimate diſpoſitum ad ſuſcipiendum ignem piius igniret qᷓ; calefaceret Simile patet.ſi aer ſit ſerenus ab omni nube ⁊ caligine et coꝛpus lucidum ſit ei ſuffici⸗ enter pꝛeſens.in inſtanti coꝛpus luminoſum ꝓducit in eo lumẽ ita intenſum ſicut pᷣt in eo fieri ab illo.ſic eſt in pꝛopoſito.qꝛ oẽs cauſe concurrentes ad cognitionem iſta arguitur qua⸗ Queſtiones eſt ſufficienter diſpoſitũ ad receptionem iſtius noticie ſiue ↄceptus.g̊ pᷣmo ꝓducũt ↄceptũ ꝑfectioꝛẽ quẽ pñt ꝓducere qͥ eſt ſpes ſpecialiſſime inter conceptꝰ cões ſiue vles. Ad terciũ(qð adducit᷑ de Auicẽna) dico ꝙ in illo caſu obiectũ nõ ẽ ſufficiẽter appꝛoximatũ ſuo paſſi uo. vñ qñ in aliq̊ obiecto ſunt due vel plures rões agen di. vna pfectioꝛ. alia ipfectioꝛ Si taleobiectũ nõ fuerit debite appꝛoxiatũ tũc pᷣmo agit ſim rõnem agendi inꝑ fectioꝛẽ. ſicut in igne eſt ratio calefaciendi ⁊ igniedi.et tñ ſᷣm rõem calefaciendi pᷣus agit in obiectũ magis di ſtans qᷓ; ᷣm rõem igniẽdi. Ad quartũ dico.ꝙ hoc ẽ vnũ in oꝛdine diſt incte ↄcipiedi vel accipiendo ens in rõe cuiuſdã totius ⁊ ↄfuſi.vñ generat᷑ totũ ⁊ ↄfuſũ eſt nobis pus notũ ſicut totum eſſentiale ſiue vle. Aètercia.vtꝝ ſingulare ſit a nobis QS eſtiOrteliabile Peo cuiꝰ ſolutiõe d nota.ꝙ t᷑plex ẽ ſingulare.qð dã eſt ſingulare abſtrahẽs ab exñtia Singulare em̃ ſeu in diuiduũ nõ includit in ſuo ↄceptu actualẽ exiſtentiam ſed abſtrahit ab exñtia ſicut ipᷣa natura. Eſt em̃ ꝑ ſe in genere. modo tota coꝛdinatio pꝛedicamentalis ab ſtrahit ab exñtia Indiuiduũ em̃ hoc mõ acceptũ ſolũ includit naturã ⁊ dꝛñam indinidualẽ.ꝑ quas natura queðẽ de ſe cõis efficit᷑ hec.Scðoꝰ accipit᷑ ſingulare.vt vltra naturã ⁊ dꝛñazʒ indiuidualẽ includit actualẽ ex iſtentiã.⁊ hoc ðꝛ ſingulare exñs nõ includemdo aliqð accidens de genere accũtis. Tercioꝰ accipit᷑ ſingulare vt vltra exntiaʒ includit accidẽtia circũſtãtia naturã vtputa quãtitatẽ qlitatẽ locũ ⁊ tpᷣs ⁊ hmõi.⁊ ſic ẽ vnũ ens ꝑ accñs aggregatũ ex reb diuerſoꝝ geneꝝ ⁊ vocat ſinolon.i.ſił torũ Attende ſcðo.ꝙ duplex eſt intelle ctio.qᷓdã eſt intuitiua que eſt obiecti pñtis ⁊ ꝑ ſe exñtis Alia eſt abſtractia q̃ abſtrahit ab exntia obiecti ſoluʒ reſpiciens qͥdditatẽ eius vt qͥdditas eſt.ſicut cognitio de roſa nõ exñte Wttende tercio.ꝙ allud ẽ ꝑ ſe intelle ctũ ⁊ intellectũ pᷣmo.vnde pᷣmo intellectũ ðꝛ quod ade quat actũ intelligendi.ꝑ ſe aũt nõ pᷣmo intellectum eſt qð nõ adequat Verbi gratia cũ intelligit᷑ hõ tota ſen ſus intelligit᷑. vt adequat intellectõm. ſʒ aĩal nõ eſt pꝛi mo intellectũ.licet ꝑ ſe ⁊ vt ꝑs pᷣmi intellecti Atten⸗ de quarto.ꝙ duplices ſte potẽtie cognitiue.quedã ſtꝭ⸗ ſuboꝛdinate.et alie nõ ſuboꝛd ĩate.ſʒ diſꝑate.vt viſus 2 auditus Suboꝛdiuate ſunt duplices.quedã ſtꝭ eiuſ dẽ generẽ.ita ꝙ ãbe ſtꝭ ognitiue ⁊ ſunt inequales.ſicut intellectꝰ ⁊ potẽtie ſenſitiue.⁊ in iſtis ſic ſe hʒ.ꝙ quic quid põt potentia inferioꝛ ⁊ cũ hoc plus.Allie ſtꝭ potẽ tie oꝛdinate ⁊ equales ſʒ nõ eiuſdeʒ oꝛdinis.qꝛ vna eſt cognitiua.⁊ alia appetitĩa ſicut intellectꝰ ⁊ volũtas et ille potẽtie hñt idem obiectum ſub eadem rõne piꝛimo. ꝙ ſingulare quocũq; mõ ſumakt᷑ eſt C intelligibile. Patet. qꝛ eſt ens. eſt p ſe intel⸗ Wligibile Pꝛobat᷑ ↄna.qꝛ intellectꝰ eſt paſſio entis. Wñs ptʒ.qꝛ ſingulare includit totaʒ entitatem ſuperioꝝ ⁊ vltra iſtã includit dꝛñam indiuidualeʒ vel aliqð accñs.q̊ꝝ neutrũ diminuit ſʒ addit ad entitateʒ ̊ad ĩtellectualitatẽ Et intellige iſtud dictũ vt ꝑ ſe nõ le tenet exꝑte actus intelligendi ſed ex ꝑte intellectus. no em poteſt ens ꝑ accidẽs ↄcipi vnico actu intelligen di Oic ſcdᷣo.ꝙ ſingulare ſᷣm ſuã entitatem qua ſin gula re eſt.vt ſcʒ abſtrahit ab exñtia põt a nobis intelli gi ꝓ ſtatu iſto ſaltẽ intellectiõe abſtractiua. Pꝛobat᷑ ſic ꝛ oĩs potentia ponẽs dꝛnam inter aliqua duo obiecta neceſiario ꝑ ſe cognoſcit vtrũq;.ſed intellectus noſter . 5 GRDW libꝛi phiſicoꝝ ponit dꝛñaz inter vłeꝛ ſingulare j̊. Maioꝛ pʒ p phᷣm in ſcdᷣo de aĩla. vbi ꝓbat.ꝙ pᷣter ſenſus ꝑticulares opʒ ponere ſenſum cõem Minoꝛ eſt de ſe nota. ꝙ aüt cog⸗ noſcatur abſtractiue.ptz. q;ꝛ illo modo pᷣſcindit ab exi⸗ ſtentia ODic tercio.ꝙ ſingulare ſcðo ⁊ tercio mõ põt intelligi cognitione intuitiua Ptz. qꝛ intuitiua noticia eſt exiſtentis vt exñs eſt. ſingulare aũt illo mõ includit exñtiam Dic quarto.ꝙ ſingulare eſt pmo cognitũ a nobis. Pꝛobat᷑ quadrupliciter pᷣmo ſic.qꝛ pᷣmo mo⸗ uet intellectũ ßm phᷣm pꝛimo metap hiſice dicentem.ꝙ actus ⁊ oꝑationes ſunt circa ſingularia.̊ pꝛimo cog⸗ noſcitur ab co. Patet ſcdᷣo.qꝛ in potentijs ſuboꝛdinatꝭ⸗ quaꝝ poſterioꝛ accipit obiectũ ſuũ a pᷣoꝛi illud eſt pꝛiꝰ cognitum a potentia poſterioꝛi.qð ſibi pꝛimo potentia inferioꝛ ad miniſtrat Sed intellectus et potentie ſenſi⸗ tiue ſunt ſuboꝛdinate.ita ꝙ potentie ſenſitiue pᷣmo pꝛe ſent ant intellectui ſingulare. Tercio ſic. illud eſt pꝛi us cognitũ a potentia intellectiua qð ſibi pꝛimo repꝛe ſentat ſpẽs intelligibiles. illud aũt eſt ſingulare.ergo Minoꝛ ptz. qꝛ ſpẽs intelligibilis re vñtat illud pꝛimo a quo pꝛimo gignit᷑.ſed ſingulare eſt hmõi. ſicut ptz ꝑ Hoctoꝛem ſubtilem qui dicit.ꝙ ſpecies intelligibilis pꝛimo repꝛeſentat ſingulare vagum. ſcðo naturã ab⸗ ſolute ſine accñtibus. tercio ſingulare ſignatũ cũ illis accidentibꝰ ⁊ circũſtantijs. Quarto ſic.in omni argu mentatione p̃miſſe ſunt magis note qᷓ; ↄcluſio. ſed in argumentatione inductiua ꝓcedimus a ſingularibꝰ ad vłia. ſingularia ſunt nobis magis nota vlibus ⁊ hec eſt ſententia Areſtotelis pᷣmo poſterioꝝ.qui vult ꝙ illa (que ſunt ꝓxima ſenſui)ſunt nobis pꝛius nota. ¶ontra iſta arguit᷑ quadrupliciter Pꝛimo ꝑ phᷣm dicentẽ in ſcdᷣo de aĩa.⁊ etiã in hoc ꝙ ſenſus eſt ſingula⸗ rium. intellectꝰ vo vłium. ſingulare non intelligitur Scðdo qꝛ cõiter dicit᷑ vle dů intelligitur ſingulare duz ſentitur. Tercio ꝙ potentie diſtincte hñt diſtincta obie cta. ſed intellectus ⁊ ſenſus ſunt potentie diſtincte.̊ᷣ Maioꝛ patet.qꝛ potentie diſtinguũt᷑ ꝑ actus ⁊ actus ꝑ obiecta. Quarto ſlc.intellectus noſter ꝓcedit de im perfecto ad ꝑfectum. ſed vłeeſt imꝑfectius qᷓ; ſingula re.q̊ pꝛius appꝛehendit vłe qᷓ; ſingulare Ad pꝛimũ et ſedðᷣm dicendũ.ꝙ intellectus eſt vłium ſine pᷣciſione ſenſus vᷣo ſingulariũ cũ pᷣciſione.vñ intellectus non ſo lum nec pꝛecile intelligit vłe ſed etiam ſingulare. ſen⸗ ſus vᷣo ſolũ ſingulare ſentit Ad terciũ dom. ꝙ hoc debet intelligi de potentijs diſpatis eiuſdem oꝛdimiæ nõ aũt de ſuboꝛdinatis. ſicut intellectus ⁊ voluntas qʒ hñt idem ſubiectũ ſub eadẽ rõne fomali Vqd quar tũ dico. ꝙ intellectum ꝓcedere de imꝑfecto ad ꝑfectũ poteſt intelligi dupliciter.vno modo ꝓut pfectio ⁊ im perfectio ſe tenet ex ꝑte obiecti. vt ſit ſenſus intellectus pꝛimo app:ehẽdit obiectũ minus ꝑfectuʒ in entitate q; ꝑfectius ⁊ ille intellectꝰ eſt falſus.ſicut ptʒ ex dictis.vn pᷣus appꝛehendit totũ diffinitũ qᷓ ꝑtes.⁊ tñ totũ diffi⸗ nitũ eſt ꝑfectius qᷓ; ꝑtes. Vlioꝰ vt ſe tenet ex pte modi cognoſcẽdi eiuſdẽ obiecti ⁊ hoc mõ verũ eſt ꝙ pus ha⸗ bemus ↄfuſaz ⁊ indiſtinctã noticiã obiecti. qð põt cõ⸗ fuſe ↄcipi qᷓ; hẽamꝰ eiuſdẽ ꝑfctãʒ ⁊ diſtinctã ↄgnitõeʒ . , vtrum ali⸗ S ti cuius lub⸗/ Queſtio quarta iai, ſimus ha bere ꝓpꝛium ↄceptum pꝛo ſtatu iſto CReſpõ⸗ det Franciſcus de marchia ꝙ non.qꝛ nullius habemꝰ pꝛopꝛium cõceptum cuius no habemus ꝓpꝛiam ſpeci⸗ Anbe neso og kaben nö wec neludie cogi momo eng no co Ndinat, lan Potentia nntlend troge udckni mme une wi ja lis mina io Kdn alund⸗ ANbes ,gimt niuswrn. nogykn Kingilg teliginr llore duz nauobie ſtinae. 8 s tdit deim Nnu r ilur Mswrv r . ywe a len tlen aech dls.M n 6¾ ani dinn, em intelligibilem. ergo eius non habemus ꝓpꝛium cõ ceptum ꝙ aũt non habemus ꝓpꝛiam ſpeciem. patet quia non habemus ſpeciem ſenſibilem Scðo ſic.de illo nõ habemus ꝓpꝛium conceptum qð nõ poſſumus di ſtinguere ab alio non tali.ſed non poſſumus diſtin⸗ gu ere vnã ſubſtantiam ab alia ſu bſtantia niſi ꝑ acci⸗ dentalia que ſi eſſent non ſimilia nõ relinqueretur ali⸗ quid quo diſtingueremꝰ Tercio ſic noticia diſcurli ua non eſt ſimplex ſed cõplexa Noticia aũt ↄplexa nõ ◻ eſt ꝓpꝛ ia alicui ſubſtãtie niſi circũlocutiue.̊ Quar to ſic.nihil intelligit᷑ cuius nõ habemus fantaſma.ſub ſiantie non habemus fantaſma.g̊ͤ Sed tu dic. ꝙ nec potentia ſenſitiua nec intellectiua poſſunt cognoſcere aliquod ſingulare ſiue ſubſtantuũe ſiue accñtis ſub pꝛo pꝛia ⁊ determinata rõne ſingularitatis Pꝛobatur ſic. onmnis potentia potens appꝛehendere aliquod obiectũ ſm aliquã ꝓpꝛiam rõem poteſt ipᷣm diſtinguere a quo libet alio quod non eſt tali vnitate vnum, quocun⸗ extrinſeco circũſcripto.ſed nec intellecrus nec ſenſus poſſunt diſtinguere vnũ ſingulare ab alio non tali rõe et vnitate vno quocũq; alio circũſcripto Maioꝛ ꝓbat᷑ nam ꝓpꝛia ratio vniuſcuiuſq; ⁊ ratio vnitatis ſunt ſuf⸗ ficiens cauſa diſtinctionis huiꝰ a quolibet alio quod nõ habet talem rationem vel vnitatem Minoꝛ ꝓbat᷑. qꝛ ſi per potentiam diuinã duo indiuidua eiuſdẽ ſpẽi puta due albedines eſſent in eadẽ ꝑte ſubiecti eque in tenſe nulla potentia nec intellectiua nec ſenſitiua poſ⸗ ſet diſtinguere inter illas duas.nec iudicaret ibi eſſe duas albedines (onfirmatur.qꝛ ſub illa ratione ob iectũ appꝛehenditur ſub qua mouet potenciam. ⁊ ̃m illam ratio nẽ nõ appꝛehenditur ſᷣm quã nõ mouet.ſed obhiectũ non mouet potetiã ſub rõne ſigularitatis.ergo Maio: pꝛobatur.q; potentia nũqᷓ; apꝛehendit obie⸗ ctũ niſi vt mouet ipᷣam ⁊ eo modo appꝛehẽdit quomo do mouet Minoꝛ ptʒ.qꝛ in omni actione pᷣncipium a⸗ gendi foꝛmale eſt ipſa natura comunis JIta ꝙ ipla eſt ratio agendi. Pobatur. qꝛ illud eſt ratio agendqi inq̊ agens aſſimilatur paſſio.ſʒ hoc eſt natura cõmunis.q̊ Minoꝛ patet.qꝛ ↄuenientia ſolũ eſt in aliquo cõmumi vnde ſingularitas nõ eſt ratio agendi vel aſſimilandi licet ſit quedam ↄditio agẽtis ſine qua nõ fieret actio Exr hoc ſequeretur ꝙ cũ intelligiturvel ſentit᷑ ſingulare quatuoꝛ occurrere Pꝛimum eſt intellectus.ſecũdum vero illud qð appꝛehenditur.terciũ ratio foꝛmalis ſine qua nõ appꝛehenditur.⁊ hoc eſt dꝛña indiuidualis ſi⸗ ue ſingularitas.ſic qñ videt᷑ ꝙ albedo currit.ibi quan titas ẽ ſine qua nõ poteſt albedo videri. nõ tñ eſt ratio foꝛmalis videndi Quartũ eſt ratio foꝛmalis axꝑpꝛehen Dendi ſᷣm quã ipᷣm aꝓpꝛehendit᷑ ⁊ illud eſt natura cois Dic gů̊ dꝛña indiuidualis non eſt ratio foꝛmalis cog⸗ noſcendi.ſed eſt ratio ſine qua non Dic ſcdðo ꝙ nec ſenſus nec intellectus poſſunt habere ꝓiũ ↄceptum quidditatiuũ alicuiꝰ ſubſtantie per ꝓpꝛiam ſpeciem ab ea genitã Pꝛobat ſic. qꝛ cuiuſcũq; poteſt intellectꝰ vel ſenſus cognoſcere pꝛeſent iam.eius põt etiã cognol cere abſentiam. ſed pꝛeſentib accidẽtib non poteſt in⸗/ tellectus iudicare abſentiã ſubſtantie.ſicut patet in ſa/ cramento altar vbi nec ſenſus nec intellectus iudicãt abſentiã panis Dic tercio.ꝙ ad noticiam ſubſtan tie deuenimus per noticiã accidentiũ. patet autoꝛitate Areſtotelis in pꝛimo de anima dicentis. ꝙ accidetia Anagnã ꝑtem ↄferunt ad cognoſcendũ quod quid eſt Folio viii Vñ nota ꝙ quadrupliciter vna noticia poteſt fieri ex alia.vno mõ obiectĩe ⁊ iſto mõ ex cognitione ſenſitiua exterioꝛi fit cognitio ſenſitiua interioꝛ ⁊ ex illa ſenſitiua interioꝛi cognitione ↄſequẽter cauſatur obiectiue noti cia intellectiua.Alio mõ elicitine ſine diſcurſu.vt vir tus eſtimatiua eius de ſpecie coloꝛis figure ⁊ alioꝛum accidentiuʒ lupi elicit ſpeciem inimicitie. CTercio vna fit ex alia abſtractiue. ⁊ iſto modo ex cognitione ↄfuſa ſubſtantie ⁊ accidentis abſtrabitur cognitio ſubſtan⸗ tie Vnde ymaginandum eſt. ' pꝛimo venit in intelle⸗ ctum noticia ↄfuſa ſubſtantie ⁊ accidentis ⁊ deinde intellectus (qͥ eſt vis abſtractiua) ſua tute abſtrabit inde cognitionem ſubſtantie qua diſtinguit accidens ↄtra ſubſtantiã Quarto. vna noticia fit ex alia ꝑ cõ⸗ poſitionem.nam intellectus habens duas noticias pᷣt eas ↄponere ⁊ elicere vnã terciam.vñ nulla iſtaꝝ cog⸗ nitionũ eſt diſcurſiua Dic quarto.ꝙ intellectꝰ no⸗ ſter poteſt habere noticiam de ſubſtantia elicita ⁊ etiã per diſcurſum Patet. qꝛ naturaliter intellectus currit de noto ad ignotum ⁊ ex ſpeciebus a ſenſn pꝛeſentatis elicit ſpecies nõ ſenſatas. ꝙ. Sed ↄtra iſta qdrupirx arguitur pꝛimo ſic.qꝛ ſi intellectus nõ cognoſceret ſin⸗ gulare ſub ꝓpꝛia ratione ſingularitatis. ſequit᷑ ꝙ ſen⸗ ſus non magis diſtincte cognoſceret ſingulare q; intelle ctus qð eſt contra phᷣm in mult locis. Scðo ſic intel lectus diſtinguit inter naturã ⁊ dꝛñam indiuidualem. diſtincte ↄcipit diñam indiuidualem ſicut ⁊ naturã ergo poteſt cognoſcere ſingulare ſub ꝓpꝛia rõe ſingula⸗ ritatis Terxcio ſic.qꝛ ſequeret᷑ ꝙ ſenſus appꝛebẽderet ſuũ obiectuzʒ ſub rõe alicuius vłis ſiue cõis qð videt nõ eſſe verũ.qꝛ ſenſus ẽ pꝛimo ⁊ ꝑ ſe ſingulariũ Quar to ſic.qꝛ ſi nõ haberemus ↄceptum ꝛium ſubſtantie ſequeretur ꝙ nullã poſſemus diffinire ⁊ ꝑ ↄñs de nul⸗ la poſſemus habere ſcĩiam qð videt᷑ abſurdũ Vd pꝛi⸗ mũ negat᷑ ↄña.qꝛ ſenſus tin ↄgnoſcit ſigulare intuitie et nõ abſtractĩe.ideo ſolũ cognoſcit obiectũ exñs ⁊ in ſe pᷣſens. intellectꝰ ᷣo vtroc; mõ.⁊ iõ ꝑ axp:opatiõeʒ ðꝛ ꝙ ſenſus eſt ſingulariũ.qꝛ nõ eſt cognitiuus vlis ſicut intellectꝰ qui eſt vtriuſq; cognitiuus.⁊ iõ ſenſus mags determinate cognoſcit ſingulare.qꝛ cognoſcit eſſentiaʒ eius actualẽ actualiter exntem ⁊ pñtem in ſe.nõ aũt eiꝰ quidditatẽ abſtractã Ad ſcᷣm dico.ꝙ intellectꝰ bene ↄgnoſcit dꝛñam indiuidualẽ ↄfuſe ⁊ indiſtincte.qꝛ cog noſcit eãvt includit᷑ in ipo ſingulari ↄſtituto exipa na tura ⁊ dꝛña indiuiduali ⁊ iſta eſt ↄfuſa cognitio.ſʒ nõ cognoſcit dꝛñam diſtincte.vt eſt pncipiũ huiꝰ determi nate ſingularitatꝭ diſtincte ab alia ſingularitate.et iõ nec ſenſus nec intellectus cognoſcũt dꝛnam indiuidua lẽ ꝑ quã vnũ indiuiduũ pᷣmo dãt alio.ſʒ tã ſenſus qᷓ; in tellectꝰ cognoſcũt dꝛñaʒ indiuiduale ꝑ quã vnũ indi⸗ uiduũ differt ab alio.vt.ſ.includit᷑ in ſingulari ↄſtitu to ſine cognitione ↄfuſa.qꝛ cognoſcũt totũ ↄſtitutũ ex natura indiuiduali Tũñ dꝛña ẽ inter ſenſũ ⁊ intellectũ qꝛ intellectꝰ diſtincte cognoſcit ip̃am naturã.ſʒ ſenſus neq; diſtincte cognoſcit naturã neq; dꝛnaʒ indiuidua⸗ lẽ. d terciũ dico.ꝙ licet ſenſus nõ cognoſcat niſi ſin gulare. tñ foꝛmalis rõ cognoſcẽdi nõ eſt ſingularitas ſʒ natura.⁊ ꝓpf᷑ hoc ð ſedᷣo poſterioꝝ.ꝙ ſenſus ẽ vlis ⁊ ſ tire ſingularèꝭ qð dʒ intelligi quantũ ad rõeʒ foꝛ malẽ obiecti ſenſus.qꝛ illa foꝛmalis rõ nõ eſt ſingularitas in obiecto.ſʒ natura cõis. Et tñ nõ ſeqͥt ꝙ ſenſꝰ eſpiciat ſuũ obiectum ſub ita generali ratione ſicut intellectus „& Queſtiones qꝛ ſenſus non reſpicit ſuũ obiectum niſi vt eſt exiſtens in ſe pñs. intellectus aũt ↄgnoſcit obiectũ.vt abſtra⸗ hit ab exiſtentia ⁊ ſingularitate Ad quartũ poſſet cõ cedi ꝙ nõ poſſumus de aliqua re habere ſcĩam vel di⸗ uiſionem ſine diſcurſu nec hoc eſt incõueniens ꝓ ſtatu iſto. Vel dicat᷑ ꝙ non valet ↄna.non em̃ ſequit᷑ ſi non habemus ſpeciem obiecti ab ipſo genitam.ꝙ nõ poſſu mus habere ſcĩam vel diffngem .ſufficit ein ſpecies elicita . AdD rõ ne 8 ante oppoſitũ. Ad pᷣmã ↄce * 5 do añs.loquendo de cogniti one ꝑfecta ſimpliciter.ſed non loquẽdo de alijs cogniti onibꝰ. Dicunt tñ aliqui ꝙ ꝑfectiſſima diffinitio ↄpꝛe hẽdit oẽs cauſas ꝑ ſe.⁊ ſᷣim hoc illa dcõ( que eſt aĩal ra tionale) non eſt diffinitio hoĩs Sed iſta aĩal rõnale/ꝓp creatũ a deo a ſole ⁊ ab hoĩe ad poſſidendũ vitam eter/ nã. Nec illa diffinitio dat᷑ ꝑ. additũ.vt dicunt.qꝛ licet detur ꝑ cauſas ex inſecas.tñ ille nõ ſunt alteriꝰ gene⸗ ris. t ſᷣm hoc diceret᷑ ꝙ ad ꝑfectam ↄgnitõem diffi⸗ nitiuã reqͥritur cognitio oĩm cauſaꝝ taʒ intrinſecaꝝ qᷓ; extrinſecaꝝ.⁊ ſic etiã reqͥreret᷑ cognitio dei.ſed hoc non videtur verũ. eo ꝙ ad ꝑfectionem diffinitõis ſufficit genus ⁊ dꝛ ña ſᷣm phm ſeptimo metaphhiſice Et ſi di cas ꝙ oẽs cauſe inſunt in rõe dicente.qð quid erat eſſe et in pꝛimo modo dicendi ꝑ ſe.de hoc alibi ptʒ ſolutio Ad ↄfirmatõem dom.qꝙ uꝓcedit de co gnitione per accñs ad quã reqritur noticia cauſaꝝ ꝑ accidens de q̃ nõ loquitur hic Ad ſcdam dðᷣ.ꝙ argumentũ eſt pꝛo his que dicta ſtꝭ in ſcdᷣa q̃ſtione Pꝛobat em minꝰ vłia eſſe magis nota ↄgnitione ↄfuſa.vt ipᷣa ſunt quedã to ta. ſed magis vłia ſunt pꝛius nota noticia diſtincta vt ſunt quedã ꝑtes ⁊ etiã ſtꝭmag nota noticia ↄfuſa.vt ſunt quedã tota. ⁊ minus vłia vt ſint ptes illoꝝ totoꝛũ ſunt magis nota noticia diſtincta Wd terciã patet ſolutio Ad q̃rtam. ꝙ vliſſima in cauſando ſunt no bis difficilima ad cognoſcendum. ſed de illis nõ loqui tur Areſto.in pᷣmo metaphiſice.neq; in pꝛimo poſteri⸗ oꝛũ. Sed de vłiſſimis in pᷣdicando. et concedo ꝙ ille ſunt pꝛime quid ditates incluſe in inferioꝛibo.ſine qua rũ diſtincta cognitiõe non põt haberi diſtincta noticia inferioꝝ.⁊ concedo ꝙ ſint difficilime cognitionis.qꝛ ſunt abſtracte ⁊ vltimo a nobis cognite.ſed tñ illo non obſtante.vt ſtꝰ quedã tota ⁊ ↄfuſa pñt nobis eſſe pꝛiꝰ nota cognitione ↄfuſa ⁊ in diſtincta.ſequit᷑ tetus Neceſſe eſt autem Einita pte ꝓhemiali Mreſtoteles in hoc ſcðᷣo tra⸗ ctatu incipit determinare de pᷣncipijs reꝝ naturalium Olt mouet pꝛimo aliqua dubitabilia. Pꝛimũ eſt vtꝝ pncipiũ ſit vnũ aut plura vno.et dato ꝙ ſit vnũ VFtrũ illud ſit immobile.ſicut dixerũt Permenides Mel liſſus ⁊ eſt ſcdᷣa queſtio Aut mobile ſicut dixerũt phiſi ci.i.phii naturaliter loquẽtes.qui nõ negauerũt motũ Permenides aũt ⁊ Melliſſus loquũtur nõ naturali⸗ ter.qꝛ negant trãſmutatõem ⁊ motũ ſicut ðt ↄmenta-/ toꝛ ↄmento ſexto ¶ Tercia dubitatio. ſi pᷣncipium ſit vnũ ⁊ mobile. et tũc iteꝝ reqͥrit᷑ an illð ſit aer aut aqua aut ignis.qꝛ terrꝗ nullus poſuit ſolam ꝓpter eius ma⸗ terialitatẽ ⁊ groſſiciẽ.licet eã cũ alijs poſuerit Ompe⸗ docles Quarta queſtio.ſi pncipia ſint plura vno q̃ ritur vtꝝ ſint finita aut infinita Et ſi ſint finita querit libꝛi phiſicoꝝ quinto.an ſint duo tm̃.aut tria.aut quatuoꝛ.aut hm aliũ numerũ Si aũt ſint plura ⁊ indiffinita Queritur ſexto.an ſint vnius genenie dꝛna ſolũ figura ſpẽ ⁊ ↄtra rietate.aut alio modo ſicut alij dixerunt Sũt g̊ ſex pꝛo bleumata poſita in pncipio (Simikr aũt) hic ondit phps ꝙ eade eſt diuerſitas opinionũ circa entia.qꝛ aliqᷣ fecerũt ſiſes dubitatões de ente.ſicut de pꝛincipijs que rebãt em an eſſet vnũ tin vel plura.⁊ ſi vnũ tantũ vtꝝ mobile vel immobile ⁊ꝛcjs (Nic quidẽ igi᷑) Hic ph̊s exequit᷑ de pᷣdictis opinionibi.et pᷣmo de opinioni bus nõ naturaliter loquetiũ.⁊ quo ad hoc ponit taleʒ ↄcluſionẽ.p hs naturał nõ hʒ diſputare ↄtra poſitõeʒ Permenidis ⁊ Melliſſi Pꝛobat du ab rõnibus Pꝛi⸗ ma in nulla ſcĩa eſt diſputanduʒ ↄtra negantes pꝛima pꝛincipia illius ſcie.ſed Permenides ⁊ Welliſſus ne gant pncipia phie naturalis. ergo tra eos in naturali phia non eſt diſputandũ Maioꝛẽ ꝓbat ph̊s exemplo qꝛ in geometria nõ eſt diſputandũ ↄtra negãtes pꝛinci⸗ pia geometrie. Minoꝛem ꝓbat ſic.qꝛ Permenides et Melliſſus dicunt tm̃ vnũ eſſe.̊ negãt pᷣncipia eſſe Te net ↄna.ꝛ pncipiũ ſemꝑ eſt alicuiꝰ vel aliquoꝝ pꝛinci pium Sca ratio.naturalis ph̊s non hʒ diſputare ↄtra quãlibet poſitõeʒ. nec ↄtra Permenide ⁊ Wel liſſum Tenet ↄña.qꝛ p̊s naturalis non hʒ diſputare ↄtra rõem Eracliti.qui dixit oĩa eſſe mutabilia.&̊ nec contra Permenide ⁊ Melluſſum (Similiter aũt) Nic oſtendit phs. ꝙ naturalis non hʒ ſoluere rõnes Permenidis ⁊ Melliſſi.pᷣmo qꝛ ſunt litigioſe ⁊ ſophi⸗ ſtice peccãtes in materia ⁊ foꝛma Sed tñ ratio Mel⸗ liſſi eſt magis oneroſa qᷓ; ratio Permenidis.qꝛ non fa⸗ cit aliquã dubitatõeʒ Accipit em̃ vnũ inconueniens et vno incõuenienti dato multa ↄtingunt. hoc aũt non eſt difficile oſtendere in rõe Melliſſi. Pꝛobat ſcðᷣo. qꝛ nulla ſcia hʒ ſoluere rõnes interimẽtes ſua pᷣncipia.ſed rõnes Permemdis ⁊ Melliſſi deſtruũt pᷣncipia natu lis ſcie.ꝭOͤ Minoꝛ pʒ.qꝛ in naturali ſcia ſupponit᷑ omia aut quedã moueri. Illud aũt poſſet oſtendi ex indu ctione ad ſenſum. videmus em ⁊ nos.ꝙ aliq̃ res natu⸗ rales mouent᷑.g rõnes negantes motũ ⁊ pluralitatem pᷣncipioꝝ ſiue entiũ nõ ſunt ſoluende a phiſico.ſed ſolũ ille que ↄcludunt aliqð falſum ex pᷣncipijs eius.ille ve ro que nõ ↄcludũt ex pᷣncipijs illiꝰ ſcie.ſed ex ↄtrarjs pncipioꝝ non ſoluunt᷑ in illa ſcia.qð declarat ꝑ ſile in mathematicis Nam rõ bꝛiſſonis de quadratura circu li ſoluitur a geometria.qꝛ nõ negat pᷣncipia geometrie ſed ratio Antiphont(ᷓ accipit oꝓpoſiũ pᷣncipij ſcʒ ꝙ diuiſio ↄtinui nõ ꝓcedit in infinitũ)nõ ſoluit᷑ a geome tria.licetergo phᷣs ex ꝓpꝛio habitu nõ habeat diſputa⸗ re ↄtra Permenidæe ⁊ melliſſum.tñ vtile eſt diſputare ↄtra eas aliqualiter ꝑ pncipia pᷣme phie.qꝛ ſic diſpu⸗ tãdo ↄtra eos nõ generat᷑ obſcuritas in naturali phĩa (Pꝛincipium aũt) In hoc ſcdðᷣo capitulo im pꝛobat ph̊s opiniones Permenidis ⁊ Melliſſi qui non ſunt naturaliter locuti Et diuidit᷑ in duas ꝑtes In pꝛim a impꝛobat eos ex diffinitiõe entis Dicẽs ꝙ pᷣncipium maxime ꝓpꝛiũ diſputandi contra Permenide ? el liſſum eſt. ꝙ ens dicit multipliciter de ſubſtantia ⁊ ac/ cidente de vłi ⁊ ꝑticulari de vno ⁊ multo. Intendit &̊ talem ↄcluſioneʒ ( Nõ oĩa ſunt vnũ ens) Pꝛobat᷑.qꝛ ſi oĩa eſſent vnũ.vel ̊ eſſent vnum qð eſt ſubſtantia vel accidẽs.vtputa ꝙ oĩa ſint vna ſubſtãtia.ſ.vnꝰ equus vel vnus homo vel oĩa ſtę vna qualitas ſᷣm ſpẽm vel 1 sMru Miatem ldſoii titi Areſtotelis indiuiduũ. Verbi grã. Z̊ calidũ vel albũ vel ꝙom⸗ 4 ma ſunt vnũ indiuiduũ quãtitatis aut alioꝝ pᷣdica⸗ mentoꝝ.vł omia ſtꝭ vnũ.qð eſt ſubſtãtia ⁊ qᷓntitas.ſʒ nullũ illo ꝝ poteſt dici.ergo nõ omia ſtꝭ vnũ ens. Ma ioꝛ pʒ ex diuiſiõe entis in decẽ generaliſſima. Si ergo om̃ia entia ſint vnũ ens ptʒz ꝙ omia entia ſtꝭ ſubſtan⸗ tie ⁊ vł quãtitates vł q̃litates. Minoꝛ pʒ.qꝛ nõ omia pñt eſſe vna ſubſtãtia tm.quia tũc ens nõ ett infinituʒ ſicut ðt melliſſus.neq; finitũ ſicut ꝑmenides.qꝛ finitũ et infinitũ eſt paſſio qntitatis.vñ ſubſtãtia nõ eſt fini⸗ ta nec infinita niſi ꝑ aceñs.Silr nec q̃litas.qꝛ ſicut ðꝛ in arabica trã ſlatone.diffinitõ infiniti exigit qntitateʒ et nõ ſubſtãtiã neq; qualitatẽ. Vnñ ifinitum eſt quãtũ nõ termiatũ.ſicut hʒ cõmẽtatoꝛ cõmẽeto qͥndecimo.q̃n tũ ergo eſt genus infiniti.g̊ pᷣdicatur ꝑ ſe ⁊ eentialłr de quãto.de alijs aũt ꝑ accñs.Si aũt dicãt ꝙ illud ens ẽ ſubſtãtia ⁊ quãtitas ſil.ita ꝙ ſit ſubſtãtia quãta.tũc ſeqᷣtur ꝙ ſint plura entia.qꝛ ſi ſubſtãtia ⁊ quãtũ ſtꝭ.nõ vnũ eſt qð eſt.ſed multa ſtꝭ Nec põt dici ꝙ ſint accñs ti.qꝛ ſi ſubſtãtcia nõ eſt.nullũ alioꝝ eſt.qꝛ nullũ alio⸗ rũ eſt ſeꝑabile a ſubſtatia.cũ omia dicunt᷑ de ſubſtan⸗ tia ſicut de ſubiecto.&̊ relinquit᷑ ꝙ nõ omia ſint vnum Amplius qm) In hac ſcða ꝑte ponit phᷣus maio rẽ rõem cõtra eos.q̃ eſt ſumpta ex ꝑte vnius. Ete pᷣmo ſupponit ꝙ vnũ ðᷣꝛ tripłr. Uno mõ ðꝛ vnũ cõtinuita⸗ te.ſicut coꝛpꝰvł linea.Scðo mõ vt idiuiſibile e vnum ſicut pũctũ. Tercio mõ ðꝛ vnũ rõe ſiue diffinitõne.ſi⸗ cut vapa ⁊ vinũ. Vñ vapa ſᷣm expoſitõem Alberti vo cat᷑ vinũ debile.vinum vero ſtat ꝓ foꝛti vino. Vocat t rõem diffinitõem explicantẽ qͥdditatẽ rei. Illo ſup poſito arguit ſic. Si omia ſtꝭ vnum. ꝗ ſt aliqua iſtaꝝ vnitatũ vnũ.ſed nullũ illoꝝ eſt dᷣm.& ⁊c. Maioꝛ pʒ ex ſufficienti diuiſione. OMinoꝛẽ ꝓbat.qꝛ nõ pᷣt dici ꝙ; omia ſint vnum cõtinuum.qꝛ tũc ſequeret᷑ plura eẽc̃.qꝛ ↄtinuũ eſt diuiſibile in infinitũ.⁊ꝑ ↄñs nõ oĩa ſũt vnũ ſimpłr.vñ cõtinuũ eſt vnũ in actu ⁊ plura in potẽtia.ſi cut ðt ↄ mentatoꝛ ↄmẽto decimoſeptio.iſti ãat viri ne⸗ gabãt oẽm multitudinẽ actualẽ ⁊ potẽtialẽ.nec omia ſtꝭ vnũ indiuiſibile.qꝛ tũc ens nõ eet finitũ.ſicut ðᷣt per menides.nec infinitũ ſicut ðᷣt melliſſus.qꝛ terminꝰ idi uiſibił nõ eſt finitus vt notũ eſt.nec ĩfinitus.qꝛ nõ eſt quãtꝰ Nec põt dici ꝙ om̃ia ſint vnum rõe.qͥa ad hoc ſequũtur tria incõuenientia. Pꝛimũ inconueniens eſt quia ſi omia ſint vnum rõne ſicut tunica ⁊ indumetuʒ habẽt vnam rõem.ſequitur ꝙ opinio Oracliti erit ve ra.ſcʒ ꝙ cõtratia erunt eadem.⁊ ſic eadẽ erit ratõ boni et mali.que ſtꝭ cõtraria. Secũdum incõueniẽs eſt.q; eadem erit ratõ cõtradictoꝛioꝝ.qꝛ eadem erit rõ bo⸗ ni ⁊ nõ boni.⁊ ꝑ conſequẽs idẽ erit bonum ⁊ nõ bonuʒ homo ⁊ equus.O(x hoc ergo ſequunt᷑ duo incõueniẽ⸗ tia. Pꝛimũ eſt ꝙ omia nõ ſunt.Si em eadẽ erit diffini tõ cõtradictoꝛioꝝ.ſcʒ eẽ ⁊ non eẽ.tũc ſequit᷑.ſicut hec ẽ vera.om̃ia ſunt aliquid.ita hec erit vera.omia ſũt ni⸗ hil.vel nõ ſunt aliquid.Secundum incõueniẽs eſt.q; idem erit ens ⁊ nõ ens.Terciũ incõueniẽs eſt ꝙ idem erit quãtum ⁊ quale.⁊ vniuerſałr nõ erũt diuerſa pꝛe⸗ dicamẽta (alet autem dubitatõnem) Lic mo uet phᷣus vnam dubitatõnem.quaſi incidẽtałr de to⸗ to ad ꝑtem.que eſt vtilis ſᷣm ſe ⁊ non ſolum ad deſtru endum poſitoem melliſſi. Oſt autẽ dubitatõ iſta an pars⁊ totum ſint vnũ vł plura.⁊ ſi ſint aliquo mõ vnũ quem modum poſſunt dici vnum. vel ſi ſint plura ꝑ quen modũ poſſũt dici plura.⁊ nõ tm̃ eſt hec queſtis de partibus cõtinuis.ſʒ etiã de partibus nõ continuis Neãc dubitatõem ſoluit oſtendedo ꝙ ꝑs ⁊ totum nõ ſint ſic vnũ.ſi vtraq; pars ſit vnũ cum toto.tũc totum erit vnũ indiuiſibile. Pꝛobat᷑ ↄſequetia.quia que ſũt eadem eidẽ inter ſe ſtꝭ eadem.ſi ergo ꝑtes ſint eedẽ to⸗ ti inter ſe ſtꝭ eedem.⁊ ꝑ cõſequẽs nulla eſt ibi diſtinctõ et ita totum eſt vnum indiuiſibile.quod eſt plane fal⸗ ſum. Yſtã queſtionẽ non ſoluit Areſto. ita determiate ſicut cõmẽtatoꝛ cõmento decimoſeptimo dicẽs ꝙ tos tum nihil aliud eſt qᷓ; aggregatõ parcium. Et poſtea ðᷣt ꝙ omnis ꝑs eſt alia a toto ⁊ omes partes erunt alie a toto.⁊ totum nihil aliud eſt qᷓ; cõgregatõ partium. Eiabkr ergo reſoluit ſe dicẽs om̃es ꝑtes inſimł ſump te nõ poſſunt dici aliud a toto. Nõ ergo videt᷑ alið di cere cõmẽtatoꝛ q totũ ni hil aliud eſt q; oẽs ſue ꝑtes ſi mul ſumpte. Et hoc debʒz ĩtelligi integratiue ſm mẽtẽ doctoꝛis ſubtilis CLirca hunc textuʒ nota pᷣmo ſᷣm commẽtatoꝛẽ ꝙ ꝑmenides ⁊ melliſſus nõ naturałr lo⸗ quebãt᷑ eo ꝙ negabãt motum ⁊ trãſmutatõnem. ſicut patʒ cõmẽto ſexto. Nõ poſuerunt ãt vnum pᷣncipium niſi generalr accipiedo pncipium. ꝓ eo qð nec erat pᷣn cipium alteriꝰ.nec pᷣncipiatum ab aliquo alio. Naʒz ſi vterẽtur hoc noĩe pᷣncipium ꝓpꝛie nullo mõ potuiſſent dicere ti vnum ee ens.qꝛ pncipium ſemꝑ hʒ in ſe duo ſcʒ ipᷣm pᷣncipium.⁊ illud cuiꝰ eſt pᷣncipium.hoc debz intelligi ꝙ pᷣncipium dat ĩitelligere pᷣncipiatum. ſicut relatm ſuum coꝛrelatm Nota ſecundo.ꝙ ſᷣm comj mẽtatoꝛẽ commẽto vndecimo entia eẽ plura.⁊ motuʒ eẽ eſt pᷣncipium cognitõnis.quia noticia iſtoꝛum pᷣn⸗ cipioꝝ plu ra entia eẽ ⁊ aliquid eẽ mobile eſt cauſa no ticie aliarum cõcluſionum ſequetium in ſcia naturali LCum autẽ öt phᷣus ſupponeẽdum eẽ in ſcia naturali omia vel quedam mouent᷑. Notant᷑ ðt(vł quedã) im commæétatoꝛem pꝛeſeruãdo ſe ab anima ⁊ foꝛmis. quia dubium eſt an ſint mobiles aut non.⁊ licʒ nõ mo ueant᷑ tamè ſunt naturales ſᷣm ꝙ ſunt in mobili.⁊ hoc nõ debz intelligi ꝙ nullo modo moueant᷑. vmmo om⸗ nis foꝛma generabił ⁊ coꝛruptibilis vere mouetur taʒ motu alteratõnis qᷓ; alijs motibus realibus.ſed vult ꝙ nõ mouetur per ſe. Vel aliter dicit philoſophꝰ qui⸗ dam. quia dubium eſt de partibus que ſunt apud cẽ⸗ trũ terre vtrum poſſint moueri aut nõ. hoc viſo dicit phus ꝙ omnia aut quedam ⁊c Nota tercõ ꝙ aliqui ex iſto textu volũt elicere ꝙ ens ſit equiuocum. Dicit enim phus eins multipliciter dici.ſi autem eẽt vniuo⸗ cũ non eẽt multi plex. Sed vere iſte textus eſt ↄtra eos qð pʒ quadrupliciter Pꝛimo quia in pᷣdicamento qli tatis dixit phᷣus quaditatẽ multipliciter dici.quod ex ponit Boetius.i.de multis. Patʒ ſecũdo.quia phs nõ poſſet diſputare contr. eos niſi per aliqua conceſſa ab eis Ipſi em conceſſerui t ens vere dici de qualitate et quantitate.non autẽ cõcei erunt aliquã eẽ multitu⸗ dinem. Si autem ens eet equi nocũ. eſſʒ equiuocũ ad multa.iſti autem non conceſſer. int aliquam multitu⸗ dinem. ⁊ ꝑ cõſequens p hiloſophpetiuiſſʒ pᷣncipium ſanz tercõ ex hoc. quis magis ha bʒ intentonem ſuaʒ i ens ſit commune vniuocũ multis qᷓ; ſi ſit equiuocũ quia ſi ens diceretur equiuoce.tunc von ſequeretur ꝙ eẽnt plura entia.ſed ſolum plures enti. s acceptõnes. et hoc non eẽt cõtra illios Patzʒ quarto.qu ia male nume raſſet philoſophus equiuocum in plural. nager.. o9 Queſtiones la em̃ vniuoca numerani in ſuis vntuocatꝭ.nullo mo do ergo habet᷑ ex iſto textu ꝙ ens ſit equiuocũ.ſed ma⸗ gis habet᷑ oppolitũ. NHota quarto. q;' cum ðᷣt phus ome cõtinuũ eẽ diuiſibile in infinitũ.nõ intẽdit ꝙ eſſe cõtinuũ accualit᷑ poſſz diuidi in infimtum.ita ꝙ vna s poſſʒ ſepari ab alia.hoc em impoſſibile eſt de celo cum celũ ſit coꝛpus incoꝛruptibile. Sʒ intedit ꝙ in omi cõtinuo ſtꝭ partes infinite.quaꝝ nulla eſt realiter alia.qᷓ;uis cũ alia faciatvnũ.⁊ hoc ſufficit ad intetõeʒ p hi.qꝛ ex hoc ſequit᷑ ꝙ multa ſtꝭ.ſicut ſi vna pars poſ ſet ſepari ab alia. Similłr quãdo ðᷣt cõmẽetatoꝛ commẽ to decimoſeptimo.ꝙ cõtinuũ ẽ vnũ actu ⁊ plura in po tẽtia.nõ intendit dicere ꝙ ↄtinuum vnq; poſſit eẽ plu ra.hoc em nunqꝙᷓ; poterit eẽ verum Hã cõtinuũ nunqᷓ; eſt plura Sed ꝑ illã intelligit iſtam. cõtinuum ↄtinet plures partes realit᷑ ab inuicẽ diſtinctas.q ſi eent ſe⸗ parate ab inuicẽ eẽnt plura tota actu. Ulirca hũc textum dubitat᷑ pᷣmo.vtrum phs naturalis in aliquo caſu poſſet diſputare cõtra negãtem pᷣncipia ſua. Reſ pondetur facilit᷑ ꝙ iſti(qui ponũt philoſophiã ſolum vnam aggregatõne) dicũt ꝙ illa ꝑs (in qua diſputat᷑ cõtra ꝑmenidem ⁊ melliſſuz)eſt ps methaphiſice Sʒ tu dic.ꝙ ꝑ pᷣncipia ꝓpꝛia nõ poteſt natural phᷣus diſpu tare cõtra negantẽ pᷣncipia demõſtratiue.poteſt tamẽ diſputare elenchice ⁊ redargutiue.ſi ille cõtra quẽ ar⸗ guit aliquid cõcedat in illa ſcia.ex quo ſequit᷑ illð qðᷣ negat.quod tamẽ nõ aduertit ſeqͥ. philoſo phꝰ autẽ lo quit᷑ in illo caſu in quo nihil cõcedit᷑ ab eo.⁊ tũc meta⸗ phiſicus poterit arguere ↄtra eum ſi velit loqui.tunc em opoꝛtz nccãrio ipᷣm aliquid cõcedere quod cadit ſub ↄſideratõne metaphiſici.vtputa ꝙ voces ſignifi⸗ cat aliud vł aliud hmõi. ex quo meraphiſicus poterit arguere cõtra eum. Ex quo patz ꝙ nõ omis ſcĩa reſol uit inꝑ ſe nota.ſʒ aliqua ſolũ in nota ꝑ exꝑientiam. ſi⸗ cut pʒ de iſto pᷣncipio(Omia aũt quedã mouentur) quod nen poteſt euident cognoſci niſi ꝑ experientiam quia ſi eẽt aliquis qui nũqᷓ; ꝑcepiſſet aliquid moueri ipſe poſſʒ dubitare an motus ſit poſſibił.⁊ ideo motuʒ eẽ nõ eſt notum niſi ꝑ experientiam tm̃. At ideo ec in naturali ſcia maxime ꝓcedimus ꝑ exꝑientiãꝗ. Du bitat᷑ ſecundo.vtrum iſta ↄſequẽtia ſit bona.om̃ia en tia ſunt vnũ ens.ergo omia entia ſunt vna ſubſtãtia vł omia entia ſũt vna quãtitas.videt᷑ em ꝙ ibi ſit falla⸗ dia oſeugti, arguendo a ſuperioꝛi ad inferius con⸗ ſtructiue.vł deſcẽdedo ſub termino ſuppouite ſimpłr in ſecundo gradu Reſpõdent aliqui ꝙ nõ valererz cõ ſcquẽtia niſi ens eẽt equiuocũ.⁊ ita nõ vſt deſceſus.ſed equocatõnis diſtinctõ.ſed hoc nihil. valʒ.quia ſic di⸗ cẽdo manet eadem difficultas. Philoſophus em̃ po⸗ ſtea ſic arguit. omia ſunt vna ſ abſtãtia.ergo omia ſũt vnus homo vł vnus equꝰ vł enꝰ aſinus.⁊ ſic de alijs Igeo reſpõdet᷑ ꝙ cõceſſo ꝙ ens ſit vniuocũ.tamẽ ad/⸗ huc cõſequẽtia eſt hona.ſe d ens nõ ſuꝓponit ſimplicit᷑ ſed deterininate. Unde cenenduʒ eſt pꝛo regula quã⸗ docuncq; vtrũq; extren um ꝓpoſitõnis vniuerſałeſt ſin ——— Fularis vł pli 1 —— numen. pdicatu m ſingularis numeri. tunc pᷣdica⸗ tum ſupponit der ermiuate. 2 fit deſcẽſus per ꝓpoſitio⸗ * * 4 nem diſiunctiu am. vt dicendo. omnes homines ſunt animal. ergo o mnes homines ſunt hoc animal. vł om nes hominee/ſunt iſtud animal:⁊ ſic de alijs. Nam be ularis vł pluralis m ameri⸗runc pᷣdicatum ſuppo nit mpkłr ſiue confuſer m. ſed quãdo ſubiectũ eſt plurat pꝛimi Phiſicoꝝ ne ſequitur.om̃es ho mines ſt aĩmal.ergo iſti homĩes ſunt animal demõſtratis omibus hoĩbus. ⁊? vltra. er go aliquod animal eſt iſti homies.⁊ vltra.ergo aliqᷣ aimal eſt omnes homĩes.⁊ vltra. ergo hoc animal eſt om̃es homines. vi illud animal eſt omes homines.et vltra. ergo omnes homines ſunt hoc animal.vł omes homines ſti illud animal.⁊ ita de ᷣmo ad vltimuʒ be ne ſequebaturomes homines ſunt animal.ergo om̃eg homines ſunt hoc animal.vł omnes homines ſunt illdᷣ aimal ODubitat tercõ. quare ratõ melliſſi eſt mage vana. Reſpõdet commẽtatoꝛ ꝙ hot eſt ideo.quia no facit aliquam dubitatõnem.eo ꝙ cõcedit ꝓpoſitõnem falſam.que nullo modo eſt pꝛobabił. Ol(ſt autẽ rõ mel liſſi iſta. Si ens nõ generat᷑.ens nõ habʒ pᷣncipiũ. Syl logiſmus em eius erat Si ens generat habʒ pncipiuʒ et arguebat a deſtructõe antecedentis ad deſtruccio⸗ nem cõſequẽtis.Et cũ hoc peccauit in deſtructõne añ cedentis.eo ꝙ iſta ꝓpoſitõ.ens non generatur eſt falſa Poſſz ergo ſic foꝛmari ratõ.quod nõ eſt factum nõ ha £ ler Pncipiũ.ſed ens nõ eſt factum. ergo nõ habʒ pncipi um. WVñcedens patz. quia ſi eẽt factũ.vłeet factum ex ente vl nõ ente. nõ ex ente. quia eſſz ens anteq; fierz Nec etiam ex nõ ente.quia ex nihilo non fit aliquid. patʒ er go ꝙ ens nõ habʒ pꝛicipium.ſed quod non habʒ pᷣnct piũ non habet finem. ⁊ per ↄſequẽs eſt infinitum.ſʒ qd eſt infinitũ eſt vnum. quod autẽ eſt vnum eſt immo bi le. ergo ens eſt immobile. Spyllogiſmus aũt ꝑmenidis eſt. ꝙ quicquid eſt pᷣter ens eſt no ens.⁊ quod nõ ẽ ens nihil eſt. ergo ens eſt vnum. iſte ſyllogiſmus non cõclu ſit cõcluſionem quã debebat cõcludere.quia pꝛopões eius nõ ſunt vere.⁊ etiam ibi eſt fallacia equluocatio nis. Oubitat᷑ quarto. vtrum iſta pꝛopõ ſit vera tm pᷣncipium eſt. Dico ꝙ non.quia implicat contra⸗ dictoꝛia.ſicut patʒ per quattuoꝛ regulas ſequẽtes Pꝛi ma regula eſt.ſignum excluſiuum additum alicui nõ excludit illa que ſunt de quidditate illius.nec exclu⸗ cludit illa de quoꝛum quidditate eſt illud cui addit᷑ ſignum excluſiuum. Ex qno videt᷑ ꝙ ſignũ excluſiuũ additum generi non excludit ſpẽm.quia non ſequitur tin aĩmal eſt. ergo homo non eſt.nec ſequit᷑.tin ſoꝛtes ſer o homo non eſt. Secunda regula eſt. ꝙ ſignum excluſi . vere negatur illud ſubiectũ. x quo patʒ ꝙ ſignũ excluſiuũ additum relatiuo diſquiꝑantie excludit coꝛ relatiuũ.CTercia regula eſt ꝙ ſignũ excluſiuũ excludit omnia.que ſunt ð conceptu ſecũdario illius cui addi tur. dummodo poſſint vere negari de ſubiecto. Quar ta regula eſt ꝙ quelibʒ pꝛopõ includens contradicto⸗ ria eſt falſa ⁊ impoſſibilis.qð patz in ſummulis. Ex q̃ pꝛobatur ꝙ iſta ꝓpoſitõ.tm pᷣncipium eſt.eſt falſa.qa iſta ꝓpoſitõ.em pꝛincipium eſt.excludit illam.pᷣncipia tum eſt.ſicut patʒ ꝑ ſecũdam regulam.⁊ etiam eam includit.quia bene ſequit᷑.tm pᷣncipium eſt. ergo hnci pium eſt ⁊ vltra.ſequit᷑ ergo.pᷣncipiatum eſt.ꝑ locum a relatiuis.Etꝑ cõſequẽs ſequit᷑.pncipiatum eſt ⁊ pn cipiatũ non eſt.q ſtꝭ contradictoꝛia Queritur vtrum accidens reałr exiſtere in rerñ natura ſine ſubiecto im plicet contradictõem. Arguitur pᷣmo ꝙ ſic. qꝛ illð quod eſt alicuius foꝛmaliter conſtitutiuũ .ẽ einſdẽ ab uũ additũ alicui ſubiecto excludit om̃e ilð de alio foꝛmaliter diſtinctm̃.⁊ quod eſt entis ad ipᷣm cõ⸗ tractm̃ nõ eſt ab illo ſeꝑabile.ymmo eius ſeꝑatõ inclu Ddit cõtradictõem ex terminis.ſed eẽ in alio eſt huiuſ⸗ mõi.ergo ⁊c̃. Maioꝛ ptʒ.quia ſubiectũ includit pᷣdi catũ. Minoꝛ pbat᷑ pertotam ph̊iam.⁊ quĩto metha⸗ phiſice.vbi phu s diuidit ens in ens per lſe ⁊ ẽs in alio et eẽ in alio ↄſtituit accñs.ergo ⁊c̃. O(onfirmat᷑.quia ſicut ſe habet ſubſtãtia ad eẽ ꝑ ſe.ita accidens ad eſſe in alio.ſed aliquid eẽ ſubſtãtiam ⁊ non e per ſe eſt im poſſi bile.ergo aliquid eẽ accidẽs⁊ nõ eſſe in alio eſt im poſſibile Secũdo ſic:impoſſibile eſt aliquã entita ẽ ab alia eentialr dependens ee ſine illa.ſed accidens Peheger eentlallter ackſinblee⸗ laliter ad ſubiectũ. ergo ⁊c. Maioꝛ patz quia hec eſt dꝛñtia inter oꝛdinata eẽntialiter ⁊ accide taliter. ã in oꝛdine eẽntiali nüqᷓ; oſterlus votenit eſſe ſine pᷣoꝛi.Si em̃ poſſʒ eſſe ſine illo depederet accñ⸗ xaliter nõ neceſſario ab eo.ſʒ ↄtingẽter.quia in oꝛdine accidentali poſterius poteſt eẽ ſine poꝛi. Vñ hec ꝓpo⸗ ſitõ ponit᷑ a doctoꝛe ſubtili in tractatu ðᷣ mo pꝛicipio capitulo pᷣmo.qui ſic ðt.illud ðꝛ eſſentialiter ab alio ꝭᷣ pen dAscelnisolcjiae ad eſſentiaʒ Minoꝛ Pꝓbatur.quia ſubiectũ eſt pꝛiꝰ ſua paſſione.⁊ ome ſub iectũ eſt pᷣus diffinitõe quocũq; accidẽte ſeptimo me⸗ taphiſice.ſed pᷣoꝛitas diffinitõis eſt pᷣoꝛitas eẽntialis. ergo accides eſt poſterius eſſentialiter ſuo ſubiecto.⁊ poſterius eẽntialiter depẽdet a ſuo pꝛioꝛi.ergo cuʒ po ſterius abſolute dependeat a pꝛioꝛe.ꝗ̊ eodem vtrobi⸗ q́; addito ſemꝑ ſequitur. Tercõ ſic. accidẽs eẽ ſub⸗ ſtantiam implicat ↄtradictõem.ergo accides eſſe per ſe ⁊ nõ in alio implicat cõtradictõnem. ¶ (õſequentia ꝓbatur.nam quod leſt ens per ſe eſt ſubſtãtia qͥnto me tap hiſice.ergo ſi accidens nõ eſt in alio erit ꝑ ſe.⁊ ꝑ cõ ſequẽs erit ſubſtãtia Quarto ſic.ꝑ p hm in textu. qͥ ðᷣt ꝙ accñs eſt ſeꝑabile a ſubiecto . ſie arguttguia uc as, RNe aliquã potentiã eſt poſ In 0 Po 0 lga nõ includit ↄtradi ctõem ex tmĩs.ſʒ ſepꝑatio accñtis de ſubiecto cum exñ tia eiuſdem eſt poſſibił ꝑ aliquã potentiã.ſicut ptʒ in ſacramento euchariſte.vbi ꝑ fidem ponimꝰaccñs ſine ſubiecto.cui fidei nõ poteſt ſubeẽ falſum Si dicas foꝛ te ꝙ accñtia ſt in aere ſicut in ſubiecto Cõtra accidẽs non migrat de ſubiecto in ſubiectũ.pᷣus ãt non erãt il la accñtia in aere ſubiectiue.g nec poſtea. (õfirmat᷑ quia aer nõ eſt coloꝛatꝰ. ſtultũ eſt dicere ꝙ illa accide tia poſt ſeꝑatõem a pane maneãt in aere. Pꝛo ſolutõe iſtius queſtionis.ſoluẽde ſtꝭ quattuoꝛ queſtiones ſᷣm quattuoꝛ genera accidentium. AANVltrũ actuał Pꝛima queſtioan E* TIO EE cois abſolu ti cũ exiſtẽtia eiuſdẽ ab om̃i ſubiecto implicet ↄtradic tõem ex terminis ic bꝛeuit᷑ ꝙ non. Pꝛobat᷑ qua⸗ dꝛupkr Pꝛimo ſic.om̃is potẽtia infinita poteſt qᷣcquid poteſt potẽtia finita.⁊ cũ hoc plus.ſed potẽtia dei con ſeruatiua eſt infinita.̊ poteſt per ſe quicqͥd põt poten tia finita ⁊ limitata.⁊ plus.ſed potẽtia intellectiua no ſtra apphẽdit accñs nõ compᷣhendẽdo ſubiectũ.ergo potẽtia dei ↄſeruatiua poterit ↄſeruare accñs ſine ſub iecto. Maioꝛ nõ patit᷑ inſtãtiam niſi vnã.que poſtea dabitur. Minoꝛ eſt nota. Scðo ſic.omis ꝑfectio re mota imgfectõe eſt deo attribuẽda.quia ei nulla ꝑfec/ Folio x. tio ſimpłr deficit.ſed poſſe cõſeruare hoe ſine illo.⁊ in tali ↄſeruatõe non exigere aliud eſt maxime ꝑfectõnis ergo deo (qui eſt perfectiſſimus)eſt illa perfectõ attri buenda.ałs em̃ deus non eſſʒ ſimpliciter perfectꝰ nec infinite ꝑfectionis. Tercio ſic.quicqͥd poteſt cã pꝛi⸗ ma mediante ſcðᷣa.poteſt ꝑ ſe ⁊ ſine ſecũda.ſʒ deus me diante cã ſecũda.ſ.mediante ſubſtãtia poteſt ꝓduce⸗ re accidens ⁊ ipᷣm cõſeruare.ergo poterit ſine ſubſtan⸗ tia ipᷣm ↄſeruare Maioꝛ eſt vera loq̃ndo in genere cã litatis efficientis vł finalis.quia deus eſt ĩfinite poten tie Quarto ſic.pᷣmũ independes pᷣt terminare depẽ dentiã cuiuſlibet rei create.ergo deus poteſt terminare dependẽtiã quã halvt accides ad ſubiectũ.⁊ vicẽ eiꝰ ſupplere.ergo accidens poterit eẽ ſine ſubiecte. Ox hoc ſequit᷑ pᷣmo ꝙ inherẽetia actualis eſt diſtincta eẽn⸗ tialiter ab accñte. Patʒ quia accñs poteſt realr mane⸗ re ſine ea. Sequit᷑ ſcdᷣo.ꝙ inherẽtia aptitudinał non eſt realr diſtincta ab accñte.qꝛ accidẽs non pᷣt ſepara⸗ ri ab ea. Nã illa inherẽtia eſt quedã naturał inclinatõ accñtis ad ſubiectũ. Sequit᷑ tercio.ꝙ inherentia apti tudina lis eſt de eẽntia accñtis.ſicut manus eſt de eẽn tia illius cuius eſt manus.⁊ aptitudo illius cuius eſt aptitudo. Sequit᷑ quarto.ꝙ nulla iſtarum inherẽtia⸗ rum eſt de eẽntia accñtis.capiendo accidẽs pᷣme intẽ⸗ tio nałr. Patʒ.qꝛ nullus reſpectus ſiue actuał ſiue ap titudinalis eſt de eentia.hoc eſt de quidditate ſui fun drmenti.cũ ſit naturaliter poſterioꝛ fũdameto. Sʒ in heretia actualis eſt reſpectus actuał.inheretia vᷣo ap titudinalis eſt reſpectus aptitudinał.̊ ⁊c. Sʒ con tra hoc arguit᷑ quadrupłr Pꝛimo ſic.q̊ͥ accñs foꝛmałr eſt ens nõ ẽ eſſentialit᷑ diſtinctũ ab accidẽte Sʒ inherẽ tia accñtꝭ foꝛmaltr eſt ens.q̊ ⁊c. Minoꝛ ꝓbatur ex ſep timo metap hilſice.vbi ðꝛ.accñtia nõ ſunt entia. niſi in eo ꝙ taliter entis.vtputa ſubſtãtie.& per iſtam vniõeʒ ue vocat᷑ aetualis inherẽtia accñs eſt foꝛmaliter ens 8̊Onon diſtinguit᷑ eẽntialr ab accideéte Secũdo ſic.ſi inherẽtia diſtingueret᷑ ab accidẽte realiter. ſequeret᷑ ꝙ accñs inhereret iſta inherentia.⁊ tũc queret᷑ de iſta in herẽtia.an inhererʒ ſubicto an non.⁊ eſſ pꝛoceſſus in infinitum Tercio ſic.ſi iſta inherẽtia eſſʒ poſterioꝛ accidente.ſequeret᷑ ꝙ poſſ0 eſſe accidẽs in aliquo ſigno in quo nõ inhereret ſuo ſubiecto.eo ꝙ om̃e pꝛius eſt in aliquo ſigno in quo non eſt poſterius.⁊ ꝑ co nſeq̃ns ac cidens nulli inhereret in iſto pꝛioꝛi.qð eſt impoſſibile Quarto ſic.adeſſe ⁊ abeſſe eſt de diffinitõe acciden tis.̊ eſt de eſſentia eius. Ad pꝛimũ ↄcedendo ma ioꝛem negatminoꝛ.⁊ ad ꝓbatõem dicendum ꝙ quoti ens dicit᷑ cauſa totiens dicit᷑ in eo ꝙ vt habetur quinto metaphiſice. Quãdo ergo ðᷣt Areſto.qꝙ accidentia nõ ſunt entia niſi in eo ꝙ tałr entis ibi in eo ꝙ denotat alt quam cauſalitatẽ ſubiecti reipectu accñtis.⁊ iſta eſt cauſalitas effectiua.ita ꝙ entitas accidentis eſt effecti ue ꝑ ſubiectũ.foꝛmałr autem ꝑſuã ꝓpꝛiã růeem ⸗Ad ſcdᷣm dico ꝙ quãdocũq; aliqͥd eſt denominatiue tale. et aliud eſt foꝛmalłr tale ſtãdum eſt in illo quod eſt foꝛ maliter tale.vt ſi a eſt idem denomiatiue.idẽptitas ãt eſt foꝛmaliter talis.nõ opoꝛtʒ eã eẽ talem ꝑ aliaʒ idẽp titatem. Similiter eſt in ꝓpoſito de inherentia.ipᷣa em eſt foꝛmaliter inherentia.⁊ ideo non opoꝛtzʒ ꝙ ipᷣa inhe reat alia inherentia Ad terciũ dico ꝙ duplex eſt pᷣo ritas.quedã eſt tꝑis.⁊ alia eſt nature Vna aũt differt ab alia.nam in poꝛitate tempoꝛis eurrelna. unt im Queſtiones poſſibilia eſſe ſimul.in poꝛitate aũt nature nõ. VUñ pᷣo ritas nature nõ eſt q̃ aliquid ſit ĩ vno ſigno.in quo nõ ſit reliquũ. Sed iſta poꝛitas nõ eſt aliud niſi pᷣluppoſi tio huius ab hoc in alteritate quadã nature. Non oꝑ tet ergo ꝙ accidens ſit in aliquo ſigno.in quo nõ inhe⸗ reat ſuo ſubiecto.ſʒ ſufficit ꝙ ipᷣm ſit neceſſario pᷣſuppo ſitũ ad hoc ꝙ inhereat. Ad quartum reſpõdet do⸗ ctoꝛ ſubtilis.ↄcedendo ꝙ inherentia eſt de eẽntia accñ tis ſecũde intẽtõnaliter accepti.ymmo nõ differt ab ac cedente iſto modo.nõ eſt tñ de eẽntia accñtis pᷣme in tentõnalr accepti Si aũt queras.in quo pᷣdicamen⸗ to ſit aptitudinalis inherentia ODm eſt ꝙ eſt in eodẽ pᷣdicamẽto reductiue.in quo eſt ipᷣm accns. Vñ da⸗ to ꝙ nõ ſit de eẽntia accñtis.i.de cõceptu qͥdditatiuo eſt tñ idem eẽntialiter ipᷣi accñti.ita videlicʒ ꝙ ipᷣa eſt intrinſeca ſicut modus intrinſecus. Diſtinguit autẽ ex natura rei.vnde dicit doctoꝛ pᷣdictus ꝙ quicqͥd eſt de eſſentia alicuius eſt idem eentialiter illi.ſed nõ om ne quod eſt idem eẽntialiter alicui eſt de eſſentia eius Si queras vlterius.in quo pᷣdicamento ſit inheren tia actualis. Dicit᷑ cõmuniter ꝙ eſt in eodẽ pᷣdicamẽ to reductiue in quo eſt illud cuius eſt inherẽtia.ſicut modus ponitur reductiue in pᷣdicamẽto cuius eſt mo dus Poſſz tamẽ dici ꝙ eſt in pᷣdicamẽto relatõis.nã inherentia accñtis ad ſubiectũ duo includit. pᷣmum eſt reſpectus infoꝛmãtis ad infoꝛmabile ſiue ꝑficientꝭ⸗ ad ꝑfectibile.⁊ talis reſpectꝰ repitur tam in foꝛma ſub ſtantiali qᷓ; accñtali.licʒ in vna ᷣm quid ⁊ in alia ſin⸗ płr. Secũdum eſt reſpectꝰ dependetie ad illud a quo der endʒ in eẽndo.⁊ per hoc differt foꝛma ſubſtãtialis ab accidentali. Vnde in multis reꝑitur vnus illoꝛuʒ reſpectuũ.in quibus nõ reꝑitur alter.ſicut in ſacrame⸗ to euchariſtie. vbi bene eſt reſpectus depẽdentis ad il/ lud a quo depẽdet.nõ tamen reſpectus infoꝛmãtis ad infoꝛmatũ Si queras tercõ.an inherẽtia actuał ac cidentis reſpectiui ſit diſtincta relatõ ab ipᷣo accidente reſpectiuo. Dico ꝙ hoc nõ eſt nccario.eo ꝙ ipᷣa eſſen⸗ tialiter eſt depẽdentia ⁊ coherentia vnius ad alterum ideo ſᷣm regulam pᷣdictam non opoꝛtʒ ſibi attrib uere aliam inherentiam ab ea diſtinctam. als em̃ videt᷑ eẽ ꝓceſſus in infinitũ Si queras quarto.dato ꝙ acci⸗ dens poſſit eẽ ſine ſubiecto.an poſſit intelligi ſine ipſo Nico pᷣmo ꝙ accidans in abſtracto põt intelligi ſi ne ſubiecto.patʒ quia potẽtia magis abſtractiua põt ma gꝗ intelligere hoc ſine hoc.qᷓ; potẽtia minus abſtra ctiua. Sed potẽtia ſenſitiua põt appꝛehẽdere accideẽs nõ appᷣhendẽdo ſubiectũ vel dulcedinẽ.que tamen ſtꝭ coniuncte in lacte nõ appᷣhendendo albedineꝙ. mł⸗ to foꝛtius intellectus poterit intelligere vnum illoꝛum nõ intelligendo aliud ieco ſecũdo ꝙ accidens co⸗ pꝓulatũ ſubiecto nõ poteſt intelligi ſine eo intellectõe di uiſiua.ſʒ bene intellectõe pᷣciſiua.patʒ quia intellectio diuiſiua eſt falſa.in qua res intelligit᷑ aliter qᷓ; ẽ.ſed in telligẽdo aceñs ſine ſubiecto intelligitur res aliter qᷓ; ẽ ſed hoc nõ eſt verum de intellectõne pciſiua.quia ſicut ðꝛ ſecundo huius.abſtra hentiũ non ẽ mendaciũ. Mu tare ergo intellectõem pꝛeciſiuam in diuiſiuam ẽ mu tare intellectõnem veracem in intellectönem medacẽ Oico tercõ ꝙ accidens in concreto nõ poteſt intel⸗ ligi ſine ſubiecto.patzʒ. quia tale accidens impoꝛtat re ſpectũ ad ſubiectum ſicut ad terminum.ſed reſpectus nõ poteſt intelligi.nõ intellecto termino.vnde tale ac⸗ pꝛimi Phiſicoxꝝ cidens connotat ſubiectum.⁊ ideo non poteſt intellig: ſine ſubiecto Oic quarto ꝙ accidens copulatum quo ad nos nõ põt intelligi ſine ſubiecto.nec in abſtra⸗ cto.nec in ↄcreto.licʒ de natura ſua poſſit intelligi ſine eo. Vñ accidẽs dicit᷑ copulatũ qð dat intelligere ſub iectum.ſicut ſimitas dat intelligere naſum. O(x quo ergo dat intelligere ſubiectũ nõ poteſt intelligi ſine illo Ot huius ſignũ eſt ꝙ quãdo talia accidẽtia diffiniũü ſemꝑ in eoꝛum diffinitõibus ponitur ſubiectũ in recto vel in obliquo. Oueſtio ſecũda?a de: Apꝛie paſſio nis a ſuo ſubiecto implicʒ ↄtradictõnem ex terminis. Reſpondent aliqui ꝙ nõ.⁊ pꝛobant quadrupłr. Pꝛi mo ſic.om̃e pᷣus inquãtum pᷣus eſt ſeꝑabile a quocun⸗ qᷓ poſterioꝛi ꝑ aliquam potentiã.⁊ a quocũq; a quo eſ ſentialr non dependet.ſed ſubiectũ cſt pᷣus ſua ppꝛia paſſione.⁊ etiam ab ipᷣo eẽntiałr non dependet.qꝛ nul⸗ lum pus eẽntialiter depẽdet a poſterioꝛi.ergo ⁊c. Ma ioꝛ ꝓbatur.quia ome independẽs eſt ſeꝑabile a quocũ q; a quo non depẽdet. Nihil em eſt inſeꝑabile ab alio niſi ꝓpter quandam nccãriam coexigẽtiaʒ.que quidẽ? coexigẽtia depẽ dentiazʒ impoꝛtat.Scðo ſic.quicquid poteſt deus ↄſeruare in aliquo ſigno ſine alio.poteſt ⁊ pꝛo quocũq;.cum eque ſit potẽs ſemꝑ.Sed pᷣus inqn tum pus eſt in aliquo ſigno.in quo nõ eſt poſterius.in illa ergo poꝛitate nature(in qua ſubiectũ pᷣcedit paſſio nem)paſſio eſt vel nõ eſt. Si eſt ergo ſubiectũ nõ eſt pᷣ⸗ us paſſione.ſed ſunt ſimul natura.ſi nõ eſt habet᷑ ppo⸗ ſitum. aũt ſubiectũ ſit pᷣus natura paſſione ptʒ.qᷣa cã pᷣcedit naturalr effectum.⁊ aliquid pꝛius eſt qᷓ; ſit aptuʒ natumin eẽ.ſed paſſio eſt cãta ex ꝓpꝛijs pncipijs ſubiecti.ergo ⁊c. Tercio ſic.potẽtie eq infinite ⁊ eq̃ᷓ potentes.⁊ nõ ſe excedẽtes.ſi vna illarum põt diſtinc te ferri in aliqua plura ⁊ reliqua.ſed potẽtia intellecti ua dei ⁊ potentia ꝓductiua ⁊ ↄſeruatiua ſunt eque in⸗ finite ⁊ eque potẽtes ⁊ nõ ſe excedẽtes.cum quelibʒ ſit infinita.⁊ vnum infinitũ non eſt maius alio.ſequit᷑ ne⸗ ceſſario ꝓpoſitum. Sʒ potẽtia dei intellectia poteſt di⸗ ſtincte ferri in ſubiectum ⁊ paſſionem.cum ſint entita tes diſtincte.⁊ vna poꝛ alia.⁊ hoc etiam põt intellectꝰ creatus.ergo videtur ꝙ potetia pꝛoductiua ⁊ ↄſerua tiua dei poterit eẽ reſpectu ſubiecti.⁊ nõ reſpectu paſ⸗ ſionis Quarto ſic.pᷣus deus pꝛoducit ſubiectuʒ an teqᷓ; ſubiectum cum eo ↄcurratad ꝓductõnem paſſio nis.cum ergo deus libere ⁊ ↄtingenter ꝓducat ſubiec tum ⁊ paſſionem ꝓducto ſubiecto poterit nõ pꝛoduce re paſſionem.quo facto erit ſubiectũ ſine paſſione Ma ioꝛ erit manifeſta.nam ꝓductõ pᷣus termi nat᷑ad illud quod eſt pus naturalłr. Sʒ ↄtra iſtam opinionem po⸗ nitur hec ↄcluſio.impoſſibile eſt paſſionem ſeparari a ſuo ſubiecto.patʒ ſic.quia ↄcluſio demonſtratõnis ꝑ nullam potẽtiam poteſt eẽ falſa. et ſi paſſio ſeꝑaretur a ſubiecto.ſequeretur hoc.̊ ⁊c. Maioꝛ ꝓbatur.quia illud quod ſcitur impoſſibile ẽ alit᷑ ſe habere pᷣmo po⸗ ſterioꝛum. Minoꝛ ꝓbatur. quia iſta ẽ ↄcluſio demon ſtratiua.homo ẽ riſibilis Sʒ ſi paſſio eſſʒ ſeꝑata a ſub iecto nõ eẽt homo riſibilis.Siłlr eſſ triangulus ⁊ non haberz tres.ſʒ triangulum non habere tres eſt ↄtradi ctio.ſequeret᷑ em triangulum non eẽ triangulum eic reſpondet aliqui ꝙ deus poteſt facere cõtradictonem nabn liglr ereſcb Oan jſelh⸗ dihniät üunen AA s ro wegnſi⸗ wus. l Pi a ziglod kn graä Am egic⸗ Aigid out: Lörstnn ſeanstn ic; eſnzin sait va inrii⸗ Liancleen chit wet N mni lus n⸗ l uſc odee D Gilua mmp wana Gnis etuf r.un mopo/ RLl caal⸗ ot y n Cct — Alreſtotelis ſecũdi modi.ſʒ nõ pᷣmi modi ¶ Cõtra. vbi eſt ſexꝑatõ et negatõ eiuſdẽ de ſe ibi eſt contradictõ pꝛimi modi ſed in omi ↄtradictõne eſt negatõ eiuſdem deſe ⁊ ꝑ te omis ↄtradictõ pᷣmi modi eſt impoſſibilis.ergo om⸗ nis ↄtradictõ ſimpłr eſt impoſſibilis. Minoꝛ pbatur quia nũq;ᷓ; eſt ↄtradictõ niſi ſit negatõ eiuſdem de eo dem ex pᷣmo elenchoum.ↄtradictio eſt rei ⁊ nomĩs nõ ſvnonimi ſed eiuſdẽ. Si dicas ꝙ idem de ſeipᷣo nõ pᷣ⸗ dicatur in pino modo dicẽdi ꝑ ſe. Cõtra.nõ pᷣdicat᷑ in tercio.qꝛ ille nõ eſt modus pᷣdicãdi.nec in ſcdᷣo.nec in quarto.ergo in pᷣmo. At etiã ſic dicẽdo nõ euadis quia maioꝛ eſt ↄtradictõ quãdo negat᷑ idem de ſeipᷣo omino indiſtinctum.qᷓ; quãdo ſeꝑat᷑ aliquid ex natu⸗ ra rei diſtinctũ.ſuperioꝛa diſtinguũtur a ſuis inferioꝛi bus ex natura rei alterius opinionis Ad Ld ratõegèns dico ꝙ maioꝛ hʒ ve⸗ „. ritateʒ in pᷣoꝛi eẽntialiter diſtincto a poſterioꝛi.modo paſſio nõ diſtinguit᷑ eſſen tialiter a ſubieeto. Ad pᷣmam ꝓbatõem ↄcedo to⸗ tũ vſq; ad illud quod ðt ꝙ exigẽtia ðt depẽdentiaʒ.hᷣ em̃ non eſt verum. Nã cauſa totalis ſufficiẽs nccario coexigit ſuũ effectum. ⁊ tamẽ ab eo nõ depẽdet Ad ſecũdum dico ꝙ eẽ pus natura nõ eſt eẽ pᷣus in aliquo ſigno.in quo nõ ſit poſterius.licʒ em̃ ei nõ ↄueniat eſſe o iſto ſigno. Sed pᷣus natura nõ eſt niſi pᷣſuppoſitõ uius ab hoc in quadam alteritate nature.⁊ in h̊ dif fert poꝛitas nature a poꝛitate oꝛiginis. Nã poꝛitas na/⸗ ture eſt pᷣſuppoſitõ ⁊ indepedentia.ſʒ poꝛitas oꝛ iginis eſt ſuꝓpoſitõ huius ab hoc in ydemptitate nature d terciũ dico ꝙ nõ quicqͥd deus intelligit poteſt poducere.nam intelligit ſe ⁊ duo ↄtradictoꝛia.⁊ tamẽè nõ poteſt iſta pducere. Vnde deus intelligit omia ſił ita ꝙ non põt vnũ intelligere ſine alio.ałls em mirare⸗ tur.intelligit tñ omia diſtincte.vt diſtinctõ ſe tenet ex ꝑte obiectoꝛum.nõ ex ꝑte intellectõis.quia oma intel ligit eo mõ quo ſunt.ſi ergo ſunt diſtincta ĩtelligit mo⸗ do diſtincto. Dico vlterius ꝙ potentia intellectiua ⁊ ꝓductiua fundamẽtaliter accepte.⁊ ꝑx ↄparatõnem ad ipᷣm deum.in quo ſunt foꝛmałr nõ ſe excedũt.quia ſtꝭ⸗ infinite ⁊ realiter eedẽ.tamẽ ꝑ ↄparatõem ad obiecta (que reſpiciũt) vna excedit aliaʒ.quia intellectus põot plura intelligere.qᷓ; potẽtia ꝓductiua pꝛoducere ⁊ con ſeruatiua ↄſeruare Ad quartum doᷣm ſicut ad ſe cũdum.nõ em̃ ſubiectũ eſt pus naturałr.ita ꝙ pus p⸗ ducatur qᷓ; paſſio.ſed ipᷣa vna ⁊ eadem pꝛoductione ꝓ ducuntur J LXTercia. vtꝝ actualis ſepatio CE et tio accñtis reſpectiui a füdamẽ⸗ — 2 to ⁊ termio ↄtradictõneʒ im plicet ex terminis. Nic reſpõdet Eranciſcus ꝙ nõ. ⁊2 ꝓbatur quadtupłr. Pꝛimo ſic.quecũq; eẽntialiter di ſtinguũtur ſunt a ſeinuicẽ ſeꝑabilia.ſʒ relatõ ⁊ funda⸗ mentü ſte huiuſmodi.q̊ ꝛc. Maio: ꝓbatur.qꝛ ſicut ſe habʒz im poſſibilitas ſeꝑatõis ad ↄcludẽdum eẽntialẽ ydemptitatẽ.ita poſſibilitas ſeꝑatõis ad ↄcludeẽdum diſtinctõem eẽntialem.ſʒ ad eẽntialem necario ſequit ipoſſibilitas ſepatõnis. ad diſtinctõem ſequit᷑ poſſi bilitas.ſʒ fundamẽtũ ⁊ terminus ſt⸗ diſtincta. gꝛc. Secuũdo ſic.illud ꝗð ita depẽdet ad aliud ꝙ econ/ tra eius depẽdentia pᷣt ab alio termĩari pᷣt eſſe ſine illo ſed relatõ ſic ðpẽdet a fundamẽto ꝙ eius depẽdentia tõni. caut ſecunda poteſt ſine ea.ſʒ cauſa pᷣma cũ fundamento et Folio xi poteſt ab alio terminari.̊ᷓ poteſt eſſe ſine illo. aioꝛ eſt euidens.qꝛ tota ratõ ſepatõnis ponebatur ex parte depẽdẽtie ad fundamẽtum ⁊ terminum. Si ergo ali⸗ qd põt ſupplere vices eiꝰ.tũc nõ nccario illa dependen tia erit ad illũ terminum vłfundameẽtum. Minoꝛ ꝓ⸗ batur.quia pᷣmũ ſimpłr indepẽdens pᷣt termiare om⸗ nem depẽdentiam.⁊ ſupplere vices cuiuſlibet minan tis eam.ſʒ deus eſt huiuſmõi.g̊ ⁊c. Tercio ſic. ſi pp ter dependẽtiam relatõnis ipᷣa nõ põt ſeꝑari a füdamẽ to ⁊ termio.qᷓro quo mõ fundamẽtũ ( ad quod eſt r̃la tio depẽdẽs) ſe habet ad ipᷣa.vł in gñe cauſe efficientꝰ vł finalis vł materialis vł foꝛmalis. Si duobus pꝛi⸗ mis modis habetur intetum.quia deus põt ſupplere omnẽ cauſalitatẽ cauſe extrinſece.quia illa nõ ponit im pfectõem.Si tercio mõ.vł eſt materia in qua vł ex qᷓ ſi in qua.in hoc ↄuenit cũ accñte abſoluto.ſʒ hoc non obſtante accidens abſolutum põt eẽ ſine ſubiecto. re latõ.non aũt ſicut materia ex qua.quia talẽ non habʒ nõ aũt ſicut cauſa foꝛmalis.quia q̃libet talis eſt exiſtẽs in re cuius eſt cauſa.fundamentũ aũt nõ inexiſtit rela⸗ õni. c Quarto ſic.qͥcquid poteſt cauſa pᷣma cũ termino pᷣt conſeruare relatõnem.ꝗ̊ poteſt ſine ipᷣis eo⸗ dem modo ſicut de alijs accñtibꝰ.licʒ iſta opinio eui denti rãne repꝛobari nõ poſſit.quia tũ ad ipam ſequũ tur incõuenientia.vtputa ꝙ poſſit eſſe vnio materie cũ foꝛma.⁊ tamen nihil vniret᷑.quia nec materia nec foꝛ⸗ ma eſſʒ Et poſſz eẽ pꝛoductõ alicuius.⁊ tamẽ ea nihil pꝓduceretur.quia poſſʒ eẽ ſine termio Et poſſʒ eſſe mo tus ſiue alteratõ finita ſiue augmẽtatõ⁊ nihil augmen taretur nec alteraret᷑. Et poſſ eſſe motꝰ localis finitꝰ qui non eſſʒ ad aliquem locũ nec ad aliquod vbi. Sʒ iſta vident᷑ eſſe multum abſurda. Ideo eſt alia rõ doc toꝛis ſubtilis clara ⁊ cõis q; implicat ↄtradictõem re latõnem cũ ſua exiſtentia ſeꝑari a fundamento ⁊ tmiĩo Parʒ pᷣmo.quia eſſʒ ad aliquid.ſicut ⁊ qlibet alia rela latio.⁊ eſſ ad nihil cũ non haberet terminuʒz.ſʒ iſta cõ tradicũt. Patz ſcdᷣo.quia relatio impoꝛtat eſſentialit ratõnem inferendi ad aliud. ſᷣm ꝙ ðᷣt Goetius in cõ⸗ mento ſuꝑ pᷣdicamenta ꝙ de eſſentia relatiuoꝝ eſt eſſe ad aliud.ergo nõ poteſt intelligi ſine termino. 1 con ſeqns nec eſſe. Si em poſſ eſſe poſſʒ intelligi Tercõ ſic.ſi relatio illo mõ poſſʒ ſepari.ſequeretur ꝙ idem reſ pectu eiuſdem poſſ eſſe pater ⁊ filius ⁊ etiam mater.⁊ generare ſeipᷣm. Patz quia ſi relatõ filij poneretur ĩ pa tre pater denomiaretur filius.⁊ ſi relatõ patris pone retur in filio ipᷣe eſſʒ pater.pat aũt eſt qui genuit.ergo genuiſſʒ ſeipᷣm. t ſimiłr diceretur de relatõne mater nitatis. Pꝛobatur quarto.quia poſitovno relatiuoꝝ nccãrio ponitur aliud.⁊ tamen ſᷣm pᷣdictain opiniõeʒ c nõ eſt neceſſe. ⸗ hocno iſſtius opinionis Ad Ad rꝗat O Goͤmãa dð z ꝙ maioꝛ eſt ve ra ſi ſint abſoluta eſſenti aliter diſtincta.ſed ſi alteꝝ ſit reſpectin ꝓpter ſpecialeʒ dependentiam eius ad fundamentũ no eſta fũdamẽ to ſeꝑabile poſito termino.eo ꝙ relatõ eeẽntialiter oſur git poſitis fundamẽto ⁊ termino.⁊ ab illis taq; a cau ſis poꝛibus depender.⁊ ꝑ hoc ptʒ ad ſcom Ald ter cium dico ꝙ deus poteſt ſupplerevicem cuiuſcũq; cau ſalitat? cauſe extrinſece pꝛopꝛie dicte.que terminatur ad aliquod abſolutum. Hõ auteʒ ntelligen be⸗ de 3 D= —— Quel iones cauſalitate impꝛopᷣe dicta.qua relatõ intelligit᷑ cauſa⸗ ri a fundameto ⁊ termino. Exꝑ hoc pʒ ad quartũ.Sʒ Eranciſcus reſpondet ad incõueniẽtia diſtinctõe de/ cimaquarta pᷣmi ad pᷣmũ ꝙ licʒ materia ⁊ foꝛma poſ⸗/ ſint eẽ ſine vnione.impoſſibile eſt tamen vnitum eſſe ſi / ne vnione. eo ꝙ eſt effectus foꝛmalis eius. Vñ vnio ac tio ⁊ motus nõ poſſunt eẽ ſinetermio.eo ꝙ eẽntialiter requirunt ſuos terminos. Sʒ contra.ita diceret᷑ de qualitet alia relatõne.cõcedit quidam ꝙ non poſſunt eſie ſine termino actualiter vł aptitudinałr. ⁊ ꝑ hoc pʒ ad pᷣmam ⁊ ſcdᷣam ⁊ quartam ꝓbatõnes.Sʒ ad terci am dicit. ꝙ licʒ filiatõ poſſit realłr ſu biectari in patre et ecõuerſo paternitas in filio.quia tamẽ ibi non ſtꝭ ꝓ pꝛie rõnes fundandi.ideo nec vnus denomiaretur pa ter. nec alter filius. Sicut etiam ſi ſcia poneret᷑ in lapi de. Ot cũ arguitur. in quo eſt patnitas ſubiectiue iſtud vere denoĩatur pater.negat añcedens.quiavltra hoc requiritur ratõ fundandi. Et ſiłr cum arguitur ꝙ ſi deus terminet dependentiã paternitatis.ſiue ſup pleat vicẽ ſubiecti ipᷣe denomĩabitur pater. ſicut ⁊ ſub iectũ. Dicit᷑ ꝙ hoc nõ opoꝛtʒ. nã accñs ad ſubiectuʒ habet duplicẽ reſpectũ.qͥdam aſt depẽdentis ad ulud ad quod dependet.⁊ illum habʒ accidẽs ad deũ. Ali us eſt reſpectus infoꝛmantis ad infoꝛmatum. ⁊ illum non habet accñs ad deum.quia ðt imꝑfectõnem. Leõ valet ergo ↄſequentia = L ſolutã poꝛem alia poteſt deus conſeruare ſine ne eiuſdem.? poſterioꝛẽ deſtruere.cum ergo lignuz ſit quedam ſubſtantia habes partes. quarum vna eſt ſub pꝛimi Phiſicoꝝ partes quãtitatis pᷣſupponunt partes ſubſtãtie.ergo ſubſtantia ex ſe habʒ partes.⁊ non per quantitatem. Confirmatur.quia ome quod ꝑ ſeipᷣm ⁊ ꝑ partes in⸗ trinſecas eſt pꝛeſens alicui qua nto.ita ꝙ totũ eſt pᷣſens toti.⁊ ꝑs partibus ꝑ ſeipᷣm.⁊ ꝑ partes intrinſecas ha⸗ bet partem diſtantem a parteome tale eſt quantum ſed ſubſtantia materialis ꝑ ſeipam ⁊ partes intrinſe cas eſt pꝛeſens alicui toti quãto.puta ſaltem illi quan titati infoꝛmanti eam ſi ſit aliqua talis.ergo ſubſtãtia materialis ꝑ ſeipam ⁊ p partes ſuas eſt: quanta. Si dicat᷑ ꝙ impoſſibile ſit ſubſtantiã coꝛpoꝛeã eſſe ſine qn to.⁊ ita non poteſt circũſcribi ſubſtantia coꝛpoꝛea a qn titate nec ecõtra. O(õtra.quãtitas magis depẽdet a ſubſtantia qᷓ; ſubſtãtia ab accid ente.ſed deus poteſt facere ſubſtãtiã coꝛpoꝛeã eſſe ſi quãtitate coꝛpoꝛea. vt in ſacramento altaris.ꝭtι OQuarto ſic. omnẽ rez ab parte quãtitatis inherentis toti ⁊ alia pars ſubſtantie 4 ligni eſt ſub alia parte quantitatis.? ita res ſubſtatia lis eſt poꝛ natu ra iſta ;titate ſibi inherente poterit de us ſine mutatone locali ipᷣus ſubſtatie eam conſerua⸗ re ⁊ deſtruere iſtam quãtitatez.quod ſi ſit poſſibile po/⸗ natur ineſſe. uo facto quero an iſta ſubſtãtia habz pꝑ⸗ tem diſtinctam a pte aut no ſi ſic. Seſt quata ſine quXA Ouarta. vtrũ ſubſtãtiam coꝛ⸗ titate ſibi ſupaddita.⁊ per cõſequẽs illa ſuꝑ fluit ſi no tem ſine ſubſtantia ſeꝑatim exi ſtere ↄtradictõem implicet ex termis. Reſpodʒ Buil helmus occã ꝙ ſic. ꝓbat quia ſunt eadẽ realr. ⁊c. Añ cedens pʒ. ome accns eſt in aliquo ſubiecto pᷣmo.nu lla quãtitas eſt in aliquo ſubiecto pᷣmo. Ptʒz pꝛimo de li nea. que nõ poteſt eẽ in ſubſtãtia tanq; in ſubiecto pᷣmo quia ipᷣa eſt indiuiſibilis ſᷣm latitudinem.nõ aũt ſub⸗ ſtantia. Silr ſuperficies. que eſt indiuiſibilis ſᷣm pꝛo⸗ funditatẽ. Subiectũ em debet eẽ ita adequatũ accidẽ ti ꝙ nec ip̃ᷣm excedat nec excedatur. ⁊ eadem ratõ eſt ðᷣ puncto.⁊ ſi iſta nõ ſt diſtincta.ſubſtãtia nec etiaʒ coꝛ pus erit diſtinctũ. Scðo ſic. m p hᷣm quanto huiꝰ aer poteſt ↄdenſari ſine mutatõe omniũ q̃litatum.vn de quando aer ↄdenſat᷑ nõ opoꝛtʒ ꝙ deꝑdat aliquam quãtitatem. vel ſaltem nõ opoꝛtʒ ꝙ amittat aliquam quã pus habuit.ponatur ;̊ ꝙ aer ↄdenſeĩ.q̊ manʒ ibi tota quãtitas pᷣcedens.⁊ ppᷣ ciſe illa que pᷣus aut non.ſi ſic ergo illa quãtitas que nũc eſt minoꝛ q; pꝛius.h hoc ſolũ ꝙ ꝑtes quãtitatis ꝓpinquius iacentes ſũt nũc qᷓ; pus.⁊ cũ nõ ꝓpter aliud ponat᷑ qntitas videt᷑ quãtitas æẽ ſuꝑflua.Si aũt nõ manet tota qntitas pᷣ cedens.er go aliqua pars.deperdit᷑.⁊ cum ad coꝛruptõnem ſub⸗ iecti immediati coꝛrumpat᷑ eius accidens. Sequit᷑ ꝙ nõ omnis qntitas manet. quod eſt ↄtra pᷣm. Ter⸗ cio ſic. omis ſubſtãtia coꝛpoꝛea eſt quãta ſine omi alia re ſibi addita.̊ ſuꝑfluuʒ eſt ponere aliam rem ꝑ quã ſubſtantia coꝛpoꝛea ẽſt quãta. Añcedens pꝛobat᷑. qa illud quod ſm ſe habet partem extra parteʒ om̃i alio circũſcripto ẽ ꝑ ſe quantum.ſʒ ſubſtãtia coꝛpoꝛea eſt huiuſmodi.vt homo vł aſinus habʒ partẽ extra partẽ quia partes ſubſtantie ſunt ſubſtantie.⁊ per cõſequẽs illas nõ capit ꝑ quãtitatem ſicut quãtitas pᷣſupponit ſubſta ntiam tanq; ſubiectum ſuum.ita eodem mo do habz partem diſttez a parte. ꝛ ille ptes bus diſtabãt L Ueſti poꝛeã ſine quãtitate.⁊ quãtita,/ ergo ſi? mutate localiter.qdð eſt cõtra ypoteſim. Ponit autem ipe? ſui ſequaces alias ratõnes.que poſite ſũt in logica. Et licʒ ipᷣe dicat iſtam eſſe opinionẽ Areſto telis ⁊ ↄmentatoꝛis.nullũ tamen dictum eiuſdem alle gat. Sed cõtra iſtam opinionẽ eſt expᷣſſe Areſtote⸗ les pᷣmo in textu allegato.vbi ðᷣt ꝙ ſi ſubſtãtiał quãti tas ſt? multa ſtꝭ que ſunt ⁊ poſtea. Om̃ia entia alia a ſubſtantia dicunt᷑ de ſubſtã tia ſicut de ſu biecto.̊ qᷓn⸗ titas dicit᷑ de ſubſtãtia.⁊ poſtea infinitũ nõ ↄuenit ſub ſtantie nec qualitati niſi ꝑ accidens.quãtitati auteʒ ꝑ ſe ↄgruit. Iſte aũt autoꝛitates non haberet veritatem ſi ſubſtãtia eſſet quãtitas. Secundo pʒ per commẽta toꝛem expo nẽtem ea que dicta ſtꝭ ab Areſto.in bᷣmo phiſicoꝛum commẽto decimoquiĩto dicentem. impoſ⸗ ſibile eſt vt ens ſit vnum. Si intẽderint aliquod indi⸗ uiduũ ceteroꝛum pᷣdicamẽtoꝝ pꝛet᷑ ſubſtãtiaʒ. videlʒ quãtum aut qle nõ ẽ vnũ. Nã indiuidua ceteroꝛũ exi ſtunt in indiuiduis ſubſtãtie.⁊ ſic entia ſaltẽ erũt duo ſcʒ indiuiduũ accidentis ⁊ ſubſtantie. OQt cõmẽto de cimoquarto ðᷣt.om̃ia alia a ſubſtantia dicuntur de ea ſicut de ſubiecto.ſicut dictum eſt in cathegoꝛijs. Item dicit ibidem quãtitas accidit alijs pᷣdicamẽtis.ſicut ſubſtantie.ſed nihil accidit ſibijpᷣi. ergo ⁊c. Patzʒ fcio ꝑ philoſophum ſeptimo methaphiſice vbi dicit ꝙ ſub ſtantia natura tempoꝛe ⁊ diffinitõne pꝛecedit quodli⸗ bʒ accidens. Ot pꝛobat ꝙ pꝛecedit tempoꝛe.quia ſub ſtantia poteſt eſſe ſine alijs.⁊ alia ſine ipa.ergo nõ im⸗ plicat contradictõnem ſubſtantiam eſſe ſine quantita te. Patʒ quarto per philoſophum quinto methaphiſi ce capitulo de hoꝛe dicentem.ꝙ pꝛius naturaliter po⸗ teſt eſſe ſine alio.⁊ aliud non ſine ipᷣo.ergo cum ſubſtã⸗ tia ſit naturaliter pꝛioꝛ qntitate poterit eſſe ſine ea Ol(tę poſſet pꝛobari ratõibi.quia ſi quãtitas nõ eſſʒ diſtinc 5 tad ade lus⸗ god ſcle aliqun opion itiqu nüero⸗ ſotel noa turan niaccl ſume. denſe myn iön⸗ aliud cien dun Ai Ge⸗ u lace⸗ liter teria taree Adan gbäͤl wen tlis tura 9 teg mnen. mnes i, cköes s i ugun inendie linn labkitn m di Kirq wat Mider oec wn N ini Nnun; guz ſi MXN ui 8 daſtabat zpollteſi ge Arch, ſſdande Areſtun nah rin nti⸗ in elo. 0 Mtl immje witn nni np Mu nf griͤcl ian dan ki⸗ ugb guogli uia ſub Arlireſtotelis ta a ſubſtantia cum ad quãtitatem ſit per ſe motus ⁊ ad qualitatem ſequeret᷑ ꝙ ad ſubſtantiã eſſet ꝑ ſe mo⸗ tus qð eſt contra Areſtotelem qͥnto phiſicoꝝ dicentẽ. ꝙ ad ſubſtantiã nõ eſt per ſe motus.ſed quecũq; duo ſic ſe habẽt ꝙ vnum ꝑ ſe ⁊ intrinſece ⁊ eẽntialiter ᷑mĩat alique motum ⁊ nõ aliud illa nõ ſunt eadẽ realit᷑ nec inſeꝑabilia. Poſſent multe rõnes adduci contra iſtam opionem que nõ habẽt autoꝛitatẽ ex Areſtotele ſed ex ãtiquo erroꝛe pitagoꝛicoꝝ ⁊ platonicoꝝ qui poſuerũt nũeros ⁊ quãtitates eſſe ſubſtãtias reruz.ſed illã Are⸗ ſtoteles ſepiſſime repꝛobauit ideo dimitto pꝛo nũc.rõ nes aũt eilus nõ eſt difficile ſoluere Ad pᷣmaʒ nega tur ancedens.vñ non oꝑtet de accñtibus que ſtꝭ termi ni accidentiũ diuiſibiliũ ꝙ ipᷣa habeãt ſubiectum pᷣci ſum ⁊ adequatũ. Nam terminus quatitatis eſt in eo⸗ dem ſubiectiue in quo eſt quãtitas cuius eſt terminꝰ neq; habet aliqð ſubiectuʒ pꝛeter ſubiectũ termini per ipᷣm.⁊ ideo nõ opo:tet pũctũ aſſignare ſubiectũ pᷣmuʒ aliud a ſubiecto linee.neq; linee aliud a ſubiecto ſuꝑfi ciei neq; ſuꝑficiei aliud a ſubiecto coꝛpis Ad ſecun⸗ dum dico. ꝙ intentio phᷣi eſt ꝙ in condẽſatõne non opz aliquã partem deꝑdi ſicut nec in ſecũda refactõne ne⸗ ꝙ; oꝑteret quãtitatem eſſe aliam ab ea que pꝛefuit.Et quãdo dicitur ꝙ ipᷣa eſt minoꝛ ꝑ hoc ꝙ ꝑtes ꝓpinqͥus lacent nũc qᷓ; pꝛius. Dico ꝙ nõ eſt pꝛopter hoc pᷣncipa liter ſed pꝛopter aliã cauſam quia videlʒ eadẽ eſt ma⸗ teria cõtrarioꝝ.⁊ ideo illud qð eſt ſub magna quãti⸗ tate eſt in pona ad minoꝛem.⁊ illa potentia reducitur ad actum ꝑ aliquid alterans. Et cum infertur.ergo quãtitas eſt ſuꝑflua.nego ↄſequentiã.quia ſine quãti tate neq; partes pꝛopinqᷣus iacerent neq; remotius.qꝛ talis pꝛopinqᷣtas ⁊ remotio nõ cõueniũt niſi quanto Agd terciũ negatur aſſumptũ.ad pꝛobatõem nega⸗ tur ancedens. VUñ licet quãtitas pᷣſupponat ſubſtãtiã 2 partes quãtitatis partes ſubſtantie.ſed non pꝛeſup⸗ ponũt partes diſtantes habent em̃ diſtantiã a quan⸗ titate O(t cum dicitur ꝙ deus põt facere ſubſtãtiã pa nis ſine quãtitate.concedo.⁊ tamẽ nõ habebit parteʒ extra partẽ quãtitatiue licet bene entitatiue ⁊ ꝑ hoc pa tet ad confirmatõem Ad quartũ dicitur.ꝙ aliquid dicitur mutari localiter dupłr. Vno modo poſitiue. ita ꝙ ipᷣm locatuʒz ſit in alio ⁊ in alio loco ꝑ motionem 2⁊ ſic maioꝛ eſt vera.⁊ concedo ꝙ deus ſine mutatõne locali iſtius ſubſtãtie poteſt cõſeruare eam ⁊ deſtruere quantũ. At cum queris.aut ergo iſta ſubſtantia ha⸗ bebit partẽ diſtantẽ a parte aut nõ. Dico ꝙ nõ habet partem diſtante a parte ſitu ⁊ oꝛdine quia talis diſtan⸗ tia nõ competit ſubſtãtie niſi per quãtitatẽ que poni⸗ tur ablata ꝑ caſum poſitum licet poſſet habere plures partes entitatie diſtantes.ymmo oẽs illas quas habe bat cum eſſet ſub quãtitate Alio mõ dicitur aliqd mu tari localiter negatie.ſic ꝙ nũc nõ eſt in loco circũſcrip/⸗ tiue ⁊ pꝛius fuit in loco circũſcriptiue.⁊ iſto mõ maioꝛ implicat ↄtradcõnem.ideo deus nõ poteſt hoc facere quia nõ cadit ſub obiecto om̃ipotentie que ſeluʒ reſpi cit poſſibile factibile quia ſi deus ꝑ potentiã ſuam de⸗ ſtrueret illam quãtitateʒ ipᷣa ſubſtãtia eſſet mutata lo⸗ caliter negatiue.ſic ſcilʒ ꝙ nũc non eſt in loco circũſcp⸗ tiue.⁊ pꝛius erat in loco circũſcriptiue.ſed nõ eſt mu⸗ tata localiter poſitiue neq; per mutatõem eius de loco ad locum.nec etiã per acquiſitõem noni loci ſicut turx „ Folio xii. ris manens immobilis acqᷣrit alium ⁊ alium locum ꝑ coꝛruptõem vnius.⁊ inceptõem alterius circa iſßam 71 Agd pᷣmam ðꝛ. ꝙ eſſe ꝑ ſe Ad rone 2 ⁊ eſſe in alio poſſunt ſumi vuplr. Uno modo aptitu dinaliter.ita ꝙ eſſe ꝑ ſe nõ habet aptitudinẽ alteri inni tendi eſſe aüt aptitudinalr dicit illam ad actualiter in herenduʒ alteri.Alio modo poſſunt ſumi actualit᷑ vt eſſe per ſe negat accñtalem inherentiã.eſſe autẽ in alio dicit illam pᷣmo mõ eſſe vñ ꝑ ſe ⁊ eſſe in alio ſunt qͥdaʒx modi diuidentes ens ꝑ quos tontrahitur ens ad ſub⸗ ſtantiam ⁊ accidens tanqᷓ; per rõnes circũſcribẽtes no bis rõnes foꝛmales ſi ubſtantie ⁊ accidentꝭ.⁊ iſto modo im poſſibile eſt ꝙ accidens ſit ens per ſe quia ſic eẽt ſub ſtantia. ſumendo autẽ eſſe per ſe ſecũdo modo non ſunt intrinſeca pꝛedictꝭ.quia eſſe per ſe iſto modo poteſt cõ petere ſubſtantie ⁊ accidenti neq; facit differre ſubſtan⸗ tiam ab accidente.Similit᷑ dicendũ eſt ad ↄfirmatõ⸗ nem Ad ſecũdam ðᷣꝛ.ꝙ aliquid eſſe pᷣus vel poſte⸗ rius eſſentialit᷑ poteſt eſſe dupliciter. Tno modo ſᷣm ſuam eſſentiam. Alio mõ non ſolum ſᷣm ſuam eſſentiã ſed etiam ꝙ habeat quendã oꝛdinem eſſentialeʒ ⁊ quã dam dependentiã eſſentialem que arguit impoſſibili⸗ tatem exiſtendi ſine alio pꝛioꝛi.pᷣmo modo eſt accidẽs eſſentialit᷑ poſterius ipᷣa ſubſtantia.⁊ illa poſterioꝛitas non arguit ſimplicit᷑ depend entiã eſſentialem ſed ſpᷣm quid.⁊ ideo poteſt abſolui ab illa dependentia per po tentiam alicuius agentis quod eſt ſupꝛa totuʒ iſtuʒ oꝛ dinem licet nõ per potentiã alicuius agentis limitati quod nõ poteſt ſuper iſtum oꝛdinem. Secũda autem poſterioꝛitas non eſt in accidente reſpectu ſubiecti. Ad tcium dicitur.ꝙ om̃e quod nõ eſt in alio ſubie ctiue (ſi ſit ens ita ꝙ non eſt in alio actualiter aptitudi naliter vł potentialr) eſt ſubſtantia.nõ autẽ ome quod non eſt actualiter in alio. VUnde accidens quod nõ eſt actualiter in ſubiecto bene habʒ aptitudinem vel po⸗ tentiam eſſendi in ſubiecto quod ſubſte ntie repugnat. Ad quartum dicit᷑.ꝙ philoſophꝰ loquitur de fac⸗ to ⁊ naturałr. ⁊ nos inqrimus de poſſibili ⁊ per cõpara tõnem ad poñam illimitatam 2 Vtrum totum ꝑ ſe ſumptuʒ di⸗ EC . Verit cat aliquam entitatẽ terciam ab/ ſolutam diſtinctam ab omibus partibus ſimul ſumptꝭ Arguitur pᷣmo ꝙ nõ per cõ mentatoꝛem in hoc pᷣmo dicentẽ cõmento decimoſep⸗ timo.ꝙ totum ẽ ad aliud a qualibʒ parte.nõ tamen ab omibus ſimul ſumpt· Secũdo ſic.quia ſi ſic ſeque retur ꝙ diffinitio non diceret totam eſſentiam definiti quod eſt falſuʒ.Tenet conſequẽtia.quia definitõ ſolũ explicat genus ⁊ differentiã ſiue materiã ⁊ foꝛmam.⁊ pꝛet᷑ illam entitatẽ eſt cia entitas que reſultat ex vtro q;· ergo ⁊c. Tertio ſic.quia ſi ſic ſequeret᷑ ꝙ nume⸗ rus ternarius eſſj quat᷑narius.Nꝛobat᷑.quia quãdo cunq; aliqua entitas additur tribus conſtituit᷑ nume rus quatnarius cum ergo in ternario ſint tres vnita⸗ tes ⁊ per te additur aliqua vnitas quã dicit ternarius pꝛet᷑ illas tres vnitates.ergo erit in aliqua quarta vni tas ⁊ ſic ꝓcederet ꝓceſſus ĩ infinitũ Vn accipio illã en titatẽ quã poĩs illa feit vnũ ꝑ ſe cũ matia ⁊ foꝛa cũ ſis Queſtiones Vnita eis ſedcuilibʒ compõni coꝛreſpõdet ↄpoſitũ ergo compoſitioni ex illa realitate ceum duabus partibus ſimul ſumptis coꝛreſpõdebit aliqð compoſitũ.ſi ergo compoſitũ dicat aliquã aliam terciã entitatem aliam a partibus erit ꝓceſſus in infinituzʒ ¶ Luarto ſic. qꝛ ſi lic vel ergo totum includeret aliquã entitatem diſtĩ ctam a ꝑtibus vel nullam.ſi nullam ergo nõ diſtingui tur a ꝑtibus.nã impoſſibile eſt aliqua diſtingui realit niſi includãt diſtinctas entitares quia vbi eſt real di⸗ ſtinctio ibi eſt alia ⁊ alia realitas. Si dicas ꝙ inclu⸗ dat aliquã cum ome incluſum ſit eentialiter pars in/ cludentis ⁊ ome incluſum coexigit aliquaʒ aliam enti/ tatẽ inclu dentẽ ⁊ tamè ibi nõ ſit aliqua entitas que in cludatur pᷣter materiam ⁊ foꝛmã niſi iſta tcia entitas ſequeret᷑ q iſta tcia entitas erit pars iſtius includent⸗ 2 tũc querat᷑ de illa parte ⁊ toto eius ſicut pꝛius.⁊ exit pꝛoceſſus in infinitum Arguit᷑ per rõem phi In oppoſi. ardrcbet a ꝑtibus ſimul ſumptis.ꝑtes ſimul ſumpte eent eedeʒ inter ſe quod eſt falſuzʒ. quia ſi ſic tũc totum ecẽt vnũ in diuiſibile. Nꝛobat᷑ cõſequẽtia.quia que ſtꝭ eadẽ vni ⁊ eidem ſunt eadem inter ſe Pꝛo ſolutõne queſtiõis ſol uende ſtꝭ quatuoꝛ queſtiones ſᷣm ꝙ qdruplex eſt totuʒ ſcz eſſentiale.vniuerſale.integrale.⁊ per accñs . pꝛima. Vtxꝝ totuʒ eſſentiale di 4 EC 1 eſtio cat aliquam entitatẽ terciã rea lem abſolutã per ſe diſtinctaʒ ul ſumpt Reſpõdent tho ab omibus ſuis ꝑtibus ſimul ſi miſte ⁊ multi noĩales ꝙ nõ pꝛopter rõnes ſuꝑius addu ctas.contra quos arguo q̃drupliciter. Pꝛimo ſic.oĩs entitas realis realiter cãta ab aliqͥbus duobus ẽ reali ter diſtincta ab ipᷣis.ſed entitas totius eſt cauſata a ꝑ tibus ſimul ſumptis Maioꝛ patet.quia nihil ſeipᷣm cauſat Secũdo ſic. omis entitas que eſt pᷣmꝰ termi nus gñationis realis eſt diſtincta ab alijs ex natura q̃ non pñjᷣt eſſe pꝛimꝰ terminus illius gñatõnis Sed en⸗ titas compoſiti eſt pᷣus ⁊ per ſe terminus gñatõnis ſᷣm phm ſeptimo metap hice ⁊ nõ entitas partiũ.licet em̃ foꝛma ſit terminus foꝛmalis generatõnis.nõ tamẽ eſt per ſe pᷣmꝰ ⁊ terminus ſicut p.obat᷑ ſeptimo metaphi ſice.ergo totum dicit aliquã entitatem diſtinctam ab illis ex qbus eſt CTertio ſic. om̃is vnitas per ſe hz ali quam pꝛopꝛiã entitatem pꝛo fundamẽto ſed iſtud fun damẽtum nõ poteſt eſſe entitas partiũ quia pꝛopa vni tas requirit pꝛopᷣam entitatem. ꝑtes autem nõ ſty vna entitas. Maioꝛ ptzʒ.quia omis pꝛopᷣa paſſio requirit pꝛopᷣum ſubiectũ tanqᷓ; pꝛopum fundamentũ.⁊ ita mł tiplicata paſſione multiplicat᷑ ſubiectum. Minoꝛ pa tet.quia entitas ↄpoſiti eſt per ſe énna. Quarto ſic. ſi compoſitũ nõ diceret aliquã per ſe entitatem tũc cõ⸗ poſitum ex materia ⁊ foꝛma nõ eſſet magis vnuz qᷓ; cu mulus lapidũ. ⁊ per ↄſequens eſt falſuʒ ⁊ contra p hᷣm octauo metaphiſice. Tenet ↄſequentia.quia aceruus lapiduʒz eſt veriſſime ſue partes ſimul ſumpte. Ot iõ p.o ſolutõne queſtionis ſupponẽda ſunt qtuoꝛ dicta. Niꝛimü dem ubler eſt foꝛma.quedã eſt foꝛma parris Z eſt illa que infoꝛmat materiam ⁊ eſt pars compoſiti. Mlig elt foꝛma totius que eſt tota rei quidditas ↄſti⸗ fieiens. T hec eſt ratio quare faciũt vnum p le er ſepti⸗ mo metaphiſice ¶ Luartuʒ dictum foꝛma tofius eſt pꝛimi Phiſicoꝛũ. tuẽs totũ effectiue ita ꝙ nõ eſt foma infoꝛmãs.ſed eſt foꝛma qua ſu ꝓpoſitum eſt ens quid ditatie ſie intelligẽ do ꝙ foꝛma totius nõ eſt cauſa cauſans totum cnʒ ma teria ⁊ foꝛma partis ſed eſt im totum pꝛeciſe ⁊ abſolu⸗ te conſideratum quo modo loquitur Auicenna quin⸗ . 4 to metaphilice ſue dicens ꝙ eqͥnitas eſt tm eqnitas. Scõom dictum foꝛma totius rnõ eſt alia a foꝛma par⸗ tis ſuꝑueniens foꝛnme vltime. ſicut in homĩie foꝛma to⸗ tius non eſt aliqua foꝛma ſuꝑaddita ipᷣi anime conſti tuens totum. Vnde nõ dicitur totius quia ꝑfectius conſtituat totum qᷓ; foꝛma partis.ałs em in homie eſſʒ aliqua foꝛma conſtituens hominẽ que eſſet ꝑfectioꝛ a⸗ nima intellectiua quod eſt abſurduz Terciũ dictũ eſt. foꝛma totiꝰ nõ eſt aliqd mediũ vnionis vmiẽs mate riam foꝛme ad conſtituẽdum vnuʒ per ſe. Patet quia quero de illo quomõ faceret per ſe vnũ cum materia ⁊ foꝛma partis quia non eſt dare mediuʒ.quia vel per ſe vnitur? ſic ſtandum erat in pᷣma.vel per aliud ⁊ ſic el ſet pꝛoceſſus inin infimtuʒ. Ox hoc patet:ꝙ foꝛma to⸗ tius non eſt aliud vltra foꝛmam partis pficiens mate riaʒ 2 foꝛmaʒz.quia ome (quod ꝑficitur ab aliqua vna foꝛma)habet rõem vnius pfectibilis.ſed materia foꝛ ma partis nõ ſunt hmõi. Naʒ vnũ ẽ alterius rõnis ab alio. quia vnũ eſt pꝛopꝛie ꝑfectibile ⁊ aliud eſt actus alia realiter a foꝛma partis patet ex dictis ⁊ pꝛobatõni bus ſupius adductis. Nam totum dicit aliam entita⸗ tem a ſuis partibus ⁊ illa entitas eſt foꝛma totius Ex hoc patet.ꝙ pꝛobleuma de foꝛma totius inter Tho⸗ mam ⁊ Albertum nullum eſt quia neq; vnius nec alte rius poſitio videtur vera.quia foꝛma totius realit᷑ dit᷑ fert a foꝛma partis.ita ꝙ non dicit pꝛeciſe materiam ⁊ foꝛmam ſimul vnitas.ſed dicit terciam entitatem rea liter diſtinctam a materia ⁊ foꝛma ſimul vnitis. Ideo ad ratõnes alterius opinionis Ad pᷣmum dici⸗ tur.ꝙ cõmentatoꝛ vult ponere differentiam inter par⸗ tes diuiſim ſumptas ⁊ ſimul ſumptas.quia partes di uiſim ſumpte nõ integrant totum.ſed bene partes ſi⸗ mul ſumpte Ad ſecũdum dicitur.ꝙ diffinitio dicit explicatiue totam entitatem diffiniti.⁊ cum hoc ſtat ꝙ diffinitum dicat entitateʒ terciam diſtinctam a dif⸗ finitöne Ag terciam nego conſequẽtiam. Et ad pꝛo bationem dico: ꝙ in numero eſt duplex vnitas.qued ã materialis.⁊ quedam foꝛmalis. Vnitas materialis in numero ternario eſt vnitas que eſt pars ſiue fundamẽ tum numeri ternarij. Et talis vnitas variat numerũ ita ꝙ ſi ſint tres eſt numerus ternarius.ſi quatuoꝛ eſt numerus quar᷑narius. Sed vnitas foꝛmalis ẽ paſſio entis.ita ꝙ quãlibʒ entitatem pꝛopoꝛcionabilit ſequi⸗ tur. vnitas entis nõ variat numerum. Et per hoc ptz ad foꝛmam. licʒ em entitas numeri ternarij dicat pꝛo⸗ pꝛiam vnitatem illis tribus additam quia tamẽ illa non eſt materiał ſed foꝛmał.ideo per ipam nnmerus nõ variatur Ad quartũ nego totum pꝛoceſſum.pꝛo cedit em ex groſſa ymaginatone.⁊ ideo pꝛo eius ſolutõ ne ponitur talis pꝛopoſitio Nulla entitas facit compo ſitõem cum aliquo niſi reſpectu illius habeat rõnem actus vel potentie.iſta pꝛopoſitio ponitur a pho ſepti⸗ mo metap h.vbi dicit ꝙ materia ⁊ foꝛa nõ faciũt ↄpoſi tũ vnũ ꝑ leniſi q; hoc ẽ actus ⁊ illud poña cũ ergo iſta i Areſtotelis Folio xiii. l tercia entitas compoſiti nõ ſe habeat pꝛopᷣe in ratõne cio.ꝙ totum vniuerſale non diſtinguit realit᷑ ab om̃i⸗ inlii actus vel potentie reſpin materie ⁊ foꝛme ideo cuʒ ĩa bus ſuis partibus ſubiectiuis ſimul ſumptis.ptʒ qda nazm non faict compõem. Eñ non ſeqtur illa tcia entitas ẽ non includit eas ⁊ tamẽ non poteſt eſſe ſine ipis.ergo. vnita cuʒ alijs facit cõpõem nõ ſimpłr q;uis bene n Oic quarto ꝙ totum vniuerſale eſt pꝛius naturarr i cludunt aliqs rõnes vnitas eis nõ tñ faciut compõem ſuis partibus ⁊ ab eis ex naeura rei diſtinctum.ptʒ qꝛ huns. In diuis em eſt quedã vnitas ⁊ vnio ⁊ tamẽ ibi nulla eſt ↄmune dictũ de ip̃is in quid.ergo eſt pꝛius. Cenet mmr, eſt compõ. Vñ iſta entitas (quã dicit toruʒ) nõ habet ↄſequentia.quia illud eſt pꝛius a quo nõ ↄuertit᷑ con? ſemn, rõem incluſi.nõ em includitur in ſeipᷣa hʒ tamẽ rõ=nem ſeauetia ſubſiſtendi.ſed ſic eſt de toto vniuerſali ⁊ ſunii menki includẽtis reſpcũ partiũ. Vñn dicit aliquã entitateʒ ? partibꝰ. Qautẽ diſtinguant ex natura rei ptʒ.quia gnus tamẽ nullã includit pᷣter partes.qꝛ incluſum eſt ꝑs in inferius ſemꝑ addit aliquid ſuꝑioꝛi quod eſt extra coõ nietß cludentis ⁊ pſupponit aliquid tanqᷓ; includens qð non ſtitutoem foꝛmalem ſuꝑioꝛis.ergo Nelorg, poteſt eſſe de illa tercia entitate. P, „ EGHH in oppoſitum adductã que tüi diti Pſecũda. Etꝝ totum vle ⁊ dif/ Ad roem eſt Francilci de marlchia niͤmt Oue ſtio finitum diſtinguãtur a ſuis p dicẽdũ eſt. ꝙ ſupponit vnũ 4 — tibus: Dicũt aliqui ꝙ nõ di⸗ manifeſte falſum. aut em loquit᷑ de diffinitõne quãtuzʒ c ſtinguũtur niſi rõne.pꝛobãt ſic quia diffinitio ⁊ diffin / ad rem ſuper quã fundat᷑. aut quãtum ad ſecũdaʒ in “ tum nõ dꝛñt niſi penes implicitũ ⁊ explicitũ.nã qð di tentionem iain fundatã. Si pᷣmo modo certũ eſt ꝙ ip⸗ en finitio dicit explicite dicit diffinitũ implicite. Vñ de ſa nõ habʒ roem pᷣncipiati vt ſic.nõ eſt em niſi pars vt hulrſul rõne diffinitõis duo ſunt.pᷣmũ eſt dicere qͥdditatẽ rei puta aĩal rõnale moꝛtale que ſt ꝑartes homis. Si ſe X ⁊ in hoc ↄuenit cuʒ diffinito. Scdm eſt dicere eĩdem cũdo modo certuʒ eſt ꝙ implicat manifeſtuʒ impoſſi⸗ gaunn explicite.⁊ ꝑ hoc differt a difinito.nam diffinitũ dicit bile.quia iſta ſecũda intentio nõ pꝛincipiat᷑ ex aĩmali ? D . eandẽ quidditatẽ indiſtincte nõ reſoluẽdo eam in ſua rõnali cum iſta ſint res circũſcripto oꝑe intellej. nunm bncipia. O(rx hoc arguit᷑ ſic.ex eiſde pᷣncipijs eodẽ mõ N.. HAtercia. Vtruʒz ex ſubiecto ?⁊ ad usſoriet ſe habẽtibus nõ reſultat niſi vnũ pᷣncipiatuʒ.ſed diſti 6 K Ueſ † 10 cidente fiat aliq vnum per ſe ckung, nitio ⁊ diffinitũ ſt ex eiſdẽ pᷣncipijs.ergo diffinitio ⁊ de Dduiſtinctuʒ a ſubiecto 2⁊ accidẽé⸗ Aag, finituʒ nõ diſtinguũtur ex natura rei. inoꝛ pꝛobat᷑. te.ſicut ex materia ⁊ foꝛma.Reſpõdet᷑ ꝙ ſic.ptʒ qua nfisd⸗ quia pᷣncipia diffinitõnis ⁊ diffiniti ſtꝭ genus ⁊ dꝛñtia dꝛuplicit᷑.pᷣmo quia om̃is trãſmutaꝰ per ſe vna habz :uhei ⁊ eodem mõ ſe habẽt.quia dꝛũtia vtrobiq; eſt actus de tminũ per ſe vnũ.ſed alteraꝰ eſt tranſmutaꝰ per ſe vna Wncnn terminãs genus ⁊ in diffinitõne ⁊ diffinito. VUnde ſi di cuius tminus nõ eſt pꝛeciſe ſubiectũ neq; foꝛma pꝛeci⸗ Alotls ffinitio debeat eſſe aliqͥd per ſe vnũ opoꝛtet ꝙ dꝛna in ſe compoſitũ ex vtroq;. ergo ex ſubiecto ⁊ accidente fit iara De diffinitõne determĩet genus.quia ex pluribus nõ fit ꝑ vnumg ſe compoſitũ. Maioꝛ ptʒ.quia vnitas motꝰ niusir ſe vnũ niſi quãtum vnũ eſt actus alcerius.Sed cõtra accipit᷑ a tm ino motus. Minoꝛ habet er ſeptimo me usfriltdl hoc arguit᷑ quadrupłr. pᷣmo.de diffinitõne ⁊ diffinito taphiſice Secũdo ſic. cuilibz compõni coꝛreſpõder muaman! verificatur pᷣdicata realia diſtincta ex natura rei ⁊ etiã aliquid pꝛo tmino ergo compõni accidẽtis cũ ſubieeto Nitnmn ↄtradictoꝛia.ergo ipᷣa diſtinguũtur ex natura rei. Ptʒ coꝛreſpondʒ aliquid pꝛo fmino.ſed illi compõni non mits ↄñtia ꝑpꝛimũ pᷣncipiũ. Mioꝛ pꝛobat᷑.quia diffinitio coꝛreſpondʒ ſubiectũ.quia vrrũq; iſtoꝝ eſt añ compõ Funden realiter ↄſtituit diffinitũ.⁊ diffinitũ nõ 2ſtituit diffini nem Nec ambo ſimul eadem rõne quia vt ſic ambo ſi marzn tionẽ quia eſt realit᷑ ĩm ↄſtitutum. Scðo ſic.enti/ mul componũt.vel ergo componũt ſe vel aliud aſ. e.nõ ê tas cauſans maioꝛem notioꝛitatẽ in intellectu qᷓ; alia ſe quia idem nõ componit ſeipᷣm. Si aliud habet intẽ sl, entitas ẽ ex natura rei diſtincta ab alia.ſed diffinitio tum Tertio ſic. ſi totum ꝑ accidens nõ eſſet diſtinc⸗ Simn n cauſat maioꝛẽ notioꝛitatẽ qᷓ diffinitũ. ergo Maioꝛ pzʒ tum a ſuis partibus ſequeret᷑ pictoꝛibus ⁊ alijs arti gurtr quia impoſſibile eſt ꝙ aliqd cauſet aliqd in intellectu ficibus nihil deberet pꝛo pꝛecio.quia nihil noui face mani qð non cauſet aliud qͥn ante oẽm actuʒz intellcũs iuclu rent ſed ſolum copularẽt coloꝛem ſubiecto Quarto Siutn dat aliquid qð non includit aliud. Non videtur em ſic. quia inter ſubiectũ ⁊ accidens eſt vna compõ vel anli alłs cauſa quare vnũ cauſaret magis qᷓ; aliund Ter⸗ due. Si vna tm̃ cum cuilibzʒ cõponi coꝛreſpõdeat vnũ lsi tio ſic. In demõſtratõe potiſſima mediũ debʒ extra na / cõpoſitũ tm ⁊ illud nõ eſt ſubſtãtia nec accides.quia w rura rei eſſe diſtinctũ ab vtroq; extremoꝝ.nã aliter eẽt non eſt maioꝛ ratio de vno qᷓ; de alio.nec ambo ſimuł en mii petitio pncipij.ſed diffinitio eſt mediuʒ in demrãtione quia tũc non eſſet vnuʒ compoſitũ.ergo eſt aliquid re⸗ um potiſſima. ergo Q. uarto ſic. omis rõ explicans hẽt ſultans ex vtroq; qaod eſt pꝛopoſitũ. Si autẽ inter i- rõem duoꝝ diuidentiũ aliqdð tcium. diuidetia aũt aA ſa ſint due compõnes cum cuilibet compõni ſuũ coꝛrei/ lt⸗ liquod t᷑cium habẽt aliquã diſtinctõem ex natura rei pondeat compoſitũ.ſequit᷑ ꝙ ibi erunt duo compoſita buti 4 ab illo ccio.⁊ illud t᷑cium eſt aliqͥd reſultans ex illis. diſtincta quod eſt magis abſurduʒ. Sed contra hoc a Maioꝛ ptʒ.quia nihil ſeipᷣm explicat neq; diſtinguit arguit᷑ quadruplicit᷑.pmo ſic Quero de iſto tcio an ſit nault cum ergo diffinitio explicet ipᷣm diffinituzʒ ſeqᷣtur ꝙ ex ſubſtantia vel accides.ſi ſubſtantia ergo accidens erit unon natura rei diſtinguit᷑ ab eo. At ↄfirmat᷑.quia nõ vide pars ſubſtãtie.⁊ per ↄſequens ſubſtãtia.Si accidens tmmmmn rur eſſe aliqua diſtinctio vana niſi nõ accipiat ſuũ ro? ergo ſubſtantia erit pars accidentis quoꝝ neutruʒ eſt Nſune bur a re. Ideo dicẽdum eſt pꝛimo.ꝙ diffinitio ⁊ diffi? dicendum.quia quod vere eſt nulli accidit. Secũdo isſoin nitum diſtinguũtur ex natura rei.vt pʒ ex dcis ſic.ome adueniens rei in eſſe completo eſt accidens il⸗ Ntun⸗ Oic ſecũdo.qꝙ diffinitio ⁊ diffinitum ſtꝭ idem foꝛ liꝰ rei.ſed ſic eſt de toto per accidens.ergo Ot omne atn malit᷑ ⁊ quidditatiue.ptz quia illa ſtꝭ eadem foꝛmali/ accidens requirit pꝛopꝛium ſubiectum. ergo illud to gkoſti ter quoꝝ vnum pꝛedicat᷑ de alio in pᷣno modo dicen? tum habebit ſubiectum. Tunc quero ylterius de iht di per ſe.ſed ſic eſt de diffinitone ⁊ diffinto Die ter compoſito ex illo toto ⁊ ſubiecto ſibi pꝛopꝛio aut ex eis Queſtiones reſultat aliquod tcium aut nõ.ſi nõ eadem rõne nec ex pꝛimo ſubiecto reſultat aliquod totum diſtinctum. Tertio ſi ex pꝛedictis reſultat aliqð tertiũ ſeqᷣtur ꝙ il⸗ lud qdð foꝛmat᷑ eſt ꝑfectius ipᷣis.ſed quãto aliqͥdẽ ꝑfec tius tanto ꝑfectioꝛi gñationi generat᷑.quia gnatio ſpe⸗ cificatur ex ſuo termio.Si ergo ex ſubiecto ⁊ accidẽte reſultet aliqð terciũ ↄpoſitũ.ſeqͥtur ꝙ gnatio illius cõ poſiti erit pfectioꝛ gñationi cõpoſite ſubſtãtie. t ita generatio ſᷣm qͥd erit ꝑfectioꝛ gñatione ſimpłr.qm̃ ge⸗ neratio illius ↄpoſiti ẽ gñatio 'm quid Patet quarto autoꝛitate p hi qͥnto metaphiſice ⁊ pᷣmo thopicoꝝ.qui dicit ꝙ ſubſtãtia ⁊ acc 1 ipᷣis nõ reſulcat aliqð terciũ. wex ſubiecto ⁊ acciden Dic pꝛimo :zunatauad , ſis diſtinctũ vt pʒ ex iã dictis Dic ſcdᷣo.ꝙ ſubiectũ ⁊ accidẽs nõ faciũt aliquid ꝑ ſe vnũ vnitate ydeptita⸗ tis.ptʒ quia ſt/ diſtincta.diſtincta aũt nõ ſunt idẽ VFlñ duplex ẽ vnitas.ſ.vnionis ⁊ ydeptitatꝭ. Vnitas ydẽp titatis eſt vnitas abſoluta nõ foꝛmalit᷑ ſed fundamẽta liter. VYñ ydeptitas foꝛałr eſt relatio.nõ fundat᷑ aũt in aliquo ꝑ reſpectũ ad aliud.ſed vnitas vnionis foꝛma⸗ liter ⁊ fundametaliter eſt relatĩa.quia ſupꝛa vnitatem fundat᷑ relatio. OQt iſta ẽ duplex.quedã eſt qua extre⸗ ma pciſe vniunĩ inter ſe.ita ꝙ nõ in aliquo tertio Alia eſt qua nõ ſolum extrema vniũtur int ſe.ſed etiã in ali quo tertio. Oxeplum pᷣmi.vt ſubiectũ ⁊ accidẽs que nõ vniunt᷑ in aliquo ᷑cio. Exemplũ ſecũdi.vt mate⸗ ria ⁊ foꝛma que in aliquo tcio ⁊ etiam int᷑ ſe vniũtur DDic lccio.ꝙ accidẽs ⁊ ſubiectũ faciũt per ſe vnum vnitate vnionis ⁊ hoc int᷑ ſe.ptʒ quia nõ faciũt vnum in aliquo tcio ſicut ſuꝑius pbatũ eſt.ergo faciũt vnuʒ int᷑ ſe. Dic quarto.ꝙ ſubiectũ ⁊ accidẽs nõ faciũt per ſe vnũ vnitate vnionis in aliquo. Tertio patzʒ. qa ex quibuſcũq; vnitis nõ reſultat vnũ cium.illa nõ ſtꝭ⸗ vnũ vnitate vnionis iſto mõ.⁊ ſic eſt de accidẽte ⁊ ſub iecto.ergo ⁊ cetera. = . — ue ſt; contra muz dem̃ Ad 10 ne 2 Ad pᷣmũ dicit᷑.ꝙ duplex ẽ WAENVterminus alteratõnis. ſcilz materialis.⁊ foꝛmalis. NDꝛimꝰ terminus eſt aggrega tum ex ſubiecto ⁊ accidente qð eſt vnũ per accidens. Scðus eſt ipᷣa foꝛma.vnitas aũt alteratõis ſumit᷑ ab vnitate foꝛmali. Ad ſecũdum ⁊ quarcũ dico.ꝙ du plex eſt compõ.quedã eſt cum his vt materie cum foꝛ⸗ ma.Alia ẽ ex his.vt ex materia ⁊ foꝛma ↄponit᷑ homo Int illas autẽ eſt qdruplex differẽtia. pᷣma compõ ex his poſterioꝛ pꝛeſupponẽs compõem cũ his. Secun da in compõne cuz his idem eſt ↄponens ⁊ ↄpoſitum. ſed nõ in compõne ex his.Tercia in compõne cuʒ his tet ſtꝭ cõponentia quot ſtꝭ compoſita. In compõne ãt ex his plura ſtꝭ com ponẽtia qᷓ; ↄpoſita. Q. uarta com poſitio cuʒ his reꝑitur in quolbʒ genere cum alio ge nere.NHon autẽ compõ ex his.illa em̃ nõ reperit᷑ niſi in eodem gñe.ꝑ hoc ptʒz ad argumẽtum. Nã quia ſᷣm cõ poſitio ſubiecti ⁊ accidetis eſt pꝛeciſe compõ cum his ⁊ non ex his.ideo non reſultat tcia entitas.ſed tot ſtꝭ cõ ponentia quot ſtę compoſita Ad tcium negatur cõ⸗ ſeqnẽtia. non em datur pᷣciuʒ pictoꝛi vt cauſet aliquod ↄpoſitum ſed vt aliam ⁊ aliam figuram introducat ſs faciũt vnũ per accñs.quia ex bꝛimi Phiſicoꝛũ. »„ quarta. Vtrum totuz in quã⸗ EC ueſtio titate dicat aliquã entitatem ===Sð per ſe diſtinctã a ꝑtibus integ⸗ libus. Rñdet᷑ pꝛimo ꝙ nõ.quia ſi ſic. tunc in eo dẽ ſup poſito eſſent plures quãtitates eiuſdẽ rõnis.ſcʒ quan titas totius. ⁊ quãtitas oĩm ſuaꝝ partiũ ſimul ſump⸗ tarum qð non eſt dom. Vnde bᷣino huius dicit. ꝙtã 5 tum eſt totum quãte ſt ſue partes. Patzʒ ſecũdo.quia niſi ſic ſequeret᷑ ꝙ due lemi libꝛe tantũ pangerertt de alie due cuz ex illis duabus ſemilibꝛis adinuicẽ con⸗ tinuatis reſultat vna alia libꝛa que non plus ponde⸗ raret qᷓ; ille due ſem ilibꝛe.ſed iſtud eſt contra ſenſum. Iſte rõnes non cogunt.quia ꝑtes nõ ſiꝭ quãte alia qn⸗ titate a quãtitate totius nec ipᷣe ſimul ſumpte habent aliud pondus a pondere totius eodẽ modo ſicut dici tur de toto eſſentiali NRñ det aliter.ꝙ totum integra le non dicit niſi quendã oꝛdinem ⁊ reſpem̃ vltra par⸗ tes ſimul ſumptas.ſed hoc nõ videt᷑ ſufficere.quia ve ra coꝛruptio ⁊ actio phiſica non pñt terminari ad ſolũ reſpcm. Sed diuiſo aliquo aĩali ãnuloſo ſicut ſerpen⸗ te non ẽ deſtructio totius eſſentialistñ adhuc anima maneat cõtuncta partibus diuiſis.eſt ergo deſtructio totius integralis.ſed manifeſtum ẽ ad ſenſum ꝙ nonẽ deſtructio ſolius reſpcũs. Tertio reſpondet᷑.ꝗ ⁊ totũ integrale ⁊ totum eſſentiale ſtꝭ ſue partes ſimul ſump⸗ te ſed non diuiſim. ſed iſta reſponſio non valzʒ niſi in / telligendo ſicꝭ cõmentatoꝛ intelligit. Mobat᷑ quadru⸗ plicit᷑ pꝛimo quia ad eam ſequeret᷑ ꝙ equus vadens ad ſecanaʒ non idem rediret. Pꝛobat᷑.poſito ꝙ ſibi ſit addita per comeſtionẽ vel nutritionẽ aliqua notabilis pars que vocet᷑ b ⁊ totum reſiduũ vocet᷑a.⁊ arguo ſic. Equus hadie eſt a ⁊ b.⁊ añqᷓ; veniret de ſerana non erat a ⁊ b. quia b nõdum erat.gequus non erat idẽ ho die quãdo venit ⁊ heri quãdo iuit.⁊ hoc ↄcedit Bu ridanus pᷣmo phiſicoꝝ.ſed hoc ẽ ridiculum ⁊ fatuũ. Nam ad hoc ſequeret᷑ pꝛimo.ꝙ idem equus non poſ⸗ ſet intrare fluuiũ ⁊ redite.que eſt poſitio Eracliti.ſic recitat pᷣus. Sequeret᷑ ſecũdo.ꝙ ſoꝛtes nõ eſſet nomẽ ſingulare.quia non ſcaret idem nũc quod pꝛius. Seqᷓ retur tertio.ꝙ perirent pᷣmiationes bonoꝝ ⁊ punitio⸗ tiones maloꝛuzʒ. quia homo nũc facit opus virtuoſuʒ ⁊ cras non erit ille idem ⁊ per ↄſequens non debet pꝛe/⸗ miari. neq; fur pꝛo latrocinio puniri eo ꝙ non eſt ideʒ hodie qui fuit heri quod eſt magnum incoueniens Sequeret᷑ quarto.ꝙ totum non eſſet maius ſua par⸗ te.ymmo eſſetpars patʒ ſic.quia quicquid erat heri ſoꝛ tes eſt hodie ſoꝛtes.ſed reſeruato caſu pꝛedicto a erat heri ſoꝛtes.ergo a eſt hodie ſoꝛtes.⁊ tamen a eſt hodie maius ⁊ efficitur pars compoſiti ex a ⁊ b.⁊ per conſe⸗ quens totum erit pars.⁊ ſic nõ maius parte. Olt hoc confirmat᷑ per autoꝛitatem Areſtotelis pꝛimo de gene ratione dicẽtis ꝙ illud (quod augetur) manet ideʒ an te augmẽtationem ⁊ poſt augmentatio nẽ. Ideo dicẽ⸗ dum eſt. ꝙ totum integrale realit᷑ diſtinguitur ab om⸗ nibus ſuis partibus integralibus ſiue ſimul ſiue diui ſim ſumat᷑.patz quia decem ꝑtibus integralibus de⸗ ſtructis poteſt manere totum integrale cathegoꝛice ac cipiendo totum ⁊ etiaʒ diuiſo toto.⁊ ipᷣo deſtructo pol ſunt manere partes eedem ſubſtãtialit᷑.ſicut ptʒ inan nuloſis. ergo ⁊c. Ot hoc confirmat᷑.naʒ per nullam ra tionem poteſt pꝛobari vdemptitas totius integralis cum ſuis partibus.quin etiam ydemptitas totius eſ⸗ ſentialis pꝛobetur.quod tamen ſolemnes doctoes —R+ 5 . Mzgri inatann sin nockin lgenn imnlfunpt dcc gti ricgu Ganrüfen initceteni ls ponde gaſenun. iralain pehaben olardict mintege iwapa gae miadi ſauſecpen c twdahnan angwi inn anh mir Niguen gusners untti⸗ Nelun de gu 01. Jod⸗ utaben hläuedi AlbusN hegenen ucnnd . nulun 1 — lsß s dicuntrealiter diſtinctas a ſuis ꝑtibus „ rone tio in pꝛima queſtione. Sequitur textus. Nõturbati autẽ po⸗ In hoc tertio capło repꝛobat p hus opiones alioꝝ poſterioꝝ ſequentiũ ꝑmenidem ⸗ melliſſuʒ. Et pꝛimo enarrat poſitõem eoꝝ dicens.ꝙ; qdam poſterioꝛes ſi⸗ cut ⁊ antiq ↄturbati ſunt ꝓpter roõnes ꝑimenidis ⁊ mel liſſi timetes ne opteret eos ↄcedere multa elſe vnũ. qa nõ intelligebãt ꝑ hoc nomè ens niſi vnũ bcare ſeʒ ſub⸗ ſtanciã. et ideo diuerſi diuerſas vias iuenerũt. Vñ d/ Deum eoꝝ ſicut Licofron qͥ in antiq tranſlatõe ðꝛ oꝛtho fanus auferebat hoc vᷣbum eſt Dicebat em qno opte bat dieere hoiem eſſe ambulantẽ. ſed hoĩem ambula⸗ tem. Siliter nolebat dicere hõ eſt albus. ſed hõ alby. Alij auũt videntes tales oꝛões eſſe imꝑfectas mutabãt copulã in ᷣbum adiectm ⁊ dicebãt hõ albet.⁊ hoc fe⸗ cerunt qꝛ timebãt ꝙ ſi in pꝛopõe (cuius ſubiectũ ẽ ſub ſtatia ⁊ pꝛedicatũ aliud pdicamẽtuʒ i nterponeret᷑ hoc Fbum eſt) tũc ens eſſet plus qᷓ; vnũ.quia nome ⸗ vᷣbũ cum alio pᷣdicato (Sed mulra ſunt) Nic phs oſtendit motiuũ illius opionis eſſe falſ um. t ponit᷑ talem cõcluſionẽ. nõ omia ſunt vnũ.ſed multa ſte que ſunt Q. ð pꝛobatquia alia ẽ diffinitio muſici? albi. g ſunt multa ſm diffinitõem ⁊ tñ vnus hõ eſt muſicus 2 albus. ſed totum ⁊ ꝑtes ſunt vnũ actu ⁊ mulra potẽtia qulia ꝑ diffinitõem ex vno toto fiũt multa. Vn ſubdit phᷣs ꝙ quãuis ad id qð eſt vnũ ſubiecto ⁊ młta rõe an tiqui inuenerũt aliqð remediũ auferẽtes hoc v̈buz eſt a locutõne. ſic ergo bñ euadebãt pꝛimũ argumẽtuz di cẽtes.ꝙ licʒ ſit aliq diffinitõ muſici⁊ albi. tamẽ illa nõ ſunt vera entia ſed ſola ſubſtãtia eſt veꝝ ens m eos. Nõ potuerũt aute eua dere ſcõᷣm a rgumetuz qð eſt de toto ⁊ ꝑtibus.quia totũ eſt vera ſubſtãtia.⁊ ſi ititer ꝑs ⁊ oino deficiebat ⁊ cõfitebãtur vnũ eſſe multa. hoc eſt oꝑtebat eos ↄcedere vi argu mẽtationis ꝙ vnũ est mł ta tanc; incoueniens.qð tamè pᷣm rei veritatẽ nõ eſt in couemens. quia vnũ ? multa opponũtur vm oẽm bca⸗ tionẽ ſicut vnũ ſᷣm vnam ſcatoem ⁊ multa ſᷣm aliam featõem Nõ opponũtur ſicy iſta duo vnũ in actu. ⁊ mł ca in potetia nõ oꝓponũtur. nã totum ẽ vnũ in acru er multa in poña. Et ex hoc infert ex pᷣcedentibꝰ appa ret impoſſibile eſſe ꝙ om̃ia ſunt vnü (Ex qbus de⸗ moſtrant) In hoc qrto caplo ſoluit phus rõ nes ꝑ⸗ menidis ⁊ melliſſi.⁊ pᷣus ſoluit rõem melliſſi dices No eſt difficile ſoluere rões ex qbus ꝑmenides ⁊ melliſſus volũt demõſtrare tin vnũ eſſe eng imobile Dꝛobat quia rõnes ipᷣoꝛum ſunt ſophiſtice eo ꝙ accipiũt falſa. id ẽ peccant in materia ⁊ noſ yllogiſant.i.peccant ĩ foꝛ// ma.tamẽ inter ſyllos ꝑmenidis ⁊ melliſſi rõ melliſſi ẽ magis oneroſa ⁊ tedioſa cuilibet ſapiẽti pho.eo q; non habet cm dubitatõis. ſed vno incõueniẽti daro mul ta oringũt. ⁊ hoc videre nõ eſt graue. Vnñ in rõne mel liſſi ſunt qtuoꝛ defectus. pꝛo qᷣbus intelligẽdis accipio rmem melliſſi quã recitat Tlexãder pripateticus.Oẽ gð eſt factuz habet pᷣncipiũ.ens nõ eſt factũ.ergo non bʒ pᷣncipiuʒ Aic eſt omus defcüs. ↄmitritur em̃ falla ntis arguẽdo a deſtructõne añtis ad deſtrucröez vñ — tis Et vlcra. quicqᷣd nõ hʒ pᷣncipiũ eſt infinitũ. ens nõ Folio xiii. hẽt oncipiũ:ergo eſt infinitũ.hic eſt ſcᷣus defectus in quo ↄmittit᷑ fallatia eqͥuocatõ nis.nã aliter accipitur hic pᷣncipiũ qᷓ; in pᷣmo ſylło Vñ cum dicit᷑.quicqͥd nõ habet pᷣncipiũ eſt infinitũ. hoc dẽt intelligi de pᷣncipio magnitu dinis ⁊ nõ tẽpoꝛis vel du ratõnis. Qt vltra quicqͥd eſt infimitũ nõ het locum extra ſe quo moueaf=—m ergo eſt imobile:hic ẽ tercius defectus.nã nõ valet cõ ſequẽtia.infi nitũ nõ hẽt locuni extra ſe ad quẽ moueat ergo eſt ĩmobile. Poſſint em̃ ꝑtes inter ſe moueri.ſicut patet de qqua fluenteqᷓ ſ̃m ſe totam nõ mouet᷑.⁊ tñ ꝑ⸗ tes eius mouentur. Et quartus defcũs eſt. quia non ſeqᷣtur.nõ mouetur ſᷣm locum.ergo ſimpłr nõo mouet᷑ quia poſſet adhuc moueri motu alteratõnis.etiã dato V nihil moueret localiter. (Ar vero neq; ſpecie.) NHic oñdit phs ꝙ melliſſus in ſuoſ ylło recipit falſæ eo ꝙ dicit vnũ eſſe ens. Hicit ꝙ nõ eſt poſſibile.nã eſſe vnũ ſpecie tanq; dicentes illud ex quo.ſicꝭ ex materia omia fiüt eſſe vnuʒ.ſicut etiã aliqui p hi naturales po⸗ ſuerũt ꝙ pncipium materiale oĩode eſt vnũ pᷣm ꝙ oĩa ſunt vnũ in foꝛma.i.habẽtia vnicam foꝛmã ⁊ qͥdditate m ſpẽm eſt impoſſibile Manifeſtũ em eſt ꝙhomo eſt alius ab equo in foꝛma ⁊ ſpecie.⁊ manifeſtius ẽ hoc cõtraria dꝛñt ſᷣm foꝛmã ⁊ ſpẽm.⁊ manifeſtũ eſt ꝙ mul⸗ ta ſunt ↄtraxia. Poſſet ergo ſic deduci ratio cõtra melł liſſum. vbicũq; eſt cõtrarietas.ibi po teſt eſſe aliqs mo tus.quia cõtraria ſunt nata eidem ineſſe viciſſim. ſed manifeſtũ eſt ꝙ multa ſunt cõtraria.ergo aliq̃ poſſune moueri. (OCͤt ad ꝑmenidem) Soluta rone mel⸗/ leſſi.ↄſequẽter p hus in hoc quinrocapło ſoluit roem pmenidis.que fuit iſta Quicqͥd eſt pᷣter ens eſt nõens ſed qð eſt noens eſt ni hil. ergo quicqͥq eſt p̃ᷣter ens eſt nihil.ergo quicqͥd eſt pꝛeter vnũ erit nihil.eo ꝙ ens et vnũ cõuertũtur.⁊ per ↄſequẽs ti vnũ ens eſt. ⁊ ſic oĩa ſunt vnu. Dicit ergo ph̊ᷣus ꝑ modum cõcluſionis.q; idem eſt modus ſoluendi rõnes ꝑmenidis ⁊ melliſſi in generali licet ſint alie in ſi beali. O⸗ ſubdit ꝙ rõ perme nidis peccat dupłr.pᷣmo quia ipa accipit flła ⁊ ſic pec cat in materia. ⁊ etiam non cocludit ⁊ ſic peccat ĩ foꝛ⸗ ma. Pꝛimũ patet.quia accipit ꝙ ens dicatur vno mõa ⁊ tñ dicitur multipłr.dicitur em de ſubſtãtia ⁊ aceid. te.⁊ vniuerſałr de om̃ibus generibus. Oęautẽ nõ con⸗ cludat pꝛobat.quia peccat.in foꝛma quia ſi eſſent ſola alba tũc vnum ⁊ albuʒ idem ſigmificaret.⁊ iñ adhuc multa eſſent alba.ergo ⁊c. Simiłr ſi ens ⁊ vnũ idẽ ſig⸗ nificarent adhuc ſtat ꝙ multa ſint entia. Ancedens ꝓ bat. quia in illo caſu nõ eſt im vnuʒ album cotinuatio ne:· neq; eſt etiam tm̃ vnum ratõne. Sla alia eſt ratio vel eſſe albo ⁊ ſuſceptibili nõ pꝛopter hoc ꝙ albuz ſit ſe/ para bile a ſuſceptibili.quia album ab eo nõ poteſt eſſe diuiſum. ſed pꝛopter hoc ꝙ album eſt alteꝝ ab eo cut accidit:ſed h̊ nõ videbat ꝑmenides Nic cõtradicit phᷣus cõcluſiomi emenidis pꝛoban do ꝙ nõ eſt ti vnum tali ratõne. Neceſſe eſt ꝙ ens nõ ſignificet ſolum vnũ de quo verificetur.ſed ſi ignificarʒ ic⸗ quod vere eſt ⁊ qd vere vnũ eſt.i.accidens.qꝛ ſi ens ſignificaret tm accidẽs.ſequeret ꝙ aliquid ſimul eſſet ⁊ nõ eſſet ↄſequẽs eſt impoſſibile.Coſequẽtia pꝛobat. quia ſi ens ſignificaret tiñ accidẽs tũc ſubiectũ nõ eſt quia eſt alteꝝ ab ente.cum ergo accidens de quocũq; ſubiecto dicat᷑ pꝛeſupponat ipi eſſe oꝑtet ꝙ illð ſub⸗ iectũ ſit quia accidẽs nulli ineſt niſi ipᷣm ſit.⁊ ſic ſubiec tum ſimul erit ⁊ non erit. Siliter ſi ens ſigniicaret tus ſubſtãtiã idẽ ſequeret᷑.ptʒ qꝛ cuʒ albũ ſit accñũs ops ꝙ ſit nõens.et cuʒ pᷣdicetur de ente opʒ ꝙ ſit ens.⁊ ꝑ oſe quẽs idẽ ſit ens ⁊ noens. Dicit g ſic p hHBs(ſi igit᷑ qd vere ẽ).i.ſubña nulli accidit ſed illi aliqd mage qð ve re eſt ſßcat qð eſt qᷓ ꝙ no eſt.i.magis ſᷣcat ſubaʒ ꝙ;ᷓ acci dens. Si em qð vere ?.i.ſubña erit ideʒ ⁊ albui Albuz aũt nõ eſt qð vere ẽ.i.albũ nõ eſt ſubna neq; em̃ accide re ipi poſſibile eſt qʒ eſt.i.nõ eſt poſſibile accñs accide re ipᷣi ſubñe neq; em qð eſt.i.ſubña eſtiqð nõ vere eſt.i. acchñs nõ qð eſt.ẽ qð albũ eſt.i ſuba nõ eſt alba neq; T finita vel infinita cuiꝰ cõtrariũ ↄceſſit ꝑmenides. el qꝛ ſubña eſt ens ⁊ accñs. nõ ſolũ eſt nõ ens tale.vt puta nõhõ.ſed ome noens eſt puꝝ nibil. Si g accidẽs pᷣdicat᷑ de ſubña ſequeret᷑ ꝙ illud qð vere cẽ.i.ſubña eſt nõens. veꝝ em ẽ dicere qm̃ albũ eſt.i.veꝝ eſt dicere ꝙæ ſubña eſt alba.hoc aut nõ eſt qð ſcauit.i.album ſcat nõens. (Luare ſi albũ ſcat qð vere ẽ.i.ſi ens ſcat albũ ſequeret᷑ id qð eſt.i.ens ſ̃cat multa (Nex igitur magnitudo) ic impꝛobat ſił opĩionem ꝑmenidis ⁊ melliſſi. DHicẽs ꝙ ſi tĩ vnũ ſit ens ⁊ nõ plura.ſequere tur ꝙ nulla erit mnitudo. ↄñs eſt falſuʒ. et ans Yal ſitas ↄñtis pʒ.nã ipᷣi ↄceſſerũt illud ꝗð vere ẽ.i.ſubaʒ eſſe coꝛpus ⁊ qntũ.ptʒ ↄna qꝛ oĩs mgnitudo hẽt ꝑtes quaꝝ vtraq; dit ab alia ſm cẽ ⁊ eſſentiã. Vñ dicit ſic. neq; igitur qð eſt.i.ens erit mgnitudo.i.ſubña coꝛpo rea hbñs mgnitud inẽ ſic qð ve eſt.i.ſubña ſit qð eſt.i. ens ſolu.vtraq; em̃ eſt alteꝝ eſſe pꝑtiũ.i.ꝑtes ſt⸗ diuerſe ⁊ ſic ſeqͥtur ꝙ multa ſtꝭ. Si & ſola ſubna eſt cares mag nitu dine. opʒ ꝙ heat diffinitoez ſcʒ genus ⁊ dꝛãm.⁊ ſic erũt multe ſubñe. Dicit &D ꝙ aũt illud qð vere eſt.i.ſub ſtãtia diuidit᷑in aliqͥd aliud qð vere eit.i.in ſubaʒ ali⸗ quã aliã. Manifeſtũ eſt ergo rõne.i.diffinitõe vt ſi hõ eſt aliqͥd qð vere eſt. nccẽ eſt ⁊ aĩal qdð vere eſt aliqͥd eẽ vt bipes. Roc pꝛobat.qꝛ ſi nõ tũc erũt accidetia aut ergo ſtꝭ accidẽtia hoĩ aut alicui alij ſuhiecto.ſed vtrũ⸗ qꝙ; eſt impoſſibile. Pꝛimũ ꝑtʒ.qꝛ vel eſſent accidẽtia ſe parabilia vł inſeꝑabilia.nõ ſcdᷣm quia accides in ſepa bile diffinitur ꝑ ſuũ ſubiectũ ſicut ſimitas ꝑ naſuʒ Et ſic diffinitũ poneret᷑ in diffinitõne ꝑtium diffinientiũ ſed hoc eſt falſum.qꝛ quecũq; in diffiniti rõne ſt/ aut ex qͥbus ſunt in rõne eoꝝ nõ eſt rõ totius.vt in bipede rõ hoĩs:aut in albo qð eſt rõ hois albi. Relinqᷣtur qͥ ꝙ ſi accidãt boĩ ꝙ ſint accidẽtia ſeꝑabilia.⁊ ſic ↄtingit ho minè nõ eſſe bipedẽ.als em in rõne bipedis inerit hoĩs rõ.illud em̃ in illius rõne ineſt Scða ꝑs pʒ.ꝙ ſi bipes 2 alal nõ ſunt vᷣe ſubñe ſed accidũt alicui alteri ab hoĩ ne. tũc etiã hõ erit accñtiũ alteri ſed hoc ẽ falſuʒ.qꝛ qd vere ẽ fit accides nulli qꝛ cui accidũt ꝑtes ↄſtituẽtes ei dem etiã accidit qð eſt ex eis ↄſtitutũ (Quidẽ aũt rõnibus) Lic repꝛobat phs aliqs ãtiqs rñſiones ad duas rõnes ꝑmenidis ⁊ melliſſi.dicẽs A qᷣdẽ an tiquoꝝ adquieſcũt vtriſq; rõibus ↄcedẽdo ea q ex eis ſequũt ur. Uñ pꝛopter pᷣmũ ↄcedũt ꝙ oĩa ſunt vnum AVlt etiã ꝙ accidẽs qð eſt extra ſcatõem entis ẽ nõens Anſup ↄcedunt ꝙ coꝛꝑa ſunt ↄpoſita ex indiuiſibilibꝰ Segd pmã rũſionẽ repbat cũ dicit (manifeſtũ eſt) Oñ dengo ꝙ ex rõe ꝑmenidis ſeqͥtur nõens aliqͥd eſſe Vñ diclt manitfeſtů eſt nõ ſequi oĩa eẽ vnũ dato ꝙ ens ſcet vynũ. dato ꝙ hec ſit vᷣa ena ẽ vnũ· Ot hec ſimpkr ipoſſt bilt eſt ↄtradcoꝛia verificari de eodẽ ꝙ pꝛopter hoc nõ ſint multa.ꝗꝛ nihil ꝓhibet non eſt ali ddetelllud a quo negatur aliqd ↄteniũ ſub ente eſſe ens ſimpłr. Dicere pꝛimi Philicoꝛũ. eſt vnũ eſt incõueniens.hec em ↄnña nõ valet.om̃e ens eſt ⁊ idemi nõ ſimul ẽ ⁊ nõ eſt.̊ omia ſunt vnũ ⁊ nõ mił/ ta. HNec hec. om̃e ens eſt vnũ ⁊ ſunt multa.ergo aliqͥd ẽ ens qð nõ eſt ens. Et hoc declarat ꝑ ſiłe quia nullus põt vere intelligere illud qð vereẽ.niſi ip̃ᷣm qð vere eſt ſit aliqͥd. Ot hoc nõ obſtante nihil ꝓhibet multa eſſe quoꝝ qðᷣlibet eſt aliqͥᷣd.ergo eodẽ mõ q;uis nihil poſ⸗ ſet intelligi vel eſſe niſi ipᷣm ſit vnũ·tñ hoc obſtate pñt multa eẽ quoꝝ qdᷣlibet eſt vnũ. Ex pᷣdictis infert oĩla eſſe vnũ ſicut illi dixerũt eſt im poſſibile. Circa hũc textum attẽde pꝛimo.ꝙ pᷣncipiũ accipit᷑ tripliciter.ſcʒ pꝛo pncipio rei ſeu magnitudiĩs.ſicut dicimꝰ hoc eſſe pncipiũ iſtius coꝛꝑis añ qð nihil eius eſt Scðdo mõ ac cipitur ꝓ pᷣncipio tꝑis.ſicut dicimꝰ ꝙ res habuit pᷣn⸗ cipiũ quãdo Fens fuit.Tertio accipit᷑ pꝛo pᷣncipio alte ratõnis quã dicit᷑ multipłr ⁊ ipᷣe accipiat tm̃ vno mõ peccauit ĩ ar⸗ gumẽto pcrõ equocatõis.ſicut ſuꝑius patuit. Vñ di cit ↄmẽtatoꝛ ↄmẽto viceſimotertio.ꝙ nõ eſt necẽ ꝙ õne dð nõ generat᷑ nõ habeat pᷣncipiũ loquẽdo de pᷣncipio magnitudis. coꝛpus em celeſte bʒ pncipiũ magnitudi nis ⁊ tamnẽ nõ generat᷑ Areſto. aut cõtentus eſt in con tradcõne huiꝰ pꝛopõnis dicẽtis. Om̃e qð generaĩ hz pᷣncipiũ ab alteratõne q fit ſ ubito. ſed nõ hʒ extremũ a quo incipiat gñatio.qꝛ õne hñs pᷣncipiũ ſcʒ magnitu⸗ dinis hʒ plures ꝑtes.⁊ ideo gnatio ſimpłr que fit in in ſtanti nõ habz pᷣncipiũ.ſed gñatio que ẽ alteratio ⁊ ðꝛ gentratio m qͥd bene hʒ pncipii Notãdũ ſcdᷣo.incõ mẽto viceſimoqrto ꝙ aer mouet᷑ ſʒ ſuas ꝑtes toto pꝑma nente in ſuo loco. Silr ergo poſſibile ẽ ꝙ hoc accidat infinito ſi eẽt vt ſeʒ moueret᷑ im ꝑtes ⁊ nõ ßm totũ.ſicut ptz de celo ꝙ nũq mutat locũ ſᷣm ſe totũ ⁊ tame moue tur locałr ſicut patz ex oꝛtu ⁊ o ccaſu aſtroꝝ. Vñ coꝛ⸗ pus põt tripłr moueri licet nõ mutet totũ locũ ſcʒ cir⸗ culariter ſicut celũ mouet᷑ vel ſm cõdenſatõem vnius ptis ⁊ rarefcõem alterius.ſicut aer mouet᷑ vel per ̊ ꝙ vna ꝑs accidit alteri.⁊ iſtis tribus mõis poſſet infini tum moueri. dato ꝙ nõ haberet locũ extra ſe Atten do 3. ꝙ ex textu phᷣi ⁊ ↄmẽto viceſimo octauo ⁊ nono eliciũtur multe notabiles autoꝛitates. Peima ꝙ aliqᷓ nature cões ſunt vere ſubñe.et ꝙ vera ſubſtaria ↄpo⸗ nitur ex gñe ⁊ dꝛñtia.et ꝙ genus ⁊ dꝛña ſunt de eẽntia ſubñe.⁊ ꝙ ſubſtãtia diuidit᷑ in genus ⁊ dꝛãm tanqᷓ; ꝑ tes eentiales loquẽdo de genere ⁊ dꝛã pꝛo fundametis illaꝝ intentionũ. VUñ dicit p Hs.qꝙ illud qð vere eſt di uiditur etiã in illo qð vere eſt. ſicut hõ diuidit᷑ in aial ⁊ bipedẽe.ergo iſte ptes ſtꝭ ꝑtes hoĩs eentialit᷑ ſty incluſe in qd ditate hoĩs. t ſty vere ſubſtãtie neq; ſt accidẽ tia ſicut ptz in textu. Vnñ nõ eſt dubiũ ꝙ ho non põtex poni de vocibꝰ vł oſtructõibus.nihil em ꝓbaret p hs cõtra ãtiguos Cõmetatoꝛ aũt ↄmẽto viceſimo octa uo dicit. ꝙ necẽ eſt ꝙ hõ habeat diffinitõez ex qua inte grat᷑ eius ſubña vt ſcʒ hẽat aliqͥd vrgenus ⁊ aliqᷣd vt dꝛã.ergo diffinitio eſt ſubna rei.⁊ ꝑ ↄns genꝰ ⁊ dꝛã que ſunt ꝑtes difrinitõnis ſtꝭ partes ſubñne rei.Et eodẽ cõ mẽto ðᷣt ſi poſuerimꝰ ꝙ ens qð eſt vnũ apud eos ſit hõ necẽ eſt vt aĩal qð eſt genus hoĩs ⁊ bipes qð eſt dꝛñtia ſint entia in rei veritate.nã ꝑtes rei que ſtꝭ ſm diffini⸗ tionẽ pᷣcedũt rem ineẽ Olt ſtatim em poſt aĩal ⁊ bipes ſi nõ fuerint de natura eius qð eſt ens.ergo erũt accna o aliqͥd incipit alterari.ideo cũ pᷣncipiuz n t lcint wek urii vimn nuß ms wech homini aut alteri ſubiecto. O(t cõmẽto viceſumono⸗ no dicit ꝙ ꝑtes diffinitõis pᷣcedũt diffinitũ Qlt iõ dif finitũ nõ ponit᷑ in diffinitõe.vᷣbi grã.hõ qui eſt qͥd po⸗ ſterius aĩali.⁊ bipedũ nõ accipit᷑ in diffinitõe bipedis et aĩalis.iſtud aũt nullo mõ pᷣt intelligi de intẽtõibus in aĩa. oꝑtet ꝙ genus: dꝛna.⁊ ꝑ ↄns omia que pouũ tur in recta linea pᷣdicamentali ſint vere entia extra aĩ mam Attende quarto ꝙ aliqui ex hoc qð ðꝛ in fi⸗ ne iſtius texrus volebãt dicere ꝙ nõ ↄtingit intelligere niſi intelligat᷑ ſubſtãtia.ſʒ hoc eſt manitfeſte falſũ acci⸗ piendo accñs ꝓ pma intẽtõe.ymmo de facto cõiter cõ tingit intelligere accñs nõ intellecta ſubſtantia. IYllud em̃ accñs vlłe (culus ſingulare pᷣmo ſentit᷑ a ſenſu pᷣmo pᷣmitate generatõis) intelligit᷑ ab intellectu nõ intellec ta ſubſtatia.ſicut pᷣus patuit. Oueritur vtrum hec ↄſequentia ſit ſophiſtica.ens eſt infinitũ.g̊ ĩmobi le Arguit᷑ öᷣmo ꝙ nõ.qꝛ ſi ẽs eſſʒ ifinitũ nihil eſſp ex tra ipm.⁊ ꝑ ↄſequens ad nihil poſſʒ moueri. (õfir⸗ matur.qꝛ qd mouet᷑ mouet᷑ ad aliqᷣd qð nõ habʒ.infi nitũ aũt omia ↄtinet.q̊ nõ põt moueri.⁊ ꝑ ↄñs eſt im mobile. Secundo ſic.ſi infinitũ moueret᷑. moueret ꝑ ſuas ꝑtes.ſʒ impoſſibile eſt ꝑte alicuiꝰ ↄtinui mone⸗ ri toto qeſcente.& ſi eſſʒ infinitũ nõ poſſ, moueri Mi noꝛ pʒ.qu ia ſᷣm ph̊ᷣm qͥnto metaphiſice.ↄtinua ſtẽ q̃ꝝ motus eſt vnus.ſi ergo vna ꝑs ↄtinui moueat᷑.etiam totũ ↄtinuũ mouebit᷑ Tercio ſic.ſi ꝑtes cõtinui poſ⸗ ſent moueri toto qͥeſcente.tũc idẽ moueret᷑ ⁊ qeſcerʒ.ſʒ hoc eſt impoſſibile.ꝗ̊ ⁊c̃. Ptʒ ↄña.qꝛ cum vna ꝑs mo⸗ ueret᷑.tunc ſuꝑficies eius ↄtinens ipam cũ alia moue⸗ ret᷑.qꝛ ſᷣm p h̊m ſecũdo thopicoꝝ.motis nobis mouen tur omia que in nobis ſtꝭ.⁊ ea dem rõne illa ſuꝑficies qeſceret ad qetem alterius ꝑtis.⁊ ꝑ ↄñs idem ſił mo⸗ ueret᷑ ⁊ qeſceret Quarto arguit᷑.qꝛ cũ vna ꝑs moue⸗ tur expellit aliam a loco ſuo.⁊ illa iterũ aliã.⁊ ſic de oiꝛ bus.vl plures ꝑtes ſił erũt in eodem loco.qð ẽ impoſ ſibile.q̊ mota vna ꝑte omes mouebunt᷑.⁊ ꝑ conſequẽs nulla pars pᷣt moueri toto quieſcente.vł idem ſił mo⸗ nuebit ⁊ quieſcet oß . wWvtũ eſt phus in texcu. Pꝛo In oppoſi cdeiteus queſtionis ſequunt᷑ q̃tuoꝛ queſtiões 2 7 Queſtio.vtꝝ ꝑtes alicuius totiꝰ Pꝛim poſſint moueri toto qͥeſcente Pꝛo cuius ſolutöé Attende pmo ꝙ totũ pᷣt dupłr accipi.vno mõ cathegreumatice.alioꝰ ſincathegreumatice O(athegreumatice accipit᷑ dupłr vno mõ ꝓ toto homogenio.alio mõ pꝛo toto etheroge/⸗ nio.ſicut patuit in ſummulis Attendo ſcdðo ꝙ qua dꝛuplex eſt motꝰ.ſ.alteratõ.augmẽetatio.diminutõ. ⁊ ſᷣim locũ mutatio. Motus localis eſt duplex.ſ.purus nõ mixtus cũ motu alteratõis. Vlius vᷣo eſt mixtꝰ cũ motu alteratõis,. vt rarefactõ vł ↄdenſatõ. Et iteꝝpu rus eſt duplex.ſ.indirectꝰ ⁊ lateralis. Simplex ſilłr eſt duplex.qͥdam eſt regularis ſiue rectꝰ.alius eſt ↄpoſi⸗ tus ex recto ⁊ circulari ſicut obliqu?P?ꝰ. Q poſſibile eſt alieuiꝰ Dic Pꝛumn coꝛruptibił omnes ptes 2 vV moueri.ipᷣo toto qͥeſcẽte otu directo vl circulari.pʒ de ſpera vł rota.cuiꝰ oes Folio rv ꝑtes mouent᷑ circularit᷑.⁊ tñ totũ ſᷣm ſe nõ mutat locuʒ qð poſſʒ moueri motu recto. Pʒ q; ſi media ꝑs aeris int᷑ duos ꝑietes exñtis rarefieret.⁊ alia ↄdẽeſaret᷑.tunc qlibet ꝑs ibi moueret᷑.⁊ tũ totũ nõ mutaret loceũ Dic ſcðᷣo ꝙ ſi eẽt aliqð ens infinitũ ipᷣm ſᷣm ſe non moueret᷑ nec po ſſz moueri. Ptʒ qꝛ vł moueret᷑ motu circularxi.⁊ hoc nõ.qꝛipᷣm nõ eſſʒ circulare.eo ꝙ ſi eẽt infinitũ non eẽt figuratũ aut fmĩatũ.vł moueret᷑ motu recto.⁊ hoc nõ.qꝛ ſic acqͥreret aliũ locũ.⁊ ꝑ ↄñs nõ eẽt infinitum Dic tercio ꝙ ſi eẽt ens infinitũ.⁊ eẽt etherogeniuʒ vna ꝑs poſſet moueri ab alia motu alteratõis.⁊ etiam motu locali mixto.⁊ ſic ꝑtes eius poſſent moueri ipſo toto qͥeſcente Pʒ qꝛ ſi eẽt totũ etherogeniũ infimtũ.tũc ꝑtes eius frigide poſſent calefieri a calidis.⁊ ꝑ ↄnñs ra refieri. Et ſiłr calidũ poſſſ frigefieri a frigidis.⁊ ꝑ ↄñs ↄdęẽſari.Et ex hoc pʒ Hec Jna nõ vʒ. ens eſt tin vnũ et infinitũ.̊ eſt ĩmobile.qꝛ q;uis nõ poſſit moueri ſᷣm ſe totũ.poſſet tũ moueri ſᷣm ſluas ꝑtes — I WUtrũ ſub⸗ Queſtio ſecũdat⸗ — ASI L EN I Er y reriab ſeclu ſa qᷓntitate diuiſibilis ſit Dicit᷑ ꝙ nõ.pʒ qᷓdrupłr Pꝛi mo ſic.qꝛ q;titas ſecluſa mat᷑ia nłlas hʒ ptes nec quã cũq; diuerſitatẽ ꝑtiũ.g̊. Añs pʒ.qꝛ matia ſic ſũpta aut eſt ſimplex aut ↄpoſita.Si ſi. implex.habet᷑ intetũ.ſi cõ⸗ poſita ̊ eſt ↄpõe pᷣma vłſcdðᷣa. Nõ pᷣma.qꝛ matia ᷣm ſe ſũpta nõ hʒ foꝛmã ſubſtãtialẽ. Nec etꝭ ſcdᷣa.q ẽ accũ tis cũ ſubiecto.qꝛ tũc nõ eẽt ſũpta ſᷣm ſe.⁊ tũc etiã ↄpõ ſcða pᷣcederet pᷣmã.qð eſt impoſſibile. Scðo ſic.ſub⸗ ſtãtia materialis ſᷣm ſe ſũpta nõ hʒ ꝑtes.g̊. Wñs pʒ qꝛ ille eẽnt dꝛũñtes.ſi nõ.tũc nõ eẽnt plures. Si ſic.vł dif ferret ſubſtãtiałr vł accñtałr. Si ſubſtãtiałr.hᷣ eſſʒ ꝑ foꝛmã ſubſtãtialẽ.aut ꝑ materiã nõ ꝑ foꝛmã ſubalem qꝛ nullã hʒ.nõ ꝑ foꝛmꝗ accñtalem ſiłr.qꝛ nullũ eſſet ac cidẽes in tali ſuba.eo ꝙ ipᷣa eſt ꝑ ſe ſũpta.nõ ꝑ materiã ipᷣam.qꝛ eſt indrũs ⁊ indiſtincta.⁊ etiã ille ꝑtes eẽnt in matia ↄueniẽtes Idẽ ãt nõ eſt pᷣncipiũ ↄuenietie ⁊ dꝛne reſpectu eiuſdẽ Pʒ tcio.qꝛ diuiſibilitas finito nulli cõ uenit niſi ꝑ q;titatẽ.ſed ꝑ caſũ matia ſecluſa ẽ a qlitate Silrt etiã ille ꝑtes nec eent extra ſe nec ĩtra ſe.qꝛ illa nõ inſtꝭ niſi ꝑ qᷓtitatẽ.nec eent in loco nec extra locuʒ. Pʒ quarto.qꝛ ſequit᷑ ꝙ ↄtinuũ poſſit eẽ diuiſũ in oẽs ſuas ꝑtes.ptzʒ qꝛ ſi materia de ſubiecto ſecluderet᷑ a qtitate et ip̃a haberʒ ꝑtes.tũc cũ nulla ſit alteri compoſita.q̃ libet erit ab alia diuiſa.Sed cõtra arguit᷑ qdrupłxr Pꝛimo ſic. nullũ accũs diuiſibile reꝑit᷑ in ſubiecto indiuiſibili.ſʒ quã titas eſt accũs diuiſibile receptuzʒ in ſubſtãtia materiali.&̊ nõ eſt ꝑ ſe diuiſibił. Maioꝛ pʒ qꝛ aut accñs diuiſibile ſic recipit᷑ in ſubiecto qð ẽ totũ in toto ſubiecto.⁊ ꝑs in ꝑte.⁊ ſic habet᷑ intentũ.aut ſic qꝙ; totũ ⁊ quelibʒ ꝑs eſt in toto.⁊ hoc eſt ĩpoſſibile. Qð pʒ pᷣmo.qꝛ tũc idẽ ſubiectũ adequatũ haberʒ maxias qntitates.⁊ qlibʒ ꝑs eius quãtũcũq; ꝑua.Olcx ſiłr idẽ ſubiectũ adequatũ haberet diuerſas ꝑtes q;titatis lo⸗ co ⁊ ſitu diſtãtes.q̃ ſtabſurda.Sequeret᷑ cio ꝙ eadẽ entitas nũero eẽt in diuerſis locis.vtputa entitas illiꝰ ſubiecti. Sequeretur q̃rto.ꝙ diuerſa accñtia ⁊ diuerſe coꝛpeitates reałr diſtincte(qu vna pt eẽ ſine alia) eẽnt in eodẽ ſubiecto pᷣmo ⁊ adeqto.aut ꝙ oẽs coꝛꝑeitates ſiue ꝑtes qᷓntitatꝭ eẽnt eedẽ realr.qdð tñ illi de oꝓpoſita opinione nõ ↄcedũt. Scðo ſic.ſi matia ſecluſa q;titate nõ eẽt diuibił.ipᷣa nõ haberet ꝑtes.⁊ ꝑ ↄñs Si eẽt de b9 Queſtiones entitate materie in grano milij ſiẽ intoto mũdo.⁊ etiã oĩa coꝛpa eẽnt vnũ nũero.qꝛ ſᷣm phm eadem nũero ſtꝭ quoꝝ mareria eſt eadẽ. Accipit ãt phs materiã ꝓ al⸗ tera pte ↄpoſiti Tercõ ſic. ſicut pus patuit.de pᷣt leꝑare q;titatẽ a ſubſtqtia materiali.ponat᷑ ꝙ deꝰ ſepa ret medietatẽ q;titatcꝭ a ſubſtãtia mat᷑ie hodie.⁊ cras aliã medietatẽ. peto vtrũ ab eadẽ pte matialis ſubſtã tie ſit ſepꝑata qntitas hodie ⁊ heri vł nõ. Nõ ab eadem ſicut pʒ ꝑ caſum.ſi ab alia ⁊ alia haberʒ intẽtũ.ſ.ꝙ ma teria habet ptes in quas eſt diuiſibił QL.uarto ſic. ſi deus ſeꝑarʒ qntitatẽ ab aliqua ſuba. vtputa a la pide peto vtꝝ materia eius ſit tota matia vł ꝑs materie.nõ eſt tota matia pᷣma ſicut de ſe notũ eſt.qꝛ tũc nulla ma teria alia eſſ in foꝛmata qᷓ titate.ſʒ qlibʒ eſſao nuda Si aũt nõ eſt tota.ſʒ ꝑs habet᷑ intentũ.ſ.ꝙ ipa erit diuiſibi lis in ꝑtes. Pꝛopt talia argumẽta reſpõdent aliqͥ no⸗ minales. ꝙ maria pᷣma ſecluſa q;titate eſt diuiſibit ⁊ nõ diuiſibilis hʒ ꝑtes ⁊ non hʒ ꝑtes.eo ꝙ ad ĩpoſſibile ſequit᷑ qdᷣlibʒ. Oſt aũt ſimpłr ĩpoſſibile materiã eſſe ſine quãtitate.cũ ipᷣa ſit qᷓtitas.ſʒ hoc pᷣus ipꝛobatuzʒz eſt tãq; falſũ.Iõ ałr ren det Nicolaus turonẽſis ꝙ ma teria pᷣma eſt eodẽ mõ diuiſibił.ſicut q;titas entis fi⸗ niti ⁊ limitati.qꝛ ſᷣm eũ ens limitatuʒ eſt materia pᷣma ſed de hoc poſtea dice Sed tu dic ꝙ matia ſiue ſub ſtãtia mat᷑ialis ſeꝑpata a q;titate nõ hʒ ꝑtes extenſas ⁊ qᷓ;titatiuas.licʒ bñ habeat entitatiuas. Pꝛimũ pʒ. qa effectus cãe foꝛmał nõ reperit᷑ ſine ſua ca foꝛmali. Eẽ aũt extenſũ ⁊ quãtũ eſt effeciꝰ foꝛmał qntitatis.⁊ ideo matia pᷣma ſiue ſubſtãtia mat᷑ialis ſecluſa q;titate nõ hʒ ptes extenſas. Oꝭ aut hʒ ꝑtes entitatiuas pʒ ꝑ rões pus poſitas. — oͤme reſpõſionis Ad pᷣ⸗ 2d rato 6 Gmã ðꝛ.ꝙ nihil cõcludit eodeʒ em̃ mõ ꝓbaret᷑ ꝙ q;titas nõ eſſʒ ↄpoſita ex ꝑtib.⁊ etiã altitudo nõ eſſet ↄpoſita ex diuerſis gradibus.⁊ ꝙ hõ non eſſʒ ↄpoſita exꝑtibus integralib.nulla em illarũ ↄpõnũ eſt ↄpõ pᷣ ma.q ſit foꝛme ſubſtãtiał cũ materia.nec ſcðᷣa q̃ ſit ac cidetis cũ ſubiecto. Dõðʒ eſt ergo ꝙ matia eſt ſimplex ſimplicitate oppoſita vtriq; illaꝝ ↄpõnũ.nõ tñ ſequit᷑ ꝙ ꝓpterea nõ ſit ↄpoſita.qꝛ q;uis oĩs ↄpõ foꝛme cũ ma teria ſit pᷣma vł ſcdᷣa.nõ tñ omis vłr.qꝛ quedã eſt vni⸗ us ſubſtãtie ↄpoſite ex materia⁊ foꝛma cũ alia ſubſtan tia ↄpoſita.⁊ quedã eſt vniꝰ accñtis cũ alio.⁊ qdã qͥd ditatis cũ qdditate Wd ſcm ðꝛ ꝙ quis ille qͥddi tates ↄueniũt in qͥdditate matie.tñ dꝛnt ſubſtãtialr ꝑ ſuas ꝓpꝛias dꝛñas indiuiduales Ad tciũ ðꝛ ꝙ diui⸗ ſibilitas in ꝑtes exteſas ⁊ qᷓ;titatiuas eſt ꝓpa paſſio q̃n titatis. ⁊ nulli ↄuenit niſi ꝑ quãtitatẽ. Nõ tñ diuiſibi⸗ litas in qſcũq; ꝑtes.vtputa ſubiectiuas entitatiuas vł graduales. Siłr dicat᷑ de finito⁊ infinito Ad q̃rtũ ðdꝛ ꝙ ptes materie ſec luſa q;titate nec eẽnt continue nec diſ⸗ crete qtitatiue.eẽnt tamẽ entitatie ↄtinne.ita ꝙ nõ ſint diuiſa aſſeinuicem N ¶CTercia. vtꝝ in matia ſint di⸗ OQue ſti meſiones int᷑mĩate pᷣcedentes „* foꝛinã ſubſtãtialẽ. non. qᷣa foꝛma ſubãlis eſt pᷣmꝰ a ĩmediatꝰ actꝰ materie.ita ꝙ nullũ accñs mediat int᷑ ißam⁊ materiã. Oęſic.pʒ per ↄmẽtatoꝛẽ in de ſubſtãtia oꝛbis Ad qſtionẽ eſt qua dꝛuplexrñſio. Pꝛima eſt cõis dicẽs ꝙ ĩdet᷑mĩata q̃nti⸗ tas matie eſt qntitas in potetia., dermĩata aũt eſt qnti tas in actu. AFlia rũſio Aureoli.ðt ꝙ indetmĩatõ di⸗ pꝛimi Phiſicoꝝ menſionũp̃t ad duo referri. Pꝛimo ad carẽtiã fmini⸗ exterioꝛis qͥ eſt. Oebʒ em̃ intelligi ꝙ trina dimẽſio cõ mums eſt genito ⁊ coꝛrupto abſq; ſuꝑficie certa ⁊ hoc pʒ ꝑ ↄmẽtatoꝛẽ ſuꝑ quarto phiricoꝝ dicẽtẽ.cũ abſtule ris a materia vltimã ſuꝑficie ⁊ figurã nihil remanebit niſi indetminata dimẽſio.qꝗ̃ eſt coꝛpꝰ in potẽtia.vt det᷑ minet᷑ ꝑvltimã ſuꝑficiẽ ⁊ figurã fit coꝛpꝰ in actu.Et ſi ne illa mat᷑ia nõ pᷣt eẽ. VFñ vmaginãda eſt trina dimẽ ſio.ſ.lõgitudo latitudo ⁊ pfunditas abſq; oĩ figura et fnno qſi ↄfuſe ⁊ indetmĩate ⁊ in potẽtia dimẽſio intmi nata. Elñ ↄmẽtatoꝛ in loco pᷣallegato ðᷣt ꝙ dimenſio⸗ nes in matia nõ ſtꝭ coꝛpꝰ detminatũ.ſed foꝛma eſt det minãs. Dimẽéſiones v̈o referũt᷑ ad carentiã fmini ex⸗ terioꝛis. qᷓ eſt ᷓtitas.vtputa bicubitũ tricubitũ. Rec em̃ nõ ↄſequũt᷑ q;titatẽ ſimpłr.ſed qtitatẽ miatã.vt eſt tãra vel tãta. Elñ ſicut eadẽ altitudo eſt inteſa ⁊ re⸗ miſſa. ita eadẽ qᷓntitas aſt ſub maioꝛi vł minoꝛi defᷣmi natõe.Tercia rñſio eſt Ger hardi odonis.⁊ ðᷣt ꝙ qti⸗ tas indetminata eſt pluralitas ꝑtin mafie Detmina ta vo eſt oꝛdinatõ ſeu poſitõ ꝑtiũ. t hʒ declarat᷑ per phm ſcðᷣo de generatõe dicẽte. ꝙ ex vno pugillo tre fi⸗ unt decẽ aque.tũc accipio duos pugillos.ſic ſi dicereʒ duos modios.ſ.vnũ tre ⁊ alteꝝ aque. Iſti aũt pugilli ſtè eqles ⁊ ineqles ſᷣm aliã ⁊ aliã quãtitatẽ.idẽ em̃ non pt eẽ equale ⁊ ineqle ̃m idẽ.Sũt g equales ſᷣm dimen „ 7„ ſiones detminatas.⁊ ineqles ᷣm indet᷑minatas. Inter iſtas aũt dimẽſiones ponit qᷓdrupliceè dꝛñam. Pꝛima dꝛña.q; qntitas derminata eſt eẽntialr exteſio undeter miĩata vo ſubiectũ extenſiõis. Scðᷣa dꝛña. q;titas de t᷑minata auget᷑ ꝑ rarefactõem.⁊ ꝑ ↄdenſatõem dimi⸗ nuit᷑.⁊ eſt poſterioꝛ rarefactõe ⁊ ↄdenſatõe. Alia vero nec auget᷑ nec diminuit᷑. vmmo ſicut pʒ qrto phiſicoꝝ pᷣt fieri rarefactio nulla ꝑte vemẽte ab extrinſeco ipᷣis ꝑtib.Tercia dꝛntia.q;titas indetmĩata limitat poſſi bilitatẽ rarefactois ⁊ cõdenſatõis.nõ aũt det᷑minata Quarta dꝛña.qᷓntitas indet᷑miata nccãrio manet ea dẽ nuũero in genito ⁊ coꝛrupto. Defmĩata vᷣo nõ nccã⸗ rio manet. Vñ p h̊s ↄcedit in qrto phiſicoꝝ ꝙ ex ma⸗ ioꝛe pᷣt generari minus.⁊ cũ matia q eſt ſubiectũ huiꝰ trãſmutatõis manet eadẽ nũero in genito ⁊ corrupto et ꝑ ↄñs etiã ꝑtes mat᷑ie manebũt eede. t hec reſpon ſio eſt ſatis ſubtilis Quarta rũñſio in matia eſt duplex dimẽſio ſiue extẽſio. Quedã eſt accñtalis ⁊ vocat᷑ di⸗ mẽſio minata.Alia vᷣo aptitudinał.que ꝓpꝛie ðꝛ extẽ ſibiliras. ⁊ iſta eſt dimẽſio int᷑minata. ¶ Iñ oʒ ymagi⸗ nare qtuoꝛ ſigna ſiue inſtantia nature.in qͥ pᷣma ma⸗ teria eſt pᷣciſe matia.ita ꝙ in illo ſigno matie ↄueniũt ei ſolũ pᷣdicata pᷣmi mõi dicẽdi ꝑ ſe.in ſcdᷣo ſigno ma⸗ terie ↄuenit extẽſibilitas ſiue d imẽſio infminata.⁊ ge nerałr pꝛedicata ſcdᷣi modi. In tcio ſigno matie vnit᷑ foꝛma ſubſtãtiał. In quarto aũt vmt᷑ ſibi qtitas qua ipᷣa eſt actualr mĩata ⁊ figurata Ot ex h pʒ qũo dimẽzę ſio int᷑mĩata ẽ eadẽ realłr ipſi matie.ſiẽ paſſio ẽ eadem ſuo ſubiecto. f᷑mĩata vo reałr diſtincta ſic ſuꝑiꝰpbatũ c. Pʒ vlteriꝰ ſᷣm quãlibʒ iſtaꝝ rñſionũ.q q̃ſi ide dicũt in re ponẽde ſtꝭ dimeſiões intmĩate in matia añ omnẽ foꝛmã ſubãlẽ.Etꝑ h̊ pʒ ſoꝰ ad argumẽtũ in oppoſituzʒ — AQuarta. vꝝ matia ſecluſa qᷓ;ti ECE eſtio ſit in loco.⁊ ſiłr ſue ꝑꝰ Pꝛo 1 cuiꝰ ſolutõe Attede pᷣꝰ ꝙ ali⸗ qͥd ðꝛ qdruplr eẽ in loco. vnoꝰ coexiſtiue.ꝛ ſic de eſt ĩ oĩ loco.eo ꝙ cuilibz coexiſtit. Scdo diffinitie. ⁊ ſic deũ +NCW0 diniſoc an 1de ci edſe emarcbt nR d emn Eiit mmdine näio ntni 1dneſo, mck N tätnini ktmiri.n ſtitiſanne Denn declarai e ngglio ſ c dieg inüt ogli lidien Sfd lis. Iud m Pain o dndert ieitas d an dind Alia wo hpbiſicop mieco ihs mitat ponlt tdetminat nomanete iono 1und igt acni/ Fun mnttnie Alreſtotelis dieimꝰ eẽ in celo tãc in lo co. eo e ibt pfecroõtes opatõ nes dei expimur.⁊ ſie dicimꝰ angelũ eẽ vbi oꝑat᷑. Cer nias eſt ita pñs alieui loco ꝙ nõ alteri. Quarto vᷣo cir cũſcriptiue ⁊ dimeſionaliter extenſiue ⁊ occupatiue.et ſic illu d eſt in loco qð occupat locũ.⁊ eſt exteſũ ſic locꝰ ita ꝙ facit latera coꝛꝑis ↄtinẽtis a ſeinuicẽ diſtare At tede ſcdᷣo.ꝙ repugnãtia ꝓpter quã duo coꝛꝑa nõ pñt eẽ in eodẽ loco nõ eſt niſi ꝓpt᷑ penetratõem dimeſionũ.iðo ſecluſ dimẽſionibs nõ c incõuenies pła eẽ in eodẽ loco ino ꝙmaria ſecluſa a q;titate nõ ẽ in loco C dimẽſionalit᷑ nec occupatiue.ſʒ bñ pñtialit᷑ ⁊ detmiatĩe. ſt em̃ ſic pñs vni loco ꝙ nõ alteri. Dic ſcdᷣo ꝙ vna ꝑs matie ſecluſe a qᷓnritate ſi de facto ſeparet᷑ qtitas a mat᷑ia.vna ps matie poſſet manere extra aliã.⁊ nõ eẽ in loco alteriꝰ pñtialit᷑: diffi noõ eſt in loco alteriꝰ. nec eſt extra vel itra aliã poſitiue et dimeſionalit᷑ pʒ qꝛ ↄuenit ſolis q;dtis Dic tcio ꝙ — nitiue.pʒ qꝛ ꝓpt dargern qᷓntitatꝭ a matia nõ oʒ ꝑtes 1 eius aliũ locũ pñtiali hꝛe ab eo.quẽ pᷣus habuerũt di mẽlſiue Oic q̃rto.ꝙ nõ eſt ĩpoſſibile oẽs ꝑtes mat᷑ie ret.nõ tñ q̃libet eius ꝑs ↄtineret oĩa.⁊ iõ poſſʒ moueri ſm ſuas ꝑtes.nã vna ꝑs ab alia poſſʒ moueri ad id qd nõ hʒ. Ad ſcdᷣm pʒ ſoꝰ Ad tciũ negat᷑ mioꝛ. Etc ad Ppbatõem ðꝛ ꝙ illa ꝓpõ eſt vᷣa de motu puro nõ mixto cũ alteratõe. Vñ nõ oʒ moto aliq̊ motu mixto cũ alta tõe qðᷣlibet qð eſt in eo moueri. Nã maioꝛ pᷣt ↄdeſari v ſus ꝑietẽ q̃tibet ꝑte aeris vᷣſus ꝑietẽ ſtãte imora Ad rtũ ðꝛ ꝙ in coꝛꝑib duris ſi vna ꝑs mouet᷑ expellit aliã Szʒ nõ oʒ hoc in coꝛꝑib mollib.cuiuſmõi ẽ aq vel aer Nã coꝛꝑa mollia pnt facilit᷑ rarefieri vel ↄdenſari.nõ nõ autem coꝛpoꝛa dura. ne Bicut autẽ phiſici. In h̊ qrto capitulo defmĩat phs de opinionibo eo⸗ rũ q de pᷣncipijs reꝝ naturaliũ naturalit᷑ ſ locuti Ot „.– diuidit᷑ in duas ꝑtes.in pᷣma narrat pᷣmo opiniões il loꝝ dicẽs ( Sicut ãt phiſici) Duo ſtꝭ mõi ᷣm qͥs res turalit᷑ loqᷓntes.⁊ ponẽtes vnũ pᷣncipiũ reꝝ naturaliuʒ vctputa aquã aerẽ ignẽ vel aliqð mediũ int᷑ aerẽ ⁊ ignẽ Denſius igne ⁊ rarius aere.dicebãt res fieri ex illo vno vncipio ꝑ ↄdenſatõem ⁊ rarefactõem. Raꝝ. aũt ⁊ dẽſũ tũ.Sʒ deficiebãt.qꝛ plato poſuit magnũ ⁊ ꝑuũ ex ꝑte .D matie. Poſuit em̃ vnũ pᷣncipiũ foꝛmale.qð eſt ꝑ vdeã pticipatũ a diuerſ ſᷣm diuerſitateʒ matie.⁊ ita plato poſuit qria eẽ materiã.⁊ vnũ terciũ eẽ foꝛmã.Alij vᷣo poſuerũt vnũ ſubiectũ eẽ materiã. ⁊ Irias eẽ foꝛmas il lius obiecti. Alij ãt ãtiqͥ de pᷣncipijs reꝝ naturałr loqn tes.ſiue poneret vnũ pᷣnciv.ſic anaximãdros.ſiue plu ra.ſicut ẽpedocles ⁊ anaxagoꝛas.dicebãt res gnari et cxoꝛrüpi ꝑ ↄgregatõem ⁊ ſegregatõem. Vn anaximan aliq nõ ice quogubzn. ¶onfirmat.qꝛ accipiat aqᷓ exq dʒ ſeegalrare tue Folio xvi dꝛos qͥ ponebat vnũ cahos ſiue qdᷣdã ↄfuſũ eẽ pneipiũ reꝝ naturaliũ) dicebat alia fieri ꝑ ſegregatõem ex illo cahos. Int᷑ empedoclẽ ãt ⁊ anaxagoꝛã ſtꝭ due dꝛñe. qꝛ empedocles poſuit mũdũ ſiue vłitatẽ reꝝ natu ralium multotiẽs generari ⁊ coꝛrũpi.Coꝛrũpi quidã ꝑ ↄgre gatõem elemẽtoꝝ in illud cahos amicicia infueniente et generari ꝑ ſegregatõem elementoꝝ ex illo cahos int ueniente lite. Anaxagoꝛas vᷣo dicebat hũc munduʒ 2 Vlitatẽ reꝝ naturaliũ ſemel generari ⁊ nũqᷓ; iteꝝ coꝛrũ⸗ pi. Scða dꝛña.qꝛ anaxagoꝛas poſuit pᷣncipia eẽ ꝑtes infinitas.ſʒ empedocles poſuit qtuoꝛ elemẽta eẽ pnci⸗ pia reꝝ naturaliũ (Oaãt anaxagoꝛas) In hac ſcdᷣa pte ponit motiua anaxagoꝛe.qbus mouebat᷑ ad doᷣm qðᷣlibʒ eẽ in quolibet ſᷣm tales infinitas ꝑꝰ.qs dicebat eẽ pᷣncipia reꝝ naturaliũ. Pꝛimũ eſt.qꝛ ᷣm cõem opini onèẽ p hoꝝ ex nõ ente nõ fit aliqd.ſʒ videmꝰ qdᷣlibʒ fie ri ex q̊̃libet.qᷓ quodlibet ẽ in qͥlibet. Scðᷣm.qꝛ vnũ ↄriũ fit ex Ulloſen qð fit ex alio pᷣfuit in eo.alit᷑ fieret ex ni⸗ hilo.&̊ vnũ orium eſt in reliq̊.⁊ ꝑ ↄñs a maioꝛi qdᷣlibʒ eſt in qͥlibet. Habat ãt anaxagoꝛas ſolutões ad duas obiectões.q̃ fiũt eum. Pꝛima obiectõ.qꝛ ad ſenſum vmmo oĩa coꝛꝑa ſecluſa q;titate ſił eẽ in eodẽ loco pñn⸗ tialit᷑ ⁊ de᷑minatiue.etꝭ q̃ntũcũq; ꝑuꝰ fuerit ille locus eo ꝙ ꝑꝰ ille ſecluſa qᷓn?e nõ hñt aliqs dimẽſiões f᷑iatas Ad ratões Anate p alue d uis em̃ infinitũ oĩa ↄtine apꝑet ꝙ albũ nõ eſt in nigro.⁊ ꝙ os nõ ẽ in carne.ꝭ̊ qð libet nõ eſt in quolibʒ. Scda.qꝛ ſi qdᷣlibet eẽt in quoli⸗ betr.vtputa infinite ꝑtes oſſis in carne.ſic ibi ſtꝭᷣ infinite ptes carnis nõ erit maioꝛ rõ q̃re dicat᷑ caro qᷓ; osvel gli qd aliud.hoc ãt eſt flin. nõ qðlibet eſt in qlibz Ad bᷣmũ dicebat ꝙ qðlibz eſt in qͥlibzʒ. ſʒ H eſt hom mimas ptes.ita ꝙ ꝓpt᷑ ꝑtiũ ꝑuitatẽ hoc latzfalſũ.Ad ſcdᷣam di cebat ꝙ denoĩatõ fit ex ſupabundãti.qꝛ &̊ in carne plꝰ eſt de ꝑtib carnis qᷓ; de ꝑtibus oſſis.iõ ðꝛ caro⁊ nõ os Si igit᷑ infinitũ) In hac ſcdðᷣa ꝑte pᷣncipali repbat phs opinionẽ pᷣdictoꝝ p hoꝝ.⁊ pꝛĩcipalit᷑ opinionem ana xagoꝛe ponẽdo ſeptẽ ↄcluſiones Pꝛima.pꝛĩcipia re rũ naturalium nõ ſtꝭ infinita. Pobat duab rõib. pꝛi ma.qꝛ ſi pꝛĩcipia reꝝ naturaliũ eent ĩfinita.ipᷣa eẽnt ig nota.et ſi pꝛicipia ſint ignota res naturales erunt igno te. ⁊ ꝑ ſi pncipia reꝝ naturaliũ ſint infinita de rebana⸗ turalibus nõ erit ſcia. Pꝛimã ↄñam ꝓbat.qꝛ infinitũ ſim ꝙ infinitum eſt ignortũ.ſiue ſit infinitũ ſm multitu dinẽ ſiue ſm magnitudinẽ.qð eſt infinitũ qᷓntũ ſiue in finitũ.qð eſt infinitũ qle.Scðam ↄñam ꝓbat.qꝛ ome ↄpolitum ex pꝛicipijs ignoti eſt ignotũ. infinitum ẽ cõ poſitum ex pꝛici pijs ignotis.&̊ ⁊c.nã res non cognoſcit niſi ↄgnitis ſuis pꝛĩcipijs. Sic em̃ ↄpoſitum ↄgnoſce⸗ Diur. ei Huoit mnorrn re arbitramur cuʒ ↄgſcimꝰ ex q̃lib ⁊ ex qntis. Scða generanĩ᷑ ex pᷣncipijs.Aliqͥ em antiqͥ de pᷣncipijs reʒna rõ.totum ſequit᷑ ſuas ꝑtes ſᷣm ꝑuitatẽ ⁊ magnitudinẽ ita ꝙ ſi ꝑtes ſint infinite ſm magnitudinẽ vel multicu dinèẽ totu m erit infinitum. Et ſi ꝑtes ſint finite totum erit finitum.& ſi totũ fuerit finitũ detmĩate qᷓntitatis nmbe 2 e Kaꝝ auũt 2 dẽſũ nccẽ eſt vt ꝑtes ex qͥbus ↄponit᷑ ſint finite im magnitu ſitꝭ ↄria.⁊ reducũt᷑ ad excellentiã ⁊ defectũ.ſicad qda 8 vyniuerſalioꝛa.⁊ ſic ↄcoꝛdabãt cũ platõe.qͥ poſuit ma gnũ ⁊ puũ eẽ pncipia.q̃ etiã ꝑtinet ad excelletiã ⁊ defec dinẽ vel multitudinẽ.Sʒ ↄpoſita ſiue tota (vt aial ⁊ plãta) ſtꝭ finita ⁊ fmiate q;titatꝭ.̊ ptes (vt caro ⁊ os) erũt finite ᷣm magnitudinẽ ⁊ multitudinẽ.⁊ ꝑ ↄñs nõ ſt⸗ tniini e tee alicꝰ rei naturał.q̃ ſtꝭ pꝛicipia eiꝰ.Se⸗ . cũda ↄcluſio.nõ qdᷣlibz eſt in q̃libʒ.ſic ðᷣt anaxagoꝛag volẽs ꝙ res fieri non eſt aliud qᷓ; eas ſegregari ex aliqᷣ; in q̊ pᷣexiſtebãt Pꝛobat tali rõe.qꝛ oẽcoꝛpꝰ finitũ ꝑ ab latõem ꝑtiũ eiuſdẽ q;titat tandẽ ↄſumit᷑. Ome ãt coꝛ pꝰ finitũ reſecat᷑ a coꝛpe finito.ſʒ qlibʒ caro ẽ finita.&̊ ꝑ ablatõem tandẽ ↄſumet᷑ ⁊ ꝑ ↄns deueniret᷑ ad ̊ꝙ ĩ ̊ nõ aplius erit caro.⁊ ſic quodlibʒ nõ erit in qͥlibʒ Queſtiones tato ſegreganda eſt finita ſieut ⁊ aq. Segreget ᷣ caro ex illa aq.quo facto caro remanẽs in aꝗᷓ eſt minoꝛ q; p us. Si g adhuc pᷣt ſegregari caro eiuſdẽ qntitat: cum carne pᷣoꝛe.ſegregata caro remanẽs fiat miĩoꝛ.vel &̊ illa ſegregatõ ſtabit. ⁊ tũt illa caro ꝑ ablatõem ptiũ qtita ⸗ tis tandẽ ↄſumet᷑.⁊ tũc in aqͥ nõ erit ampliꝰ caro. vł nõ ſtabit ſegregatõ.ſʒ. pcedet᷑ in inſinitũ ſegregãdo.⁊ tũc ſequit᷑ ꝙ in aq data erũt infinite ꝑtes eiuſdẽ q;titatis et in coꝛꝑe finito erũt infinite ꝑtes eqles.qdð eſt ipoſſibi le. Si vᷣo nõ ſtabit ſʒ ſꝑ hatebit remotioꝛẽ diuiſiõem in illa qͥ ſtꝭ eqlia infinita magnitudine tin finita erũt infinita m magmitudinẽ. hoc ãt eſt ĩpoſſibile Tercia ↄcluſio.nõ quodlibet pᷣt ſegregari a quolibʒ. vt volnit anaxagoꝛas. Mobat᷑ qtuoꝛ: rõibus. Pꝛima. qꝛ ſi a q̊li⸗ bet poſſz ſegregari qdᷣlibʒ.tũc a mima carne poſſet ali qd ſeꝑari. carnis at detmiata ẽ qntitas.aut ßm magni tudinẽ ⁊ im ꝑuitatẽ.⁊ hoc eſt falſũ Manifeſtũ eſt ein ꝙ ex mima carne nullũ ſegregabit᷑ coꝛpꝰ.qꝛ tũc eſſʒ mi nus mimo Hã ee coꝛpꝰ ꝑ remotõem alicuiꝰ ꝑtis ab eo fit minꝰ. Scda rõ.qꝛ ſi ſic.tũc iſta ſegregatõ nõ ceſſaret ſed in infinitũ pcederet.⁊ ꝑ ↄñs in quolibet eſſz infini⸗ ta caro.⁊ infinitꝰ ſanguis.⁊ infinitũ cerebꝝ.⁊cijs Hec qͥt coꝛpa infinita erũt ſeꝑata ab inuiceʒ loco ⁊ ſitu.⁊ in vnoqʒ iſtoꝝ coꝛpoꝝ infinitoꝝ erunt etꝭ coꝛꝑa ĩſinita. ? p ↄũs infinirꝭ erũt infinita inſinicies.qð eſt irratõnale Tercia rõ.qꝛ accñtia nõ pñt ſegregari a ſuis ſubiectis paſſiones ãt inſeꝑabiles ſtꝭ.vt coloꝛes ⁊ habitꝰ.qꝛ ſi ſe perarent᷑ albũ eet ⁊ nihil eſſ album.⁊ ſanatm eſſʒ ⁊ ni⸗ hil eſſʒ ſanatm. Quarta ro. ↄpleta ſegregatõ reꝝ ab ĩ uicem eſt iĩpoſſibił.⁊ ſᷣm q;titatẽ ⁊ ̃m qualitatẽ.ſᷣm q̃n titatẽ qdẽ.qꝛ nõ eſt mima magnitudo.nũqᷓ; ãt oↄplere . rur ſegregatõ bᷣm quãtitatẽ.quſq; deueniret᷑ ad mini⸗ mã magnitudinẽ.ꝛ a qlibʒz magnitudine(q̃ nõ ẽ miĩ ma) pᷣe ſegregari mioꝛ ſʒ q̃litatẽqꝛ ſue qlitates nõ pñt ſeꝑari a ſuis ſ ubierts⸗ 3 itellectꝰ qrens iſtã ſegregatõ nẽ ↄplere.⁊ res ↄplete ab inuicẽ ſegregare erit vił ⁊ va nus.qꝛ ſcʒ nũqᷓ; pᷣt ↄplere actõem ſuã.mõ anaxagoꝛas attribuebat tali ĩtellectui dignitatẽ pᷣme cãe.ꝗ̊. Quar ta ↄcluſio.nõ qðlibʒ generat᷑ ex ſibi ſili Hpᷣm ſpem.ſicut credidit anaxagoꝛas. Pꝛobat᷑.qꝛ ſicut lutũ ex lutꝭ.ita domꝰex lateribi.⁊ latera ex domo fiũt. aer etiã exaqua fit.ꝗcc. Quinta ↄcluſio.poſitõ empedoclis eſt rõnali oꝛ qᷓ; poſitõ anaxagoꝛe. Pꝛobat᷑.qꝛ melius eſt ceterꝭ pa ribus ponere paucioꝛa ⁊ finita reꝝ naturaliũ q; plura et infinita. OQmpedocles ãt ponit paucioꝛa. Anaxa⸗ goꝛas vᷣo pła ⁊ infinita c(irca textum ſtꝭ qtuoꝛ dubia (èNDubii. mõ eſt laluabile 5 q Pꝛumu⸗ phs ⁊ ↄmẽtatoꝛ.ſi ↄpoſitũ eſt NNN finirũ ⁊ det᷑miate qᷓ;titatis nccẽ ẽ vt ꝑtes ex qb⸗ ↄponit᷑ ſint finite in nũero ⁊ meſura.cuʒ tñ cuiuſſibʒ ↄtinui ſint ꝑtes infinite ſᷣim multitudineʒ Reſpõdet ↄmẽtatoꝛ cõmẽto triceſimoſexto.ꝙ dupli⸗ ces ſt? gtes.quedã ſtꝭ ꝑtes ſᷣm q̃litatẽ.⁊ de talibꝰ nõ lo quit᷑ phs in ſcdᷣa rõe./ſʒ in pᷣma cũ ðᷣt.ꝙ ↄpoſitũ ex ĩfi⸗ nitis eſt ignotuʒ. qꝛ anaxagoꝛas poſuit res naturales ↄponi ex infinitis tãq; ex ꝑtibus ſᷣm equalitatem ⁊ di uerſaꝝ roõnum. Alie ſt ptes ſm quãticatẽ.et tales ſũt duplices.qued ã em ſtꝭ que ſt in potentia in toto.⁊ lo⸗ quedo detalib nõ opoꝛtz totũ eſſe infinirum cuius ꝑ⸗ tes ſunt infinite ᷣm multitudinẽ. Alie ſtꝭ ꝑtes q ſtꝭ ac tu in toto.⁊ loqᷓndo de talib totũ eẽt ĩfinitum.cꝰ ptes cent nũero infinite.⁊ tales ꝑtes ifinitas ponebat anax pꝛimi IPhiſicoꝛũ. ago:as. Dixit ;ſic anaxago:as. ptes dicũt qñch ßm ã litatẽ.⁊ qñq; ᷣm quãtitatẽ.⁊ hoc duoba mois/aut parxr tes q ſtᷣ in potẽtia in toło.aut ptes qᷓ ſtè in actu in toto ipᷣa ãt ꝑ ꝑtes ſᷣm qualitatẽ intelligit ꝑtes diuerſaꝝ rõ⸗ nũ.q̃rũ vna infoꝛmat aliã.ſicut ſtꝭ matia 2 foꝛma. ꝑtes ãt m qntitatẽ ðt eſſe actu in toto.q totabr diſtinguun tur. ⁊ Fm ſe totas.ſic ꝙ vna nõ includit aliã.quaꝰ vna eſt ma ⁊ alia ſcᷣa.⁊ vocãt᷑ ꝑtes eiuſdẽ q;titatis.vtpu ta 4 accipiamꝰ in ligno vnũ pedẽ.⁊ po ſtea aliũ.⁊ ſic cõ ſeqnter. ꝑtes ãt in potetia vocat ptes eiuſdeꝓpoꝛtonig que.ſ.nõ oꝛdinãt᷑ ̃ᷣm pᷣmũ ſcdᷣm ⁊ terciũ.⁊ iõ dicunt eẽ — in toto in porẽtia.nõ qꝛ realr ⁊ actuatr exiſta t. ſʒ qꝛ nõ ſm ſe totas diſtinguũt. Alit tñ ðꝛ ab alijs.ꝙ ꝑꝑtes po tẽtiales intelligit tes inexñtes.qᷓ nõ pñ̃t ſepatim ⁊ꝑ ſe exiſtere. cuiuſmõi eſt ps mĩoꝛ mima pte naturali eiuſ⸗ dẽ ſpẽi. vt caro mĩoꝛ mima carne potente per ſe exiſtere Per ptes vo actuales intelligit ꝑtes q̃ pñt ſepatim exi⸗ ſtere.cuiuſmõi ſtꝭ mima naturalia.vt mima caro kma ioꝛes ꝑtes mĩmis naturalitv. Ex q̊ pʒ ꝙꝓpter vᷣba cõ⸗ — mẽetatoꝛis nõ eſt intelligen dũ ꝙ ſint aliq ꝑtes totiux.q nõ actualr exiſtũt in toto.hᷣ em eſt ſimpłr ĩpoſſibileDPti cere ein hoc eſt ſile. ac ſi diceret᷑ ꝙ aliqͥd eſt albũ ꝑ albe dinẽ. qᷓ nõ eſt in actu.ſʒ potetia aut ꝙ aliqͥd eſt hõ ꝑ at mã.aut coꝛpꝰ qð nõ eſt in actu.ſʒ in potẽtia. Silr ꝙ el ſet aliq domus ↄpoſita ex lapidib ⁊ lignis.q̃ pñt eſſe Nõ dicũt᷑ ̊ ꝑtes in actu.q; ſt actu diuiſe.ſq q; polſũt manere pꝰ actualẽ diuiſionẽ. aut qꝛ ſᷣm ſe totas ſte di⸗ ſtincte. ⁊ vna nõ includit aliã. nec dicũt᷑ ꝑtes in poten — tia.diſtinguẽdo potẽtialitatẽ ↄtra actualitatẽ ſeꝑatõ⸗ — . nis. vel Z actum exiſtendi.tales em actu exiſtũt.ſed di exiſtũt nec pñt ſeꝑatim exiſtere aut qꝛ nõ m ſe toras diſtinguũt᷑ymmo vna aliã includit et ex hoc pʒ ſolutõ difficultatis.q eſt circa bᷣmã dubig⸗ tatõem anaxagoꝛe. Hã ſi in carne ſint infinite ꝑtes ae⸗ ris.tũc cũ vnũ infinitũ nõ ſit maius alio.ſeqͥ᷑ q incar ne nõ eſt plus de carne qᷓ; ð aere.⁊ ſic nõ magis ðꝛ caro — — cũt᷑ in potẽtia.qꝛ nõ qᷓ; aer. Vñ doͤm eſt ꝙ nõ ſt infinite ꝑtes actuales in aliquo finito.qᷓꝝ qlibet eſt extra aliã totałr.vmmo ſũt plures ꝑtes.qᷓꝝ vna nõ eſt totałr extra aliã. 2 B pz taz in vno qᷓ; in alio.⁊ a talib⸗ ſᷣm anaxagoꝛã fit denoĩatio nõ ãt a potẽtialibꝰ Scðm dubium. viꝝ infinitum poſſit cognoſci ab intellectu noſtro.videt᷑ ꝙ ſic. qꝛ de? eſt ifinitꝰ.⁊ a nobis ↄgnoſcit᷑.ꝗ̊ ⁊ꝛc. Oppoſitũ habem? in textu qᷣ ðt ꝙ infinitũ ſᷣm ꝙ infinitũ eſt ignotũ Reſpõ det᷑ pᷣmo ꝙ ifinitũ ſub rõe infinitatis nõ pᷣt a nobis cog noſci.licʒ illud (qð ſpecificat᷑ a rõe infinitatꝭ )a nobis cognoſcat᷑. Alia rñſio.infinitũ nõ pᷣt a nobis ↄgnolci ablolute ⁊ ſimpkr. pʒ pᷣmo.q; infinitũ nõ eſt aliqd ↄten tũ ſub pᷣmo obiecto intellectꝰ noſtri.g̊.Pʒ ſecũdo.qꝛin finitũ nõ pᷣt intelligi vnica ĩtellectõe.qꝛ tũc eẽt ens ĩ ae tu. 2 P ↄñs haberet foꝛmã ⁊ eſſz aliqͥd detminatũ ⁊ fini⸗ tũ nã foꝛme eſt fminare.infinitũ qt nõ fminat᷑. Si aũt ĩtelligeret᷑ plurib intentõib.tũc ĩ eodẽ ſubiecto eẽnt lura accñtia eiuſdẽ rõis. Pʒ tercio. qꝛ inter obiectuʒ et potentiã dʒ eẽ ꝓpoꝛtio.finiti ãt ad infinitũ nulla eſt ꝓpoꝛtio. Pʒ quarto.quia finitũ nõ pᷣt moueri ab inſi⸗ nito pᷣmo celi ⁊ mũdi.intellectꝰ ãt noſter eſt finitꝰ Iſtꝭ⸗ rõibus non obſtantibo do m eſt ꝙ intellectꝰ poteſt cog⸗ noſcere rõnem infinitatis.ſicut etiam cognoſcit rönem entis ꝑ accidens.non tamen cognoſcit id quod eſt infi nitũ ſub pꝛopꝛia rõne. Neq; valent rones altenus rñſi onis.que eſt ſãcti Chome. Pꝛima em ſupponit falluʒ t s uun cc dis n o e 4 ino ſibi ſilibus NKaro em̃ aliqᷣd fit ex ſibi ſili ̃̃m ſpẽm tanqᷓ; ex mat᷑ia Areſtotelis Patz ſie.qꝛ nullus habitꝰ alicuiꝰ potẽtie habet aliqᷣd coius obiecto illius potẽtie.qꝛ nũqᷓ; habitꝰ excedit po tentiã cuiꝰ eſt.ſʒ habitus meta phiſicalis hʒ pꝛo obiec to ens inqntũ ens.ſicut ſcũs Chomas ↄcedit.q̊ᷓ ẽs in quãtũ ens eſt coĩus qᷓ; qdditas materiał.pʒ ̊ ꝙ qᷣddi tas nõ eſt obiectũ intellectꝰ Ad ſcdðᷣm doðm ꝙ infini tũ intelligit᷑ vnica intellectõe.pʒ qꝛ pᷣt eẽ extremũ vniꝰ ↄpõis (t dato ꝙ intelligeret᷑ intellectõe ↄplexa.ſicut foꝛte multa pigmẽta.nullũ tñ ſequit᷑incõueniẽs quia ſicut poſſumus ſił multa ſcire.ita poſſumꝰ multa itel ligere. nec hoc eſt incõuuniẽs ſicut alibi pʒ. Ad ter ciũ dicendũ ꝙ licʒ inter finitũ ⁊ infimtũ nulla ſit ppoꝛ tio in enticate.bene tamẽ in actiuitate Ad quartuʒ dðz ꝙ licz in actõe.que eſt ꝑ reſiſtentiã finitũ nõ poſſit moueri ab infinito.tamẽ in libera actõne ⁊ ſine reſiſtẽ tia finitũ ab infinito moueri p̃ᷣt.ſicut pʒ de deo ꝛ de ce lo Terciũ dubium. vtꝝ ad cognitõem ↄpoſiti necẽ ſit cognoſcere ex quibi⁊ ex qͥt ꝑtibus ↄponit᷑ſieut dicit phᷣs. Suppoſitꝭ dictis ſuꝑius de cognitõe ↄfuſa ⁊ di⸗ ſtincta doᷣm eſt ꝙ ad ↄgmitõem ꝑfectã alicuiꝰ cõpoſi⸗ ti nõ eſt nccãria ↄgnito oĩm fſuaꝝ ꝑtium potẽtialiuʒ.ſi ne eiuſdẽ ꝓpoꝛtõnis.ſʒ bñ oĩm ꝑtium etherogeniarum et eiuſdẽ qntitatis. Sũt aũt ꝑtes eiuſdẽ ꝓpoꝛtõis ptes potẽtiales ſiue partes.quaꝝ nõ quelibʒ pᷣt ꝑ ſe exiſtere ꝑtes aũt eiuſdẽ qᷓntitatis ſtꝭ ꝑtes actuales.que ſcʒ pñt ꝑ ſe exiſtere Quartũ dubiũ.vtꝝ. oẽ qð fit fiat ex ſibi ſiłi. ODdðm ꝙ aliquid fieri exi ibi ſiłi põt intelli dupłr. vnoꝰ tanqᷓ; ex agente.alioꝰ tanqᷓ; ex materia.vnð vt in pluribo.ſ.in Keneraec be vniuocis res fiũt ab agẽtibus m ſpẽm.p hs aũt hic loquit᷑ non pᷣmo mõ vmmo loquẽdo de fieri ꝓpꝛie nũqᷓ; fit ſiłe ex ſibi ſimili Nam lutũ qñ fit de nouoꝓpꝛie accipiedo fieri nõ fit ex luto.ſʒ ex aq̃ ⁊ terra.tñ accipiendo actõem cõiter ꝓ cõ gregatõe.ſic bñ fit ſiłe ex ſiłi ſᷣm ſpẽʒ.vt aqua ex aquis et lutum ex lutis. OQueritur vtrum om̃ia entia naturalia ſint derminata ad maximuʒ ⁊ ad minimũ Arguit᷑ bᷣmo ꝙ nõ.qꝛ non eſt dabilis max imus ignis.nec etiã mimus.ᷓ Pꝛima ꝑs añcedent pʒ q:? ignis ẽ totũ homogeniũ.q̊ eit diuiſibilis in partes ſe diuiſibiles.quaꝝ qlibet eſt ignis. Scðᷣa ꝑs pʒ.qꝛ det maximus ignis.vel g appoſita ſibi ſtuppa ipᷣa ↄbure⸗ ret. ? ſic fierz maioꝛ.vel nõ.⁊ ſic agẽs appꝛopᷣatuʒ paſſo et nõ impeditum nõ ageret.qð eſt ĩpoſſibile. Confir⸗ mat᷑ ꝑ phm ſcðo de aĩa dicentem. augmentũ ignis ẽ in finitum.ſi ſibi apponerent᷑ infinita ↄbuſtibilia Se⸗ cũdo ſit.nõ eſt dabilis mima caro nec maximꝰ hõ.er⸗ go entia naturalia nõ ſt detminata ad maximuʒ ⁊ ad mĩmũ. Pꝛima ꝑs pʒ.qꝛ det᷑ mima caro.q̃ Ppt ſe ſubſi ſtere. qᷓro vtꝝ ipᷣa diſibitł᷑ ſit vł indiſibił.no ĩdiſibił.qꝛ oẽ coꝛpus eſt diuiſibile.ſi diuiſi ibił. diuidat᷑ ergo ⁊ qᷣri tur an qᷓlibet illaꝝ ꝑtiũ ſit caro vel nõ.nõ pᷣt dici ꝙ no dicatõem alterius.ᷓ qlibʒ ꝑs eſt caro.⁊ ꝑ ↄñs cũ om̃e totũ ſit maius ſua ꝑte habetintentum. Scdᷣa ꝑs añtꝭ pʒ.quia quocũq; hoĩe dato ipᷣe pᷣt calefieri.̊ ⁊ rareſie ri.pt etiã pinguefieri.⁊ p ↄſequens fieri maioꝛ. Cõfir mat:᷑.qꝛ ſi detẽ maximus hõ ipᷣe poſſʒ ꝑcuti.iea ꝙex per/ cuſſione cãrer ifiatura. ſic poterit fieri maio: Ter cio ſic.numerꝰ motꝰ apᷣs raritas velocitas nõ ſtę det⸗ Folio xvi minata ad maximũ. tñ ſtꝭ entia naturalia. ;. Pꝛima s antis pʒ ꝑ phᷣm 3 huiꝰ dicentẽ.ꝙ nũerus ẽ augm̃ tabit in infinitũ ꝑ appõem vnitatũ. Scðᷣa ꝑs pz ꝑ phʒ octauo huiꝰ dicẽtẽ.ꝙ motꝰ ⁊ tps ſt ppetua.q nec ince perũt nec deſinẽt. Tercia ꝑs pʒ ꝑ phᷣm in qrto huiꝰdi cẽtẽ.ꝙ mediũ pᷣt in ĩfinitũ ſubtiliari ⁊ rarefieri.Quar ta ps pʒ.qꝛ ̃mn phm velocitas motus ſequit᷑ ppoꝛtõem maioꝛis ineqlitatis porẽtie actiue ad ſuã reſiſtentiam ita ꝙ ihto reliſtetia eſt minoꝛ.tãto velocitas ẽ maioꝛ.ſʒ ſi mediũ pᷣt in infinitũ ſubtiliari reſiſtentia pᷣt in ĩfinitũ dĩnui.̊pᷣtvelocitas augeri ĩ iſftiniti Quarto ſic. nul lũ ↄtinuũ eſt detninatũ ad mimũ.q̊. Añs pʒ.qꝛ omne Ztinuũ ẽ diuiſibile in ꝑtes.oẽ ãt totũ eſt maiꝰ ſua ꝑte Scũ ↄtinuo eſt aliquid minꝰ.ſ.ſua ꝑs.ſequit᷑ ꝙ tinu⸗ um nõ eſt dermiatũ ad minimũ. OCofirmat᷑.qꝛ ii entia naturalia eẽnt det᷑miata ad maximũ ⁊ ad mimũ.ſeqre tur ꝙ oẽ ens naturale q; diu eſſz ſo eſſz maxi 2 mimũ Pʒ ↄna.q; oẽ detminatũ ad alidd nõ videt᷑ aliud eſſe qꝙ; non poſſe eẽ ſine ilo0o ðU 1 ote ee hell tũ arguit᷑ ꝑ p hm in textu In oppoſiꝭaial n al aur bi⸗ tã q;ta cũq; eẽ ̃ᷣim magni tudinẽ.⁊ poſtea ĩpoſſibile eſt carnẽ aut os aut aliquid aliud qᷓ; tacũq; eẽ in magnitudine.aut in maiꝰ aut in minꝰ.⁊ poſtea ꝙ carnis eſt detmiata qᷓ;titas ⁊ multitu dine ⁊ magnitudine.⁊ etiã ſcdᷣo de aia oĩm natura cõ⸗ ſtantiũ detmĩatus eſt ᷑minꝰ magnitudinis ⁊ augmẽti P.o ſolutõe qſtionis ſoluẽde ſtꝭ⸗ qtuoꝛ queſtiões ᷣm ꝙ qdruplicia ſt?ę maxia ⁊ mima PNiima. vtꝝ ẽtia naturalia ſint E ueſti detmĩata ad maximũ. Pꝛo cu⸗ ius ſolutöõne Attede pᷣmo ꝙ duplicia ſty ẽtia naturalia.q̃dã ſtę aĩata.vt hõ.q̃dam vᷣo ſtꝭ inaĩata.vt ignis aq̃.⁊ qdᷣlibʒ ltlar eſt duplex. qe qðᷣdã ẽ hõgeniũ.i.eiuſdẽ rõnis in oĩbſuis ꝑtibꝛ.ita ꝙ totũ pᷣdicat᷑ de q̃libʒ ꝑte.Alia vᷣo etherogenia.i.alte⸗ riꝰ rõis ĩ ſuis ꝑtib.ita ꝙ totũ nõ pᷣdicat᷑ de pꝑtibꝰ At tẽde ſcdᷣo ꝙ maximũ pᷣt exponi dupkłr.ſic ⁊ qlibzʒ alius ſuꝑlatiuꝰ.vnoꝰnegatiue.⁊ ſic idẽ ẽ qdᷣ magnũ q̊ nihil? maius lioꝰ affirmatie.⁊ ſic idẽ eſt ꝙ magnũ.⁊ q̃libʒ alio maiꝰ.Et qðᷣlibz illoꝝ ẽ triplex.i.pᷣm multitudinẽ ſim intenſionẽ.⁊ ſᷣm exlẽſionẽ.de qͥb ꝑoꝛdinẽ dice Attẽde tcio.ꝙ maximũ eſt duplex.aliqð ẽ maximuʒ ſimpłr.⁊ eſt magnũ qͥ nihil ẽ maiꝰ vel oĩ alio maiꝰ Alt ud eſt maximũ in gñe.vt maximꝰ hõ vł equꝰ Attẽ de qrto ꝙ maximuʒ eẽ dabile pᷣt ĩtelligi dupkr. vnoꝰ ꝙ det᷑ de facto.⁊ ẽ illud qð int᷑ ola de facto exñtia eſt ma gnũ q̊ nihil ẽ maius.vel magnũ oĩ alio maiꝰ. Alioꝰ pᷣt itelligi de poſſibili.⁊ hoc duplr. vnoꝰ de bpoſſibili ſim⸗ płr. ⁊ ſic illud eſt maximũ qð ꝑ nullã potetiã pᷣt hẽe all qd maius Alioꝰ de poſſibili ſᷣm naturã.⁊ ſic illð ẽ ma ximũ.qð nõ pᷣt ꝑ poentiã alicuiꝰ agẽtꝭ naturał hr̃e ali⸗ quid maius ſe. Qę da bile ẽ maximũ ð 5 6 Dic pꝛimo :agl anaur maximũ de facto.ſi vᷣo nõ ſit aliqͥd ſʒ mita. tunc vltia ſera ẽ maximũ.tã exponẽdo affirmatie qᷓ; negatie Dic ꝛ ꝙ dabileẽ maxi coꝛpꝰ poſſibile ꝑ naturã.ptʒ qꝛ nõ ẽ poſſibile ꝑ naturã aliqð coꝛpꝰ eẽ maiꝰ vltia ſpe ra·ic ʒꝰ.ꝙ ſi deꝰ nõ pᷣt facere ĩfinitũ in actu pʒ ex tẽſiõem.tũc nõ ẽ dabile maxim coꝛpꝰ ſimpłr.pʒ qꝛ cũ ꝙ; dato pᷣt deꝰ facere maiꝰ Dic qrto demar Queſtiones mꝰ hõ de facto exñs.⁊ h exponẽdo negatiue.Si q̃ras hnd vtꝝ ſit dabił maximꝰ hõ poſſibił. Dico ꝙ nõ. qꝛ cũq; dato deꝰ p̃t facere maioꝛẽ. QLueras ſcðo.vtꝝ ſit dabił maximꝰ ꝑ naturã. Rñdent aliqͥ ꝙ nõ.qꝛ non⸗ poſſibile ꝙ ſit naturałr aliqᷣs hõ.qͥ repleat totũ mũdũ vel qͥ ꝑtingat vſq; ad ſperã lune.aut etiã vſq; ad ſperã ignis.qꝛ tũc coꝛrũperet᷑iõ ſi ſit dabilis maximꝰ oz ꝙ ſit minoꝛ illo.q̊ dato nõ videt᷑ qͥn poſſit eẽ pinguioꝛ.⁊ ſic fiet maioꝛ. HNõ videt᷑ etiã qͥn aliqͥs poſſz eũ ꝑcutere.ita ꝙ caro eius eleuaret᷑.⁊ ſic fieret maioꝛ. Alit em qcũq; inflatõe vel eleuatõe facta ſtatim moreret᷑.qð ẽ incõue niẽs. Pʒ tccio.qꝛ illo hoĩe dato ipᷣe eẽt rarefactibilis.⁊ ꝑ ↄñs augmẽtabitł.eo ꝙ rarefactõ eſt motꝰ ad maioꝛẽ q;titatẽ. Añs pʒ.qꝛ ipᷣe eẽt calefactibilis. DHemr̃ato ꝗ̊ vltĩo inſtãti no eẽ rarefactõis.ſic arguitur.iſte hõ ime⸗ diate rarefit.̊ imediate ꝑꝰ hoc erit maioꝛ ꝙᷓ; ſit nec pt dici ꝙ in illo inſtanti.in qͥ incipit rarefiri ipᷣe coꝛrũpat᷑ qꝛ nõ eſt dabile vltimũ inſtãs eẽ hoĩs. Pʒ qrto.qꝛ ali⸗ ꝗ infirmitate poſſz ĩflari.⁊ ꝑ ↄns fieri maioꝛ. Alia rñ ſio.dabilis eſt maximꝰ hõ.qͥ pᷣt ꝑ naturã exiſtere.qꝛ ſʒ ph̊m inſcdᷣo de aĩa. oim natura ↄſtãtiũ dermĩatꝰ ẽ ter minꝰ magmitudinis ⁊ augmẽti.iõ in aĩatis ẽ darema ximũ in qlibʒ ſpẽ.ita ꝙꝑ augmẽtatõem naturalẽ.in q ãlibet ꝑs aucti auget᷑ no pᷣt fieri indiuiduũ maiꝰ in i 14 la ſpẽ.tñ quocũq; dato illud poſſzʒ fieri maiꝰ ꝑviolen tiã vel ꝑ inpinguatõem.iſtud tñ ꝓpꝛie nõ diceret᷑ auge⸗ ri.qꝛ nõ fit augmẽtatõ vł diminutõ.niſi fiat maioꝛatõ vel minoꝛatõ in ꝑtibo ſolidis.vt in oſſibꝛ⁊ neruis.talis aũt neq; ꝑ ĩpinguatõem neq; ꝑ inflatõem neq; ꝑ mace ratõem fieri pt. Si qras tcio.vtꝝ dabił ſit maximꝰ ignis de facto exñs ⁊ poſſibilis exiſtere. Dicũt aliqᷣ ꝗ nõ eſt dabilis maximꝰ ignis poſſibilis ꝑ naturã. Pʒ pᷣ mo ꝑ phᷣm inſcðᷣo dr aĩa dicentẽ.ꝙ augmẽtũ ignis eſt in infinitũ ꝑ appõem ↄbuſtibiliũ. Pʒ ſcdᷣo.qꝛ notũ ẽ ꝙ nõ pᷣt eſſe naturalłr tantꝰ ignſe qᷓ;tus eſt totꝰmũdꝰ.aut tota ↄgregatõ elemẽtoꝝ.ii &̊ daret᷑ maximꝰ ignis.qͥ pᷣt eẽ q̃ro. vtꝝ poſſit ↄuertere ↄbuſtibile in ignẽ vel non. ſi pᷣt ↄuertere ↄbuſtibile in ſibi appꝛoximatũ ↄuerſo ↄbu ſtibili.qro vtꝝ ignis ſit maioꝛ vel nõ.ſi ſit maioꝛ habe tur intetũ.ſi nõ h̊ videt᷑ mirabile ⁊ iĩpoſſibile.qꝛ quãto ignis eſt maioꝛ tãto maioꝛis eſt tutis.⁊ ꝑ ↄñs maiꝰ pt agere ĩ paſſũ ſibi appꝛopatũ. Alit᷑ vᷣo rũdet᷑ ab alijs dabil eſt maximꝰ ignis poſſibił naturalr H ꝓbãt.qa ſi nõ eẽt poſſibile eẽmaximũ ignẽ naturałr poſſibilẽ in ↄcauo oꝛbis lune. hoc eſſʒ iõ qꝛ hõ poſſſʒ illi ignt appli⸗ care aliq ↄbuſtibileꝑ qð augeret᷑.vel qꝛ pᷣt hic inferi us naturałr fieri maioꝛ ignis.vel qꝛ deus illi applica⸗ uit ↄbuſtibile.vel qꝛ nõ pmit coꝛꝑa celeſtia regulari ꝑ moueri.⁊ ſᷣm leges eis indictas a pncipio.Ldõ pᷣmuʒ qꝛ actio hũana nõ pᷣt naturalr attingere vſq; ad regio⸗ nẽ ignis.nõ ſcdᷣm vt manifeſtũ eſt.nec terciũ nec qrtũ qꝛ illud nõ eẽt naturaliter.ſic ̊ coꝛꝑa celeſtia ſi eẽnt in optima diſpõe.in q̃ naturałr ſe hꝛet ad augmẽtatõem vel gñatõeʒ ignis in ſuo loco naturali.tũc ibi fierʒ ma ximꝰ ignis poſſibilis naturax Si qras qrto.an ille maximꝰ ignis poſſit ↄburere ſtuppã ſi ſibi applicaret Dico ꝙ nõ eet poſſibile naturalit᷑ ſibi applicare ſtup/⸗ pã.quis poſſit aplicari ꝑ potẽtiã diuinã. ⁊ iõ etiã poſ ſet fieri maioꝛ ignis ꝑ eã. Sʒ ↄtra pᷣdicta arguit᷑ qua dꝛupkr Pꝛimo ſic. qtũcũq; coꝛpꝰ pᷣt deꝰ facere tãtũ põt facere.ponat᷑ ̊ ineſſe.ſ.ꝙ deꝰ faciet tãtũ coꝛpus q̃n tũ pᷣt facere.⁊ tũc vlteriꝰ nõ poterit facere maiꝰ.ymmo Mð pꝛimi Philicoꝛui. erit dare maximũ ſimpłr poſſibile. Scðdᷣo ſic. deꝰ vt det oẽ ens ab eo factibile. aut & videt aliqð factibile ĩ⸗ finitũ in actu.⁊ tũc poterit facere infinitũ.qdð eſt falſuzʒ aut nõ videt aliqð infinitũ factibile.⁊ tũc ſequit᷑ ꝙ nõ quãtũcũq; dato pᷣt in infinitũ facere maius Tercõ ſic. qntũcũq; ens pᷣt fieri adeo ſucceſſiue tãtũ pᷣt fieri ſik ſed nullũ ens infinitſt pᷣt a deo fieri ſił. &nec ſucceſſiue. et ꝑ ↄñs nõ quãtocũq; dato pᷣt in infinitũ fieri maius Duarto ſic. qꝛ tũc eẽt poſſibilis aliqͥs motus reſpe⸗ ctus ↄtinuus in infinitũ. Oʒ ↄña.qꝛ augmẽtatõ ⁊ intẽ ſio ſtᷣ motus recti.ſʒ ↄñs eſt ſalſũ.ſicut pʒ ꝑ phᷣm ⁊ cõ mæetatoꝛẽ octauo huiꝰ.⁊ etiã rõe.Nã oĩs motus reſpe⸗ ctus eſt inter duos fminos.ſed iter duos fminos ipoſ ſibile eſt in infinitũ aliqͥd recte moueri.&. Ad pmũ ð ↄcedendo añs.ſed nõ debet ſic poni ineſſe.vñ nõ ẽ ne ceſſariũ ꝙ qlibet ꝓpõ vera de poſſibili poſſit illo mõ po ni ineſſe. niſi qñ eſt vera in ſenſu ↄpoſito WAd ſcᷣm ðꝛ. ꝙ poſito ꝙ deus nõ videat aliqð creabile infinituʒ nõ ſequit᷑ ꝙ q̊cũq; dato nõ poſſit in infinituʒ fieri maiꝰ ſicut nõ ſequit᷑ nullũ numeꝝ ĩfinitũ factibile videt de⸗ us. ergo nõ in infinitũ maioꝛẽ numeꝝpᷣt deꝰ facere.ſed bñ ſequit᷑ ꝙ nõ põt facere numeꝝ infinitiů Ad fciuʒ ðꝛ ꝙ poſito ꝙ deus nullũ ens infinitũ poſſit facere aut ſił aut ſucceſſiue.nõ tñ ex hoc ſequit᷑ ꝙ qͥcũ q; dato non pnſſit facere ſucceſſiue in infinitũ aliqð infinitũ maiꝰ quodlibet em factũ erit infinitũ.ſic ꝙ nũerus ĩfinitus nõ pᷣt fieri ſucceſſiue aut ſił.⁊ tñ quocũq; dato põt fieri in ifinitum maioꝛ numerꝰ finitꝰ Ad qrtũ ð: ꝙ nonẽ iĩpoſſibile aliquẽ motũ eſſe rem ↄtinuũ in infinitum in ter duos lminos. deꝰ em poſſet ↄtinue augere in ĩfini⸗ tum aliquã magnitudinẽ. ⁊ mouere aliqð coꝛpꝰ ſuper eã.⁊ ille motꝰ eẽt ↄtinuꝰ in infinitũ Dicit᷑ vltra ꝙ po ſito ꝙ eſſz maximũ dabile. cum adhuc aliqͥd poſiʒ ↄti nue augeri in ĩfinitũ ⁊ nũqᷓ; puenire ad maximã q;tita tẽ nã data aliq qntitate ſub dupla ad maximaʒ deus poterit illã ſubduplã ↄtinue cãre in aliquo tꝑe.vtpu⸗ ta in vna hora ⁊ in te immediate ſeqnte cãre equalezʒ medietatis qᷓ;titatis cãte in pᷣma hoꝛa.⁊ in tercia hoꝛa quãtitatẽ equalẽ medietati illiꝰ q;titatis cãte in ſcðᷣa hoꝛa.⁊ ſic ſꝑ ꝓpoꝛtõnałr.quo facto tot erũt ꝑtes eqles in ꝑte meſurãte qᷣt ꝑtes ꝓpoꝛtionabiles ſtꝭ in illa q;ti⸗ tate.⁊ ꝑ ↄñs in infinitũ.⁊ ſic ſeqret᷑ ꝙ illa augmẽtatio durabit ꝑ infinitum tempus OScvðda. vtꝝ alicuiꝰ ↄtinui ſm ſe ueſtios extẽſi ſit dabilis maxia ꝑs —EIE E Stitatiua. Pꝛo c? ſolutõe. Attẽ de ꝙ duplices ſty ꝑtes in ↄtinuo.qdã ſtꝭ eẽntiales ⁊ qᷓ⸗ dã q;titatiue ſiue ĩtegrales.de ꝑtibo eẽntialib⸗ nõ ẽ ad Poleumm/ 3 de ꝑtiba integralib q̃ ſtꝓ ſᷣm ſe totas exten e.nã ſi deꝰ ab vna ꝑte totiꝰ integralis ſeparet qtitatẽ tũc illa ꝑs totalis exteſa eſſʒ maxia ꝑs eius Dic ad qſtionẽ ꝙ nulliꝰ ↄtinui ſm ſe totũ extenſi ẽ dabił max ima ꝑs q;titatiua.q eſt vel pᷣt ecẽ. Pʒ qꝛ oĩ ꝑte qᷓ;titatĩa uiuſcunq; ↄtinui ẽ aliq̃ ꝑs maioꝛ.q̊. Añs ptzʒ.qꝛ ſi nõ unc pars quantitatiua (qua nulla pars eſt maioꝛ)ſit b. ⁊ ↄtinuũ ſit a.tũc a eſt maius ipᷣo b.quia omne totũ eſt maius ſua parte quantitatiua.⁊ non eſt maius in⸗ diuiſibiliter. quia nullus exceſſus eſt in indiuiſibili.ꝗ̊ diuiſibiliter illud per quod a excedit b diuidatur.tũc autem vna pars adiuncta ſeu addita ipſi b faciet ag⸗ gregatum maius cq; erat.et tamen totum aggregatuz doN ublki/ kſaluz 115 Tans faiſſk leſſne. maius 8epe⸗ 51 ine mico reppe⸗ sipol döͤmü ne de nöxo aſcöm fmunz mma ida de eled Sdtanz ccre aut dard won itü ma ifmins hhötſienl ne numin inifini/ uper fagpo ſyori ichtita azdeus ..Rpuß covalez can hon in ſcde eiſes ll Mind Arrreſtotelis eſt ꝑs qntitatĩa ipᷣius. ODic ſcðᷣo.ꝙ nullius qᷓliea tis intẽſibił dabilis ẽ maxĩa ꝑs ſᷣm intetionẽ ptz ſicut vus Dic tccio.ꝙ alicuiꝰ quãtitatꝭ diſcrete dabilis eſt maxia ⁊ mima ꝑs ptʒ majĩfeſte de mima. Dic rto.ꝙ nõ eſt dabilis maxiĩa albedo ſimpłr poſſibilis nec etiã poſſibilis ꝑ naturã.qꝛ q̃cũq; albedine data ip ſa pᷣt intẽdi.⁊ ꝑ ↄnñs fieri maio: exteſiue.eſt tñ dabilis maxia albedo intẽſiue de fcõ exñs.⁊ hoc exponendo ne gatiue maximũ. Silr poſſet dici de nũero ꝙ eſt dabil marimꝰ nũerus de fcõ ſed nõ eſt dabilis maximꝰ poſ⸗ ſibilis ꝑ naturã. Nã qᷓntacũq; mĩma datũ ipᷣa põt fie⸗ ri maioꝛ per diuiſionẽ continui N.. W◻.tercia. Etz mĩma entia natu⸗/ Oun eſti „ ralia ſint det᷑miata ad mimuʒ ON! Pe cuiꝰ ſolutõe notãda ſtꝭ ea que ſtꝭ dcã de maxio.⁊ qꝛ qdruplicia ſtꝭ tota.ideo de toto ᷣm młtitudin? Die p ꝛzim O. dabilis mima mul titudo ⁊ que ẽ ⁊ que eſt poſſibił tã naturałr qᷓ; ſimpłr. ODic ſcdo.q; qolibet totũ etherogeneũ naturałr eſt det᷑nĩatũ ad mimũ.qᷣa qðᷣlibʒ tale det hẽe ꝑtes diuerſaꝝ rõnũ que non pñt ſal uari ſub q̃cũq; qntitate.abſurduʒ em eet dicere ꝙ foꝛa eęlephãtis poſſet ſaluari in ta modica qntitate qnta eſt ani milij vł ſinapis.⁊ tñ oꝑtet hoc dicere niſi dicat᷑ ꝙ . Pin coꝛꝑea in etherogenũijs ſibi det᷑mĩet ĩ mima certã ſubiecci q̃ntitat· Dic tcio.ꝙ nõ eſt dabile mimũ ſʒ intẽſionẽ ptzʒ qꝛ ſi daret᷑ aliqð cale illud eẽt oĩno indĩſi⸗ bile intenſiue.ſed hoc ẽ falſuʒ qꝛ indĩſibile additũ alte ri nõ facit ipᷣm maiꝰ.t ideo dũ tota foꝛm̃a eet reſolu bilis ĩ talia oĩa.ſequeret᷑ ꝙ nulla foꝛza eẽt intẽſioꝛ altera Dic tccio.qꝙ nullũ totũ omogeneũ eſt det᷑mĩatũ ad mĩmũ.ſic ꝙ dabił ſit mima ꝑs eius ſiue mĩmũ ſᷣm ex⸗ tenſionẽ.ptʒ qꝛ õni qᷓnto ⁊ qlibʒ eius ꝑte eſt aliq ꝑs mi noꝛ. eoꝙ qðlibet qntu eſt diuiſibile⁊ ſiłr quelibʒ ꝑs eiꝰ Alt ſi queras pmo.qũo ergo ðᷣt phs ꝙ dabilis ẽ mi nima caro. Rñdent aliqͥ. ꝙ p hs hoc nõ dicit tanqᷓ; ve ruʒ ſed tanqᷓ; ↄceſſuʒ ab anaxagoꝛa.ipᷣe em ponebat in finitas ꝑtes cuiuſcũq; ſpẽi mimas in quolibʒ toto. Et ideo ex hoc pᷣt ↄtra eum arguere.qᷓ;uis nõ ſit dabił mi nima caro nec q exiſtit nec ꝗ poſſit ꝑ ſe exiſtere.Oę aũt nõ ſit dabilis mima caro q̃ poſſit ꝑ e exiſtere ptʒ qꝛ ca⸗ ro eſt totũ omogeniũ ⁊ eiuſdẽ ſpẽi in toro ⁊ in qlibet ꝑ⸗ te. ⁊ ideo ſicut nõ repugnat toti ⁊ etiã alicui ꝑti ꝑ ſe ex iſtere)ita nulli ꝑti repugnat.qꝛ qͥcqͥd poſitm̃ repugnat indĩduo alicuiꝰ ſpẽi repugnat cuiuſſibʒ indĩduo eiuſ⸗ dem. Ptz ſcðo.quia ſi detur mĩma caro (q̃ põt ꝑ ſe exi ſtere ipᷣa diuiſibil.⁊ põt diuidi cũ ſit cõtinua. aut ergo ptes poſt diuiſionẽ manebũt ⁊ ſic cũ ꝑs ſit mĩioꝛ ſuo to to ſeqͥtur ꝙ eſt dare minus mĩmo qð eſt impoſſibile.ſi noõ maneãt tũc coꝛrũpẽtur ſtati cõpleta diuiſione. ſic coꝛrũpent᷑ nulla alteratõne fcã qð eſt ipoſſibile.Alia re ſpõſio.caro põt ↄſiderari dupłr.vno mõ inqntũ q̃nta. AWlio mõ inqntũ caro.vñ lzʒz dabilis ſit mima caro in⸗ quãtum caro.nõ tamẽ inqntũ qᷓnta. Montra hanc ꝓõem arguit᷑ ſic.qñcũq; aliqͥd ↄuenit alicui ꝑ rõem al terius alio poſito poĩtur ipᷣm.ſed diuiſibilitas in ꝑtes ↄuenit carni ꝑ rõem qntitat. poſita q̃ntitate in car⸗ ne qũocũq; ↄſideret᷑ caro.ipᷣa realit᷑ erit diuiſibił.⁊ per ↄñs nõ dabit᷑ mima. Tercia rñſio.qᷓ;uis nõ ſit dabilis miĩ ma caro in exñs.tñeſt dabil mĩma que pᷣt naturalit E ſe exiſtere.ita ꝙ ſi coꝛrũpat᷑ hoc nõ eſt nili ꝓpter cãm Folio xviii extnſecã.qᷓ̃cũq; em̃ carne data qᷓntũcũq; pna niſi eẽt cẽᷣ extnſeca coꝛrũpens poſſet ꝑ ſe exiſtere. Sufficit em̃ are ſtoteli ↄtra anaxagoꝛã. ꝙ non poſſit de fcõ exiſtere mĩ⸗ ma caro Et ita etiã dom eſt de qlibet alio ente natura li.⁊ ꝓbatur hoc autoꝛitate p hi dicẽtis ĩ textu.ꝙ dabiłk eſt mima caro.⁊ ex hoc ↄcludẽdo maiĩfeſtũ eſt ꝙ ex mĩ ma car ne nullũ ſegregrabit᷑ coꝛpꝰ.erit em̃ minꝰ mimo At hoc ↄfirmat᷑ per dcã ↄmẽtatoꝛis ↄmento triceſiõ octauo dicentꝭ.cum ſit maĩfeſtũ ꝑ ſe ꝙ oẽ coꝛpus qñ ex eo dim inuit᷑ aliqd fit minꝰ.⁊ etiã maĩreſtũ eſt ꝑ ſe ꝙ q̃n titas carnis detmĩata eſt in mgnitudie ⁊ ꝑuitate. mat feſtũ eſt ꝙ ex mĩma carne q̃ nulla carne eſt mĩoꝛ impoſ⸗ ſibile ẽ coꝛpus exire conſiłe oĩno. Nã qñ exitus pcedit ſꝑ ⁊ mioꝛatõ coꝛꝑis vñ eſt exitus nccã rio ẽ vt illð coꝛ⸗ pus a quo exeũt hec coꝛpa ꝑuenit ad mimã qᷓnntatẽ il lius ſpei cuiꝰ eſt tale coꝛpꝰ.⁊ tũc eſt impoſſibile vt exeo exeat aliud.qm tũc fieret minus qᷓ; deat eſſe qð eſt con tra poſitũ. Si queras ſcdo. VUtꝝ in mima magni⸗ tudĩe pñt eſſe infinite ꝑtes.videt᷑ ꝙ non. Na hoc ẽ incõ ueniens ad qðᷣ deducit Areſto.ſ.ꝙ in finita mgnitudi ne eẽnt ꝑtes infimte.⁊ ↄmẽtatoꝛ ꝙ eẽnt infinicies infini te.nã in qcũq; mgnitudie ſunt ꝑtes infinite in illa ſũt infinicies infinite.ablatꝭ em qᷣbuſcũq; ꝑtibꝰ.nõ minꝰ remanẽt ꝑtes infinite qᷓruʒ quelibzʒ cõtinet adhuc infi⸗ nitas ꝑtes ⁊ infinita puncta. Rñdent aliqͥ ꝙ nõ eſt in⸗ cõueniens in magnitndie finita eẽ infinitas ptes in po tentia.nõ tamẽ infinitas in actu.nõ em̃ eſt poſſibile ꝙ ſi diffinitũ in actu ẽ. ec aũt rũſio pᷣma facie nõ videt᷑ valete ſicut pᷣus oñium eſt. IJdeo dicẽduʒ ẽ aliter ꝙ im poſſibile eſt in aliq magnitu dĩe finira infinitas eſſe par tes ſᷣm nũerum eiuſdẽ quãtitatꝭ.quaꝝ quelibʒ ſit tota liter extra aliam ſiue illa ſit maxia ſiue mĩma.als em il la mgnitudo in infinitũ excederet quãlibʒ illaꝝ.⁊ ꝑ ceõ ſeques ipᷣa eſſet infinita. Nõ tamẽ eſt incoueniens ꝙ in magnitu dĩe quantũcũq; parua ſint actu infinite ꝑtes eiuſde pꝛopoꝛtõnis ſed nõ eiuſdẽ quãtitatis que ſic ſe abẽt ꝙ vna ſit pars alterius.ptʒ quia ſi aliqð mobi⸗ le moueatur ſupᷣ aliquã magnitudinẽ ⁊ cõtinue in quo libet inſtãti tꝑis mobile ẽ in qlibet ꝑte magnitu dĩs ſi⸗ bi eqli ⁊ ↄtinue ĩ illa ⁊ alia.Nã ſi in duob inſtãtibeſ ſet ĩ vna ꝑte mgnitudiĩs tũc qͥeſceret in tꝑe medio.⁊ ſic nõ moueret᷑ cõtinue.cũ ergo in quolibʒ tꝑe q̃ntũcũq; ꝑ uo ſint infinita inſtãtia ſequeret᷑ ꝙ in mgnitudĩe (ſupꝛa quã fit motus cõtinuus)ſint actu infinite ꝑtes eq̃les et eiuſdẽ quãtitatꝰ tũc ille ſunt vnite ⁊ copłate ſic ꝙ vna eſt pars alterius nec qlibet ẽ totalr extra aliã.ex hoc e tiã pʒ ad ↄmẽtatoꝛẽ.Et ſi queras.ex hoc videt᷑ ſeqͥ ve ritas põnis ana xagoꝛe dico ꝙ nõ. Nã anaxagoꝛas po⸗ ſuit infinitas ꝑtes ⁊ m ↄpõem ⁊ ſᷣm extẽſionẽ.nã infi⸗ nite ꝑres ſm extẽſionẽ ſunt ꝑtes infinite eiuſdẽ qntitatꝭ quaꝝ q̃libet nata eſt ꝑ ſe ⁊ extra aliã exiſtere.ita ꝙ po ſuit ꝙ in quolibʒ coꝛꝑe eſſet infinitus ſanguis infinita caro.⁊ infinitũ cerebꝝ.⁊ ꝑ ↄñs in coꝛpe finito m exten⸗ ſionem. ꝛ infinito ſm opõem eent pᷣtes eiuſdẽ qntitat? infinite qð eſt impoſſibile qꝛ ſic ineo eẽnt infin icies ĩ finita eq̃lia occupãtia loca diſtincta qð eſt ĩpoſſibile Et ſi qᷓras vlterius: vtxꝝ in qͥlibet coꝛꝑe finito poſſit eſſe infinicies infinita pũcta.Dico ꝙ nõ eſt incõueniẽs in eodẽ eſſe infinita ⁊ infinicies infinita.nõ actualit᷑ ſe parata nec occupãtia locũ — Ante o ppoſitũ patet ſolutio ex Ad r0 eSeoß Seqtur textus Queſtiones Nimnes igitur con traria Finito pᷣmo tractatu Areſto. In hoc ſcdᷣo tra ctatu huiꝰ libꝛi detmiat de pᷣncipijs reꝝ naturaliũ ſᷣm ꝓpꝛiã opioem. Ot diuidit᷑ in tria capla in q po det⸗ miat de ↄrietate ipoꝝ pncipioꝝ. (t diuidit᷑ in duas ꝑtes.in pmo attẽdit hãc ↄcluſionẽ. Pĩcipia reꝝ natu ralium ſtꝭ ↄtraria.pꝛobat ph̊s dupłr.pᷣmo autoꝛitate oĩm antiquoꝝ. Oimes em ãtiqui dicũt pᷣncipia eſſe cõ traria nã ꝑmenides ⁊ melliſſus (qͥ poſuerũt oĩa eẽ vnũ ens ⁊ ĩmobile) dixerũt pᷣncipia eẽ ↄria.ponũt em̃ cali dum ⁊ frigidũ que vocat ignẽ ⁊ terrã eſſe ↄtraria.Alij aũt dicũt raꝝ ⁊ denſuʒ eſſe pᷣncipia ⁊ Zria Et alij vt de mocritus ponũt vacuũ qð eſt nõans ⁊ plenũ qð ẽ ens eſſe pᷣncipia oria.⁊ non ſolũ poſuit Hemocritꝰ pᷣncipia eſſe ↄria ponẽdo vacuũ ⁊ plenum. ſed etiã ponit alias ZSrietates in pᷣncipijs.Dicit em̃ Athomas. differre abĩ uicem poſitoe figura ⁊ oꝛdine.Oꝛdine qͥdeʒ ſᷣm pᷣus et poſterius vt hʒ ↄmẽtatoꝛ. Poſitõne vᷣo ſᷣm ſurſuʒ ⁊ de oꝛſum.añ ⁊ retro.ſed ligura ꝑ hẽre ãgulos ⁊ carere ãgu lis ꝑ here rem̃ ⁊ ciraulare:Oes em̃ atiqui ſiue natura lit᷑ ſiue non naturałr loquẽtes dicũt pᷣncipia eſſe p᷑ria Scðo pꝛo bat᷑ rõne ꝑ ↄditões pᷣmoꝝ pᷣncipioꝝ que ſtꝭ⸗ tres. HNꝛia ꝙ nõ fiut ex alijs.ſcdᷣa ꝙ ñ fiüt ex alterutr⸗ ⁊tcia ꝙ oĩa alia fiãt ex ipis. Opʒ em̃ pᷣncipia neq; ex alterutr eſſe neq; ex alijs.ſed alia ex ipis.Iſte aũt con ditiones ↄueniũt pᷣmis ↄrijs.q̊ pꝛima ria ſt pᷣncipia ⁊ per ↄns pᷣucipia reꝝ naturaliũ ſtꝭ ↄtraria. Maioꝛeʒ ꝓbat pᷣmo quãtũ ad pᷣmã ꝑtem.quia pᷣma ↄria ſtꝭ pn⸗ cipia oĩm alioꝝ.ergo nõ fiũt ex alijs.Quãtũ ad ſcdᷣm ptz. quia ſi fieret ex alterutrꝭ iã non eẽnt ↄria. ob id ve ro ꝙ ſt. ↄtraria non ſtę ex alterutꝭ.Quãtũ ad t᷑ciã ꝑ tem pʒ.qꝛ oĩa fiut ex ↄrijs vel medijs.⁊ media fiumt ex Zrijs.qoia fiũt ex ↄrijs. Maioꝛẽ ꝓbat ph̊s pᷣmo in ſim plicib.qꝛ ſicut no qdᷣlibʒ natũ eſt agere ĩ qdᷣlibʒ ſed de termiatũ indetmĩatũ. Hec etiã qdᷣlibʒ natũ eſt pati ſ det miatũ a detmiato.ſic nõ qdðᷣlibʒ fit indꝛñr ex quoli bet ſed det᷑miatũ ex det᷑mĩato ⁊ hoc ꝑ ſe. Vñ albũ non fit ex muſico niſi foꝛte ſʒ accñs ſi acciderit nigro eẽ mu⸗ ſicũ. Albũ em̃ ꝑ ſe fit ex nõ albo.ſed nõ ex omi.ſed exñ albo qð eſt nigꝝ.vel mediũ int᷑ albũ ⁊ nigꝝl Siłr muſi cum fit ex nõ muſico ⁊ nõ ex quocũq; ſed ex imuſico vł medio ſi int᷑ ipᷣa aliqͥd eſt mediũ Et ſicut nõ qdðᷣlibʒ fit ex quolibʒ.ſed ex ↄrio vel medio.ſic nõ qdᷣlibʒ coꝛrüpi tur incõtingens.i.in qðᷣlibet indrñter.vt album nõ coꝛ⸗ rũ pitur in muſicũ niſi foꝛte ſm accidẽs.ſed in non al⸗ bum ⁊ non in qdlibet nõ album indifferent᷑ ſʒ in nigrũ vel mediũ.Similit᷑ muſicũ coꝛrũpit᷑ in non muſicũ et nõ in qðᷣlibet indifferent᷑.ſed in nõ muſicũ ſpecie pᷣua⸗ tiue ſibi oppoſitũ aut in mediũ ſi habeat mediũ.Scðo ꝛobat hoc incõueniẽs.quia ſimiłr eſt in illis quãuis oc lateat pꝛopt᷑ hoc ꝙ in hmõi ↄpoſitis diſpõnes id ẽ puatõnes oppoſite ſtꝭ innoĩate.oↄſonãs em̃ fit ex incon ſonãti Olt necè eſt ↄſonãs coꝛrupi in incõſonãtiã ⁊ nõ in quãlibʒ indrũr. Sʒ in oppoſitã puatiue ↄſonãtiã.g ijm cõpõem vt domꝰ vel ſtatua fit ex incõſonãti ſᷣm cõ poſitionẽ.⁊ ↄſonã 18 m oꝛdinẽ fit ex incõſonãti ſᷣm oꝛdi nem. ⁊ figurata fiũt ex nõ figuratꝭ.⁊itaẽ de alijs Sic ꝗ manifeſtũ eſt ꝙ oẽ qð fit.fit ex ↄrijs vel medijs.media aüũt ex zarijs ſtꝭ.vt coloꝛes ex albo ⁊ nigro.oĩa igit᷑ erunt que naturalr fiũt aut ↄria aut ex ↄriis ( Ulq; adeʒ pꝛimi ZPhiſicoꝛũ. igitur) In hae ſcdᷣa pte oñdit phᷣs in quo ↄuenium ⁊ dꝛñt antiqͥ ponẽtes pᷣncipia eſſe ↄria Dicẽs ꝙ oẽs an tiqui in hoc cõueniũt ꝙ ponũt pᷣncipia eſſe Zria.hoc tñ non dicũt nducti rõne ſufficieti.ſed tanq; ab ipᷣa vᷣita te coacti.ſed dꝛñt in ponẽdo ea.qͥd em ponũt ↄria eẽ pᷣncipia.alij ᷣo poſterioꝛa. Vliq ei ponũt oria pᷣnci⸗ pia notioꝛa ſm ſenſuʒ ſicut pᷣdicti.iſ calidũ ⁊ frigiduzʒ. liccũ ⁊ humidũ.Alij vᷣo notioꝛa ſᷣm intellem̃ ſicꝭ par ⁊ impar.vel cõco:diã vel diſcõcoꝛdiã. Et q;uis ſic dii ferãt tñ tripłr ↄueniũt.pmo ꝙ oẽs ponũt pncipia ee in eadẽ cooꝛdinatõne Vñ ↄrioꝝ quedã dicunt᷑ eſſe ↄtinẽ tia liue cõioꝛa ⁊ poꝛa. Alia vo ↄtenta minꝰ cõia ⁊ po⸗ ſterioꝛa que ſcʒ ad quedã reducunt᷑. Scðo ↄueniũt qꝛ oẽs dicũt vnũ Zrioꝝ eſſe melius ⁊ aliud peius.Tercio ↄueniũt in hoc ꝙ ponũt pꝛĩcipia eẽ notioꝛa vel ſm ſen⸗ fum vel ſm intellectũ.qdð aũt aliqm ſint notioꝛa ſᷣm in⸗ tellcm ⁊ alia ſᷣm ſenſuʒ.qꝛ pʒ vłe ẽ notiꝰ ſᷣm intellcm̃.ſin gulare v̈οm ſenſum. Vle qͥdã em m roem. ſingula⸗ re vᷣo ſᷣm ſenſuzʒ. rõ qͥdem vłis eſt ſenſus ãt ꝑticularꝭ vt magnũ et puũ ſm rõem eſt. iaꝝ vᷣo et dẽſuzʒ bm ſenſuz. Cixrca hoc capłm ſunt qtuoꝛ dubia. „„— NDubii. Vtꝝ oẽs p hᷣi poſuer̃t 2 1 m U pꝛiĩcipia eſſe Frla ſcut ðt p hᷣus E in textu. Videt᷑ em̃ ꝙnõ.quia ꝑ menides ⁊ melliſſus nõ poſuerũt niſi vnũ pꝛiĩcipiũ.idẽ aũt ſibijpᷣi ↄtrariũ eſſe nõ poteſt. Rñdet ↄmetatoꝛ cõ⸗ mẽto qᷓdrageſimopꝛĩo.ꝙ oẽs naturales ſtꝭ coacti a na tura entis ad ponẽdũ pꝛicipia eẽ ↄtraria. Non ſoluzʒ illi qui cõcedunt entia eẽ plura:ſed etiã illi qͥ dicũt oĩa eſſe vnũ.ſicut ꝑmenides fciĩt pꝛĩcipiũ calidũ ⁊ frigiduzʒ ⁊ hoc fciĩt ignẽ et fram.ſed manifeſtum eſt ꝙ calidũ et frigidũ ſiꝭ coõtraria. Vnñ licet ꝑmenides nõ ponit plu⸗ ra entia intelligibilia et ſm veritatẽ poſuit tñ plura eſti mabilia et ſenſibilia.hec ↄmẽta.vbi ſupᷣ. Sibłr alij ↄnia poſuerũt dricſhia raritatẽ et denſitatẽ. Siłr Democri tus qͥ poſuit firmũ ⁊ inane id ẽ vacuũ ⁊ plenũ.Dicit eĩ ꝙ vacuũ eſt inuolutũ cuʒ pleno in oibus rebus.ad eo ꝙ pᷣncipia reꝝ apud ipᷣm ſunt vacuũ ⁊ plenũ. Vacuũ em eſt ↄtrariũ pleno 'm ↄtrarietatẽ que ẽ inter eſſe et nõeſſe ita ꝙ plenũ eſt ens ⁊ vacuũ nõ ens.⁊ tñ non ſolũ ponit iſtam ↄtrarietatẽ inter pᷣncipia.ſed etiã poĩt di⸗ uerſas ↄtrarietates. Nã Democritꝰ ponit coꝛꝑa indi uiſibilia eſſe pꝛicipia reꝝ que poſuit differ re poſitõne figura ⁊ oꝛdine. Nec aut ſcʒ poſitio figura ⁊ oꝛdo ſtꝭ genera ↄtrarioꝝ.ſicut poſitio diuidit᷑ per ſurſuʒ ⁊ de oꝛſum.ante ⁊ retro que ſtꝭ cõtraria. Similr figura di uiditur ꝑ figurã carentẽ angulis ⁊ habentẽ angulos. Simitłr ꝑ rectum ⁊ circulare.rectũ em̃ non ẽ cont rariũ circulari in veritate ſᷣm p:imũ aſpcm. Et ſiłiter oꝛdo diuiditur ꝑ duas dꝛãs.videlicet pꝛius ⁊ poſterius.ꝑ cõmentatoꝛẽ vbi ſupᷣ.Exhoc patʒ quo mõ oẽs p hi an⸗ tiqui ponũt pꝛicipia eſſe ↄtraria aliq ſᷣm veritatẽ. alij um ᷣm aꝓparentiã:⁊ ideo ðt ↄmẽtatoꝛ vbi ſupᷣ. ꝙ hic ſumit᷑ contrarietas gñaliter vt ſe extẽdit ad op⸗ poſitionẽ pꝛiuatõis ⁊ habitꝰ.ſiue hoc ſit in rei veritate ſiue ᷑m famã. Seüm dubiü. Etꝑ pꝛiĩcipia fiãt ex alterut ris.videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ pꝛĩcipia ſtę cõtraria.vnũ e ũt ↄtrario ꝝ fit ex alio ⁊ coꝛtũpitur in aliud aut ĩ mediũ ct etiã media ſtꝭ ex ↄtrarijs ſicut coloꝛes medij ex albo et nigro. ſicut dicit in eo dem texcu· Dic breuiter ꝙ alt quid fieri ex alio põt fieri tripliciter. Vno mõ tanquã tte trar⸗ geo. null. albei Or! tie bo4 Gart rran lodl fter heſt⸗ ſonnfi foiafi Vio ſcote goeg eeſub corri cd deke alef hön Gaa ſerec ſyr /⸗ Sern Cital ligr.7 ue rig nöni ditie mind aore orit hi. ga⸗ turl mul ſyie gue⸗ ler. Aal cie holti⸗ fula dei nne ſab cubn⸗ naren miari *£ i Arlrreſtotelis Folio xix extenmio. ⁊ ſic ↄtraria fiũt ex alcerutris vnũ em̃ conꝭ cipia reꝝ naturaliũ. Olct ponit qtuoꝛ ↄcluſiones QOꝛi uhri trarioꝝ fit er alio tanq ex termino a quo. vt albũ ex ni ma cõcluſio nõ eſttin vnũ pncipiũ reꝝ naturaliũ pba iafin gro . ſcvo ex ſubiecto. ccio tanq; ex pte ex q aſtituit᷑. Et tur.quia pneipia ſte cõtraria ſed in vno nõ põt ſaluari nullo iſtoꝝ duoꝝ mõꝝ. vnũ otrariũ fit ex alio.neq; em ↄtrarietas quia ſic ideʒ eſſer ſibijpi ↄtrariũ. Scda cõ ö albedo ẽ ſubẽm nigredis nec ex ea tãqᷓ; ex ꝑte ↄſtituit᷑. cluſio.nõ ſunt infinita hncipia reꝝ naturaliũ. Pꝛoba 4 Olr hoc ptʒ coloꝛes medij nõ aſtituũtur exextreis tur qdrupłtr. pᷣmo ſic. ſi infinita eẽnt pꝛincipia nipil de tiqᷓ; ex gribus ſʒ tãqᷓ; ex fmis ſicut fuſcũ aliqñ fit ex al? rebus naturalib, eſſet ſcibile qdð eſt falſuʒ. Tenet ↄnñDa c cc bo ⁊ aliqñ ex nigro.nõ tãq; ex ꝑtiba vel ſubiectę ſed tã quia ignotis pᷣncipijs ignoꝛant᷑ pꝛĩcipiata.ſed ſi bnci/ nsſei qᷓ; ex ᷑mis Elñ ↄmẽetatoꝛ ðt ꝙ vnũ ↄtrariũ nõ gnat᷑ ex pia ſtꝭ infinita ſt⸗ ignota Scðda ratio.in õni gñe vno denn ↄtrario ⁊ nõ mutat᷑ in allud Ocx hoc pʒ intellcus pᷣme eſt vna pᷣma ↄtrarietas.ſed ſubſtãtia ẽ genus.ergo in kikezm cditõnis pᷣncipioꝝ. Cũ ãt ðᷣꝛ in ſcᷣa ↄdcõne ꝙ oĩa ꝗᷓ ſubſtãtia eſt vna pᷣma ↄtrarietas.⁊ oẽs alie H ne fiũt ex pᷣncipijs fiũt dʒ ĩtelligi tq; ex ꝑciba vł tãq; exop rioꝛes ſed extrema pᷣme ↄtrarietatꝭ ſunt pᷣma pᷣncipia.q ugnnd poſito. vł tanq; a ſubco. Oia em ↄpoſita ex materia ? pᷣma pncipia nõ ſunt inñnita. Tercia rõ.fruſtra fit ꝑ r foꝛa fiũt ex illis tãq;ᷓ ex ꝑtib ⁊ puatõetanq; ex mio ſic plura qð poreſt fieri ꝑ paucioꝛa. fruſtra fit ꝑ infini⸗ väfmin foꝛa fit ex puatõe tãq; ex finio.⁊ ex mat᷑ia tãqᷓ; ex ſõco ta qð poteſt fieri ꝑ finita.ſed õnia que pñ̃t ſaluari ꝑ pn rafmi Vnñ ðᷣt linconi.oẽ fem fit ex foꝛa ꝑfectia facti manẽte ĩ cipia infinita poſſunt ſaluari ꝑ pncipia finita.nã empe Ntlenſn fcõ ⁊ ex orio foꝛme tãqᷓ trãſeũte Olt ex hoc ptʒ vlteritꝰ docles eque ſaluauit oĩa naturalia ex pᷣncipijs finitis. ningiu ꝙ oẽ qð fit.fit ex ↄᷣrio hoc em̃ fit tãq; ex mio nõ tanq; ſicut anaxagoꝛas ex pᷣncipijs infinitis. ¶ Luarta rõ.ſi naln ex ſubcõ ⁊ etiã capiẽdo oriũ gnalit Olta em gñant᷑ ? Sncipia eſſent infinira.oia ↄtraria eſſent pᷣncipia.ſʒ nõ ie coꝛrũpũtur nõ hñtia riũ ppꝛie accipiedo riũ Ter Snia ↄtraria ſtꝭ pncipia.ergo pᷣncipia nõ ſunt infinita. ciũ dubiũ.vtꝝ ex albo fiat muſicũ p accñs ⁊ nõ ꝑ ſe v· Minoꝛ ptʒz.quia quedã ↄtraria ſtꝭ pꝛioꝛa ⁊ quedã po tin det em ꝙ ꝑſe q; p eodẽ ſuppoĩt alb ⁊ muſicꝰ ⁊ muſicũ ſterioꝛa.ſicut albũ ⁊ nigrũ.dulce ⁊ amaꝝ.ↄtraria aũt ct ꝑ ſe fit ex nõ muſico.g etia ex albo. Rũde ꝙ hec ẽ ꝑ ſe ex poſterioꝛia nõ ſunt pᷣma pᷣncipia.quia pᷣma pᷣncipia de tayhu⸗ nõ muſico fit muſicũ ⁊ hec ꝑ accñs ex albo fit muſicuʒ bent ſꝑ manere.⁊ illa cõtraria nõ ſꝑ manent.ergo non qꝛ ad hoc ꝙ aliq põ talis ſit p ſeſicꝗ phs hic accipit ꝑ omia ↄtraria ſunt pma pᷣncipia. Secũda cõcluſio. iüſkdi ſe reqrit᷑ ⁊ ſufficit ꝙ fminꝰ a quo ⁊ ninꝰ ad quẽ poſ⸗ nõ ſunt tm due pncipia reꝝ naturaliũ. Pꝛobat᷑ qttuoꝛ umtei⸗ ſint ſucceſſiue eidẽ ↄpetere ⁊ nõ ſit Pꝛopt᷑ ſcðʒ ðᷣt phs rõmbus.pma quia inõni trãſmutatõne aliqͥd recipit i ꝙ, ex nõ muſico nõ fit gſe albũ.qꝛ ide ſimul ſit eẽ muſi⸗ alteꝝ ↄtrarioꝝ.ſed vnũ ↄtrariũ nõ recipit aliud ↄtra⸗ tonho; cũ ⁊ albũ Pꝛopt᷑ ᷣmũ ðt ꝙ nõ excũq; nõ albo ꝑ ſe fit riuz.ſicut deniitas nõ recipit raritatẽ nec ecõtra diſcoꝛ itni nigꝑ. Hã ex deo nõ fit ꝑ ſe nigꝝ qꝛ aliqd nonpᷣt ec ſuc/ dia recipit concoꝛ diã aut ecõtra.ergo pᷣter iſta contra Elſiue deus ⁊ nigg Buarth dubiũ. vty cuilibʒ foꝛe ria opoꝛtet ponere aliqð terciũ recipiens vtrũq; vtſc, dic Zria qlibet puaꝰ Hðʒ ꝙ nõ.pʒ qꝛ foꝛe hite in materia ab vno in aliam poſſit eſſe trãſmutatio.Secũda ratio iuj nõ griat᷑ pꝛiuaꝰ foꝛe hñde ĩmo pnt ſimul ſiare Notan quia aliqua entia ſtꝭ cõpoſita ex pluribꝰ.ſed nihil com unchi du tũ eſt ꝙ triplex ẽ ſubñał mutatio.q̃dã eſt deꝑditia ponit᷑ ex cõtrarijs.ergo pᷣter ↄtraria oꝑtet ponere aliqd tm in q̃.i Pia abijcit᷑ ⁊ nibil poſitm̃ acqrit᷑.⁊ ĩ tali mu terciũ cõponibile cum alcero cõtrarioꝝ.CTercia ratio. n tatõne pᷣuaꝰ 2 foꝛa nõ Iriant᷑ ꝓpꝛie ſed mag pᷣuatie oꝰ aliqua pᷣncipia ſt cõtraria ſicut pꝛobatũ eſt.⁊ etiã aliqᷓ Nt ponũtur Olt ſic ðᷣt ↄmẽtatoꝛ ↄmeto qᷓqrageſiõpꝛĩo.ꝙ noõ ſunt cõtraria:ſed de duobꝰ ſolis pᷣncipijs non pnt Ad èH . p hs vtit᷑ noie ↄtrarietatꝭ vt ſe extẽdit ad hitũ buato verificari eſſe cõtraria 2 non eẽ ↄtraria. ergo non ſttj̃ẽ e Dlia Smucalio acqſitia tm ind nhil detdit. 3 alt duo nne Sed ꝙ aliqua pꝛincipia nõ ſunt cõtraria nuchee qd poſitm̃ acritur. ⁊ in illa iteꝝ puatio ⁊ foꝛa ↄtrariã pꝛobat phus trioliciter. Daimo quia nullũ contrariũ iwſ tur ſicꝭ ſuꝑius Tertia ẽ mutatio acqſitia ⁊ depditia ſi eſt de ſubſtãtia alicuiꝰ.ſed pᷣncipiũ eſt de ſubſtã tia ree⸗ woid mul. ⁊ in tali ſt/ due bᷣuatões ⁊ due foꝛe Eſt em pᷣuatõ pꝛlcipiate.ergo nulluʒ contrariũ eſt pꝛincipiũ.⁊ ꝑ com idh foꝛe habite qᷓ ↄtrariat foꝛme hite ⁊ puatio foꝛme hnde ſequis pꝛincipia nõ ſtꝗ cõtraria. Minoꝛ ptʒ. quia nul⸗ oltine que ↄtrariat᷑ foꝛe hñde.⁊ in illis pᷣt eẽ ↄtrarietas ꝓpꝛie lum pꝛincipiũ dicitur de aliquo ſubiecto necq; eſt in ale o Dcã.ſic intelligẽdo ꝙ pᷣuatio foꝛe hite dai tqdãmoõ intel quo ſubiecto. ſed ome contrartũ cſt in aliquo ſubiecto. iztnr ligere foꝛmã ſub qꝗ fulcit᷑⁊ ſub ꝗ ſtat. Vñ imaginãduʒ vel dicitur de aliquo ſubiecto.ergo nullum contrariũ „ i et ꝙ int puatõeʒ ⁊ foꝛmã hñũda ẽ duplex cõtrarietas. eſt pꝛincipiũ.vel eſt de ſubſtãtia alicuiꝰ entis. Oꝭ aũt 1 q̃dãa eſt ↄueĩens puatõni ſᷣm ꝙ pᷣuaꝰ et illa ẽ puatia op nullum pꝛincipiũ dicat᷑ de aliquo ſubiecto.vel ſit in a⸗ nĩ poſitio ſiue ↄtrarietas gũalr Alia ↄuenit pᷣuatõni ̃m liquo ſubiecto ptʒ.quia ſemꝑ ſubiectũ eſt pꝛincipium fulcit. i.ſuſtetat᷑ ſub foꝛa hita. ꝛ illa cotr aretae dicati. ⁊ illius qdᷣ eſt in eo. Subiectũ em pꝛincipiũ eſt 10 dcã Iſta tñ nõ ↄueit pᷣuatõni ↄrie grã ſui ſed grã foꝛ ⁊⁊ pꝛius videtur eſſe pᷣdicaro.ergo ſi aliað pꝛincipiuʒ e⸗ 3 me ſub q fulcit᷑. vᷣbi grã.ĩ materia aeris ẽ foꝛma aeris ſet in ſubiecto.vel diceret᷑ de aliquo ſubiecto nccario il⸗ gn cuʒ puatõneffoꝛme ignis ꝑ denoĩatõem intrinſecã ↄtra lius pꝛicipij eſſet aliud pꝛĩcipiuz ſcʒ illud ſubiectuʒ qdʒ riatur ↄtrarietate coiter dcã.⁊ illa ↄtrarietas ꝑ deno / eſt impoſſibile Secũdo pꝛobat ideʒ ſcʒ ꝙ pꝛincipia 1 miationẽ intrinſecã ↄuenit foꝛme ignis ⁊ foꝛme aeris. nõ ſint cõtraria.quia nulla ſubſtãtia fit mſi ex ſubſtan in l tijs Siiten ex nõ ſubſtãtijs ſubſtãtia vtiq; lerer ſed aſi e! & anroe F7 ſubſtantia fit ex pꝛimis pꝛĩcipijs.ergo pꝛincipia ſubſtã i Koſe ques antece dẽe tie ſunt ſpgatie ed nulla cõtraria ſune ſubſtantie ni ¶ In hoc ſcdo capło huius tractatꝰ lat pht m dici tiã contrariã ſubſtantie.ergo 5 peincipia ſetbſttiem ſunt cõtraria Tertio ſ icaula . Pasene diec n vnodn ais acpbated arbn⸗ ſi oĩa pꝛicipia eẽnt cõtraria ſeqᷓre᷑ ꝙ nõ ſubña eẽt poꝛ en Vtic erit dicere. Aty duo aut tria aut plum ſint pn/ ſibna illa em pꝛicipia eẽnt nõ ſubñe.ex quo eẽnt cotra EZD Queſtiones ria ⁊ eẽnt pꝛioꝛa ſubſtãtijs ex quo ſt⸗ pꝛĩcipia.ſed hoe elt falſum.quo mõ prius no ſubſtantia erit Quar ta rõ q ãtiqͥ pter pꝛicipia ꝗ poſuer̃t eẽ ↄtraria.vtputa pter raꝝ ⁊ deſuz mat?7 min? q oĩa reducunt̃ a dexcel⸗ lẽtiã ⁊ defem poebãt vnũ tciũ pꝛi qð eet ſubem hmõt dtrarioꝝ puta aliqð qtuoꝛ elemẽtoꝝ vel aliqð mediũ int bmõi elemẽta int᷑ hos tñ rõnabiliꝰ locuti ſt/ q po⸗ ſuerũt aliqð mediũ int᷑ elemeta ꝓ ſubiecto q; qpoſuer̃t vnũ de elemẽtis ipis.qꝛ vnũqðq; elemtoꝝ hʒz aliqð cõ trariũ ſibi ↄiũctũ.⁊ int᷑ponẽtes aliqð qtuoꝛ elemẽtoꝝ roõnabiliꝰ locuti ſtꝭ qͥ poſuer̃t aerẽ.?⁊ ↄnr q poſuer̃t aq; ger em mime bʒ alioꝝ dꝛãs ſenſibiles ⁊ onr aq ⁊ ſic pʒ ex teſtionio ãtiquoꝝ ꝙ nõ ſũt ti duo pꝛĩcipia Alt ex H infert ꝙ ſty tria bꝛicipia reꝝ naturaliũ. in hãc em ſniax oes p hi tã ãtiqͥ qᷓ; poſterioꝛes ↄcoꝛdãt.vtq; em ponũt 4 pᷣter Iria.ſ.excellẽtiã ⁊ defcĩ aliqð ʒij pꝛiiVDHꝛũnr tñ qꝛ ãtiqͥ dicũt excellẽtiã ⁊ defcũ ꝑtinere ad rõem foꝛe ⁊ agẽ tis.⁊ tciũ pꝛi ꝑtinere ad rõem matenie? patiẽtis. Sʒ poſterioꝛes dicũt hꝰ mõi gria hẽe rõem materie patiẽ tis.⁊ vnũ tciũ hꝛe rõ ageti⸗ tria ſũt pꝛĩcipia reꝝ naturaliũ ⁊ nõ plura.pbat᷑ tribus rõibꝰ eia q in oĩ traſmutatõe naturali ſufficit vnuʒ ſubẽm ad paticẽdũ.⁊ vna ↄtrarietas ad agedũ.ſuffi cuũtur de oĩb pꝛĩcipijs traſmutatonũ.ſed ſolũ cõtraria ciũt tria pꝛĩcipia. ⁊ ꝑ ↄnñs nulliꝰ trãſmutatois ſte ponẽ⸗ da pla pꝛicipia qᷓ; tria. Aũs ptʒ ꝓ ſcᷣa pre.qꝛ ſi nõ ſuf⸗ ficeret vna pꝛia ↄtrarietas oꝑteret poẽre duas ↄtrarie tates ⁊ vnũ aliud ſubẽm Si ãt qcuoꝛ exntib due erüt ↄtrarietates oꝑtebit ſeoꝛſũ vtriſq; eẽ qndã naturã me diã. ſed oĩa ↄtraria ex alterutris gñant᷑ap̃ᷣ mutad ab vno i elecna⸗rsconerid ablc. ꝙ ide ſub⸗ iectũ vel aliud trãſmutet᷑ m aliã ↄtrarietatẽ.⁊ ꝑ ↄns ↄtrarietas erit ocioſa mhil faciẽs ad illã trã ſmutatõ nc. Sc dᷣa rõ qꝛ pꝛia pꝛĩcipia ſtꝭ pꝛĩa ↄtraria.ſʒ nõ pnñt cẽ due ↄtrarietates pꝛ le iennoſtibtle em̃ ẽ płes eẽ ↄtra/⸗ rietates pꝛias. ti duo ↄtraria — pꝛiĩcipia qꝙ; tria. Oaũt nõ poſſint eẽ due ↄtrarietates piio ptʒ. ſꝑ em in vno gne ↄtrarietas ẽ vna. gin ſubñna erit vna ↄtra rietas pꝛia.⁊ ꝑ ↄñs q;uis pꝛĩcipia diffe⸗ rãt adiuicẽ ſᷣm pᷣus ⁊ poſteriꝰ.non tñ dꝛũt gne ⁊ ita erit ti vna pꝛia ↄtrarietas ᷣm genꝰ Oẽs em̃ ↄtrarietates reduci vidẽt᷑ in vnũ.Circa hũc textũ ſtꝭ qᷓ̃tuoꝛ dubia . dubiñ. Vtz oꝑteat pꝛicipia ſꝑ Ad iſtã autoꝛitatẽ eſt qdruplex expõ.pꝛĩa ẽ lincomè⸗ ſis. qͥ ðᷣt ꝙ duo pꝛĩa naepla en naturaliũ ſtꝭ pꝛĩa foꝛ⸗ ma coꝛꝑis ⁊ eiꝰ pꝛiuaꝰ. Vñ ſᷣm eũ ꝗqᷓqã eſt foꝛa ſubñał in matia q̃ eſt inſeꝑabil ab ea.ſ.foꝛa coꝛꝑitatꝭ ⁊ illa ſꝑ mast ⁊ ẽ pꝛĩa int᷑ fo zas materiales. Silr eiꝰ puatio ſꝑ maet. ido de illis ðt phᷣs ꝙ opʒ pncipia ſp manere Er cũ arguit᷑nullũ coꝛpꝰ eſt vacuũ a pꝛĩa foꝛa coꝛꝑei rarle eſt ĩpoſſibile ꝙ in aliqͥ coꝛꝑe ſit pꝛiuaꝰ pꝛĩa q eſt pᷣuao foꝛe coꝛꝑeitatis. Rñndʒ ↄcededo ꝙ ĩpoſſibile ẽ pꝛi mã foꝛmã ſimplłr ⁊ eiug pꝛiuatõeʒ ſimpłr eẽ in eodẽ.tñ vtrũq; iſtoꝝ ſꝑ ẽ in aliq̃ coꝛpe mutabili.ĩpoſſibile lẽ em puatoem pꝛie foꝛme ſimpłr eſſe in aliq̃ coꝛꝑe cũ ipᷣa foꝛ 2 — — ma tñ ipᷣa aliqͥ mõ cũ ea Hec em̃ pᷣuaꝰ nõ eſt niſi ĩpu ritas ⁊ defcũs foꝛe a ſuo eẽ puriſſimo ⁊ ↄpleto ⁊ incli⸗ natio ipius fore ad ſuã oꝛiginẽ.i.ad nihil. ex ſe eĩ oẽs res in nihili tedut Ldec impuritas foꝛecꝗ eſt pᷣuaꝰ) em foꝛe ⁊ ageétis Q. uarta ↄcluꝰ ſekien trauſ eigt 8 aſtꝭ pꝛĩa pricipia.dua bus at ↄtrarijs coꝛrñdet tm vnũ ſubẽm.ꝗ̊ᷓ non ſũt płka 2 mny maẽre ſicut ðꝛ in textu. videt᷑ em = — ₰ △ . — — vv ꝙ nõ.qꝛ pᷣuaꝰ ⁊ foꝛza ſꝑ coꝛrũpũt liſicoꝛũ. pꝛiuatõnũ ſeqᷓntiũ Et addit ꝙ a pꝛĩa foꝛma gñal nis foꝛa ſubñalis ⁊ accñtalis.⁊ a pꝛiuatõe ipᷣius ois pꝛiua tio Scðda expõ eſt ꝙ opʒ bncipia ſt manerꝛ.i. in õni trãſmutatõe naturali optet eẽ pꝛĩcipia.ſ.foꝛaʒ ⁊ pꝛiua tionẽ ſp em pꝛiuaꝰ in qlibet trãſ mutatõe eſt ᷑minus a quo.⁊ foꝛaẽ terminꝰ ad quẽ Tercl⸗ expõ vᷣt ꝙ opʒ pꝛicipia manere qᷓ;diu manet illud cuiꝰ ſũt ꝑ ſe pꝛinci⸗ pia. ⁊ idᷣo materia ⁊ foꝛa ꝗ ſunt pꝛicipia qntũ ad e? ſp manẽt ꝓ quolibʒ tꝑe in quo vnũ ẽ dicere ꝙ pꝛicipiatu eſt. Hꝛuuas vo ꝗᷓ eſt ꝑ ſe pꝛĩcipiũ trãſmutatõis ſp ma ne t ꝓ quolibʒ te ꝓ quo veꝝ ẽ dicere ꝙ trãſmutaꝰ ẽ ſi⸗ ne ꝙ pꝛĩcipiatũ ſit. ⁊ ſic eo mõ quo aliqᷣd ẽpꝛĩcipiuʒ eo mõ manet et uarta expo qᷓ mage ẽ ad intẽtionẽ phi ⁊ ↄmẽtatoꝛis ðᷣt ꝙ materiale pꝛĩcipiũ ſp manet cũ ſit in coꝛruptibile. Pꝛĩa aũt pꝛicipia ↄtraria ſp manẽt nõ qa ſo exiſtãt ſed qꝛ ſꝑ ſũt termi cuiuſcũq; trãſmutatõnis cuiuſlibʒ em trã ſmutatõis vnꝰ terminꝰ eſt pꝛiuaꝰ? ⁊ lius foꝛza. nõ ſic ãt eſt de ↄtraris poſterioꝛibꝰ Scdᷣm dubiũ quo dz intelligi dem̃ p hi quo ðt.nõ oĩa ↄtraria eẽ pꝛicipia NHã videt᷑ ꝙ int᷑ qcũq; ↄtraria poſſit eẽ trãſ muraꝰ ita ꝙ vnũ ex alio gñet᷑. Oðm ꝙ phᷣs nõ vulta liud dicere niſi ꝙ nõ oĩa ↄtraria ſint pꝛia pꝛĩcipia pᷣmi tare vłitatis ſm p dicatoeʒ. Nõ em oĩa ↄtraria vye di⸗ pꝛĩa qᷓ ſunt foꝛa ⁊ pꝛiuaꝰ in cõi. Quãuis em veꝝ ſit di cere ꝙ alicuiꝰ trãſmutatõis albũ ⁊ nigꝝ ſũt pꝛĩcipia.ſ. termin? a quo:⁊ fminus ad quẽ. nõ tñ ſũt pꝛĩcipia cꝰli bet trãſmutatois. Eleꝝ tñ foꝛza ⁊ pꝛluaꝰ cuiuſlibʒ trãl mutatõis ſunt pꝛicipia ⁊ fmĩ a quo ⁊ ad que. Vñ notã duz. ꝙ cũ ðt p hs in oni trãſmutatõe aliqᷣd reciꝑe alte rũ ↄtrarioꝝ capit᷑ otrarietas large ſicut dt comẽtatoꝛ. Vñ qñ aer de lucido ſit tẽbꝛoſus ipᷣe nihil noui acqͥrit qð ſit poſitm̃ ſed tm pꝛiuatm. Vñ ðᷣt ↄmtatoꝛ ſuꝑ hac rone ꝙ altera' ↄotrarioꝝ in iuicè coegit oẽs cred ere ⸗ oia coꝛꝑa ſint ↄpoſita nõ ſimplicia. Et ꝙ in eis ſüt ali⸗ ꝗ pła vno hec em pricipia de qbꝰ pꝑſcrutat᷑ ſũt cõia ſim plicibꝰ ⁊ ↄpoſitis coꝛꝑibi. Nõ eſt tñ ex hoc vt ðt idẽ cõ mẽtatoꝛ intelligedũ vłr oẽ qð altetat᷑ eſſe ↄpoſitũ. Si em̃ aliqͥd alteret alteratõe ꝑfectia qᷓ eſt ſalꝰ ⁊ ꝑfectio ał terati nõ opʒ ꝙ lit ↄpoſi itũ. intellcũs em̃ hoc mõ altera tur qͥ nõ eſt ↄpoſitꝰ.Silłr ⁊ coꝛpa celeſtia que ſm p HBm ⁊2 ↄmẽtatoꝛẽ nõ ↄponũ tur ex materia ⁊ foꝛa alterant il la alteratõe. Si tñ aliqd alteret᷑ alteratõe coꝛruptia ne ceſſe ẽ ꝙ ſit ↄpoſitũ ex duabs naturis qᷓrũ vna ꝑ alrera tionẽ coꝛrũpit᷑.ſ.foꝛa ↄtraria.⁊ al: era ſcʒ matia recipit terminũ alteratois Notãdũ ſcðo.ꝙ cũ dicit phus. nullũ ↄtrariũ eſſe de ſubñna alicꝰ.⁊ nullũ pꝛicipiũ eẽ in aliqͥ ſubiecto. hoc expoĩt ↄmetatoꝛ dicẽs ꝙ iſte ß mo eſt diſputatiuꝰ ? nõ demrãtiuꝰ ⁊ paulo poſt. Q. bec cõſe cutio nõ eſt rcã qꝛ accipit duo falſa.pꝛiĩo em accibit ꝙ nullũ ↄtrariũ eſt de ſubna alicuiꝰ ⁊ illud ẽfalſt uz. nã foꝛa ẽ ↄtraria pꝛiuatõi.⁊ tñ eſt de ſubna alicuiꝰ.Acci⸗ pit etiã ꝙ nullu pꝛicipiũ eſt in ſubiecto ⁊ illud ẽ falſuʒ. nũ foꝛma ẽ pꝛicipiũ ⁊ tñ eſt in ſubiecto.ſ in materia.Et ðt poſtea ↄmetatoꝛ ꝙ de rõne ſmonis diſputatĩ nõ eſt aſſuẽre ꝓpõnes ſimpłr veras ſed ẽ aſſuẽre ꝓpões que cũ ſint accepte ſᷣm vtrãq; ptem detmiani ſᷣm ꝑtem verã MNotat tcio ↄmẽtatoꝛ circa idẽ 2meto qnqgeſliõſcðo a lexã.peripateticũ allegãdo ꝙ cũ ðᷣt phs.ſubñe nihil ẽ Vrai. toc derinrcllig ſim ſubem ⁊ nõ ſᷣm foꝛmas. Em qd actuẽ cuʒ ſuo hitu incõpleto ⁊ eſt pn z radix Jenihil Bpiber riuhne lnt derene En hrag nõ Zrie m ſubẽm. Alexãder at dixit ꝙ in ſubſtanrijs —☚ in lĩ Pal. Mol öne cia Uart ſckr aijt — Areſtotelis ſimplicibs poterit es Zrietas nõ aũt in ↄpoſit:. tẽᷣm hoc exponit dem̃ p hi in pᷣntis vbi dicit ſubñe nihil eſt Zriũ:Ot in libꝛo de gſatõne vbi dicit coꝛꝑa ſimplicia eẽ ia.⁊ hic ꝙ in vnoʒ gñe ẽ vna pᷣma rietas.qͥcqͥd tñ ſit videt᷑ dicere ↄmẽtatoꝛ ꝙ nec in ſubſtãtijs ſimpli cibus neq; ↄpoſitꝭ ſic ↄrietas ꝓpꝛie dcã que ẽ repugnã tia duaꝝ foꝛmaꝝ expellentiũ ſe ab eodẽ ſubiecto actõe ꝓpꝛia nõ altena. Als foꝛma ⁊ puatio nõ ſtꝭ foꝛme poſi⸗ tiue Coꝛꝑa ãt ſimplicia nõ expellũt ſe actõne ꝓpꝛia ſed actõne ſuaꝝ qᷓiitatũ.⁊ ideo non ſtꝭ õria pꝛopie dcã ſed bene ſtꝭ cõtraria cõiter. Vnñ ↄmẽetatoꝛ nõ tʒ opioeʒ ale xandri ſed eam ſolũ recitat Terciũ dubiũ.vtꝝ ſi ſint due grietates ſeoꝛſuʒ ſũpte oꝑteat eẽ tandẽ alterã natu rã mediã.videt᷑ em ꝙ illa ↄna nõ valeat.due ſtꝭ orie⸗ tates.q̊ due ſl nature ſubiecte illis duab grietatibo eo ꝙ idẽ põt eſſe ſuſceptm̃ duaꝝ Srietatũ.ſ.albedĩs ⁊ ni⸗ gredinis.dulcedĩs ⁊ amaritu dĩs.caliditatꝭ ⁊ frigidi⸗ tatꝭ. Odðm ꝙ reſto.nõ vult facere hãc ↄnam.due ſtꝭ Irietates.ꝗ̊ due ſtꝭ materie ſubiecte illis ↄrietatib⸗ ſed hãc Si ad vnã trãſmutatõem reqͥrant᷑ due ↄrieta⸗ tes ſiue qᷓtuoꝛ oria opʒ ꝙ illis ↄrijs coꝛreſpõdeãt duo ſubiecta Qec ãt ↄna tʒ qꝛ impoſſibile ẽ ſił idẽ ſubiec⸗ tũ ꝑ ſe trãſmutari vnica trãſmutatõe ad duos t᷑m ĩos qꝛ vna trãſmutaꝰ nũero reqͥrit vnũ minũ nũero. Si ãt in vna trãſmutatõe erũt due grietates ⁊ qᷓtuoꝛ ↄria oꝑteret ꝙ duo extrẽa iſtaꝝ orietatũ eẽnt fmĩ a quo ⁊ a qbus.⁊ alie eẽnt termĩ ad quẽ vel ad q̊s. Cũ ergo ideʒ ſubẽm nõ moueat᷑ ſił ꝑ ſe vnica trãſmutatõe ad duos ᷣminos.ſequit᷑ ꝙ illiꝰ mutatõis ſtꝭ duo ſubiecta ſicꝭ et duo tmini.⁊ ꝑ ↄñs ſi pᷣncipia alicꝰ trãſmutatõis ſint q̃ tuoꝛ oria oꝑtebit ꝙ illis coꝛrñdeãt duo ſubiecta. Vn notat ↄmẽtatoꝛ ↄmto qͥnq̃geſiõſexto.ꝙ p hs ðᷣt illã na turã ſubiectã eẽ mediã qm ſubẽm ẽ aliquo mõ ſue me⸗ dio qe ẽ in poñna ad vtrũq; extremũ ſicꝭ mediũ Sʒ ſub iectũ ⁊ mediũ dꝛñt.qꝛ ſubcm̃ eſt vtrũq; extremũ in pu⸗ ra pona.mediũ aũt ẽ vtrũq; extremũ nõ in pura pona ſed aliquo mõ in actu. In medio em̃ eſt vtrũq; extreꝰ in actu.ſed nõ in vltia ꝑfcõne.ſubẽm vᷣo ẽ in pona pu ra ad vtrũq; extremũ. Vnñ ex iſtis vᷣbis nõ eſt intelligẽ duz ꝙ in medio ſit vtrũq; excremũ in actu ſicꝭ aliqͥ di cũt.ſed ſolũ ꝑ ↄpõem Mediũ em̃ ↄꝑatũ ad vnũ extre mũ magis videt᷑ ꝑticipare naturã alteriꝰ.vñ tepiduzʒ nec ẽ calidũ neq; frigidũ.ſiłr rubeũ nec eſt albũ neq; ni grũ niſi ↄꝑatiue Quartũ dubiũ. Vcx pncipia dif⸗ erãt ſᷣm pᷣus ⁊ poſterius ita ꝙ nõ ſᷣm genꝰ. Rũdʒ com mẽtatoꝛ ↄm̃to ſuꝑiꝰ allegato.ꝙ hoc pᷣt dupłxr intelligi Vnoꝰ ſic ꝙꝑ pᷣncipia ↄria ſolũ intelligant᷑ pᷣncipia de gñe ſubñe.m õ q;uis illa ſint pła tñ nõ dꝛñt ſᷣm genꝰ ſʒ ſolũ ſᷣm pᷣus ⁊ poſteriꝰ. Nã ſiue ſint poꝛa ſiue poſterio/ ra nõ dꝛñt ſᷣm genus.qᷓ;uis gria poſterioꝛa in gne ſub⸗ ſtãtie reducant᷑ ad pꝛĩa oria de eodẽ gũe.Et etiã oĩa a lia ↄria alioꝝ gñm ad eadẽ reducunt᷑.Alio mõ ſic.qꝛ ꝑ pꝛĩa pᷣncipia intelligant᷑ pꝛia Iria in vnoq̊ʒ gne pnci pali.vt puatio ⁊ foꝛa talis gñis calia em̃ dꝛñt ᷣm pᷣus ⁊ poſteriꝰ.nam ↄria de gne ſubñe ſtꝭ pꝛioꝛa ↄrijs alioꝝ pᷣntoꝝ.Oaut nõ differãt ᷣm genus põt dupłxr intelli gi. Vnoꝰ ↄiũctim.ſ.loquẽdo ſił de olbus ↄrijs cuiuſ⸗ cũq; pᷣnti. Alioꝰ diuiſim.⁊ hoc mõ veꝝ eſt ꝙ foꝛa ⁊ pꝛi uatio in gñe ſubñe nõ dꝛñt ſᷣm genus ſed ſtꝭ in eodẽ gñe ſiłr nec pᷣuatio ⁊ foꝛa de gne qlitat..⁊ ſic de alijs. Pꝛio aũt mõ põt intelligi dupłr. Vno mõ ꝙ nõ differãt ᷣm genus v̈ncipale ⁊ ſic foꝛmałr dꝛñt bm gen? qꝛ in diuer ſis pᷣntis reponũt᷑.tñ reductie nõ dꝛñt qꝛ ↄtraria de ge Folio xx. nere accñtiũ reducunt᷑ ad ↄtraria de gñe ſubñe.⁊ ſic ꝑx reductõem ſtę in eodẽ genere cũ ↄtrarijs de gñe ſubñe. Scðdðo mõ ꝙ differãt ſᷣm genus pncipij ⁊ ſicnõ differũt ſim genus.qꝛ oẽs foꝛe ↄtinent᷑ ſub hoc gñe qð eſt foꝛa. ⁊ oẽs puatões ſub hoc gñe qð eſt pᷣuatio. Utruʒ cuiuſlibʒ rei naturał ſint 6 K Ue P1 tm tria pncipia duo ꝑ ſeſcʒ mate 8 ria ⁊ foꝛa.⁊ vnũ ꝑ accidẽs ſcʒ pꝛi uatõ Arguit᷑ pꝛĩio ꝙ nõ.paucioꝛa ſtę pꝛicipia qᷓ; tria ergo.Añs ptʒ q̃drupłr.pꝛio accñtia ſt⸗ entia naturalia ⁊ tñ nõ habẽt materiã.ꝗ̊ nõ cuiuſſibʒ ⁊c. Scðo qꝛ pꝛi⸗ uatio nõ eſt pᷣncipiũ alicuiꝰ entꝭ.eo ꝙ nõ eſt ens ſed nõ ens.⁊ dato ꝙ eer ens tamẽ nõ eſſet diſtincta a materia. Ptz tercio.q;ꝛ ſᷣin p hm in hoc pꝛio ſufficiẽs eſt alteꝝ cõ trarioꝝ cũ materia facere mutatõem.⁊ iſtud ↄtrariuʒ eſt foꝛa vel pꝛiuaꝰ. nõ reqͥrũtur tria. Ptzʒ q̃rto.qꝛ ma teria nõ eſt pᷣncipiũ alicuiꝰ rei naturał. ſunt paucio⸗ ra q; tria. Añs ptzʒ.qꝛ ſi eẽt pᷣncipiũ.vel eẽt pᷣncipium coꝛpoꝝ celeſtiũ.vel inferioꝝ nõ coꝛpoꝝ celeſtiũ.qꝛ cum materia ſit pᷣncipiũ coꝛruptibilitatꝭ ipᷣa eent coꝛrupti bilia qð eſt ↄtra p ᷣm. Nõ inferioꝝ qꝛ ipᷣa ſtꝭ coꝛrupti bilia ⁊ materia ẽ incoꝛruptibił Sed ſᷣm ↄmẽetatoꝛẽ q̃r to celi.coꝛruptibiliũ pᷣncipia ſtꝭ coꝛruptibilia ⁊ eterno⸗ rũ eterna Scðdo ſic. impoſſibile ẽ materiã eſſe puatõ ni nõ admixtã.ᷓſi materia eẽt pꝛĩcipiũ coꝛꝑm celeſtiũ illa eẽt puatõni admixta.ſed ois materia puatõni ad⸗ mixta appetit foꝛmã quã nõ hʒ ⁊ nata eſt illaʒ reciꝑe.& illa materia poſſet alijs foꝛmis iufoꝛari.⁊ ꝑx ↄñs foꝛme coꝛꝑm celeſtiũ poſſent coꝛrũůpi Tertio ſic.plura ſunt pꝛicipia reꝝ naturaliũ qᷓ; tria.̊ nõ ſunt tin tria. Añs patʒ qdrupłr. pᷣmo qꝛ diſpõnes materie ſicꝭ q̃litates et ꝙ citates ſtꝭ nccãrio reqᷣſite ad trãſmutatoeʒ naturalẽ a unt pᷣncipia eius.⁊ ꝑ ↄns rei naturał. Patʒ ſcdᷣo.qꝛ pn ⁊ cã idẽ ſtꝭ.ſicꝭ ð qͥnto metaphice.ſʒ ſtꝭ qtuoꝛ cqe reꝝ naturaliũ ſicut hẽturꝛ huiꝰ.q̊ ſt/ qtuoꝛ pᷣncipia. Ptz tertio.qꝛ coꝛpm naturaliũ mixcoꝝ pꝛĩcipia ſtꝭ qͥ/ tuo: elemẽta. Ptʒ qrto ſᷣm Poꝛ.qꝛ decè pᷣnta ſtꝭ decẽ re rũ pꝛĩia pᷣncipia. Cõfirmat᷑.qꝛ vł qſtio qrit de pᷣncipijs oĩno pᷣmꝰaut ð alijs.ſi pᷣ tũc ẽ tm vnũ pᷣᷣ pniᷣ rex na turaliũ.ſ.deũ.vñ in oĩ młtitudie opʒ ðueĩre ad vnũ pᷣin Si ſcðʒ tũc maĩfeſtũ ẽ ꝙ nõ ſt tm tria.ĩmo tot ſtꝭ pᷣnci pia qt ſtꝭ pꝛĩcipiata. Quarto ſic.cꝰlibʒ trãſmutatõts naturał intnſecꝰ ⁊ ꝑ ſe minꝰa q̊ ẽ pᷣuaꝰ.g̊ puaꝰ ẽ pᷣnij ꝑ ſe ⁊ int᷑nſecũ ↄpoſiti ſubñał Cõfirmat᷑ N pᷣua hz rõ nez pncipiãdi a ſe ⁊ nõ ab aliq̊ alio.òẽ pn ꝑ ſe.⁊ꝑ ↄnñs nõ ſunt tm̃ duo pꝛĩcipia ꝑ ſe reꝝʒ naturaliũ ſitũ ar: autoꝛitate phᷣi in texru ꝓ ſolutõe queſtionis ſe . V ſint tm tria pꝛĩcipia.ſ.materia foꝛa ⁊ pᷣuaꝰ. Po cꝰ ſolutõe ſuxpono q̃tuoꝛ diſtĩctõnes Pꝛa ẽ?.duplex ẽ pᷣni alicꝰ.qðdã ẽ int᷑nſecũ ⁊ ẽ qʒ ĩgre dit᷑ intnſece ↄſtitutõeʒ ↄpoſiti ⁊ ſo maẽt ĩ eo cuiꝰ ẽ pᷣnin Aliud ẽ extnſecũ.ſ.illð qð ẽ cã alicꝰ.ſʒ nõ ẽ de intnſeca ↄſtitutõe eꝰ ſicꝭ finis ⁊ efficies ꝑ ſe. Scða diſtĩctio pᷣnii ca? q̃drupłr.pꝛĩo p onꝰ motõis ⁊ depẽdęætie.⁊ de illo lo quit᷑ p̊s.xijꝰ.metap h̊.vbi ðt ꝙ celũ ⁊ natura depẽdẽt ex tali pᷣnꝰ qð in actu puro ſimplici ac ĩmo bili ↄſiſtit. Scðo capit᷑ pꝛo pᷣnꝰ doctriĩe.de q̊ loquit᷑ phᷣs ĩ fine ſcði poſterioꝝ. Tertõ capit᷑ ꝓpᷣnꝰ diffinitĩo.de q̊ͥ lo phᷣs octauo phiſicoꝝ.vbi dicit ꝙ centrum ⁊ circũferentia ſunt pꝛĩcipia coꝛꝑis ſperici.Et in pᷣdicamentis vbi di cit ꝙ pũctus eſt pꝛincipium quãtitatis continue. In opo Queſtiones Ouarto mõ pꝛo pᷣncipio intnſeco conſtitutĩo ſpẽi.: ſice dicit Poꝛp h. genus ⁊ dꝛãm eſſe pᷣncipia intrinſeca ſpe ciei. t in hoc pmo dicit phus materiã ⁊ foꝛmaʒ eſſe pncipia intnſeca naturalis ↄpoſiti. Alia diſtinctio on⸗/ cipia eſſe ſpecifice diſtincta põt intelligi duptr. Eno modo ꝑ diſtinctõem ſumptã a dꝛñtijs eẽntialibus ſpe⸗/ rum. ⁊ ſic foꝛma homĩs ⁊ foꝛma equi ſpẽ diſtinguũtur ideo nno ſunt tin tria pᷣncipia ſpecifice diſtincta hoc mõ Areſtotelis ꝑ diſtinctõeʒ ſumptã a diuer rõtbus pncipiandi.⁊ ſic nulla foꝛma eſt ab alia diſtincta ſpe⸗ cifice ſiue m roem aut m genus qlibet em̃ pncipiat gñ̃e cauſe foꝛmalis Quarta diſtinctio ens naturale põt quadrupłr accipi. Uno mõ cõiſſime pꝛo quocũq; ente pꝛoducibili vᷣtute agent naturalis med iate mo⸗ tu ⁊ trãſmutatõe naturali.⁊ ſic accñtia ſt?ꝭ entia natu ralia. Scðo modo pꝛope ⁊ ſic ens naturale ðꝛ de natu ra ſiue de pᷣncipio int᷑nſeco entis naturalis pꝛpꝛijſſime accepti.⁊ iðo materia ⁊ foꝛ ma hoc mõ que ſt⸗ pᷣncipia entis naturalis ſunt entia naturalis. Tertio mõ acci⸗ pitur magis pꝛope ⁊ hoc mõ dicitur de ente naturali ꝓpꝛijſſime accepto ⁊ de quolibʒ pᷣdicabili de eo in ſcðᷣo mõ dicendiꝑ ſe.⁊ paſſiones naturales hoc mõ ſunt en / tia naruralia Quarto accipit᷑ ꝓpꝛijſſime ſic materia ⁊foꝛma nõ ſunt entia naturalia ſed magis ſtꝭ entia jm naturã.⁊ illo mõ ſoluʒ cõpoſituʒ ex materia ⁊ foꝛma Dicitur ens naturale Dic Pz m turalis ſt tin tria pᷣnci — Z kKN . pia.ſcʒ materia ⁊ foꝛa et pᷣuatio.⁊ hoc intelligendo de pᷣncipijs int᷑nſecis ⁊ di uerſaꝝ rõnũ ſicut loqtur p hs. t exponẽdo ꝓpõnem grã plłalitate ſicut patuit in ſũmulis ⁊ accipiẽdo ens narurale ꝓpꝛijſſime.ſcʒ p toto ↄpoſito ſubicibili cuiuſ moi eſt ho vel lapis.vt ptʒ ex dictis. Uꝛic ſcdᷣo.ꝙ ti ſunt tria pᷣncipia reꝝ naturaliũ exponẽdo eodẽ mo do. ptʒ ſic.quia nõ ſunt em̃ vnũ eo ꝙ ſunt ↄtraria.neq; ſunt tin duo quia tũc q̃libet res naturał eſſet ſimplex. Nam ſᷣm ↄmetatoꝛẽ ↄmẽto qͥnquageſimopᷣmo.ſipᷣn⸗ cipia reꝝ naturaliũ eent ↄtraria tin tũc gnatũ eẽt ſim plex ⁊ nõ cõpoſitũ.quia niuil ↄſequit᷑ ex ↄtrarijs. NHon ſunt etiã plura tribus ſicut ptz per rõem phᷣi.ergo ſũt tria ⁊ nõ plura Oic tertio.qꝙ ſolũ duo ſte pncipia in trinſeca ꝑmancntia in re naturali.ſ.foꝛma ⁊ materia. ptʒ quia puatio nõ ꝑmanet ſed tranſit in gnatõne rei natural.ergo. Dic quarto. ꝙ tm̃ duo ſt pᷣncipia ꝑ ſe.ſcʒ materia ⁊ foꝛma.Et ſi queras.eſt ne puatio pᷣnci QO᷑ ÜÜ cuiuſlibz entis na pium int᷑nſecuʒ. Dico ꝙ pᷣncipiũ eſſe intrin ſecũ põt in telligi dupłr. Vno mõ ꝙ intrinſece ↄponat rem natu ralem.⁊ illo mõ nõ eſt intrinſeca rei naturalis Alio mõ ꝙ intrinſece termiet gnatõem rei natu ralis.⁊ ſic bñ eſt pncipiũ intrinſecũ. ſt em terminꝰ a qua⁊ int᷑nſecus cuiuſlibʒ coꝛꝑis naturalis. Si queras vlterius.qũo puatio nõ eſt pncipiũ per ſe.ſed ꝑ accidens cuʒ tamen lit pᷣncipiuzʒ intrinſecũ. Dico ꝙ aliqd põt dici per ac cides dupłr. Vno mõ quia no nccãrio currat ad neratõem rei.⁊ ſic buatio non eſt oncipiũ ꝑ accidens ⸗ Alio mõ quia nõ nccãrio dcurrat ad eſſe rei licet nccã rio ↄcurrat ad gnatoem ⁊ ſi Or poſſet dici mlicet Puatlo Pſe nõ 2currat ad eſſe.ↄcur⸗ rit tamẽ per ſe ad ſieri ita ꝙ eſt pᷣncipiũ per aceñs reſpe ic eſt ncipiũ per accũs. 4. ctu eſſe rei ſed no reſpectu fieri pꝛimi PPhiſicoꝛũ. 4 ⏑ 7 ſcdᷣa Vtꝝ cuiꝰlibʒ accñtis ſint . Qu eſtio tria pncipia.ſcʒ materia fo?ẽa 2 . pᷣuatio. Rñdent aliqͥ ꝙ cuiuſ⸗ libet accñtis poſitiui ſtꝭ tria pᷣncipia.ſcʒ materia foꝛa ⁊ buatio. Hhs aũt ſexto metaphice dices accñtia nõ hẽere materiã loqͥᷣtur de accũtibꝰ puatiuis ſicut ẽ eclip ſis. de illa nanq; ibidẽ exeplificat Q. aũt qðlibet ac⸗ cidens poſitinũ habeat materiã pꝛobat᷑ quadruplicit᷑ Nꝛmo per phm in textu dicentẽ ꝙ in quolibʒ gñe vno eſt vna pᷣma ↄtrarietas.ſed diuerſa ↄtrarietas arguit diuerſitatẽ receptiui ſicut ptz per phᷣm in textu ꝓban⸗ tem ꝙ ſi eſſent due ↄtrarietates pᷣme.eẽnt plura recep/⸗ tiua eaꝝ. ergo qdᷣlibʒ genus hʒ materiã ſibi pꝛopam. Ptʒ ſecũdo.quia ome recipiẽs aliquã foꝛmã recipit il⸗ lam pꝑ naturã poñne paſſiue que eſt pncipiũ trãſmutatõ nis Sed ſupꝑficies recipit albedinẽ ꝑ dealbatõem.ergo recipit eã per naturã poñe paſſiue.ſed ſuꝑficies non eſt pona ſed actus cuʒ ſit foꝛma.ergo opꝑtet ꝙ ibi ſit aliqᷓ pꝛopa poña paſſiua alterius gñis. Sed talis pona nõ eſt alterius gñis cum t᷑mino.quia actus vnius generꝭ ⁊ poña alterius gñis nõ faciunt vnũ per ſe ſed ſolũ ꝑ ac 7 cidens. Dtz tertio.qꝛ niſi accñtia haberẽt materiã pꝛo pꝛiam videt᷑ ꝙ oĩs deſtructio accñtis eſſet ãnihilaꝰ. pʒ quia nihil eius ſimpir remaeret mſi ſubiectũ Sed hoec nõ ſufficit quia ſalte in accũtibus ſeꝑatis a ſubiecto ar⸗ gum ẽtum heret locuz. 2 ſic agens naturale poſſ10m ãnihi lare ⁊ etiã creare qð ſoli deo ↄuemt Ptz quarto.q; nõ videret᷑ per qd accñtia eẽnt indidua nõ em ſunt in diut dua ꝑ ſiũ ſubiectũ per ſe ſed ſolũ ꝑ accidẽs. t maxi me de accñtibus ſeꝑatis a ſubiecto eẽt difficultas quo mõ eſſent indĩdua.nõ videt᷑ em̃ ꝙ ꝑ aliud qᷓ; materiã Sed ↄtra hoc arguit᷑ quad rupłr.pᷣmo ſic Om̃is foꝛ⸗ ma eſt ſimplex.qdᷣdã accñs eſt foꝛa.ergo Maioꝛ patz ꝑ Gilbertũ poꝛretanũ dicentẽ ꝙ foꝛma eſt compõni cõ tingens ſimplici ⁊ inuariabili eẽntia ↄſiſtens. Ptz ſecũ do autoꝛitate phᷣi octauo metap hice dicẽtis accñtia nõ habẽt materiã. Scðo ſic.ſi accñũs hẽret materiã ex qua tũc vel eius materia ꝑficeret ſubiectũ medite ac⸗ cidente ↄpoſito vel ecõtra aceñs mediãte materia.aut vtrũq; iſtoꝝ ĩmediate. NHon pᷣmũ.quia pᷣmũ ſub rõne poꝛis nõ pficit rõne alicuius poſteriorꝭ.ſed accñs ẽ po ſterius ſua materia pᷣma.ergo materia nõ ꝑficit ſubiec tum ſine accñte. Non ſcᷣm.quia paſſio nõ inheret ime diate ſuo pꝛopo ſubiecto. Neq; terciũ qꝛ impofſibileẽ ꝙ totum ⁊ ꝑs habeãt eundẽ modũ ⁊ ĩmediatũ oꝛdinẽ ad ideʒ. Tertio ſic.quia int᷑ illa põt eſſe motus que ha bent ideʒ ppꝛiũ ſuſceptm õni alio ſuſceptiuo circũſcrip to. ergo ſi due foꝛme grie accñtales vt albedo ⁊ nigre⸗ do hñt aliqͥd pꝛop ſuſcepti eiuſdẽ gñis tũc circuſcpᷣ to ſubiecto qð eſt aliud ſuſceptm̃ ⁊ poſitꝭ accñtibꝰ pot in fiea eſſe motus.⁊ ꝑ ↄſeques ex albedine fiet nigredo ſicut ex aere fit aqua qð eſt ↄtra phᷣm. Q.uarto ſic. oẽ illud qð eſt ĩmediatũ pncipiũ agendi (quo pᷣmo agens agit) nõ includit ponñam ⁊ actũ tũc em nõ erit.quo pꝛi mo agens agit quia ꝑ ꝑtem q̃ eſt actus ſed aliqð agẽs vt caloꝛ eſt imediatũ pᷣncipiuʒ quo pᷣmo agens agit in aliqᷓ actõne. vt in calefcõne. Sed dom ẽ aliter ꝙ nullũ accñs eſt ↄpoſitũ pꝛope ex materia ⁊ foꝛa ſic ſcʒ ꝙ ſicut in ↄpoſito ſubñali ſt: duo pᷣncipia int᷑nſeca quoꝝ vnũ ſit receptm alterius.ita ſiłr aliað accñs hẽat duo pᷣnci pia int᷑nſeca.quoꝝ vnũ ſit receptm alterius Oic ſe cũdo.ꝙ nihil lateralit reponibile in pᷣdicamẽto eſt cõ⸗ Pol nis⸗ pentk are Rhi fulcl hist⸗ Pots ſoͤn ics ns ron N h to nee eſe Cauiug nptt nanup/ aanmm, VN mmunxs m nonch ſüdiq Niano 1sge Noläge uaäne nibfae „ . . 1 . hienn unag Onui uleas a⸗ omami ñisſe⸗ Miorpag, npönio toͤſei, 1s ccit mumi NN tſbie Gblei ili — nnid nge ani bot igelo oſice oagens gopel gdagß 1n fguli zclan nen duͤhti e/ d 9 = 22 Areſtotelis poſitũ ↄpoſitione que eſt ex materia foꝛma. Patz qꝛ qolibet tale eſt ſimpliciter ſimplex.eo ꝙ eſt pmo diuer ſum a qlibet alio NHullũ aũt ſimpliciter ſimplex eſt aliq Opõne ↄpoſitũ Sed ↄtra hoc arguit᷑ qqrupliciter. Dꝛimo ſic. qꝛ Auguſtinꝰ ðt in quinto de trinitate:q; nulla creatura eſt in ſe ſimpłr ſimplex.ᷓ neq; accñtia neq; dene ipoꝝ erũt ſimplicit᷑ ſimplices Scðdo ſic qᷣ cuiuſlibet traſmutatõis ꝑ ſe eſt vnꝰ terminꝰ ꝑ ſe ſed to tũ 2poſitũ eſt terminꝰ rraſmutatõis:&̊ eſt ꝑſe vnũ cõ poſitũ:qð eſt accñs. Et ↄfirmat᷑ qꝛ materia eſt q̃ res pᷣt ee ⁊ nõ eſſe.ſeptimo metaphi.Si & accntia noõ ſint ↄpoſita ex materia.videt᷑ ꝙ nõ poſſint nõ eſſe Ter⸗ cio ſic.qcũq; ſunt trãſmutabilia ad inuicẽ hñt eãdem materiã.pmo de gencratõe.ſʒ ↄtraria ſunt trãſmuta⸗ bilia ad inuicẽ.g hnt eãdẽ materiã.ſʒ illa materia nõ eſt ſubiectũ.qꝛ idẽ ſubiectũ habʒ oĩa accñtia.ſiue ſint trãſmutabilia inuicẽ ſiue nõ. oꝑtet ꝙ ipſis coꝛreſpõ deat vna matena alia a ſubiecto Ormno ſic. ſi ac/⸗ cidẽtia nõ eſſent ↄpoſita ex materia ⁊ foꝛma ſeq̃ret᷑ ꝙ ipſa eſſent ꝑfectioꝛa ſuba.ſed h̊ eſt falſuʒ.q:. Patʒ ↄna pᷣmo.qꝛ cq ⁊ cauſatũ diuidũt ens ſicut ꝑfectũ ⁊ imꝑ⸗ fectũ. Dependęẽtia nãq; ipfectõem impoꝛtat.qᷓ qð eſt magis cauſatũ ẽ imꝑfectiꝰ.et ſic ſi ſuba ſit cãta extrin ſece ⁊ intrinſece.accñs aũt intrinſece.accñs eſſet ꝑfecti us. Patʒ ſcᷣo.qꝛ ſimplicitas ſimplicit᷑ eſt ꝑfectiois.ſi Raccñs ſit ſimpliciꝰ ſuba ipᷣm erit õ ideo attribuimꝰ deo ſummã ſimplicitatẽ.qꝛ ipſa eſt ꝑfectio nis. Patʒ tercio.qꝛ qñcũq; aliq̃ paſſio ꝑ ſe pᷣmo ſequit᷑ aliqð ſubiectũ:vbicũq; reꝑit᷑ ꝑfectiꝰ ro illiꝰ ſubiecti.re perit᷑ ꝑfectiꝰ rõ illius paſſionis:⁊ ecõtra:ſed vnũ ↄſeqͥ tur ens ſicut ꝓpꝛia paſſio ſubiectũ.& vbi reperit᷑ ꝑfecti us rõ vniꝰ.pfectiꝰ reꝑit᷑ rõ entis.ſed qð eſt ſimpliciꝰẽ ꝑfectius vnũ.ꝗꝓ Ad pᷣmũ dom ꝙ licet nulla creatu⸗ ra ſit ſimpłr ſimplex ſimplicitate oppoſita ↄpõni cum his ⁊ ex his.aliq tñ eſt ſimpłr ſimplex ſimplicitate op poſita ↄpõni ex his.ita ꝙ nõ eſt ↄpoſita ex alio Ad ſcdᷣm dðm ꝙ licet aggregatuʒ ex ſubiecto ⁊ accñte ſit aliqð ↄpoſitũ ⁊ totalis terminꝰ tranſmutatõis :illud tñ nõ ẽ aliqð diſtinctũ a ſubiecto ⁊ accñũte.Ad ↄfirma tionẽ dðᷣm ꝙ aliqͥd dicit᷑ coꝛruptibile duplicit᷑. Vnoꝰ hſe.⁊ ſic accñtia non ſunt coꝛruptibilia.eo ꝙ nulla ꝑs ipſoꝝ poſt coꝛruptõem manet.Alio mõ ꝑ accñs.et ſic accñtia ſunt coꝛruptibilia.nã ipſa poſtq; fuerunt poſt trãſmutatõem pñt nõ eſſe.⁊ cũ nõ ſunt pñt eſſe ꝑ trãſ muratõem Ald terciũ ðꝛ ꝙ licet accñũa ſint tranſmu talia quo.nõ tñ ſunt illud qð traſmuta? Ad qrtũ ðꝛ negãdo ↄnam.Ot ad pᷣmã ꝓbatõem dom. ꝙ q;uis ome creatũ ſiue cauſatũ ſit imꝑfectũ ꝓprer ꝙ depedet ab alio:tñ inter entia creata illa ſunt ꝑfectioꝛa quoꝛũ eſſe a plurib dependet intrinſece ⁊ foꝛmalit. ¶ In ens cauſatũ a paucioꝛib nõ recipit tantã ꝑfectõem a ſuis cauſis ſicut cauſatũ a pluribo.Ad ſecũdaʒ ðꝛ ꝙ nõ eſt incõueniẽs aliqͥd qð ſimplicit᷑ ⁊ abſolute loquedo im⸗ poꝛtat ꝑfectõem nõ eẽ ſemꝑ ꝑfectiꝰ ſi ↄtrahat᷑ ad aliqᷓ Et ideo qᷓ;uis ſimplicitas abſolute loquedo ſit ꝑfecti onis.tñ in reb coꝛruptibilib cõiter ſimpliciꝰ eſt imp fectiꝰ.nõ ꝓpter maioꝛẽ ſimplicitatẽ.cũ illa nõ ſit ĩꝑfecti onis:ſed qꝛ talis natura coꝛruptibilis nõ pᷣt habere tã tã acrualitatẽ cũ ſimplicitate q;tã cũ ↄpõne: ¶ el di⸗ cat᷑ alit ſupponẽdo ꝙ duplex eſt ſimplex.q̊ddã e qd noõ venit in ↄpõnem alicuiug ↄpoſiti ꝑ eſſentiã.nec ab eo dependet ſicut deꝰ Aliud eſt qðᷣ venit in ↄpõem alicu ius ↄpoſitiꝑ ſe.tñ depẽdet ab illo ↄpoſito ſicut eſt ac⸗ Folio xxi cidens: Simplicitas ergo qua aliqd ſic eſt ſimplexq Rec venit in ↄpõem alicuiꝰ nec a ↄpoſito dependet eſt impłr ꝑfecrõis:et qð eſt ſimpliciꝰ illo mõ eſt ſimpłrꝑ fectiꝰ ⁊ magis vnũ.Sed ſimplicitas q̃ aliqͥd ſicẽ ſim plex ꝙ nõ eſt ↄpoſitũ ſed ↄponit ipᷣm vel ab ipſo depẽ? det nõ eſt ſunpłrꝑfectõis.nec oꝑtet ꝙ tale ens ſit ꝑſec tius ad magis vnũ EOt ſi arguas ꝙ illud eſt ꝑfecti us et magis vnũ qð eſt magis in ſe indiuiſum. ſed ſi accñs ſit ſumplex ⁊ nõ ↄpoſitũ eſt magis indiuiſuzʒ qᷓ; ſuba:q̊ eſt magis ⁊ ꝑfectiꝰ vnũ.et ꝑ ↄñs ꝑfectius ens ODöm ꝙ qᷓ;uis vnũ dicat᷑ illud qð eſt indiuiſum in ſe ⁊ diuiſum a q̊libet alio.tñ nec diuiſum nec indiuiſum ſunt de rõne vnius:ſed ipᷣam ↄſequũtur. Dicit᷑ vlteri us ꝓ aliqͥd eſſe indiuiſum pᷣt duplr intelligi:Vnoꝰ ne gatiue ⁊ foꝛmalit᷑ q;tum ad ipſaʒ indiuiſionẽ:⁊ ſie q libet ↄponens eſt magis indiuiſum q; ↄpoſitũ.Alioꝰ poſitiue ⁊ q;tũ ad rõem poſitiuã quã ðt vnũ.⁊ ſic cõ⸗/ poſitũ eſt ꝑfectiꝰ vnũ ⁊ magis indiuiſum:ſicut eſt ꝑfe ctiꝰ ens. Sic eſt em̃ de entitate ſicut de vnitate. ſicut g̊ entitas materie eſt ſimpliciter imꝑfectioꝛ ẽtitate cõ poſiti:⁊ ſᷣm qͥd ꝑfectioꝛ.qꝛ eſt incoꝛruptibilis ⁊ inde⸗ pendes ab illa enritate.ſic vnitas ↄpoſiti eſt ſimplicit ꝑfectioꝛ vnitate materie.qꝛ tñ vnitas marerie eſt ĩcoꝛ ruptibilis ipᷣa eſt ꝑfectioꝛ ᷣm qͥd ⁊ q;tũ ad indiuſionẽ negatiuã. Vic tercio:ꝙ ome accñs ꝑ ſe reponibile in genere eſt ↄpoſitũ pᷣter oꝑatõem intellectꝰ.ita ꝙ eſt ↄpoſitũ ex diuerſis realitatib.quaꝝ vna eſt actualis 2 ſe hũs ꝑ modũ foꝛme.Alia vo potetialis ⁊ ſe his ꝑ modũ materie.QOð pʒ qdruplici autoꝛitate. Pꝛima ẽ= Areſtotelis nono metaphi.dicẽtis ꝙ genus eſt mate ria Et exponit ſe de q̊ genere loqtur.dicẽs ꝙ nõ loqui tut de genere:vt eraclianoꝝ.ſed vt in natura t boc exponit ↄmẽetatoꝛ dicẽs ꝙ loqtur de genere qð pᷣdicatꝛt de plurib reb exñtib ſᷣm naturã.ſcʒ qð eſt pᷣdicabi⸗ le de plurib ſpẽb ſᷣm qͥd. Pꝛobat᷑ ſcdᷣo autoꝛitate aui cẽne.ſecũdo ſufficiẽtie ſue.capło xxꝰ.dicẽtis ꝙ nulla ẽ cathegoꝛia q̃ nõ habeat exitus de potẽtia ſua ad actũ ſuũ. Patet tercio ꝑ eũdẽ auicennã in qͥnto metaphi:qͥ ðᷣt ꝙ genus pᷣdicat᷑ in qͥd de ſpe.ita ꝙ eſt ꝑs qͥddatiua eius.Ot pʒ etiã in octauo metaphi.vbi ðt. Deꝰ non eſt in genere.qꝛ genꝰ eſt ꝑs ſpei.ſed in deo nulla eſt ꝑs ſed eſt qͥd ſimplex: Patʒ qrto autoꝛitate phi qͥnto me taphiſice.ꝙ genꝰ eſt ꝑs ſpei.Et ↄmetatoꝛ ibidẽ ðt ꝙ genus ẽ ꝑs foꝛme ſpei:foꝛma em ſpei diuidit᷑ in genꝰ?? dꝛñam. Et poſſet adduci autoꝛitas phi ſeptimi meta phiſice.Ois diffinitio rõ ẽ ⁊̃c Ot ↄmẽtatoꝛis ibidez ſicut diffinitio declarat qdditatẽ rei.ita ꝑs diffinitio nis ꝑtẽ qͥdditatis rei.Et ꝑ hoc poſſent ſolui rõnes p/ bãtes accña nõ eẽ ↄpoſita. Nã autoꝛitas gilberti poꝛ⸗ ritani ⁊ etiã Areſto.in octauo metaphi.pbãt ꝙ in ac/ cidẽtibi ñ ẽ ↄpõ ex vᷣa matenia ⁊ foꝛma.qð ego ↄcedo . 2 Pꝛimãa⁊ ſecũdã ↄcedo.qꝛ Ad roõnes?btinaanbensve irrra matenrla. Ad rones aut q̃ pꝛobãt in accñtibs eẽ materiã verã. Ad pᷣmaʒ dico ꝙ Areſto. loqᷣt᷑ de Rietate pᷣmoꝝpᷣncipioꝛuʒ.q arguit diuerſitatẽ rceptiui.nõ de ↄtrarietate accntii Ad ſcdðᷣam doᷣm ꝙ nõ oʒ illã potetiã eẽ eiuſde generis cum termino.nec oʒ ex illa pona ⁊ foꝛma recepta fieri vnuzʒ ꝑ ſe.ſed ſufficit ꝙ fiat vnũ ꝑ acens Ad terciũ nega pma ↄna. t ad ꝓbatõnem doòm ꝙ accñna ꝓpꝛe ⁊ ꝑ ſe nõ coꝛrũpunt᷑.ſed ſolũ ꝑ accũs Et de accntibp inſacra mẽto altaris dðᷣm ꝙ ſᷣm curſum naturale nulluʒ ages 4 wwaen QAueſtiones naturale pᷣt phiſice agere in altexꝝ.miſi ſecũ cõicet ĩ ma teria.bñ tñ ſuꝑnaturalit᷑. ¶ Iel poſſet dici ꝙ accntia in ſacrameto altaris neq; agũt neq; patiunt᷑. nec ſtꝭ agẽ tia nec patiẽtia.ſicut em ibi eſt albedo ⁊ nihil eſt albũ 2 q;titas.⁊ nihil eſt q;tũ.ſic etiã ẽ motꝰ:⁊ nihil mouet᷑ 2 actio vel paſſio.⁊ nihil agit nec patit᷑. Vnñ ðꝛ coiter q oĩa accñtia exñtia in ſacrameto altaris ſte ſine ſubie cto quo. Vñ qñ dicimꝰ vnũ accñs eſſe ſubiectũ alteri us no accipimꝰ ſubiectũ pꝛie.qꝛ vnũ accñs nõ inhe⸗ ret alteri vt ſubiecto.ſed accipi᷑ ſubiectũ ꝓ medio.vñn q;titas eſt ſubiectũ ꝗͥ albedinis.i.albedo ieſt ſubiecto mediãte qᷓ;dtirate Ad qrtũ ðꝛ ꝙ ſicut in ſuba eſt ali⸗ qͥs ꝓpꝛiꝰ gradꝰ ⁊ intrinſecꝰ ꝑ quem res efficit᷑ hec ⁊ ſin gularis.ita ſir in accntib eſt talis gradꝰ ꝑ que accñs efficit᷑ ſingulare.neq; reqrit᷑ ad H̊ materia:q eſt altera ꝑs ↄpoſiti Vic qrto ꝙ nõ eſt incoueuies accña eſſe ↄpoſita ex materia ⁊ foꝛma.⁊ non ee ↄpoſita ex mate⸗ ria ⁊ foꝛma eſſe ſimplicia ⁊ no eẽ ſimplicicia accipien⸗ do terminos diuerſimode.ſicut pʒ ex dictis — „ tercia. Eltrũu in coꝛpoꝛiby cele⸗ QQ ſt ſtiby ſint tria ncipia.ſcʒ n C Ue 10 bo ſint tria pᷣncipia.ſcʒ mate ria foꝛma ⁊ pᷣuatio. Reſpõdet ſcũs thomas pᷣmo ꝙ ſm intetoem phi in celo eſt mate ria.ſed nõ eſt eiuſdẽ ro nis cũ materia iſtoꝝ inferioꝛuʒ eo ꝙ ipa nõ eſt puatoi ꝑmixta Patz pᷣmo ꝑ Areſto:pꝰ celi.dicentẽ ¶ ũ dico celũ dico foꝛmã.cũ dico h̊ celuʒ dico foꝛmã in materia. Patʒ ſcdᷣo.qꝛ ᷣm phᷣm ſecũdo metaphi. in oĩ eo qdð mouet᷑ oʒ imaginari materiã.cuzʒ celũ moueat᷑ oʒ in ipſo ponere materiã. Tercio patʒ qꝛ celũ eſt aiatũ. eſt ↄpoſitũ ex coꝛꝑe ⁊ ala.⁊ ꝑ ↄns ex materia ⁊ foꝛma:Tenet ↄna.qꝛ aia eſt actꝰ coꝛꝑis oꝛ Hnici phiſici potetia vitã hñtis:vt ðꝛ ſcdᷣo de anima Añs pʒ ꝑ phᷣm ⁊ ↄmetatoꝛẽ ſcdo celi.⁊ xijꝰ metaphi. ⁊ ꝑ auicenã nono metaphi.dicente ꝙ celũ eſt aiatum. Patz qrto qꝛ in celo ſunt dimẽſiones terminate ⁊ int⸗ minate. in celo eſt materia. Patz ↄna:q; q;;titas eſt accñs qͥd imediate ↄſeqtur materiã:Sed hec rñſio ẽ expſſe ↄtra phᷣm ⁊ ↄmetatoꝛẽ eiꝰ. Patzʒ qdruplici au / toꝛitate ipoꝝ.Nꝛima autoꝛitas eſt phi ſcdᷣo de gene ratoe:dicẽtis ꝙ materia ẽ pᷣncipiũ poteſtatis eẽ ⁊ nõ eẽ.ſi ̊ in celo eſſet materia ipᷣm poſſet eſſe ⁊ nõ ee.qð ẽ vtra Areſto.pᷣmo celi. Scða autoꝛitas ẽ ſeptimo me taphi. vbi ðᷣt phs ꝙ materia eſt qͥ res pᷣt eſie ⁊ nõ eſſe celũ aũt nõ pᷣt nõ ec.q̊ nõ hʒ materiã.CTercia eſt eiul⸗ dẽ in octauo huiꝰ.dicẽtis ꝙ manifeſtũ eſt ꝙ nõ omniũ eſt materia.ſed qͥꝝ eſt traſmutatio adinuicẽ:qcũq; em ſine traſmutatoe ſtboꝝ nõ eſt materia. Ex h̊ ptz ma⸗ nifeſte ꝙ ſi celũ haberet materiã ipᷣm eſſet trãſmutabi le.qdð eſt ↄtra phᷣm in de celo ⁊ mũdo.Quarta autoꝛi tas eſt eiuſdẽ nono metaphi:dicentis ꝙ poña paſſiug mere eſt potetia ↄtradictõis ad eẽ ⁊ nõ ee rei.Et ex H ſeqͥtur idẽ qð pus Si foꝛte dicas ad iſtas autoꝛita tes ꝙ bñ ↄcludũt in celo nõ eſſe materiã eiuſde roõnis cũ iſtis inferioꝛib.ſcʒ puatõi admixtam:ꝓpter h̊ ꝙ foꝛ ma celi infoꝛmat totã matexriã ⁊ ſatiat totũ appetituʒ celi.ſed nõ ↄcludũt ꝙ in celo nulloꝰ ſit materia: Sol ue g iſtas autoꝛitates ↄmentatoꝛis.Pꝛima eſt in fine huiꝰ pᷣmi dicẽtis ꝙ trãſmutatio fecit ſcire materiã.ex eo em in aliq̊ ſcimꝰ? eẽ materiã.qꝛ ĩ eo videmꝰ trãſmu⸗ tatõem de foꝛma ad foꝛmã. Dicit etiam ꝙ nõ eſt alia via ad ſciendũ coꝛꝑa ↄponi ex materia ⁊ foꝛma niſi ex trãſmutatõe ſubali. Secũda autoꝛitas eſt pᷣmo huiꝰ ↄmẽtoſ. eptuageſimo nono.dicentis qꝛ puatio accidit pꝛimi phiſicoꝝ materie.ex hoc apparet ꝙ om̃e hñs materiã eſt gene⸗ rabile⁊ coꝛruptibile:nã ibi in naturg materie ẽ puatio foꝛme. Et paulo poſt ↄcludit ꝙ ex h̊ ꝗꝓparet ꝙ coꝛpa celeſtia nõ hñt materiã oĩno.qꝛ tũc eſſent generabilia ⁊ coꝛruptibilia ꝓpter ꝑmixtionẽ puatõnis cũ materia eoꝝ. Ot poſtea ſubdit᷑:nihil em aliud eſt cã generatio nis ⁊ coꝛruptõis q; materia pᷣma.ꝓpter nõ eſſe qð eĩ⸗ mixtũ in ſuba eiꝰ. Tercia auroꝛitas eſt eiuſdẽ ↄmẽto nto pmi de celo vbi mouet dubitatõem. dicens ꝙ in S eſt qſtio nõ parua.ſcʒ ꝙ oĩa coꝛpa naturalia mouent ſᷣm locũ ⁊ pᷣncipiũ exñs in eis. Katura em vt ðꝛ in ſua diffinitõe eſt pᷣncipiũ in aliq̊ ꝑ qdð mouetr᷑⁊ qeſcit res:⁊ videt᷑ ꝙ hmoi natura pᷣmo dicat᷑ de foꝛma.ſcõᷣo de ma teria.g̊ materiã eſſe in oĩb reba naturalib notuʒ eſt ꝑ ſe ⁊ declaratũ in pᷣncipio ſeptimi huiꝰ:ꝙ mouẽs in il⸗ lis coꝛpibo ailud ẽ a moto:Cũc cũ coꝛpꝰ ccleſte mo⸗ uer ꝑ ſe neceſſe eſt ꝙ ſit in eo pꝛinciꝑiuʒ q̊ mouetur per ſe. ⁊ illud ſit aliud a toto.ſed cũ h̊ ↄtinget ꝙ coꝛpus celeſte ſit ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma.qpꝛopter ↄtin⸗ get vt ſit generabile ⁊ coꝛruptibile. t qᷣbuſdã inter poſitis ſubdit ꝙ iſte locꝰ eſt foꝛtioꝛ locoꝝ faciẽtiũ erra re opinãtes coꝛpꝰ celeſte eſſe ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛ⸗ ma.Quarta autoꝛitas eſt eiuſdeʒ ↄmẽto viceſimopꝰ de celo: dicẽtis ꝙ ex h aparet bñ ꝙ coꝛpꝰ celeſte nõ eſt ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma ſicut ſunt qtuoꝛ elemẽta: ſed ꝙ eſt ſunplex. Hoꝛme em q ſũt in materia ↄꝛie ſtꝭ⸗ ⁊ ſi eſſeʒ foꝛma ſine ↄtrario tunc natura ageret ocioſe: cũ in iſta materia nõ eſſet aliq pona oĩno. In materia em nõ eſt poña niſi ad ſeparatoem eius a foꝛma.ſi igit ſuba materie eſt in poñna ⁊ ſit a liq materia cuiꝰ pona nũqᷓ; exit ad actũ in aliqͥ tꝑe.iſta poñna eſſet ocioſa ⁊ ſu pflua. O(x iſtis ꝓbis ↄmẽetatoꝛis manitfeſte pʒ ꝙ ſᷣm ĩ tẽtõem eiꝰ⁊ phᷣi ĩ celo nõ ẽ materia nec eiuſde rõis nec diuerſax rõnü. Sed tu dic ſm fidẽ ⁊ veritatẽ ꝙ ĩ c lo eſt materia eiuſdẽ rõis cũ materia iſtoꝝ inferioꝛum Patz pmo. qꝛ ſi in celo eſſet materia altenꝰ rois velil la eẽt pma vł nõ Nõ pᷣt dici ꝙ n.q; tũc oꝑteret ponere duas materias pmas:qð ẽ ↄtra ph̊ᷣm ſcðo metaphi. Si aũt nõ eſſet pꝛima.vel ̊ eſſet eiuiſdem rõnis cum materia pᷣma vel nõ.ſi nõ ſit eiuſdeʒ ronis tũc reducet᷑ ad aliquã poꝛẽ.⁊ tũc materia de q loqͥtur phs in ꝓpo⸗ ſito nõ erit pma. Si aũt ſit eiuſdẽ rõnis habei intentũ Scdo ſic qncũq; aliq ſic ſe hñt ꝙ differunt ſpecifice ſo lu ꝑ ſuas foꝛmas ſecluſis ipſis ſoꝛmis ipſa ſte eiuſde,z ſpei. ſed celũ ⁊ hec inferioꝛa ſtꝭ hmõi Minoꝛ pʒ qe oĩis dena ſpecifica eſt ꝑ ſuas foꝛmas. cũ celũ ⁊ hec inferi⸗ oꝛa diſtinguãt᷑ ſpecifice:oʒ ꝙ materia ſit eadez. Paret tercio:qꝛ celũ eſt ſᷣi veritate generabile ⁊ coꝛruptibile ſicut ⁊ hec inferioꝛa. hʒ materiã. Vñ dato ꝙ celum de facto nũqᷓ; coꝛrũpat᷑.ipᷣm tñ eſt generabile ⁊ coꝛrup tibile.hoc em eſt ideo qꝛ nõ hʒ ↄtrariũ ſicut etiam qtu oꝛ elemẽta naturalit᷑ nũq; coꝛrũpent᷑.eo ꝙ ipſa in agẽ⸗ do etiã patiẽdo ſunt ꝓpoꝛtioata: Et oĩa iſta ↄfirmant᷑ Irta autoꝛitate damaſceni in elementario capło qrto dicẽtis ꝙ celũ eſt coꝛruptibile.tñ volũtate dei eſt icoꝛ⸗ ruptibile.qꝛ deꝰ diſpoſuit illud nõ coꝛrũpi ſed ꝑpetuo ↄſeruari Sʒ ad autoꝛitates q videt᷑ ꝓbare ꝙ in ce lo ſit materia. Ad pmã dom ꝙ phus in illo paſſu loqᷣr dubitatiue. ¶ Iel dicat᷑ ꝙ ipſe nõ accipit materiã ꝓ al⸗ tera ꝑte ↄpoſiti.ſed ꝓ pncipio indiuiduatõis.Ad ſe⸗ cũda ðꝛ ꝙ eo mõ qͥin celo reꝑit᷑ motꝰ ſᷣm phᷣm. eo mõ ⁊ materia.cũ &̊ in celo ſᷣm ipᷣm nõ ſit motꝰ ad ſfſoꝛmam ſed tin ad vbi:ſeqᷣt ꝙ in celo nõ eſt materia q eſt in po⸗ ſce ene ſan liſt tut⸗ tade a nod tad ens! ede dat c tinane igam imnen Cnendo Krynin tinſea ſrſes Gdeng azck nis nl; kem; Unrer Penpus Kint Ncned unumn ma lial wi nnund⸗ iasn kiintonn ag uten/ zben n 1 mung inage, imal lo tico?/ end . ginc ſſu e⸗ Ae n. oN. fornan Cu ð Areſtotelis tentia ad foꝛmã ſed ad vbi. talis em̃ materia nõ eſt al tera ꝑs ↄpoſiti.ſed eſt ſubiectũ motꝰ localis. Ad hoc aũt ꝙ aliqq moueat᷑ localit᷑ nõ reqritur ꝙ ipᷣm haleat materiam ꝗ eſt altera ꝑs ↄpoſiti.ſed ſufficit ꝙ ipᷣm ſit tũ.q;uis celũ hẽat q;titatẽ.nõ tñ ꝓpter hoc eſt cõ⸗ poſitũ ex materia ⁊ foꝛma: t ꝑ h̊ pʒ ad qrtũ.licʒ em q;titas in hñtib materiã imediate ↄſequat᷑ materiã nõ tũ in oĩb m intentõem phi. Ad terciũ dðm ꝙ; aliqd pᷣt dici aiatũ duob modig:¶ Inoꝰ aia infoꝛma te ⁊ inherẽte:⁊ ſic celũ nec ᷣm phos nec ſᷣm vᷣitatẽ eſt aĩmatũ.Alio modoaima manẽte ⁊ aſſiſtente.⁊ ſic ce/⸗ lu bñ eſt aiatũ. Sed ex ̊ nõ ſeqᷣtut ipᷣm habere mate⸗ riã. Vñ aĩe ad coꝛpꝰ eſt duplex officiuʒ:ſcʒ infoꝛmare coꝛpꝰ ⁊ ſibi inherere.⁊ ſic celũ nõ eſt aiatũ. Alioꝰ mo⸗ uere.⁊ ſic ipᷣm eſt aiatũ.⁊ hoc eſt expᷣſſe de intẽtõe phi in octauo huiꝰ dicẽtis ꝙ pmuʒ mobile diuidit᷑ in duo quoꝝ vnũ ꝑ ſe mouet᷑.⁊ aliud ꝑ ſe mouet:qð manetĩi⸗ mobile oĩno ⁊ ꝑ ſe ⁊ ꝑ accñs:notũ eſt aũt ꝙ ſi intelligẽ tia eẽt aĩa infoꝛmans ipſa ſaltem moueret᷑ ꝑ accñs ad Queſti 0 utanra (Itru in intelligẽ⸗/ Vtijs reꝑiat᷑ materia Rũdet nicolaus turonẽſis ꝙ in oĩ re creata reꝑit᷑ materia. Pꝛo cuiꝰ ſolutõis declaratõe ſupponit ꝙ nihü fit ſiue naturalit ſiue ſuꝑnaturalit᷑:qͥn anq; fiat heat eſie qͥq/ ditatiuũ.virtute aũt agẽtis trãſit de eſſe qͥdditatiuo ad eẽ exñtie.cũ em ꝓducit᷑ ſoꝛtes ſiue naturalit᷑ ſiue ſu ꝑnaturalit.non fit oĩno ⁊ ſimpłr ex nihilo.ĩmo in ipᷣo ſunt multa poſitiua q pᷣus habuerũt aliqð ee. ſcʒ eſſe qdditatiuũ.vtputa humanitas aĩalitas.⁊ ſic aſcen⸗ dẽdo vſq; ad qͥdditatẽ entis.Si em talia nõ haberẽt eẽ qͥdditatiuũ añ ſni ꝓpductõnem eent entia phibita a natura.⁊ ꝑ ↄñs eſſent inpꝛoducibilia oĩino. Ex q̊ͥ ſeqt ꝙ in ſoꝛte ⁊ in oĩ eo qð fit pᷣter duo pᷣncipia ↄtraria eſt aliqð terciũ ſubſtractũ.ſcʒ qͥdditas q trãſit de nõ exi⸗ ſtente ad exns. Ot ſi qras pmo an illa qͥdditas ſit materia q̃ eſt ſubiectũ traſmutatois.de q loquũt᷑ phi Dicit ꝙ ſic. nec eſt ponẽda alia. Nõ em ẽ poneda plu⸗ ralitas ſine nccitate.ꝙ aũt ꝑhi poſuerũt hãc ⁊ nullaʒ aliã patzʒ ꝑ octo ↄditiones qͥs ipi attribuũt materie. Pꝛimacẽ᷑.nã antiqͥ phi diſtinguũt int᷑ materiã ꝓximã ⁊z materiã oĩno pᷣmã ſic ꝙ in ꝓpoſito qͥdditas pximaẽ inferioꝛ.ſicut qͥdditas alalis eſt materia pxima hoĩs . qdditas aũt entis limitati(q eſt ꝑ ſe cõis ad decẽ pᷣdi camenta ⁊ ꝑ ſe incluſa in illis)eſt materia oino pꝛima Scða ↄditio.materia nec eſt qͥd. nec qle.nec q;tũ nec aliqͥd alteriꝰ generis.ſed ẽ in pona ad vnũqðq; iloꝛũ ſic etiã eſt de qͥdditate entis limitati.nec em qͥq nec qꝗᷓ le nec q;tũ.ĩmo q;tũ eſt de ſe abſtrahit a qͥlitet ipoꝛuʒ ſicut ſuꝑius ab inferioꝛe.Et ẽ in pona ad vnumqðcq; cũ ſit actuabilis ⁊ ↄtrahibilis ad decem pᷣma genera Tercia ↄditio ſic materia pᷣma eſt denudata ab oĩ ac tu ⁊ oĩ ꝑficiente.ita ꝙ eſt purũ potẽtiale ad oẽm actũ ⁊ ad oẽm foꝛmã:ita qͥdditas entis limitatiẽ denuda ta ab omi ente ↄtrahẽte.cũ nullã dꝛnam includat.⁊ pᷣ mo diuerſa ab oĩ.in pona tñ ad oẽm.qꝛ hibilis ⁊ aci/ tuabił ẽ ꝑ oẽm actũ pᷣdicamẽtale. lt ſi dicas nõne ens limitatũ ↄſtituit ex qᷣqditate entis ſimpłr ⁊ qdã dꝛna Zhẽte.nõ eſt g denudata ab oĩ actu. Dicit ꝙ nõ denudata ab oĩ actu pᷣntali.q;uis nõ ſit ſinpłr denu data ſit ab oĩ actu.ph̊i aũt negauerũt a materia pᷣma actũ pᷣntalẽ ⁊ nõ actũ ſimpłkłr Quarta ↄditio.mate * 4 ria Ppmaẽ ingenerabił ⁊ incoꝛruptibilis ⁊ et᷑na:ſic ãt olio xxii eſt de qdditate entis limitati ⁊ de qlilet alia qͥddita⸗ tate.Quinta ↄditio.materia pᷣma eſt ſubiectũ gene⸗ ratiõis ⁊ rõne puatõis ſibi admixte qdãmõ ſpmachi nat᷑ ad maleficiũ ⁊ appetit foꝛmã.Sic aũt eſt de qddi tate entis limitati.ipa em ↄhibilis eſt ad exñtiã ꝑ pꝛo ductõem ⁊ ab ea ſeꝑabilis eſt ꝑ coꝛruptoem ⁊ alterius foꝛme acqᷣſitõem:Appetit etiã eẽ ſub dꝛna Ihente ac⸗ tuãte ⁊ ꝑficiente ipᷣam.ſicut aĩalitas axpetit eẽ ſub rõ nabili Sexta ↄditio.nõ ex q̃libet fit qdᷣlibet ſed ex ma teria detminata fit det᷑minatuʒ.niſi fiat reſolutio vſ. ad materiã pᷣmã.vt ex hoĩe nõ fit equꝰ niſi facta reſo lutõe vſq; ad qdditatẽ eis comunæ.nec ex albedine fit hõ niſi facta reſolurõe vſq; ad materiã oĩno pmaz. q & qdditas entis limitati mpoſſibile eſt em ꝙ qdditas entis limitati ↄᷣhar᷑ꝑ dꝛñaʒ ↄſtitutiuꝗ hois niſi pᷣmo denuget᷑ ab oi dꝛna ↄtrahete ipam ſiue ad genꝰ q;tita tis ſiue qlitatis.⁊ ſic de alijs.Si ̊ ex albedine fiat hõ oʒ fleri reſolutõem vſq; ad quidditateʒ entis limitati Septima ↄditio.materia pᷣma eſt vna reſpectu oim qdditas aut entis limitati eſt vna in oib creatis vni tate ſibiꝓpꝛia.licet ꝑ diuerſas hecceitates ſit cõtracta ad diueria ſingularia.Octaua oditio materia pma ? impfectiſſima in genere entiuʒ.ſic aũt eſt de qdditate entis limitati.eſt em qͥlibet pᷣnto imꝑfectioꝛ: qꝛ in qᷣli⸗ bet ꝑ ſe includit᷑.ſemꝑ aũt incluſum impfectiꝰ eſt inclu⸗ dẽte. Axpᷣdictis infert ꝙ materia pma ẽ qͥdditas en tis limitati Eoꝛma aũt ſiue actꝰ ꝑficietis materiam eſt dena ohens talẽ qdditatẽ.cuiuſſibet rei ꝓducibi lis ſũt tria pᷣncipia.ſcʒ materia.foꝛma.⁊ puatio Ma teria ſcʒ qdditas entis limitati. Noꝛma ſcʒ dꝛñꝗ co⸗ trahẽs talẽ qͥdditatezʒ:cuiuſiibet rei ꝓducibilis ſunt tria hᷣncipia.ſcʒ materia:foꝛma ⁊ puatio. Naʒ puatio nõ eſt niſi negatio illiꝰ foꝛme cuiꝰ puatio eſt pncipiuzʒ in fieri Si qras ſcdᷣo quare qdditas entis abſolute nõ ponit᷑ materia pᷣma NRnget ꝙ hᷣ eſt ideo.qꝛ qᷣdqi tas entis nõ pᷣt habere rõem ꝑtis.quicqͥd em hʒ roem ꝑtis hʒ finitatõem ꝓ tmino intrinſeco nccãrio ipſum ↄſequete.cũ infinitum nõ poſſit eẽ ꝑs.quidditas aũt entis abſolute abſtrahit ab infinitate ⁊ finitate Si qras tercio.qũo , differunt generatio ⁊ creatio.nulla em ſlaꝝ ꝓductionũ eet de nihilo.q;ꝛ nõ plꝰpſupponit ſubiectũ in vna q; in alia.cũ in vtraq; pᷣſupponit᷑ qddi tas qᷓ trahit᷑ de no eſſe exñtie ad ecẽ exntie. Rñndet ꝙ creatio ⁊ generatio naturalis in hoc differũt.qꝛ crea⸗ tio mihil olno exñs pᷣſupponit nec in facto eẽ nec in fie/ ri Generatio vo naturalis q;uis nõ pᷣſupponat aliqd in facto eẽ ꝑmanes.tñ pᷣ ſupponit aliqͥd in fieri pᷣexiſtẽs qm de nõ exũte nihil pᷣt generari.q;uis illud pexiſtẽs nõ maneat in ꝓducto ſupioꝝ exñtin:ſed in alia exñtia ꝑ generatõem gcqᷣſita. Cũ em naturalit᷑ generat᷑ignis ex aere:aer exiſtit in fieri.ſed in facto eẽ ſcʒ in genito ni hil pus exũs in aere manet ſub eadem exñtia.ſed ſub alia:ſic ꝙ vnũ totũ trãſit in aliud totũ.ſicut em aer ſe/⸗ parat᷑ a ſua exñtia.ſic etiã materia⁊ foꝛma aeris.⁊ tra hit᷑ qdditas materie aeris ad aliã exñtiã.foꝛma auteʒ geris ⁊ totiꝰ ↄpoſiti aeris nõ traſeũt ad aliã exiſtetiã ſed manẽt in eẽ qͥdditatiuo ſine oĩ exñtia.⁊ ſic aer coꝛ rũpit᷑ ⁊ foꝛma eius.qꝛ deſinit ſimpłrexiſtere.materia aũt aeris nõ coꝛrũpit q; nõ deſinit exiſtere ſimpliciter exiſtit em in igne licʒ alia exñtia q; Ens Si qras qr to.ex h̊ videt᷑ ſeqͥ ꝙ nõ maneat eade materia nũero in genito ⁊ coꝛmpto. Nã hec matenia aeris in aq coꝛrũ/⸗ pit.qꝛ ipa non eſt niſi ſingulare entis limitati qð deſi⸗ Queſtiones nit exiſtere Ruñdet ↄcedẽdo qꝙ üllud indiuiduũdeſi nit exiſtere ⁊ fit aliud indiuiduũ materialit᷑.ſicut foꝛ⸗ me vel totius ↄpoſiti.Alit᷑ tñ qͥdditas deſini t exiſte⸗ te ⁊ foꝛma. Naã qͥdditas trãſit de vna exñtia ad aliaʒ exñtiã:⁊ ſic manet eadẽ ſaltẽ ꝑ eqͥualentiã. Nõ tñ ſic ẽ de foꝛma vel toto ↄpoſito: ¶ Iñ ad h ꝙ aliqͥd maneat vnũ numero in genito ⁊ coꝛrupto ſufficit ꝙ ipᷣm mane at indiuiſum indiuiſione ſibi ꝓpꝛia.⁊ trãſeat de exiſtẽ tia ad aliã exñtiã.ꝙ aut hoc ſit vnũ nũero vel trãſcen dẽs ſibi accidit. Vel poſſet dici ꝙ nõ in q̃libet trãſmu tatiõe reqͥrit᷑ ꝙ maneat vnũ nũero.ſed hoc requirit᷑ in trãſmutatõe accntali. Ex qͥ infert ꝙ omeꝑſe ↄtentuzʒ in aliq̊ pᷣnto eſt ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma.⁊ ꝑ ↄns in telligetie accña ⁊ qlibet alie foꝛme qᷓ dicunt᷑ ſimplices ſt ↄpoſite ex materia ⁊ foma t ſi arguas.ergo ĩ⸗ telligentie dicerent᷑ foꝛme ſimplices ⁊ imateriales. Rugdet ꝙ imatenialitas capi triptr. Vnoo vt oppo⸗ nit qntitati. ⁊ ſic ſunt imateriales. Scðoꝰ vt opponit᷑ hecceitati Tercioꝰ vr opponit᷑ materie:ẽ q̃ ẽ altera ꝑs ↄpoſiti.⁊ ſic nõ ſtꝭ imateriales. Sed hec opinio data ( mihi viſa fuerit pulcra ⁊ ꝓbabilis) ẽ tñ ↄtra pᷣm 2 ↄmunẽ modũ diceẽdi phoꝝ Ideo adducit᷑ alia rñſio ad qſtionẽ.q̃ eſt alphoꝛabi:q als vocat᷑ anicebꝛonĩ li bꝛo que fecit de materia ⁊ foꝛma.⁊ intitulat᷑ liber fon⸗ tis vite: In qͥ ponit duas diſtinctões. Pꝛima diſtinc tio eſt qdruplex eſt materia.qᷓdã ſubiectũ motꝰ trãſ/⸗ mutatois ⁊ qtitatis.⁊ ꝑ trãſmutatõem intelligit ge⸗ neratõem:coꝛruptõem.augmẽtatõem.diminutõneʒ 2 alteratõem. Per motũ vᷣo intelligit motum localem Alia eſt q̃ ſubijcit᷑q;titati ⁊ motui.ſed nõ trãſmutati⸗ oni.Tercia ẽ q ſubijcit᷑ qtitati.ſʒ n motui Quarta ẽ q̃ nec ſubijcit᷑ trãſmutatoi nec q;titati nec motui:ſʒ ſo⸗ lũ actui ⁊ foꝛme ſubali.In his aũt inferioꝛ ibi q̃ ſtꝭ ge⸗ nerabilia ⁊ coꝛruptibilia reꝑit᷑ pᷣma.in celis motibo ſe⸗ cũda.in celo imobili ſcʒ empirreo tercia.in ſubſtantijs aũt ſeparatis qrta.Scdða diſtinctio.duplices ſunt foꝛ me.q̃dã ſtꝭ an genus qꝗ nõ limitãt materiã ad dermi⸗ natũ eẽ vel genus.ſicut ſunt entitas.realitas:vnitas. 2 ſiłes foꝛme trãſcẽdetes.Alie ſunt limitãtes ⁊ deter minãtes materiã ad certũ ⁊ detminatũ genꝰ.vt ſuba litas detminat mateniaʒ ad ee ſube.⁊ coꝛꝑeitas ad eẽ coꝛꝑis. Dicit ꝙ in ſubſtãtijs ſeꝑatis bñ reꝑit᷑ mate ria ⁊ foꝛma. Et h poſſet ꝓbari qtuo: rõnib: Pꝛimac qꝛ q̃cũq; hũt idẽ genꝰhñt eadẽ pᷣncipia illiꝰ generis.ſʒ ſic eſt de ſubſtãtijs ſepatis ⁊ coꝛpeis.&̊ hñt eadeʒ pᷣnci pia q ſtꝭ materia ⁊ foꝛma t h̊ ↄfinnat.qꝛ niſi ſic ſeq̃ ret᷑ ꝙ eent foꝛme ſimplices.⁊ ꝑ ↄns poſſent infoꝛmare materiã.qð eſt falſũ. Scðdo ſic.in ſubſtãtijs ſeꝑatis re intẽtõem p pꝛimi hiſicoꝝ qᷓuis ſicut ⁊ alia poſſet ꝓbabilłr ſuſtineri.ipᷣa tñ nõ eſt de intẽtõe Areſto.ſicut pʒ in multis paſſib⸗ pꝛimo. O ſi accipiat᷑ materia vt opponit Di C qdditati.ſic in angelis bñ reꝑit materia.pʒ in ipᷣis reꝑit᷑ pᷣnci idiuiduatõis qð ᷣm i eſt materia:Oè auteʒ reꝑiat᷑ in ipᷣis tale pncipiũ pʒ ꝑ articulũ pariſieſem Dic ⁊ ꝙ ſi accipi at᷑ materia ꝓ altera ꝑte ↄpofſiti.ſic in ipſis nõ reꝑitu materia.ſʒ ſt? oĩno imateriales: Pꝛimo ptz:qꝛ ꝓpter h ab oĩb phᷣis dicũt᷑ ſube ſeꝑate.qꝛ nõ hñt materiã Se cũdo pʒ.qꝛ als eẽnt coꝛꝑee.cũ materia ⁊ foꝛma ſt ade qta pncipia coꝛꝑis Tercio pʒ:qꝛ ſᷣm ph̊ᷣm nõ hñt ylia chim.i.ꝑtẽ materialẽ Patzʒ qrto.qꝛ ſicut habet ex libꝛo de cauſis.nulla ſuba materialis ẽ ſup ſeipam pᷣꝰ ⁊ per ſe reflexiuã.ſed ãgeli ſtꝭ ſup ſeipᷣos reflexiui.ſicut ha⸗ bet ex eodẽ. nõ ſtᷣ ſube imateriales ODic tcio ꝙ ſi ĩ ipſis eſſet materia.illa eẽt eiuſde rõis cũ materia iſto⸗ rũ inferioꝝ.cũ nõ ſint ponẽde plures materie pᷣme.⁊ ꝑ ñs ſi in illis eſſet materia eent coꝛruptibiles Die qrto ꝙ q;uis ĩ ipᷣis nõ repiat pꝛie materia.tñ reꝑit᷑ ali d hnñs modũ materie.qꝛ ↄponũt᷑ex pona ⁊ actu vel ex actuali ⁊ ponali ſiue detmiĩabili Ad ꝑſuaſioes al teriꝰ opiniõis.Ad pᷣmã negat᷑ maioꝛ.loquẽdo de gñe logico vel metaphiſico.Ad ↄfirmatõem dõᷣm ꝙ age⸗ li ſtẽᷣ foꝛme ſimplices.nõ capiẽdo foꝛmã vt ðꝛ ab ĩfoꝛ⸗ mãdo.ſed vt ðꝛ a foꝛmãdo.vel foꝛis manẽdo Ad ſe cũdũ dᷣm ꝙ ſubijci ⁊ ſuſtare nõ fluũt adeqte a mate⸗ ria q eſt altera ꝑs ↄpoſiti:nec etiã ipſa ẽ pmũ ſubiectũ oĩm ↄꝛioꝝ:tñ bñ t ſubiectũ pᷣmũ pᷣme ↄꝛietatis.qᷣ eſt int᷑ foꝛmã ſubalẽ ⁊ eius puatõeʒ Ad alias pʒ ſoło ſup — U.0U0—ͦ an olpentn Ad e nega? Ad ron EGanñs: d bmã ꝓbatõez pz ſolo Ad ſcdᷣam ðꝛ ꝙ nõ di cũtur eẽ tria pᷣncipia trãſmutatõis naturalis.q; itrin ſece ↄponũt ipᷣa.led q; ipoſſibile ẽ intelligi trãmutati onẽ naturalẽ ſine illis Ad alias ꝓbatões patebit ſolo in ſequẽtibꝰ Ad ſcᷣm pʒ ſoło ex dicẽdis Ad terci um negat᷑ añs. Ad pꝛimã ꝓbatõem dicitur . ꝙ illa nõ reqͥrũtur tanq; pꝛincipia extrinſeca vel trãſmutatõis vel rei naturalis.Ad ſcðᷣam ⁊ terciã pʒ ſoło. Ad qitã ðꝛ ꝙ Poꝛphiriꝰ nõ loqͥtur talit᷑ de pᷣncipijs ſic hphᷣs. ſed loquit᷑ de pꝛincipijs foꝛmalib ſiue qdditatiuis:q oĩa reducunt᷑ ad idẽ genꝰ pncipiãdi.Ad ↄfirmatõem dð ꝙ qſtio qrit de pncipijs oĩno intrinſecis ⁊ extrinſe⸗ cis. Dicit᷑ vltra ꝙ in omi multitudine ſuboꝛdinatoꝛũ deueniendũ eſt ad vnũ pᷣmũ.ſed pncipia nõ ſt: ſic ſub oꝛdinata Ad qrtũ cũ eiꝰↄfirmatõe pʒ ſolo periũt ꝓpꝛietates materie ſcʒ ſubijci ⁊ ſubſtare.Ldaʒil Bic igitu P Die unmus ipᷣe ſubijciũt᷑ ↄꝛijs.vt vᷣtuti ⁊ vitio:materia aũt vide tur eẽ adeq̃tũ ⁊ pᷣmũ ſubiectũ ↄꝛioꝝ:Tercio ſic.qꝛ oẽ Diſtinctũ ⁊ detiatũ añ ſe pᷣſupponit eẽ diſtinguibile et deriabile:ſʒ coꝛpoꝛeũ ⁊ incoꝛpoꝛeũ hñt eẽ diſtinctũ et detiatũ.̊ pſupponũt aliqð diſtinguibile ⁊ detiabile.⁊ illud nõ ẽ niſi materia Quarto ſic.ãgeli hbñt genus. hñt materiq. Pꝛobat᷑ ↄna pᷣ qꝛ ᷣm phm q̃rto meta. genꝰẽ mat᷑ia:⁊ ↄmẽta:ibið ( ðt).i.ſt materiã:⁊ ibi ac cipit phs genꝰ ꝓ gne pᷣntali.ſiẽ pʒ ꝑ exponem ↄmẽta. Scðo /ꝓ:qꝛ ſic genꝰ ſe hʒ ad dꝛnas.ita matia ad foꝛ⸗ mas:ſʒ ẽ idẽ genꝰ qdð dĩdit᷑ ꝑ coꝛpeũ ⁊ ĩcoꝛpoꝛeũ.CTer cio ꝓ qꝛ genꝰ ſumita maf᷑ia? dena a foꝛma Quarto pi.qꝛ⁊ vel ãgelꝰ ẽ pura pona.⁊ ſicẽ in gne:vł purꝰactꝰ ⁊ B nõ.q; ſolꝰ deꝰ ẽ hmõi.vel ẽ ↄpoſitꝰ ex actu ⁊ pona ⁊ ſic erit ↄpoſitꝰ ex materia ⁊ foꝛma.Hec opinio autẽ In hoc tercio capło determinat phs de qͥdditate pᷣn cipioꝝ.et oſtedit qualiter materia.foꝛma.⁊ puatio ſtꝭ⸗ pncipia rerũ naturaliũ. Et pꝛimo ꝓponit intentum di cẽs ꝙ ſᷣm viã doctrine oꝛdinate tradite pꝛimo ponen da ſunt ↄmunia.et poſtea ꝓpꝛia. ſt em ſᷣm naturaʒ⸗ ↄmunia pꝛius dicere et ſic circa vnũqð q; ꝓpꝛie ſpecu⸗ lari. Ideo pꝛimo determinandũ eſt de generatione in ↄmuni.et poſtea de generatõe diuerſoꝛũ coꝛpoꝝ natu ralium (Dicimꝰ em) Hic phᷣus inquirit differen tia m inter naturã materie et pꝛiuationis. Et ſuppo⸗ nit ꝙ cũ aliqͥd fit ex alio vel alterum ex altero.quan⸗ docq; terminꝰ a quo⁊ terminus ad quẽ ſunt ſimplices vt dicendo:homo fit muſicus vel immuſicum fit mu ſicum. ¶ Luãdoq; üli termini vero ambo ſunt ↄpoſiti Alfrreſtotelis vt dicẽdo homo immuſicus fit hõ muſicus.Oñq; vᷣo vnꝰ muſicꝰ eſt ſimpłx ⁊ alter ↄpoſitꝰ⁊ fieri aliqñ attri buit᷑ ſubiecto aliq oppoſito ⁊ aliqñ ↄpoſito.Eſt autẽ duplx dꝛña inter ſubiectũ ⁊ oppoſitũ ſiue int᷑ mat᷑iaʒ ⁊ puatõem. Pꝛima qꝛ in oʒꝓpoſito vtimur duob mõis lo quẽdi dicimꝰ em ꝙ h̊ fit h̊ ⁊ ꝙ ex h fit hoc vt ꝙ immu⸗ ſicũ fit muſicũ ⁊ ꝙ ex imuſico fit muſicꝰ. In ſubiecto vᷣo vtimur tm vnoꝰ vt ꝙ h̊ fit h ⁊ ñ ꝙ ex h̊ fit hoc.diciꝰ em̃ ꝙ hõ fit muſicꝰ ſʒ nõ ꝙ ex hoie fit muſicus Secũda dꝛña qꝛ poſt ipᷣm fieri ſubiectũ manet ſʒ oppoſitum nõ manet. Nec etiã ↄpoſitũ ex ſubiecto ⁊ oppoſito.vñ cuzʒ hõ factus ẽ muſicus hõ manet ſʒ cũ ĩmuſicũ fem̃ ẽ mu ſicũ.vł cũ hõ imuſicus fcũs eſt muſicus neq; imuſicuʒ manet neq; homo iĩmuſicus Determiatis at his Hic ponit q̃ttuoꝛ ↄcluſiones.qrũ pᷣma ẽ:ſubiectũ ⁊ oꝓpoſitũ.id ẽ mat᷑ia ⁊ pᷣuatio ſunt vnũ nũero ſed diſtig uunt᷑ ſpẽ. Pobat᷑ trib rõibi.pᷣma qꝛ q ſunt vnũ ſpẽ ſtꝭ vnũ diffinitõe.ſed pᷣuatõ ⁊ ſubiectũ diſtiguunt᷑ rõe.id eſt diffinitõe g̊ diſtiguũt᷑ ſpẽ. Mioꝛẽ ꝓbat qꝛ nõ ẽ idẽ eſſe ho ĩ ⁊ immuſico Scða rõ quecũq; ſic ſe habẽt ꝙ vnũ manʒ alto nõ manẽte ipᷣa ad minus diſtiguuntur ſpẽ ſiue rõe.ſʒ ſubiectũ manʒ oꝓpoſito nõ manẽte. Naʒ qñ hõ factus ẽ maſicus hõ manʒ ⁊ imuſicum nõ manʒz nec etiã hõ ĩmuſicus. Tercia rõ qꝛ in oꝓpoſito vti⸗ mur duobo mõs loquẽdi.dicimus em ꝙ ex ĩmuſico fit muſicus ⁊ ꝙ imuſicus fit muſicus ⁊ ille modus loqn⸗ di etiã hʒ locũ in opo ſito.ſʒ in ſubiecto nõ ↄmũiter vti mur ilł duob mõis loquẽdi. Nõ em̃ dicimus ꝙ ex hbo mine fit muſicus.tñ in ſubiecto vtimur tali mõ loq̃ndi Dicimus em̃ ex ere fieri ſtatuã ⁊ nõ es fieri ſtatuaʒ.gᷓ ſubiectũ ⁊ ↄpoſitũ ſiue mat᷑ia ⁊ pᷣuatõ diſtiguunt᷑ růne Scvda ↄcluſio in oĩtrãſmutatõe nccãrio reqͥrit᷑ ma⸗ teria ſiue ſubiectũ. Pꝛobat dupłr. pᷣmo ex ꝑte eoꝝ q̃ fi⸗ unt q̃dã fiũt ſimpłr ſicut ſubhe q̃dã vᷣo ſm qᷣd ſicut ac cidẽtia. Simpłr aũt fieri ſubaꝝ ſoluzʒ.alia aũt ſᷣm qͥd In his ꝗ̊ q fiũt ſᷣm qͥd ma nifeſtũ ẽ ꝙ oʒ ibi eẽ ſubiectuz aliqð puta qñ fit qntũ vł q̃le vład alidd vł vbi. Nam accñtia (q̃ fiũt ſᷣm qͥd nõopñt ẽẽ ſine ſbiecto. In ſubſtã tijs etiã q̃ fiũt ſim pꝓłr opoꝛtet eẽ ſubiectũ aliqð.Scðo ꝓbat ex ꝑte mõꝝ fiedi nã eoꝝ q̃ fiũt q̃dã fiũt ꝑ trãſfigu ratõem ſicut ſtatua.Alia vᷣo ꝑ appõem vt ea q̃ augmẽ tãt᷑, ⁊ alia ꝑ abſtractõem vt ex lapide fit mercurius.q/ dam ꝑ ↄpõem vt domus.⁊ q̃dã ꝑ alteratõeʒ ſicut illa q̃ᷓ ↄuertunt᷑ in ſeinuicẽ naturałr.ſed manifeſtũ eſt ꝙ in oĩibus illis oʒ eẽ ſubiectũ aliqð ex quo fiant. Tercia ↄcluſio.cuiuſlibet rei naturabł ſunt tria pᷣncipia.ſcʒ ma teria foꝛma ⁊ pua tio. ꝛobat᷑ qꝛ illa ſunt pꝛincipia rei naturał qᷓ neceſſario ↄcurrũt ad eẽ vł fieri eius.ſed ad cuiuſlibʒ rei naturał fieri necãrio ↄcurrũt hec tria.ſcʒ matia foꝛma ⁊ puatio.ã̊. Mioꝛ pʒ.qꝛ ad fieri rei natu rał necãrio reqrit᷑ illð qð fit ſiue ad qð tmiat᷑ fieri. t illð ẽ foꝛma.reqᷣri?᷑ etiã aliqd qð fiat illð ſiue cui attri⸗ buit᷑ fien. Nã qð ſit ſꝑ ↄpoſitũ ẽ ex ilł.illð ãt (cui attri buit᷑ fieri) ẽ dupłx.nã attribuit᷑ matie ſine ſbiecto.⁊ et⸗ bpuatõi ſine oxpoſito. Dicimus em hoiĩeʒ fieri muſicuʒ et imuſicũ fieri muſicũ.dicimus etiã es lapidẽ vłauꝝ fieri figuratũ oꝛd ĩatũ vł foꝛm atũ. Infiguratio aũt eſt oppoſitũ ⁊ es lapis vł auꝝ ſbiectiũ Quarta ↄcluſio matia ⁊ loꝛma ſtꝭ pᷣncipia ꝑ ſe.Pꝛobat.qꝛ illa ſtꝭ pᷣnci⸗ olio xxii pia ꝑ ſe ⁊ n m accñs ex qbus res ↄponiĩ ſm ſuã ſbaʒ ed vnaqq; res naturał ↄponit ſᷣm ſuã ſi ubam ex mate ria ⁊ foma.ſicut hõ muſicꝰ ↄponit᷑ ex homiĩe ⁊ muſico vñ ⁊ rõ hoĩs muſici reſoluit᷑ in rõem hoĩs ⁊ muſici Eſt qutem ſi ubi ect 13 MNic ponit duas deñas int᷑ materiam ⁊ puationem Diꝛiñt em pᷣmo qꝛ q;uis matia ⁊ pᷣuatio ſint vnũ nuẽ⸗ ro tñ dꝛñt rõe eſt em ſubiectũ nũero quidẽ vnũ ſupᷣ cũ oppoſito. ſpẽ vᷣo duo Matia em̃ nũerabiłẽ.bpᷣuatõ ve ro nõ. Scðo dꝛũt qꝛ matia eſt pᷣncipiũ ꝑ ſe ⁊ nõ ſᷣm ac⸗ cidẽs ex ipa em̃ fit qð fit ſʒ puatio ẽ pncipium ꝑ accñs. Olcx pᷣdcĩs pʒ ꝙ q;uis pᷣ dcã foꝛte videantur hꝛe qndã ↄtrarietatẽ ad iuicẽ nullam tñ hñc Sũt em qͥdammõ duo bᷣncipia ⁊ qdãmõ tria ⁊ qdã ſunt pᷣncipia ↄtraria et qᷓdã nõ.ſi em loqmur de pᷣncipijs ꝑ le ſic ſũt tm̃ duo Pmeißla:⸗ 3 ſi loqmur tã de pᷣncipijs ꝑ ſe qᷓ; ꝑ accñs ſic unt tria. Si em̃ loqmur de foꝛma ⁊ puatõe ſic pᷣncipia reꝝ naturaliũ ſt ↄtraria vt calidũ ⁊ frigidũ ↄſonãs ⁊ incõſonãs.Si vᷣo loqmur de matia ⁊ figura vł etiam de matia ⁊ puatõe ſic pᷣncipia nõ ſtꝭ ↄtraria.Opoꝛtet em̃ ꝙ vnũ pᷣncipioꝝ recipiet alið ⁊ patiat᷑ ab eo.vnũ ãt ↄtrariũ nõ patit᷑ ab alio.a b alterutris em̃ ↄtraria pati impoſſibile eſt.⁊ ſic oʒ ꝙ ſint aliq pnceipia q nõ ſũt ↄtra ria. Ex ꝗbus ſequit᷑ ꝙ in vno mõ loquedi nõ ſte plura pncipia qᷓ ↄtraria.ſʒ in alio mõ loqndi ſunt plła. Ox omibi pᷣdcis pʒ ꝙ ↄcurrũt pᷣncipia ad gñatõem reꝝ na turaliũ ⁊ qũo ⁊ qt ſtꝭ.⁊ qũo in omi gñatõe oʒ aliqͥd ſub ijci ↄtrarijs ⁊ pᷣter illð ſubiectũ eẽ duo ↄtraria vno mõ am pntiam ⁊ abſentiã ſufficit ad eãndũ mutationem ſenſus em̃ erit alteꝝ ↄtrarioꝝ facere pũtiã ⁊ abſentia mutationem Lirca hoc capitulum 42 t2Niꝛimo. vtyꝝ in ſubiecto non Dubitat vtamur miſi vnoꝰ loquendt dicẽdo ꝙ h̊ fit h ſicut ðꝛ in pncipio capłi.¶ Nidet᷑ em̃ ꝙ nõ qꝛ poſtea ðꝛ ꝙ ex ſubie cto fit h̊ vt ꝙ ere fit ſtatua ⁊ nõ ꝙ es fit ſtatua. Rñdet ↄmẽtatoꝛ ꝙ iſte vſus loquẽdi eſt hm ydeoma grecoꝛũ et nõ ſᷣm vſuzʒ arabicoꝝ. NHã hecꝓpõ ex in arabico ẽ cõ munis ita ꝙ qnq; notat oppoſitũ qñq; ſubiectũ.Dicit etiã ꝙ in ydeomate arabico nõ ðꝛ de oppoſito H̊ fieri ſʒ tm̃ de ſubiecto. Dicit vlt᷑iꝰ ꝙ ph̊s ſolũꝰ poĩt exepla rit᷑ illa qᷓ poĩt ibi dicẽdo hõ fit muſicꝰ⁊ ex ĩmuſico fit muſic?ꝰ⁊ ſic de aljs. Poſſzʒ tñ dici alit᷑ ꝙ ĩ oppoſito v timur cõit᷑ vtroq; mõ loqndi.in ſbiecꝰ ãt nõ vtimur cõ mũiter h̊ mõ loqndi.ex hᷣ fit h̊ ſʒ dicimꝰ h̊ fit ̊. Vł dic ꝙ in oppoſito vtimur vtroq; mõ loqndi in eiſdẽ fmĩs dicimꝰ em̃ nõ mulſicũ fieri muſicũ ⁊ ex nõ muſico fieri muſicũ. In ſbiecto vti mur vtroq; mõ loquẽdi ſʒ nõ ĩ eiſdẽ tmis.nã dicimꝰ hoĩeʒ fieri muſicũ ⁊ nõ ex hoĩe fi eri muſicũ.dicimꝰ ãt ex ere fieri ſtatuã ⁊ nõ es fieri ſtatu am Scuͤm dubiü eſt. Vtx de ſubiecto vlr poſſz di / ci h̊ fieri H Dðʒ ꝙ nõ ſʒ ſolũmõ ĩ factõe naturali ac cidẽtali ⁊ acqͥſitia. VIñ in artificiali factõe de ſubiecto ꝓpꝛie nõ dicimꝰ h̊ fit h.vt nõ dicimꝰ ꝙ es fit ſtatua ſec ꝙ ex ere fit ſtatua.nec in factõe ſubali.diciꝰꝙ matia fit hõ ſʒ ex mat᷑ia fit hõ.nec in factõe deꝑditia dicimꝰ hoc fit hoc.qꝛ pᷣuatio nihil eſt Terciũ dubiũ Vtꝝ ↄria patiant᷑ ab alfutris. Dm ꝙ vnũ ↄtrariũ pati ab alio 7 * pᷣt intelligi dupłr.vnoꝰ ꝑ coꝛruptoeʒ ⁊ ſic ↄtrariũ Queſtiones lene patit᷑ ab alio.nã oẽ (qð coꝛrũpit᷑)a ſuo ↄtrario co rumpit᷑. Alioꝰ ꝑ receptõem ita ꝙ vnũ recipiat reliqi- et ſic ab alterutris pati ↄtraria impoſſibileeſt ſicut di cit phᷣs.vnometatoꝛ lxx.ſeptio ↄmento ðᷣt ꝙ patiẽs dzʒ eẽ ſiłe nõ ↄtrarin Quartũ dubiũ qð mouet ↄmeta toꝛ ↄmẽto ſexageſimo qrto. Vtꝝ ome gnatũ ↄponit᷑ ex trib pᷣncipijs.ſcʒ matia foꝛma ⁊ puatoe. Nndʒ ibi⸗ deẽ dupkr. pᷣmo qꝛ p hs intedit loqui de gnato incõple⸗ to in tali ei gnato exigunt᷑ tria ſcʒ ſubiectũ foꝛma ⁊ pꝛi uatio. Nã gnatũ incopletũ hʒ pte de foꝛma ⁊ ꝑtẽ de pᷣ⸗ natõe foꝛme.ſed gnatũ ↄpletũ eſt ↄpoſitũ ex duoba tim ſeʒ ex matia ⁊ foꝛma.Alioꝰ rñũdet ꝙ p hs no intedit ge⸗ neratũ eẽ ↄpoſitũ ex iſtis trib ſʒ ſolũ ex mafia ⁊ foꝛma puatio aũt eſt de diſpõne gnati qꝛ ſꝑ quouſq; generatũ ſit oplete gnatũ hʒ aliqͥd de puatõe ad fminũ ad quẽ et ſic ꝗdãmõ diſponit᷑ ꝑx puatõem nõqꝛ pᷣuatio ſit ꝑs eiꝰ Oxq pʒ ꝙ m intetoeʒ ↄmetatoꝛ is ꝙ gñatũ ↄpletũ re qrit duo pᷣncipia tin ſcʒ matiam ⁊ foꝛmã.ſʒ incõpletũ (dũ eſt in fien) reqrit tria.⁊ ̊ pt ĩtelligi dupłr.vnoꝰ ꝙ cõponat᷑ ex triba im ꝙ ẽ in fieri ſicut dicit pᷣma ſolutio. AVlioꝰ ꝙ ↄponat᷑ ſolũ ex matia ⁊ foꝛma.vł ꝑre foꝛme ⁊ ꝙ pᷣuatio reqrat᷑ tanq; diſpõ nõ tãqᷓ; ꝑs ſicut dicit ſcdᷣa ſolutio. (Subiecta aũt natura). In bᷣ tercio ⁊ vl tio tractatu huiꝰ libꝛi manifeſtat ph̊s ⁊ tollit erroꝛes antiquoꝝ circa matiã ⁊ puatõem. t diuidit᷑ in duo capla.in pᷣmo detmĩat de natura matie ponẽdo duas ꝓpꝛietates eiꝰ. NHꝛia ꝓpꝛietas eſt ꝙ ipᷣa matia eſt ſcibił ſʒ analogiã ad foꝛaʒ qð ſic expo ĩt ↄmtatoꝛipᷣa ñ pᷣt ĩtel ligi ꝑ ſe ſj ꝓpt᷑ latẽtiã ſue nature intelligit᷑ ꝑ ↄpõem ad ſubaʒ q eſt foꝛma vł ad ſubam q̃ eſt ↄpoſit ũ ex matia ⁊ foꝛma. t hec ꝓpꝛietas declarat᷑.qꝛ ſi velimꝰ oñdere qd eſt matia ſubalis. Dicimꝰ ꝙ eſt aliquid ſebñs ad qð eſt.i.foꝛmã ⁊ aliqͥd id ẽ ↄpoſitũ ex mat᷑ia ⁊ foꝛma ſicut es ad ſtatuã vłlignũ ad lectulũ. Scðᷣa Pꝛietas eſt ꝙ matia ẽ vnũ pᷣncipiũ pᷣmũ oĩm reꝝ trãſmutabiliũ nõ tñ eſt ſic vnũ ſicut h̊ aliqͥd.id ẽ ↄpoitũ ex mat᷑ia ⁊ foꝛ — ma.ʒ pᷣter eã em̃ eſt alið pᷣncipiũ qð ð: rõ ſiue foꝛma cui pᷣuatio ↄtrariat᷑. Q.ũo aũt pncipia ſtꝭ dno.⁊ qũo ſu nt ꝓlura dem eſt in pᷣcedẽtibꝰ (Pꝛimũ qdem igi) Hic p hs epilogat circa pᷣdcã dicẽs ꝙ in pcedentib di ctũ eſt pꝛimo ꝙ pꝛĩcipia ſunt ↄtraria. poſteriꝰ aũt ꝙ ne ceſſe ẽ ⁊ alið qdᷣdã ſubijci ⁊ eẽ lminꝰ. Et ex iſtis pʒ quõ Deñt ↄtraria abiuicẽè ſcʒ foꝛma ⁊ pꝛiuatio.⁊ qũo ſe hñt oꝛincipia ad iuicẽ ⁊ qͥd ẽ ſubiectũ.id ẽ mat᷑ia nõ tñ oñ⸗ um eſt vtꝝ ſoẽs.i.foꝛma ſit magis ſuha id ẽ natura vł matia.ſed onſum ẽ ꝙ pꝛĩcipia reꝝ naturaliũ ſtę tria et quõ tria ⁊ quo ſe hñt ad iuicẽ (O aũt ſinglaria) In hac tercia ꝑticula ſoluit dubia antiquoꝝ ſcʒ ꝑme⸗ hidis ⁊ melliſſi ꝓpter q̃ negauerũt gñatõem ⁊ coꝛruptõ⸗ nem ⁊ mititudiem reꝝ. ¶t dicit ꝙ pt pᷣdcã ſoluũtur erroꝛes antiquoꝝ negãtiũ morũ ⁊ multicudiem. ipᷣi eĩ inqretes etem naturã ꝗpter defectũ exercitij deuenerũt in hunc erroꝛẽ ꝙ negauerũt motũ et multitudinem di⸗ centes ens nõ eſſe factũ nec poſſe fieri nec coꝛrũpi. Mo uebant᷑ aũt hat rõne.ſi aliquid fieret vłfit ex eo quod eſt vł quod non eſt.ſed vtrumq; eſt impoſſibile NHõ ex eo qð eſt quia eſſet anteq; fieret. Nec ex eo quod nõ eſt gquja ex eo quod nõ eſt nihil poteſt fieri. Naʒ in omi fi⸗ eri opoꝛtet aliquid ſubijci ex quo fit ill quod fit Et vl tra inferebant ꝙ nõ ſunt multa ſed tin vnuum. Sup ponit autem phs ꝓ ſolutione huius ronis ꝙ ex ente vtł non ente contingit aliquid fieri dupliciter.ſcʒ ꝑ ſe ⁊ per pꝛimi phiſicoꝝ accñs.ſicut medicũ aliqͥd facere vł pati. Medicũ em̃ aliqͥd facere ↄtingit dupłr. vno mõ ꝑ ſe ⁊ ſic dicimꝰ q medicꝰ ſanat.medicꝰ em inq;tũ medicꝰ ſanat. Alioꝰ ꝑ accñs ſicut ſi dicamꝰ ꝙ medicꝰ edificat.nã medicus nõ edificat inq;tũ medicꝰ ſʒ inq;tũ edificatoꝛ Silit ex medico aliqͥd pati vł aliqd fieri.vł etiã medicũ aliqᷣd fieri ↄtigit dupłr.ſcʒ ꝑſe ⁊ ꝑ accnñs. Vñ ꝑ ſe dicimus medicus fit nõ medicꝰ.nã medicꝰ inq;tũ medicus fit nõ medicꝰ.ſed ſᷣm accñs dicimꝰ ꝙ medicꝰ ſit albi h̊ eĩ eſt iq;tũ niger. Eodẽ mõ ex ente ⁊ nõ ente fieri aliqͥd pᷣt dDuplr intelligi.ſcʒ ꝑ ſe ⁊ ꝑ accñs.dicimꝰ ̊ꝑ ſe aliqͥd fi⸗ eri ſi ex ente fiat aliqd inq;̃tũ eſt ens. Ot dicimꝰ ex ẽte ałiqͥd fieri ꝑ accns.ſi ex ente fiat aliqͥd ſed nõ inqᷓ;tũ fi at eng. Oodẽ aũt mõ dm eſt de nõ ente. illi aũt antiqᷓ ꝓpter ignoꝛantiã huiꝰ diſtictõis ni hil poſſe fieri opiati ſunt ⁊ abſtulerũt oẽm gñatõem. Dðm eſt ad rõem eoꝝ ꝙ G;uis ex nõ ente nõ fiat aliqd ꝑ ſe tñ ex nõ ente bñ fit aliqd ꝑ accñs. x puatõe em (q ẽ qͥdẽ ꝑſe nõ ens) nõ inexñte fit ſup̃ aliqͥd ꝑ accñs.mirabile tñ videt᷑ anti⸗ q́s ⁊ ipoſſibile ſic fieri aliqͥd exeo qð nõ ẽ. Silłr ex ente nõ fit aliqͥd ꝑ ſe ſed ex ente bñ ðꝛ aliqͥd fieri ꝑ accñs. ſiẽ ſi ex equo fiat canis tũc canis ſiet nõ ſolũ ex quodã aĩa⸗ li ſed etiã ex aĩali ſʒ nõ iq;tũ eſt aĩal qꝛ añ fieri erat aial Poſſet tñ alit᷑ ſolui pᷣdcã rõ ꝑ diuiſionẽ entis in non ens in actu ⁊ ens in potẽtia q;uis em exente in actu nõ fiae aliqᷣd bñ tñ ex ente in potẽtia.Et de h̊ alibi magis dem̃ ẽ.i.ix.meta. ¶ (irca hũc textũ mouẽt᷑.iiij.dubia dubiü. Vtꝝ medicꝰ ſanet ꝑ ſe.viðᷣ P 1MUr em ꝙ nõ.qꝛiſta ꝓpõ medicꝰ ſa⸗ nat ẽ iea bñ h aceñs ſicut illa medi cus edificat. ODðm ꝙ cũ dicit phs medicũ ꝑ ſe ſanare ꝓ accñs aũt edificare nõ accipit ꝑ ſe ⁊ ꝑ accñs ſicut ac⸗ cipit p hs in pᷣmo poſterioꝝ.ſed accipit ꝑ ſe in ꝓpõne in q pᷣdicatũ inẽ ſubiecto foꝛmalr acceptũ.⁊ ꝑ aceñs in qᷓ p dicatũ ipoꝛtat foꝛmã oĩno ĩpertinenteʒ foꝛme ſhiecii ¶UV Iñ uledicꝰ ĩpoꝛtat medicinã grã cuiꝰ ſibi inẽ ſanare et nõ edificare. Poſſi dici alit᷑ ꝙ in iſta ꝓpõne ꝑ ſe dicit ꝑſeitatẽ qrti mõi ſic etiã cũ dicimꝰ inttectũ interit Vñ qrtꝰ modꝰ ꝑ ſe eſt qñ ſubiectũ eſt cã effectia ipᷣiꝰ pᷣdica ti. Vł poſſet dici ꝙ ſanare dʒ dicere actũ pᷣmũ ita ꝙ cũ dicimꝰ medicꝰ ſanat dʒ eẽ ſenſus ꝙ medicꝰ eſt ſanati⸗ uus ⁊ edificatoꝛ edificat id eſt edificatiuꝰ.⁊ tũc ille eſ⸗ ſent in ſcðᷣo mõ dicẽdi ꝑ ſe.Alit᷑tñ ponũt alij dicẽtes ta les ꝓpõnes eẽ diſtiguẽdas ſᷣm ꝙ pñt accipi de vᷣtute ſ⸗ monis vł ſᷣm vſum loquẽdi autoꝝ. qñ aicipiuntur de vᷣtute ſᷣmonis tunc denotat᷑q pᷣdicatum iĩſit ei ꝓ q̊ ſup ponit ſubiectum ⁊ tunc ſicut iſta ẽ vᷣa edificatoꝛ edifi⸗ cat.ita illa eſt ᷣa medicus edificat poſito ꝙ ide hõ ſit medicꝰ⁊ ed ificatoꝛ. Si qt tales ꝓpones accipiant᷑ ſʒ v ſum loquedi tunc denotat᷑ pdicatuʒz ineẽ ſubiecto cum reduplicatõe.ita ꝙ ſit ſenſus medicꝰ inq;tũ medicus e dificat.vł muſicꝰ inq;tũ muſicꝰ cãtat. Sʒ iſte modꝰ ſoluẽdi mag deſtruit autoꝛ? itẽtũ qᷓ; ſaluat.iõ ei nec h nec alibi appꝛobo ⁊ ex eo relinqtur Scðm dubium vtrũ medicꝰ inq;tũ medicus ſanet.videt᷑ em ꝙ nõ qͥa non omnis med icus ſanat. Dðm ꝙ ſi inqᷓ;tum tenet᷑ reduplicatiue ꝓpoſitio eſt falſa.ſicut patet ꝑ eiꝰ expo⸗ nentes qᷓ ſunt falſe.ſi autẽ capiat᷑ ſpeculatiue ꝓpoſitio eſt vera ⁊ eiꝰ ſenſus eſt ꝙ medicꝰ nb rõne qᷓ medicus curat Tercium dubium eſt. vtrum exente generet᷑ a liqd ꝑ ſe.⁊ aliqͥd ꝑ accidens. Dicendum ꝙ ſic. vnde cum diſtinguit phus generare in generare ꝑ ſe ⁊ acci⸗ f f—,6,— — — — — -—,. —————————————— — — — —————— — – ü,nàAK 169 usſit hhiä ti⸗ aſ nir Zuſ imc gian ln nbi us) kanti ranee 8. ſt ii, niid innon An ſo inags ndabis l a lumel ſeſnaer ſcur Poren cisinl nebii ni ſuue kede tmii eie inga kinng irlle iu funß ſi i ſ iiß, . cunm cianse enedh zan Oubiumn no n1 n voliti⸗ i Gentts .n eud Alirreſtotelis dens. non diuidit eno in ens her ſe ⁊ in ens ꝑ accidẽs ſi⸗ cut aliqui credunt. ſed eſt diſtictio ꝓpoſitõnum. ⁊ ; pa tet ꝑ cõmentatoꝛem dicentem. ꝙ phus incepit numera re modos vᷣm quos dicit᷑ ꝙ medicꝰ agit hoc vł patitur Et notificat᷑ ꝙ ſunt duo mõi.vnꝰ ꝑ ſe aliꝰ ꝑ accñs. nec er go exente nec ex nõ ente fit aliquid ꝑ ſe ſʒ lene ꝑ acci⸗ dens.ex ente em nõ fit aliquid ꝑ ſe tanq; ex ſubiecto ſʒ ꝑ accidens. qꝛ illð (ex quo generat᷑ aliqd tanqᷓ; ex ſubꝗ⸗ iectodeſt materia cui accidit ꝙ ſit puata foꝛma ad quã trãſmutat᷑.⁊ etiã ſibi accidit ꝙ ſit ſub foꝛma ſili ̃m ſpe ciem ⁊ ideo ſi canis gñaret᷑ ex equo nõ generat᷑ aĩal ex aĩ mali niſi ̃m accides. O aũt ex nõ ente fint a liqͥd ꝑ ac cidens ⁊ nõ ꝑſe declarat ↄmentatoꝛ.qꝛ generatio fit p ſe ex materia pᷣma tanqᷓ;ᷓ ex ſubiecto mõ accidit mate⸗ rie pᷣme ꝙ ſit nõ ens ⁊ ꝙ ſit puata foꝛma ad quã tranſ⸗ mutat᷑.⁊ iqeo ex nõ ente fit aliquid ꝑ accidens tanqᷓ; ex ſubiecto Oe ãt ex puatione no fiat aliqͥd ꝑ ſe tanq; ex ſpᷣiecto ꝓbat ↄmẽtatoꝛ.qꝛ ſi fierʒ ex puatõe aliqͥd tãq; ex ſubiecto (cũ illð ex q̊ fit aliqͥd ꝑ ſe tãq; ex ſhiecto)ſit ꝑ ſe pars ⁊ etiã ſit ſubiectũ alicuiꝰ.ſeq̃ret ꝙ eſſet ꝑ ſe ex pᷣuatione tãqᷓ; ex ꝑte.̊ pᷣuatio poſſet alterani QOuar tum dubium eſt. vt ergo ex ente inq;tũ ens vł ex ente inq;tũ nõ ens fiat aliqᷣd. Dðm ꝙ nec ex ente inq; tum ens fit aliqᷣd nec ex nõ ente inqᷓ tũ nõ ens eo mõ q̊ H ac⸗ cipit phs fieri ex ente vł nõ ente ſcʒ tanq; ſiecto ex ptʒ 0Zõã ſi inq;tũ teneat᷑ reduplicatiue ⁊ ex ente inq;tũ ens fieret aliqͥd tanq; ex ſubiecto tũc ex omni ente fieret ali⸗ qquid tanq; ex ſubiecto qð eſt falſum.qꝛ ex deo nihil fit tanq; ex ſubiecto q tame ẽ aliquid nec etiã ex chimera fit aliqͥd tanq; ex ſubiecto qᷓ tamẽ eſt nõ ens. Si vᷣo in qᷓ;tum teneat᷑ ſpeculatiue pʒ ꝙ nõ.qꝛ nec ratio entis eſt ꝑlſe cã ſubiectia gñationis neq; ratio nõ entꝭ. Alłs em̃ ex deo poſſet fieri aliquid ⁊ ex chimera eo ꝙ in ipſis re⸗ peritur ratio entis ⁊ non entis 2 Vty materia ſit entitas actua Verit lis ſimpliciter ſimplex ab entita⸗ FR ieforme ⁊ puationis realiter di⸗ ſtincta. Arguiĩ pᷣmo ꝙ nõ ſit entitas actualis.quia nł la entitas pure potentialis eſt entitas actualis et poſi⸗ tiua.ſed materig eſt entitas pure porentialis. ergo nõ eſt entitas actualis. Minoꝛ patz t phm in iſto pmo qᷣ vult ꝙ materia eſt ens in pura poretia.Cõfirmat᷑ ma⸗ teria nõ eſt.ergo nõ eſt entitas actualis. Añs patet q/ druplr. ᷣmo q; im phm ſeptĩo metaphice. Materia pᷣma nec eſt qͥd nec quale nec quãtum nec aliquid qui bus determinatur ens. Scðdᷣo quia ex materia pꝛima fit aliquid ꝑ ſe ⁊ tamẽ ſm phm nec ex eo qdð ẽ. nec ex eo qð nõ eſt fit aliquid ergo materia pᷣma nõ eſt. Patet t᷑ cio.quia materia pma ſᷣm cõmentatoꝛem cõmento ſep tuageſimo eſt mediũ inter eſſe ⁊ non eſſe. medium auteʒ non eſt aliquid exrremoꝛum. Patet quarto quia mate ria ⁊ puatio ſunt idem numero ⁊ tamen pᷣuatio eſt per ſe non ens.ergo materia eſt per ſe non ens ⁊ per conſe⸗ quens nihil. Secundo ſic.ꝙ non ſit entitas ſimplex quia materia eſt compoſita ergo. Antecedens patet p⸗ mo.quia materia eſt diuiſibilis ergo compoſita.Secũ do materia eſt ſpecies.quia pꝛedicatur de hac ſpecieꝛ de illa in quid que differunt numero.ergo eſt ſpecies ⁊ per conſequens compoſita.quia omnis ſpecies eſt com poſita ex genere ⁊ differentia. Patet tercio.quia mate ria eſt cum alio compoſſibilis.ergo eſt compoſita.Te net conſequentia quia in perpetuis non differnnt eſſe 2 Folio xxiiii poſſe ſᷣm philoſophum tercio huius. Ratet quarto ge omne ens aliud a deo eſt compoſitum. ergo. Antece⸗ dens patet.quia ſolus deus eſt ſimpliciter ſimplexr. Tercio ſic qð non eſt nõ diſtinguũtur a puatione. qa pꝛiuatio nihil eſt. ergo materia non diſtinguitur abea Antecedens patet quia ſi ipꝛiuatio eſſet aliquid vel eſ⸗ ſet ens eternum vel generabile coꝛruptibile.non eter⸗ num ſicut de ſe notum eſt. nec generabile quia ſᷣm com mẽtatoꝛem commento ſeptuageſimo nono puatio ſem per coꝛrumpit᷑ in generatione.ergo non acquirit᷑ ꝑ gene rationem. Patet ſecundo.quia ſi poſſet generari eius eſſet alia puatio ⁊ illa iterum poſſet generari.⁊ efet pꝛo ceſſus in infinitum in generationibus. Patʒ tercio.qꝛ ſi pꝛiuatio diſtingueretur a materia ipſa eſſet aliquid inherens materie ſed nihil eſt tale niſi foꝛma Paret q̃r to quia ſi pꝛiuatio inhereret matcerie ſequeret᷑ ꝙ inma⸗ materia eſſent actu infinite entitates totaliter a ſe inuicem diſtincte ſed hoc eſt inconueniens K(onſeqn tia patet.quia diſtinctarum foꝛmarum ſunt diſtincte pꝛiuationes. Si ergo in eadem materia poſſint eſſe in⸗ finite foꝛme. in ea erunt infinite pꝛiuatönes Q. uar to ſic. pbando ꝙ materia ⁊ foꝛma nõ diſtinguuntur re aliter quia quecunq; realiter diſtincta ſe habent ſicut res ⁊ res.ſed materia ⁊ foꝛma non habent ſe ſicut res et res. ergo Antecedens patet quia ſunt aliquid rei ⁊ non ſunt res. Ot hoc confirmatur ꝑ commentatoꝛem dicẽ tem ꝙ ſubiectum ſuſtentat foꝛmam ſᷣm ꝙ foꝛma nõ po teſt eſſe ſine ſubiecto. foꝛma autem ſi uſtentat ſubiectuzʒ bm ꝗꝙ eſt complementum eius ⁊ m ꝙ non poteſt denn dari a foꝛma ſed ſi ſubiectum ⁊ foꝛma eſſent res ⁊ res na poſſet eſſe ſine alla In oppoſitũ anite⸗ 2 * cus aliquam enti⸗ tatem ẽ aliqua entitas.ſed materia pᷣma ↄponit intri⸗ ſece compoſitum ergo eſt aliqua entitas ⁊ non co mpo⸗ ſita q: opoꝛteret ꝓcedere infinitũ ergo ẽ ſimplx⁊ nõ foꝛ ma. nec puatio ergo diſtincta a foꝛma ⁊ pᷣuatione Vitxy pᷣuatio Queſtio pꝛimattaus 2ANSN lis diſtincta ab entitate matie.Ad quam queſtionezs reſpondent no minales. Supponendo ꝙ ille terminus pꝛiuatio po⸗ teſt tripliciter accipi.vno modo pꝛo nomine pꝛiuatio ⁊ ſic accipit eũ ph̊s in pᷣntis cum dicit ꝙ pꝛiuatio ſit op⸗ poſita habitui. Secũdo p foꝛma expellẽda vt quãdo aliqua alia foꝛma introducit᷑ ⁊ ſic nigredo diceret᷑ pua tio albedinis.vel foꝛma ſubſtantialis aeris coꝛrumpen di diceret᷑ pᷣuatio foꝛme ſubſtantialis ignis generandi et illo modo poſſet intelligi dictum p hi in ſecũdo huiꝰ dicentis pᷣuatio em quodãmodo ſpecies id eſt foꝛma eſt. Ot dicit notanter quodammodo quia non eſt foꝛ ma in ſtatu ꝑmanentie ſed eſt foꝛma que coꝛrumpitur. Tercio mõ accipitur ꝓ materia pᷣuata ⁊ ſic immuſicũ dicit᷑ eſſe puatio muſici q;uis immuſicũ nõ ſit aliqd a⸗ liud qᷓ; omo puatus mulſicaꝛ ſic capit phᷣus in textu VDices ꝙ matig ⁊ puaꝰ ſtꝭ viᷣ nũero. vñ pſʒ hãc accep tõeʒ puaꝰ⁊ puat idẽ ſcãt ⁊ ꝓ eodẽ ſupponũt Nã pᷣuaꝰ et matia ſtꝭ vip nũero ſicut dicit p 5g buatũ ãt ⁊ matia ſtꝭ idẽ nüo ⁊ iõ puaꝰ⁊ puatũ idẽ ſt·Et bʒ h dicũt bo pᷣuaꝰ vt h accipit᷑ a pho ñ ẽ alia fs a matia⁊ foꝛa.pbat᷑ ꝑ rões ſuꝑiꝰ adductas ⁊ autoꝛitates phi ĩ textu dicẽtꝭ Queſtiones Hꝙ pꝛiuatio ⁊ materia ſunt vnum numero ? exemplifi⸗ cant de pꝛiuatione et materia per hominem ⁊ immu/ ſicum. Notum enim eſt ꝙ immuſicum non eſt aliud qᷓ; homo Dicunt ſecundo ꝙ matena non ſubijcitur pꝛiuationi.nec etiam pꝛiuatio eſt in matcria ad pꝛopꝛi um ſenſum. ita ꝙ ſit in eo per inherentiam ſed ſolum ſm pꝛedicationem nec etiam coꝛrumpitur pꝛiuatõ ad ueniente foꝛma niſi ad hunc ſenſum ꝙ pꝛiuatio nõ am plius denominat materiam pꝛiuatam. patet ex pꝛi⸗ mo dieto. Dꝛicunt tcio ꝙ cuiuſſlibet rei naturał nõ ſũt niſi duo ᷣncipia reałr diſticta ſcʒ matia ⁊ foꝛma. Dꝛo bat᷑ pᷣmo autoꝛitate phᷣi ĩ texiu dicẽtis.ꝙ ſufficiẽs erit alteꝝ ↄtrarioꝝ ſui pñtia ⁊ abſetia facere mutatõeʒ.i.cũ matia ſufficit foꝛma pᷣus abſens ⁊ poſtea pñs ad gña⸗ nionẽ ⁊ ecõuerſo ad coꝛruptõem &̊ rei naturał nõ ſtꝭ ni ſi duo pᷣncipia ſcʒ mat᷑ia ⁊ foꝛma.q ip̃a mat᷑ia pᷣus pꝛi uat᷑ ⁊ poſtea ĩfoꝛmat᷑. Dʒ ſcdᷣo autoꝛitate eiuſde dicẽtis ꝙ matia ⁊ pᷣuatio ſtꝭ vnũ nũero ̊ nõ ſty pncipiga diſtic ta. ⁊ ꝑ ↄns erũt tm̃ duo pᷣncipia. Pʒ tcio rõe phi in te⸗ xtu qꝛ illa ſtę pꝛincipia ⁊ cã rei. ex qbs eſt ⁊ fit res ſʒ res naturał nõ e neq; fit niſi ex matia ⁊ foma Patʒ qrto qꝛ phᷣs in textu nõ ðᷣt eẽ tria pᷣncipia abſolute.ſʒ de duob?ꝰ abſolute loqͥk. Vñ dicit Olſt qͥdẽ ꝙ ſicut duo dicẽda ſunt eẽ pncipia eſt ãt ſicut tria.⁊ paulo poſt.Quare ne q; pla ↄtrario ꝝ ſtꝭ pᷣncipia daãmõ ſʒ duo.vt ẽ dicere er poſtea oʒ ſubijci aliqd ↄtrarijs ⁊ ↄtraria duo ee.ſʒ q̊ dãmõ alið nõ nccãriũ ẽ.ſufficiẽs em̃ erit alteꝝ ↄtrario rũ pñtia ⁊ abſentia facere mutatõeʒ. Oxh̊ manifeſte v. vult tm ponere duo pᷣncipia. Dicunt q̃rto ꝙ cum phs poit tria pᷣncipia accipit actũ ſigtũ ꝓ actu exerci⸗ to.ita videlʒ ꝙ de trib q̊ꝝ qðᷣlibʒ ponit᷑ in diffinitione gñatõis rei naturał vᷣificat᷑ eẽ pᷣntał rei Iſte em ſunt ve.matia ẽ pnv.foꝛma ẽ pncipiũ Vñ phs abſolute nõ dicit tria eẽ pncipia rei naturał ſicut patuit ex qtuo: ꝙ Hetn rie naturaliũ nõ ſtꝭ ↄtraria niſi ad illũ ſenſuʒ e aliqͥb eꝝ ẽ dicere ꝙ ſtꝭ pncipia reꝝ naturalium de qͥb etiã vᷣe ðꝛ ꝙ ſint ↄtraria.nã iſte due ſtꝭ vᷣe fo ꝛa⸗ liter puaꝰ ⁊ foꝛa ſtę pᷣncipia puatõ ⁊ foꝛma ſtꝭ ↄtraria Sʒ tñ in pᷣma iſte intetoes puatio ⁊ foꝛma accipiũt ꝑ ſonałr ⁊ in ſcdᷣa mat᷑ialr. Qcxiſta Sopinione colligit᷑ ꝙ tria ſtꝭ pncipia intnſeca reꝝ naturaliũ q̊ꝝ aliq ſt?ↄtra — ria ⁊ aliq̃ nõ ſtꝭ ↄtraria ad hũc ſenſuʒ ꝙ ſt tria ſʒ rõeʒ ſiue tres mĩ hñtes tria qͥd noĩis diſticta ſʒ ſupponẽtes ſolũ ꝓ duab diuerſ reb. Nã ad expᷣmẽdũ rõem tranſ mutatõis naturał ſcʒ gñatõis ⁊ coꝛruptõis.aut rõnem naturabr trã ſmutati. vtputa geniti vł coꝛrupti oʒ vti trib noĩb ſuboꝛdĩiatis trib rõib nõ ſynonimis q̃ ap⸗ ꝓpꝛiate ſcãt pᷣncipia reꝝ naturaliũ intn ſeca ⁊ nõ plib⸗ et ſtꝭ illa no ĩa ſbiectũ ſiue mat᷑ia foꝛma ⁊ puatio.alia vᷣ nõ. O(x q̊ ſeqͥ? ꝙ ſecluſ t᷑mĩs nłla pncipia rei nat᷑at int᷑nſeca ſtꝭ ↄtraria nec etiã alicꝰ trãſmutatõis.nec ſt· tria pᷣncipia ſʒ tm̃ duo nec mat᷑ia ⁊ puatio diſtiguunt᷑ immo puatio nihil ẽ niſi matia vl matiam eẽ puatam foꝛma quã nõ hʒ. nec matia ſubijcit᷑ ↄtrarijs niſi ad ił lu ſenſuʒ.matia ſubijcit᷑ iſtis ᷑ᷣmis ↄtrarijs foꝛma ⁊ pꝛi uatio vł eoꝝ ocretis. NHec puaꝰ ẽ magis ens q; matia niſi ad illũ ſſum ꝙ pᷣua tio vltra illð( qð ĩpoꝛtat᷑ ꝑ no matie) nihil ĩpoꝛtat ꝙ ſit ens. vt ĩmuſicũ vltra id q ĩ poꝛtat᷑ ꝑ ;̊ non hõ nõ ipoꝛtat niſi muſicã q nõ eſt ſʒ pᷣt eẽ et ſic ſm illos oẽs autoꝛitates phi exponũt᷑ de tminis Sed hec opinio videt᷑ eẽ ↄtraria Areſto.⁊ alijs p his ideo ↄtra eã pono qttuoꝛꝓpõnes. 4 Pÿ non eſt idẽ buaꝰ 2 negatio. acei um. Qpiẽdo ipam ꝓpꝛie.ꝓbat᷑ qdruplłr. *EI NA1 *Smg ſic nulla negatõ nõ p̃ſupponẽes aptitu diem in ſubiecto ẽ foꝛmałr pᷣter aiam exñs.ſʒ pᷣ⸗ uatões ſaltẽ foꝛmaꝝ realiũ ſtꝭ reałr extra aĩaʒ q̃cũq; o peratõe intellectꝰ circũſcripta Oꝭ aũt pᷣuatio ſit pᷣter o peratõem itellectꝰ pʒ.qꝛ circũſcripto quocũq; oꝑe ſocra tes carẽs viſu ẽ cecꝰ. Pʒ ſcdᷣo qꝛ vbicũq; affirmato ali⸗ cuius negatõis nõ remouet᷑ extra aiam ab aliq̊ ſbiecto in illo ſubiecto nõ ẽ negatio extra aĩam. ſʒ affirmatio⸗ nes iſtaꝝ negatõnũ nõ deꝰ nõ hõ nõ lapis nõ remouet᷑ pᷣter aiam a deo vł hoĩe vł alijs. Mioꝛ pʒ.qꝛ illð (qð nũqᷓ; infuit alicui nec inẽ nec inerit nec natũ ineẽ) nõ re mouet᷑ nec pᷣt realr remoueri ab eo.nã remotio pᷣſup⸗ ponit eẽ vł fuiſſe vł ſaltẽ ptãtem ⁊ aptitudiem. Pʒ ter⸗ cio nihil remouet᷑ realłr ab aliq̊ ſubiecto niſi ꝑ aliqdᷣ po ſitiuũ vł negatm extra aiam ſibi incõpoſſibile.ſʒ lumẽ remouet᷑ ab aere extra aiam ⁊ nõ ꝑ aliqd poſitm extra aĩam ſibi icõpoſſibile.qꝛ lumẽ nõ hʒ aliquãẽ foꝛmꝗ cõ⸗ trariã. remoueĩ᷑ ꝑ aliqᷣd pᷣuatm̃ exñs extra aiam ſcʒ ꝑ tenebꝛam. Q.uarto ſic.oĩs mutatio extra aĩiam hatet vtrũq; tminũ extra aĩam.ſed gñatio ⁊ coꝛruptio ſtꝭ mu tatões extra aiam puatio erit aliqͥd reale extra aĩiaʒꝝ Tenz ↄna qꝛ ſᷣm ph̊ᷣm qͥnto phicoꝝ. pᷣuatio eſt tminꝰ a q̊ gñatois.dicit em ꝙ gñatio eſt de nõ ſubiecto in ſub iectũ.coꝛruptio vo ẽ de ſubiecto in non ſubiectũ. (t ſubdit dico ãt ſubiectũ ens affirmatõe mõſtratũ ⁊ nõ ſubiectũ pᷣuatõe mõſtratũ Oc(t ̊ confirmatqdruplici autoꝛitate pᷣma eſt phᷣi in ſcdᷣo de aĩa dicẽtis ꝙ viſus ꝓ accñs appᷣbẽdit tenebꝛã qᷓ ẽ puatio nucls. buatio ẽ di ſtincta a negatõe ꝑ ̊ qð ẽ eẽ extra aiam.⁊ ſilłr dicit ibi⸗ dem ꝙ qes eſt ꝑ ſe ſenſibił.qes aũt ẽ puatio aliqͥd ex tra aiam. Scda autoꝛitas ẽ phi in vltio capło huiꝰ p⸗ mi dicẽtis. ꝙ buatio ẽ cã appetitꝰ matie ad foꝛmã.⁊ ſᷣm ↄmẽtatoꝛẽ ibidẽ puatio ẽ anexa mat᷑ie.Tercia autoꝛi⸗ tas eſt h vbi phs dicit (pᷣuatõem pᷣncipiũ) dicit ↄmen tatoꝛ ꝙ pᷣuatio ſi imiſcet᷑ in matia,.ſi aũt puatio eẽt ſo⸗ lũ ens rois iſta ſibi nõ ↄpeterẽt plꝰ q; timere qð ẽfłm. Quarta autoꝛitas ẽ ↄmetatoꝛis.xij.metaphᷣice ↄm̃to nonageſiõ dicẽtꝭ aut puatõ eẽt aliqᷣd tũc coꝛrũpit᷑ poſſʒ iteꝝ Man naturałlr qꝛ poſt eiꝰ coꝛruptõeʒ oĩa pᷣncipia eent ſicut erãt ante ſeʒ agẽs ⁊ matia.ſi ̊ puatio nihil fu iſſet nihil eẽt minꝰ qᷓ; ante Exiſtis ronibus ⁊ auto⸗ ritatib pʒ qũo pᷣuatio eſt aliqd extra aiam. ⁊ negatõ ñ eſt aliqᷣdextra aiam. Sʒ cõtra hoc arguit᷑ qdruptr. p/ mo ſic qꝛ circiſcripto intellcũ.hõ eſt lapis vel nõ lapis Nam de quolibet dicit᷑ affirmatio vł negatio.ſʒ nõ eſt lapis. ergo eſt nõ lapis.g̊ circumſcripto omi oꝑe intelle ctus in hoĩe eſt negatio. Secundo ſit.quia nulla affir⸗ matio remouet᷑ foꝛmaliter ab aliquo extra animã exii tente niſi ꝑ negationẽ foꝛmalit᷑ oppoſitam ⁊ extra intel⸗/ lectum ſibi inexiſtentem.ſed homo extra animam foꝛ⸗ maliter remouetur a lapide. ergo per negationem rea⸗ lem ⁊ extra animam foꝛmaliter ſibi inexiſtenteʒ. Da⸗ ioꝛ patet.quia vnũ oppoſitum non remouet᷑niſi ꝑ alið oppoſitum ſibi incompoſſibile.Tercio ſic.manente in ferioꝛi manet ſuperius ſed negatio eſt ſupenoꝛ ad pꝛi⸗ uatio nem.nam omms pꝛiuatio eſt negatio ⁊ non econ tra.ergo ſi non manet negatio extra animam non ma⸗ net pꝛiuatio. Q.uarto ſic.quia quanta eſt impoſſibili tas inter terminos ad quos tranſmutationis tanta eſt inter terminos a quibus.ſed impoſſibile eſt terminos 1 S —— a ni. ns v gig⸗ epeero Khen ſben mmaie mmouck iot ii Pr bp⸗ lmi memt mias nin nd dkm migz ctind wirſoh muit0 cnhi niud ae man veitſo/ Gifn. ctnto Giteß 1 Ni vontbl Ptung ay vlpi Alrieſtotelis ad quos generationis ignis ⁊ generatiõis aque eſſe ſi mul in eadẽ materia. ergo impoſſibile eſt pꝛiuationes foꝛmaꝝ ignis ⁊ aque realiter ⁊ pᷣter animã eſſe ſimul in eade materia.⁊ ꝑ ↄns nulla eſt ibi pᷣter animã. Nã ſi vna eſſet eadem rone ⁊ alia Maioꝛ patet.qa ſi non tunc nihil eſſet a termino a quo ad terminũ ad quem mobile.quin poſſet deſerere duos termios. cum nihil ſint.⁊ per ↄſequens acqͥrere alios duos. Ad pꝛimũ dicit᷑.ꝙ circumſcripta oꝑatione intellectus homo nec eſt lapis nec nõ lapis foꝛmaliter.eo ꝙ foꝛmalis cõpoſi tio vel diuiſio lapidis vel nõ lapidis cum homie con⸗/ ſiſtit in oꝑatione intellectus. Eſt tamẽ bene fundame taliter nõ lapis.quia eſt res cui nõ competit eſſe lapi⸗ dis. ⁊ q;uis inter cõtradictoꝛia abſolute accepta non ſit dare mediũ.tamẽ cum addito foꝛmaliter vel extra animã aut aliquo alio hmõi bene eſt dare medium Ad ſecundũ dicit᷑.ꝙ aliquid dicit᷑ remoueri ab aliquo realiter duoba modis. Vnoꝰ ꝓpꝛie ⁊ foꝛmalit᷑.qͥaa ſcʒ in fuit vel aptũ natum eſt ineſſe ſed nõ ineſt.et ſic poteſt nihil ab aliquo foꝛmaliter remoueri niſi per negatõeʒ foꝛmaliter ſibi inexiſtentẽ extra intellectum. Alio mo impꝛope aliquid poteſt remoueri ab alio nõ cui infuit aut natum eſt ineſſe.ſed tm quia ſibi nõ ineſt.⁊ ſic non opoꝛtet ꝙ illud quod remouet᷑ ab aliquo remoueat᷑ ab eo per negarione ſibt ineriſtente ſed ecile pteraffrr matõeʒ ſibi incõpoſiibilẽ. ⁊ ideo hõ nõ eſt no lapis.qꝛ foꝛmalit᷑ ⁊ pᷣter oꝑationẽe intellectꝰ includit negatõeʒ lapidis.ſʒ qꝛ ẽ hmõi lapidi incõpoſſibił Nã ꝓpter hoc nõ eſt lapis.qꝛ eſt hõ ⁊ nõ ecouerſo Ad terciũ dẽ.ꝙ enti in anima ⁊ enti extra animã nihi eſt cõmune vni uocum. Et ideo negatio non eſt aliquid cõmune adp uationẽ niſi ſ̃m vocem. Pꝛiuatio em ꝓpꝛie accipiendo habet eſſe extra animã.non autẽ negatio. Vel poſſet dici . ꝙ manet negatio in cõmuni. vt viſum eſt in pᷣdi⸗ camentis. Non habet eſſe ſolũ in anima Zd qrtum ðꝛ negãdo ꝙ ſit tanta repugnãtia inter pᷣuatões quã ta eſt inter habitus. Nam duo habitus ſunt incõpoſ ſibiles.quoꝝ tamẽ pꝛiuatões non ſunt incõpoſſibiles ſicut patet de igne ⁊ aqua. ct rõ eſt.quia vnus habi rus includit pꝛiuatione alterius habitus ſibi repug⸗ nantis. Pꝛiuatio vero q̃ eſt imꝑfectioꝛ habitu nunq; includit habitũ alterius pᷣuationis.nec vllam pꝛiua⸗ tionẽ virtualit᷑ includit.que opponitur puatiue alteri At ſiłr q;uis due pᷣuatioes duaꝝ foꝛmaꝝ oppoſitaꝝ ſe ↄpatiant᷑ in eodẽ.non tñ pñt ſił eſſe in eode termi a quiba mutationũ.iõ ſunt incõpoſſibiles inqntũ termi . SPPꝛopoſitio ſecunda PHꝛiuatio non dicit aliquã entitatẽ poſitiuã.⁊ h̊ ſi ae cipiat p ſignificato. Raobar᷑ pꝛimo. quia cuilibet enti⸗ tati poſitiue qᷓ poteſt recipi in aliquo ſubiecto eſt pᷣua tio oꝓpoſita.ſed pᷣuationi non eſt pꝛiuatio oppoſita.qꝛ ſic eſſet ꝓceſſus in infinitũ.ergo ⁊c̃. Secũdo quia om nis entitas poſitiua nouiter acquiſita eſt terminus ꝓ ductionis poſitiue.ſed pꝛiuatio nõ eſt terminꝰ alicuiꝰ mutationis poſitiue.ſed ſolius coꝛruptionis.q̃ non eſt mutatio poſitiua Cõtra iſtam ꝓpõem arguit Tho mas anglicus qdrupliciter. Pꝛimo ſic.quod nihil eſt nihil ſibi determiat.ſed pꝛiuatio determinat ſubiectũ ergo eſt aliquid poſitiuũ ⁊ non purũ nihi Secũdo ſic.diſtinctaꝝ oꝓpoſitionũ diſtincta ſunt extrema.ſed oppoſitio ↄtradictoꝛia ⁊ pꝛiuatiua ſunt diſtincte oppo ſiciones.ergo negatio que eſt extremũ oppõnis cõtra⸗ dictoꝛie.⁊ pꝛiuatio que eſt extremũ oppõnis pᷣuatiue diſtinguunt᷑. Sed diſtinctio eſt penes aliqua intrinſe ca.ergo opoꝛtet ꝙ aliquid plus includat᷑ inpuatione. ſed hoc incluſum nõ poteſt eſſe puru nihil/quia tũc pꝛi uatio eſſet magis nihil qᷓ; negatio erxcio ſic. de q̊/ cunq; pᷣdicatur extremũ ↄtradictionis poſitiuũ illud eſt poſitiuũ.ſed de puatione pᷣdicatur extremũ contra dictõis poſitiuũ.ſ.ens.ergo eſt ens poſitiuu Quar⸗ to ſic. omne terminãs mutationẽ poſitiuã eſt ens poſi tiuũ.ſed pꝛiuatio terminat mutationẽ poſitiuã.quia ens creatũ non eſt creatione pᷣuatiua.ergo ꝗꝓpter tales rones dicit pᷣdictus doctoꝛ.pꝛiuatio eſt entitas poſiti ua que ↄſtituitur in eſſe per negationẽ.quã includit ꝑ quendã modum poſitiuũ.per quẽ ſibi ſubiectũ deter⸗ minat.Sed melius dicendũ eſt ꝙ ipſa foꝛmaliter non eſt entitas poſitiua.ſed bene fundamtaliter ſuppoſita⸗ liter ꝑmiſſiue ⁊ cõnotatiue.connotat em aptitudine in ſubiecto ꝙ eam ſecum ꝑmittit in vnitate numerali Ad roes eius dicendũu eſt. Ad pꝛimã dicit᷑ vno mõ ꝙ; maio: eſt vera de eo qð non eſt aliquid nec foꝛmalit nec fundamẽtaliter nec ꝑmiſſiue nec cõnotatiue. Alio mõ dicit᷑ ꝙ aliquid poteſt dici nõ ens triplicit᷑. Vnoꝰ vt non negat vniuerſalit᷑ ens.⁊ ſic de nullo ente poteſt dici. ⁊ ſub iſto termino nõ ens ↄpꝛehendũtur omia fig menta quibo eſſe eſt ꝓphibitum. Secũdo mõ dicit᷑ non ens quod negat aliquod determinatũ ens.cũ de ſe ni⸗ hil ſibi determinat. immo poteſt verificari tam de enꝰ⸗ te qᷓ; de nõ ente.vt nigri homĩs vel altenꝰ entis. Ter — cio mõ dicit᷑ non ens quod negat ens determinatũ.cũ hoc tamẽ determinat ſibi aliquod ens.⁊ nõ poteſt di⸗ ci indifferẽter de quocũq;.ſed tin de eo quod eſt natuzʒ habere aliquid quod non habet.⁊ tale ens eſt pꝛiuatio Illud ergo quod nihil eſt pᷣmo mõ vel ſecũdo mõ nihil ſibi determinat. ſed bene tercio mõ.q;uis ergo puatio nõ ſit aliquid poſitĩ.tamẽ eſt aliqͥd pꝛiuatiuũ Ad ſcdᷣm dicit᷑. ꝙ negatio ⁊ pᷣuatio ſunt diſtincta vel ſalcẽ nõ eadẽ. Nam diſtinctio ẽ paſſio entis.illa aũt paſſio nõ ſumit᷑ penes aliquã entitatẽ intrinſecã.ſed oʒ dice⸗ re ꝙ ſumit᷑ penes aliqͥd qð eſt nihil. Vel oʒ dicere ꝙ ſo lum diſtinguunt᷑ penes extrinſeca.videlicʒ penes ſup poſitionẽ ſubiecti ⁊ ↄnotationẽ aptitudis in ſubiecto q̃ ſunt extra ↄceptũ foꝛmalẽ ipſiꝰ puationis Ad ter cium ðꝛ pᷣo. ꝙ de eo qð nihil eſt pᷣt pᷣdicari extremũ co⸗eo tradictõis poſitm denoĩatiue.licet non qdditiue. Nã vere ðꝛ ꝙ nihil eſt extremũ ↄdcõnis Scðo ðꝛ.q de eo qð nõ eſt foꝛmałr ens pᷣt pᷣdicari extremũ ↄdcõnis po ſitĩ.dũ tñ ſit ens fundamẽtalit᷑ ſuppoſitalit᷑ ⁊ ꝑmiſſi⸗ ue. Agd qrtum ðꝛ.ↄceſſo ꝙ puatio ſit ens creatũ.nõ tñ ꝓpter hoc eſt poſitĩ ens.necopoꝛtet ꝙ ens pꝛiuatin cauſet᷑ mutatione puatiua niſi ternmiatine Pꝛopoſitio tercia Pꝛiuatio ẽ entitas realit᷑ diſtincta a materia capiẽdo realẽ diſtinctõeʒ generalit᷑ ꝓ nõ vdẽptitate reali.Pꝛo⸗ batur qdrupłr Pꝛimo ſic.qꝛ ſᷣm pemiponnqtcame tis cecũ eſſe ⁊ cecitas nõ ſunt ide. nõ eſt idẽ ſubiectũ et puatio Añns ꝓbat p hs ſic poſtpᷣdicamtis.ſi idẽ eẽt cecitas ⁊ cecũ eſſe de eodẽ pᷣdicarent᷑. nũc vᷣo minime. Sea cecus ðꝛ hõ.cecitas vᷣo nullo mõ hõ dicit Ptʒ g cum ſᷣm ipᷣm puan inõ ſit puatio.nec cecũ eẽ ſit ceccitas qꝛ iſta nõ pꝛedicant᷑ de eodẽ.ꝙ ipſe ibi nõ loquit᷑ nec in tendit ꝙ puatio ⁊ ſubiectũ ſiue puatio abſtractiue de ſigta.⁊ ↄcretũ ſint ſolũ diſtincti termi ⁊ ſupponetes p code ⁊ idẽ ſcãtes.q;uis ↄnotet diuerſas ros qͥd nois ”M Queſtiones Patet etiã.ꝙ cum dicit pꝛinationẽ ⁊ habitum opponi pꝛiuatiue.non loqtur de nominib. Vnñ ipſe ſic arguit pꝛiuari ⁊ pꝛiuatio cecũ eſſe et cecitas non ſunt idem.i. non ſigniticãt idem.nec ſuponunt ꝓ eodẽ.⁊ ſic habet intentũ. Si autẽ ipſe ſic argueret.cecum ⁊ cecitas nõ ſunt idem terminꝰ.nec habent eandẽ rõnem quid nois inutilis eſſet argumẽetatio.cum hoc ꝑ ſe maniteſtũ ſit. Secũdo ſic.qa niſi pꝛiuatio diſtingueret᷑ a materia ſeqretur ꝙ non eſſet differetia inter poſitionẽ Plato⸗ nis de pꝛincipijs rerum naturaliã.⁊ poſitionẽ philoſo phii q nicitur impꝛobare poſitionẽ Platonis in vlti⸗ mo capło huiꝰ pꝛimi. Patet ↄſequẽtia per Cõmenta toꝛẽ ↄmento ſeptuageſumonono dicentẽ ꝙ Plato defe cit in hoc ꝙ non diſtinxit inter materiã et pꝛiuationc. et de hoc vult eum impꝛobare. Nec valet reſpe nſio qᷓ dicit᷑ ꝙ Plato defecit in hoc ꝙ non diſtinxit inter roes iſtoꝝ nominũ ſubiectũ ⁊ pꝛiuatio. Nam maniteſtũ eſt ꝙ phus non impꝛobat hoc ibiqẽ.neq; Plato fuit in⸗ eptus ꝙ non cognoſceret ſignificata terminoꝝ. Ter/ cio ꝓbatur roõne philoſophi in textu ?⁊ Comentato:is quia materia manet ⁊ non coꝛrumpit.ſed pꝛiuatio nõ manet.immo coꝛrũpitur ergo pꝛiuatio nõ eſt materia Nec valet euaſio qua dicit᷑.pꝛiuatio manet.ſed nõ ma net vt puatio.qa iſta deſtruit rõeʒ philoſophi.⁊ eadẽ facilitate ſuſtineret᷑ ꝙ iuſticia ⁊ ſciẽtia non Diſtinue⸗ nuũ rent᷑ a ſuis ſubiectis Quarta rõ eſt.qͥa ſᷣm Augu in libꝛo de fide ad petrum capło viceſimopmo. Ma⸗ lum eſt niſi pꝛiuatio boni.ſed hominẽ eſſe malum non eſt idem að homo.nec eſt idem qð malicia.ergo pᷣua⸗ tio ⁊ ſuum ſubiectũ diſtinguunt᷑. ¶ inoꝛ patet.qa be⸗ ne ſeqᷣtur.ſoꝛtes eſt a me diligẽdus.ſoꝛtẽ eſſe malum ẽ ſoꝛtes.ergo ſoꝛtẽ eſſe malum eſt a me diligedum. cõclu ſio eſt falſa.⁊ ↄtra autoꝛitates ſanctoꝝ. Et hoc poſ ſet ↄfirmari qtuo: autoꝛitatib Areſtoteł et Comen⸗ tatoꝛis. Pꝛima autoꝛitas.opoꝛtet aliquid ſubijci cõ⸗ trarijs.idem aũt nõ ſubijcit᷑ ſibijpſi.Scda autoꝛitas eſt in vltimo capło huiꝰ pꝛimi.materia eſt ens perſe. —— pveiuatio vero eſt no ens. Tercia autoꝛitas eſt Com/ metatoꝛis dicẽtis in hoc caplło.ꝙ pꝛiuatio ſemꝑ admi ſcetur cum materia.Quarta autoꝛitas eſt eiuſdẽ ibi⸗ dem. materia ꝓpinquioꝛ eſt enti in actu qᷓ; pꝛiuatio.et *„ admiſcet᷑ cum pᷣuatione. At iſte autoꝛitates nõ poſ⸗ ſent bene exponi de termiiis. ratio cuiuſlibet rei naturalis eſt per ſe vna.ergo habet duos terminos ꝑ ſe.ſed terminus a quo generationis non eſt niſi puatio.non em eſtmateria.qͥa ipſa manet ſub vtroq; terminoꝝ.nec foꝛma expelleda.quia nullũ agens naturale intendit per ſe coꝛruptione alicuiꝰ foꝛ me. ergo p: iuatio eſt oncipium ꝑ ſe traſmurationis na turalis.Et hoc ↄfirmatur.qꝛ tranſmutet᷑ aer tenebꝛo nec aliqua foꝛma lumini cõtraria. cum lumen non ha⸗ beat contrarin.ergo opoꝛtet ꝙ ſit pꝛiuatio. Scoᷣm ptʒ quia quod eſt ꝑ ſe pꝛincipiũ tranimutariois eſt etiam peincipin rei tranſmutate q;tum ad fieri. Terciũ ptʒ quia ulud quod de ſe eſt nõ ens non eſt de ↄſtitutione ſus in lucem.terminꝰ ꝗ quo non eſt ger.qᷣa eſt ſubiectũ Pꝛiuatio eſt pncipium pſe trãſmutationis naturalis et pᷣncipium ꝑ ſe rei naturalis q;tum ad fieri.ſed ꝑ ac⸗ cidens q;tum ad eſſe Pꝛimũ patet.qͥa omnis trãſmu tatio per ſe vna habet duos terminos per ſe. ſed gene⸗ pꝛimi .8hiſicoꝝ rei.neq; pꝛincipiũ per ſe rei q;tum ad eſſe.ergo pᷣuatio eſt pꝛincipiuũ per accidẽs rei q;tum ad eſſe. t ex hoc tamẽ non ſequitur.ꝙ ſit cauia rei.nam pꝛincipiũ eſt in plus qᷓ; cauſa. Vnde pũctus eſt pᷣncipium linee:et tñ non eſt cauſa eius. xiſtis manifeſte patet bmo. ꝙ non ſunt tm duo pꝛincipia rerum naturaliũ. neq; tin tres termini ſignificares pꝛincipia. ita ꝙ vnus ſignifi cet foꝛmã.⁊ alij duo ſcʒ materia pꝛiuatio ſigniſicẽt ſub iectum.ita ꝙ materia ſignificet ſubiectũ abſolute.⁊ p uatio conno rat carentiã foꝛme Nam ita tene poſſet di ci ꝙ pꝛincipia ſignificent᷑ iſtis quatuoꝛ nominibi mate ria potentia foꝛma ⁊ pꝛinatio.aut ꝙ ſignificent᷑ ̊ vno nomine pᷣncipium. Vnde qualis eſt iſta reſponſio ad hanc queſtionẽ.vtrum tm ſint tria pꝛincipia rerum na turaliũ Tres ſunt termini ſignificates duo pᷣncipia re rum naturaliũ.eſt em ſimilis huic reſpõſioni. Ad hac queſtionẽ quot ſunt homines in iſtis ſcholis. Reſpo⸗ dendo ꝙ decem ſunt nomina ſignificãtia homines in iſtis ſcholis.que in eoꝛũ modis ſignificãdi non coinci dunt. Et quõ pꝛincipia rerum naturaliũ eſſent cõtra⸗ ria ſi ſola cõtrarietas eis adueniret ex vocib. Mani⸗ feſtum eſt em ꝙ nulli termini ſunt ↄtrarij.nec ſe expel lunt ab eo dẽ ſubiecto. nec agunt ⁊ patiant᷑ a ſeinuicẽ nec iuxta ſe poſiti magis eluceſcũt.nec vnus ab alio coꝛrüpitur CPatet ergo ꝙ he reſpoõſiones ſunt ineprte Queſtio ſecunda Vtrãũ materia ſit entitas actualis ⁊ poſitiug. P:ꝛo cuius ſolutione Attende pᷣmo ſᷣm Linconiẽſem in fi⸗ ne huiꝰ pꝛimi.ꝙ aliquid dicit᷑ in actu duplicit᷑. Vnoꝰ quia actualiter exiſtat. Alio mõ quia eſt ens ↄpletum in ſpecie.Similit᷑ aliquid eſt in potentia duplicit. vn⸗ moõ quia non pᷣſentialiter exiſtat.poteſt ramẽ exiſtere. et illud dicit᷑ eſſe in potentia obiectiua.ſicut antixpᷣus Alio mõ quia nõ eſt ↄpletum ⁊ ꝑfectum. poteſt tamẽ compleri ⁊ perfici. Et illud dicit᷑ eſſe in potentia ſubie ctiua.poteſt em eſſe ſubiectũ alicuiꝰ pfectionis ſiue eẽn tialis ſiue accidẽtalis. Vnde illud eſt in potẽtia eſſen tiali qð actu nõ exiſtit.ſed eſt in potẽtia ad aliquã foꝛ⸗ mam ſpecificã ſiue eſſentialẽ.Sed illud eſt in potẽtia accidetali quod eſt in potentia ad aliquã foꝛmã acci⸗ dentale. Wttende ſecũdo.ꝙ duplex eſt actus.qui⸗ dam eſt pᷣſentialis exiſtentie.quo aliquid dicit᷑ eſſe in actu quod actualit᷑ exiſtit.Alius eſt actus traſcendẽs ſiue entitatiuꝰ.qui è modus intrinſecꝰ ↄſequẽs vniui cuiuſq; ꝓpꝛiam entitatẽ. Iſtis ſuppoſitis adducat᷑ opi nio que dicit ꝙ materia nulio mõ eſt ens in actu.ſedẽ in pura potetia ſolum. Et hec opinio ꝓbatur quatuoꝛ ronibus Coõmentatoꝛis.qtuoꝛ ſancti CThome.⁊ qua tuoꝛ Aureoli. Pꝛima rõ Comentatoꝛis comento ſep⸗ tuageſimonono Materia pꝛima nõ poteſt intelligiꝑ ſe cum nõ ſit aliquid in actu halẽs quantitatẽ Se cunda rõ.ſi materia pꝛima eſſet aliq in actu ipſa ha⸗ beret ꝓpꝛiam foꝛma.⁊ per ↄſequens nullam aliam reci Peret ipſa remanęæte.ſʒ ſtatim coꝛrũperetur qᷓ; eico alia foꝛma generarek ercia ro. materia pꝛima recipit omes foꝛmas materiales.ſed nihil rec ipit gliud ſᷣm ꝙ in actu.ſʒ ſᷣm ꝙe in potẽtia ad illud.̊ materia pᷣma in potẽtia ad oẽs foꝛmas materiales.⁊ ꝑↄns nullã hʒ actu Quarta ro. ois trãſinutatio in qlitatibi cir ch ſubiectuͦ in actu eſt alteratio gli materis ma eſſet J * R“ .R (lt . 8 zurro tahee aai img ſatſeb lere 1) vollrd bnn Abw onſoad cumm Aabie Neho nmsin ncoinci tcötm; cpl, S a ens in actu ſeq̃retur ꝙ generatio in ſubſtãtia eſſet alte ratio.ſeqᷣtur ꝓ oẽs foꝛme ſibi aduenietes eẽnt accñtia quia omne aduemies enti in actu eſt accidens. Iſtud ↄfirmatur ex quatuoꝛ dictis Cõmentatoꝛis Pꝛimũ dictum. Si materia pꝛima haleret aliquã ſfoꝛmam ꝓ pꝛiam nõ poſſet aliam recipere manente pꝛioꝛe fo:ma. Scõm dem ↄmento ſexageſimo nono.⁊ iſta natu ra q eſt marenia pᷣma eſt vnũ pꝛincipiũ ↄmune oibus entibo trãſmutabilibi.q alteratur in inuice. ſed noõ eſt yVna in ſe.ita ꝙ ſit ſubſtatia ſimplex exiſtẽs in actu.nec ita ꝙ ſit aliqd ↄpoſitum ex materia ⁊ foma. Ter⸗ cium dem eiuſdẽ quarto huiꝰ ↄmento qͥnquageſimo nono.cũ dicimꝰ ꝙ in materia nihil eſt demõſtratũ in actu.non intelligimꝰ ꝙ poſſit denudari a rebb demr̃a⸗ tis in actu.ſed intẽqimus ꝙ in ſua eẽntia nõ eſt aliqᷣd demoõ ſtratũ.neq; eſt in ſe aliqd demonſtratũ.qm ſi ita elſſet nõ reciperet res demõſtraras Quartũ dem̃ eſt eiuſdẽ in libꝛo de ſubſtãtia oꝛbis.ſi materia eſtet ſub ſtantia ſimplex exiſtes in actu.tũc eſſet ens impaſſibi⸗ bile.⁊ nõ receptiuũ.t ex hoc cocludit vnde natura huiꝰ recipiẽtis ſubiecti ſoꝛmas ſubſtãtiales.ſ. mate/ rie pᷣme neceſſe eſt eſſe naturã potetie.⁊ ideo nõ hatet foꝛma ꝓpꝛiam ⁊ naturã exiſtentẽ in actu.ſed eius eſſen tia eſt in poſſe. Pꝛima rõ bati Thome. nam phᷣus quinto huiꝰ volens pbare ꝙ generatio nõ eſt motus ſic arguit. qð mouetur eſt.qð generat᷑ nõ eſt. gᷓ genera tio no eſt motꝰ? Sʒ ↄſtat ꝙ ſicut in pᷣma ꝓpõe ſubiectũ accipit᷑ ꝓꝑ ſubiecto motus.ſicut in ſcdᷣa ꝓ ſubiecto gene ratiõis.ꝗ materia q eſt ſubiectũ generatõis nõ eſt Scõa ro.quia ſubſtãtia coꝛpoꝛea eſt vna entitas ꝑ ſe actu. ergo eius materia nõ eſt ens actu diſtincta a foꝛ ma eius. Cenet ↄna ꝑ p hm ſeptimo metaphiſice.qꝛ umpoſſibile eſt eſſe ſubſtãtiã ex ſubſtaãtijs inexiſtetib⸗ ſicut actu duo. Nãq; ſic actu duo nunq; ſunt vnũ ac⸗/⸗ tu.ſed ſi poteſtate duo fuerint erunt vnũ.actus em̃ ſe⸗ parat ¶Tercia rõ.ſi materia eſt aliqͥd. vel eſt purus actus vel pura potetia.vel ↄpoſita ex actu ⁊ potetia. Di pꝛimũ habetur intentũ.Non ſcᷣm qͥa ſolus deus eſt purus actus Non terciũ.qꝛ tũc nõ eſſet ſumme ſim plex Quarta rõ eſt.qͥa ſᷣm Areſto.qͥnto meraphiſi⸗ ce.materia nec eſt qͥd nec quale.⁊c.ergo non eſt ens in actu Hꝛima ro Aureoli.nihil (qð habet pꝛeciſe rõ nem diſtinguibib vel diſtinguetiseſt aliq entitas vł realitas.ſed materia hʒ pꝛeciſe rõem diſtinguibilis 2 foꝛma diſtinguẽtis.igit᷑.aioꝛ pʒ.qͥa omne ( qdð eſt hᷣ aliquid) dicit aliquã entitatẽ ex diſtinguibili ⁊ diſtin guete. Minoꝛ ptʒ pᷣmo de materia. qͥa in fundameto nature nihil ẽ diſtinctũ. Scdᷣo de foꝛma.qͥa ſeptio me taphiſice ðꝛ. actus eſt qͥ ſeparat ⁊ diſtinguit Scda rõ eſt.nulla integrãtia aliquã entitatẽ ſunt entitas.ſʒ ◻ materia ⁊ foꝛma integrãt entitatẽ ↄpoſiti. non ſunt entitas. Maioꝛ ptʒ.qa tunc illud ens integratũ eſſet plures entitates cercia rõ.omne ens actu diſtinc tum eſt actu foꝛmatũ.ſed materia ſm ſe nõ eſt foꝛma⸗ ta ſʒ foꝛmabilis.ꝗ materia ſᷣm ſe nõ eſt ens Quar⸗ ta rõ. ſicut ſe habet ꝑtes circuli ad circulũ. ita materia et foꝛma (q; ſunt ꝑtes entitatꝰ) ad entitatẽ.ſʒ ꝑtes cir culi nõ ſunt circulus. ̊ materia ⁊ foꝛma nõ ſunt enti⸗ tas. Et h̊ ↄfirmatur autoꝛitate Cõmentatoꝛis qᷣ di⸗/ cit octauo metaphiſice materiã ⁊ foꝛmã eſſe entitates trũcatas.ſʒ entitates trũcate nõ ſunt entitates actua les a ſeinuice diſtincte. Peter tales rõnes tenet Au pote innca deicinmatu. non bo tum ex diſtinguibili ⁊ diſtinctiuo. O'eautẽ dicitur in Folio xxvi reolus.ꝙ neq; enti neq;materie neq; foꝛme eſt entitas actualis ⁊ determiata.ſed entitas materie ẽ determi⸗ nabilis.⁊ entitas foꝛme detenminãs.⁊ ambo ſimbk eſſe vnius determiate nature. Sed contra hoc arguiẽ quaqruplicit᷑. Pꝛimo ſic.nihil poteſt eſſe de cõpolitio ne eſſentiali alicuiꝰ entis poſitiui niſi ipᷣm ſit aliqd po ſitiuũ. ſed materia eſt de ↄpoſitione eſſentiali alicuius entis pure poſitiue.ſicut ptz ꝑ phᷣm in hoc pmo.̊⁊c. Secuũdo ſic.omnis actio realis ⁊ poſitiua tennina tur ad entitatẽ realem ⁊ poſitiuã. ſed creatio materie eſt actio realis ⁊ poſitiua.ergo terminat᷑ad entitatem realem ⁊ poſitiuã.⁊ nõ ad aliam qᷓ; ad materiã. ergo. MWinoꝛ pʒ ꝑ Auguſtinũ in libꝛo de fide et ſim bolo di centẽ. Nullo mõ credendũ illam ipſam materiã (de ꝗᷓ factus ẽ mundus). ſeipſam potuiſfle eſſe cui q; coeter nam ⁊ coeuã deo. Et infra.¶ Kertiſſime creditur deũ omnig ex mhilo feciſſe.qᷣa et ſi de aliqua materia factꝰ eſt mũdus eadẽ ipſa materia ex nihilo facta ẽ. Ter cio arguit᷑ rõne Cõmentato:is qrto metap hiſice vmẽ to decimoqnto ſic arguetis.quod nõ eſt in actu eſt nõ ens.ſed materia nõ eſt non ens.& mareria eſt aliquid in actu ¶ Quarto ſic. qa niſi ſic ſeqretur ꝙ nõ habere⸗ —-— mus nũc plus de entitate materie q; ante ſi ui ꝓductio nẽ.ſed ↄns eſt falſum ̊. Conſeqntia patet.qa añ ſui ꝓductionẽ erat ens in potetia.ergo ſi nunc non ſit ens actu ſʒ ſolum in potetia ſequitur ꝙ nõ eſt plus qᷓ; pꝛiꝰ EUx iſtis pater. ꝙ licet materia no ſit entitas ↄple ta in ſpecie.neq; ſit in actu foꝛmali.eſt tamẽ in actuen titatiuo. Vnde licet nõ ſit eſſentia integra ⁊ ꝑfecta in ſpecie.eſt tamẽ quedã ꝑtialis ⁊ incõpleta eſſentia ꝑfec tibilis ꝑ aliam vt ſit eſſentia integra ⁊ ꝑfecta in ſpecie lt ꝑ hoc patet ſolutio ad rõnes ⁊ autoꝛitates Cõ⸗ mentatoꝛis Sed ad pꝛima ronem Thomiſtaxꝝ di⸗ cendũ.ꝙ phs ꝑ illud(quod generat) non intelligit ma teriam ſiue ſubiectũ generatiois. ſed illud de quo ge⸗ neratio pᷣqicatur denoĩatiue.ſcʒ terminũ ipſiꝰ genera rationis.Sicut ꝑ illud (qð mouet᷑) intellexit illud de quo motus pᷣdicatur denolatiue. Ad ſcdᷣam patet ſolutio Siłr ad terciã ⁊ aq qrtam.licet em ex duob en tibus in actu foꝛmali nõ fiat terciũ.tamẽ bene ex duo⸗ bus entib in actu entitatiuo. Hã materia ſicut dem ẽ eſt purus actus tranſcendẽs ſed nõ foꝛmalis ſiue ſpe cificus.⁊ ideo etiã nec eſt quid nec quale.qa noõ eſt ens in actu foꝛmali ⁊ cõpleto Ad pꝛimã rõem Aureoli negatur maioꝛ cum eiꝰ ꝓbatione E aliquid ſimplex ſt eſſe diſtinctũ ⁊ determinatũ. ⁊ ꝑ ↄns non ↄpoſi fundamẽto materie nihil eſſe diſtinctum debet intelli gl de diſtinctiõe foꝛmali.⁊ nõ de diſtinctõe entitatiua Ald ſcdᷣam negatur maioꝛ.⁊ ad ꝓbationẽ negatur cõ ſeqᷓntia.ſed bene ſeqͥtur ꝙ illud integratũ eſt ex plurib⸗ entitatib Ad terciã negatur maioꝛ.nam qdam eſt entitas que eſt foꝛma ⁊ foꝛmatiua.q tamẽ eſt diſtinc⸗ ta ⁊ determinata Ald quartã dicit᷑. ꝙ ꝑtes alicuius entitatis nõ ſemꝑ ſunt talis entitas ſicut totũ. mate⸗ ria nãq; hons ⁊ foꝛma eius nõ ſunt homines.cum ̊ tamẽ ſtat ꝙ ſunt entitas.ſicut quis ꝑtes circuli nõ ſtꝭ⸗ circuli.ſunt tñ in ſe qdam entitates — „ Iltrum ma⸗ Queſtio terci teria Pma ſit ab omni foꝛ⸗ ma tam ſubſtãtiali qᷓ; accidẽtali ſeꝑabilis. Hic re⸗ Queſtiones ſpondẽt multi magni doctoꝛes.ꝙ materia pᷣma ꝑ nul⸗ lam potentiã poteſt ab omni foꝛma ſepata eſſe. immo eam ſic eſſe implicat ↄtradictionẽ. Nobat᷑ pꝛimo au toꝛitate Huguitiõis libꝛo bᷣmo de ſacramẽtis ꝑte pᷣᷣ cap ło qrto dicẽtis Certe nõ puto pᷣmã illam oim reꝝ materiã taliter infoꝛmẽ fuiſſe vt nullã omnino foꝛmãa habuit.qa nec aliqð tale exiſtere poſſe oĩno ꝙ aliqð eẽ habeat ⁊ nõ aliqua foꝛmã crediderim Scdða autoꝛi tas eſt Boetij dicẽtis.ꝙ omne eſſe eſt a foma.non pt ergo materia eẽ ſine foꝛma Tercia autoꝛitas eſt cõ mentatoꝛis ↄmento ſeptuageſimo huiꝰ capli dicetis ꝙ ſubiectũ ſuſtentat foꝛmã ſᷣm ꝙ ſoꝛma nonpt eſe ſi/ ne ſubiecto. Foꝛma aũt ſuſtentat ſubiectũ ſᷣm ꝙ eſt cõ plementũ eius.⁊ ſᷣm ꝙ ſubiectũ non denudari pt a foꝛ ma. Quarta autoꝛitas Eeiuſqe ſecũdo huiꝰ ↄmẽto duodecio dicẽtis. ꝙ materia differt a foꝛma.ſʒ nunq; denudat᷑ a foꝛma. Ideo qñ ſeꝑat᷑ ab vna foꝛma induit aliam foꝛmã.t ad hoc ꝓbandũ ſubdit.qm̃ ſi denu⸗ daret᷑ ab omnib foꝛmis tũc quod non eſt actu eſſet in actu. O(x iſiis autoꝛitatib manifeſte apparet ſicut di cunt ꝙ implicat ↄdictionẽ materiã eẽ ſine foꝛma.Sʒ hoc ꝓbatur etiã quatuoꝛ rõnibo Pꝛima rõ eſt.qnto ali qua ſunt magis vnũ.tanto minus ſunt ſeꝑabilia.ſed materia ⁊ foꝛma ſunt magis vnuʒ ꝙ; ſubiectũ ⁊ ꝓpꝛia paſſio.q ſunt ommino inſeꝑabilia.g multo magis ma teria ⁊ foꝛma. Maioꝛ ptʒ.qͥa vnitas arauit indiuiſi⸗ bilitatẽ. Minoꝛ ꝓbatur.qa ex materia ⁊ foꝛma fit per ſe vnũ.non aũt ex ſubiecto paſſione Scda rõ eſt.im poſſibile eſt creaturã eſſe ſine ↄſeruatoꝛe ⁊ depẽdẽtia. etreſpectu ↄſeruationis ⁊ creatiõis ad deum ↄſeruã⸗ tem ⁊ creantẽ.ſed creatio ⁊ ↄſeruatio⁊ depẽdentia ſt quedã foꝛme cum ſint entia reſpectiua. ⁊c. Txer⸗ cia rõ eſt.illud cuiꝰfieri implicat manifeſtã ↄtradeoeʒ non eſt ꝑ aliquã potentiã poſſibile.ſed materiã eſſe ſi⸗ ne foꝛma implicat manifeſtã ↄtradcoeʒ.̊ ⁊c. Minoꝛ ptʒ pᷣmo. qᷣa materia eſt in pura potẽtia. ergo ſi ect ac/⸗ tus ſeꝑatus a foꝛma ipſa eſſet pura potetia ⁊ nõ eſſet pura potẽtia. Patet ſecũdo.qͥa quod eſt actu vel ẽ foꝛ ma vel habẽs foꝛmã vel ↄſequens foꝛmã.ſed materia pꝛeter foꝛmã nec eſt foꝛma nec habes foꝛmã nec eam coõ ſequens.̊ ſi eſſet ſine foꝛma eſſet actu ⁊ nõ eſſet actu. Patet tercio.qͥa duab materijs ſeꝑpatis a ſuis foꝛmis adbuc eſt dualitas ſiue multitudo.qꝛ ſunt adhuc due materie.ſʒ iſta ſunt q dam foꝛme.ꝗᷓ ſi materia eſt ſeꝑa⸗ ta a foꝛma adhuc hʒ fomã Quarta rõ eſt. qa circũ ſcripta materia a foꝛma vel ipſa eſt eadẽ cum deo vel diſtincta. Si diſtincta & in ipſa ẽ diſtinctio.q eſt qda⸗ʒ foꝛma. Si eadẽ adhuc habetur ꝓpoſitũ.quia ydẽpti⸗ tas eſt qdam foꝛma. qͥa ᷣm ph̊m idem ⁊ diueſum ſũt immediata circa ens Sed ↄtra hoc arguit᷑ quadru plicit᷑. ꝛimo ſic.om̃e pꝛius naturalit᷑ alio ⁊ ab eo rea⸗ liter diſtinctũ poteſt deus facere ſine illo.ſed materia eſt hmõi reſpectu cuiuſcũq; foꝛme.q̊ ⁊c. Minoꝛ patet qꝛ materiaẽ in genere entis abſoluti.ideo ẽ ens abſo lutum. Ipſa etiã eſt qualibet foꝛma poꝛ cum ſit recepti ua eius.⁊ etiã a qualibet naturalit᷑ ſeꝑabilis. aioꝛ ꝓbatur.qa ſinõ.hoc eſſet ꝓpter aliquã dependentiã.ſʒ nõ eſt aliqua depẽdentia materie ad foꝛmã que h̊ im⸗ pediat. Patet qa pᷣus nõ dependet a poſterioꝛi.ſʒ ma gis ecõtra Et etiã accigẽs magis depedet a ſubięcto qᷓ; ſupiectũ ab accidẽte vel materia a foꝛma D nõ eſt dubiũ apud p hos.⁊ tñ ſᷣm veritato accidẽs po eh emm̃ pꝛimi phiſico teſt eſſe ſine ſubiecto. a foꝛtioꝛi materia a foꝛma.⁊ ſſᷣ iectũ ab accente Secũdo arguit᷑ ſic.qͥa vel foꝛma ſub ſtãtialis xpᷣi fuit ſeꝑata amateria eius in ſua moꝛte vł nõ. Non pᷣt dici ꝙ nõ.quia tũc nõ fuiſſet moꝛtuus.Si ſic aut ergo materia eiꝰ remanſit ſine foꝛma ſubſtãtia li Et ſic habet᷑ non ſolũ ꝙ materia pᷣt eſſe ſine foꝛma ſbᷣ ſtantiali.ſed ꝙ de facto fuit aut nõ remãſit ſine foꝛma et tũc alia foꝛma in eũ introducta.ſed nõ niſi foꝛma ca daueris.ſicut ptʒ inducẽdo.ergo materia xpᷣi introdu cta fuit ſub foꝛma cadaueris.qð eſt abſurdũ Etiã ibi — ↄpoſitio ſcdᷣa eſſet ſine pᷣina.qð eſt incoueniens apud tenẽtes oꝓpoſitũ. t etiã ibi nõ eſt alia foꝛma ſubſtã tialis ſᷣm tenẽtes oppoſitũ.qꝛ illi nõ ponũt plures foꝛ⸗ mas ſubſtãtiales in eodẽ ↄpoſito. rari ⁊ ſeꝑatim ↄſeruare. ſic eſt de materia ⁊ foꝛma.. O autẽe realiter ⁊ eſſentialit᷑ diſtinguant᷑ putz.qͥa vna remaneret altera nõ remanẽre Quarto ſic ÿm Au⸗ guſtinũ.materia pma eſt in eſſe creata ante quamlibet foꝛmã naturalẽ.eo ꝙ eſt vnũ de qtuoꝛ coequeuis , . Qimpoſſibile eſt ma⸗ Dic pꝛim teriã naturalit᷑ eſſe non ue ſubſtatiali ſiue accñtali Dic ſecũdo ꝙ materia pᷣ ma eſt ab ommi foꝛma ſubſtãtiali realit᷑ ſeꝑabilis Ptʒ qꝛ ab hac ⁊ ab illa.⁊ nõ eſt aliqᷓ dabilis a ꝗ nõ ſit reali⸗ rer ſeꝑabilis Aliter opoꝛteret dare aliquã materiã cui eſſet aliq̃ foꝛma coeterna.qð cõiter nõ ↄcedit᷑niſi foꝛte de foꝛma coꝛpoꝛeitat?ꝭ Vic tercio. ꝙ materia eſt ſe parabilis a qlibet foꝛma accñtali realiter ab ipſa diſti cta. Et h̊ dico ꝓpter relationẽ creature ad deum.q̃ nõ eſt realiter diſtincta ab ipſa creatura. Dic qrto. ꝙ nõ implicat ↄdictione materiã pꝛimã eſſe ab omi foꝛ⸗ maſcharon Ad autoꝛitates q̃ vident᷑ dicere oppo ſitũ. Ad pꝛimã dðᷣm ꝙ; Huguitio loqͥtur de potentia naturali.⁊ vbi loqretur de alia eſſet negãädus. Ad autoꝛitatẽ Boetij dom eſt:ꝙ loqtur de eẽ foꝛmali nõ entitatũ Ad autoꝛitates Cõmentatoꝛis dðᷣmẽ.ꝙ fuit eius opinio ꝙ materiã eſſe ſine foꝛma implicat cõ tradictionẽ.ſᷣm hoc eiꝰ autoꝛitas nõ eſt ſeqᷓnda. ſicut et in alijs vbi loqͥtur de diuina potẽtia. Ad pꝛimã rõnem dicendũ.ꝙ duplex eſt vnitas.ſ.vnionis ⁊ vdẽp tatis. Pꝛimã aüt magis hñt materia ⁊ foꝛma q; ſub⸗ iectũ ⁊ ꝓpꝛia paſſio.ſed ſecundã magis hñt ſubiectũ ⁊ Apꝛia paſſio.⁊ iõ maioꝛ debet intelligi de ſcõꝛa. Ad ſecundqã pʒ ſolutio Et ſiłr ad terciã.pꝛeterq; ad terciã ꝓbationẽ.ad quã dꝛ. ꝙ circũſcriptis materijs a ſuis foꝛmis.ipſe nõ ſunt due aut płes aut diſtincte foꝛma⸗ liter. licet bñ fundamẽtaliter. Vel poſſet dici ꝙ inter duas materias pᷣt eſſe multitudo ⁊ diſtinctio realit᷑ di ſtincta ab ipſis.ſed illa pᷣt etiã ſeꝑari a materia.duũmo do alia materia deſtruat᷑. hoc ſufficit ad verificãdum dicta ſuꝑius.Ot ꝑ hoc ſilr ptʒ ad qrtam rõnem Queſtio quarta: ?i gnoſcibil· Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe Attende.ꝙ ꝑ ſe accipit᷑ dupłr. Vnoꝰ vt opponit᷑ ei qð eſt ꝑ accns.⁊ ſic illudẽ ꝑ ſe cogſcibile de quo pꝛedicat᷑ cognoſcibilitas in aliq̃ mõ dicedi per ſe. lio mõ accipit᷑ vt opponit᷑ ei qð eſt per alterũ.⁊ ſic illud eſt ꝑ ſe cognoſcibile qð hʒ ꝓpꝛiam cognoſcibilitatẽ ſecluſo quocuq; extrinſeco. Nt Terxcio ſic. que⸗ cunq; abſoluta realiter ⁊ eſſentialit᷑ diſtincta pñt ſepyg infoꝛ matã aliq̃ foꝛma ſi . — , M per ſtali tarem Guänn Auten nonel uon aame agl celari ſtanrie ſolia mnater en Kren ns bſtimn eſuna WMma inoen übi Ss i msfn deh ck Wn) s e mial nickt gudli mi ng iſe, moc §. „ fmmiid rig npen“ nin istſch mfi ihum: Gi g1iis n — em̃ nõ ſufficit ad rõnem ſpẽi ad quã requirit᷑ ↄpoſitio ex genere ⁊ dintia.neq; at materia neq; foꝛma ꝑtis ſũt ↄpoſite ex genere ⁊ dꝛntia. Reſpõdent tñ hic aliqui ſu Alireſtotelis 4Rdergo bꝛeuiter ad queſtionẽ. ꝙ quia nõ pol⸗ D ſumus ꝓ ſtatu iſto aliquid ↄgnoſcere niſi ꝑ aceñtia ſenſibilia.iõ materia pᷣma non ↄgnoſcitur a nobis niſi ꝑ ↄpꝑatõem ad foꝛmã.nõ tame ꝓpter hoc ymaginãdum eſt mipᷣa quãtũ eſt ex ſe non ſit alius ↄgnoſcibilis.qꝛ cognoſcibilitas ſꝑ ſequit᷑ enti tatem.ſed verũ eſt ꝙ a nobis nõ tãtum eſt ↄgnoſcibit quãtum foꝛma.ſiue ſubſtantialis ſiue accidetalis.Cũ autem ðt cõmentatoꝛ ↄmento ſexageſimonono ꝙ ipſa non eſt ↄgnoſcibilis ex eo ꝙ nõ hʒ quidditatem in ac⸗ tu non eſt intelligendũ ꝙ ipᷣa nõ ha beat entitatẽ diſti⸗ ctam a foꝛma.hoc em̃ pus negatum eſt. ſed dʒ intelli⸗ gi ꝙ ipᷣa nõ habet in ſe foꝛmã ſubſtantialẽ. cui ſit ſꝑ ne⸗ ceſſario ↄiuncta aliqua detmĩata qᷓlitas ſenſibił Sub ſtantia em non ↄgnoſcitur a nobis niſi ꝑ accidetia ſen ſibilia. Q(t iã foꝛma ſubſtãtialis ⁊ etiam ↄpoſituzʒ ex materia⁊ foꝛma notius ẽ qᷓ; materia abſolute ꝓpter ac cidentia ↄſequẽtia totũopoſitũ H Ante oppoſitũ Ad pꝛi Ad ratõesi ↄcedendo añcedes negat᷑ minoꝛ Hã dato ꝙ materia ſit entitas pure potetialis ſubiectiue.nõ tamẽ obiectiue. Hec aliud ꝓbat autoꝛitas Areſto. Ad cõ⸗ firmatõem negat᷑ ancedens. Ad pmã ꝓbatõem doðm ꝙ licet materia nõ ſit aliquid limitatũ aut det᷑minatũ ad aliquod certũ pᷣdicatum ꝑ ſe.bene tamen reductiue Eſt em materia ꝑs totius ↄpoſiti ſubſtantialis ad qð reducit᷑. Ad ſcðam ꝓbatõem ↄceditur ꝙ nec ex eo ꝙ ẽ in actu.nec ex eo ꝙ nõ eſt in actu ꝑ ſe fit aliquid. loquẽ do ð actu ↄpleto.bene tamẽ ex eo qð eſt in potẽtia Ad terciã ꝓbatõem ↄceditur ꝙ materia eſt mediũ int᷑ foꝛ mam ⁊ puatõnem.nec aliud vult dicere autoꝛitas cõ⸗ mentatoꝛis. Ad quartũ ↄcedit᷑ ꝙ pᷣuatio eſt ꝑ ſe nõ ẽs ſed negat᷑ ↄſequentia. Ad ſcom ðꝛ diſtinguendo añ cedens.quia materia poteſt eẽ ↄpoſita ex ꝑtibus inte⸗ gralibus vel eencialibus.ſed nõ eſt ↄpoſita ex partib⸗ eẽntialibo.ſʒ ĩtegraliba.⁊ in illas eſt diuiſibilis.ꝑ hoc em. Ad ſcam negat᷑ ans. B ꝑticiałr philoſophãtes.qꝙ materia eſt ſpẽs pᷣdicabił nõ ſubijcibilis.neq; ad ſpẽm pᷣdica hbilẽ requirit᷑ ↄpõ ex ge nere ⁊ dꝛñtia.ſed hoc eſt ↄtra p h̊m ⁊ poꝛphiriũ dicen tes ſpẽm relatiue dici ad genus.Si ãt materia habeat genus. ̊ hʒ deñam ↄtrahentẽ genus ad eẽ ſpecificum Ad terciã ꝓbatõnem negat᷑ ↄna.⁊ ad ꝓbatõnem pate bit ſolutio in tercio huius. Ad quartã negat᷑ ans.licʒ em̃ deus ſit ſumme ſimplex.nõ tñ ſimpłr ſimpłxx Ad terciũ ðꝛ negando ancedens. Ad pᷣmã ꝓbatõem cõce⸗ ditur ꝙ puatio nõ eſt ꝑ ſe generabilis.Et ad ſcdᷣaʒ di cendum ꝙ pᷣuatõis nõ eſt alia pᷣuatio.qꝛ medij int᷑ ali⸗ qua extrema non eſt aliud mediũ.⁊ etiam quando ali qquid eſt foꝛmaliter tale ſtãdum eſt in eo. Ad terciam ꝓbatõnem negatur minoꝛ. Nã entitas pᷣuatiua ita be ne poteſt inherere ſicut poſitiua Ad quartã ꝓbatõeʒ ðꝛ.ꝙ nõ eſt incõueniẽs in eadẽ materia eẽ infinitas en⸗ titates puatiuas.non ãt poſitiuns Ad quartum öꝛ negando minoꝛem.⁊ ad ꝓbatoõnem dicendum ꝙ licet non ſint res per ſe exiſtentes.ſunt tamen inexiſtẽtes Ad confirmatõnem patzʒ ſolutio ex hijs que dicta ſunt in tereia queſtione. Sequit᷑ textuus. Et tagentes quidez fuerũt. In hoc ſecũdo capło iſtius vltimi tractatꝰ declarat p h̊s naturã ⁊ neceſſitatẽ pᷣuatõnis.⁊ excuſat ſe a determiatõne.foꝛme.⁊ pᷣmo tangit defectus antiqᷓ rum circa pᷣuatõnes. Dices ꝙ fueruũt quidã alij tangẽ tes materiã ⁊ magis appꝛopinqntes ad naturã eius ꝙ; pꝛioꝛes.ſed tñ inſufficiet er cognouerũt ipam.de fecert em in duobus circa cognitõem ipᷣius materie. imo qa pꝛopter rõeʒ ꝓꝑmenidis ↄceſſerũt aliquid ſimpłr fie ri.i.generari ex nõente. Scdðo defecerũt quia nõ diſtixe runt inter materiã ⁊ pᷣuatõeʒ.ipᷣi em nõ potuerũt intel⸗ ligere ꝙ materia ⁊ pᷣuatio ſint vnuʒ nũero.⁊ q; nõ ſint vnuʒ in eſſentia.i.diffinitõne.pᷣter aũt dꝛñtias pᷣus po⸗ ſitas inter materiã ⁊ pꝛiuatoem ſunt adhuc alie due NPꝛima qꝛ materia eſt ꝑ accidens nõens.ſed pᷣuatio eſt ꝑ ſe nõens. NHos quidã em materiã ⁊ puatõem iſtoꝛuʒ dicimus ſed hoꝝ hanc qͥdã nõ eſſe ̃m accidens mate⸗ riam puatõem ant ꝑ ſe nõ eſſe Secũda dꝛñ ala eſt qa materia eſt pꝛope ſubnaʒ ſed nõ pꝛiuatio. Ad cognoſ⸗ cendũ aũt erroꝛem ⁊ cãm inſufficietie pᷣdictoꝝ ſubdit ꝙ quauis iſti ponerẽt materiã eſſe vnũ pꝛincipiũ at⸗ tribuẽtes magnũ ⁊ paruũ ipᷣi materie tamẽ non pone⸗ bant pꝛiuatõem eſſe vnum pᷣncipium alijs diſtinctuʒ. ⁊ ſic quãuis ponerẽt tria pncipia rerum naturaliũ qᷣa pꝛeter magnũ ⁊ paruũ ponebant foꝛmã ſiue ideã.tamẽ aliter ponebãt qᷓ; nos ppynamus. Cauſa aũt pꝛoptexr quã ponebant materiã eſſe pᷣncipiuʒ ⁊ non pꝛiuatõem erat.quia materia ꝑmanet in genito ⁊ ẽ cauſa eoꝝ que fiũt ſicut materia.pᷣuatio vero nõ eſt ſic cauſa eoꝝ que fiunt neq; ꝑmanet in genito ſed ponit nõ eſſe geniti.et pꝛopter hoc quodãmodo dicit᷑ tendere ad maleficius Heq; em penitus) Lic phus impꝛobat erroꝛẽ pꝛedictoꝝ.⁊ ponit duas ↄcluſiones. Pꝛima pᷣuatio nõ eſt oĩno extra materiã pꝛincipioꝝ rei.Pꝛobat᷑.quia il⸗ lud pꝛopter qð materia appetit foꝛmam nõ eſt oino ex⸗ tra nũerum pꝛincipioꝝ rei.ſed pꝛopter puatõem mate ria aꝓpetit foꝛmã.exiſtẽte em quodã diuino ⁊ oprimo et aꝓpetibili aliquid qͥdem contrariũ eſſe ipᷣi dicimus. liud aũt aptum natuʒ eſſe axpetere ⁊ deſiderare ip ſum eſt.ipᷣius ſp? pꝛiuatõnis natura.ergo. Minoꝛ pa tet.quia ſi materia nõ aꝓpetat foꝛmam ꝓpter pᷣuatõem ⁊ ex eo ꝙ eſt pᷣuata foꝛma ſiue ꝙ eſt in poña ad eamet non hʒ.ſequeret᷑ ꝙ materia appeteret ſuijpᷣius coꝛrup/⸗ tionem. Pꝛo bat᷑ conſequẽtia.quia vel materia appetit foꝛmã quã habet vel foꝛm am quã non habet. Nõ foꝛ⸗ mam quã habet.quia apꝓpetitus eſt wobee indigentiã alicuius nõ habiti. Neq; ſuijpᷣius poſſibile ẽ aꝓpetere ſpẽm.quia pꝛopter nõ eſſe indigens ẽ. Si dicat᷑ ꝙ appe tit foꝛmã quã nõ hẽt ⁊ nõ rõne pᷣuatõnis.ſeqtur ꝙ ap⸗ petit ſuijp̃ius coꝛruptõem.qꝛ foꝛma quã nõ habʒ eſt cõ traria foꝛme quã habʒ.ↄtraria aũt mutua ſe expellũt. coꝛruptiua em ſunt adinuicẽ otraria.ꝗ materia axpe⸗ tendo foꝛmã appetit coꝛruptõem foꝛme quã hʒ.⁊ ſic ſi nõ appetir rõne puatõnis n eſt in poña ad foꝛmã quã non habz. igitur appetit eſſe ſine foꝛma ſed non poteſt eſ ſe ſine omi foꝛma.ergo appetit coꝛruptionẽ ſuijpᷣius.ſʒ hoc eſt falſuʒ.ergo materia appetit ſoꝛmam pꝛopt᷑ pꝛi⸗ uationẽ.vñ materia pᷣuata appetit foꝛmã ſicę feia maſ⸗ culũ ⁊ turpe bonũ. NHõ qͥda ſᷣm ꝙẽ in ſeẽ per accũs.qꝛ turpitndo accidit ei ex buationemirtacuziga. Seoͦg Queſtiones Scluſio.qᷓ;uis materia ſit generabilis⁊ coꝛruptibilis ꝑ accñs.tamẽ nõ eſt generabilis neq; coꝛruptibilis ꝑ ſe Pꝛiĩa ꝑs ꝓbat᷑quia pᷣuatõ.(que eſt in materia) coꝛrũ pitur qꝛ em̃ coꝛrũpit᷑ in matia puatio.q̊ matia eſt coꝛ ruptibilis ꝑ accñs. Naʒ qð attribuit᷑ alicui ſᷣm aliqͥd qð eſt in ipo ei conuenit ꝑ accũs.Scðᷣa ꝑs pʒ.⁊ pꝛimo ꝙ materia ꝑ ſe ſit ingenerabił.qꝛ ſi fiat vł generet᷑.tũc opoꝛtʒ ꝙ habear ſubiectuzʒ ex quo fiat.ſi em fiat ſubijci aliquid opoꝛtʒ pᷣmũ ex quo fiet.ſed ipᷣa materia ? ſub⸗ iectum ex quo omia alia fiut.̊ materia erit anteq;ᷓ fiat Dico aũt materiã pᷣmũ ſubiectũ vnicuiq; ex q̊ fit ali⸗ quid cũ inſit pᷣmũ ꝑ ſe ⁊ nõ ſ̃m accñs.⁊ ſi corumpatur in hoc abibit vltimũ. Ox quo pʒ ꝙ materia pᷣma eſt ꝑ ſe incoꝛruptibilis.quia oẽ (quod coꝛrũpit᷑)coꝛrũpit᷑ in aliquod ſubiectũ.tũc ſi materia coꝛrũperet᷑.ipᷣa coꝛrũ peret᷑ in materiã.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns materia erit coꝛrupta añ⸗ ꝙ; coꝛrũpatur.⁊ erit poſtq; fuerit coꝛtupta (De pn⸗ cipio aũt) EHinałr excuſat ſe pᷣs de detminatõe foꝛme dicens.ꝙ de foꝛma ſeꝑata a materia nõ ꝑtinet demĩa re ad phiſicũ.Ad metaphiſicũ ãt ꝑtinet determinare vtꝝ ſit em̃ vna talis foꝛma.vł vtꝝ ſint plures. ⁊ ſi ſint plures quot ⁊ q̃ ſunt De foꝛmis aũt materialib(que ſunt generabiles ⁊ coꝛruptibiles) det᷑minabit᷑ in ſequẽ tibus libꝛis huiꝰ p hie naturalis. OQcx omnibo pᷣdictis pzʒ quot omniũ rerum naturaliũ ſint pᷣncipia ⁊ quoꝛũ teꝝ ãt aliud pncipiũ incipiẽtes dicamus.i.nunc inci piemus dicere de alio pᷣncipio. (irca hũc textũ ſunt quattuoꝛ dubia. Rł⸗. . +R Dubium. vty mate ria ſit non Pꝛimũ ens ꝑ accidens.⁊ pᷣuatio ſit ꝑ ſe nõens. ita ꝙ mareria ſit ppe ſub ſtatia ⁊ nõ puatio. DhHdʒ ꝙ matia ð: nõ ens ꝑ accñs.qᷣa rõe alteriꝰ ſibi ↄiuncti.ſ.rõe puatõis.ſʒ pᷣuatõ ðꝛ nõ ẽs ꝑ ſe.qꝛ eſt nõ ens ꝑ ꝓpꝛiã ſuã rõem.⁊ nõ rõe alicniꝰ con iũcti. ¶ Iñ nõ dʒ hic eẽ ꝑſeitas ꝓpõnũ.ita ꝙ iſta ſit per aceñns aut ꝑ ſe materia eſt nõ ens.ſʒ ſic ꝙ aliqͥd de quo vere ðꝛ ipᷣam eẽ nõ ens vere pᷣdicat᷑ de materia denoi⸗ natiue.pᷣuatõ em.q eſt nõ ens ꝑ ſe pᷣdicat᷑ denoĩatiue ⁊ accñs de ipa materia.ſed ꝙ materia ſit ꝓpꝛie ſubſtã⸗ tia.hoc eſt ideo qꝛ ipᷣa eſt ꝑs ſubſtãtie.ſed nũq; puatõ vel qꝛ ipᷣa põt vniri foꝛme tãqᷓ ſi ue ꝑfectõi.⁊ pᷣuatõ nũ qᷓ; pᷣt vniri fome Scdðm dubiũ.vtꝝ materia ſit coꝛ ruptibilis ꝑ accñs grã pꝛiuatõis Dðm m ſic.vñ qꝛoẽ ꝑ accñs eſt reducibile ad aliqð ꝑ ſe.iõ ſi materia ſit coꝛ ruptibilis ꝑ accñs grã puatõis oʒ puatõem eẽ ꝑ ſe coꝛ⸗ ru ptibilẽ. aliqd qIt eẽ ꝑ ſe coꝛ ruptibile pᷣt eẽ dupliciter vno ꝓpꝛie:.quia eius entitas pᷣt deſinere eẽ.⁊ ſic pᷣuatõ nõ eſt coꝛruptibilis.cũ ſit non ens. lioꝰ im ꝓpꝛie.qͥa deſinit denoĩare illud quod pꝛiꝰ denomiabat.⁊ ſic p⸗ uatõ bñ eſt ꝑ ſe coꝛruptibilis.vñ licʒ pꝛiuatõ hoc eẽ qð hʒ depdere poſſit.no tñ ꝓpꝛie coꝛrũpi ðꝛ. Terciũ du biũ.vtꝝ mat᷑ia pᷣma ſit pciſa ⁊ adeqta cã gnabilitatis et coꝛruptibilitatè i Dõðm ẽ ꝙ matia ẽ pꝛĩicipiũ intriſecũ paſſiuũ ⁊ ſi ubiectm̃ gñabilitat?⁊ coꝛruptibilitati.ſʒ nõ obiectm ⁊ tmiatm. Hã foꝛma eſt pꝛĩcipiũ fmĩatm̃ paſ ſiuũ gñ atòis. mat᷑ia vᷣo ſubiectim̃ ſiue receptm̃.nã reci⸗ pit foꝛmã in ea poſitã.Ex qͥ pʒ ꝙ matia nõ ẽ cã totalł et ſufficiẽs gnatois ⁊ coꝛruptois.qᷓ;uis ſit cã ſubiectia Ot ex H pʒ ſoꝰ orietatis int᷑ ↄmẽtatoꝛẽ ⁊ auicẽnã.Di cit em hic ↄmẽetatoꝛ ꝙ mihil aliud ẽ cã gñatõis ⁊ coꝛru prois q; materia pꝛima ꝓpter nõ eſſe.qð eſt mixtũ ĩ ſub ſtantia rei. AKuicẽna vᷣo in pꝛimo ſue phiſice capitulo pꝛimi POhiſicoꝝ tercio ðt ꝙ materia fm ſe nõ eſt pꝛincipiuz ſue gñatõis ſed qꝛ eſt adiũcta foꝛme bñti riuz Quartũ dubiũ vtꝝ ſi materia nõ aꝓpeteret foꝛmã pꝛopt᷑ puatõeʒ vtꝝ Zrium apeteret aliud vel appeteret ſuijpius coꝛruptõ nem. videt᷑ em̃ ꝙ nõ.quia materia nullioriat᷑. Oðm ꝙ materia nulli Iriat᷑ accipiedo ↄrium pꝛope:tamẽ bñ habet Zrium extẽdendo hoc nomẽ ↄriuʒ ad coꝛrũpẽs Si em̃ materia aꝓpeteret foꝛmã p:opter puatõem ma teria heret ↄrium.i.coꝛrũpens qꝛ cum foꝛma quã ap⸗ petit ſit coꝛruptia foꝛme quã habʒ ⁊ aliã nõ poſſit hẽ re illa foꝛma eſſet coꝛruptia materie 1 Vty oĩs materia appetat foꝛ⸗ Querit mã rõne puatõnis ſibi admixte Arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ qͥa ma⸗ teria celi nõ appetit aliã foꝛmã nec etiã materia intelli gentiaꝝ. Confirmat᷑ quia p h̊s in ſcðᷣo de aĩa diuidit ſubſtantiã in materiã foꝛmã ⁊ totũ ↄpoſitũ.celuʒ aũt nec ẽ materia nec foꝛma ſimplex qꝛ tunc poſſet actuare materiã.⁊ ꝑ ↄñs ↄpoſitũ erit exmateria ⁊ foꝛma ⁊ tñ ẽ incoꝛruptibile ⁊ ingñabile Scðo ſic.materia nullazʒ foꝛmã appetit.ergo nõ oĩs materia appetit foꝛmã Añs ptʒ. quia materia nullã foꝛmã cognoſcit.ergo nullã ap petit. Tenet ↄna.qꝛ axpetitus nõ fertur niſi incognitũ Pzʒ ſcðo.quia appetitus eſt qͥdem actus.ſed a materia cum ſit pura pona paſſiua nõ exit aliqͥs actus Ter⸗ tio ſic.qͥa ſi materia a ppeteret foꝛmã.vel appeteret foꝛ: maʒ quã hẽt aut quã nõ habet.nõ foꝛmã quã habʒ qꝛ ſemꝑ appetitus ẽ reſpectu carentie.nõ foꝛmã quã non hʒ tũ quia foꝛma quã nõ habʒ nihil eſt. ergo dicere ꝙ materia illã foꝛmã axpetit eſt dicere ꝙ materia nihil ap petit Tum ſcdᷣo.qꝛ ſi materia appeteret foꝛmã quã nõ hʒ tũc appeteret coꝛruptõem foꝛme quã hʒ.eo ꝙ ille nõ pñt ſimul ſtare in eadẽ materia.ſed ↄñs eſt falſũ.quia foꝛma quã hʒ eſt ſua ꝑfectio.nullũ aũt ens ne turale ap petit coꝛruptõem ſue ꝑfcõnis. Cõfirmat᷑.quia ſi mate ria pᷣma appeteret foꝛmã quã nõ habʒ.vel ipᷣa ſꝑ appe⸗ teret vel aliqñ ⁊ aliqñ nõ.nõ pꝛimũ qꝛ ſᷣm ↄmẽtatoꝛeʒ ĩ textu expoſito p h̊s ꝑ appetitũ ĩtelligit illud qð hʒ ma teria de motu ad recipiendũ foꝛmã ſed materia nõ ſꝑ mouet᷑ ad foꝛmã quã nõ habʒ.ergo.nac ſcðʒ.qꝛ axꝓpeti tus fit rõne caretie.ergo materia vel ſe vel nunqᷓ; appe tit foꝛmã qua ipᷣa caret Q.uarto ſic.qꝛ ſi õnis mate ria appeterzʒ foꝛmã.aut ergo oĩs materia apꝓpeteret om nẽ foꝛmã quã nõ habʒ.aut aliquã ⁊ aliquã nõ.nõ ſcðʒ quia appetitus fit rõne carentie. Non pꝛimũ quod ptzʒ pꝛimo.qꝛ materia exñs ſub foꝛma ꝑfectiſũma quã ha⸗ here põt naturalit᷑ nõ appetere aliam foꝛmã.cuʒ em nõ poſſit ſimul hẽre plures foꝛmas tũc ipᷣa aꝓpeteret mi⸗ nus bonuʒ dimittendo maius malũ.⁊ per ↄſequẽs cuzʒ minus bonũ com ꝑatuʒ maioꝛi boni habeat rõem mali ⁊ imꝑfecti materia aꝓpeteret ſuũ malum ⁊ imꝑfctõem. PDtʒ ſecũdo.qꝛ appetitus materie ẽ ſaciabilis.ergo ha⸗ bita ꝑfectiſſima foꝛma quã hẽre poteſt naturaliter ille appetitus eſt ſaciatus Tenet ↄſequentia.qꝛ non poteſt magis ſaciari ꝑ foꝛmã minus ꝑfectam nec ꝑ plures ſi⸗ mul cuʒz non poſſet hẽre. (onfirmat᷑.qꝛ ſi materia ap⸗ petit omnẽ foꝛmaʒ ſequit᷑ pꝛimo ꝙ appetitus natura⸗ lis eſſet ad impoſſibile. Tenet ↄſequentia.qꝛ impoſſi⸗ bile eſt aliquã materiã habere omnẽ foꝛmã. Sequeret ſcdᷣo ꝙ materia aut ꝑ ſeipam appeteret quãlibʒ foꝛmaʒ aut per aliquid diſtinctuz ab ea.Si ꝑ ſeigꝑam tüc idex or e ₰ kgini nüdbi n cang 4Dn etnide annidi⸗ Nnn i bi euſe Nünne ͤama münli unidt Eemme tmuml ſincgi dna s T ni gri mun, zpgli itnnc uue RℳRD vd mm Nien, annd nlall 1on M⸗ ns unult . utuſt, gin⸗ e⸗ Hing iit 4 5 — S Areſtotelis erit dicere materia habet appetitũ ad foꝛmã.ſed mate ria habet materiã ad foꝛma. Si ꝑ aliquid alið.vel er go illud eſt materiavł foꝛma.nõ materia ſicut pᷣus pa tuit.neq; foꝛma.qꝛ tũc materia etiã haberet appetituʒ ad talẽ foꝛmõ.⁊ eẽt ꝓceſſus in in finitum — tum arguitur autoꝛitate In 0PP Oſie lu textu. Pꝛo ſolutõe * queſtionis ſoluende ſun quattuoꝛ queſtiones minꝰ pᷣncipales Queſtio.vtrũ appetitus mate⸗ Aſdrie quo materia appetit foꝛmã ſit realr diſtincta ab ipᷣa materia.p cuiꝰ ſolutöe Attẽde pᷣmo.ꝙ duplexẽ appetitus.qͥ dam eſt naturalis tendẽtia vel inclinatio rei in ſuã ꝑ⸗ — fectõem ſine ↄgnitõe ipᷣius ꝑticularit᷑ appetẽtis Alius eſt appetitus alalis.q eſt actꝰ potẽtie appetitiue qͥ ipa APheel aliqð ↄgnitũ ꝑ ſenſũ.⁊ indicat eẽ ſibi ↄueniẽs t alius eſt qꝓpetitus ronalis. ꝗᷣ eſt volũtatis actus quo volũtas vult aliqð bonũ verũ vel appares pᷣiudi⸗ catũ eẽ bonũ mediãte iuditio intellectus pꝛactici.O⸗ ſt aliqͥs ſit axppetitꝰ ſine ↄgnitõe illius qui a petit. Pʒ pᷣmo.q; natura nõ ↄgnoſcit finẽ.cum ageẽs naturale.⁊ agens ꝑ ↄgnitõnem ex oppoſito diſtinguantur.⁊ tamẽ natura agit ꝓpter finẽ.⁊ iõ aꝓpetit finẽ. t ſir ome ꝑ fectibile ꝑfectõe deñte a ſua eẽntia habet naturalẽ ap⸗ petitũ ad talẽ ꝑfectõem.ſʒ multa q̃ ſtę ſine ↄgnitõe ſũt ptectibilia hmõi ꝑfectõe.ſicut pʒ de gra uib ⁊ leuibus et alijs entibs naturalibo inaiatis.ꝗꝙ. Attẽde ſecũdo ꝙ appetitus naturalis eſt duplex.quidã eſt actiuus.qᷣ le tenet ex ꝑte pᷣncipij actiui.q ſcʒ potetia actiue ĩclina tur ad ꝓducẽdum ſuã ꝓpꝛiam oꝑatõem.Aliꝰ ẽ paſſi uus.qͥ ie tʒ ex ꝑte pncipij paſſiui.quo ſcʒ potẽtia incli⸗ nat᷑ ad paſſiue recipiendũ ſuã ꝓpꝛiam ꝑfectõem. Exq̊ pʒ ꝙ ſi eadẽ potẽtia ſit actiua ⁊ paſſiua ipᷣa habʒ recte appetitũ naturalẽ.ſ.actiuũ ⁊ paſſiuũ.appetitus tamẽ naturalis magis eſt ad recipiẽdum qᷓ; ad ꝓducẽduzʒ Alttẽde tercio.ꝙ ſi aliqꝗs appetitus materie neq; re⸗ alit᷑ neq; ex natura rei diſtinguit᷑ a materia. Vnde illi luponũt ꝙ iſti termini materia ⁊ appetitꝰmaterie pñt vno mõ ſupponere materialx ꝓ illis met termis. Alio mõ ſimpłr ꝓ ↄceptibo aĩe ſiue ꝓ termĩis mẽtalib coꝛrñ dentib illis termĩs metalibo.Tercio ꝑſonalłr ꝓre ad extra vltimate ſcata ꝑ illos termios.⁊ vylteriꝰ ſuppo⸗ nũt hãc regulã.Quãdocũq; aliquis ᷑minꝰ ſcat vnuʒ et cõnotat alið.tũc nũqᷓ; pᷣdicat᷑ de aliquo tał terminꝰ ſu pponẽs ꝑſonalr ꝑ ꝓpõʒ cathegoꝛicã affirmatiuã de ineẽ ⁊ de pnti.niſi exiſtat illud qð ꝑ ipᷣam ſcatur.⁊ iõ hec nũqᷓ; eſt vera albedo eſt ſiłitudo.nec ſiłr h̊ album eſt ſilłe.niſi ſint due albedines.qꝛ ſiłlitudo ſupponit pꝛo vna albedine vel alia qlitate.⁊ ↄnotat aliã eiuſdẽ ſpẽi exiſtere. Et ex hoc dicũt iſti pᷣmo.ꝙ term inis ſupponẽ xib materiałr vel ſimpłr ↄcedendũ eſt ꝙ materia ⁊ ap petitus materie realit᷑ diſtinguãt᷑. Ptzʒ qꝛ illi termini voca les mẽtales realit᷑ diſtinguũt᷑. Oicũt ſcdᷣo ꝙ ter minis ſupponẽtib ꝑſonalr ↄcedendũ eſt ꝙ materia ⁊ appetitus materie nec realit᷑ nec ex natura rei nec ſᷣm rõem diſtinguunt᷑.pʒ quia ſupponũt pᷣſciſe pꝛo eadem re Dicũt tercio ꝙ tminis ſupponẽtib materialłr ↄce/ dẽdum eſt ꝙ materia ⁊ appetitus materie ſtꝭ ide rea⸗ lit er.⁊ diſtinguũt᷑ roe.dũ tñ accipiat᷑ actus exercitꝰ ꝓ actu ſignato.tũc em̃ eſt idẽ dicere ac ſi dicẽret᷑.iſti ter⸗ mini materia ⁊ appetitus materie ſupponũt ꝓ eadeʒ Folio xxvii. re omnino.⁊ hñt diſtinctas rões vel diffinitões qͥd no⸗ minis.aliquid em ponit᷑ in diffinitõe quid nomis vni us.quod nõ ponit᷑ in diffinitõe quid noĩs alterius.cũ vnus eoꝝ ↄnotet aliquid quod nõ ↄnotat alter. Di⸗ cũt quarto ꝙ quis materia ⁊ appetitus materie ſint idẽ reałr.nõ tñ ſꝑ veꝝ eſt dicere ꝙ ſi aliqͥd eſt matenia ꝙ ſit appetitus ad foꝛmã.ad quã pus erat.ſicut em̃ ſi aliqs terminꝰ ſcet vnũ ⁊ ↄnotet altud exiſtere.ipᷣe non pt verificari affirmatiue ꝑ põem de ineẽ de aliquo ni ſi illud quod ↄnotat exiſtat. Sic etiã ſi aliquis termi nus Fcatvnũ ⁊ ↄnorat aliud nõ exiſtere.tũc nõ ppᷣt ille ter minus de aliq̊ verificari.niſi illud ↄnotatũ nõ ſi it. Szʒ iſte modus dicẽdi nõ valʒ. Pʒ pᷣmo qꝛ vt ꝓbatũ eſt in ſummulis nõ eſt ponẽda ſuꝓpõ ſimplex ꝓ ↄceptu.nec foꝛte ſuppõ materialis. Pʒ ſecũdo.qꝛ quacũq; ſuppõ ne pᷣt terminꝰ vocalis ſupponere eadẽ pt ſupponere t/ minus mẽtalis.cũ ſibijnuicẽ ſuboꝛdinẽetur.⁊ in ſuppo nẽdo ⁊ in ſcando. Sʒ terminꝰ mẽtalis nõ pᷣt ſuppone⸗ re ſimpłr ꝓ ↄceptu.als em eſſet ꝓceſſus in infinitũ Pʒ tercio.qꝛ ſi iſte terminꝰ materia.⁊ iſte terminꝰ appeti⸗ tus materie poſſent ſupponere ꝑſonalit᷑ ꝓ eadẽ re.tunc iſte eẽnt ↄcedende.appetitus appetit.⁊ appetitus ha⸗ bet apheticnx ad foꝛmꝗ.⁊ ꝑ ↄns appetitus habʒ mate riã ad foꝛmã.ſʒ iſta ſte falla.ᷣ. Ptzʒ qꝛ ſᷣim phᷣm in pᷣdi⸗ camẽtis viſio nõ eſt habere viſum.nec cecitas eſt habe re cecitatẽ.̊.ſiłr materia appetẽs nõ eſt appetitus ma terie. Patz quarto.qꝛ ph̊s ↄcedit hãc copulatiuã.ẽs et vnũ ſunt idẽ re.⁊ ens ⁊ vnũ diſtinguũt᷑ ratõe.vł ̊ in vtraq; ꝑte huiꝰ copulatiue termi ſupponũt materiali ter.⁊ ſic pꝛima ꝑs eſt falſa.⁊ ꝑ ↄñs tota copulatiua.vł ſupponũt ꝑſonalit᷑.⁊ ſic ſcdᷣa erit falſa.vel in vna mate⸗ riałr. ⁊ in alia ꝑſonalit.⁊ ſic phᷣs in eadẽ copulatiua eũ dẽ terminũ alio ⁊ alio mõ acciꝑet.quod nõ eſt vᷣiſimi⸗ le.vmmo abſurdũ videt᷑ ꝙ ph̊s in metaphiſica ſolum volet loqui de idẽptitate vel diſtinctõe minoꝝ. cũ ðᷣt aliqua diſtingui realit᷑ vel rõe vł eẽ eadẽ.&.ſiłr dicere tur in ꝓpoſito Attẽde quarto.ꝙ duplexe appetitus naturalis ipius materie.qͥdã ẽ fundamẽetał ſiue ſubie ctiuus. Aliꝰ eſt foꝛmalis ⁊ reſpectiuꝰ. Vñ appetitus fundamẽtał ipᷣius materie nõ ẽ aliud qᷓ; ipſa materia ꝗ eſt ſubiectũ naturalis inclinatõis ad ſuã pfectõnem iõ talis appetitus nec realit᷑ nec ex natura rei diſtingui tur a materia.qꝛ nullã realitatẽ ſiue abſolutãa ſiue re⸗ ſpectiuã addit vltra eã. Appetitus ꝗt foꝛmalis mate⸗ rie eſt naturalis inclinatõ ipius materie ad ſuã ꝓpꝛiã ꝑfectõem.qᷓ eſt foꝛma — . O appetitus natura Dic DP 21 MOis ipᷣius materie nõ eſt actus alicuius potentie nec appetere ipius eſt agere. Hatʒ pᷣmo. qꝛ ſeqretur ꝙ materia poſſ eẽ ſine tali appetitu naturali.d eſt flm ꝛ? ſecluſo quocũq; extriſeco ipᷣi materie ipᷣa ẽ naturali ter inclinata ad ſuã ꝓpꝛiã ꝑfectõem. Seq̃ret᷑ ſcðᷣo ꝙ eſ⸗ ſet ꝓceſſus in infinitũ.pʒ qꝛ cũ ille actus eẽt accñũs ſiue foꝛma.tũc materia poſſʒ appetere illã. t tũc qreret de illo appetitu.⁊ ſic eẽt pceſſus in infiniti Dic ſe⸗ cũdo ꝙ axpetitus ipᷣius materie nõ eſt aliqua entitas ſiue abſoluta ſiue reſpectĩa realit᷑ diſtincta ab ipa ma teria.ſed bñ ex natura rei. Pꝛima ꝑs ptz ex bᷣmo dicto Scxðᷣa ꝑs ꝓbat᷑.qꝛ de quibuſcũq; pñt pᷣdicari pᷣdica⸗ ta ↄtradictoꝛia illa ſtꝭ ex natura rei diſtincta.ſʒ ſicẽ de materia ⁊ appetitu. Nã verum eſt dicere ꝙ anpetifus 8 — Queſtiones materie eſt inclinatõ. ⁊ materia nõ eſt inclinatõ. Silr verũ eſt dicere ꝙ materia appetit foꝛmã.⁊ appetitus nõ appetit foꝛmã.̊ͤ Dic tccio ꝙ matia appetit foꝛ mã appetitu naturali paſſiuo/pʒ qꝛ ipᷣa naturalit in⸗ clinat᷑ ad foꝛmã Oic quarto ꝙ nõ appetit foꝛmaʒ appetitu aĩmali vel rõnali.niſi intelligendo hoc ꝑ de⸗ nominatõem extrinſecã. Poſſʒ em̃ dici ꝙ qꝛ dirigens infallibile vłe appetit foꝛmã appetitu aimali vel rõ⸗ nali ꝙ etiã materia.que ab ipᷣo dirigit᷑ tali appetitu ꝑ denoĩatõem extriſecam a ppetit foꝛmã. MVM gqueras pᷣmo. Vtꝝ appetitus foꝛmalis mate/ B rie ſit reipectꝰ actualis vł aptitudinalis. Di co ꝙ eſt aptitudinalis.nihil em aliud ẽ qᷓ; ap⸗/ titudo ipᷣius materie qᷓ ĩa ð nata reciꝑe foꝛmã.que ẽ ſua ꝓpꝛia ꝑfectio. Si queras ſecũdo qͥd hʒ ꝓ ſubie⸗ cto fundamẽto ᷑mino ⁊ coꝛrelatõe. Dico ꝙ ha bz pꝛo fñdameto ⁊ etiam ꝓ ſubiecto ipam materiã. ꝓ tmino vero habʒ foꝛmã ſᷣm eſſe potetiale ⁊ obiectiuũ.⁊ non ſꝑʒ ſm eẽ actuale ⁊ ſubiectiuũ. Vñ ad relatõem aptitudi nalẽ nõ requirit᷑ actualis exiſtẽtia ſui tmini. Coꝛrela⸗ tio vero eius eſt vna relatõ aptitudinał fundata in foꝛ ma nata ꝑficere materiã.⁊ fundat᷑ in ea ᷣm eſſe porten tiale ⁊ obiectiuũ Si queras tcio.vtrũ ille appetitꝰ coꝛrumpat᷑ in aduẽtu foꝛme. Dico ꝙ nõ. quia eſt idẽ realit᷑ cũ ipᷣa materia.ideo nõ eſt poſſibile ꝙ ipᷣe coꝛrũ pat᷑ qᷓ; diu manet materia Si queras qrto.vtꝝ ille aꝓpetcitus ſit rõne caretie. Reſpõdet᷑ ↄmunit᷑ ꝙ in ma⸗ teria duplex eſt aꝓpetitus.quidã eſt foꝛmalis.⁊ alius aptitudinalis ſine fundamẽtalis. vñ appetitꝰ foꝛmał ſiue actualis eſt quo materia foꝛmałr ðꝛ appetẽs.⁊ ille nõ eſt in materia.niſi ſint ibi diſpõnes ꝓxime ⁊ vltima te diſponẽtes ipam materiã ad receptoem foꝛme.⁊ ta lis reałr diſtinguit᷑ a materia.⁊ coꝛruinpit᷑ in aduentu foꝛme.⁊ includit carentiã eius.ſʒ appetitus fũdamen talis nõ includit carenti,j. Queſtio ſecũdxdaare . ** itat oem foꝛ mã. Ad hãc queſtionẽ reſpondet᷑ ꝑ quatuoꝛ dicta. Pꝛirnũ dictũ.materia appetit aliquã foꝛmã ſingu⸗ lare. Pꝛobat᷑ pᷣmo.qꝛ oĩs appetitus naturalis matie ẽ ad ꝑfectõem realem ipᷣius.ſed foꝛma ꝑticularis eſt ꝑ⸗ fectio realis ipius materie.⁊ non foꝛma vlłlis.eo ꝙ ipſa matia appetes eſt res ꝑticular/ Otiã qꝛ nõ videmus quidditates vłes ꝑficere aliquod ꝑticulare ꝑfectibile Secũdo ꝓbat᷑quia nullũ vle includit maioꝛẽ ꝑfectõ nem qᷓ; ſuũ ſingulare.vmmo minoꝛẽ.Si ̊ matia appe tat foꝛmã in vłi.qꝛ eſt ſua ꝑfectio mag appetit foꝛmã in ꝑticulari.cũ ſit eius maioꝛ ꝑfectio. Añs pʒ.quia oẽ ꝑticulare ad dit aliquã ꝑfectõem ſupᷣ ſuũ vlłe.hoc eſt di ctu.quicqͥd ꝑfectõis includit vłe illud includit ſingu⸗ lare.⁊ cũ hoc ſuã ꝓpꝛiam ꝑfectõem ꝑ quã differt a q̃li⸗ bet alio ſingulari. Tercio ꝓbat᷑.qꝛ ſi materia appetat foꝛmã in vłi.aut ergo foꝛma in vłi eſt aliquid realiter diſtinctũ a qualibʒ foꝛma ꝑticulari.aut ſibi idẽ reałr nõ pᷣmũ.qꝛ tũc nõ implicaret ↄtradictõem acquirere foꝛmã in vłi.nõ acquirendo quãcũq; foꝛmã ꝑticularẽ Si ſcõᷣm.q̊ implicat ↄdictõem appetere foꝛmã in vni⸗ uerſali ⁊ no in ꝑticulari.Quarto ꝓbat᷑.quia actus ? operatões ſt circa ſingula ria. ppetere añt videt᷑ ꝗᷣ/ dam actus appetentis.̊. (õtra hoc dictũ arguit᷑ q dꝛupkr Pꝛimo ſic.qꝛ quicqͥd matia naturalit᷑ appe tit illud eſt ſua pᷣma ⁊ adequata ꝑfecto.ſed ſolum foꝛ ma in vłi.⁊ non aliqua det᷑mĩata foꝛma eſt pᷣma ⁊ ade quata ꝑfectio materie.̊ materia ſolũ appetit foꝛmaʒ in vlłi.⁊ nõ hãc vel illã det᷑minate. Maioꝛ pʒ.qꝛ natu ralis appetitus habʒ ꝓ t᷑mino adequato ꝓpꝛiam ⁊ ade quatã ꝑfectõem illius cuiꝰ eſt appetitus Scðdo ſic quia quãdocũq; aliqua paſſio ↄuenit aliquib pluri bus vniuoce ⁊ nulli eoꝝ ↄuertibiłbr illa paſſio ineſt om nibus illis ꝑ aliquod ↄmune.& ſi hec paſſio.q eſt es na turalit᷑ appetibile a materia inſit equalit᷑: vniuoce cui libʒ foꝛme ꝑticulari.⁊ nulli eaꝝ ↄuertibiłr illa paſſio ineſt eis ꝑ aliquod cõe.ſ.ꝑ foꝛmã in vniuerſali.⁊ ꝑ cõ⸗ ſeques foꝛma in vniuerſali eſt id qð pᷣmo eſt appetibi⸗ le naturalit᷑ a materia. Añs patʒ.qꝛ oppoſitũ pꝛedica⸗ tli infert oppoſitũ ſubiecti.ſequit᷑ em.nõ ineſt illis plu⸗ rib ꝑ aliquod cõe.̊ nõ inẽ illis eqlit᷑ ⁊ vniuoce Tenet pↄna.quia vniuoca ſt quoꝝnomẽ eſt commune ⁊ rõ ea dẽ. t hoc ↄfirmat᷑.quia paſſio ſꝑ pᷣmo ineſt vłibus Appetere aũt eſt paſſio matie. Tercio ſic.cũ omnis materia appetat foꝛmã.ſi matia appetit aliquam foꝛ mã ſingularẽ.ſignet᷑ illaꝛ ſit a Cũc arguit᷑ ſic.ĩplicatↄ tradictõeʒ oẽm materiã acqᷣrere a.; nõ omis materia — appetit a. Tenʒ ↄna.qꝛ aꝓpetitus naturalis nõ ẽ ad impoſſibile.nec ad illud quod implicat ↄtradictõem als em eſſz fruſtra. Quarto ſic. nullã ꝑticularẽ foꝛ⸗ mã appetit hec matia.ergo ⁊c. Añs patʒ.qꝛ aut nulla fo:mã ꝑticularem appetit.aut omnẽ.aut aliquã ⁊ ali quã nõ.Si nullã habet᷑ intentũ. Nõ oẽm.qꝛ tunc ap⸗ petitus naturalis eſſʒ ad impoſſibile ⁊ fruſtra.cũ nun⸗ q; hec matia poſſz acquirere quãlibʒ foꝛmã ꝑticularẽ ñ qꝛ ſi hec matia appetat quãlibʒ foꝛmã ꝑticularẽ appetitus eius nũqᷓ; ſaciaret᷑.niſi acquireret quãliber Hãõ poteſt dici fciuʒ.qꝛ cũ vna foꝛma ꝑticular ſit ita bñ pfectio huius materie.ſic alia nõ eſt poſſibile aſſig⸗ nare rõem qᷓre magis appetat vnam qᷓ; aliam.ſic igit᷑ appetit infinita ⁊ impoſſibilia ꝓduci.(onfirmat᷑ per ſiłe.qꝛ cum ſoꝛtes ſitiens appetit vinum ipᷣe nõ appetit aliqð det᷑minatũ vinũ.nũq; em ſaci aret᷑ niſi haberʒ il⸗ lud.qð eſt flm.qꝛ ſi ſibi det᷑ aliud ita bonũ ipᷣe ſaciabi tur. ſoꝛtes ſities appetit vinũ in cõi.qð reꝑit᷑ indifferẽ ter in quolibet vino ꝑticulari.Et qͥ vellet ſuſtinere dic tũ pᷣmũ hꝛet reſpõdere ad pᷣmã taliũ roõnum ꝙ matia appetat aliquid nã reqͥrit᷑ ꝙ ſit pᷣma ⁊ adeq̃ta ꝑfectio eius.ſed ſufficit ꝙ ↄtineat᷑ ꝑ ſe ſub adeqta ꝑfectiõe.ſi cut ad hoc ꝙ viſus iudicet aliquẽ coloꝛem nõ requirit ꝙ ille coloꝛ ſit adeqtũ obiectũ viſus.ſed ſufficit ꝙ ꝑ ſe ↄtineat᷑ ſub illo. Ad ſcom ↄcedit᷑ ꝙ veꝝ ẽ foꝛmã in vłi eẽ pᷣmũ appetibile a mafia pᷣmitate adeq̃tõis.cũ h tiũ ſtat ꝙ qlibʒ matia appetat quãlibʒ foꝛmã ꝑticularẽ cũ foꝛma invlłi nõ realit diſtinguat᷑ a foꝛmis ꝑticulari ba. Et p ;̊ pʒ ad ↄfirmutõem.vñ licet oĩs ꝓpꝛia paſ⸗ ſio ſit vłis tã qᷓ; ſubiecti pꝛimi ⁊ adeq̃ti.nõ tñ ẽ nccẽ ꝙ gðlibzʒ (cui ꝑ ſe ↄuenit paſſio)ſit res vlis. Riſibile em pdicat᷑ de qlibet ſingłari ꝑ ſe ↄtẽto ſub ſuo ſubiecto Si miłr nõ ẽ nccè ꝙ oĩs actꝰ ᷑minãs relatõem appetibilẽ (q ẽ ꝓpᷣa paſſio) ſit vłis.vymmo pᷣt idrñt miari ad qd libet ſingulare.Ad alias patebit ſoluꝰ ex ſeqntibʒ. Scðm dem̃.omis matia naturalr appetit quãlibet foꝛmã in ea nõ exñtẽ. Pꝛobpt᷑ pᷣmo.qꝛ oĩs matia pꝑfec⸗ tibił appetit qualibet ꝑfectõeʒ ſibi poſſibilẽ.quã nõ hʒ ſʒ oĩs matia ẽ ꝑfectibil oĩ foꝛma.quã nõ hʒ.g̊ Pꝛobat᷑ ⁊.qꝛ aut oĩis matia nullã foꝛmã n hitã appetit aut qᷓ; libʒ aut aliquã ⁊ aliquã nõ. Nõ pᷣ vt pʒ.ſ i hẽt᷑ itẽ tũnec põt dici terciũ.qꝛ cũ qlibet foꝛma nõ habita ab 4 — ſ ſ — õ nnt wen Mige Dchhſe hlet mneſten gcken lei nſio Uitgci, Phendi lede lsie ADer netn tnhs Gonns unſe hi, Smea wid macin lniie⸗ zuen gmmet mncind igiari igari 1 be Aunirin m eigt fmete enotar abumi örlti ginci, rmd nen in Nemie unn errpe min ioci hac materia. vel illa ſit naturalis ꝑfectõ eius ſeqt᷑ æ nõ eſt maioꝛ rõ de vna qᷓ; de alia. Terciũ dictũ po nitur ab aliquibi.⁊ eſt hoc.nulla materia appetit natu ralit᷑ aliquam foꝛmã quã hʒ. Pꝛo cuiꝰ declaratione ſupponũt pᷣmo.qꝙ iſte terminꝰ appetitus ſcat quãlibʒ narurã ꝑfectibilẽ ꝑfectõe dꝛñte a ſe.⁊ ↄnotat tale ꝑfec⸗ tõem nõ eẽ actualłr in natura appetẽte.vt hoc ↄplexuʒ (appetitus naturał materie) ſ̃cat materiã.q eſt ꝑfecti bilis ꝑfectione reałr dꝛñte a ſe.ſ.foꝛma.⁊ ↄnotat ĩi ma teria nõ eẽ actuałr foꝛmam.⁊ fundatur hec ſuppõ in ꝓ poſitõe hac cõmuni.oĩs appetitus ẽ reſpectu nõ habi ti. Scðo ſuꝓponũt ꝙ nõ eſt aliqua materia q̃ non care gt aliqua foꝛma.Tercio ſupponũt ꝙ accũs rectus a vᷣ bo ĩpoꝛtante actũ appetẽdi ampliat᷑ ad pᷣterita ⁊ futu ra ⁊ poſſibilia.⁊ reſtringit᷑ ex vſu loquedi ad ſtandũ ꝓ vno.ſicut cũ auarus appetit pecunias.certũ ẽ ꝙ nõ ap petit pecunias quas hʒ ſʒ alias. At hoc ꝓbat᷑ pꝛimo ꝛ ſᷣm phm in textu nõ eſt poſſibile materiaʒ appetere ſpẽm ſuijpᷣius ꝓpter nõ eẽ ĩdigẽs.quã autoꝛitatẽ omes ſic exponũt.nõ eſt poſſibile materiã appetere foꝛmam quã habet.qꝛ nõ indiget illa.Et ex hoc ſumit᷑ hec ꝓpõ ↄmunis. omis appetitus eſt rõe carẽtie. Scðᷣo ꝓbat᷑ autoꝛitate ↄmẽtatoꝛis ibidẽ dicẽtis.ſi nõ eẽt hic aliqͥd non habẽs foꝛmã nõ eẽt hic aliquid appetẽs foꝛmã pꝰ foꝛmã.⁊ ſi eẽt.tũc natura agerzʒ ocioſe.qꝛ poneret in en⸗ tibo potẽtiam ad coꝛruptõem eoꝝ ſᷣm ꝙſtꝭ in actu.⁊ h totũ eſt impoſſibile.Ome em ens vt dictũ eſt diligit ſe ꝑmanere.ſʒ materia diligit ſe induere foꝛmã poſt foꝛ⸗ mã ꝓpter diminutõem contingẽtẽ ei.Ex quibus vbis patz manifeſtũ eẽ pᷣm ↄmẽtatoꝛem ꝙ materia nõ appe tit foꝛmã niſi careat ea. Tercio ꝓbatur.qꝛ ſi appetitus eẽt rei habite nũqᷓ; appetitus naturalis poſſʒ ſaciari.ſʒ hoc eſt falſũ.quia tũc eẽt fruſtra ⁊ ad impoſſibile.ergo Qlõſequẽtia pʒ.qꝛ vł iltud qð appetit ſaciaret᷑ qñ nõ haberz quod appetit.vł qñ haberet.nõ pᷣmũ vt manife ſtũ eſt.nec ſcᷣm.qꝛ qñ habʒ adhuc appetit.g̊ appetitꝰ nõ eſt ſaciatus.ſʒ iſtud dictũ nõ eſt veꝝ. Quartuʒ Ddictum.qꝙ qᷓ;uis omis appetitus ſequẽs ↄgnitõem ꝑti cularit᷑ apetẽtis ſit tĩ reſpectu nõ habiti.eo ꝙ aĩmal ↄgnoſcit aliquid eẽ ſibi ↄueniẽs ⁊ non habʒ ipᷣm.ſtatĩ appetit illud.tñ appetitus naturalis eſt taʒ reſpcũ ha biti qᷓ; nõ habiti.nã ipᷣe eſt ſine ↄgnitõne.iõ quãdo ha bet ꝑfectõem (quã appetit) nõ magis ↄgnoſcit ſe habe reqᷓ; an.iõ non minꝰa ꝓpetit qᷓ; ante.ſʒ o mino ſimiłr ſe hes ſicut pᷣus. O(x quo pʒ ꝙ nõ eſt veꝝ ꝙ h vᷣbum ap⸗ peto aut ſiłe reſtringit illud quod regit a ꝑte pꝰ ad ſtã dum ꝓ nõ habito. Pʒ pᷣmo.quia de auaro hñte mul⸗ tas pecunias.falſum eſt dicere ꝙ appetit quaſlibʒ pe⸗ cunias.⁊ tamẽ eẽt verũ ſi pecunias reſtringeret ad nõ habitas. Silr idẽ eẽt dicere.apeto quodlibʒ.⁊ axpe⸗ to quodlibʒ qð non habeo.qð eſt manifeſte falſuʒ. Se cũdo pzʒ.quia hec eẽt cõcedẽda.materia appetit oẽm fo:m.? tamẽ eſt aliqua foꝛma.quã nõ appetit mate⸗ ria Quintũ dictũ.iſte terminus appetitus naturał nõ impoꝛtat nec ↄnotat carẽtiam ꝑfectõis.q̃ deſidera tur. vmmo talis appecitꝰ eſt tam reſpectu habiti qᷓ; nõ habiti. Patʒz pᷣmo.qꝛ nulla relatõ appetibilis impoꝛ⸗ tat caretiam ſui termini.ſʒ appetitus naturalis eſt re⸗ latõ appetibilis.̊. Maioꝛ patʒ.quia talis relatõ ꝑ ſe et nccãrio pᷣdicatur de ſuo fundamẽto.ↄtingẽs eſt aũ=t ꝙ tale fundamẽetum careat ſua ꝑfectõe. Scðo ꝓbatur quia ſi appetitus naturalis eet tin reſpectu nõ habiti Folio xxix ſeqretur ꝙ intellectus humanus xpᷣi nõ appeterz natu raliter ſcire. eo ꝙ ipe habz oẽm ſciam.quod eſt contra phm in pmo metaphiſice.qͥ nititur demõſtrare ꝙom⸗/ nes hoĩes naturalit᷑ ſcire deſiderant. Tercõ ptʒ.quia ſiue homo rideat ſiue nõ.ſꝑ tamẽ eſt riſibilis ⁊ natura⸗ liter inclinatus ad ridẽdũ.& ſiue aliquid habeat ſuaʒ hlecroͤern ſiue nõ.ſꝑ tamẽ eſt inclinatũ ad recipiẽdum ipam. ſqʒ ſicut riſibilitas nõ eſt aliud q; naturalis incli⸗ natio ad ridẽdum.ſic appetitus naturalis nihil alið eſt qᷓ; naturalis inclinatõ rei ad ſuã ꝑfectõnẽ. Patʒ q̃r to.qꝛ adueniẽte ꝑfectõe coꝛrũpit᷑ appetitus naturalis vel nõ. Si nõ. O ipᷣe manet cũ ſua ꝑfectõe.ſi ſic.reali ter diſtinguit᷑ ab appetẽte.qð pᷣus impꝛobatũ eſt. O(x iſtis ſequit᷑ ꝙ materia appetit foꝛmã quã habʒ.⁊ nõ ſo lũ quã nõ habet.Sequitur etiam ꝙ om̃is materia ap petit oẽm foꝛmã.ſiue vtem ſiue ꝑticularẽ.ſiue habitaʒ ſiue nõ habitã Ad pᷣmã rõem (que ẽ contra illa dic ta) ðꝛ vno modo ꝙ phus hic nõ loquit᷑ de appetitu ap titudinali.ſed actuali.qui nõ eſt aliud reałr q; acrua lis ⁊ ꝓpꝛia diſpõ materie ad ſuſcipiẽdum foꝛmã.⁊ hoc pʒ ꝑcommẽtatoꝛem. Olt intelligit ꝑ appetitum illud ð habet materia de motu ad recipiẽdum foꝛmã. cer⸗ tũ eſt em ꝙ materia añ receptõem foꝛme nõ habet alið de motu ad recipiedum foꝛmã qᷓ; huiꝰmõi diſpoſitões Allio mõ ðꝛ ꝙ phus nõ ꝓferet illam autoꝛitatẽ aſſerti ue.ſʒ ſolũ ꝑ modum argumẽti.vt pʒ cuiliber inſpiciẽ ti textũ. Tercio ðꝛ ꝙ in mate ria appetitus naturał quãdoq; ðꝛ appetitus ipᷣdigẽtie.⁊ tali appetitu appe⸗ tit foꝛmã.quã nõ habet. (t qñ dicitur. appetitus cõ placẽtie.⁊ nõ eſt aliud qᷓ; naturalis delectatõ vł cõpla⸗ cẽtia.quã habet materia in ſuſceptõe foꝛme.⁊ foꝛte nõ ſtꝭ duo appetitus.ſed reałr vnus tm̃.qui añ aduẽtum foꝛme ðꝛ appetitus indigẽtie.⁊ poſt aduẽtum eius di⸗ citur appetitus ↄplacẽtie. Ad ſcdᷣam ðꝛ eodẽ mo do ꝙ ᷣ̈b commẽętatoꝛis ↄcludunt ſolum de appeti⸗ tu indigẽtie. Ad terciã dicit᷑ negãdo cõſequẽtiam Et ad ꝓbatõem dicit᷑ ꝙ appetitus ſaciat᷑ habita ꝑfe⸗ ctione foꝛme cũ hoc trãſeat.qꝙ ea habita adhuc natu⸗ raliter appetatur illa ꝑfectio appetitu naturali appeti bili ⁊ ↄplacẽtie. OQct ad duo argumẽta ↄtra pᷣmum di ctũ A pᷣmum ↄcedit᷑ ꝙ appetitus naturalis nõ eſt ad id quod implicat ↄtradictõem ad hũc ſenſum Si ſit aliquid qð ab aliquo nõ wſſit acquiri.nec etiam ſi bi ſiłe in ſpẽ ſine implicatõe ↄtradictõis ad illud non eſt appetitus.qᷓ;uis aũt ſit impoſſibile ⁊ implicãs con⸗ tradictõem ꝙ om̃is materia acquirat ſaltem natura⸗ liter aliquã det᷑minatam foꝛmã.tamẽ nõ eſt impoſſibi le ꝙ om̃is materia acquirat ſibi ſimilem in ſoz Ad ſcᷣm ðꝛ ꝙ omis materia apꝓpetit omnẽ foꝛmã. O(t ad pᷣmam ipꝛobatõem dicit᷑. ꝙ ad hoc ꝙ appetitus hu⸗ ius materie ſit fruſtra.vł ad impoſſibile nõ ſufficit ꝙ; appetat aliquid quod nõ poſſit habere.ſed requirit᷑ ꝙ ſit aliquid.qd nec ſibi ſiłe in ſpẽ poſſt habere. Ad aliam impꝛobatõem ðꝛ pᷣmo ꝙ ad hoc ꝙ ſaciet᷑ appe⸗ titus materie nõ requiritur ipᷣam acqrere foꝛmã.quã appetit. ſed ſufficit ꝙ appetat aliquam. Scðdo pᷣt di⸗ ci ꝙ non eſt incõueniens cõcedere appetitum materie nũqᷓ; ſaciari.cum nunqᷓ; acquirat foꝛmã.quã pᷣt acqͥ rere. Ad ↄfirmatõem dicit᷑ ꝙ ſoꝛtes ſitiens appetit quodlibʒ vinũ bonum.quia appetit id.quo habito ſa ciaret᷑ appetitus eius.nec oꝑter ad hoc ꝙ ſaciaret᷑ ĩm habere quodlibʒ vinum.ſicut ſenſui patet. E lgne⸗ . iij. è ℳ re 2 * roꝛrũperet᷑ apud generationem. Queſtiones ras aũt vtru materia appetat foꝛmã rõe puatõis. Di co ꝙ materia appetit foꝛmã appetitu indigẽtie rõe pꝛi uatõis.ſʒ nõ appetitu ↄplacẽtie. Pꝛimũ pʒ.qꝛ ſi mate ria nõ haberet puatoõem foꝛme nõ indigeret ea. Scoᷣm pʒ.quia materia ᷣm ſuã naturam eſt inclinata ad foꝛ⸗ mã.⁊ ideo non appetit eam appetitu complacetie gra⸗ tia alcerius = 2 I—— J. „ —42 Tercia. yty potẽtia materie re reim eir Queſtiost diſtiguat᷑ ab ißa materia Reſpõdent nomiĩales hic ſicut alibi.ꝙ nec realiter nec ex natura rei. Vñ ſᷣm eos mate ria eſt ſua otẽtia.ſicut eſt ſuus axpetitus.nec differũt materia ⁊ potẽtia ex ꝑte rei ſcate.ſed ſolũ qꝛ potetia cõ notat foꝛma. Ot ꝓbat qͥdruptr. Pꝛimo ſic. qñcũq; ſtꝭ⸗ gliq entia realiter diſtincta.q̊ vnum eſt pus alio non implicat ↄtradictõem pus eẽ ſine poſterioꝛi.ſʒ impli⸗ cat ↄtradictõem materiã eſſe ſine ſua potetia.quod pʒz q: tunc eẽt potes ſuſcipere foꝛma.⁊ ꝑ ↄſequẽs habere potẽtiam ad foꝛmꝗ aut nõ.⁊ hoc no pt dici.qꝛ illo ca⸗ ſu poſito deus eẽt ita potens ſicut pᷣus.ꝗ poſſet facere porẽtia ſine materia.⁊ h ↄſeques ipᷣa poſſ recipere foꝛ mã. Scdðᷣo ꝓbãt. quia ſi ſic.ſequeret᷑ ꝙ eẽt pꝛoceſſus in infinitum.ſed hoc eſt impoſſibile. Coſequæetia.ptʒ. qa ſi illa potẽtia eẽt reałr diſtincta a materia ipᷣa eſt foꝛ⸗ ma ſibi inherens.aut igit᷑ materia ſeipa eſt potens ſuſ⸗ cipere illa.ꝗut ꝑ aliam potẽtiam. Si pᷣmũ eadem rone materia ſeipᷣa eſt potes ſuſcipere alias foꝛmas.⁊ ſic nõ opoꝛtʒz in ea ponere potẽtiam diſtinctã. Si ſcdᷣm ꝓce⸗ detur in infinitũ Tercio ꝓbat᷑.quia ſi potẽtia materie eẽt aliqua qlitas realiter diſtincta a materia.ſequeret᷑ wvin materia añ aduentum cuiuſcũq; foꝛme ſubſtan⸗ tialis eſſz aliqᷓ foꝛma accidentalis ipᷣi materie inherẽs ſed hoc eſt falſũ. Cũ quia compõ ſecũda pᷣcederet pri⸗ mã. Tũ quia fo:ima ſubſtotialis nõ eẽt poꝛ accidente natura tꝑe ⁊ diffinitõe. Cõſequẽtia tñ pʒ.quia añ ad⸗ uentũ foꝛme ſubſtãtialis materia eſt potens ſuſciꝑe eã et ideo in ipᷣa ẽ potẽtia. Quarto ꝓbat᷑ ſic.quia illa po tẽtia effectiue cauſaret᷑ a materia.aut igit᷑ ꝑ ſuã eſſenti am ⁊ hoc nõ poteſt dici.qꝛ materia non agit ꝑ eſſentiã aut ꝑ aliquã aliã potẽtiã.⁊ ſic ꝓcedet᷑ in ĩfinitũ ¶õfir mat.qꝛ aut talis potentia coꝛrũperet᷑ in aduẽtu foꝛme aut nõ. Non pᷣmum..qꝛ tũc materia nõ eſſʒ plus potẽs ſuſcipere foꝛmã. niſi in ea generaretur vna alia de no⸗ uo Nõ ſcᷣm. qꝛ pꝛopter nihil aliud commẽtatoꝛ ⁊ alij ponũt potẽtiã diſtingui a materia q; ꝙ coꝛrũpit᷑ in ae uentu foꝛme. Sed iſta reſpõſio eſt expᷣſe contra Are⸗ ſtotelẽ ⁊ commẽtatoꝛẽ.⁊ hoc oſtendit᷑ qdrupliciter Pꝛi mo autoꝛitate ↄmentatoꝛis in pᷣncipio penultimi capi tuli hiuus libꝛi dicẽtis.accidit ſubſtãtie eius.ſcʒ ma⸗ terie pᷣme vt ſit potetia om̃is foꝛme. Non ꝙ ſit poten⸗ tia in ſubſtantia eius.ita ꝙ ſit pars diuiſionis eiꝰ Se cũdo pʒ ꝑ ꝓbationem eiuſdem. Arguit em ſic.ſi poten tia eſſʒ in ſubſtãtia materie.tunc eius eſſe deſtruetur ablatione potentie.⁊ pᷣſentia foꝛme in actu.ſcilʒ foꝛme ad quam habebit potentiam vt reciperet eã.⁊ vniuer⸗ ſaliter ſi potentia eſſ in ſi ubſtãtig eius. tunc eius eſſe nperet .Tercio arguit᷑ ſic. po tentia eſt in pꝛedicamento adaliquid. ſi ergo poten⸗ tia eſſet de ſubſtãtia materie.materia eſſeʒ in pꝛedica⸗ mento ad aliquid. ⁊ non in pᷣdicamento ſubſtantie Muarto ꝓbat᷑ autoꝛitate eiuſdẽ duodecimo metaphi ſice dicẽtis. ſi nulla potẽtia exñs in materia coꝛrůpe pꝛimi Phiſicoꝝ retur in aduentu fo:me.tũc matenia poſtq;ᷓ recipet foꝛ⸗ mã eſſ in potetia ad eãdẽ foꝛmam ſicut pus erat.⁊ ſic materia poſtq; recepit foꝛmã poſſet eaʒ recipe.⁊ p Inñns idẽ nũero bis generari.qð eſt impoſſibile. Dicit autẽ ſic ↄmentatoꝛ ↄmento vndecimo iſtiꝰ libꝛi.ſi materia fuerit vna ⁊ generãs vnum.⁊ potẽtia vna.tũc illud qð 42 fit erit vnũñ Dic galiter ad queſtionẽ ſuꝓppo nẽdo p mo ꝙ in materia duplex eſt potetia.quedã eſt funda⸗ mẽtalis ⁊ quedã foꝛmalis.porẽtia foꝛmalis eſt relatio quedã inherẽs ipᷣi materie a qͥ ðꝛ foꝛmaliter potẽs ſuſ⸗ cipere foꝛmã. Potẽtia fundamẽetalis eſt fundametum ipᷣius potẽtie foꝛmalis.⁊ eſt ipa m et materia. Et poſ⸗ ſet diſtingui potẽtia foꝛmalis in actuale ⁊ aptitudina lem.ita ꝙ potẽtia actualis impoꝛtaret actualẽ relatõeʒ ad foꝛina.aptitudinalis o aptitud inalem relatõem Act poſſet ad huc diſtingui foꝛmalis in ꝓpinquam ⁊ re motũ.ita ꝙ potẽtia ꝓpinqua eſt que ſequit᷑ materiam ſub tali vel tali diſpone.⁊ de hac loquit᷑ pᷣs nono me⸗ tap hiſice vbi ðt. ꝙ illud eſt in potẽtia ad aliud quod —— vnica tra ſmutatõe pᷣt in illud trãſmutari. Sʒ potẽtia remota nõ ſequit ad talem diſpõem. ymmo ipa oꝛitur extrinſece ab ea. Iſtis ſuppoſiiis. — 7 14 & —△ portétia fundaméta Dic. Pzlmots materie ſolũ diſtin⸗ — ügulif er narura rei abip⸗ ſa materia.nõ em̃ eſt aliud qᷓ; entitas ipᷣius materie OQUic ſcdo ꝙ potẽtia foꝛmalis aptitudinalis diſtin guit᷑ ex natura rei ab ipᷣa materia.ſʒ non realit᷑qꝛ ſibi ineſt in ſcdõo modo ꝑſeitatis Dic tercio ꝙ potentia actualis materie realr diſtinguit᷑ ab ipᷣa materia. patzʒ qꝛ ipᷣa eſt in pᷣdicamẽtu relatois ſᷣm ↄmẽtatoꝛꝛ Dic quarto.ꝙ potẽtia actualis ſiueꝓpinq ſiue remota eſt qualitas diſtincta ab ipᷣa materia. Patʒ.qꝛ poteſt ma nere materia ſine talibus diſpõnibus ⁊ alijs diſpoſitõ nibus diſponi ad illã foꝛmã. VQueras pꝛimo.vtrum in eadem materia ſint plures potentie. ico ꝙ in eadem materia reſpectu omnium foꝛmarũ in ea ꝓduci poſſi⸗ bilium nõ ſunt plures potentie fundamentales nec ap titudinales.quis poſſint ẽſſe plures foꝛmales pꝛopin⸗ que Si queras ſecundo.vtrum potẽtia materie coꝛ rumpat in aduentu foꝛme.ſicut videt᷑ dicere commè⸗ tatoꝛ. Dꝛico ꝙ nec potẽtia fundametalis nec aptitudi nalis coꝛrumpit᷑.ſed ſꝑ manent.tamen coꝛrumpit᷑ po⸗ tentia actualis ?2 ꝓpinqua.ſicut pʒ ex autoꝛitate ↄmen tatoꝛis pᷣus allegata Si queras tercio.in quo pᷣdi⸗ camento ſit potentia materie. Dico ꝙ potentia apti⸗ tudinalis nõ eſt in aliquo pᷣdicamento.niſi reductiue ſicut ⁊ alie paſſiones. ſed actualis eſt in pᷣdicamento relatõis. ⁊ habet pꝛo ſubiecto ⁊ fundamento entitatem ipius materie.⁊ ꝓꝑ termino ipam foꝛmã.vel actum re cipiendi fomam Si queras quarto. vtꝝ talis po tetia ſit actiua vł paſſiua. Hico ꝙ potẽtia fundamẽta lis ſiue aptitudinał eſt paſſiua. Sʒ potẽtia actualis ꝓinq eſt aliquo mõ actiua. Vñ matia quãtũ eſt deſe eſt receptia oĩm foꝛmaꝝ in ea poſſibiliũ ꝓduci.⁊ iõ eſt in infinitũ paſſiua.diſpões tñ matie ꝑue ſt? actiuitatè. et io ipa parũ ðꝛ actiua.⁊ in infinitũ paſſiua fc[cãs pꝛo pꝛima reſpõſio/ Ad ratões? Nantsiitn ttao porctia fo:ꝛmali a ma teria.ipᷣa ẽ ſolũ in potẽtia füdamẽtabr ⁊ aptitudinałx — - — ti ſie ſu he bil his an Ag wein . Reae n; i ntr Neian N laned in Gltak m Mn, 1s M nd u wuc otckna o fuli ateria ioſi⸗ erth Nin Ueneto onnd Prnc ne vic⸗ gi man nn unk mnid Cals A zöck utu. g an 4 Ad ſcᷣm ðꝛ. ꝙ materia recipit ſuã foꝛmam foꝛma⸗ lem mediãte fundamẽtali vel aptitudinali.⁊ ibi ẽ ſta⸗ tus. Ad terciũ dicit᷑. ꝙ nõ eſt incõueniens quaſdaʒ ſfoꝛmas accñtales eſſe poꝛes in mafia foꝛma ſubſtãtia⸗ li que ibi pꝛoducit᷑.tñ eſſʒ incõueniens ꝙꝙ foꝛme accñ⸗ tales ↄcomitãtes ſubñalem eſſent naturalit pꝛioꝛes Ad quartũ dicit᷑.ꝙ talis poña nõ eſt qlitas nec alti/ quid aliud.nec ꝓducit᷑ effectiue a materia.ſed a pdu cente foꝛmã vel aliquo alio. Ad ↄfirmationẽ ptʒz loꝰ . APquarta. Vtrum materia ſit ge⸗ C Ueſtio nerabilis vel coꝛruptibił. vide/ , etettur nõ per Areſto. dicentem eã eſſe ingenerabilẽ ⁊ incoꝛruptibilẽ per ſe.tñ eſſe coꝛ⸗ ruptibileʒ ꝑ accidens grã pᷣuationis. Sed oppoſituʒ dicit ↄmẽtatoꝛ ↄmento ſexageſimo huiꝰ libꝛi. ꝙ mate ria in rei veritare generat᷑ni hil em eſt cã coꝛruptõnis I; materia pᷣma. NHꝛo ſolutõne queſtionis attende pᷣmo.ꝙ coꝛrupꝰ poteſt capi duplicit᷑. Uno mõ ↄmu / niter vt eſt realis reſoluo vel diuiſio totius in ſuas ꝑ⸗ tes qualibʒ eaꝝ remanẽte.Alio mõ capit pꝛope vt eſt Deſitio totius nulla ꝑtium eius remanẽete.2 hec dicit ãnihilatio.Tertio capit᷑ pꝛopꝛijſſime ⁊ ſic eſt ꝓgreſſio de ee ad nõ eſſe materia remanẽte.⁊ talis dicit coꝛrup tio naturalis. Attendeſecũdo. ꝙ aliqͥd põt dici ge⸗ nerabile ⁊ coꝛruptibile duplicit. Vno mõ ſubiectie ſic illud eſt generabile ⁊ coꝛruptibile qd natumẽ eſſe ſubiectũ generatõnis ⁊ coꝛruptõnmis. lio mõ obiecti ue ſiue minatiue.⁊ſic illud eſt gñabile ſiue coꝛrupti⸗ bile qðᷣ natum eſt eſſe fminus generatõnis ⁊ coꝛrupto nis ſiue quod natuʒ eſt acquiri vel deperdi ꝑ generatõ nem vel coꝛruptõem cuiuſmoõi eſt foꝛma vel totuz cõ⸗ poſitum. l „7 ꝙ materia eſt generabi Dic Pꝛeimo lis ⁊ coꝛruptibilis ſub B iectiue cum ſit ſubiectũ generatõnis vel coꝛruptõnis.⁊ hoc voluit dicere com mẽtatoꝛ. Oic ſecũdo.ꝙ ipᷣa nõ eſt generabilis ⁊ coꝛ ruptibilis fᷣminatiue capiendo gñationẽ ⁊ coꝛruptionẽ pꝛope. ſicut ptʒ per rationẽ phi. Olſt eñ genera bilis ⁊ coꝛruptibilis accipiendo gnationẽ vel coꝛruptionẽ pꝛi mo vt lecũ do mõ.· Patzʒ quia ipa eſt diuiſibilis cauſa bilis ⁊ ãnihilabil1liililos. eS c P ,— añ oppoſituʒ Ad p̃ᷣmã ne⸗ Ad r0 nes gatur ancedens cum eius L ,Ccoöſfirmatio ne. Ad ſcdᷣaʒ ne gatur añcedens.ad duas pᷣmas ꝓbationes patz ſoluꝰ AVgd tfciam ptʒ ſolutio ex dcĩs.quãuis em̃ aliqua foza quã materia appetit nihil ſit ſm eſſe ſubiectm.tñ eſt a⸗ liquid ſ̃m eſſe obiectm̃ ⁊ poñale ⁊ hoc ſufficit ad hoc ꝙ materia eam appetendo aliquid appetat. NHec etiã ma teria aꝑpetit ſuã coꝛtuptionẽ nec coꝛruptionẽ foꝛe quã habz. VUnde nõ ſequit᷑.ꝙ ſi materia ſit naturatr incli nata ad recipiendũ foꝛam aliã ꝙ ꝓpter hoc ip̃a appe⸗ 17 tat coꝛruptõem illius foꝛme quã hʒ.Ad alias pʒ ſolu tio ex his que dcã ſt. ZMW Et in hoc finit bᷣmus phiſicoꝝꝛ. Incipit ſecũdus phiſicoꝝ. Dꝛuz que ſunt.alia quidẽe ſtꝭ natura ⁊c. Quia p hus in hoc libꝛo in⸗ tendit detminare de his que ſtꝭ quaſi funqam̃ta ⁊ pᷣncipia iſtius iſtius ſcie. Ideo incipit notificare qͥd ſit natura. qa res naturales ſtꝭ nobis mani feſtioꝛes ⁊ ſtꝭ pᷣncipia cognoſl cendi naturam. ideo incipit a reb naturaliba ⁊ cauſ earũdem. (õtinet aũt iſte tractatus ſex tractatus.In quoꝝ pmo oñdit quid ſit natura.⁊ quot mõis dicat᷑ Et diuidit᷑ in duo capła.in pᷣmo oñdendo qᷣd ſit na⸗ tura.ponit hac diuiſionẽ Eoꝝ que ſtꝭ. quedã ſtꝭ natu ra.l.ſtꝭ naturalia.⁊ quedã ſtę ꝓpter alias cauſas vt ar tificialia. Vnde ꝑ alias cãs inteiligit voluntatẽ ⁊ cau ſas liberas. Exẽplum de naturalib vt aimalia ⁊2 ꝑes iparuʒ ? plante ⁊ coꝛꝑa ſimplicia. vt aer ignis ⁊ auſa Exemplũ de artificialib vt lectulũ ⁊ indumetum. Eſt autẽ dena int᷑ naturalia ⁊ artificialia.quia om̃ia naturalia vident᷑ here in ſeipis pᷣncipium ſui motus 2 ſtatus quedã ᷣm locum.⁊ quedã ᷣm augmentũ ⁊ de⸗ crementũ. Sed icũlus ⁊ indumentũ ⁊ cetera artificia⸗ lia ᷣm ꝙ ſuſcipiũt pᷣdicationẽ artis.i. inqntũ artificia lia nõ hñt in ſe pncipiuʒ innatũ alicuiꝰ ſui motus.ſed ſim accidit eis eſſe lapidea aut trea aut mixta ex ele mentis hñt in ſe pᷣncipiũ ſui mutatõnis (Eſt igit᷑.) Hic infert phᷣus definitõem nature ex pꝛedcis di⸗ cens.ꝙ natura eſt pᷣncipiuʒ ⁊ cã mouendi ⁊ quieſcẽdi eius in quo eſt pꝛimuʒ per ſe ⁊ nõ ̃m accidens Lec defiꝰ poſſet ꝓbari ꝑ diffinitõeʒ pᷣcedentẽ.qꝛ illud em ẽ natura per qð differũt natalia ab artificialib:Dicit᷑ aut in hac definitõne (nõ ſᷣm aceñs) ad dꝛãm artis qᷓ bene eſt pᷣncipiuʒ mouendi illud in quo eſt ſed hoc eſt ſm accidens. NHã ſi aliquis medicus ſanet ſeipm hoc eſt 'm acciqens.accidit em̃ ꝙ ille qui ſanat᷑ ſit medicꝰ QUaãt medicuʒ eſſe ⁊ ſanari p accidens ↄiũgant in eo dem pʒ.qꝛ vtrũq; põt ſine alio reꝑiri. Vnde hic ꝑ ar⸗ tes quedã nullo mõ ſty cauſa mouendi eius in quo ſtꝭ que ſcʒ nec ꝑſe nec ꝑ accidens agũt in ſubẽm in quo ſtꝭ⸗ ⁊ hmõi eſt ars edificatĩa qua ſcʒ fit domus.⁊ q fiunt a lia edificia.Alie ãt ſtꝭ artes que bene ſtꝭ cauſa mouen⸗ di in quo ſt.ſed hoc eſt ſjm accidens ſicꝭ ars medici⸗ nalis eſt pᷣncipiuʒ ſanãdi ſuũ ſubcm. Sed naturã hñ tia ſtꝭ quecũq; hit in ſe pncipium mouendi 2 quieſcẽ di pᷣmũ per ſe ⁊ nõ ſᷣm accidens.Et entia ſᷣm naturam ſtꝭ quecũq; hñtia naturã.⁊ quecũq; his inſtꝭ ſm ſe. vt nioueri ſurſum ineſt igni ſ̃m naturã.hoc em nõ eſt na⸗ tura nec het naturam.ſed eſt a natura ⁊ im naturam. Ex pꝛedcĩs pʒ quid eſt natura.quid hñs naturam. 2 q̃d ſm naturã (Siquidem ãt eſt) Finałr pomt phus hãc queſtionẽ naturã eſſe nõ poteſt demrãri.im mo naturã tpare demrãre ridiculũ eſt. Pobat phᷣus qꝛ illud qð eſt per ſe notuʒ non põt demrãri.ſed natu⸗ ram eſſe eſt ꝑ ſe notum.igit᷑ ⁊c. Minoꝛ pʒ.quia mani feſtum eſt ꝙ multa entia hũt in ſe pᷣncipia quib- mo uent᷑ ⁊ quieſcũt.⁊ ita manifeſtũ eſt ꝙ natura eſt in muł tis rebus. Maio: ↄfirmat᷑.qꝛ velle demrãre maitfeſtũ per imanifeſtũ veſ etiã ꝑ eque manifeſtuʒ eſt ſignũ ho minis nõ potentis diiudicare inter per ſe manifeſtum Queſtiones ⁊nõ per ſe manifeſtũ. Oę aũt ↄtingat aliq ſic eſſe diſ poſitũ qð neſcit diſcernere inter ꝑ ſe notũ ⁊ nõ ꝑ ſe notũ Ptz quia aliqs cecus natus pt ſyllogiſare de coloꝛib⸗ ſed talis nõ põt cognoſcere qͥd eſt ꝑ ſe notuʒ de co loꝛi⸗ bus ⁊ que nõ. Syllogiſat em aliqͥs vtiq; cuʒ natus ſit cecus de coloꝛiba quare necẽ eſt hmõi hꝛe ronem. nihil aüt intelligere. Lirca hunc textũ bͤmo ¶õmen.qꝙ hoc nomiĩe pnci⸗ J piũ equoce vtitur p hs inalterabi 0 tat li ſimplici ⁊ trãſmutabili ſimplici 2 in alis mutatõnibns ⁊ alterabilib⸗ ↄpoſitis qi il⸗ lud (qð eſt pᷣncipiũ in ↄpoſitꝭ)eſt ſʒ foꝛmã ⁊ iſt implici bus bᷣm materiã.ſed hoc nomẽ pᷣncipiũ vſitatur H etiã ꝓ materia ⁊ foꝛa.⁊ hoc ẽ itaĩtelligẽdũ ſcʒ pᷣn altera cionis in ſimplicibs eſt m materiam no ſm foꝛmõ qin nõ inueitur coꝛpus ſimplex qð alterat᷑ ex ſe aut qð ge⸗ neretur ex ſe. ſicut inueitur aĩal ſimplex qð trãſfertur ĩ loco ex le. pncipium aũt alreratõis(que eſt in ↄpoſit?) põt inueiĩri in ipo alterato ſcʒ bncipiũ mouens. vt ĩ al teratione que eſt in aĩali ab eis que adueniũt in coꝛpe ſuo.⁊ ſimiłr in plantis. xiſtis vᷣbis ptʒ ꝙ cum dicit phs entia naturalia hꝛe pncipium motus ⁊ ſtatꝰ hoc nomẽ pᷣncipiũ accipitur generałr pꝛo pᷣncipio ſᷣm mate riam.i.pꝛo pᷣncipio paſſiuo.⁊ pꝛo pᷣncipio motꝰ? Em foꝛ mam boc eſt pꝛo pᷣncipio actiuo. Ex quo pʒ ad roõez ꝙ entis natu ralis nõ ſemꝑ reqritur pᷣncipium actiuũ ſed ſufficit pncipium paſſiuũ. Notat ſecũ do circa defi⸗ nitionẽ nature ꝙ iſta definitio nature eſt imaifeſta h. ⁊ naturã eſſe eſt ꝑ ſe manifeſtũ ſicut poſtea ðᷣt Areſto. ⁊ eſt vnuz pᷣncipium iſtius ſciẽtie ⁊ nõ eſt declarãdum a bmo phᷣo⸗ Neq; eſt ex eis que nõ ſtẽ nota ꝑ ſe vt appa⸗ ret ex bis Auicenne vbi intendit ꝙ pᷣmus phs debz ↄtradicere ei qui negat illud pncipiuʒ eſſe ſicut Zdicit „ falſis opionibus inductis de pꝛimis pᷣncipijs Ot ille hõ ſcʒ Auicẽna inducit ſignũ ꝙ illa definitio nõ eſt no ta hic quia iã declarauit in ſeptimo ⁊ in octauo.ꝙ om ne motũ hʒ motoꝛẽ. t oixit ibi ꝙ nõ eſt dubiũ in hoc niſi de coꝛpibus ſimplicibo. t põt etiaʒ rõcinari ſuꝑ hoc qð dicit Areſto.in tertio celi ⁊ mũdi.qm̃ om̃ ia ele menta hñt grauit atẽ ⁊ leuitatem. ⁊ hoc no eſt ſicꝭ eſti⸗ mauit qm̃ nõ vitatur ꝙ iſta mouentur exſe nõ exmo⸗ toꝛe extrinſeco.ſ.quatuoꝛ elemẽta.⁊ oĩa coꝛꝑa mota ex ſe. Vty aũt motoꝛ in eis ſit alius a moto ꝑſcrutatus ER in illo loco. Olt cã in hoc eſt ꝙ Plato opinabat᷑ qm B eſt aliquid qdð mouet ſe ⁊ manifeſtũ eſt ꝙ ſi eſſet aliqᷣd qð mouet ſe ꝙ illud eſſet dignius hẽe boc nomẽ natutra bm hanc deſcriptõem ſcz 'm ꝙ ðꝛ hic naturalia ſtꝭ illa que nõ mouẽtur ab extrinſeco.⁊ manikfeſtũ eſt ꝙ quic⸗ qͥd nõ mouet᷑ ab extrinſeco mouet ex ſe. Sed vtruʒ iſte motoꝛ in eis ſit motũ aut nõ motum indiget decłatõe Ex iſtis ꝓbis ptʒ ꝙ bec defiꝰ nõ eſt hic maiĩfeſta ⁊ naturã eſſe ẽ per ſe notũ.⁊ eſt vnũ pᷣncipio iſt ius ſcĩe et ꝙ naturã eſſe nõ eſt declarandũ a hᷣmo pho ſicut eſti mauit Auicẽna Poſſent aũt ex rõe Auicẽne ſumi tres rõnes ꝓbantes definitõem nature nõ eſſe hic maifeſtã Diꝛima q; phs pꝛobat coꝛpa naturalia mota habere motoꝛem.⁊ ita pꝛobat ꝙ hñt pᷣncipiuʒ motus.ergo nõ eſt notũ.ꝙ habent pᷣncipiũ motus tñ notum eſt ꝙ ha bent naturam. ergo nõ eſt manifeſtũ ꝙ natura eſt pnci p ium motus.Secũda ratio.quia ſᷣm p ̊m inſeptimo buius.dubiũ eſt de coꝛpibus ſimplicib vtruʒ habeãt motoꝛem.⁊ ꝑ ↄſequẽs vtꝝ habeant pᷣncipium motus. ſecũdi Phiſicoꝝ ſed nõ eſt dubium vtꝝ habeant naturã. ergo dubium eſt vty natura ſit pncipium motus.Cercia rõ.phᷣus in illo capło declarat ꝙ elemẽta habent gra uirateʒ et leuitatẽ.⁊ per ↄñs pꝛobat ꝙ habent pᷣncipiuʒ motus⸗ nõ eſt ergo manifeſtũ ꝙ habeãt tale pᷣn cipium.⁊ tamẽ manifeſtũ eſt ꝙ habeãt naturam. ergo non eſt manife ſtum ꝙ natura eſt pᷣncipium motus.iſte rões poſſent ſumi ad pꝛobandũ ꝙ naturaʒ eſſe nõ eſt manifeſtum. ima:nos videm? mobile maueri 2 igpoꝛamꝰ mo⸗ ignoꝛ amus naturã eſſe.Secũ da re tio. p hus in ſep ti mo huius dicit. ꝙ dubium eſt ve coꝛpa ſimplicia ha beant motoꝛem vel nõ.ſi tamẽ eſſet notuʒ naturã eſſe eſſet etiã notum ꝙ coꝛꝑa ſimplicia haberet motoꝛem. Tercia rõ.p hus in tertio de celo pꝛobat elemẽta ha⸗ bere grauitatẽ ⁊ leuitatem. ergo pꝛobat naturã eſſe. Ad iſtas rõnes ptz ſolutio ex ↄmẽtatoꝛe in eodem ↄmeñto ſcʒ tertio. Phus ein nõ pꝛobat nec in qᷣt natu/ ram elle ge har eſt ꝑ ſe manifeſtũ.ſed inqͥrit an natura mouens ſi ₰— . — it eadez cum mota aut alia Et ſi argua⸗ tur ↄtra cuʒ qꝛ definitio nature eſt hic ꝓbata. ergo nõ per ſe nota Rñdet in eodeʒ ↄmento.ꝙ quãuis añs (ꝑ qð ꝓbatur ꝙ natura eſt pᷣncipiũ motus) ſit manifeſtuʒ per ſe ⁊ ↄſequens. Tamen nõ debet aliquis dicere. ꝓ iſta definitio pꝛopterea ẽ ↄclu ſio demrãta qm dem̃ eſt in pᷣoꝛibus analeticis.ꝙ ꝑ hmõi ſyllogiſmos vpotheti cos nulluʒ ignotũ declarat᷑ oiĩno. Sed ad ↄfirmãduz illud qð eſt maifeſtũ per ſe cũ indigeat modica notiſi catione ſicut vſitant definitio ⁊ inductio.⁊ per hoc in telligit ↄmẽtatoꝛ ꝙ quãuis hec definitio ſit ꝑ ſe nota ſimpliciter ⁊ apud naturã. ⁊ per ↄñs non poſſet pꝛoba ri a pꝛioꝛi tamẽ põt pꝛobari a poſterioꝛi vt ꝑ ip̃ᷣas res⸗ naturales que ſte ſimplicit᷑ poſterioꝛes nobis tñ notio⸗ res Notat tertio. ꝙ phᷣus in definitõne nature dicit N¶ pꝛimũ ⁊ ꝑ ſe) qĩi 1 9 imũ⸗Ome em pmuz eſt hle. ⁊ nõ omne qð eltt ſe eſt pꝛimũ. vt dem̃ eſt in poſterioꝛibꝛ qm nauis mouet᷑ ex öncipio in ipᷣa.ſed nõ pᷣmo ſed mediante homie.vi/ detur ergo dicere ↄmentatoꝛ ꝙ nauis mouetur ꝑ ſe.qꝛ a pncipio intrinſeco ſcʒ a themone vel remo.ſed nõ mo uetur pᷣmo a pꝛincipio intrinſeco ſed ab homie.⁊ ſtatĩ poſt dicit ꝙ bec definitio nature nõ dicit᷑ vniuoce nec eqͥuoce ſed ſᷣm pꝛius ⁊ poſterius.Et in talib incipien dum eſt a cõioꝛi ⁊ veniendũ ad pꝛopꝛia.ſicut fecit in de finitõne motus ⁊ loci. Ot ſciendũ.ꝙ ſubiectũ huius libꝛi eſt natura ⁊ pꝛincipia naturalia cuʒ ſint cõia om⸗ nibus rebus naturalib. Et ideo in hoc libꝛo non defi nit coꝛpus neq; alia de qbus ↄſiderat naturalis ſicut fecit in pꝛincipio celi ⁊ mundi.hec ↄmentatoꝛ ↄmento tertio Hotat quarto ↄmẽto quarto.ꝙ materia ⁊ foꝛ ma dicũtur ſubiecta. ⁊ hoc ↄcedenduʒ eſt a naturali⁊ accipiendũ a pho ſcʒ ꝙ natura que dicit᷑ de foꝛma eſt ſubſtãtia.⁊ vłiter ↄſiderare de ſubſtãtia nõ eſt ꝓpꝛiuʒ huic ſciẽtie. Subſtantia em̃ ⁊ accñs ſunt d:ntia entis ſ̃m ꝙ eſt ens.⁊ apparet illic ꝙ materia eſt ſubſtantia in poñna.⁊ foꝛma eſt illa ꝑ quã ens eſt ſubſtãtia in actu. Cõpoſitũ igitur dignius eſt here hoc nomẽ ſubſtqcia qᷓ; materia.qꝛ eſt in actu ⁊ materia eſt in poña.⁊ foꝛma eſt dignioꝛ habere hoc non ſubna qᷓ; ↄpoſitũqm̃ ꝑ 13 lam eſt ↄpoſitum in actu.et cauſa rei eſt dignioꝛ cauſa Et omes iſte pꝛopoſitones ſunt comunes ⁊ eſſentia es enti. —— n eb i s nm mmnsk Pſr Mmn. wie W,i nſn lcub wich em. ick n n reu CG michz Nceg iNnc gawei dan 1bera ſere nöß Snrer nd. auz6 win Gric⸗ nietkn iane 72 Utn fozma ſubſtãtialis añ ſui E VUer! generatõez habeat aliqð eẽ ſub — iuiuiuitſſta niiale iu materia.ſ.eſſe foꝛa⸗ le foꝛmabile diſtiuctuʒ ab ipa matenia. Arguit᷑ ꝙ ſic rõnibus dñi Alberti.pᷣmo quin oẽ ens na B ſe pᷣncipiu m actiuũ ſui motus.ergo ſeqtur ꝙ ens na⸗ turaliter generabile hʒ in łe pnc ipiuʒ actiuũ ſui motꝰ ⁊ illud non poteſt eſſe materia nec aliqua foꝛma infoꝛ/ mans materiã.ergo opoꝛtet ꝙ ſit aliqͥd foꝛme generã⸗ de pexiſtens in materia añ generatõeʒ Añ in.pncinio ſecũdi huiꝰ.qui ponit dꝛãm internatura⸗ lia ⁊ artcificialia in hoc ꝙ naturalia hñt in ſe pᷣncipiuzʒ ſui motus ⁊ nõ artificialia.hoc em nõ poteſt intelligi de bncipio paſſiuo.quia artificialia etiã habent in le pncipium paſſiuũ ſul motus.ergo intelligit de pᷣnci⸗ pio actiuo. Cufi Qula nilſi ſic ſequeret᷑ ꝙ gene/ ratlo cuiu flibet eſſet violenta ⁊ nõ naturalis.quia ſᷣm p hm ertio ethico ꝝ Violẽtũ eſt cuius pncipiũ eſt ab extrinſeco nõ ↄferente vim paſſo.igitur opʒ ꝙ cuiuſfli⸗ bet generatõnis naturalis ſit Rlqo pncipiuʒ intrinſe⸗ cuʒ actiuũ in naturalib. ſed illud nõ põt eſſe materia cuʒ ſit pncipiũ pure paſſiuũ.neq; efficiens cuʒ ſit peni tus extrinſecũ.ergo opoꝛtet ꝙ ſit aliqͥd ipius foꝛme qð in materia pᷣeſt ante generatdem. Secũdo ſic.qꝛ p hm pᷣmo huius nõ ex quolibʒz fit qðlibet.ſed ex det᷑/ minato fit derminatuʒ. ergo que fiũt naturaliter fiunt ex pᷣncipio determĩato.ſed illud det᷑miatuz nõ poteſt eſſe materia cuʒ ſit in ponña ↄtradcõnis.ergo opoꝛtʒ ꝙ ſit aliquid foꝛme qð eſtin materia añ gnatione illius. LCoõſfirmat᷑.quia ſi foema gñabilis nõ peſſʒ aliquo mõ in materia añ ſui generatõeʒ. nec eſſer in ea ᷣm eſſe foꝛ⸗ ale foꝛmabile no poſſet aſſignari rõ.quare ex ſemine er nux. noolina vel aliqd aliud. ergo opz oꝛma nucis hẽat in illo ſemie aliqð eſſe an⸗ te ſui generatõnezʒ Tertio lic oꝛma añ lui gñatõeʒ eſt aliqd ⁊ nõ eſt materia vt manifeſtuʒ eſt.ergo foꝛma aß ſui generationẽ habʒ aliqð eſſe diſtinctũ a materia NPꝛima ꝑs aũtis ptʒ.quia eadẽ foꝛma añ.generationẽ eſt in pona ⁊ poſtea in actu.ſed nõ poteſt ee vdẽptitas inter aliqᷓ niſi vtrũq; ſit ens.ergo foꝛma añ generatõez eius eſt aliqͥd. Secũdo ptzʒ. quia illud (qð nõ ẽ mag⸗ aliqͥd q; chimera) non põt ꝓduci.igit᷑ ſi foꝛma añ ſui generatiouẽ eſſet oĩno ni hil ipᷣa nõ poſſ pꝛoduci. Ot cõfirmatr᷑.quia phᷣus in vltimo capło libꝛi pᷣcedentis repꝛehẽdit Platonẽ.quia ↄceſſit aliquid fieri ex nõen te ſimplicit᷑.ſed niſi foꝛma ſubſtantialis haberet aliqð eſſe ⁊ eſſʒ aliquid añ ſui generationẽ ipᷣa fieret ex nõen te ſimptr. fieret em ex nihilo.⁊ ꝑ ↄñs crearet᷑ quod ẽ im poſſibile eo ꝙ agens naturale nõ põt creare Q.uar/ to ſic.nulluʒ agens finituʒ põt ſupꝛa diſtãtiaʒ infinitã eo ꝙ nihil põt ſupꝛa maius ſe.ſed inter ens ⁊ nihil ẽ di⸗ ſtãtia infinita cuʒ ſint ↄtradictoꝛia ⁊ in nullo ↄueniũt ergo ſi foꝛma naturalis poſſʒ pꝛoduci ꝑ agens natura/ le ipᷣa nonẽ ſimplicit᷑ nihil añqᷓ; pꝛioducat᷑.⁊ tñ non hʒ eſſe niſi in materia.ergo. Et hoc ↄfirmat᷑ per Cõmen⸗ tatoꝛẽ octauo metaph̊ice dicentẽ.ꝙ trã ſlatio de potẽ tia ad actũ nõ largitur multitudinẽ ſed ꝑfectõeʒ. Ot ym eunde duodecĩio metap hice.generꝗs apud Are⸗ ſtotelẽ non ↄgregat inter diuerſa idẽ.erge ẽ pꝛius gña bile ⁊ poſtea genituz. w turaleeſt in arguit᷑.quia ſᷣm phᷣm . b S 6P1 ꝰ libꝛo pcedẽti foꝛma ſui In oppoſi Rahi Folio xxxi mutatõem.ergo añ gnationẽ ipᷣa eſt abſens a materia ↄſeques no habʒ eſſe in ipa Konfirmat᷑.quia ſi ali quid foꝛme pᷣeſt in materia.vłillud ẽ ꝑs foꝛme vripa foꝛma.nõ pꝛimuʒ quia foꝛma ſubſtãtialis ẽ ſimplex 2 materialis. Hon ſcᷣm.quia tũc foꝛma eſſet añqᷓ; fieret Piꝛe ſolutõne queſtionis ſequũtur qᷓcuoꝛ queſtiones ueltio pꝛima. Vltꝝ foꝛma ſubſtãtialis añ rei gñationẽ habeat aliqð eſſe in materia vel alibi. De hac queſtione eſt qdru⸗ plex opinio tã antiquoꝝ qᷓ; poſterioꝝ phoꝝ. Pꝛĩa opi nio eſt Anaxagoꝛe ⁊ eoꝝ qui dicti ſt⸗ Olpicuri.ꝙ foꝛ me ſtꝭ totaliter ab intra ſic ꝙ qdðiibet eſt in quolibz ac⸗ tu ſed hoc latet nos. Elñ ſm eos nihil fit aur generat᷑ ſimpłr.imo ſi ex aq appeat fieri aer ille aer nõ fit aut ge nerat᷑ in rei veritate.ſed pꝛius erat in aq̃ ⁊ non appebat pꝛopt᷑ mixtionẽ eius cuʒ ꝑtibus aque.Siigitur age/ tia naturalia nihil faciunt ſuis actio niba niſi expellere accidẽtia ⁊ diſpoõnes occultãtes foꝛmas latẽtes in ma teria.ſicut ſplendoꝛ lapidis pᷣcioſi occultatus p lutuʒ aliquãdo ꝑ terſione ⁊ luti remotõnẽ maĩfeſtat᷑ Sʒ hec opinio eſt falſa. Pꝛobatũ eſt em pꝛius ꝙ qðᷣlibet nõ eſt in quolibʒ.imo abſurdũ eſt dicere qðlibʒ eſſe in alio ex quo generatur. Nã videmus ex ꝑuo ligno generari ig⸗ nem multo maioꝛẽ.abſurdum aut eſſʒ dicere ꝙ ille ig⸗ nis ibi pᷣfuiſſet actu ⁊ nõ apꝑuiſſet nobis. Scðᷣa opi nio fuit Platonis dicẽtis foꝛmas eẽ totaliter ab extra. ſcʒ a datoꝛe foꝛmaꝝ Vnge ſtoici(quoꝝ pꝛinceps fuite Plato) dixerũt agetia naturalia ſolum diſponere ma teriam ad ſuſceptionẽ huius ⁊ illius foꝛme ꝗ diſpoſita foꝛme introducũtur a datoꝛe foꝛmaꝝ mediãte ſua lu⸗ ce. Sed hec opinio etiã eſt falſa.q; tũc agentia natu⸗ ralia nõ gñnarent᷑ neq; pꝛoducerẽt totuʒ copoſituzʒ. Tercia opinio fuit dñi Alberti dicentis foꝛas beẽ in materia ante generatõeʒ ſm eſſe foꝛmale foꝛmabile Vngde ipᷣe fundauit ſuã opinionẽ in qtuoꝛ dictis. Pꝛi muʒz dictuʒ. agens naturale nõ poteſt aliqͥd pꝛoducere ſimplicit᷑ de nihilo.qꝛ non põt creare ⁊ ita nõ põt pꝛo/ ducerefoꝛmam niſi ipᷣa habeat aliquod eſſe in mate⸗ ria. Secũduʒ dictũ in creatione materie ↄcreatus ẽ ſi bi vnus habitus potẽtialis ⁊ ↄfuſus ſᷣm quẽ ipᷣa dici tur ↄtinere omes foꝛmas ſᷣm eſſe potẽtiale ad moduʒ j omes differetie eiuſdẽ generis ↄtinent᷑ in ptãte confu⸗ ſa illius. Tercium dictuzʒ. agens naturale ꝑ ſuã actio nem pꝛoducit foꝛmõ in eſſe foꝛmali foꝛmato que pꝛius erat in mataria ſᷣm eſſe foꝛmale foꝛmabile.Quartũ di ctum.foꝛma añ ſui generationẽ habʒ aliqð eſſe actua le diminutũ ⁊ incõpletum ↄcreatũ materie qð virtute agentis naturalis pꝛoducit᷑ in actum ꝑfectum ⁊ ↄple tum. tale autẽ dicitur eſſe inchoatio foꝛme.vel foꝛma ineſſe foꝛmali foꝛmabili illud em eſſe incõpletum eſt pꝛiuatio que eſt vnum de pᷣncipijs intrinſecis reꝝ na⸗ turalium ⁊ tangit ad generatõem. Et omia iſta poſ⸗ ſunt pꝛobari rõnibus anñ oꝓpoſitum. Sed iſta opinio etiam nõ continet veritatẽ.⁊ igitur cõtra eam arguit᷑ quadꝛuplicit᷑. Pꝛimo.qꝛ ſi in materia eſſet tale eẽ foꝛ male ſiue completũ ſiue incompletũ ſequeret᷑ ꝙ in iſß5a eſſent infinita actu ipᷣam infoꝛmtia.Sed ↄſequens eſt falſum.ergo Patet cõſequentia.quia infinite ſunt foꝛme pꝛoducibiles in materia.ſi ergo quelibet ha⸗ beat ibi eſſe actuale ſequitur ꝙ infinita actualitex Queſtiones in ea etiſtunt. Secũdo pꝛobat᷑.q ſequeret᷑ ꝙ foꝛma ſubſtã tialis ſuſcipet magis ⁊ minꝰ ⁊ eſſʒ diuiſibilis et eius fieri nõ eſſet gñari ſed intẽdi.ſed oĩa iſta cõiter ne⸗ gãtur de foꝛmis pfectis. Ptzʒ ↄnña.qꝛ foꝛma añ ſui gña tionẽ bzʒ eſſe incõpletũ ⁊ poſt hʒ eſſe ↄpletũ.⁊ ſic ipᷣa eſt pfectioꝛ q; pus ⁊ ꝑ gũatoem nõ ſimpłr generai in⸗ tendit᷑ ⁊ pficitur Tertio ſic.qꝛ vel foꝛma ſᷣm t imcõpletũ eſt pꝛoducta vel nõ.ſi nõ ergo ẽ increata qð eſt falluz. Si eſt pꝛoducta vel igit᷑ ex aliquo ſui vel ex nihilo. li ex nihilo igit᷑ foꝛma ſm tale eſſe ẽ crcata.ſi ex aliquo ſui tũc erit ꝓceſſus in infinitũ. Quarto ſic. qꝛ ſi foꝛma heat tale eſſe in materia añ gnatoem ſeqret ꝓſo erit aliqð ↄpoſitũ ex materia cuʒ foꝛma ſubiectũ gãatõnis.⁊ ꝑ ↄns nõ erit ens in pura pona nec erit traſ mutaꝰo hꝰ totius in h̊ totũ nullo ſenſibili remanẽte eoð öͤpmo ad queſtionẽ. ꝙ oẽs foꝛme añ ſul ge⸗ Dic neratõem nõ ſunt totalit᷑ ab intra ſicut di xit Anaxagoꝛas. nec totalit᷑ ab extra ſicut dicit Plato Dic ſecũdo.ꝙ foꝛma añ ſui gñatõem nõ habʒ aliqð eſſe actuale in materia ſiue ↄpletuz ſt tue incõpletũ Oic tertio.ꝙ in materla an gnatoõem foꝛ⸗ me ſubũñalis ẽ aliqð pᷣncipiũ actiuu ipius gñatõnis.ſ. quedã rõ ſemĩalis qᷓ ab antiquis phis vocat᷑ vis foꝛn — — matia. Vic qrto. ꝙ nõ in oibus necè eſt poẽre rõez ſem ĩalem. ſed ſolũ in illis que gñant᷑ vniuoce⸗ media tre Si queras qͥd eſt rõ ſemĩalis. Oico ꝙ eſt koꝛma ſubalis ſemĩs.vel quedã qlitas nccario ons taleʒ foꝛ⸗ mã ſubalem ꝗᷓ ſoluʒ eſt diſpoſitia 2 alteratia illius ſe/ mis vt ex illo ſemie generet᷑ aliqͥd ſiłe generãti.? ideo rõ ſemiĩalis nõ eſt eentia materie nec eius poña nec ali⸗ qͥs actus ſe hñs ꝑ modũ pᷣncipij actiui reſpcũ gnatõis Si queras ſcᷣo.que gñantur vniuoce 7 que equo⸗ ce. Dieo ꝗꝙ illa generant᷑ vniuoce quãdo generans ⁊ genitũ ſt eiuſdez ſpẽi ſpealiſſime. quãdo autẽ nõ ſunt eiuſdẽ ſpeciei ſpẽaliſſime gũaꝰ eeduoca. imediate aut generat ignis ignem mediate aũt bos bouẽ Si que ras tertio. vñ venit rõ ſemĩalis in materia. Dico ꝙ ẽ ab ipo generãte Eſt em quoddã coꝛpus imꝑfcm pꝛo⸗ ductũ a generãte cuiꝰ foꝛma nõ eſt pꝛopt ſe inetg a ns tura ſed pꝛopt᷑ alten vt ſcʒ ex ipo generet᷑ aliqd ſ generãti. Elñ dicebãt aliq antiqui p hi ſicut ãtiphon ꝙ erat quedã vis inſita reb ex ſitibus ſiłia pꝛocreans. Si queras qrto q;diu manet rõ ſemiĩalis in genito Dico ꝙ in inſtãti quo pꝛoducit᷑ foꝛma ſubñnalis coꝛtũ pitur ſemẽ.⁊ iges ſemẽ nõ ↄcurrit effectie ad gñatõem ſic ꝙ attingat foꝛmã acquiſitã ꝑ gñatoem. Vltꝝ defi nitio materie ſit a phᷣo ↄueniẽter aſſignata. NPi cuiꝰ ſolutõne attende bᷣmo. ꝙm intentõez Boe rij natura põt quadrupłr accipi. Pꝛimo mo pio omt illo qð cuʒ ſit põt ab intellcũ appꝛe Edi.⁊ ſic ome poſ i⸗/ tiuũ extra nibil eſt natura. Scðo modo capit᷑ pꝛo ſub ſtãtia agẽte ⁊ ſic natura nõ eſt aliud q naturale agẽs. ⁊ diuidit᷑ in naturã vłem ⁊ ꝑticularẽ.CTertio mo capi tur pꝛo dꝛã eẽntiali.vt rõnale ðꝛ eẽ natura hoĩs.Quar to mõ capit᷑ pꝛo pᷣnꝰ intriſeco mouẽdi ⁊ quieſcedi. ſic natura ſolũ ð: de materia ⁊ foꝛa ⁊ puatõne quodãmõ. Zillo mõ capitur in definitõe materie.ſicut ptʒ ex his que dicit Albertus allegãdo iſtam diſtictoem Goe/ tij. Actende ſecũdo. ꝙ m Linconieſem natura hẽet duplicez definitõem. ꝛima eſt bec, natura eſt id quo ueſtioſecunda. pᷣmo ⁊ ꝑ ſe differũt naturalia a nõ naturalib inqntum hmõi.⁊ hec defiꝰ eſt foꝛmal ⁊ indemrabilis. Secũda eſt illa que ponit᷑ in textu que ẽ materiał ⁊ demrãbilis ⁊ ſᷣm eũdem ph̊s demõſtrat materiale ꝑ foꝛmalẽ ſic Der quecũq; pᷣmo ⁊ ꝑ ſe differũt ea que ſtꝭ naturalia inqn⸗ tum hmoi a nõ naturalibo inqntuʒ hmõi natura eſt il⸗ la ſed ea que ſte naturalia inqntuʒ hmõi differũt pᷣmo ⁊ per ſe a nõ naturalib inqntu ʒ hmõi pᷣncipio.motus ⁊ſtatus in ſeipᷣis habito pmo ⁊ ꝑ ſe ⁊ no ſm accidẽs.er go natura ẽ pncipiuʒ ⁊ cq motus ⁊ quietꝭ Et poſtea di cit ꝙ pᷣmiſſe huiꝰ demrãtionis ſtꝭ indemrabiles ⁊ per ſe note. nõ qͥbuſſibʒ ſed aſſuefactꝭ in ſela naturali. Attende tcio.qꝙ iſte ꝑticule (pᷣmũ per ſe.⁊ nõ ſ̃m ac cidens) determiant diuerſa. Naʒ hec ꝑticula (nõ ſᷣm accñs) determĩiat hoc vᷣbuʒ ẽ pꝛimo loco poſitũ.⁊ (pꝛi mũ) determiat pᷣncipiũ.⁊ ( ſe) de᷑minat hoc ᷣbuz eſt ſcdðo loco poſitũ. Ox quo ptzꝙ definitio dẽt ſic intelli gi. natura eſt nõ ̃m accns pᷣmuʒ pᷣncipiũ mouedi ⁊ deſ⸗ cendi eius in quo eſt ꝑ ſe. VUñ bec ꝑticula(nõ ſᷣm acci⸗ dens poĩtur ad dꝛãm a til gue agut in ſubiecta in qᷣ⸗ bus ſtꝭ ſed hoc ẽ per accñs. Vñ cuʒ medicus ſanat ſe⸗ ipᷣm ars medicine ẽ im accidens pᷣmũ pᷣncipiũ eius in quo eſt ꝑ ſe Attende qrto.ꝙ ſᷣm Muicenam ⁊ Lin⸗ conieſem hec ꝑticula (õᷣmũ) duplicit᷑ põt exponi Pꝛio modo vt idẽ eſt ꝙ ꝓpinquũ.⁊ ſic exponẽdo poĩtur ad dꝛãm aĩe. diſtinguedo agens a ꝓpoſito ↄtra agens na⸗ turale.aĩa em eſt pᷣncipiũ motus vegetatiui ⁊ etiã pꝛio greſſiui eius in quo eſt ꝑ ſe.nõ tamẽ eſt pᷣncipium ꝓpin quũ ſed accña mediãtibus qᷣbus aĩia mouet ſtꝭ pꝛinci/ pia pꝛopiqua talium motuũ.Alio mõ exponit᷑ (pꝛimũ) vt idem ẽ ꝙ pᷣncipale.⁊ tũc poĩtur ad dꝛãm accũtium ⁊ grauitatꝭ ⁊ lenitatꝭ que ſtꝭ pꝛincipia motuũ inſttumẽæę talia ⁊ nõ pꝛĩcipalia.talia nanq; no ſunt nature ſed en⸗ tia ſm naturam.hec aũt ꝑticula(ꝑ ſe)ponit᷑ ad dꝛiãm reꝝ artificialiũ que mouentur a pᷣncipio intriſeco qðᷣ nõ eſt in eis ꝑ ſe ſed ꝑ accidens. motus em̃ deoꝛſuʒ nõ eſt in ſcãpno vel ſtatua ᷣm ꝙ hmõi.ſed ſᷣm ꝙ eſt lapi⸗ deum vel igneum. JJJM eſt ↄuenieter a p ho aſſignata. Et ꝑ defini tionẽ fſoꝛmaleʒ demrãta Ptz ex his que di cta ſunt a ↄmẽtato:e ſuꝑpius Sed ↄtra definitoõnem arguit᷑ quadruptr. Pꝛimo mõ ſic.nulla entitas abſo⸗ luta ↄuenieter definitur ꝑ entitate reſpectiuã:ſed na⸗ tura eſt entitas abſoluta.pncipiũ vero entitas reſpec⸗ Dir ad queſtionẽ definitio nature materiat tiua.ergo ⁊c. Secũdo ſic.in pᷣdicta definitõne ẽ nu gatio. nam pᷣncipiũ ⁊ cauſa ideʒ ſtꝭ. S imiłr pꝛimuʒ includit (ꝑ ſe)nam ome pᷣmũ eſt ꝑ ſe ⁊ nõ econtra.ſicꝭ ptzʒ per ↄmẽtatoꝛem.⁊ ꝑ ſe nõ includit ſᷣm accidens.er go ibi eſt nugatio ¶Tertio ſic. in celo eſt natura.⁊ tũ in eo nõ eſt pncipiũ quietꝭ. ⁊ in tota terra ẽ natura tñ in ea nõ eſt pᷣncipiũ motus.ergo. Añs pʒ.qꝛ celuʒ nũq; quieſcit.nec terra vnq; mouebit᷑ Quarto ſic.in aia libus ẽ natura.⁊ tñ ipᷣa nõ hñt pᷣncipiũ ⁊ cãm ⁊ cetera Minoꝛ pʒ.qꝛ ałs motus aialis eẽt a natura.⁊ per ons motus ꝓgreſſiuus eẽt naturał ⁊ velocioꝛ in fine ; in pᷣncipio qð eſt falſux Ad pᷣmũ dðʒ ꝙ natura pᷣt ca⸗ pi foꝛalit᷑ ⁊ ſundamẽtałr. Vñ natura foꝛalr ẽ reſpcũs * pᷣncipiantis ſuꝑadditus materie ⁊ foꝛme a qͥ dicunt pᷣni motus. Sʒ natura fdamtalr nõ ẽ niſi materia ? foꝛa ⁊ ex ↄñ̃ti puaꝰ.in qͥbus fundat᷑ talis reſpcũs vñ pᷣdicta defiꝰ nõ eſt foꝛal.ſed ſolũ materiab ſicꝭ demm · n Nide idüs iede Uincn nackl up ,hotus ticdise aſaadi nul. ne fbuzc leruli re maß minh muſe tnsn in i i Ninn 4 esn 1Ji- ung iori zifmni neſeda addin leo 5 nſazno Auoig matena 1 di sledr iniicnmn 110 —h irinn fnun wis lees mmmn mutn i ai taand Neros ech nai 4 ieha⸗ zwant nuens! Hhisr gine = — p accñis. ſi diffinltio eiſet bona mot celi Alreſtotelis à2 — „ Et ſilr ille particule (bmu:ꝑ ſe.⁊ nõ pᷣm ac (ides) debent referri ad diuerlſa. tunc nulla penitꝰ erit nugatio Ad terciũ dom ſilłr ꝙ diffinitio dʒ intelli⸗ gi diſiũcriueꝛ nõ copulatiue.vt ſit ſenſus natura ẽpn cipiũ ⁊ cꝗ motꝰ⁊ qetis.Sũt em̃ qdã coꝛꝑa q ſʒ mouẽ tur ſᷣm pꝑhos ſicut celũ.⁊ qdã ꝗ ſ qeſcũt ſicut terra:q dã aũt q qũq; mouent᷑ ⁊ qũq; qeſcũt.⁊ in illis natura qñq; eſt pᷣncipiũ motꝰ ⁊ qnq; qetis. In pᷣmis aũt ſp ẽ pncipiũ motꝰ vel ſꝑ qetis O(tſi arguas ꝙceluũ no mouer a pᷣncipio intrinſeco ſed ai. 2 ralis. Siliter ſi eſſet naturalis intenderet᷑ in fine : cum onnnis motus naturalis in fine ſit velocioꝛ qᷓ; in pᷣnci⸗ pio: Dðm eſt ꝙ motꝰ celi eſt naturalis diſtinguendo naturale ↄtra violentum ⁊ nõ ↄtra volũtariũ. Ex qᷓ;ᷓ uis non moueat᷑ a pᷣncipio intrinſeco actiuo.bene tamẽ paſſiuo.nec talis motus naturalis intendit᷑ in fine.ſʒ ſolũ motus naturalis elemeti.vel qui eſt ab elemeto- Ad qrtum dicendũ ꝙ motꝰ pꝛogreſſiuꝰ aĩalis non eſt ſimpłr naturalis.eſt tñ natuꝛalis animali.motus em deoꝛſum vel ſurſum eſt ꝓpꝛius motus coꝛpoꝛis.et ꝓꝛius motus aie eſt circularis.ſicut ptʒ ꝑ ↄmẽtatoꝛẽ in de ſubſtantia oꝛbis:et ideo totus motus aĩal s eſt quaſi cõpoſitus ex motu deoꝛſum ⁊ motu circulari:et motus ꝓgreſſiuus eſt quaſi mediũ inter motũ circula rem ⁊ motũ deoꝛſum.ſicut em aĩal ↄponit᷑ ex anima ⁊ coꝛꝑe.itaꝓpꝛius motus aĩalis ↄponitur ex motu coꝛ⸗ poꝛis ⁊ ex motu aĩe.A(ſt igit᷑motus ꝓgreſſiuus ani⸗ malis naturalis.nec oꝑtʒ ꝙ ꝓpter hoc intẽdat᷑ in fine ſicut iam dictum eſt. ĩmo in fine remittitur ꝓpter fati⸗ gationem. Hatigatio aũt ſᷣm ↄmentatoꝛẽ in de ſuba oꝛbis ẽ ꝓpter hoc ꝙ motus aĩe ↄtrariat᷑ motui coꝛꝑis Queſtio tercia Vtrũ omne ens naturale habeat in ſe pꝛincipiũ acti⸗ uũ ⁊ paſſiuũ cuiuſlibet ſui motus naturalis. Pꝛo cu⸗ ius ſolutione. 916 EI8 Atten de lecndo ꝙ duplex eſt pꝛincipium motus.ſcʒ actiuuʒ ⁊ paſſiuũ.¶ Inde pᷣncipiũ actiuũ ſᷣm ph̊ᷣm qᷣnto meta phiſice eſt pꝛincipiũ tranſmutandi alterũ inq;tum al/ terũ. Pꝛincipiũ aũt paſſiuũ eſt pꝛincipium trãſmutã⸗ di ab altero inq;tũ ab altero VIñ pncipiũ actim̃ vocat᷑ a ↄmentoꝛe pᷣncipiũ ſᷣm foꝛmã. Pꝛincipium aũt paſſi uũ vocat᷑ pᷣncipiũ ſᷣi materiã UlIñ ex vᷣbis ↄmẽtatorꝭ⸗ ſupꝑiꝰ allegatis pʒ ꝙ nõ oĩa naturalia in ſeipſis hñtpn cipiũ actiuũ oĩm ſuoꝝ motuuʒ.tñ oĩa ᷣm ꝙ hmõi hñt in ſe nciu actiuũ vel paſſiuũ oĩm ſuoꝝ motuũ na⸗ turaliũ. Uñ gñalit oẽ coꝛpꝰ naturale hʒ in ſe pncipiũ paſſiuũ cuiuſlibet ſui motꝰ naturał.qꝛ ome mobile re⸗ cipit motũ qͥ mouet.ſed qð recipit aliud eſt pᷣncipium paſſiuũ.vel hʒ in ſe pᷣncipiũ paſſiuũ eius quod recipit Attende tercio ꝙ triplex eſt morus.. naturat vio lentꝰ ⁊ neutrał.· Vñ motus ꝗ materia mouet᷑ ad quã⸗ cune; foꝛmã eſt naturał.q; mareria naturalit inclinat ad quãcunq; foꝛmam naturale Sed qncunq; mobile mouetur ad foꝛmã ↄtrariã foꝛme ad quã inclinat᷑tũc motus (quo recipit᷑ illa foꝛma) eſt violentꝰ. ⁊ iõ q;uis calefactio actiua ignis ſit naturał tñ calefactio paſſi⸗ ua aque eſt violẽta. Sed motus neutrałeſt qñ mobi⸗ le non inclinat᷑ naturalit᷑ ad foꝛmã quã recipit.nec ad eius contrariã.ſicut ẽ motus ꝑ quẽ acqrit foꝛma artis 2 dnpæ R& nua cosrugtio eſtaugenrakſe Sen e So — 220 1 licẽ reſpec/⸗ tum.ſ.vnũ ad foꝛmã quã recipit.et aliũ ad agens a q̊ᷓ recipit illam foꝛmꝗ. Vnñ naturalitas violetatio ⁊ neᷣ tralitas pñt fundari in vtroq; reſpectu . ad queſtionẽ. ꝙ licʒ om Di C P 21 mo ne ens naturale habeat vi in ſe pᷣncipiũ intrinſecũ effectiuũ ſue generatiõ is actiue. nullum tñ hʒ in ſe pn⸗ cipiũ actiuũ ſue generatiois paſſiue. Pꝛimũ pʒ.qꝛ als nõ diceret᷑ generãs acciꝑe niſi a pᷣncipio intrinieco acti uo. Scðm ptʒ. qa ſi eſſet aliqð tale ipſiꝰ eſſet ſemẽ vel rõ ſeminalis.ſed ̊ non.qꝛ ſemen ẽ coꝛpus impꝑfectũ p⸗ ductum a generãte.cuiꝰ foꝛma nõ eſt ꝓpter ſe intẽta a natura.ſeq ꝓpter alterũ.vt ſcʒ ex ipſo generet᷑ aliqͥd ſiłe generãti ¶oꝛrũpitur aũt ſemen in inſtãti q̊ pducitur foꝛma ſubſtãtialis.g̊ᷓ non ↄcumit effectiue ad genera⸗ tionẽ.ita ꝙ attingat foꝛma acqſitam ꝑ generatoʒ NHec ſiłr rõ ſeminalis ꝓpter eandẽ cãm ic ſecũdo ꝙ licʒ coꝛpoꝛa mixta habeãt in ſe in pꝛincipiũ actiuũ ſue coꝛ⸗ ruptionis.nõ tñ coꝛꝑa ſimplicia. Pꝛimũ ptʒ. qͥa coꝛpa mixta ſunt ↄpoſita ex ↄtrarijs. Scdm ptʒ qa coꝛpoꝛa ſimplicia ſunt eiuſdẽ nature in oĩb ſuis ꝑtibʒ.⁊ ideo vna ꝑs non p̃t agere in aliã ꝑtem ipſam coꝛrũpendo Oic tercio.ꝙ oẽ agens naturale habeat in ſe pᷣnci⸗ piũ intrinſecũ actiuũ motus localis naturalis.non tñ neutralis nec violẽti.Scdm patʒ.qa ꝓpter hoc ðꝛ vio lenta vel neutrał. Pꝛimũ ꝓbatur. qᷣa coꝛꝑa ſimplicia ſm ꝙ hmõi hñt in ſeipſis pᷣncipiũ actiuũ talis motus ergo etiã mixta.⁊ ꝑ ↄns ola.Tenet ↄna.qa coꝛpa mix ta mouent᷑ actiue a coꝛpoꝛib ſimplicib.q̃ ſunt in eis ꝑ dominiũ ſiue foꝛmaliter ſiue vᷣtualiter. Añs patzʒpᷣmo autoꝛitate Cõmentatoꝛis ſuperius allegata.qua ðᷣt ꝙ nõ inuenit᷑ coꝛpus ſimplex qð alterat᷑ ex ſe.ſicut inue nitur coꝛpꝰ ſimplex qð trãſfertur de loco ex ſe. Patʒ ſe cũdo autoꝛitate eiuſdẽ ↄmẽeto tercio huiꝰ ſecũdi dicẽ tis ̊ Auicennã. et hᷣ nõ eſt ſicut eſtimauit.qm nõ du⸗ bitat᷑ ꝙ iſta moueant᷑ ex ſe.nõ ex motoꝛe extrinſeco.ſcʒ qtuoꝛ elemẽta Oic qrto ꝙ oĩa q ꝓpꝛie augmentant᷑ hñt in ſeipſ ſᷣm ꝙ hmõi pni actm ſue augmẽtationis Patz qa aia vegetatiua ⁊ caloꝛ naturał ſunt pᷣncipia actiua alteratõis.q pꝛereqᷣrit᷑ ad augmẽtõʒ pꝛie dcãʒ Erx qͥ pʒ ꝙ coꝛꝑa ſimplicia nõ hñt in ſe pniij acti aug mẽtatõis.eo ꝙ ipſa derelictaꝓpꝛijs natur ſunt vnifoꝛ mia in oĩb ſuis ꝑtib.⁊ ꝑ Zñs nõ pñt ſe alterare niſi ꝑ accñs.⁊ ꝑ ↄns nec hẽe pnꝰ augmẽtatiois actm̃. Vñ aer ↄdeſat vltra diſpõeʒ ↄuenientẽ ſue nature rarefa cit ſe redeũdo ad raritatẽ ſibi ↄuenientẽ.qm cũ aer ẽ ↄdenſatꝰ vltra ꝓpꝛiã diſpõeʒ ẽ in loco ſi ibi ↄueniẽti ᷣõ naturã.ſʒ eſt in minoꝛi loco q; ſibi debeat᷑ naturalit᷑.et iõ mouet ſe localit querẽdo maioꝛẽ locũ.⁊ in mouẽdo ſe per ſe ad maioꝛẽ locum rarefacit ſe per accidens. Queſtiones 2„ Seqͥturſcðᷣo ꝙ coꝛpoꝛa mixta habent in ſe pᷣneipium ſue alteratõis actiuũ. Nã aĩalia ⁊ plante no ſunt eiuu dem diſpoſitõnis in omnib ſuis partib.ideo vna pᷣt mouere aliã:⁊ ſic de alijs coꝛpoꝛiba mixtis.q̃ nõ habẽt vnifoꝛmitatẽ in partibb Sed ↄtra pᷣdicta arguitur ꝗdrupliciter Pꝛimo ſic:per hoc differt motus natura lis a motu violẽto.q;ꝛ in motu naturali ens qdð mouet᷑ habet pncipiũ intrinſecũ actiuũ ſue actõis.⁊ nõ in mo tu violento.̊ᷓ non ſufficit pᷣncipiũ paſſiuũ a naturali⸗ tate motus. Minoꝛ ptʒ ꝑ diffinitionẽ violenti. ¶ Iñ violentũ ᷣm phm tercio ethicoꝝ eſt cuiꝰ pᷣncipiuʒ eſt extra nihil ↄferente vim paſſo Scðo ſic.niſi eſſʒ ali qð pncipiũ actiuũ intrinſecũ generatoõ is paſſiue. ſeq̃/ retur ꝙ qdlibet poſſet fieri ex qlibet.ſʒ hoc eſt falſum:ꝗ Mercio qꝛ aq calefcata ðᷣrelicta calefactõe ꝓpꝛia natu ra redit ex ſe ad frigiditatẽ.& frigefacit ⁊ alterat ſe.et calefacta nõ frigefacit ſeipam.ipᷣa nõ ↄtrariet᷑ ſibi nec vna pars alteri.ſed frigefit a ↄtinente. Contra:aqua redit ad maioꝛẽ frigiditatẽ qᷓ; ſit frigiditas ↄtinẽtis. ſz minꝰ frigidũ nõ cauſat magis frigiduzʒ: nõ frigefit aↄtinẽete Quarto ſic.⁊ eſt ↄfirmatio pᷣcedẽtis Si aqua frigefieret a ↄtinẽte tandẽ fieret eqlis frigidita tis.⁊ ꝑ ↄns nõ fieret actio vlteriꝰ.eo ꝙ ſiłe non agit in ſuũ ſilte· Ad pᷣmũ dom ꝙ diffinitio violeti dz ↄſtrui ita ꝙ (paſſo) ↄſtruat᷑ cũ( vim) vt ſit ſenſus violentũ ẽ 7 cuiꝰ pncipiũ eſt extra.paſſo nil vim ↄferente.i.nõ ha⸗ bente inclinatõem naturalẽ ad foꝛmã acqſitã.¶ Inde motꝰ naturalis ⁊ violẽtꝰnõ differunt ꝑ h̊ ꝙ eſt habere pᷣncipiũ actiuũ intrinſecũ vel non habere Ad ſcõᷣm pʒ ſolutio ex dictis in pᷣma qſtione Ad terciũ dðm ꝙ minꝰ frigidũ nõ pᷣt cauſare magis frigidũ in ſubie cto hñte maioꝛẽ aptitudinẽ vel inclinatõem ad frigi⸗ ditatẽ:ſicut paruꝰ ignis pᷣt cauſare maioꝛẽ ignẽ i ſub iecto magis ſuſceptibili vel magis diſpoſito ad foꝛ⸗ mã ignis Ad qrtũ ðt.ꝙ cũ aer ⁊ aqua deuenerunt ad eqlem frigitatẽ adhuc aer vlteriꝰ frigefaciet aquã Sile aũt nõ agit in ſuo ſilłi ſi ſit ſiłe taʒ in foꝛma qᷓ; in aptitudine ad foꝛmã.ſed nõ eſt ſic in ꝓpoſito AQueſtio quarta ¶ Itrũ omis foꝛma artificialis a quolibet ente natu/ V erre p=ſte rali realiterſoiſtinguat᷑ et oĩs figura a re figurata. De 1 — Or= aeer u en s a ern 7 9 Huna= hac qſtione eſt rũſio noialiũ multũ apparens ſenſui.qᷓ ſtat in qtuoꝛ diceis Pꝛimũ dictuʒ. phus aſſignan⸗ do dꝛnam inter naturalia ⁊ artificialia nõ voluit aſſi⸗ gnare diſtinctionem realem inter ea:ſed ſoluʒ diſtinc⸗ tionem int᷑ rõnes iſtoꝝ nominũ artificiale et natura⸗ nõ em̃ realiter diſtinguit᷑ naturale ab artificialib:.imo om̃e artificiale ẽ naturale.tñ iſta noĩa artificiale ⁊ na⸗ turale hñt diuerſas rõnes qͥd noĩs.qꝛ res ðꝛ naturalis eo ꝙ hʒ in ſe naturã.q eſt pᷣncipiũ ſui motꝰ et qͥetis.ac tiuũ vel paſſiuũ.Sed non dicit᷑ artificialis ꝓpter hoc imo qꝝ facta eſt ab arte ſub tali ⁊ tali diſpõne.Sic er/⸗ go quis ſtatua:nõ inq;tum eſt artificialis ſit natura lis. tñ ſtatua vere eſt naturalis: Similit᷑ quis hõ nõ ſit hõ inq;tum albi.quia albedo nihil facit ad hoc ꝙ aliquid ſit homo.cum homo vere eſt albus. Aut igit᷑ artificiale eſt naturale.⁊ hoc ſi ſit perſe vnum.ſicut eſt ſtatua.ſi vᷣo ſit aggregatũ ex multis tũc q;uis non ſit res naturalis.eſt tamen multe res naturales. Cum ꝑ ↄñs coꝛpus ſimplex pᷣt ex ſe alterari.Si dicat᷑ ꝙ ad ſecũdi OPhiſicoꝝ autẽ dicit phᷣus ſeptimo phiſicoꝝ ꝙ ſtatua nõ eſt es ſʒ erea.nõ voluit dicere ꝙ ſtatua nõ ſit vere es.ſedvoluit dicere ꝙ hec non eſt per ſe.ſtatua eſt es.cum etiã dicit Poꝛphiriꝰ ſtatuꝗ coponi ex ere ⁊ figura.non intellexit ꝙ ſtatua ↄponat᷑ ex ere ⁊ figura tanq; ex diuerſis reb⸗ quaꝝ vna infoꝛmet aliam.ſed intellexit impꝛope.ſic ꝙ omne illud dicatur cõpoſitũ qð ꝑ tranſmutationẽ rea lem factũ eſt aliqle. quale nõ erat pus. Si vero aliqui autoꝛes dicant.ꝙ res naturalis nõ eſt res artificialis vel ꝙ ſtatua nõ eſt ens naturale.vel ꝙ balneũ natura⸗ le no eſt artificiale.eo ꝙ ſunt qᷓdam balnea naturalia et qᷓdam artificialia.hoc debet intelligi ꝙ res artificia lis non eſt talis qualis fit ꝑ naturam. Scom dem̃. foꝛme artificiales nõ ſunt res ſᷣm ſe totas diſtincte a reb naturaliba tanq; ſuis ſubiectis Pꝛobat᷑ pꝛimo.qͥa hmõi foꝛme artificiales vel fiunt ꝑ ſubſtractionẽ ꝑtiũ ab aliquo toto.vel ꝑ trãſfigurationẽ alicuiꝰ.vel ꝑ con iunctionẽ reꝝ naturaliũ aliter inciſaꝝ vel tranffigura taꝝ.ſʒ nullo iſtoꝝ modoꝝ acqͥritur res nonme ro tam diſtincta a rebo naturalib.igit᷑.Oaũüt quãdo fix domus vel aliud artificiale ꝑ ↄiũctionẽ reꝝ naturaliũ nõ acqͥratur aliq̃ talis res noua ptʒ.qa ſi ſic vel igit᷑ foꝛ ma acqſita eſt tota in toto ſubiecto.⁊ ꝑs in ꝑte Hõ pꝛi mũ.quia nullũ accidẽs naturale pᷣt eſſe in toto extenſo et in qlibet eius ꝑte ſᷣm ſe totã.Si dicat᷑ ſcðᷣm.aut igit᷑ qlibet ꝑs pꝛefuit in ſuo ſubiecto.vt vna ꝑs in lignis et alia ꝑs in lapidibi. aut qlibet ꝑs eſt de nouo in ſuo ſub iecto.Si pꝛimũ halvtur intentũ.qꝛ tũc non acqͥritur res noua Leõ poteſt dici ſcᷣm.qa tunc qñcunq; fierer domꝰ opoꝛteret ꝙ quodlibet lignũ ⁊ qlibet lapis (exq̊ fit domꝰ haberet in ſe vnã foꝛmã abſolutã nouam.qd eſt manifeſte falſum.qͥa multi lapides in nullo mutã⸗ tur niſi ᷣm locũ.immo poſſibile eſt aliquẽ lapidẽ ↄcux rere ad ↄſtitutionẽ domus ipſo etiã nõ mutato pᷣmio cum. Oꝭ etiã talis foꝛma acqᷣratur qñ fit res artificia lis ꝑ ſolam ablationẽ ꝑtium ab aliquo toto patʒ.qaꝑ ſolã diuiſionẽ alicuiꝰ totius nõ fit aliqua res noua ſᷣ⸗ ſe totã.ſed tales foꝛme fiũt pꝛeciſe per talem diuiſionẽ igit᷑. Oꝭetiã nõ ꝓducatur aliq talis res noua inhis qᷓ fiunt ꝑ trãſfigurationẽ ptʒ.qͥa quãdo aliqͥd poteſt fie⸗ ri aliqle ꝑ ſolum motũ localem.nõ opoꝛtet ꝙ acqratur aliqᷓ res noua abſoluta.ſed tale pᷣt fieri ꝑ ſolum motuʒ localẽ.vt ſi ꝑtes aliter axpꝛoximent᷑ vel diſtent.igiꝭ. Ox iſto argumẽto ptʒ ꝙ qñ fiunt artificialia no fiunt aliq̃ res noue.ſed ſolũ res que pᷣus erant fiunt aliqles quales nõ erant pus.Secũdo ptʒ ꝙ es nõ ꝓpꝛie debet dici ſubiectũ ſtatue. vel ſubiectü alicuiꝰ alteriꝰ foꝛine artificialis.ſed es ðꝛ eſſe ſubiectũ ſtatue qa es fit ſta⸗ tua.nec debet cõcedi ꝙ ex ere fit ſtatua niſi ad hũc ſen ſum ꝙ es fit ſtatua. NHec aliqð coꝛpus pᷣt ſucceſſiue eẽ ſub foꝛmis artificialib q ſunt diuerſe res. Terciũ dem̃.nulla figura eſt diſtincta a re figurata Pꝛobatur pꝛimo. qa ꝑ ſolã ſeꝑationẽ vnius rei ab alia nõ fit no⸗ ua res.ſʒ freqnter fit alteratio figure pter ſolam ſeꝑa tionẽ ꝑtium ab aliqͥ toto.igit᷑q aliqd fit figuratũ non oʒ ꝙ acqrat᷑ aliq res noua Secũdo pʒ.qa ꝑ ſolũ motũ localẽ ꝑtium alicuiꝰ coꝛꝑis nõ fit aliqua res noua in il lo.ſʒ ſolũ ꝑ motum localẽ virga recta fit curua.igit᷑ nõ opoꝛtet fieri aliquã nouã rem qn aliqua res aliter figu ratur qᷓ; pus. (x quo ptʒz ꝙ vna figura in eodẽ coꝛꝑe non ðꝛ alteri ſuccedere.ita ꝙ ille figure ſint diuerle res Sed qᷣa eadẽ res ⁊ eadẽ figura q pꝛius eſt triãgulus —— —— — Alreſtotelis volio xxxiii tuß poſtea eſt qdrangulus vel alterius moi Quareum ad pꝛedictã rõnem ꝙ artifex facit nonũ motum locale hwinr dictũ eſt aliquoꝝ tenẽtiũ qᷓntitatẽ ↄtinuã diſtingui a nã facit aliqͥ coniungi ⁊ appꝛoximari.q pᷣus nõ erãt ap ad ſubſtantia ꝙ licʒ qlibet figura reatr diſtiguat᷑ a ſubſtã ꝓxĩata.Sed hec euaſio nõ vʒ.pʒ pᷣmo.qꝛ vel artifex fa alent tia.nõ tamẽ a quãtitate. Vñ iſti ſupponũt ꝙ duplex ẽ eit ſolũ motum localemn nouũ vel aliqͥd aliud.ſi ſcðm isſch figuratũ.ſ.pꝛimariũ ⁊ ſcdᷣariũ. Eiguratũ pᷣmariuʒ ðꝛ habet᷑ ꝓpoſitum. Si pᷣmum.ſequit᷑ ꝙ ſolus motus lo ele eẽ magnitudo ſiue q;titas ↄtinua. Sʒ figuratũ ſcdᷣari calis eſt intetus ab artifice. qꝛ vbi nihil eſt actum pᷣter men um ðꝛ æc ſubſtãtia illi magnitudini ſubiecta vel qᷓnti oꝑatõem Opꝑatõ eſt finis.ſicut ðt phᷣs pꝛimo ethicoꝝ Aii tas. Vñ eadẽ figura figurant᷑ ſubſtãtia ⁊ omĩa accia Pʒ ſcðᷣo.qꝛ ſᷣm pᷣdictas cauillãtes motꝰ localis nõ eſt kucis iſtius ſubſtãtie. Ol(t ꝓpter hoc ſi q̃ntitas nõ eẽt figura / aliquid diſtinctum a moucte ⁊ re mota. Si g̊mnihil eſt man ta.ſubſtãtia nõ eẽt figurata.eo ꝙ nõ haberʒ ꝑteʒ exxra nouũ aliud a mouente ⁊ reb motꝭ.ſeqᷣtur ꝙ no eritno⸗ nmi ꝑtem ſituałr diſtante.nec etiã qlitas.ſed hoc ei ↄuenit uus motꝰ localis Scða rõ.ſicut ſe habʒ naturaad res min grãꝗ qntitatis. Ex quo pʒ ſᷣm iſtũ modum dicẽdi ꝙlʒ natura les qs facit naturaliter ita ars ad res artificia⸗ nder. figura realit ſit diſtincta a figurato ſcdᷣario. vtputa a les qͥs facit artificiałr.ſʒ natura facit nouas foꝛmas ĩ in ſubſtãtia.nõ tñ diſtinguit᷑ a figurato pᷣmario.ymmo ẽ̃ gnñarõnibus rerum naturaliũ.igit᷑ ars in generatõibꝰ nq̃t paſſio eius Sed ꝓ declaratõe alterius opiniõis ſup artificialium. Maioꝛ huiꝰ rõnis eſt vni pꝛincipium ii ponit᷑ pᷣmo ꝙ artificiale pᷣt accipi tripłr. Vnoꝰ ꝓma⸗ in phia naturali.ideo ðt p h̊s pᷣmo huiꝰ. ſicutiſe habet * teria ſubtracta foꝛme artis.⁊ ſicartificiale ẽ idẽ q ſub figura ad cerã.ita foꝛma ad materiã.⁊ ↄmentatoꝛ cõ fan lectũ foꝛme artis de pᷣdicat᷑ foꝛma artis denolatiue mento viceſimoquarto huiꝰ libꝛi.natura eſt artifex re⸗ en Seðo mõ accipit᷑ p foꝛma ipᷣius artis.⁊ ſic artificiale rũ naturaliũ.Et phs in hoc ſcdᷣo.ſi hõ cogitet in intel⸗ hir nõ eſt aliud q; diſpõ termiatiua ipᷣius qᷓtitat/cãta ab lectu ſꝑ mag inueniet. qð eſt ſile in artificialibs ⁊ natu mii artifice ꝑ artem mediãte ĩtellectu pꝛactico ⁊ volũtate ralibo.Ex quo pʒ ꝙ ſi dicat᷑ artifices non facere aliqs Tercio mõ capitur ꝓ aggregato ex materia ſubtracta nouas foꝛmas.ſed facere res naturales abr ſe habere q; uen foꝛme artis.⁊ ex ipᷣa foꝛma artis.(t dꝛnt hec tria.qa pꝛiꝰ.eodem mõ poſſz dici naturã nõ facere nouas foꝛ⸗ od artificiale pꝛimo mõ acceptũ aſt vnũ ens ꝑ ſe reponibi mas.ſed facere naturã aliter ſe habere qᷓ; pꝛius.Si di⸗ m le in pᷣdicamẽto ſuhe vel qᷓntitatis. Sʒ artificiale ſcdo catur ꝙ nõ eſt ſile.q; in trãſmutatõne naturali trãſmu artg mõ captũ eſt ens ꝑ ſe reponibile in pᷣdicamẽto q̃litatis tat᷑ nomẽ ⁊ diffinito.pꝛius em̃ eſt hõ ⁊ poſtea cadauer lud Artificiale vᷣo tercio mõ captũ eſt vnũ ens ꝑ accids Olodẽ mõ potetit dici ꝓpter trãſmutatõem artificia⸗ nſoſb nõ reponibile in aliquo vno pᷣdicamẽto ſᷣm diuerſas ꝑ lẽ mutat᷑ nomẽ artificiał ⁊ rõ artificij. Nec poterit ad⸗ Aenun tes.Supponit᷑ ſcdᷣo ꝙ figura accipit᷑ dupłr. vno mo⸗ duci aliq rõ pꝛobãs foꝛmã naturalẽ diſtingui a mate⸗ fen do ꝓ lineis ⁊ ſuꝑficie ho talr vel taliter diſpoſitꝭ.⁊ ſic fiꝭ ria.que non ſoluãtur eodẽ mõ ſicut ſoluũt᷑rõnes pꝛo⸗ islerd gura eſt qtitas.nec h eſt ſermo de ea. Alio mõ acciꝭ baãtes figurã diſtingui a cera.⁊ ſic redibit opinio Ale⸗ an. pit᷑ p clauſione ⁊ termiatõe lineaꝝ ⁊ ſuperficieꝝ.⁊ ſie fi xãdri ephicuri dicentis materiã eſſe totã ſubſtantiam mmi⸗ gura nõ eſt q;titas ſʒ qlitas de qrta ſpẽ.⁊ pᷣdicat᷑ deno rei.Hoꝛmas vᷣo ſolũ entitates in apꝑentia.qᷓs voca eyen minatiue de ea pᷣmo mõ accepta.vñ figura(que eſt qᷓnn uit mãtellũ palladis.neq; res naturales diſtingui niſi vofn⸗ titas) eſt res figurata ſᷣm diuerſos gradus materie.nec fieri aliquã genera⸗ fa Maartificiale ᷣmo mo / tõem. quã ſepe impꝛobat Areſt. Tercia ro.manet res ub Dic P zm Odo acceptũ nõ diſtingui naturalis nõ manente re artificiali.ꝗ. Tem nen wwuuß⸗ Les ur realr a reb natura? tia. q; implicat dictonem ide ſimul m 6 ma? dinioni lib⸗. vmmo qðlibet tale eſt res naturał½ Dic ſcdðo q; ere kec vi ditece ꝙ artificiale ⁊ foꝛma artiſiciat ma ubsi artificiale ſcõo mõ acceptũ diſtinguit᷑ reałr a quolibet nẽt.ſed mmanet fpema e artikiciale. Eodẽ em moꝗ è2 wlckie⸗ naturali.ita ꝙ artificiale ðꝛ art ificiale ꝑ aliquam foꝛ do poſſi dici ꝙ quãdocũq; manz materia aſi ifoꝛma otaA im mã artificialẽ diſtinctã a foꝛmis naturalibi ⁊ a re natu D ni m aner gnd manet.vt ſoꝛma aſini.Et ſic eade fa nnmh rali.⁊ coꝛrũpit᷑ re naturali nõ coꝛrupta. In denario em̃ cil ltate ſuſtineret ꝙ foꝛma aſini ect alia res a mate/I tic⸗ L eſt quedã figura qᷓ ðꝛ denartꝰ.⁊ ipa ablata remanet es ria eius. Luarta rõ.nã comunis omniũ eſtimatio eſt vint et nõ manet denarius. Pꝛobat᷑ qdruplici rõne ⁊ qdru et q́̃ſi nobis ignota a natura.ac ſi veritas cogeret nos M plici autoꝛitate. Pꝛima ro.qꝛ aut artifex operãdo ali? ad hoc vt dicamus domiſicãtẽ aliqͥd facere quod pꝛi . ner qͥd facit aut nihil.nõ nihil.qꝛ ille habitꝰ quo nihil pᷣt us non erat.⁊ tñ non facit ligna nec lapides Vnde nõ ſirne fieri nõ eſt factiuꝰ.⁊ ſic ars nõ eẽt habitus factiuꝰ.qð ẽ habet᷑ ex autoꝛitatib⸗ aliquoꝝ p hoꝛum peripateticoꝝ it contra phᷣm ſexto = dicentẽ artẽ eẽ habitũ factij/ nec vulgariũ ꝙ domus ſit ligna ⁊ lapides.aut ꝙ ſta⸗ ts uũ.Si vero artifex aliqd facit.aut facit nouũ.aut an/ tua ſit es.ſed ꝙ domus eſtex lignis ⁊ lapidibus.⁊ ꝙ üet tiquũ.nõ ãtiquum qꝛ faceret ſolũ pꝛius fcã.⁊ H nihil ẽ ſtatua eſt ex ere. Sed oppoſitũ habetur ex autoꝛitati⸗ Tari facere.ᷓ oꝑtet ꝙ artifex faciat aliqd nouum.qð nõ inj bus phoꝛum.Pꝛima autoꝛitas eſt phᷣi in textu pexpo n cludit᷑ in re naturali Ad hãc rõem dicunt aliqͥ ꝙ ar ſito ponẽtis dꝛntiã inter naturalia ⁊ artificialia ẽIndð ⸗R tifex facit ãtiquũ eẽ aliq̃le qlle pꝛius nõ erat.artifex em̃ dicit ꝙ naturalia differũt ab artiticialibus inquãtuʒ un faciendo ſtatuã facit ꝙ es ſit ſtatua.cum tñ pᷣus nõ eſ/ huiuſmodi.quia naturalia habxt in ſe pꝛincipium ſui mmſeg ſet ſtatua. Sʒ hec euaſio non valet.qꝛ ſi artifex facit ꝓ motus.Ldã ſi ſtatua nullã foꝛmã habʒ.que non pꝛiꝰ Ninn es ſit ſtatua.vel igit᷑ es eẽ ſtatuã eſt aliqd vel nihil.ſi fuit in ere.ſequitur ꝙ ſtatua inquãtũ ſtatua eſt res na inn nihil. ̊ artifex nihil facit.ſi aliqd. aut igit᷑ ẽ ens in aia turalis.⁊ ſic ſtatua inquãtum ſtatua habet in ſe pꝛinci un⸗ vel extra animã.non in aĩma.qꝛ tunc artifex nõ facerʒ pium ſui motus.ſicut es inquãtum es eſt res natura⸗ igni niſi cõceptus.⁊ ꝑ ↄſequens tãtum faceret cogitãdo ſo lis.⁊ habet in ſe pꝛincipium ſui motus.quod eſt maxi mf lũ quãtum operãdo.St ens extra aimã. tunc queri᷑ me contra philoſophum. Ptʒ tamen cõſequentia.qa gea an eſt nouum vel ãtiquũ ſicut pᷣus. AWlij ãt reſpodent aut ibiſie teduplicam grs inaextt aut grati ſoane Queſtiones Si grã materie.tũc ſicut vna eſt vera ita ⁊ alia.cũ ea dem materia impoꝛtet᷑ ꝑ vtrãq;. Si grã foꝛme.ergo vł oꝑtet dicere ꝙ ſit alia foꝛma eris inqntum es.⁊ ſtatue inqntum ſtatua.aut ꝙ ſicut vna eſt vera ita ⁊ alia Se cũda autoꝛitas eſt vmetatoꝛis ↄmento vndecimo hu/ iũs pᷣmi dicentis.ꝙ talis foꝛma eſt quidditas artifi⸗ cij.ſicut foꝛma naturalis eſt quidditas rei naturalis. Glt ↄmento decimotercio eiuſdẽ aſſignã do cãm q̃re naturale generat ſibi ſile ⁊ nõ artificiale dicentis ꝙ cã Huius eſt.qꝛ foꝛme artificia les ſt accñtia in ſubſtãtijs Eoꝛme ãt naturales ſtꝭ ſubſtãtie.⁊ ſi cauillãtes expo⸗ nãt iſtã autoꝛitatẽ de termĩis eẽntiałr vel accñtaliter pᷣ Dicabilib vide ꝙ nullꝰ t᷑minꝰ eſt cã qre aliqd natura⸗ le generat ſibi ſiłe loqndo de ↄceptib vocibo vel ſcrip⸗ turis.Tercia autoꝛitas eſt poꝛp hirij dicẽtis.ꝙ ſtatua 2ponit᷑ ex ere tãq; ex materia.⁊ figura tãqᷓ; ex foꝛma. HNõ em̃ poſſet hec autoꝛitas ſaluari.niſi es ⁊ figura erꝭ Diſtinguerent᷑ ſecluſis vocibs vel ſcri pturis. Quarta auroꝛitas eſt Goetij in cõmẽto ſupᷣ pᷣdicamẽtũ qlitat⸗ vꝓbi expꝛeſſe ponit differentiã inter ſuꝑficiẽ ⁊ ipam figu rã ſuꝑficiei Vñ dicit ꝙ longitudo ⁊ latitudo ſuꝑficies eſt.ſʒ ex clauſione lineaꝝ qlitas reſultat. Et poſſʒ ad/ Duci autoꝛitas phi ſeptimo phiſicoꝝ dicẽtis ꝙ ſtatua nõ eſt es.ſed enea. Neq; vʒ expõ ſophiſtarũ dicẽtium ꝙ Areſto.nõ vult aliud dicere niſi ꝙ iſta nõ eſt per ſe ſtatua eſt es.manifeſtũ eſt em̃ ꝙ neq; illa ſtatua ẽ enea eſt ꝑ ſe. Ox quo pʒ ꝙ temeraria videt᷑ illoꝝ opinio.qᷣ ſine autoꝛitate talẽ erroꝛẽ aſſcribũt p ho.cũ tñ ex dict⸗ ſuis ⁊ ſuoꝝ ↄmentatoꝝ oppoſitũ habeat᷑. Neq; cõclu⸗ dit illa ſophiſtica hyſtoꝛia.quã facit occã ĩ phiſica.iõ nd pᷣmã eius ꝑtem dicit᷑ ꝙ in artificialibs factis ꝑ ſolã poem ꝑtium ad inuicẽ non eſt aliq̃ nona foꝛma ſᷣm ſe totã.ita ꝙ nulla eius ꝑs pᷣfuerit.eſt tamen ibi vna foꝛ⸗ ma reſultãs ex foꝛmis ptium.⁊ illa foꝛma eſt ꝑ quã to⸗ tũ artificiale eſt in actu èãt opoꝛteat ponere taleʒ foꝛ mã pʒ.ꝛ diſſolutis ꝑtibus domus maneret ꝑs.⁊ non manet domus. ergo pᷣter illas ꝑtes materiales opoꝛtet ponere aliquã foꝛmã ꝑ quã eſt domus in actu. Sic em̃ arguit ohs ſeptimo metaphiſice.diſſolutꝭ b ⁊ a nõ ma net b. a. ꝗ̊ b. ⁊ a.nõ ſunt b.a. Ad foꝛmã ergo rõnis dici cit᷑ ꝙ talis foꝛma eſt tota in toto.⁊ ꝑs in ꝑte. Partes eti am talis foꝛme nõ o poꝛtʒz eẽ de nouo in ſuis ſubiectis ymmo ſuppoſito ꝙ ptes ſt inciſe ⁊ diſpoſite ſimplicit᷑ ad foꝛmã domus.ita ꝙ nihil reſtet niſi applicatõ ꝑtiũ ad inuicẽ.tũc foꝛme ꝑtiũ pᷣfuerunt.tñ tota foꝛma reſul tãs exvnione ꝑtium non pᷣfuit.ſed eſt noua.qꝛ tał vnio nõ pꝛefuit.ymmo ꝑtes de nouo ad inuicẽ vniunt᷑ O(x quo pʒ ſolutio alterius rõnis.q cõiter ſic arguit᷑.ſi foꝛ⸗ ma vł figura diſtinguat᷑ reałr a refigurata.ſequit᷑ ꝙ qͥ libet faciens aliquã nouã figura in qntocũq; coꝛꝑe.ſi⸗ ue ſit tota terra.ſiue aliud facit nouã figurã in toto il lo.⁊ ſic aliqs faciẽs nouã figurã in terra hic exiſtente facit nouum accidens abſolutũ in terra exiſtente in q cunq; diſtantia ab hinc. Vñ dicendum ẽ ꝙ nõ eſt incõ ueniens ꝙ aliquis faciendo figuram nouaʒ in terra H exiſtente faciat nouũ accidens abſolutuʒz in tora terra nõ accipiendo totũ ſincathegreumatice.ſʒ cathegreu⸗ matice. Et ſi arguat᷑.ergo faciat nouam figurã in an⸗ glia. Nego ↄſequẽtiã.qꝛ ad hoc ꝙ ſit noua figura non requirit᷑ quãlibet ꝑrem eius eẽ nouã. Act ſi iteꝝ argu atur.ſequit᷑ ergo ꝙ paſſer auferẽs granũ a turri domie noſtre vel a tota terra deſtruet tota figurã turrę vel to ſecũdi Phiſicoꝝ tius terre. Nego ↄfequẽtiam.⁊ cã eſt.qꝛ eſſe illarum ſe gurarum nõ ↄſiſtit in indiuiſihili.cũ ſit qlitas conſe⸗ quẽs ꝗntitatem.ideo noõ ſequit᷑ ꝙ tota foꝛma deſtruat᷑ dato ꝙ vna ꝑs auferatf᷑. Ad ſcdam ꝑtem rõnis dicitur ꝙ qñ fit aliquod artificiale ꝑ ablatoem ꝑtiũ a toto ibi fit aliq noua foꝛma ſᷣm ſe totã.⁊ fit noua figura.qᷓ;uis ſit ibi ablatõ ꝑtium naturaliũ.tñ ibi eſt generatõ ꝑtiũ foꝛmaliũ.ſcʒ noue figure. Nã pmarius terminus ſub⸗ tractõis eſt pᷣuatiuus.ſed ſcdᷣa rius eſt poſitiuꝰ Ad ter ciã ꝑtem negat᷑ aſſumptũ.qꝛ ꝑ ſolum motũ localem du arum aqrum ↄcurrentiũ ad inuicẽ fit vna noua figu⸗ ra.q̃ pus nõ erat.vnde niſi eẽt noua figura nulla fiergx trãſtiguratõ.qð tñ falſum eſt. NHNã ibi fit trãſmutatio de vna figura in aliam figuram H .— 2 Ante oppoſitũ. Ad Ad gto e8 pᷣmã ð: ꝙ q;uis artifici⸗ alia habet pꝛincipiũ acti uũ ſubiectm̃ ſui motus.nõ tamẽ ha bet pᷣncipiuʒ actm̃ inclinatiuũ.⁊ ꝑ hoc differt a naturalibus. Ad confir⸗ matõem ðꝛ.ꝙ in diffinitõe violenti vini nõ debet capi trãſitiue nec cõſtrui cũ ↄferente.ſed debʒ capi intrãſiti ue.⁊ ↄſtrui cũ paſio Dicit᷑ ergo naturalis generatõ.qꝛ paſſum naturaliter inclinat᷑ ad foꝛmã.q; acquirit᷑ tãqᷓ; ad ſuã ꝑfectõem. In motu aãt violento id qð mouetur nõ ſic inclinat᷑ ad terminũ motus.ſed reſiſtit ⁊ inclina⸗ tur ad oppoſitũ. Ad ſcdðᷣam ⁊ ↄfirmatõem pʒ ſolu⸗ tio. Et ſiłr ad terciã.Ad ↄfirmatõem eius ðꝛ ꝙ inter factõem ⁊ creatõem naturalem eſt dꝛñtia.quia foꝛma (q̃ fit naturaliter) dependet in ſua factõe non ſolũ ab agente.ſed etꝭ a ſubiecto a quo fit.Qð autẽ creat᷑ ſolũ depẽdet a deo. Illud aũt creatur qð ꝓducit᷑ de nihilo ſui ꝑ modum ſubiecti.⁊ nõ qð pꝛoducit᷑ de nihilo ſui ꝑ modũ ꝑtis vel termi Ad qrtam doðᷣm ꝙ duplex ẽ diſtãtia infinita.qdam eſt poſitiua que ẽ ꝑ poſitõem infinite ꝑfectõis in altero extremo.⁊ talis diſtãtia ẽ in ter deũ ⁊ creatu ras.⁊ ſupᷣ talem nullũ agens finitũ po teſt. Alia eſt negatiua.que eſt ꝑnegatõem ↄuenientie extremoꝝ.⁊ talis eſt iter contradictoꝛia.⁊ ſupᷣ tale po⸗ teſt agens infinitum.ipᷣa em nõ eſt finita.i.det᷑minata Ad confirmatõnem conceduntur autoꝛitates.non em̃ ſunt contra nos. Wigetur autem. In hoc ſcdᷣo capitulo huius tractatꝰ oſtẽdit phᷣus de quibs ðꝛ natura.⁊ intẽdit duas ↄcluſiões. Mima mater ia eſt natura ſadobat phus duptr.pᷣmo ꝑ ſignũ antiphõtis.qꝛ ſicut ſe hʒ materia reꝝ artificialium ad res artificiales.ſic ſe hʒ materia reꝝ naturaliũ ad res naturales.ſed meateria reꝝ artificialiũ eſt tota natura et ſubſtãtia reꝝ artificialiũ.̊ a ſiłi materia reꝝ natu⸗ ralium ẽ natura ⁊ ſubſtantia eaꝝ. Maioꝛ declaratur ſic.qꝛ ſicut ſe hʒ lignũ ad lectulũ.⁊ es ad ſtatuam. ita ſe hʒ aq ad es ⁊ ad aurũ.⁊ terra ad es ⁊ ad lignũ. Mi⸗ noꝛ ptʒ.qꝛ illud qð ꝑmanet ⁊ generat ſibi ſiłe videt᷑ eſſe ſubſtãtia ⁊ natura rei ſʒ materia reꝝ artificialiũ ꝑma net ⁊ generat ſibi ſiłe.⁊ nõ foꝛma.ergo materia reꝝ arti ficialiũ eſt natura. inoꝛẽ ꝓbat atiphõ ꝑ ſimile.qꝛ ſi lectulus ligneꝰ ꝓijciat᷑ in terrã.⁊ putreſcẽs vᷣtute ger minãdi generabit᷑ lignũ.qð eſt materia ſine foꝛma lec: tuli.Scðo ꝓbat᷑ concluſio ex teſtimonio antiquoꝛum q; ãtiquiſeodẽ modo locuti ſunt de mate ria natura guär⸗ whutt nüle etun D ſotn ſufen nue Cund zur leni etle len⸗ quid ſone Hita puſi fid ettri ſaen Po. (ur ſl 1 ſol 44. 10. Un o lunn scanſe Nnat 8dielur hob qhtis 1 i nsſin, A Ande ſag lſen nunti⸗ mia/ üͦet zan rit, Kai mrüitt r itni Torcn ziocli 1lelg gie afum nſbin nuiſi Nnthio bbilo ui pla loem a ein niti ho nientie alepo mmin 31N0 Areſtotelis ſicut ſubſtãtia rei. Antiqui em ponũt vnũ de q̃ttuoꝛ glemẽtis.puta ignẽ aerẽ aquã vel terrã. aut omia ele⸗ męta eẽ pᷣncipiũ materiale ⁊ materiã rerum.⁊ eodẽ mõ locati ſtꝭ de natura ⁊ ſubſtã tia rei. Vn quicũ q; dicit ⸗ eſſe materiã rerũ.ðᷣt etiã ignem ee naturã earum Ende oẽs antiq cõueniüt in hoc ꝙ illud vel illa que dboſuerũt eẽ materiã dixerũt eẽ ꝑpetuũ ⁊ inco:ruptibi⸗ e. Alia aũt dixerunt infinities generari ⁊ coꝛrũpi.igit᷑ materia eſt natura (Wlio aũt mõ) Lic ponit ſecũ dam ꝓpoſitionẽ.que eſt.foꝛma eſt natura Pꝛobat trib rõibus. Pꝛima rõ.illud eſt natura a quo dicit᷑ res na⸗ turalis in actu.ſed a foꝛma res naturalis dicit᷑ in actu Afoꝛma eſt narura. Mino: pʒ.qꝛ ſieut ſe bʒ ars ad ar tificialia. ita natura ſe hʒ ad naturalia. ſʒ nemo dᷣt ali⸗ quã rem eẽ artificialẽ in actu.miſi habeat fſoꝛmã artis vtputa nõ dicimus aliqᷣd eẽ lectulum niſi habeat foꝛ⸗ mã lectuli.igit᷑ a ſiłi nõ dicimus aliquid eẽ naturale ĩ actu niſi habeat foꝛmã naturalẽ.vtputa nõ dicimus aliquid eẽ carnẽ vł os niſi habeat foꝛmã carnis vel oſ⸗ ſis. ?2 ↄſequẽs a foꝛma dicit᷑ res naturalis in actu. et ita foꝛma eſt natura. t liczʒ foꝛma nõ ſit ſeꝑabilis a materia ſᷣm eẽ.eſt tamẽ ſeꝑabilis ab ea ſmn ronem. Se cunda ro.quia vt vult an:iphõ ⁊ alij atiqui.illud ẽ na tura qð generat ſibi ſimile.vñ ꝓpter illud dicũt lignũ eẽ naturã lectuli.⁊ nõ figurã. Ex ligno em̃ fit lignũ.ſʒ ex lectulo nõ fit lectulus. Sed foꝛma generat ſibi ſimi⸗ le. vt ex hoĩe fit hõ. Tercia rõ eſt.illud a quo dicit᷑ ali⸗ quid natura ( qꝛ eſt via in natu ra eſt) vere natura.ſʒ a foꝛma dicit᷑ aliquid eẽ natura.qꝛ ẽ via in naturã.pu⸗ ta generatatõ.que eſt via ad foꝛmã dicit᷑ natura vłna tiuitas.q̊ foꝛma eſt natura. Mino: patz.ſ.ꝙ generatõ paſſiua naſcẽtiũ dicat᷑ naturalitas.quia ẽ via in natu rã ꝑ differentiã. que eſt inter trãſmutatõem artificialẽ et trãſmutatõem naturalem. Inter has em eſt tał dif ferentca.quia trãſmutatõ artificialis denoĩat᷑ a pnci⸗ pio. Dicit᷑ em medicatõ.nõ quia eſt ad medicinã.ſed quia ẽ a medicina. Trãſmutatõ vero naturałecõtra denoĩatur a termio Ot ſi arguat᷑ ꝙ natura nõ ſolum dicat᷑ de materia ⁊ foꝛma.qꝛ homo eſt natura quedaʒ gt tñ nec eſt matia nec foꝛma. Dicit᷑ negãdo ꝙ homo ſit natura. hõ em ⁊ vniuerſalr qͥdlibet ↄpoſitũ ex mate ria ⁊ foꝛma nõ eſt natura.ſed a natura. Ox pᷣdict ptʒ ꝙ foꝛma eſt magis natura q; materia.qꝛ illud a q̊ res naturalis dicit᷑ in actu eſt magꝭ natura q; illud a quo ſolum ðꝛ in potẽtia (Sed foꝛma qͥdẽ) Hic phs cir ra pᷣdicta ponit vnã diſtinctõem ꝙ foꝛma ðꝛ duplicit᷑ id è de duob.ſ.de foꝛmis imꝑfectis qbus ↄiñgii pua⸗ tõ. Etem puatõ ſpẽs quodamodo eſt. lirca hᷣ ca pitulum ſunt quatuoꝛ dubia 4— Dubiü. vty materia ? foꝛma ha Sꝛimubeit oriiinctas roes narurah ſi ue pncipiãdi motuz. ODico ꝙ ſic nã ſpeciałrõ naturãdi ipius materie eſt ſubſtare mo⸗ tui p modũ pᷣncipij paſſiui ſubiectiui.⁊ cũ hoc inclinati ui. Nã matena dʒ eſſe ſubiectũ motus ⁊ cũ hoc halere naturale inclinatõem ad foꝛmã. Sʒ rõ foꝛmalis natu rã di ipᷣius foꝛme eſt ſe habere ꝑ modu pᷣncipij intriſe⸗ ci ⁊ pductiui motus.qꝛ foꝛma ſubſtãtialis entis natu ralis nõ ſe hʒ ſolũ ꝑ modũ pᷣncipij foꝛmalis ⁊ inclinati ui ad motũ.ſed etiã ꝑ modu pncipij pꝓductiui ⁊ effecti ue inclinatiui. Scðm dubiü eſt. vrruͦ foꝛma ſit ma⸗ gis natura q; materia. videt em ꝙ natura no ſuſcipiat gis ↄuenit foꝛme qᷓ; materie.ideo foꝛma c e ſcia. vel ſaltẽ æ vna ſit ꝑs alterius ui 7 5 xiiit. Folio xj magis ⁊ minus. Dico ꝙ natura poteſt capi duplicit Vno mõ ꝓ eo cui nomẽ imponit᷑⁊ ſic natura no ſuſci pit magis nec minꝰ.qꝛ natura iſto mõ nõ eſt aliud q; materia ?⁊ foꝛma.que ſtꝭ ſubſtãtie nõ ſuſcipietes mag et minus. WVlio mõ capit᷑ ꝓ illo a quo nomè imponit᷑ er ſic materia nõ eſt aliud q; actus naturãdi vt᷑ pᷣncipi andi. Et q; iſte actus (qui eſt naturatr pncipiare ma⸗ Vnatura it natura Reſpõdet ponẽtes inchoatões foꝛmaꝝ. ꝙ ſic capiẽdo pᷣuatõem ꝓ materiali.vtputa ꝓ eẽntia foꝛme.q̃ peſt in materia añ generatõem m es ſoꝛmale foꝛmabile. Si qt caperet ꝓ pura caretia.tũc nõ eẽt natura. Poteſt tñ reſpõderi alio mõ ꝙ pᷣuato ðꝛ quodãmõ natura vł foꝛ q; materia. Terciũ dubiũ eſt. vtꝝ pᷣuatõ ma ex eo ꝙ ſꝑ ↄiungit᷑ cũ foꝛma.Ldã cũ pᷣuatoe vnius foꝛme ſy ↄiungit᷑ alia foꝛma.vł qꝛ in ſuo intellectu in⸗ cludit foꝛmꝗ.n in nõ facere videt᷑ facere m p hᷣm pꝛi⸗ mo elenchoꝝ vi qꝛ eſt quodãmõ foꝛma marerie.nã pꝛi uatõ denoĩat materiã ad modũ foꝛme. Vnde ſic ma⸗ teria dicit᷑ foꝛmata.ita dicit᷑ puata. Elel poſſʒ dici nje lius cũ ↄmentatoꝛe ꝙ natura ð de pᷣuatone exiſtente inlmateria pᷣma.intelligendo puatõem foꝛmã ſubſtan⸗ tialẽ impꝑfectõꝛc.⁊ ſic foꝛma terre poteſt dici puato reſ⸗ pectu foꝛme ignis.talis em nõ eſt puatõ ſimplr. immo eſt vt foꝛma materie.ſicut t ↄmẽtatoꝛ QLuartum dubiũ eſt. qld intelligit p hs cũ dicit. puatõ eſt quodã mõ ſpẽs. Reſpõdet ↄmẽtatoꝛ pᷣmo ꝙꝑ pᷣuatoem intel ligit foꝛmã diminutꝗ ⁊ impfectã. Natura em dicit᷑ de foꝛma duobo modis.qꝛ natura dicit᷑ de foꝛmis qͥbꝰ nõ ↄiungit᷑ puatõ.ſicut de albedine.Albedo em eſt foꝛma cũ q̃ nõ ↄiungit᷑ puatõ omino.Alio mõ dicit᷑ natura ð foꝛmis diminutis cũ quib ↄiungit᷑ pᷣuatio.cuiuſmõi eſt nigredo Nigredo em eſt foꝛma cũ q ↄiungit᷑ puatõ albedinis Et ſi arguat᷑.ꝙ ſicut nigredini ↄiungit 9 uatõ albedinis.ſic albedini ↄiungit᷑ pꝛiuatõ nigre nis. Dicit᷑ vno mõ ꝙ nõ eſt ſiłe.qꝛ nigredini ſic ↄiun⸗ git᷑ pꝛiuatõ albedinis ꝙ in ipa nec eſt albedo foꝛmalłr nec virtualr. ſʒ ſic nõ ↄiungit᷑ albedini pꝛiuato nigre⸗ dinis Hã in albedine virtualr eſt nigredo. eo mõ quo minꝰ ꝑfectũ eſt virtuatr in magis ꝑfecto. Alio mõ dici tur ꝙ nõ plus ↄiungit᷑ pꝛiuato cũ vno ↄtrarioꝝ qᷓ; cũ reliquo.ſicut em cũ nigredine ↄiungit᷑ pꝛiuatõ albedi⸗ nis. ita ecõtra/cũ ergo dicit ↄmetatoꝛ pꝛiuatõnem cõ iũgi cũ ↄtrario imꝑfectioꝛi.⁊ nõ cũ ꝑfectioꝛi intelligen dũ eſt ꝙ cũ ↄtrario imꝑfeccioꝛi ↄiũgit᷑ pꝛiuatõ maioꝛis pfectõis qᷓ; ſit illud ↄtrariũ.ſʒ nõ eſt ſic de ↄtrario ꝑfec tioꝛi. Ocx dictis ↄmẽtatoꝛis pʒ ꝙ natura nõ ſolum ðꝛ de foꝛma ſubſtãtiali.ſʒ etiã de foꝛmis accñtalibꝛ.vt al/ bedine ⁊ nigredine.pꝛicipałr tñ ⁊ pꝛimo ðꝛ de foꝛmis ſubſtãtialibʒ. Alio mõ exponit ↄmẽtatoꝛ pᷣdictã ꝓpõ⸗ nem dicẽs. ꝙ foꝛte Areſt.intẽdit ꝙ natura ð de foꝛma duoby mõis.qꝛ dicit᷑ de habitu ⁊ de pꝛiuatõe exiſtete ĩ materia pꝛima. ita em pꝛiuatõ nõ e pꝛiuatio ſimplicit vymmo eſt ſicut foꝛma materie (Dm at detmiarum eſt) In hoc ſcdᷣo tractatu hꝰ libꝛi p hs oſtedit ꝙ qdru⸗ pliciter differt phiſicꝰ a meraphiſito. ⁊ de qbus ↄſide⸗ rat phiſicus. Et diuidit᷑ in duo capitula. in pꝛimo oñ dit qũo differt phiſicꝰ mathematicꝰ. Et dicit pᷣmo QOuim ãt dictij eſt qt mõis dicii natura poſt hoc ſpeculã dũ eſt qũo differt mathematicꝰ a phiſico O(t dem ar ij. 4 . guit ꝙ mathematica ⁊ phiſica nõ dꝛũt. ſz ꝙ ſi ine e F * Queſtiones tie (ꝗᷓ babet idẽ ſubiecti)ſti adẽ ſcia.vel ſaltẽ vna eſt es aiterius. Sʒ mathematita ⁊ phiſica ↄſiderãt ea⸗ dẽ ſubiecta.puta coꝛpꝰ ſuꝑficie lineã ⁊ pũctum.g ma thẽatica ⁊ phica ſtꝭK eadẽ ſcia.vel ſaltevna eſt ꝑs alteriꝰ Mioꝛ pʒ.q em mathẽaticꝰ ↄſiderat coꝛpꝰ ſuꝑficiẽ li neã ⁊ puᷣctũ manifeſtũ eſt. Sʒ ꝙ phiſicꝰ cõſiderat illa ꝓbat᷑.quia coꝛpa naturalia hñt lineã ſuꝑficiẽ pũctum et himoi. Dcdo ſic arguit ad idẽ. cuiꝰ eſt oſiderare ſubſtãtieius ẽ ↄſiderare accntia. Sed philicꝰ ↄſide rat naturam ſoł lune ⁊ alioꝝ corpoꝝ celeſtiũ.eo ꝙ ſunt coꝛꝑa naturalia. etiã hʒ ↄſi dera re accñtia illoꝝ coꝛ⸗ poꝝ.cuiuſmõti ſtꝭ figura ⁊ cetera talia.mõ manitfeſtuʒ eſt ꝙ huiuſmõi aceñntia ↄſiderat aſtrologia. aſtrolo/⸗ gia eſt ꝑs phiſice.⁊ tñ eſt ꝑs methaphiſice.̊ oꝑtet di⸗ cere ꝙ phiſica ⁊ meraphiſica ſint eadẽ ſciĩa.vel vna eſt s alterius. Si em phiſici eſt quid ſit ſol aut luna ſci re accñtiũ (q̃ ſt ꝑ ſe)nullũ incõneniẽs eſt Ot ꝙ ad phi ſicũ ꝑtineat derminare de figuris motibꝰ ⁊ ceter aceñ⸗ tibus coꝛꝑm celeſtiũ pʒ quia ãtiqui naturales det᷑mi nauerũt de figura ſolis ⁊ lune.⁊ vtx terra ſit ſperica.⁊ vtꝝ celũ ſit ſpericũ.⁊ ſic de alis. WAd pmũ iſtoꝝ ar⸗ gumẽtoꝝ reſpõdet ph̊s ꝙ q;uis phiſica ⁊ mathemati ca habeãt eadẽ ſubiecta ⁊ ↄſiderẽt de eiſdẽ.nõ tñ eodẽ mõ. Mathematica em ↄlſiderat de ſuꝑficie linea ⁊ pũ cto.ſed nõ inqntũ ſtꝭ termini coꝛpm naturaliũ. Ad ſcᷣm reſpondet ꝑ idẽ.qa licʒ ↄſiderẽt eadẽ accña.non tñ eodẽ mõ. Mathematica ãt ↄſiderat accñtia coꝛpo rũ naturaliũ.ſʒ nõ ↄſiderat ea inqntũ ſtꝭ accntia huiꝰ mõòi coꝛꝑm naturaliũ. Ox hijs pʒ ꝙ mathematica ab ſtrahit a motu ⁊ a materia ſenſibili.Et qᷓ;uis natura⸗ lia nõ ſint abſtracta a motu.tñ ĩ ſic abſtrahedo ea nõ ẽ mẽdaciũ.neq; em fit mendaciũ abſtrahentiũ. Sed h̊ noõ potuerũt intelligere poſterioꝛes ponẽtes foꝛmas et xgeas. qa nõ videt eis ꝙ aliqd poſſet abſtrahi ab alio P intellectũ.niſi eree ab eo ßm eẽ.vñ ⁊ phiſica ab ſtrahit a ꝑticularibs. trahit a pticnlarib. Eleꝝ eſt tñ ꝙ phiſicalia ſie minꝰ abſtracta qᷓ; matheaticalia (Videt᷑ ãt vtiq;) Leic phs ad declaratoem pᷣdicioꝝ ponit hãc cõcluſionem phiſica differt a mathematica.ita ꝙ q;uis ↄſiderẽt ð eiſde.hoc tñ eſt diuerſimode. Pꝛobat duabo roibo. Pꝛi ma eſt.qꝛ in mathematica tã ſubiecta qᷓ; paſſiones dif finiũt᷑ ſine motu ⁊ materia.paſſiones inquã ſtꝭ par et impar.rectũ ⁊ curuũ Subiecta ãt ſũt.vt linea ⁊ figura Bex? att eſt de eis q ↄſideratur in phiſica.qꝛ qui vult Vlffinire carnẽ os vel aliqd hmõi oʒ ꝙ; ponat in eiꝰ dif finitoe aliqd impoꝛtas materiã. Enñ phiſicalia ſe ad mathematicalia ſicut ſimũ ad curuũ. Scdᷣa rõ ſe tenet ex ꝑte ſciaꝝ mediarũ int᷑ phiſicã ⁊ mathematicã q̃ tñ magis ↄueniũt cũ phiſica qᷓ; cũ mathematica.hu iuſmodi ſt? aſtronomia muſica ⁊ ꝑſpectiua. Vemon ſrãtlãt qᷓ ſt, mag phiſice q; mathematice. vt ꝑſpectia etlarmonica ⁊ aſtronomia Eſt ergo rõ talis.qꝛ ſcie me Die Irio mõ ſe hñt ad machematicã.nã geometria ↄſi Der at de linea naturali. ſed nõ inqntũ eſt naturalis. eʒ it pſpectiua ↄſidetat line mathematicã. ſʒ non inqᷣn⸗ tuũ eſt mathematica. ſʒ inqntũ eſt phiſica ⁊ naturalis. Bi ergo hmõi ſcie aliter ↄſiderãt eadẽ q; mathemati ca ⁊ differãt a mathematica.ſeqᷣtur a foꝛtioꝛi ꝙ; q;uis phiſica? mathematica ↄſiderent de eiſdẽ.hᷣ tñ ẽ aliter et diuerſinode.⁊ ita phiſica ⁊ mathematica differunt abinuic? (Qüo ãt natura) In hoc ſcdᷣo capitulo de cælarat phs ad qͥd ſe extẽdit ↄſideratõ naturat phᷣi Et ſecũdi Phiſicoꝝ ponit duas ↄcluliones. Peima.phiſicꝰ hʒ detminare tã de materia qᷓ; de foꝛma. Pꝛobat duab rõibus. Pꝛi ma eſt. phiſicus hʒ ↄſiderare de natura.ſʒ natura dici tur tã de materia q;; de foꝛma.̊ᷣ.Scdða rõ.qꝛ: vt dictuʒ eſt in capitulo pᷣcedeti. ↄſideratio phiſici eſt ſicut ↄſi⸗ deratõ ſimi.ſed illa ↄſideratõ eſt de materia ⁊ de foꝛ⸗ ma.qꝛ ſimũ diffinit᷑ p vtrũq;.iõ phiſicus hʒ ↄſiderare tã de materia qᷓ; de foma. (Etem iã) Ldic phᷣus mouet circa pᷣdicta duas dubitatoões. Pꝛima eſt.cuʒ materia ⁊ foꝛma ſint due nature.vtꝝ veꝝ ſit ꝙ ſciẽtia naturalis hʒ ↄſiderare de vtraq;. ſ.de materia ⁊ foꝛ⸗ ma.Scðdða dubitatõ eſt.dato ꝙ ſcĩa naturalis habeat ↄſiderare de vtraq;. vtꝝ eadẽ ſcia naturalis habeat de vtraq; ↄſiderare. Iſte ãt dubitatões oꝛiũtur ꝓptet defectũ antiquoꝝ ex quoꝝ dictis videt᷑ ꝙ phiſicꝰ ſolũ habeat ↄſiderare de materia. Nã pauci eoꝝ.puta em pedocles ⁊ democritus locuti ſtꝭ de foꝛma.de qᷓ tame mo dicũ dixerũt. De foꝛma inquã a q̃ ſumitur vltima differetia ↄpletiua diffinitõis ernmenti⸗ qdditatẽ rei Scðda ãt harum dubitatonũ includit pᷣmã.⁊ ea ſolu⸗ ta ſoluitur pᷣma. Ideo ad ſoluẽdũ ãbas ponit hãc con cluſionẽ. Eiuſdẽe ſcietie naturalis eſt ↄſiderare mate⸗ riã ⁊ foꝛmꝗ. Pobat᷑ tribus ronibus. Pe ma rõ eſt. qꝛ ars imitat᷑ naturã.ſed eiuſdęẽ ſcĩe artificialis eſt ↄſide⸗ rare foꝛmã ? materiã reſpectiuã illius foꝛme. Medi⸗ cus em ↄſiderat ſanitatẽ.⁊ cũ hoc colerã flegma ⁊ ali⸗ os humoꝛes.in quibo eſt ſanitas. Siłr edificatoꝛ cõſi⸗ derat foꝛmã donms.⁊ cũ hoc ligna ⁊ lateres.que ſunt materia domus. ergo eiuſdẽ ſcie naturalis eſt ↄſidera re materiã ⁊ foꝛmã. Scða rõ.qꝛ eiuſdẽ ſcientie eſt ↄſi⸗ derare finẽ ⁊ ea que ſunt ad fint.ſʒ foꝛma eſt finis mate rie.g eiuſdẽ ſcĩe eſt ↄſiderare materiã ⁊ foꝛmã Minoꝛ pʒ.qꝛ ad hoc ꝙ aliqͥd ſit finis alicuius duo requirũt et ſufficiũt.pᷣmũ eſt.ꝙ ſit vlttimũ motus eius.ſcðᷣm eſt ꝙ ſit illud cuiꝰ cã fit talis motus.Aliqͥd em poteſt eẽ vt timũ q;uis nõ ſit cuius cã.ſʒ nihil pᷣt eſſe finis niſi ſit cuius cã. B em eſt de rõe finis. Et ꝓpter hoc voluit po eta ꝙ ſit nu gatõ dicere finis cuius ẽ cã.vult em̃ nõ eſſe eſſe vltimũ finẽ ſed optimũ. ãt foꝛma ſit vltimũ ge neratõis manifeſtũ eſt. Sʒ ꝙ ipa ſit cuius cã fit reſpec tu materie. Mobat᷑ ſupponẽdo pᷣmo ꝙ triplices ſũt ar tes.quedã em̃ ſtꝭ actiue materie.q̃dã em ſunt factiue materie.qᷓrum quedã faciũt materiã ſimpłr. alie vero faciũt ᷣm quid ⁊ diſponũt eã.(t quedã ſt artes fac tiue foꝛme.ſicut ars nauifactiua. Et quedã ſtꝭ artes vſuales.ſicut ars gubernatiua nauis.Scðo ſupponit᷑ ꝙinter hmõi artes due ſt architectonice. Nã ars fac tiua foꝛme eſt arc hitectonica ⁊ pncipalis ſeu pᷣceptiua reſpectu artis factiue materie.illa em̃ ars hʒ cognoſce re de q̃litate materie. Vñ factoꝛ nauis ↄgnoſcit ⁊ ĩſti tuit ex quo ligno dʒ fieri remus. Silłr ars vſualis ẽ ar chitectonica reſpectu artis factiue foꝛme inqntũ hʒ co gnoſcere de foꝛma artificiati Gubernatoꝛ em nauis co gnoſcit ⁊ inſtituit cuius foꝛme dʒ eẽ themo.Iſtis ſup⸗ poſitis ſic ꝓbat᷑.ſicut ſe habʒ materia ad foꝛmã.ita ſe hʒ foꝛma ad vſum. Hã ſicut ars factiua foꝛmeeſt ar⸗ chitectonica reſpectu artis factiue materie.ita ars vſu alis eſt architectonica reſpectu artis factiue foꝛme.ſed vſus eſtcuius cã fit foꝛma artificiati.vtimur em tanqᷓ; pꝛopter nos omibus que ſunt. Sumus em̃ quodam mode ⁊ nos finis oĩm.ergo a ſimili in artificialibꝰ foꝛ ma eſt euius cã reſpectu materie.ſed eundẽ oꝛdiut bʒᷣ — – . . 2 — de potẽtia materie. ⁊ ſic ſtꝭ de conſi deratõne phiſici Semoubinei ver bomaſ inis ommiũ artifici mẽtatoꝛẽ hic ꝙ finis ðꝛ dupliciter Anoꝰ & finis ꝑ trãſmutatõet. 2 ſic foꝛma eſt finis ma Areſtotelis materia ad foꝛmã in naturalib ſicut in artificialibi. etiã in naturalib⸗ foꝛma eſt cuius cã reſpectu materie. Tercia rõ. eoꝝ que ſunt ad aliqd eſt vna ſcia. ſed ma teria eſt eoꝝ que ſunt ad aliqᷣd..nã in diuerſis ſpẽbus (in qbus ſtꝗ diuerſe foꝛme)eſt alia ⁊ alia materia.eꝰ dem ſcie eſt ↄſiderare materiã ⁊ foꝛmã. Sed rõnaliter ꝗri poſſetvſq; ad qᷓntuʒ oʒ naturalẽ phᷣm ↄſiderare de foꝛma. Pꝛo ſolutõe huius dubitatõis ſupponit᷑ ꝙ me⸗ Dicus ↄſiderat neruũ.⁊ fabxr cõſiderat es vſq; a7 ali⸗ quẽ terminũ. Medicꝰ em ↄſiderat de neruo inq̃ntuʒ eſt ſubiectũ ſanitatis.⁊ faber de ere inqntum eſt ſubiec tũ ſtatue vel alicuius alterius artificij Ddm qeſtad dubitatõem ꝙ naturał ↄſiderat de foꝛma vſq; ad ali quẽé terminũ. naturalis em ↄſiderat de foꝛma inq;tum Pʒ eẽ in materia ꝑ motũ ⁊ mutatõem.⁊ ideo terminus 2ſideratõis ſciétie naturalis ẽ circa foꝛmas.q̃ aliquo ptʒ.qꝛ foꝛma cuiuſlibet rei ↄpoſite ex materia ⁊ foꝛma 2 „ α eſt in materia. Ad hᷣ em eſt generatõ vt foꝛma ſit in ma teria.ſed homo generat᷑ ex materia Romo em hoiem generat ex materia ⁊ ſol.ergo anlinaceſeſt Hema homi nis )eſt in materia..Quũo ãt ſe haleat hmõi foꝛm mis ſm ꝙ eſt ſepabilis a materia ⁊ qͥd ſit pᷣme phie eſt mõi foꝛma ho/ detmĩare Circa hũc textũ ſũt qtuoꝛ dubia mõ ↄſiderãtur inqntum hñt ꝓpoꝛtõem ⁊ analogiã ad tſnuicẽ reſpectu copis mobilis.ꝛ ſic ſt pᷣncipia rex na⸗ turaliũ.⁊ ſic ſumit᷑ materia vt eſt ſubiectũ motꝰ ⁊ mu⸗ tatõis ſubſtãtialis.⁊ foꝛma ſᷣm ꝙ ꝑ mutatõem educit᷑ lfici M Pheru fn terie. Hã matenia ad hoc trãſmutat᷑ vt in ea acquirat „ — res fit.⁊ ſichomo ẽ finis oĩm artificialiũ. Nã ad h̊ fi⸗ unt res artificiales vt hõ eis vtat᷑. Terciũ dubium ytꝝ matia ⁊ foꝛma ſint ad aliqd. Videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ inp lcameri õneniẽeti aliquã ſubſtãtiã vel ꝑ tem ſubſtãtie ad aliqͥd eſſe Rñdetur q; materiã eẽ ad aliquid pᷣt intelligi dupłr. vno mõ qͥdditatiue ⁊ eẽntia liter. 2 ſic nõ ſt ad aliqͥd. Alioꝰ denoĩatiue.⁊ ſic mate ria bñ eſt ad aliqd ꝙ ſi li q ꝑ ſe ſcᷣo mõ ĩeſt relarõ.ma teria em̃ magis necãario refertur ad foꝛmã qᷓ; pater reꝭ ferat ad filiu vel ds ad ſeruũñ Quartũ ubi e in diuetſis ſpẽbus ſit alia ⁊ alia materia ſicut t pops videt᷑ em̃ ꝙ no. qꝛ e vide teſt eadẽ numero oĩm generabiliuʒz 2 coꝛruptibiliũ.⁊ om̃es materie ſtꝭ eiuſdẽ rõnis. Rñde tur ꝙ duplex eſt materia.ſ.materia alteratois ⁊ mate?⸗ ria compoõis. Materia alteratõis eſt que eſt ſubiectũ eſsracis pccdetio generate; re: rpanis eſtthatefia ℳ Folio xxxv. ſaãguinis. ⁊ ſemen aĩalis. Materia vero opoſitõis eſt que eſt ꝑs rei ex q̃ cum foꝛma ↄpontt᷑. t iteꝝ mare⸗ ria ↄpoſitõis eſt duplex.ſcʒ ꝓpinq ꝛ remota. Mate⸗ ria em ꝓpinq hominis eſt ꝑtes appꝛopate.i.manus et pedes ſt. materia ꝓpinq̃ compõnis. Ph̊us ergo loquit de materia compõis ꝓpinqᷓ.⁊ etiã de materia alteratõ⸗ nis.ſic pʒ ꝑx ↄmentatoꝛẽ in pñti paſſu ſic dicẽtẽ. diuer ſa in foꝛma diuerſificãtur in materia.⁊ diuerſificãt᷑ in materia. ꝓpter diuerſitate in foꝛma.eo ꝙ mareria aĩali um alia ẽ a materia vegetabiliũ. ⁊ materia hoĩs a ma . teria aliaꝝ ſpecieꝝ.qꝛ foꝛme ſt⸗ alie Aneritur vtrum ſcie medie.ſ.aſtrologia ⁊ muſica ⁊ ꝑſpectiua ſint mag mathematice qᷓ́; phiſice. Arguit pᷣmo ↄtra ſuppo⸗ msd. ſegate. S tñ hñt eſſe n lcria. ſicut ſunt foꝛ me hominũ. at anima rõnalis ſit foꝛma in materia T. PG — 1 pzʒ p p him ſexto metaphiſice. Minoꝛ pbat᷑ bmo.quia ſubiecta illaꝝ ſciarum ↄtrahũt ſubiecta ſciarũ quib- ſitũ. ſ. nõ ſte ſcietie. oꝛ nullius entis ꝑ aceñs eſt ſcien⸗ tia.ſʒ ſubiecta illaꝝ ſciaꝝ ſte entia ꝑ accñs. g. Malioꝛ ſubalternãtunꝑ dꝛñam accñtalem.ſicut muſica eſt de numero ſonoꝛo. Scðo ꝓbat᷑.qꝛ ideo dicũt medie. qᷣa ſublecta eaꝝ aliqd pticipãt de ſubiectis alian ſciaruʒ QUAlõfirmat᷑.qꝛ nõ ſunt ſcĩe vne. nõ ſte ſcie. Ans pʒ.qꝛ ille ſcĩe hñt pncipia muſice2 machematice. ſʒ ex diuer 4 ODubiũ.vtꝝ ad phiſicũ ꝑtineat 2 zum derminare de matia ⁊ foma. Re EH EEſpõodet Auicẽna ꝙ nõ. ſed hoc per eſt rtinet ad metaphiſicũ.⁊ eũ rephen dit ↄmẽtatoꝛ in fine pmi phiſicoꝝ. Sed ↄmætatoꝛẽ rephendit Albertꝰ ca pitulo vltimo pmi phiſicoꝝ dicẽs.ꝙ repᷣhenſio ↄmẽta toꝛis digna eſt repᷣhenſione. Sʒ tu dic ꝙ materia ⁊ foꝛ ma pñit duptr oſiderari. vnoꝰ vt ſtᷣ ꝑs entis. ̃m ꝙ ẽSs diuidit᷑ in actũ ⁊ potẽtiã.⁊ ſic nõ hñt conuenientiãs in aliquo pꝑticulari ente.nec ſiꝰ de cõſideratõe alicuiꝰ ſciẽs tie pticularis.ſʒ ſtꝭ de cõſideratõe mathematice. Alio ſis pᷣncipijs nõ generat᷑ vna ſcia. Seðdo arguit otra queſitũ. qꝛ phiſica nõ differt a mathematica. vnanõ magis mathematica qᷓ; phiſica. Añs ptʒ.q; phiſi⸗ ca ⁊ mathematica de eiſdẽ reba ↄſiderãt.ſ.de nueris et magnitudinibus.ymmo etiã de eiſdẽ ↄcluſionibi. vñ iſta cluſio. terra eit ſperica eſt ta de aſi deratõe phiſi⸗ ce qᷓ; mathematice.cũ ſciẽtie ſecant᷑ queadmodum2 res de quibo ſte.ſequit ꝙ philica ⁊ mathematica ſunt vna ⁊ eadẽ ſcia. Cofirmat᷑q vnus ſil eſt phiſicꝰ ⁊ ma⸗ thematicus.2 ſic phiſicꝰ ⁊ mathematicꝰ non dꝛñt. er⸗ go vna ⁊ eadẽſcia eſt phiſica ⁊ mathematica.nec phi⸗ ſica ⁊ mathematica dꝛñt ab inuica Tercio ſic. ſi phi ſica ⁊ mathematica differrẽt. hoc eẽt qꝛ phiſica diffini ret ꝑ motũ.⁊ mathematica ſine motu. ſqʒ H eſt falſũ. ma thematicꝰ em̃ diffinit ꝑ motũ.⁊ phiſicꝰ ſine motu. g ⁊c Pꝛima ꝑs mioꝛis pʒ. qꝛ mathematica diffinit nüeruʒ qui eſt multitudo ex vnitatibo aggregata. 2 circulũ. qͥᷣ eſt figura plana in vnica ſułficie ↄtenta.in cuiꝰmedio eſt puctus a q omes linee ducte ad circũferentiã ſte eq⸗ les. Mo manlfeſtü eſt g aggregatöꝛ ducro ſte motus foꝛma. Alioꝰ finis ð illud cuiꝰ cã ẽ res.? ꝓpter quned Scðᷣa ps pʒ.qꝛ naturał difinit motũ.iᷓ nõ diffinit ꝑ morũ. Cenet oſequẽtia qꝛ idẽ nõ diffimt᷑ . ſeipᷣm. Se cundo. qꝛ; phiſicꝰ diffinit materiã pᷣm.⁊ nõ diffinit ꝑ motũ.qꝛ ipa non derminãt ſibi aliquẽ motũ.⁊ tñ diff nitũ detmiĩat ſibi diffinitõem ⁊ quãlibz ptẽei us. ergo phiſicꝰ nõ diffinit ꝑ motũ. Cõfirmat᷑.qꝛ phiſicus ↄli⸗ derat de immobilibo.ſicut pʒ octauo huiꝰ.⁊ tñ illa nõ diffiniũt᷑ ꝑ motũ.qꝛ nõ pñt moueri. g. Quarto ſic vnũqðᷣq; magis debʒ denoĩari a foꝛmali qᷓ; a materiꝗ li.ʒ ſubiecta iſtaꝝ ſciarum ↄponũt᷑ ex quiddiraremꝗ thematica tãqᷓ; ex materiali.2 dꝛna phiſica tãq; ex foꝛ⸗ mali. ergo debent magis dici phiſice qᷓ; ma thematies Ouonfirmatur. qꝛ vrin piurlbo acluſiones talium ſe entiap ſtꝭ naturales. ergo tales ſcietie debent dici natu rales magis q; mathematice. Cenet ↄſequẽtia.qꝛ con cluſio eſt finis demrãtionis. e qꝛ con omnia appellari.ergo 76. A ſine enm luſtum elt F ij. 2⸗ðð Queſtiones „ ͤ tuz arguit autoꝛitate co/ oppo Imẽtatoꝛis dicite hic. ta/ 2ϑ☚1LESLPPes ſcie ſẗ magis mathe⸗ matice qᷓ; naturales. Phs etiã pᷣmo poſterioꝛũ vocat armonicã metaphiſicã. Pꝛo ſolutõe ſoluede ſunt q̃t/ xuoꝛ queſtiones. .RPiꝛima. vtuſcie medie (ſicut eſt Queſtionſi 2 bſpectiua) ſint ſcie ſy ciales diſtincte a phiſica ⁊ ma⸗ thematica.. Pꝛo cuiꝰ ſolutẽe ¶ Attẽede pᷣmo ꝙ in q̃li tet illaꝝ ſciaꝝ eſt duplex ſubiectũ.ſ.materiale ⁊ foꝛma⸗ le Vñ ſubiectũ materiale eſt illud qð ↄſiderat᷑ in ſcia foꝛmale vᷣo eſt rõ foꝛmalis ſub q ↄſiderat᷑ Exepli grã ſicut linea viſualis vel nüerus ſonoꝝ. Vñ numer eſt illud qð ↄſiderat᷑ in muſica.ſʒ ſonoꝛitas eſt rõ foꝛmatł ſub ꝗ ↄſideratur Attẽde ſe cdᷣo.ꝙ diſtinctõ ſcĩarũ pᷣ⸗ mo ⁊ pᷣncipalr nõ eſt ex ↄcluſionib ſatis neq; ex pᷣnci⸗ pũs.ſʒ pciſe eſt ex rõe foꝛmali ſiue obiectali ipᷣius ſcĩe q; ergo eſt alia rõ foꝛmalis ſubiecti phiſice.⁊ alia ratõ ſubiecti muſice. Jõ etiã ſcia eſt alia ⁊ alia. Et de h̊ dic tũ eſt in libꝛo poſterioꝝ. Attẽde tercio ꝙ triplex eſt vnitas ſcĩe.ſ.vnitas numeralis ſpecifica⁊ gm̃ca.ſicut Dictũ eſt in pncipbiiooo– è‚DPꝛimo ꝓꝙ muſica nõ eſt vna ſcia ſpẽ.pʒ ſic Dic qꝛ totale ſubiectũ mulſice nõ eſt vnũ ſpẽ.cũ iit aggregatü ꝑ accñs. & nec ipa ſcia eſt vna ſpẽ. Tenet ↄſequetia.qꝛ cũ totum ſubiectũ muſice non ſit aliqͥd vnũ ens ipᷣm nõ poterit eẽ ꝑ ſe cã alicuiꝰvni⸗ us palſionis.⁊ ꝑ ↄns non erit de ipᷣo vna cõcluſio ſci⸗ ta nec vna ſcia ¶ic ſcdo ꝙ mulica eſt vna ſcĩa vni⸗ tate gins ꝓpinqui. Pʒ ſic.qꝛ de illo eſt vna ſcia.qð ali⸗ quo mõ eſt intelligibile vnico actu intelligẽdi.ſʒ nũerꝰ ſub roõe ſonoꝛi eſt intelligꝗibił vnico actu intelligẽdi.q ẽ pſe eius vt obiectũ.ꝭ̊. Maioꝛ pʒ.qꝛ ex actu vno natꝰ eſt gñari habitus vnꝰ.qᷣ virtuałr inclinat ad omes paſ ſiones ſciẽdas de iſto obiecio. Si dicas ꝙ linea viſu⸗ alis vel nũerus ſonoꝝ nõ pᷣt intelligi vnico actu intelli gedi. ſʒ diuerſis.ex quib relinquũt᷑ diuerſi habitꝰ.alt᷑ inee.⁊ alter viſualitatis.quoꝝ vterq; vᷣtualiter incli nat ad ſpeculãdũ illa de ſuoꝓpꝛio obiecto.q in iſto ob iecto virtuałr includũt᷑.vt ſicut nulla ſcia ſpe vna eſt De toto niſi ꝑ accñs. Sic nullus habitꝰ vnꝰ virtualit᷑ unclu dit illa.q̃ ſtꝭ de vna ꝑte ⁊ de alia.hoc nõ impedit AUl licz toti ſubiecto nõ coꝛreſpõdeat vnus habitus tãqᷓ; rõni obiectali.tñ ſibi coꝛreſpõdet vnꝰ habitꝰ geni tus ex noticia obiecti materialis.ſub rõe tamẽ foꝛmał obiecti. Dic tercio.ꝙ ſcie medie nõ ſtꝭ ita ſpẽales et diſtincte ſicut ſcie extreme. Pʒ.qꝛ in ipᷣis demõſtraãt paſſiones phiſice ⁊ mathematice ꝑ pᷣncipia intdũ phi ſice ⁊ intdum mathematiceo. 3è◻ℳ Scöa. vtꝝ ſcie medie ſtꝭ ma⸗ Queſtio gis pbiſtceci matbeance ih — . qc queſtionẽ ſtꝭ due reſpõſio nes. Mima eſt ꝙ ſto magis phiſice qᷓ; mathẽatice Pꝛo cuiꝰ declaratõe ſupponit᷑ ꝙ ille ſcie medie nõ dicũt᷑ me Ddie ꝑ ꝑticipatõem/ꝓpꝛie.ita ꝙ ſint ↄpoſite ex diuerſ ſci entijs.neq; ſt ꝓpꝛie medie ꝑ abnegatõem.ſed ſolũ reſpe ætiue.qꝛ ipᷣe ↄꝑate ad vnã ſciam magis participãt de mõ ↄſiderãdi alterius.ſicut etiã coloꝛes medij qdam moõ dicũt᷑. Su pponit᷑ ſcdᷣo ꝙ ſcia capit diſtinctõönem ẽ deno ĩatõem ab obiecto foꝛmali.Ocx iſtis infert ꝙ ille ie magis delet dicl phiſice q; mathematice. Pꝛobat ſecũdi Phiſicoꝛũ. quadruptr. Pꝛimo autoꝛitate p hi in textu dicẽtis. de mõſtrat aũt ⁊ que magis phica qᷓ; mathematica.vt ꝑ ſpectiua armonica ⁊ aſtronomia. Ox iſta autoꝛitate expᷣſſe videtur haberi ꝙ ille tres ſcie ſtꝭ magis phice q; mathematice Scðo ꝓbat᷑ autoꝛitate eiuſdẽ poſtea di cẽtis. Geometria qͥdẽ em̃ ↄſiderat de p hica linea.ſed nõ inqntũ p hica.ꝑſpectiua vero ↄſiderat de linea na⸗ turali inqntũ naturalis. Videt᷑ ergo dicere phᷣs ꝙ ꝑ⸗ ſpectiua ↄſiderat lineã ↄſideratõe neturali.CTercõ ꝓ batur autoꝛitate ↄmetoꝛis dicetis h.ꝙ cũ ðᷣt Areſto. qꝙ; ꝑſpectiuus ↄſiderat de linea mathematica nõ ſꝰ ꝙ eſt mathematica.ſʒ ſᷣm ꝙ eſt naturalis debʒ intelligi ꝙ; ↄſideratõ eius eſt ↄſideratio naturalis.ſed intende bat ꝙ ↄſideratõ eius eſt ꝓpinquioꝛ ↄſideratõi natura⸗ li.O(x hoc pʒ ꝙ ꝑſpectiua eſt magis naturalis q; ma⸗ thematica.Q.uarto ꝓbat᷑.qꝛ ↄcluſiones taliũ ſciarſi demõſtrant᷑ ꝑ maioꝛẽ mathematicã ⁊ mioꝛem ph̊icaʒ ergo magis debẽt dici phice q́; mathematice Tenz cõ ſequẽtia.qꝛ mĩoꝛe ↄgnita ſimł teẽpoꝛe ↄgooſcit᷑ ↄcluſio Nõ ſic aũt eſt de maioꝛe.. Scda rñſio eſt ꝙ tales ſcie ſte magis mathematice qᷓ; phice. Mo cuiꝰ declaratõ⸗ ne ſupponit᷑ pᷣmo ꝙ ſcĩia pᷣncipalius denominatl a pnci⸗ pijs 5 ↄcluſionibus. Patzʒ pᷣmo.qꝛ ſᷣm phm in fineſe cũdi hꝰ.ſicut hʒ ſe finis in agibilibi.ita pᷣncipium in ̊ mõſtrabilibus.ſʒ res accipiũt denoĩatõnem a fine.er⸗ go ⁊ ſcĩe accipiũt denoĩatõem a pᷣncipijs. Scðo ſuppo nitur ꝙ pᷣdictaꝝ ſciarum pᷣncipia vt in pluribi ſt ma thematica.q̃ applicãtur ad ↄcluſiones quodãmõ na⸗ turales. Elñ ſᷣm p h̊m pᷣmo poſterioꝝ per pᷣncipia geo metrie ↄcludunt᷑ paſſioes medicine. vtputa curari tar dius de vulneribus circularibi.Ex quiba pʒ ꝙ vniuer ſales ſcie magis debẽt dici mathematice qᷓ; naturales Olt ̊ pꝛobat᷑ quadrupłr.pᷣmo qꝛ eadẽ ↄocluſio ꝑtinet ad diuerſas ſcias.ex h ꝙ ꝑ diuerſa media demoſtrat᷑. ſicut iſta ↄcluſio.terra eſt ſperica demõſtrat᷑ ꝑ mediuʒ mathematicũ.⁊ ideo eſt mathematica ⁊ ꝑ. medium na turale.⁊ iõ eſt naturalis.ergo ꝓpter diuerſitate medio rũ ille ſcie debet magis diei mathematice qᷓ; phice Se cũdo patz. quia ille ſcie ſubalternãt᷑.ergo magis debẽt dici mathẽatice qᷓ; phice.Tercõ pʒ.qꝛ iũle ſcie vᷣmrãnt ples paſſiões mathẽaticas de ſuis ſubiectꝭqᷓ; phicas 8 mage debẽt dici mathẽatice. Quarto pʒ ꝑ coẽm vſuʒ i.qoſueĩt illas vocari mathẽaticas⁊ hñtes eoꝰ loqndi mathematicos. Si g̊ teneat᷑ ſcdᷣa opinio pᷣt rñderi ad rões factas ꝓ pᷣma. t p̈ ad pmã autoꝛitatẽ ðꝛ ꝙ ipßa ſic dz intelligi ꝑſpectiua muſica ⁊ aſtrologia.q ſtꝭ ma⸗ gis phice vł ſibi ꝓpinqoꝛes qᷓ; ſit pura matheatica d⸗ mõſtrãt. ⁊ ita pura ↄpꝑatõ abuſiua.qꝛ pura matheãe ti cea.qᷓ nulloꝰ ẽ phica ↄpꝑat᷑ cũ ſciẽtijs medijs in h̊ qð ẽ⸗ eẽ phicũ.Siłr ad ſcdᷣam ðꝛ ꝙ pꝑſpectiua ↄſiderat lineã mathẽaticã nõ inqtũ mathẽatica.i.nõ pure mathẽati ce.ſʒ inq;tũ phica applicãdo eã ad mareriã ſſibilẽ Et h etꝭ vulr hẽe autoꝛitas ↄmẽtatoꝛ? d q̃rtã ↄceſſo añ cedẽte negat᷑ ↄna cũ eiꝰ ꝓbatõe.Si vᷣo teneat᷑ ſcdᷣa rũñ⸗ ſio dðᷣm ẽ ad rões ſcdᷣe 4 pᷣrmã ðꝛ ꝙ ille ſcĩie nõ dicũt magẽ mathẽearice.qꝛ ſint mage mathẽatice qᷓ; phice 6 qꝛ nccario ĩdigẽt mathẽatica.neq; ꝓpt᷑ vſũ appellandi mathẽaticas.ille ſcie mag dicũt᷑ mathẽeatice.ſed ex eo ꝙ hñs illas ſcias mag idicat mathe qᷓ; p ᷣica. Dẽ ad alias rões ꝙ ſcĩe nõ accipiũt pᷣ diſtictõeʒ a pᷣncipi is łmedijs vł paſſioibi.ſʒ peiſe a rõlbi foꝛalibaſuoꝝ ſſᷣ iectoꝝ Reales at ſcie ↄhũt ſhiectũ matheaticũ.⁊ lõ ſiᷣ ☛ – — ee „ —— . 6* n in eqs u nd ANY eg na in ng nellit mende Aura, Emz ſciari dhicz Loze Auſio les ſit clalö lrhef infnee⸗ umnd Uineen doſupp⸗ bE RR rnit Ymid RK ſogene otrdd nedi, Gunn nitunn öN entin zſhes rani; nsc nug 19ℳ g a ſhrie 66 he⸗ hin oen ſunt dan Alreſtotelis alterãtur mathẽatice. Sed qꝛ hoc eſt ꝑ rõem foꝛmales phiſicã.ipᷣe magis dẽnt dici phiſice q; mathẽatice Ec ſic poſſet dici pꝛo ſolutõne.ꝙ tales ſcle rõne ſuoꝝ obie⸗ ctoꝝ magis dẽnt dici phiſice q; matheatice.⁊ tñ rõne pᷣncipioꝝ ⁊ paſſionũ magꝭ dñr mathẽatice qᷓ; p hice texrcia. Ety phica ⁊ mathẽati Queſtio ca pñt ↄſiderare eadẽ.vtputa lineã ⁊ ſuꝑficiẽ lʒ nõ eodẽ mo⸗ do. Nic tñdent.ꝙ ſcie nõ diſtinguũtur penes diſtinc⸗ tionẽ ſubiectoꝝ ꝑtialiũ pᷣciſe.i.ſubiectoꝝ ↄcluſionis ſʒ ſolũ diſtinguũtur ſcie pꝛopter diuerſitates ↄcluſionũ. Ccoõlulſiones aũt pñt tripłr diſtingui.ſcʒ vel quia hñt diuerſa ſubiecta et diuerſa pᷣdicata.vel qꝛ ha bent di⸗ uerſa pᷣdicata tm̃.vel diuerſa ſubiecta tm̃. Si ergo phiſica ⁊ mathẽatica ſint diſtincte ſcie opʒ ꝙ ↄſiderãt diſtinctas ↄcluſiones que ſcʒ hñt diuerla ſubiecta vel diuerſa pdicata. Ax quo ptʒz ꝙ p Hica ⁊ mathẽatica ↄſiderãt eadem ſubiecta ſed nõ eodem mõ.quia ↄſide rant diuerſas paſſiones de eiſde ſubiectꝭ. Vñmathẽa⸗ tica nõ ↄſiderat ꝙ ſuꝑficies eſt ᷑minus coꝛꝑis naturatł ſiue ↄpoſiti ex materia ⁊ foꝛma.nec etiaʒ ↄſiderat ꝙ li⸗ nea ẽ terminus ſupficiei que ẽ terminꝰ coꝛꝑis naturabł. nec ↄſiderat vtꝝ illud coꝛpus hẽat intra ſe pᷣncipiũ mo tus ⁊ qetis. Ptʒ ſecũdo.ꝙ eodẽ nõ ↄſiderat eadẽ acci⸗ dentia ⁊ paſſiones ſiue pᷣdicata pᷣdicabilia in ſcðᷣo mo do dicendi ꝑ ſe.ſed diuerſimode.qꝛ de diuerſ ſubiect⸗ mathẽeatica em̃ nõ ↄſiderat ꝙ mobile motu circulari eſt ſperice figure.aut ꝙ coꝛpus ingñabile ⁊ incoꝛrupti⸗ bile ſit ſperice figure.ſed ↄſiderat ꝙ ſoluʒ ẽ ſperice figa re.nõ ↄſiderat vtꝝ ſit gnabilis vel non.vel veꝝ habeat intra ſe vel extra ſe pncipiũ ſui motus. Acx hoc ptʒ vl terius.ꝙ nõ eſt neceſſariũ ꝙ ſi aliqua ſcia ↄſiderat dea liquo ſubiecto ꝙ ↄſideret õnes paſſiones eius.ĩmo di⸗ uerſe ſcĩe pnt ↄſiderare idẽ ſubiectũ ita ꝙ vna ↄſiderat vnam paſſionẽ.⁊ alia aliam. (õſiderat em̃ p hia mo⸗ ralis hoĩem tanq; ſubiectũ pᷣmũ ⁊ adequatũ.nõ ramẽ ↄſiderat oes paſſiones hbomĩs vt notũ eſt. Et ſi ar⸗ guatur ꝙ p hs dicit in tertu.ſi ad phiſicũ ꝑtineat ſcire quid ſit ſol ⁊ luna ⁊ nullũſcire accñtiũ que ſtꝭ per ſe in cõueniens ẽ. ergo videtur ꝙ phicus hẽeat ↄſi derare om nes paſſiões Vn dicit. ſi eiuſdẽ p hici ẽ qͥd ſit ſol aut ln naſcire accñtiũ aũt q̃ ſtꝑ ſe nullũ.nullũ incõueniẽs ẽ Ad hoc dicũt aliqui.ꝙ incõueniens in hoc loco valet tm ſicut imꝑtinens.⁊ ꝙ ibi eſt vitiũ trã ſlatoꝛis.vñ in alia trãſſatõe ſic ðꝛ Si oꝑteat naturaleẽ ſcire ſolem ⁊ lu nam qd ſunt ⁊ nõ opoꝛtet ipᷣm ſcire ↄueĩentiã ipoꝝ. H eſt inopiabile oĩno Iſte ergo textus nõ dicit vłr de õni bus accñtibs ſed de qbuſdaʒ. Alio mõ dicit᷑.ꝙ textus ſic dẽt intelligi. Si phici ẽ ſcire qͥd ſit ſol ⁊ luna.tũc in cõueniens eſt ipᷣm nullũ accñtiũ que ſtꝭ per ſe ſcire Sʒ hec rñſio nõ eſt ↄfoꝛmis his que deãꝗ ſunt ſuꝑius.⁊ que dicit doctoꝛ ſubtil de diſtinctõne. YIdeo ↄtra eũ arguo ſic. Data quacũq; diſtinctõne ſubiecti ꝑ diuerſas paſ ſio nes ipᷣa pᷣſuppoiĩt diſtictõeʒ cãlitatꝭ cãntꝭ diuerſita tem ĩ paſſioni by ⁊ tualit᷑ cõtinẽtis eas.ergo Pma di⸗ ſtinctio ſciarũ nõ eſt ſumẽda penes diuerſas paſſiones Vlñ nunq; eſt diſtinetio in effectib naturalibo ? natu raliter ↄſequẽtibus cãs niſi ſit aliqua poꝛ diſtinctio ĩ caub·eo ꝙ idem inq;tuʒ idem ſꝑ natum ẽ facere idem. Igeo dom eſt. ꝙ diſtinctio mathẽcaticeę ⁊ p hice non eſt penes ſubiecta marerialia.ſed penes rönes foꝛales eo⸗ tundẽ. Act lʒ ergo phᷣica ⁊ mathẽatica ↄſiderent ideʒ materialit᷑. non tame ↄſiderẽt ideʒ ſub eadẽ rõne fo?a Folio xxxvi. li. Vñ diuerſas rõnes foꝛmales ſequũtur diuerſe pꝛo5 pꝛietates ⁊ paſſiones ꝑ quas foꝛte a poſterioꝛi poſimꝰ diſtinguere ſcientias. HH R 2 quarta. Vtx abſtrahentiũ pe OQ Ueſtio flit eſſe mendaciũ. Pꝛo cuiꝰ ſolutõne attẽde bmo.qꝙ duplex eſt abſtractio.ſcʒ realis ⁊ intellcũalis. VUñ abſtractio realis nihil aliud eſt qᷓ; ſeꝑpatõ realis vnius rei ab alia Sed abſtractio intellcũalis eſt.que fit ꝑ intellcm̃.⁊ ta lis ẽ duplex Quedã eſt abſtractio intellcũs ſimplicis ⁊ talis nihil aliud ẽ qᷓ; intellectio alicuiꝰ Alia ẽ abſtra ctio intellcũs ↄponẽtis ⁊ diuidentis.⁊ eſt abſtractio qᷓ intelligimꝰ hoc eſſe in hoc.vel hoc nõ eſſe in hoc.vt ſi ĩ telligeret᷑ ſuꝑficies nõ eſſe in materia ſenſibili Atten de ſcðo.qꝙ mendaciũ hic nõ capitur ꝓpꝛie vt idem ẽ ꝙ ↄtra mẽteʒ ire.ſed capit᷑ cõiter pꝛo fallitate.Accipitux etiã abſtractio ꝓ abſtractõne intellcũs ſimplic. OQO abſtrahentiũ ꝑ in⸗ Dic p mo tellectũ ↄponentẽ ⁊ di⸗ ulidgdentẽ bene ẽ menda⸗ tium.qꝛ mathẽaricalia illo mõ non abſtrahũt a mate ria ſenſibili. Dic ſcðᷣo.qꝙ abſtrahentiũ ꝑlintellectũ ſimplicẽ non ẽ mendatiũ.⁊ hoc mõ materialia abſtra⸗ hunt a motu ⁊ materia ſenſibili.⁊ hoc pꝛopt᷑ duas cãs Pꝛima qꝛ in oꝑatione intelleũs ſimplicę non ẽ veritas nec falſitas. Scðᷣa quia põt intelligi ſuꝑficies nõ intel ligendo materiã ſenſibilẽ.aut coꝛpus ↄpoſitũ ex mate ria ⁊ foa. t eodẽ mõ domèẽ de alijs mathẽaticalib 2 2 „ Ante oppoſitü. ad pᷣmam Ld rone cuʒ3 eius ↄfirmatõne patz ſolutio. Et ſiliter ad ſecũ⸗ dam ⁊ eius ↄfirmatõem neget᷑ ↄñtia.?Ad pꝛobationẽ ðꝛ.ꝙ locus a ↄcretis ad abſtracta nõ tenet niſi in pᷣdi⸗ cationibo eẽntialib?ꝰ.. Ad tcium negat᷑ ꝙ matheaticꝰ diffiniat ꝑ motuʒ. ⁊ phicus ſine motu.Ad pᷣmam ꝓba „ tionem dom.ꝙ ad diffiniendũ nuerum nõ opoꝛtet vti iſto termio aggregatõ.nec alio termĩio impoꝛtãte motiĩẽ nec mathẽaticꝰ accipit aggregatõem vt imꝑtat motũ Sed vult dicere ꝙ nõ eſt młtitudo vnitatũ ſimul ſũp⸗ tarum. Et eodẽ mõ ð: ad ↄfirmatõem ad alias duas ꝓbatões dðʒ ẽ:ꝙ phicus dimittit ꝑ motũ vel aliqͥd ꝑ tinens ad motũ.ſcʒ ad mobile ⁊ ideo materia nõ diut ditur ſine motu cũ ipᷣa dicat᷑ eſe pᷣni paſſionũ motus. ĩmobilia aũt diffiniũtur ꝑ motuʒ ſaltem pᷣuatiue ſicut 2 quies Ad quartũ ðꝛ.ꝙ ille ſcie etiam pᷣncipaliꝰ de bent denoĩari a foꝛmali qᷓ; a materiali.pñt tamẽ hẽre aliã denoĩationẽ a pᷣnc pijs ⁊ paſſionibi.ſed illa foꝛte eſt a poſterioꝛi.Ad ↄfirmatõem ptzʒ ſolutio Determinans autẽ In hoc ccio tractatu enũerat ph̊s mõs ⁊ ſpẽs cãruʒ Ot diuidit᷑ in duo capła.in pᷣmo diſtinguit ſpẽs cãrũ Uct ðt.detmiatis ãt his ↄſiderandũ ẽ de caub que et quot ſt nũero Qę aũt in ſcia naturali det᷑niandũẽ de cauſ que ⁊ qt ſtꝭ pʒ qꝛ ĩ illa ſcia(q̃ ẽ grã ſcire)opʒ det᷑ia re de cauf.ſʒ ſcĩa naturał ę hmõi.& in ſcia naturali det mĩandũ ẽ de cauſ.q ſcʒ ⁊ qt ſtꝭ nũero reqͥᷣſite ad trãimu tatõez naturalẽ. Maioꝛ pʒ.qꝛ nos nõ opiamur ſcirean liqͥd anqᷓ; accipiaꝰ ꝓpter qͥd e. hoc ãt ẽ acciꝑe pᷣmã cãʒ Sũt ãt qtuoꝛ ſpeẽs cã ꝝ.ſ.materia.foꝛa.efficiẽs.⁊ finis. vno qͥde mõ cã ðᷣ. ex qͥ fit alidd cũ inſit.ſic es ẽ cã ma teriarſtatue z argetũ viole hoꝝ gña vt metallũ.alioꝰ SErzg. g r ere Arrr Queſtiones dicitur cã ſoẽs ⁊ exinde hoe aũt eſt rõ ip̃ius qð qͥd erat eſſe.ſicut pꝛopoꝛtio duoꝝ ad vnũ eſt foꝛma dyapaſon. 2⁊ etiã pꝛopoꝛtio nũeri ad nũerum.⁊ etiã vlłtter ꝑtes di uiſiõis ſtꝭ foꝛme ⁊ gna hmõi partiũ.AVmpliꝰ vnde pᷣn cipiũ mutatõnis pᷣmũ aũt quietꝭ.ſicut pꝛ eſt cã filij ⁊ eõ ſilians ↄſiliati.⁊ comutãs comutati.⁊ faciens facti X Adbuc aũt quẽadmodum qͥdem finis hoc aũt eſt qq euius cã.ſicut ſanitas eſt cK ambulãdi. Qaũr finis ſit cã vtputa ꝙ ſanitas ſit cĩ ambulãdi pꝛobat.qꝛ illo (qð reſpõdet᷑ ad queſtionẽ pꝛopt᷑ qͥd) eſt cẽ Sʒ ſi que/ ratur pꝛopt᷑ qͥd homo abulat. Rñdet᷑ ꝙ ambulat vt ſanetur. ergo ſanitas eſt cã ambulãd Eſt aut duplex finis.ſ.vltimus ⁊ ꝓppinquꝰ.Yinis ꝓpinquꝰ eſti mediat inter mũ mouens ⁊ vltimũ fine ſicut an ſamta tem ſtꝭ maceratõnes purgatões potatoes . 2 ab inuicẽ.qͥa alia ſunt oꝛgana ⁊ alia opera Sur autem tres pꝛopᷣetates caulaꝝ. Dꝛima.qᷣa eiuſdeeffcũs pñt ſſe płes caulſe. ett ede e ſten SGuis nõ eodem mõ. Nã la noꝛ eſt cã efficiens ſanitat. tutes niſi ſpes ex qꝗbus ſeir cia pꝛopetas eſt. Acit Albertꝰ. et ſiłt qtuoꝛ elemeta ſiit materia mixtoꝝ en Ilta ergo tria ſte fundameta materie.ſ.Opolitio altera ciam eſt cã ubm rſlon nanis. tio et ↄpoſitũ ex eis. Vñn ↄpoſitio Cegatlo paniß B cã pot poſitio ſiue vnio dicit᷑ foꝛma partiũ. Auts cientem.ſicut ſemẽ medicus ↄſilians ⁊ vłiter u nle de cauß per le. vt ſtatue cã eſt es.⁊ etiã ſtatuifica q;ᷓuis non eode mo lo. Ham . es eſt cã materialis.⁊ ielens eius 8 Secũda ppetas ẽ. ꝙ cauſe ſtꝭ ſibijnuicè cauſe.vt la boꝛ eſt cã ſanitatꝭ.⁊ etiã econtra ſanitas eſt cã laboꝛis ⁊Z ſanttas eſt cã finalis laboꝛis. ꝙ eadem eſt cã ↄtrarioꝝ.vt g ſalutis eiuide. tuoꝛ mõs cauſaꝝ mamfeſtiſſimos. ocs em cauſe redu⸗ mẽta reſpcũ mixtoꝝ. ⁊ ptes reſpeũ totius.⁊ pᷣmiſſe re q eſt malte pom ũ ⁊ cõ/ et foꝛma que eſt m ↄgregatõem ꝑtiũ tin. Ot foꝛma qᷓ ſyllabay 2 „ — ſpectu ↄcluſionis.Aut ad cãm foꝛmale ſicut: ut ad cãm finalem que eſt bonũ aliaꝝ.qui em oi potiſſima eſt 2 finis alioꝝ voluit eſſe. Ad hoc tam ſit finis nõ opoꝛtz pꝛopt᷑ ſ̊ ꝙ ſit verũ bonũ vel apꝑens differt em nihil eãdnaturã dicere bonã vł vi deri bonã. (In om̃i igitur cauſaꝝ) In boc ſecũ⸗ do capko huiꝰ tractatꝰ diſtinguit phs mõs cãrũ.mo⸗ di auũt cauſaꝝ quidẽ multi ſt:. (apitales aũt ſtę pau⸗ gioꝛes illos aũt mõs poſſumꝰ habere ꝑ aliqᷓs diuiſio⸗ nes qrum bma eſt. Cauſaꝝ qued eſt vtłis.? qdam ẽ Pticularis.etiã ineo dẽ genere.Exeplũ in genere cãe ef ſicientis.vt medicus eſt cã ꝑticularis ſanitatꝭ.⁊ artifex poꝛtio dupla eſt cã ꝑticularꝭ ipᷣius dyapaſon.hec pꝛo poꝛtio materialł eſt ca vłis eiuſdem. Secũda diui⸗ ſio.cauſaꝝ quedã ſi per ſe.⁊ qdam ꝑ accidens.ſickſta tuifica eſt cã per ſe ſtatue.⁊ policletꝰ eſt cã per accidẽs ſtatue.⁊ ex ↄeſeqnti homo ⁊ aĩial albũ ⁊ muſicũ.Et ſic qdam eſt cã per accñs pꝛopinq.⁊ qdã remota. Ter cia diuiſio.cauſaꝝ qdam ſty cãe in pona.⁊ qdam in ad tu.vt edificatoꝛ eit cã domus in pona.⁊ edificãs eſt ci eius in actu.⁊ ſici hic diuidit᷑ cã.ita eiſdẽ diuiſionibꝰ ſio rc. ſ. pc poſſz diuidi effcfůs ¶ Luarta diuiſio.cauſaꝝ q̃dam ſtꝭ 2plexe.⁊ qdaʒ incõplexe. vt policletꝰ eſt cã domꝰ ⁊ etia ſtatuifica. ſed policletꝰ ſtaruifica eſt cã ↄplexa Ex bis aut diuiſionibo piir accipi ſex moi cauſar ſcz cauſa vtis. cq pticlarꝭ.cã ꝑ ſe.⁊ ca per accñs.cã ↄplexa.⁊ cau/⸗ ſa ſimplex. Oct qlibʒ mods põt diuidi ꝑ terciã diui⸗ „ ſio e.ſ. cãm in pona. 2 cãm in actu.? ſic ſt duodeci modtin toto. Sũur aut tres pꝛietates ↄntes hos mos la auté H- e8 T alia inſirn? męẽta medicinalia. ola autẽ hec ſt, oꝛdinata. (t dꝛũt ducuütur ad qua foꝛma.qdam ẽ ſimplex.et qdam ↄpoſita. 2 Ddo natura ẽ ↄiũcta ex młtis vᷣtutibꝰ.ſicut hũanitas q̃ ſecũdi Phiſicoꝛũ. cãꝝ Pꝛ ĩa ppetas ẽ ꝙ cẽ ĩ actu ⁊ ſignãt᷑ ſingłares ſil ſtꝭ 2⁊nõ ſtꝭ cũ ſuis effectib.cãe aũt in poña nõ ſemꝑ vt hix medicãs ſimul eſt ⁊ nõ eſt cũ eo qͥ fit ſanus.ſed nõ opʒ ꝙ domificatoꝛ ſimul ſit ⁊ nõ ſit cũ domo Scõða p:o pꝛietas ẽ. ꝙ iuqͥrendo cãm alicuiꝰ.querendũ eſt quoul q; aſſignet᷑ vltĩa cã rei.Sicꝭ ſi querat᷑.qre aliqͥs edifi⸗ cat.⁊ rñdeat᷑ qꝛ eſt edificatoꝛ nõ ceſſat qſtio. Sed q̃ri tur vltra.qᷓre eſt edificatoꝛ.ad qð rũdet᷑ ꝙ hoc eſt qꝛ ha bet artem edificandi.⁊ tũc ceſſat queſtio Tercia ꝓ pꝛietas cẽ.ꝙ cuilibet cãe coꝛrñdet pꝛopꝛius effcũs.ita ꝙ cauſe vłi coꝛrũdet effcũs vłis.⁊ ꝑticulari ꝑticularis. ãe vero in pona effcũs in poña.⁊ cãe in actu effectus in actu.⁊ ſic de alijs.ſicut ſtatuifica eſt cã ſtatue,.⁊ hit ſtat uifica huiꝰ ſtatue. Circa hüc texui. mo. ꝙ triplex eſt materia. qdam eſt m ↄpõnem. ſicut littereſiꝭ matenie ſylte.⁊ lapides domꝰ.⁊ pmiſſe ↄcluſionis.⁊ qdaʒ ſᷣm glrerarõem. vt panis ſanguiset q dam pᷣm ↄpõnemet diuiſionẽ ſimul. vt acetuzʒ et mel oximelli.vñ oximel⸗ lum et tyriaca in ᷣncipio ſue ↄpõnis nõ hint ſuas vin- tutes niſi ſpes ex qbus ↄponũtur ſeinuicẽè alteret.ſicut pꝛia que fit ex qlitate oꝛdine et põne.Et poſtea ðᷣt ꝙ ꝓ⸗ poſitoes aſſiłant᷑ materie ꝗꝛ ſunt in poña et ↄcluſio eſt quaſi foꝛma NHotat ſecũdoin eoge ↄmẽto. ꝙtriplex eſt foꝛma.i.foꝛma q eſt m alteratoõem aut ſine ↄpõne. eſt ꝑ ↄpõnem et ↄgregationẽ iſtaꝝ triũ diſponũ.ſ.ſigu⸗ . 6&„ re oꝛdinis et põnis. Notat aũt A ulcena⸗ ,vupler eſt ñ aliquã retinet in ſe vires nature coꝛpis.et vires anime.foꝛma aut ſimplex eſt pᷣma foꝛma.ſicut foꝛte foꝛma elementi vel coꝛꝑis Et ex hoc poſſi0 ſumiꝙ aliq eſt ↄpoſitio foꝛ me cũ foꝛma. vtputa foꝛme pᷣoꝛis cuʒ foꝛma poſierioꝛ- ſiue qdditate vłis cum qͥdditate pꝛopa. et illa nõ eſſet phiſice ſed mag? metaphᷣice ↄſideratõnis. Enñ ↄmen⸗ tatoꝛ omento decimo octauo ðᷣt.ꝙ diuiſiones ↄponũ⸗ tur ex ſoꝛma vlłi que eſt genꝰ.et ꝓpꝛia q̃ eſt dina No⸗ tat 3 m Auicennã duplex eſt pm mot? ſiue efficiẽs qðdã eſt ꝑficiens et aliud pparans. Vñ pᷣn ?' pꝛeꝑpans eſt.qðᷣ pꝛeꝑat materiã et diſponit ad hoc ꝙ introduca reſpcũ plante Nõ em efficiũt in materia foꝛmã ſubñalẽ ſed ſolũ pꝛeꝑant.vñ Plato dixit ꝙ datoꝛ foꝛmaꝝ nõ in qlibet materia infundit foꝛmã.ſed in pꝛepata. Sed pn cipiũ motꝰ ꝑficiens ẽ.qð tribuit foꝛmã ↄſtituẽtẽ ſpẽa les natu ras.et hoc veriſſime . ſuã eẽntiã mouet et effi cit ¶ Notat qᷓrto. ꝙ duplerẽ finis vnus eſt vltimꝰ quẽ cã vłis ſim ul intẽdit in oĩhns effectib et morꝰ vniuer — / ſitat p oem motũ intẽdit ſeqͥ finẽ qui ẽ ſicꝭ ducis exer⸗ cltus h̊ eſt acqrere ſiłitudinẽ pᷣme cãe qᷓ;tũ poſſibile eſt. Sʒ finis ꝑticłarꝭ c. quẽ intẽdit natura ꝑticłarę in ſuo oꝑe.ſies in gñatõne hois finis ẽ foꝛma hois 2* Vtx ſint tin qtuoꝛ cãe.ſcʒ mate ◻½ ue ri ria. foꝛma. efficiens. et finis. Et arguitur pꝛimo/ꝙ plures ſunt cauſe. quia cauſa exemplaria ete eſt cauſa et tam?eę 81 ASALS„. . re anee na Pres. iA 5 omẽtatoꝛ ↄmen tur detminata foꝛma.ſicꝗ ſperma reſpcũ aĩalis.et ſemẽę 7 mac rane linn vüend ipond Aes nüſc unns wimn 1A / n i u N wi 1 ficti⸗ end Ncnct ulene hil nön lßn tipe⸗ Aſi vaui miuck eef Neck. nio Gnma ns⸗ luts ..Alreſtotelis ſa nec eſt materia nec foꝛma nec efficiens nec finis.ergo æz§. Amñs ptʒ.quia quãuis nõ ſit diſtinctio realis inter exẽ⸗ plar ⁊ efficies vel foꝛmam.eſt tamẽ diſtinctio rõnis ⁊ hoc ſufficit ad hoc ꝙ diſtinguat᷑ ab illis Vñ ad hoc foꝛma ⁊ efficiens ⁊ finis diſtinguãtur ſufficit ꝙ diſtin⸗ guqtur rone.aliqñ em̃ in re coincidũt ¶Scðo ſic. pau cioꝛes ſunt cauſe qᷓ; qtuoꝛ.ergo Añs ptʒ. quia nec ma⸗ teria eſt cauſa cuʒ ſit nõens eo ꝙ nec eſt quid nec quale ⁊c.nec foꝛma eſt caula quia eſt effectus alia cauſaꝝ Nam foꝛma eſt cãta reſpcũ materie.quia dependet ex SC materia in fieri nec põt naturaliter eſſe ſine materia.eſt etiam effectus agent a quo pꝛoducit᷑.⁊ etiam eſt effec⸗ tus finis pꝛoprer quẽ pꝛoducitur Q ui autẽ efficiens nõ efficiens n eſt cauſa. Cenet ↄſequetia. quia effcũs nõ poteſt eẽ ſine cauſa Confirmat᷑.quia poſito caſu ꝙ foꝛ ma efficiens ⁊ finis ſint cauſe. tamẽ nõ ſunt diſtincte.er go ſunt paucioꝛes cauſe qᷓ; quatuoꝛ. Wñs patet.quia foꝛma finis ⁊ efficiens coincidũt. Nam efficiens eſt fi⸗ nis ſue actõnis.⁊ ſoꝛma eſt agens uia foꝛme eſt agere. vt dicitur pᷣmo de generatõne ¶ Tertio ſic. finis no eſt cauſa.ergo nõ ſunt qtuoꝛ cauſe. Ancedẽs ꝑtʒ.tuʒ pꝛi⸗ mo. quia illud qð nõ eſt nullius eſt cauſa. ſed finis nõ eſt. ergo ꝛc. MHatʒ ſecũqo.quia omis cauſa eſt pncipiũ yVt dicit ſecüdo metap hice.ſed finis no eſt pncipiuʒ qͥa õ ꝙ eſt pᷣmo vel pꝛius.finis autẽ ha⸗ timi. Patʒ tertio. quia omis caulſa eſt na/ turalitet pꝛioꝛ ſuo cauſato.ſed finis nõ eſt hmi.ergo Patz quarto.quia pᷣm Boeciũ in topicis Cauſa ẽ ad cuius eſſe ſeqᷣtur aliud.ſed ad finẽ nõ ſeqᷣtur aliud.im mo finis ſeqᷣtur alia. ergo. ¶ Luarto ſic.ſi finis eſſet cauſa vel hoc eſſet ſm eſſe reale vel intẽtionale.non pᷣm eſſe reale pꝛopter rones adductas. nec ſᷣm eſſe intẽtio⸗ nale qð ſic ptʒ. quia habito fine ceſſat motus.ſed habi to fine bm eſſe intentõnale nõ eſt finis neq; ca In oppoſitũ hlnna ſtionis ſequũtur quatuoꝛ queſtiones. — 5pma. Vlty ſint tiñ qtuoꝛ gene⸗ Oueſti ra cauſaꝝ. Pꝛo cuius ſolutõne attende pmo.ꝙ cum querit᷑ de gñibus cauſaꝝ.nõ queritur an ſint tĩ qtuoꝛ cauſe di⸗ ſtincte 'm nũerum.aut ſpẽm.aut genus.ſed ſic ꝙſttm AItuoꝛ modi cãndi.ad quos alij modi reducũtur ct fᷣm quoꝝ aliquẽ om̃is cauſa cauſat Attẽde ſecũdo. iſti modi cãndi poſſunt qᷓdrupliciter ↄſiderari.vno modo ſ̃m pꝛopinqͥtatem ad rem que fit per motũ.⁊ ſic materia que eſt ſubiectũ motus eſt pᷣma cauſa. Et foꝛ ma que ꝑ motum educit᷑ de materia eſt ſecũda. O(ffi ciens vero que ẽ pꝛincipiũ vnde motus ẽ tercia. Oct fi nis qui ẽ terminus motcus ẽ vltima cauſa. Et ᷣm hũc oꝛdinem determinat p hus de q̃tuo: cauſis.ſiue q̃tuoꝛ modis cãndi iparum. Secũdo poſſunt oꝛ diari penes intẽtionem cauſe.⁊ ſic finis eſt pᷣma quia pᷣmo ſibi ↄue mit rõ cãlitatis ſeu intẽtio cum ſit cauſa cauſaꝝ. Offi⸗ ciens eſt ſecũda.foꝛma tercia.⁊ materia vltima. Tertõ quãtuʒ ad eſſe.⁊ ſic efficiens eſt pᷣma.materia ſecũda. foꝛma.tercia.⁊ finis vltima.Q.uarto.ſᷣm roem cãndi 2 ſic foꝛma eſt ma.quia eſt ro pcr quã efficiens agit. eff ciens ſecũda.finis tercia.⁊ materia vltima Die ad queſtionẽ᷑.ꝙ tin quatuoꝛ ſunt modi cãndi ᷣm phᷣm o ſolutõe que deblte oꝛqinati. Patʒ per ſufficientiã.quia oĩs cauſa cauſat int᷑nſece vel extrinſece. Si intrinſece hoc ẽ dupli citer. vel paſſiue ⁊ ſubiectie ⁊ ſic eſt materia.vel pfectie ⁊ infoꝛmatie ⁊ ſic eſt foꝛma S i extrinſece hoc ẽ duplicl ter. qꝛ vel eſt mo nens ⁊ nõ mota ⁊ ſicẽ finis.vel mouẽs * mota ⁊ ſic eſt efficiens Si queras pᷣmo. Vtꝝ om⸗ ne ens heat iſtas qᷓtuoꝛ cauſas. Vico ꝙ om̃e ens nati rale pꝛopᷣe dem habʒ illas qttuoꝛ cauſas.eo ꝙ om̃e tale eſt copoſitum ex materia foꝛma pꝛoduetũ ab aliquo pꝛopter aliquẽ finem Si queras ſecuũdo.an iſte cau ſe ſint ſibijnuicẽ cauſe ſicut ð: in tex tu. Vico pſic. qᷓ; uis nõ eode modo nec in eo dẽ genere cauſa. Saniras em eſt cauſa laboꝛis.⁊ laboꝛ eſt cauſa ſanitatis.ſed nõ eode modo Vnde ſᷣm mentatoꝛẽ.materia ẽ equſa foꝛ me ſᷣm ꝙ foꝛma nõ poteſt inueiri niſi per illam YJoꝛma autẽ eſt cauſa materie m ꝙ materia nõ poteſt eſſe in actu demoõſtrato niſi ꝑ fomam Sed ↄtra hoc argut tur quadrupłr. pᷣmo quia ſ̃ᷣm phᷣm pᷣmo poſterioꝝ nõ ↄtingit cauſas eſſe adinuicẽ.Secũdo.quia als idẽ eet caulſa ?⁊ effcũs reſpcũ eiuſdem.⁊ ꝑ ↄſequẽs ideʒ eẽt cau ſa ſuijpᷣius.Tertio.qa idem eſſʒ pꝛius ⁊ poſterins reſ⸗ pectu eiuſdẽ.⁊ ꝑ ↄſequens pꝛius ſeipo.Quarto.qa ſe⸗ quererur ꝙ poſſʒ fieri demoſtratio vircula f.quod ẽ ccG tra phᷣim pᷣmo poſterio ꝝ. Ot poſſent iſte ↄſequẽtie ccõ firmari ꝑ iſtas maxias.Ouicqͥd ẽ cauſa cauſe.eſt cau ſa cauſati. Quicqd e pᷣus pꝛioꝛe ẽpꝛius poſterioꝛe. Ex om̃is cauſa pᷣmaria plus in fluat in effcũ q; cauſa ſeci daria Ad iſtas rones dico. ꝙ nõ ↄtingit cauſas eſſe ad inuicem eodẽe modo ſiue in eodẽ genere cauſandi.alꝰ em ſeqret᷑ incõuenietia qͥ inferũt tria argumta ſeqntia Oueſtio e kaiis ſolutõne attẽde pᷣmo.ꝙ dupli⸗ ces ſunt eauſeꝑ ſe.quedã ſunt eiuſde oꝛdinis que ſcʒ ſte in eodeʒ genere cauſe ⁊ eque pᷣme ſt eiuſdẽ ſpeciei.ſicut ſunt duo homies trahentes nauem. Alie ſunt ſuboꝛdi nate ſiue alterius oꝛ dinis.que ſcʒ ſunt alterius ſpeciei ⁊ ſe habẽt ſicut pᷣus ⁊ poſterius in eodem gñe cauſe.ſi⸗ cut ſol ?ꝛ vomo ttende ſecũdo.qꝙ cauſe eiuſdem oꝛ dinis ſunt duplices.quedam ſunt totales.⁊ quedã ꝑ⸗ tiales. Cauſa totalis eſt que in illo gñe cauſ. andi ſufft cit ad pꝛod ucendũ effcm.ſicut eſt ignis Fiene ignem. Sʒ cauſa ꝑtialis eſt que in illo gne non ſi iuſdem oꝛdinis ſecum ↄcauian.ſicut ſunt duo homi⸗ nes trahentes nauem.quoꝝ neuter ꝑ ſeſi ufficeret Attende tcio.ꝙ cauſaꝝ ꝑ ſe quedã ſunt eiuſdes ge⸗ neris. ſicut ſt/ duo efficientia.⁊ quedaʒ diuerſoꝝ ſicut efficiens ⁊ foꝛmał vel finalis Attende quarto.ꝙ ad/ huc cauſa ꝑ ſe diuiditurin cãm naturaleʒ ⁊ liberã poſt ſitiuã ⁊ buatiuã. Vn cã libera eade manẽs põt reſpcũ eiuſdẽ ꝓducere varios ⁊ diuerſos effcũs ſicut vo lũtas Sʒ cꝗ naturalis eadẽ manẽs reſpcũ eiuſde paſſi eodeʒ mõ diſpoſiti ſꝑ facit effcm̃ vnifoꝛmẽ agendo poſitie. QGeiuſdem effcũs pñt 6 7 Dic Pꝛeimo eſſe płes cãe ꝑ ſe ⁊ tota⸗ uekes alterius ? alteriꝰ ge ner. Nã ſtatue cãe ſtꝭ es ⁊ ſtatuifilca Dic ſcdᷣo.ꝙe iuſdeʒ effcũs pnt eſſe płes cãe totales eiuſdeʒ gñis ⁊ de uerſoꝝ oꝛdinũ. Ptʒ qꝛ deus ſol ⁊ hõ ꝓducũt hoĩeʒs.⁊ qᷓ libʒ eoꝝ eſt cã totatł ⁊ ſufficiens ĩ ſuo oꝛdie Hic ſcdᷣs ꝙ eiuſdẽ effcũs pñt eẽ płes cãe eiuſgẽ gy? eiulſdẽ aꝛdis Dic quarto.ꝙ ĩpoſſibile ẽ eiuſdẽ effcũs eſſe plures ſa htialis el uifficit ad pro/ ducendũ effcm̃.ſed indiget cauſatõne alterius cauſe e cãs ꝑ ſe⁊ totales naturales eiuſdẽ generis ⁊ oꝛdinis. Parer quia ſi vna ſit cauſa ſufficiens ⁊ tocalis.ipᷣa ſe ola poſſet pꝛoducere effectum. ⁊ per conſequẽs effcũs nõ depandet eentialit ab alia. ſic alia non eſſer c per ſe. Si queras vtꝝ ea dẽ cauſa ſit oppoſitoꝝ ſicut exem plicat p Hs de nauta. Oꝛico ꝙ eadẽ cauſa naturał poſi tiua no eſt oppoſitoꝝ.quia ð: ſcdᷣo de gñatõne ꝙ idem inquãtũ idem ſꝑ natũ eſt facere idẽ q;uis. ead libera z etiã puatiua poſſit eẽ otpoſitoꝝ. Vnñ illud ðꝛ agere puatiue.qðᷣ narũ eſt facere vnũ ↄrioꝝ ⁊ nõ facit.pꝛopt᷑ cuius defcm ſeqͥtur aliud oriũ.ſicut nauta abſens ẽ cã ſubmeſionis nauis . puatoem actõnis ad ſalutẽ nauis nõ ſcamẽe pꝛope ðꝛ c efficiens ”” - 2, tercia. VItyꝝ cauſa in actu ſiml QOQR ueſtio ſit ⁊ nõ ſit cuʒ ſuo effectu in ac⸗ LSN IX Ee tu. non aũt cã in pono. Rñdet᷑ ab aliqbus ꝙ duplex eſt cã in actu.queda eſt ↄſeruãs — qui nõ eſt aliud qᷓ; iᷣm fieri. Alius ẽ mediatus ⁊ eſt eẽ vel fcũm eẽ ipius effcũs Rñr ergo pᷣmo.ꝙ cauſe mate riales ⁊ fozales actuales ſimul ſte ⁊ nõ ſunt cũ ſuis effe ctibus actualibꝰ. Dicit᷑ ſecũdo.ꝙ cã efficies ↄſeruãs ſimul e?⁊ nõ eſt cũ ſuo effcũ. icit᷑ tertio.ꝙ cã efficiẽs pꝛoducẽs in actu ſimulẽ cuʒ effcu ĩmediato.ſcʒ cuʒ ip ſo fieri.vñ bene ſeqͥtur.domificãs ẽ.ergo domꝰ eſt vel Domus ſit. Dicit᷑ quarto.ꝙ cã efficiens ꝑ motuʒ nõ ſi mul eſt ? nõ eſt cuz effcu actuali mediato.i.cum re fcã. quia nõ ſeqᷣtur domificãs eſt. ergo domus ẽ Sed cõ tra hoc arguit᷑ qdrupłr.pᷣmo ſeqret᷑ in pᷣncipio guiuſ cũq; motus ceſſaret motus. Ptʒ ↄna.quia ſm p hʒ pꝛi mo de gnatõne.hitibus pntibus in materia ceſſat mo gus. ¶ Kertũ aũt eſt. ꝙ in pncipio motus efficiens e in ac tu. ⁊ ſic effcũs eet in actu.⁊ ꝑ ↄñs ceſſaret motus. S eq rerur ſcvo: vel deus eet mutabit vel oẽs effcis dei ſp eſſent ⁊ fuiſſent in actu. NHatʒ ↄna.quia aut deus ſꝑ eſi cã in aetu.? ſic effcũs ſp erũt in actu Aut aliquã do in actu ⁊ aliqn in pona.⁊ ſic ipᷣe eẽt mutabił Sequeret tcio.ꝙ cuʒ filius qui e effcũs in actu reſp cũ pꝛĩs exiſte⸗ ret ſpꝑ etiã patre exiſtente Seqret᷑ quarto.ꝙ q;diu res eſſet motu in actu ſꝑ aliqd eſſʒ mouens in actu qð e fal ſum.qꝛ pꝛoiectũ poſſet moueri pijciente coꝛrupto. Jdᷣo aliter rũdet᷑ ꝙ dꝛna quã ponit p ̊s de cã in actu ⁊ in po tẽtia no eſt intelligeda quatũ ad relatões cauſe ⁊ effec⸗ tus quia ita ſimul ſt cauſe in pona ⁊ effcũs in pona.ſi dem genere relatõnis. Hec det intelligi de fundamẽtis relationũ inquãtũ ſunt fundamẽta nec etiã de fundam tis abſolute. ſed intelligẽda ẽ de fundametis actu exñ tibus ſub relatõtbus atis ad exñtiam abſolute.non ad exntiam ſub relatoibus. Hec ergo pꝛopoõ. O(auſa in actu ſimul eſt ⁊ nõ eſt cuʒ effcũ in actu.equalet odi⸗ tõnalibꝰ Pꝛima.ſi illud qð fundat relatoem cãe in ac⸗ tu ſit in actu exns opʒ ꝙ illud qð fundat relatõem effe ctus in actu eſſe exnñs in actu. Secũda cõditionalis.ſi illud qð fundat relatõeʒ cãe in actu nõ ſit ens in actu nec illud qð fundat relatõeʒ effcũs in actu Simiłr hec pꝛopõ cauſa in pona nõ ſimul e ⁊ nõ eſt cuʒ effcũ in po⸗ tentia equaler duab ↄditionalib. Pꝛima.ſi illud qð hundat ſelatõem cqe in pona ſit actu exñs nõ eſt nccẽ ꝙ llud að fundat relatoem effcũs in pona ſit actu exñs. -M ſecũdi Ihiſicoꝛũ. Secũda.ſi illud qð fundat relatõem cãe in potẽtia 16 ſit actu exiſtens nõ eſt neceſſe illud qð fundat relatões effectus in pona nõ eſſe actu exiſtens Ad ↄſequẽtias ergo ↄtra pꝛedicta adductas.ad pᷣmam dicit᷑.ꝙ ee mo do quo agens ꝑ motuʒ ẽ in actu effectus ẽ in actu. En de in pncipio motus ipᷣm agens eſt caula in fieri. te in fine motus eſt cauſa facti eſſe.ita etiazʒ in pᷣncipio eſt effectus in fieri.⁊ in fine in facto eſſe Ao terciũ dici tur ꝙ agens volũtariũ ſicut eſt deus volutate antiqua nõ mutata põt creare quãdo vult ſine ſui mutatõne.ſi cut habet᷑ per articulũ perniẽſem. Vñ ſicut nũc ha bẽs voluntate currendi cras ſine mutatõne ſue volũtatis fiet currens cras in actu. Sic etiam quicqͥd deus fa⸗ cit vel facturꝰ eſt ſciuit ⁊ voluit ſe factuꝝ volũtate an⸗ tiqua ⁊ ab eterno.ideo quicqͥd ipᷣe facit ſine mutatõne facit ⁊ ſole mutatõne fcã exꝑte effectꝰ Ad alia ptz ſoꝰ quuuarta. Vlcrũ finis ſit cã 'm eẽ QOue . tio reale vel ᷣm eẽ intẽtionale. ver⸗ Ee I E bi grã. ſi ſocrates ãbulet vt ſa⸗ net et ſocrates poſt ãbulatonẽ fanet᷑.ſaĩtas poſt ãbula⸗ tõeʒ hʒ eẽ reale ⁊ durãte abuſatõe h. eẽ intẽtionale.nã ipᷣa amatur appetitur delicerak. Ac hanc queltionẽ eſt qdruplex reſpõſio.pᷣma c. finis eſt cã ſm eſſe reale pꝛobat᷑ qua drupłr. Pꝛimo.qꝛ de rõne finis im phᷣm ſunt duo ſcʒ ꝙ ſit quid optimũ ⁊ vltimũ.ſed illa ↄue⸗ mũt fini m eſſe reale.ergo. Scðdᷣo. qꝛ habito fine ceſſat motus.ſed habito fine 'm eſſe intẽtionale non eſt finis neq; cã.Tertio.cuiuſcũq; effcũs eſt realis cã debʒ elſſe 9 realis.ſed finis eſt cã alicuiꝰ effectꝰ realis.ergo dʒ hẽ⸗ re eſſe reale. Maioꝛ ptʒ.qꝛ nulluʒ ens reale depẽdet ab extra ab aliquo ente imtẽtionali cũ ſit imꝑfectiꝰ. Con⸗ firmar.finis ẽ ꝑfectioꝛ ſᷣm eẽ reale qᷓ; 'm eẽ intẽtionale. ergo ßmillud ẽ cauſa Tenʒ ↄſequẽtia quia cã eſt no⸗ bilioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ effcũ.⁊ ᷣm phᷣm hec cãlitas finis eſt no bilioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ Q.uarto ſic eodẽ modo fims eſt cau⸗ ſa quo mõ habʒ rõne pꝛopter quid reſpcũ agentis ⁊ eo rum que ſte ad finẽ.ſed fims ᷣm eſſe reale eſt hmoi. q ptʒ.quia nullum agens agit pꝛopt finem iam habituʒ finis aute iam habitus eſt in intetione an gñationeʒ ⁊ ſolum ẽ ↄſequedus vt extra· qꝛ ſanitas in intetione nõ pficit ſubiectũ.qntũcunq; em infirmus ↄcipiet ſanita tem nõ pꝛopt᷑ hoc ꝑficitur aut ſanatur. Confirmat᷑.qa ſub illa rõne finis eſt cauſa ſub qua alia oꝛdinẽtur ad ipᷣm. ſed ea que ſunt ad finem oꝛdinẽtur in ipᷣm ſᷣm eſſe reale ⁊ no intetionale.quia eſſe intẽtionale eſt eſſe dimi nutuʒ3. etiaz tale eſſe iam ponitur finis añquam ad ipᷣm aliquid moueat᷑. Et hec etiam videtur eſſe inten tio phᷣi in hoc ſecũdo ⁊ in qͥnto metap hice. vbi dicite finis ⁊ efficiens ſunt ſibijnuicẽ cauſe nõm eciches ſecl ßſm eſſe qũo ergo fims ẽ cauſa ita ⁊ efficiens.ſed efficics eſt cauſa m ee reale, ergo ⁊ finis Sed contra hoc ar guitur quadruplicit.pꝛimo ſic.quia om̃is cauſa codẽ modo quo eſt cauſa eſt pꝛioꝛ: ſuo effcũ.ſed finis ſm eſſe reale nõ ẽ pꝛio: ſed poſterioꝛ cũ pᷣmo ſint ea q ſtꝭ ad finẽ q; ipᷣe finis. Secũdo ſic.quia omis cauſa eo mõ quo ẽ cauſa repugnat eſſe cauſatum. ſed finis ſm eſſe reale eſt quid cauſatũ.non tamẽ eſt aliud qᷓ; effcũs vltimo pꝛoductus ab agente.ergo finis ſm eſſe reale nonẽ cau ſa. Tertio arguitut ſic.o mis cauſa cõcurrit ad pꝛo ductionẽ effcũs.ſed finis Fm eẽ reale non cõcurrit ad ꝓductionẽ effcũs.g̊. Quarto ſic.Fʒ auicẽnã ſex mets. * intt ſiciꝛ ſiſo⸗ lion katen prop turde pult⸗ finis: fione. tefrio ldens uo? bepein fecau dommi pulth edificd löius niam velle dural inteti clulio ſtatan cuius cumh lſſere⸗ ſtcif Plusf lltc⸗ endt Hizcu ſedno Gfen worn da; dun Arreſtotelis in tractatu pᷣcedenti vbi det᷑mĩat de oſt⸗ ideratõne phiſi ſici duplex eſt finis.ſcʒ finis quo ⁊ finis grã cuius Hã ſi ſoꝛtes ambulet vt ſanet᷑.ſoꝛtes eſt fi nis quo ambula tionis pꝛopt hoc ãbulat ſoꝛtes q;ꝛ intendit ⁊ amat ſani tatem. (t ipᷣe ſoꝛtes eſt finis grã cuius.ambulat em̃ pꝛopt᷑ ſanitate ⁊ vult ſanitatẽ pꝛo pter ſe. Et finis dici tur de iſtis mõis eqͥuoce.ſicut ſanũ de ſanis.⁊ hoc Eqð vult ↄmẽtatoꝛ ſcðᷣo celi.cum dicit ꝙ duplex ẽ finis.ſcʒ finis dcũs pᷣmaria intẽtione.⁊ finis dcũs ſcðᷣ aria intẽ tionæ. Idem em̃ dẽt intelligi ꝑ finem dem̃ pꝛim aria in tentione ꝑ finem grã cuius ⁊ per finẽ rei oꝑate.lt ſiłr idem dʒ intelligi ꝑ finem dem̃ ſcðᷣ aria intetione ꝑ fineʒ quo ⁊ ꝑ finem oꝑationis vel gñationis Ldoc ſi uppoſito ðꝛ hanno. v finis pucipalis dui ð finis grã cuius ẽ ve⸗ re cauſa taʒ in eſſe reali qᷓ intẽtionali.vt ſi põ edificet domũ domus ẽ finis quo edificatõnis. edificat em qᷣa vult hẽre domũ.ſed ipᷣe hõ eſt finis pᷣncipalis grã cuiꝰ edificat.vult em edificare pꝛopt᷑ ſe puta pꝛopt᷑ ſalutem ipᷣius. Et ſi velit domũ pꝛopt᷑ pecuniã vult illq pecu⸗ niam pꝛopr ſe. Si em̃ velit pꝛopf filios vel amicos ðꝛ velle pꝛopt ſe.hõ em eſt finis edificatõnis grã cuius ⁊ durante edificatõne hʒ eſſe reale vr notũ eſt. bʒ etiã eſſe intẽtionale cum intẽdat ſe cõſeruare. Pꝛobat᷑ ergo cõ⸗ cluſio.quia ſ̃ᷣm pᷣm homo eſt finis artificialiũ. Lon⸗ ſtat autẽ ꝙ homo ẽ vere cã artificialiuzʒ ergo finis grã cuius eſt vere cã tam in eſſe reali qᷓ; in eſſe intẽtionali. cum habeat vcrũq; eſſe Dicit᷑ ſecũdo.ꝙ finis quo ad eſſe reale nõ eſt cauſa vt ſanitas duʒ het eſſe reale nõ eſt eſt cã finalis.ptʒ quia dũ ſanitas hʒ eſſe reale nibil am plius fit vel cãtur pꝛopt ſanitatẽ acquirendã.ergo Di cit fcio.ꝙ finis in eſſe intẽtionali ẽ cauſa vt ſanitas dũ intendit᷑.⁊ añquã ſit.eſt cauſa ꝓpter quã ſoꝛtes ãbulat ptʒ quia ſᷣm ph̊m in textu.ſanitas eſt cẽ ambulatõnis ſed nõ ineſſe reali.ergo ineẽ intẽtionali. Dicit᷑ quarto ꝙ ᷣm põt capi tripłr. Vno mõ reduplicatĩe.⁊ tunc de notat cãlitateʒ ⁊ vlłitatẽ.ita ſcʒ illud ſupꝛa qð cadit debʒz eſſe cã inheretie pᷣdicati ad ſubiectũ.⁊ det pᷣdica⸗ tum de eo vłr pᷣdicari.⁊ ſic finis nõ eſt cã nec ſᷣm eẽ rea le nec me ſſe intẽtionale. Secũdo mõ capit᷑ ꝑmiſciue. ⁊ ſic denotat cognitõem nõ repugnantẽ inheretie pꝛedi cati ad ſubiectũ ſed eã ꝑmittentẽ. vt hic ſoꝛtes ẽ albus ſm ꝙ homo.2 ſic finis gratia cuius eſt cã finalis tam⸗ ſm eſſe reale qᷓ; m eſſe intẽcionale. Non em repugnat fini grã cuius ꝙ ſit cã finalis ⁊ hẽat eſſe reale ⁊ eriq eẽ intẽtionale. Tertio pᷣt accipi ſpecificatĩe ⁊ ſic ſpecic⸗ cat rõem ſᷣm quã pᷣdicatũ cõuenit ſubiecto.vt dicẽdo ens inqntũ ens eſt ſubiectũ metaphice ⁊ ſpecificat con Ditionẽ nccãrio pᷣrequiſitã ad hoc ꝙ pᷣdicrtũ inſit ſub iecto.vt paries ſᷣm ꝙ q̃ntusẽ viſibi lis. Si ergo iſta p/ poſitio ſᷣm ꝙ ſpecificat rõem ſᷣm quã p̃dicatũ cõuenit ſubiecto tũc nullus finis ſiue quo ſiue grã cuius eſt cã finalis ſᷣm ee reale.ſed ſolum ſᷣm ꝙ habʒ eẽ intẽtionale quãuis finis grã cuius bñ ſit cã efficiens pᷣm ꝙ hẽt eſſe reale. Si v̈o reduplicet ↄditõem nccãrio prequiſitaʒ tũc om̃is finis eſt cã finalis ſᷣm eẽ intẽtionale.q;uis nõ oĩs ſᷣm ꝙ habet eẽ reale Sed ↄtra iſta arguit᷑ qua⸗ deuplicit᷑.pᷣmo quia hõ eſt cauſa efficiens artificiliũ.er⸗ go nõ eſt cauſa finalis eoꝝ Scðdᷣo quia de rõne finis eſt ꝙ ſit quid vltimũ hõ autẽ eſt pꝛioꝛ artificiali b ergo. Tertio.qꝛ ſi ſ⸗ anitas ſit cã ambulatõnis ſoꝛtis qꝛ ioꝛ⸗ tes ambulat eo ꝙ intendit ſanitatẽ ſeqͥtur ſimilit ge neratõnes iſtoꝝ inferioꝝ eſſent cauſe finales dei ⁊ intel — Folio xxxviii. ligentiarum vel ſaltem actõne ip̃oꝛuʒ. intendũt em̃ ge — neratõnes iſtoꝝ inferioꝝ. ſicut ſoꝛtes intendit ſanita⸗ tem QLuarto. quia inter cauſaʒ ⁊ effectum eſt dependẽ tia ecntiał.ſed int qcũq; ctalis depẽdẽtia ẽ etiq realis ſed realis depẽedẽtia nõ eſt niſi inter exerẽa realia.cuz3 ergo efficiẽs ⁊ effectus dependeãt etiã dependẽt eſſen⸗ tialiter a cauſa finali ſequitur ꝙ realiter.? ꝑ ↄſequens finis eſt cauſa ſm eſſe relle Ad pmum dicit᷑.ꝙ non eſt incõueniens ꝙ idem ſit finis ſaltem grã cuius.⁊ ef ficiens reſpectu eiufde. deus em̃ eſt cauſa finalis ⁊ cau ſa efficiens oim reꝝy. Aqͥ ſecũdum dicit. ꝙ dem p hi debz intelligi de fine minus pᷣncipali qui dicitur finis quo. Si em̃ intellectio de fine grã cuius nõ poſſiet ſal⸗ uari qũo deus eſſet cauſa finalis oĩm rerum Ad ter cium dicitur. ꝙ nõ eſt incõueniens iſta infer ioꝛa eſſe fi nes minus pᷣncipales actionũ dei ⁊ intelligentiaꝝ. qᷓ; uis deus ſit finis pᷣncipalis ⁊ grã cuius reſpectu ipoꝝ Ad quartũ dicit᷑.ꝙ nõ ſequit᷑ iſta dependẽt eſſentia liter. ergo realiter quia illud dependet ab alio eſſentia liter qꝗð neceſſario eo indiget ad eſſendũ cum hocta⸗ men ſtat ꝙ nõ dependeat realiter.quia tale poteſt non habere eſie reale. Ex iſtis omibus oꝛitur quarta reſpõ ſio tenenda ꝙ finis habet rõnem cauſe finalis ſimp lici ter ſm eſſe intentionale.hoc tamẽ nõ eſt pꝛo eſſe intentõ nali.ſed pꝛo eſſe reali. Pꝛobatur.quia pꝛo illo eſſe fi nis eſt cauſa pꝛo quo agens agit.ſed agens nõ agit pꝛo eſſe intention ali.ergo.Et per hoc poſſ reſpõderi ad ᷣmã rõnem enrici.ꝙ quãuis finis in eſſe intẽtionali non ſit quid optimũ ⁊ vltimũ niſi effcũs ſit i pe poſtqᷓ;ᷓ effec tus fcũs eſt.eſt quid vltimũ optimũ inter omia que ſt⸗ gratia eius Ad tercium dicit᷑ ꝙ habito fine in eſſe reali ceſſat motus.ideo finis eſt cauſa ſᷣm eſſe intentio nale nõ tũ ho eſſe reali Ad tciam dicitur. ꝙ nõ requi⸗ ritur ꝙ effcũs realis habeat cauſam realem in illo eſſe L in quo eſt cauſa.ſed ſufficit ꝓillo eſſe pꝛo quo eſt eaua Dom ꝰ em̃ ab extra ꝓcreata depẽdet a domo pᷣus con cepta. t ad ↄfirmatõem negat᷑ ↄña. Vñ quãuis fi⸗ nis him eſſe intetionale ſit impfectioꝛ effcũ ſimpliat᷑. ta,/ meẽ ém q eſt ꝑfectioꝛ ⁊ nobilioꝛ.⁊ etiã ſimpłrẽ ꝑfectioꝛ m eſſe reale Ad quartã ⁊ eius ↄfirmatõem dicit᷑. finis in eſſe intẽtõnali hʒ rõem pꝛopt᷑ qͥd.⁊ ad i p̃m alia oꝛdinant᷑ q;ᷓuis nõ ꝓ eſſe reali Et rõnes ſcdᷣe opio is be ne ꝓbant.ꝙ finis ſᷣm eẽ intetionale eſt cã finalis Et ſi queras Eno er eſcan finis ſit qui habʒ eẽ intẽtiona Dico ꝙ ſic. led differt tm ſᷣm eẽ. VInñnA⸗ idem finis aliquãdo ſimul hʒ eſſe intetionale ⁊ reale ſi le ⁊ het eſſe reale cut etiã eſt idẽ lapis qꝗ eſt extra aĩaʒ ⁊ qͥ eſt in aĩa habʒ aliud ⁊ aliud eſſe. Si queras ſcdo. vtx cãlitas cãeg lteriꝰ cãe. Pꝛolrũ ſiõe ſuppono pᷣmo,ꝙ alið eſt loqͥ de cãlitate finis ⁊ eius finał ſit nobilioꝛ cãlitate cuiuſcũq; alteri entitate. Siłr aliud eſt loqͥ de cãlitate aliaꝝ cauſaꝝ ⁊ eaꝝ entitate. Vñ multa ↄueniũt fini qntũ ad eius cãlitatẽ que nõ ↄueniũt ſibi q;tũ ad eiꝰ entitatẽ. Sup pono ſcdᷣo.ꝙ aliud ẽ aliqd es maior? cãlitat⸗ 2 nobilio ritat.qꝛ eẽ maiorꝭ cãlitatꝭ ⁊ hꝛe maioꝛẽ modũ realẽcã litatꝭ.ee vᷣo no biliorꝭ cãlitat: ẽ he mo altioꝛtẽ Sup pono ʒꝰ ꝙ cãlitas finis ẽ cã cõlitatꝭ aliaxcãꝝ.ptʒ q a — — ẽs nõ agit niſi motũ a fine.matia vᷣo ⁊ fo ꝛa nõ agũt ni ip̃ſuppoſita actõe agẽt?· Su ppono qrto. ꝙ finis nõ eſt cauſa entitatis cauſe efficientis vel materialis.patzʒ quia vt in pluribus idem eſt efficiens finis gratia culius et entitas materie non pꝛoducit· Etiam aliqdd; * S „* Queſtiones finis eſt accidẽs ⁊ efficiens ſubſtãtia:.modo accidens nõ eſt pꝛimo pꝛoductiuũ ſubſtantie ſed ecõtra. Dico ergo ꝙ nõ ſemꝑ entitas finis ⁊ cauſaliias cauſe finalis eſt nobilioꝛ ⁊ maieꝛ entitate qᷓ; cãlitas aliaꝝ cauſa rũ licet cãlitas eius ſit nobilioꝛ calitate cuiuſcũq; alteriꝰ cauſe. Ptz autoꝛitate ↄmẽetatoꝛis qnto metaphice ca⸗ pitulo de caup.qui dicit ꝙ ↄplemẽtũ eſt largitas ⁊ bo⸗ num noõ inuenit᷑ in rebus nili ꝑ cauſam finale.⁊ ideo qͥ caret cauſa finali caret õni bono.Et rõne.cãlitas cau⸗ ſe finalis eſt cã cauſalitatꝭ aliaꝝ cauſaꝝ.⁊ ad eam oẽs oꝛdinant᷑. O(t ſiłr dicas.ꝙ cãlitas realis nobilioꝛ ẽ cã⸗ litate nõ reali ſiue intẽſionali.cõcedo ſi illa cauſalitas nõ eſſet pꝛo eſſe reali Si queras tcio.vtrum cãlitas cauſe finalis ſit fundamẽtaliter in entitate ipᷣius finis Dico ꝙ entitas rea lis ipᷣius finis nõ poteſt eſſe funda mentũ cauſalita? eiuſdeẽ.cum ome fundamẽtum rela⸗ tionis ſit aliud a relatõne. Vnde habita entitate finis ceſſat cãlitas cauſe efficientis.eo ꝙ efficiens agit pꝛopt᷑ finem. Et cãlitas ſinalis pᷣcedit entitatem ipius finis 2 ideo cauſalitas finis fundatur ineſſe obiectiuo ipᷣiꝰ eol ꝙ ſinis ꝑ modũ amati ⁊ deſiderati ſebʒ Si que ras duaro; ir⸗ eſſe intentiole ſiue obiectm̃ ip ius fi⸗ nis ſit nobilius ſuo eſſe ſubiectiuo ⁊ reali. Dico ꝙ eſſe obiectiuũ finis creati ⁊ cuiuſcũq; creature qð eſt in eẽn tia diuĩa eſt ſimpliciter nobilius eſſe ſubiectio ipᷣius fi Nao/ Ao* o A&αa&à ., 7 7 r . nis vel creature. O(ſſe tamẽ obiectuʒ vltimi finis ſiue ſit in intellcũ diuino ſiue in creato nõ eſt nobilius eſſe ſubiectiuo eiuſdẽ. Dico vlterius.ꝙ eſſe obiectiuũ rei create qð eſt in intellcũ creato eſt ſʒ qͥd nobilius eẽ ſub iectiuo eiuſdẽ.quia illud eſſe qð eſt imateriale abſtra⸗ hens ab alteratõne ⁊ coꝛruptõne ⁊ ab hic ⁊ nũc videtur eſſe nobilius qᷓ; quodcũq; aliud eſſe ↄcernens pꝛedicta ſed tale eſſe obiectm in intellcũ eſt hmõi.ergo. Hoc ta men nõ debet intelligi ꝙ ſit ſimpłr nobilius.nam eſſe ſubiectiuũ eſt eſſe ſimplicit᷑ iius creature ⁊ reale O(ſſe ꝓvero obiectiuũ (quod res habʒ in intellcũ creato )ẽ ſo lum eſſe ᷣm quid.Q.uid aũt intelligat᷑ per eſſe ſubiec tiuũ ⁊ quid ꝑ eſſe obiectiuũ latius alibi patebit. 2 dr añ oppoſitũ Ad pꝛimã di Ad rones citur.ꝙ exemplar reducit EEN * ag genus caule efficientꝭ. nec rõ exemplaris eſt totalit᷑ diuerſa a rõne cauſe efficiẽ tis.ſicut eſt rõ materie vel foꝛme vel finis.ſed eſt inclu ſa in rõne cauſe efficientis vel ad eamꝑ ſe pertinens Ad ſecũdum negat᷑ añcedens cum ſua pꝛobatõne. Vngde nõ eſt incõueniens idem eſſe cãm vel effem in di uerſis rebus ⁊ diuerſimode reſpcũ eiuſdem Ad cõ⸗ firmatõem dicit᷑.ꝙ effcũs bene poteſt eſſe ſine ſua cau⸗ ſa pꝛoducence.quãuis nõ ſine cauſa cõſeruante Ad terciũ dicit᷑.ꝙ ille cauſe bene coincidũt in idem mate⸗ rialit᷑ ſed non foꝛmalit᷑.quãuis em idem ſit foꝛma effi/⸗ ciens ⁊ finia hoc tamẽ no eſt ſub eadem rõne ſed ſub di uerſis Ad quartũ neget᷑ añcedens.⁊ ad pᷣmam pꝛo bationẽ dicit᷑.ꝙ quãuis finis non ſit ſm eſſe reale quã do eſt cauſa.tamt eſt ſm eſſe intentionale ⁊ hoc ſufficit Vel poſſzʒ dici negando maioꝛẽ.illud em̃ qð non eſt po teſt amari ⁊ deſiderari.ideo poteſt eſſe cauſa finał.Ali quid em̃ eſſe cꝗm finalem alicuiꝰ nõ eſt aliud qᷓ; ij̃ᷣm eẽ amatũ ⁊ deſideratũ.pꝛopt᷑ cuius amoꝛẽ vel deſideriũ agens pꝛoducit illud a lteꝝ. Ox quo ptzʒ. ꝙ loquendo de fine quo ſanitas ſoꝛtis eſt.cauſa ambulatõnis.ergo — ſanitas ſoꝛtis eſt. non valz ↄña Ad alias pꝛobatones ptʒ ſolutio ex dictis. Sequit᷑ tettus. Dicitur autem foꝛ tuna ⁊ caſus In hoc quarto rractatu huius libꝛi de terminat phs decauſis per accideẽs.ſcʒ de caſu ⁊ foꝛtu na. Ot diuidi? in qtuoꝛ capła. Pꝛimũ eſt deopinio⸗ nibus antiqquoꝝ circa caſum ⁊ foꝛtunam. in quoppᷣs intendit tres ↄcluſiones recitando tres opiniones Pꝛi ma eſt ad phiſicũ pertinet detminare de caſu ⁊ foꝛtuna quia ad phiſicũ ꝑtinet determinare de cauſis Sed ca ſus ⁊ foꝛtuna ſte de nũero cauſaꝝ.multa em̃ dicunt᷑ eẽ ⁊ fieri a caſu ⁊ foꝛtuna.ergo. De caſu aũt ⁊ foꝛtuna tria ſunt dicenda. Pꝛimũ eſt.ad quod genus cauſe ꝑtinent ⁊ vtrum ſint idem vel diuerſa.⁊ quid eſt caſus ⁊ foꝛtu⸗ na. fuerunt aũt de caſu ⁊ foꝛtuna tres opiniones anti⸗ quoꝝ.Nꝛima fuit quoꝛũdam negãtimn caſum ⁊ foꝛn/ tunam.dicebaut em̃ ꝙ nihil eſt a caſu ⁊ foꝛtuna pꝛopt duas cauſas. Hꝛima quia nihil quod hʒ cauſam cer⸗ tam ⁊ determinatã eſt a caſu vel foꝛtuna.ſed omia que fiunt habet cauſaʒ certã ⁊ determĩatam. ergo nihil fir a caſu vel foꝛtuna. Minoꝛ declarat᷑ in his que dicun⸗ tur fieri a caſu vel foꝛtuna. Nam ponit᷑ ꝙ aliqs vadẽs ad foꝝ non intẽd at inuenire debiteꝛẽ ſed aliqd emere ſi ip̃ᷣe eum inueniat tũc eius quod ẽ reciꝑe debitoꝛeʒ in foꝛo eſt cauſa certa ⁊ determiata.ſcʒ voluntas emendi Secũda rõ.quia ſi aſſet aliqͥd a caſu ⁊ foꝛtuna.pꝛioꝛes phi determ ĩanſſent de caſu ⁊ foꝛtuna.de eis aũt nihil dixerũt. ergo ſignum eſt ꝙnihil elt a caſu vel foꝛuna⸗ Ad pᷣmam ronem reſpondet p hus negãdo maioꝛ? quãuis em̃ effcũs reducant᷑ in aliquã cãm det᷑minatã nec hoc ignoꝛant moderni tamẽ om̃es cõueniunt in ꝙ dicunt inter ea que fiũt aliqua fieri a caſu vel foꝛtu⸗ na ⁊ aliq non Ad ſecũdam rõnem reſpõdet phᷣus ne gando ↄſequentiã.⁊ pꝛo eius declaratõne ponit ſecun dam cõcluſionẽ que eſt. Antiqui debuerũt detiare de caſu ⁊ foꝛtuna.pꝛobat duabus rõnibus. Nima quia aut ipᷣi poſuerũt caſum ⁊ foꝛtunam eſſe aut nõ.ſi ſichẽ tur intentũ.ſcʒ ꝙ debuerũt determĩare decaſu ⁊ foꝛtu na cum ipi velint determĩare de oĩbus cauſis rerũ Ele rum tamẽ? aliqui determĩauerũt de lite ⁊ amicicia.alij de igne.alij de intellcũ.alij de aliquo alio coꝛꝑe qð po⸗ nebant eſſe pꝛincipium. Si vero nõ ponebãt calum et foꝛtunaʒ eſſe tũc quia multi ⁊ quaſi om̃es dicũt aliqua fieri a caſu ⁊ foꝛtuna ipᷣi ſaltem debebãt ĩpꝛobare opi⸗ niones ponentiũ caſum ⁊ foꝛtunã. At ſic debebant de ternñare de caſu ⁊ foꝛtuna. Secũda ratio.quia aliqᷣ eoꝛum vſi ſunt caſu ⁊ foꝛtuna. mpedocles em̃ dicit aerem eſſe ſurſuz a caſu hoc em accidita creatõne huiꝰ mundi.dum diſgregarent elementa pꝛopter litem aer cucurrit ſurſum.⁊ ſiłe dicit᷑ de partibus aĩaliuʒ. Si er go nõ crediderũt antiqͥ caſuʒ ⁊ foꝛtunã eſſe nõ debue⸗ unt vti illis ⁊ ſi crederũt ea eſſe debebant determia re de ipis. ſic ergo ptʒ Jpredicta rõ neq; demõſtrat pꝛo⸗ poſitum ſcʒ ꝙ nihil ſit a caſu vel foꝛtuna nec pꝛobat.ſʒ antiquos accuſat qui nõ determĩauerũt de caſu ⁊ foꝛ⸗ tuna de qᷣbus deb uiſſent determiare (Sunt autẽ 4 dam) Nic ponit ſecũd am opinionẽ quoꝛũdaʒ po nentiũ caſum ⁊ foꝛtunam aſſe cauſam celi.⁊ oĩm coꝛ⸗ poꝛum celeſtiũ.Dicebant etiã curſus ſyderũ ⁊ vłr oẽs ;]. ———2 — — —— — — „—— . Ni lhide Urſon ohine, orbs nsl Wn da dante mum t tin We nii, upt mas, ſucte chie dans di Gdemn ngi Ennei uns Amm. Alreſtotelis motus celeſtes eſſe dea u ⁊ a foꝛtuna tamẽ nõ dicebãt hec inferioꝛa vt aĩ plãtas eſſe a caſu 2 a foꝛtuna ſed ab intellcũ ⁊ a fotuim. Ot h̊mt hãc rõem. ſi iſta inferioꝛa eent a caſu vl fereter ex libet ſʒ eſt fm. Nã ex ſeie olue fit oliua et nõ hõ. ? ex ſeie ho ĩs fit hõ ⁊ nõ olina. Sʒ ↄtra hãc opi nionem poit phs hãc terciã ↄcluſionẽ q eſt hec. Caſ⸗ et foꝛtuna nõ ẽ cauſa celi neq; coꝛꝑm celeſtiuʒ. Pꝛobaĩ duab' roiby. pma qꝛ incõuelens ẽ coꝛꝑa idignioꝛa bẽe caãm detmiatã ⁊ eẽ vł fieri ab intelleñ vł natura. eoꝛpa vo dignioꝛa ⁊ maifeſtioꝛa nulla hie cam determiaraʒ ſui eẽ ⁊ fieri a caſu vł a foꝛtuna. cũ ipᷣi antiqͥ nõ pone rent coꝛꝑa ĩferioꝛa eſſe a caſu vł foꝛtuna nõ deberẽt po⸗ nere coꝛpa celeſtia eſſe a caſu vł foꝛtuna. Scða rato qꝛ in celo nihil videmꝰ fien a caſu vl foꝛtuna ſʒ widemus oĩa ſuis tꝑib aduenire. in iſtis aũt inferioꝛibꝰ multa videmꝰ fieri a caſu ⁊ a foꝛ⸗ tuna. calus no e cq celi vet coꝛpꝑm cleſtiũ/ ¶ Sũt aut qdam) VWic ponit terciaʒ opionẽ alioꝝ dicentiũ ꝙ caſus ⁊ foꝛtuna ſunt q dã im⸗ maitreſta hu mano intellectui qᷓſi ſit qd dã diuinũ.in cu ius ptte ſit nos facere felices. Ad videndũ aũr vtruʒ hoc ſit ven ↄſiderandũ ẽ qͥd ſit vtrũq;.⁊ vtꝝ ſint idẽ tr ad quod genus cauſe reducuntur. Pꝛimũ quic igitur In hoc ſcdo caplo huius tractatus inueſtigat phᷣs Diffinitõem foꝛtune ponẽdo qtuoꝛ diffinitões. Pꝛima eſt eoꝝ ꝗᷓ fiũt.qdã fiũt ſꝑ.qdã frequẽter.⁊ qdã extra ſꝑ et frequẽter. Scða eoꝝ q fiũt qda fint ꝓpt᷑ aliqͥd que⸗ dã vo nõ fiũ t ꝓpter aliq d. Tercia eoꝝ q fiũt ꝓpter ali⸗ q;d ſiue ꝓot᷑ finẽ q̃dã fiut a ꝓpoſito ⁊ qdã a nafa. Iſte aũt tres diuiſiones ĩcludũt ſe iuicẽ qꝛ ea (q̃ fiũt a ppoſi to vl a natura fiũt) ppter aliqd Sũt ãt ppter h̊ qcũq; vVriqꝙ; ab itellcũ agunt᷑ ⁊ qcũq; a natura ⁊ ea q̃ fiũt pꝓpt᷑ aliqᷣd fiũt ſꝑ ⁊ frequeter. Quarta diuiſio cã rum qdaʒ ſunt cauſe ꝑ ſe ⁊ qda ꝑ accñs ſicut em̃ entium qdᷣdam P ſe ipᷣm eſt.illð vero ſᷣm accñs.ſic ⁊ cãm ↄtingit eẽ.vt domiſicatoꝛ ẽꝑ ſe cã domus ⁊ albũ vł muſicũ ẽ cã ꝑ ac cidens. ¶ INñ inter cãs ꝑ ſe ⁊ ꝑ accñs ẽ hec dꝛña.qꝛ cã ꝑ ſe ẽ finita.⁊ cã ꝑ accñs eſt ĩfinita.infinita em̃ vni acci⸗ dunt (Sicut igit᷑) Conſequẽter p hs ponit tres con⸗ cluſiones. Pꝛima caſus ⁊ foꝛtuna aliqͥd ẽ.ſunt em̃ cãe q fiüt extra ſꝑ ⁊ frequẽter.ita ꝙ caſualia⁊ foꝛtuita ſunt illa q fit extra ſꝑ ⁊ frequet᷑. Pꝛobat dupłr. pmo quia caſus ⁊ foꝛtuna nõ ſunt cãe eoꝝ q fiũt ſꝑ neq; eoꝝ q fi⸗ unt frequeter.g ſunt cauſe eoꝝ q̃ fiũt extra ſꝑ ⁊ frequet᷑ Scðdðᷣo ꝓbat qꝛ oẽs dicũt illa (q fiũt extra ſꝑ ⁊ freq̃nt) fieri a caſu vł a foꝛtuna.⁊ ecõtra ea q̃ füt a caſu vł foꝛ tuna fieri excra ſꝑ ⁊ freuenter Scda ↄcluſio caſus et foꝛtuna ſunt cauſe eoꝝ qᷓ fiũt ꝓpter aliqͥd. ꝓbat exem plariter qꝛ ſi aliqs creditoꝛ ſciuiſſet debitoꝛẽ eẽ in foꝛo ipe iuiſſet ad foꝝ ꝓpt᷑ illũ vt ſcʒ ab eo recipet pecunias. ponã & ꝙ creditoꝛ veniat ad foꝝ ad emẽedũ aliqͥd ⁊ nõ ag iueniendũ debitoꝛẽ ⁊ tñ ꝙ in foꝛo inueĩat debitoꝛeʒ et ab eo recipiat pecuniã nos dicimꝰ ꝙ illa inuẽtio de⸗ bitoꝛis ⁊ receptio pecunie ẽ Rrun . litũ. Tercia ↄclu ſio foꝛtuna ẽ cauſa eoꝝ q̃ fiũt ᷣᷣm ꝓpoſitũ.pʒ ꝑ exẽpluʒ adductũ.nã illa receptõ pecuie (quã diciꝰ eẽ a foꝛtũa) nõ fit ab agente Im naturã ſꝑ fit ab agẽte fm ꝓpoſituʒ ergo. Maifeſtũ eſt aũt ꝙ foꝛtuna eſt cã ꝑ accns.ea em ( dicutur fieri a foꝛtuna) fiüt ꝑ accñns ⁊ pᷣter intẽtõneʒ ſoꝛruna tuc qolibet fieret indif agentis. x p̃dcis pʒ ꝙ foꝛtuna eſt cã m accñs ĩ his q fiun ſm ꝓpoſitũ eoꝝ qᷓ ꝓpter h̊ ſunt Pʒ ctiã ꝙ circa idẽ ſunt foꝛtuna ⁊ intellectꝰ. Foꝛtuna em repit᷑ in agen tiba ſᷣm ꝓpoſitũ.ppoſitũ ant nõ ẽ ſine intellcũ. ᷓ Infinitas quidé igi tur equſas In h̊ tercio capło aſſignat pᷣs rõem eoꝝ q de foꝛtuna dicunt᷑. At incendit qtuoꝛ oein ſiones.pᷣ ma no ir ronabilit & foꝛtunã eẽ ĩmaifeſta hoi.pʒ quia cauſe foꝛtune ſunt ĩfimte.infinitũ aũt ẽ ignotũ⁊ imma nifeſti Scðᷣa ↄcluſio aliqͥd vᷣitatis hʒ opio qᷓ ponit nihil fieri a foꝛtuna Et qꝛ q;uę aliqͥd fiat ꝑ accñs a foꝛ tuna ſimpkr tñ ⁊ ꝑ ſe loquẽdo nihil fit a foꝛtuna Foꝛtu na ein nõ ẽ cã ꝑ ſe ſʒ ꝑ accñs. Hoc ꝓbat pmo ꝑ exepluz q; ſicut tibicẽ eſt cauſa domꝰ ꝑ accũs cuiꝰ edificatoꝛ eſt cã ꝑ ſe.ita veniẽs ẽ cã ꝑ accñs referẽdi argẽtum ſi ve nüt cã emẽdi. Scdo ſic roe.qꝛ cã infinita no eſt cq ꝑ ſe foꝛtuna aũt eſt cã infinita. Na infinite ſ unt cãe ppt qs aliqs vadit ad foꝝ pᷣter intentõem iueniẽdi debitoꝛeʒ poteſt em aliqs ire ad foꝝ vr videat amicum vł videat᷑ ab amico vt ſeqtur amicũ vł fugiat᷑ ab iimico Ter cia ↄcluſio nõ irrõnabilr ðꝛ foꝛtuna eſſe ſine rõ ne. ꝓbat qꝛ rõ ẽ eoꝝ q̃ ſunt ſꝑ ⁊ frequẽter. Yoꝛtuna aũt ẽ eoꝛuʒ q̃ᷓ ſunt extra ſꝑ ⁊ frequenter. Poſſet aũt aliqs qrere de qᷣ bus cauſis ꝑ accñs ſit foꝛtuna. duplices em̃ ſunt cauſe ꝑaccns.quedã ſunt qꝗᷓ nihil oꝑant᷑ ad eſſe effectꝰ.ſicut ſi raſio capitis.vł depilatio dicat᷑ ecẽ cauſa ſanitatis illa em̃ nõ facit aliqͥd maifeſte ad ſanitatez. Alie vᷣo ſunt cauſe ꝑ accñs q aliqͥq oꝑant᷑ ad eẽ effectꝰ ſicut calefac⸗ tio ꝑ ſolem.vł refrigeratio ꝑ ventũ illa em̃ pñt facere a liquã alteratõem in capite ad quã ſequit᷑ ſanitas. Eſt Odubiũ.vtꝝ foꝛtuna ſit de cauſis ꝑ accñũs.pᷣmo modo ocis vł ſcdᷣo mõ.Ad qð rñdet phᷣs ꝙẽ de ilł q aliqͥd o peranĩ ad eſſe effectꝰ qua ſcʒ remota nõ ꝓduceret᷑ effec tus.veꝝ eſt tñ ꝙ int᷑ cãs ꝑ accñs q̃dã ſunt ppinqᷣoꝛes ⁊ qdam remotioꝛes qᷓ minꝰ faciũt ad eẽ effect?ꝰ (Eoꝛ tuna auũt) Diuidit ph̊s foꝛtunã in bonã ⁊ malã. No⸗ na foꝛtunalem ðꝛ qñ aliqð bonũ euenit pᷣter intẽtioneʒ et mala qñ euenit malũ. O iuidit᷑ etiã foꝛtuna aliter qꝛ quedã foꝛtuna dᷣꝛ eufoꝛtuniũ ⁊ qdã difſfoꝛtuniũ Eu foꝛtuniũ eſt qñ aliq̊d magnũ bonũ eueit pᷣter intẽtõem Olt diffoꝛtnniũ eſt qũ eueir magnũ malũ ⁊ nõ ſolũ eſt eufoꝛtuniũ vł diffoꝛtuniũ qñ eueit magnũ bonũ alicui vel magnũ malũ.Sed etiã qñ ꝓpe eueit magnũ bonũ vł magnũ malũ qꝛ intellcũs accipit illud qð eſt pꝓpin quũ ad habẽdũ tanq; eẽt ꝓhabitũ. Q.ð em ad ꝑuũ di ſtat tanq; nihil dehabere videt᷑. Et ab alijs ſic allegat᷑ quod paꝝ diſtat mihil diſtare videf Quarta ↄclu⸗ ſio nõ irrõnabiłr ðꝛ eufoꝛtuniũ eẽ incertũ.pbat᷑.qꝛ oĩs foꝛtuna ẽ ĩcerta cũ ſit exxra ſꝑ ⁊ frequẽt᷑.ſʒ eufoꝛtuniũ eſt extra ſꝑ ⁊ frequẽter ꝗ̊. xp̃dcis pʒ cõis diuiſio ca ſus ⁊ foꝛtune.ſunt em̃ ambo:cãe ſᷣm accñs in ↄtingenti c; ꝓpter aliquid fiãt ifferunt autem In ]̊ quarto capło poit phs dꝛñaʒ inter caſuʒ ⁊ foꝛ ti bus fieri neq; ſimplr neq; ſicut frequẽter ? eoꝛũ quecũ Rα tunam. t oñdit pᷣmo ad qð genus cauſe reducunt 2 dicit ꝙ dꝛñt aũt caſus ⁊ ſoꝛtuna.qꝛ caſus eĩ płꝰ. Ome em̃ qð fit a foꝛtũa fit a caſu ſʒ nõ ecõtra ⁊ H ꝑ ↄcluſio⸗ B l. nes ſequentes quaꝝ oma eſt foꝛtuna ſolũ repit in ag?⸗⸗ tibus m ꝗp oſitũ.ita ꝙ ſolũ illud dicat᷑ fieri a foꝛtuna qð fit ab agẽte ſᷣm ꝓpoſitũ pᷣter eiꝰ intentõem.ꝓbat du abus rõibʒ NHꝛima qꝛ foꝛtuna ſolũ repꝑit᷑ in ilł.in qbus reꝑit᷑ oꝑatio bona vł mala.vñn nccãario eſt circa pꝛacti⸗ cã eẽ foꝛtunã.ſʒ oꝑatio bo na vł mala nõ ↄneit niſi a,⸗ entib ſᷣm ꝓpoſitũ.̊ Scðdðᷣa rõ ẽa ſigno q; foꝛtuna ẽ fe⸗ icitas vł eit pinqᷓ telicitati.ſʒ felicitas non attrib ui niſi agetila ſᷣm/ꝓpoſitũ. cũ ſit qdã pxis.ẽ em̃ eupᷣxia ̊ Olx quo ſequit᷑ ꝙ neq; inaiata neq; beſtie neq; infãtes aliqͥd agũt a foꝛtuna. pʒ quia nõ agũt a ꝓpoſito. Vnde ipᷣi nõ dnᷣr eufoꝛ tunati vł infoꝛtunati nili foꝛte ſᷣm ſiti tudine ſicut ꝓtarquus dicit qſdã lapides eẽ foꝛtũgtos ſcʒ eos ex qͥbus ſtꝭ are.i.altaria cũ honoꝛent᷑. Ot q̊ſ(daãa eẽ infoꝛtunatos ſcʒ eos ex qͥb fiũt pauimẽta.qꝛ illi pe⸗ dibus ↄculcant᷑.q;uis aũt inaĩatis beſtijs ⁊ infantibus nõ ↄueiĩat a gere a foꝛtuna tũ bñ dñr aliqd pati a foꝛtu na.Secũda ↄeluſio caſus nõ ſolũ reꝑit᷑ in agentib ſᷣʒ ꝓpoſitũ ſcʒ hoĩibus.ſʒ etiã reꝑit᷑ in alijs aĩalibꝛ ab hoie et in inalatis.illð em qð fit pter intentõem agẽtis ſiue illud agẽs agat ᷣm ꝓpoſitũ ſiue naturalr ðꝛ fieri a caſu Pꝛobat pmã ꝑtem ↄcluſionis. ſcʒ ꝙ caſus reꝑiat᷑ in aĩ malib alijs ab hoĩe.qꝛ ſi equꝰ veĩat ad aliquẽ lo cum cauſa pabuli ⁊ nõ cã ſalutis ⁊ ſaluet᷑ ðꝛ ſaluari a caſu. Scða ꝑs ↄcluſionis ꝓbat᷑ ſeʒ ꝙ caſus attribuat᷑ inaĩa tis. qꝛ; ſi tripeda cadẽs deoꝛſum fiat apta ad ſedendũ h ea caſu. Nõ em cecidit vt ita ſtaret. Tercia ꝑs ↄclu lſionis pʒ ſcʒ ꝙ caſus fit qñ fit aliqͥd pᷣter intentdem a gentis. in his em q ſimpłr ꝓpt᷑ aliqͥd fiuut non fit ali⸗ qͥd a caſu niſi ĩ ilł q̃ fiũt extra ſꝑ ⁊ frequẽt᷑.qᷓꝛc Pꝛobat᷑ qꝛ ea q̃ fiũt a caſu ꝓpinq̃ ſunt in ilł q fiüt vane. Sʒ ali quid fit vane qñ agẽes no ↄſeqͥ?᷑ finẽ intentũ g̊ a ſili illð fit a caſu qdð fit pᷣter intetõem agẽtig. Maioꝛ pʒ ex deri uatõe noĩs. Caſus em deriuat᷑ ab h̊ qð ẽ fruſtra. O¶a ſus em in greco vocat᷑ antomatũ qð tm vʒ ſicut ꝑ ſe fru ſtra. Fruſtra aũt ⁊ vane idẽ ſtꝭ.̊ in vanũ ⁊ a caſu ſt p pinqꝗ.vñ in eodẽ ſepe reꝑiunt᷑. Oxemplũ ẽ qꝛſi ꝓijcia lapis nõ vt ꝑcutiat aliquẽ ſʒ vt frãgat᷑.ſi contingat ꝙ nõ frangat᷑ ⁊ ꝑcutiat aliqͥd ðꝛ inanit᷑ piectꝰ fuiſſe ⁊ a ca ſu pcuſiſſe. Mioꝛ ꝓbat᷑ ꝑ diffinitõem vani. Vanũ em̃ eſt qð aptũ natũ eſt eẽ alteriꝰcã cũ nõ ineludat illð cuiꝰ cã erat aptũ natũ.i.eẽ vanũ ẽ qũ agẽs nõ ↄſeqnit᷑ illud qgð intẽdebat. Caſus ãt qñ ↄlequit᷑ alið qᷓ; intẽdebat vt ſi aliqs ambulet cã ſanitatis ⁊ nõ ſanet᷑ ðt inuanuʒ ambulaſſe. Ot notant᷑ ponit᷑ in diffinitõe(qð aptũ na tũ ẽ). Nã ad ̊ ꝙ aliqͥd dicat᷑ fieri iuanũ nõ ſolũ reqᷣrit ꝙ agẽs nõ ↄſeqᷓt᷑ ex actõe ſua ulud qð intendebat ↄſeqᷓ Sed etiã actio agetis eẽt nata fieri ꝓpt᷑ illud qð intede bat. Vn ſi aliquis diceret᷑ balneaſſe inuanũ qꝛ eo bal⸗ neato ſol nõ eet eclipſatꝰ.eẽt deriſio qꝛ talis balneatio nõ eſt nata fieri ꝓpter eclipſim ſolis.ſicut ambulatio ẽ nata fieri ꝓpter ſanitatẽ. Dictum eſt qᷣd ſit caſus et foꝛtuna ⁊ quõ ditferũt.iõ dicẽdũ eſt ad qð genꝰ cauſe reducunt᷑. At ad hoc ſciendũ ponat᷑ tercia ↄcluſio q̃ eſt hec. Caſus ⁊ foꝛtuna ſunt cauſe efficientes.vtrunq; ein ipoꝛum eſt de modo cauſarum in quibus eſt pꝛin⸗ cipium vnde motꝰ. Pꝛobat᷑ hec ↄcluſio.quia illð (qð fit a caſu vł foꝛtuna) fit ab agete ſᷣm naturã.vł ab agẽ te ſᷣm ꝓpoſitum. Aut em eoꝝ que ſunt natura cauſa a liqua eſt caſus vł foꝛtuna.aut eoꝝ q ſunt ab intellectu cauſa ſemp eſt. Ax pᷣdcis infert᷑ qrta ↄcluſio q eſt hec Laſus no eſt cauſa celi vł ceꝛpoꝝ celeſtium qꝛ cauſa ſecui per accidens ſemper poſterioꝛ eſt cauſa ꝑſe. nib il autez fſm accñs pᷣus eſt his qᷓ ſunt ꝑ ſe. Sed natura ⁊ intellec tus ſunt cauſe ꝑ ſe. YFoꝛtu na aũt ⁊ caſus ſunt cauſe per accides.ꝗ caſus ⁊ foꝛtuna ſunt cauſe poſterioꝛes natu⸗ ra ⁊ intellectu.coꝛꝑa aũt celeſtia ſunt poꝛa coꝛꝑibus in⸗ ferioꝛibus.ergo no debet dici ꝙ caſus ⁊ foꝛtuna ſũt cau ſe eoꝝ qᷓ ſunt in celo. Natura vo ⁊ intellectꝰ ſunt cauſe eoꝝ q ſunt in hoc mũdo inferioꝛi.Circa hũc textui 60 m dnm Albertu fue 220 tan G rut aliq phi pon ẽtes fatum „°. Hn e ee Ee g vocabat ymarm inem 4 negabãt caſũ⁊ foꝛtunã ec.vñ dicebãt ꝙ vmarmies erat concurſus ſiue diſpo ſtellarum. Pꝛobabant aüt H̊ dcĩ phi q; iſta ĩferioꝛa gubernãt᷑ ĩfallibiłr a gubernatõe coꝛ poꝝ ſupioꝛũ.qͥcquid ergo fit in iſtis inferioꝛibꝛ habʒ in ſuꝑioꝛibus cãʒ det᷑miatã. Pꝛobãt ſcdᷣo qꝛ dato ꝙ in iſt s inferioꝛib aliqͥ effectus nõ ſint determinati reſpe ctu vnius cãe tñ reſpectu alteriꝰ ſemꝑ ſunt determiati Ot aliqͥ poſterioꝛes h̊ ideʒ ſuſtinẽtes addijciebãt ter ciã rõem qꝛ ſᷣm Platonẽ nihil oꝛtũ eſt ſub ſole cuiꝰ caun ſa legittima nõ pꝛeceſſit.Cã aũt legittima eſt cã deter⸗ miata caſus ⁊ foꝛtuna nihil ſunt. Q. uarto ꝓbabant qꝛ ome ens ꝑ ſe eſt cauſa ꝑ ſe vł cauſatũ ꝑ ſe.ea aũt que dicunt᷑ fieri a caſu nõ ſũt cauſe ꝑ ſe.̊ ſunt cauſata ꝑ ſe iſtaꝝ rationũ diſſolutio patebit in queſtione Scðo. ꝙ ſᷣm eundẽ fuerũrt . otanc aliqͥ antiqui phᷣi videntes Vyv aliq̃s eẽ ſtellas q mouentur motu retrogrado. et iõ dicebãt᷑ erratice.nõ potuerune iſtius mot? inueĩre aliquã cõm determiatã iõ dicebãt hoc fieri a caſu. Et qꝛ oĩa iferioꝛa regunt᷑ a ᷣtute iſto rum coꝛpoꝝ ſuꝑioꝝ.ideo dicebãt ꝙ in iſtis inferi oꝛi nihil fieret a caſu ſʒ in ſoł co:ꝑib celeſtibus. Vñ dicit Albertus tha lllon nõdũ fuit ↄplete inuẽta aſtrono bãt vt ꝓſꝑe in eufoꝛtunijs eis ſuccederet. Ot ille ſunt tres oploes qs inducit Ar.i pᷣmo capło iſtiꝰ tractatꝰ +DTercio. ꝙ int peripateti⸗ .* 20t . cos pꝛioꝛes ⁊ poſtioꝛes erat e an B Ua dhres zPolltnen rx Alexã der dicebãt ꝙ caſus inuenit ſolũ in ilłq̃ ſũt pof; ſibilia in mioꝛi ꝑte.⁊ nõ in eis ꝗ ſunt poſſibilia eqlr ſi⸗ ne ad vtrũlibet. Et ratio eoꝝ eſt.qꝛ aliq ſunt ↄtingen⸗ tia eqlit᷑ reſpcũ potẽtie motiue.vt motꝰ⁊ qᷣes.⁊ tñ cum aliqͥs mouet᷑ aut qeſcit nõ dicimꝰ ꝙ mouet᷑ aut qᷣeſcit a foꝛtuna vł caſu.q̊ caſus ⁊ foꝛtuna nõ reꝑiunĩ in ↄtin gente eqliter ſiue ad vtrũlibet. Opinio aũt Auicenne fuit ꝙ caſus ⁊ foꝛtuna reꝑiunt᷑ tã in ↄtingẽtib qᷓ; in mi noꝛ i ꝑte. At rõ eiꝰ fuit qꝛ pᷣs iueſtigãs illa in qb hũt fieri caſus ⁊ foꝛtuna declarat 8 habẽt ſolũ fieri in his q — ſunt extra ſꝑ ⁊ frequẽter. Si nõ fiãt in ↄtingetib eqᷓ liter cũ ipᷣm nec fiat ſemꝑ nec frequẽter ph̊ᷣs debuiſſet ipᷣm excludere ſicut excluſit ſemꝑ ⁊ frequẽter. Sʒ iſtð dem impbat ↄmentatoꝛ ſicut poſtea patebit. Reſpon debat aut Auicenna ad rõem Temixtij ꝙ nõ eſt ĩpoſſi bile inuenire vnũ qð eſt nccãrium reſpectu vnius et caſuale reſpectu altertus. Olt ſilr poſſibile eſt inueire .ſz poſt hocp magnũ ts z magnũ laboꝛe inucta ẽ detminata cq iſtoꝛũ motuum. TIij vo fuerũt dicẽtes foꝛtunã eẽ deã quã da quẽ depingebãt media tealblö et media ꝑte nigrã. Ad deſignãdũ eufoꝛtumũ ⁊ diffoꝛ tuniu arotq ad deſignadn indetmiatõem el? ꝛſupz A rotã v olubilẽ ad deſignãdũ inſtabilitatem. ⁊ eã adoꝛa nnqg nlee noln, dtaag ult⸗ nein n ſum hit hoeg Nulc Areſtotelis aliquid qð eſt poſſibile in maioꝛi ꝑte reſpectu alicuiꝰ et poſſibile in minoꝛi ꝑte reſpectu alterius. Vñ ↄmen tatoꝛ dicit ꝙᷓ Auicenna intendit qſi ꝙ ambulatio ſi at tribuat᷑ potentie motiue.in loco erit caſuał qꝛ nõ eſt in natura illius potẽtie mouere plus qᷓ; deſcere. Sʒ ſi at tribuat᷑ ad appetitũ quo facit motũ no erit caſuk * Q.uarto.qꝙ cũ dicit phᷣs 2 Ot gqqu foꝛcunã eſſe intellectuʒ ⁊ . caſuʒ eſſe naturã nõ ẽ in telligendũ ꝙ caſus ⁊ foꝛtuna foꝛmałr ⁊ eẽntiałr ſint in⸗ tellectꝰ⁊ natura.ſʒ ſolũ pᷣdicatõe matiali. Nã caſus et foꝛtuna ꝓ foꝛmalib ſuis ſcatis impoꝛtãt reſpectꝰ qͥ de noĩant ĩtellem̃ ⁊ naturã tãq; agetia caſu ⁊ a foꝛtuna Ultrum aliqͥd fiat vł poſſet fieri E Werit a caſu ⁊ foꝛtuna Arguit᷑ pᷣmo * Gß. ꝗꝛ: nihil ẽ caſuale vł foꝛtuitũ ergo nihil fit a caſu vlł foꝛtuna Añs pʒ qꝛ nihil(qð hʒ cauſa ʒ det᷑miatã )eſt a caſu vła foꝛtuna.ſʒ om̃e qð eſt vłerit hʒ cm derminatã ſicut pʒ ꝑ autoꝛitatẽ Platoĩs ſuꝑius. Pʒ ſcdðᷣo qꝛ ome qð vere eſt circa pᷣmũ eſt cãtuʒ et om̃e tale hʒ cãm ꝑ ſe g̊. Cõfirmat᷑ qꝛ ome ꝑ accidẽs reducit᷑ ad ꝑ ſe.̊ ome qð fit a cã ꝑ accñs fit etiã cã ꝑſe et ꝑ ↄns ome qð fit.a cã ꝑ ſe ⁊ defmiĩata fit ⁊ ſic nulluzʒ eſt caſuale vł foꝛtuitũ. Scðo ſic.Omia e ueniũt de nccitate.g. Añs pʒ pᷣmo qꝛ ome qð eſt de ncciĩtate fu⸗ tuꝝ de neciĩtate eueniet.ſʒ o m̃e futuꝝ ẽ de nccitate fu⸗ turũ.gꝭ̊ om̃e tale de nccitate eueniet. Minoꝛ pʒ qꝛ im⸗ plicat ↄtradcõem aliqͥd eſſe futuꝝ ⁊ nõ eẽ futurũ. Ptʒ ſcdᷣo qꝛ ſᷣm p h̊m pᷣmo celi ⁊ mũdi. Ome coꝛruptibile de nccĩtate coꝛrũpet᷑.ſʒ om̃e futuꝝ vł om̃e qð ppᷣt eſſe et nõ eſſe ẽ coꝛruptibile.q̊ de nccĩtate coꝛrũpet.⁊ ꝑ ñs de neceſſitate erit. Nõ em pᷣt coꝛrumpi niſi pus exiſtat Pʒ tercio qꝛ ſicut ſe hʒ pᷣfitũ ad ↄtingentiã ⁊ nccĩtatẽ. ita etiã futuꝝ nõ em̃ maioꝛi nccitate ptitũ ẽ pᷣtitũ q; futu⸗ rum eſt futuꝝ. Sʒ oẽ(qð pᷣfitũ ) de nccitate pᷣterit ſic 3 ſexto ethicoꝝ.vbi ph̊s axpꝛobat Agatonẽ dicẽtẽ ꝙ bee ſolo pᷣuat᷑ deꝰ ꝙ nõ pᷣt genita facere ingenita.g̊ om ne futuꝝ de nereſſitate erit. Pʒ q̃rto.qꝛ qlibʒ tał ẽ neceſ ſaria Antixpᷣus erit Antixps moꝛiet᷑.ꝗ̊. Añs pʒ pᷣmo qꝛ ipᷣa ẽ nũc vᷣa.ᷣ poſt h̊ ven erit dicere ꝙ ipᷣa fuit vᷣa g nſ̃s de necitate erit. Sic em̃ arguit phᷣs pᷣmo ꝑiher⸗ menias. Pʒ qͥnto qꝛ deus ſciuit antixpᷣm foꝛe. Sʒ oĩs ꝓppoſitio de pᷣtito vera ẽ nccãria.̊ iſta eſt neceſſaria deꝰ ſciuit antixpᷣm feꝛe.ſʒ ex ̊ ſequit᷑ ꝙ antixpᷣs erit ałs em̃ ſcia dei eſſet fallibilis.Sʒ ſi añs eſt nccãriũ ↄñs etiam erit neceſſarium.ergo iſta erit neceſſaria antichꝛiſtus e⸗ rit.⁊ eo dem modo argueret᷑ de alijs futuris Tercio ſic. Fatũ imponit nccitateʒ rebi.̊ nihil fit a caſu vel a foꝛtuna. ?Tñs patz pᷣmo qʒ bene lequii h eſt fatatũ ſi⸗ ue pᷣſcitũ a deo.̊ hoc erit. Nã poſito oppoſito ↄntꝭ de us deciperet᷑.ſʒ añs ẽ nccãriũ ̊ ⁊ ↄñs. Pʒ ſcdᷣo autoꝛi tate Senece dicẽtis fatũ eſſe diſpoſitionem rerũ quem nulla vis int᷑rumpere poteſt. Cõfirmat᷑ qꝛ vel vtraq; pars ↄtradictionis eſt fatata.⁊ hoc nõ quia due cõtra⸗ dictoꝛie ſimul eſſent vere vł neutra eet fatata.⁊ hoc nõ quia eſſent ſimul falſe vł altera tm ⁊ tũc reliqua nõ po terit eſſe fatata vł pᷣſcita.alłs deꝰ eſſet fallibilis ⁊ muta bilis.ergo que ſunt fatata de neceſſitate eueniunt Quarto ſic. (aſus ⁊ foꝛtuna non ſunt encia ſcibilia nec d iffinibilia.ergo fatuum eſt querere an aliquid fi at a caſu an a foꝛtuna. Añcedens patʒ. quia quod eſt incertum ⁊ extra rationem nõ eſt ſcibile nec diffinibile Folio l Sed fm p hm illa ſunt incerta ⁊ extra rationem. ergo onfirmatur quia de contingentibus nulla poteſt eẽ ſcientia nec diffinitio.ſed caſus ⁊ foꝛtuna ſunt contin⸗ gentla. ergo ꝛc. In oppoſitum arguitur autoꝛ ita te phi intextu poſita· Dꝛo ſolutione iſtius ponuntur quattuoꝛ queſtiones OQOQ 3Q,„ „ B Queſtio pꝛima Vtrum futura contingentia ſint certa ⁊ determinata reſpectu alicuius intellectus. Pꝛo diſſolutione iſtius queſtionis tangent᷑ quatuoꝛ difficilia. Pꝛimum ẽ vtꝝ futura contingentia ſint det᷑minate veritatis ꝑ cõpa⸗ rationem ad intellectum noſtrum. Reſpõdet phᷣus p/ mo perihermenias ꝙ non. vnde dicit ibidem ſicut patz inſpicienti textum.ꝙ cuiuſiibet contradictionis ſiue ſit oſitionum.quarum vna eſt vniuerſalis.⁊ alia p ticularis ſiue poſitionum ſingularium de pꝛeſenti vel de pterito. vna pars eſt determinate vera ⁊ alia detmi⸗ nate falſa. Sed nõ eſt ita de ꝓpoſitionibus ſingulari⸗ bus cõtradictoꝛijs que ſunt de contingenti ad vtrumli bet. AUnde de illis ponit p h̊s duas ↄcluſiones. Qua rum pᷣma eſt ꝙ in talibus ꝓpoſitionib cõtradcõꝛijs nõ eſt neceſſe alterã ꝑtem eſſe derminate verã ⁊ alteram det minate falſam.ita ꝙ intentio eius eſt ꝙ nõ cuiuſlibz ↄ tradictionis de futuro ↄttngenti hec eſt pars derermi⸗ nate vera vel illa nec iſta eſt determinate falſa vel illa. Sicut huius contradictionis antixpᷣus erit antixvs non erit.hec pars antixpᷣus non erit. (t hoc intelligir de pꝛopoſitionibus ſingularibus. Secũda conclu ſio q;uis neutra ſit determinate vera non tamen ꝓpoſi tio ſingularis negatiua de pꝛedicato copulato ex pꝛedi catis ambarum eſt vera.vt q;uis nec hec ſit vera An⸗ tichꝛiſtus erit nec falſa.⁊ ſimiliter antixpᷣus non erit tamen hec non eſt vera. Antixpᷣus nec erit nec nõ erit Eſt ergo intentio ſua ꝙ q;uis nulla pars ſit determĩa te vera tamen neceſſe eſt alteram eſſe veram ⁊ non põt dici ꝙ neutra ſit vera. Quãuis autem p hus velit ꝙ; non cuiu ſlibet contradictionis hec pars eſt vera ⁊ illa falſa.tainen vult ꝙ cuiuſlibet contradictionis altera pars eſt vera ⁊ altera falſa. Ait em̃ circa finem loques de contradictoꝛijs ſingularibus de futuro contingenti ad vtrumliber( oꝛum em neceſſe quidem alteram partem contradictionis eſſe veram vel falſam non ta⸗ men hoc vel illud.ſed utrũlibet)id eſt non hanc vł illã ſed vnam vel alteram diſiuncte Demonſtratis g̊ dua bus ↄtradictoꝛijs ſingularibus de fururo contingẽti hec particularis ſᷣm eum eſt vera altera iſtarum dua rum contradictoꝛiarum eſt vera.⁊ tamen nulla eiꝰ ſin⸗ gularis eſt vera.ita ꝙ ſiue hec ſiue illa demõſtret.non poteſt vere dlci hec eſt vera.nec ſimiliter hec eſt falia. Qè aũt hec fuerat intentio philoſophi poteſt quilibʒ intelligens cognoſcere ſi diligenter conſideret textum et vim rationum eius. At huius opinionis ſunt ac⸗ huc aliqui magni doctoꝛes dicentis eaʒ eſſe veriſumã QOQlt ad oppoſitum eius ſequũt᷑ incõuenientia ad qᷓ de ducit phus ſcilicʒ ꝙ ſi cuiuſlibet contradictionis de fu turo contingenti hec pars ſit determinate vera ⁊ illa de terminate falſa nihil eueniet ad vtrumlibet nec a caſu yel foꝛtuna.ſed omnia de neceſſitate euenient.⁊ per con ſequens non opoꝛtebit conſiliari neq; negociari. Nõ ẽ ergo hec vel illa vera.led pꝛopter vna ſnbgethnez Se ten Queſtiones ad alteram. Alia reſponſio eſt qᷓ dicit ꝙ ſunt determia te vere ꝑ ↄpatõem ad intellectũ noſtrũ.ita ꝙ i nhmõi ꝓoſitionibus ſingularib de futuro contingenti ſemꝑ vna ꝑs ↄtradi ctionis dicit᷑ detminate vera ⁊ alia det/⸗ minate falſa quis hoc nõ ſemꝑ ſciamus niſi foꝛte int⸗ dum reuelatõem. vñ hec rñſio poĩt qtuoꝛ dcã ꝙ; phs nõ negat abſolute q tales ꝓpõnes ſint det᷑mina⸗ te vere vł falſe.ſed negat ꝙ ibi ſit vᷣitas quo ad nos qꝛ nõ poſſumꝰ detminate ↄgnoſcere a nobis q ꝑs ſit vera et ꝗq falſla Scdðm dictũ. In talibi ꝓpõnibus ſemꝑ v⸗ na ꝑs ↄtradcõis ẽ det᷑miate vᷣa ⁊ alta determĩate fła Pꝛobat᷑ qdrupłr.pᷣmo qꝛ ↄtradcõis nõ ẽ mediũ ꝑab negatõem ſicut pʒ ꝑ p hm qrto metaphice.qͥ re pbat a⸗ liquos dicẽtes inter ↄtradcõꝛia eẽ tale mediũ. t di cit aliqd vero nec ↄfradcõis mediũ nihil eẽ pᷣt ſed ne⸗ teſſariũ aut dicere aut negare vnũ de vno ;̊ impoſſibi⸗ le eſt aliquã ꝓponem eẽ neq; verã neq; falſam. ⁊ ꝑ ↄñs Alibet ẽ vera vł falſa. Oct ibi phᷣs ꝓpbans nulliꝰ otra⸗ decõiꝭ ei me varguit ꝙ ſi alicꝰmeponat᷑.eadẽ rõe pone ret ⁊ cuiuſlibet.iõ ſi in poſito dicat᷑ ꝙ huiꝰↄtradcõis hec ꝑs nõ ſit vᷣa ⁊ illa falſa.eodẽ mõ dici poterit in qli bet ↄtradcõne. Pꝛobat᷑ ſcdᷣo qꝛ aut hec ꝓpoſitõ antixpᷣs erit eſt ᷣa aut nõ eſt vᷣa.Si t vᷣa habet᷑ intentũ.ſi nõ cũ ſequat᷑ hec ꝓpõ antixpᷣs erit nõ ẽ vera. antixpᷣs nõ erit GSequit᷑ ꝙ hec erit vᷣa antixpᷣs nõ erit.⁊ ꝑ ↄñs pꝑ legeʒ⸗ ↄtradcoꝛiarũ hec ẽ falſa antixps erit.⁊ ſic habet᷑ inten tum. Tercio ꝓbat᷑ qꝛ ſi nulla talł ꝓpoſitio eẽt detmiate vera vł fra.ſeqret᷑ ꝙ deꝰ nõ ſciret det᷑miate qð ↄtradi ctoꝛioꝝ deberz eueire ⁊ qð nõ ſʒ ſolũ indetmiate ⁊ ſub diſtictõe.ſʒ ↄñs eſt fłm.q̊ Cõſequẽtia pʒ qꝛ illð (qð ñ eſt veꝝ ) ñ eſt ab aliqͥ intellcũ ſcitũ cũ ni hil ſciat᷑ niſi ve rũ.Falſitas ↄñtis pʒ pᷣmo ꝑ Auguſtinũ ſuꝑ geneſim dicentẽ ꝙꝓ deꝰ nõ nouit aliter fcã qᷓ; fieda. Ptzʒ ſcdᷣo qꝛ tunc qͥlibet hõ haberet ita certã noticiã de futuro ↄti⸗ genti ſicut de. ſcit em hõ ſub diſtinctõe ꝙ ᷣ erit vł non Quarto pꝓbat᷑ qꝛ apocalipb vigeſimopᷣmo.poſtqᷓ; ſcri⸗ ptũ eſt. Abſterget deꝰ oẽm lacrimã ab oculis ſcõꝛum dicit᷑ Johi. Scribe ꝙ hec v̈ba fideliſſima ſunt ⁊ vera ¶ Kertũ ẽ aũt ꝙ hec ppõ abſterget deꝰoẽz lacrimã ab o⸗ culis eoꝝ ⁊ multe alie(q̃ ibi ponunt᷑)ſunt ꝓpões de fu turo ↄtingeti.̊ aliq̃ ꝓpõnes de futuro ↄtingẽti ſũt de termiate v̈e ⁊ nõ ſolũ ſub diſtinctõe. Nec vʒ ſi dicat᷑ ꝙ tales ꝓpões ſunt determĩate vᷣe qꝛ ſunt reuelate ⁊ inq; tũ hmiõi nõ ſunt de futuro ↄtingẽti ſʒ nccãrie. Nã deꝰ ita bñ ſciuit ab et᷑no detmiate ſi ego currã cras aut nõ ſicut ſciuit ⁊ de᷑miĩauit ꝙ dies iudicij erit ⁊ abſter⸗ get oẽm ⁊c̃ Iõ eodẽ mõ dom eſt de iſta ſoꝛs curret cras nec facit ibi aliqͥd reuelatio ad ̊ q eueniat vł nõ vład hoc ꝙ ſit detminate vereſed ſolum ad hoc ꝙ ſceiamus det minate ꝙꝙ delet enenire. Si em̃ de eis nõ eet facta re uelatio nõ minus euenirẽt quia anteq; reuelarent᷑ de/⸗ us pᷣſciebat ea. Tercium dictũ.quelibet talł ꝓpoſitõ ſemper fuit determinate vera aut falſa.patet.quia oĩs talis enunciat ⁊ ſemper enunciabit. ſaltem quando⸗ cunq; erat qð vere erat futuruʒ aut qð nõ vere erat fu turum determinate ⁊ hoc eſt verum niſi tali ꝓpoſitio⸗ ni addatur aliquod ſincathegreuma vel aliquod ta⸗ le. vnde dato ꝙ iſta nunc ſit vera dies dominicus erit cras.heri tamen non fuit vera. QL uartum dictum . £△ S ſecũdi Phiſicox ANulla ppoſitio ſingularis de ineſſe de contingenti ad vtrumlibet eſt neceſſaria ⁊ ineuitabilit vera ĩmo põt nunq; fuiſſe vera.patz qꝛ cuiuſlibʒ talis ꝓpoſitõis cõ tradictoꝛia eſt poſſibilis. Nam qͥcquid enunciat᷑ ꝑ ta lem ꝓpoſitionẽ eſſe futurum poteſt nõ eſſe futurum. A liter em nõ eẽt contingẽs futurum immo poteſt nunqᷓ; eſſe vera ⁊ ꝑ ↄſeques nunqᷓ; fuiſſe. Ox ommibus iſtis patzʒ ꝙ tales ꝓpõnes in ſe ſunt detminate vere detmĩa tione de ineſſe ſed non quelibet illarum eſt detminate vera detminatione de poſſibili. Non em̃ ſic ſunt vere quando poſſunt eſſe falſe.dato ꝙ nunqᷓ; erunt falſe nec ſic ſunt falſe quin poſſint eſſe vᷣe.dato ꝙ nunq; erunt vere. Patz vlterius quomodo aliq̃ ſunt det᷑minate ve re ꝑ comꝑationẽ ad intellectũ noſtrum ſicut ſunt ppo ſitiones diuinitus reuelate.nõ tamẽ qlibet eſt nobis ðᷣ terminate vera ſicut bene pꝛobant rationes ⁊ incõueni entia Areſto. Scðm difficile. Vtrum deus habeat certam ⁊ infallibilem noticiam de omnibus futuris contingẽtibus. Reſpõſio p hoꝛum ꝙ nõ. Vnde ſuppo nebant phi tria. Pꝛimo ꝙ deus eſt ſubſtantia intellcũa lis ⁊ ſemꝑ actu intellectꝰ. ꝓbat p ̊us duo decio meta⸗ phiſice.qꝛ deus eſt ens oĩm nobiliſſimũ.ſʒ hoc nõ eſſet ſi noneſſet ſemꝑ actu intelligens.ergo. Secunda con/ cluſio ſubſtantia dei ẽ ſua intellectio ꝓbat.quia cum deus non ſit in nobili diſpo ſitione niſi ꝑ intelligere tũc ſi ſubſtantia ſua non eſſet ſuuʒ intelligere ipſa non erit ex ſe optima ⁊ ꝑfectiſſima. Tercium dictum deus ni⸗ hil aliud a ſe intelligit.hanc concluſionem ꝓbat p hus et cõmentatoꝛ pluribus rationibus. Pꝛimo quia ſi in telligeret aliquod aliud a ſetunc ſua ſubſtantia nonei ſet ſua intellectio. Secundo quia ſequeretur ꝙ aliqͥd eſſet nobilius ⁊ ꝑfectius deo quod poſſet diuinum in⸗ tellectũ ꝑficere. Cõſequẽtia patet.quia intelligibile ẽ ꝑfectio intelligentis cauſaliter cum cauſet in intelligẽ⸗ te ſu am ꝑfectionem que eſt ſua intellectio. Tercio.qͥa tunc deus non eſſet ſimpliciter independens.cum in⸗ tellectus eius dependeat ab intellecto. Quarto.quia deus pateretur ⁊ moueretur eo ꝙ omne(quod itelligit tranſmutabiliter) aliquid patit᷑ ab intelligibili.Quĩ to.tunc intellectio dei non eſſet nobiliſſma ⁊ ꝑ ↄſeq̃ns nec ipſe nobiliſſimus. Vntecedens patet.quia intelle ctio rei vilis non eſt nobilis ſed vilis cum ergo impoſ⸗ ſibile ſit deum intelligere aliquid aliud a ſe nobilius ſe.ſequitur ꝙ ſeipſum tantum intelligit Sexto.quia ſi in telligeret alia aut hoc eſſet in vniuerſali tantuzʒ aut in particulari. Hon in vniuerſali quia talis intellectõ eſt imꝑfecta ⁊ in potentia.neq; in particulari.quia ꝑti cularia ſunt infinita.⁊ infinita a nulla ſcientia determi nantur. ergo nõ intelligit ſingularia diſtincte ⁊ in parti culari.t ex hoc infertur vlterius ꝙ deus non habet certam ⁊ infallibilẽ noticiã de futuris ↄtingentibus Dic pꝛim ꝙ deus intelligit omnia alia a ſe. Pꝛobatur pᷣmo . quia deus eſt cauſa om⸗ nium alioꝛum ſaltem ſʒʒ phos finalis.Et deus cognol cit ſe ꝑfectiſſime ergo cognoſcit ſe eſſe cauſam alioꝛum etꝑ ↄſequens cognoſcit alia quoꝛum eſt cauſa. Patet ſecundo autoꝛitate apoſtoli.ad hebꝛeos q̃rto dicentis Nõ eſt vlla creatura inuiſibilis in conſpectu eius qm̃ omnia nuda ⁊ aperta ſunt oculis eius Dicſceũdo wWdeus vnico actu intelligendi indiuiſibili cognoſcit ſe ⁊ quecunq; alia a ſe.ita ꝙ iſte actus nõ multiplicat᷑ H 4“ niiad ſi dis5 gign un. ng iſi, mimte ee lee 5Gu exe ngo wbis cöei inns e i nan ſch Kan Kanm neni Nant HRZ rpbas uli⸗ o mm a ile Gi ins intle blls ut zu Alreſtotelis ſed materiam vnus ⁊ indiuiſibilis nec vnq; intelligit plura in vno tꝑe qᷓ; in alio. Nec eius ĩtellectio(que eſt ſua eſſentia mutat᷑. Patʒ pᷣmo qꝛ qcquid poteſt potẽ tia finita ⁊ limitata ꝑ actꝰ infinitos circa diuerſa obie cta ſucceſſiue hoc poteſt potetia infinita ⁊ illimitata ꝑ vnicũ actũ excedentẽ illos actus infinitos potẽtie fini⸗ te ſʒ aliqua potentia finita ꝑ actꝰinfinitos circa diuer ſa obiecta pᷣt intelligere infinita ſucceſſiue. Pʒ ſcðᷣo au toꝛitate Auguſtini qnto de trinitate dicẽtis ꝙ vna eter na ⁊ imutabili viſione ãplectit᷑ deꝰ qdðcũq; videt. Dic tcio.ꝙ deꝰ hʒ certã ⁊ infallibilẽ noticiã oĩm futu⸗ roꝛũ ſiue ſint res ſiue enũciabilia. Pʒ pᷣoᷣ qꝛ deꝰ pᷣt ꝓdu cere oĩa futura gᷣ omia futura etiã poſſibilia cognoſcit Pʒ ↄna auroꝛitate Auguſtini ſuꝑ geneſim decĩoqͥnto capitulo.volẽtis ꝓbare deũ pᷣcognouiſſe cũcta creata. ibi em̃ inductis qᷣbuſdam autoꝛib ſacre ſcripture.ait his atq; hmõi teſtimo nijs ꝓbat᷑ ꝗꝙ hec om̃ia pᷣuſqᷓ; fue rant erãt in noticia facientis tanq;ᷓ ſufficere debeat vt quiſqͥs nouerit vł credat ꝙ deꝰ hec oĩa fecerat nõ em̃ o pinoꝛ eũ tã excoꝛdẽ vt deũ (q̃ nõ nouerat) feciſſe arbi tret᷑. Oct capło viceſimooctauo qũo inquit ea feciſſet q̃ ſibi nota nõ erãt nõ em̃ aliquid fecit ignoꝛãs Nobat᷑ ſcðᷣo autoꝛitate ſacre ſcripture eccleſiaſtici viceſimo⸗ tercio.dño em̃ anteq; crearẽt᷑ o mnia ſunt cognita. Po bat᷑ tercio autoꝛitate Goetij dicẽtis qͥnto de ↄſolatõne Oie nãq; futuꝝ diuinus pᷣ currit intuitus. t pau io poſt manet ſpectatio deſuꝑ cunctoꝛum pᷣſcius deo. t iohis decimooctauo.pe erat ſcies omia q̃ ventu ra erant ſuꝑ eum. Pꝛobat᷑ qrto autoꝛitate Auguſtini de fide ad petrũ caplo triceſimotercio dicẽtis. Firmiſ ſime tene ⁊ nullatenꝰ dubites deo incõmutabilr nõ ſo lũ pñtia ⁊ pᷣterita ſʒ etiã futura omia incõmutabiłr eẽ notiſſima ODic quarto ꝙ deus determinate ↄgnoſ⸗ cit om̃ia futura ita ꝙ non ſolũ vnũ ſub diſtinttõe ad a liud.pma ꝑs pʒ ſuꝑius.Scða ꝑs pꝓbat᷑.quia ſi ſolum ognoſceret vnũ ſub diſtictione ad aliud nõ magis ↄg noſceret futura qᷓ; nos.qͥlibet em̃ ↄgnoſcit ꝙ ſoꝛtes cras curret vł nõ curre i D Aas DB—, 2 p hi ⁊ ↄmetatoꝛis. p Ad rones mam negat᷑ ↄſequẽtia nec * B poſſz ꝓbari niſi ex hoc foꝛ te ꝙ ita eſt in nobis.ſed tał ꝓbatio nõ ꝓcedit qꝛ intelle ctus noſter aliqñ eſt in potetia ad intelligedũ.⁊ aliqñ ĩ actu.⁊ ideo exit de potẽtia in actũ ꝑ occaſionẽ alicꝰ ꝑfe ctionis ſibi adueniẽtis. Deus aũt ſemꝑ actu intelli⸗ git ⁊ nũqᷓ; eſt in potẽtia ad intelligẽdum iõ nõ eſt ſimi le. Si em eẽt ſiłe tũc cũ intellcũs nõ intelligat ſeipſum niſi ꝑ intellectõem a ſe eſſentialiter diſtictam tunc vł de us intelligeret ſeipᷣm vł ſua intellectio nõ eẽt ſua ſub⸗ ſtantia. Ad ſecundam negatur cõſequẽtia nec ꝓbaꝗa⸗ tio halet vᷣitatẽ niſi de intelligẽte cuiꝰ intellectio diſtĩ⸗ guitur a ſua ſubſtantia. Ad terciã negaĩ ſilłiter ↄſe quentia.vnde intellectus non depẽdet ab intellecto ni⸗ ſi intellectio eius ſit cauſata ab obiecto Ad qrtaʒ negat᷑ ↄſequẽtia ꝓpter eandẽ cauſam Ad qntam ne⸗ gat᷑ cõſequẽtia ⁊ ad ꝓbationem dicit᷑ ꝙ q;uis intellec⸗ tio rei vilis pᷣciſe ſit vilis vł minꝰ nobilis intellcõe no⸗ bilioꝛis rei tamẽ intellectio rei nobilis ⁊ vilis ſimł non eſt minus nobilis qᷓ; intellectio rei nobilis tm.vna aũt intellectio dei eſt intellectio ſui ⁊ oĩm alioꝛũ. Dicit᷑ vl⸗ tra ꝙ q;uis ſit vile occupare intellectũ circa vilia vbi quis impedit᷑ ab intellectione nobilioꝛis ⁊ vbi exintel Folio xli. lectione viliũ quis inducitur ad opandum aliqð vile vbi tamẽ neutrũ otingit tunc hoc no eſt vile etiã in no⸗ bis. Dicit em̃ Auguſtinꝰ in de vtilitate credẽdiĩ.intel ligere ſemꝑ ſine vicio eſt Ad ſextaz dicit ꝙ des intel⸗ ligit oĩa ⁊ infinita diſticte ⁊ in ꝑticulari nec hoc eſt im poſſibile intellcũi cuiꝰ ſcĩie nõ eſt numerus Terciuz difficile.vtrum reſpectu dei ſint aliq caſualia ⁊ foꝛtui ta. Oom ꝙ licʒ aliqͥd eueĩat ↄtingeter reſpectu eius nihil tamẽ eueit a caſu ⁊ foꝛtuna reſpectu noticie eius Pꝛimũ patz qꝛ ſi nõ tunc nõ oꝑteret ↄſiliari neq; nego ciari ſicut deducit᷑ in fine pᷣmi ꝑihbermenias. Secũdũ 9 — patʒ pᷣmo ꝛ pᷣter intẽtionẽ eius nihil eueĩt ipe em con — cu rrit ad ꝓductõem cuiuſſlibet effectꝰ manifeſtum eſt aũt ꝙ ipe nihil ꝓducit niſi ↄgnoſcat g;̊. Dicit᷑ ſedðe ꝙ deus nihil agit ad extra nccãrio ſed ↄtingenter patz p mo qꝛ als deus nõ ect exoꝛandꝰ neq; depcandꝰ cũ cau ſa nccãrie agens nõ ſit exoꝛã da neq; depcanda. Patet ſcðᷣo qꝛ cauia qᷓ nõ mouet niſi mota ab alia ⁊ ſᷣm impe⸗ tum eius eodẽ modo mouet quomõ eſt mota Si ergo deus agit nccãrio (cũ nulla ſcdᷣa cauſa agat niſi ſʒ iin petuʒ ⁊ motũ dei)ſequit᷑ ꝙ ſicut nccãrio ẽ mota ita ne ceſſario mouebit.⁊ ita nullus effectus erit ↄtingẽs re/ ſpectu cuiuſcũq; cauſe.Patz tercio.quia omnis vᷣtus infinita neceſſario agẽs neceſſario ꝓducit effectũ infini tum.ſed nullus effectꝰ a deo ꝓductꝰ nicãrio ẽ infinitꝰ ergo· Maioꝛ patz.qꝛ om̃is cauſa agẽs neceſſario pdu cit effcem ꝑfectioꝛẽ quẽ pᷣt ꝓducere Dʒ qrto.qꝛ als ñ vi deret᷑ eẽ cã ↄtingentie quã videmꝰ in reb. QLuar⸗ tum difficile. Vtrum cum pᷣſcia certa ⁊ infallibili om nium futuroꝛum quã habet deus poſſit ſtare ↄtigẽtia Pꝛo diſſolutione iſtius difficultatis ſuꝓpono ꝙ futu ra nõ ideo dicunt᷑ futura ↄtingẽter qꝛ erũt aut nõ erũt nec qꝛ erũt ⁊ nõ erũt vtrunq; em hoꝛum ẽ impoſſibile nec qꝛ illa erũt vł nõ erũt qꝛ tũc qdᷣlibet impoſſibile eẽt ptingent᷑ futurum. Nec quia nõ poſſunt foꝛe vł poſſũt nõ foꝛe.ſʒ pᷣciſe qꝛ pñt foꝛe ⁊ pñt nõ foꝛe.⁊ hoc patet per diffinitionẽ ↄtingentis poſitã in pᷣmo pᷣoꝛum. Suppo no ſcdᷣo.ꝙ nullius enũciabił ↄtingent᷑ futuꝝ deus ẽ ne ceſſario pᷣſcius.qᷓ;uis cuiuſlibʒ rei ſignificabilis incõ⸗ plexe. Pꝛima ꝑs patʒ qꝛ impoſſibile ẽ diuinũ iudiciuz ſiue diuinã ↄgnitionẽ eẽ falſam.q̊ nullũ enũciabile ↄtĩ genter futurũ deus neceſſario pᷣſcit aut iudicat eẽ futu rum. Cõſequẽtia patʒ. qꝛ det᷑ oppoſitũ ↄñtis ſcʒ ꝙ ali⸗ quod futuꝝ enũciabiliũ ↄtigẽs deus necario iudicat foꝛe. Sit h ſoꝛtes currit cras tũc ſic arguit᷑ deꝰ iudicat ꝙ ſoꝛtes currit cras.⁊ ꝙ ſoꝛtes nõ curret g̊ diuinuʒ iu⸗ diciũ ẽ falſum.⁊ ancedẽs ẽ poſſibile per caſuʒ qꝛ ẽ vna copulatiua cuiꝰ pᷣma ꝑs ẽ neceſſaria ⁊ ſcdᷣa ẽ poſſibilis quia eius oppoſitũ ẽ ↄtingens. eiꝰ ꝑtes ſtꝭ poſſibiles ⁊ ꝑ ↄſequens tota copulatiua eſt poſſibilis. etiam ↄſe quens eſt poſſibile.ſcʒ diuinũ iudicium eẽ falſuʒ. Ox quo pʒ ꝙ quodcũq; enũciabile futurum ↄtingens deꝰ pſcit ipſe poteſt non pᷣſcire ⁊ nũqᷓ; pᷣciuiſſe. Patʒ qꝛ ſe quit᷑ ꝙ quocũq; futuro ↄtingẽti demõſtrato hoc deus nõ pᷣſcit.q̊ hoc deus nũqᷓ pᷣſciuit.Sʒ añs eſt poſſibile ergo ⁊ ↄſequẽs patz ↄſequẽtia.quia ſequit᷑ deꝰ h nõ pᷣ ſcit. S H nõ ẽ verum.⁊ vltra hoc non eſt verum ergo nũ⸗ qᷓ; fuit verum. vnde ſatis patz ex pᷣcedentibus. Secũ⸗ da pars patzʒ.quia cuiuſlibet ↄtradictionis neceſſe eſt alterã partẽ eẽ veram.ergo quãlibet futuram entitatẽ incõplexe ſignificabilẽ deꝰ neceſſario pᷣcognoſcit Ptz 3 ſeq̃ntia.qꝛ de qualibʒ entit ate nõ ↄtingit o gdcõꝛia Queſtiones enunciari cum ergo impoſſibile ſit ꝙ aliquo d enunci — abile ſit verum ? non ſit deo notũ ꝙ cuiuſlibet ↄtradi ctionis vna pars eſt neceſſario deo nora. Sed impoſſi le eſt aliquod enũciabile ↄplexum eſſe ↄgnitũ quin il⸗ lud (de quo ẽ)ſit notů CDoðm eſt &̊ ꝙ ſimul ſtat deum p̃ᷣſcire omia futura ⁊ illa ſint contigenter futura.qꝛ accipiat᷑ illa ſoꝛtes curret cras.iſte ſi unt compoſſibiles ſoꝛtes curret cras ⁊ ſoꝛtes poteſt nõ currere cras.ergo ille ſunt incõpoſſibiles de us pᷣſcit ſoꝛteʒ currere cras ⁊ ſoꝛtes poteſt nõ currere cras ⁊ iõ ſtat ꝙ aliqͥd deus pᷣ⸗ ſciat ⁊ ꝙ ↄtingẽter ⁊ neceſſario debeat fieri. Olt ſi ar⸗ guat᷑ q Fʒ Nuguſtinũ tercio ⁊ de libero arbitrioꝛi ca pitulo qᷓrto aliter fieri nõ poteſt qᷓ; deꝰ pᷣſciuit. Dico ꝙ hͤ debet intelligi ſie hec ꝓpolſitio eſt impoſſibilis alit᷑ fieri qᷓ; deꝰ pᷣſciuit vi ſic hec ẽ impoſſib iłalit᷑ fiet ⁊ ta⸗ men ſic eſſe fiendũ deus pᷣſciuit. At ſi arguas ſcdᷣo ꝑ Auguſtinũ ſuꝑ geneſim capło vigeſimotcio id quo deus pᷣſciebat neceſſario futurum erat.h̊ debet intelli⸗ de neceſſitate ↄſequetie ⁊ nõ ↄſequẽtis. Sicut patet ꝑ Boetium in qͥnto de ↄſolatione dicentẽ. Si quẽ am bulare ſcias neceſſe eſt eũ ambulare qð em̃ quis nouit illud aliter eẽ qᷓ; notũ eſt nõ ↄtingit. Et ſi arguas ter⸗ cio ᷣᷣm Vnſhelmũ in libꝛo de ↄcoꝛdia capło pᷣmo. id qð deus pᷣſcit nccario ẽ eſſe futurũ. Dico ſiłr ꝙ debet intelligi de nccitate ↄnñe Et ex h̊ patʒ ꝙ falſa eſt illoꝛũ opinio qͥ dicũt ꝙ aliqͥd ↄꝑatũ ad cãm pᷣmaʒ ⁊ pᷣſciam Dei necãrio eſt futuꝝ ⁊ tñ ↄꝑatũ ad cãs ſcdᷣas ẽ ↄtigẽs et ↄtingenter futuꝝ nec ẽ incõueniẽs ſicut dicũt idẽ eẽ 2tingens ⁊ nccãriũ diuerſis reſpectibus. Et ſi arguas ꝗrto ꝙ ſᷣm Goetiũ qͥnto de ↄſolatõe futuꝝ.cũ ad di uinã noticiã refert) neceſſariũ cũ vero in ſua natura ꝑpend⁊᷑ libeꝝ pꝛoꝛſus atq; abſolutũ videt᷑. Et poſtea et ſi ad diuinã noticiã referant᷑.necãria ſiꝑ ſe ↄſideren⸗ tur neceſſitatis ſunt nexibus abſoluta. Dico ꝙ H̊ de⸗ bet intelligi de nccĩtate ↄſequẽtie ⁊ nõ ↄnñtis Queſtio ſecunda Vtrũ fatũ impoꝛtat nccĩtatẽ in rebꝛ. Pꝛo cuiꝰſolutõne Attẽde pᷣmo ꝙ aliter antiqͥ ph̊i ⁊ moderni locuti ſunt de fato. ñ ſicut recitat Mlbertus Rermes Trime giſtus in libꝛo de matia deoꝝ dicit ꝙ fatũ grece vocat᷑ ymarmines qð idẽẽ qd ↄplexio er puidẽtia pᷣme cau⸗ ſe dependẽs ⁊ in idẽ ↄſentit Npulegius YFirmiciꝰ aũt aſtronomꝰ dicit fatũ eẽ cqꝝ colligentiã ex motib aſtro rum vim ⁊ efficatiã ↄtrahentẽ.⁊ cũ illo ↄſentit Ptolo meus licz nõ nomiĩet illð nomie fati ſʒ vocat zailac, nis vᷣtutẽ. Seneca vᷣo in libꝛo de naturalib quſtioĩb⸗ vbi loquit᷑ de ſignis tonitrui.dicit nihil aliud eẽ fatuʒ qᷓ; nccĩtatẽ oĩm reꝝ ⁊ actõnũ quã nulla vis poſſit diſ⸗ rũpere.qꝛ ſᷣm eũ ex Jouis diſpõne ⁊ diffinito ↄſilio de oꝛũ depedet. Boetius aũt in qrto de ↄſolatõe p hie ðᷣe ꝙ fatũ eſt inherẽs reby mobilib diſpoſitio ꝑ qdð pui⸗ dentia ſuis queq; nectit᷑ oꝛdinibꝛ. Vñ ꝓuidẽtia pꝛece dit fatum eo ꝙ ꝓpuidęetia cũcta q;ue diuerſa etꝭ infinita ↄplectit᷑.fatum vᷣo ſingula dirigit ymmo locio foꝛmis et tempoꝛibs diſtributa.vt hec tꝑalis oꝛdĩs explicatio ĩ diuine mentis adimata ꝓſpectu ꝓuidentia.ſit eadẽ no⸗ ta explicatio digeſta atq; explicata temꝑib: fatum vo cetur. Vnde lcʒ illa diuerſa ſint alterum tamen ex al tero pendet ſicut em artifex faciendo rei foꝛmam men te acipiẽs mouet ad oꝑis effectũ.⁊ qð ſimpłr pᷣſentia⸗ ſecũdi Phiſicoꝝ liter q; ꝓſpexerat ad tempoꝛales oꝛdies ducit ita deꝰ pꝛouidentia quadã ſingulari ſtabilitateʒ faciendo diſ ponit.fato vero hec ipᷣa qᷓ diſponit multiplicit᷑ ac tꝑa liter adminiſtrat.ſiue igit᷑ famulantib qͥbuſdam diui ne ꝓuidentie ſpiritibi.ſeu anima ſeu tota in ſeruiete na tura ſeu celeſtibus ſiderum motibus.ſeuſangelica vᷣtu te ſeu demonũ varia ſolertia ſe aliqbus hoꝛum.ſeu om mbus fatalis ſeries cõtexit᷑. Jlud certe manifeſtum ẽ immobilẽ ſimplicemq; generandaꝝ foꝛmã reꝝ eẽ ꝓui⸗ dentiã. Fatũ vero eoꝝ qᷓ diuina ſimplicitate gerenda diſpoſuit ꝑ mobilẽ nexũ atq; oꝛdinẽ tꝑalẽ. OCxomib⸗ iſtis colligit qͥd ſit tũ ſᷣm rei vᷣitatem eſt em diſpoſi⸗ tio puideẽtie infuſa iſti toti onexioni cauſaꝝ Vnge pʒ ꝙ qͥdem mathematici nõ ↄſiderantes oꝛiginẽ ſʒ ſolũ eẽ fati nõ referũt ipᷣm ad ꝓuidẽtiam ſʒ ſolũ ad oꝛdinem ſtellaꝝ qͥbus ſicut pᷣmis motoꝛiby pᷣmo infundit᷑. Vñ ſi fatũ ↄſideret quo ad eius pmũ ꝓceſſum tũc ẽ illð qð ꝓuenit ex puidẽtia ꝑ quod ſicut ꝑ legem vniuerſitas adminiſtrat᷑. Si em ↄſideret᷑ ſᷣm oꝛdinẽ eoꝛũ in qbus haber eſſe.tunc eſt vis ex ↄnexione pauſaꝝ ſuꝑioꝛum et inferioꝛũ in cauſata q; pcedens. Si aũt ↄſideret᷑ pʒ relatõem quã habet ad effectũ.tũc eſt oꝛdo effectuum omniũ ⁊ operũ ꝓueniens ex aꝓplicatõe cauſarum ad effectus ꝑticulares O(x oĩb iſt/ patʒ ꝙ nõ eſt negãdũ fatum eſſe ſi nõ debeamus negare ꝓuidentiam diuinã et cõnexionẽ cauſarum ſcdᷣarum. YFuerunt tamen p hi epicuri dicẽtes fatum ꝓuenire ex motu ſuꝑioꝛuʒ.⁊ im mobiliter nos obligare ad agendũ.⁊ ita dicebãt ꝙ im⸗ poneret neceſſitatem rebus.⁊ illo modo fatum eſt negã duũ. Vñ epicurꝰoĩm cãs dijs intẽdebat aſſcribere ⁊ dix it. deos habere ſimilitudinẽ cũ illis inferioꝛibus ita ꝙ nõ eẽnt caro ſed haberent aliquid vt caro. nec eẽnt os ſed baberent aliquid vt os neq; pellem ſed aliquid vt pellis ⁊ ſic de alis. Vnde dixit eos eſſe diſtributos in rebus ſuꝑioꝛibꝰ ⁊ inferioꝛib ⁊ omia legibs ſue volũta tis adminiſtrat immobiłr. Sed h̊ nõ placʒ vñ peripa teci recte ↄſiderantes dicũt ꝙ mũ di tota diſpoſitio de pẽdet ex celi motu.⁊ illa diſpoſitio qua mũdus moue cur ? regit᷑ ex pᷣma cauſa Ex celo aũt ꝑ motũ infundun tur foꝛme q̃ ſunt in materia gñabiliũ mouẽtes.⁊ ideo vt in pma cauſa eſt ſimplex ⁊ vt vnũ ⁊ indifferẽs ab eſ ſentia pᷣme cãe t h̊ ifuſuzʒ coꝛꝑibus celeſtiba ⁊ moto ribus celoꝛum multiplicat᷑ ? diuerſificat᷑ ⁊ oꝛdinat᷑.et tamẽ nõ amittit nccĩtatem eius. Nec celeſle coꝛpus in toto vł in ꝑtibus nec in ſuo motu habet contrarium.q minus conſequatur ſuum effectum ſʒ infuſa in ma teria generabilium ⁊ coꝛruptibiliũ tũc ſm ſuũ eſſe va⸗ riatur ⁊ diſtribuit᷑ in plura ꝓpter plurimas ſui ſubieæ ti variatões ⁊ ad qͥd ↄtrariuʒ ⁊ tunc impediri poteſt ſim ſententiam peripateticoꝛũ. Stoici aũt qͥdam dice⸗ bant ꝙ poſſ impediri nõ ꝓpt᷑ ↄtrarium in matia. ſed quia animus ſapientis poteſt placari ꝑ pꝛeces ⁊ ſi up/ plicationes. ⁊ ideo quandoq; ea que diſt poſuerüt dij ĩ⸗ moꝛtales ꝑ ſacrificia ⁊ ſupplicatõnes dicebant mutari Vnde Attalus nitebat᷑ placari YJouem ſacriſicando caput agne albe immaculate.vndeꝑ caput ſt ignifica⸗ bit ſapientiam ⁊ xꝑ agnem manſuetudinẽ⁊ ſexus femi neo mutabilitatem a ꝓpoſito.⁊ albedine melioꝛem ꝑ tem foꝛtune.hec albertus Attende ſecundo. ꝙ quig fatum ſicut ſupius patuit eſt diſpoſitio rerum mobill/⸗ um. ideo nõ omnia que cadunt ſub pꝛouidentia cadũt ſub fato nam ſub pꝛouidentia cadunt neceſſaria ⁊ non — — — —— --—,— N od ene nduui irem afe laon ſuni Lcul, ede doſnh⸗ hol⸗ ndeg lic inen Di locs nſis cdus rum mtiß un m14 muii nahbt Vi ncni t Musf lioAN Alreſtotelis heceſſaria.⁊ ideo ſcientia celoꝛum ⁊ oꝛdo ⁊ motus ca⸗ dit ſub pꝛouidentia.quoꝛum nihil cadit ſub fatali diſ poſitione. Cuius cauſa eſt quia illud non eſt ſub fato in quo diſpoſitio fati pmo habet eſſe.ſed habet pꝛimo eſſe in oꝛdinatione celoꝛum ⁊ motu ideo nõ ſunt ſub fa to.ſed ſoluʒ ea(que mutabilia ſunt aliquo ne omnino defluant) fato ligantur t hec ſunt ea que fiũt in ma teria generabilium ⁊ coꝛruptibilium. Vnde niſi par⸗ ticulares effectus referent᷑ ad motum elementoꝛum ⁊ motus elementoꝛum ad motum celeſtium.⁊ motus ce leſtium ad motum pᷣmi.et motus pᷣmi ad ꝓuid enti⸗ am motoꝛis pᷣmi. diuerla nõ redirent ad vnum. immo tanta fieret diuerſicas ⁊ mutabilitas in rebi ꝙ in ſeip⸗ ſis perirent ꝓpter quod fatum ſuperfuſum eſt eis ſicut vinculum continens ea.⁊ ſicut regula regens que qui dem ſi conſiderentur ſᷣm ꝙ ꝓcedit a ſummis ad vma immobilis eſt ⁊ vnifoꝛmis. Vnde quicqͥd conſtantie et concoꝛdie ⁊ cõfoꝛmitatis eſt in infimis ex illo ẽ ſicut ex regula. Si ãt ipſa conſiderat᷑ ᷣm eſſe(quod habet cõmuniter ex ſupᷣmis ⁊ imis) tunc ipſa eſt in quibuſ⸗ dam mobilꝭ ꝑ accidens hoc eſt ꝑ eſſe quod habet in il lis.de ſe aut immobilis eſt.quia ꝓcedit ab immobili cardine ⁊ oꝛdine cauſaruʒ. (t huius exemplũ eſt cõ ueniens de regula ⁊ rectitudine eius. vnde ponamus ꝙ regula edificatoꝛis extrinſecus adiaceat edificio et rectificet eum per ingreſſum ſui in edificium tunc apparebit eꝙ regula eſt certa ſᷣm eſſe ꝙ habet in edificio et ꝙ nullomõ cõſequi poteſt aliquam curuitatem. Et ita in ſe eſt inflexibilis ⁊ tamẽ ſᷣm edificij figuram diſ poni poteſt Sic ẽ de fato qð in ſeipᷣo nõ eſt flexibile.et tamen m eſſe quod habet in rebus (que fato diſponũ tur)eſt valde flexibile. Ox iſtis patet reſpõſio ad que ſtionem. Naʒ fatum inſe conſideratum quodammo do eſt neceſſarium. Patet ꝑ Senecam dicentem. Ea ta ius ſuuʒ ꝑagunt nec vlla commouent᷑ pꝛece.nec mi ſericoꝛdia ſiectũt᷑ nec gratia ſeruãt curſũ irreuocabi⸗ lem. In geſta ex deſtinato fluunt quemadmodum ra⸗ bidus fluuioꝛum curſus in ſe non recurrit nec moꝛat quidam.qꝛ poſterioꝛ pꝛioꝛeʒ pꝛecipitat.ſic ꝑ fatum oꝛ dinez rerum eterna ſeries regit. Ot poeta dicit de pa⸗ ride. Te tua fata trahunt ne cepta relin quere poſſis. nõ retrahas animum tetua fata trahunt. Trahũt ei fata pᷣm ꝙ ab imobili diſpoſitione celeſtium ⁊ pꝛoui⸗ dentie dependent.ſed non trahunt neceſſario inferioꝛa eo ꝙ non in toto obedibilia ſunt ſuꝑioꝛi.Patet vlteriꝰ ꝙ iſta inferioꝛa nõ neceſſitant᷑ a fato ſicut aliqui epicu ri falle ymaginati ſtꝭ. Oct h docet elegãter Ntholo⸗ meus in quadriꝑtito.vbi dicit ꝙ licet celeſtis effectꝰ immobilis ſit non tamen participatur imobiliier eo ꝙ participatur per aliud et aliud accidens. per aliud enim participatur per numeru m elementoꝛum inferi oꝛum que(cũ habeant contrarium ⁊ diſpoſita ſunt ⸗ↄ trarijs diſpoſitionibus )retrahunt celeſtem effectuʒ vt non hoc modo pꝛocedat in inferioꝛa quo exit a ſupe rioꝛibus. Hec dicta ſunt pꝛobabiliter de fato ſᷣm anti⸗ quoꝛum opinionem D QAueſtio tercia. VItrum caſus et foꝛtuna poſſunt reperiri tam in con⸗ tingenti raro q; in contingenti ad vtrumlibet. Reſ⸗ Folio xlii pondetur ſjm Themixtium ⁊ poſtea per alios peripa⸗ 2 teticos ꝙ ſolum habent fieri in his que ſunt excra ſem⸗ per ⁊ frequenter. Patet pꝛimo.quia ſi ſemper terra eſ⸗ ſet interpoſita inter ſolem ⁊ lunam eclipſaret᷑.⁊ tamẽ nos non dicimus hoc fieri a caſu vel foꝛtuna. Simili ter ſi aliquis in hyeme maculet pedes ſuos non dicimꝰ hoc fieri a caſu.ergo relinquitur ꝙ caſus ⁊ foꝛtuna nõ dicuntut fieri in his (que ſunt frequenter) Sed ſi ali⸗ quis faciendo vineam inueniat theſaurum hoc dice⸗ tur a caſu vel a foꝛtuna.quia hoc nec ſemper nec fre⸗ quenter eſt. Sed contra hoc arguitur Nuicenna dicens. ꝙ calus ⁊ foꝛtuna reperiuntur tam in contingẽ tibus equaliter qᷓ; in minoꝛi parte. At ratio eius eſt. quia phuoſophus inueſtigans (in quibus habent fie ri caſus ⁊ foꝛtuna)declarat ꝙ ſoluʒ habent fieri in his que ſunt extra ſemper ⁊ frequenter. Si ergo non fiunt in contingentibus equaliter cum ipſum nec fiat ſemꝑ nec frequenter philoſophus debuiſſet ipſum exclude⸗ re ſicut excluſit ſemper ⁊ frequenter. Ad rationẽ The mixtij refuoondit Auicenna ꝙ non eſt impoſſibile inue nire vnum quod eſt neceſſarium reſpectu vnius ⁊ caſu ale reſpectu alterius. Similiter poſſibile eſt inuenire quod ẽ poſſibile in maioꝛi parte reſpectu vnius ⁊ poſ⸗ ſibile in minoꝛi parte reſpectu alterius. O(õmentatoꝛ autẽ repꝛobat opinionem Auicenne.⁊ pꝛimo pꝛimum dictum quo dicit idem eſſe neceſſarium reſpectu vniꝰ et contingens reſpectu aleerius.quia ſi eſiet ita tunc il⸗ lud non eſſet naturaliter.nec in paucioꝛibus nec in plu ribus nec naturaliter neceſſarium quod eſt inopinabi⸗ le. Lec conſequentia cõmentatoꝛis poteſt ſic declara re.illud (quod ineſt alicui ſm naturam ſuã )ineſt ei re ſpectu cuiuſcuncq; ⁊ ideo ſi aliqᷣd ſit neceſſariũ reſpectu vnius ⁊ ↄtingens reſpectu alteriꝰ ipſum nec ect natura liter neceſſarium nec naturałr ↄtingens. Scðo repbat ↄmentatoꝛ aliud dictũ quo dicit caſum reꝑiri in ↄtin⸗ gentibus eqliter ambulatio em̃ reſpectu potẽtie moti ue a qᷓ puenit equaliter eſt caſualis. Olct arguit ſic cõ⸗ inentatoꝛ ſi ambulacio ſit ↄtingens eqlit᷑ reſpcũ poten tie motiue.tũc ad hoc ꝙ ambulatõ ꝓcedat a potemtia —- motiua. opoꝛtz ponere altq; cãm detmiatã ee pot etiã motiuã vtputa appetitũ qꝛ a ↄtigente foꝛmalr nõ ꝓue nit aliq actio. Poſſet ̊ ſic argui ſi aliqᷣs effectꝰ ſit ↄti gens eqr reſpcũ alicꝰ cãe tũc cuʒ a ↄtingẽti eqer ma / nẽte eqlitate nulla actio ꝓcedat oʒ ad h̊ ꝙ tał cã Foͤn⸗ cat effectũ ꝙ ipa detminef̃. Querit᷑ ̊ an illud det᷑/ minãs ſit ↄtingẽs equalr reſpectu illiꝰ effectꝰ.⁊ tũc nõ pꝓducerer᷑ effectꝰ plꝰ qᷓ; bus. Aut ẽↄtingẽs vt in pkib⸗ et tũc nõ ꝓducit᷑ a caſu.gad hoc ꝙ aliqd ꝓueniat cau ſaliter ab aliqua cauſa oꝑtet ꝙ pueniat ab ea in mino ri parte. Sic ergo a cauſa determinata totalis a qua p ducitur effectus caſualis ſemper pꝛoducit illum effec tum.aut frequẽter aut nec ſemꝑ nec frequẽter. Non ſꝑ vłfrequẽtir qꝛ tũc nõ ꝓduceret᷑ caſualłr.nec ſo nec fre quẽter ꝓducit aut cã eſt indiñs eqłr ad ꝓducenduʒ et nõ ꝓducendũ.⁊ tũc oʒ ꝙ determinet ad hoc ꝙ ꝓdu cat.⁊ ꝑ ↄñs nõ fuit cauſa totalis aut eſtnatum ꝓduce re illum effectum raro ſeu in paucioꝛibus. ⁊ ſic habet᷑ intentum.Tercio repꝛobat cõmentatoꝛ aliud dictum uicenne ipſe enim in pꝛio ſue philoſophie dicit ꝙ in hoc differunt ↄtingens vt in plunbus ⁊ nccãriũ. ↄtt gens vt in pluribs pʒ impedimtũ.necãriũ vᷣo nõ habʒ Sg em̃ ⁊ ſepe dꝛũt qꝛ ei (qdð eſt ſeę) nõ aduerſat᷑ ↄtrariũ Aueſtiones impediensſed bene ei quod eſt ſepe. vnde ſi ab eo qð ẽ ſepe remoueant᷑ ea qᷓ ſunt ↄtraria ⁊ impediẽtia ipᷣm fi et nccã rium. otinges & vt in plurib ſᷣm Auiceẽnaʒ eſt illð qð ẽ natũ ſꝑ ⁊ nccẽ euenire q;tũ ẽ ex ſui natura ꝙ aũt nõ ſꝑ euenit hoc ẽꝓpter impedimẽtũ. Hoc dictuz repbat ↄmẽtatoꝛ.qꝛ ſi eẽt verũ omnia ↄtingentia vt in pluribus eẽnt nccãria naturałr qꝛ q;tũ eſt ex ſui natura neceſſario eueniũt.ſʒ hoc ẽ falſum.& Ideo cõmentatoꝛ ponit aliã dꝛñam dicẽs ꝙ ↄtingẽs vt in plurib ẽ illud in cuius natura ẽ poteſtas vt eius actio in minoꝛi ꝑte ð ficiat.⁊ in ho c differt a nccãrio ⁊ nõ ſolum ex ext᷑nſecis ſicut dixit Auicẽna ꝓpt᷑ hoc em inuenit᷑ impedimẽtuzʒ quia in natura ↄti ngẽtiũ vt in pluribs ẽ poteſtas ad de ficiendũ ⁊ iõ ſi umpedimẽtũ ñ inuemiret᷑ illa poteſtas eſ ſet eis ocioſa. Necãrium vo dicit᷑ qꝛ non hʒ in natura ſua poteſtate vł poſſibilitatẽ vt eiꝰ actio deficiat.iõ ſi inueniret᷑ ilic impedimetum eẽt ocioſum.natura autẽ lecũdi Phiſicox nihil agit ocioſe. Quarto ↄmentatoꝛ circa iſta mouet hanc dubitatõem in qbus habʒ fieri ↄtingẽs equalit ſiue ad vtrũlibʒ. Reſpõdet᷑ ꝙ in potẽtijs paſſiuis ſicut eſt materia pᷣma.⁊ aĩa ↄcupilſcibił ſʒ nõ reꝑit᷑ in poten⸗ tijs paſſiuis ꝑ ſe. Materia em̃ pᷣma ẽ pᷣparata ad reci⸗ piẽdum dno ↄtraria equalit᷑.⁊ ſiłr aia ↄcupiſcibił ad actões ↄrias.O. aũt nõ ſit aliq cã agẽs vł ꝓducẽs / traria ad vrrũlibʒ ꝓbat ↄmẽtatoꝛ ducẽdo ad ipoſſibi le.qꝛ ſeq̃ret᷑ ꝙ natura ageret ocioſe.patʒ qꝛ potentiaſad eſſe ⁊ nõ eẽ eent in eodẽ eq̃tr ⁊ ꝑ ſe.ſʒ hoc ẽ ocioſuʒ in na tura qꝛ impoſſibile ẽ ꝙ aliqͥd capiat eẽ ⁊ nõ eẽ eqłr.Si ergo aliq̃ cã eſſʒ agens eqᷣlit᷑ duo ↄtraria potẽtia illiꝰ agentis eẽt ocioſa cũ nõ poſſet ſił agereↄtraria. 4 Cũ Auicẽna ꝙ q;uè im Dic pꝛimo eka iark oppoſita ta men ſimul 2 ſemel eſt in potentia ad habẽ⸗ dum oppoſita.nec opoꝛtet talem potentia ſimul reduci ad actum ſed ſufficit ꝙ fiat ſucceſſiue ODic quarto ꝙ in potentijs actiuis poteſt reꝑiri ↄtingens ad vtrum libet ꝓ quo notat ꝙ duplices ſunt tales potentie que dam agunt cum ratione ⁊ quedam ſine ratione. Ina gentibus aũt ſine ratione reꝑiri ↄtingens ad vtrũlibet poteſt intelligi dupliciter. vno modo ꝙ ipᷣm agens ſit equaliter ↄtingens ita ꝙ ipſum applicatum paſſo ⁊ nõ impeditũ ſit equaliter indifferens ad agendum ⁊ non agendum ⁊ hoc eſt impoſſibile quia agens naturale ðᷣ terminatur ad vnum vt calidum determinat᷑ ad cale faciendum.Alio modo poteſt intelligi ꝙ ↄtingens ad vtrumlibet reꝑpiatur in potentijs actiuis ad hunc in⸗ tellectum. O(ffectus qui de ſua natura non eſt magis natus euenire qᷓ; nõ euenire ꝓuenit ab aliqua cauſa ac tiua ⁊ hoc voluit dicere Auicenna ſicut aliqui dicunt Si autem fiat ſermo de cauſa agente cum ratione di⸗ cendum eſt ꝙ poteſt facere vtrũq; ↄtrarioꝛum.ta men dicit ↄmentatoꝛ nono metaphil ice ꝙ agentia cum ra tione non agũt pᷣmo ⁊ ꝑ ſe ↄtraria qꝛ aliter agerent cõ⸗ traria inſimul quod eſt impoſſibile. WVqd hoc ̊ ꝙ agãt alterum ↄtrarioꝛum cõcurrit altera cauſa que vocat᷑ pꝛincipium a quo determinat᷑ potentia ad agendum. et hoc eſt a ppetitus reſpectu alterius ↄtrarij. Ad hoc em ꝙ agens agat ad vtrumlibet requirit᷑ ꝙ determine tur eius indigentia ꝑ aliud vt ꝑ appetitũ h̊ tame nõ ob ſtante. Dðʒ eſt ꝙ volũtas poteſt libere aliquid velle ? nolle abſq; hoc ꝙ determinet᷑ ab aliquo alio.t ſi ar eſſe ↄtingens tamẽ nihil ꝓhibet idẽ reſpctũ vnius eſſe neceſlariũ ⁊ reſpectu alter iꝰ eẽ ↄtingens neceſſitate et 2ↄtingetia ↄſequẽtie. Pꝛimũ patʒ.qꝛ nccarium ⁊ ↄtin⸗ gens ſimpłr oꝓponunt᷑.̊ nõ dicunt᷑ de eodeʒ ſimplicit᷑ Scðm patʒ.qꝛ ſoꝛteʒ cras moꝛi eſt neceſſariũ nccitate ↄſequęẽtie ſiue nccĩtate qᷓ eſt ex poꝛibo cauſis reſpcũ vo . luntatis bnplaciti dei efficacis. Hã ↄtra talem volũta tem nõ pᷣt ↄtingere impedimẽetũ ⁊ iõ bene ſequit᷑ deus vult h̊ volũtate efficaci ò̊ hoc erit Dic ſcðo.ꝙ qᷓ;u⸗ nihil ſit Prlngee ſimpłr vt in paucioꝛibs ⁊ vt in plurib⸗ tamẽ nih plurib ⁊ reſpcũ alterius vt in paucioꝛibi.ptʒ qꝛ lucra ri reſpectu mercatoꝛis eſt vt in płibus.⁊ reſpectu luſo⸗ ris vt in paucioꝛib. Similiter patʒ quia multi ſunt qͥ per totam vitam ſuam habent eufoꝛtunia.⁊ alij per to tam vitam infoꝛtunia ſicut ad experientiam patet.2 Bᷓ non eſſet niſi tales effectus in oꝛdie ad aliquã cauſam raro euenirent vł ſaltem in oꝛdine ad ſibi ſimilẽ. Uñ qᷓ;uis tales effectus in oꝛdine ad tempus ſemꝑ eueni⸗ ro eueiũt. Ad rõem aũt ↄmẽtatoꝛis dicendũ ꝙ ipᷣe nõ intelligit aliud niſi ꝙ idem ſimplicit᷑ ⁊ ̃m ſuam natu⸗ ram nõ poteſt eſſe ↄtingens.vt in pluribus ⁊ in pauci/⸗ oꝛibus. nec poteſt eſſe neceſſarium ⁊ ↄtingens neceſſi⸗ tate ↄſequentis lcʒ neceſſitate ↄditõnata.vnde nihil a liud ↄcludit ratio ſua. Dic tercio.ꝙ ↄtingens ad vtrumlibet per ſe reꝑitur in potentijs paſſiuis.ſicut eſt materia pᷣma vt pʒ ꝑ ↄmentatoꝛem ſuꝑius ¶ Indelcʒ materia pᷣma non ſit in potentia ad habendum ſimul il ꝓhibet idẽ reſpcũ vnius eẽ ↄtrngens vt in ant.tamẽ in oꝛdine ad illã ꝑſonam vł ſibi ſimilem ra guas pᷣmo potẽtia motiua eqlit᷑ ſe hʒ ad mouẽdum et nõ mouendũ.⁊ ſimilit᷑ ↄbuſtiua ad ↄburẽdum illð ↄ buſtibile vł iſtð Dico ꝙ potẽtia motiuañ eſt cã ſuffici ens ⁊ ꝓpinqua motꝰ ꝓpter ſe ſed potẽtia motiua cũ ap⸗ peti tu eo ꝙ appetitꝰ determĩat pᷣus motiuã ad mouẽ du. Nulla qᷓ potẽtia naturał ſufficiẽs ⁊ ꝓpinꝗᷓ actiua ⁊ equałr ẽ idifferes ad agedũ ⁊ ad nõ agẽdũ.Et de igne dom ꝙ q;uis ignis ſit indifferẽs ad ↄburendũ h ↄbu ſtibile ⁊ nõ ↄburendũ eo ꝙ ẽ ĩdifferẽs ad ̊ qꝙ ſit apꝓxi matus ⁊ nõ appꝛoximatꝰ.tñ ſi ſit ahoximatus nõ ẽ in differẽs ſʒ de nccitate ↄburit. Si arguas ſcdᷣo.ꝙ ex h̊ ſeq uit᷑ ꝙ agens naturale ſicut ignis poſſet agere a caſu et p ↄns nõ neceſſario ageret. Dõðm eſt cũ Auicenna ꝙ illa caſualitas nõ ẽ ex ꝑte ignis naturalr agetis ſʒ ex pte ↄbuſtibilis caſualr applicati. Si em vt inqᷣt Aui cenna ignis comburat pannuʒ pauperis a caſu.illa ca ſualitas nõ eſt ex pa rte cauſe ſed ex parte effectus quia accidit ꝙ combuſtibile ſit ipſius pauperis. x quo Parer ꝙ caſualitas aliquando accidit ex parte caulſe.a liqũñ ex ꝑte effectꝰ ⁊ aliqñ ex ꝑte vtriuſ. . 7 “ Queſtio quarta. Vtrũ diffinitõ foꝛtune ſit ↄuenient᷑ aſſgnata. Pꝛo cu ius ſolutione AWttẽde pᷣmo.ꝙ effectnũ ꝑ accñs ſiue euenientiũ pᷣter intentionem agentis quidã ſunt nota⸗ bilis bonitatis vł malicie ita ꝙ ſi pᷣſciſet᷑ a no bis nos intenderemus eos. ⁊ illos effectus vocat hic effectꝰ ꝓp ter B. nõ qꝛ ꝓpter eos agamus. eueniũt em a foꝛtuna.id eſt pᷣter intẽtũ ſʒ qꝛ ꝓpter eos li bẽter egiſſem?ꝰ ſi fuiſſent pᷣſciti.Alij ſtę effectꝰ q̃ ñ ſtꝭ notabił boĩtatꝭ vł malicie ꝓpt᷑ qꝗðᷣ ſ.ſi puiderẽt a noſᷣ nos ñ curareꝰ agere nec ad pſeqny nec ad fugie. ⁊ tłes effectꝰ vocat phs ñ ꝓpt hᷣ — — — — —— — — — Attende ſecũdo. ꝙ foꝛtuna poteſt capi dupliciter. v no modo ꝓ denomiato ⁊ ſic nihil aliud eſt qᷓ; cauſa ꝓ ducens pᷣter intentũ.Alio mõ ꝓ ſignificato ⁊ ſic nõ eſt aliud qᷓ; reſpectꝰ alicuius cauſe ad effectũ ꝓductũ ab illa cauſa pᷣte r eiꝰ intetum. Et eodẽ mõ poſſet diſtin⸗ ui de effectu caſuali vł foꝛtuitu Mttcede tero. ꝙ a⸗ iquid pᷣt dici ens ꝑ accñs dupłt.vno mõ qͥdditatiue? entialit᷑.⁊ ſic illð eſt ens ꝑ accides.cuiꝰ qJdditas per ipᷣm impoꝛtata eſt ens per accñs. Alio mo aliquid eſt ens ꝑ accidẽs denomiatiue Attẽde qrto.ꝙ cauſa accides accipit᷑ tripłr a p ho in diuerſis locis.vno mõ dicit᷑ cã ꝑ accñs illud de quo ꝑ accñs pᷣdicat᷑ cã.ſiue il lud qð ꝑ accñs de cã ꝑſe pᷣdicat᷑.⁊ ſic albũ vł muſicuʒ eſt cã ꝑ accidẽs domus. Scðo mõ dicitur cã ꝑ accñs quã do eſt ſubiectũ cãe ꝑ le ⁊ ſic hõ põt dici cauſa Pac⸗ cidens calefaciẽdi ſi ſit fubiectum caloꝛis.Tercio mõ dicit cauſa per accñs q̃ nõ intendit illud qð cauſat ſi⸗ eut ꝓijciẽs lapidẽ ſi nõ intẽdat ꝑcutere hoĩem ⁊ ꝑcuti⸗ At dicit᷑ cauſa ꝑ accñs ꝑcuſſionis ꝙ foꝛtuna eſt cauſa eoꝛũ . Dic pꝛimos ſunt ꝓpter hoc.parʒ qꝛ . Dãũ a foꝛtuna multa cueniũt que ſunt notabilis bonitatis vł malicie.ᷣ foꝛtuna ẽ cã et illi effectꝰ reddũt hoĩem foꝛtuitũ vł infoꝛ tuicuʒ. er⸗ go ſunt effectus ꝓpter H Dic ſcdᷣo. ꝙ foꝛtuna eſt cau aꝑ accñs capiẽdo ꝑ accñs tercio mõ.patʒ qꝛ cauſe re ſpectu effectuũ(quos intẽdũt) dicunt᷑ cauie ꝑ le Et ef fectꝰ (q intẽdũt᷑ a ca tali) dñr effectꝰ p ſe ̊ſulr cãe dicut᷑ ꝑ accñs reſpcũ effectuũ pᷣ ter intentoem euenietiũ ⁊ ef⸗ fectꝰp̃ter intentõem eueientes dicunt᷑ effectꝰ ꝑ accñs illiꝰ cde. Cõſtar aũt ꝙ effectꝰ foꝛtuiti eueniũt pter intẽ tionẽ agetis ᷓ ſunt effectꝰ ꝑ accñs.⁊ ſitr cq eſt cauſa ꝑ accidẽs ic tercio.ꝙ ſoꝛtuna ⁊ caſus ſunt cãe age⸗ tes pʒ in ductiue. Nõ em ſunt cãe matiales eo ꝙ mate ria hʒ naturalẽ incliatõem ad quẽlibvxe effectum. ⁊ ſic quẽcũq; agit nat̃alr itẽdit Nec etiã ſtę cãe finales qꝛ ñ mouẽt ꝑ modũ aiati 2 deſiderati cũ ſint ad effeciũ non intentum. Nec ſunt cãe foꝛmales reſpcũ effectus foꝛ⸗ tuiti qꝛ nec foꝛtuna nec caſus ẽ aliqͥd ĩtnſecũ effcũi foꝛ tuito.ᷓ oʒ ꝙ ſint cãe efficieres Dic qrto. ꝙ foꝛtuna eſt cã ꝑ accũs in agẽtiba ſʒ po ꝰ eoꝝ q ſtꝭ ꝓpt᷑ B.in his q̃ fiũt in mĩoꝛi ꝑte ſicut ðᷣt ↄmẽtatoꝛ.vł in his q̃ fiunt extra ſꝑ ⁊ frequẽter.ſicut ð t Auicena Aré. VUñ lcz ↄmẽtatoꝛ dicat(in his q̃ fiũt in mioꝛi ꝑte) ̊ rñ nõ re⸗ itur nec in antiqᷓ nec nona trãſlatõe.ſʒ cõiter in texti? dus nrẽ trãſlatõis ponit᷑ ĩ his q̃ ſty extra ſꝑ ⁊ frequẽter Iſta diffinitio foꝛtue pʒ ex dceis Sʒ otra diffi nitõez arguo qdrupłr. pᷣmo qꝛ pᷣm Arę.foꝛtũa ignota hoĩb⸗ Snõ ẽ diffinibil. Scðdo ꝛ nõ pht eẽ ſcia de caſu ⁊ foꝛtu⸗ na pᷣmo po ſterioꝝ 4 nec diffinitõ. Tercio qꝛ effectꝰ foꝛ tuiti ĩfiniteſtꝭ cãe ſicut ð: in textu.q̊ foꝛtuna nõ ẽ cẽ ef ficies.ĩmo pᷣt eẽ cã finalł.vt ſi aliqs vadat ad foꝝ ꝓpter ſaĩtatẽ. Quarto qꝛ ſʒ phᷣm ĩ textu caſus ẽ nata qʒ nat̃a ðdꝛ de matia ⁊ foꝛa.̊ caſus dzʒ reduci ad cãʒ mat᷑ialem vl foꝛalt. Ad pᷣmã doʒ ꝙ cũ ðᷣt phs foꝛtunã eẽ ima nifeſtã hoĩ ⁊ ignotã ⁊ ĩfinitã ðᷣt h̊ qͥ ad effectꝰ foꝛtũe.ig⸗ notũ ẽ em qᷣ ⁊ q̃t ſint effectꝰeiꝰeo ꝙ tlłes ĩ ĩfinitũ variari pñt. Ad ſcõð aʒ pʒ ſoꝰ lcʒ em de foꝛtũa ꝓ denoĩato ñ ſit ſcia vł diffinitio bñ tñ ꝓꝑ ſe ſignificato de ipᷣo eſt ſcia Ad terciã doᷣm ꝙ nõ e incõuelens caſum ⁊ foꝛtunam eẽ cãs finales reſpcũ aliquoꝝ effectuũ.nõ tñ reſpeũ effe ctuii fotuitoꝝ.tales eimn effectꝰ iq;tũ hmõi nõ intẽdunt᷑ Folio xliii. Apter aliquẽ finem qᷓ;uꝭ aũt aſelui aliquẽ vł videre vł ſanitas ſit cã finalis itionis ad oꝝ nõ tñ reꝑtõis debi⸗ toꝛis.veꝝ eſt tñ ꝙ velle videre aliquẽ pᷣt dici cã efficiẽs reptionis debitoꝛis.Ad aliquẽ em effectũ ſepe ↄcurr̃t plures cauſe actĩe ſuboꝛdiate.vt ad receptoõem pecuie ↄcurrunt pmo intellectꝰ ⁊ volũtas.ſcðo actꝰ intelli⸗ gend⁊ voledi.tercio motꝰ mẽbꝛoꝛuʒz. ⁊ qrto itio ad fo ruʒ cũ intellectꝰ⁊ volũtas (q ſunt cãe pᷣncipales Imag⸗ delent dici ſoꝛtuna q; aliqq aliud. Ad quartã ö q ca ſus ⁊ foꝛtuna ſunt cac matia les vł foꝛmales nõ effectu um ca ſualiũ vł foꝛtuitoꝝ ſub illa rõe ſʒ alioꝝ añ oppoſitũ. Ad pᷣmã negat Sd ró n EC ans. O(tad pꝓbatõem dicit᷑ —6 ſicut ðt phs i textu.ꝙ aliqͥd poteſt eẽ a cã dettniata ⁊ tñ eẽ a caſu vł foꝛtũa.Aliquã tñ cãm eẽ detmĩiatã pᷣt intelligi dupłr. vno mõ ꝙ ſit ð termiata ꝑ intentõem ⁊ ſic effectꝰ nõ ẽ foꝛtuitꝰ. Alioꝰ Pꝓductõem ita ſcʒ ꝙ q;uis intẽdat ꝓducere gliũ ꝓdu cit tn iſtũ effectũ qͥ ꝓducit᷑ ab ea tanq; a cã det᷑minata Nã ſic ꝓducit᷑ ab ea ꝙ nõ ab alia.⁊ tal effectꝰ pᷣt eẽ ſoꝛ tuitus.qꝛ fit pᷣter intentõem agetis. Ad ↄfirmatonem dicit᷑ q omeꝑ accñs aliqͥ mõ reducit᷑ ad ꝑ ſe ñ tñ ſic ꝙ illud qð eſt accñs fiat vł poſſet fieri illud qðᷣ eſt ꝑ ſe ſiẽ etiã accũs reducit᷑ ad ſubaʒ cũ tñ nõ ſit ſußba Ad ſe⸗ cundam negat᷑ antecedens. Et ad pᷣmã ꝓbationem di citur ꝙ iſte ppoſitiones omnefuturum de neceſſitate ẽ fututum.⁊ omne futuruʒ de neceſſitate eueniet ſunt ve re in ſenſu compoſito ⁊ etiam ſunt vere ſi de neceſſitate dicat neceſſitatem conſequentie. Non ſunt autem vere in ſenſu diuiſo vel etiam ſi de neceſltate dicat neceſſi⸗ tatem conſequentis. VAd ſecundam phationem dicit᷑ ꝙ illa ꝓpo ſitio omne coꝛruptibile de neceſſitate coꝛrũ⸗ petur debet ſic intelligi. ſi aliquid ſit coꝛruptibile et ſi ipſum co ꝛrumpetur in alio em ſenſu nõ eſt vera. ho mo enim (qui nũqᷓ; erit eſt vel poteſt eẽ coꝛruptibił) et tame nunq; coꝛrumpet᷑ ⁊ etiam homo qui erit q;uis coꝛrumpat᷑ hoc tamẽ eſt contingẽter. Ad terciam ꝓba tio nem negat᷑ maioꝛ nõ em eſt ſimile. d qrtam ꝓba tionem neget᷑ ancecedẽs. Ad pᷣmã ꝓbationem ↄcedũ tur oẽs cõſequẽrie pᷣter vltimã. Vnde q;uis ps ſic ar guat pᷣmo pihermenias. Si verũ eſt dicere hoc erit al bum ſemg fuit verũ dicere hoc erit album. t ſi ſem⸗ per fuit verũ dicere hoc erit album nõ potuit non fieri album.⁊ ſi nõ potuit non fieri albũ impoſſibile fult nõ fieri.⁊ ſi impoſſibile fuit non fieri neceſſe fuit fieri.ergo omnia de neceſſitate eueniẽt.tamẽ hec ↄſequetia non valet. ſemꝑ fuit verũ dicere hoc erit atbũ.ergo nõ potu it nõ fieri album Ad ſcdᷣam ꝓbationem neget ꝙ iſta ſit neceſſaria deus ſciuit Antixpᷣm foꝛe eſt em contiges Vnde nõ omnis ꝓpoſitio de pᷣterito vera eſt neceſſaria Non eim illa (ad cuiꝰ veritatem requirit᷑ aliquid foj⸗ re in futuro quod contingenter erit. Ad hoc autem ꝙ hec ꝓpoſitio ſit vera deus ſciuit antixpᷣm foꝛe neceſſe ẽ antixpᷣm foꝛe qui tamen contingenter erit Ad terei am negatur cõſequentia ⁊ a d pꝛiobationem dicitur ne gando ꝙ illa pars ſit impoſſihilis cuiꝰ oppoſitũ deus pᷣſciuit talis em põt poni inec. Nec ex hoc ſequit deunz decipi qꝛ ſi poneret᷑ ineſſe poneretur etiam ꝙ deus nũ⸗ qᷓ; pᷣſciuit ⁊ ſic nunqᷓ; deus deciperet᷑. Neq; valet ſolu tio que cõiter datur qua dicitur ꝙ quia deus omnia futura pᷣſcinit ipſa ſunt necãria reſpectu eiꝰ. Qula eñn multa eo:ũ ꝓducunt᷑ mediãtibi cauß ſcdᷣis ↄtingẽtiba N. Queſtiones ſecũdi ideo tales res ſu nt ſimplicit᷑ contingẽtes.ſi aũt deus ꝑ ſeipᷣm eas ꝓduceret nõ eẽnt cõtingentes. x bac emm rñſione ſequeret ꝙ deus necãrio crearet quãcũq; aĩaʒ quã creat.⁊ ſequeret᷑ vlterius ꝙ omia de nccitate eueĩ rent qð eſt incoueniẽs. Et ad argumentuʒ de fato ne⸗ gat᷑ ans ⁊ ad pᷣmã ꝓbatoem dicit᷑ ꝙ h ↄſequẽs eſt ↄtin gens. At ad autoꝛitatẽ Senece poſſet dici ſicut dictũ eſt ſupius ꝙ loquit᷑ ſ᷑ᷣm opionem antiquoꝝ quã repꝛo bat Gregoꝛius dicẽs.Abſit a fideliũ coꝛdib: vt fatum aliqͥd eẽ dicãt. Ad ↄfirmatõem ð: ꝙ vna ꝑs ↄtradcõ nis eſt fatata ſʒ ↄtingẽter.⁊ iõ alia poteſt eẽ fatata.nec ex hoc ſequit᷑ deum elſe mutabilem ſʒ res ipᷣas eſſe mu⸗ tabiles. Ad qrtum cũ eius ↄfirmatõe pʒ ſolutio Que enim ſunt ani me igiẽ Iſte eſt qntus tractatꝰ huiꝰ libꝛi in quo oſte dit ꝙ ſunt tm qtuoꝛ cauſe ⁊ ꝙ ꝑ quãlibet illaꝝ phiſicꝰ demoſtrat. At diuiditur in duo capła.in pᷣmo oñdit ꝙ nõ ſint niſi qtuoꝛ cauſe dicẽs (Que em ſunt aĩe ⁊ qᷣt ſunt) manifeſtũ eſt ꝑ pᷣdicta ſunt em̃ tm qtuoꝛ gña cau ſarũ. eobat᷑ qꝛ illa ſunt cauſe ꝑ q̃ reſpondet᷑ ↄueniẽ⸗ ter ad introgatõem factã ꝑ q̃re ſʒ tm ꝑ qtuoꝛ ↄuenient᷑ reſpõdet᷑ ꝑ introgatõem factã ꝑ qre.ꝗꝭ Minoꝛ ptz qe qñ fit inttogatio ꝑ qre. aut rndet᷑ ꝑ cam foꝛmaleʒ ſicut in mathematicis. rũdet᷑ ꝑ diffinitoem recti vł ↄmeſu⸗ rabilis.aut ꝑ cãm efficientẽ ſicut ſi querat᷑ qre iſti cer⸗ tauerũt.rñdet᷑ qꝛ furati ſunt aut ꝑ cãm finale.vt ſi que rarur qre iſti pugnant.reſpondet᷑ vt dominent᷑. Aut ꝑ cãm matialem vr ſi querat᷑ de aliquo qre h eſt coꝛru ptibile. reſpõdet᷑ ꝙ H eſt.qꝛ eſt opoſitũ ex contrarijs (O. m aũt cauſe qtuoꝛ ſunt) In hoc ſcdo capło oñdit płᷣs ꝙ naturałꝑ ome genꝰ cqe demrãt ⁊ dicit ꝙ oñſũ ? ſunt qtuoꝛ cãe ſʒ ꝙ phicꝰ halxat oẽs hmõi cãs ↄſið rare re oẽs demrãre iã oñdet᷑. Ot h̊ oñdendũ ſuppo nit ᷣmo ꝙ tres cãe multotiẽs coincidũt in vnã ſm nu⸗ merũ vel ſᷣm ſpẽʒ.ſcʒ foꝛma finis ⁊ efficies. Nã foꝛma er finis aliqũ ſtꝭ idẽ m nũeꝝ.⁊ ſiłr cã efficiens aliqñ ẽ eadẽ ſpẽ cũ foꝛma ſicut qũ hõ gñat hoĩem foꝛma hoĩs „ eſt eadẽ ſpẽ cũ foꝛma geniti tia q̃ etiã mouent᷑.⁊ de ill loq mur qñ dicim? ꝙ cauſa efficiẽs ſiue mouẽs eſt phiſice ↄſideratõis.Alia ſt⸗ mo uentia ꝗᷓ nõ mouent᷑ ⁊ illa nõ ſunt phiſice ↄſideratõis — Tenet ei cuc; me ne Acſiq; ãt ñ nõ ãpli p hice ſtſiðᷣratõis Oꝭãt mouẽtia nõ mota nõ ſint phiſice ↄſideratõis.pʒ qꝛ phiſicꝰ ſolũ habet ↄſiderare entia naturalia ſcʒ illa q habent in ſe⸗ ipſis pncipium motus ⁊ qetis ſed mouentia non mota non ſunt hmõi.ꝭ̊ Ox hac diſtinctione ſequit᷑ ꝙ tripli⸗ ces ſunt ſcie ſm tria gña entiu.Aliq em̃ ſcia ẽ circa im mobilia ⁊ aliqᷓ vᷣo circa mobilia incoꝛruptibilia rñ et aliqua circa mobilia ⁊ coꝛruptibilia. Iſtis ſuppoſitis ponit phᷣs hãc ↄcluſionẽ oʒ phiſicũ ↄgnoſcere mat᷑iaʒ et foꝛmam. efficientem ⁊ finem. (t boc pꝛobatur de materia foꝛma ⁊ efficiente.quia ↄgnoſcit ↄpleta ge nerationis nõ poteſt haberi ſine cognitione materie foꝛ me ⁊ efficientis Conſiderans em̃ de factione aſicuius vel de generatõe qrit pᷣmo de illo ex quo delet fieri pſu a de materia ⁊ quid opoꝛtet fieri puta de foꝛma ⁊ a q uit puta de efficiente. Sed naturalis phus habet cõ⸗ eniti ⁊ finis gñatõis eiꝰ ſtꝭ vnũ nũero ⁊ foꝛa generãẽtis 4 Suppoiĩt ſcðo ꝙ dupkx eſt cauſa efficiẽs ſᷣm ꝙ dupkx eſt mouẽs.q̃dã em ſtꝭ mouẽ n phiſicus ↄſiderare oĩa qᷓcũq; mota mouet biſicox ſiderare de generatione ⁊ coꝛruptione rerum naturali⸗ um ergo opoꝛtet eum ↄſiderare matiam ⁊ foꝛmã ⁊ effi ciens. Q.aũt oꝑteat ipᷣm ↄſiderare finẽ. ꝓbat᷑ pmo qꝛ phiſicũ oꝑtet ↄſiderare foꝛmam vt ſtatim dem eſt.ſed foꝛma ⁊ finis coincidũt vt oſteſum eſt in ncipio huiꝰ ſcdᷣi capłi. Pꝛobat᷑ ſcðᷣo qꝛ illud ꝓpter qð natura agit oꝑtet phiſicũ ↄſiderare ſed natura agit ꝓpt᷑ finẽ.vt po ſtea ꝓbabit᷑.̊ phiſicꝰ hʒ ↄſiderare qttuoꝛ cãs. Habet etiã demõſtrare ꝑaliqs cãs demr̃at em effectũ ꝑ effici⸗ ens ⁊ matiã qñ ex efficiente vł matia de necitate ſequik effectꝰ. O(t ðꝛ de nccĩtate mat᷑ie qꝛ aliqñ effectus nõ ſe quit᷑ de ncciĩtate ex matia ⁊ efficiete ſed ſolũ vt frequẽe Si ergo effectus debeat demoſtrari ex matia ⁊ efficiẽ⸗ te oʒ ꝙ ſꝑ ⁊ ex nccitate ſequat᷑ ex ilł cauſis ſicut ↄcluſio ex pᷣmiſſis Per foꝛmã etiã demõſtrat phiſicꝰ ondendo ꝙ qꝛ foꝛma erit tal. neceſſario ẽ talia eẽ media Demõ⸗ ſtrat etiã ꝑ finẽ oñdẽdo ꝙ qꝛ digniꝰ⁊ meliꝰ ſubec oʒ ea q̃ ſunt ad finẽ eſſe talia. Hatura em ſꝑ facit quod me⸗ lius eſt nõ quidẽ quod melius eſt ſimpłr ſed quod me lius eſt nature vniuſcuiuſq; rei Dicẽdũ quideʒ igit In hoc ſexto ⁊ vltĩo tractatn huiꝰ libꝛi oſtẽdit phᷣus ꝙ natura agit ꝓpt᷑ finẽ ⁊ ꝙ ex ipᷣo fine ſumit᷑ nccitas in reb naturalibi.Ot diuidit᷑ in duo capła.in pᷣmo oſtẽ dit ꝙ natura agit ꝓpt᷑ finẽ ⁊ dicit. Dðm q̊ ꝙnatura a git ꝓpt᷑ finẽ ⁊ poſtea ꝙ ex fine ſumit᷑ nccĩtas in reb na⸗ turalib. RHuit g opinio aliquoꝝ ãtiq̊ꝝ ſicut Empe doclis ⁊ alioꝝ dicẽtiũ oĩa fieri a caſu ꝙ natura nõ agg ꝓr finẽ.ipᷣi em reducũt oes effectꝰ nar ales in cãʒ mati alẽ ⁊ ↄditões matie.vt ſi fiãt floꝛes ⁊ folia in plantis hG̊. eſt qꝛ calidũ natũ ẽ aſcẽdere ſurſuʒ cũ em caloꝛ aſcẽdꝰ ad ſuꝑioꝛa plãtaꝝ fiũt hmõi frõdes ⁊ floꝛes. Siłr ſi i platis fiũt radices h̊ᷣ eſt qꝛ frigidũ natũ ẽ deſcẽdere de, oꝛſum quo deſcẽdente fiũt hmõi radices. Vñ ſi aliqui antiqͥ poſuerũt aliquã aliã cãm pᷣter matialem pau de ea dixerũt Empedocles em̃ poſuit ↄcoꝛdiaʒ ⁊ diſ⸗ coꝛdiam tãqᷓ; cõs efficietes ⁊ Anaxagoꝛas intellectiu (Hzʒ aũt opione) Poĩt duas rões ꝓpt᷑ qs mouebãat᷑ antiqͥ ad negandũ cãm finalẽ in reb naturalibo. Pꝛia illud nõ ẽ ponẽdũ fieri ꝓpt᷑ finẽ qð nõ minꝰ fieret ſi ille finis nõ ĩtẽderet᷑ ſʒ oĩa(q̃ fũt a nata) nõ fierẽt ex nccĩ tate marie.ſi ille finis no intẽderet᷑ ̊ q fiũta nata nõ fi unt ꝓpt᷑ fine Mioꝛ ꝓbat᷑ pᷣmo de pluuia ipᷣa em̃ nõ fit a natura vt augmẽtet᷑ frumẽtum.qꝛ dato ꝙ natura non intẽderet h̊ nihilominꝰ plueret ex nccitate matie. Naʒ eo ꝙ h inferiꝰ ſũt vapoꝛes huidi ⁊ calidi oʒ ꝙ aſcẽdã t ſurſum ⁊ ilł va poꝛib ſurſum eleuatis oʒ ꝙ infrigida⸗ ræet᷑ ⁊ ↄgelent᷑ q̊ facto oꝑtet ꝙ deſcẽdant ⁊ ſic fit pluuia Scðo ꝓbat᷑ eadẽ minoꝛ de ꝑtibꝛ aialium.ſicut em̃ ẽ de pluuia reſpectu cremẽti ſegetis.ita ẽ de diſpone ptiu,z dgialis reſpectu ſalutis. O'enim dentes anterioꝛes ita ſint diſpoſiti ꝙ ſint aeuti ⁊ apti ad diuidendum cibũ et ꝙ maxillares ſint lati ⁊ vtiles ad conterẽdũ cibũ fit ex diuerſa diſpoſitione materie ⁊ non pꝛopter finem qꝛ non minus fieret ſi non intenderetur talis finis. et eo⸗ dem modo dicendum videtur de alijs partibus ani⸗ malium. Secunda ratio quia illud apter quod aliqũ accidit vnũ ⁊ aliqñ ↄtrariũ eiꝰ ꝓpt᷑ neutꝝ fit ſʒ ex eis q̃ fiũt a natura aliqñ accidit vnũ ⁊ aliqñ ↄoriũ gea q̃ fi unt a natura nõ fiüt ꝓpter algað illoꝛuʒ quod accidit hebet eſfi ſaik ohoſe ruit kffcii, cluſoo dendo enö che me⸗ aame Minoꝛ huius rõis pbat᷑ ſicut mĩoꝛ pᷣcedentis ⁊ pᷣmo de pluuia.qꝛ ſicut ex deſcẽſu pluuie aliqn accidit aug mentũ frumeti ita etiã aliqn accidit coꝛruptio eiꝰ. vt ſi pluat frumẽto exñte in area. Scðo ꝓbat᷑ de ꝑtib aĩ maliũ aꝛ ſicut ex diſpõne ꝑtiũ alalis aliqn accidit ſalꝰ gialis puta qñ ita diſponunt᷑ ſicut aueit ita etia aliqñ accidit coꝛruptio aĩalis. Ampedocles em dixit aliqñ eſſe fcãs bouigenas ⁊ viripas.id ẽ quoſdã q ex vna ꝑe erãt boues ⁊ ex alia ꝑte hoies.⁊ quoſdaʒ q̃ ex vna pꝑte erãt hoĩes⁊ ex alia ꝑte viriꝑe.⁊ fuiſſe coꝛruptos ꝓpt᷑ hu iuſmõi diſpõem ꝑtiũ.qꝛ ſcʒ nõ oia mẽbꝛa erãt apta ad opatõem ho ĩs neq; oia ad oꝑatões bouʒ vł viperarux (Sed impoſiibile eſt iſta) dic p hs ad repbandũ opionẽe antiquoꝝ poĩt ſex ↄcluſiones.q̃rũ pma e. Na⸗ tura agit ꝓpter finẽ.pbat qͥnq; rõibi. Pꝛima qꝛ qcunq; fiũt ſꝑ vł frequeter nõ fiũt a caſu.ſʒ illa q fiunt a natu ra ſunt hmõi ̊ nõ fiũt a caſu imo ꝓpr finẽ. Maioꝛ pz qꝛ ſi in hyeme pluat młtotiẽs ⁊ nõ dꝛ eſſe a caſu eo ꝙ H dieb; canicularibus diceret᷑ a caſu Simixr ſi ſit cauma id ẽ exceſſiuꝰ caloꝛ in dieb canicularib, hᷣ nõ ðꝛ a caſu ſed ſi hᷣ fieret in hieme diceret᷑ a caſu. Scða rõ qꝛ illa q̃ ſic fiunt ꝙ ſunt apta nata fieri ad ↄſtitutõcʒ finis fi unt ꝓpter finem. ſʒ ea q fiũt a natura ſtꝗ hmõi. fint pp ter finẽ. Mioꝛ pʒ qꝛ ſi illa qͥ fiñt ab arte (vt domꝰ)fie rent a natura eodè mõ fieret ſicut nũc fieret ab arte ⁊ ez⸗ contra. ſꝑ em fiũt hoꝛa ꝓpter poſterioꝛa maiĩfeſtũ ẽ aũt ꝙ ea qᷓ fiüt ab arte fiũt ſicut apta nata ſunt fieri ad cõ ſecutõem finis. à ⁊ ea q fiür a natura. Cercia rõ.qꝛ eo dem mõ ſe halẽ̃t poſterioꝛa ad poꝛa.in his q̃ fiũt ſʒ ar tem ⁊ in his q̃ fiſt ſᷣm naturã.ſʒ in his q̃ fiũt ſᷣm arteʒ poꝛa ꝓpter poſterioꝛa ſunt ̊ in his q̃ fiũt ᷣm naturã ſi militer ẽ ⁊ ↄns ea q fiſt a natura fiũt ꝓpter finẽ MHa ioꝛ pʒ qꝛ q;uis aliq̃ ſint q̃ natura nõ pᷣt facere tñ ſte ali⸗ qua q fiũt ab arte ⁊ a natura.⁊ illa eodẽ mõ fiũt ab v⸗ troq;. in ill em ars imitat᷑ naturã. Sit ergo ars alia ꝑ ficit q̃ natura nõ pᷣt oꝑari in alijs vᷣo H̊ ymitat. Quar ta rõ qꝛ a natura aranea facit telã ⁊ yrũdo mdos ⁊ plã te ꝓducũt folia ⁊ radices. Sʒ aranea facit telã ppt ali quẽ finẽ vt ſcʒ capiat muſcas.⁊ vrũdo facit nidos ppt᷑ aliquẽ finẽ vt ſcʒ in eo reponat pullos.⁊ plãte ꝓducũt folia ſurſum ad ꝓtegendũ fructꝰ.radices aũt deoꝛſum ad trahendũ de terra nutrimentũ. Q. uinta rõ.natu⸗ ra ðꝛ tam de matia q; de foꝛma.ſʒ foꝛma ẽ finis matie ergo in naturalibo eſt aliqͥs fins (Peccatũ aũt fit) Hic phs ad deſtruendũ motiua antiquoꝝ. ppt᷑ q̃ ne gauerũt naturã agere ppt᷑ fine. Po nit ſcdam ↄclulio⸗ nem q eſt.nõ ſequit᷑ naturã nõ agere ppt᷑ finẽ ꝓpt᷑h̊ ꝙ ĩ oꝑibus nature ↄtingũt mõſtra ⁊ defectꝰ. Pꝛobat᷑ qꝛ qᷓ uis ars agat ꝓpt᷑ finẽ tame in oꝑib artis ↄtingũt erro⸗ xres ⁊ defectꝰ.grã maticꝰ em in ſcribebo aliqñ deficit ſi milit᷑ medicꝰ dãdo potionẽ.g ⁊c mõſtrũ em eſt pcem illius ꝓpter qð aliqͥd eſt id eſt nature ppter finẽ agen⸗ tis. Oeſtructũ ẽ ergo pᷣmũ motiuuzʒ antiquoꝝ pꝓpter quod negauerunt naturam agere ꝓpter finem quia ĩ oꝑibus nature cõtingunt monſtra. Sed ad deſtruen⸗ dum ſcdᷣm quo dixerãt oꝑatões animaliuz ⁊ plantarũ fieri a caſu. Pomit᷑ hec tercia concluſio. Generationes animalium nõ fiunt a caſu. ſed ꝓpter determinatum finem. Pobar tribo rationibus.pᷣma quia illa q fiunt æx determinato pꝛincipio ⁊ per determiata media nõ fiunt a caſu ſed generationes animalium fiunt ex det᷑⸗ minato pncipio ⁊ ꝑ determinata media puta ꝑ deter⸗ . . Folio rliiſi minatas actiones ergo. Secũda ratio qꝛ natura dex eſſe magis ſollicita circa animalia qᷓ; circa plãtas. ſed generatões plãtarum nõ fiũt a caſu. Nõ em fiũt in plã tis virigere ⁊ oliuigere.Tercia rõ qꝛ ſi ſic tũc ex quocii q; ſemine indiffereter ⁊ inderermĩate poſſet generari q d cũq; aial. caſus em eſt ca indetermiata. ;̊. Sed ad de ſtruendum terciũ motiuũ antiquoꝛũ (quo dicebãt om ma que fiunt a natura) fieri ex neceſſitare materie. Po nitur hec qrta ↄcluſio.illa que fiũt a natura nõ ſè olũ fi⸗ unt ex neceſſitate materie ſed etiã ex nccĩta te finꝰj. Dꝛo⸗ bar qꝛ illa que in ſuo fieri incipiũt ſemꝑ et a determia to pncipio a quoↄtinue ꝓcedũt in determinatũ finem nõ fiũt a caſu immo ꝓpter finem ſed ſic eſt de illis que fiunt a natura niſiꝑ accides aliquid impediat. Ma⸗ io: declarat᷑ ꝑ exemplum.ſi aliquis extraneus veniat multotiens ⁊ vna vice pᷣter intentõem recedat balnea⸗ tus dicimus hoc fieri a caſu vł fo:tuna.ſed ſi ſemꝑ vel frequenter hoc ei accidat nõ dicimus eſſe a caſu ⁊ foꝛ⸗ tuna. Sed ad deſtruedum quartũ motiuũ antiquoꝛũ Ponit᷑ hec quinta cõcluſio naturam nõ deliberare nõ tollit naturam agere ppter finem ꝓbatur quia nullus nega t artem agere ꝓpter finem ⁊ tame multe artes in ſuis operationib no deliberãt.ergo. Ad deſtruedum quintuʒ motiuum.ponitur hec ſexta ⁊ vltima ↄcluſio Naturã eſſe pꝛincipiũ intrinſecũ non tollit naturam a gere ppter finem. ꝓbat᷑ duabus rationiby. Pꝛima qꝛ ſi ars manufactiua eſſet in ligno eodem modo fieret na⸗ uis ſicut natura operatur. ſed illo poſito adhuc ars a⸗ geret ꝓpter finem. ergo. Secunda ratio quia poteſt eẽ ꝙ ars medicine ſit in eo qui ſanat ⁊ tamen ppter hoe talis ars nõ negat᷑ agere ꝓpter finem.ergo. EOłx iſtis pa tet ꝙ natura agit ꝓpter fineʒ. nec obſtat rões antiqͥꝛũ ſitate In hoc ſecũ do capitulo oſtendit phᷣus quo⸗ modo ꝓuenit neceſſitas in rebꝛ naturalibus. t mo⸗ uet queſtionẽ dicẽs ibi (Oð at ex neceſſitate) Elty ex ſuppoſitione exiſtat aut ſimpłr.id eſt vtrũ neceſſitas ĩ rebus naturalibi pueniat ex ꝑte finis vł ſolum ex ꝑte materie. Fuit em antiquoꝝ opinio ꝙ talis neceſſitas ſumitur a materia pura.quia materia eſt talis vł tał Sicut ſi aliqͥs diceret ꝙ nccẽ eſt murum vl domũ eſſe talem eo q; grauia dełẽt ferri deoꝛſum ⁊ leuia ſu rſum. ꝓpter quod ladides qui ſunt graues ⁊ durioꝛes rema nent in fundamento.terra vero lapidibus ſupꝛaponit᷑ tanq; leuioꝛ ⁊ in ſummo ponuntur ligna eo ꝙ ſunt le⸗ uioꝛa ſic ergo eſtimabant antiqui diſpoſitiones reruzʒ naturalium totaliter ꝓuenire ex parte materie. Md ſoluendam queſtionem motam ⁊ ad repꝛobandũ hãe opinionem ponit phᷣus talem ↄcluſionẽ inrebus natu ralibus neceſſitas ſumitur pꝛincipaliter ex fine. pꝛobat tribus rationibus. Pꝛima ſicut eſt in artificialibꝰ.ita eſt in naturalibi.ſed in artificialib; nccĩtas ſumit᷑ nci paliter ex fine. Mĩoꝛ ptz qꝛ ab illo ſumit᷑ oncipalr ne ceſſitas ĩ by artificialib ꝑ qð marie rñr ad itrogatõʒ qri? ppt q efs vł ppt qd tale rs. finẽ Pmmoi Si em qrat᷑ ꝓpt᷑ qͥd ẽ domꝰ.ↄuelet᷑ rñr ꝙ B ẽ vt cuſtodiat hoĩes a frigoꝛiba pluuijꝭ vet ⁊ alijs hmõiSilr ſi q̃rat ꝓpter quid eſt ſerra dentata. Reſpõdet᷑ vt poſſit diui dere ligna. t nõ ſolũ rũdet᷑ ad queſtõeʒ ppt quã re ẽ tałimo ad q̃ſtõeʒ qrẽtẽ ꝓpt᷑ qͥd mata c tal.vt ſi qrat AQAueſtiones quare ſerra eſt ferren. Scða ratio qꝛ ſicut ſe hʒ pꝛin cipium ad ↄcluſionẽ in ſpeculabilib ita finꝭꝰ in natura iibus. Sz in ſpeculabiliba nccitas ocluſionis ſumit᷑ ex pᷣncipio ̊ in reb naturalib nccitas eoꝝ q ſunt ad finẽ ſumit᷑ ex fine. Maioꝛ pʒ qꝛ licut in ſpecula bilibꝛ ex eſſe vł vitate pᷣncipij ſequit᷑ eſſe vł ᷣitas ↄcluſionis nõ at ecõuerſo ⁊ ex nõ ecↄcluſionis ſequit᷑ no ec pncipij.ita in naturalib ex ee finis ſeqtur eẽ eoꝝ q ſunt ad finẽ nõ ãt ecõuerſo ⁊ ex nõ e eoꝝ q ſunt ad finẽ ſequit᷑ nõ eſie finꝭ⸗ et nõ ecouerſo. Pꝛimo declarat᷑ ſumedo ꝓ pᷣncipio ꝙ triangulus hʒ vnũ angulũ rectũ.⁊ ꝓ ↄcluſione ꝙ trian gulus hʒ tres ãgulos eqles duob rectis. Scm decla rat᷑ ſumedo ꝓ fine do mũ ⁊ ꝓ his que ſunt ad finẽ late res ⁊ lapides Tercia ratio qꝛ ꝑ diuiſionẽ ſumptũ a fine via foꝛma demonſtratur diuiſio ſumpta a matia tam in natalibo qᷓ; in artificialibs ſʒ ab eo ꝑ qð aliqᷣd demõſtrat᷑ ſumit᷑ eiꝰ nccitas ò̊ a foꝛma vł a fine ſumit᷑ ncecitas materie. Maioꝛ pʒ ꝑ exemplũ.nã ꝑ qᷓ̊; ꝙ domꝰ eſt qͥd ꝓhibens nos a frigoꝛib caloꝛib ⁊ alijs hmõi nocius oñdit᷑ ꝙ domꝰↄponit᷑ ex lapidib ⁊ lignis.ſicut aut eſt de domo ita eſt de hoĩe ⁊ alijs. x dcis ptz ꝙ p hicus hʒ ↄſiderare tã finem qᷓ; materiã.qꝛ matia eſt ꝓpter finẽ ⁊ iõ magis hʒ ↄſiderare finẽ q; materiã O(ã hec materie ẽ ſed nõ hec finis (Quia cuiꝰ cauſa) Phs remouer dubiũ circa dcã dices ꝙ mat᷑ia bñ in⸗ diffiniat᷑ ꝑ finẽ ſuũ (q eſt didere dura) maifeſtũ ẽ Sʒ ꝙ diffiniat᷑ ꝑ foꝛmã puta ꝑ h̊ qð eſt habere dẽtes quia ſine tali foꝛma nõ ↄſiſterʒ finQ.ãt diffiniat᷑ ꝑ mate riã puta ꝑ ̊ qð eſt eẽ ferreũ pʒ qꝛ ſine tali materia nõ ſeqret᷑ finis. Oſt q̊ ↄpleta diffinitio ſerre ꝙ eſt inſtru⸗ mentũ ferreũ ⁊ dentatũ aptũ diuidere dura ſunt g̊ in diffinitõe q̃d ã ꝑtes vt materia) Circa hũc textrũ Attende pᷣꝰ ꝙ (ſicut recitat albertꝰ)erat opio phoꝝ. Ddicẽtiũ oĩa euenire a caſu ꝙ agetia naturalia non age⸗ rent niſi ſᷣm nccitate matie. t ita dicebãt naturã nõ agere ꝓpter finẽ.vñ ⁊ iſtius opionis fuit Seneca in li⸗ bꝛo ð naturalib queſtionibo dicẽs ( vis nature Iouis Sceptũ eſt ꝑmiſſio eſt ⁊ iõ nõ ðʒ facere ita niſi qꝛ ex necĩ tate fiũt nature quã influit iupiter Attende ſcdðᷣo ꝙ ſim ↄmẽtatoꝛẽ multe falſe poſitões ſuſtiuebant᷑ pter ↄ ſuetudinem. ¶ Iñ ðᷣt in fine huiꝰ libꝛi. Cõſuetudo ſic dicit rꝭ.in pᷣmo metap hice eſt maxima cã impedi⸗ ens a plłib reb manifeſtis ꝑ ſe.queadmodũ em̃ qñ hõ fuit aſſuetꝰ aliqs actões agere q;u noceãt illi er̃t illi fa ciles.⁊ credit ꝙ ſint vtiles. Et ſilr cũ fuerit aſſuetꝰ au dire fłos ſermoẽs a puericia erit illa ↄſuetudo cã ad negandũ vᷣitatem manifeſta ſicut qͥdã aſſueti fuerunt ↄmedere venenũ in tĩ ꝙ erat eis cibi. Ita accidit mo dernis dicentib.vt gñatio fiat ex nihilo ⁊ cã iſtiꝰ etiã fuit ↄſuetudo. ct poſt eã vidi quoſdã ſocios dubi tantes in hac queſtione ?⁊ Muicẽna obediuit huic que ſtioni aliquãtulum in ſuo tractatu de ſuba oꝛbis. (t ita fecerũt antiqͥ dicetes ꝓpter grauitatẽ vł leuitatẽ fie⸗ ri actões naturales.h̊ᷣ ein nõ eſt ita qꝛ matia nõ eſt cã fi nis ſʒ finis eſt cã materie. Vñ dicit ↄmẽtatoꝛ comento octuageſimo pᷣmo.ꝙ grã finis qrẽda eſt nccitas mat᷑ie ↄueniẽtis illi actõni.⁊ nccitas cauſe reꝝ ſequẽtiũ mati am nõ eſt ꝓpter fine ſicut moꝛs aĩalis eſt ꝓpter materiã et nõꝓpr finẽ.ſʒ illa qᷓ inueniunt᷑ ppter foꝛmã⁊ diffinitõ nem ſunt ꝓpt᷑ finẽ Et poſtea dicit ꝙ iſte modꝰ nccitatꝭ ſecũdi Philicoꝝ inuenit᷑ in rebus eternis Et iſta eſt nccitas ſimpłr quã antiqͥ eſtimabãt eſſe in reb; naturaliba gñalibi ⁊ coꝛru ptibilibi.ſi igi foꝛme ſeqrent᷑ materiã de necĩtate tunc dĩg eueniret de neceſſitate Wł trẽde tercio. ꝙ cũ dicit p hs (mouẽtia nõ mota nõ eẽ phice ↄſideratõis) dʒ in telligi ꝙ nõ ↄꝑat eas ſm ſuas qdditates vtputa ſm pᷣ dicata qꝗᷓ ſibi ↄueiunt inq;tũ entia.pᷣt tñ bñ cõſiderare de ipᷣ is m pᷣdicata qᷓ ſibiↄaueĩunt inq; tũ mouẽtia.⁊ q nobis imotelcũt ꝑ motũ ⁊ c qʒ dicit ↄmẽtatoꝛ ↄme⸗ to ſexageſimo ſexto.q ↄſideratio de qͥdditate pmi mo toꝛis no eſt naturał eo ꝙ pᷣmmotoꝛ non habet intra ſe pncipiũ motus. Vñ dicit ꝙ H Aræ.nõ ĩtendebat diui dere artes ſʒ dĩdere gna entiũ que ſũt diuerſaꝝ natura rũ. Oaũt dicit ↄmẽtatoꝛ in fine pᷣmi huiꝰ ꝙ ſolꝰ natu ralis hʒ demõſtrare ſubᷣas ſepatas eẽ.qꝛ ſuba abſtrac ta eſt ſubiectũ in pᷣma phᷣia nulla aũt ſcia poteſt demõ ſtrare ſuũ ſubiectũ eſſe neco demõſtratõem nec ꝑ ſignũ ¶Urgo dico ꝙ veꝝ eſt ꝙ ſolꝰnatał phs hʒ ↄſiderare ðᷣ obmo motoꝛe pᷣdicata ꝑtinẽtia ad motũ in ꝓbando pꝛi mũ motoꝛẽeſſe infatigabilem. et ondentia eũ ingña bi lem ⁊ incoꝛruptibilẽ ⁊c Sic phs naturał bñ ↄliderat de pᷣmo motoꝛe ſi eſt. ſed ᷣm phs ↄſiderat qᷣd eſt. Et ſi arguas ꝙ ᷣm ↄmẽtatoꝛe ſexto met aphiſice.eiuſdẽ ſcie eſt ↄſiderare i ẽ ⁊ qͥd eſt.dico ꝙ verũ eſt ꝙ eiuſdẽ ſcie Phs remouer dubiũ circa deã dicẽs ꝙ matia bñ in/ eſt ↄſiderare de aliquo qd ſit ⁊ ſi ſit ꝓpter qͥd ſiueꝑ cãʒ trat diffinitõeʒ ſerra em bñ diffinit᷑ ꝑ ferrũ tanq; mate riã. Vñ ſerra diffinit᷑ ꝑ finẽ foꝛmã ⁊ matiã.q at ſerra Di em̃ aliq ſcia ↄſiderat de aliqͥ ſi eſt ꝓpter qͥ ſiuep cã m.ea dẽ ſcia ↄſiderat de illo qͥd eſt aliq cũ ↄſiderat ſi eſt ꝑ effectꝰ q̃ nõ ↄſiderat qͥd eſi ſicut pᷣma p hia reſpec tu lubarũ ſeꝑataꝝ Attende qrto.ꝙ ſᷣm ↄmẽtatoꝛeʒ octauo metaphᷣice.comẽto tercio materia nõ ꝑtinet ad diff itionẽ. vn dicit ꝙ qdaʒ eſt diffinitõ vbi apparʒ ma teria ⁊ q dã vbi nõ apparet Vbi apparet matia ibi vna ps poſita nõ ꝑtinet ad qͥdditatẽ.⁊ H intelligi᷑ pbare p⸗ mo qꝛ in his qᷓ fit a caſu ⁊ ab arte eſt matia. Secũdo qꝛ materia eſt pᷣncipiũ ꝑ qð aliqͥd pᷣt eſſe ⁊ nõ eẽ.ſi ergo eſſet ꝑs diffionis diffinitio poſſi gnari ⁊ coꝛrũpi.Ter⸗ cio qꝛ matia ẽ pᷣncipiũ indiuiduatõis ſᷣm Nuicenã oc⸗ tauo metaphice. ̊ nõ eſt de diffinitõe.Quarto qꝛ mate ria manet qͥd ditate in iſto coꝛrupta.̊. Ad iſta dom eſt hic cũ Areſto.ꝙ in diffinitõe rei naturalł ponit᷑ matia nõ ſingularis ⁊ ↄplexionata.de q loquit᷑ ↄmẽtatoꝛ ſecd vVkis ⁊ abſtrabes a pncipijs ididuãtib, ⁊ↄp lexionãtib⸗ 72 Ultuꝝ neceſſitas in reb naturali⸗ Querit Buspuenlarergtef nie Airgui⸗ vpmo ꝙ iõ qꝛ nccitas in illis ꝓue⸗ nit ex ꝑte materie ̊ ne ex ꝑte finis Tenʒ pↄna qꝛ matta et finis nũqᷓ; coincidũt. Añs pʒ qꝛ ſicut ẽ in artificiali bus ita ⁊ in natu ralibus.ſ. 3 ĩ artificialibꝰ necĩtas pꝛo uenit ex ꝑte materie. S Minoꝛ patz qꝛ domificatoꝛ fa⸗ ciens domũ ponit grauioꝛa deoꝛſum ⁊ leuioꝛa ſunſum fim exigentiã grauitatis ⁊ leuitatis qᷓ ſunt diſpões ma terie. obat᷑ ſcdᷣo.qꝛ ſicut eſt in qbuſdam effectib na turalib ita ꝓpoꝛtionabilit᷑ ẽ in alijs.ſʒ alicuiꝰ effectꝰ natu ralis vł oꝑatõis nccitas ꝓuenit ex ꝑte materie &. Minoꝛ pʒ de pluuia ꝗᷓ fit ex hoc ꝙ vapoꝛ calefactꝰ lur ſum aſcẽdit vbi ingroſſat᷑ ⁊ fit grauis ⁊ tũc deſcẽdit de oꝛſum. Sco ſic qꝛ vł pluuia fit vł euenit ex pte ma terie ⁊ diſpõne eiꝰ aut ppter finẽ. Si pmũ habet᷑ inten tũ. Nõ ſcᷣm qꝛ ſi ecẽt aliqs finis ꝓpter queʒ fieret plu⸗ uia videret᷑ eẽ cremẽtũ fructuum terre ſed h̊ nõ pᷣt dici q⁊ꝛ ſicut ↄtingit fructꝰ augeri ⁊ creſcere ꝑ pluuiã ſic xo⸗ tingit eos deꝑdi ⁊ deſtrui.Sʒ nullꝰ diceret ꝙ pluuia ſit ller . „ Drg ten Nldei ufn; ſienr iiri wro, Pm o⸗ ur diul Itnt longt Ablrze dems ared ndodel an .Cſ iuidi ſie uſdi ii⸗ lirepch hunehe⸗ Nin R zuhim it ., i n tnnti urſd Cmnünh mni Agn chnun R ciinsen irweſt, 2 ſtunn ſuctei cditde Ateina bekuen lrkpl, ößtdi nĩſeth Tluns Areſtotelis fit ꝓpter deſtructõem fructuũ. nec dʒ dici ꝙ flat ꝓpt cremẽtũ CTercio ſic. materia eſt ſimpłr nccaria in eſ⸗ ſendo. cũ ſit ingnabilis ⁊ incoꝛruptibit᷑.fines aũt oꝑa⸗ tionũ naturaliũ ſtꝭ ↄtingetes.ſʒ rõnabilius eſt nccita tẽ ꝓuenire ex nccã rio qᷓ; ↄtingente.videt᷑ em mirabile quo mõ ex ↄtingẽte poſſʒ puenire nccitas O(t ↄfirma tur. qᷣa ab eo qð nõ ẽ nec erit ñ pueit nccitas eoꝝ q̃ ſtꝭ⸗ ſed cũ finis ↄtingent᷑ eueniat ipe nec eſt nec foꝛte erit. ſicut pᷣt patere ð ſanitate reſpectu oꝑatio nũ medici.g AQuarto ſic.natura nõ agit ꝓpt finẽ.̊ in opatõibus nature nõ ſumit᷑ nccĩtas ex ꝑte finis. Añs pʒ.qꝛ ſi na/ tura ageret ꝓpt᷑ finẽ.cũ oĩs finis ſit bonꝰ⁊ monſtra non ſint bona.ſequeret᷑ ꝙ in oꝑib nature nõ poſſet contin⸗ gere mõſtra.ſed ̊ eſt flm.g. Cofirma?. qᷣa ſeqret᷑ ꝙ in actõe nature poſſent aliqᷓ ↄtingere fruſtra.ſed ↄñs eſt falſũ.ſicut pʒ pᷣmo celi ⁊ cio de aĩla.g̊.Añs pʒ.qꝛ ſi na tura ageret ꝓpter finẽ.cũ natura nõ intẽdat mõſtrũ.ſe⸗ Ir ꝙ ſi ꝓducat mõſtꝝ ſic ſepe fit ipa fruſtrabit᷑ ſuo fine tũ eſt phus in textu. D:o S I ſidiutbe queſttioms ſeinen In 0P P 0 iatzecuedtteus ſeli Nueſtio. vtꝝ natura pꝛoducens ſolutoe Attede pᷣmo ꝙ mõſtꝝ apho in textu ſic diffinit. Moõſty eſt pccm illiꝰ qð p ter aliud eſt. vel alit᷑ m alios Moõſtꝝ eſt diffoꝛmitas q̃dã in paucioꝛibo ↄueniẽs entibo naturalibo eueniens pᷣter ſolitũ curſũ nature.diſcõuenies ilł ex qbus trabit oꝛiginẽ Attẽde ſcdᷣo.ꝙ mõſtꝝ capit᷑ dupłr.vno mõ materiałr ⁊ ꝓ denoĩato.⁊ ſic moſtꝝ eſt ſuppoſitũ cui ĩ evſt aliq diffoꝛmitas repugnas nature ſue ſpẽi vel natu re ſpẽꝝ a qͥbo traxit oꝛiginẽ.ſicut hõ cũ duobo capitib⸗ Aliooaccipit᷑ foꝛmalr.⁊ ꝓ ſcato vel ꝓ rõe foꝛmali a qᷓ mõſtꝝ dꝛẽ mõſtꝝ.⁊ ſic eſt diffoꝛmitas talis vel mõſtruo ſitas Attẽde tercõ ꝙ duplex eſt natura.quedam eſt vlis.ſicut deꝰ intelligetia celu. Alia eſt ꝑticularis.cu⸗ ius oẽs effectꝰ ſte eiuidẽ ſpei ſpeãliſſime.vt hõ vel foꝛ⸗ ma hois Attẽde qrto ꝙ natura vłis intedit omnẽ? effectũ ꝑ quẽ pᷣt ↄſeruare eẽ ſpecificũ alicuiꝰ ſpẽi.Ex ̊ ſequit᷑ꝙ pᷣma cã ⁊ cetere nature vłes nihil ꝓducũt pᷣ⸗ ter intẽtõem. vmmo intẽdũt quẽlitet effectũ quẽ ꝓdu⸗ cuũt.qᷓ;uis cã pꝑticularis multa ꝓducat pᷣter intẽtoenm co ꝙ intentõ eiꝰ fert᷑ ad detminatũ effectũ a ſepe fru ſtra?t Iſtis ſuppoſitꝭ rñdet᷑ ad queſtionẽ ab aliquibz ꝙ natura(q eſt materia cõis) intẽdit mõſtꝝ.qꝛ ẽ indiſ ferẽs ad ocm foꝛmã in ea poſſibilẽ recipi.nec videt᷑ ali ꝗᷓ eẽ ſibi innaturalis.Sʒ nũqᷓ; natura (ꝗ eſt foꝛma) in tẽdit mõſtꝝ.qꝛ mõſtruolitas eſt diſpõ diſcõueniẽs foꝛ me. Sʒ videt᷑ ꝙ iſta rñſio non ſatis faciat qᷓſito.eo ꝙ mat᷑ia(vt videt᷑) nõ eſt alicꝰ acciuitatis.niſi inclinata .π et diſpoſita ꝑ aliquã foꝛmã. Vñ oʒ ſicut poſtea bate⸗/ bit mõſtruoſitatẽ etiq eqliter reducere in foꝛmã.⁊ iðᷣo rñdent alij ꝙ natura pducẽs mõſtꝝ ſiue ſit vłis ſiuep ticuiaris nõ intẽdit mõſtꝝ.tñ bñ mõſtꝝ intẽdit. Pꝛi⸗ mũ ꝓbat.qꝛ agens infallibile ⁊ optimũ nõ intẽdit ma lũ pᷣm ꝙ malũ.nec etiã agẽs directũ a tali agẽte.ſʒ mõ . ſtrũ eſt malũ ⁊ peccatũ in natura.̊ natura ꝓducens mõſtꝝ nõ intẽdit moſtꝝ. Tenet ↄna.qꝛ in hac ↄcluſio ne moſty appellat ſuã ꝓpꝛiã rõem. Scoᷣm pʒ ꝑ ſyllo⸗ giſmũ expoſitoꝛiũ demoſtrãdo hoĩem gibboſüũ vk ali⸗ ud mõſtꝝ ſic arguẽdo.hoc ĩtendit natura ſiue vłis ſi⸗ Sꝛim 9 mõſtꝝ intẽdat mõſtꝝ. Pꝛo cuiꝰ ne ꝑticularis h̊ eſt mõſtꝝ. mõſty intedit natura Sʒ Folio xlv iſta reſpõſio inſiſtit euidã falſo pᷣncipio.qdð als impꝛo batũ eſt. Jõ rñdet᷑ tercio.ꝙ natura ꝓduces mõſtrũ p⸗ maria intentõe nõ intedit mõſtꝝ.qꝛ pᷣma intetõ nature nõ eſt ad malũ vel pccm.ſʒ nihil ꝓhibʒ naturã pduc⸗ tẽ mõſtrũ ſcdᷣaria intẽtõe ⁊ intedere mõſtrũ.ſ.in caſu q̊ natura no pᷣt ꝓducere rectũ.tũc em melius eſt moſtrũ qᷓ; nihil.natura ãt de poſſibilib ſꝑ facit id qdð melius eſt. Et eſt ſiłe in moꝛalibo.nã minꝰ malũ qᷓuis ſit ma lũ ſᷣm ſe ⁊ nõ intetũ pᷣmaria intetõe.tñ minꝰ malũ qñ ẽ ↄpatuʒ ad maius malũ aliqñ eſt eligendũ.qꝛ tunc hʒ rõem boni. Sed tu dic.ꝙ mõſtra intẽdũt᷑ hic a na tura vli de qꝗᷓ intelligit᷑.ꝙ nõ abũdat in ſuꝑfluis nec de ficit in nccãrijs.nec facit aliquid fruſtra.tñ natura ꝑti cularis nõ intẽdit moſtra.accipiendo monſtꝝ ꝓ ſ̃cato licʒ bene ꝓ denolato Si queras vtꝝ natura vlis in tẽdat mõſtrũ ꝓ ſcato.ſ.mõſtruoſitatẽ.·Dðm ꝙ ſi ca⸗ pit᷑p pᷣuatõe detmiate diſpõis.tũc nõ intẽdit.cũ ſit nõ ens. et ſi capiat᷑ ꝓ diſpõe tali vel rali(q eſt huic nature diſcõueniens ſic.bene intenditur abißa· OQueſtio ſecũda? —— . pñt reperi⸗ ri mõſtra. Pꝛo cꝰ ſolutöe Attẽde pᷣmo ꝙ qdruplici de cã pñt ↄtingi mõſtra. Pꝛimo/ꝓpt᷑ diminutõem ma terie.⁊ H tripłr.vel qͥa vᷣtus foꝛmatiua nõ pᷣt foꝛmare niſi paꝝ de materia. reijcit aliã ꝑtem materie.ex ꝗͥ ð beret ꝓcreari ꝓles.⁊ ſic ſepe generãt᷑ aĩalia ſine bꝛachi⸗ is vel pedibus integris. Vlel ex diminurõe materie.⁊ ſic deficiũt ꝑtes longe diſtqtes a coꝛde.ſicut manꝰ ⁊ pe des q̃ſi eẽnt abſciſe. Vel efficiũt membꝛa ita mollia ꝙ nõ poſſunt ſuſtẽtare coꝛpus.aut ex vtroq; ſimł.⁊ ſic ſe pe ↄtingit defectus in toto coꝛꝑe vel in ꝑtib pncipalio ribi.ſicut nata eſt apud nos femella in qua defecerunt oculi ⁊ naſus.⁊ nõ erãt niſi duo foꝛamia loco narj. Se cũdo ↄtingit ex ſuꝑfluitate materie.⁊ hoc tripłr.vł eſt defectꝰ in numero ſolo.ſicut qñ generat᷑ hõ cũ ſex digi tis vel trib pedib.vel magnitudine ſola.ſic qñ in ali quo aiali eſt aligð mebꝝimpꝛopoꝛtõnalr excedẽs alia mẽbꝛa.vel qñ mebꝛa oĩa vniꝰ hoĩsvł vnius aĩalis ex⸗ ceduũt mẽbꝛa alioꝝ aĩlalium.vel in nſüeroꝛ magnitudi ne ſił. Tercio ↄtingit ꝓpter qlitatũ impꝛopoꝛtroõnabili⸗ tatẽ.⁊ hoc pᷣt eẽ vel ex ꝑte agẽtis vel ex ꝑte paſſ.vł exꝑ te vtriuſq;. Et ſic ſepe ↄtingit generari aialia cuʒ mẽ bꝛis curuis.vel alioꝰ diſ poꝛtionatis. lõtingit etiã ex diuerſis ſeminib generari mõſtra.que ꝓ vna ꝑte ſtꝭ⸗ vnius nature. ꝓ alia ꝑte alteriꝰ.ſicut ex eq̃ ⁊ aſino ge nerat᷑ mulus.⁊ ex luꝑo ⁊ cane gñat᷑ ꝑ media pte luus et ꝓ alia ꝑte canis. Et hoc ↄtingit qũ diuerſe ſpẽs ↄvue niüũt in qlitatib. Raro qt ↄtingit hoc qñ nõ cõueniũt in qitatiba.ſicut raro vł nuqᷓ; viſeſt facte empedoclis q erãt ꝓ media ꝑte hoĩes.⁊ ꝓ alia pte equi.⸗ Heꝓpt diſ⸗ ꝓPoꝛtõem qlitatum. Dgto em ꝙ talia generarent᷑. non tũñ poſſent diu viuere.Quarto ↄtingit hoc ꝓpter conti nẽs. ⁊ hoc dupłr. vel ex ruptura ↄtinetis.Eſt aũt ↄti⸗ nẽs pellis quedã.q̃ vocat ſecũdina.⁊ ſic generãt᷑ hoĩes cũ duob capitibi ⁊ vno coꝛꝑe.vel hñtes coꝛpa diuerſa in doꝛſo tñ colligata. Vel ex caloꝛe. ⁊ ſic generat᷑ pueri inoncipio natiuſtatis habttes detes. lt ſicut retert Altertus ꝙ vidit natã filiã habẽtẽ vbera pẽdentia. ⁊ piloſã ſub aſſellis capite ⁊ inguinib ⁊ hocpt᷑ ᷣtutem caloꝛis naturał in coꝛde. Mut h̊ ↄtingit ꝓpter vᷣtutẽ ce 2„ leſte.q ſepe apta eſt generatoi aliquoꝝ gialians Hla Queſtiones iũcta ſeminib alterius ſpẽi ſepe gñat viriperias vel alia mõſtra.q̃ vidit empedocles Attẽde ſcdᷣo ꝙ mõ/ ſtra reꝑiunt᷑ in inultiplici dꝛña.qdam em̃ ſtꝭ mõſtra in ſubſtãtia totałr.qꝛ ſtꝭ alterius ſpei q; ſuũ ꝓducens qʒð erat natũ pducere ſibi ſiłe.ſicut fuit ſerves natus ex muliere. de quo ðᷣt Lucanꝰ. Alia ſtꝭ mõſtra in ſub ſtantia ꝑtialiter.q ſcʒ hñt aliq̃ mebꝛa vnius ſpẽi.⁊ alia alterius.ſicut ſyrenes⁊ centhauri. Alia ſtꝭ.q nõ in ſub ſtã tia ſed in diſpõibus ſũt diuerſa.ita ꝙ ſint eiuſdem ſpẽi.ſed nõ ſub debita diſpõe.⁊ talia potius dicuntur mõſtruoſa qᷓ; mõſtra. t hoc ↄtingit multis modis ſicut ſupius dictũ eſt Wttẽde tercio.ꝙ mõſtra reꝑi⸗ unt᷑ pᷣmo in aĩalibus.vt in hoibus ⁊ bꝛutis.ſicut ſuꝑiꝰ oñſum eſt. Scðdo repiunt᷑ in plãtis.q;uis in eis nõ re⸗ periant᷑ vitigere vł oliuipere.talia ſcʒ ꝙ vna ꝑs ſit hõ et alia ꝑs vitis vł oliua.⁊ hoc ꝓpter diſꝓpoꝛtonem foꝛ maꝝ. vtriuſq;. Tercio reꝑiunt᷑ in mixtis inaiatis.vt ĩ lapidibi.qᷓ;uis hoc magis lateat nos.Quarto repiũt᷑ in mixtis impfectis.ſicut in impᷣſſioniba metheoꝛologi cis. (omete em ⁊ pluuie ſanguinee ⁊ caſlus lapidũ ðᷣ nubibs. ⁊ alia hmõi pñt dici monſtra. Quinto in ſim plicibus elementis. vt ſtꝭ inũ datões aquaꝝ ⁊ diluuia aque vel ignis. Sexto in incõgruis accñtibus.ſic cuʒ bos in rhoma locutus eſt. (otingũt etiã rõe tꝑis.vt ſi flãt tonitrua in hyeme.vł maxie pluuie ſubcane Et ſełr rõe loci.vt ſi naſceret᷑ ethiops vel pigmeus colonie Ex iſtis pʒ reſpõſio ad queſtionẽ XTercia.vtꝝ nccĩtas in oꝑtõib⸗ . Queſtiocara ibus pueniat ertte ma terie vel ex ꝑte finis. Pꝛo cuiꝰ ſo lutõe Attẽde pᷣmo ꝙ duplex eſt nccitas.quedam ẽ nccĩtas abſoluta.⁊ illa ſolum ↄpetit rei.q nõ pᷣt non eẽ et talis ſoli deo ↄuenit.Alia eſt nccitas ↄditionata.⁊ talis reꝑit᷑ bene in rebus naturalibus. Attede ſcðᷣo cũ querit᷑ vtꝝ nccitas in oꝑatõibo ⁊c.h̊ dʒ ſic intelli⸗ gi. vtrũ debitus oꝛdo ⁊ oꝛdinatus modus actionũ na turaliũ ꝓueniat ex fine vel ex materia.ita ꝙ materia ſit finis vel cã quare agẽtia naturalia debite ⁊ oꝛdinate ꝓgducũt ſuos effectus S — ◻ in qbuſdam ꝓpuenit Dic P 2 1m ncciĩtas expte materie ſi * EkE cut eſt nccitas coꝛruptõ nis ꝓpter h̊ em̃ aliqͥd pᷣciſe ẽ coꝛruptibile.qꝛ hʒ matiã admixtã puatõi Dic ꝛl° ꝙ qᷣbuſdã nulloꝰ ẽ nccĩitas ex materia.ſʒ ſolũ ex fine.ꝙ em dẽtes ãterioꝛes ſint acu ti nõ nõ ꝓuenit ex aliqua diſpõe matie.ſʒ ſolũ ex fine Oic tercio.ꝙ licet aliqᷓ ſint ſolum necãria nccitate materie reſpectu cauſaꝝ ꝑticulariũ.tñ omia ſtꝭ nccã⸗ ria nccitate finis reſpectu alicuiꝰ cauſe. Dic quar to.ꝙ vbi ꝓuenit nccĩtas ex ꝑte vtriuſq; ipᷣa pᷣncipali⸗ eſt ex ꝑte finis qᷓ; ex ꝑte materie Ox iſtis pʒ ꝙ cauſa (q̃ re agẽtia naturalia debite ⁊ oꝛdinate ꝓcedũt in ꝓduc⸗ tõe ſuoꝝ ſuoꝝ effectuũ) eſt pᷣncipaliter ipe finis ☚. NOuarta. vty foꝛma efficiens = OQOu e Tio'i coincidãt in idẽ, materia vero nõ coincidat cũ aliqᷓ alia/ rũ cauſaꝝ. Pꝛo cuiꝰ ſolutöe Attẽde pmo ꝙ ſᷣm cõ⸗ metatoꝛẽ omento ſexageſimotcio.duplex eſt finis.ſ.fi⸗ nis gnatois.q eſt foma ad quã fminat᷑ gnatò.⁊ finis rei genite.qᷓ eſt vltima ꝑfectõ eius.vt foꝛma ronalis vł᷑ foꝛma hoĩs.⁊ finis gñacõis eius. Sʒ finis ipᷣius hoĩts eſt ſumma ⁊ vltima pfectio hoĩs.ſ. felicitas XActen ſecũdi Phiſicoꝝ de ſcðᷣo ꝙ triplexẽ materia.ſ.exqua.in ꝗᷓ.⁊ circa qua⸗s D Pꝛimo ſᷣm ↄmentatoꝛẽ vbi ſupꝛa. ꝙ foꝛma rei genite ⁊ finis generatõnis coincidũt in idẽ numero.⁊ ſto idẽ ᷣm ſubiectũ.plura ve ro ſm diffinitões. ſ 3 foꝛma rei gñate ⁊ finis eiuſdẽ.nec „ — „ 7 — coincidũt in idẽ numero nec ſpẽ nec gñe. Nã foꝛma ho minis geniti eſt in pᷣdicamẽto ſubſtãtie.felicitas vero q̃ eſt finis hoĩs geniti eſt in pᷣdicamẽto qlitatis Oãt ðt ↄmẽtatoꝛ vbi ſupᷣ foꝛmã rei genite ⁊ foꝛmã generati onis et vnũ ſᷣm ſubiectũ ⁊ plures ſᷣm diffinitõem. Sic dz intelligi foꝛma rei genite ⁊ finis generatõis ſtꝭ idẽ ſim id qð ſiꝭ.⁊ ꝓ denoĩato.nõ tñ ꝓ ſcato.tũc em̃ ſᷣm ꝙæ ſte in diuerſis generib cauſaꝝ hñt diuerſas diffinitio nes Uic ſcdᷣo. ꝙ efficiẽs in quo incidit in idẽ ſpẽ cũ foꝛma ⁊ fine.⁊ hoc intelligẽdo de efficiẽte vniuoco ⁊ nõ equoco.intelligendo etiã de fine generatõis.⁊ non rei genite Dic tercio.ꝙ materia ex qua nõ coincidit cũ efficiente reſpectu eiuſdẽ.tñ bñ materia in qᷓ vet circa quã. Neq; em̃ phs in textu dicit materiã nõ coincide re cũ alijs.q;uis hoc cõiter ex iſto textu alleget᷑.ſʒ dicit foꝛmã finẽ ⁊ efficiẽs coincidere.vt exponit cõmentatoꝛ quoniã phus in textu nõ expmit noĩa cauſaꝝ.ſʒ dicit tres aũt in vnã ↄueniunt. NHec ex hoc ſequit᷑ iſta nõ eſſe diſtincta genera cauſaꝝ.nõ em coincidũt in idem foꝛ⸗ maliter.ſʒ ſolum materiatr. Ad rönes adredn Mabn ceſſitas quodãmõ ex par⸗ — ad duas pᷣmas ꝓbatões.qᷓ;uis em̃ ptes domꝰ quodã te materie. ſz tñ pncipalius ex fine. Ot ꝑ hoc pʒ ſolutõ mõ oꝛdinẽt᷑ ex ꝑte materie.tñ pᷣncipalius oꝛdinant᷑ exꝑ te finis.qᷓ;uis etiã pluuie deſcendũt deoꝛſum rõe ma⸗ terie.vel grauitatis eius.tñ pᷣncipalius rõe finis.eo ꝙ graue tendit deoꝛſũ ꝓpter finem. Silrᷣm ↄmentatoꝛẽ nõ poſſet ſeruare elementum terre.niſi vapoꝛes eleuati ſurſũ iterum caderent Ad ſcdᷣam ðꝛ.ꝙ finis bncipa lioꝛ deſcẽſus pluuie eſt ↄſeruatõ aque elemẽtalis ⁊ ad equatõ eius cũ alijs elemẽtis. Dicit᷑ vltra ad h̊ ꝙ ali⸗ qd ſit finis alicuiꝰ nõ oʒ ſꝑ ꝙ ex eo eueniat finis ille.ſʒ ſufficit ꝙ frequẽter.q;uis ᷣ pter pluuiã deſtruat fru⸗ mentũ.qꝛ tñ hoc raro ↄtingit.frequẽter aũt ꝓpter eaʒ augmentat᷑.iõ augmẽtatõ talis pᷣt eẽ finis q̃re fit plu⸗ uia Ad terciam ðꝛ.ꝙ materia pꝛima eſt cã nccãria operatõnũ naturaliũ.ſʒ ipa nõ eſt rõ determinata ⁊ oꝛ dinatiua eaꝝ.ſʒ magis finis.iõ ex ea nõ pᷣt ſumi neceſ⸗ ſitas in operatõibus naturalilb Ad ↄfirmatõeʒ ðꝛ ꝙ ab eo qð nõ eſt ⁊ qð eſt ↄtinges pᷣt ſumi nccitas ↄdi⸗ tionata.q;uis nõ abſoluta. Ad quartã negat᷑ añce⸗ dẽs. Ad ꝓbatõem ðꝛ: ꝙ natura pducẽs monſty nõ ꝓp ducit ꝓpt᷑ finẽ quẽ intẽdit.ymmo fruſtrat᷑ intentoe ſua ſed natura vłis bñ intendit illud.⁊ eſt quodãmõ bonũ ſicut pᷣus dictum eſt. Et per hoc pʒ ad cõfirmatõnem q;uis em natura vłis non poſſit aliquid facere fruſtra vel fruſtrari fine ſuo.tñ bene natura ꝑticularis. Oit ſic eſt finis buius ſcdᷣi phiſicoꝛum dein agu; Ofom iciti lund. Atin Nnabe s o O Gant n. S . ſi fifn. ffinto iſpec̃ cot wel icrci s 3140 gal lleq gifu c pu neein unre ineth i ℳ iig zwp deſur boi nen ud 1 „ * . Woniam aũt natura eſt pᷣncipiũ mo tus ⁊c. Quia naturaẽ pᷣncipiũ motus.⁊ in h̊ ne⸗ gotio eſt ſermo de natura iõ Areſto.in hoc tercio li⸗ bꝛzo dermĩat de motu. Et qꝛ motui accidit finitas 2 infinitas. iõ detminat etiã de infinito Et ſᷣm ſᷣ iſte totꝰ liber diuidit᷑ in duos trac tatꝰ.in pma detminat de motu.qͥ diuidit᷑ in tria capi tula.in pᷣmo pᷣmittit q dam necãria ad inqrendũ diffi nitõem motꝰ. Dicit ̊ pᷣmo ſic (Qm ãt natura eſt pᷣn cipiũ motꝰ⁊ mutatõis.ſcĩia ãt noſ̊ de natura c.iõ oꝑ⸗ tet nõ ignoꝛare qͥd ſit motꝰ.nccãriũ em̃ ẽ ignorato ipo motũ ignoꝛare naturã) Eſt ů̊ pma concluſio libꝛi ad phiſicũ ꝑtinet det᷑nĩare de motu.pʒ qꝛ cõſiderantẽ de natura oʒ ↄſiderare de motu.ſʒ phiſicꝰ hʒ cõſiderare de natura.g ⁊c. Maioꝛ pʒ.qꝛ natura diffinit᷑ ꝙ eſt pᷣn cipiũ motus ⁊ qetis.̊ ignoꝛato motu nccẽ eſt ignoꝛa⸗ re naturã.Scða ↄcluſio.ad phiſicũ ꝑtinet det᷑minare de infinito loco vacuo ⁊ tꝑe. Pꝛo bat᷑ triba rõibus. Pꝛi ma rõ ꝓbat ſpẽaliter de infinito ſic.qꝛ det᷑minãtẽ ð mo tu oʒ etiã detminare de his q̃ ↄſequũt᷑ motũ.cuiuſmo di eſt ↄtinuũ. Motꝰ em̃ eſt de nũero ↄtinuoꝝ.ſed ↄti nuũ diffinit᷑ ꝑ infinitũ.multotiẽs em̃ diffiniedo ↄtinu um dicimꝰ ꝙ tinuũ ẽ.qð eſt diuiſibile in initũ Se⸗ cũda rõ ꝓbat ſpẽałr ꝙ ad phiſicũ ꝑtinet det᷑miare de loco vacuo ⁊ tꝑe:qꝛ ꝓꝑhicus ↄſiderat de motu. ſʒ motꝰ nò pt eẽ ſine tꝑe loco ⁊ vacuo.vel ſᷣm vᷣitatẽ. vel ſim fa moſam opinionẽ antiquoꝝ.Adbuc ãt ſine loco tꝑe et vacuo impoſſibile eſt eẽ motũ Tercia rõ ꝓbat ↄmuni ter ꝙ ad p hicũ ꝑtinet oſt iderare de ĩfinito loco vacuo et tempoꝛe.quia intentõ huius libꝛi eſt loqui de con⸗ munib- omib rebus naturalibus.ſʒ pᷣdicta ſũt ↄmu⸗ nia omibus reba naturalibo.&̊ ⁊c. Maio: pʒ.qͥa ↄſide⸗ ratõ de ↄmunibꝰ eſt poꝛ ↄſideratõe de pꝛijs. Poſteri⸗ oꝛ ein eſt de ꝓpꝛijs ſpeculatõ ea qᷓ de comunibʒeſt. ergo cũ iſte liber ſit pᷣmꝰ totius phie naturalis dʒ ↄſiderare dce his queſtꝭ ↄmunia ad res naturales (Pꝛimum aut) hic phs ad inueſtigãdũ diffimtõnem motꝰ ponit tres diuiſiones. Pꝛima.entiũ qdã ſte in actu ? qdaʒ in potẽtia.ẽ ̊ vnũ qð endelchia tm ẽ.aliud ãt tin potetia Scða diuiſio.entiũ quedã ↄtinent᷑ in pᷣdicamẽto ſub ſtãtie.quedã in pᷣdicamẽto quãtitatis.quedã inpᷣdi⸗ camẽto qlitatis.⁊ẽijs. Ooꝝ em que ſtꝭ actu.aliud qͥ dẽ hoc aliquid.aliud vero quãtũ.aliud qle.vel alioꝝ pᷣdicamẽtoꝝ. Cercia diuiſio.relatiuoꝝ quedã referũ tur ſᷣm exceſſum ⁊ defectũ.vt duplũ ⁊ dimidiuʒ. Alia vero referunt᷑ ad inuicem ᷣm agere vel pati.vt monere vel moueri.⁊ ſic referunt᷑ ad innicẽ motiuum ⁊ mobile Motiuũ em̃ ðꝛ relariue ad mobile.nã ſi alidd eſt mo tiuũ alicuius mobilis eſt motiuum.⁊ ſi aliquid ẽ mo⸗ bile.ab aliquo motiuo eſt mohite. Arx iſtis inferũtur due ocluſiones. Pꝛima eſt, nullus moc?eſt pᷣter ſubſtã tiã qlitatem qᷓntitatem ⁊ vbi. Pꝛobat᷑.quia nullꝰ mo⸗ tus eſt pᷣter res ſeu diſpõnes.ſᷣm quas mobile mouet nõ eſt ant motus pᷣter res.ſed omne quod i louet᷑ ꝑ ſe mouetur ſᷣm ſubſtantiã vel qntitatem vel qlcatem vl tua) eſt actu es ⁊ potetia ſtatua. Scðo ſupponit᷑ ꝙ qᷓ; eim eſt in potetia ad ſanitate ? egritnint. S aüt po/ Folio xlvi. vbi. Mutaĩ᷑ em ſꝑ illud qð mutat᷑aut ſᷣm ſubſtanti⸗ am. aut ſᷣm quãtitate. aut ſm qlicatẽ. aut ſm locuʒ. & Secũ da ↄcluſio.motꝰ nõ eſt aliquid vniuocũ ſᷣm to⸗ tũ ſuum ambitũ. Patʒ.quia inuenit᷑ in plurib pᷣdica mẽtis.ſicut in ſubſtãtcia.qᷓntitate.qualitate.⁊vbi.illis aũt nihil eſt cõmune vniuocũ. Comune at in his nihil eſt acciꝑe.qð neq; hoc.neq; qntuzʒ neq; qle ſit neq; ali⸗ oꝝ pᷣdicamentoꝝ vllũ.cũ nihil ſit extra pꝛedicta.In q̊/ libet aũt pᷣdictoꝝ pᷣdicamẽtoꝝ duplex eſt motus. ſcʒ acquiſitiuꝰ ⁊ deꝑditiuꝰ.ſicut in ſubſtãtia vnus ẽ mo⸗ tus ad foꝛmꝗ. ? alius ad puatõem.in qntitate vnꝰ ad qntitatẽ ꝑfectã.⁊ alius ad imꝑfectã.in qlirate vnꝰ ad altedine. alius ad nigredinc.⁊ in vbi vnus ad ſurſum et alius ad deoꝛſum. Ox quibs infert ꝙ motus ⁊ mu⸗ tatõis tot ſtꝭ ſpẽs quoi entis (Oiuiſio at ſᷣm vnũ quodq;) In hoc ſcdᷣo capitulo ph̊s diſſinit motuʒ di⸗ cẽs.mot eſt actus entis in poteẽtia ſᷣm ꝙ hmõi Poba tur iſtadiffinitõ ſex ratõibus. Pꝛima eſt inductiua.qꝛ generatõ eſt actus genera bik inquãtũ generabile. aug mẽtatõ actus auginẽtabilis inquãtũ augmẽrabile. et diminutõ actus diminuibilis inqneũ diminuibile. al⸗ teratõ vero actus alterabilis inquãtũ alcerabile. loci mutatõ actus ĩ loco mutabilis inqntũ eſt loco muta⸗ bile. g omis motus eſt actus entis in potetia ſᷣm ꝙ hu/⸗ iuſmodi.Scda rõ ſpecialiter ꝓbat ꝙ motꝰ eſt actꝰ. qe illud eſt actus q illud (qð erat in potẽtia ad moueri) dicit᷑ actu moueri.ſed illud qð poterat moueri ðꝛ acò tu moueri ipᷣo motu. vt illud qdð poterat edificari di⸗ cit᷑ edificari ed ificatoe.Sicut ãt eſt de edificatõe paſ ſiua.ita ẽ de doctrinatõe.medicatõe.voluptatoõe.ſiue circũgiratõe adoleſcẽtia.i.augmentatõne.⁊ ſenectute id eſt diminutõe.Tercia ro ꝓbat ſcdðᷣam ꝑticulam ſpe cialłr.ſcʒ ꝙ motus eſt actus entis in potentia.quia om nis motus eſt actꝰ eius qð mouet᷑ cum ipᷣo motu ali⸗ qͥq dicatur moueri.ſʒ ome (quod monetur) eſt in po⸗ tẽtia.̊ ⁊c. Maioꝛ pʒ.quia ſicut ſe habet mouere ad ac tũ.ita le habet moueri ad potetiam.ſʒ o me qð ẽ motuʒ eſt actu.S. Elũñ ſi aliqua ſint ſimul in actu ⁊ in poten⸗ tia.qdam em eadẽ ſtꝭ actu ⁊ potetia.q;uis nõ ſimł aut bm idem. vt idem eſt calidũ in actu ⁊ frigidũ in poten tia.illa in agendo repatiũt᷑. Simił itaq; agũt ⁊ patiũt mouent ⁊ mouent᷑. Ome em tale erit ſimul actiuum et paſſiuũ. ⁊ ome mouẽs phiſice mobile erit. omne em hmõi mouet qð mouet᷑.pmũ aũt moues (qꝛ eſt actus purus) nõ mouetur.ſʒ ſolũ mouet.Quarta rõ ſpecia⸗ liter pbat terciam ꝑticulam.ſcʒ ꝙ motus eſt actus en⸗ tis in potentia 'm ꝙ in potẽtia. t ꝓ hac rõne ſuppo⸗ nitur pᷣmo.qꝙ illud (quod mouetur) bñ eſt in aliquo actu.⁊ in potẽtia ad alium actũ.vt illud (quod fit ſta uis idem ſᷣm rem ſit actu es ⁊ ĩ potẽtia ſtatua.tamẽ il la differũt bᷣm ratõez. (ſt ergo quarta ratõ.vel es mo netur ad ſtatuã ſᷣm ꝙ eſt actu es.vel ſm ꝙ eſt wtentia ſtatua. Hõ ſm ꝙ eſt actu es.quia tũc cũ eſſet actu ſta⸗ tua adbuc moueretur ad ſtatuã.ergo es moueturad ſtatuã ſin ꝙ eſt potentia ſtatua. Olt quia dictum ẽ ꝙ idẽ ſimul eſt in actu ⁊ in poteutia.poſſet aliquis crede re ꝙ actus ⁊ potentia eẽnt idẽ.iõ remouet h̊ dubiũ di⸗ cens ꝙ nõ.q;uis ſubiectũ ipoꝝ ſir idem. ꝓbat qꝛ actꝰ cet potetia ſunt magis diniſa ; due potẽtie.ſed due po tẽtie nõ ſunt idem.q;uis ſubiecta eg rum ſint ideʒ.ide i DIJJM „ Queſtiones tentia ad ſanitatẽ eẽt eadẽ cũ potentia ad egritu dinez tunc ſanitas ⁊ egr itudo eſſent eadem. Et circa hoc ðᷣt ↄmentatoꝛ ꝙ potentie cõtrarioꝝ ſtꝭ contrarie. Quin ta rõ ꝓbat totã diffinitõem. quia motꝰ eſt illud q̃ exi⸗ ſtente in mobili mobile mouet᷑.⁊ nõ pᷣus aut poſtenius ſed exiſtente actu entis in potentia ᷣm ꝙ in porẽtia in mobili ipᷣm mobile mouet᷑.⁊ non pus aut poſteriꝰ. er⸗ go⁊c.Et ↄfirmatur.qꝛ ed lificabif inquãtũ edificabile eſt aliquis actus.Ome em̃ quod ẽ in potetia aliquan do eſt in actu. eõtingit em vnũquodq; aliquãdo ideʒ oꝑari.aliquãdo aũt non. aut ergo talis actus eſt do⸗ mus vel edificatõ.ſʒ nõ eſt domꝰ.quia cum domus c̃ iam edificabile nõ eſt. ergo relinquit᷑ ꝙ edificatõ ẽ ac⸗ tus edificabilis inquãtum eſt edificabile.⁊ eadem rõ eſt in alijs motib.Eſt ergo diffinitõ ꝓbata ꝑ inductõ nem ⁊ ſyllogiſmũ.Solent ãt ꝓbari diffinitões a ↄtra rijs.⁊ io ſexta rõ eſt a contrario.⁊ eſt hec.quiavel dicta Diffinitõ eſt ↄcededa. vel aliqua iſtaꝝ quas dabãtan tiqui.ſʒ nõ pᷣt dici ſcdᷣm. Dicebãt em antiq ꝙ motus eſt alteritas.qꝛ quod mouet᷑ ſꝑ alio ⁊ alio mõ ſe habet vel ꝙ motus eſt inequalitas.vel ꝙ motꝰ eſt nõ ens.ſed nullo iſtoꝝ modoꝝ bñ diffinit᷑ motꝰ.quod ꝓbat dua bus rõnibus.quarũ pᷣma ſumit᷑ ex ꝑte ſubiecti.quia ſi motus bñ diffiniret᷑.ꝙ eſt alteritas vel ꝙ eſt ineqlitas vel ꝙ eſt nõ ens.tũc cuicũq; ineẽt vnũ iſtoꝝ ipᷣm nccã⸗ rio moueret᷑.qꝛ cuicũq; ineſt motus illud mouet᷑.ſʒ nõ eſt nccã rium moueri ea q̃ ſtꝭ altera.neq; ea q̃ ſtꝭ ineq̃/ lia.nec ea q̃ nõ ſtꝭ.ꝗ̊. Scða ratõ ſumit᷑ ex ꝑte termino⸗ rũ.quia motꝰ ⁊ mutatõ nõ eſt magis in alteritatẽ ꝙᷓ; in ſiłitudinẽ.nec in nõ eẽ qᷓ; in eẽ.nec in ineqlitatẽ q;ᷓ in eq̃ litatẽ. t ſicut eſt de termino ad quẽ.ita eſt de termi⸗ no a quo. Diffiniebãt em̃ antiqui motũ ſicut dictuʒ eſt.quia credebãt motũ eẽ ens indeterminatũ OKrede bant em motum nõ eẽ.nec actũ nec potentiazʒ.difficile aũt eſt diffinire motũ.quia videt᷑ eẽ actus imꝑfectus Moueĩ auũt ⁊ mouens) In h̊ tercio capitulo mo⸗ net ph̊s ⁊ ſoluit quedã dubia de motu actõe ⁊ paſſio⸗ ne. Et pᷣmo ponit hãc ↄcluſionẽ (mouet᷑ em̃ mouens om̃e) ꝓbat᷑ triba ratõnibus. Pꝛima rõ eſt.quia omne (qð pᷣus eſt inpotẽtia ⁊ poſtea in actu) quodãmõ mo uetur Motus em̃ eſt actus entis in potetia.ſʒ mouẽs pᷣus eſt mouẽs in potentia.⁊ poſtea in actu.q̊ mouens mouetur Scða ratõ.cuicũq; ſua immobilitas ẽ eius qes huius eſt aliquis motus.ſʒ mouentis immobili⸗ tas.id eſt ceſſatõ a mouẽdo ðꝛ eius quies.ergo mouẽ ti eſt aliquis motus.Tercia rõ.quia mouẽtia natura lia agũt ⁊ mouẽt ꝑ ↄtactum.in tali aũt contactu repa⸗ tit᷑ ?⁊ mouens mouetur.ergo om̃e mouẽs naturale mo⸗ uetur. Ex hoc infertur ſecũda diffinitõ motus.que ẽ hec Motus eſt actus mobilis inquantũ mobile Pꝛo batur.qꝛ mouere conuenit alicui inqntũ habet foꝛmã ꝑ quam eſt in acru.⁊ hoc vel qꝛ agat hanc foꝛmã.vł qꝛ habet hanc foꝛmã. vel qꝛ hʒ illã.vel quia hʒ tm de foꝛ⸗ ma. Vnde ex hoc ꝙ aliquis hʒ actu foꝛmã homiĩis fa⸗ cit aliũ eẽ hominem. Spẽs aũt ſemꝑ exiſtimabit᷑ aliqᷓ mouens.aut em̃ hec.aut qualis.aut quãti eſt.que em Ppncipiũ ⁊ cauſa motus cum moueat.vt actu homo fa cit expotentia exiſtente hoĩe holem.ſed motus eſt ac⸗ tus entis in potentia.ergo motꝰ non eſt actus alicuius inquantũ eſt mouens.ſed inquãtũ eſt mobile Et ſic be ne diffinit᷑ motus.ꝙ eſt actus mobilis inquantũ ẽ mo bile. Vñ ſi mouens moueatur boc eſt ꝑ accidens. ſcʒ —— N inquãtũ mouet ⁊ agit ꝑ ↄtactũ.Oꝑx iſtis patʒ ſolutio vnius difficultatis.que eſt.vtrũ motus ſit in mouẽte vel in mobili.eſt em̃ in mobili.qꝛ actus cuiuſſlibet ẽ in eo cuius eſt actus.ſed motus eſt actus mobilis cauſa tus a mouente. ̊ (Olt dubiũ hoc) Hic phus mo uet aliam dubitatõem que eſt. vtrũ mouentis ⁊ mobit ſit idẽ actus. Pꝛo cuiꝰ ſolutõe ponunt᷑ due ↄcluſiones Pꝛima eſt.mouẽtis eſt aliquis actꝰ ſicut ⁊ mobil.Ptʒ qꝛ quicqͥd ðꝛ ſᷣm potẽtiam ⁊ actũ habet aliquẽ actum ſibi competẽtẽ.ſʒ moues eſt hmõi.q̊.ᷣm em ꝙ pᷣt mo⸗ uere ðꝛ motiuũ.⁊ ſᷣm ꝙ mouet habet nomẽ mouentis g̊mouentis eſt aliquis actus Scða ↄcluſio eſt mouẽ tis ⁊ mobilis eſt ide actus.pʒ qꝛ actus mouentis eſt qͥ ꝓducit᷑ a mouente.⁊ actꝰ mobilis eſt qui recipit᷑ in mo bili.ſed idẽ eſt qdᷣ a mouente ꝓduciĩ ⁊ quod in mobi⸗ li vel paſſo recipit᷑.q̊ mouẽtis ⁊ mobilis eſt vnꝰ ⁊ ides actus. Scðo ꝓbat᷑ ꝑ duo exẽpla.pᷣmũ.qnia eſt eadem diſtãtia duoꝝ ad vnũ.⁊ vniꝰ ad duo.Scðm quia idẽ eſt ſpaciũ deſcẽdentis⁊ aſcẽdentis.hec em ſtꝭ qd vnuʒ rõ aũt non eſt vna.q̊ᷓ ſiłr idẽ eſt actus mobilis ⁊ mo⸗ uẽtis. Pꝛeter iſtas aũt dubitatões ſolutas.q ſtę de mo tu.ſtꝭ alie due de actõe ⁊ paſſione.ꝓ quaꝝ introductõ ne pᷣmittit duas ſuppões. Pꝛima eſt. ꝙ tam actiui qᷓ; paſſiui ẽ aliquis actꝰ.ſ.actiui actõ ⁊ paſſiui paſſio.pʒ qꝛ actio eſt opꝰ ⁊ finis actiui.⁊ paſſio paſſiui.ſed qð ẽ opꝰ ⁊ finis alicuiꝰ eſt eiꝰ actus ⁊ perfectõ.ꝭ̊ᷣ.Scða ſup poſitõ eſt ꝙ tã actis qᷓ; paſſio eſt motus.vtraq; em̃ ſtꝭ⸗ motus.NHꝛima ergo dubitatõ eſt. vtrũ actio ⁊ paſſio ſint idẽ motꝰ vel diuerſi. Scða.ſi ſint diuerſi motꝰ in quo vel in qᷣbus ſtꝭ.vtrũ ſcʒ ſint ambo in agente vel in patiete.vel vnũ in agẽte ⁊ aliud in patiete,ſ paſſo. Hs pᷣt addi quartũ mebꝛũ.ſ.ꝙ actõ ſit in patiete ⁊ paſſio ĩ agẽte.qꝛ hoc eſſʒ nimis equoce loqͥ de actõe ⁊ paſſione Ad ſcdᷣam dubitatõem rñũdetur. ꝙ actõ nõ eſt in agẽ te. Pꝛo bat᷑ qꝛ actõ eſt motꝰ.motꝰ aut nõ eſt in mouete ſed in mobili.g̊. Minoꝛ pʒ.qꝛ ſi vniuerſałr loquendo motꝰ nõ eẽt in mobili.tũc vel ipʒ mouẽs moueret᷑.qð eſt fim. vel aliquid in quo eſſʒ motꝰ non moueret᷑.qð ẽ iĩpoſſibile. Phus aũt pus ꝓbauit oppoſitũ ſic.quia ſi tã actõ qᷓ; paſſio eẽnt in patiẽte.⁊ doctio ⁊ doctrina in ndadiſcẽte.ſequeret᷑ ꝙ actꝰ alicuius nõ eẽt in eo cuiꝰeſt actꝰ. Actõ em̃ eſt actus agẽtis.⁊ tamien nõ eſſʒ in agen te.̊. Ad hoc reſpõdet ꝙ non eſt incõueniẽs ꝙ actus alicuiꝰ tanq; cauſe nõ ſit in eo cuiꝰ eſt actꝰ. vnus em̃ actꝰ pᷣt ab aliquo ꝓcedere ⁊ in alterũ recipi.ſicut doc⸗ tio que eſt a doctoꝛe recipit᷑ in diſcivbulo. Ad pᷣmã dubitatõem ðꝛ ꝙ actõ ⁊ paſſio ſunt idem actꝰ.patʒ.qꝛ niſi ſic mobile ſiue patieng moueret᷑ ſimul duoba moti bus in eãdem ſpem.ſed p̊ eſt impoſſibile.ꝗꝙ Et ſi ar guat᷑.qꝛ ad hoc ſequũt᷑ tria incõueniẽtia. Pꝛimũ incõ ueniẽs eſt. quia diuerſoꝝ ſᷣm ſpẽm.puta agentis ⁊ pa⸗ tientis eſſʒ idem actus.qð nõ videtur verum. Secun dũ incõueniens.qꝛ tunc doctio idẽ eſſʒ cum doctrina.⁊ idem eſſʒ actioꝛ paſſio quod eſt falſum. Terciũ incõ⸗ ueniẽs.qꝛ ſi actõ⁊ paſſio ſint vnꝰmotꝰ.vt doctio ſit idẽ cũ doctrina.⁊ actõ cũ paſſione.tunc idem eſſʒ docere ⁊ addiſcere ⁊ agere ⁊ pati.⁊ per cõſequens om̃is docens addiſceret.2 ome ages paterek Ad hoc argumentũ quo ad pᷣmã ꝑtem dicitur.ꝙ nõ eſt incõöueniens diuer ſoꝛum ſᷣm ſpẽm eſſe eundem actũ diuerſimode ⁊ Fe di uerſas rões.puta vniꝰ vt a quo ꝓcedit.⁊ alteriusvt in quo recipix.ſicut idem eſt agẽs ⁊ oppoſitũ ſm potẽtiẽõs =☛ We —— — —. — — — = S= ee— = —☛ w— – nnit Quo ad ſcdᷣam negatur ↄña. Non em ſequitur.ſi do pꝛo eo quod actualiter exiſtit.ꝛ ſi vulgus vtit᷑ ente. lnin tio ⁊ doctrina ſint idẽ ꝙ idẽ ſũt docere ⁊ addiſcere.qa ſic non accipit᷑ in pᷣdicta diuiſione Etſi arguas. qe sa doctõis⁊ doctrine nõ eſt vna rõ dicẽs qð quid erat eſſe phs in qͥnto metaphiſice diuidit ipᷣm ens in decẽ pᷣdt brode ſicuttunice ⁊ indumẽti Nõ opoꝛtet ergo ꝙſi docirina camẽta.⁊ poſtea vnũquodq; in ens in potẽtia ⁊ ens in nohl et doctio ſint idẽ ꝙ docẽs addiſcat.nec ſi actõ ⁊ paſſi actu.hic autem diuidit ens actu in decẽ p̃dicamenta liorg ſint idẽ ꝙ agere ⁊ pati ſint ide.? ꝙ ages patiat᷑ HNã di/ idẽ aũt nõ poteſt eẽ diuidens ⁊ diuiſum. Dicẽdũ eſt g ſtantia ab athenis ad thebas.⁊ de thebis ad athenas ꝙ quãdo phs diuidit ens in decẽ pᷣdicameta.⸗ poſtes etann eſt eadem. ⁊ tamẽ nõ eſt idẽ diſtare de athenis ad the⸗ quodlibet pdicamentũ ꝑ potentiã ⁊ actũ arcipirene ſe n bas.⁊ de thebis ad athenas.Ouo ad terciã pꝑtem dij cũdo mõ.In pᷣſenti autem diuiſione accipit ens tercõ MR citur.ꝙ nõ ſequit᷑ ꝙ actio ⁊ paſſio ſintꝓpꝛie idem.ſed mõ.⁊ potenti ꝓ potentia ſubiectiua. Nõ eſt ergo incõ ami magis ꝙmotus (cui inſt, acrio ⁊ paſſio) ſit vnꝰ⁊ ide,ʒ uenies ide diuerſimode acceptũ eſſe diuidẽs ⁊ diuiſũ rich Oino em̃ dꝛña eſt.neq; doctio cũ doctrina.neq; actio Et ſi argugs.quia phus hic nõ ponit omes mog * cũ paſſione idem ꝓpꝛie eſt ſed cui inſunt hec motꝰ. Hif dos relatiuoꝝ.ᷣↄcedo.quia ſolũ ponit illos qui ſibi ni ferũt em̃ rõe qꝛ actio eſt huius vt ab hoc.⁊ paſſio Ehu ſ ufficiũt ad notificandũ ꝙ motiuum ⁊ mobile ſtꝭ rela i ius in hoc. O ergo actio ⁊ paſſio nõ ſint ꝓpꝛie idẽ. ptz tiua Quartũ dubiũ. Vtrũ ſit accipere aliquid cõ⸗ un qꝛ paſſio dicit᷑ actus hulus.l.hatiẽtis in hoc recept? mune extra decẽ pᷣdicamẽéta. vel etiã aliqͥd comune oĩ ai⸗ actio vero ðꝛ actus huiꝰ.ſ.agentis ⁊ ab hoc ꝓductus bus ſpebus motus.videt᷑ phᷣus dicere ꝙ nõ. Dico — e mõ actũ eſſe huius in hoc.⁊ eẽ huius ab hoc rõe alteꝝ quidditas motus eſt vninoca ad qdidditates ſuarüũ * eſt Oxpdictis pʒ quo modo dʒ diffiniri mot taz ſperum. Pꝛobat᷑ pᷣmo.quia plus coueniũt reałr qddi ;̈ in ꝑti i. ſicut em̃ diffinit᷑ motus.qꝛ eſt ac/ tates duoꝛũ mot q; motꝰ 2 quies. in aliquo piꝰ in vti q; in pticulari.ſicut em diffinit motus duoꝛu motuumq; motꝰ ⁊ quies.ꝗᷓ in aliquo pꝓl dend tus mobilis inquãtũ mobile.ita pᷣt diffiniri alteratio ↄueniunt.ſʒ illud nõ eſt aliud qᷓ; ꝗdditas motus vel ad ꝓ eſt alterabilis inquãtum alterabile. hic aũt ſolũ po entis.ergo motus? ens dicũtur vniuoce de iſtis. Pꝛo⸗ lg nitur patiẽs in diffinitõe motus.Si aũt habere᷑ ages batur ſecũdo.quia quãdocũq; aliquis intellectꝰ elt cer ſnß ſiue motiuum diffinitõ eẽt notieꝛ in vniuerſali.⁊ etia,ʒ tus de vno ↄceptu ⁊ dubiꝰ de alio cõceptu neceſſario achi ſm vnãquãq; ſpẽm.vtputa diffinitõ medicatonis vł eſt alius ↄceptus de quo eſt certꝰ ab eo de quo eſt du⸗ i edificatois. Circa textũ hũc ſtꝭ qtuoꝛ dubia britus. ſed aliquis intellectus certꝰ eſt ꝙ motus p dic= gĩg 7445 Oubiũ.vtrũ ignoꝛato mo de aliquo. vtputa de rarefactõe. Et dubius eſt. vtruzʒ i⸗ Pꝛi muy tu neceſſe ſit ignoꝛare natuj/ augmẽtatõ vel motꝰ localis vel aliquis alioꝛũ pᷣdicet᷑ in NEN I ram. Oico ꝙ ſi capiat᷑ na/ de ea. ergo eſt aliquis ↄceptꝰ ſiue alia qͥdditas ↄcepti mAn tura ꝓ denoĩato.vtputa ꝓ materia vł foꝛma nonẽ ne/ bilis ſcata ꝑ motũ a quidditatibus hcatis ꝑ ſpes mo⸗ ſafi ceſſe ignoꝛato motu ignoꝛare naturã. Sʒ ſi capiat pio tus.⁊ ꝑↄſequẽs motus ſcat vnam quid ditatè vel ↄce⸗ 1Mri ſuo ſcato.vt ſcz eſt relatõ ipius materieꝛ foꝛme ad mo ptum cõem ſuis ſpehus.⁊ ita eſt aliquid vniuocũ ad gſon⸗ tiũ.qua dicũtur pᷣncipia motus.ſic ignoꝛato motu nej illas. Oct ſi arguas.ꝙ p hus dicat oppoſitũ. Reſ⸗ tinag ceſſe eſt ignoꝛare naturam. Pꝛima ꝑs patʒ. q; naturaz põdeo ꝙ p hus no vult dicere ꝙ extra pᷣdicamẽta non nwit eſſe eſt ꝑ ſe notũ. Scdᷣa ꝑs pꝛobat᷑.q; impoſſibileẽ nos ſit aliquod cõmuneipᷣis.aut etiam ſoebus motꝰ.ſʒ guenh⸗ ↄgnoſcere relatõem ſine ↄgnitõefundameti ⁊ termini nõ eſt aliquod genus ipᷣis cõmune. Vlel dico ꝙ phus nt e eo ꝙ relatõ diffinit᷑ ꝑ fundamentũ ⁊ terminũ. Natura vult dicere ꝙ nõ eſt aliqua entitas phiſica cõmunis id 20 andanz 5 4 b nunis ip icse It ꝓꝑ ſe ſcato eſt relatõ terminata ad motum. g. O(x ſis. quod ego concedo. eo ꝙ ſola ſpecialiſſima reꝑitur gulaſ gquo ptʒ. ꝙ licʒ motꝰ poſſit cognoſci ſine natura.eo ꝙ vniuocatõ phiſia. mimin mndametmn ” natura nõ Beſt „ 5 oſci ſine motu illo mõ accipiẽdo naturã Olt ſi ☚ 6 niguaser ſicut natura eſt pᷣncipiũ motus.ita etiam ẽ C De ritur . vtrum uts pncipiũ quietis.ergo ſicut natura ↄgnoſcit᷑ ꝑ motum us ſit eneitas ſucceſſiug rehoced e re nsci ita pᷣt ↄgnoſci ꝑ quiete. ignoꝛato motu nõ eſt nccẽ ig motus lit entitas lucce ſiua ⁊ reſpectiua realit᷑ 2 eſſen? uum noꝛare naturã cũ poſſit ↄgnoſci ꝑ quietẽ Nego vltimã tialiter diſtincta ab actõe mouẽte mobili foꝛma fluen/ i ↄcluſionẽ.nã quies nõ poteſt cognoſci niſi ꝑ motuʒ ſij te fluxu ⁊ termio ad quẽ ⁊ in pᷣdicamento paſſiõis qͥd/ cut pᷣuatõ ꝑ ſuum habitũ.ideo ignoꝛato motu neceſſe ditatiue reponibilis. Vrguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ.quia vel eſt ignoꝛare quietẽ.⁊ ꝑ cõſequẽs naturam. Scðm motus eſt entitas ſimplex vel ↄpoſita. Si ſ implex. er . dubiñ. vtrũ motus ſit de genere ↄtinuoꝝ. Dico ꝙ lij go nõ eſt ſucceſſiuus.qa der one ſucceſſiui eſt habereg tln cet denominatiue ſit de genere ↄtinuꝝ.nõ tamen quid tes.qᷣbus repugnat eſſe ſimul Nõ cõpoſita.quia queli n ditatiue ⁊ eẽntialiter.ita ꝙ ſit ſpẽs qntitatis continue ber ꝑs eius.aut eſt pᷣterita aut futura.ergo qlibet hHs ni Terciũ dubium eſt circa diuiſiones poſitas in tex eius nõ eſt ens.⁊ ꝑ ↄſequens cũ ad eſſe totiꝰ ſequat᷑ eſſe n tu. Pꝛimo em videt᷑ ꝙ diuiſio entis in ens in actu.⁊ in ꝑptium.ſi motꝰ localis ſit ↄpoſitus eſt nj ens Secũ nn ens in potẽtia nõ ſit bene aſſignata. eo ꝙ ens ĩ potẽtia do ſic.ſi motꝰ localis eẽt entitas ſucceſſiua.ſequeret᷑ b i nõ eſt eng. Reſpõdet Galterꝰ burlei.ꝙ ens capit᷑ triꝭ mo.ꝙ illud quod fierʒ eſſet.qð eſt ↄtra pᷣm pmo pe pliciter. AUno mõ maxime trãſcẽdenter.⁊ ſic quodli⸗ ribermenias.⁊ ↄtra rõem.quia fieri eſt mutari ad eſſe ne bet intelligibile eſt ens. ſiue ſit in actu ſiue in potentia Oõ autẽ mutat᷑ ad aliquem terminũ nõ eſt in illo Pʒ kanͤ Secũdo mõ accipit᷑ ens p eo cui nõ repugnat eſſe exi? cõſequẽtia.qꝛ ſi motꝰ ſit entitas ſucceſſiua. aut eſt qua ti ſtẽtie. ⁊ ſic ens in potẽtia obiectiua dicit᷑ ens.⁊ etiẽ ens do ſit.⁊ ſic habetur intẽtum.aut quãdonõ fit.⁊ boc. æ dc in potentia ſubiectiua.qð ſcʒ actu exiſtit.ſzʒ eſt in potẽ impoſſibile.Secũdo ſequeret᷑ ꝙ idem ſimul generare n tia ad recipiẽdum aliquã Ven Oltiſtom acci et coꝛrumperet᷑.⁊ ꝑ ↄſequẽs cum generatõ ſit ad eſſe. 2 pritlt ens in pᷣma diuiſione. Cercio em mõ accipit᷑ñ ens coꝛruptõ ad nõ eſſe idem ſimul eet ⁊ nõ eſſe d wpl Queſtiones eat ↄtradictõem. (õſequẽtia ꝓbat᷑.qꝛ ſi motꝰ ſit en⸗ titas ſucceſſiua.du generat᷑ eſt.quia vel gencrat᷑ dum eſt vel anteqᷓ;ᷓ ſit vel poſtq; eſt. Si pᷣmũ habet᷑ intentũ quia eadẽ rõne coꝛrumperet᷑ quãdo eſt. Nõ ſcdᷣm.qͥa nõ generat᷑ anq; mobile moueatur.⁊ qndo mobile mo uet᷑ tũc eſt ⁊ nõ pus. NHec pᷣt dici terciũ.vt de ſe ptzʒ. Tercio ſic.motꝰ eſt de genere abſolutoꝝ.q̊ nõ ẽ en⸗ titas reſpectiua Añcedens pʒ pᷣmo ꝑ ↄmentatoꝛẽ di⸗ centẽ.necẽ vt motus ad ſubſtã tiam lit in gñe ſubſtan tie.⁊ motus ad q;titatem ſit de genere qntitatis.⁊ ſimi liter motꝰ ad qlitatem ⁊ ad vbi. Scðdo pʒ autoꝛitate phᷣi dicentis.ꝙ motꝰ nõ eſt aliquid pᷣter res ad quas eſt motus.⁊ habet᷑ in alia tranſtatõe.motus eſt eiuſdẽ eẽntie cũ ſuo termino ad quem. Patʒ tercio autoꝛita⸗ te ↄmẽtatotis dicetis ↄmeto qrto illius libꝛi.ꝙ moxꝰ nõ differt a ꝑfectõe ad quam vadit.niſi hm mag⁊ mi⸗ nus. Aſt &̊ de intentõe ↄmentatoꝛis ꝙ calefactõ ẽ ca⸗ loꝛ.q;uis imꝑfectus ⁊ tendes in vlterioꝛẽ ꝑfectõem Pʒ quarto autoꝛitate eiuſdẽ dicẽtis.ꝙ ille motꝰ (qͥ ᷣt mo tũ eſſe foꝛmã diminuta ) eſt verioꝛ.⁊ ille(qui ðt ipᷣm eẽ fluxum ad foꝛmã) eſt famoſioꝛ.ſequit᷑ ergo ꝙ motꝰ nõ eſt entitas reſpectiua ſʒ abſoluta.Et hoc ↄfirmat᷑.qꝛ ſi motus eſſz entitas reſpectiua ſequeret᷑ ꝙ nõ eſſii in p dicamento.aut eſſvz in pᷣdicamento adaliquid.ſʒ vtrũ qꝙ; eſt falſũ.ꝗ̊. O(oõſequẽtia pʒ.qꝛ cuilibʒ entitati reſpe⸗ ctiue ↄuenit diffinitõ adaliquid.q̃libʒ em eſt (cui hoc ipᷣm eẽ qð eſt) eſt ad aliud.ſ.ad terminũ quodammõ ſe habere Quarrto ſic.motus eſt in mouẽte ſubiecti⸗ ue. nõ eſt in mobili. Tenet ↄna.quia idẽ nõ eſt in di uerlis ſubiectis. Nncedens pʒ pᷣmo.qꝛ omis actus ẽ in eo cuius eſt actꝰ.motꝰ aũt eſt actꝰ mouetis.q̊ Secũ do pzʒ.quia omis diſpõ vel foꝛma denoĩans aliquid ẽ in illo.ſʒ motus deno ĩat mouens. ODicit᷑ em̃ mouens a motu.ꝗ̊ᷓ Pʒ tercio.quia omis diſpõ ſᷣm quã aliquid gliter ſe habz pᷣus.⁊ aliter poſterius.eſt in eo qð ſic ſe hʒ.ſʒ ſm motũ mouẽs quod pus nõ mouebat ⁊ nunc mouet ſe habʒ aliter nunc qᷓ; pus.̊. Patʒ quarto. qͥa quies eſt in quieſcete.̊ ſił᷑ motus eſt in mouete.Et cõ firmat᷑.qꝛ actio eſt in agete.̊ motus eſt in mouẽte Te net᷑ ↄna.quia om̃is motus eſt actio.⁊ om̃e mouens eſt agens. Ancedes pʒ pᷣmo.quia actio eſt ꝓpꝛius actꝰagẽ tis. Secũdo pʒ.quia ſi actio nõ eſt in agẽte ſʒ in patiẽ te.cũ omis foꝛma vel diſpõ exiſtens in aliquo ſubiecto cõicet illi denoĩatõnem ↄcretiuam.ſequit᷑ ꝙ patiẽs di cetur agẽs ꝑ actõem exiſtẽtẽ in ipſo.quod eſt falſũ.qͥa patiunt᷑ non ageno ”YUMU tũ arguit᷑quia motꝰ ẽ en In oppoſit denolans mobile ꝑ FPFP Ereſpectũ ad mouẽs.q̊ ẽ en titas reſpectiua ab actõe.que eſt in agete.⁊ ab omni re que eſt abſoluta reałr diſtincta. In titulo qſtionis tan gunt᷑ quatuoꝛ.ideo pꝛo ſolutõne queſtionis ſoluunt᷑ qᷓ tuoꝛ queſtiones ꝑ oꝛdinem Pꝛima. vtruʒ motus ſit entitas Oueſti ſucceſſiua a qualibʒ re ꝑrmnanen E te reałr diſtincta. Pꝛo ſolutõne queſtionis Attende pᷣmo.ꝙ de rõne entis ſucceſſiut duo ſt; Pꝛimũ eſt. ꝙ habeat ꝑtes ſibijnuicein incõpoſſi biles in coexiſtedo.delẽt em partes eius habere repug nantiã ad exiſtendũ ſił.i.in eadem ꝑte ralis adequate Scõ m eſt. ꝙ ille ptes (quaꝝ altera pᷣterijt ⁊ alta futu ra eſt) copulent᷑ ad aliqð indiuiſibile copulãs ⁊ cõti⸗ tercii Phiſicoꝝ nuãs illas partes ad inuicẽ. Attende ſecundo ꝙ in om̃i motu ↄcurrũt ſex entitates.ſ.mouens.mobile.foꝛ ma fluens.fluxus foꝛme.relatio mobilis.ſiue moti ad mouẽs.⁊ relatõ mouentis ad mobile. Vñ foꝛma flu⸗ ens eſt foꝛma.q; ſucceſſiue ⁊ ꝑtibiłr acquirit᷑ in mobili ſed fluxꝰ eſt ſucceſſio a qua foꝛmalr vna pars ðꝛ alteri ſuccedere.q̃ nõ eſt aliud qᷓ; relatõ poꝛitatis ꝑtis poꝛis ad ꝑtẽ poſterioꝛẽ.vł relatõ poſterioꝛitatis ꝑtis poſteri oꝛis ad ꝑtẽ poꝛẽ. Terminꝰ aũt ad quẽ eſt illud de foꝛ ma ad quod mobile mouet᷑.relatõ aũt mouẽtꝭ ad mo bile ⁊ ecõuerſo ſtꝭ extrinſecus aduenictes. Attende tercio.ꝙ ſicut recitat dominꝰ Albertꝰ quinq; fuerunt notabiles opiniones de motu. Pꝛima dixit motũ eſſe actõem de genere actõis.⁊ illa ↄſiderabat motum vt eſt actus mouẽtis.Et hꝰ opinionis videt᷑ fuiſſe Sim plicius ſuꝑ pᷣdicamẽta querens qre ponit᷑ pᷣdicamen⸗ tũ actõis ⁊ nõ factõis.Et reſpõdet ꝙ rõ eſt.quia factõ ðꝛ de actõne ⁊ de effectu actionis.⁊ ſic g̊ eſt aliqᷓ factio facta.et de tali loquit᷑ p Hus ſcðo de ala vbi dicit.ꝙ il lud quod impmit᷑ in ſenſu eſt actio ponit tñ differen⸗ tiã inter actõem abſolute ⁊ actõem actam. Dicit᷑ em actio acta ſᷣm ꝙ ↄtinue recipit᷑ in ſubiecto. Alia fuit opinio ↄſiderans motũ inquãtũ abijcit a mobili.⁊ il⸗ la dixit ꝙ motꝰ eſt paſſio ſeu in genere paſſionis.⁊ hu⸗ iuſmõi opinionis fuit ↄmẽtatoꝛ qͥnto hꝰ dicẽs ꝙ mo⸗ tus ſᷣm materiã ſuã eſt in eodẽ genere cũ ſuo termino ſᷣm aũt foꝛmã eſt in genere paſſionis.⁊ hoc idẽ ph̊s qͥn 2„ to phiſicoꝝ dicit.ꝙ motꝰ hʒ duplicẽ ↄſideratonem. q̊ niã ſᷣm ſuã materiã eſt in genere eius ad qð.ſʒ ᷣᷣm ſuaʒ foꝛmã eſt in genere aſſioma. g ij vero ↄſiderauerũt motum inquãtũ eſt fluxus quidã de termino a quo in terminũ ad quem Ot iſti triꝑtiti ſt.quid am em dixe rũt ipᷣm eſſe diſtinctũ ꝑ eſſentiam ab ipᷣa foꝛma.q̃ fluit icebãt tamẽ ꝙ ille fluxus nõ eſt in aliquo pᷣdicamẽ⸗ to.eo ꝙ nõ eſt ene pfectũ.⁊ huius opinionis fuit Aui⸗ cẽna.qui in ſuo ſecundo tractatu ſue ſufficiẽtie ðᷣt ab ſurdũ eẽ dicere ꝙ nigreſcere ſit nigredo.⁊ alibi ðt. Ab hoꝛreo inqͥt dicere ꝙ nigreſcere ſit nigredo. Vlij vero dixerũt hmõi fluxũ eſſevnũ genus pᷣdicametale ⁊ diſtĩ ctum a termino a quo ad terminũ ad quẽ.ſʒ illoꝝ opi nio videt᷑ eſſeotra Areſto. õmẽtatoꝛ aũt dicit motũ ſm aliã ↄſideratonem nõ eſſe diſtinctũ a ꝑfectione ad quã tendit.ſed ſolũ ſim magis ⁊ minus. Vñ ðᷣt ꝙ nccẽ eſt ꝙ motus hoc mõ ſit de genere illius a quo tẽdit.ni hil em aliud eſt qᷓ; generatõ vnius ꝑtis poſt aliã ꝑtem illius ꝑfectõis ad quã tendit motus donec ꝑficiat᷑.et ſit in actu.Iſtis ſuppoſitis. .. OQ mot?ꝰeſt entitas ſuc . £ 10 P 21 MOęcfnua a qlibet re ꝑma⸗ . nẽte reałr diſtincta Ptz pᷣmo.qꝛ motꝰ eſt aliqua ꝑs poꝛ impoſſibilis ꝑti poſte rioꝛi.in coexiſtẽdo ⁊ ille copulat᷑ ad inuicẽ ꝑ vnũ ĩdiui ſibile.̊ motꝰ ẽ entitas ſucceſſiua. Pꝛobat᷑ o. qͥa motꝰ nõ ẽ alið qᷓ; ſucceſſiua acqſitõ ꝑtis alicuiꝰ foꝛme pꝰ ꝑ tẽ. motꝰc entitas ſucceſſiua. Añs pʒ poautoꝛitate cõ mẽtatoꝛ? in h 3ʒ ꝙ motꝰ nõ ẽ niſi acqſitõ ꝑtj pꝰ ꝑtẽ Pʒ 2.qꝛ? ill eſt motꝰ ꝑ qð acqrit ſmminꝰmotꝰ.ſʒ ꝑ gñatoeʒ ſucceſſiuã ptꝭ foꝛme pꝰ ꝑtẽ acqrit᷑ foꝛma.q ẽ fminꝰ mo t. Sed cõtra h̊ arguit᷑ quadrupirr Pꝛimo ſic. quia ſi motus non eſſʒ ni ſi ſucceſſiua acquiſitõ partis poſt partem.ſequeretur ꝙ idem numero ſimul eſſet ſub di⸗ uerſis ſpeciebus contrarijs.ſed hoc ẽ impoſſibile.erge i — + ☛ — — - -ÄF S=. —— 2—☛☚◻ = =☛r ☛ – rrr0—— —— – = n Areſtotelis Patet ↄſequentia.quia poſito ꝙ aliquod album de⸗ beat denigrari.ita ꝙ albedo ſit infra decem gradꝰ. tũc ſi motus eſt generatio partis pʒ poſt ꝑte ipᷣiꝰfoꝛme ad quã eſt motus vł adqretur ꝑ talè motum aliqͥd de ni⸗ gredine vł nõ. Si nõ ſequit᷑ ꝙ nõ erit motus ad nigre⸗ dinem. ſi ſic ergo idem ẽ ſimł ſub albedine ⁊ nigred ine Et confirmat᷑.qꝛ ſi aliqs moueatur ab aliquo loco ad aliquẽ locũ diſtantẽ certũ eſt ꝙ in tali loco nihil adhuc habet de loco diſtãti. Scdo ſic arguit᷑ motꝰ eſt ↄtinu us: et diuidit᷑ ad diuiſionẽ ſubiecti nec eſt aadem pars motus in vna ꝑte mobilis ⁊ in alia ſunt plures par⸗ tes motus ſimul ſimultate tꝑis adeqte ſʒ repugnat en ti ſu cceſſiuo ꝙ habeat plures ꝑtes ſimul adeqte &mo tus nõ eſt entitas ſucceſſiua. 44 pᷣmũ dðꝛ ꝙ dum mo⸗ bile mouet᷑ ꝑtim ẽ in termio ad quẽ ſᷣm aliquã diſpoez ct nõ foꝛmalit᷑. Hã qñ aliquod albũ denigrat᷑ iᷣm pꝛi us remittit᷑ ⁊ remiſſio eius diſponit ad nigredinẽ ſic ̊ ſemꝑ deꝑdit᷑ ꝑs albedinis. lũ aũt accipit᷑ vſq; quo accipit᷑ ꝑs nigredinis cũ aũt incipit adqͥri nigredo ſꝑ adqͥrit᷑ pars eiꝰ poſt ꝑtem. ſt ergo motus ſucceſſi⸗ ua adqᷣſitio partis poſt partem ſuſit adqᷣſitiuus.⁊ ſuc⸗ ceſſiua deꝑditio ꝑtis poſt ꝑtem ſi ſit deꝑditiuꝰ⁊ ita nõ oꝑtet ꝗꝙ ſi aliquod album moueat᷑ ad nigredinẽ ꝙ ſit ſimul ſub albedine ⁊ migredine.Ad ↄfirmatõem dici tur vno mõ.ꝙ illud (qdð mouet᷑ ad locũ ĩmediatũ )ꝑ⸗ tem habʒ de vtroq; termio nõ ãt qdð mouet᷑ ad locũ me diatũ. Elb dicit ꝙ ðꝛ habere ꝑtim locũ ad que ꝓpt᷑ qͥn⸗ dam appꝛoximatõem ad ipᷣm. Ad ſcᷣm ðꝛ ꝙ nõ eſt in cõueniens aliqs ꝑtes entis ſucceſſiui eſſe ſił adeqte. ſtꝭ tamen alique quas impoſſibile eſt eſſe ſimul naturalit᷑ Vnñ motus poteſt qdrupłr diuidi.vno mõ in partes graduales.ſi em̃ motus nõ haberet tales ꝑtes nõ poſ⸗ ſet ſaluari motũ intdi vł remicti Scðo diuidit᷑ ad di uiſionẽ mobilis qꝛ eſt accidẽs exteſum ad exteſione ſub iecti cũ motus hoĩs diuidit᷑ in motũ capitis ⁊ aliaꝝ ꝑ⸗ tium ſicut hõ diuidit᷑ in illas ꝑtes Tercio diuidit᷑ad diuiſionẽ ſpacij ſupꝛa qð fit motus.inſpacio enim vna pars eſt añ aliã ideo pᷣus ꝑtingit᷑ ad vnaʒ qᷓ; ad aliam Q.uarto poteſt diuidi ad diuiſionem tꝑis.⁊ ſic diui⸗ dit᷑ in ꝑtes ſuccedẽtes ſibijnuicem. No eſt ergo incõue niens ꝙ aliq̃ ꝑes motus ſint ſimul adeqte nõ ĩtelligen do de ꝑtibus ſuccedentib⸗ ſibijnuicem.qꝛ ab illis mo⸗ tus dicit᷑ ſucceſſiuus.ſʒ intelligedo de alijs Dartes q̊ durationis motus (que ſumunt᷑ ad diuiſionẽ tempo ris) nõ ſunt ſimul adequate Sʒ ꝑtes exteſionis (que ſumuntur ac diuiſionẽ mobilis vł ſpacij) bene ſunt ſik adequate.⁊ ſimiliter alique ꝑtes graduales Et ſi que ras pꝛimo qmodo motus poteſt eſſe cum tamen nulla pars eius ſit eo ꝙ quelibʒ pars eius eſi ſucceſſiua Rel pondẽt illi ꝙ inſtans debet capi pꝛo aliquo tempoꝛe de terminato ⁊ nõ ꝓut cõſignificat aliquod indiuiſibile illo modo em ꝑtes motus ſunt. ¶ Ilł aliter dicunt ꝙ qᷓ; uis quelibet pars motus ſit facta vł fienda tamẽ mo⸗ tus eſt in inſtanti indiuiſibili eo ꝙ ad exiſtentiam rei ſucceſſiue ſufficit exiſtentia alicuius indiuiſibilis ad quod eius ꝑtes copulantur ⁊ ita eſt de motu Si que⸗ ras ſcðᷣo an quilibet motus ſit entiras ſucceſſiua. Reſ po ndent illi ꝙ quilibet motus ꝓpꝛie dictus eſt ens ſuc ceſſiuum nõ tamen quilibet motus cõmuniter dictus ſicut eſt generatio ⁊ coꝛruptio niſi capetur ſucceſſtuuʒ multum generaliter pꝛo omni eo (quod dũ eſt) fit et dum factum eſt nõ eſt. Si queras tercio an habeat es I 7 ”s 7/y„ Folio xlviii pꝛeter animã. Rel pödene ꝙ motus quo ad eius cõtu⸗ mationẽ habet eſſe pᷣter aiam ſed nõ quo ad eſſe diſcre⸗ tum. Nã illa diſcretio nõ eſt aliud niſi acceptio ꝑtis ſe quentis vr e diuiſa ⁊ diſtincta a ꝑte pcedẽti. &t iſtuc patʒz qꝛ ſi alicui ex natura rei ineſt ↄtinuitas illi ex natu ra rei nõ poteſt ineẽ diſcretõ.cũ iſta ex oxpoſito diſting uant᷑ ̊. Reſpondet᷑ alit᷑ ꝙ motꝰ nõ eſt alið qᷓ; ißm mo bile ita ꝙ gnatio ñ ẽ niſi foꝛma q̃ ñ pᷣmo ẽ in matia Et ſimilit᷑ augmẽtatio ẽ magnitudo qͥ adqͥrit᷑. ⁊ diminu tio magnitudo q̃ abijcit᷑ e alteratio qᷓlitas q ꝑtibilr ad qrit᷑in ſubiecto. ⁊ motꝰ locał a mouete ⁊ mobili Pꝛo⸗ bat᷑ pᷣmo qꝛ vł illa res diſticta eẽt ſuba vł accñs nõ eſt accñs eo ꝙ omi accñte circũſcpto pᷣt intelligi foꝛma ſbᷣ ſtantiał in matia poſtq; nõ fuit in mat᷑ia.⁊ ita nõ pᷣt in telligi rem gnari ſine aliquo accñte. Si ẽ ſuba qꝛ vłẽ matia vł totũ ↄpoſitũ vł foꝛma ſʒ nõ eſt mat᷑ia nec cõ⸗ poſitum geſt foꝛma. Secũdo ſic nõ eſt ponẽda plura litas ſine neceſſicate.ſed ad H̊ ꝙ aliqd mobile moneat᷑ ſufficit ꝙ habeat ↄtinue diueria loca vł diuerſas ptes eiuſdẽ foꝛme.vtputa caloꝛis.ita ꝙ ad hoc ꝙ aliqͥd mo ueat᷑ localit᷑ ſufficit ꝙ ↄtinue ſit in alio ⁊ alio loco ſine nterruptõe neq; reqrit᷑ aliqs aliꝰ reſpectꝰ.̊. Tercõ ſic ſi motus ſit aliq alia res diſticta a mobili vł ipᷣa ẽ diui ſibilis vł indiuiſibił.nõ indiuiſibił eo ꝙ eſt entitas ſuc ſceſſiua ̊ diuiſibił ⁊ ſic habebit ꝑtes vbl ille exiſtũt ſi mul vł nõ.pᷣmũ nõ ↄcedũt aduerſarij ⁊ ſcðʒ nõ pᷣt dici quia illud quod non eſt non eſt pars alicuius entis eo ꝙ nullum ens componitur ex non entibus.⁊ per conſe quens motus nõ eſt aliquod ens cuius partes nõ ſimł exiſtant. Luarto ſic.ſi motus ſit talis res vł eſt abſo⸗ luta vł reſpectiua nõ abſoluta.quia vł eſſet ſubſtantia vel qtitas vł qualitas nullum illoꝛum poteſt dici qͥa als nihil poſſit moueri quin adqreret nouã ſubaʒ vłꝗq litatem qð eſt falſum Nec poteſt dici ꝙ ſit res relatiua quia quereret᷑ de fmino illius relatõnis vł eſſz ens per manens vł ſucceſſiuum. Nõ ſucceſſiuum qꝛ tale nõ eſt nec ꝑmanens.quia als motus eſſet ens permanens qð cõmuniter nõ ↄceditur — . ꝙ omnis motus diſtin . 1 C Deit Osuitur a mobili Pꝛoba tur pᷣmo ſic de motu lo⸗ cali.quia eſſe motus localis conſiſtit in fieri non autẽ eſſe mobilis eo ꝙ in quolibet inſtanti eſt mobile nõ aũt motus.Similit᷑ motus eſt ſubiectiue in mobili.ergo ⁊ ſimiliter eſt actus mobilis idem autem no eſt actꝰ ſui ipſius. Similit᷑ motus terre ſurſum eſt violentus ter⸗ ra aũt ſibijpᷣi nõ eſt violẽta.g. Siliter poſſibile ñ eſt ꝙ totus mundus moueat᷑ motu recto ſicut patʒ ꝑ articu lum Pariſienſem qͥ dicit ꝙ deus nõ poſſʒ mouere totũ mũdum motu recto erroꝛ. Mouere aũt eſt alit᷑ ⁊ alit᷑ ſe habere pᷣus ⁊ poſterius.ſed hoc nõ eſt ſᷣm partes int᷑n⸗ ſecas mundi.ergo hoc eſt ſjᷣm aliquid ext᷑nſecum ⁊ nõ niſi ̃m motum. Hic reſpõdent aliqui ꝙ moueri eſt a lit᷑ ⁊ alit᷑ ſe habere in oꝛdine ad aliquod quieſcens.aut ſimplicit᷑ aut ſub conditione.vtputa ſi aliquid quieſ⸗ ceret mobile ſe haberet alit᷑ ⁊ alit᷑ ad illð.Sʒ illa eua⸗ ſio non valet.quia poſſibile eſt ꝙ vltima ſpera moueat᷑ de facto ⁊ ꝙ nihil guieſceret ergo ipſa nullo modo ſe haberet de facto aliter ⁊ aliter ad aliquod quieſcens. nec aq aliquod extrinſecum. ſi ergo non haberet ſe intrinſece aliter et aliter de facto non moueretur. Se⸗ cundo pꝛobatur generaliter de olbi.qꝛ qũcũq; aliqua AQAueſtiones duo fic ſe habent ꝙ vnum poteſt eſſe alio non exiſtente ila diſtinguuntur realiter ſi ambo.ſint entia ſed ſic eſt qꝙ omne mobile poteſt eſſe ſine quocũq; ſuo motu.ergo omne mobile a quolibet ſuo motu realiterdiſtinguitur Tercio pbat᷑ qꝛ niſi augmẽtatio ⁊ diminutio diſting⸗ uerent᷑ a ſuis termis ſeqret᷑ ꝙ idẽ poſſet realr eſſe aug⸗ mẽetatio ⁊ diminutio ⁊ ſic idẽ eſiz adqſitio ꝑtis ⁊ deꝑ⸗ ditio eiuſdẽ. Quarto ꝓbat᷑ qꝛ entitas realiter ꝑmanes nõ põt eẽ entitas realit᷑ ſucceſſiua ſic aũt eſt de motu et mobili. NHeq; ↄcludũt argumenta facta ↄtra illud di ctum.iõ ad pᷣmũ ddm eſt.ꝙ gñatio foꝛmalit᷑ accepta ñ eſt ſubſtantia ſed accidens reſpectm̃.ſed gñatio fun⸗ damẽtałr accepta ẽ fonna adqᷣſita ꝑ trãſmutatõem ſpſᷣ ſtantialem. Ad ſcdᷣm ↄceditur añs ꝓ pᷣma gee⸗ ſʒ ne⸗ gat᷑ minoꝛ ſicut patet ꝑ argumẽta poſt facta. Ad terci um patebit ſolutio ex ſequetibus ⁊ ſiłr ad quartum Dic ſcdᷣo.ꝙ motꝰ nõ eſt fluxus foꝛme cuius ꝑs adqrit poſt partẽ ꝑ motũ patzʒ.qꝛ tał fluxus nõ ẽ alið qᷓ; ſucceſ ſio ᷣm pus ⁊ poſterius ita ꝙ ꝑs poſterioꝛ dicat᷑ adueni re poꝛi ſʒ pᷣus ⁊ poſteriꝰ nõ ſunt ipᷣe motꝰ cũ ſint ſubiec tiue in motu ſʒↄmetatoꝛẽ qrto huꝰ Mic ttie ꝙ mo tus diſtiguit᷑ realr actie ad quèe ⁊ etꝭ a qlibet re pꝑmane te pʒ.qꝛ eiꝰ natura ẽ ſucceſſiua cuiuſiibet nulliꝰãt rei ꝑmanẽtis natura ẽ ſucceſſiua g. O(t h̊ ↄfirmaf autoꝛi tate Auicẽne ſuꝑiꝰ allegata in qua dicit abhoꝛeo di⸗ cere ꝙ nigreſcere ſit nigrelod Queſtio ſecũda Vty. motus ſit in pᷣnto paſſionis vł ſit eiuſdeʒ eẽntie cũ termio ad quẽ.ꝓ cuiꝰ ſo lutöe Attede pᷣmo ꝙ mo tus accipit᷑ dupłr.vno mõ matiałr alioꝰ foꝛmalr.vn ̊ᷣ motus matialr acceptꝰ nõ eſt niſi foꝛma ſᷣm ꝙ ſucceſſi ue adqᷣrit᷑ in ſubiecto. Sʒ motꝰ foꝛmalłr acceptꝰ ẽ via ꝑ quã adqᷣrit᷑ tał foꝛma ⁊ H eſt qdð ðꝛ qͥnto p hicoꝛuʒ ꝙ motꝰ hʒ duplicẽ ↄſideratõ eʒ qm ſ̃ʒ ſuã matiã ẽ ĩ gene re eiꝰ ad qð eſt.ſʒ ſᷣi ſuã foꝛmã ẽ in ᷣnto paſſonis. Attẽde ſcdᷣo ꝙ in quolibet motu ꝓductiuo ↄcurrunt ſex reſpectus.pᷣmꝰ reſpect?educit ad ꝓductũ. Oct ſcdᷣs ẽ ꝓducti ad ꝓducens.Tercius vᷣo recipientis ad receptũ. Quartus ecõuerſo.Quintus ẽ ageẽtis ad pa/ tiens.⁊ ſexcus eſt patientis ⁊ agens. Oxemplũ eſt inil luminatoe aeris in q̃ pᷣmo eſt lux ꝓducẽesſcdᷣo lux pꝛo ducta ⁊ illi ſunt duo reſpectꝰ ſcᷣm eſt aer llluminatus recipiẽs lumen ⁊ ibi iterum ſunt duo.Tercius ẽ agen⸗ tis ad paties vtputa ſolis ad aerẽ ⁊ ecõuerſo aeris ad ſolem. Pꝛimi reſpectꝰ ꝑtinent ad pᷣntũ relationis.A⸗ lij vero ad pᷣdicamentũ actõis ⁊ paſſionis.Inter illos reſpectus ẽ oꝛdo qꝛ ꝓducens ad ꝓductũ pᷣoꝛ eſt natu⸗ raliter. Ot deiñ eſt reſpectꝰ recipietis ad receprũ.⁊ vl timo agẽtꝭad patiẽs. Et h eſt ronale qꝛ reſpectꝰ extri ſecꝰ aduĩetes poſterioꝛes ſt ilł q̃ ſt? irnſece adueĩetes ad queſtinẽ.ꝙq motꝰ ma⸗ Dic pꝛimo?à7shaudd quẽ. Olſt em̃ foꝛma fluens de imꝑfecto ad ꝑfectũ vel econtra O(t hoc patet ꝑ dictum ↄmẽetatoꝛis dicetis ꝙ motus ſm materilam ẽ in eadem pᷣdicamẽto cum ſuo t᷑ mino ad quem. Oſt em foꝛma fluens ab eſſe imꝑfecto ad perfectum vel ecõtra.⁊ ſᷣm hoc foꝛma eſt in genere paſſionis Dic ſecundo.ꝙ motus foꝛmaliter acceptꝰ tercii Phiſicoꝝ eſt quidditatiue ⁊ eẽntialiter in pᷣdicamẽto paſſionis ptʒ. qꝛ quo patiẽs referi ad ages eſt paſſo ſed mobile 45 eſt patiẽs refert᷑ ad agens ꝑ motũ igit᷑. Maio: ptʒ nto metaphice capło de relatõe.vbi ð ꝙ ſcdᷣs modꝰ relarionũ fundat᷑ ſupᷣ actionẽ ⁊ paſſionẽ ⁊ ſupᷣ potẽtiaʒ actiuã ⁊ paſſiuũ Oic tercio.ꝙ motus eſſentialit᷑ et reałr diſtinguit᷑ ab actõe.patz pᷣmo.qꝛ diſtinguunt᷑ p/ dicamẽtalłr.patʒ ſcdᷣo.qꝛ motus eſt ſubiectiue in mo⸗ bili ⁊ actio in agente. Si aũt inuemat᷑ aliq autoꝛitas dicẽ s ꝙ actio ſit motꝰ.h̊ debet intelligi termiatiae.qᷣa ſcʒ termiuat᷑ ad motũ vł qꝛ ipam ↄcomittat᷑ motꝰ.vel debet capi actio ꝓ actõe acta q̃ ẽ motꝰ ſaltẽ mat᷑ialiter acceptꝰ Dic quarto.ꝙ ſi capiat᷑ motꝰ vt dicit acceſ ſum ad terminũ ad quẽẽ de gne fmini ad quẽ ſaltẽ re⸗ ductiue patʒ.qꝛ via reducit᷑ ad minũ vie eo ꝙ in ißaʒ oꝛdinat᷑. Sed motꝰ eſt q̃dam via ad terminũ ergo Po teſt tamè aliqͥd reduci dupłr. vno mõ reductõe ꝓpinq et ſic materia ⁊ foꝛma ſunt in genere ſube reductiue.A lio mõ reductõe remota ⁊ ſic motus reducit᷑ad termi nũ ad quẽ. Sed cõtra iſta arguit᷑ qdrupłr. pᷣmo ſic. de quocũq; pᷣdicat᷑ dꝛna alicꝰ gñis de illo pᷣ dicat᷑ geꝰ ſed de motu pᷣdicatur dꝛña cõitatis. ſt em ſucceſſo dꝛna qᷓ;titatis g̊ motꝰ eſt q;titas. Scðo ſic.diuiſibili⸗ tas eſt/ ppꝛia rõ q;titatis ſᷣm vnã opinionẽ vłſaltẽ paſ⸗ ſio eius ſed diuiſibilitas ↄuenit motui g motꝰ eſt q;ti⸗ tas. Tercio mõ ſic q; ois actio in motu fundat᷑ ſʒ Bil bertũ poꝛritanũ ⁊ actio ẽ motꝰ ſᷣm Areſto.̊᷑ actio non diſtinguit realr a motu.Quarto ſic.qꝛ tpᷣs ẽ in pᷣdica⸗ mẽto geltatis ſr motꝰ. Tenʒ ↄna.q; tempꝰ ẽ paſſio pᷣmi motus.paſſio aũt ⁊ ſubiectũ ſunt idẽ realr ⁊ eſſenti aliter. ů. Agd iſtas roes ð ꝙ ſi ↄcluderent.equatr ↄ cluderẽet de actõe ⁊ paſſione ꝙ eẽnt in pᷣ dicamẽto q lita tis habẽt em quãdã ↄtinuitatem ſucceſſionẽ ⁊ diuiſibi litatẽ.iõ ad pᷣmã ⁊ ſcdᷣam dicit᷑ ꝙ motus ẽ ↄtinuus ſue ceſſiuus ⁊ diuiſibiłꝑ q;titatẽ ⁊ nõ ꝑ ſe. Jllud aũt dejq illa ꝑ ſe pdicant ꝑ accñs.vnde tempꝰ nõ ẽ paſſio intn/ſe ca motus.nec etiã diuiſibilitas ſʒ ſteᷣ paſſiones extrin⸗ ſice. Ad terciã negat᷑ ↄna nõ em̃ ſequit᷑ actio fundat᷑’᷑ motu aeſt motus niſi h̊ intelligat᷑ ꝙ ſit motꝰ denoĩatt ue ſiue fundamẽtałr ſiue termiatiue.Ad qrtũ ðꝛ ꝙ te⸗ pus nõ ẽ idẽ eentiałr cũ motu ſʒ realr diſtiguit᷑ ab iſß5o oꝑteret em̃ als dicere ꝙ nõ oĩa pᷣdicamẽta ſty eentialit᷑ iſic Frs ad oẽs ſuas ſpẽs.aut ꝙ tpᷣs ñ ẽꝑ ſe ĩ gñe q; citatꝭ O Queſtio tercia. Vtyx actio ſit ſubiectiue in agẽte vł patiete Arguit᷑ quide quadrupłr. ꝙ nõ ſit ſubiectiue in agẽte. Dꝛimo qꝛ om̃e qð nũc habet aliquã foꝛmã qᷓ; pus ñ habuit ẽ realiter mutatum. cũ ergo actio ſit vna foꝛma realis noua licet reſpectiua ipſa adqrit᷑ in agente.⁊ ꝑ ↄſeqns ome agẽs immutaĩ ⁊ patit᷑ ⁊ om̃e mouẽs mouet᷑ quod eſt falſum. Secũdo ſic poſito totali actiuo ⁊ totali pn/ cipio paſſiuo alicuius paſſionis ſufficeiter axpꝛoxima tis ⁊ non impeditis neceſſario ſequitur actio in agenti bus naturalibi.cũ ergo totale pᷣncipiũ actõis ſit agẽes et totale bᷣncipiũ paſſioĩs ſit patiẽs receptim̃ actõis. leqͥᷣ tur ꝙ agẽs cẽcũſcpto qcũq; paſſio extriſeco ſꝑ agit in ſe ſpo cũ ſit ſibi ſufficiẽter pñs ⁊ ita ignis ſemꝑ calefaciet ſeiplum quocũq; ↄbuſtibili circeũſcripto ⁊ hoc eſt flm. quia tunc omnis actio eſſet coeterna agenti. Maioꝛ ue ãt ſit natura this ꝓlixe ĩ ſeqntiby tractabik —, -— is obie p noch⸗ tänn; glita mi;/ no 1e q N inüie taee⸗ ltere, nißa; epij ne temi wile. nics ech⸗ idi tcht⸗ ol Cnonon ſöchea, ihaſſo tcſenti Uatr oalita diuihi unsſle zürdef Gi Weid ices luumt . 1 1r buut guls ⸗ Arreſtotelis eſt Areſtoteles nono metappice. Tertio.quia ſic nul lum agens poſſet de nouo agere ſine ſui mutatõne.⁊ hoc pꝛopt᷑ nouam actõem quã reciꝑe et.it ſic deus ĩ mũ di creatone fuiſſet imutatus.Quarto ſic.om̃is reſpe ctus cãtus a ſuo termio eſt in eodem ſubiecto cum eo ſed actio termiat᷑ ad paſſum. ergo oꝑtebit paſſuʒ age re in agens.ſicut agens in paſſum. Et hoc ↄfirmatur ex eo ꝙ actio eſt in motumotus aũt eſt ĩ mobili ſiue pa tiente.ergo actio eſt in patiente. Sed contra hoc ar guitur q̃druplicit᷑. Pꝛimo.qꝛ ſol agit in aerem ipᷣm il⸗ Iuminã do ſine motu eo ꝙ illumiatio fit in inſtanti ex ſecũdo de aĩa. Secũdo.quia deus agit in aiam infun dẽdo ſuã grãm ſine motu.Tertio.qꝛ in illo eſt actio in quo eſt pona ad eliciendũ actum.ſed in agente eſt po⸗ tentia ad agendũ.ergo ⁊ actio.nam cuiꝰ eſt pona eius eſt actus. ergo aetio eſt in agente ⁊ nõ in patiete.Quar to ſic.quia ſi ſic ſequeret᷑ ꝙ idem accñs nũero poſſit eẽ in diuerſis ſubiectis loco ⁊ ſitu diſtinctis loquedo etꝭ⸗ de accũte nõ diſcreto. Ptʒ quia eadẽ actõne poſſuʒ a⸗ gere in decẽ ſubiecta.ſed hoc eſt mani feſte falſuzʒ.ałs em idem realiter poſſʒ ſimul ⁊ ſemel eẽ ⁊ nõ eſſe Et hoc ↄfirmat.quia accñs ſubiectiue ẽ in illo ſubiecto qð de nomiĩat.actcio aũt denomĩat agens ⁊ nõ patiens.ergo. Pꝛo ſolutõne queſtionis ponũtur ꝗtuoꝛ bꝛeues di⸗ ſtinctõnes. Pꝛima ꝙ actio eſt nomẽ equocum.accipit᷑ em aliquãdo pꝛo aliquo de gñe ſubſtãatie.⁊ illo mõ ca/ pit eã Auguſtinꝰ quarto de trinitate.cuʒ ðᷣt aia moue bit ſe ſꝑ.⁊ expoĩt hoc dicens ꝙ ſemꝑ mouet ſe habitua liter ⁊ nõ actuałr.qꝛ habet eſſentiã maxime ſibi pntem pñtia reali qua põt ſe cognoſcere remotis impedimẽtꝭ⸗ Olt hoc idem ðꝛ ſecũdo de aĩa.ꝙ ala eſt actus ⁊ ꝙ ac tus actiuoꝝ ſtꝭ in patiente. Secundo accipit᷑ actio pꝛo actõne de genere qualitatque eſt ĩmanens ſicut in tel ligere ⁊ velle.vel trãſiens ſicut calefactio frigefactio ac cipiendo ea pꝛo actõnibus actis.Tertio accipit᷑ actio pꝛo aliquo qð eſt de genere relatõnis.ſicut ſtꝭ coꝛruptõ actiua vel paſſiua.Q.uarto accipit᷑ pꝛo reſpcũ tranſ⸗ mutãtis ĩ tranſmutatũ.ꝛ ille eſt de genere actõnis. Se cũda diſtinctio duplex eſt actio.ſcʒ actio reſpcũs.⁊ ac tio actu. Actio actu eſt foꝛma fluens de impfecto ad ꝑfectũ.Actio aũt reſpcũs eſt relatio trãſmutãt a traſl mutatuz Tercia diſtinctio duplex eſt relpcũs.ſcʒ intn ſecus exiſtens.⁊ ext᷑nſecus adueniẽs. Quarta duplex eſt actus.ſcʒ foꝛmalis ⁊ vᷣtualis.ſicut duplex eſt ponña ſcʒ foꝛmalis ⁊ vᷣtuulis.vnde ſol eſt in pona vᷣtuali ad calefaciendũ.⁊ actu habʒ caloꝛẽ ⁊ calefactt „ ad queſtionẽ.ꝙ actõ de 1C Pꝛim O genere actõnis eſt foꝛa⸗ Z licter ⁊ ſubiectie in agen⸗ te.nõ aũt oĩs actio de gñe qualitatꝭ.Scðm ptʒ ex tex⸗ tu Areſtoteł in pᷣcedẽtib:. Pꝛimũ ꝓbatur.qꝛ oĩs foꝛa realiter infoꝛmans aliquod ſubiectuʒ dat ei aliqð eſſe foꝛmalit᷑.ſed actio nullum eẽ dat patienti foꝛmałr.im mo eẽ actõnis repugnat paſſio.ſic pati repugnat agẽti ergo actio nõ eſt ſubiectie in patiente ſʒ in agẽte. d rões ãt que ſtꝭ mote hoc ad pᷣmã rñdet᷑.ↄcedẽdo ꝙ nul lum agens põt agere de nouo qͥn illa actõne mutet᷑ ſal tem relatie licet nõ mutet᷑ in aliqua entitate abſoluta. ſed nego ↄnñam.nõ em̃ deus eſt agens creati Ad ſe cũdam dꝛ.ꝙ hoc nõ eſt veꝝ niſi reſpcũ alicuiꝰ abſolu⸗ ti. Re tale agens eſt pᷣncipium ſufficiens ſue actõnis. ſed reqᷣritur ꝙ ſit axpꝛoximatũ in rõne obiecti nõ ſoluʒ Folio xlix loealr Et ſi arguas.ꝙ tũc om̃is actio eẽt immanẽs diſtinguo. vl ꝙ ſit foꝛmalr immanẽs in ipᷣo agẽte. 2 ſic ↄcedo.vel cauſalr ⁊ effectiue.⁊ ſic illa eſt immanẽs.cu ius effectꝰ foꝛmalr manet in agete.⁊ illa trãſiẽs cuius effectꝰ tranſit in patiẽs. Ad terciã pʒ ſolutõ Ad quartaʒ ᷣ ꝙ paſſum non agit nccã rio actõne phiſica et naturali in iᷣm ages impmẽdo ei aliquã foꝛmã ab⸗ ſolutã. licat ipᷣm in rone termini ↄcurrat ad hoc ille effectꝰ ſit in actu. ä ſic iſta actio eſt ſolum metaphoꝛica nec hoc habet᷑ pꝛo incõuenieti. LDQuarta. vtrũ diffinitõ motus U eſ Oũiit a pho conuenient aſſignata Pi.o cuiꝰ ſolutõe Attẽde pꝛi mo ꝙ ſm linconiẽſeʒ qͥnq; ſtꝭ diffiniuitões motꝰ Pꝛĩa diffinitõ Motus ẽ exitꝰ de poña ſubito ad actũ.⁊ illã ðᷣt eẽ pᷣmam ⁊ indemõſtrabilẽ.videt᷑ tñ aliquib ꝙ hoc nõ ſit veꝝ.Tũ pᷣmo.qꝛ iſta diffinitõ dat᷑ ꝑ ea que ſũt poſterioꝛa motu.nã exitus eſt quedã ſpẽs motꝰ.⁊ ſilr in pᷣdicta diffinitõe ponit᷑ ſubito.qð impoꝛtat tpᷣs Eſt em ſubitũ quod ĩ indiuiſibili tꝑe fit.tẽpꝰ ãt eſt paſſio motꝰ.⁊ magis habet diffiniri ꝑ motũ qᷓ; ecõtra.eſt em̃ tempꝰ numerꝰ mot?ꝰ ſᷣm pus ⁊ poſteriꝰ. Secunda ditf⸗ finitõ eſt actus entis in potẽtia ſᷣm ꝙ in potentia.⁊ iſta diffinitõ datur de motu ꝑ comꝑatoem ad terminuʒ.a quo motꝰ accidit ſpem. Et ðꝛ foꝛmalis ex eo ꝙ indicat pciſe qͥd nomis ipᷣius motꝰ.ita ꝙ explicat motũ q;tuzʒ ad eius eẽ foꝛmale.CTercia diffinitõ motꝰ eſt actus im pfectus. Quarta eſt. mot? eſt actus mobilis inquãtuzʒ mobile.⁊ illa dat᷑ ꝑ comꝑatõem ad ſubiectũ in quo eſt motꝰ. ⁊ dicit᷑ materialis.qꝛ explicat eẽ materiale ipᷣiꝰ motus. Quinta diffinitõ motꝰ eſt actus mouentis ad mobile. Poſſet aũt diffinitõ materialis ꝑ foꝛmaleʒ ſic demõſtrari.oĩs actus entꝭ in potentia ⁊c.eſt actꝰ mo⸗ bilis.ſed motꝰ eſt huiuſmõi.gꝗ Alttẽde ſecũdo ꝙ in diffinitõe motꝰ ponit phs illã ꝑticulam (ᷣm ꝙ in porẽ tia ſ̃m ↄmẽtatoꝛẽ.qꝛ ome motũ hʒ duas pꝑfectões.ſ. vnã ſᷣm quꝗ eſt in actu.⁊ aliã ꝑ quã eſt in potentia ad Vlterioꝛẽ ꝑfectõem.⁊ illa eſt motꝰ. Debʒ aũt illa ppoſi tõ (ſᷣm) no teneri reduplicatiue.ſed ſpecificead ſ peci⸗ ficandũ rõem ſub qua motꝰↄuenit mobili.⁊ ita nõ oʒ ꝙ ↄueniat cuilibet enti in potẽtia. Sũt aũt om̃es iſte diffintões date ꝑ additamentũ.eo ꝙ in eis ponit᷑ ſub⸗ iectũ.ita ꝙ illud qð in recto ponit᷑ loco gĩs ꝑtinet ad eẽntiam motꝰ.qð aũt ponit᷑ in ob.iquo loco dꝛñtie po / nitur. ? eſt extra eẽntiam motꝰ Attẽde tercio.ꝙ mo bile pᷣt tripłr ↄſiderari. Vnoꝰvt eſt ſub termino a quo et illo mõ nõ mouet᷑.qꝛ tũc eſt adhuc in potentia pura qð aũt ſic eſt in potẽtia nondũ mouet᷑. Scðo mõ cõſi⸗ deratur ipᷣm mobile ſ̃ᷣm ꝙ ẽ in mino ad quẽ.⁊ illo mõ iteꝝ nõ mouet᷑.qꝛ tũc eſt in actu ↄpleto ⁊ ꝑfecto.⁊ per ↄñs tũc deficit motꝰ.nã habitibo pñtibus in materia ceſſat motꝰ Tercio ↄſiderat᷑ mobile inquãtũ eſt in ter⸗ mino a quo ⁊ termino ad quẽ.ſcʒ in actu impfecto po⸗ tẽtie ꝑmixto.qͥ nec eſt actus tm.nec potẽtia tm.⁊ talis actꝰ potentie ꝑmixtꝰ dicitur motꝰ.⁊ ſᷣm hoc poſſʒ intel ligi diffinitõ motus.ꝙ motus eſt actꝰ entis in potẽtia ic̃ eſt motus eſt actus entis exeuntꝭ de potentia in ac⸗ tũ. Vel ſm alios.motꝰ eſt actus entis in potentia ad vlterioꝛẽ ꝑfectõem.ſcʒ ad terminũ motus inquãtũ ẽ in potentia ad illum. Quarto poteſt accipi motus pꝛo actu ꝓductiuo termini.⁊ ſic non eſt aliud qᷓ; ꝓductio paſſiua rei.qua res pꝛoducitur de non eſſe ad eſſe. O(c — W 4 Queſtiones illa pꝛoiectio paſſina eſt actus imꝑfectus eius qð pꝛo cedit ad eſſe.quia no habʒ eſie completũ ⁊ ꝑfectuz. niſi in fmĩio illius ꝓiectionis.⁊ illo mõ e ſenſus definitõis Motus ẽ actus entꝭ in pona.i.ẽ pꝛoiecꝰ pailiua alic⸗ entẽ in poña obiectia ad actũ.vt actus eſt dena entis. OQue quidẽ pona obiectiua eſt fundata ĩ materia q ẽ oña ſubiectia de qua põt ome ens educi vel genera⸗ i trãaſmuratõeʒ agetis naturalis.ita ꝙ iſte due poñe cõcurrũt ſimul in eadẽ re.vtputa pona ſubiectia ⁊ ob⸗ iectĩa licet foꝛmałr ⁊ ex natura rei diſtinguãtur.⁊ iſto modo nõ videt᷑ ꝙ motus ſit eiuſdẽè eſſentie cũ tnio ad auẽ quia tin inus talis piectionis eſt totũ ↄpoſitũ Si ſit piectio ſabnalis vel ſiminus qui eſt foꝛma ꝗqᷓ acqr tur in materia. Uenoĩatur aũt iſte actus a foꝛmma qͥn to huius. qꝛ eſt ro foꝛmał denoĩans illud qð eſt acqſi⸗ tum ꝑ motũ Ot hoc videt eſſe de mete phi ſcdo hui⸗ dicent? genera tõem elle naturalẽ ex eo ꝙ eſt via in na⸗ turam ſcʒ in foꝛmnã que ẽ actus materie Attende r to. ꝙ actus ad que eiſt gnatio 'm ꝙ dicit m otꝰ põt tri⸗ plicit᷑ cõſiderari. no mõ ꝑ comꝑatoez⸗ ad tminum a quo.⁊ iſto mõ non ð: actus.quia in tinino a quo no eſt niſi buatio 2 pura pona. Sccũdo ↄſiderat᷑ ꝑ reſpec tum ad tminuũ ad quẽ. ſic ðꝛ actus impfectus ex eo ꝙ oꝓponit᷑ rermio ad quẽ ꝑfcõꝛi. Certio ↄſiderat᷑ ꝑ com paratõem ad ſubẽm qð eſt ens in pona ad tminuʒ ad quẽ.⁊ ſic ð actus entis iũ pona.⁊ quia illud ſubem pᷣt eſſe in actu ꝑ aliquã foꝛmã ? motus no eſt actus eius ĩ quãtuʒ hʒ talem foꝛmã.ſ ed inqntuʒ eſt in poña ad ter minũ.ideo motus ẽ actus entis in pona ſᷣm ꝙ hmõi „ aa queſtionez. ꝙ delinitio motus a pho eſt Dic ↄuenient aſſignat . Ptz quia ꝑ ipa fcit dil ferre motuʒz a quolioʒ alio:qð no eſt motus 2 ↄuenit cuilibzʒ ↄtento ſub definito.ergo. er añ oppoſituz Ad pᷣmam ⁊ 2A rones ſcðᷣam ptz ſoluo ⁊ etiam ad * eius cofirmationẽ. Si em dicat᷑ ꝙ in pꝛopõibus de pñti verum ↄbpᷣcat tẽpus di⸗ uiſibile tůc dom eſt ꝙ; q;uis pꝑtes nõ ſint in eſſe ꝑmanẽ⸗ ti.ſt? tame in quadã ↄtinuatõe ⁊ ſucceſſione ꝑ attribu⸗ tionem ad mutatũ eodẽ ꝑ quod ↄtinuãtur adinuicẽ. Dicit vltra.qꝙ illa pꝛopo (quod fit nõ eſt) habʒ verita tam in hmanetibus ⁊ nõ ſucceſſiuis. NHec ex hoc ſeqtur idem ſimul eẽ ⁊ non eſle ſicut pʒ ĩ ſincathegoꝛematibi Aid tciam ⁊ ad ↄfirm atoem eius ptʒ ſolutio. Vn⸗ de definitio adaliqͥd debʒ ſic intelligi (Ad aliqd ſunt qbus hoc ipᷣm eſſe qdð eſt. eſt ad aliud quodãmõ ſe ha⸗ bere)ꝛ hoc ſine indigentia alicuiꝰ extrinſeci.⁊ ideo ſo⸗ le relatõnes intrinſecus adueniẽtes que ſcʒ ad ſuũ eſſe nõ requirũt aliquid extriuſecũ.ſ.fundameto ⁊ tmio ſt⸗ in pꝛedicamẽto relatõnis.motus aũt eſt relatio extrin⸗ ſecus adueniens Ad quartam neget᷑ añcedens. Ad pᷣmam pꝛobationẽ dicitur.ꝙ illud (quod eſt actus ali cuius vt in quo recipit᷑) eſt in eo cuius ẽ actus.ſed nõ illud quod eſt actus alicuiꝰ vt a quo qdð motus dene minat agens vel mouens denomiĩatione exerinſeca.idᷣo nõ eſt in mouete. Vel dicatur ꝙ motus nõ denomĩat mouens ſed motio actiua ⁊ motus denonuũat mobile ſiue patiens. Ad qnta dicitur. ꝙ nõ opoꝛtet mouẽs denomatione int᷑nſeca aliter ⁊ aliter ſe habere 'm mo tum.ſed ſolum denomlatione erxtrinſeca. Elel ſi aliter ſe haberet denonũatione int᷑nſeca hoc nõ eſt ꝑ motum tercü Phiſicox ſed per motionẽ actiuam. Ad ſextam negatur con⸗ ſequẽtia.nec arguit᷑ per locuʒ a ſimili quieſcens em nõ eſt mouens nec ſimilit᷑ ſe habens ſicut mouens.⸗Md cõ firmationẽ ptʒ ſolutio.motus em foꝛmailit᷑ ſumptus nõ eſt actio.imo realiter diſtinguit᷑ ab actione ⁊ quid/ ditatiue reponit᷑ in pꝛedicamẽto paſſionis. Cum aũt dicit p hᷣus motum nõ eſſe aliquid vniuocũ ſᷣm rotum ſuũ ambitũ.hoc nõ debʒ intelligi de motu foꝛmalr ſũp to ſed materiali. MU Sequitur textus. Quoniã ergo de na⸗ In hoc ſecũdo tractatu huiꝰ tercij dekminat p hus de infinito.⁊ diuidit᷑ in octo capitula. In pꝛimo nar⸗ rat opiniones antiquoꝝ de infinito. t pꝛimo inten dit hanc concluſionẽ. d quem pertinet determĩare de motu magmitudinc ⁊ tẽpoꝛe.ꝑtinet etiam detmina re de ĩfinito.led ad phiſicũ pꝑtinet detmĩ are de illis. Maioꝛ ptʒ.quia qðlibet illoꝛũ eſt finitũ vel infinitũ Et dicit᷑ notant᷑ (illoꝛũ)quia ome ens eſt fimtũ vel in⸗ finitum.foꝛte eim pũctum nec eſt finitũ nec infinitum ſimilit᷑ paſſio aut paſſibilis qualitas. Eſt ergo cõue⸗ niens phico det᷑minare ſi eſt infinitũ aut nõ et ſi eſt qͥd eſt Scdo ꝓbat a ſigno eo ꝙ naturales p hi ⁊ ãtiqͥ det/ minauerũt de ipᷣo Vnde de infinito fuerũt due opinio nes. naʒ Plato ⁊ Pitagoꝛas (qui magꝗ locuti ſunt me tap hicaliter qᷓ; naturalit᷑) dixerũt ꝙ infinitum eſt ſub ſtantia per ſe exiſtens ⁊ non accidens.in hoc ergo con⸗ ueniebant Sed differebãt duplicit᷑.pꝛimo.quia pita goꝛici ponũt infimtum in ſenſibilibꝰ que ſunt extra ce lum.ipi em nõ ponũt nũerum ſeꝑatum a ſenſibilibus Sed Plato ponit infinituʒ eſſe in ſenſibilibꝛ ⁊ inideis que ſtꝭ ſeparate a ſenſibilib. Ot negat aliquid aliud ab ideis eſſe extra celum ⁊ etiam ipᷣas ideas.quia ſᷣm eum nuſq; ſunt Secũdo differũt. quia Plato poſuit duo infinita ſcilʒ magnum ⁊ paruũ. Pytagoꝛas ver⸗ vnum tm.ſcilʒ nũerum parem. Nũerum vero imparẽ dicebat nõ eſſe infinitum. Et hoc pſuadebat ratone ⁊ ſigno. Roõne ſic.quia nũerus par eſt diuiſibulis.nume rus aũt impar eſt indiuiſibił.?⁊ quod ãmodo termĩat nuerum parem Signo ſic. quia ſi ↄſequeter duo nu meri impares addant᷑ vnitati(ſicut gnomo addit᷑ qua dꝛato) ſemꝑ quodãmodo remanel it ideʒnũerus ſᷣm ſpeciem. Si vero vnitati ↄſequent᷑ addant᷑ nũeri pa⸗ res.reſultabũt nũeri diuerſaꝝ ſpecieꝝ Secũdaopi⸗ nio fuerat antiquoꝝ naturalit loquentiũ qui cõueniũt in hoc ꝙ di xerũt infinituzʒ eſſe accidens.ſiue poſuerũt vnum pncipium materiale rerum.vt aquã vel aerem vel aliquid medium. Ipᷣi em dixerũt tale pncipiuz es infinitum ſᷣm quãtitatem.ſiue poſuerũt plura pncipia ⁊ infinita ſᷣm nuerum. Ex illis em pncipijs dixerũt ꝑ contactũ fieri qodam vnum infinituʒ ᷣm qntitatem. ſicj Anaxagoꝛas ?⁊ Democritꝰ dixert. tilli o (qͥ po ſuerunt plura pᷣncipla ſed finita 'm nũerum) omino negauerunt infinitũ. Anaxagoꝛas tamẽ ⁊ Democri⸗ tus differebant duplr. Peimo ĩ figura pᷣncipioꝛuzʒ. nã Anaxagoꝛas ponit illa pᷣncipia ee infimitas ꝑtesſiles vt ſte ꝑtes carnis ⁊ oſſis. Oemocritus aũt athomos ſiue coꝛpoꝛa indiuiſibilia que dicit eſſe ſemina totius nature. Secũdo differut in habitudine ipoꝛum pꝛin/ cipioꝛum ad inuicẽ.Anaxagoꝛas em dixit quodlibet — — ——,.,,.,, ———— ——— e = 1—☛ — d cio urn donf n dlidus ices ſalid lum wluit o noni onet Bume nit uonu ün noͤtfo jange⸗ acfß ſent dunm uze rn it . nin , N ts 0es Potuns Phen Albe Areſtotelis eſſe in quolibʒ ſᷣm infinitam mixtionẽ ⁊ ꝙ aliquando omia fuerũt ſimul in quodam confuſo cahos a quo in tellectus cepit res ſegrega re adinuicẽ.et incepit mun⸗ dus Oemocritus aũt poſuit huiuſmõi coꝛpoꝛa indi uilſibilia differre abinuicẽ figura poſitione ⁊ oꝛdine ⁊ ex his dicit alia fieri. Sed ipa indiuiſibilia nõ dicit fieri ex alterutris neq; ex alijs. Ptz ergo ex illis ꝙ ad pbiloſophũ naturalem ꝑtinet cõliderare de infinito. anei aũt omes concoꝛdabãt in quatuoꝛ circa infi nita.Omes em dixerũt ipᷣm eſſe pᷣncipium entium.et hoc rõna bilit᷑ quia ſi infinituʒz ſit vel eſt pᷣncipium vel pᷣncipiatum.omia em pᷣncipia ſt aut ex pᷣncipio.Sed infinitum. nõ poteſt eſſe pᷣncipiatuʒ.quia ſi haberet pᷣn cipium eadem rõne haberet finem.ergo infinitum ha⸗ bet pᷣncipium.neq; em̃ fruſtra poſſibile eſt ipᷣm eſſe. Secũdo dixerũt infinitũ eſſe ingenerabile ⁊ incoꝛrup tibile. Pꝛobat᷑.quia quod generat᷑ habet pᷣncipium ⁊ eadem rõne finem.quod em̃ fit neceſſe eſt acciꝑe finem infinitum aũt non habʒ finem.ergo ſi infinituʒ ſit ibßm eſt ingenerabile. Qaũt ſit incoꝛruptihile manifeſtũ eſt quia ome quod coꝛrũpitur habʒ finein. Tertio dixerũt i nfinitum ↄtinere ⁊ gubernate omia. Quar to dixerũt ipᷣm eſſe aliquod diuinũ.⁊ hoc eſt iõ qꝛ eſt in grabile ⁊ incoꝛruptibile.ſicꝭ affirmat anaximãa dꝛos ⁊ ples alij phoꝝ (Eſſe ãt aliqð infi.) In hoc ſecũdo capło phus mouet iſtam queſtionẽ. vtꝝ infinitum ſit. Et dicit ꝙ aliquid eẽ ĩfinitũ poteſt credi ꝑ qͥnq; argu menta. Pꝛimũ.quia tẽpus eſt ⁊ ipᷣm eſt infinitum cuʒ motus celi ſit eternus.ergo ⁊ꝛc. Scðm.quia mathe matici ſupponũt magnitudine eſſe diuiſibilem in infi⸗ nitum. ergo infinitũ aliquo modo eſt Terciũ.quia ge neratõnes ⁊ coꝛruptõnes ſtꝭ infinite ⁊ nũquã deficiũt ſed oꝑteret aliquãdo genera tõnes defici niſi eſſet ali⸗ quod pᷣncipium materiale infinitum ex quo infinita fierẽt. ergo. Quartũ. quia accepto aliquo coꝛꝑe aut upᷣm eſt finitum aut infinitũ.ſi ſcdðᷣm habet᷑ intẽtũ. Si pmũ opoꝛtet ꝙ finiat᷑ ⁊ mĩet per aliquid aliud.queri tur ergo de illo coꝛꝑe f᷑ᷣminãte ſicꝭ pꝛius.vtrum ſit fi⸗ nitum vel infinitũ.⁊ ſic ptʒ ꝙ vel erit ꝓceſſus in infini tum in coꝛꝑibus.vel oꝑtebit deuenire ad aliquod coꝛ pus infinituʒ qð non finiatur ꝑ aliquid aliud. Vtro ꝙ; aũt modo habet᷑ intent Quintũ argumẽtuʒ eſt. quia cũ ymaginaꝰ ⁊ intellectus moueant᷑ a rebus opʒ iliud eſſe poſſibile qd omnia vmaginant᷑.ſed quocũq; nũ ero accepto ⁊ quacũq; magnitudine nos ymagina⸗ mur maioꝛe.¶ Inde ymaginamur ꝙ vltra celuz ſit ſpa cium infinitũ.⁊ poſſumꝰ ymagiari ꝙ in illo ſpacio ſint infiniti alij mũdi.Nõ em̃ videt᷑ qre magis eſſet vacuũ ibi qᷓ; hic.ergo poſſibile eſt ibi eſſe paciũ infinitũ ⁊ mũ/ dos infinitos.Et ſi hoc eſt poſſibile ſeqᷣtur ꝙ de facto ſty mbi.quia in ꝑpetuis non differũt eſſe ⁊ poſſe.contin⸗ gere aũt ab eſſe nihil differt in ꝑpetuis. O(ſt ergo mag na dubita“ de infin ito vtrum ſit vel nõ ſit.quia ſi nege tur oĩno multa impoſſibilia ſequũtur.⁊ ſi ſic vtrum ſit ſubſtãtia vel accidens per ſe inherens alicui vel neu⸗ trum. t poſtea dubiuʒ eſt ꝙ maxime ꝑtinet ad phi⸗ ſicum vtrꝝ ſit aliqua magnitudo ſenſibilis infinita (Pꝛimũ igitur det᷑niandum) Lic philoſophꝰ pꝛo ſolutõne dubioꝝ introductoꝝ ſuꝓponit ꝙ infinitũ dicitur ſeptem modis. Pꝛimo modo dicit᷑ infinitum quod nõ eſt aptũ natum t rãſiri.quia ſcʒ non hʒ mag⸗ nitu dinẽ.⁊ ſic infinitum dicit᷑ pertrãſibile.ſicut nox di Folio l. eitur inuiſibił. Secũdo dicit᷑ ꝙ aptum natum eſt ve in eo fiat tranſitus ſed incõſũmabił. Tertio dicit᷑ ꝙ vix eſt pertrã ſibile pꝛopter nimiam longitudinem. Quarto.ꝙ bene eſt pertrãſibile quãtuʒ eſt ex ſe ſed nõ poteſt pertrãſiri pꝛopt᷑ imped imẽtum extrinſecuʒ. Quinto dicit᷑ infinitum ᷣm appoſitõem.quia ſcʒ in in finitum ſibi poteſt fieri additio.Sexto ſᷣm definitoem quod ſcʒ in infinitum poteſt diuidi. Et ſeptimo ſᷣm vtrumq;. Separatũ quidẽ igitur ⁊c) Hic philoſophꝰ repꝛobat opionem Platonis de infinito.⁊ ponit hanc concluſionẽ. Non eſt ponendũ infinitum ſeparatũ a ſenſibilib⸗.pꝛobat tribus rõnibo. Pꝛima. quia ſi ſic vel eſt ſubſtatia vel accidens. NHõ poteſt dici ꝙ ſit ſubſtantia ſepata a quantitate ⁊ alijs accidentibi.quia ſi ſic ipᷣm nõ erit diuiſibile. Diuiſi bile em̃ aut magnitudo aut multitudo erit ⁊ ſic nõ ei ſet infinitum.niſi ſicut vox dicit᷑ inuiſibił. Nos autem nec ipi loquimur de infinito ſic accepto. NHec põt di⸗ ci ꝙ ſit accidens.quia tũc non eſſet pᷣncipium rerum. ſed magis illud cui accideret. Vel ſi diceret᷑ pᷣncipiuʒ hoc eſſet per accidens.ſicut per accidens dicitur ꝙ in⸗ uiſibile eſt pᷣncipium locutonis: Secũda ratio.qͥa paſſio eſt minus ſeparabił qᷓ; ſubiectũ eius.ſʒ infinituʒ eſt paſſio per ſe ↄueniens magnitudini ⁊ numero que non ſeparant᷑ a ſenſibilibus.ergo infinitum nõ eſt ſepa ratum a ſenſtbilibus.minus em neceſſe eſt q; nũerum ⁊ magnitudineʒ Tercia rõ.ſi infinitum ſit nõ poteſt eſſe accidens vt pꝛobatũ eſt.nec etiam ſubſtãtia.quod patet quia ſi infinitum eſſet ſubſtãtia vel eſſet diuiſibi le vel indiuiſibile.non diuiſibile quia tunc quelibet pars eius eſſet infinita ſed hoc eſt incõuenies.ergo ⁊c̃. Raren cõſequentia.quia quelibet pars in ſubſtantiiſs implicibus recipit pꝛedicatõem totius.ſicut quelibet pars aeris eſt aer.infinito em eſſe ⁊ ipᷣm infinituʒ idem eſt. O.autem hoc eſt incõueniens patet.quta ex mul tis infinitis eſt aliquid componi.opoꝛteret em̃ vnum infinitum termina ri ad aliud infinitũ quod eſt contra ratõem infiniti. multa ergo infinita idem eſſe impoſ⸗ ſibile eſt. Non poteſt em dici ꝙ infinitum ſit indiuili⸗ bile.quia ſi infinitum eſſet ipᷣm eſſet quantuʒ.quanti tatẽ em aliquã necẽ eſt eſſe ptʒ ergo ꝙ nõ eſt ponendũ infinitũ ſeꝑatũ a ſenſibilib: Sed ad p hicũ ꝑtinet ma gis inqrere vtꝝ ſit ponendũ infinitũ in ſenſibilibꝛ que ſubijciũtur ſue ↄſideratõni (Rõnabiliter aũt ſpecu lantibus.) In hoc tertio capło p hus repꝛobat opi⸗ nionem naturaliũ dicentiũ infinituʒ eſſe accidẽs. O(t intendit quatuoꝛ ↄcluſiones. Pꝛima nullum coꝛpus ſiue intelligibile ſiue ſenſibile eſt infinitũ.Ptʒ qꝛ nihil quod eſt ſu ꝑficie termiatũ eſt infinituʒ ſed om̃e coꝛpꝰ eſt hmõi.ergo.Secũda ↄcluſio.nullus nñerus eſt in⸗ finitus.patzʒ quia nihil qð poteſt nũerari ⁊ numerãdo ꝑtrãſiri eſt infinitũ.ſed oĩs nũerus vel om̃e habẽs nu merũ eſt hmõi.ergo nullus nũerus eſt infinitus. Iſte ergo ↄcluſiones ſt/ pꝛobate logice ⁊ ex cõibus.ſed due ſequètes pbant᷑ phᷣice ⁊ ex ꝓpꝛijs. Olſt at tercia ↄcluꝰ nullũ coꝛpꝰ mixtũ ſiue ↄpoſitũ ẽ ĩfinitũ ꝓ ſupponẽdo qꝙ elemẽta ſiue pᷣncipia ex qbus ↄponit᷑ aliqͥd ſint ſini⸗ ta młtitudine ⁊ hoc ſic cx elemetis finitꝭ ſᷣm młtitu/ Dinẽ nõ põt fieri aliqð coꝛpꝰ infinitũ niſi aut vnũ eoꝝ fuerit infinitum aut plura. Sed neutro iſtoꝛum mo⸗ doꝛum ex elementis finitis poteſt cõponi coꝛpus infi⸗ nitum. ergo ⁊c· Minoꝛ patz. quia non dicitut compoĩ Aueſtiones in coꝛpus infinitũ magnitudine ex elemetꝭ finitꝭ i mul rtitudine pꝓpter infinitatẽ vnius elemẽti tm. Ntz qꝛ ſi erx elemẽtis debeat fieri coꝛpus mixtuʒz necẽ eſt elemen ta eſſe adequata in vᷣtute.ſed ſi vnũ elemẽtuʒ ſit infini tum nõ erit adequatũ alij in ꝓtute ergo. Ot ſi dica tur ꝙ elementũ infinitũ ſit debile in vᷣtute ⁊ ita nõ poſl ſet vincere vᷣtutem foꝛtioꝛẽ elemeti finiti.vt ſi ignis ſit finitus.aer aũt infinitus. Hec cauillaꝰ nõ valet qꝛ qn tũcunq; virtus elementi fuerit debilis põt tñ accipi tã ta quãtitas eius vt vᷣtus ſua adequat᷑ ᷣtuti coꝛpis fi⸗ nmiti. nec erit adhuc coꝛpus infinitũ acceptũ.⁊ ita vᷣtus coꝛꝑis infiniti excedit ᷣtutem coꝛꝑis finiti. NHec põt e/ tiaʒ dici ꝙ ex elemetis finitꝭ ĩ magnitudie ↄponat᷑ coꝛ pus infinitũ i magnitu die ꝓpter infinitatẽ pluriũ vel oĩm elemẽtoꝝ.quia ſicx coꝛpus hʒ dimẽſiones ad oẽm ꝑtem. ita coꝛpus infinitũ het dimeſiones infinitas ad oeẽm ꝑtem. ergo infinitũ oẽm locũ occupat.⁊ per ↄns nõ ſt plura infinita nec pnᷣt elſe. Q.uarta ↄcluſio.non põt eſſe aliquod coꝛpꝰ ſimplex infinitũ.neq; aliqd coꝛ pus mediũ inter coꝛꝑa ſimplicia vt poſuerũt aliq an⸗ iqui. Pꝛobat᷑ dnabꝰ ronibus. pᷣma quia ſi aliqð coꝛ⸗ us ſimplex eſſz infinitũ ipᷣm ꝓpoter ſue vᷣtutis epeel⸗/ ſentiã coꝛrũperet o mia alia.⁊ ea ↄuerteret in ſus na⸗ turam. ſicut vᷣt Or aclitus omia aliquãdo fieri ignẽ. „ ⏑ „ AMam bmoti elemẽta hñt adinuicẽ orietatẽ.ignis em ẽ calidus. aer puĩdus. aqua frigida. O(adęe aut ratio de coꝛꝑe medio inter coꝛꝑa ſimplicia. coꝛrũperet em̃ a⸗ lia ſimplicia ppter grietatẽ quã hʒ adipᷣa.oẽ em tale mutat᷑ de Zrio in Zriũ.vt ex frigido fit calidũ. Scdᷣa ratio ſpẽalr pꝛobat ꝙmõ poſſ9iz poni aliqð coꝛpus infi⸗ nitũ ſenſibile mediũ int᷑ coꝛpa ſimplicia.⁊ ẽ hec rõ qre zet᷑ qu atuoꝛ elemẽta nõ ſit aliqð coꝛpus ſenſibile exq 8 onätur mirta. ergo nullũ tale eſt infinitũ. Ans pʒ qꝛ nõ videmꝰ aliqð coꝛpus in qð mixta reſoluant᷑.pꝛe ter ignem aerẽ ⁊ terrã.ergo pꝛet᷑ quatuoꝛ elemẽta non eſt aliqð coꝛpus ſenſibile ex quo mixta ↄponant᷑.Ce⸗ net ↄñtia.qꝛ vnũqðq; reſoluit᷑ in ea ex qbus cõponit᷑. Hime em̃ qð eſt ex hoc eſt ⁊ reſoluii in hboc. (Oe’ ãte oino impoſſibile) In boc qrto capło pꝛobat p hus nullũ coꝛpus ſenſibile eſſe actu infinituʒ.⁊ dicit ꝙ opʒ ex his oñdere ꝛ oĩno im poſ coꝛpus ſenſibile Infinitũ. ⁊ ponit hac concluſionẽ. nullũ coꝛpus ſenſibi/ le eſt infinitu. ſao cuius ꝓbatõne ſuxponit tria.pmũ Oime coꝛpus ſenſibile aptũ natum eſt eẽ alicubi ſiue ĩ allquo loco. Scm. cuiullbz corgis ſenſibilis ealide locus detmiatus. Terciũ.idem ẽ locus totius ⁊ ꝑtis vt totius tre.⁊ vnius glebe.⁊ totius ignis vniꝰ cin⸗ tille. Pꝛobat᷑ ergo pꝛedcã ↄcluſio qtuoꝛ rõnibus Pꝛi L leneentee ſenſibile eſſzʒ infinitũ vel illud eſſet omogeniũ vel etherogeniũ.nõ põt dici ꝙ ſit omogeniũ qꝛ tũc ſemꝑ qͥeſceret aut ſemꝑ moueret᷑. S ed no ſemꝑ quieſceret qꝛ eſſ coꝛpus naturale.nec ſemꝑ mou et qꝛ nõ poſſʒ moueri Nõ em eſſʒ maioꝛ rõ qre moueret᷑ ſur ſum ꝙᷓ deoꝛſuz. v ad alique aliũ locum.ſic ſi terra ſit illud infinitũ vna gleba terre nõ porerit mo ueri. qꝛ vk moueret᷑ motu recto vel circulari.nõ recto qʒ eſt in loco ſui totius.neq; motu circulari qꝛ nõ poſſet circũgirari Nec poſſet etiã dici ꝙ eſſ coꝛpus etherogeniũ pꝛopter duo. Pꝛimo.qꝛ ii coꝛpus etherogeniũ eſſet infinitum ꝑtes loci eius eeẽnt ſpẽ dꝛñtes.ꝛ ſic illud coꝛpus nõ eſſʒ vnũ ſimplr ſed ſoluʒ ex contactu Scdᷣo.ſi coꝛpus ethe rogeniũ eſſʒ infinitũ vel ↄponẽtia ipᷣm eſſzʒ finita vłin⸗ tercii Phiſicox finita.nõ finita quia oꝑt eret vnũ aut plura eoꝝ eſſe in⸗ finita ⁊ ſic alia coꝛrũꝑent᷑.⁊ ꝓpter hoc nullus phᷣus po ſuit ignem infinitũ ⁊ terrã.ſed aerẽ aut aquã aut me⸗ dium ipᷣoꝝ.locus em̃ ignis manifeſtus ⁊ det᷑miatus ẽ Aer aũt ⁊ aqua ſe habet ad ter rã vt ſurſuzʒ.⁊ ad ignẽ vt deoꝛſum.nec etiã ↄponetia ipᷣm eſſent infinita.qꝛ il la que ↄponũt coꝛpus nõ eſſent infinita. Si em̃ eſſent infinita t ũc elementa ⁊ pᷣncipia rerũ eſſent infinita.qð pꝛius impꝛobatũ eſt.⁊ etiã loci ſui eſſent infiniti.qꝛ lo⸗ cus eſt equalis coꝛꝑi locato nec maioꝛ nec minoꝛ SK⸗ em̃ locus eſſip maioꝛ coꝛꝑe tũc eſſʒ vacuũ.⁊ ſi eſſʒ mioꝛ tũc eſſet coꝛpus ſine loco.iĩpoſſibile em eſt nõ cõpari lo⸗ cum ad coꝛpus. Neq; em locus omis maioꝛ q; q;tuʒ continet coꝛpus eſſe.neq; coꝛpus erit maius q; locus. aut em vacuũ erit aliqð.aut coꝛpus nuſq; natũ eſt eſſe Scæ&da rõ.quia ſi ome coꝛpus ſenſibile ſit graue aut le⸗ ue. 2 graue naturabr fert᷑ deoꝛſum.leue vere ſurſuʒ.tũc non poſſunt iſta duo ſimul ſtare ſcʒ ꝙ ſit aliqd coꝛpus ſenſibile infinituʒ. Ot ꝙ ome coꝛpus ſit in loco.qꝛ vel coꝛpus infinitũ erit totum ſurſuzʒ vel totuʒ deoꝛſum.⁊ ſic erit finitũ qꝛ illa loca ſint finita.vel totũ ſimul ⁊ ſe⸗ mel erit ſurſum ⁊ deoꝛſuz.ſed hoc nõ põt dici.vł vna mellletas erit ſurſuʒ ⁊ alia deoꝛſum hoc etiã nõ poteſt dici quia ĩ infinito nõ poſſunt aſſignare ſurſuʒ ⁊ deoꝛ ſum cũ in ipᷣo non ſit mediũ ⁊ vltimũ.qũo aũt erit infi nitum aut mediũ aut vltimũ.ercia rõ.ome coꝛpus ſenſibile eſt ĩ loco. ſpẽs aũt ⁊ dꝛñe loci ſtꝭꝗ ſurſuʒ ⁊ deoꝛ ſuʒ. añ ⁊ retro dextꝝ ⁊ ſiniſtꝝ q̃ ſunt finite.ſed ſolũ quo ad nos ſed etiã in vniuerſo. Talis aũt detmiaꝰ repug nat infinito.ergo vniuerſuʒ eſt finitũ.Quarta rõ.om̃e coꝛpus eſt ĩ aliquo loco.ſed ipoſſibile eſt aliquẽ locum eſſe infinitũ.ſicut ⁊ aliqd quãtũ neq; locus ſurſuʒ nec; locus deoꝛſum eſt infinitꝰ.ergo ĩpoſſibile eſt aliquod coꝛpus ſenſibile eſſe infinitiẽ (Anaxagoꝛas aũt)· — Nic p hs excludit opionem Anaxagoꝛe dicent/ in finitũ qeſcere in ſeipo. t ðᷣt ꝙ illa opio eſt irroõnabił pꝛobat duab roõnibus. Pꝛia qꝛ alidd eſt alicubi viole ter ⁊ nõ vbi natũ eſt eſſe.ergo nõ eſt verũ quod dixerat Anaxagoꝛas ꝙ aliqͥd eſt vbi natum eſt eẽ ⁊ ꝑ ↄnñs neq; ctu infinituz. ? dicit ꝙ opz gqeſcit ĩ ſeipo. Hec etiã ita qeſcit infinitũ pꝛopt᷑ eius ĩ poſſibile ẽ coꝛpus ſenſibile eẽ finitatẽ. qꝛ ſi terra eſſz infinita adhuc naturalr qeſce ret ĩ medio nõ pꝛopt᷑ eius infinitatẽ ſed pꝛopt᷑ ſuã gra uitatẽ.ergo aliqð infinitũ non põt dicere qeſcere in ſe ipᷣo pꝛopt eius infinitatẽ.ſed ſi ita qeſcat hoc erit ꝓpt᷑ aliam cã m. Secũda rõ.quia ſi infinitũ qͥeſceret in ſeipo tũc etiã quelibʒ pars eius qᷣeſceret in leipᷣa totiꝰ em ⁊ partꝭ ſunt eidẽ loci.ſicut totius t᷑re ⁊ vniꝰ glebe 2 totiꝰ ignis ⁊ vnius ſcintille ſed ̊ nõ poteſt eẽ qꝛ tune nõ eſſet motus.ergo. Siqͥdem aũt) In hoc qͥnto capło oñdit p hs qũo infinitũ eſt ⁊ intẽdit duas con⸗ cluſiones. Pꝛima.infimtũ aliquo mõ eſt ⁊ aliquo mõ nõ eſt.ptʒz quia infinitũ nõ eſt illo mõ quo diceremus coꝛpus ſenſibile eẽ actu infinitũ ſicꝭ patz ex capło pᷣce denti. Et tamẽ in finitũ eſſe aliquo mõ nõ poteſt nega ri pꝛopt᷑ tria. Pꝛimo pꝛopt᷑ tẽpus quod neq; incepit neq; deſinit. Secũdo ꝓpter magnitu dies que in infi⸗ nitum ſunt diuiſibiles. Tercio ppter nũeruʒz. dicũt em̃ artifici ꝙ quocũq; nũero dato põt in infinitũ dari maioꝛ Secũda ↄcluſio infinitũ in pona eſt reduci bile ad actũ incõpletũ.non aũt ad actũ cõpletũ.Pꝛĩa uꝑs cõcluſionis ptz. quia vel infinitũ eſt in poña vel in actu.ſed infinitum nõ eſt in actu cũ non ſit aliq magẽ⸗ 2 eee bsd innsi ngil mnc S nh (s e mAe n ep nmone A ; ; Mvo nitudo actu infinita. infinitũ eſt in potẽtia.⁊ ̃m ap⸗ põem ⁊ ſm diuiſione Ois eim magnitudo eſt in pote⸗ tia ifinita 'm diuiſiõem.qꝛ nõ ſtę magnitudines idiui iſibiles. nõ em difficile eſt interimere ĩdiuiſibiles li⸗ neas. Scda ꝑs ↄcluſionis pʒ.qꝛ dupłr aliqͥd eſt in w tetia. ¶ Inoꝰ aliqͥd eſt in potetia reducibili ad actum incõpletũ.cuiꝰ ſcʒ nũqᷓ oeẽs ꝑtes ſił erũt.ſicut dies agõ et olinpia. Dies em ⁊ agon ẽ in ſꝑ ad aliud ⁊ alið fie⸗ ri Infimtũ qt nõ reduci?᷑ ad actũ.ſicut ſtatua.ſʒ ſicut es.⁊ ſic infinitũ nõ eſt reducibile in potetia ad actũ cõ pletũ.ſed ſolũ incõpletũ. Alioꝰ aliqͥd eſt in potẽtia re⸗ ducibili ad actũ opletũ.cuiꝰ ſcʒ aliqñ oẽs ptes ſił erũt Sed ꝓ declaratoe minoꝛis ſuꝓponit ꝙ int᷑ infinitũ in ꝑ manẽtib ⁊ infinitũ in ſucceſſiuis eſt duplex ↄueniẽtia Pꝛima eſt ꝙ vtrobiq; ifinitũ nõ eſt ineẽ ipᷣm totũ fac⸗ tũ vł acceptũ.ſʒ in ſo accipe aliud pꝰ aliud Scða ↄue niẽtia.qꝛ vtrobiq; illdð (qd actu acceptũ )eſt finitũ In ter ea vᷣo talis eſt dꝛna.qꝛ in ſucceſſiuis illð q̊d pus eſt acceptũ.de ĩfinito nõ manet nec id qð wſteriꝰ aduenit In pmanẽtibo qt manet pᷣus cũ poſterioꝛe.Ex qͥb ptzʒ ꝙ infinitũ nũqᷓ; eſt in actu ſicut ſtatua hõ vł domꝰ.ita ꝙ aliqñ totũ ſit exñs poſtq; factũ ſit.ſʒ ſo lũ eſt in actu ſicut dies vel agon.ita ꝙ dũ ẽ ſꝑ eſt ad aliqͥd eiꝰ fiẽdũ Tercia ↄcluſio.magnitudini ↄuenit ifinitũ ſpᷣm diui ſionẽ in ꝑtes eiuldẽ ꝓpoꝛtionis.nõ ãt ſᷣn diuiſionẽ inꝑ⸗ tes eiuſdẽ qᷓ;titatis. Pꝛobat᷑.qꝛ magnitudo illoꝰ ẽ ĩfi⸗ nita quõ non pᷣt ↄſumi.ſʒ auferẽdo ꝑtes eiuſdẽ ꝓpoꝛtio nis nõ tandẽ ↄſumit᷑.auferẽdo ãt ꝑtes eiuſdẽe q;titat⸗ tandẽ ↄſumit᷑ Oè em finitũ ꝑ ablatõoem finiti tandem ↄſumit᷑. magnitudo eſt diuiſibił in infinitũ ſᷣm ꝑtes eiuſde oꝛtõis.OK(x q̊ ſeq infinitũ ſolũ reꝑpiri in mag⸗ nitudiniba ſᷣm potetiã diuiſionis.ita ꝙ nũqᷓ; eſt in ac⸗ tu.niſi ſicut dies?⁊ agon Quarta ↄcluſio.magnitudi ni ↄueit ifinitũ ſᷣm appõʒ ꝑtiũ eiuſdẽ qntitatꝭ Pꝛima pʒ.qꝛ q ab vna magnitudine aufert᷑ põt alteri apponi ſʒ accipiedo ꝑtes eiuſdẽ ꝓpoꝛtõis in ifinitũ pᷣt aliqd ab aliq magnitudine auferri Scda ꝑs ꝓbat᷑.qꝛ ſi ſic ſeq̃/ ret᷑ ꝙ eẽt aliq̃ magnitudo actu ĩfinita.ſed h eſt fim. qͥa licet qcũq; magnitudine data ſit dabił mĩoꝛ.nõ tam maio:.ꝗ̊ᷓ infinitũ ſᷣm appõeʒ ꝑtiũ eiuſdẽ q;titatꝭ no cõ uenit magnitudini. Hꝛima ↄna pʒ.qꝛ vel ille ꝑtes ac ciꝑent᷑ a magnitudine actu finita vel ifim ta.nõ actu fi nita.qꝛ ꝑ ablatõem taliũ priũ ↄſumeret᷑.ꝗ accipiũt᷑ in magnitudine infinita. Ex his infert᷑ qnta ↄcluſio.qᷓ eſt ꝙ plato male locutus ẽ de infinito.qꝛ ſibłr poſuit ĩfi⸗ nitũ reꝑiri in magnitudinibsſᷣm a ppõem ⁊ diuiſisnez ita ꝙ ſicut oĩ magnitu dine data ↄtingit dare minoꝛẽ ita ſjm eũ oĩ magnitudie data ↄtingit dari maioꝛe Se cũdo pʒ.qꝛ plato nõ poſuit ĩfinitũ in nüeris.nec ſᷣm di⸗ uiſionẽ.qꝛ eſt ſtlatus ad vnitatẽ.nec ſm appõem.qꝛ ᷣm eũ eſt ſtatꝰ ad decẽ.⁊ nũeri qͥ ſtᷣ vltra ſtꝭ eiuſdẽ ſpei cuʒ boꝛib. nec ſte niſi poꝛes reiterati (Accidit ãt ↄrium eſſe) In hoc ſexto capitulo oñdit phs qd eſt ifinitũ Et ðᷣt ꝙ accidit ⁊ ſeq?᷑ ex pᷣdictis.ꝙ alit᷑ dʒ diffinini infini⸗ tũ qᷓ; antiqͥ diffiniebãt. Viffiniebãt em ſic.infinitũ ẽ extra qð nihil eſt.ſʒ nõ dʒ ſic diffiniri.ſʒ ſic. Infinitum eſt cuius q; titate accipienti bʒ ſꝑ eſt aliqd excra accipe Q ãt ſic diffiniat᷑ bñ ꝓbat᷑ a ſigno.qꝛ annuli dicũt᷑ ĩfi tum nõ ſufficit ꝙ pꝰ ꝑtẽ acceptã ſit aliã accipe. ſed reqͥ rit ꝙ nõ reiteret᷑ acceptõ eiuidẽ. qdð tñ fit in acceptõe p⸗ tin annuli.O It antiq male diffiniebãt infinitũ patʒ qꝛ diffinitõ ↄuenies toti ⁊ ꝑfectõ nõ eſt bona diffinitõ infiniti.ſed diffinitõ data de ifinito ab antiquis ẽ hu⸗ iuſmoi.ꝗ̊ Maioꝛ pʒ.qꝛ nullũ infinitũ eſt ꝑfectum. ca ret em fine.q eſt ꝑfectõ rei.ꝑfectum ãt nullum ẽnõ ha lbẽs finc.ſi ãt infinito repugnat rõ pfecti.ei etiã repug⸗ nat õ totius.qꝛ totum ⁊ pfectũ idẽ ſtꝭ vel ꝓpinq.totũ em ⁊ pfectũ aut idẽ penitꝰ aut pxima ſm naturaʒ. qᷣa totum ſic d iffinit᷑.eſt cui nihil deeſt. vel ſlimplr mihil. ſi cut pʒ de mundo.cui ꝓpꝛie rõ totiꝰ ↄuenit vł nibil deẽ de his q pꝑtinẽt ad ↄplemetũ rei.ſcur dicimꝰ ho ĩeʒ to tũ vel archã totã Ex ꝗᷣbus pʒ ꝙ poſitõ ꝑmenidis ẽ ra tõnalio: poſitõe melliſſi. hicit em melliſſus totũ ens ſiue vniuerſum eſſe ĩfinitũ.ᷣm ꝙ ðᷣt mũdo ↄtinuari in finitũ.qð eſt extra celu.ſicut lignũ ↄrinuat᷑ ligno Sed ꝑmenides ðt totũ mundũ eẽ finitum ⁊ ſpericũ ꝑ eꝗᷓ di⸗ ſtantiã circũferẽtie a cẽtro.Infinito ein repugnat raꝰ totiꝰ.Scðdo ſequit᷑ ꝙ male dixerũt antiqͥ ĩfinitũ omia in ſe hꝛe ⁊ oĩia ↄtinere ꝓpter h̊ ꝙ hʒ quãdã ſilitudinẽ cũ toto.O ãt male dixerũt ſic dicẽdo ꝓbat.ponẽdo qͥn⸗ q; ꝓpꝛietates ĩfiniti. Pꝛima eſt.infinitũ hʒ modũ ma⸗ terie.eo ꝙ tm eſt in potẽtia ⁊ nõ in actu. Scdᷣa.ĩfinitũ nõ ↄtinet ſʒ ↄtinet᷑ ̃m ꝙ infinitũ Tercia.ĩfinitũ ſᷣm ꝙ infinitũ eſt ignotũ.hʒ em rõem materie.ſpẽm ãt nõ hz materia ꝑ quã poſſet ĩtelligi. Quarta.infinitũ magis niti a qꝗ buſdã.eo ꝙ qcũq; pꝑte accepta ↄtingit aliã ac,⸗ cipere. ſignũ eſt ꝙ infimtũ eſt. cuiꝰ quãtitatẽ accipie⸗/ tib ſꝑ eſt aliqd extra acciꝑe. Verũtũ acceptõ infiniti cum dicimus annulu infinitũ nõ eſt ꝓp:ia.qꝛ ad infini 4 hʒ rõem ꝑtis qᷓ; totius.qꝛ hʒ rõem materie.materia ãt eſt pars totius.ſicut es ſtatue. Quinta. infinitum nõ cõtinet omnia tam ſenſibilia qᷓ; intelligibilia.incone⸗ niens em eſt ⁊ impoſſibile ignoꝛatum ⁊ indeterminatũ omnia ↄtinerecd n hoc ſeptimo capitulo p hs ex diffinitõe data aſſignat cauſam infi⸗ nitatis in entibus naturalibus.⁊ itendit quinq; cõclu ſiones. Pꝛima eſt.in magnitudinibus nõ eſt infinitum ſim appõem.ita ꝙ ↄtingat omi magnitudine data eẽ maloꝛem.q;ᷓuis in magnitudinibus ſi t infinitum ſᷣm diuiſionem.ita ꝙ om̃i magnitudine data contingit da ri minoꝛẽ. Hec ↄcluſio ꝓbat᷑.quia totũ hʒ rõem actus et foꝛme.cuius eſt ↄtinere ⁊ determiare materiaʒ. ptes It habent roõem potẽtie ⁊ materie. cuius eſt ↄtineri ? de terminari.̊ pceſius ad totum delet eſſe finitus.⁊ ad ꝑ tes infinitus.ſed appõ eit ꝓceſſus ad totum.⁊ diuiſio ad partes. . eima ps ↄcluſionis ꝓbat᷑ etiꝗ aliter. qꝛ quãtũcunq; ↄtingit coꝛpus vl magnitudinẽ eſſe in po tetia tãtũ ↄtingit ipm eè in actu.ſed nõ cõtigit coꝛpus eſſe actu infinitũ.vt ꝓbatum eſt.ergo nec potẽtia. t ↄfirmat᷑ qꝛ ſi omi magnitudine data eſſet dabił maioꝛ ſequeret᷑ aliquod coꝛpus poſſet eſſe maius celo.ſʒ H eſt falſum. Z. Scda ↄcluſio.in numeris nõ eſt infinitũ ſm diuiſionẽ.ſed bñ ſᷣm appõem.Pꝛima ꝑs pʒ.qꝛ nul lũ ↄpoſitum ex indiuiſibilib eſt diuiſibile in ĩfinitum ſed nũerus eſt hmõi.ↄponit᷑ em̃ ex vnitatib.nũerꝰ em̃ eſt vno plura ⁊ quelilet qdã.i.duo vel tria ⁊cijs ſpeb⸗ numeroꝝ.vnitas at ſm ꝙ hmõi eſt idiuiſibilis.vnum em eſt ĩ diuiſibile qdᷣcũq; vnũ ſit.vt hõ vnꝰ hõ ⁊ nõ mi ti. Sτ Scöa he ocluſionis pz. q: qustü auferf a ma gnitudie ſm diuiſionẽ tãtũ attribui numero pappõeʒ ſed magnitudo eſt in infinitũ diuiſibilis. ni erus eſt in ĩfinitũ augmẽtabilis.⁊ ꝑ ↄns eſt infinit? m appões nõ tñ ẽ actu infinitum.ſʒ fit ſꝑ ſicut ⁊ tᷣus ⁊ nũerus te⸗ poꝛis. Tercia ↄcluſio.infinitũ nõ eſt idem tanq; lma hen Queſtiones quedã natura in motu magnitudine ⁊ tpe.ſʒ ſᷣm pᷣus et poſterius ðᷣ de ill. Pez qꝛ ꝓpter magnitudinẽe ee di⸗ uiſibilẽ motus eſt diuiſibił.⁊ ꝓpter motũ eſſe diuiſibi lẽ tpᷣs ẽ diuiſibile.ſʒ ꝓpter qð aliqd ðꝛ tale.illð ẽ pꝰ ta le.&᷑ magnitudo ꝑ pᷣus eſt diuiſibit in ifinituʒ.⁊ tpᷣs pᷣꝰ qᷓ; motꝰ Quarta ↄcluſio remouet vnã obiectõem.⁊ eſt hec magnitudinẽ nõ eẽ actu ĩfinitã nõ tollit cõſidera⸗ tõem mathematicoꝝ. Patʒ qꝛ magnitudinẽe nõ eẽ ta⸗ lem quali nõ indigeret mathematici nõ tollit ↄſidera toem eoꝝ. ſed mathematici nõ idigent magnitudie in finita.qꝛ in ſuis demoſtratõib nũq; vtũt᷑ magnitudie infinita. ſed ſꝑ finita.licʒ quãtacũq; fuerit. Pʒ qꝛ que cũq; ꝓpoꝛtões geometrice pñt inueniri in magnitudie infintta.poſſunt etiã fieri in magnitudine quãtacũq pua.qꝛ aut antiqͥ attribuũt ifinito roem pᷣncipij ⁊ cau/ le pme.⁊ qttuoꝛ ſte cauſe.iõ ad ſciẽdum ad quod genꝰ cauſe reduci poſſint. Monit᷑ hec qͥnta ↄcluſio.infinitũ reducit᷑ ad cãm materialẽ. ſicut em materia. ita ĩfini⸗ tũ cauſa eſt. Hatʒ pᷣmo.qꝛ ifinito ↄuenit rõ puatõis et potttie. Reſtat em ſꝑ aliqð eius in potentia ad vltra accipiẽdũ.ſed materia eſt cuiꝓpꝛie ↄuenit pᷣuatõ ⁊ po tẽtia.ergo. Scdᷣo pʒ ꝑ teſtimoniũ antiquoꝝ.q vſi ſtꝭ⸗ ifinito taq; matenia.⁊ iõ incõueniẽs eſt ipᷣm facere ↄti nẽs ⁊ nõ eõtentum AMMn boc vlti⸗ mo capitulo huiꝰ libꝛi ſoluit rões factas in ſcdᷣo capi tulo.ꝑ quasꝶ videbatr᷑ oſtẽdi ꝙ infinitũ ſit in actu. Ad Hmã ergo ðꝛ. ↄcedẽdo ꝙ tpᷣs eſt infinitũ vel etiã motꝰ in potẽtia diuiſionis vel appõis.no aũt in actu Ad ſe cũdam ðꝛ ꝙ magnitudo nõ eſt ĩfinitaſᷣm diuiſiõem ĩ aectu ↄpleto ſed ſolu incõpleto.Ad terciã d.q genera⸗ tõ vnius eſt coꝛruptõ alterius. O(otingit em alterius coꝛruptõem alterius generatoõem eẽ.iõ qð generat᷑nõ capit nouã poꝛtõem materie.ſed illã quã coꝛruptã di milſit.nõ oʒ ergo ꝓpter ꝑpetuitatẽ generatõnũ materiaʒ eſſe infinitã.Ad quartã ðꝛ ꝙ no ome finitũ finit᷑ ad ali ud. HNõ em eſt ſile diffiniri ? tãgere.qꝛ quod tãgit᷑ ab aliquo alio tangit᷑.ſed accidir finito ꝙ finiat ꝑ alið.vl ‚22 timũ em coꝛpis finiti eſt ſeipo finitũ. Ad qͥntam dꝛ ꝙ; vmaginaroi nõ eſt credẽdum. intelligetie em credere ĩ⸗ ———— rõueniss eſt. fallit em ſepe ymaginato.qꝛ pᷣt aliqs vma ginari vnũquẽq; nrm augeri viq; ad nubes vel in ifini tũ abſq; hoc ꝙ a pꝑte rei aliq noſtrũ fiat maioꝛ. T)e ĩ finito igit᷑ quo eſt ⁊ quõ nõ eſt.⁊ qͥd eſt dictũ eſt. Cir⸗ Pꝛimum r rifprd omẽtatoꝛ. ꝙ poſſibile in re⸗/ ſit ⁊ no ſit in idiuiduis ſpẽꝝ.qᷓ ↄtinet tepꝰ ẽ ↄtiges Ex iſto dicto ↄmẽtatoꝛis pʒ ꝙ ſi poſſint eẽ infiniti mundi extra celũ ꝙ ſtꝭ de facto ĩifiniti.eo ꝙ extra celũ nõ eſt te⸗ pus. Sed hec rñſio eſt contra fidem. niſi ſic intelliga in pꝑpetuis nõ differt eſſe ſubſtãtiale a poſſe ſubſtãti ali. hoc eſt a potẽtia ad eſſe ſubſtãciale. VHnde ſᷣm ite⸗ tõem phᷣi ⁊ comẽtatoꝛis queq; ſubſtãtia pᷣt eſſe eterna 4 ipᷣa de facto eſt eterna. Omis em ſubſtãtia intrãſmu tabilis ſubſtãtialr. que poteſt eſſe iam eſt in actu. vnd Im amẽtatoꝛem duodecio metap Bice ⁊ ᷣmo de celo.iĩ poſſibile eſt eſſe aliquã ſubſtãtiam depoſſibilẽ. ⁊ tamẽ ppetuã ab alia. Sed nõ eſt ſic de accñtibus.nꝗ tẽpus ſutuꝝ (cuins pᷣncipium eſt iſtans diei craſtine) poteſt tercii Phiſicoꝝ eſſe eternum. 2 tñ nõ eſt nũc eternum. Octſi arguss qꝛ motoꝛ celi eſt ſubſtãtia eterna.⁊ tñ põt ponere ſoleʒ in oꝛiente.qui nũc nõ eſt ibi. Reſpõdetur ꝙ in ſubſtan tijs et᷑nis no differunt eſſe ⁊ poſſe ee. tamẽ bene differũt facere ⁊ poſſe facere. Hõ em ſequit᷑ ꝙ ſubſtãtia eterna porteſt facere.hoc ergo facit hoc.bñ tamẽ ſequit᷑ ſubſtã tia eterna poteſt eſſe. ergo eſt ſm intetõem commẽtato⸗ ris. Sʒ poteſt melius dici. videlicʒ ꝙ pᷣdicta pꝛopoſi 15 nõ debʒ allegari a philoſopho tocq; ↄceſſa ⁊ vera ſi⸗ ue autẽtica. ex eo ꝙ ipe nõ loquit᷑ ſ̃m opinionem pꝛop⸗ am.ſed ſolũ recitat opinionem antiquoꝝ.qui poſuert infinitos eſſe mũdos extra cel̃ Secũdum dubium eſt. vtrũ quelibzʒ pars infiniti ſit infinita.ſicut quelibet pars aeris ſit aer. Dico ꝙ hoc poteſt tripliciter intelli/ gi. Ino modo loquẽdo de infinito ſicut antiqᷣ phi lo quebant᷑.cõtra quos arguit philoſophus ſic.ſcʒ ꝙ ſit ſubſtãtia ſeꝑata diuiſibilis.que ſit pᷣncipium omniũ —60τ „ * alioꝛum.⁊ ſic quelibʒ pars ĩfiniti eſt infinita. Secun⸗ do modo ꝑ infinitum poſſũt itelligi partes aliquotte. que ſcʒ aliquotiẽs ſumpte reddũt totum.⁊ ſic iterum quetlibet pars infiniti eſt infinita.quia ex partibus fini tis finities ſumptis nũqᷓ; reddit᷑ infinitum Si ergo wp natur infinitum.quelibʒ eius medietas erit infinita.2 quelibʒ eius tercia ⁊ quelibʒ eius quarta.⁊ ſic de omi⸗ bus alijs partibus aliquottis.ſed no debʒ intelligi de partibus non aliquottis.quia ſᷣm philoſophũ tempꝰ eſt ifinitum.⁊ tamẽ nõ quelibet pars tempoꝛis eſt infi⸗ nita. Aliter em reſpõdent alij. ꝙ infinitum nullam ha bet partem finitam.quia ſicut puncti ad lineam nul⸗ la eſt pꝛopoꝛtõ.ſic etiam finiti ad infinitum.ſicut pun ctum nõ eſt pars linee.ſic etiam infinitum nõ eſt pars finiti.iſta opinio nõ eſt vera niſi fiat ſermo de partibus aliquottis.que ſolum dicuntur eſſe partes apud ma⸗ thematicos.intelligũt em̃ idem ꝑ partem ⁊ partẽ ali⸗ quottam. Manifeſtum eſt em. ꝙ ſi aer eſſz infinitus ꝗͥ libet aer finitus eſſʒ pars eius.⁊ etiam quelibet pars finita tempoꝛis eſt pars temꝑis.q;uis ſm philoſophũ tem pus ſit infinitum.tamen aer finitus non eſt pars aliquotta aeris infiniti.de qua parte mathematici lo/ quuntur.ſed bene eſt pars non aliquotta.qᷓ;uis ipᷣi di⸗ cunt eſſe partem ᷣm eos em̃ quicquid intrinſececonſti tuit aliquod totum eſt pars eius Tercium dubiuz eſt. vtrum illud philoſophi ſit verum.ſcʒ ꝙ vnum in diuiſibile ſit.quodcũq; vnum ſit vt homo.videturta men ꝙ homo ſit diuiſibilis inpartes eẽntiales ſimi⸗ liter integrales.⁊ etiam alia entia Dicendum eſt.ꝙ H̊ non debz intelligi ꝙ quodlibʒ vnum ſit ſimpłrindiui ſibile.ita ꝙ nullo modo ſit diuiſibile.quia tunc nihil eſſʒ diuiſibile cum quodlibʒ (qð eſt) ſit vnum.⁊ ꝑ con ſequẽs magnitudo nõ eſſi diuiſibilis in infinitum.qð eſt cõtra philoſophũ.Sed debʒ intelligi ꝙ quodlibet vnum eſt indiuiſibile.ita ꝙ eſt indiuiſum in ſua natu ra.vt vnus homo nõ eſt multi homines.nec vnum amn mal multa animalia Quartum dubiũ? vltimũ eſt quomodo diuerſimode determinat᷑ de infinito in hac ſcientia.que eſt naturalis in mathematica ⁊ metaphi⸗ ſica. Reſpõdet commẽtatoꝛ ꝙ entia ſᷣm ꝙ ſtꝭ intellec⸗ ta ⁊ abſtracta entia a meſuris ⁊ quãtitatibus pertintt ad ſcientiam diuinam.ſed ꝑſcrutatõ de infinito ⁊ men ſuris ⁊ magnitudinibus ſᷣm ꝓꝙ ſunt abſtracta a mate ria eſt perſcrutatõ mathematici. Infinitũ em ẽ in triS⸗ bamẽſuris eſt pᷣncipiũ að ponit mathẽaticꝰ. poſſibile hoſt ſot letoi dopp⸗ wl ſpe lae tusc in if feda finit pabl lop⸗ Hitus ltoen leßmnt ſcint anu cleen ueb ese Alreſtotelis Folio lii Eſt em̃ apud eũ lineã exire in infinitũ.qð ſiłr eſt de ſu bit aliquod ĩfinitum. Minoꝛ patz. qꝛ nullum ĩfinittuii·r nſobtn pficieb ⁊ coꝛꝑibi.Sciĩia vero naturalis ꝑſcrutat᷑ de i adequat ſibi aliquod finitum.cum ſeꝑ excedat᷑ abe e Ani finito qð accidit in meſuris ᷣm ꝙſtꝭ in materia Si ꝗ¶ Alt hoc ↄfirmat᷑.qa ſi deus poteſt Ttelliger ifinitas mdum ſᷣm ↄmentatoꝛẽ ſcia diuina ſcrutat᷑ de ĩfimto qð acci,⸗ ſi pẽs numeri ifinitas partes ꝓpoꝛtõnabiles alicui co) utkſcbſi dit mẽſuris repiat in ſubſtãtijs ſepatis ⁊ abſtract.ma tinuo.tũc realr idiuidua poſũibilia ſub aliqua ſpecie nmaro thematica vᷣo ↄſid erat de infinito in magnitudinibus poterit ꝓducere . ” unpet ſm ꝓꝙ intelligũt᷑ abſtracte a materia ſenſibili. Sʒ natu ¶ tum eſt phs in hoe tercio ſ rał ↄſiderat de ĩfinito in coꝛꝑibo ſenſibilibꝛ ꝑſcrutãdo In 0P 2 0 Pꝛo ſolutone queſtionis wenpof an aliqð coꝛpus ſit actu infinitum U ſoluẽde ſty qᷓtuo: qſtiões. uiwſi 4 4 Pꝛima. vtrũ ſᷣm deſcriptõnem nRbin 9 ritur D rum LK 19 6 ¶Oquam dat phus de infinito pol ugüb ä übile ſit allq eſſe ifinitum. B e S poſſibile ſit ꝑ quãcũq; potẽtiã aliquã magmitudinem eſt querere.vtꝝ diffimtũ in iſta diffinitoeſt it qddiagas , * lubſtãtiã vel 9 nalitatẽ eſſe aetu ifinitam. . rguit᷑ — Ztrahit ade ſſtentiam ſine implicatoõne cõtradictõ H V. . * bna ſic finuiũ actuarr eſt. ̊ poſſibile eſt ipᷣm EA6 ntls. vel ſit alic phibitum 7 purum nihil. queadmo unemi cedẽs pʒ pᷣmo.qꝛ motus ⁊tps ſtꝭ. ⁊ magnitu o. a dum chimera. Pꝛo cuiꝰ ſolute Attẽde pᷣmo. ꝙ ſiẽ 1mn tet ↄũa ꝑ phᷣm octauo huiꝰ.q;ꝛ motꝰ ⁊ tᷣs ⁊ magnitu/ patuitin ſummuł hoc nomẽ ĩfinitum põt capi ſinca⸗ W do / Poꝛtõnalr ſe habẽt ad finitatẽ ⁊ ifinitatem. ita ꝙſi thegreumatice. ⁊ tũc valet tãtum ſicut aliquot.⁊ non vnũ illoꝝ ſit infinitũ.⁊ aliud.Ptʒ ſcdo. qꝛ mor? ts tot qͥn plura.⁊ ſic addit᷑ multitudini.vł no tãtum qͥn * ſte paſſiones coꝛpis natural.ſi mot: ⁊ tps ſunt inſini/ 2mnaius. vel valʒ tãtum ſicut aliqu ãtuz ? quodlibʒ m 2 roh tus qᷓ; ſuũ ſubiectũ Prz tercõ. qa ↄtinuũ eſt diuiſibile greumatice. ⁊ hoc dnpkr. vno moõ eſt mod⸗ itrinſec?ꝰen ete in ifinitũ. eſt inſinitum. Pʒ ona. qꝛ alcle os tinui tis. 2 vocat ifinitum extra genus. MHlio mõ eſt ifin itũ nl reddit aliquã exteſionẽ.ſiᷣtinuũ ſit diuiſibile in in in genere. Elñ infinitũ extra genꝰ eſt. quod ßm ſe? q / ali finitas ꝑtes erit ifinite extenii iõis. Quarto P3.0 finitũ ſlibet ſui eſt ĩfinitum Atrẽde ſecũdo q lĩfinitum ĩ ge 3. — Wünn ꝑ ablatõneʒ finitoꝝ tandem ↄſumit᷑.ſi non ſit aligs nere eſt triplex. Nã quoddã eſt ifinitũ negatie.de quo A rn, rere 3 aocktiß co:pꝰifinitũ ipᷣm poterit ↄſumi ꝑ diuiſionẽ in ꝑtes fi⸗ loqᷣtur p hus cum ðt ꝙ puctus eſt iĩfinitus negatiue ſi Koeee r⸗ unh nitas.Et ſũr hoc pʒ de matia bma. ꝗ ↄſumeret᷑ n ab cut voxeſt iniſibil bᷣuatiue. Aliud eſt infinitũ puatiue r ⸗d , T unn⸗ latõem ꝑtiũ materie. nã generatões ſt⸗ betue ⁊ infini⸗ gquod negat finẽ in apto nato finiri.⁊ hoc ſonat vocna, unſu te ſᷣm phm.auferũt᷑ & ifinite partes materie Sedo⸗ bulum. Sed ifinitum ↄtrarie ð ꝓut negat finitatem ͤcins lic. intellectus no ſter intelligit infinitũ.⁊ v̈tus ymagi⸗/ pvonẽdo eius oppoſitũ.⁊ illo mõ loqᷣtur NHoetius ſuꝑ XNMs natiua vmaginat᷑ in finitũ.ᷣ ipm eſt LCenet Zna. in⸗ pᷣdicamẽta capitulo de qlita te. vbi Areſto. ðt hab i tellectus eſt ᷣtus paſſiua ab intelligibili ?⁊ vmaginattreↄtrarium ineſt qlitati ſicut ĩiuſticia cõtraria iuſti 1 n ei ua ab ymaginabili. qcqͥd intelligi᷑ vel ymaginat᷑ eſt cie.iĩiuſtus em ↄtrarie ðꝛ ille qͥ habʒ habitũ ↄtrarium ma ens.nõ em pt aliquid agere niſi ſit ens. Cõfirmat᷑.qꝛ habitui iuſticie ex actib ↄtrarijs actibus iuſticie ge⸗ u infinito eſt ſcſa.̊ ipᷣm eſt ens intelligibile Si dicas ꝓneratũ. Sic 2poſitoõe cotrarij al ghi hoc debet ĩtelligi de infinito ſub roe ifinitatis.que enti — et illo modo oqtur ps ſecũdo phiſicoꝝ de ifin ito cõ nteip ſtinguit᷑ ab ipo ĩfinito Tercõ ſic.ꝙ infinitũ poſſet ee nitũ eſt quatũ ſine termio. Cſt ãt triplex ifinitum il,/ fi ꝑ potentiã naturalẽ.qꝛ dꝛñã alicuius gener⸗ habet vytk io mõ acceptũ.qðdã eſt exteſiuũ.vt ſi deus facerʒ line e , rr, Sn thtt laltem pᷣt habere dꝛñam ſibi oppoſitã odiuidentẽ illö am in ifinitũ exrenſam. Aliud eſt ĩtenſ. tuüͤ⸗ ſi er la . A 3er . abiz genus.ſed finitũ eſt dꝛna quãtitatis.̊ habet dꝛnaʒ op ceret vnã altitudinẽ habẽtem irinitas pꝑtes ꝑfectõnales ⸗ Fes , n ,, Lurt tie non ↄpatiunt᷑ ſein eodem. ſaltem oppoſite.ergo eſt multitudinẽ ifinitam. vel aliquẽ num erü iĩfinitum i ifinitum in actu. Et hoc ↄfirmat ꝑ p hum ſexto thopi Alttẽde tercõ.ꝙ ĩfinitũ (de quo loòt᷑ ph̊s) cõſiſtit foꝛ o) coꝛum.cũ ipꝛobat diffinitõem linee recte que tał eſt. li makr in ſucceſſi one. eo ero eius eſt koꝛmalt ſucceſſiua li nea recta eſt cuius mediũ nõ exit ab extremis.qꝛ ſi eſſʒ Oð patz ſic. q; oĩs rõ ꝑmixta intriſece ex actu ⁊ poten 2* ol linea infinita ipᷣa nõ haberet extrema. Et ſikr dico hoe tia eſt ſucceſſiua. qr rõe actus aliqd eſt in getu. roe o 4 00 intelligi. quatã magnitudinem ↄtingit eẽ in potentia tetie icludit aliqᷣd quod nõ eſt. ⁊ ↄñs ↄſtat ex ptib nch tãtam ↄtingit eſſe in actu.ſed ↄtingit lñinituũ eſſe in na⸗ qꝓue nõ ſtꝭ.ſed ratõ ifiniti dechillee olineruen t;, R tentia.ergo ⁊ in actu. Et ↄfirmat᷑ ſcdᷣo autoꝛitate eiul⸗ mixta ltrinſece ex actu ⁊potẽtia. Si ein ids v 8 6 n dẽ in ↄmento huius dicẽs.qð ĩpoſſibile eſt factum eẽ 7 net᷑ aliqd partibile in ſeuncckfio lart P ſas * impoſſibile eſt fieri.ſi ergo ĩpoſſibile ſit Aunaith s Di aliqͥd in actu. dem ſuꝑ a ianid alluce⸗ gac ne aen i dt uiſum in ĩfinitum ipᷣm noõ erit diuiſibile in ĩfinitũ.fru do.ita ꝙ ĩtellectus nucq; attigit totũ ſil in actu. qꝛ ſi ſic Iitf ſtra eſt em potẽtia q nũqᷓ; reducitur ad actum Olcoõfir iam finiret. ergo rõ ſfiniti eſt ſnceenim 2 volmnt Eer uber mat᷑ quarto autoꝛitate phᷣi ſecũdo de aĩma dicẽtis ꝙ ſto.qñ ðt ꝙ rõ ifiniti nõ reducit᷑ ad actum pfectũ. ſed nbe anugmẽtum ignis eſt in ifinitum ſi ↄbuſtibile appone/gdq actum iperfectũ.ſicut dies ⁊ agon.ergo rõ ifiniri ꝑ⸗ l ret᷑. Quarto ſic. ꝙ ſit poſſibileꝑ potẽriam ſuꝑnatu⸗ ꝗ tibixłeſt ſucceſſiua.Er iſtud maifeſte pʒ ex 2ditoõtbus H anni. ralem.qꝛ omis wotẽtia habẽs aliquod obiectum ſuper quas attribuũt ĩfinito. Pꝛima t fincumeſt eun S dunn naturale adequatum poteſt halxre aliquod ſibipoꝛ nitatem accipietibus ſy eſt aliqd extra eclbe⸗lllu cG a nu ũnabile.ſed potẽtia ĩfinita dei pꝛoductiua nõ poteſt uenit rõi ſucceſſiue.⁊ nõ ꝑmanẽti Scða nõ marrt, nl adequari alicui finito.nec ſibiꝓpoꝛtõnari.ergo habe⸗ nem totius ſed partꝭ.qꝛ de ifinito nõ eſt ni ig⸗ 6 1 . OQOueſtiones qʒp iteꝝ nõ ↄuenit niſ iſucceſſiuo. Tercia cõditõ ꝙ ba bet rõem incõplete ⁊ imꝑfecte Quarta ꝙ nõ ↄtinet.ſed ↄtinet᷑q̃ ↄueniũt rõi ſucceſſiue.Quinta ꝙ eſt ignotuʒ qꝛ ꝑs que ſumit᷑ eſt in actu.⁊ ſꝑ eſt aliqua ꝑs ſumenda q eſt in potẽti a.⁊ etiã ꝑs actualis ſumpta eſt ad aliud quod eiſt in potetia.qð em̃ caret actu eſt ignotũ. qꝛ in⸗ tellectus ſꝑ actuat ⁊ finit illud qð intelligit.⁊ hoc ite⸗ rũ ↄuenit rõi ſucceſſiue ⁊ nõ ꝑmanẽti vr ꝑmanes eſt Attẽde quarto.ꝙ adhuc duplex eſt infinitũ.ſ.in ac tu ⁊ in potẽtia. Vñn infinitũ in potẽtia eſt duplex.qð⸗ dam eſt ᷣm appõem. ⁊ qͥddã ᷣm diuiſione. Elñ ĩfini tũ in potetia reꝑit᷑ in magnitudinibi ſᷣm diuiſionẽ.tał aũt potẽtia nũq; pᷣt reduci ad actũ ↄpletum.ſed ſꝑ eſt in actu incõpleto ⁊ in fieri. Hã ↄtinuũ eſt diuiſibile in infinitũ.nõ qdem reſpectu vnius actꝰ.qꝛ quacũq; di⸗ ulſione facta adhuc pñ fieri alie diuiſiones in ĩfinitũ Infinicũ aũt ſᷣm appoem reꝑitur in nũeris.⁊ ſiłr talł po tetia nũq; poteſt reduci ad actũ ↄpletum. Ex iſtis oĩ⸗ bus inferũt᷑ tres diffinitões de infinito. Pꝛima ẽ. infi⸗ nitũ eſt cui nihil entitatis deeſt.eo modo quo poſſibi⸗ le eſt illud haberi in aliquo vno. Alia diffinitõ ẽ. infini tũ eſt.quod excedit ome ens finicum.nõ ſᷣm aliquã de terminatam poꝛtoem.ſed vltra omnẽ poꝛtõem det᷑mi⸗ natam vel detminabilem. Te rcio ſic deſcribit᷑ infini⸗ tercii P infinitum. hoc debʒ intelligi de diuiſione numeri fini ti. Ox quibus pʒ ꝙ de facto poſſibile eſt nũerum infi⸗ mnitum eſſe. Et hoc poſſʒ vlterius ↄfirmari ſcdᷣo.nam quocũq; numero ꝓducto pᷣt deus pducere maioꝛẽ.ſed nũerus maioꝛ quolibʒ ꝓducto eſt ĩfinitus.ã.¶ (õfir⸗ mat.qꝛ ſi pluralitas nõ habeat repugnantiam. eadeʒ de cã ifinita pluralitas nõ habebit repugnatiam. St ergo quocũq; nuũero ꝓducto poſſibile ſit ꝓducere ma⸗ loꝛem videt᷑ ꝙ poterit ꝓduci infinitꝰ.ſicut ſi duo coꝛpa eſſe in eodẽ loco nõ repugnet.etiam ĩfinita eſſe in eodẽe loco nõ repugnabit.ſed de facto duo coꝛꝑa eẽ in eodẽ loco nõ repugnat.ſicut poſtea ꝓbabit᷑.g̊ ⁊c. Tercõ ſic finitas pꝑtes ꝓpoꝛtõnabiles nũeri.ergo pᷣt facere ĩfinita Maioꝛ patʒz.qꝛ quecũ q; deus repntat ſte pꝛoducibi⸗ lia.qm̃ ommia talia ſtꝭ ideata.idea aũt po ni?᷑ ꝓpter bro/ ductõem. Quarto ſic.quecũq; pᷣt deus facere ſucceſſi⸗ ue poteſt facere ſimul.niſi ſit repugnatia talis in effectu Sʒz deus pt ſucceſſiue ꝓducere infinita idiuidua.cuzʒ poſſit ꝑpetuare mũdũ.⁊ ſucceſſiue diuidere infinitas partes. &. Maioꝛ patz. qꝛ in actõe dei nulla tẽpoꝛꝭ ſuc ceſno reqritur. Ox iſtis ratõibus habet᷑ ꝙ poteſt ꝓqu ci nu merꝰ ifinitus Sed contra hoc arguit᷑ pᷣmo ſic cauſalitas exeolaris nõ excedit cauſalitate effectiuam R in deo. ſed deus eſt exemplar infinitoꝝ.cognoſcit em ĩ⸗ P cuicũq; nõ repugnat additõ illud nõ poteſt eẽ infinitũ ſed nulli numeri ꝓducto repugnat additõ. ergo nullꝰ nũerus ꝓductus pᷣt eſſe infinitus. Maloꝛ: ꝓbat᷑.qꝛ ex⸗ ceſius repugnat ifinito. Mioꝛ pꝛobat᷑.qꝛ deus poteſt tali numero aliqͥd addere vel no.ſi ſic habet poſitum ſi nõ.ergo potentia dei exhaurit Secũdo ſic.ſuppo no ꝙ tali numero ꝓducto abſtrabat deus decẽè vnita⸗ tes.tunc poteſt queri de reſiduo.vtrũ ſit finitũ vel ifi⸗ nitũ.ſi finitũ.ergo totus nũerus fuit finitus.cũ ex fini tis nõ poſſit ↄſtitui niſi finitũ. Si ĩfinitũ cum illud re “ ſiduum eſſʒ pars nũeri pꝛecedentis ſeqͥtur ꝙ ꝑs eſt ecq lis ſuo toti.qð eſt ↄtra pinum pᷣncibium Tercõ ſic omis numerus menſurat᷑ vnitate.nullũ infinitum põt meẽſurari vnitate cũ repugnet ſibi rõ vnitat?.tñ maioꝛ tum eſt magnitudo vel multitudo qua nihil eſt maiꝰ Et ille diffinitões dantur ꝑ oppoſitum ad illã que eſt Areſtotel.qua ðꝛ.infinitum eſi cuius quãtitatem ac⸗ cipientibus ſꝑ eſt aliqd extra acceiie —*☚ad4 queſtionẽ m capiedo infinitũ negatiue . Cvel puatiue.vel etiã ꝓ infinito in potentia vooſſibile eſt infinitũ eſſe. ymmo de facto eſt ſicut pʒ de qualibʒ linea ⁊ puncto. Dic ſecũdo. ꝙ impoſſibile eſt eſſe infinitum in actu capiendo ipᷣm po ſitiue ſiue ↄtrarie.patʒ quia impoſſibtle eſt idem eſſe ſucceſſiuum ⁊ nõ ſucceſſiuum.ſed ſi eẽt aliquod infini tum in actu ipᷣm nõ eſſi ſucceſſiuũ.ymmo haberet om nes ſuas ptes ſił.⁊ tamẽè rõ infiniti eſt ſucceſſiua: ſicut ſuperius patuit. . t pʒ ſecũdo ꝑ roõnes Areſtotelis in textu. NHõ ꝓbant aũt rões Areſtoteł ꝙ nõ eſt poſſi; ẽ phi decĩo metaphiſice Quarto ſic. ois nuerus ẽ nu⸗ 4 bile coꝛpoꝛa ſimplicia nõ grauia nec leuia poſſeſſe inſi merabilł. ome numerabile eſt ꝑtrãſibile.ſed nullũ ifini 2 ſed hoc reſeruat vſq; ad libꝛum de cello Dic tercio bec eſt ro Areſtotelis. 41. ꝙ poſſi bile eſt aliquid eſſe infinitum in entitate loqqu ẽᷣ rmru/ ad queſtionẽ. ꝙ nũerus capit᷑ dupkr. Vno do de infinito m pᷣmas rões. Patʒ quia deus eſt illo mõ ꝗꝓpꝛie.vt eſt multitudo reꝝ actu actuali mõ infinitus. öᷣt em carentiam omis limitatõnis “ ſnoteſt Pato ia ? ſeoꝛſunm er ll ſum exiſtentiuiun — Oic quarto.ꝙ inſinitũ ſincathegreumatice accep cuiuſmi eſt numerus duoꝝ hominum vel duoꝛuʒ la 4. 1 . tum reꝑitur in quolibʒ numero ⁊ qualibʒ magnitudi pidum ad ſeinuicem ſepatoꝛum.⁊ vnitas (que eſt pᷣn⸗ ne. pʒ ꝑ expoſitõem iſtius tmini (infinitũ) cihpium illius numeri debet eſſe aliqð indiuiſum in ſe . Secũda. vtrum ꝑ aliquã potẽ etr diuiſum a quolibʒ.⁊ ſic totũ ðꝛ vnum. pars aũt non 3 Queſtio poſſibilis ſit aliqs nume, ðꝛ vna. Vñn ſi querat᷑.quot ſtꝭ res in iſta ſcola.nõ rñde 3 — E REM rus actuałr infinitus. Reſpon tur ꝑ multitudinem ꝑtiũ.ſed ꝑ multitudinẽ totoꝛum . n det linconienſis. ꝙ q;uis nullus nũ erus finitꝰ diuida? et illo mõ vnum totũ ⁊ ꝑfectum ide ſtꝭ. Wlioꝰ accipit in ĩifinitum. tñ nüerus eſt diuiſibił in infinitũ.nec vnᷓnumerus ↄmuniter.⁊ ſic eſt multitudo reꝝ.quaꝝ vna “ p eius diuiſionẽ deueniret᷑ ad vnitatẽ.verbi grã.acci nõ eſt alia.ſiue ille ſint exñtes actu actualitate ſeꝑpatio ni biae nlierus pũctoꝛum infinitus in linea. Si diuida?ꝭ nis ſiue actualitate inexiſtẽtie.vñ poſſibile eſt aliqueʒ 4 1 linea in duas medietates. vtraq; medietas nüeri erit numerũ eſſe ifinitum ſi capiat᷑ numerꝰ cõiter. ſed im⸗ ĩfinita.qꝛ in vtra q; medietate illius linee ſtę ĩfinita pũ poſſibile eſt aliquem numerũ eſſe ĩfinitũ ſi capiat᷑ nũe crta. Et adhuc ſi diuidat᷑ vtraq; medietas linee in du ruæ ꝓpꝛie. Et ꝑ hoc pʒ ſolutõ ad pᷣmũ argumentũ. Sʒ as medietates nüerus pũctoꝛuʒ diuiditur in ĩfinitas ad ſcm dom eſt ↄcedendo maioꝛẽ.ſʒ negãdo mĩoꝛẽ medietates. ita exit ꝓceſſus in iĩfinitum.nec vnq; erit uis em̃ poſſibilia ſint ĩdiuidua finita alicuius ſpei ĩ ‚, ſtatus ſic diuidendo nũerum pũc toꝛum in linea exiſtẽ infinitum. tamẽ ĩfinita ĩidiuidua nõ ſunt poſſibilia ſił 12 t. Areſtotelis g. Folio liii. * . irculari cuz eius late t ifinitus. nullꝰ tamẽ deeomener neer oñs Manta ſicnm ſeans 4 ⸗ bile mauerſit ifnienz, nu duci ra diſtant in in tũ alterius. Quarto ſic. qꝛ er . nd lcke erns krredes guclet nitns. An ſ iſta dient reralam duoi vel deus poſſz eiinad bus mmifi numerus ille ſit infinitus. Eñn d retr talis magnitudo.v ſt exhauſta. vl ſi 8 ille ſit in lue ipᷣa eſt verg. ſed J ſynJ ł potẽtia ſus eſt e, oterit᷑ danmn et ideo nõ ſeqtur ꝙ collectiue ipᷣa e vel nõ.ſi nõ.vł ̊ potẽtia ſi 62 addere.ꝛ ita nõ p IIe iel omls r valtthchrine faſfa eſt. eo ꝙ aleerneimnhe⸗ aropdeengenſengine re nõ —— 16 Piez Ci ſi teneat᷑ di ge qñ (os) tenet᷑ collecti et ſi poterit aliqd adeo oſitas, bᷣmum argu⸗ Z.. . s eſt ĩfſinitus Vnde qn (oẽ 6 poteſt ꝓducere it ꝑ rões ifiniti ſuꝑius p eiuſdem qᷓ;tita nnad rus eſt ĩfinitu icto. Hã deus nõ p tuit ꝑ rõe ſitum exꝑtibus ni tradictõ. Nõ deus ducto vel ꝓ dom ꝙ licz ↄpoſitum exꝑt ſitum ex ꝑtibuus dun.S rur manieſta otra ſit maioꝛ omi nũero ꝓducto ve mentü doͤm ꝙ licz ⸗ tũ. nõ tamẽ ↄpoſitum in/ 1 um. 1 In rum q ſit maio iſtributus ab omi nu is ifinitat? ſit infinitũ. finitas vel in Nnm aliquenumerumqt (ꝗ eſt diſtributus ab on tis ⁊ ifin 6õͤis AAd ſcm doᷣm. ꝙ finitas 2 bi ille nũerus bilis ꝓduci d con tis ifi opoꝛtõis it quãtitati.ſed bñ finitas wam Ducibüi Mar nõ eſt poſſibilis ꝓducij li eiuſdem ꝓpoꝛtõis ruit quãtitati. oꝛez 7 Ena ibili ꝓduci) 1nõ ſit repugnãtia taliu, eiut actualis nõ ↄg iũ ↄcedendo maioꝛez kinent: mero polſſti em.ſi nõ ſit rep finitas ntialis Ad terciũ ↄcedene eẽt eincgce irmatõem ↄcedo maioꝛem.ſi nõ eſt repugnantia finita⸗ otentialis Ad terciũ⸗ agnitudo(ſi eẽ innt martgandr ſſiue. t cũ dico ꝙ ad exi infinitas p batõem dico ej magnitudol ſi li ⸗ Taz L necanne⸗Et eus nat alteri ad exi ᷑ minoꝛ Et ad ꝓ ãtiã. ⁊ idᷣo nõ poteſt eẽ ali Tl. ꝓducendoꝝ idiuiduũ repugn poſſibił.?⁊ po negat᷑ minoꝛ t repugnãtiã.⁊ idᷣoj ſtim † õ ſic ẽ ꝙvnũquodqʒ id ium eſt impoſſibilk. 2 p infinita )includere rtũ dico ꝙ hoc eſt im fmun nõ ſic ẽ yni iſinitas talium ei ſſent plu infinita in⸗ finitum AVd quartũ dico ꝗ nitu; Auun m. ſʒ ideo qʒ iſinitas t ltra ꝓducta poſſe od totũ infinitum cere aliquã vnã magnitu Cimmi⸗ ſtentiam hauriri. iõ vltra pe 5 ο de?“ quodt poſſit facere aliquã vn ls ſua K Sti oſſet exhau iũ dico vno mõ de ſſibile. ſcʒ ꝙ deꝰ p illam nõ poſſit. qꝛ als ſua l tetia dei pollet exh Agd terciũ dico vn eſſio po uãtu pᷣt. ſic ꝙ vltra illam it aliquã 4 in ĩfinitum in ĩfinituz. Et iſta ſucc 9 inem quãtũ pt. ſic ꝙ vltt 2 cũ deus ꝓducit a gu Cuti, ra pquei in ifini finitoꝝ in ĩfinituʒ. Et repñ dinem naret᷑ O(otra. q;ꝛ cũ deus ſſe vel nõ. ſi . 6 eſt exemplari liter ðꝛ ꝙ licʒ deus tẽtia termina it m vltimũ ſui poſſe vel nõ. Nre nõ eſt ex te ob iectoꝝ Vel ali ſi deꝰ ha/ potẽtia tern . vel ꝓducit ſm vlti ffectũ.nũc oE Cern re Vñ ſi de⸗ magnitudinẽ. et diuidi. nã pducerete ſrcch ſe tenet er pte obe t illa ineẽ ꝓducer ̃ᷣm ſimul magnitudinẽ. v. oſſet diuidi. nã pduceu ico ꝙ deus ita.nõ tamẽ pᷣ iui. tñ nõ poſſʒ ĩm ſimul me potẽtia dei poſ ſm aliud. Dico ꝙ deus Nckum teriſinn lar alicuius ſucceſſiui.tñ nõ ſſui Infi nõ. gp tẽtie.⁊ poſtea ſᷣm aliud.Di⸗ bm vlti . ar glicu ãtia ex ꝑte ſucceſſiu Fm aliqͥd ſue potẽtie. magnitudinẽ.ita ſᷣm vlti tunc terer exti ſt repugnãtig ex pte ſucceſ rðꝛ ßFm bducere aliquam magnitudin. Et cũ infer ucere. qꝛ eſt r 4 ſſionẽ. Vñ cõite õ poteſt ꝓduce ere maioꝛẽ. Et cũ infer —— ltũ aũt inclu —, ſed ex ꝑte effectu . mũ ſue potenti el eſt diuiſibik.nego Ang mm ihodſu ni dei nõ eſt repugnãtia.ſed ex ꝑt. agioꝛ hʒz ve⸗ go potẽtia dei eſſz vñ quecũq; effectuz e dei nõ e tũ dico ꝙ m tur.ergo potẽti effectus. vñ quecũq; nrtna expted Ad quar ſed tał repu luiſibilitas ex pte effe ducit. neq; N, tifinitatis capax Ac te effectus. ſe . uat᷑ diuiſibili⸗ lci ⁊ libera voluntate ꝓp kienſe eſt ifinitatt ſt repugnãtia ex ꝑ ð̊ adducit de guat dir it ſimplici ⁊ libera volunta aliqͥ doc⸗ el rẽ ſi nõ eſt rep t ad hoc (qð a . deus ꝓduci Etia qᷓ; alind. Sũt tamẽ a äninti nitare 1 no oſito.ergo O(t ad hoc(qð oönem Are 4 it alia potẽtia qᷓ iqͥ loquebant᷑. Et on gna le) dico ꝙ nõ addu reſto. niſi ꝙ tãta ẽ loquũt᷑ de ĩfinito ſᷣm ꝙ antt litũ eſſe.ideo de⸗ Areſtotele) dico cere reſto. ni 2 qᷓ tores qui loquũt᷑? oↄtradictoeʒ ĩfinitũ eſ e de n ſtotek. dõe duo coꝛha lint in eode ſint dicunt ꝙ nõ ere. ⁊ illis ſt? argumẽta di — impoſſibilitas ad hoc ꝙ oteſt ĩferri ꝙ ſin teſt ĩm ꝓducere.⁊ ꝓ illis in oppoſitũ facta impoiiibilicas ad hoa Nec ex hoc p uss potel tpter argumeta in oppolſitũ fa m ꝓp⸗ kpaien huiꝰ ꝙ ſint ifinita. Necę lo adducta. Et p finitum ipᷣm ꝓ Jul“ . ”ñs l0 9 coꝛbus intinitin Nimnin ½ el itu dinẽ actua ꝛie nõ haberz ptes. eo ꝙ ꝑs nẽ ſiz totũ. Data ergo en⸗ — x† a magnitudinẽ ſic.naz ⸗ pꝛie ut ifinitũ ꝓpꝛie nõ eſſ totũ. Dat a ſit niri (EE U .ſ Qauã Et videt᷑ pᷣmo ꝙ ſic. tius.tale aũt ifinitũ ꝓpꝛie nõ ſt intelligendũ ipa ſi Liri 6 2 itam. ſnfeſz d/ totius. tale aut it finito nõ eſt intelligene te in M S. 4 gue iieetiintei del n , cũq; Srgteintitgiſinl § alicuius neitarts necen bar n totũ oſtitutum arpiib 8. Maio: moriteſta⸗ A 2o, Beineaifänr ecdet multa ſte ib⸗ villud infim⸗ e libet ↄtinuum eſt h lutfibile in ptes ĩfinit u liſto infinito. ota. Dicũt ſecũ o. ꝙ illud in is fi Mle batur. qꝛ om̃e diu ſt de tinuo Se ibi ſt? multa tota. ſt paſſio qu nurci ſitum ex ꝑribus ĩfinitis.ſec di qð ſibi nõ rugnat. tum nõ eſſʒ figuratũ. q d coꝛpꝰ ex ſui natura . 5 agnitudt qð lil tmag⸗ t cũt tercio.ꝙ illud coꝛpꝰ ex ſu is, vñ de fac zme 2 00 l ſt paſſio quãtit. . dẽ repugnãti⸗ 4 odlibet ſui.nõ a 1 HE us poſſet cauſa Mern, ifinitas (que e Tercio ſic.totũ nõ inclu es repug bile ßᷣm qu . ꝗtia qn de 1 . . int es S rcio ſic.totũ nõ ij otũ nõ inclu⸗ ulla ſit repugnã ti⸗ bñ poſſz moueri liin nitugini. & Tercioſ do infinita eſt totũ to aphet ꝙ nulla ſit celũ in quo bñ poſſʒ moue frins . le. magnitu 5 qꝛ quod eſt ꝑ infinitum ſpaciũ extra . ũ cãta aqua ĩfinita nns: am eſt po ibile. R⁊c̃. Minoꝛ ꝓbatur.qꝛ que 1] re infini umip ñ querit.vtrũ cũ cũt ꝙ nõ * itiam. g ꝛc. Mino⸗ ã ex repugnãtibb ifiniti Et cũꝗ iũgere. Dicũt ꝙ des tebunnarla dit repugnãtiam.nã ex repugn ſt in coꝛpus lã aquã cãre ⁊ illi ↄiũge ſibi . Dei eſt in s aliã aquã õni infiniti repugnat ꝙ .,An. ſe vnum nõ ci ujQuanto ſic. potẽtia e poſſet deus ali ꝙ roni infiniti repu ſſz ad . W —lie „ e vnũ EAE „—— tã tã quatam ⸗ . m Olugere. eo ꝙ& — te dei n po 3 miardi N 1 nõ poteft fieri ꝑ 8 magnitudine r Lin poſſit ear α1en 5 repugnãtia ex h e Oer ſz eſt re = 7T mmnita. Ppducat ergo den itudo erit finita ve lat additõ. nõ eet rep 2illi ↄiũgere. ſz eſt W.. finita.ꝓ ltał magnitudo ſi in? fiata lies ĩfinitas cãre aquas. 9 poſſzʒ ifini u pꝛoducere. vel ta re maioꝛem..ſi in⸗ ifinities ĩfinita icũt qrto ꝙ de poſſz ĩfini duoh poteſt pꝛodu. cpoſſʒ ꝓducerem lla huc ĩfiniſ ffectꝰ. Dicũt qrte 7 iſtas qᷓ nita. nõ finita.qꝛ tun dom eſt cũ pho ꝙ nu nãtia ex ꝑte effect⸗ ritatẽ ĩfundere. iſt Nfe Eutta no i oſitum Sed d bat᷑ quadruplxr pugnẽ reare. ⁊ cuilibz cha inter ſe vnire. fac ine finita halrt poſi RTSBeW.—ð teg tcn ab ipls giabo ſepane interſe vnire infint iun t eẽ actua iuiſibik vel ĩdiuiſi⸗ itates iteꝝ ab ipis aiaby ſe eſiue T alia accñtia infin zuün magnitudo pᷣt e nirudo eſſz diuilibit v⸗ ſi dij/ litate qlitas iĩfinita inteſi loquitur ð 5, 1 vel tat magnitude c diuiſibil. qꝛ ſi 4 oſſet eſſe qᷣli⸗ idet eſſe ↄtra p Bʒ.qᷣ oquitu⸗ honn Pꝛimo. qꝛ velt lyeuz ſit ↄtinua.nec diuiſibil ſi iſni to poſſel hoc videt᷑ eſſe ↄtra ltũ ſm rõem ſuc 4 pit. nõ indiuiſibi cuzʒ inite vel ifinite. ſi ĩfini tẽſiue. NHec hoc v ie infinitũ ſᷣm rõem ſu wotrev bil.nõ in tes ſt fini ls nõ poterit cõ ta exte li.⁊ vtit᷑ hoc noĩe i e tuit 1* . vel tales ꝑtes ſtẽ fi⸗ eis nõ poterit cõ Stia naturali. 0 t eẽ. ſiecut patutt mpl⸗ nidat᷑ in ꝑtes. ioꝛ ſuo toto.ſi finite ex lr termi potetia n⸗ 0 eſt ꝙ ipm nõ pᷣ initõ ĩfiniti ſit ᷓ erit maioꝛ ſuo tote itudo actualr te ſſiuã.⁊ illoꝰ veꝝ rta.vtꝝ diffinitõ ur M te. bs no ert/ Scðo.qꝛ oĩs magn 5 poſſe das ce ₰ Quat ignata. Pꝛo inita. eo ꝙ eſt alicuiꝰ figu ſt que rermino vel „ 9 ſolutõe Alttede p ꝙ ifi lquc nata eſt finit tũ. Figura em e ifinita cul“lol to ⁊ ſic ẽ qᷓ dã n ri gorpunnoͤfig Anulla maghcſt aeneeiln tał ito pt duoby mõis acc bvnoh Ale ear deno D iai ne term 8 ſic om̃e coꝛpus e n 8 ret᷑ ſurſũ vel R ſſiua.de qᷓ dictũ e 1 diffinitõ ĩfini 1 2 Tercõ ꝓbat ſic. om̃es bik. qꝛ vel moueret ſurſũ rõ ſucceſſiua. d ita. Attede ſcdo ꝙ ii ri magniudo ipa Bseerlolenorn circulari. ldcn ſiceſt res q ifinita. A X ufii ermnnouencnura nurhhſin extra ſe no habear lo blui teeto.cũ magnitudo gn QAueſtiones nõ dat de ĩfinito pꝓ denoĩato.ſʒ ꝓ ꝑ le fcato.lt dz ſie Itelligi.infinitũ eſt cuius ſꝑ eſt aliqd excra acciꝑe.i.in finitũ eſt illud de quo ſi auferat᷑ q cũq; finitũ adhuc reſtat aliqͥd accipiedũ extra pᷣter illud finitũ acceptũ quãtũcũ q; em̃ tpᷣs accipias.dũ tñ finitũ accipias ſem ꝑ reſtat aliqͥd accipiedũ. Siłr quaſcũq; diuiſiões ma gnitudinis accipias.dũ tñ finitas.adhuc potes aliqͥd extra acciꝑe. Iſtis ſuppoſitꝭ reſpõdęet aliqͥ.ꝙ iſta difſ/⸗ finitõ nõ eſt niſi quid noĩs.ita ꝙ ſolũ fit ↄgnitõ quãtũ ad qd noĩs.⁊ nulla qntũ ad quid rei. Sʒ ↄtra h ar guit᷑ pᷣmo.qꝛ nullꝰ pᷣt ĩponere nomẽ rei quã ignoꝛat.&ᷣ nõ pt dari diffinitõ ꝗͥd noĩs.qͥn etiã ↄgnoſcat᷑ qͥd rei Fſcate ꝑ nomẽ. Scðo ſic.qꝛ nullus ot ĩtelligere reſpe ctũ.niſi ĩtelligat terminũ illiꝰ reſpectꝰ.ſʒ ſcatõ qͥd no⸗ mis eſt q dã oꝛdo noĩs ſᷣcantis ad rẽ ſcatam.q̊ nullus pᷣt intelligere qͥd ſᷣcet nomẽ.niſi intelligat rẽ pcam ꝑ no mẽ CTercõ.qꝛ cũ diſputamꝰ de ĩfinito.aut diſputa⸗ mus tm̃ de noie.aut de re ſcata ꝑ nomẽe. Si tm̃ de no⸗ mine . ergo tał diſputatõ nõ eſt naturalł vł mothemati calis.ſʒ ſolũ grãmaticał vł logical.nã ad gramaticazʒ et ad logicã ſpectat detmiare de noĩbꝛ.g iſta diffinitõ nõ eſt tin noĩs.ſʒ etiã rei Quarto ſic. intellectꝰ ↄpo ſitꝰ nccãrio pᷣſupponit noticiã ſimplicẽ exxremoꝝ.⁊ il la noticia habet᷑ ꝑ nomẽ. NHã rõ (quã ſᷣcat nomẽ)ẽ dif⸗ finitõ.ſʒ hic habemꝰ noticiã ↄpoſitiuã ⁊ diuiſiuã ð in finito.q̊ᷓ etiã habemus noticiã ſimplicẽ ⁊ diffinitiuam ergo ad q̃ſtionẽ. ꝙ diffinitõ ĩfiniti (ſicut ſu⸗ ICoerien iutellecta) eſt bona. nõ ſolũ qd no nitũ eſt ignotum.⁊ videt᷑ ꝙ nulla pᷣt eẽ ſpes repñtãs in finitũ. Dico ꝙ infinitũ vel intelligit᷑a nobis ſub rõne finita in ꝑticulari poſitiue.vł ſub rõe infiniti negatiue ita ꝙ intelligo aliquã lineã extenſam vł poſſibilẽ excen di.⁊ ibi intelligo poſitĩ ⁊ intelligo negatõnem fims.⁊ ita intelligo eã ſub rõe negatõis.Sic ergo cũ ĩtelligo lineã actu infinitã. nõ intelligs ꝙ actualitas detmiet ĩfinitatem poſitiuã.ſed ſolũmo negatiuã „ — añ oppoſitũ Ad pmã cũ Ad PONeGeius pbatõnib, patz ſolutõ Ad ſcdᷣam ſiłr pʒ ſolutio cũ eius ↄfirmatõe Ad terciã ð ꝙ infinitum in actu nõ eit dꝛna quãtitatis Et cũ ðᷣt Areſt.pmo philſicoꝛũ ꝙ finitũ ⁊ infinitũ qᷓntitati ↄgruũt.loquit᷑ de infinito fm mẽtẽ melliſſi ponetis infinitũ actu eſe. Ad ↄfir matõem dom qꝗ diffinitõ linee recte nõ vituꝑat.qᷣa ſit linee eo ꝙ nulla diffinitõ vituꝑat᷑.qͥ nõ ↄuenit illi quond nõ pᷣt eſſe ſub diffinito ſine iplicatõe incõpoſſibilium. ſed illa diffinitõ increpat᷑ qꝛ linee recte.nã rõe linee in⸗ quantũ linea eſt repugnat infinitas.rõi aũt rectitudi nis nõ repugnat infinitas.mõ in illa diffinirõe linee re cte inquãtũ recta ẽ ponit᷑. cuiꝰ mediũ nõ exit fines.q̃ſi rectitudo eẽntiałr includeret lineã vł fine.qð eſt falſũ Ad illud deſcdᷣo de aia alibi pʒ ſolurẽ Ald qrtaʒ Dꝛ.ꝙ aliqͥd eẽ ꝓpoꝛtõnale alicui potetie põt itelligi du płr.vnoꝰ ꝙ ſit ꝓpoꝛtionabile ꝓpoꝛtõe nõ repugnãatie.ſi cut qñ obiectũ nõ repugnat potẽtie.qͥn potẽtia poſſit in ipᷣm.Alioꝰ ꝓpoꝛtõe ꝑfectoõis.ſic ꝙ inter ipᷣa nõ ſit in finita diſtãtia ꝑfectõis.pᷣmoꝰ maioꝛ hʒ veritatẽ.ſeðᷣoꝰ nõ. Ad ↄfirmatõem negat᷑ ↄña.multa em pñt ſeoꝛſũ intelligi.q tñ ꝑ nullã potentiã pñt a ſeinuicẽ ſeꝑari.nec „ ſeꝑatim ꝓduci Ot ſie hꝰ tercij phiſicoꝝ extat finis Eminis. ]ʒ etiã qͥd rei Sʒ diceres qũo g ha⸗/ bebit᷑ noticia de infinito.cũ tñ ðᷣt ph̊s ꝙ ipᷣm ſᷣm ꝙ infi quarti Phiſicoꝝ Incipit quartus phiſicoꝛuDuum Imiliter aũt necè eſt phiſicum ⁊c̃. In hoc quarto phiſicoꝝ determinat phs de loco vacuo ⁊ tꝑe.q ſtꝭ paſſio⸗ nes extriſece coꝛpis natu ralis. Et diuidit᷑ in tres tractatus.in pᷣmo deter⸗ M mĩat de loco Et diuidit᷑ in ſeptẽ capitula.in pᷣmo diſputat de eẽ loci.⁊ intendit quatuoꝛ ↄcluſiones.pᷣmã ponit dices ( Silr aũt necẽ eſt phiſicũ ⁊ de loco ſicut ⁊ de infinito cõſiderare ſi eſt aut nõ.⁊ quo mõ eſt ⁊ quid) Pꝛobat duab rõibus.pꝛi ma.qꝛ ſpectat ad phiſicũ determĩare de paſſionib cõ muni by entiũ naturallũ.ſed locus eſt paſſio cõis cuili bet enti naturuli.ergo. Maioꝛẽ ꝓbat.qꝛ ſᷣm antiqs il⸗ lud qð nõ eſt nuſq; eſt.q̊. Hicticia emvt tragelaphus et figax nuſqᷓ; ſtꝭ.̊ ſi aliqͥd eſt ipᷣm ẽ alicubi.⁊ per ↄñs locus eſt paſſio cois oĩbus entibꝰ Scða rõ.ad phiſicũ ptinet determin are de motu locali.ſʒ ille nõ eſt ſine lo⸗ co.ergo.Scða ↄcluſio.ↄſiderato de loco eſt difficilis pʒ pᷣmo.qꝛ ↄſideratõ de illo eſt difficilis qð ſᷣm diuer ſas ꝓpꝛietates eius videt᷑ eſſe alia ⁊ alia natura.ſʒſic ẽ de loco. ſicut poſtea patebit.g̊. Scðo ꝓbat᷑.qꝛ tãto de aliquo difficilius eſt detminare quãto de ipo minꝰ eſt determinatũ.ſed antiqͥ nihil bñ determinauerũt de lo co.ergo.Tercia ↄcluſio.locus eſt aliqᷣd alterũ a coꝛꝑi⸗ bus locatis receptm̃ ipᷣoꝝ. Pꝛobat᷑ pᷣmo rõe.quia illð in quo ſibijnuicem ſuccedũt diuerſa coꝛꝑa mota eſt al terũ ab eis ⁊ receptiuũ ipᷣoꝛum.ſed locus eſt hmõi.qͥa vbi pᷣus erat aer nũc eſt aq.⁊ ecõtra. Scðo ꝓbat᷑ auto⸗ ricate phoꝝ dicẽtiũ vacuũ eẽ.ad h̊ em ſeqͥ?᷑ locũ eſſe.qͥa ſᷣm eos vacuũ eſt locus nõ repletus coꝛꝑe.Tercõ ꝓba tur autoꝛitate eſiodi poete.qͥ dicit mũdũ fuiſſe genitũ ſic ꝙ añ ↄſtitutõʒ eiꝰ erat locꝰ in quo iã eſt.⁊ in illo lo co factũ eſt ᷣmo qdᷣdam ↄfuſum cabos.ex quo factꝰ eſt mũdus.Et pᷣmo ðᷣt locũ factũ fuiſſe vt eſſj recepta culũ oĩm alioꝝ.⁊ ſic opinabatur om̃ia eè in loco diſtin cto ab ipᷣis locatis.Ex quo ſequit᷑ nõ ſolũ ꝙ locus eſt aliquid.ſed ꝙ eſt pᷣncipiũ entium.⁊ ꝙ eſt mrabilis po tẽtia eius.Lllud em eſt pᷣncipium entiuʒ ſine quo alia nõ eſſent.⁊ ipᷣm eẽt ſine alijs.ſine quo namq; alioꝝ nut᷑ lum eſt illud aũt ſine alijs.nccè eſt eſſe pᷣmum. locus ãt eſt hmõi.nõ em̃ ꝑdetur locus his q̃ in eo coꝛruptis ergo. Nuartam ↄcluſionem poſuit philoſophus poſt pᷣmã ꝓbatõem pᷣdicte ↄcluſionis.⁊ eſt hec. Locus hzʒ aliquã potentiã ⁊ virtutẽ ↄſeruatiuã locati. Pꝛobat᷑ tripłr. pᷣmo.qꝛ illud hʒ detminatã vtute ↄſeruatiuã locati ad qd coꝛpꝰ naturałr mouet᷑ ſi ſit extra iᷣm.⁊ in q̃naturałr qᷣeſcit dũ ad ipᷣm puemit.ſʒ locus eſt hmõi vt patʒ de igne terra ⁊ alijs. Mert᷑ em vnũquodq; in ſui loeum no ꝓhibitum.illud quidem in ſurſum. ali⸗ ud autem in deoꝛſum.hec autem ſunt ſpẽs ⁊ differen⸗ tie loci ſurſum ⁊ deoꝛſum Sed relique ſex differentie ſcilicet dextroꝛſum.ſiniſtroꝛſum.ante.retro.ſurſum.⁊ deoꝛſum.non ſunt ſpecies ſiue differẽtie loci determia te quo ad nos.quia aliquid idem eſt nunc dextrum et poſt eſt ſiniſtrum ſurſum ⁊ deoꝛſum ante et retro.ſx h ant. bilnz dehen aſ, Nonn fnas de Nidi⸗ inde ü neick he sali nis lbes is di Kürelc⸗ nüicts ndur nhei vnirc uü nitai Aanud nucti britc Nichl ic Regi mi Gann sc dls wi R lasit Alreſtotelis ſunt ille ſex determinate quo ad naturam. Non enim vbique continet eſſe ſurſum.ſed vbi fertur ignis ⁊ le⸗ ue.nec vbiq; ↄt ingit eſte deoꝛſum.ſed vbi hntia graui tatem ⁊ trena ferunt᷑. t ex hoc põt ſumi ſcdᷣa pꝛoba tio que ẽ hec.ſi locus nõ hꝛet aliquã vᷣtutem naturaleʒ tũc diuerſa loca ſolum differrẽt ſm põnem ad nos.ſed hoc eſt flm.opʒ em ea differre ſᷣm vᷣtutes naturales.a⸗ liter em ignis no magis ferret᷑ ſurſuʒ q; deoꝛſum natu ralit.nec tra mag deoꝛſuzʒz q; ſurſuʒ. Pʒ tcio.qꝛ ſi loca ſolum differret pone quo ad nos ⁊ nõ per ↄꝑatõem ad naturã.ita ꝙ daret᷑ locus mathẽaticis coꝛꝑibus ſicut 2 naturalibi.ſequeret᷑ ꝙ ↄlideraꝰ de loco ꝑtineret ad matheaticũ ⁊ nõ ad p hicum.ſed hoc e ↄtra phᷣm Ptʒ ↄna.quia mathẽaticalia bñ hũt põnes ſaltem quo ad nos.Oñndunt em̃ ⁊ mathẽatica quia cũ non ſint in lo⸗/ ca tamèe ſᷣm põnem ad nos hñnt dexera ⁊ ſiniſtra.ꝑ boc ergo ptz locum eẽ (At vero ſed hʒ) Lic phᷣs ar guit lex rõnib.qꝙ locus nõ ſit.quia vel ẽ res coꝛꝑea vel incoꝛꝑea. Non incoꝛꝑea quia ſi ſic hʒ longitudinẽe la⸗ titudinẽ.⁊ pꝛofunditate. Nec coꝛꝑea.quia tũc duo coꝛ poꝛa eẽnt ſimul ſiue in eodẽ loco.ſcʒ locans ⁊ locatuz qð eſt impoſſibile. Scda rõ.ſi coꝛꝑis ſit aliqs locus ita erit locꝰ aliqs ſuꝑficiei linee ⁊ puncti.eadẽ em rõẽz de iſtis ſicut de coꝛꝑe.quia ſicut vbi pᷣus erat ſuꝑficies aque nõ eſt ſuꝑficies aeris.⁊ iia eſt de linea ⁊ pũcto.ſʒ pũcti nõ eſt aliqs locus quia non poſſet aſignari dꝛna int᷑ p ũctum ⁊ locum pũcti.neq; em dꝛãm hemus vnã puncti ⁊ loci puncti.nõ eſt ergo aliquis locus pũcti. Tercia rõ.ſi locus eſſʒ vel eſſet de nũero ſenſibiliũ.vel de nũero ſeꝑatoꝛum a ſenſihilibꝰ.q;ꝛ talia nullam hñt magnitudinẽ.nec etiam eſt de nũero ſenſibiliũ.qꝛ ſiue eſſzʒ elemetum.ſiue ex elemẽtis eſſi res coꝛpꝑea.⁊ ſic eſſẽt plura coꝛpa ſimul. Quarta rõ.ſi locus eſt opʒ ꝙ hẽat aliqua cauſalita tẽ ad locatũ.alit᷑ em nõ poſſet aſſigna ri ro quare locatũ moueret᷑ ad ipᷣm.ſed nõ habʒ aliqᷓ; caulſalitatẽ.ſicut pʒ inducendo in guibus cauſaꝝ.non em̃ eſt materia vł foꝛma rei.qꝛ ex ipᷣo non ↄſtituit᷑ res. Hec etiã eſt efficiens vł finis.quia ab eo nõ mouet᷑ lo⸗ catum Q.uita rõ.ſi locꝰ eſſʒ aliqd ſic eſſz alicubi ſiue ĩ aliquo loco.ſicut em vult ʒeno ⁊ alij antiqͥ. Ome qð ẽ eſt alicubi.⁊ per ↄñs loci eſſʒ locus.⁊ ſic eẽt pceſſus in infinitũ. Sexta rõ.ſi locus eſſʒ tũc oꝑteret ibᷣm augmẽ tari ad augmetatoem locati.qꝛ locus ſemꝑ dʒ eſſe eq/ lis locato.nõ em mioꝛ neq; maioꝛ locus ẽ vnicuiq;. Si cut em ome coꝛpus ẽ in loco ſic ⁊ in omi loco ẽ coꝛpus. ſed ↄñs eſt falſum qꝛ quod auget᷑ eſt coꝛpus.ſeqͥtur er go ꝙ locus nõ eſt cum nõ ſit coꝛpbꝰ. (OQm aũt aliud quidẽ.) In hoc ſcðo caplło diſputat phus de qᷣddi⸗ tate loci Et arguit ad vtrãq; partẽè illius q̃ſtiones ſcʒ Vtx locus ſit materia vł foꝛma.⁊ pᷣmo ſupponit ꝙ du plex ẽ locus ſcʒ cõis ⁊ piopus Locus pꝛopus eſt qu i nihil aliud contĩet q; coꝛpus cuiꝰ eſt. Sʒ locus cõis ẽ ꝗ cũ illo coꝛpe ↄtĩet alia coꝛꝑa.locus aũt pꝛopus ðꝛ lo xus ſᷣm ſe.locus vero cõis ð locus ſᷣm qᷣd.ſ.cũ aliqd ẽ in eo mediãte loco pꝛopo.ſicut tu es in celo mediãte ge re.Arguit ergo vna rõne ꝙ locus ſit foꝛma.qꝛ locus eſt ↄtinens vnũqðᷣq; coꝑm ⁊ tminus vniuſcuiuſq;.ſed de rõne foꝛme ẽ terminare.ergo locus ẽ foma. Sed ꝙ ſit materia pba ᷑ ᷣmo.quia multę videtur ꝙ locꝰ ſit ſpa⸗ cium ſiue diſtantia alia tñ a magnitudie coꝛporꝭ lo⸗ cati ⁊ ↄtenta ſub foꝛma rei.illud aut quod eſt ſub foꝛ⸗ ma eſt materia. ergo locus eſt materia. Secũdo ar⸗ guit.quia ſi remouet᷑ a coꝛpe locato termĩ ⁊ paſſioes ide qualitates quãtitates ⁊ foꝛme nihil relinqtur pꝛe ter materiam.⁊ tamẽ relinqͥtur locus.ergo locus ẽ ma teria. Tercio pꝛobat᷑ autoꝛitate Plaronis dicentis lo⸗ cum ⁊ materiam eſſe idem.quã uis em ipᷣe diuerſimo⸗ de loqueret᷑ in thimeo ⁊ in ſuis dogmatibus conſcrip⸗ tis Tamẽ ipe dicit idem eſſe locum ⁊ receptm̃.intelli⸗ ges ꝑ receptm materiam. Ende ſolus Plato inter an tiquos queſiuit qͥd eſt locus.Ex iſtis patʒ ꝗ difficilis eſt ↄſideratio de loco. videtur em eẽ materia vł foꝛma ſed difficilis ẽ conſideraꝰ de illis ſiue accipiant᷑ ſimul ſiue diuiſim. quia neutra põt ſine alia perfcẽ cognoſct Lec em̃ altiſſimã habẽt ſpeculatõem ⁊ ſine inuicẽ nõ facile ẽ cognoſcere ißam ( At vero impoſſibile) Nic pꝛobat phᷣus ꝙ locus nec ſit materia vt foꝛma q̃nq; rénibus. Pꝛima qꝛ pꝛopᷣetates loci nec cõueniunt materie neq; foꝛme.ſunt em tres pꝛopᷣetates loci. Pꝛĩa ꝙ coꝛpus locatum ſine ſui coꝛruptõne dimittat locuzʒ in q̊ eſt.materia aũt ⁊ foꝛa nõ pñt ſepari ab illis qᷣꝝ ſt⸗ ſine coꝛruptõe.Secũda pꝛopetas ẽ.ꝙ locus nõ ſit ꝑs coꝛpꝑis locati.ſic autẽ eſt ꝙ materia ⁊ foꝛma ſtę partes cotiꝰ Cercia pꝛopetas ẽ ꝙ locus hẽat mo duʒ vaſis cõ tinẽtis rem ext᷑nſece ⁊ ſeꝑabilis ab ipa re.nõ eſt aũt ſic de materia vł foꝛma. Vñ ſi locus eſſz materia ſicꝭ di⸗ cit Plato ipᷣenõ debuiſſet negare ſpes ⁊ ydeas eẽ in lo⸗ co.cum ſpes ⁊ ydee ꝑticipent aliquid de materia. Scõða ratio.vnũqðq; coꝛpus naturale mouet᷑ natura ht᷑ ad ſuũ locum.⁊ non mouet᷑ ad materiã vł foꝛmam. babz eas in ſe.ergo locus non e materia vł foꝛma ercia rõ quia ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ ⁊ alia hmõi ſunt ſpẽs ⁊ dꝛñe loci.⁊ non ſunt ſpẽs ſiue dꝛñe materie vł foꝛme. cuʒ res manẽ tibus materia ⁊ foꝛma eiuſdẽ ſit aliquã do ſurſum ⁊ aliquãdo deoꝛſuʒ. Quarta rõ quia ſi lo⸗/ cus eſſijz materia vł foꝛma ſeq̃retur ꝙ locus de necĩta⸗ te moueret᷑ cum locato.ſʒ hocẽ falſum. ⁊c. QL.uita rõ quia ſi locus eſſʒ foꝛa tũc quã do ex gere fieret aqua locus eſſʒ coꝛruptꝰ.ſed hoc ẽ falſuzʒ qꝛ dicimꝰibi aquã eẽ vbi an erat ger q;uis locus maẽt vnus ⁊ idq (Pꝰ hoc accipiẽdũ) In hoc tccio capło oñdit phs de mo dis eẽndi in.q ſunt octo dicẽs.ꝙ poſt hec accipieduʒ ẽ quot mõis aliqͥd in alio ð ꝛ. VZ pᷣmo aliqᷣd in alio ſi cut ꝑs integrał in toto.vt digitus ĩ manu.Scðo ſicut totũ in ꝑtibo.nõ ein pꝛet᷑ ꝑtes e totũ. Tero mõ ſic ſpes in gñe ⁊ oĩio ꝑs ſpẽi in ſpei rõne. Q..uĩtoꝰ ſicut foꝛa in materia vł accũs in ſubco. ſicꝭ ſanitas ĩ calidis vł fri⸗ gidis.vł q̃tuoꝛ hũoꝛibi.Sextoꝰ ſicꝭ res ĩ ſua cã efficiẽ te. vt regnũ grecoꝝ in rege.Septio ſicꝭ res oꝛdiata ĩ fi nẽ ðꝛ eẽ in fine Octaꝰ ſicꝭ aliqͥd ẽ in vaſe.⁊ vłr locatũ in loco.⁊ iſte modꝰ eẽndi in ẽ maxle pꝓpᷣCus Et vt dem eſt Anaxagoꝛas dixit infinitũ fluxibile in ſeipᷣm ⁊ eſſe in ſeipᷣo.Jõ circa iſtos mõs mouet p s hoc dux“. vtꝝ. idẽ poſſit eẽ in ſeio Et ꝓ illiꝰ ſolutõe ſuoĩtur ꝙ ali⸗ quid eẽ in ſeipᷣo põt intelligi dupłxr.iſ.ſᷣm ſe⁊ ſ̃m alteꝝ. ſm ſe.i.pᷣmo ⁊ nõ grã alterius.ſᷣm alteꝝ.i.ſᷣm ꝑte Rñ det ergo ad dubium ponẽdo tres ↄcluſiones.Quarũ pꝛima eſt. ꝙ idem eſt hene in ſeipᷣo ſᷣ̃m alterum.id eſt gratia ſuarũ partiũ. eobatur quia ſepe ſolemus de⸗ nominare totum a diſpõne ſue partis.ſicut dicimus coꝛpus eſſe albuzʒ.quia ſuperficies (que eſt vna pars coꝛpoꝛis) eſt alba Et nos dicimus etiam hominẽ eſſe ſcientem. quia anima eſt ſciens. Dicitur etiam ⁊ m partes vt coꝛꝝpus eſt album.quia ſcilicet ſuperficies OQOueſtiones eſt alba ⁊ ſclens.qꝛ rõ hʒ ſcĩiam.ſuꝑſicies em̃ in coꝛꝑe eſt ſcia aũt in hoĩe.ſᷣm hec aꝓpellatõnes fiũt.cum ꝑtes ſint ſicut in hoĩe.alicuiꝰ aũt totius vna ꝑs eſt in alia ſicut amphoꝛa vini in vino.ideo rõne ꝑtium totũ ðꝛ in ſeip ſo. ſicut ãphoꝛa ð eſſe in amphoꝛa vini. Scdðᷣa ↄcluſio. impoſſibile ẽ idem eẽ in ſeiſo pᷣmo ⁊ ſᷣm ſe Pꝛobat᷑ in ductõne.pʒ em inducẽdo ſᷣm oẽs mo dos pus poſitos qꝛ nihil ↄtinet ⁊ ↄtinet᷑ in ſe ipᷣo pᷣmo ⁊ ꝑ ſe. Scðo ꝓba tur rõne.qꝛ ſi ãphoꝛa vini ſᷣm ſe totam ⁊ ꝑ ſe eẽt in ſe⸗ ipᷣa.ſequeret᷑ ꝙ amphoꝛa eſſʒ vinũ.⁊ vinũ ãphoꝛa qð ẽ impoſſibile. Pʒ ↄna.quia eadẽ eſſet rõ vini ⁊ ãphoꝛe. nam ãphoꝛe eſſe ẽ ꝙ ſit receptiua vini.⁊ iſta rõ ↄuenit vino.quia ſicꝭ vinum reciꝑet᷑ in amphoꝛa.ita ãphoꝛa in vino.ex quo totuʒz eſſz in toto nõ grũ partꝭ.⁊ ſiłr dice retur de rõne vini. Tercia ↄcluꝰ impoſſibileeſt aliqͥd idem eẽ in ſeipᷣo pᷣmo.i.ſᷣm ſe totum.⁊ per accñs.iime diante alio. Pꝛobat᷑ pꝛimo.qꝛ tunc plura coꝛꝑa eẽnt ſi mul ⁊ fieret penetraꝰ dimenſionũ. Ratz ↄña.qꝛ ſi am⸗ phoꝛa ſit in ſeip̃a mediante vino.tũc vinum erit vici⸗ nius ⁊ ꝓinqͥus ãphoꝛe qᷓ; ia amphoꝛa.qð nõ põt eſſe ſine penetratõne dimenſionũ.Per iſtam diſtinctõnem modoꝝ eſſendi in patzʒ ſoluꝰ argumẽti zenonis facti in pᷣmo caplo in quo ſic arguebat. Si locus ſit aliquid opz ꝙ lit in aliquo Hòm eſt em̃ ꝙ nihil pꝛohibʒ locũ eſſe in aliquo.non qͥdem ſicꝭ locatum in loco.ſed ſicut acc ũs in ſubiecto.vł pars in toto.nihil em̃ pꝛohibʒ in alijs eſſe pᷣmum locum.dum tamẽèẽ nõ ſit in illo ſicut in loco.ſed ſicut ſanitas eſt in calidis ⁊ huidis.aut ſicut paſſio eſt in coꝛꝑe.⁊ ſic nõ eſt nccẽ ꝓcedere in infinitũ. In hoc qrto capło ph̊s pᷣmittit q̃ſ⸗ damſ uppõnes qbus vtendũ eſt loquẽdo de loco.⁊ oñ⸗ dit qual dẽat eſie definitio loci ⁊ ðt Q.uid ergo foꝛte ſit locus ſic vtiq; fiat manifeſtũ.⁊ de᷑miando de ipſo vramur ſeptem ſuppõnibꝰ Nꝛima.locus pꝛopᷣus eſt pᷣmuʒz ⁊ ĩmediatũ ↄtinens ipᷣm locatum.nõ em̃ eſſʒ ꝓ pus ſi cum locato ↄtinent᷑ alia. Scða ſuꝓpõ.locus nõ eſt aliqͥd ipᷣius locati ſicꝭ pars.cum totũ locatũ poſſit ab eo exire. Tercia.locus eſt equalł locato ſᷣm ↄtinen⸗ tiam.qꝛ ↄtinet locatum ⁊ nõ plus.Quarta ſuxpõ.nul li coꝛꝑi deſicit locus.ſed om̃e coꝛpus hʒ locum. Ouin ta.locus eſt ſeꝑabilis a locato ⁊ ecõuerſo.ſine ce:rup⸗ tione loci ⁊ locati. Sexta.om̃is locus hʒ ſurſum vł de oꝛſum Septia.coꝛꝑa mouent᷑ naturałr ad ſua loca 2 quieſcũt in eis cum ad ea puenerint. Deinde detmi⸗ nando de loco opʒ ſuppoere ↄditõnes bone ⁊ ↄplete de finitõnis. Pꝛĩa eſt ꝙ ꝑ definitõem ſciant᷑ que res eſt de fimtuzʒ. Scða eſt.ꝙ ꝑ eã poſſint ſolui rões ⁊ dubitatões de qdditate definiti obiecte Tercia.ꝙ ꝑ eam demrãnt᷑ paſñſiones ipᷣius definiti.QOuarta.qꝙ ex ea apꝑeat cauſa diuerſitatꝭ opĩonũ de ipᷣo definito.⁊ cã erroꝛis circa ip ſum. Si em̃ definiꝰ fuerit talis tũc vnũqdðq; demrãtur pulcerrime de ipᷣo definito ꝑ eaʒ.Tercio opʒ vti alijs ſuppõnibus ad iueſtigandũ definitõem loci. Pꝛĩa eſt per motuʒ localem ſcimus locum eẽ.vñ ſi nõ fuiſſʒ mo eus localis nõ pcepiſſemꝰ locum eẽ.nõ em̃ queret᷑ locus niſi motus aliqͥs eſſet ᷑̃m locum. elũ em maxime o⸗ pĩamur eſſe in loco.quia ſꝑ mouet᷑ locałr.ꝑ motum er go localem ſcimꝰ locum ec.⁊ etiam ꝑ augmetatõem⁊ diminutõem.qꝛ in augmẽto ⁊ decremẽeto fit quodã mõ motus localis.Scða ſuppõ ẽ.eoꝝ que mouent᷑ quedã mouent᷑ per ſe.⁊ q dam ꝑ accñs ⁊ hoc dupłr. Nan ali⸗ qua mouent᷑ꝑ aceñs ſic ꝙ poſſint moueri per ſe.vt ꝑies quarti Phiſicoꝝ coꝛꝑis ⁊ elauus exñs in naui.Alia vᷣo ſic mouẽtur per accñs ꝙ non poſſunt moueri ꝑ ſe.vt albedo ſcia ⁊ alia accña.nõ em̃ mutant iſta locum miſi qꝛ ſunt in aliquo qð trãſmutat᷑ ſᷣm locũ Oxpꝛedcis pñt elici tres ↄclu ſiones. Pꝛĩa eſt.coꝛpus ↄtinẽs locatũ nõ eſt ſᷣm ſe totũ locus pꝛopᷣus locati. Hꝛobat᷑ pᷣmo.qꝛ aliqd ðꝛ eſſe in loco ꝓpꝛie ſm ſe.⁊ nõ rõne alterius.in loco vᷣo cõi aliqͥd ðꝛ eſſe rõne alterius.vt ſi tu es in aere tu nõ es in eo ni⸗ ſi rõne ſue ſuꝑficiei que ẽ tibi ĩmediata.ergo coꝛpus cõ tinens locatũ vt aer nõ eſt locus pꝛopᷣus eius. Pꝛobat᷑ ſcdᷣo.quia locus ꝓpᷣus debʒ eſſe equał locato.ied totꝰ ger nõ eſt equał ti bi.ergo. Scðᷣa ↄð in ↄtinente conti⸗ nuo nõ eſt res ſicꝭ in loco.ſed ſicut ꝑs in toto.cum vᷣo diuiſuʒ ſit ⁊ ↄtactũ in pᷣmo q̊dam vltio ↄtinentꝭ qdᷣne qꝙ; pars ẽ ipius qð eſt in ipᷣo.neq; maius diſtantia.ſed equale ſpẽ dicimꝰ eſſe ↄtentũ ſicut in loco. Oſt ergo ſe cũda ↄꝰ in ↄtinente ↄtinuo nõ eſt res ſicut in loco. Pꝛo batur dupłr. quia ſi ↄtinens ſit ↄtinuũ ↄtento ↄtentũ nõ moueret᷑ per ſe in illo.ſed cũ illo ⁊ ad motum eius. Sed locatũ debʒ ꝑ ſe moueri in loco ⁊ nõ ad motũ lo⸗ ci. ergo ⁊c. Scðo ꝓbatur.qꝛ in ↄtinente ↄtinuo ↄtentũ eſt ſicut ꝑs in toto.vt viſus in oculo.⁊ manꝰ in coꝛꝑe. locatũ aũt nõ debʒ eſſe in loco ſicut ꝑs in toto.ſed ſicut in vaſe. vt aqua in cado. ⁊ vinũ in cipho. Tercia ↄclu ſio.locatuzʒ ponit᷑ ĩ vltimo.i.in pᷣma ſuꝑficie coꝛꝑis di uili ⁊ ↄtacti ẽ res ſicut in loco. Patʒ pᷣmo.quia locatũ mouet᷑ per ſe in loco nõ ſolũ ad mot ũ loci.⁊ ita mouet᷑ ↄtentũ in ↄtinente diniſo ⁊ ↄtacto.ergo ⁊c. Scðo ptʒ. quia ↄtentũ eſt a ↄtinente diuiſuz ſicut vitiũ in vaſe.⁊ ſic debz eſſe locatu in loco.g̊ ⁊c. (Jam igit manifeſ⸗ tum ex his.) Inb quito capło iueſtigat p hs defini⸗ tionẽ loci.⁊ intẽdit qͥnq; ↄcluſiones.⁊ ðt pᷣmo.Jq igi/⸗ tur maifeſtuʒ ẽ ex his) qͥd ſit locus. ſt ̊ pᷣma ↄcluꝰ locus videtur eſſe foꝛma ⁊ nõ eſt foꝛma. s; pmi eſt. 2 foꝛme ẽ termiare ⁊ ↄtinere.ſed locus ↄtinet ⁊ ᷑mĩat. ideo locus videtur eſſe foꝛma locati. Scoᷣm ꝓbatur. qꝛ foꝛma eſt ᷑minus coꝛꝑis locati ⁊ ↄtenti.ſed locus eſt terminꝰ coꝛpis ↄtinentis.ꝗ̊ locus nõ eſt foꝛma illius cꝰ eſt locus. Scðᷣa ↄꝰ.locus videt eſſe ſpaciũ ſeparatũ.ſʒ tamẽ nõ eit tale ſpaciu. Rõ pᷣmi eſt.qꝛ loco manente ea dem coꝛꝑa vt aqua ⁊ hmotſepe tranſmutant in eo ⁊ ſʒ manet eadẽ diſtãtia int᷑ latera loci ⁊ vaſis vt videt᷑.iõ locus videt᷑ eſſe diſtãtia partiũ vaſis alia a diſtantia ꝑ tium aque. Scoðᷣm ꝓbatur duaby rõnib. Pꝛia qꝛ fruſ⸗ tra eſſʒ tale ſpaciũ.nam ad replendũ latera loci vł vaſ ſufficiũt coꝛꝑa incid etia qᷓ ſy ſibijnuicẽ in illo vaſe ſuc⸗ cedũt.alit᷑ oꝑteret lat᷑a vaſ ↄiũgi adiuicẽ. Scða rõ.qꝛ ſi tale ſpaciũ poneret᷑ eſſe locus.ſeq̃ret᷑ ꝙ eſſet loci actu infiniti.ſed h̊ eſt falſuʒ. Pꝛobat᷑ ↄna.pᷣmo qꝛ quelibee ꝑs locati vtputa aeris vłaque hꝛet locuzʒ equalẽ ſibi.ſʒ infinite ſtꝭ partes in toto.ᷓ eent loca actu infinita.Se⸗ cũdo ꝓbat᷑.qꝛ illud ſpaciũ eſſʒ coꝛpus.⁊ om̃e coꝛpꝰ eſt in loco. loci erit coꝛpus.⁊ ſic ꝓcederet ĩ infinittũ. Sʒ poſſzʒ aliqͥs rñdere ad iſtã rõem.ꝙ vna ꝑs nõ hʒ locum pꝑſe diuiſuzʒ a loco alterius ꝑtis.⁊ iõ pars nõ eſt in loco ꝑſe Arguit᷑ dicẽdo ad aliud incõueniẽs.qꝛ ſᷣm hanc rñſionẽ ſeq ret᷑ ꝙ nullũ coꝛpꝰ (qntũcũq; ꝑ ſe moueret᷑) hꝛet locũ ꝑ ſe.niſi totus mũdus ſimul ? rotus mũdꝰ eẽt in vno ſpacio ſibi ↄtinuo ⁊ eqli.de ꝗͥ ſpacio nullum coꝛpus habʒ niſi partẽ nõ diuiſaʒ ab alia. Tercia con⸗ cluſio.locus v idetur eſſe materia ⁊ non eſt materia. Ratio autem pꝛimi eſt.quia vtrumq; eſt receptiuum. — 2 —————MDõÿ — — õ inde ina 1Aaro nesne nſetwtü ckein biclid ineoni, pusc Pohet ſedme e cont; dumz. njot⸗ n baho Ni mmans. nti 1Ami lu n N wpsd Mubbeni A 3N Sſ⸗ nmii bsden o Jiic⸗ inich Slben. gi us e naog aal giilbech n lapyt locum tinlocs fm beone ouent Areſtotelis trãſmutatõeʒ. ſicut em in eodez ſubiecto ꝑ alteratdez pꝛius ẽ nigredo.⁊ poſtea albedo. vł mollicies ⁊ duri/ cies.ita in eodẽ locopꝛius ẽ aer ⁊ poſtea aqua. Oęaũt locus nõ ſit materia pꝛo duab rõnibus.pᷣma quia nõ eiuſdẽ trãſmutatõis ſuſceptiuꝰ eſt locꝰ.cuiꝰ materia eſt ſuſceptiua Locus em eſt ſuſceptiuꝰ coꝛꝑm actu ex⸗ iſtentiũ.materia vᷣo foꝛmaꝝ ſubſtantialiũ.Et iñ pꝛo uenit diuerſus modus loquẽdi.qꝛ in trãſmutatõe lo⸗ cali dicimꝰ ꝙ vbi pꝛius erat aer nunc eſt aqua.ſed in trãſmutatõne ſubſtãtiali dicimꝰ ꝙ illud qð pᷣus erat ger nũc eſt aqua. S cdða rõ qꝛ materia non eſt diuiſa a re neq; ↄtinet rem cuiꝰ eſt.locus aũt ẽ diuiſus a locato 2⁊tinet ipᷣm.ergo.Quarta ↄcluſio ſeqͥtur ex pᷣceden⸗ tibus ⁊ eſt hec.locus eſt fminus coꝛꝑis ↄtinetis ptʒ ꝑ pᷣcedentia. Nõ em videtur eẽ locus niſi materia vel foꝛma vł ſpacium ſeꝑatum. vel tminus toꝛꝑis ↄtinen⸗ tis.qꝛ nulli alteri a pdictis pñt pꝛopetates loci ↄueni⸗ re.ſed locus nec ẽ materia nec foꝛma nec ſpaciũ ſepatũ ergo OKx p̃dictis ptʒ 2cluſio pᷣus poſita qua dem̃ eſt ↄſideratõem de loco eẽ difficilẽ.nã pꝛopt᷑ aliqs pꝛopᷣe tates apꝑet eſſe materia.⁊ pꝛopt aliqs foꝛma.pꝛopt᷑ a⸗ lias vo ſpaciũ ſepatum.cum tñ nõ ſit aliqð hoꝛuʒ O(t pᷣter motiua pᷣus adducta ad credendũ qꝙ locus ſit ta⸗ le ſpacium.multũ facit hoc ꝙ aer videt᷑ vulgo nõ eſſe coꝛpus.ideo vas repletũ aere credit vulgus eſſe vacuũ ⁊ nõ eſſe int᷑ latera vaſis.niſi illud ſpaciũ vel illam di mẽſionẽ ſeꝑatam que credit᷑ eſſe locus Q.uita ↄcluſio locus eſt ĩmobilis. Pꝛobat᷑ ꝑ dꝛãm vaſis ⁊ loci.qᷓ;uis em vas ⁊ locus multum ↄuemãt.vtrũq; em eſt ↄtineẽs ext᷑nſecum ⁊ diuiſum a re.tamẽ dent.q; tale ↄtinens ðꝛ vas ſᷣm ꝙ cum eo differt᷑ ⁊ mouet᷑ cotentũ. Sed conti nens ð locus ſᷣm ꝙ ab ipᷣo ⁊ ad ipᷣm natũ ẽ moueri lo⸗ catum ipᷣo manente.cuiꝰ ſignũ eſt.quia ſi ↄtinens mo ueat᷑ cum ↄtento vt pars fluuij cũ naui vtemur ↄtinẽ te vt vaſe ⁊ nõ vt loco.⁊ magis vtemur in tali motu lo cali fluuio ⁊ ripis tanq; loco q; ißa aqua deferete Eſt ergo ſicut vas locus traſmutabilis.ſic locus vas ĩmo bile vult ãt immobilł locus eſſe.vñ om̃is fluuius ma⸗ gis locus eſt qꝛ imobilis omis Ex pᷣdictꝭ ptʒ definitõ loci.locus em eſt minus coꝛꝑis ptinentꝭ immobitł᷑ pꝛi muʒ. hec definiꝰ pꝛobata eſt qntum ad vtrãq; parteʒ eius. At põt adhuc pꝛobari a ſigno.qꝛ locus ſlurſuʒ pꝛie ð ſuꝑficies celi ᷣſus nos cum ad eam mouet̃ ig⸗ nis. Locus vᷣo deoꝛſum ſimpłr ⁊ pꝛope ðꝛ mediũ mũ⸗ di ſicut terra vł locus terre.hec aut ſunt ĩmobilia vel ſimpłr vł ĩ reſpcũ qð ſufficit.qᷓ;uis em̃ celũ moueat᷑ tũ ſic eſt imobile ꝙ eius diſtãtia ad iſta inferioꝛa nõ mu⸗ tatur Cnʒz ergo ſurſum ⁊ deoꝛſum ſty dꝛne pᷣncipales locoꝝ.ſequit᷑ ꝙ locus eſt ĩmobilis Põt etiam iſta de⸗ finitio quo ad eius pᷣmaʒ ꝑtem ſic pꝛobari.qꝛ locus de bet ↄtinere locatuʒ ad modũ vaſis.⁊ etiã locus debzʒ eæẽ cuzʒ locato ſimul.i.ſine medio Vtrũq; aũt hoꝝ ↄue nit t᷑mio ſiue ſuꝑficiei coꝛꝑis ↄtinẽtis. locus ẽ minꝰ co:pis ↄtinentꝭ. (¶QKui qdem igi᷑) In hoc ſexto caplo ondit qũo diuerſimode alidqd eſt in loco.⁊ inten dit duas ↄcluſiones.⁊ ðt pᷣmo Kui qᷣdem igit᷑ coꝛꝑi ineſt aliqᷣd extra ↄtinens ipᷣm hoc in loco ẽ cui vero nõ mĩme. Eſt pᷣma cõcluſio.coꝛpus hñs extra ſe aliud coꝛpꝰ eſt in loco.coꝛpus vᷣo nõ hñs extra ſe aliud coꝛ⸗ pus nõ eſt in loco. ec aũt ↄcluꝰ in atiqᷓ trãſlatõe ſic bonit᷑dicimꝰ igit᷑ ꝙ qdᷣlibʒ coꝛpus extra qð eſt aliqd coꝛpus qð ↄtinet ipᷣm illud coꝛpꝰ eſt in loco.⁊ qdᷣlibet denſitatem. Ad declaratõem ãt pꝛedcõꝝ ponunt᷑ aliq Folio lp coꝛpꝰ extra qð nõ eſt aliud coꝛpꝰ nõ eſt in loco Et hãc ↄcluſionẽ no pꝛobat ph̊s.ſed põt pꝛobari ꝑ definitõeʒ loci ᷣus poſitã.Scðᷣa ↄcluſio.vniuerſuʒ ſiue mdus nõ eſt in loco ſm ſe totũ.ſed ſoluʒ ſᷣm ſuas ꝑtes Ptʒ qͥa eo mõ aliqͥd eſt in loco quo mõ mutat locũ q;uis ptes cius mutent locuʒ. ¶ Iũ ſi totuʒ vniuerſuʒ eẽt aqua tẽ aqua nõ mutaret locũ.qᷓ;uis eius ꝑtes bñ mutẽt locuʒ Ot pꝛo decłatõne mioꝛis ſi uꝓponẽduz eſt ꝙ ꝑtes vni⸗ uerſi pñt moueri tbus mõis.qdã em mouent᷑ circula⸗ ri motu. quedã motu rcõ in ſurſuʒz ſicꝭ ille que hnt ra⸗ ritatẽ. Et q dam motu rcõ in deoꝛſuz ſic ille que hñt — diſtinctõnes. Pꝛia eſt ꝙ aliqua dicunt᷑ eſſe in loco du⸗ plicit᷑.ſcʒ ſm actum ⁊ ᷣm ponam. ¶ Iñ quã do ꝑtes ali cuiꝰ rocius ſt continue ſicꝭ eſt de aqua ⁊ alijs coꝛpibꝰ ſilium ptium.hmõi ꝑtes ſty in loco 'ᷣm poñam ſolũ.qñũ vero ſtꝭ ſepate adiuicem ſicęꝭ eſt in collcõne aliquoꝝ tẽ ſtꝭ in loco ᷣm actum. Scda diſtictio.adhuc aliq dicũ tur eſſe in loco dupłr. Quedã em dicunt eſſe in loco ꝑ ſe.⁊ quedaʒ per accñs. Vñ illa que mouent᷑ motu reõ aut motu augmẽeti vł decremẽti ſtꝭ in loco ꝑ ſe.aĩa aũt ⁊ celũ ſtꝭ in loco per accñs.ſcʒ aĩa per ſuũ ſubẽm.⁊ ce⸗ lum ꝑ ſuas ꝑtes. Alia ergo ſtꝭ q ꝑ ſe ſtꝭ.vt ome coꝛpus gð m loci mutatõem aut augmentũ e mobile alicubi per ſe. Alia vero ſᷣm accñs.vt aia ⁊ celum.ꝑtes em ĩ lo co quodãmõ om̃es ſtꝭ.ideo em̃ ꝙ circularit᷑ ſunt co nti net alia aliam. oẽ aũt celum non eſt alicubi nec in aliq́ᷓ loco Ot ſiqdeʒ nullũ ↄtinet ipᷣm coꝛpus ſᷣm aũt ꝙ meo uet᷑.ſic ⁊ locus partib altera em ab altera hita ẽ par⸗ tium. (x pꝛedcis pʒ. ꝙ omia coꝛpa alia a celo ſtę in ce lo.nõ tamẽ ſic ꝙ ipᷣm celum ſit locus.ſed eius ſuperfi cies. Terra qᷣdem in aqua. hec vero in aere. h autez in et here.ether vero in celo.celũ aũt nõ ampliꝰ in alio ⁊c. (Maifeſtuz aũt ex his) In hoc ſeptĩo caꝰ phᷣs ſoluit rones pus adductas ad pꝛobandũ locum nõ eẽ 2 aſſignat cauſas quarũdã pꝛopetatũ loci in ᷑mĩs ibi (Maifſeſtuʒ ergo ex his qũo ſoluent rõnes pᷣus facte) In ſcðo capło ad onñdenduʒz ꝙ locus ſit foꝛma vł ma teria. Et etiam rõnes fcẽ in pᷣmo ad ꝓbanduʒ ꝙ locus nõ ſit. Ad pᷣmam ergo ⁊ tciam que arguũt duo coꝛpa eſſe ſimul ſi locus ſit. Hegat᷑ ↄna.qꝛ locus nõ eſt coꝛ⸗ pus.vlł ſi ſit coꝛpus tñ eſt extra locatum. DOcẽ aũt rões ↄcludũt ſi locus eſſi ſpaciũ ſeꝑatum. Ad ſcdðᷣam rõeʒ R. ꝙ nõ eſt nccẽ punctuzʒ hẽe aliquẽ locum niſi ꝑ accñs ſolũ em̃ habʒ locũ in quo ẽ coꝛpus cuiꝰ eſt tminꝰ.Ad qrtã patebit ſoluꝰ ex ſeqntib⸗.Ad qͥntã ð.ꝙ nõ opʒ lo cum eẽ in aliquo loco niſi foꝛte ꝑ accñs.ſed bñ opʒ lo⸗ cuʒ eẽ in aliq̊ f᷑miante ſicꝭ tmin e in t᷑mĩato.nõ em oẽ qð eſt:ẽ in loco.ſed mobile coꝛpꝰ.Ad ſextã ðꝛ.ꝙ nõ ſe⸗ qtur locũ augmẽtari niſi ꝑ accũs.ꝑtes em coꝛꝑis ↄti⸗ nentꝭ cedũt ↄtento augmtato. eo ſolutõne ergo qͥnte rõnis ponunt᷑ due ↄcluſiões. Pꝛiĩa rõnale eſt coꝛꝑa na turalia moueri ad ſua loca ſiſint extra ipᷣa. Pꝛobat᷑.qꝛ vnũqðq; naturałr apetit eẽ ⁊ ↄpuari.ſed locus ẽ oler/ uatiuꝰ locati ꝓpter ſititudinẽ quã hʒ ad locatũ.g veꝝ eſt ꝙ q;uis coꝛpꝰ locãs hẽat ſuitudine cũ coꝛꝑe locato in vna vł płib qlitatiba ꝓpter quã vł qͥs ẽ ↄpuatiuꝰ.pᷣt tñ hẽe ↄrietatẽ in alia qlitate.rõe cuiꝰ illa coꝛꝑa ſtę ac tiua ⁊ paſſiua adiiuicem. Scdᷣa ↄcluꝰ rõnale eſt coꝛpa naturalia qeſcere ĩ ſuis ꝓpꝛijs locꝭ. Pꝛo bat᷑qꝛ ꝑs hʒ na turalit᷑ ꝑmanere ĩ ſuo coꝛꝑe.coꝛpꝰ at locatũ ſe hʒ ꝑ mo dum ꝑtis ad locans.licet non ſit vere pars ſicut aqua ad aerẽ.quãuis em̃ aqua nõ ſolũ ſit in poña ad aerem ſed etiã ecõuerſo Tñ qꝛ pᷣncipalioꝛi intẽtione natura intẽdit aerẽ tanqᷓ; ꝑfectoꝛẽ naturã ideo ſᷣm illam ꝓpꝛie tatem aqua hʒ modũ poñne.⁊ ger moduʒz entis in actu ſicut ꝑs ad totũ.⁊ ſic aqua q eſt coꝛpꝰ locatũ ſe hẽt ad aerem q eſt coꝛpus locãs ⁊ quaſi locus ſicut ꝑs ad to⸗ tum De loco ãt qm eſt ⁊ qͥd eſt dem̃ eſt (irca hũc tex tum ſt quatuoꝛ dubia ÿMZM 4 — dubiü. vty qp hoꝛa vini ſit in am Alm phoꝛa vini.⁊ vtrũ amphoꝛa vini ſit in ſeipᷣa.Hdðm ẽ ꝙ ſi amphoꝛa vini ex ↄſuetudine vulgariũ ſtet pꝛo vino tm lʒ ex ca⸗ tione vocabuloꝝ deret ſtare ꝓ ↄtinẽte vinũ tũc illa pt ↄcedi anphoꝛa vini.i.ↄtentuʒ.eſt in anphoꝛa vini.i.in ↄtinẽte Hã ↄſuetus modꝰ ẽ loqndi ꝙ ille bibit ãẽpho⸗ ram vini.dato ꝙ tales ꝓpõnes ex impõne vocabuloꝛũ ſint tale ita tñ ſoliti ſumꝰ vti.⁊ ita ẽ ſcdᷣus modꝰ qaphi bologie Sed iſta ꝓpõ amphoꝛa eſt in ſeipᷣo pᷣmo ⁊ ᷣm ſe ſimpłr eſt neganda.eo ꝙ relati ſubſtãtie ydẽptita⸗ tis pᷣciſe ſupponit pꝛo eo ꝓ quo ſuũ ans Noſſet tñ con cedi ꝙ amphoꝛa vini eſſz in ſeipᷣa gr̃a ꝑtis.ſicut em̃ di cimus totũ hoĩem eſſe ſymũ ⁊ hoc grã ꝑtis.qꝛ ſcʒ na⸗ ſie us eius ẽ ſymus. Silr poſſumꝰ dicere de amphoꝛa vi ni eſle in ſeipᷣa.qꝛ vinũ (qð eſt ꝑs anphoꝛe vini)ẽ in am phoꝛa vini. Scom dubium.vtꝝ aliquid idẽ poſſet eſſe in ſeio.Dico ꝙ nõ pᷣmo.imo ſi aliqͥd eſt in ſeipo eſt grã alicuiꝰ alterius.ſicut aer ẽ in celo ꝑ igneʒ aut ꝑ etem ſuãa Si arguas.ps eſt in toto.⁊ etiã ſpes in gñe 2 econtra ⁊ nõ ̊ᷣm alteꝝ.ergo de pᷣmo ad vltimũ ꝑs eſt in ꝑte pᷣmo.⁊ ſpẽs in ſpẽs.⁊ idem in ſeipo. Ddm ꝙ ↄna nõ valet de pᷣmo ad vltimũ.vbi tmi diuerſimo⸗ de tenent᷑ in ↄnte pᷣme ↄñ̃tie.⁊ in añte ſcdᷣe.ſicut patuit in libꝛo poꝝ.quia ergo ꝑs eſt in toto ßm vnũ modũ eſ ſendi in.⁊ totuʒ in ꝑte ſm alium.ideo nõ opʒ ꝑtem e? nus eſt in ſpẽ pꝛimo.ergo idẽ eſt in ſeipᷣo.Pꝛimo nego ↄñam.qꝛ diſtinguif ex natura rei.⁊ ſicut magis cõe et minus cõe ¶Terciũ dubium. vtruz denomiatio ptis vliter inferat denomĩationẽ totius. Hico ꝙ duplicia ſunt denoĩantia alipuod ſubiectũ.OQuedã det᷑miant ſibi certã ꝑtem in ſubiecto ita ꝙ ſolum illi pñt inec.ſicꝭ⸗ ſymitãs detminat ſibi naſum Alia nõ detminant ſibi certam ꝑtem.ſed indꝛũñter pñt ineſſe pluribꝰ Oct talia ſunt in duplici dꝛñtia.ſunt em que ⁊ ſi inhereãt ſolum aliqbus ꝑtibus.virtute eoꝝ relinqtur aliqͥd in alijs ꝑ⸗ tibus.q;uis em infinitatio poſſit eẽ inoĩbus ꝑtibus aĩ malis tñ ſi inſit in aliqbus ꝑtibus aliqͥs doloꝛ dolere relinqᷣtur in alijs ꝑtibus. Sed alia ſty que ſi inſunt in aliqbus ꝑtibus virtute eoꝝ nõ derelinqᷣtur aliqͥd in alijs.ſicut ſte alcedo nigredo ⁊ ſiłia Ex iſtis ptʒ ꝙ de⸗ nomiĩatio ꝑtis infert denomĩatõem totius in his q̃ de termĩant ſibi certã parte t in his que ſi inſtꝭ vni ꝑp⸗ ti virtuti eoꝝ derelinquit᷑ aliquid in alijs.ſed in aljs nõ infert. bñ em ſequit᷑ naſus iſtius ẽ ſymus.ergo ipeẽ ſymus Sequit᷑ etiaʒ caput huiꝰ eſt infirmũ.ergo ipᷣe ẽ infirmus.ſed nõ ſequit᷑ manus illius eſt alba.ergo ſpᷣe eſt albus Ad hoc ein ꝙ iſta accñtia denoĩent opzꝭ ꝙ in ſunt maioꝛi ⁊ pncipalioꝛi ᷣm quãlibʒ ſuã ptem ANLuartũ dubium. quo debz intelligi definitio loci. Dico ꝙ dʒ ſic intelligi. locus eſt ſuꝑiicies coꝛpis con/ mediate ↄtinens locatũ ⁊ imobi — tinentis adequate ⁊ in lis Ot dz ſupleri diuiſa a locato.⁊ hoc ĩnuit Arel. ergo locus ſiue ſit abſoluta entitas ſiue reſpectia eſt me . otuz in gre vm ANdeo no opz ꝑ bilis. nam motis nobis mouent᷑ oĩa que in nobis ſunt in ꝑte Et ſi arguas.ꝙ genus ⁊ ſpẽs ſunt eadẽ res.⁊ ge⸗ ueſtiones quarti Pbiſicoꝝ cum dicit ꝙ ↄtinens dz eſſe diuiſum? ↄtactum a loca to Et ſic ergo pᷣmũ debz ↄtineri aduerbialit᷑.vt valet tiñ ſicut pᷣcilum ⁊ adequatũ. Per hoc ergo ꝙ ðꝛ (ſluꝑfi cies)excludit᷑ coꝛpus ↄtinens.⁊ ꝑ hoc ꝙ ðꝛ (pꝛimũ) ex cluditur locus cõis ⁊ ſuꝑficies ↄnexa coꝛꝑis ↄtinen/⸗ tis. Per hoc aũt ꝙ ðꝛ (diuiſus a locato) habʒ ꝙ ſupfi cies media alicuiꝰ coꝛꝑis nõ eſt locus ꝑtis illius coꝛ⸗ poꝛis Et ꝑ hoc ꝙ ðᷣ(imobilis) differt a vaſe 2Vty locus ſit entitas reſpectiua A ⸗ P vel abſoluta inpᷣdicamẽto qnti⸗ Queri e tatis vł vbi reponibilis Argui tur pᷣmo ꝙ nõ ſit entitas abſoluta.oꝛ ſi ſic tũc maxime eſſet ſuꝑficies ſed hoc nõ Patʒ pᷣmo.qꝛ centꝝ terre eſt locus mũdi ⁊ etiam celi ſicut dicit Com.⁊ tñn nõ eſt ſu perficies Ptzʒ ſecũdo.quia om̃e coꝛpus ꝑfem̃ eſt in lo⸗ co. vltima ſpera ẽ coꝛpus ꝑfcm. ergo eſt in loco.⁊ tamẽ nulla ſuꝑficies continet ipam. Patz tercio.quia nulle quãtitates ſtꝭ ſibijnuicẽ contrarie.locus ſurſuʒ ⁊ locꝰ deoꝛſum ↄtrariant᷑.etgo Ptʒ quarto.quia locus ẽ con ſeruatiuus locati.nulla qᷓntitas eſt ↄſeruatiua locati.ᷣ Scvo ſic. ꝙ nõ ſit entitas reſpectia nã nulla entitas reſpectĩa eſt eqlis locato neq; ↄtinet locatuʒ.neq; ma⸗ nens eodẽ põt hꝛe diuerſos termios.locus aũt manẽs vnus ⁊ idem reſpicit diuerſa coꝛꝑa ſᷣm p hm in textu. ergo. Et confirmat᷑.quia nullibi inuenit᷑ ꝙ p hus po⸗ nit locũ inter entitates reſpectias.ſed bñ inuenimꝰ vbi ponit locum int᷑ entitates abſolutas.ergo ⁊c. Ter⸗ cio ſic.ꝙ nec ſit abſoluta nec reſpectia.quia ſᷣm diuiſio nem poſitã a p ho locus eſt imobilis.ſed ſuꝑficies nꝰõ eſt ĩimobilis.nã ſuꝑficies ↄcaua oꝛbis lune eſt locus ig nis ⁊ mo uet᷑ circularit᷑ ergo ſequit᷑ ꝙ qdᷣli bet coꝛpꝰ co tinẽs (in quo ẽ locus quũocũq; accipiat᷑ locus) mobile At hoc pꝛobat᷑ tercio.quia locus põt coꝛrũpi cum ſit ens limitatũ. ¶ Luarto ſic. ꝙ locus ſit realiter ſuꝑfi⸗ 1 „ cies.quia circũſcripto quocũq; alio ⁊ poſita ſola ſut ficie ↄtinentꝭ cũ ipᷣo locato ponit᷑ locus.ergo locus nõ eſt aliqͥd diſtinctũ a ſuꝑficie.nã nõ eſt ponenda plura⸗ litas ſine neceſſitate ð eſt Areſtoteles ⁊ pa 14 In 0P poſitũ in ſequẽtibus e e . Pꝛo ſolutõne que⸗ ſtionis ſoluende ſtꝭ quatuoꝛ queſtioones queſtio.vtꝝ locus ſit entitas abſo Pꝛim Aluta vł reſpectĩa Rñt aliq.ꝙ in lo-⸗ S co eſt duo cõſiderare.ſ.materiale Fẽ— foꝛale Vnñ locus materialr pᷣt ↄſiderari vnoꝰ mathig tice ⁊ ſic ẽ ſuꝑficies ↄcaua coꝛꝑis ãbiẽtis.⁊ illo mõ v- tra illã ſuꝑficiẽ includit vᷣtutẽ infuſaʒ a celo ꝑ quã hʒ in fluentiã ⁊ ptãtem ↄſeruatiuã locati. Cum em vᷣtus celeſtis ſit gnans ⁊ ↄſeruãs elemeta ⁊ elemẽtata ncce ẽ ꝙ vᷣtus celeſtis ſit diffuſa in aliqͥ coꝛꝑe vł in vltimo coꝛ porꝑ quã ↄſeruat᷑ coꝛpus locatũ in tali loco Vñ pꝛi⸗ moꝰ vltia videt᷑ eſſe locus ſperaꝝ inferioꝝ que nõ vidẽ tur reciꝑe talẽ in fluctiã ⁊ ↄſeruatõeʒ cũ ſint incoꝛrupti biles.ſed ſolũ videt᷑ eſſe locus eaꝝ qꝛ ãbit ⁊ circũſcri⸗ bit eas Sʒ locus foꝛalit᷑ ſᷣm illos ẽ vna q;titas abſolu ta fundata in ſupficie ext᷑nſece mẽſurans locatũ.⁊ illa entitas ſᷣm eos ? nobis incognita Et hoc ipᷣi ↄſirmant autoꝛitate Areſto.qͥ hoc videt᷑ dicere ⁊ ꝓbare in pᷣntis Sʒ ↄtra h̊ ẽſimpliciꝰ in pᷣntis qͥᷣ ðt p h̊m nõ locutũ fuii ĩa eſt mo õ * = — —— mani atn D last Aireſtotelis ſe ſᷣm ꝓpꝛiam opionem I deo pꝛo ſolutõne queſtionis Alttede pꝛimo.ꝙ duplexẽ locus vt ſufficit ad ꝓpo ſituʒ.ſ.p ñtialis ⁊ diffimitiuꝰ qͥ nihil aliud ẽ q; pñtiali⸗ tas quedã qua foꝛmałr aliquid ð: pñs alicui.⁊ ſic nul libi loquit᷑ phᷣs de leco.Alius ẽ circũſcriptiuꝰ qui nõ eſt aliud niſi foꝛmał circũſcriptio vł ipᷣm circũſcribẽs Ot ille locus põt accipi dupłr Vno mõ fundameta / liter ⁊ ſic nihil aliud eſt q; ſuꝑficies circũſcribens loca tum. Alio mõ foꝛmalit᷑ ⁊ ſic eſt relatio actuał᷑ vel apti⸗ tudinał realiter exñs in ſuꝑficie circũſeribente locatuʒ Alt iſta diſtinctio põt declarari ↄſiderãdo tres entita tes ex ꝑte ſuꝑficiei circuſcribentꝭ Pꝛima eſt ipᷣa ſuꝑfi⸗ cies abſolute ↄſiderata qᷓ vt ſic no ðꝛ locans ſed magis locatia.⁊ ſic ẽ ibi aptitudialis relatio que ðꝛ locacitas 2 fundatur in entitate ipᷣius ſuꝑficiei ⁊ termiat᷑ ad ipʒʒ locatum ⁊ diſtiguitur ab ipᷣa ſuꝑficie locante ſolum ex natura rei ⁊ foꝛmalr ſicut ⁊ alie relatõnes aptitudina les. Sed qn coꝛpus actualtr ponit᷑ in ipa ſuꝑficie locã⸗ te tũc ipᷣa dicit actuair locans ⁊ circũſcribẽs locatum. ⁊ideo ibi ẽ vna relatio actualis que ðꝛ locatio vel cir⸗ cũſcriptio actiua qua ipᷣa ſuꝑficies ðꝛ foꝛmatr ⁊ actua liter locans ⁊ circũſcribens locatum.⁊ fundatur in tali ſuꝑficie locante ⁊ ᷑mĩatur ad coꝛpus locatum.⁊ reali⸗ ter diſtinguitur ab vtroq;. Silr ex parte locati ſtꝭ con ſiderande alie tres entitates.ſ.entitas coꝛꝑis locati.lo cabilitas paſſiua.⁊ locatio paſſiua a qua ipᷣm coꝛpus ðꝛ actualiter locatum.ſic ergo pᷣma entitas ð locus fũ damẽtal Scða locus foꝛmał aptitudial is Tercia lo⸗ cus foꝛmał actualis. Q.uartũ locatum fundamẽtałr 2 denomĩatiue.Quĩtum locatũ foꝛmale aptitudiale. Sextum locatũ foꝛmale actuale.Ex iſtis ptʒ ꝙ locus foꝛmalr ⁊ pꝛo ſᷣcato nõ eſt aliud qᷓ; vbi actm.⁊ ideo eſt enti tas reſpectia in pᷣnto vbi repoĩbilis tanq; eius ſpe cles ſubalt᷑na. Locus aũt fundamẽèt alr eſt ſpes quati tis eadẽe realiter cũm ipᷣa ſuꝑficie Coõtra hoc arguit᷑ Pꝛimo.qꝛ actoꝛ ſex pᷣncipioꝝ ðt vbi circũſcbtõem paſ ſiu ameſſe.non ergoſ erit locus in pꝛedicamento vbi Dicendum eſt ꝙ vbi põt capi dupłr. Vnoo vt eſt qͥd cõmune ad vbi actm ⁊ vbi paſſiuum.⁊ ſic eſt Pᷣntum Alio mõ vt ꝑ reſtrictõem vſualeʒ reſtrigit᷑ ad ſtandũ pꝛo vbi paſſiuo.⁊ ſic eſt ſes pᷣntalis diſticta a loco foꝛ malit᷑ qui ðᷣ vbi actm.Actoꝛ aũt ſex pᷣncipioꝝ diffini ,/ uit vbi paſſiuũ pꝛopt᷑ hoc ꝙ ex reſtrinctõne vſuali vbi accipit᷑ ſolum ꝓ illo eo ꝙ vbi actm̃ eſt non impoſitũ.ſ. locus.vbi aũt paſſiuũ nõ eſt no impoſitum.etc ideo ex regu la pᷣmi thopicoꝝ vſurpat ſibi nomẽ cõe. Vel poſ⸗ ſet dici. ꝙ ibi definit vbi vt eſt cõe ad actin ⁊ paſſiuuʒ. nec vbi actm eſt circũſcptio loci.i.ſuꝑficiei.ſed eſt que⸗ dam alia relaꝰ ↄſurgens ex tali circũſcptõne loci mate rialiter ſũpti ſiue ſuꝑſiciei locant? Si arguat ſcðo qꝛ phᷣus enũerat locum int᷑ ſpes qntitatꝭ. Dico ſicut dixi ꝙ nõ facit ſm pꝛopam opioem.ſed ſᷣm opioem an tiquoꝝ quã ipᷣe h impꝛobat.⁊ hoc öt Com.qͥnto me⸗ tap hice.ꝙ ꝑ hoc nõ cnũerat locuzʒ.qꝛ ſᷣm opioem eius nõ ſtᷣ ſpẽs qntiiat.ſed ſolũ ſᷣm opioem famoſa,ʒ Ar guit᷑ tercio.totuʒ eſſe loci ẽ ad aliud.ergo ipᷣa ẽ in pᷣnto relatonis Rñt aliqͥ ↄcededo ꝙ locus nõ ẽ in pᷣnto vbi ſed ꝙ iſti ᷑mini locus loca ſtꝭ in pᷣnto relatois.q;uis nõ ſcant res diſtictas a reb abſolut.nec diſtiguat᷑ lo⸗ cus realit᷑ a coꝛꝑe locante. Sʒ cõtra illos arguit᷑ ſic.qꝙ pñnit remanere res abſolute nõ manente loco.ꝗ̊ᷓ locus ⁊ res abſolute diſtinguãtur. Añs pʒ qꝛ ſi oĩa q ↄtinent᷑ in vltia ſuꝑficie ↄcaua vltie ſpere deſtrueretur adhuc 7„ manerẽt res abſolute.⁊ tñ nõ manent lorns. Scdo ſic.qꝛ locus eſt in coꝛꝑe locante ſicut ſanitas ẽ in cali⸗ dis ⁊ frigidis.⁊ paſſio in eo cuiꝰ ẽ paſſio.qᷓ diſtinguitk. Tercio ſic.qꝛ tũc locus nõ eſſet equał lecato.eo neq; fminus ſns neq; qᷓtitas q eſt in eodẽ cuʒ ſubſtan tia Fcata ꝑ tminũ eſt equał eo ꝙ ↄtinens ẽ maiꝰ cõ⸗ tento ¶ L.uarto ſic.qꝛ pꝛopetates loci nõ ↄueniũt ſuꝑ ficiei vtputa eſſe ſurſuʒ ⁊ eſſe deoꝛſum.ergo lij rñt locus materiałr captus ẽ in pᷣnto qntitatis.ſed foꝛma liter in pᷣnto relatõnis eo ꝙ impoꝛtat relatõeʒ menſure ⁊ ↄtinentꝭ extrinſecũ.oĩs aũt relatio eſt in pᷣnto relatio nis Sed hoc iteꝝ eſt flm. ex eo ꝙ locus nõ eſt relaꝰ in trinſecus aduenies ſed ext᷑nſeeus.⁊ ideo nõ eſt in pᷣnto relatonis. ⁊ ex hoc pʒ ad argu? Quarto ſic. locus eſt in Pᷣnto ſtus erge Ans ptʒ pᷣmo.qꝛ ad ipᷣm ᷑mĩat motus locał.circũſeripto em aere⁊ aqua ⁊ alijs.ſi ter ra poneret᷑ iuxta ↄcauũ lune adhuc ipᷣa moueret᷑ ad cẽ truʒ ⁊ tñ ibi eſſʒ ſola poſitio ⁊ nullũ ↄtinẽs.̊ ꝛc. Scoðo ptʒ.quia illa ſtꝭ eadem quoꝝ eedẽ ſunt dꝛne.ſed loci ⁊ ponis ſtꝭ eedẽ dꝛ ñe ſcʒ añ retro ⁊c. Ptʒ tercio.qꝛ illud eſt locus ꝑ qð ↄuenieter rũr ad infrogatoõeʒ fcãm per vbi. ſed ꝑ ponem ↄuenieter rñr ꝑ introgatõem fcãm ꝑ vbi. Quarto pʒ ꝛ locari eſt ſituari vł poni.ᷓ locus eſt ſitus vł poſitio Tenʒ ↄna ꝑ locũ a ↄiugatꝭ Pꝛopt᷑ põne Sed ↄtra hoc arguit᷑ ᷣmo.qꝗꝛ locus nõ infoꝛmat locatũ. poſitio aũt infoꝛmat ipᷣm.j poſitio ẽ in re poſi⸗ ta Gcðdo ſic.poſitio nõ põt naturałr ſeꝑari ab eo cꝰ eſt poſitio.locus aũt ſepatnr ab eo cuiꝰ eſtlocus Anñns ptʒ.quia poſitio ᷣt oꝛdinẽ partiũ ad totũ ⁊ad locum. Tercio ſic. ille relatõ nes ſto diſtincte q habet funda meta ⁊ tminos diſtinctos.ſed ſic eſt de põne ⁊ loco Rꝗᷓ poſitio fundat᷑ in ꝑtibus ⁊ ᷑minat᷑ ad totum.⁊ deinde de toto ⁊ ᷑miatur ad locum.ſed locus fundat᷑ in ſuper ficie ↄtinente ⁊ termiatur ad locatum Quarto ſic. põt multiplicari poſitio nõ multiplicato loco.nam ſi deus poneret multa coꝛpoꝛa in eodem loco.locus erit vnus ⁊ tamẽ nõ erit vnica poſitio.quia coꝛrupto vno coꝛpoꝛe coꝛrũpitur eius politio.⁊ nõ poſitio altcrius. Per hoc dom ad rõem negando añs. Ad bmã pbatõö nem dom ẽ ꝙ illo ca ſu poſito terra nõ moueret᷑ qꝛ eſſee in vacuo.Ad ſcdᷣam dom eſt. ꝙ ſurſum ⁊ deoꝛſum nõ ſunt dꝛene cẽntiales.ſed ſolum accñtales ⁊ ↄſecutiue Ad tcium ðꝛ.ꝙ ad queſtionẽ fcãm ꝑ vbi nõ debʒ pꝛo pꝛie rnderi ꝑ ponem. Ot ſi aliqñ rñdet᷑ hoc nõ eſt qͥa locus ſit poſitio.ſed qꝛ peſitio habʒ qndã ↄſecutoneʒ ad locũ.ad variatõem em̃ loci ſeqᷣtur varia ponis Ad quartã ðᷣ ꝙ locus a ↄiugat nõ tz niſi in pdicatõi bus eentialiby ⁊ ſe locari at nõ ẽ ſituari niſi ↄſecutie ⁊t accñs. Oct poſſz deus facere locũ ſine ſitu.⁊ facere aliqs coꝛpꝰ cuiꝰ ꝑtes foꝛalit᷑ nõ eent ſituate.led ſolum ◻☚1 fcög. vtꝶ vltima ſpera ſit in lo⸗ E) ueſti co Pꝛo cuius ſolutõne Attẽde Hpmo ꝙ m CKom. in pno h? li⸗ bꝛi. locꝰ nõ ↄueĩt vniuoce oĩb coꝛpibe nec eẽ ĩ loco.iʒ qſi equoce qꝛ ſupma ſpera cũ alijs coꝛpiba nõ ẽ viuoceę ĩ loco qꝛ nõ ↄtiet᷑ a loco ſicut alia coꝛpa Elñ locꝰ pᷣt ꝗᷓ dꝛuphłr capi.vnoꝰ /p eo circa qð ẽ rei oꝑaꝰ.⁊ ſic lo phs ſexophicoꝝ ⁊ pᷣꝰ celi cũ ðᷣt ſupmã ſpera eẽ locũ diei.2 ¶Ulom. cũ ðᷣt ꝙ pᷣmꝰ motoꝛ q nõ ẽ coꝛpꝰ nõ ẽ in loco niſi aꝛ motũ ab eo ĩ loco. ? illoꝰ aliqd ec ĩ loco coexiſtie Peo 8: aliqᷣd ĩ loco eo ꝙ ꝑ ipʒʒ coꝛpꝰ idicat moueri. Queſtiones Ox hoc aliter ⁊ alit᷑ ſe hʒ ad ipᷣm aut ſᷣm totum aut ſm ꝑtes.⁊ ſic centꝝ terre vł ipᷣa ra ðꝛ locus celi Ter⸗ cio capit᷑ locus ꝓ coꝛꝑe locante.⁊ iſto mõ ignis ðꝛ eſſe lo cus aeris.⁊ aer aque.⁊ aqua terre Quarto accipit᷑ lo⸗ cus pꝛope pꝛo vltia ſuꝑficie.⁊ ſic adhuc accipit᷑ dupli citer. lnoꝰ naturalit᷑ pzo v̈tute cõſeruatiua locat i.⁊ ſic dicimꝰ quodlibʒ coꝛpus naturalit᷑ moueri ad ſuũ locum.⁊ illo mõ multe pꝛopetates loci nõ ↄueniũt lo⸗ co Alio mõ mathẽatice pꝛo ſuꝑficie ↄcaua coꝛꝑis cõ⸗ tinẽtis t iſtis duo bo modis accipit᷑ locus fundam̃ taliter ⁊ ibos ↄſequũtur qtuoꝛ reſpectus.qꝛ em locus naturalit᷑ ſumptus eſt cõſeruatiuus locati.ideo in ipᷣo ad locatũ eſt vnus reſpectus ext᷑nſecus aduenies qui eſt de gũe actionis fundatꝰ in eo pꝛo qnto hʒ virtutem actiuã ⁊ trãſmutatiuã locati Alius ẽ intrinſecus ad/ ueniens q eſt de genere relatõnis ſcʒ pꝛoducẽtis ad pꝛo duciũ in ipᷣo fundatus pꝛo qnto locans ↄſeruãdo loca tum aliqͥd ꝓducit in ipo.rone cuiꝰ eſt ↄſeruati eius. Et ſiłiter in loco mathẽatice ſumpto ſcʒ in ſuꝑficie cõ caua pᷣſcindente ab ab influctia ⁊ accñte fundant᷑ du⸗ plex reſpectus.vnus int᷑nſecus adueniẽs qui ẽ equali tatis quo ſuꝑficies locans ⁊ locatũ ſunt eqles. Alius elt ext᷑nſecus adueniẽs de pᷣdicamẽto vbi quiẽ cixcũ⸗ ſcriptio actiua.⁊ ð locus foꝛmalit᷑ ſumptꝰ. O ſicut ptz ex penultimo capło textus.totus mũdus nõ eſt in loco.ex eo ꝙ nõ habʒ aliqð coꝛpus ↄtinens extra ſe ni ſi capiendo locuʒ impꝛopᷣe tribꝰ pꝛimis mois.⁊ ſic di⸗ ceret᷑ in loco ꝑ ſuas ꝑtes.qꝛ ſeʒ pꝑtes eius diſcõtinue ſtꝭ in loco ꝑ ſe.ſicut ptʒ de mixtis ⁊ de oĩbus elemẽetꝭ alijs ab vltima ſpera. Sed de vltima ſpera q ab alia nõ cõ tinetur eſt magna dubitaꝰ quã mouet ↄmetatoꝛ. O(t rõ dubitatõms e.qꝛ ſupꝛema ſpera mouet᷑ ſᷣm locum. quarti Phiſicoꝝ. tate eiuſdẽ in ſexto capło de loco dicentꝭ (Celũ eſſe in loco ꝑ ſuas ꝑtes) Dicit em alla ᷣo ſᷣm accñs ſpe ſunt in loco.vt aĩa ⁊ celũ.ꝑtes em quodãmõ in loco oes ſt/. in eo em ꝙ circularit᷑ ſtꝭ cõtinet alia aliã.celuʒ aũt non eſt a licui totũ.nec in aliquo loco eſt ſiquide ipᷣm ↄtinʒ coꝛpus. ſᷣm aũt ꝙ mouet᷑ ſic ⁊ locus ꝑtibus.altera ein ab altera hita eſt ptiũ. Iſtis tñ opionibus nõ aſſentit ¶Nom. ſed ipᷣe dicit vltimã ſperã eſſe in loco ꝑ accidẽs ſcz ꝑ ſuũ centꝝ. VUn dicit ꝙ definitio loci nõ Ppetit ce⸗ lo. impoſſibile ẽ em exponere iſta vᷣba phᷣi.ita ꝙ defini tio quã inducit de loco ſit cõis ſim pliei coꝛꝑi recto ⁊ ro tũdo Hos aũt dicimꝰ qntũcunq; ſit fixum m ſe totuʒ neceſle ẽ vt hoc mõ ſit quieſcẽs.⁊ quia qᷣes ineſt ei pꝛop ter aliqð quieſcẽs qð eſt terra que ẽ in loco ꝑ ſe.ideo ce lum nõ dicit᷑ eẽ in eodẽe loco. Et nõ traſmutat᷑ per acci/⸗ dens qꝛ centꝝ ſempꝑ eſt in loco eẽntialiter. Et hec ẽ in⸗ tentio pᷣmonis Areſto. dicentꝭ ꝙ celuʒ eſt in loco ſuoꝑ accidẽs. Et poſtea ſubdit.eſt ergo motũ ⁊ quieſces in loco ſuo ꝑ accñs ſcʒ pꝛopt᷑ centꝝ Oð eſt in loco eẽntia liter. hoc eĩ qð inuenit᷑ in alio ꝑ accidens inuenit᷑ in il lo pꝛopt᷑ aliud hñs illud ꝑ ſe. t ſequit᷑ jm hoc opio Areſto.qꝙ; oine coꝛpus ẽ in loco.⁊ ꝙ ome motũ eſt in lo co. ſed iſtoꝝ qdᷣdam eſt in loco ꝑ accñs ⁊ aliud ꝑ ſe Ex hoc appet ꝙ coꝛpus ðᷣ in loco duob mois.ſ.ꝑ ſe ⁊ per accñs. Elñ definitio loci neq; ꝑ ſe neq; ꝑ accñs ↄuenit celo.ſed celũ eſſe in loco ꝑ accidẽs no eſt aliud q; ipᷣm dtinere aliqð quieſces qð eſt in loco h le tanq; in ↄtinẽ te ipᷣm. Ot iſtam expõem nulli expoſitoꝛes pcedentes AMuerroẽ potuerũt attingere ſicut ipᷣe dicit eo ꝙ ſemꝑ loquebant᷑ de loco ?m definitõem Areſto. Sed tu dic ad queſtionez. ꝙ vltima ſpera ẽ in loco eo ꝙ mouet localit᷑ nõ ſolum ꝑ accñs ſed etiã per ſe.nõ quidẽ paſſi aut ergo ẽ in loco vł nõ Si detur ꝙ nõ ſit in loco tũc ali ue ſed actiue.⁊ mouetad vbi non paſſiuũ ſie ed actiuũ gquid motũ localit᷑ nõ eſt in loco Si vo detur ꝙ ſit in ¶U Iñ dupler ẽ vbi.l.paſſiuũ ⁊ a ctiuũ.vñ motus locał loco cum nõ ſit coꝛpus extra ptinens ſeqtur ꝙ ſudma coꝛpis ↄtenti ⁊ circũſcripti termiat ad vbi paſſiuũ.ſed ſpera erit in vacuo.⁊ ſic locus erit vacuũ t dimen/ motus localis coꝛꝑis ↄtinẽtis ⁊ locantis tmiatur ad ſio ſeꝑata Sumꝰ int᷑ hec duo aut in pone ꝙ morũ non vbi act m. Vñ tale coꝛpus nõ ðꝛ pꝛope cẽ in loco vłmo eſt in lo co.aut ꝙ locus ẽ vacuũ ⁊ dimẽeſio ſeꝑata. O¶t ueri de loco ad locũ.ſed magiĩs circa locũ vel circa coꝛ dicit Com.qꝙ io hes grãmaticꝰ pꝛopt᷑ hoc obedit huic pus qð locat. Locus ergo vltie ſpere non eſt aliqð vbi ponẽdo locũ eſſe dimenſionẽ ⁊ vacuũ.⁊ nõ finem vłter paſſiuũ.eo ꝙ ipᷣa nõ ↄtinet᷑ in aliquo loco.ſed ẽ vbi ac⸗ minũ ↄtinentis ſicut ᷣt Areſto. Fuerũt ergo de haDac tiuũ quia ẽ eirca locatũ.nõ ergo mouet᷑ localit niſi qa dubitatõne diuerſe opiones. ¶ Iñ opinio Alexã dri ⁊ Auicẽne fuit.ꝙ vltima ſpera nullo mõ eſt in loco.ſcilʒ nec ꝑ ſe nec ꝑ accñs.nec ſᷣm totũ nec ſᷣm ꝑtes Nec etiaʒ celũ mouetur ſᷣm locũ.nec ꝑ ſe nec ꝑ accũs.nec ꝑ ſuas ptes.ſed mouet᷑ ſolum ſᷣm ſituʒ Et hec opio poſſet pꝛo bari ꝑ diffinitõem loci.⁊ ꝑ pᷣncipiũ ſexti capłi.vbi dicit ꝙ cui quidẽ coꝛꝑi ineſt ẽ aliqͥd extra ipᷣm ↄtinens hoc in loco ẽ.cui vᷣo nõ. mĩme.vbi habet᷑ ſʒ ãtiquã trãſmu tatõem ꝙ illud qð hʒ aliqð coꝛpus extra ↄtinens ipᷣm eſt in loco.⁊ qdᷣlibʒ coꝛpꝰ (extra qdᷣ nõ ẽ aliud coꝛpꝰ) nõ eſt in loco. Alia fuit opio cuiuſdam antiqͥ p hi dicti Auenpethe dicetis vltimã mouct?᷑ circa locatũ qð ꝑ ſe eſt in loco ita ꝙ acqrit lora⸗ to vbi paſſiuũ ⁊ acqrit ſibi vbi actm. Ex iſtis oibus ĩe colligit᷑.ꝙ vltima ſpera nõ eſt in loco ꝑ ſe nec ſᷣm acci⸗ dens. niſi intelligẽ do ſicut dem eſt neq; ꝑ ꝑtes Tidet᷑ tñ opinio doctoꝛis ſubtilis multũ ↄcoꝛdare cuʒ opio⸗/ ne Qomentafotis. ſtcur Pzinſpielenet mablli, tercia. vty locus ſit imobilis. Que ſtio NRur ab aliqbꝰ ꝙ in loco ẽ duo . ½Woſigderare. ſ. materiale ? eſt ſuꝑ ficies coꝛpis ↄtinẽtis Olt foꝛmale ⁊ eſt oꝛdo ad totuʒ vniuerſuʒ.⁊ pcipue ad tria imobilia.ſ.ad dies.centxꝝ ſperã eſſe ꝑ ſe in loco.qꝛ ſu. ⁊ ad polos.Oꝛdo aũt iſte ad vnũ centꝝ ſemꝑ manet i pficies cõnexa coꝛꝑis circa qð mouet᷑ ipᷣa ſpera eſt ꝑ ſe mobile Locus ergo qᷓntũ ad id qð eſt foꝛzale in eo nec locus eius Et ſic poſſet hec opio pꝛobari.q; ome qð ꝑ· .xꝑ ſe nec ꝑ acens moueri põt.ſed qntum ad materiale ſe mouet᷑ localit᷑ ꝑ ſe eſt in loco.cuʒ celũ moueat᷑ ꝑle lo a eius pᷣtꝑ accñs moueri.Pꝛima ꝑs declarat᷑ ſic.qꝛ ſic⸗ caliter ipᷣm eſt per ſe in loco Tercia fuit opio temixtij. nos videmꝰ ꝙ quelibʒ ꝑs fluuij mouet᷑.totus aũt flu⸗ quẽ inſeqtur thomas ⁊ egidius qͥ dicit ꝙ vltima ſpera uuius eſt quodãmõ imobilis.quia q;diu durat curſus eſt in loco ᷣm ſuas ptes.⁊ nõ ſᷣm totũ.neq; dicit eẽõ mo c aquaꝝ tãꝗ diu fluuiꝰ retinet eũdẽ ſituʒ ad vniuerſum. ueri ſm totuʒ ſed ſolum Fᷣm ꝑtes. t pꝛobat᷑ hec opio NHauis ergo exñs in flumie ſi ligatur ad ſtipitẽ nõ mo⸗ pmo.q; ſᷣm phm in libꝛo pᷣcedenti tractatu de infinito uetur.ſed ſimul cũ flumine ſemp dicet᷑ eſſe in eodeʒ lo⸗ capło qrto (ſi coꝛpus eſt in loco) Nobat᷑ ſcdᷣo autoꝛi? co. q; licet ſit ſemꝑ alia ⁊ alia aqua tanges eam. ⁊ licet ae e e e e, nr .. Wer nII Hresrne e Sen g, . . . 17 2 ;R —„ʒMũỹ‧ —— — H1½ 4—— ——— , 1- ,11 N— 4 2ð 1† 4 . N. ₰ tie. 14 6 1 el.) Ey,,I. . . — . ð D – P Lesn4. Ni Sh. A1. 2=èð ð, — ef 4ae WA e A e e * 9 „G* . 8 5 — . ... . ee? gss . D 9. ſee P 6 ½— Z* —— ſpan gla 7 dün „4 blie 6 blli⸗ hlel umt bil l N ſut die blila apn 43 hahne a, deloe⸗ deredi e nite diul peiſe uiſib billĩ ſbilie adat ſapoſ 0 ſnobi lealt⸗ lnc⸗ dde fices S loea kiole rei ſeci ap Fol =””MV 4 em̃ mot in m gtaenkt umero. qn ha etiã a cus n aliud e u ſede ſteſl,5 WD dem lo bi ad ermin zt ac ſi ẽZ ino achne acne difrat a RaB3z ſi eſſet rneck 9. orakne ita ſen kerr uts dato 2 ac is pote nõ ſol ſpectus nolbus Pfer ume Aund e eet 9 lege Raetgbeee an uar eggelt⸗ e3 0 icẽ lig ui⸗ die tm̃ vn hõ la Sec 2 re vtn lo lutõe lo⸗/ ſp eund' iu ſi 8, flu eroꝛdie illa vox h alia ifica rta. ? ſo kx ſcz lo⸗ HW ſannge totu llitate lby ei illa t alia ſign ua ꝛ0 cu duptx 6cõ⸗ Euls ns pate ter i to erſo Srilne Heo dr eſ icu⸗co fe ĩcele nau ſun ñ fluuiũ, odãt vn non lune o co X pmoe alicuiꝰ loꝛtẽ⸗ ali⸗/ tes tũ qu toto ſuãn bis de 9 cois n 82 lo tinet ali⸗ ille ꝑ ẽᷣad to 18 h de dam ũ oꝛ lus S 1 * oc vt cũ 529 tuʒ clic : ensa e lan usd OQ de Rrine Ree alee SSnecgin tetun ißeß 382 loci 1 niuerſum m re eſt vne lo ſi ali us cöis uz ci Ha ta ² nea ce icnõ tisſpeſunt 82 tũ flu vniu dꝛ im .1 le ſie g;ᷣ ſi a ois tũ⁊ c. tinet? 8 eiꝰ n cneca d ſic beodisf, . ad 1 totu 2 ſurſu 3 d ce et imo Eſug. 3 cire eu oꝛp? . eſt 8 nõỹ llo m el ſcðᷣo ꝙ naag am tor diſtãtia a anet llitatẽ er q ẽ licʒ tinz c 2 ꝓpꝛius q lus i locũap nde ißtuz luztürden n ſ 2 iõ loezturſe t mar obi * totꝰ ꝗ qꝛ li 1 loc Rcorhn elns beret Arte õ itu Ae cu 2 adẽ 2 cen oc?ime ẽ to malre ret Szʒ liud. locusp 6 ha om Eipᷣa igmonn lo eſt in e lio. q hʒz lo ẽto foꝛma ſdar — oda piat loc a hõ ꝛius. kr. vno oneip̃e 86 .— G5 a 933 Ite vẽto locũ fo⸗ circ die,z uod cipi c eti ntlgeng teſi rium .dheraccl ſꝑ ſum qᷓ; tuerſum 2 flã tare eris 60 be,z ꝗ ñ ſi ac is ne locu lligi dr i ad ex Ltriu zaſ⸗ ampen e num niu ſcẽs kmu us ger undẽoꝛ ez WVñ aer pit loe ntellige tũ 43 V äs q SNöaſatt * „ſu totũ v ra qeſe icere lteri by e 2male roõ ag is nec r acc opt int mõ qᷓ; Duaru locã⸗ ad t in tra 55 di ius 7 a qꝛ hłk foꝛm eo igni nite locat i. Alio lus vl du eſt klo⸗ elecs S anich ſir ſcles altin loco lpit fo rſum ommu qlem loce i. Al ius odãel vocak lo⸗ 3 enn — ui llerer cies al dẽ gec vniue ᷓimo con eqᷣ ſionũ e vn g 9d V ti⸗ wieitg — Ai tol ſupficies in eo loc s/ vn 95 ñ eſſe dimẽ teſion locã atis 72 eeſal 77 am a ſupfi eret̃ ꝓlo locãs locꝰẽ o5 locũ ex di d extẽ kxẽ is loc ſt coꝛp am inn dein largliaſate iſto 55 ipᷣm 8 tent loc ein 4 d num Btu g dup coꝛpis ill e iqda 4 Ainentn ncq; tñ Exi Ebʒ c iſti dici locꝰb tun 243 3 vr cio. ꝙ lcies co⸗ 1 Zill catu coꝛ in 1e/ u5 .D loce 1 „ uer . eE „ u 27 loc 1 qrto. „ 2 i — la e ſblertn⸗ akmmohekv gna Aliud M ni⸗ el ed —2 ſi ſe qᷓ; ſt ſe Are 6 loc inferio li. ve cus. amij dl catũ ꝗ d que ñi bmi 2 ma mninun ð MUD ari arnl pe⸗ ns Alig eſt loc isanti Pesnon tlaa 1. . * ilin lbyẽ ſuba ne locati Aliz eſt 4 ocato. 0%½ 2no Dbriin llis ꝑ ac o det äiggenipelmn ile mot ꝛiby ẽ ſu ſi m eſt ti. lcut g loꝛ lo loca quo 2loc etis RKDü 22 bi deqt nſio qn nihil obt . ferio uia eme loca i OD maloꝛ! lta lo 12⁶4 tinetis 4 * oc Lercia dz oc. Eqᷣn in iſtis dqucti ßͤ eſt q Po ꝰtentü 8 m ti eẽ i ratio coꝛpig les ẽ di⸗ guisn vaſel . onis lbilibe ẽ jd eſti 3 indr Etc ᷓ mo oꝛp ꝓpꝛiu Elocatie ENt ficies ſutfici fici entelerim ti icqe icut pʒ ſilr u eſſe in . cus/. iuſd lis. ſupfic lbet ſu lupfici — 35 tute ler rup Aensbcteſ ns ul cu el 62 ſt lo lber ein alt eꝗ ca? libet ſi mali di W tute aregeng obiie zmotereillo mls na bi phi loꝛ 2a Slo Ge rcarni ipae Snnachkn bilib⸗ cens le eſt m 2lpm Lterc opin fie hil ꝓ erm e. locꝰ. Et figne qᷓcũq;. 22 l09 fnboccbi⸗ . ac tale P Zi eſim Sed iſta lſi ſut ſt ioꝛ 2 alt coꝛtge eſt lo⸗ 5 põt ꝗg m ꝗ 25 ⁄2 lo9 imnboccg Pſe vrg ſʒ oẽ le oʒz ꝗ ag e 6 eſt ni 2 ½ 027 it᷑ a es eltl! nop ta e ſt co Sus & ccñs ſʒ bile⸗ adrag 0elrn oꝛp 102 ngu tine tẽ lo nẽ at lbet eſt c2 ppͤu muteb Rarcnsſeoet eto aaſornen rzaneſcz S are ge boͦ icg el cort raa dpet Nrat ctu m immol s lo liber ai no lez ideo coꝛ fun atü. 5 ugy riꝰ ꝙ l mihes ſubie ntato ſe i illo * qöli fert ʒo ret a ide⸗ rᷣm ꝓf et loca icies ꝗ ut vlteri⸗ n meniura RKHZõ cit vn cñs ⁊ ꝑ qꝛ bm ſi coꝛp ð in differ uiſibi ntine ſupfit icũ inetiã bm 1 ipti ti srin dicit: ac atz. ſt niſi co 8 non er eo ꝙ u ꝗbmont itas ti. D 2tinẽ tiã g loc? ↄti Ntüs ent bilem ꝑ tem pat no en cõueĩen cus onererte 07 8s gom lfinit loca ſe 3 Fm tinent S uc ia li ali L nusa taten ut no incõus locu emo im nilibilin ip̃ius is ſc bmo tuc ia lie Aluccihn tinet vi icies a ꝗret᷑ riꝰ ꝙ tinu cus ſtur niſu ius ipiu mõ 8. bm9 ra ; qui⸗ do l Rtine ꝑfici c ſeq̃ᷓ vlter con 63365 locu⸗ icut 1 Peiue tribyr etros. Cot cig les gen Snotie * e „½ Een Su ⁊ ſi uit ſcense ñ iſti T. q die ce⸗ uIS OP agto diam . ec26 fici iſe ce tꝗ ge ı MpnA ‚ale, es. bile ſequi qeſc reñ oia ſuc c kloc fm tin s ſuꝑ triſe etang Nalns p ſe mo 87 liqᷣd ent anf ſſiue ſ ocꝰ uat! les 2 ũ locꝰ*9 Eſura to ex nſece ꝛdi⸗ Sn lae P ſe it locu Alt u/Mn ſalua ſucce ent ſi lo e ficiales: atũ me loca 0 intri tieu R Ar ia⸗ leri erer Rolle⸗ alent ſal nt lu ſſent ſi le ſupfi HSõ coꝛpi loco in rec um Dl loc tinẽt alinñ eqᷣua ita ꝙ pñ tpo i ſt loca catũ. luat᷑ luat᷑ lo re ſi i metru octt . coꝛpe liũ2 iã ßͤ eſt bik. it to ſicu id a pꝛi⸗ Priartt elo lrcũuo ircuũuo meſu dyam e vno e⸗ =; lbereta letiã et ĩmo 6 mutato liud inẽ et tã ſura ci lia ci eenemelttrel tum de ta nogton y 1 hal equa Alr eẽ no mu p? ali le dtinẽ n meilu tũ ⁊ a §llle ed locat ming . imtiſt 222 dilis ꝑ ſi rea loco! is me co o p̃ci diffi qua locꝗ locans uicem cta ꝑ ũ ter cta ĩ iiſt . S. bi co ac ſi oꝛꝑa. bili ome⸗ loco j P puft 1pus ꝛpus le ſibijm ldu tremi du a iimii de loco rſa coꝛ Ne eſt in tentz Pdif co Huozhurs lor etrak⸗ en dratnekig inat dc 1415 4 luerla rimm moe obil qu d ſem ni e vam ſctu Smert Im ntnsbal ie , red licite „ mme bme ſed do ſ ducan dy puct a dy ti te ntra inmnsbe de ſimp ti 2 ſionẽ h ip̃m. gdi d re t linea alterꝝ et line locat elt cont 7 uinünt ellet Am imen tinẽs ſit in / geraere eſſer oad tata ee uctis rñſio nota ice ðð m illã o nec 2 ihil güt lſi⸗ 2 ta trem ſiue.tãte ilt p d iſta ruſi mo mint lle bm i icuin lle ni i diu qe o ex incluſiu ntia e e cup “ð n CP⸗ enlen lſibilen lig du iui unckoe ſerenemd. iue. S pacuf tü S diuiſi liatn⸗ iſhiltn äde buͤlapaͤ⸗ ci coꝛn cluliu Pe. ideo iße s locati inca: S Nã di eẽ atp lic? ẽ in lſtit. eẽ vlt de 10 ei ſcta lo locl exe ſſe coꝛ locu ltitudi inmca nitöem 6 pᷣt u ali ſe exiſti ens 5 eſt ip r pi ucta ñ nõ e 3 o⸗c dm ionũ “ nitõe le nõ eet 8 tinen 8n iſtere te illa pi locũ iter pᷣm tu a⸗ nſio nup uiſibilen reſpec ltatie iſſum 9 imita ſe exiſt ius dq ill ntẽ da unelaefi extenl di lii pciſe gne eſto. dðo. ꝙ oſſi imu a ddie hm linq ſun imenſio ſcʒz lõ ic Aitnti pciſ lle de it Ar lc ſc icies po vltim gaat P! eſt re nẽ dimenlſi nes. Die lr iſibi ñ dici Dic pfici õ eẽt vj⸗ Etiam a itõe bili ne imẽſio nſa tũ unrlen bili lo bij 40 ſi ſu mag onend ffinitõe dimẽ exte qlia ; junt lli. iõ inetis qꝛ linn ⁊ tñ 13t 3 ex di tur uas eqere nt eqᷣ us = ts keiua oetvz⸗ Ziiges Feiſan t lürken o ce em̃ R e Earkr; inen . cld ditatiu P loc? i ſitä imobl dmor 24 Z . v ine 2 vtre . lo0 erclo. lati he Giat aſetcleli iſtingt ſitã ĩn iã a ucũq; ꝑ . arundẽ. dinez t Macd ine 21 us n 7 lat ſa poſſe tercio 5 di oppoll alent l q;tũc lã ſup earu latitu locãs ü D itudi cũ loc tum. chey Dic tẽ ꝑ qu lezeizezumtantl icut eti loco nem? pus le eſion loglaugim loca .i . „* cO Suntsleond imeſt us imobilita oꝙ lo bilitat, ralii⸗ c. Si 2 alio cto ſco ꝙ ſionẽ di umack dm tcoehus laf⸗ iarbdos imo ic qrte immo locꝰ eẽ lius lo in alio ſubie , xten eqlia q; uma Ehabe nndi⸗ D tiã im ſi alia eſunt i to ei dẽ ra⸗ ade ſ ſunt qlia q;t ã tame loca imũ ignarer do upa t in õt m lo 5 ſunte tem qua Uei iin ſſign itu coꝛrũp ne 9 ot! b d nõ ita inj H bean legorrocan ectone n lania t arplin Gan ficles ar qꝛ li ere loce ſucceſſi enicidea, cũ se ficie pba to ae aliq ſu ccñs otũ ũc lo n. m mo ina idẽ acci dm in h non e Seen ita ꝙ necq; ũ ⁊2i tia a 5 loco ocalr. ita 86 m vnũ: len bhᷣ ,mgetil tio lo⸗ cus. a ideꝑ leme ſcgſe⸗ reige lo ſtearneld⸗ loca ſic reid OQα m ut n iectis. lbile eſt 1 cuſus . poſſi rat Ea niununn ah untiu Queſtiones hoe vult habere phᷣs in textu Olt hoc patz ꝑ ratõnem quia niſi ſic tũc eſſʒ vacuũ vl eſſz coꝛpꝰ ſine loco.⁊ hoc voluit habere ↄmẽtaioꝛ ↄmeto quadrageſimoter hu⸗ ius qrti dicẽs.ꝙ eqlitas ðꝛ duob mõis. Dicit᷑ em̃ bʒ ↄtinentiã. Ol(t 'm h̊ ðꝛ ꝙ circul eſt eqr figure rcõꝛuʒ lateꝝ. Dicit᷑ etiꝗ qñ duo eqlia hñt meſurã cõeʒ qua meſurant᷑.et ᷣm h̊ ð coꝛpꝰ eqle coꝛꝑi.⁊ ſuꝑficies ſuꝑ⸗ ficiei:⁊ iſta equalitas nõ eſt vᷣa de loco niſi eſſet mane. Sed ↄtra iſta qdrupłr ðꝛ pᷣmo qꝛ ↄtinẽs ẽ maius ↄtẽ⸗ to ̊ locꝰ nõ eſt eqlis locato. Scðo nihil ide ẽ eq le toti et ꝑti locus ãt eſt ide totiꝰ⁊ ꝑtis g. Cercio qꝛ impoſſi bile eſt duas ſuꝑficies ee ſimł qꝛ als eet poſſibile duo pũcta ⁊ duas lineas ⁊ duo coꝛpa eẽ ſil. ⁊ tñ ſi locꝰ eſſet equał locato h̊ oꝑteret. Quarto ſic qꝛ m Oluclideʒ impoſſibile eſt ſupᷣ idẽ centꝝ deſcribere circulos eqles quoꝝ vnꝰ ↄtineat alteꝝ ̊ no eſt poſſibile ꝙ ſupficies caua locãtis ⁊ ↄuexa locati ſint eqldes. Ad pmũ doʒ ꝙ q; uis ↄtinẽs qð ſit maiꝰↄtẽto qð.tñ otines ͥ no eſt maiꝰↄtẽto Ad ſcdᷣmocedo ꝙ idẽe locꝰ cõis toti et pti nõ tñ eſt idẽ locus pꝛiꝰ Agd terciũ ðꝛ ꝙ q;uis ſit impoſſibile duas ſuꝑficies eẽ ſi? ea ꝑte qua ſunt diuiſi biles. nõ tñ ea ꝑte qua nõ ſunt diuiſibiles.et eodẽ mõ ẽ de lineis. Sed qꝛ coꝛpus eſt omniquaq; diuiſibile. iõ nõ eſt poſſibi le naturalr duo coꝛꝑa ee ſimꝭ Ad qrtũ döm ꝙ dem̃ Euclidis dʒ intelligi in vna ſuꝑficie ⁊ nõ in diuerlis. . Ante oppoſitum pa Ad ratione Beia reeris. Mogo autem In h̊ ſcdᷣo tractatu huiꝰ libꝛi detmĩat ph̊s de vacuo Et diuidit᷑ in ſex capła. In pᷣmo diſputat vtꝝ vacuũ ſit aut nõ. At dicit ꝙ eodẽ mõ accipiendũ eſt phici eẽ ↄſiderare de vacuo ſi eſt aut nõ eſt ⁊ quõ eſt ⁊ qͥd eſt ſi cut de loco. Eſt ̊ pᷣma ↄcluſio hꝰ capli ad p hicũ ꝑri/ net defmiare de vacuo pʒ qꝛ ad quẽe ꝑtinet det᷑miare ð loco ꝑtinet det᷑mĩare de vacuo. Sʒ ad phicũ ꝑtinʒ de termĩare de loco.ꝭ̊ Maioꝛ pʒ qꝛ ſicut ꝓpt᷑ motũ localẽ ponit᷑ locꝰ ita etiã a młtis ꝓpt᷑ motũ localẽ ponit᷑ vacu um. Dicẽtes em̃ vacuũ eẽ ponũt ipᷣm eè locũ quẽd aʒ ðꝛ plenꝰ qñ hʒ coꝛpꝰ⁊ vacuũ.qñ nõ hʒ coꝛpꝰcuius ẽ ſuſceptm̃ qꝛ idẽ eſt locꝰ⁊ vacuũ ſᷣm rẽ dꝛns ãt ſᷣm rõem Scda ↄclło antiqͥ opinãtes vacuũ nõ eẽ ſicẽ Anaxa⸗ goꝛas ⁊ aliqᷣ alij male ꝓceſſerũt in deſtruedo vacuum cẽ. Pꝛo ꝓbatõe hꝰↄcluſioĩs ſupponedũ eſt pᷣmo ꝙ młti pPppr inſenſibilitatẽ aeris erediderũt aerẽ nihil ee.⁊ iðo crediderũt locũ in q̊ nõ eſt niſi aer eẽ vacuũ. Sʒ alij cõ ra iſtos crediderũt ſufficient᷑ oñdere vacuũ nõ eſſe.ſi oſtẽderet gere aliqd eẽ. Scðo ſuꝓponẽdũ ꝙ iſti phi du plr ꝓbabãat ꝙ aer ſit aliqͥd.pᷣmo ꝑ vtres ⁊ veſicas im⸗ pletas aere q nõ pñt ↄpᷣmi ſine ruptura. Scðo ꝑ clepſe dras in qͥbs nõ pᷣt aq ſubitrare ꝑ ĩferioꝛa foꝛamia ſuꝑi oꝛi foꝛamiĩe obſtructo⁊ B iõ.qꝛ aer nõ pᷣt exire ſed a ꝑte ſoꝛamiĩe ſuꝑioꝛi aq̃ ſubintrat. Sigꝰ ẽ ꝗ̊ ꝙ aer replebat clepſedrã ⁊ reſiſtebat aq̃ ne aer ſubi ntraret Pobat᷑ ů̊ ↄcluſio qꝛ illi antiqͥ ↄcludebãt nõ eẽ vacuũ ꝑ h̊ ꝙ ꝓba bant aerem aliqͥd eẽ. Sed alij nõ ſolũ opinabant᷑ vacu um eſſe vbi eſt aer ſed etiã vbi nihil eſt. Tixerunt aũt aliq eoꝝ extra celum eſſe vacuũ infinitũ. Alij vo vacu Aum eſſe coꝛꝑlbus ſenſibilib admixtũ ſiue inbibitũ. di quarti Phiſicoꝝ ſtinguens hmõi coꝛpa abinuicẽ nõ ſicut vnũ ↄtigunz Olx dcĩs ̊ duob argumẽtis ꝓbabãt vacuum nõ eſſe ¶Sed affirmates) Hic poit phs qnq; argumẽta qͥ bus ꝓbabãt antiqͥ vacuum eẽ. Pꝛimo em ſic arguebãt ſi motꝰ localis eſt vacuũ eſt ſʒ motus locabł eſt ⁊ augm tum ̊ vacuum ẽ. Maioꝛ patʒ.ꝛ vł illð qð moner᷑ re/⸗ cipit᷑ in plenũ vł in vacuũ Si in vacuũ ha bet᷑ ꝓpoſitũ Si in plenũ erũt duo coꝛꝑa ſimul in eode loco qð ẽcim poſſibile.qꝛ tunc tali rõe infinita coꝛꝑa eent ſiml.⁊ ꝑ. ſequẽs puiſſimꝰ locꝰ poſſʒ ↄtinere maximũ coꝛpꝰ.eo ꝙ multa ꝑua coꝛꝑa faciũt vnũ mgnũ. Plenũ g̊ impoſſi⸗ bile ẽ reciꝑe.ſi vᷣo recipiat ⁊ ſtꝭ duo in eodẽ ↄtingeret v tiq; ⁊ qlibet ſił eẽ coꝛpa.dꝛ ãm em ꝓpt᷑ quã nõ erit vti⸗ — — q; qð dem̃ ẽ nõ eſt dicere. Si aũt h̊ ↄtinget ⁊ ꝑuiſſimũ accipiet maximũ.młta nãq; ꝑua qð magnũ ẽ.faciũt qͥ re ſi multa eq̃lia pringer in eodẽ eſſe ⁊ multa inequalia Melliſſus aũt h medio ꝓbat motũ nõ eẽ arguedo a deſtructõe ↄñtꝭ Scðo arguebãt ãtiqͥſic.qꝛ ſi ↄdẽſatõ eſt poſſibił ⁊ maxie ſine alteratõe ſcʒ ꝑ ſolã ↄpᷣſſionem vacuũ eſt poſſib ile infra qð ꝑtes ↄ pᷣſſe recipiunt᷑ aliter eſʒ penetratio dimenſionũ ſʒ tał ↄdeſatio eſt poſſibitł᷑ quia vt dicũt antiqͥ dolia tin recipiũt de vino cũ vtri⸗ bus ſicut ſine vtriby j̊. Tercio ſic arguebãt.qꝛ augmẽ tntio ẽ poſſibił ̊ vacuũ eſt. Tʒ ↄna.qꝛ vł ꝑtes adueĩ entes qᷣb aliqͥd augmetat᷑ recipiunt᷑ in plenũ vł in va⸗ cuum. Si in vacuũ habet᷑ intetuʒ. Si in plenum duo coꝛꝑa erunt ſił in eode. Quarto ꝑ expimetum de vaſe pleno cineribi ꝙ tm̃ recipit de aqᷓ ac ſi ĩ eo nihil eẽt Et huiꝰ ñ videt᷑ alia cã eẽ niſi qꝛ ſunt vacnitates ĩclnſe in ter cineres. Quinto ſic arguebãt.qꝛnõ apparet vñ coꝛ poꝛa tangetia remanerẽt diſcõtinua niſi vacuum inter ceptum ꝓhiberet ↄtinuatõem eoꝝ. t ↄfirmaĩ auto ritate pitagoꝛe dicetis infinitum eẽ vacuuʒ extra celuzʒ et ipᷣm egredi in hunc munduʒ ꝑ moduz reſpirationis diſtigues naturas reꝝ ſcʒ pᷣmo nueros ⁊ ↄnñralia ((Ad qle ãt ſe habeat) In h̊ ſcdᷣo capło ondit phs qͥd ſit vacuum ⁊ re pbat diffinitões datas de vacuo ab ã tiquis. diffiniebãt em̃ antiqͥ vacuuʒ q̃drupłr Pꝛio ſic vacuum eſt in quo nulluʒ coꝛpꝰ ẽ.nã oẽ coꝛpꝰ eſt in lo⸗ co. Scðo ſic.vacuum ẽ locus in q̊ nihil eſt.⁊ hãc diffi nitõem ↄcludebãt ex pma.qꝛ credebãt ome qð eſteſſe coꝛpus.Tercio ſic.vacuum ẽin qͥ nihil eſt graue aut leue. hãc etiã ↄcludebãt ex ſcdᷣa.qꝛ om̃e coꝛpꝰ eſt tãgi bile bʒ eos om̃e aũt tãgibile eſt graue aut leue.Quar to ſic. vacuum eſt in quo nõ eſt h̊ aliquid neq; aliqua ſubſtantia coꝛꝑea.Ad im ꝓpbandũ aũt tres pᷣmas dif⸗ fimtões ꝗᷓ ſeſe ↄſequunt᷑ ¶vident᷑ eſſe eoꝛũ qͥ ponebant locum eſſe ſpacium ſepꝑatum. Ponit᷑ hec pᷣma ↄcluſio tres pᷣme deſcriptões vacui ſunt inſufficietes Pꝛobat᷑ pᷣ mo rõe generali.quia ille ↄueĩunt puncto. Mobat᷑ ſe⸗ cundo rõne ſpẽali.ꝙ etiã nõ bñ diffiniret᷑ vacuum di⸗ cendo ꝙ eſt locus in quo nihil eſt graue aut leue.quia hec diffinitio ↄueniret pleng ſi eſſet locus repletus coꝛ poꝛe habente ſonuʒz ⁊ coloꝛem ſine grauitate ⁊ leuitate Ad im pbandum ãt quartã deſcriptõem (q̃ videt᷑eẽ eoꝝ qͥ poſuerunt locum eſſe materiaʒ) Ponit hec con cluſio vacuum nõ eſt materia ꝓbat᷑.qꝛ mat᷑ia nõ eſt ſe⸗ pabilis a rebi.vacuuin autẽ eſt ſeꝑabile.ꝭ̊. Sed ad vi dendum quomodo antiqͥ debuerunt diffinire vacuuʒ Ponit᷑ hec tercia ↄcluſio.vacuum eſt locꝰ puatus coꝛ poꝛe.vł vacuum eſt locꝰ aptꝰ natus repleri nõ tamẽre pletus ꝓbat᷑.qꝛ oẽs ãtiqui dicunt vacuuʒ eẽ receptii ign moc Minz Uoucbit run Wouckre poti Ccdiim inl⸗ peg ine⸗ Mr) vm ; jiſitj iennis nniche ixch em unta Awäbd waäm estcri nü Ka nd un deNe hlaͤ ft sicen Werwi ce auminter mmalauto Cacelz nimienis n tobec ct a Pöolie thirdi rrchad Areſtotelis coꝛpoꝛũ nihil aũt aliud a loco eſt hmõi ̊ vacuũ eſt lo⸗ cus 2 ponit᷑ puatus coꝛꝑe ad dꝛam pleni. Qxiſtis con cludit ꝙ vacuũ nõ eſt qꝛ nõ eſt aliqͥd ſpacium ſeꝑatum quare dixerũt antiq vacuum eſſe (Hecq; vna aute) Hic p hus ſoluit ratõnes factas in pcedenti capitu⸗ lo ad ꝓbandũ vacuum eſie. VAd pꝛimam negat᷑.hec ſi metus eſt vacuũ eſt manifeſtum eſt em̃ qð no valʒ de motu alteratois. nõ etiã valʒ de motu locali.qꝛ pᷣt fie⸗ ri ꝑ h̊ ꝙ coꝛꝑa ſubinirant leinuicẽ ꝑ modũ inſpiſſiatõis vr ſi aliqd moueat᷑ in pleno ſicut apparet in circulatõi⸗ bus aquaꝝ. vbi vna ꝑs ꝑiter cedit aliam. ⁊ vnꝰ circu lus impellit aliũ Ad ſcdðam negat᷑ ans ↄtingit em̃ coꝛ poꝛa ↄdẽſari ⁊ ꝑtes ſubintrare leinuicẽ nõ qꝛ ꝑs ſubin tros veĩat in locũ vacuũ.ſed qꝛ erãt aliq foꝛamia ple na coꝛꝑi ſubtilioꝛi qð facta ↄdeſatoe elabit᷑ ſicut aqua colliſa ↄtingit elabi aerẽ qui ineſt. Ad terciaʒ negat hec ona. li augmetatio ẽ vac uũ eſt.qꝛ pᷣt fieri augmẽta tio ꝑ alteratõem nullo coꝛꝑe extriſeco adueniẽte. vt ſi ex aqua fieret aer.Ad q̃rtam ðᷣꝛ ꝙ nihil ↄcludit ⁊ pᷣt retoꝛqri ↄtra arguentẽ.li em̃ ↄcluderʒ oꝑtʒ vas in quo ſut eineres eẽ totalit᷑ vacuũ.ex quo tatũ de aqua recipt ac ſi nõ eſſlent in eo cineres Simkrxr etiã ẽ de tcia rõe cũ eim totũ augmẽtet᷑ ſi ipᷣa ↄcludat oʒ ⁊ totũ ec vacuum RKatio ſeipam ĩpedixr (QOm aũt nõ eſt vacuũ) In hoc tcio caplło oũdit ſex ratõibus ſumptis ex pte motꝰ vacuũ nõ eſſe. Pꝛima natura ẽ cq motus localł.ᷓ vacu um nõ eſt. Cenʒ ↄna qꝛ vacuũ ponit᷑ vt ſit cã motꝰ lo cał Et ans pʒ.qꝛ vnũqðq; coꝛpꝰ ſimpłxꝑ ſuã natura mouet᷑ ad ſuũ locũ.vt ignis ſurſum ⁊ fra deoꝛſuʒ. Se cũ da rõ ſi coꝛpꝰ fuerit poſitũ in vacuo aut oĩno nõ mo uebit᷑.aut ſᷣm ſe totũ mouebit᷑ ad locũ ↄtrariuʒ.ſed ↄ⸗ ſequens eſt impoſſibile ̊ nõ eſt ponẽdum vacuũ ꝓpter motũ. Patʒ ↄnña.qꝛ nõ maioꝛẽ inclinatõnem vł ↄueni entiã hʒ ad vnã ꝑtem vacui quã ad aliaʒ.g̊ nõ magis mouet᷑ ad vnã ꝑtem qᷓ; ad aliã.Tercia rõ ſi vacuũ ſit nõ erit motꝰ. nõ dʒ poniꝓpt᷑ motũ. Añs pʒ.qꝛ cũ va cuũ ſit ſiłe in oibus ſuis ꝑtib:.tũc vbicuncq; in eo fuerit mobile ipᷣm qeſcit ſicut q dam fingũt cãm qetis tre.qͥa ſiłis eſt in ſuis ꝑtib.⁊ iõ nõ ẽ aſſignare ad quã ꝑtẽe ma gis vł minꝰ moueat᷑. Pro qrta rõe ſuppoĩt pmo ꝙ oĩs motꝰ eſt naturał vł violentꝰ.Scðdo ꝙ violẽtu s eſt po⸗ ſterioꝛ natali Arguit᷑ ů ſic.in vacuo nihil mouet᷑ natu ralit᷑ ̊ nec violete.qꝛ deſtructo pᷣoꝛi deſtruit᷑ poſterius Añs pʒ.qꝛ oĩs motꝰ naturałẽ ſurſum vł deoꝛſum ſed in vacuo nõ eſt ſurſum nec deoꝛſum.qð pʒ.qꝛ ponẽtes vacuũ ſeꝑatũ dicũt ipᷣm eẽ infinitũ.ſed in ifinito nõ pᷣt ſignari ſurſum nec deoꝛſuʒ cũ ibi nõ ſit vltimũ nec me⸗ dium. Scðm qͥdem em̃ ꝓ infinitũ nihil eẽt ſurſum ne q; deoꝛſuʒ neq; mediũ.ſʒ aũt ꝙ vacuũ nil differũt ſur ſum aut deo:ſum ſicut em nulliꝰ neq; vna dꝛña ſicut ⁊ nõ entꝭ. Vacuũ aũt cũ nõ ſit aliqͥd g puatio ðꝛ eẽ.Quiĩ ta rõ ꝓbat ꝙ in vacuo nõ p̃t fieri motꝰ violẽtus. Et ſi⸗ milit᷑ motꝰ viectõis qꝛ cã motꝰ ꝓiectoꝝ poſt receſſum a pᷣmo ꝓijciẽte ʒʒ aliq̊s ẽ antipariſtaſſis.id ẽ reꝑcuſſio medij a medio.qꝛ mediũ pᷣmo ꝑcuſſum a pᷣmo ꝓijcien te pellit mediũ ſebi ꝓpinquum ⁊ illud pellit aliud.⁊ ſic ↄſequent᷑ quo uſq; ceſſet ᷣtus violente impᷣſſa medio At ſm alios cã illius motꝰ eſt mediũ pᷣmo ꝑcuſſuʒz a ꝓijciente.in quo eſt pᷣmiſſa vᷣtus ab ipo ꝓijciente. qð qᷣ dem mediũ ↄtinue aſſiſtit ꝑcuſſo.deferendo ipᷣʒ ꝑ que dam fluxum motu velotioꝛi qᷓ; ſit natũ moueri ſm na⸗ turã ⁊ iõ impedit motum naturale ꝑcuſſi ꝓiecta qdeʒ mouent᷑ ꝓiectio nõ tangente.Aut ꝓpter antiporiſtaſiʒ ſicut qͥdeʒ dicũt.aut ex eo ꝙ pellit pulſus aer velotõꝛi motu qᷓ; latio pulſi ſᷣim qua fert᷑ in ꝓpꝛiũ locuʒ. Sed ſi eſſet vacuũ nullo iſtoꝝ modoꝝ poſiʒ in eo aſſignari cã motus ꝓiectoꝝ g in vacuo nõ poteſt fieri talis motus Sexta ratio nulla pᷣt a ſignari cauſa qre id qd mouet᷑ in vacuo plus qeſcat in vna pꝑte q; in alia.̊ oꝑtzʒ ipſuzʒ ſemꝑ qeſcere aut in infinitũ moueri nili impediat᷑ ab a⸗ lio foꝛtioꝛi.ponit᷑ em motus fieri in vacuo q; cedit mo bili ⁊ qꝛ equalit᷑ cedit ex omi ꝑte.mouebit᷑ etiã in infini tum ex omni ꝑte (Amplius aũt ex his) In h qrto caplo p h̊s ondit vacuum nõ eſſe ꝑ rões ſumptas exꝑ te velocitatis ⁊ tarditatis motus.⁊ intendit hãc ↄclu ſionẽ in vacuo nõ poteſi fieri motus. Pꝛo cuius ſolutõ ne ſuꝓponit ꝙ due ſunt cauſe velocitatis ⁊ tarditatis ĩ motu Pꝛima em̃ cauſa qre graue ⁊ leue aliqũ mouẽt velocius ⁊ aliqñ tardius ẽ diuerſitas medij ᷣm rarita tem ⁊ denſitatem.qlis eĩ ẽ ꝓportio medij ad mediũ in raritate ⁊ deſitate.tał e ꝓpoꝛtio motus ad motũ in velo citate ⁊ tarditate ⁊ tꝑis ad tpᷣs in hꝛeuitate ⁊ lõgitudi ne vt ſi aer ſit rarioꝛ aliqs motus factꝰ ꝑ aerem erit ve locioꝛ motu facto ꝑ aquã. Er ſi in duplo ſit rarioꝛ mo tus erit in duplo velocioꝛ ⁊ tᷣs minꝰ longũ.Et h debʒ intelligi ceteris parib. Mediũ em̃ impedit motuʒ qꝛ reſiſtit mobili. Reſiſtit aũt qñq; magis ⁊ qũq; minus. Magis em reſiſtit quãdo mouet᷑ ↄtra ipᷣm mobile et minꝰ qñ qᷣeſcit. Sed ceteris parib: mediũ dẽſius ma⸗ gis reſiſtit eo ꝙ nõ ita faciłr diuidit᷑. Scðᷣa cã ẽ diuer⸗ ſitas mobił in grauitxate ⁊ leuitate. Nã cetis paribus mobile grauiꝰ velociꝰ deſcedit ⁊ in mioꝛi tꝑe q; mobi le minus graue.(t hoc ꝓbat᷑ duab ratõmibꝰ. pma om̃s motus ad oẽm motũ halet ꝓpoꝛtõem.ſed ſi motꝰ fieret in vacuo nõ haleret ꝓpoꝛtõem ad motũ factũ in pleno Maioꝛ ꝓbat᷑.qꝛ oĩs motꝰ fit in tꝑe.ſed oĩs tꝑis ad om̃e ipᷣs eſt ꝓpoꝛtio ſi ambo ſint finita.. Mioꝛ pʒ ex ſuppõne.tal em eſt ꝓpoꝛtio motꝰ ad motũ.qlis eſt ꝓ poꝛcio medij ad medium.ſed medij vacui ad mediuʒ plenũ nulla eſt ꝓpoꝛcio in dẽſitate ⁊ raritate qꝛ ſicut ſe habent qtuoꝛ ad nihil ⁊ linea ad pũctuʒ.ita ſe habʒ va cuũ ad plenũ.het aũt nõ habent ꝓpoꝛtoem ſᷣm exceſſuʒ Nã ome excedens diuidit᷑ in id quod excedit᷑ ⁊ in id in quo excedit᷑ ů̊. lit᷑ poſſi rͥ foꝛmari ducẽdo ad ipoſ⸗ ſibile ſic.ſi motus fieret in vacuo.tũc morus in pleno ⁊ motus in vacuo fierent inequali tꝑe.ↄñs eſt impoſnbi le & –ancedens Cõſequẽtia ꝓbat᷑.qꝛ eᷣs mẽſurss mo tum in pleno habvxret ꝓpoꝛtõem ad tpᷣs meſurans mo⸗ tum in vacuo.⁊ tũc ſi mediũ plenũ rarefieret in tanta ꝓpoꝛtione.in quãta tempus meſurans motum medij pleni excedit tempus menſurans motum medij vacui lam in eqli tge fieret motus in pleno ⁊ in vacuo:immo adhuc in minoꝛi poſſʒ fieri. Scdᷣa rõ ſumit᷑ ex ꝑte mo⸗ bilis ⁊ eſt hec.ſi in vacuo fieret motus.tũc magis gra ue non moueret᷑ velociꝰ q; minꝰ graue.nec magis leue qᷓ; minꝰlene.ſʒ ↄñs eſt ĩpoſſibile.ᷣ ⁊c Cõſeqntia ꝓbat᷑ qr mobile velociꝰ magẽ gue mouet᷑.eo ꝙ foꝛtiꝰ⁊ ciciꝰ ĩdit mediũ. Sʒ in vacuo nllũ eſt mediũ.̊ in vacuo nihil mo uet᷑ velocius aut tardius Ox pᷣdciĩs ergo pʒ ꝙ nõ oꝑtz ponere vacuum ꝓprer motuʒ immo magis opoꝛter ppter motum ipᷣm negare (Oty ſeaür ↄſi derantibo) In hoc quinto capło oſtendit phus vacu um nõ eſſe ꝑ rõnes ſumptas ab ipᷣo vacuo ꝑ ſe⁊ ſine cõ ſideratione ad motum. Et dicit ꝙ ꝑ ſe ronide a nib⸗ 1 „ AQAueſtiones rationem vacui manifeſtum eſt ꝙ vacuũ eſt ab om̃i en titate vacuũ. Pꝛobat ergo ꝙ ipᷣm nõ ſit q̃tu oꝛ rationi bus. Pꝛima qꝛ ꝑ exꝑienxiam videmus ꝙ ſi cubus ali⸗ quis ligni ponat᷑ in aqua tanta aqua cedit ſibi quãtũ eſt cubus ⁊ ita fieret ſi poneret᷑ in aere q;uis non ſit ita manifeſtum ſenſui.¶ Iniuerſałr & eſie receptm alicuiꝰ coꝛpis tantũ cedit co:pi recepto quatũ eſt coꝛpus rece ptũ cedit em.vł ꝑ ↄdeſatõem vł ꝑ motũ localem qͥ fit Hm naturã coꝛꝑis moti.ita ꝙ ſi ſit ignis mouebit᷑ ſurſũ ſi fra deoꝛſum. ſed h̊ nõ pᷣt fieri in vacuo.cũ em vacu⸗ um nõ ſit coꝛpꝰ ipᷣm nõ pᷣt moueri nec ↄdẽſari.q̊ vacu um nõ eſt aliqͥd tale ꝙ ſit receptm alicuiꝰ coꝛpꝑis ſicut ponũt antiqͥ Scða rõ qꝛ vni dimẽſioni repugnat eè ſił cũ alia dimelioni.qꝛ ſi nõ poſſet aſſignare.ratõ ꝓpter quã duo coꝛꝑa nõ pnt eſſe ſił.nõ em repugnat eis eſe ſi mulępr ſuas paſſiones ſicut nec occupant locuʒ ꝓpter eas. Ende ſi cuby ligneus ſeparef a caloꝛe frigoꝛe gra uitate leuitate ⁊ cefis paſſiomib nõ minꝰ occuparet e⸗ quale ſpaciũ. At q;uis nõ poſſet realr ⁊ ſitualr ſepan tamẽ realłr ẽ alius ab oibus illis.⁊ ſi duo coꝛꝑa pñt eſſe ſibł vni.eadẽ rõne q̃libet coꝛꝑa pñt eſie ſimul. repugnar ergo dimẽſioni ꝙ ſit ſimul cũ alia dimeſione.ſed ſi va⸗ cuum ſit dimẽſio poſſet eẽ ſimł cuʒ alia dimeſione. Tercia ratio ſi vacuũ eẽt fruſtra ect & nõ eſt ponenduʒ mñs pʒ.qꝛ ex quo coꝛpꝰ motũ vt cub vł alið coꝛpus habʒ ꝓpᷣas dimeſiones nõ aꝓparet rõ ꝓpter quã idige at alijs dimeſionibo locãtibi ipᷣm immo ſi ĩdigerʒ alijs tũc ille iteꝝ indigerẽt alijs.⁊ ſic in ĩ finitũ ⁊ loci eet locꝰ Quarta ratio ſi vacuũ eſſʒ ipᷣm innoteſceret nobᷣ aliq̃ mõ infra mundũ.ſed nullo mõ poſſumꝰ ſcire vacuum eſſe infra mundũ. Si em H̊ eet poſſibile maxie h ↄtin⸗ geret de loco in quo nõ eſt niſi aer.qꝛ ille axparet vul⸗ eſſe vacuus.ſed h̊ nõ eſt veꝝ.quia aer eſt veꝝ coꝛpꝰ ;uis nõ ↄgnoſcat᷑ ꝑ ſenſuʒ viſus.ↄgnoſcit᷑ tñ ꝑ ſenſuʒ tactus.ſicut ſi piſces qͥ ſunt in mari.vł alia aqua eſſent ferrei.i.duri ſicut ferꝝ nõ poſſent ſciri ꝑ ſenſuʒ viſus.ſʒ bñ ꝑ ſenſum tactꝰ ipe em tactꝰ eſt diſcretiuꝰ duriciei⁊ hmoi tãgibilũ (Sunt aũt qͥdem) In ̊ ſexto capło p hs oñdit vacuũ nõ eſſe coꝛpibꝛ ĩbibitũ. Pꝛo quo lup ponit bᷣmo ꝙ pᷣter Anaxagoꝛã dicentẽ vacuũ eẽ ⁊ pꝛe ter opionem pitago:e ponentẽ vacuũ ſpaciũ ſeꝑpatuʒ a coꝛpibus. Yuit tercia opinio Democriti ⁊ qundã ali oꝛũ dicentiũ vacuũ eẽ coꝛpibus inbibitũ.ppt᷑ hõc roe,z ſi ↄtingit coꝛꝑa rarefieri ⁊ ↄdeſari vacuũ eſt ſed ̊ ↄcin git ů. Maior videĩ᷑ eẽ manifeſta maxie exↄdeſatõne qᷓ fit ꝑ ſo iã ↄpᷣſſionẽ ꝑtiũ ꝑtes em adinuicẽ ↄpᷣſie vłᷣreci piunt᷑ in vacuitates intercluſas ⁊ ſic habet᷑ intentũ. vł in ſeinuicẽ ⁊ ſic erit pneetratio dimeſionũ qð eſt ipoſſi bile. Mioꝛ ꝓbat᷑ pᷣmo ex ꝑte motꝰ locał.ꝛ niſi fieret denſatio nõ ↄtigeret aliqͥd moueri localr motu rcõ mi⸗ ſi totũ vniuerſum moueret᷑.ſicut dixit q dam phus no mine Lirtos.coꝛpꝰ em qð mouet᷑ motu rcõ pellit alið xoꝛpꝰſibi equale extra ſuũ locũ ⁊ ſic deĩceps quouſq; celũ pellat᷑ ſurſum Scðᷣo ꝓbat᷑ exꝑte gñatõis.qͥa niſi fiat ↄdeſatio nõ erit gñatio niſi equalis.O.uãdo eniʒ ex aqua generat᷑ ger ille aer maioꝛẽ locũ occupat qᷓ; a⸗ qua ex qua genitus eſt. ergo vł corum vniuerſum occu pat maioꝛem locũ qᷓ; pus.vel oꝑtʒ ꝙ tatunde de aereꝰ uertat᷑ alibi in aquã ⁊ iſta vocat᷑ generario equał.Se⸗ cundo ſuppomit᷑ ꝙ ponetes vacuum eſſe coꝛꝑibus inbi bitũ ſunt inter ſe diuiſi. qdam em ponũt q̃daʒ parua vacua ſicut ꝑuos poꝛos omni coꝛꝑe puatos.AWrij ve⸗ dum q fit quarti Phiſicoꝝ ro ponunt vacuum eſſe ꝑfecte mixtum coꝛpoꝛibus ita ꝙin coꝛpoꝛib nullum vacuum ſit ſeꝑatũ ſᷣm locuma pleno.ſed.qlibet ꝑs qͥdditatiua coꝛꝑis ſit mixta ex ple no ⁊ vacuo Et illi ponũt vacuum eſſe cãm raritatis ⁊ leuitatis ⁊ motus ſurſum. Pꝛim ꝰaut iſtoꝝ modoꝛuzʒ dicẽdi ſatis repbatus eſt in tribꝛ capituł pᷣcedeẽtibus in qͥbus ꝓbatum eſt non eſſe ponendũ vacuũ a coꝛpo⸗ ribus ſepatum G̊ͥ em mõ ipſi ponũt Sedq ꝓ repbatõne ſcdi ponit᷑ hec pᷣma ↄcluſio.nõ eſt ponendu vacuũ coꝛ⸗ poꝛib ibibitũ.ita ꝙ in coꝛꝑibo ſint quedã ꝑtes vacue indiſtincte ſᷣm locũ a ꝑtibs plenis. Pꝛobat᷑ quatuoꝛ ra tionibus. Peima.quia per poſitionem talis vacui nõ ſaluatur niſi moius ſurſum ſʒ enim ſic opinantes va cuum eſt cauſa raritatis. rarum autem eſt leue.et leue nõ mouet᷑ niſi ſurſum. Scðda ratio qꝛ tũc vacuum non eſſet cũ motꝰ ꝑ modũ loci in qͥ ſcʒ mobile recipit᷑.ſʒ ma gis ꝑ mo dũ deferẽtis ſecum corpus ſicut faciũt vtres ꝙ vident᷑ fieri.qꝛ vacuũ ſᷣm eos eſt locꝰ. Tercia ratio quia ſeqret᷑ ꝙ vacuũ ꝑ ſe moueret᷑ ex quo ferret᷑ ſecũ ple num ſibi ↄmixtũ. Et vltra ſeqret᷑ ꝙ ipᷣm eet ꝑ ſe locꝰ ⁊ pↄñs qꝛ vacuum ſi eſt locꝰ ſeqret᷑ ꝙ loci eẽt ꝑ ſe ſocus et ſic in iſinitum Quarta rõ.ſi ꝓpter vacuum aliquid moueat᷑ ſurſum. tũc qð eſt magis vacuũ velociꝰ mo⸗ ueret᷑ ſurſuʒ.⁊ quod oĩno eẽt vacuũ velociſſime mone ret᷑ ſurſum.ſed h̊ eſt impoſſibile qꝛ nulla eſt ppoꝛcõ va cuitatũ pleni ⁊ vacui.qꝛ in vacuo ſunt omia ſine motu ſic ⁊ vacuũ ſine motu incõpabiles em̃ ſunt velocitates (Qm ãt vacuũ) Hic ſoluit ratões iſtoꝝ phoꝛum quoꝝ aliq imaginabant᷑ rarefactõem fieri ꝑ elõgatoeʒ ꝑtiũ coꝛꝑis naturalis adueĩentib inter eas qbuſdam in dictas vacuitates receptarum. Alij vero yma⸗ ginant᷑ rarefactõem fieri ꝑ aduentũ vacui ab extriſeco qð ↄmiſcet᷑ coꝛꝑi.⁊ ita coꝛpꝰfieri maius gra uiꝰ: ple⸗ nius ⁊ ↄdẽſatõem ꝑ exitũ tał vacui ab illo coꝛꝑe. Pec⸗ miteẽde ſunt g̊ qtuoꝛ ſuppoſitões.pᷣma eadem eſt ma⸗ teria ↄtrarioꝝ vt calidi ⁊ frigidi.Scðda illð qð eſt in potẽtia aliquid nõ fit aliquid ꝑ exiſtes adueniens illi ſed ꝑ hoc ꝙ pᷣus erat in potẽtia igit᷑ fit in actu. Tercia ſuppoſitio materia nõ eſt ſeꝑabił ab vtroq; ↄtrarioꝛnʒ ;uis ſit alia ratio materie ⁊ hmõi ↄtrarioꝝ. Quarta ſuꝓpoſitio eadẽ materia nũero eſt ſub diuerſ ↄtrarijs vt eadẽ matia numero eſt calidi ⁊ frigidi albi ⁊ nigri. vt ergo apparat ſolutio pᷣdicte rõnis cuiꝰ maioꝛ eſt ne⸗ ganda q; fundat᷑ in falſa imaginatẽe. Poitur hec ſcdᷣa ↄcluſio.nõ oꝑtʒ ꝙ in rarefactoe vł ↄdeſatõne aliquid ab extrinſeco adueĩat vł aliqͥd extra recedat ſicut ima ginant᷑.immo eadẽ eſt materia magni ⁊ ꝑui Pꝛobatux hec ↄcluſio ꝑ qtuoꝛ exepla. Pꝛimũ eſt de generatõe ſbᷣ vacuitatib ⁊ ↄdẽſationẽ fieri ꝑ ANar ꝑtiuʒ ſtãtiali aeris ex aqua ꝗ nõ fit ꝑ aduentũ alicꝰ alterius pᷣexiſtentis ab extrinſeco. Sed ꝑ hoc ꝙ foꝛma aeris ducit᷑ de potẽtia materie. Scoᷣm exemplũ eſt de altera tione ex ſgl do in calidũvł minꝰ calido in magis cali⸗ di nulla em ꝑs eſt calida in mugis calido q̃ nõ eſſzʒ ca/ lida in minus calido. immo ex calido fit magis calti dum nullo facto calido in materia quod nõ erat cali⸗ dum quãdo erat minus calidum.⸗ de incuruatione.quãdo em̃ pars poꝛcio maioꝛis circu li fit poꝛcio mioꝛis circuli ⁊ quãdo aliquid fit magis vł minus curuum hoc nõ fit adueĩente aliquo extrin⸗ ſeco recto vel curuo.immo qlibet ꝑs curui erat curua ine aduẽtu calidi extriſeci.⁊ ſine exitu frigi⸗ Terciũ exemplũ ẽ ſult ſunn ſoͤn Die tiaei derck G Er he ſan li kum hiͦe inch dub R 00 4 E unp ſcdie do. 5 Wue no Msen Nos ra . D hauns man ſinans: wodon, ebes copof Pogtoe clicn, 5 Me tun n Naui mntes lectlene dumdn giiſm ranne, nülrige ndo MöNR enda worns 1Me Pnigi wn locckn uenas i o, Qum u m. ioret urbe e nd kſiautina Pohrur vmiᷣ Nalaius na dens detlen scale uuſſigi goͦ lalt ta i, enplü⸗ niscltuu t mags o eulin A ferro Circa hũc textũ ſunt qtuo: dubia quare ẽ ꝙ vas Pꝛimu dubin ede⸗ lreſtotelis M quando erat minus curuũ neq;.em̃ diffiniẽdo magis aut minus eſt accipe.Q.uare ⁊ magnitudo ⁊ ꝑuitas ſenſibił coꝛꝑis nõ accipiẽtꝭ aliquid extendit᷑ materia Quartũ exem plũ eſt. qꝛ in ſcintilla ignis nõ eſt aliqua ꝑs q nõ ſit calida alba ſiue clara ſi ↄtinue fieret calidi oꝛ Sicut aũt dictũ eſt de oĩbus iſtis.ſic ĩtelligendum eſt de raro ⁊ deſo de duro ⁊ molli de leui ⁊ graui.dẽſuz quidẽ graue.rarũ aũt leue Ouo em̃ ſunt ab vtroq; dẽ ſo ⁊ raro graue ei ⁊ duꝝ dẽſa vident᷑ eſſe ⁊ ↄtraria ra ra leue ⁊ molle. ODiſionat aut graue ⁊ duꝝ in plũbo et J tin recipit de a qua qᷓ;tũ reciꝑet ſine cineribꝛ. t tñ h nõ fieret in fari na vł alijs coꝛꝑibus. Dico ꝙ hoc eſt ꝓpt quatuoꝛ. Pꝛ i ñ qꝛ ꝑtes cinerũ includũt multas ꝑtes ger is q̃ expel lunt᷑ in infuſione aque.Scõm ꝙ hunudũ aq̃ eſt bene t᷑/ miabile termĩo alieno ⁊ male minat᷑ termio/ꝓpꝛio.ido mioꝛem locũ occupat.Terciũ eſt qꝛ ↄtraria nata ſunt ſeinuicẽ coꝛrumꝑe Sed aqᷓ ⁊ cineres ſm ſuas qlitates otrariant᷑ ⁊ ipa aq coꝛrũpit cineres ⁊ cineres coꝛrũpunt aquã.⁊ ꝓpt᷑ ̊ videt᷑ maĩfeſta euapoꝛatio vnius ⁊ alte⸗ rius ſicut etiã pʒ in calce.Quartũ eſt qꝛ in cinerib ſũt mulcti por irecti⁊ patẽtes.nõ aũt in farina.⁊ iõ q farina nõ recipit tãtũ aqᷓ q;tũ cineres Seðm vubiũ. qrit᷑ ſe cũdo qͥd intelligat Areſto.ꝑ clepſedrã. Rndet Ailer tus ꝙ cleps eſt nomẽ grecũ pᷣcãs tm ſicut fur ſiue fu ra⸗ ri.iñ clepſedra q̃ſi furatia ſiue abtractiua aq̃. Eſt em inſtrumetũ habes collũ ꝑuũ ſurſum ⁊ ventrẽ latũ deoꝛ ſum cũ ꝑuis foꝛaminib.⁊ cũ obſtruit᷑ foꝛamen ſurſum nõ niſi intrat aq nec exit a qᷓ recepta ⁊ eſt aptũ oꝛtulais Tereciũ dubiũ. Quare nõ poteſt eẽ vacuũ ꝑ naturã Dico ꝙ h̊ eſt ꝓpf qtuoꝛ.pmo ꝓpt᷑ ꝑfectõnem vniuerſi. oĩa em̃ halent talẽ oꝛdinẽ ꝙ ipᷣa ſuã vᷣtutẽ recipiunt a coꝛꝑe ſuꝑioꝛi.Si aũt ecẽt vacuũ in eo nulla vᷣtus diffun deret᷑ ⁊ ꝑ ↄñs entia male diſponerent᷑ in iſtis inferioꝛib Scõm eſt ad euitandũ penet ratõem dimeſio nũ.ſi emm eẽt vacuũ tale ſoaciũ dimẽeſionatũ in ipᷣo nullũ coꝛpꝰ re ciꝑetur vł dimeſiones ſeipas penetra rẽt. Tercium ad ſaluandũ gñatõem naturale.qꝛ locꝰ habet vᷣtutẽ gnati uã ſicut ⁊ pacẽ vacuũ aũt nullã ha beret vᷣeutẽ.Quar⸗ tum eſt ad ↄſeruandũ gemita naturalit᷑.necãrio ẽ em̃ hũc mundũ eè ↄtinuũ latõibo ſuꝑioꝛibi.vt tota vᷣtꝰ eiꝰ inde gubernet᷑ h̊ aũt nõ poſſ fieri in vacuo Quartũ dubiñ. vtꝝ ſi piſces eẽnt ferrei poſſent videri in aqua. Meſpõdent aliqͥ ꝙ ſic ⁊ poſſent nutriri in qdrageſima co ꝙ ad ĩpoſũbile ſequit᷑ qð libet. piſces aüt eẽ ferreos eſt ĩpoſſibile.ſie & piſces viderent᷑ ⁊ nõ viderent᷑ in aqᷓ Sed h̊ nõ ĩtendit Areſto.ſʒ vult dicere ꝙ nõ videre⸗ tur ꝓpt ſił itudiem quã hbʒ ferꝝ cũ aqua in coloꝛe. Vlel ſic dicit Albertꝰ ꝙ nõ viderent᷑.qꝛ deſcẽderent in fun⸗ dü. Poſſ tñ dici ꝙ exẽploꝝ nõ reqͥrit᷑ ᷣitas AQuerit᷑ vtri — vacuũ eẽ ſit poſſibile ꝑ aliquã potẽtiam. Arguit pᷣmo ꝙ poſſit es ꝑ potentiã naturalẽ.qꝛ ſi accipiaĩ aliquod vas ereũ vł ferreũ ⁊ impleat᷑ aq̃ tꝑe frigido.qro aut ad ↄgelabit᷑ aut nõ.ſi ſic.tũc ipᷣm mĩoꝛẽ locũ occupabitc et ꝑↄñs infra latera vaſis erit vacuũ nõ em poſſent ſub⸗ intrare aer replens locũ in quo pᷣus er at aqua. QKofir⸗ mota ⁊ vtraq; manẽte.⸗ Folo lir. matur quia accipiant᷑ due tabule oĩno rotũde ⁊ plane ita ꝙ applicent᷑ ad inuiceè ſine medio ⁊ ſint oẽs ꝑtes ſu⸗ perioꝛis tabule eiuſde ponderoſitatis. t poſtea po⸗ nat᷑ coꝛda in medio cẽtri tabule q ſi leuet᷑ mediqte coꝛ⸗ da ſeqtur vacuũ circa ꝑtes cẽtrales.pus em aer extn⸗ ſecus ꝓueiĩt ad ꝑtes circũferentabiles q; cctrales. Naʒ tabule ſuꝑiꝰ ⁊ iferiꝰ equalit᷑ diſtãt. NHec valzʒ ſi dicat ſm p hm cdᷣo de aia.ꝙ duo coꝛpa dura nõ pñt le tãge re in gere vł in aqua imediate.⁊ ſõ ðꝛ ꝙ aer intcipit o ꝙ rare fit hͥ em no valʒ. Hã iſte tabule poſſent aꝓplica⸗ ri ad ſe iuicè in loco frigidiſſimo.in qͥ aer no poſſit ra⸗ refieri talit᷑ ꝙ ſufficiat ad ſuplendũ quouſq; aer exte/ rius occupa rz. vł eti ſi ille tabule eent ignite certũ eſt nõ ꝑmitteret aerẽ intcigpi Scðo ſic. poſſibile ẽ ple⸗ nu eẽ ̊ poſſibile ẽ vacuũ ee. CTʒ ↄna.q; ſi vnũ pᷣuatĩe oxpoĩtoꝝ ſit in nata ⁊ reliq Ecdo pʒ.q: qdᷣlibʒ coꝛpꝰ n eẽ ẽ poſſibile.g̊ vacuũ ec e poſſibile.Tʒ ↄna q: ſi nul lũ coꝛpꝰ eet h̊ tũc ect vacuũ. Cõfirmat᷑ qꝛ iᷣm ↄmẽtato rem in pᷣcedẽti tractatu illi q oonũt mundũ ec fem de nouo habẽt ponere vacuũ cũ Zita ſit ꝙ mundꝰ ſit feũs de nouo oz ponere vacuũ eẽ Tercio ſic.cũ aliqͥd cõ denſat ptes extreme recipiunt᷑ ad mediũ.vł recipiun tur in pleno łin vacuo.nõ in pleno q; tũc duo coꝛꝑa eeẽnt in eodẽ loco.ꝗ in vacuo.Et ↄfirmat᷑ qꝛ in augnẽ tatõe adueĩunt aliq̃ noue ꝑtes vjl ille recipiu nt᷑ in ple⸗ no vl in vacuo ſicut bus Quarto ſic. ꝙ lit ſimplicit᷑ ipoſſibile vacuũ eẽ eo ẽ ꝙ ĩplicat dcoem.nã ſi ect va cuũ latera loci diſtarẽt.ſi eim eẽnt imediata tũc inter ea nõ eet vacuũ.⁊ tñ ipᷣa nõ diſtaret qꝛ int᷑ ea nõ eet mediũ Ot ↄfirmat᷑ pᷣmo.qꝛ ſi eẽt poſſbile deꝰ poſſʒ ipᷣm face⸗ re.ſʒ deꝰnõ poteſt facere vacuũ eet.em̃ fruſtra ⁊ eẽt deoꝛ diatio vniuerſi.deꝰ qt nõ poteſt facere aliqd fruſtra. Cõfirmat᷑ ſcdᷣo.qꝛ ſi vacuũ eẽt tunc motꝰ fieret ſubito ſed ̊ iplicat ↄtradcõem eẽt em motꝰ ⁊ non eſſet motꝰ cum oĩs motꝰ meſuret᷑ tꝑe. õfirmat᷑ tercio.qͥa tunc idẽ ſił eẽt in diuerſis locis ſed h̊ eſt ĩpoſſibile.ptʒ. qꝛ ĩ⸗ poſſi bile eſt ide eẽ ſił ſub relatõibo oppolſitis.ſed h̊ eſſet ſi ide coꝛpꝰ eſſiʒ in diuerſis locis.eſtet em̃ inferius ⁊ ſu ꝑius ſeipᷣo ⁊ dextꝝ ⁊ ſiniſtꝝ reſpectu ſui ipᷣiꝰ æinq ꝰ et diſtãs. t ide poſſer mo ueri in vno loco ⁊ qeſcere ĩ alio.⁊ ꝑ ↄñs moueri ⁊ qᷣeſcere moueri ⁊ nõ moueri.qð implicat ↄtradictionem . + Arguit᷑ q̊ ad pmã *½ WEE Etextu Et q̃ ad ſecun dã. qꝛ? deꝰ poteſt annihilare omia qͥ ↄtinent᷑ in ↄcauo oꝛbis lune ipᷣo.oꝛbe remanẽte Et ſi h̊ fieret maneret lo cus nõ repletus coſꝑe.ergo eſſet vaocuum Pꝛo ſoln/ tione queſtiones ſunt ſoluede queſtionis qᷓtuoꝛ. Spma. vc ſit poſſi bile płura coꝛ⸗ E eſtiOèe eſſe ſil in eodẽ loco Rũ de * rur pmo cuʒ pho ꝙ, eſt ſimpłlr impoſſibile eo ꝙ ꝑ natusã nõ eſt poſſibile. t ſi qraf vtꝝ ꝑ agens ſuꝑnaturale h̊ ſit poſſibile vł implicet cõ tradcoem. Reſpõdent aliqͥ ꝙ impoſſibile eſt duo coꝛ⸗ poꝛa ſiue duas coꝛpoꝛeitates vł dimeſiones naturałx eſſe in eodẽ loco ſimul que ſic ſe habet ꝙ ſunt ſeꝑate et diſtq tes a ſeinuicẽ.? vna poteſt moueti localr alia nõ Tamẽ poſſibile eſt plures coꝛ⸗ poꝛeitates ſiue dimeſiones eẽ ſił adecte in eo dẽ loco q̃ᷓ ſic ſe habẽt q nuncq; ſunt diſtãtes a ſe ĩiuicẽ nec vna põt moueri localr alia nõ mota.⁊ vtracq; criſete. thoc * os effectus repugnãt ⁊ oꝓponuni ſicut repugnatia cali ditatis ⁊ frigiditatis.Alia eſt repugnãtia vᷣtuatł q eſt eoꝛũ q nõ m ſe ſed ſolũ ſᷣm ſuos effectꝰ repugnant. Gcõm dem. qncunq; ſunt aliq duo que q; tuʒ eſt de ſe ſunt ↄpoſſibilia.tñ/t᷑ aliqd aliud ſunt icõpoſſibi⸗ — QAueſtiones dicunt voluiſſe phᷣm cũ reputauit ĩpoſſibile duas coꝛ⸗ poꝛeitates vł duo coꝛꝑa ſimul eſſe in eodẽ loco. Olt iſ⸗ ta rſio fundat ſe in hoc ꝙ q;titas nõ ðdᷣiſtinguit᷑ a re qᷓ ta. Sicut & ſimł ⁊ adeqte in eodẽ loco ſunt plures res quaꝝ qlibet eſt quãta ſiue coꝛpea.vtputa ſubſtãtia al bedo caliditas grauitas⁊ alia hmõi.ſic ſunt ſił in eo⸗ dem loco plures coꝛpeitates realiter diſlicte. Sed hec reſpõſio ẽ ↄtra Areſto.ſicut ⁊ ſuũ fundamentũ.iõ reſ pondendũ eſt ꝙ licʒ nõ poſſint naturałr plura coꝛꝑa eſ ſe ſimul adeqte in eode loco ꝓpꝛie h̊ mñ eſt poſſibile per potentiã diuinã nec implicat ↄtradcõem.iſta rñſio de clarat ꝑ qᷓtuoꝛ dicas 4 dictum duplex & repugnan imen tia quedã eſt foꝛmal⁊eſt re pugnãtia eoꝝ q̃ ſᷣm ſe ⁊ ſu⸗ lia.ablato vł ablatis ilł ipᷣa ſunt ſimpłr ↄpoſſibilia Terciũ dem̃.DHue q;titates ſᷣm ſe ſunt ↄpoſſibiles ad eẽ in eo dẽ loco.ſed tñ incõpoſſibiles rõne ſuoꝝ effectu⸗ um q̃ ſunt due repletões loci.idẽ em locꝰ nõ pᷣt reple/ ri ſimul duabo repletõiby totalibs ⁊ ad eqtis. Ablatis ergo hmoi repletõib vł altera ipᷣarũ cꝛpeitates ſiue ;titates ſunt ſimpłr ↄpoſſibiles. Q. uartũ dictum NHõ iplicat ↄtradcõem q;titatẽ vł coꝛpeitate eſſe in lo co ⁊ nõ replere locũ.pʒ qꝛ replere locũ eſt effectꝰ ipᷣiꝰq; titatis eſt ea poſteriꝰ qʒ nõ implicat ↄtradcõem pᷣus eſſe ſiue poſterioꝛi ̊. Ox iſtis dcis ſimul vnitis ptʒ ꝓ batio rñſioni s. Si arguas ſi poſſibile eet duo coꝛꝑa ſi mul eſſe in eode loco.tũc poſſibile eẽt quelibʒ coꝛꝑa eſſe in eode loꝰ Et q;tũcũq; coꝛpꝰpoſſʒ eẽ ĩq;tocũq; ꝑuo lo co.nõ em̃ poteſt aſſignari rõ ꝓpt᷑ quã vnũ ſit ĩpoſſibile plus qᷓ; alteꝝ.⁊ io dicit phus in caplo pᷣmo pcedeẽtis tractatus. Plenũ em ẽ ipoſſibile reciꝑe.ſi vᷣo recipiat ⁊ ſunt duo in eodẽ a tinget vtiq; ⁊ qlihet eẽ coꝛpoꝛa.⁊c̃ ODoöm eſt ↄcedẽdo totum nec hoe eſt ipoſſibile reſpe⸗ xtu potẽtie diuine dato ꝙ; ꝑ agens naturale hoc fieri ñ poſſet ſicut bene ꝓbat Areſto. Queſtio ſecunda Vtrũ implicat ↄtradcõem idẽ coꝛpus nũero eſſe in di uerſis locis ꝓpꝛijs ⁊ adequatꝭ vl poſſet fieri ꝑ aliquaʒ potẽtidã. Rñdet᷑ pᷣmo cũ pho ꝙ h nõ c poſſibile natura liter. reputat em phs iĩpoſſibile ꝙ idẽ coꝛpꝰ ſib mouea ur ad diuerſa loca. Rñndet᷑ ſcõᷣo ꝙ; hʒ ẽ ſimplr ipoſſibi le ⁊ ĩplicans ↄtradcõem ꝓbat᷑ pᷣmo qꝛ ipoſſibile ẽ ali⸗ qð coꝛpus ſił eẽ vbiq; cũ h̊ ſit ꝓpꝛiũ dei ̊ ipoſſibile eſt aliqð coꝛpꝰ ſil eẽ in diuerſis locis.ↄña pʒ.qꝛ qñ cunq; aliqͥd q;tũ eſt de potetia agetis pᷣt fieri indrnt ſʒ diuer ſos modos.li pᷣt ᷣm vnũ mo dũ fieri pᷣt ſᷣm quelbʒ ſʒ ex pꝑte agẽtis pᷣmarij cũ ſit vᷣtutꝭ ifinite eſt eqlł poſſibili vas.vt vnũ coꝛpꝰ ſit idẽ ĩ diuerſ locꝭ ſʒ queẽcuũq; modũ ptãtis. ſi pᷣt eẽ in diuerõ locꝭ ſił pᷣt et eè in oibs Scðo ꝓbat᷑.qꝛ ſi idẽ coꝛpꝰ poſſit eẽ i diuerſ locis cũ in vno lo co poſſit e gelu ⁊ ĩ alio nõ.qꝛ erit ꝓpĩqͥus igni.ipᷣm ſił frigeret. caleret frigerʒ ⁊ non frigerʒ Silr in vno loco poſſz ↄmedere ⁊ in alio nõ ⁊ eſurire ⁊ nõ eſurire.⁊ in v⸗ vo loco poſſe erari vłoccidi vłↄmedi ⁊ in alio no.2 quarti Phiſicoꝝ in vno loco infirmari ppt᷑ diſpõeʒ vł intẽpiem aeris. in alio ꝓpt᷑ temꝑiem no erit ĩſirmꝰ⁊ ſic erit iflrmꝰ⁊ nõ infirmꝰ ſanꝰ⁊ nõ ſanꝰ.ſʒ iſta iplicãt maifeſtã ↄdcõem gip licat ↄᷣ deõem idẽ coꝛpꝰ ee in diuerſ locis Cer ſic tmi loci ⁊ locati ſtꝭ ſił. ſi locatuz ſit extra termios ſui loci ⁊ ſit in alio loco erit etiã extra ſuos ppos termios qð eſt ĩipoſſibile.Quarꝰ ſic.ſi idẽ eet in diuerſᷣ locꝭ aut eæẽt vna mutatõe aut duabs.nõ vna mutatõe tmn.qͥa v na mutatõ eſt tm ad vnũ tminũ.nec duab.qꝛ aut eẽnt eiuſde ſpẽi aut altius. Hõ eiuſde qꝛ ipoſſibile eſtideʒ moueri ſił diuerſ motib eiuſdẽ ſpei.v. metap hice.nec alteriꝰ qm termĩ eẽnt ↄrij ⁊ß ons motꝰ eent ĩcõpoſſi⸗ biles. Q. uito ſic.termĩ motꝰ ſunt icõpoſſibiles ſʒ q̃⸗ cunq; duo vbi pñt eẽ termi eiuſdẽ motꝰqꝛ pᷣt aliqð coꝛ pus moueri ab vno vbi vſq; ad alið.̊ qcũq; duo vbi circa idẽ coꝛpꝰ ſunt ĩcõpoſubilia. Ot ↄfirmat᷑ qꝛ ipoſ ſibile eſt ꝙ aliqd moueat᷑ de loco ad locũ qñ deꝑdat pᷣ mũ locũ.alit᷑ em nõ mo ueret᷑ de illo loco ⁊ ſic ſtaret.ĩ po ſſibile ẽ idẽ coꝛpꝰ ſił eè in diuerſ locis.Sexto ſic im poſſibile ẽ eande materiã nũero ſił ec ſub diuerſᷣ foꝛmꝭ ſubalib ſed ſi idẽ coꝛpꝰ poſſet eè in diuerſ̃ locis illoſe q̃ret᷑ ̊. Miĩoꝛ ꝓbat᷑ qꝛ ſi idẽ cib eèt in diuerſ locis poſ ſet a diuerſ aialibꝛ ↄmedi ⁊ ↄuerti ĩ ſuhaʒ vtriuſq;.et Poↄñs foꝛma vtriuſq; ifoꝛmari Pꝛobat᷑ ſcdᷣo.ꝙꝛ ſi ideʒ lignũ eet in diuerſ locis quoꝝ qdᷣlibʒ eẽt vnꝰ ignis.tũc qlibʒ ignis coꝛrũpet lignũ.qꝛ no pᷣt reſiſtere vᷣtuti eiꝰ ⁊ ĩducerʒ foꝛmã ignis ⁊ nõ ĩ duceret eandẽ foꝛmã in nũꝰ cũ agentia ſint alia ⁊ alia ̊ ĩduceret diuerſas foꝛmas Septio ſic.qꝛ ſeqret᷑ ꝙ ignis q;tũcũq; ꝑuꝰ poſſzzobure re oĩa ↄbuſtibilia H̊ pʒ.ſi in h loco haberet vnũ ↄbuſti bile ſibi aꝓpꝛoxiatũ ⁊ in alio aliud ⁊ ſic de ifinitis loc⸗ Oie em̃ potes ſil in multa pua paſſa pᷣt ſił in magnũ paſſum ĩtegratũ ex oĩbus illł.⁊ ſic ignis quãtumcunq; puus poſſet ↄburere ↄbuſtibilig quãtũcũq; magnam Octauo ſic.qꝛ ſeq̃ret᷑ ꝙ idẽ poſſet moueri ad ſeipm et accedere ad vbi in qͥ iam ẽ.⁊ tũc vł expellerʒ ſeipᷣm de pmo vbi ⁊ ſic eẽt ſibi icõpoſſibile.vel nõ expelleret.⁊ ſie duo coꝛꝑa eent q̃ſi ſił.Silr ſi eẽt aĩatũ poſſʒ ſeipᷣm pel lere ⁊ ſecũ facete maximã coꝛeã ⁊ ſe ſolo magnũ exerci⸗ tũ ⁊ ſibi obuiare ⁊ ſecũ ↄfabulari ⁊ diſputare.creden do ↄfabulari cũ vno alio.qꝛ poſſibile ẽ ꝙ noõ ↄgnoſce⸗ ret ſuã figurã.⁊ ꝑ ↄñs poſſʒ bellare ↄtra ſeipᷣm ⁊ limi⸗ tari cũ haſta ſed iſta ſtꝭ abſurda.iſtꝭ rõib no obſtãtib⸗ Di A queſtionẽ. ꝙ no eſt ipoſſibile nec i⸗/ 2 1C QQ oplicãs ↄatrad ceʒ ide coꝛpꝰ nuero ſil eſſe in diuerb locis ĩmo ẽ ſimpkr poſſibile. Pꝛobat᷑ qdrupłr.pᷣmo autoꝛitate NRugois de ſcõ victoꝛe ĩ libꝛo de ſacrametis octaua ꝑte caplo ſe cũdo dicentꝭ. Qui fecit vnũ coꝛpꝰ eẽ in vno loco fecit quo vo luit ⁊ ſi alit᷑ voluiſſet alit᷑ facere potuiſſet. Se⸗ cũdo ꝓbat᷑ qꝛ cũ vmtate poꝛꝭ ſtat ſine ↄtradcõne płali tas poſterioꝛis.ſed loca ſunt poſterioꝛa ipᷣo coꝛꝑe loca to cũ cauſent᷑ ex ccũſcriptõe locati . Maioꝛ qʒ.qꝛ cũ reſpectꝰ ĩtrĩſecꝰ adueĩentes (de qhus miꝰ videt᷑ pñt multiplicari fundameto manẽte eodẽ vtputa ſuꝑ albe dine eadẽ ſił fundant᷑ plures ſiłxudies. nõ videt᷑ quin tał reſpectꝰ extriſecꝰadueiĩientes ⁊ etiaʒ q̃cũq; alia po⸗ ſterioꝛa pnñt młtiplicari.fundameto vł poꝛi manẽte eo⸗ dem. Tercio ꝓbat᷑ ſic.qꝛ q cquid pᷣt deꝰ in gne cãe eſj fici entis mediate cã ſcdᷣaria pᷣt in vᷣtute ꝓpᷣa ⁊ ſine illa cã. Sʒ deꝰ mediãte ſacrameto ⁊ ſacramentalr pᷣt face⸗ re ideʒ coꝛpꝰ.vtputa coꝛp xpᷣi ſił eſſe in diuerſis locis ſce nin ſol gli ſeg k denn ſg⸗ lla⸗ alten guop Hid mün iqli⸗ ſlurſ ne Kſp ſean n Erd i tien Lepſt Wmnisli fladu dein a) Gantaärt dikechidg phieN r iſ dilez h Nraligdcg d ſ gi gier; ſeſai Rroſrin umffeng ſbas lo fbesl Mai4 liide, isti zanc inmäinni nisſenis r Kumgi imang nalan4 ſlainge in umn aun e önen ſhleni in Arreſtotelis ergo hoc poteſt .n vtute ppᷣa ⁊ ſine ſacramento? ſi poſ ſet de coꝛpe xpᷣi poterit etia de quolibʒ alio. Quarto ſic.qꝛ nõ videſr qͥn nũc deꝰ poſſet ponere ſuũ coꝛpꝰ loca liter vbicũq; eſt ſacramentalr. ſed maifeſtũ eſt ꝙ coꝛ⸗ pus xpi nũc eſt in plurib ſacramentalr. S̊. M aioꝛ ptz qꝛ. vbicũq; deꝰ pᷣt facere aliqð coꝛpꝰ ſhᷣ̊ mo ſuo natali . pt facere r ſ̊ ſuo mõnat᷑aliqꝛ i ᷣ ſtę duo miracka. 2 2 vtι Et iſta poſſent ↄſiderari ꝑmłtas expientias mirac'oſas. exꝑtũ ẽ em ſepe eũdẽ hoĩem fuiſſe ĩ diuerb locis.ſicut exptũ eſt de btõ Rrancone qᷣ cũ celebꝛaret miſ am begagoꝛis ĩterfuit ſepulture beate Marthe apud terraſcenã. Pro ĩtellectõe g iſtiꝰↄcluſioĩs ⁊ argu mentoꝝ ſolutone. ponunt᷑ qtuoꝛ regule Pꝛĩa deu s pot facere qcũcp fieri nõ iplicat ↄtradcõeʒ. Scoa qcunq; ſunt poꝛa naturałr ipo vbi vnifoꝛmitiſunt coꝛꝑi hñnti tãtũ vnũ vbi ⁊ coꝛpi hñti plura. Sed qᷓ ſunt ſi' natu⸗ ra aut poſterioꝛa ipa variant᷑ ad variatoem eiꝰ. Et rõ Hhuius ẽ pᷣus naturalr nõ variat ipt᷑ variatoem po⸗ ſterioꝛiis led bene poſterius vł ſił. Tercia regula ſicut paſſumi exiſtes in vno loco recipet foꝛmã a duolꝰ ageti bus ſi bijnuicẽ aꝓpꝛoxiatis eodẽ reciꝑet ipᷣm in duob- locis eis agetiby in diuerſ locis appꝛoxiatis.Si vin nutmero in vno loco poſſit recipe aliquã foꝛma abſolu tam a duob agetiby ſibi appꝛoxiatis h̊ etiã pᷣt in diuer ſis vbi ⁊ (dem eſt foꝛmã abſolutã) qꝛ reſpectꝰq ſunt ſił natura vł poſterioꝛes ipᷣo vbi variant᷑ ſicut ⁊ ipʒ Rõ auütr huiꝰ regule eſt/qꝛ ad ̊ ꝙ patiens patiat᷑ ab agente recipiedo foꝛmq nõ oʒ niſi ꝙ ſit in potetia paſſiua ⁊ a⸗ gens habeat potẽtiã actiuꝗ ⁊ ſint debite appꝛoximata Elt ſi ap:oxim atio ſit in ̊ vbi vxillo nibil differt ;⸗ tum ad accõem i eſt ſm foꝛmã abſo lutã ſʒ paſſum po ſitũ in duoby lo/cis hʒ eandẽ potetiã paſſiuã.⁊ ages eõẽ dem potẽtiã acj iuã qͥ pnjt eodẽ mõ appꝛoxiari ac ſi ent in eodẽ loco.ꝙ̊ Quarta regula ſicut coꝛpꝰ ſe hʒ in rõne actiui ⁊ paſſivii ad diuerſa agetia ſibi appꝛoxiata qñ S in vno vbi. ſiſ t ſe hʒ qñ eſt in diuerſis locis.Ad pᷣmã q̊ roõem factã ꝙ opione oppoita ð vno mõ ꝙ q;uis nõ ſit repugnãtiq ex ꝑte dei ꝙ creatura ſit vbi ⁊ ſit capax cu⸗ iuſlibet vbi.ſucceſſiue tñ ꝓpter ſui limitatõem nõ eſt ca par cuiu ſlibet vbi ſił ſicut q;uis ſuꝑficies ſit in poten tia ad oem coloꝛẽ.⁊ nõ ſit repugnãtia ex ꝑte potentie di nine ꝙ habeat ſil omeʒ. nõ tñ põt ſimul oem habere ſʒ ſolũ ſucceſſiue. lio mõ ðꝛ ꝙ nõ eſt ipoſſibile apð deũ aliquã creaturã eſſe vbiq; ⁊ ſi h fieret adhuc deꝰ eſſet alit᷑ vbiq; qᷓ; illa crearura. Deꝰ em eſt vbic; nõ locałr ſed ſᷣm potẽtiã purꝗ ⁊ eentigꝗ ꝓpt᷑ ſui ĩmat᷑ialitate non ſic aũt eẽt de illa creatura.Wrd ſcdᷣam pʒ ſolutio ꝑ pᷣce Ddentes regłas cũ em̃ ð ꝙ idẽ poſſet ſil frigere ⁊ calere frigere ⁊ nõ frigere. Negat᷑ ↄna ⁊ ad ꝓbatõeʒ ðꝛ ꝙ aut Uula agæẽtia ſt/ eqliũ vᷣtutũ in agẽdo ⁊ tũc vnũ ĩpediat alteruz. vł vtrũq; nõ aget vł aget quẽdam effectum in quo p aſſum nõ magis aſſiłaret᷑ vni qᷓ alteri.ſicut fierzʒ ſi illa duo agẽtia aꝓpꝛoxĩaret᷑ alicui coꝛꝑi habẽti tantũ vnũ vbi ſicut pʒ ꝑ qrtã regulã.¶ łilla agetia nõ ſunt ceæqliũ vᷣtutũ,.tũc vnũ vicit alið ⁊ aſſimłabit ſibi paſſuʒ ſicut ſi illa axpꝛoxiatu ripᷣi paſſo exñti ſolũ in vno lo⸗ co. nec ẽ maioꝛ difficultas ſaluare qũo idẽ nõ ſił frige⸗ at ſi ponat᷑ in diuerſᷣ locis q; ſi poneret᷑ ſolũ in vno. Cũ Vlreriꝰ infert᷑ ꝙ poſſiz ſi; eſurire ⁊ nõ eſurire. Negat᷑ cõ⸗ ſequẽtia Q(t ad ꝓbatoõem pʒ ſolutõ p ſcdam regulam Fames em ⁊ ſitis ſte axperitꝰ naturałr pᷣcedes ip ʒ vbi Aec variat᷑ ad var iatoem eiꝰ⁊ ſi hic ſaturareł ⁊ ceſſarz atpetitus. eeſſaret etiã alibi qᷓuis nõ opteret ſi eẽt en cibo ſumpto h ꝙ eẽt ex cibo ſumpto alibi. t cũ infer tur vlteriꝰ ꝙ idẽ poſſet occidi ⁊ non occidi.mo:i ꝛnon moꝛi vulnerari ⁊ nõ vulnerari.pʒ etiaʒ ſolutio ¶Moꝛs em ⁊ vita dicüt aliqd abſolutũ poſitinvł puatm.iõ nõ variant᷑ ppt᷑ variatõem vbi. Si gmoꝛit᷑ ̊ moꝛit᷑ ibi.⁊ ſi viuit hᷣ viuit ibi. nõ tamẽ ſeqͥtur ꝙ ſi ſuſped at᷑ h̊ ſuſ penda ibi.vł ſi vulneret᷑ h vulneret᷑ ibi.eo ꝙ illa ĩpoꝛ⸗ tant quoſdã reſpectꝰ poſterioꝛes ipo vbi vł ſimł cũ eo Patz etiã ſolutio cũ infert᷑ ꝙ ide eet ſił ſanũ ⁊ ĩ firmuʒ aut em̃ temꝑies ⁊ intepies eent eq? tutis.aut nõ ⁊ vtꝰ q; mõ ſic ſe haberẽt ad ipᷣm ac ſi eẽt tm̃ in vno vbi ſicut dem̃ eſt de caloꝛe ⁊ frigoꝛe.Ad terciã ðᷣ q; locũ ⁊ loca — .„. — „ tũ eẽ ſił pᷣt intelligi dupłr. vno mo ſiłcate pñtialitatis ſic ꝙ vnũ ſit pns alteri lio mõ ſimultate adeqtonis ſic ꝙ vnũ alteri adequat᷑ ⁊ iſtis duob mois bñ ſunt ſit Tercio ſimultate totalitatis ſic ꝙ locatũ nõ poſſitade quari ⁊ ↄmẽſurari alteri loco ⁊ ſic nõ ſit ſimul.d qr tum ðꝛ ꝙ mouebit᷑ duab mutatõibi ꝗ erũt eiuſdè ſpe ciei ſi ſint ad termios eiuſde ſpei.⁊ ert diuerſaꝝ ſi ſint ad termios diuerſaꝝ. Ad qͥntã ð: ꝙ pᷣmi termi motꝰ ſunt icõpoſſibiles no tñ termi ↄñtes ⁊ nõ pᷣmi.Sũt ãt pmi termi mot habitꝰꝛ pᷣuatio. Cõcomitates auteʒ ſunt q ↄiũgun: cũ pᷣ dcĩs ⁊ illi pñt eẽ poſitiui.Ad ↄſir matõem negat᷑ aſſumptũ cũ ſua ꝓbatõe.Ad ſextã ne⸗ gat᷑ mioꝛ Ad pᷣmã ꝓbatõem pʒ ſolutio.ide em fierʒ ac Lille ſił ↄmederet᷑ a duobs exntiba ĩ eode loꝰ vł ei vtri q; ſtomachi eẽnt eq vᷣtute ⁊ tceqłr ↄuerterẽt aliqͥd de alimẽto in ſubaʒ aliti.vł nõ eẽnt eqł vtutis ⁊ tũc vn9 uerteret plꝰqᷓ; al.nõ tñ ↄuerteret eandẽ ꝑte in ſuham vtriuſq;. Ad ſcdᷣam, pbatõem ptʒ ſolutio. ſt em ſił ac ſi duo ignes eent aꝓpꝛoximati eide ligno exñti in v⸗ no loco tm. NHNec ẽ icõueĩes a duo by agẽtibaꝑtialibo in duci eandẽ foꝛmãꝗ in paſſum. eẽnt aũt illi duo ignes a⸗ gẽtia ꝑtialia ⁊ nõ totalia. Et ſi ponat᷑ ꝙ qlibʒ eoꝝ ſuf⸗ ficeret ad ↄburendũ lignũ nõ tñ pᷣt poni ꝙ in eqli teꝑpe vnꝰ ↄburerʒ ⁊ gbo ſi reliquerent᷑ ſuis ꝓpꝛijs vᷣtutibꝰ naturalibi. d ſeptimã pʒ ſolutõ ꝑ qrtã regulã ſicut em ſe haberet ille ꝑuꝰignꝭ ad illaobuſtibilia axꝓpꝛ oxia ta ſi ecẽt tm in vno loco.ſic ſe habehit ad ea ſi ſit ĩ diuer ſis locis. &t cũ infert᷑ ꝙ idẽ poſſit mouere ad ſeipᷣ[ʒ tẽ tenet᷑ ↄna nõ tñ expellet ſeipᷣm nec erũt duo coꝛpa in eo dem ſed vnũ tantũ. Coõcedi?᷑ etiã ꝙ poſſet ſeipᷣim mo⸗ uere ſi vellet Dicit᷑ vltra ꝙ nõ eẽt incõueĩens nec im⸗ poſſibile apð deũ vhoĩeʒ replere tãtũ locũ ſicut mag nus exercitꝰ. At cũ infert᷑ ꝙ poſſet ↄfabulari⁊ diſpu⸗ tare cũ ſeipo. Dðm eſt ꝙ ſi loqͥ pſuppoĩt actũ imagina tionis vł ĩ tellectus ſic eſt in pluribꝛ locis.ſed ſi non ſit niſi foꝛma vocis ꝑ inſtrumẽta naturalia poterit ̊ ſoꝛ⸗ mari vox ⁊ nõ ibi ⁊ poterit hic loqui ⁊ ibi ta cere. h dil⸗ 5 putare⁊ ibi nõ ⁊ fabulari cũ ſeipᷣo qſi cũ allo.hᷣ tñ nõ fit ſine imagiatõe.⁊ iõ nõ diceret ppᷣe diſputatio vł fabu⸗ latio.Ot ſilłr diceret᷑ de haſta ⁊ coꝛea Aueſtio tercia Vtrũ ſit poſſibile vacuũ eẽ. Rñdet᷑ pᷣmo ꝙ nõ eſt va/ cuũ de facto.pʒ qꝛ vacuũ nihil alið ĩpoꝛtat q; ſpaciuzʒ ſepatũ ab omi coꝛꝑe aptũ natũ reciꝑe coꝛpus.led no eſt aliquod tale ſpaciũ.in omni em ſpacio eſt coꝛpus ſicut patet per experientias poſitas in textu de aere. Dicit᷑ ſcdᷣo.ꝙ nõ eſt poſſibile naturalr vacuii ee.pʒ qꝛ natura Queſtiones abboꝛret vacuum. nec videt᷑ quare nõ poſſent naturałr cõpꝛimi latera vallis aur alicuiꝰ alterius ↄtinẽtis ae rem vł etiã extẽdi.nec etiã videt᷑ qre aqͥ no poſſet exire clepſedrã niſi ger ꝑ aliqð foꝛamẽ ſubintret.aut exeat ni ſi natura abhoꝛreret vacuum aut pateret᷑ ipᷣm eẽ ergo Tercio ð: ꝙ nõ iplicat ↄtradcõem vacuum ee immo ẽ po ſſibile apud potẽtiã diulam ipᷣm ee.pacʒ qꝛ remanẽ te celo vł ſuꝑficie celi deꝰ poſlet oĩa coꝛꝑa infra eã ↄtẽ ta coꝛrumpꝑe ⁊ annihilare. Cum deꝰ poſſit q̃cunq; cre ata abſoluta ⁊ eentiatr diſticta (quoꝝ vnum nõ depen det ab alio) ſeꝑare ⁊ leꝑatiʒ ↄſeruare⁊ deſtruere vnũ ſine alio. Sed celum ⁊ ↄteta infra celum ſunt eẽntialr diſticta ⁊ celum ab iſtis inferioꝛib nõ depẽdʒ.⁊ ſi deꝰ hoc faceret remanerʒ vacuuz ĩfra celuʒ cum remanerzʒ ſpacium nõ repletum coꝛꝑe aptum natum repleri ergo B icit᷑ qrto.qꝙ ſi eeét vacuum in ipᷣo nõ poſſet fieri mo⸗ tus. pbat᷑ qdrupłr. Pꝛio qꝛ tał motꝰ vł ect nat᷑ał vł vi olentus.nõ naturat᷑ eo ꝙ in vacuo nulla eſt natura ⁊ er-· motus naturał hʒ determiatum locum.nullꝰ qt locꝰ? in vacuo.nec violentꝰ.qꝛ no videt᷑ a quo ꝓiectuʒ; moue retur cum eſſet dimiſſum a pijciente. Scdo ſic. tal eſt ppoꝛcio medij ad mediũ q̃lis eſt motꝰ ad motũ in ve⸗ Pendie ⁊ tarditxate ⁊ tꝑis ad tpᷣs in lõgitudine ⁊ bꝛe⸗ uitate. ſed nulla eſt poꝛcio medij pleni ad mediũ va⸗ cuũ in raritate ⁊ dẽſitate.q̊ nec motꝰ facti in pleno ad motũ factũ in vacuo in velocitate ⁊ tarditate.⁊ ꝑ ↄñs nec tꝑis ad tpᷣs.in lõgitudie ⁊ bꝛeuitate.ſed cuiuſlibʒ tꝑis ad qð libet tps ẽ ꝓpoꝛcio.̊ oʒ alt᷑ eoꝝ fiat in nõ tpe ſed motꝰ nõ poteſt fieri in nõ tꝑe.. Tercio ſic.ta. eſt ꝓpoꝛcio motꝰ ad motũ quãtũ ad velocitatẽ ⁊ tardi tateʒ. qual eſt ppoꝛcio grauitatis ad grauitatẽ.ſi ergo motus eẽt in vacuo magẽ graue velociꝰ deſcẽderet qd eſt ipoſſibile qꝛ ꝓpt᷑ hoc deſcẽdit velociꝰ magis graue qꝛ eſt potẽtiꝰad diuidendũ mediũ.in vacuo ãt nõ põt fieri tał diuiſio ergo.Quarto ſic.qꝛ ſi m obile mouere in vacuo eadẽ rone qua moueret᷑ ad vnã ꝑtem moue,- ret᷑ ad aliã ò̊ vł ad nullã moueret᷑ vł ad oẽm ſie. ſʒ non ſ ſimut ad oem nenerts ag nullã mouere? S3 Stra h̊ alguit ſic.ſi no poſſq fieri motꝰ in vacuo ̊ eſet ppr reſiſtetiã medij ad ipᷣm mobile ſucceſſio em in mo tu dðꝛ cãri ex reſiſtetia medij.Sʒ ſine tali reſiſtẽtia poſ⸗ ſet eẽ motꝰ⁊ ſucceſſio in motũ ̊. Mioꝛ pʒ nõ eſt dubi um qñ angelꝰ poſſʒ moueri de celo ad tra ſucceſſtue. et tñ nõ eſt ibi ſucceſſio ex reſiſtetia medij. Et ꝓpt᷑ B tentt multi ꝙ in vacuo poſſʒ fieri motus nõ qͥde iſtã taneus ſed ſucceſſiuꝰ.vñ in coꝛpibus mixtis nõ eſt dubiũ quã do reſiſtẽtia ⁊ ſucceſſio nõ ſoli fit ꝓpt mediũ ſed etia⸗ ppf pres guis ? leuis ſibijnuicẽ ↄnuxtis. Pʒ in coꝛpib⸗ ſimplicibi ſiłr tota ſucceſſio nõ eſt ex reſiſtetia medij.ſ,-3 etiã ex ꝑte terni motꝰ qͥ nõ ẽ natꝰ ſił adqri ⁊ etiã ex ſim plicitate mobił qð nõ eſt natũ ſił eẽ circa po lũ autarti eũ ⁊ articũ.⁊ tñ ſic ſpaciũ ĩtmelꝰ eet vacnũ Pꝛĩa reſpõ ſio diceret ꝙ tale coꝛpꝰ ſił ⁊ ſeł cẽt in vna ꝑte qᷓ eſt ᷑miꝰ a quo ?⁊ in glis ꝑte ꝗ eſt ninꝰ ad quẽ. t ſᷣm h poſſet rã deri/Ad roes pbãtes motũ no poſſe fieri in vacuo A pᷣmã ðᷣ: ꝙ in vacuo poſſʒ fieri motus tam natura lis qᷓ; violentus. ä(t ad impbatoõem pmi dicit᷑ ꝙ dif⸗ ferẽtie motus naturał ſunt in medio ⁊ in mobili.ideo naturalitas poteſt eſſe ex te mobilis ⁊ etiã ex ꝑte ter⸗ minoꝝ. Ad im phatõem lcdi ðꝛ ꝙ motus piectoꝛum melius ⁊ facilius fieret in vacuo qᷓ; in pleno ſupoſita cquali vᷣtute ꝓꝛoijcientis qꝛ ceteris paribi.vbi eſt mi quarti noꝛ reſiſtentia ibi eſt velocioꝛ motus nõ aũt mouentur ꝓpiecta ab aere deferẽte ſiue a medio noe em poteſt ĩtel4 ligi q ꝓpter puũ impulſum aeris ſagitte poſſz ita velo citer moueri ſicut aliquãdo mouet᷑ ger. nõ facic mo⸗ tum ſagitte. ſed magis impedit ſed ꝓieci aꝑ ſepatõez a ꝓijciete mouent᷑ ab impetu mediante fon na eis im⸗/ pꝛeſſa.ad ipᷣo ꝓijciẽte qᷓ tñ ↄtinuo debilitat᷑ vſq; quo d ficiat in fine qð in pᷣncipio ꝓpt᷑ debilitarõem idlius ĩpe dik. Ad ſcdᷣam dicit᷑. ꝙ illa ꝓpõ maiĩfe ſta nõ et vlter vera.qꝛ ſucceſſio in motu nõ ſolũ eſt ex reſiſtetia enedij ad mobile vł motoꝛis ad id qdᷣ mouet᷑ immo poe eſſe ex oꝛdine foꝛmaꝝ vł minoꝝ in motu.tñ coꝛꝑm celeſti um nulla eſt reſiſtetia medij ad mobile v motoꝛis ad ipᷣm coꝛpꝰ qð mouet᷑ cũ nullũ ſit ibi mediũ.Ad tciaz dicit᷑ ꝙ differẽtia velocitatis ⁊ tarditati s p oteſt ꝓueni re ex dꝛ ña grauitatis maioꝛis vł minoꝛis ⁊ oteſt velo citari ſucceſſo ſᷣm magis ⁊ minꝰ ex ſola hmoi drña v⸗ cauſat᷑ ſucceſſio ex ſolo oꝛdie ᷑ᷣminoꝝ. Ad c quartã ðꝛ ꝙ ſi coꝛpus poneret᷑ in vacuo moueret᷑ ſolũ ad illã ꝑteʒ ad quã detminat᷑ grauitas ⁊ leuitas ſcʒ ad modiũ vei circũferentiam nec quieſceret quouſq; eet in cẽto.ſi elo ſet graue vł in circũferẽtia ſi eẽtleuiuee QAueſtio quarta Vtrum ↄdenſatio ⁊ rarefactio ſint motꝰ poſſibiles ab alijs ſpeciebus motus realit᷑ ⁊ eſſentialit diſticte Re ſpondent hic aliqui ꝙ condenſatio ⁊ rarefactio nõ ſũt diſtincta a dẽſitate ⁊ ꝛaritate. Naritas aũt ⁊ denſttas non diſtinguunt᷑ a coꝛꝑe raro ⁊ denſo.iqð ſic ꝓbant qda ſi raritas diſtinguat᷑ a coꝛꝑe raro ⁊ deſi tas a coꝛpe den ſo opoꝛtʒ ꝙ ſint qlitates vł qᷓ;titates. Flon ſunt ;tira tes.qꝛ tũc q;titas de genere q;titatis rec et aliam q̃ͥn⸗ titatem qð ſic opinãtes negant. Nec ſun qlitates tota liter diſtincte qꝛ impoſſibile eſt aliquid ie ſe nũero tran ſire de mioꝛi q;titate in maioꝛẽ niſi aliqui d rarefiat et nõ poreſt rarefieri niſi ꝑ raritatẽ.⁊ tamè ali qͥd bene po teſt de minoꝛi fieri maius ſine hoc ꝙ recipia t aliquam qualitatẽ oĩno diſtinctã ab eo cuius eſt. Motra im⸗ poſſibile eſt duo ↄtraria eſſe eadem rarũ aũt ⁊ deſum ſunt ↄtraria ergo nõ lunt eadẽ. aioꝛ patʒ.auia niſi ſic ſequeret᷑ ꝙ fminus a quo ⁊ ᷑m inus ad quẽ motus ĩ eodeʒ ſe ↄpateret᷑.⁊ ꝑ ↄſequens idłẽ poſſit eſie ſimul in᷑ mino a quo ⁊ ſmino ad quẽ ſimbł ⁊ ſemel.Et ſi feꝛte di⸗ cas ꝙ rarum ⁊ denſum nõ ſunt ↄcraria rerũ ſe d bene ↄtraria tminoꝛuʒ Iſta fuga eſt ficra.quia tmin is nuł la ꝓpꝛietas ↄtrar ioꝛum ↄuenit niſi ex ſua impoſitione ſiue ſignificatione que eſt a voluntate noſtra. A bſur⸗ dum aũt ð ꝙ in raro ⁊ dẽſo nulla ſit ↄtrarietas miſi a volũtate noſtra.⁊ ficta eſt illa ↄtrarietas vocũ v łratõ nũ ſignificãdi cui nõ coꝛrũdʒ fundamentũ iri re.neca,/ licuiꝰ p hie real ↄſidertõis. Vñ bene in vanũ labeaſ⸗ ſent antiqͥ p hi ponẽtes raritatem ⁊ dẽſitatem med ij eẽ cauſa velocitatis vl tardicatꝭ motus ſi nõ ſint real ter niſi im mediũ vł ᷣmini ↄtrariꝰ Dicendũ ergo eſt ali ter ſugponendo pᷣmo ꝙ cõdenſatio accipit᷑ duptr. viio mõ cõiter ꝓ omni motu qui eſt a magis extenſo ad nui nus extenſum ſiue fiat ꝑ deꝑ ditionẽ materie ſiue non et ſic dimimwio eſt condenſatio. Secundo accipit᷑ pꝛo motu qui eſt a magis excenſo ad minus extenſunn ſine depꝑditõe matie 3 ſiue pᷣcedat alteratio ſiue nõ. Cer cio accipii ꝓp:ijſſime ꝓ motu d ẽ a magę exceſo acĩN miꝰ· Shiſicoꝝ gt neꝗ nno ſoga Sa ltho pme noue pon⸗ resn Aleenn ulae luma copss Priſin fagior dackt ang⸗ illtaten tatol ſi. faci ſeaſ⸗ formn nen. ſtine lotl 1 Kope Ninet ldws macbint Konem Plaaptu ſtanti⸗ ero⸗ ueog⸗ ſlißm firmat creato e tuſſter Adte mpb hoſſetd Pus th Mrma Hotioin iſetffun ſimatoe lbivide ſinſte keident Ieh diuii tſ.E oſr 6 olcan in hn⸗ Ald makin kſend nilig MöNte ſtinn nuj nd hoeeſ uumntttf 1 moot li Aig Peickpoent 1wct midmiy, dni idli Admedän ncitwlc⸗ 4 vſolet ii ighnſit inanns B1NN Uiüni nlinien Un iit nin uini eſol imun SS ied ins wluione Ad nis 1 äylru; nerui ndfe ls Nn uni ſueton In Alrireſtotelis extenſum ſiue deꝑditione materie ⁊ pcedente alteratõ ne qᷓ eſt frigefactio. Ot ſimilit᷑ rarefactio poteſt accipi ceripliciter. vno mõ coiter ꝓ omi mocu qͥ eſt a minꝰexten ſo ad magis extẽſum ſiue addar noua matia ſiue non Gcðo mõ ꝓpꝛie ꝓ tali motu ſine additõe noue matie et hoc ſiue pᷣcedẽre alteratõe ſiue nõ. Tercio ꝓpꝛijſſiẽ pꝓ motu a minꝰ exteſo ad ma gis extẽſum ſine additõe noue matie. ⁊ mediante alteratoe qᷓ ẽ calefactio. Sup pono ſcõo.ꝙ in rarefactõe ꝓpꝛie dicta ſunt ↄſiderãde tres mutatões. Pꝛima eſt mutatio locał ꝑtiũ aeris v alteriꝰ coꝛꝑis q̃ ſunt inter ꝑtes coꝛpis rarefactibił. Se cũda eſt mutatio local q eſt elõgatio ꝑtiũ rarefactibi⸗ lium abinuicẽ. Tercio eſt ꝑ quã adqrit᷑ maioꝛ extẽſio coꝛpis rarefactibu. Suppono tercio ꝙ in rarefactõe p pꝛijſſime dicta ↄcurrũt qtuoꝛ muratões. pma eſt cale⸗ factio rarefactibiłq ꝓ termio habet caliditatẽ. Secũ da eſt rarefactio q̃ habet ꝓ termio raritatem. Tercia eſt augmẽtatio cõiter dcã q̃ habet ꝓ termio maioꝛẽ qᷓ; titatem vł maioꝛc extẽſio nẽ qᷓ;titatis. Quarta eſt mu⸗ tatio local.ꝑtes em rarifactibiles adqrũt aliũ ⁊ alium ſitũ. O(t ſi queras vtrũ adqratur noua q;titas ꝑ ra re factionẽ ⁊ ↄdenſatõeʒ Poteſt ꝓbabiłr dici ꝓ nũc ꝙ nõ ſed ſolũ noua extẽſio qᷓ eſt modꝰ ipᷣius qᷓ; titatis qͥ ipa foꝛmalr dicit exteſa. x iſtis patʒ ſolutio ad queſtio⸗ nẽm. Hã quia rarefactio ⁊ ↄdeſatio habẽt minos di⸗ ſtinctos iõ ſunt moti diſtincti ⁊ videt᷑ maifeſte in muſ⸗ co ⁊ lacte rarefactio ⁊ ↄdeſatio.iõ ſtꝭ poſibiles aßñ oppoſitũ. Ad pꝛi I G ratlone mã doʒ ꝙ li tale vas rumperet᷑ poſito ꝙ a er nõ poſſet introire ⁊ ꝙ aqua ↄgelaret᷑ omnino ⁊ Bꝓpft oꝛdinẽ totius vniuerſi ↄſeruandũ tin q;tũcunq; eẽt il lud vas ⁊ quãtũcunq; duꝝ ipᷣm rũperet᷑ ſicut patet in machinis ⁊ alijs diuerſis inſtrumetis. Et ad ↄfirma tionem dicit᷑ ꝙ int᷑ illa duo coꝛꝑa intcipit᷑ aer ſiue ap⸗ plicentur in loco calido ſiue in loco frigido ille aer intantũ rarefit inq;tũ ſufficit ad replendũ locuʒ ⁊ hoc ꝓpter oꝛd inẽ vniuerſi Ad ſcdᷣam doᷣm ꝙ ſi vnũ pᷣua tiue oꝓpoſitoꝝ ſit in materia ⁊ reliquũ eſt in materia ni ſi ipᷣm eſſe in matia nõ ſit poſſibile ꝑ naturam. Adↄ firmatõnem negatr autoꝛitas Auerrois.vbi loquit᷑ de creatõne mũdi in ̊ em loquit᷑ tanq; catholicus. dato em̃ ꝙ mũdus fuiſſet creatꝰ nõ o poꝛtuiſſet vacuum p⸗ exiſtere eo ꝙ cũ loco mũdi ipe mũdus creatus e Ad terciã patʒ ſolutio AZid qrtam negat᷑ añs.⁊ ad pᷣ mã ꝓbationẽ ðꝛ ꝙ licʒ vacuo poſito inter latera loci ni hil eſſʒ qd poſſet demõſtrari ꝑ hoc vł illud cũ aliquid poſſet demõſtrari ꝑ hic vł ibi. Dicẽdo h̊ põt eſſe coꝛ⸗ pus ⁊ hoc ſufficit ad ̊ q illa latera diſtent.Ad pᷣmaʒ ↄfirmatõem ðꝛ.ꝙ ſi deꝰ faceret vacuũ iꝗ nõ ect deoꝛdi natio in vniuerſo nec eẽt fruſtra q;uꝭ p hi dixerit ꝙ ſic eſſet fruſtra.qꝛ eẽt deoꝛdiatio in vniuerſo.Ad aliã con firmatõem ðᷣꝛ ꝙ nõ iplicat motũ fieri in ĩſtanti ſicut a⸗ libi videbit᷑.nec tał metus ſic factus menſurarer᷑ tpe ſed inſtanti. Ad aliã ↄfirmatõem ð ꝙ nõ eſt iĩpoſſibi⸗ le idem ſimul eẽ in diuerſis locis. In hoc tercio tractatu determĩat p hus de tpe. Olt diuigi in ſex capitula.in pmo diſpitarl eſt tpᷣs ⁊ qͥd eſt. Et dicit ueiĩenter ex deĩs alioꝝ oꝑter pꝛi mo Indrere vtruũ ſe tp̃s ⁊ qͥd ſit¶ aut no ſit tempꝰ arguit duabus ratioĩbus. Neima qꝛ ill totum nõ eſt illud vero futuꝝ ⁊ nondũ e Ox his a ratõ ẽ Folio lxi cuius partes non ſunt. is em qu 1 cuin non unt. „ oſitum hoc impoſſibile eſſe videtur. aut etiaz impoſ ⸗ 0 ibile videtur participare aliquam ſubam. ſed * tꝑis nõ FrREEdEipterm Pli et et futuꝝ quod nondũ eſf.hide ipiꝰ factũ eſt 2 non eſt t ĩfinitũ ⁊ ſemꝑ ent acceptũ tpᷣs ↄpoiĩitur. tõ Enfirmatia pme erẽ hec cuiuſlibet diuiſibił (ſi ipᷣm ẽ) opoꝛtet oin⸗ ius 8 tes eſſe vl ſalte aliquã.lſed tpᷣs eſt d iuiſi ile 2 nulla ꝑs eins eſt. cũ net pterita hec furura. Je the eĩ nõ ba⸗ „ * bemus niſi nũc qdð nõ eſt tpᷣs nec pars tis. Si em̃ eẽt pars mẽſuraret tpᷣs ⁊ ↄ poneret ipᷣm. ¶ẽſurat em̃ po et ↄponi opoꝛtz totũ ex ꝑtibꝰ ODeinde arguit ꝙ nüuc nõ ſit.qꝛ vł eẽt vnũ nũc ꝑ totũ tp̃s vł alteꝝ ⁊ alten.non poteſt dici ꝙ ſit alterũ ⁊ alterũ.qꝛ nulla eoꝛũ qne ſunt ĩ te pnir eſſe ſimul niſi vnũ ſit ꝑs alteriꝰ.nulla ein eoꝝ qᷓ ſunt in tꝑe alia ⁊ alia ꝑs eſt ſimul q nõ ↄtinet alia ve⸗ ro ↄtinet᷑.ſicut minꝰ tps ſub plurigo plura nũc nõ poſ ſunt eſſe ſimul.⁊ ꝑ ↄns oꝑtet ipᷣm nec coꝛrũpi cũ nõ poſ ſet ſimul ſtare cũ alio adueiĩente ſed hoc eſt ipoſſibile. qa ſi nũc coꝛrũperet᷑ vł coꝛrũperet᷑ in ſeipſo vel in alio nũc.nõ in ſeipſo.qꝛ tũc nõ eſt in alio.qꝛ vy coꝛrũperetur in alio immediate ſequente ipſum vel mediate.nõ im mediate ſequente eo ꝙ in tempoꝛe non ſunt nunc imme diata ſibijnuicem. Nec mediate ſequente. qꝛ tunc du⸗ raretꝑ totũ tpᷣs mediũ in quo ſunt ĩfinita.⁊ ſic ſimul ei ſet plura nunc. Hõ poteſt etiaʒ dici ꝙ ſit idẽ nunc ꝑ to tum tempus ꝓpter duas cauſas. Pꝛima qꝛ nulliꝰ fini ti diuiſibilis eſt idem terminus ex vtraq; ꝑte.ſed nunc eſt terminus tempoꝛis ⁊ poteſt dari tempus finituʒ & cuius ſunt diuerſa numeri ⁊ nõ ſemꝑ idẽ.Gecũda ro ſiue cauſa.qꝛ illa dicimꝰ eſſe ſimul ſᷣm tpᷣs ⁊ vnũ nõ e 35 pᷣus alio que ſũnt in eodẽ nũc.ſ ſi ĩ p̃terito tpe ſit idẽ nücttta que fuerüt a milte annis eque vr hodre eent in eodẽ nũc.ergo eſſent ſimł nec vnũ eſſet pᷣus alio qð e abſurdũu. (Q.uid aũt eſt tempus) Lic diſputat phus de qͥdditate tꝑis. Ot repbar opĩoues antiqũ phoꝛum de tꝑe. Fuerũt em de eo tres opĩones Pꝛima dicit ꝙ tpᷣs eſt circulatõ ſine circularis reuoluto. Se⸗ cũda ꝙ tempus eſt vltia ſpera.Cercia ꝙ tpᷣs nõ eſt a⸗ lidᷣa motu Et ph̊s ꝓ eꝰ iueſtiga tõe poĩt tres ↄcluſioẽs Pꝛia tempus nõ eſt circulatõ.pbat duabus ratonlbꝰ nN azacaceo G eorz pꝛia nulla pars ccular eſt cculatõ. quelibet pars tpis 1. tempus. ergo tempus nõ eſt cculato cda rato ſi bs PD E non eſſet aliud qᷓ; circulatõ tũc ſi eſſent plures celi eſſent plura ta ſimt. Euinlibet ein eoꝝ motus eſſet circulao et ꝑ ↄſequẽs tpᷣs ſed nõ poſſunt eſſe plura tpa ſimul.S Scðdam opĩonem nõ repbat eo ꝙ reputat eaʒ fatuam Dicit ergo ꝙ qbuſdam viſum eſt q tpᷣs ſit vltia ſpera qa oĩa ſunt in tꝑe ⁊ oĩa ſunt in vltia ſpera. Olſt aũt ſtul tius quod ðꝛ qᷓ; ꝙ eſt ĩpoſſibilia de hoc oſiderare. Se cũda ↄcluſio.q;us tempus maxie videat᷑ eſſe motꝰ ta men tp̃ᷣs nõ eſt morus Pꝛobat᷑ duab ratõnibus.pᷣma — omnis motus eſt in eo qð mouetur.ita ꝙ in alio ⁊ alio mobili eſt alius ⁊ alius motus tempus antem eſt idẽ X lene vbiq; ⁊ apbud ommia. Nam tempus ſimiliter ⁊ vbiaʒ anmia eſt. ergo tempus nõ eſt motus. Secũda 8 ratio.qꝛ omnis motus eſt velox vł tardus.ſʒ nullũ tpᷣs . eſt velox vł tardũ.̊ manifeſtum eſt nö eſt mot⸗ Minoꝛ patet. quia velox ⁊ tarqũ temꝑe diffiniuntur Queſtiones AOſt em velox quod in pauco tẽpoꝛe multuʒ mouetur tardius autez quod in multo tempo:e paucũ mouet tarduʒ Tercia ↄcluſio.tpᷣs non eſt ſine motu q;uis no ſit motus. ꝓbat᷑ a ſigno.qu ia qñ no ꝑcipim motũ etiã — — õõ nõ pꝑcipimus tempus.ergo ſignũ eſt ꝙ tempus nõ eſt ſi qͤ ne motu. Mus pʒ per exemplũ de illis ꝗ in ſardo dicti ſunt per multos annos. do:mire apud heroes.cum eim expergiſcebant᷑ nõ putabãt pᷣteriſſe tpᷣs.ſed copula bant nũc in quo inceperũt doꝛmire.cũ nunc in quo ex⸗ʒ pergiſcebant᷑ ppter inſenſibilitatem medij. Patʒ ergo ex iſtis ꝙ tps nec eſt motꝰ nec ſine motu (Accipien⸗⸗ dum autem) In hoc ſcdo capitulo inueſtigat diffini⸗ tionem tempoꝛis ⁊ ſoluit rões pᷣus adductas ad ꝓbã dum tps nõ eſle. .Xd accipienduʒ at qͥd eſt tᷣs ponit hãc ↄcluſionẽ.tps eſt aliq d ipius motus Patʒ.q qðᷣ nõ pcipit᷑ niſi ad ꝑceptõem mot? eſt alidd ipius mot ed tps eſt Hmoi. & Ma1Iοτρ0⁄. quia ſimè ſentimus mo tum ⁊ epõs. NHamq; ſi ſint tenebꝛe ⁊ nihil ꝑ coꝛpꝰ patia mur.motꝰ aũt aliqs in aĩa fit ſubito videt᷑ fieri quod dam tpõs.cũ etiã tpᷣs videt᷑ fieri ſi? ⁊ motus aliqͥs fieri videt᷑. quare aut motus aut motꝰ aliqd ẽ tpᷣs.qm ãt nõ eſt motꝰ necẽ eſt motꝰ aliqͥd ipᷣm ero ſea gclit⸗ ſione ponunt᷑ tres ſuwones.pᷣma tã magnitudo q́; mo tus ⁊ ts ſunt ↄrinua.magnitudini eim pᷣmo oueĩt ↄtiſ nuitas.ſcdᷣoõ motui.⁊ tercio tꝑi. Sequit᷑ en magnitu⸗ dinẽ motus ꝓpter qdͥ magnitudo ↄtinua eſt motꝰ ↄ tinuꝰ q;tũ ein motus eſt tantũ ⁊ tps fieri videt᷑. Scðda ſu po litio eſt. ꝙ pᷣus eſt poſteriꝰ etiaʒ pᷣmo reꝑiunt᷑ in magnitudine. ſcdᷣo in metu.⁊ tercio in tꝑe Cercia ſup poſitio eſt pus v?᷑ poſteriꝰ in motu ẽ ide cũ motu.eẽ tñ ipſiꝰ alterũ eſt.id eſt differt ab eo m ronẽ Olſt ergo ſe cũda ↄcluſio tpᷣs eſt aliqͥd ipᷣius motꝰ ſᷣm pus ⁊ po⸗ ſterius in motu.patʒ qꝛ oʒ ꝙ ſᷣm illò tps ſit aliqd mo⸗ tus ſᷣm cuiꝰ ꝑceptionẽ in motu ipᷣin tps ꝑcipit᷑ ⁊ nõ a⸗ liter.ſed nos nõ pcipimus tpᷣs nili ꝑcipbiamꝰ in motu pᷣus ⁊ poſteriꝰ. Vñ quãdo appꝛehedimus duas ꝑtes motus ↄiũctas ꝑ nũc ⁊ ↄgnoſcimꝰꝙ ſunt due.vna ſcʒ — poꝛ ⁊ aita poſterioꝛ.tũc ſtatim ↄgnoſcimꝰ tpᷣs.⸗ Lercia ↄclulio tpᷣs eſt nũerus motꝰpᷣm pᷣus ⁊ poſtenꝰ.hec dif finitio ꝓbat᷑ a ſigno q;tũ ad hoc qð dicit᷑ epᷣs eẽ nũerꝰ quia illud ẽ nuerus.quo iudicamꝰ plura ee vł paucõ ra.ſed tpᷣs ẽ quo i udicamꝰmotũ eẽ plure vł paucioꝛeʒ ergo. Kx qua diffinitõne pʒ ꝙ tpᷣs nõ eſt motꝰ.e em̃ il lud ſᷣm qd nuerat᷑ motꝰ nõ ergo tpᷣs motꝰ. eſt ſʒ ſʒ qð nuẽꝝ hʒ motus. Ad declarandũ aũt iſtã ꝑticulã tpᷣs eſt nuerus ponit hanc diſtinctõem nũerus accipit᷑ du pliciter. dicit᷑ em̃ vno mõ nũerus.rõ qua numeramus Alio mõ ðꝛ illud quo nũeramꝰ.Alio mõ ðᷣꝛ illud qðᷣ nũeramus ſiueres nũ erate.vñ in diffinitõne tꝑis nõ eſt intelligendũ ꝙ; tps ſit tõ nüerandi ſed res nũerata.A⸗ liud em̃ eſt qd nüeramꝰ ⁊ quo nüeramus.O.m̃ aũt eſt nũerꝰ duplr. ⁊ nãq; quod nüerat nuerabilè numeꝝ di cimus ⁊ quo nũeramꝰ.Tẽpus aũt ẽ qð nũerat᷑ ⁊ non q̊ nüeramus.:eſt aũt alceꝝ quo nuèramꝰ: qð nuẽrat᷑. Ex pᷣdciĩs pꝑʒ ſolutõ ad rões fcãs in pcedẽti capło.ꝑ quas ꝓbat᷑ tps nõ eſſe. Vdm eſt em ꝙ eẽ tꝑis nõ ẽ ſʒ ꝑmanẽ riã ꝑtiũ eiꝰ ſił.ſʒ e eiꝰ ↄſiſtit in eẽendo alið poſt aliud Nã vt dem̃ ẽ eẽ tꝑis ſeqͥt᷑ eẽ motꝰ tã ſjm ↄtinuitatẽ qᷓ H̃m poꝛitatẽ ⁊ poſterioꝛitatẽ. ſſe aũt motus ⁊ ſpẽalit᷑ mot? iocał᷑ nõ ẽ ſʒ pmanẽtiã ꝑtiũ ſił.ſʒ ineẽ alið ẽ poſt alið. Nõ ẽ tñ totalr ſile de motu ⁊ tꝑe.ẽ em oiffitõe in * quarti Phiſicoꝝ h̊ apð diuerſa mota nõ ẽ idẽ motꝰ ſed bñ idẽ tpᷣs.x aut elie ps idẽ eſt. Ad roem aut ꝑ qua qrit᷑ de ipo nüc 1 ͤ — „ — . E „ — ſed tempus n diffmir ipe ergo tempus n eſt velor y?y vtru totum tp̃ᷣs ſit vnũ ⁊ idẽ aut alteꝝ ⁊ alteꝝ. Hicẽ ſed tempus nõ difmir the. ergo tempus no elt velox vk dum eſt ꝙ eſt idẽ ᷣm ſubiectum ⁊ diuerſum Fm elle.ip 6 ſum em̃ nũc idè eſt m qð quid erat eſſe alterũ eſt.pm quidẽ nũc tpᷣs mẽſurat. Et hec ſolutio pʒ.qꝛ ſicut te⸗ pus ſequit᷑ motũ.ita nũc ſequit᷑ mo bile qm ſicut ipſo nunc diſtiguimus pᷣteritũ a futuro.ita ipo mobil di⸗ ſtinguimus ſpaciũ ꝑ tranſitũ a trãſeundo. Vnde ſpa⸗ ciũ qð eſt a pncipio ſui viq; ad mobile dicimꝰ eſſe ꝑtrã ſituʒ ⁊ qð eit a mobili vſq; ad finẽ eſſe ꝑtraſeundũ Cõ ſtat aũt ꝙ ꝑ totũ motũ ipᷣm mobile ſiue illud qð moue tur ſicut punctũ vł lapis vł aliqd tale eſt ide differens ſolũ bm eſſe ſcʒ bʒ ꝙ ipm eſt in alio ⁊ alio lo co.ſicut di ceremus coꝛiſtũ i n theatro⁊ choꝛiſtũ in choꝛo eſſe vnũ et eunde differete tñ ſola re (MWaiteſtũ aut eſt) In hoc tercio caplo det᷑minat p hus de ꝓpꝛietatib tꝑis 2 ipᷣ ius nũc. ſt aũt pᷣma ꝓpꝛietas ipius nũc melura⸗ re tpᷣs. Patʒ pᷣmo.qꝛ vnũqðq; mẽſurat᷑ ꝑ illud quod ẽ maxi me notuʒz in ſuo genere.ſed nunc ẽ maxie notum in ſuo gñe.Patʒ ſcðᷣo qꝛ ſicut ſe hʒ mo bile ad motum ita nunc ad tpᷣs ſed ꝑ ipᷣm mobile ↄgnoſcit᷑ motꝰ.ergo Scda ꝓpꝛietas eſt nũc eẽ ſił cũ tꝑe ⁊ ecõtra.pʒ qꝛ ſicut ſe habẽt mobile ⁊ motus ita nunc ⁊ tpᷣs.Sed nõ eſt pol ſibile motuʒ eſie ſine mobili nec mobile ſine motu.er⸗ go nõ eſt poſſibile tpᷣs eſſe ſine nunc ⁊ nunc ſine tempo re.Tercia ꝓpꝛietas eſt.ſᷣm ipſuʒ nunc tpᷣs eẽ ↄtinuuʒ et ſᷣm ipᷣm diuidi. Patʒ pꝛiĩo.qꝛ ᷣm mobile diuidunt᷑ et ↄtinuant᷑ pars ꝑtrãſita in motu.⁊ pars ꝑtrãſeunda ergo. Sibr eſt de the reſpectu ipᷣiꝰ n unc. Scðdðo pʒ idẽ ꝑ ſiłe de puncto ⁊ linea. Eſt tñ deña inter nunc ⁊ punc tuzʒ qꝛ punctuʒ in linea poteſt bis ſumi ꝓpter eius per⸗ manentiã. Sed idẽ nunc in tꝑe nõ poteſt bis ſumi ꝓp⸗ ter fluxuʒ Q. narta ꝓpꝛietas eſt nũc nõ eẽ ꝑtẽ tꝑis.pʒ p ſile de linea ⁊ puncto. Eſt em manifeſtuʒ ꝙ nulla ꝑs ipᷣm nunc tꝑis eſſe.Q.uinta ꝓpꝛietas eſt ꝙ q;uis ipᷣm ſm rõne ſᷣm quã dicit᷑ terminus dicetur eſſe tꝑ is ſoluz Tamẽ ſm roem ſᷣm quã dicit᷑ nuerus ſiue menſura eit etiãꝗ alioꝝ. Pꝛimuʒ ptʒ.qꝛ terminꝰ vt fᷣminus nõ refer tur niſi ad hoc ꝙ fminat.Scdm patʒ qꝛ nuerus ſᷣm ꝙ mẽrus refert̃ ad illa q meſurat. Nunc ãt alið menſu rat a cꝑe.meſurat e in omia momẽta ſił exiſtentia.nuẽ rus autẽ qͥ eſt equoꝝ hoꝝ decẽè alibi ⁊ alibi efſft ( Mi nimus autẽ numer?ꝰ) Hic ponit ꝓpꝛietates ipᷣius tẽ⸗ poꝛis.quaꝝ pᷣma eſt.in ipᷣo tꝑe eſt quodãmodo aſſig⸗ nare minimum ⁊ quodãmodo nõ. Pʒ qꝛ tpᷣs cuʒ hoc quod eſt ↄtinuum eſt numerꝰ. In numero autẽ repe⸗ ritur minimum tam ſimplẽciter ſicut vnum taʒ in ge⸗ nere ſicut duo. t ꝓbat᷑ ꝑ ſile de linea q;uis em in eo nõ poſſit dari minimuʒ ſᷣm magnitudinẽ poteſt tamen dari ßm numeyꝝ. vt vna linea vel due.ergo etiam pote rit quodammodo dari minimum.vt puta vnum tem pus vel duo Secunda ꝓpꝛietas eſt. ꝙ tempus dicitur mulcum vel paucum bꝛeue va longum.non autẽ dici⸗ tur velox vel tardus. s aute tempus conſequenter dicatur multum ⁊ paucum.patet.quia multuʒ ⁊ pau cum ſunt paſſiones numeri. Tempus auteʒ eſt nume rus. Et ꝙ conſequenter dicatur bꝛeue vel longum pa tet quia tempus eſt continuum bꝛeue vel longum ſunt paſſiones continui. Sed ꝙ tempus non debeat dici velox vł tardũ.pʒ qꝛ illa nõ attribuunt᷑ motui niſi ſʒ ꝙ eſt menſurabilis deratione auteʒ ipᷣiꝰ non eſt ꝙ ſie Rfoni menſurabile ergo. Tercia ppetas ẽ ꝙ omniũ ſimul turſpᷣa res a ſua natali diſpõne.Coꝛruptõis em̃ cjaꝑ la dii exiſtentiũ eſt idẽ tempus.iʒ nõ exñtium ſił nõ eſt idem ſe eſt tempus. numerus etem motus eſt.motus aũt di rinden tpõs. Aſt ergo idẽ tpᷣs vbiq; ⁊ apudoĩa qͥ ſtł mouẽtur ſtare facit qð eſt Cerciũ coꝛrelariũ eſt ꝙ ſempiterna ſi/ nichiin nõ eſt tamẽ idẽ ſᷣm pus ⁊ poſteriꝰ.Scðm pʒ q; non eſt nue ea q ſemꝑ ſunt ſᷣm ꝙ ſꝑ ſunt nõ ſunt in tꝑe.patz pꝛio orrti idẽ in motu pᷣus ⁊ poſteriꝰ g̊ nec intꝑe Tpᷣs em nume quia talia nõ ↄtinent᷑ ſub tꝑe cũ nõ poſſunt excedi ab nltarh⸗ rus eſt nõ quo nũeramꝰ ſed qð nũerat᷑.pᷣmũ pʒ qꝛ eade ippᷣo ſᷣm duratõem nec ꝑ ↄns ipo meſurari. Scðo ptʒ- mdde pᷣt eſſe mẽſura ext᷑nſeca diuerſoꝝ mẽſurabiliũ.tpᷣs aun qꝛ ſempiterna nec patiunt᷑ aliqͥd nec coꝛtumpunt᷑ in tẽ⸗ Drdeſe eſt meſura motuũ.Oſt aũt nũerꝰ vnꝰ ⁊ idẽ centũ e̊n poꝛe CTercia ↄcluſio qes eſt in tpe ⁊ mẽſurat᷑ tepoꝛe mkni et qͥ eſt centũ hoim quoꝝ aũt nũerꝰ altera eqͥ ab homi q;uis hᷓ ſit per accñs.ꝓbaĩ qꝛ aliqd eſſe in tẽpoꝛe ⁊ iÄꝛ⸗ ancib nibus Quarta ꝓpꝛietas eſt qꝛ ſicut motꝰẽ reiterabi mẽlſuri nõ eſt niſi ꝙ ꝑ tpᷣs ↄgnoſcit᷑ qᷓtitas ſue duratio udcne lis ita etiã tpᷣs.patʒ de hyeme ⁊ autũno ſicut em̃ ↄtin nis. Pꝛiuatio aũt ꝑ habitũ ↄgnoſcit᷑ ⁊ quies eſt pua⸗ idinn git motũ eſſe vnũ ? eunde iteꝝ ⁊ iteꝝ ſic⁊ tpᷣs cõtingit. tio motus.̊ opoꝛtʒ q ꝑ idem meſuret᷑ ⁊ 2gnoſcat᷑ mo⸗ baſat Quita ppꝛietas eſt ꝙ nõ ſolũ meſuramꝰ motũ ꝑ tepꝰ? tus 2 quies.ſed motus meſurat᷑ tꝑe ꝑ ſe ̊ auies mẽſu hewckni ſed aliqñ ecõtra meſuramꝰ tpᷣs p motum. Pꝛobat᷑ tri ratr᷑ tpe ſaltem per accũs. Nec ſeqtur quies nõ ẽ in mo kütüchh plicit᷑. pmo ꝑ exꝑgentiã q; ꝑx motũ nrjm iudicamꝰ tepꝰ tu ̊ qes non eſt in tꝑe.q;uis em illud (qð eſt in motu) unhgs! eſſe multũ vł paucũ Scðo pbat ꝑ ſiłe de nũero.q;ꝛ eꝗ̊ necelſſe ſit moueri.nõ tñ id qð eſt in tpe⸗ quia ſicut demñ nienin vno vilo ⁊ po ſtea alio deueimꝰ in rõem diſcretiuaʒ q eſt tpᷣs nõ eſt motꝰ ſed mẽlura morꝰ.nõ em tpᷣs ẽ motꝰ elulete rõe iteꝝ ↄgnoſcimꝰ qnta eſt equoꝝ multitudo. Terꝰ ſed nüuerus motꝰ. Vñ tpᷣs nõ mẽſurat illud qð moue RZ ꝓbat ꝑ allud ſiłe q; ſicut ſe habʒ magnitudo ad motũ vel qeſcit ;dtum adi id qð eſt. neq; q;tum ad ſuã q;tita kuinenn ita motꝰ ad tpᷣs.ſed nos meſuramꝰ motũ ꝑ magnituj/ tem.ſed q;tum ad q;titatem ſui motus vł qetis.Ex di⸗ indsn dinẽ magnitudiem ꝑ motũ.Cognito em motu facił ctis ſequunt᷑ tria alia coꝛrelaria.pᷣmũ ẽ ꝙ illa (que nõ — ↄgnoſcimꝰ q;titatẽ vie ⁊ ecõtra ſi ↄgnoſcamꝰ qnta eſt mouent᷑ vx qeſcunt ) nõ ſunt in tpe.ptz qꝛ eſſe in cꝑe eſt nich via faciłr ↄgnoſcemꝰ q;tus ẽ motus. etis menſuraA melurari tpe.tpᷣs aũt eſt mẽſura motꝰꝛ qetis. Secun⸗ Nulcſſ mus motũ tꝑe ⁊ eᷣs motu. (Om aũt tpᷣs eſt In ̊. du coꝛrelariũ ꝙ nõ entia (ꝗᷓ ſunt impoſſibilia ſicut dy kun ko 2nat ehs tps ad ea ꝗ ſunt in te.q; ̊tps ametrũ eſſe ↄmenſurabilem coſte nõ ſunt in tꝑe)ptʒ qꝛ enenmn mern * melura mor? oj cire quo meſurat motu.men mil eſt in tepe niſi cui aliqũ ineſt moueri ⁊ aliter ſe ba⸗ „* ſurat aut ſic qꝛ tꝑe pᷣmo mẽſurat᷑ aliq ꝑs motꝰ q meſu bere.ſed ea q̃ nũq; ſunt nõ ſũt hmõi.gꝭ ct dictũ ẽ notẽ e rat totũ morũ ſicut cubitꝰ meſurat vnqꝗ ꝑtem magni⸗ ter q ſunt impoſſibilia quia nõ entiũ qdã nõ ſunt q̃ ali 5 66 4 H ee ie nn res a motu nõ meſurant᷑ tꝑe ſm id qð ſunt ſʒ ſolũ hmm ſuũ oꝓpoſitũ lemper eſt.ſcʒ dyametꝝ eſſe ↄmenſurabile ininen ſuũ eſſe. Tripłr aũt aliqͥd pt intelligi eſſe in tpe otelt coſte. Aſmetꝝ em eſſe dyametyꝝ ſe eſt ⁊ nõ erit h in txe gfag ejm̃ vno mõ intelligi ꝙ aliqd ſit in ſꝑe qꝛ eſt qñ tpᷣs eſt ergo neq; ſimetꝝ vñ ſemper nõ ẽ qꝛ ↄtrariũ ẽ ei qð ſem ium Seðᷣo mõ qꝛ ẽ aliqd tpis vt ꝑs vł paſſio Cercio mõ ꝗ per eſt Q. uoꝛũcũq; at otrariũ nõ ſemper eſt hec: boſ b Iqd ðꝛ eẽ in tpe ſicut in nũero vł meſura q ſcʒ ĩm mẽ ſunt eſſe⁊ nõ eſſe ⁊ eſt gnatio ⁊ coꝛruptio ipoꝝ. Teri⸗ mint mõis ðꝛ aliqͥd in tpe pʒ. qꝛ vno mõ aliqͥd ðꝛ eſſein qñ ſunt ⁊ aliqn nõ ſunt menſurant᷑ tempoꝛe.pʒ qꝛ talia Miufn nũero.qꝛ eſt aliqͥd ipiꝰ nũeri ſcʒ ꝑs eiꝰ ſicut vnitas vei excedunt᷑ a tempoꝛe.̊ pñt tempoꝛe menſurani ( Ipᷣʒ umt paſſio ſicut par vł impar. Wlio mõ ð: aliqd eẽ in nũe aũt nũc) In qnto capło pᷣs ↄplet detmiatõem qeu ima ro qꝛ numerat᷑ꝑ ipm. Tpss aut eſt nñerus ꝗ̊ ↄtingit i dam de abus bus fact? eſt ſermo. Et ᷣmo dt ipo nũe i G lis duobo mõis aliqͥd ec in tꝑe.vñ nũc Vr voſt anut po⸗ dicens ipm at nunc eſt ↄtinuatio tꝑio. Accipit ãt du Es ii ſterius ſtꝭ in tꝑe. Scᷣo mõ ⁊ ipᷣe motꝰ eſt in tpe. Cer ¶pkr. vno mõ ꝓptie ⁊ ſic nũc ðᷣ im pns.Alio mõ capit inchig mõ etiã res. qb ↄpetit motꝰ. Scdᷣa ↄcluſio eẽ in tꝑe imppꝛie? ſic nũc ðꝛ tp̃s ꝓpinquũ pnti ſiue illd tps ſit icihe nõ eſt eẽ qñ ts eſt. pbat᷑ tripłr. Pꝛio qꝛ eẽ in loco nõ ẽ pteritũ ſiue futuꝝ. Dicimꝰ ein de aliquo ꝙ veniet nüc iuint eſſe qñ locꝰ eſt ſed potius eſt mẽſurari ⁊ ot ineria loco quia veniet hodieſ eano relm bellum troyanum vrt mu;nae Scdo qꝛ eẽ in motu nõ eſt eẽ qñ motus ?. Tercio qꝛ ſi etiam diluuium factume enuncquig q;uis tempus scniic lic oẽs res eẽnt in q̊libʒ.⁊ celũ in milio qꝛ qũ miliũ ẽ 2 belll troyan ſit tontinnn pꝛeſenti.tamen non eſt o etunn etiã eſt celũ. Ox decĩs inferũt᷑ tria coꝛrelaria.pmũ e.qꝛ pinauum. Aeclpeen sanltern bzopeia Pelncu . nunoe q ſunt in tꝑe ⁊ tpe ↄtinent᷑ ⁊ meſurant᷑ qꝛ eè in tpe vt DH acceptione ponit Philoſophus de 4 ria dicta Pꝛr nan loqmur eſt eſſe in alio ſicut in nũero.omni aüt numero mumeſt. Nunc continuat tempus ſcilicet pꝛeteritum Vnin pᷣhht accipi numerꝰ maioꝛ.̊ om̃i eo qð eſt in tꝑe pᷣt acci cum futuro:et eſt eius tempoꝛis finis. ſcilicet pꝛeteriti 4 atdia euerte N Ueſtotelis tudis q vlteriꝰ meſurat totã magnitudiem. Differẽt tñ tpᷣs mẽſurat motũ ⁊ res ꝑmanętes.⁊ ſtꝭ ita drũter ĩ tꝑe·qꝛ motũ eẽ in tꝑe ẽ ipᷣm ⁊ eẽ ſuũ mẽſurari tꝑe. Mo tus em̃ meſuraĩ tꝑe ⁊ 'm id qð eſt ⁊ ſm ſuũ ec.ſed alie pi tps maiꝰ.⁊ ſic oẽ (ꝗů eſt in the) excedit᷑ a tꝑe ⁊ ↄtine tur in tpe ſicut locatuz in loco Scvᷣm coꝛrelariũ om̃e quando fuerunt.vt Homerus ⁊ talia bene menſuranf tpe. WVlia ſunt que aliquãdo erũt ⁊ ipᷣa etiã tꝑe men⸗ ſurant᷑. Wlia vᷣo ſunt q nũc; ſunt ⁊ quoꝝ oppoſita ſe ſunt dyamecꝝ em̃ eſſe ↄvmenſurabilem coſte nuqᷓ; eſt ſʒ et pꝛincipium ſuturi.ſed hoc non eſt ita manifeſtum de tempoꝛe ⁊ ipſo nũc ſicut reſpectu linee eſt de puncto . it ali p p cõem vſum loqn quod eſt permanens. Secundum dictum eſt ꝙ tem nnn Ntbeen ald d rabetnefe ĩtꝑe ⁊ ꝙ oüa gus diuiditur ſᷣm ipſum nunc. differẽter tamen nunc Gdi lle: tabefiũt ꝑ ts Dicimꝰetiã obliuionẽ fieri p diuidit tempus et continuat. Diuidit enim iplum ſamt tps ⁊ nõ diſciplinã. vñ nos nõ dicimꝰ aliqd fieri nouũ temp us bm ꝙ conſideratur vt multg in potentta e de N/ rnn vrbonũ ppt tps ⁊ ro eſt q ths de ꝑ ſe eſt magis cq coꝭ alterum ⁊ alterum icihz vut geclvit ſeoꝛſum. ve de d u . rxuptõis q; gnatõis. Cps em eſt numerus motꝰ. mo⸗ pium vni fintsalrert ſz kʒ ꝙ nnee accann LEE. miit tus aiit facit diſtare rem aſuo pncipio ⁊ ipz remoue et idẽ ⁊ eſt ſimle ſicut de puncto in linen. erel 4 . . . OQueſtiones quarti Phiſicoꝝ. dietum eſt ꝙ nũc diuidens ⁊ Itinuans tempua ẽ vnuʒ et poſterius dicit᷑ aliqd ppter diſtãtiam ad ipᷣm nune ſ et idẽ differẽs ſm ec. eſt ãt ide 2 m idẽ diuiſio ⁊ ↄtinu ſed nũc inẽ temꝑe ̊ pus ⁊ poſterius ſunt in tꝑe.CTenʒ ai atio. eſſe aũt nõ idem eſt Ot qꝛ ꝑhs detmiĩauit pe nic ↄũña qꝛ in eode ſunt nũc 7 diſtätia ad ipᷣm. O? ãt ali⸗ 4 determiat ⁊ de tũc. dicẽs ꝙ ipᷣm tũc eſt tpᷣs pᷣtitũ deter quid dicaĩ pᷣus 2 poſteriꝰ ꝑ ↄꝑatõem ad ipᷣm nũc.ptʒ miuatũ ꝑ pᷣcedẽs nũc ſiue ꝓpinquũ ſiue remotũ. Dici deſcriptõem iſtoꝝ.qꝛ in pito ðꝛ pus qð eſt lõgiꝰ ab R, mus em̃ tũc deſtructa eſt troypa tũc factũ eſt dilunium tpo nuc 7 poſteriꝰ qdð eſt ꝓpinqus ipᷣi nũc. ecõtra aũt ẽ s Piimo determĩato de aliquo tpe. Circa hoc ãt mo in futuro qʒ in futuro ðꝛ pᷣus qd el Ppiaut⸗ ipi nũc. et en uet vnã dubitationẽ que eſt hec Vtrũ tpᷣs ſit ꝑpetuũ poſterius qð eſt pcul ab ipᷣo nũc. Manifeſt uz eſt ̊ e ni videt᷑ em̃ ꝙ nõ ex dictis.quia tempuo (d8 8S ie ſt h ois mot“ in tꝑe eſt . in, fini tũ q; determinat certã diſtantiam ad pns. de Ibhoc vltimo capitu lo ſoluit tres dubitatões circa exiſ⸗ an quolitxt tpe poſſum dicere tic vt videt oine tps eſij tentiã ? vnitatem this. Pꝛima dubitatio eſt quõ ſe by n nitũ. o ſolutoe laꝰ dubitatois ponit᷑ bec ↄcluſio Tẽ tps ad aiam. Scdᷣa ẽ ꝓpter qͥd tpᷣs eſt vbiq; ſcʒ in tra noc pus nõ incepit eẽ nec deſinet eẽ ꝓbat᷑.qꝛ om̃e tpᷣs finiti Mari ⁊ꝛ in celo. Tercia vtꝝ tps ſit mẽeſura motꝰ cuiuſ⸗ ns terminat᷑ a nüc. de roe aũt ipᷣiꝰ nũc eſt ꝙ ſit pncipiũ fu libet. Pꝛo ſolutione ãt ſcdᷣe dubitatõis(q eſt facilio.) V turi ⁊ finis ptiti.vñ ſicut in circulo idẽ eſt ↄcauũ ⁊ c¶ ponit᷑ hec ↄcluſio tpᷣs repit᷑ in omnib reb naturaliba de u exũ.ita in tꝑe idẽ eſt ᷣncipiũ ⁊ finis reſpcũ diuerſoꝛũ Ratio huiꝰ eſt qꝛ ppter hHq tps eſt paſſio mot? ſimul r . finis.ſcʒ pᷣteriti ⁊ pᷣncipiũ futuri.& nullũ tpᷣs finitũ pᷣt ? ſunt tps ⁊ mot.led in ol by naturalibe repit mo r eſſe añ qð nõ ſit ptericũ poſtqᷓ; nõ ſit futuꝝ. Nõ deficiet fus ſm actũ vł potetiã qꝛ oĩa coꝛpa naturalia ſty mobt nr ſtaq; tempus ſꝑ em in pncipio eſt. detmianit de nüc er S lia localit. Hec em mobilia oĩa in loco em ſunt omia. (ein tũc. Determĩat etiã de iam ⁊ mo. ct dicit ꝙ illud Ctp̃s repit᷑ in omibus rebs naturalib. Pꝛo ſolutõne pᷣ⸗ n⸗ dicit᷑ eſſe iam qð eſt ppĩquũ pñti ſiue ſit ptitũ ſiue fu me dubitatõis ponunt᷑ due ↄcluſiones. eima ſi non urnn turũ.· Si em ꝗrat᷑ qñ vadet dicimꝰ in iaʒ. ⁊ ſi qrat᷑ qñ poſſet ec aĩg nõ poſſet eẽ ts.impoſſibile em eſt tempꝰ n vadis dices iã ibi iuit.ſʒ nõ ðꝛ ꝙ iã deſtructa eſt troxa eſſe ſi aĩa nõ ſit. ꝓbat᷑ ſic.qꝛ ſi nõ poſſet eſſe aĩa nõ poſſʒ penit Daca ait be ßrerten tpᷣs ꝓpĩquũ pñti nũc. Sʒ olim eſſetpᷣs numerꝰ ſed tps eſt numerꝰ ̊ Maio: pʒ. qy ſi op t tps pᷣtitũ remotũ a pnti nüc Repete vo ſᷣt tᷣs inſ· n po ſerãs nihil eẽt nüerabile.⁊ ꝑ ↄñs ñ poſſ eẽ he ſibile ꝓpt᷑ eiꝰ ꝑuitatem.Antiq tñ tranſlatio hʒ alias numer? eſt id qd numerat aut qð numerat᷑ deet tiqua hʒ inſtans.⁊ vbi tũc. hʒ qñ.⁊ vbi iam hʒ eſſe.vbi impoſſibile ẽ numerabile eẽ aliqð.quare manifeſtuzʒ ng vᷣo vł mõ paulo an.⁊ vbi olim pᷣdem ⁊ antiqtꝰ.vbi ĩt ꝙ neq; numerus.numerꝰ em qð numerat aut nume⸗ Fo repente.ſubito.Ad ↄplendũ vo det᷑mĩatõnem de eo rabile ſed nihil alið q; aĩa ⁊ intellectus aie eſt apti na dffn qð eſt oĩa pati a tꝑe poĩt phᷣs hãc ↄcluſionẽ Cppᷣs ma tũ numerare ů̊ Ocðᷣa acluſio tpᷣs eẽt q;uis ala nõ eſſet “ gis eſt cã coꝛruptois qᷓ; gnatõis.De tꝑe em̃ fuerũt due patʒ qꝛ q;uis aĩa no eſſet motus eẽt ſed motꝰ nõ eſſʒ ſi Pfti opĩones vna dicit ꝙ eet cã gñatõis ⁊ diſcipline. lIlia ne pᷣoꝛi ⁊ poſterioꝛi.nũqᷓ; em ꝑtes motꝰ ſunt ſil immo Pgl (ꝗᷓ fuit cuiuſdã phᷣi pitagoꝛici dcĩ pharõ) dicit ꝙ tps ẽ ſemꝑ vna eſt poꝛ ⁊ alia poſterioꝛ.̊ pꝛius ⁊ poſterius in EUls magis cã obliuioĩs qᷓ; ſcie ⁊ coꝛruptõis qᷓ; generatõois mMotu eent ;uis aia nõ eſſet ſʒ pᷣus ⁊ poſteriꝰ in motu diin DQuãuis aũt vtraq; iſtaꝝ opionũ habeat aꝓparetiã eo ſunt tpᷣs ſᷣm ꝙ ipᷣa ſunt numerata vł nũerabilia.ꝗ̊ Pꝛo ſie ꝙ oĩa ⁊ gñant᷑ ⁊ coꝛrũpunt᷑ in tꝑe tñ ſcdᷣa ẽ verioꝛ. Pꝛo⸗ ſolutione tercie dubitxatõis qᷓ eſt hec.vtꝝ tps ſit meſu ſun bat oß nutatio cũ ſit remotiua ra cuiuſlibʒ motꝰ aut alicuius aut alicuiꝰ nõ. ꝛ ſi ſit ů Trei a diſpõne (quã hʒ Diſpoĩt ad ei coꝛruptõem ſʒ nõ mẽſura cuiuſlibz mot?ꝰ vtx. ſit mẽſura oim motuum pot diſponere ad eiꝰ gnatoem.qꝛ res illa ſã geĩta eſt eque pᷣmo ⁊ alioꝝ ſcᷣario.Ponunt᷑ qtuoꝛ ↄcluſiones pᷣ i . ulis bñ diſponat ad atoem altius rei q no dũ eſt ̊ cẽ ma eſt tps eſt mẽſura cuiũſſibʒ mot pʒ.qꝛ vt deſ eſt 4 mutatio magis ſeabeat ZPatöem ad illð qð ia eſt ſuꝑius motũ eſſe in tꝑe eſt ipᷣm meſurari ꝑtpᷣs.ſed om da let qd mutat᷑ q; ad illud qð no dũ eſt ſequit᷑ q mutatõ nis otꝰ eſt in the.oẽ em( qd in tpe mouet᷑ v 2 et p añs etiã tps magis h ſe debeat dici c corruptols potz inductie.nq illud qð fit in tpe fit ⁊ q augmẽtat᷑ N qᷓ; gñatõis. Scðo ꝓbat᷑ a ſigno ſic qꝛ nihil videmus in tpe augmẽtat᷑. ⁊ qð alterat᷑ ĩ tꝑe alterat᷑ ⁊ ſił᷑ quod 8* generari niſi appareat aliqð agens detminatũ aliud a localr mouet᷑ At ſi arguat᷑ ꝙ ſi tp̃s eſet mẽſura cuiu: er temꝑe. Qñq; videmꝰ res coꝛrũpi ⁊ nõ apparet manife libet motꝰ ſeq̃ret᷑ ſił eẽ duo tpa eqlia. Sił em ſũt duo ſte aliqðᷣ coꝛrumpẽs alið a tꝑe.⁊ iõ talẽ coꝛtruptionem motus eqles ſed h ẽ impoſſibile ̊ tpᷣs nõ eſt menſura attribuimꝰ tꝑi verũtamẽ ſic eſt ꝙ tpᷣs nõ facit illã con? cuiuſlibet motus. NHegat᷑ pᷣma ↄna.qꝛ ad młtiplica⸗ ruptõem ſic ꝙ nõ ſit ibi alið coꝛrũpens. Etherogenia tionẽ motuũ nõ ſeqᷣtur multitudo tꝑm nec oꝑtz ꝙ duo nur⸗ nãq; habẽt in ſe pᷣncipiũ ſue coꝛruptõis ĩtriſecũ.Omo motus hñt duo tꝑa Scða ↄcluſio eodẽ tꝑe poſiũt mẽ ln genia aũt a ↄtraria ↄtinentis patiunt᷑ neq; ̊ hãc fcir ſurani plłes motꝰ. ꝓbat᷑ qꝛ diuerſoꝝ nũerabiliũ ac inui * tpᷣs.ſʒ accidit in tꝑe fieri hãc mutatõem.Ad ↄplendũ cem eqliũ ſᷣm mititudinẽ eſt idẽ nuerꝰ ſtꝭ.ſeptẽ canũ et mn at detmiĩatõeʒ de h (qð ẽ oẽm motũ eẽin tꝑe).poĩt phs ſeptẽ equo ꝝ.ſi em ⁊ hi ſunt canes illi vᷣo eqᷣ vtiq; autẽ * ſ hãc ↄcluſionẽ Ois mutatio ẽ in tpe.pbat duab roõib ſeptem idẽ nũerus eſt.ſed tpᷣs ẽ nüerꝰ ꝭ̊. ñ q;uis ſit l pᷣma qꝛ in omni mutatione inuenit᷑ velocius?⁊ tardius tata in motibo ꝙ vnꝰ ſit velox ⁊ aliꝰtardꝰ vł ꝙ vnꝰ ſit iſta ãt diffiniunt᷑ ꝑ tps.vñ illð ðꝛ velociꝰ mutari qð p⸗ loci mutatio ⁊ aliꝰ alteratio.vł ꝙ vnꝰ fiat in vno loco us tranſmutat ad aliquẽ terminũ.ſᷣm idem ſpacium et aliꝰ in alio loco multũ diſtãti.tñ oĩm motuum eqli t ita tñ ꝙ eadẽ ſit rega vtriuſq; mutatois. O(xemplum um ⁊ ſił exiſtẽtium eſt idẽ tpᷣs. Patz g̊ ſolutio pᷣme ꝑtꝭ⸗ 0 vt in loci mutatõe ſi vtraq; mutatio ſit circularis aut pᷣdicte dubitatõis.Sed ꝓ ſolutõe ſcde ꝑtis eiꝰ ſuppoĩ yvytraq; recta. Scdᷣa rõ qꝛ pus ⁊ poſteriꝰ ſunt in tpe ſed tur pꝛimo ꝙ loci mutatio ↄtinet ſub ſie multas ſpẽs h in omi mutatõe eſt pᷣus ⁊ poſteriꝰg̊ Maioꝛ pʒ.qꝛ pqus quaꝝ vna eſt motꝰ circularis.Scðo ſupponit ꝙ vnũ⸗ N . e de Te Grai mmüct to näi Ulht e kutti „A Sclneteni⸗ nanoe t dolsaiuſ Kilin) Wturntb⸗ Eno Momag lluineg⸗ ml ickem⸗ ianöpeßß tpz.gl ſhe⸗ Dumm miifti; n tpein uncſt tlano winisis Flnin ailt EoN Ciis; rifd it rand nail ſit ⸗ mus Ppla⸗/ 7 e ſütme ginui i Areſtotelis quodq; menſurat᷑ aliqͥd ſui generlo ſicut vnitas me ſurat᷑ vnitate.⁊ vnitas eq eq̊. Tereõ ſupponit᷑.ꝙ ſiẽ di ctũ eſt pus tpᷣs menſurat᷑ motu ⁊ motus tꝑe.qꝛ accep⸗ to aliquo motu determiĩato ſiue aliq ꝑte motus ꝑ ipᷣm meſurat᷑ qᷓtitas ipᷣius motus ⁊ totiꝰ talis Ponit᷑ ergo hec ↄcluſio tercia.tpᷣs pᷣmo ⁊ pᷣncipałr eſt menſura mo tus pᷣmi mobit᷑.⁊ ſcdᷣario alioꝝ motuũ.Nꝛobat᷑ qua tuoꝛ rõibus. Pꝛima eſt.qꝛ ᷣmũ in vnoquocq; genere ẽ mẽſura oĩm alioꝝ motuũ.ſed tpᷣs eſt meſura motꝰ. qᷓ tpᷣs pᷣmo mẽſurat motũ pᷣmi mobił.Scðda rõ.qꝛ mẽſu ra debʒ eſſe notiſſima.ſʒ motus celi oĩbꝰ alijs motib⸗ notioꝛ eſt.̊ Tcercia rõ.qꝛ meſura debʒ eẽ regularꝭ. mo tus aũt pᷣmi mobit eſt regulariſſimꝰ.cũ alij ſint irregu la res.vt alteratõ augmetato.⁊cijs. Ox quib pʒ ꝙ tẽ pus ↄuenit pᷣmo motui vltime ſpere.ymmo ipᷣm vide tur eẽ talis motꝰ.vñ ⁊ videt᷑ eẽ tᷣs ſpere motꝰ.qꝛ hoc mẽſurat ⁊ alij motꝰ ⁊ tpᷣus hoc motu. Quarta rõ eſt ꝗ ſigno.qꝛ ſolemꝰ dicere ꝙ res humane fiũt ſᷣm queda, circulũ.ymmo vłr omes res naturales habẽtes motuʒ Eeneratdem coꝛruptõem.hoc aũt eſt.qꝛ ola illa men urant᷑ tpe. ⁊ accipiũt initiũ ⁊ finem in tꝑe. ergo videt tps ſit aliqͥd circulare.ſed hoc nõ eſt niſi qꝛ bᷣmo cõ⸗ petit motui celi.qui eſt circular.g̊ Pꝛo ſolutõe vᷣo illiꝰ qð pꝛiꝰ ſuppoſitũ eſt p ̊s ponit hãc quartã ↄcluſionę idem eſt numerꝰ diſtinctoꝝ nũeratoꝝ ſi ſint eqlia. vt decẽ ouiũ ⁊ decẽ canum. Pꝛobat᷑ a ſili.qꝛ ſi ſumantur duo trianguli.vt yſocheles ⁊ gradatꝰ.de ilł veꝝ eſt di cere ꝙ ſint eadẽ figura.qꝛ vterq; eſt triangulꝰ.nõ tamẽ ſtꝭ idem triangulꝰ.qð pʒ.qꝛ illud eſt idem illi a qͥ non differt dꝛña. ⁊ nõ eſt ide illi a qͥ differt dꝛñtia.ſʒ pſoche les differt dꝛna trianguli a gradato. ⁊ nõ differt ab eo deñtia figure. EHiguraꝝ em alia eſt circularis.alia tri angularꝭ.⁊ alia qdrangularꝭ.⁊cijs Manifeſtũ eſt aũt ꝙ illi duo trianguli nõ differũt ab inuicẽ aliq aliarũ dꝛnarum. CTriangulꝰ aũt diuidit᷑qꝛ aliꝰ eſt triũ late rũ equaliũ.ſicut yſocheles.aliꝰ triũ laterum ineqlium ſicut gradatꝰ.aliꝰ duoꝝ equaliũ. Ptʒ ergo ꝙ yſoche les ⁊ gradatꝰ ſtꝭ eadem figura.ſʒ nõ idẽ triangu 1., er/ go a ſiłi numerꝰ decẽ ouiũ ⁊ numerꝰ decẽ canũ ſt? idesz nũerus.q;uis nõ ſtꝭ idem denariꝰ. Dicit᷑ aũt recte ꝓ numerꝰ quidẽ idem eſt ⁊ ouiũ ⁊ canũ ſi eq̃lis vterq; ſit decẽ aũt nõ idem neq; decẽ eadẽ ſtꝭ.ſicut triã guli idẽ q eſt eqlaterꝰ ⁊ gradatꝰ.⁊ tamen eade figura eſt.quia vterq; trianguli ſtꝭ.idem em dicit᷑ a quo nõ differt dꝛñ tia.ſed nõ ðꝛ idem a q̊ differt differetis. (irca hũc textũ ſtꝭ quatuoꝛ dubia. 2 Dubiũ eſt. vtrũ ꝓpõ Are⸗ „ 21 m II ſtotelis ſuperiꝰ poſita bñ ꝓ vr cedat q̃ arguit ſic.ſitpᷣs eet mot celi.tũc ſi eẽnt plures celi eſſent plura tpa.qꝛ Are ſto.videt᷑ accipꝑe vnũ impoſſibile.videlʒ plures eẽ ce⸗ los.⁊ ex illo infert aliud impoſſi bile.⁊ ꝑ ↄñs non vide tur incõuenies ↄcludexe vnum impoſſibile ex alio Ad iſtud reſpõdet cõmentatoꝛ ↄmẽto.lxxxiij.dicẽs ꝙ iſta declaratõ eſt alteriꝰ modi.m̃ cũ fuerint duo ↄntia ſe ↄplete.⁊ poſuerimꝰ aliud eſſe ipᷣm pᷣcedens aut diſpo ſitũ ꝑ pᷣcedens nccãrio ſequit᷑ ↄñs.licʒ ſit impoſſibi⸗ le ↄns ad illã diſpõnem ꝑ pᷣcedens. Et iſta eſt regnla 2mentatoꝛis.verbi grã.qꝛ dies ſequit᷑oꝛtũ ſolis.mai⸗ feſtũ eſt ꝙ in quacũq; hoꝛa ponemꝰ ſolem oꝛiri.ſequit tunc diem eſſe. licʒ ſolem oꝛiri in pᷣma hoꝛa ſit impoſſi⸗ bile. Olt ſilr omne qdð ponit᷑ volate ſequet᷑ hoc qð ha — bet alas. licet id poſitum ſit impoſſibile volare. quia tpᷣs ⁊ motꝰ ſtꝭ ↄna ſe.vt ponit aduerſariꝰ dices tps eeé motũ celi.nccè eſt ſi poſuerimꝰ plures celos eſſe plura tꝑa eſſe.ſed plura tepoꝛa eẽ eſt im wſſibile.ergo plures celos eſſe eſt impoſſibile.hoc aũt necẽ eſt tẽpus eẽ mo⸗ tũ celi.vult ergo cõmẽtatoꝛ.ꝙ qñ aliqua ſic ſe habẽt euidenter ⁊ auertibilr vnũ ſequit᷑ ad aliud.ſicut halẽ tia eandẽ diffinitõem quãtũcũq; accipiat aliqð poſſi⸗ bile. 2 poſtea deducat᷑ ad aliqð impoſſibile. tunc ↄñs nõ ſaquit᷑ ex impoſſibili accepto.aut oʒ ↄcludere ꝙ ĩ hoc ſequit᷑ impoſſibile ex ante.aut ꝙ impoſſibile eſt il la habere eandẽ diffinitoem.ſicut pʒ in exemplo ↄmen tatoꝛ is.⁊ iõ ſi ex iſto impoſſibili nõ ſequat᷑ euident᷑ plu ra eſſe tꝑa.⁊ tñ ſequit᷑ euidẽter ex iſto ⁊ vno alio poſito ſcʒ ꝙ tpᷣs ⁊ motus celi ſtꝭ idẽ.ſicut habẽtia eandẽ diffi nitõem. ⁊ ſõ ſequit᷑ ꝙ tpᷣs ⁊ motus celi erũt ide.qð eſt ĩ poſſibile. ⁊ iõ bñ ⁊ ſubtiliter arguit Areſto. Olt ſi di/ catur ꝙ ex tali mõ arguẽdi nõ ↄtingit inferre plurali⸗ tatẽ ex pluralitate ſicut nõ ſequit᷑ho eſt albus.ꝗᷓ ſi ſint plura alba ſt plures hoĩes. Hec ſequit᷑.intelligetia pᷣ ma eſt ens. ſequit᷑ ſi ſint plura entia ſiꝭ plures itelli⸗ gẽtie pᷣme. Reſpõdet᷑ ꝙ ille ꝓceſſus nõ valet niſi ſup⸗ ponẽdo vnũ.videlʒ ꝙ illa ſtꝭ vnũ ↄuertibiłr ⁊ ſint ha⸗ betia eande diffinitõez. ſʒ ſic illo poſito ſꝑ ↄtinget infer re pluralitatẽ ex pluralitate.⁊ ideo nõ ſequit᷑ foꝛmałx motus celi eſt tẽpus.ergo ſi eẽnt plures celi eẽnt plura tꝑa.ſed bñ ſequit᷑ im intẽtõem Areſto.ꝙ illi contra quos arguebat dicebãt.idẽ ſtꝭ motus celi ⁊ tpᷣs tanqᷓ; habẽtia eandẽ diffinitõem ſiue foꝛmalẽ re,z Scom dubiũ vtrũ tẽpus ſit ꝑ ſe cã coꝛruptõis ⁊ nõ generatio⸗ nis. Ad quod ðꝛ cõiter ꝙ motus eſt ꝑ ſe pꝛimo cã coꝛ ruptõis.⁊ tpᷣs ꝑ ſe ſcdᷣo. Poteſt tame meliꝰ dici ꝙ tᷣs⸗ nec eſt ꝑ ſe cauſa coꝛruptois nec generatõis.ſʒ ſolũ per accñs. t ad phᷣm ðꝛ ꝙ cum ðᷣt tps eſſe mag ꝑ ſe cãʒ coꝛruptõis q; generatõis nõ accipit ꝑ ſe poſitiue.ſʒ ne gatiue.ac ſi diceret.tpᷣs nõ eſt ita ꝑ accñs cã coꝛruptio nis ſicut generatõis Terciũ dubiũ. vtrũ in toto tẽ⸗ poꝛe ſit vnũ ⁊ idem inſtãs dꝛñs m eſſe.Ad qð diuerſi diuerſimode reſpõdẽt.pᷣt tamẽ omiſſis reſpoſionibus alijs bꝛeuiter rũderi.ſic dicẽdo pᷣmo.ꝙ realr ⁊ entita⸗ tiue eſt aliud ⁊ alind nuũc in alia ⁊ alia ꝑte tꝑis.yvmmo in qlibet ꝑte tpis ſicut infinita nũc realłr diſtincta a ſei uicem. Patz. qꝛ ome tpᷣs hʒ aliqð inſtãs ipᷣm ↄtinujs et aliud tpᷣs hʒ aliud ⁊ aliud inſtãs. Sʒ inſtqs ↄtinu ans aliqu ptem tpis coꝛrũpi ad coꝛruptõem illiꝰ. vnũ inſtãs coꝛrũpit᷑ alio manete. Exquo ſequit᷑ ꝙ no eſt ſolũ vnũ inſtãs reałr ⁊ entitatiue.ſiue ſᷣm ſubſtan⸗ tiã in toto tpe. cðᷣo dicit᷑ ꝙ in toto tpe eſt vnũ ⁊ idem inſtans ſᷣm ſubſtãtiã aliud ⁊ aliud ſᷣm eẽ.i.rõem non loquẽdo realłr⁊ entitatiue.ſʒ ſᷣm yvmaginatõem mathe maticoꝝ Imaginant᷑ em̃ ipᷣi idem pũctũ ſuo fluxu cI re lineam.⁊ vnũ ⁊ idẽ nũc ſuo fluxu cauſare tᷣus Oſt ergo m talẽ vmaginatõem vnũ ⁊ idem nũc hm ſubſiã tiã. qð fluens cauſat totũ tpᷣs. Eſt tñ dꝛñs bm eſſe 2 rõ nem. ſicut ⁊ mohile ſᷣm rõem ⁊ eſſe aliud ⁊ aliud eſt in vna pte ſpacij ⁊ in alta.qᷓ; uis ſit idem ſᷣm ſubſtãriã.iſi dubiũ. quo debet exp . d bet exponi ſic. tẽpus eſt numerus motus.i.motus nũe cut etiam eſt decolſchi theatro ? in foo OQuartuz ratus ſᷣm pus ⁊ poſterius.ſicut aliqui exponũt.ſed ſie tempꝰ eſt numerus motꝰ.id eſt meſura ipius motus Nõ aũt dz intelligi ꝙ tpus ſit numerꝰ materiał cap⸗ ele „½ diffinitõ tꝑis. Dico ꝙ non de tus. vtputa res numerate.nec nũerus quo pᷣmo ⁊ ꝑ ſe numeramꝰ.ſed eſt numerꝰ quo numerato alia nũera⸗ mus.vt ꝑ vlnas nũ eratas numeramꝰ alia.ita ꝑ tpᷣus mnumeratũ numeramꝰ motum Queritur vtrum eßs ſit entitas abſoluta pᷣter aĩam ſucceſſiua a nũc cõ tinuãte ſuas ꝑtes a motu ⁊ qualibet re ꝑmanete realit᷑ Diſtincta mẽſurat iua cuiuſiibet durabił plus qᷓ; ꝑ in⸗ ſtans. rguit᷑ pᷣmo ꝙ nõ ſit ens. qa impoſſibile eſt aliqð ↄpoſitum eè ens cuius ↄponẽtia nõ ſtꝭ.ſicut ptʒ pꝓphm in textu. ſʒ ptes talis nõ ſty.qꝛ pᷣteritũ iã factum eelſt. futuꝝ aũt nondũ eſt.q̊. Ocõfirmat᷑.qꝛ illud cuiꝰ eẽ oſiſtit nõ entis ad nõ ens nõ eſt aliqua entitas. ſed eẽ tꝑis eſt hmõi.qꝛ ↄſiſtit in oꝛdine pꝛeteriti ad futurum Scðo ſic.nõ eſt entitas pꝛet᷑ aiam.qꝛ tẽpus eſt nũe⸗ rus. ſed omĩ s numerus habet eſſe completum ab am⸗ ma. ergo tempus habʒ eſſe completum ab aima a 1ioꝛ patz ꝑ p hum in textu dicẽtem ꝙ tẽpus eſt numerꝰ dicẽetem etiam ꝙ ſi nõ eſt aĩa nõ eſt numerus. Et ↄfir⸗ mat᷑ autoꝛitate ↄmẽtatoꝛis dicẽtis ſuꝑ illũ paſſum ꝓ impoſſibile eſt numerare niſi ꝑ aiam. ⁊ hec aia eſt ĩtel⸗ lectiua. et ſubdit eſſe numeꝝ in ala nõ eſt omib mõis qꝛ tũc eſſet ſicut chimera aut hircoceruꝰ. ſʒ eſt extra in potẽtia. ⁊ eſt in gctu ꝑ aĩiam. Et ↄcludit ex hoc ꝙ ẽ in actu ꝑ animã Et pᷣſcianus ðᷣt ꝙ foꝛmale tpis eſt ab aĩ ma.qð põt ꝓbari tali rõe.foꝛmale in tꝑe eſt diſ. cretõ tẽ poꝛis poꝛis a ꝑte poſterioꝛi.ſʒ diſcernere ꝑtem poꝛez a pte poſterioꝛi eſt actus anime. foꝛmale in tẽpoꝛe ẽ ac tus anime Tercio ſic. tẽpus nõ eſt quqtitas abſolu ta diſtincta a rebus ꝑmanetibus.q̊. Oe nõ ſit qtitas abſoluta pʒ qꝛ nulla ẽtitas abſoluta dꝛnaʒ hʒ foꝛmalẽ eſt reſpectiua.ſʒ foꝛmale in tẽpoꝛe eſt pᷣus ⁊ poſteriꝰ cũ impoꝛtat reſpectũ.ꝗ̊. Oè aũt nõ ſit entitas diſtincta a rebus pmanẽtibus pʒ.qꝛ tps eſt accñs ſubiectiue exi ſtẽa in ſubiecto quãto.ꝗextendit᷑ ad extenſiõem ſubiec ti.⁊ ꝑ ↄñs hʒ plures ꝑtes ſimul. łõ eſt g̊ entitas ſuc⸗ ceſſiua.cuiꝰ rõni repugnat halere plures ꝑtes. Scdᷣo pʒ.qꝛ ſi tẽpus ſit entitas ſucceſſiua.tũc nõ habet aliqs ptes ſimul exiſtẽtes.ſʒ illud nõ eſt cuius ꝑtes nõ ſtꝭ.cũ ofe totũ actu exiſtẽs ↄponit᷑ ex ꝑtibus actu exiſtentibꝰ Et ↄfirmat᷑.quia ſi diſtingueret᷑ a rebi ꝑmanẽtibi tũc poſſibile eẽt ipm eſſe ſine omi re ꝑmanęte. qðᷣ videtur implicare ↄtradictõem. Ot eadem tõne poſſʒ pꝛoba⸗ ri ꝙ nõ diſtinguat᷑ reałr a motuꝛ ab inſtanti.quia im plicat ↄtradictõem tẽpus eẽ ſine motu. implicat etiaʒ dtradictõem tps eſſe ſine inſtã ti.ymmo nihil alið põt eẽ de tempoꝛe qᷓ; iᷣm inſtans. Quarto ſic. ꝙ ſit me⸗ ſura cuiuſlibet durabil plus qᷓ; ꝑ inſtãs.qꝛ ome durãs plus qᷓ; ꝑ inſtãs durat ſucceſſiue.ſed om̃e durans ſuc⸗ ceſſiue durat ꝑ tempꝰ. vt pʒ.quia pᷣus ⁊ poſteriꝰ vt ſt⸗ mnumerata ſtꝭ ipᷣm tẽpus ſᷣm ↄmentatoꝛẽ in hoc quar⸗ to.ſequit᷑ ̊ ꝙ tps eſt meſura oĩm durabiliũ plꝰ q; pꝑ in ſtans. Cofirmat᷑. qꝛ ſi aliq nõ eẽnt in tꝑe maxime eſſet eterna vel ꝑpetua.ſʒ hoc eſt falſũ.qð ptʒ pᷣmo.qꝛ dici⸗ mꝰ ea eẽ in omni tempoꝛe.Secũdo patʒ.quia quecũ⸗ q; ſunt in inſtanti pᷣſenti.ſed que ſunt in inſtanti pᷣſen ti ſunt in tempoꝛe pꝛeſenti.ergo ⁊c. Cercio patʒ.quia ome quod eſt aliqñ eſt vel nuqᷓ;.ſi nũqᷓ; eſt. ergo nõ eſt ſi aliquãdo eſt.ergo eſt in aliquo tempoee ↄñßa tenet ex iſtis noĩibus motus ⁊ tẽpus ßm pꝛealetsz quarti Phiſicoꝝ tuʒ arguit᷑ quo ad om̃ia I ſi iſta autoꝛitatib phi in te In 0pPO xtu poſitis. Po ſolutõne iſtius qᷓſtionis ſoluẽde ſtꝭ quatuoꝛ queſtiones. . ‚DPꝛiꝛima.vtꝝ tẽpus ſit entitas re C eſtiot diſticta a motu ⁊ alijs re by abſolutꝭ. Ad hãc queſtionẽ eſt duplex reſpõſio. Pꝛima eſt noĩaliũ dice ntium ꝙſi cut motus nõ eſt aliqͥq diſtinctũ ab om̃ib entib ab⸗ ſolutis ⁊ pꝑmanẽtib ſed H̊ nomẽ motus ĩpoꝛtat młtas res ꝑmanẽtes. videlicet mobile ⁊ illð qðᷣ acqrit᷑ in mo bili.⁊ qðᷣ vnũ acqrit᷑ poſt aliud.⁊ pᷣt fieri ex hoc ꝙ pᷣ⸗ mo eſt vnũ? nõ aliud.⁊ poſtea eſt illud alið.ita vma⸗ ginandũ eſt de tꝑe.ꝙ ipm nõ eſt aliqd vnũ ſᷣm ſe totũ diſtinctũ a rebꝛ ꝑmanẽstibu.ſʒ hoc nomẽ tpᷣs ĩpoꝛtat aliq.quoꝝ quedã ſtꝭ extra aimam.⁊ quedã nõ.qᷓ;uis poſſẽt ↄgnoſci ab aĩa.⁊ ꝓpter hoc (vt vult illa opinio) dicit ↄmẽtatoꝛ.ꝙ talia nõdũ hũt eẽ ↄpletum.ſed eè eo rũ ↄplet᷑ex actione aĩe.in eo ꝙ eſt ens extra aimam. qſi diceret.aliqua ĩpoꝛtata ꝑ talia nõ hñt eẽ extra aimaʒ. verbi grã.dũ motꝰ durat oꝑtet nccqrio ꝙ aliqᷣd ſit fu tuꝝ.qð nõ hʒ eẽ extra aĩaʒ.q;uis poſſit ↄgnoſci ab ani ma. motꝰ ĩpoꝛtat aliqͥd qð eſt extra aiam.⁊ nõ aliqᷣd qð nõ eſt extra alam. q;uis nõ poſſit ↄgnoſci ab aima et iõ hmõi ſucceſſiua nõ hñt eẽ ↄpletum niſi ab aima. WVerbi grã accipiat᷑ calefactõ.h̊ nomẽ ĩwꝛtat aliquid qð hʒ ꝑtẽ coloꝛis.⁊ caret aliqͥ qð eſt extra habiturũ.et ita hoe nomẽ calefacere impoꝛtat illud ſubiectũ qð ca lefit.qð eſt reałr extra aĩam Et ſiłr ipoꝛtat aliquẽ gra dũ caloꝛis.qͥ eſt exera aĩam.ſʒ pᷣter iſta que ſt/ extra aĩ⸗ mam ipoꝛtat etiã aliquẽ Fradſ caloꝛis qͥ nondũ eſt ex tra aĩam. ita nõ habʒ eſſe ↄpletum extra aĩam. Ol(t ſilłr dicat᷑ de oĩbus ſucceſſiuis Addit tñ hec opinio ꝙ aliter intelligẽdũ eſt de motu locali.⁊ de alijs motib⸗ quib ꝓducit᷑ vere res.⁊ qñ aliqͥd mouet᷑ vere localiter nõ optet q; expectet᷑ aliq res futura.ſʒ ſufficit ꝙ coexi⸗ ſtat alicui vel ꝙ coexiſtat in futuro.in alijs aũt expec⸗ tat᷑ aliqua res futura.qᷓ nõdũ eſt reałr extra aiam. qᷓ; uis ↄgnoſcat᷑ ab aĩa.Sic ̊ pʒ quo mõ tps ⁊ motꝰ nõ habet eſſe ↄpletũ pᷣter aiam. Dicit tñ hec opinio ꝙ tẽ⸗ pus magis depẽdet ab aĩa qᷓ; motꝰ.qꝛ tpᷣus nõ eſt aliq res reałr diſtincta a motu. immo illo mõ loqndi. quo mõ ↄcedit᷑ ꝙ motꝰ eſt motꝰ.dʒ ↄcedi ꝙ motꝰ eſt tpᷣus nõ tñ qlibet motꝰ eſt tpᷣs.ſʒ tm ille motꝰ quo aliqs ↄg noſcit qᷓntus eſt alius motꝰ. ⁊ H pᷣt alicui ↄperere ſine aĩa.iõ impoſſibile eſt ꝙ motꝰ ſit tpᷣs niſi ꝑ aiam. ſicut impoſſibile ꝙ motus ſit illud quo aĩa mẽſurat motuz ſine aĩa Et ita pʒ æ in diffinitõe expmẽte qͥd noĩs tꝑis nccãrio ponit᷑ opatõ aĩe.⁊ iõ ðᷣt ↄmẽtatoꝛ ꝙ tẽpus de⸗ pẽdet ab aĩa.⁊ ſic pʒ qͥd ſit tepus ſm hanc opinionem Ex iſta reſpõſione ſequũt᷑ quatuoꝛ incouenietia Pꝛi⸗ müũ eſt. ꝙ tẽpus ⁊ motꝰ ſtꝭ entia ꝑ accñs.cũ de talibus nõ ſit ſcĩa.pʒ ſexto metaphiſt ice. ſequit ꝙ de motu ⁊ tꝑe nõ erit ſcia.qdð eſt ↄtra reſtote.in hoc paſſu. Pꝛima opinionẽ impoꝛtãt plura diuerſaꝝ rõnum. ex qui nõ fit vnũ ꝑ ſe.Scðdᷣm incõueniẽs:qꝛ tẽpus ⁊ mot fũt nõ entia ſeu ficmẽta. qꝛ ↄ poſitũ ex ente ⁊ nõ ente eſt fic⸗ mẽtũ.qꝛ iſta ſt incõpoſſibilia ↄponi.eo ꝙ nõ ens nul⸗ lius põt eẽ pars. Terciũ incõueniẽs ꝙ tps no eſt vera res reponibilis in pdicamẽto. qꝗðᷣ eſt ↄtra Areſto. Te net ↄna. quia m hãcopinionẽ tepus nõ Pʒ niſi quid ei Mnn lutäe 8. Dltusre nals re Aueſtire tumgi r kuns Gritnne Zin fnſeni ini ni lucpino) mn Adait mang. icdira wlätbet itbin in ani; gineg thalec gog w ĩ buiß vNoN vo⸗ insce Areſtotelis noĩe. vera aũt ſoẽs pᷣneipalis hʒ qd rei. Quart incö uenies eſt. ꝙ tps ⁊ motꝰ ſtꝭ entia rois.⁊ Ei eoꝝ der minatõ nõ ptinet ad p m naturale.olequẽetia tenz qꝛ ome faetũ ab aia.vł cuius ↄplemẽtum eſt ab aima noõ eſt ens reale ſed rõis tm.quia effectus ſequit᷑ debi lioꝛẽ ꝑtem ſue cauſe.⁊ iõ ſi eſt aliq̃d ↄpoſitum ex alij reali ⁊ aliquo rõis.hox totũ eſt ens rois.ſicut pʒ de in tentõibi ſecũdis.que licʒ habeãt fundamẽtũ reale in re tñ.quia ↄplementũ eoꝝ eſt ab aĩa.ſiue ꝑ ↄpꝑatõnem ſi⸗ ue ꝑ oꝑatõem ↄꝑatiuam intellectꝰ.iõ ſimplir ſunt entia rõis. Scðᷣa opinio eſt bati Thome dicẽtis.ꝙ tẽpus uo ad fuã totalitẽ nõ eſt extra aiam. ſed quo ad nũc ndiuiſibile tẽpus eſt extra aiam ſolũ. Pꝛimã ꝑtem ꝓ bat.quia totalitas tꝑis integrat᷑ ex poꝛi ⁊ poſterioꝛi in motu.ſed illa nõ ſtę extra aiam vr ꝓbãt argumẽta phᷣi qᷓ adducit ad ꝓbandũ tps nõ eſſe. ſed iſta ſi? in anima retinẽte pus cũ poſterioꝛi vñ ſi nũerabile nõ ẽ extra ani mam numerꝰ nõ eſt extra aĩam.2 ſi nũerabile ſit extra aiam numerus eſt extra aĩam.ſicut qꝛ decẽ lapides ſt⸗ extra animã numerꝰ eoꝝ eſt extra animaʒ.cũ ergo pᷣus et poſteris in motu ſint nũerabilia ſi illa habeãt eẽ fixũ et pꝑmanẽs nũerus eoꝝ (ſcʒ tẽpus)eẽt extra animã. ſed quia illa ſtꝭ extra anims.iõ numerus eoꝝ ſeʒ tpᷣs quã tũ ad ſuã totalitatẽ nõ hʒ eſſe extra aĩam. Scðam ꝑtẽ ꝓbat.qꝛ indiuiſibile tꝑis eſt nũc.qð eſt vnitas mobitł᷑ ſm ꝙ mobile.⁊ eſt extra aĩam.⁊ licet ipᷣm nõ ſi it tẽpus tñ eſt ↄtinuatiuũ ꝑtium tꝑis.⁊ iõ rõne huius tpᷣs dici tur eẽ in reꝝ natura.⁊ ſpẽs qᷓntitatis ↄtinue.⁊ ꝑ H̊ ptz pña.tps eſt in aĩma ⁊ extra aiam. Sʒ hec opinio nõ vi detur vᷣa. ideo ↄtra iſam. Arguit᷑ pᷣmo autoꝛitate vbi acedet iſtam ↄnñam. ſi motꝰ eſt pᷣter aiam tpᷣo eſt pꝛeter animã.ſed p le notũ eſt ꝙ motus eſt pꝛet᷑ ani⸗ mã.b ſe notum eſt ꝙ tẽpus eſt ertra ammã. ſed tpᷣus nõ eſt nũc. qꝛ nũc eſt indiuiſibile.neq; tepus eſt cõpoſi⸗ tũ ex nũc.quia q;titas ↄtinua nõ ↄponit᷑ ex indiuiſibi libi.ſicut pʒ ſexto huiꝰ.g nõ ſolũ tempꝰ eſt extra aimã quãtũ ad ſuũ indiuiſibile.ſed etiã quãtũ ad eius diui ſibilitatẽ. Item ſᷣm hoc pᷣus ⁊ poſterius nõ ſunt in reb licet ſint in aima habeẽte memoꝛiã de pᷣfito ⁊ ſpem ð fu turo.⁊ ꝑ ↄñs ſunt ſimpłr nõ entia.ſed nõ entium nõ eſt copulatõ vel ↄtinuatõ ad aliqð ens.qꝛ qð nõ eſt nulli ↄtinuat᷑.ꝑs ̊ tꝑis nõ ↄtinuat᷑ ad inſtans ſiue ad nũe pñs.qð eſt ↄtra Areſto.videt᷑ ergo ꝙ hec opinio non ↄtineat veritatẽ.Cercia opinio eſt quoꝛũdã ſcotiſan tiũ.qui dicũt ꝙ tempꝰ nõ diſtinguit᷑ reałr a motu.ſed eſt realiter motus cuiꝰ eſt mẽſura. Iñ iſti ſupponunt ꝙ ſicut duplex eſt motus.ſ.generalis.qͥ eſt motꝰ pꝛimi mobilis.⁊ ſpẽalis.qͥ eſt motus iſtoꝝ inferioꝝ.Ita du plex eſt tẽpus.ſ.generala.⁊ eſt ꝓpꝛia paſſio pᷣmi mobił et ſpẽale.qͥ eſt paſſio moruũ inferioꝝ t iſta opinia cõ firmat᷑ pᷣmo ꝑ Areſto.dicentẽ.ꝙ tẽpus nõ eſt niſi pᷣus et poſterius in motu ſᷣm ꝙ ipᷣa numerabilia ſtę nume⸗ ta. Scðᷣo.qꝛ ðᷣt Areſt ꝙ tepus eſt paſſio motus.paſ ſio aũt idẽptificat᷑ realr cũ eo cuius eſt paſſio. Tercõ ↄfirmat᷑.qꝛ ſi diſtingueret᷑ reałr.cũ vnum nõ includat aliud eẽntiałr.⁊ ſtꝭ abſoluta vnũ poſſit ſeꝑari ab alio qð eſt ipoſſibile. Dhato em̃ ꝙ tẽpus ſeparet᷑ a motu ad huc in eo eẽt pᷣus ⁊ poſterius.⁊ ꝑ ↄſequẽs tẽpus Quar to ↄfirmat᷑ autoꝛitate ↄmentatoꝛis dicẽtis ꝙ tepus ⁊ motus ſtꝭ idem ſubiecto.ſed differũt rõe dicẽte qd qͥd erat eſſe. talis aũt diſtincto eſt ex natura rei.vñ non vi det᷑ niſi tẽpus eet idem cũ motu quo ponerxet᷑ in diffini Folio lxiii tõe eius.niſi ſicut ſubiectũ ponit᷑ in diffinitõe paſſioõis EOlx hoc infert pᷣmo ꝙ tẽpus generale eſt omniũ tpali⸗ um. Scðo infert ꝙ tot ſtę tẽpoꝛa ſpecialia quot ſt⸗ mo tIns ſpẽales. Tercio infert ꝙ tẽpus generale ⁊ motꝰ ſpe ciales diſtinguunt᷑ reałr. ⁊ ecouerſo. Quarto infert ꝙ tepus generale a motu generali diſtiguit᷑ ex natura rei et tpᷣs ſpẽale a motu ſpeali.ſiłr diſtinguũt᷑ foꝛmaliter et ex natura rei O(t hoc terciũ coꝛrelariũ poſſet ↄfir⸗ mari ex hoc ꝙ tẽpus generale ⁊ motꝰ ſpẽales.⁊ ecõuexr ſo ꝙ motus generab ⁊ tᷣus ſpẽale pñt ſeꝑari ⁊ ſepatim ↄſeruari.ſicut patʒ Ioſue decimo.vbi pmũ mobile qͥ euit.vel ſaltẽ ſol.⁊ bellantes mouebantur ꝑ tres dies. tres aũt dies ſine tꝑe ſpeali eſſe nõ poſſũt Dato ꝙ iſta opinio in aliquo paſſu videat᷑ eſſe de mẽte doctoꝛꝭ ſub tilis.nõ iñ eſt vera. Patz qꝛ tpᷣs ſᷣm p hm ⁊ veritatẽ eſt in pᷣdicamẽto quãtitatis.motꝰ aũt nõ eſt in pᷣdicamẽe⸗ to quãtitatis ⁊ maxie motꝰ lotał Et dato ꝙ motꝰ eẽet in pᷣdicamẽto qᷓntitatis.ſicut videt᷑ dicere phᷣus qͥnto metaphiſice.⁊ etiã doctoꝛ ſubtilis.tñ eſt ſpẽs diſtinc⸗ ta ↄtra tẽpus.& videt᷑ ꝙ nõ ſint idem realr. t ad ̊ eſt ꝑſuaſio.qꝛ ſᷣm ph̊os in multis pᷣdicamẽtis enume⸗ rat᷑ motus.⁊ tñ in ſolo pᷣdicamẽto quãtitatis enume⸗ rat᷑ s.Si aũt hoc fuiſſet intẽtõis eoꝝ ꝙ eſſer realiter idẽ ſaltẽ collocaſſent ipᷣm in eiſdẽ pᷣdicamẽtis reducti ue.cuius tñ oppoſitũ manifeſtuʒ eſt. iõ eſt aliter dicen⸗ dũ Supponẽdo pᷣmo ꝙ tpᷣs quadrupłr pᷣt capi.ſ.cõt᷑ ꝛie ⁊ magis ꝓpꝛie ⁊ ꝓpꝛijſſime Cempꝰ cõiter acceptũ eſt duratõ cuiuſcũq; entis durabił ĩigñabił ſiue incoꝛ ruptibilis.⁊ ſic euum ⁊ eternitas ſtꝭ tꝑa. Tempꝰ vero ꝓpꝛie dictũj.eſt duratõ cuiuſlibet durabił generabilis2 coꝛruptibilis.⁊ ſic omia generalia ſtꝭ in tꝑe.⁊ ſolum il la. Tempꝰ magis ꝓpꝛic dictũ eſt duratõ entis ſucceſtit ui:Sed tẽpus ꝓpꝛijſſime dictũ eſt duratõ pᷣmi mobił qui eſt mẽſura omniũ alioꝝ motuum. Scðo ſuppomt᷑ motus pᷣt accipi tripłr.vno mõ ꝓ foꝛma diminuta fluente de ĩꝑfecto ad ꝑfectũ.⁊ ſic eſt in eodẽ pnto ſic ter minus ad quẽ.Scðo pᷣt accipi foꝛmałr ꝓ trãſmutatõ neꝑ quã acquirit᷑ talis terminꝰ.⁊ ſicut pᷣus dictuz eſt tũc ẽ in gñe paſſionis.Cercioꝰ ꝓ duratõe ſucceſſiua illius traſmutatõnis.⁊ſi ic eſt in pᷣdicamẽto quãtitat et hoc mõ accipit p h̊s quãdo ðᷣt qͥnto metaphice mo — tũ eſſe ꝑ ſe quãtitatẽ. Opoꝛtʒ em̃ ymaginari ꝙ ſic lon/ gitudo eſt vna quãtitas realis ꝑmanes realr inberens coꝛpꝑi.⁊ ab eo reałr diſtincta.ꝑ quam ipᷣm coꝛpꝰ ðꝛ foꝛ⸗ malr longũ.ſic etiꝗ duratõ ſucceſſiua motꝰ eſt vna en titas realis ſucceſſiua realr inberẽs motui.2 ab eo rea liter diſtincta.ꝑ quã ipᷣe motus ðꝛ foꝛmalr longꝰ lon⸗ gitudine duratõis.⁊ iſta duratõ dicit᷑ tempꝰ magis Wꝛie dictũ um eſt elgo ꝙ tps eſt entitas abſolu⸗ ta a motu ⁊ a rebl ꝑmanẽtibus realłr diſtincta Tdꝛim g Efpuse quatitas cotinua. eſt entitas a bſio uta. Scdᷣa ps pʒ pꝛio.: tps ⁊ motꝰ ſt ĩ diuerb pᷣdica metis. diſtinguutur eſſentiałr.? per ↄſeqᷓns realiter lõſequẽtia tenet ex his que alibi dicta ſtꝭ de diſtinc tõe pᷣdicamentoꝝ. Secũdo patʒ.qꝛ tẽpus eſt mẽſura motus.ſed relatõ menſure ad menſuratum eſt realis ergo eius extrema ſunt realiter diſtincta.⁊ ꝑ cõſeqns tẽpus ⁊ motus realiter diſtinguũt᷑. Tercia pars pater quia tempus eſt q;titas ſucceſſiua.cui repugnat Habe re plures partes ſimul.res autꝑ manẽtes habẽt ſunas ptes ſimul.ergo tempus diſtinguitur realiter a rebus ꝑmanentibus Ol(xpdictis patet ꝙ Gs temg nõ . (Natn OQueſtiones at ſine motu.nec econtra quia tẽpus eſt duratio mo⸗ tus.⁊ motus eſt ſubẽm tẽpoꝛis.nec etiam tẽpus natu raliter poteſt eſſe ſine motu.⁊ econtra tamẽ nõ implicat ↄtradcõnem motum eſſe ſine tẽpoꝛe cum ipᷣa realiter adiuiceʒ diſtinguatur nec tempus eſt pꝛopa paſſio mo tus.imo eſt accidens cõmune reſpcũ ipᷣius.ſicut coloꝛ refpcũ coꝛpoꝛis vel quãtitas continua. Si queras pꝛimo.quomõ ergo pꝛius ⁊ poſterius in motu ſt ipᷣm tempus. Dico ꝙ pꝛius ⁊ poſterius foꝛmalit᷑ accepte nõ ſunt tẽpus.ſed ſunt relatõnes diſtincte a tempoꝛe. Sitamẽ accipiant᷑ fundamentalit᷑ ⁊ hoc pio fundam̃ to pꝛopinquo.vt ſcilʒ pꝛius eſt quãtitas pꝛioꝛ ſiue ꝑs piioꝛ tẽpoꝛis ⁊ poſterius. Similit᷑ pars poſterioꝛ tem poꝛis ꝑ quas partes motus dicunt᷑ pꝛioꝛes aut poſte⸗ rioꝛes illo mõ ſunt ipſum tẽps Si aũt accipiantur pꝛo fundamento remoto vt ſciſicʒ pꝛius eſt pars pꝛioꝛ motus. ⁊ poſterius pars poſter oꝛ morꝰ. illo modo nõ ſt tẽpus ſed motus. VUnde eodẽ modo cõcedit᷑ pꝛius 2 poſterius in motu eſſe ipᷣm tẽpus.licut concedit᷑equa litatem ⁊ inequalitatẽ in ſubna eſſe qualitatẽ vel ſimi⸗ litudinez eſſe qualitatẽ.non eſt eut hoc foꝛmalit᷑ ſed ſo lum fundamẽtalit Si queras ſecũdo quomõ ergo oim tempoꝛaliñ erit vnũ tẽpus. Oico ſicut dixit tcia reſpõſio. ꝙ ſicut oim mobiliumẽ vnus motus genera —— lis.ſells motus dlĩurnus pᷣmi mobilis.ita eſt vnũ tem pus generale mẽſurans in:nſece illumn motuʒ. ⁊ ext᷑n⸗ ſece omes motus iſtoꝝ inferioꝝ.⁊ ſicut cuiuſſibʒ rei tẽ poꝛalis eſt vnus pꝛopus motus.ita etiã eſt vnuzʒ pꝛo⸗ pꝛium teẽpus ipᷣm menſurans.⁊ talia multiplicant᷑ ad multiplicatõem motuũ. Depꝛimo dicit phus ꝙ im poſſibile eſt ipᷣm multiplicari.nõ aũt de ſecũdo ⁊ ̊ nõ poſſet facilius pꝛobari q; ꝑ hoc ꝙ tẽpus iſtoꝝ inferioꝝ põt eſſe realit᷑ non exiſtẽte tẽpoꝛe pᷣmo.põt em eſſe mo⸗ tus in iſtis inferioꝛib non exiſtete motu pᷣmo.ſicut pʒ Joſue decimo.⁊ per articulũ piſienſem dicentẽ. dicere ceſſante motu celi ignis nõ coburet ſtupam eſt erroꝛ EAlt ſi arguas cõtra hoc.quia ſi eſſent plura tepoꝛa ita ꝙ cuilibʒ motui coꝛrñderet pꝛo pꝛiũ tepus.ſequere tur pᷣmo ꝙ etiã eſſent plura nũc ſimul.cum ome tepus habeat pꝛopꝛiũ nũc cõtinuans ſuas ꝑtes adinuicẽ.ſed hoc eſt impoſſibile.quia ałs duo homĩes nõ pñt ſimul currereuec etiam due zerbnes pallon ſimul fieri eo ꝙ nõ eẽnt facti in eodẽ inſtanti ſed in diuerſis. Ad hoc dico.qꝙ actõnes vł mutatõnes non dicunt᷑ ſimul fieri quia fiant in eodẽ inſtanti tẽpoꝛis ꝑticularis.vł quia int᷑nſece mẽſurant᷑ eadẽ parte motus.ſed dicunt᷑ fieri ſimul quia fiũt in eodẽ nũc tẽpoꝛis vlis.⁊ meſurant᷑ ea dem ꝑte ipᷣius nõ quidẽ int᷑niece ſed ext᷑nſece Si qͥ ras tcio.quid dicet᷑ ad autoꝛitatẽ phi.ponẽtis tm vnũ tẽpus oĩm que ſtꝭ in celo t᷑re ⁊ mari.imo reputat ſim⸗ plicit᷑ plura tẽpoꝛa equalia eẽ ſimul vł plura nũc. ſicꝭ⸗ 2 plura pᷣma mobilia ⁊ pᷣmos motus. ico ſicꝭ dixi ꝙ phus loquit᷑ de tꝑe pᷣmo qð eſt mẽſura intnſeca pꝛi mi motus.⁊ ext᷑nſeca oim alioꝝ motuũ Si qras qr to.quomõ ergo penes tẽpus hꝛet eſſe ab aĩma li ſit eti tas realis realit᷑ diſtincta a motu. Rñdęet aliqui ꝙ pᷣci ſe ex hoc tẽpus bʒ eſſe ꝙ aĩma cõparat pᷣteritum cũ fu/⸗ turo ita ꝙ non habʒ eẽ niſi ab aima.ſedhoc ẽ contra ar ticulum pariſiſeʒ dicentẽ.ꝙ tẽpus hẽat ſoluʒ eẽ in ap pꝛehẽſione aĩme erroꝛ ẽ Alij vo rñdent pꝛopt᷑ ea que diximns ꝙ limptr habzʒ eſſe extra aiam.quod eſt con⸗ quarti Phiſicoꝝ tra phm caplo vltimo dicentez tẽpus nõ eſt in actu niſi ꝑ aĩam. ⁊ contra Com. ſſicut ſupius allegatũ eſt. Igeo dico ꝙ tẽpus quodãmodo habʒ eſſe pᷣter aiam vtputa qntuʒ ad etus ↄtinuatõeʒ ⁊ entitate.ſed quã⸗ tuʒ ad eius diſcretõeʒ habʒ eẽ ab aĩma diſcernẽte ⁊ di ſtinguẽte pᷣterituz a futuro.⁊ ſic ergo vnũ eſſe habʒ ab aĩia. vtputa diſcretũ ⁊ eſſe continuũ pᷣter aiam Ende impoſſibile ẽ aliqðᷣ pᷣdicatuʒ ineſſe alicui ſubiecto ex natura rei ⁊ oꝓpoſitũ eius.cuʒ ergo cõtinuitas inſu tẽ⸗ poꝛi ex natura rei oppoſituʒ eius ſcz diſcretio ineritꝑ. opus intellcũs. M ſcdᷣa.vtꝝ tep⸗ ſit meſura cuiuſ⸗ Que .- Oub; durabilis plus qᷓ; inſtãs. DPiꝛo cuiꝰ ſolutõne Attẽde pꝛi⸗ mo.qꝙ ſeptẽ ſtꝭ meſure in toto.quaꝝ pᷣma ð et᷑nitas q̃ eſt mẽſura duratõ nis entis nõ hñtis pncipiũ neq; fin? ⁊ ſic dicit᷑ a Boetio ternitas ẽ intmiabilis vite to⸗ ta ſimul ⁊ ꝑfecta poſſeſſio.⁊ illa meſura ſoluʒ mẽſurat eſſe dei Scðᷣa melura eſt.euũ vł et᷑nitas⁊ eſt mẽſura ꝑ le cuiſiibʒ durabilis ꝑmanẽtis quod natũ eſt habere pᷣncipiũ ⁊ finem ſiue ſit ſubna ſiue accidẽs. Ot dicit᷑ E ſe qu ia tpᷣs eſt ꝑ accñs mẽſura oĩm taliũ rõne ſuarũ oꝑationũ ſucceſſiuaꝝ.ideo in ipᷣis eſt eẽ ſubñale ipoꝝ quod ꝑ euũ meſurat᷑.⁊ ſtꝭ oꝑatõnes ⁊ motus eoꝝ que ſi ſint ſucceſſiue mẽſurant᷑ tepoꝛe.⁊ ſi ſint ſubite meſu⸗ rant᷑ inſtanti. Cercia meſura eſt tẽpus que eſt mẽſura duratõnis cuiuſtlibʒ durabił ſucceſſiui.⁊ ex ↄñti ẽ mẽ ſura oĩm habetiũ talia ſucceſſiua. Quarta eſt inſtans tpis ⁊ eſt meſure cuiuſlibʒ durabilis pᷣciſeꝑ inſtans. cuiſmõi ſtj mutatõnes inſtã tanee ⁊ mutata ec. Quin⸗ ta ẽ inſtans nature.⁊ ẽ mẽſura eoꝝ que ſtę ſimul natu⸗ ra.aut eius qð eſt pus natura altero. VUnñ illud dicit pᷣus natura altero qð pᷣſupponit alteꝝ in alteratõne na ture.Sexta meſura ẽ inſtans naturał intelligẽtie.⁊ eſt mẽſura eoꝝ que nata ſtꝭ naturalit᷑ ſimul intelligi.ſicꝭ cõmnnit᷑ dicit᷑ de relatiuis Septima mẽſura ẽ inſtans oꝛiginis.⁊ eſt meſura qð ſie ſe habʒ ad aliud ꝙ ex eo o riginat᷑ ꝛ pꝛincipia: Attẽde ſcdᷣo.ꝙ tẽpus pot dupli citer accipi. Vno mõ generalit᷑.pꝛo quacũq; menſura duratõnis:⁊ illo mõ eſt ↄmune ad etnitatẽ euit᷑nitates ⁊ tẽpus pꝛopᷣe dem̃. Alio mõ accipit᷑ pꝛope:⁊ tũc ẽ me⸗ ſura entis ſucceſſiui pᷣmo ⁊ ex ↄñti illoꝝ que habẽt en tia ſucceſſiua S + eꝓſi accipiat᷑ tepus ↄmunt Dic pmo ter ſic eſt meſura duratio⸗ nis cuiuſſibʒ durabilis plꝰ qᷓ; per inſtans OVic ſecũdo.ꝙ ſi accipiat᷑ tẽpus pꝛo⸗ pꝛie nõ eſt meſura cuiuſſibʒ talis.quia ᷣm phim in tex tu.om̃ia que ſtꝭ in tꝑe patiũtur ab eo.nõ aũt qdᷣlibʒ du rabile plus q; ꝑ inſtans patitur a tepoꝛe.ſicut patʒ de angelis. Si queras an ne oĩm euiternoꝝ ſit vnum euũ ſicut oĩm tꝑalium vnũ tõpus Reſpõdent aliqui ꝙ ſic.illa aũt vnitas debʒ ſumi a pᷣmo euiterno.vtpu⸗ ta a ſimpliſſimo angelo.ſicut vnitas tẽpoꝛis ſumitur a pᷣma re tẽpoꝛali.ſeilʒ a pᷣmo mobili.Alij vero dicũte ꝙ idem a gpte rei eſt euũ ⁊ tẽpus differẽs ſolum ᷣm eſſe ſtans ⁊ fluens.ita ꝙ idem inſtans ſᷣm ꝙ mẽſurat res in eſſe fluenti ⁊ ſucceſſiuo dicitur tẽpus.ſiue ſint oꝑatio⸗ nes ⁊ cogitatões ãgeloꝝ ſiue hoim ⁊ ?m ꝙ meſurat eẽ ſubñale 2 manẽs cuiuſſibʒ rei d e euũ Noſſʒ tũ dicei N kin tin ügni müerd nen A blemg Liriri hitg mau Sirti. nicn⸗ azj ziin nenf mnt ng nbcee Oct neſuud ileihe Sen aei niin gitint dtittns Gis ulua uddaat ine! is jinſs ga⸗ ſe mnut utiu⸗ tiini M Y1 nn tiin/ n ana *R AnN mum tia u 1 * nmnd uſen n iun hn Alreſtotelis ſicut plures poſſunt eſſe motus ⁊ cogitatões angelo rũ.ita poſſent poni plura eua ipoꝛum .CXercia. vtrũ in tpꝑe ponendum E eſtio ſit aliqdᷣ nũc indiuiſibile copu . lãs ꝑtes tꝑis a qͥb reałr diſti⸗ guit᷑. Reſpõdet᷑ ab aliquibs ꝙ no.ſed ſicut motug nõ impoꝛtat niſi mobile.⁊ tempꝰ impoꝛtat motũ.ita h̊ no mẽ inſtãs ſiue hoc aduerbiũ nũc nõ impoꝛtat aliquaʒ rem diſtinctã ſᷣm ſe totam ab ipᷣo mobili.hoc tñ nõ ob ſtante ipſi mobili ↄueniũt diuerſe intẽtões ſiue diuer⸗ ſa pꝛedicata.⁊ hoc eſt qð ðᷣt phs nũc eſſe idem vᷣm eſſe et diuerſum bᷣm rõem Notat ergo iſta reſpoſio ꝙ nunc ſiue inſtãs nõ ſcat aliquã rẽ niſi pꝑmanentẽ.ita ꝙ omis res ymaginabilis extra aĩaʒ (q̃ ſignificat᷑ ꝑ hoc nomẽ inſtas. vel ꝑ hoc aduerbiũ nũc)eſt pmanẽs pᷣt dura re. O aũt inſtãs nõ ſit tatis res raptim trãſiens ſᷣm ſe totã diſtincta ab om̃i re ꝑmanete.ſicut multi credunt Pꝛobat᷑ quadruptr. Pꝛimo.qꝛ ſi ſit talis res vel ẽ ſub ſtãtia vel accns.. Nõ ſubſtantia vt manifeſtũ eſt. eo ꝙ nec eſt materia nec foꝛma nec totũ ↄpoſitum. Ałs em̃ cõtinue deſtruerent᷑ ſubſtantie. acquirerent᷑ noue qð eſt abſurdũ. Nec eſt accidẽs.qꝛ tũc quero de ſubie cto eius pᷣmo.aut eſt diuiſibile aut indiuiſibile. Non diuiſibile.qꝛ ſi totum ſubiectũ pᷣmũ eſt diuiſibile eius aceñs erit diuiſibile.⁊ ita inſtãs eẽt diuiſibile Si vero ſit indiuiſibile quero de illo aut eſt ſubſtãtia aut acci⸗ dẽs. Nõ ſubſtãtia ſicut manifeſte patʒ. nec accidẽs.qꝛ rũc quero de ſubiecto eius pᷣmo.aut eſt ſubſtantia aut acciqẽs Hõ ſubſtãtia.qꝛ nulla ſubſtãtia eſt indiuiſibi lis. Nec accidẽs.qꝛ tũc querã de ſubiecto eius pᷣmo.⁊ꝛ erit ꝓceſſus in infinitũ. Scðdo ſic.in tꝑe facto nõ ſunt res diſtincte infinite ſᷣm ſe totas ꝑtrãſite Si ãt inſtãs eẽt talis res indiuiſibił ſ̃m ſe totã diſtincta a quolibet ꝑmanete ⁊ a tꝑe.tales res eẽnt ꝑtrãſite in tepoꝛe pᷣteri⸗ to qntũcunq; puo. inſtans nõ eſt aliqua rał res Ter cio ſic.om̃is res que deſtruit᷑ naturalit᷑.aut deſtruitur ꝑ actõem agentis naturalis.ſcʒ ꝑ deſtructõem ſue cau ſe ↄſeruãtis vel ꝓduceẽtis illam rem.vel ꝑ ſubſtractio⸗ nẽ talis cauſe. vel deſtructõem ſui ſub iecti.vłꝑ indu ctõem ſui ↄtrarij.ſed inſtans nullo pᷣ dictoꝝ modoꝛuʒ põt deſtrui. Nõ pᷣmo modo.ꝛ nulla tali cauſa deſtru cta deſtruit᷑ inſtas.nec etiã inſtãs deſtruit᷑ ꝑ inductio⸗ nẽ ſui cõtrarij.quia ↄtrariũ inſtãti nõ inducit᷑.ſic er⸗ go videt᷑ ꝙ nõ ſint ponẽda talia inſtãtia. Quarto ſie ſi inſtãs eſſʒ tale ens quero vel eſt totalit᷑ extra animaz vel totaliter in aĩia. Hõ totalr extra aiĩmã.quia tunc ro in quo pᷣdicamẽto eſt.nõ em̃ eſt in pᷣdicamento ſub ſtãtie.quia tũc ↄtinue eẽt alia ⁊ alia ſubſtãtia.nec in pᷣdicamẽto quãtitatis.qꝛ vel hoc eſſʒ ꝑ ſe.qð eſt cõtra opinionẽ ſic dicẽtium. vlł reductiue.⁊ tũc eſſent quedã indiuiſibilia terminãtia tp̃s.qð eſt ↄtra opinionẽ illo rũ.qꝛ nõ ponũt niſi vnũ inſtãs.Et poſſet argui ꝑ rõeʒ hi.qꝛ vel tale inſtãs coꝛrũ peret᷑ in ſeipᷣo vł in alio in⸗ Raner ropter talia ⁊ hnõi argumenta negãt occã et ſui ſequaces inſtantia eſſe. Sed hec opinio eſt contra phm ⁊ cõmetatoꝛẽ eius. Pꝛimo qꝛ ðᷣt p hᷣs motuz eſſe uctũ mobilis ⁊ immobilis ſicut in ſubiecto. Et ſimili ter motũ eſſe paſſionẽ mobił.⁊ cõtradicit ↄmentatoꝛi pᷣmo in tercio phiſicoꝝↄmento tercio.qͥ ðᷣt ꝙ motus ẽ æctio motoꝛis in motoꝛe.⁊ nõ habet eẽ niſi in moto.Et cõtradicit philo ſopho in textu pᷣſenti.qui ðᷣt ſicut motus ſemꝑ eſt alius ⁊ alius.ſic ⁊ tempus. vbi exõſſe * hoc ſequitur idem ſimul eſſe ⁊ non elſſe. quig in his qᷓ — Folio lxv vult ꝙtẽpus ⁊ motus ſunt ſucceſſiua ? ↄtinua. Non ſte ergo res ꝑmanẽtes ſicut illi fingũt.a. etiaz ↄmenta⸗ toꝛ dicit exponẽdo ipᷣm. ꝙ ꝑtes tꝑis veniũt qdam poſt glias ⁊ no ſimul ſunt.ſicut eſt diſpõ in partibus motꝰ qm quedam inueniunt᷑ poſt alias.nõ ſunt ergo res ꝑ⸗ manẽtes. Oèſetiam illa reſpõſio dicit inſtãs nõ eſſe ni ſi iðm mobile ſit h̊ falſum eſt. qꝛ ̃ᷣm phm inſtans ẽ nu merus eius qð fert.i.ipĩꝰ mobibł ſʒ mobile non eſt nu⸗ merꝰ ſui ipſius Item ðᷣ᷑ phũs ꝙ inſtãs cõtinuat ꝑtes tꝑis ⁊ diſcõtinuat ita ꝙ ſit ibi ↄtinuacio ꝑtiũ tꝑis ⁊ di uiſio ſʒ iſta nõ conueniunt mobili Silr dicit phũs ꝙ no ↄtingit vti vno nũc ꝓ duobaqꝛ nũc nõ ꝑmanet ſʒ ſi nũc eſſet ipᷣm mobile leqret᷑ ꝙ nũc ꝑmaneretꝛ poſſemꝰ vti vno nũc pꝛo duobus. 4 ergo pᷣmo ad queſtionẽ. ꝙ nunc eſt entitas D accñtalis. accipiẽdo entitatẽ accñtalẽ pꝛo omi entitate limitata.q nõ eſt ſubſtantia. et nõ ꝓ eo qð quidditatiue ⁊ eẽntialiter eſt reponibile in aliquo generũ accñtis.nũc em nõ eſt accñs ſed pncipi um acentis. ODic ſecũdo.ꝙ illa entitas eſt realiter indiuiſibilis.pʒ.qꝛ ſicut ſe habz puũctum in linea. ita inſtans in tempoꝛe.ſed pũctum eſt ſimpłr indiuiſibile ergo. Ex quo pʒ. ꝙ in eodem inſtãti realr nõ poteſt aſ ſignari poꝛitas ⁊ poſterioꝛitas.ałs em̃ i pᷣm eẽt diuiſi⸗ bile Dic tercio.ꝙ in eodẽ inſtãti poteſt aſſignari pᷣ oꝛitas ⁊ poſterioꝛitas ſᷣm rõem.patzʒ quia inſtas ẽ pn⸗ cipiũ vnius ⁊ finis alterius.ſʒ pᷣncipiũ ⁊ finis dicũt 5 oꝛitate ⁊ poſterioꝛitatẽ. Ox quo pʒ ꝙ in eodem inſta⸗ ti tꝑis pñt aſſignari multa inſtantia nature Dic qr to ꝙ iſta poꝛitas ⁊ poſterioꝛitas nõ ponit ↄtradictoꝛia poſſe de eodem verificari in eodem inſtãti temꝑis. pz 1 impoſſibile ẽ ꝗ in eadem mẽſura indiuiſibili idem it ⁊ nõ ſit.ſed inſtãs ẽ menſura indiuiſibilis. Ex quo pʒ ꝙ illi errãt q pter diuerſa inſtantia nature ponunt cõtradictoꝛia verificari de codẽ in eodẽ inſtãti tꝑis Queſtio quarta. Vtrũ inſtans poſſit coꝛrũpi.videt᷑ em ꝙ nõ ꝑ argumẽ tum phi.quia vł coꝛrũperet᷑ in ſe vł in aliud inſtang Nõ in ſeipo. quia tũc ſi imul eet ⁊ nõ eſſʒ. Nõ in aliud quia vel hoc eſʒ in pᷣcedẽs.⁊ hoc nõ.quia nõdũ ẽ.vł in ſequẽs..⁊ hoc nõ.quia coꝛrumperet᷑ anteqᷓ; eſſʒ. vel in imumediatum. hoc nõ.qꝛ nullũ ẽ tale.vł in mediatũ et hoc nõ.quia inter quecũq; inſtantia mediat tempꝰ et ꝑ ↄſeques opoꝛterʒ illud inſtãs durare ꝑ totum tem pus medij.Et ſiłr poſſ argui de generatõe ipᷣius nũc d queſtionẽ.ꝙ inſtãs ꝓpꝛie nõ coꝛrũpitur D nec generat᷑.quia omis generatõ vel coꝛru⸗ ptio mẽeſurat᷑ aliq̃ menſura diuiſibili vł in diuiſibili.hoc autem nõ ↄuenit ipᷣi nũc.quia ſicut nec tempus mẽſurat᷑ tempoꝛe.ita nec nüc menſuratur nüc ſed ipᷣe bene ſũt mẽſure alioꝝ. Verũtamẽ ſi capiat ge⸗ neratõ ⁊ coꝛruptõ generałr ꝓut idem ſũt ꝙ incipere eẽ vk deſinere eſſe. ſic inſtãs bene poteſt generari ⁊ coꝛrũ⸗ pi.⁊ hoc ẽ quod dicit Areſtoteles in tercio metaphiſi⸗ ce.ꝙ aliqua quandoq; ſunt ⁊ quandoq; nõ ſũt ſine ge neratõne ⁊ coꝛruptõne.cuiuſmodi ſunt pũctus ſuꝑfici es ⁊ inſtans Dic ſecũdo ꝙ inſtans ſimul generat 2 coꝛrumpit᷑.ſimul incipit eſſe ⁊ deſinit eſſe.⁊ inſtans ge⸗ nerat᷑ ⁊ coꝛrumpit᷑ quando ẽ ⁊ non quando nõ ẽ nec ex 9 Queſtiones ſubito ſolum habẽt eẽ. Lec verba incipit ⁊ generatur debẽt exponi ꝑ poſitõem pᷣſentis.⁊ negatõem futuri.ſic ergo iſta inſtans (incipit eẽ) debz exponi hoc inſtans eſt ⁊ nũqᷓ; pᷣus fuit.⁊ iſta.hoc inſtans deſinit eẽ ſic.hoc inſtans eſt ⁊ poſtea nõ erit.nec inceptio ⁊ deſitõ in cõi ſunt oppoſita.ſji ſolum inceptõ ⁊ deſitõ.q̃ exponũt᷑ per affirmatõem ⁊ negatõnem eiuſdem deeodem. iſta er⸗ go nõ ſimul ſtant.ſoꝛtes incipit eẽ albus.⁊ ſoꝛtes deli⸗ nit eſſe albus.iſta tamen ſimul ſtant.a incipit eẽ.⁊ a de ſinit eſſe.⁊ a incipit non ecẽ.eo ꝙ eodem modo exponũ⸗ tur. Wlij tamen dicũt ꝙ inſtans ⁊ mutatũ eſſe coꝛrum punt᷑ nõ in inſtãti.ſed in tempoꝛe non intelligendo ſic ꝙ tempus ſit menſura coꝛruptõnis eoꝛum.ſʒ quia ce⸗ dunt ad ceſſionem tẽpoꝛis vł alicuiꝰ indiuiſibilis. In Diuiſibile em nõ cedit niſi ad ceſſionẽ alicuius diuiſi⸗ bilis. vnde inſtans nũc pᷣſens nõ cedit niſi ꝑ hoe qð fit Prenetc. aũt fit pᷣteritũ ꝑ ſolam ceſſionem indiuiſibi lis.ſed alicuius diuiſibilis.quia indiuiſibile nõ eſt ſi⸗ mul cum indiuiſibili. Iſta ergo videtur ↄcedenda ꝙ oie indiuiſibile cedit diuiſibili.nõ ſic ꝙ vna eius ꝑs cedat pᷣmo. ⁊ alia poſtea cũ nõ ſit indiuiſibile.ſʒ qꝛ nõ cedit niſi ad ceſſionem alicuius diuiſibilis. VUñ ad⸗ dunt ꝙ coꝛrũpere pᷣt duo denominare.pᷣmo poteſt de⸗ nominare viam ad coꝛruptum ec.⁊ ſic om̃e quod coꝛ rumpitur coꝛrumpit᷑ quando eſt.hoc eſt quando ẽ via ad coꝛruptum eẽ. Hec ſequitur ex hoc ꝙ ſimł habeat eſſe ⁊ nõ eſſe. Mlio modo poteſt denominare ipᷣm coꝛ⸗ ruptum eſſe.⁊ hoc mõ fit in inſtantit. ante oppoſitum patet Ad ratõnesdαοN Et ſic ſopitus eſt quartus phiſicoꝛum. QA 5 Fpliciter. ſine a 1 ſe q; ꝙ elt ex elſelled quia dicrumeſt e paſſio no no⸗ uetur. Polſſet ve e quinti Phiſicox AQuintus phiſicoꝛum. Banſmu tat᷑ aũt trãſmutãs omne) In hoc aulnto bhiſicond determinat phs de diuiſi one motus becies . deↄtrarletate motuũ ⁊ de vnitate eoꝛũdem. t di⸗ dWwidit in tres tractatus. in pmo determinat de ſpeciebus motus ⁊ traſmutatõis 7 Ot diuidit᷑ in qtuoꝛ ca pitula.in pmo diſtinguit mo tum ꝑ ſe a motu ꝑ accides.⁊ ponit aliquas ſu pones quarũ pᷣma eſt (Craſmutat᷑ aut tranmmutans omne aliud quidẽ ſᷣm accidẽs.vt cũ dicimus muſicũ am⸗ bulare.quoniã cui accidit muſicũ eẽ hoc ambulat.H aũt in quo aliquid huius mutari ⁊ ſimpłr mutari.vt quecũq; dicuni ſᷣm ꝑtes ſanat᷑ em̃ coꝛpus.qꝛ oculꝰ aut toꝛax.i.pectus.hee aũt ꝑtes totiꝰ coꝛpoꝛis ſtꝭ. Olſt ãt etiam aliquid qð neq; äm accidens mouet᷑ neq; in eo qꝙ ipᷣm mouet᷑ pᷣmũ.⁊ hoc eſt ꝑ ſeipᷣm mobile.Eſt ergo pᷣma ſuppõ ad ſciendũ diuiſionẽ motus ex ꝑte mobił hec aliquid ðꝛ moueri tripłr.lſ.ꝑ accidẽs vt cũ dicimꝰ mr ſfei ambulare.quia cui accidit muſicũ eſſe ̊ am⸗ bulat Geða ſu SBalteni p pteʒ. ſanat᷑ em coꝛpꝰ.qꝛ oculꝰ aut toꝛax lanat᷑.que ſtꝭ partes totius coꝛpoꝛis.⁊ qdð ſic mutat᷑ dicit᷑ ſimpłr mutar CTercio mõ mutat᷑ aliquid nõ ſᷣm accideẽs nec ſm ꝑtem.ſed pᷣmo ⁊ per ſe vt alterabile. ⁊ inter alterabilia ſanabile.⁊ tale factibi le.id aũt quod ſᷣm ſe ⁊ ᷣmo mouet᷑ diſtinctis motibꝰ eſt alterũ ⁊ alterũ Scða ſuppõ.ad ſciendũ diuiſionez motus ex ꝑte mouẽtis eſt hec.ſicut aliqd dicit᷑ triplici ter moueri.ita etiam aliqͥd dicit᷑ triplicit᷑ mouere. ſcyʒ p accidẽs ⁊ ꝑ alterũ.ſicut homo ꝑcutit quia manus ꝑ⸗ cutit ⁊ ꝑ ſe pᷣmo.ſicut medicus ſanat. Ad ſciendũ aut diuiſionẽ motus ex parte terminoꝛuʒ eſt hec ſuppõ. in omni motu concurrũt quincq;.ſcʒ moues. mobile. tem pus in quo fit motus.⁊ pᷣter hec terminus a quo.⁊ ter minus ad quẽ. omis em motꝰ a quodam in quoddaʒ eſt. vnde ipᷣm mobile eſt alterum a termino a q̊ ⁊ tmi⸗ no ad que.vt lignum aut calidum aut frigidum. OKx quo infert᷑ ᷣma ↄcluſio motꝰ eſt in mobili ſubiectiue et nõ in ſpẽ.id eſt foꝛma ad quam eſt motꝰ. Ptʒ quia motus eſt ſubiectiue in illo quod mouetur ⁊ nõ foꝛma neq; ei mouet aut mouet᷑ ſpecies. aut locus.aut quã tum hoc.ſed eſt mouens quod mouetur ⁊ in quod mo uetur.ſpecies autem ⁊ locus ⁊ paſſiones in que mouẽ⸗ tur inmmobilia ſunt. vt ſcia ⁊ caloꝛ . Secũda cocluſio motꝰ ⁊ mutatõ magis denominaut a termino ad que eiats aace eq; ex no elle.? e coꝛrupto eſtad noᷣ oſſet aliquis dubitare.vtrum mot ſt paſſio ſit ipe motus es remouendum hoc dubium ponit hanc concdlu⸗ ſionem.paſſio nõ eſt motus vt uis dealbatõ ſit motus. Sʒf. 1 ee tus.ſed dealbato.quia ſic in motu eẽt mutatõ ſiue mo hus ꝙ aliquid dicitur moueri tri⸗ ratõne ſupponit phu aliquid tus quod poſtea im pꝛobabitur. Et pꝛo illius decla/ Lternminatl motus — =g– =— ⏑ a rT-T-¶C&ẽmß·a — — N n onne) Xdiiſ⸗ SRi UN Unns in mnis ar hons Wanne ſam/ in5 UinN dab „i eginen Map e mobit idicm⸗ ban dc ois: niͦ W; wet z mab⸗ knplei une. G nuns9, S S — — — — S = SE = eote Outmo allgg vr te Areſtotelis rmiare motum 'm aceñs. coᷣo m aliquid Em parte Cercio ꝑ ſe OKx de pᷣmo. vt intelligere fminat motũ qui eſt dealbario Zuta accidit illi ꝙ ſit album vt intelligat. Exempluʒ e ſcðᷣo.quia ſi fit motus ad albedine fit etiam ad co loꝛem.qꝛ albedo eſt ꝑs ſubiectĩa coloꝛis.vt ſi fit motꝰ ad athenas fit etiã motus ad europã qꝛ athene ſtꝭ ꝑ⸗ tes europe. Exemplũ de tcio. vt dealbatio fit ad albe dineʒ tanq; ad fminũ ꝑ ſe O(x pꝛedcis ſuppõnthus pʒ diuiſio motus in motuʒz ꝑ ſe.⁊ motuʒz ꝑ accidẽs Et ite rum diuiſio motus ꝑ ſe in motũ per ſe alteꝝ.⁊ ꝑ ſe pꝛi mo. Ad ſciendũ aũt de quo mẽebꝛo ſit hic detminan duz ponit᷑ hec quarta concluſio.mutaꝰ per accidẽs a pñti cõſideratõne ẽ relinquẽda. Ptʒ quia ipᷣa fit indit/ fereter in om̃ibus ⁊ ad omia.ſecus aũt eſt de ea que nõ eſt ſᷣm accidẽs.nõ em̃ fit indifferent᷑ in omibus nec ad omia ſed in cõtrarijs medijs ⁊ ↄtradcõꝛijs.ſicut patzʒ inductõne.ↄtingit em a medio mutari ad vrrũq; extre moꝝ.quia mediũ.videt᷑ quodãmõ ↄtrariuʒ vtriq;. Nam pꝛopf᷑ cõſeqntiã quã habʒ cum vtroq; quodã⸗ modo eſt vtrũq; ipoꝛum.eſt em quodãmodo mediuʒ vltima.vñ ⁊ hec ad illa ⁊ illa ad hec qundãmodo dicũ tur õria.vñ vox media videt᷑ eſſe grauis ſi comꝑaret᷑ ad vltimã.id eſt ſubtilẽ.⁊ ſubtilis ſi comꝑaret᷑ ad gra uem. At ſimiłr fuſcum videt᷑ eſſe album.ſi comparet᷑ ad nigrum.⁊ videt᷑ eſſe nigrum ſi comꝑaret᷑ ad albuʒ (O.uoniã aũt oĩs mutao.) In hoc ſecũdo capło pꝓ hus detminat de diuiſione mutatõnis in ſuas ſpes. ⁊ pᷣmo ponit hanc ↄcluſionẽ. Cm tria ſtꝭ genera muta tionis in ꝑ ſe.ſcilʒ ex ſubẽo in ſubẽm.⁊ ex non ſubẽco in ſubẽm.⁊ econtra ex ſubco in nõ ſubẽm Ptʒ quia nõ pᷣt imaginari quomõ aliqd mutat᷑ alio mõ q; aliquo iſto rum modon.ſcʒ ex ſubco in ſubẽm ⁊c. Nam omis mu tatio eſt ex quodã in quoddã.nomẽ em mutatõnis in greco ſignificat id qð denomĩat aliquid pᷣus fuiſſe.⁊ a liud foꝛe poſterius. Per ſubẽm aũt debʒ intelligi diſ⸗ poſitio poſitiua.⁊ ꝑ non ſubẽm pᷣuatio illius diſpõnis Dico aũt ſubẽm ex affirmatõne inoꝛdinatũ.ſed con⸗ ſtat ꝙ ex nõ ſubẽo in nõ ſubẽm non eſt aliqua mutaoꝑ ſe.mutaꝰ aũe debʒ eſſe int opoſita ↄorie.vel int᷑ ↄdicto ria vel puatiue. Due aũt affirmatõnes vł negatõnes aut due puatò nes non habent int ſe aliquã oꝓpõnem. Pꝛo declaratõne hoꝛuʒ geneꝝ mutatõnis ſupponit᷑ ꝙ; mutaꝰ de ſubco in nõ ſubẽm vocat᷑ coꝛrupꝰ.mutaꝰ ve ro de nõ ſubẽo in ſubẽm vocatur generaꝰ. Oſt aũt du plex generaꝰ.qiaedã em eſt generas ſimpłr queẽ ad ſub ſtantiam ⁊ pꝛoceclit ex nõ eſſe ſimpłr.id eſt ſubſtãtiali ad eẽ ſubñale.Ot dieit᷑ generaꝰ ſimplicit᷑quia ſᷣm eã aliqd dicit᷑ fieri ſine addito. Alia eſt generaꝰ ßm qͥd que eſt ad accides ⁊ pꝛocedit de nõ eſſe ſᷣm quid in eſſe ſcʒ ex nõeſſe tale ad eſſe tale. At vocat᷑ generaꝰ ᷣm qͥd. quia p eam nõ dicit᷑ aliquid fieni niſi cũ addito.vtpu ta tm vel aliquid hmõi.Et ſimiłr duplex eſt coꝛrupꝰ quedã eſt ſubnalis que dicit᷑ coꝛrupꝰ ſimplicit᷑.⁊ que⸗ Dam accidẽtalis que dicit᷑ coꝛruptio m quid. Se cũda ↄcluſio huiꝰ capituli eſt hec.generaꝰ nõ eſt mo⸗ tus. Dꝛo pꝛobatõne huiꝰ ſupponit᷑ ꝙ triplicit᷑ aliqͥd Ddicit᷑ nõ eſſe. Pꝛimo ᷣm compõneʒ ⁊ diuiſionẽ.de quo ſcʒ non pot verificari eſſe.⁊ de tali nõente manifeſtuʒ ẽ nõ mouet᷑. Secũdo mõ ðꝛ nõens ſimplicit. de quo ſcʒ ens vere negat᷑ ſine additode quo tñ vere põt affir⸗ noens ſm quid.de quo ſcʒ vere negatur ens ſcʒ addi⸗ illa ſanatio hʒ egritudinẽ pꝛo tmino a quo.⁊ ſanitatẽ Folio lxpi. affirmari. ⁊ hmõi nõeſſe oꝓponit᷑ eẽ in actu. ⁊ de tali no ente eſt etiã manifeſtũ ꝙ nõ mouet᷑. MKercio mõ dicit᷑ to ququis de eo veriſicet᷑ eſſe.ſicut eſt non album. de q̊ ſ quãuis dicat᷑ vere ꝙ eſt tñ vere dicit᷑ de eo ꝙ nõ eſt ens album. ⁊ tale nõens bñ dicit moueri quãuis per accñs l icimꝰ em̃ ꝙ nõ album mouet᷑ quia hõ cui accidi nõ eſſe albũ mouet᷑.Iſtis ſuppoſitis pꝛobat᷑ pꝛedcã cõ/⸗ cluſio duab⸗ rõnibiPꝛima.quia illud qð nõ eſt nõ mo 1 uetur. ⁊ hoc intelligedo de eo qð nõ eſt ſcdᷣoꝰ. ſed illud 1 gqð generat᷑ nõ eſt.fit em qð nõ eſt. Gcdᷣa rõ quia omel; quod mouet eſt in loco.ſed illud qð nõ eſt nõ eſt in lo co.ergo illud qð nõ eſt nõ mouet᷑.⁊ per ↄñs illð qð ge⸗ nerat᷑ nõ mouet᷑.⁊ ſic gñatio nõ eſt mutaꝰ Mercia cõ⸗ cluſio.coꝛruptio nõ eſt motus Ptʒ quia ome qð ↄtra riatur motui ẽ motus vel qͥes.ſed gñatio que oöriatur coꝛruptõni nõ eſt motus vel qes.ergo ⁊c. Quarta con cluſio.ſola mutao que eſt ex ſubco in ſubẽm eſt motus. Ptꝛz quia ſtꝭ ſolum tria gna mutatõnis ꝑ ſe.ſcʒ ex ſub⸗ iecto in ſubẽm.ex ſubco in nõ ſubiectũ.⁊ ecõtra.ſed ge neratio que ẽ mutatio ex nõ ſubiecto in ſubẽm non eſt motus. Nec ſilłiter coꝛruptio que ẽ mutatio ex nõ ſub⸗ iecto in ſubẽm.nec ꝑ mutatõem de ſubco in ſubẽm.dẽt intelligi omis affirmatio de tᷣmino affirmato in ᷑ᷣminũ affirmatũ.qꝛ pꝛiuaꝰ etiã aliqũ ſignificat᷑ ꝑ nomẽ poſiti uũ.ſiue ꝑ terminũ affirmatm.ſicut ꝑ hoc non medium Subiecta aũt oria aut media.pᷣuatio em̃ ponit᷑ Zriũ. ⁊ mõſtrat᷑ affirmatõ ne.vt mediũ albuʒ ⁊nigꝝ (Si igitur p̃ᷣnta diuiſa) In hoc ccio capło phus detmi⸗ nat de ſpẽbus motus.⁊ in ꝗbus pᷣntis non reꝑitur.⁊ in qbus reꝑitur. Dicens ꝙ ſi pᷣnta ſufficient᷑ diuiſa ſtꝭ in ſubñam q̃litatem qᷓntitarem vbi.⁊ ſic de alijs.necẽ eſt eſſe ti tres ſpẽs motus ſcʒ quãtitatꝭ qlitatis ⁊ vbi Oct pꝛo de clatione huiꝰ ponũtur qͥnq; ↄcluſi iaee ns ma.ad ſubñam nõ eſt ꝑ ſe motus.ptz quia omis fnotꝰ eſt de Zrio in orium.ſed nulluʒ entium eſt ẽrium ſub ſtãtie. &». m ſubſtãtiã aũt nõ eſt motꝰ ꝓpt᷑ ̊ qa nul lũ entiũ ſubſtãtie ↄriuʒ eẽ pᷣtScðᷣa ↄcluſio.in adali⸗ qu id nõ eſt ꝑ ſe motus ſen. quia in illo gne nõ eſt ꝑſe motus qð de nouo vere dicit᷑ dealiquo ipo nõ mutato ſed ſic eſt de his queſtꝭ in gñe ad aliquid.̊.Kstigit 7 em̃ altero alteꝝ mutãte verũ eſſe alteꝝ nibil mutans.q̃ᷓ re ſᷣm accides motus hoꝝ eſt.) Ad ſciendũ aũt ſi ad actõem vel paſſioneʒ ſit ꝑ ſe motus ſupponedum eſt ꝗ; dupkłr põt intelligi ꝙ alicuiꝰ ſit motus. NHam vno mõꝰ motus eſt alicuiꝰ tanq; ſubiecti.ſicut cuʒ hõ mouet᷑ de albedine in nigredinẽ.denigra eſt hmõi tanq; ſubiec ti. Alio mo pot Intetiligi æ alicui? ſit motus tanch ter⸗ mini.ſicut qñ hõ trãſmutat᷑ ex egritudine in ſanitatẽ. ,-— pꝛo ᷣmino ad que. Duplxr etiam põt intelligi ꝙmotꝰ — ſit motus. Vno miõ tanq;ᷓ ſubiecti.ſicut ſi dixerimus motuʒ calefieri vł frigefieri.augmẽetari vł diminui. vł loco mutari. Alioꝰ pot intelligi ꝙ motꝰ ſit motꝰ tanq; lium motũ.vt exegrotatone in ſanatõem. Eſt ergo co cluſio fcia. Motus nõ eſt motus to nq; ſubiecti. Pt- quia motus nõ eſt de nũero ſubiectoꝝ ergo motus no eſt ſubem motus.uarta ↄcluſio Motus nõ eſt mo tus ꝑ ſe tane; termĩ Mobat phs ſepte ronibj. Pꝛima fmini ita ꝙ aliqð ſubem moueatur ab vno motu ina quia mobile dũ mou ꝑtimẽ a fmio aquo.⁊ partim Aneſtiones quinti Phiſicox Ad ſciendũ aũt ſub quo hoꝝ motuũ continet᷑ mutaꝰ Iin fmino ad quẽ. ergo ſi mobile ꝑ ſe mouer ex egrota⸗ nri eeg tr tione in ſanatonem. vel ex recoꝛdatõne in obliuionẽ te (gue eſt hm D is ⁊ minꝰ)ponit hec ſacq nctuſio TUeſſent ecrotas 2 ſanatio. reco? dao 2 ob Motus qui fit im magis ⁊ minꝰ quodãmõ motus an mobili ſimul eſſent egrota ⁊ ſanatio.recoꝛdaꝰ ⁊ ob decotrario in oriuʒ. 2 ſub alterat Eſt liuio.⁊ ꝑ ↄns mobile in limino motus erit egꝝ ⁊ ſanuz ee cotrario inoriuzʒ. ? lub alteratone continet lt em 4 2 alteraꝰ motus de vna qlitate ↄria in aliam qlitatem ſciens ⁊ oblitũ. Scda rõ ſi motus eſſʒ motus tanq; fer mini ⁊ gñatõnis gñaꝰ tũc eſſʒ pꝛoceſſus in infinituʒ in gnationiby ⁊ mutatõibus.ſed hoc ẽ impoſſibile.in gña tione em eſt dare vltimũ ⁊ pꝛimũ Pꝛima ↄñna tenʒ.qa qua rõne vna gñatio tmiabit pᷣcedentẽ eadẽ rõne illa gñatio fmiabit aliã pꝛioꝛẽ.Tercia rõ ſi ſic tũc ſimul eſ ſet ⁊ nõ eſſʒ gñatio.ↄña tʒ.quia qñ res gña t᷑ tunc nõ ẽ qñ aũt res generat᷑ gnatio eſt. Si ergo gnatio vniꝰ eſſʒ gñatio tũc in eodẽ inſtanti eſſʒ generaꝰ ⁊ nõ eſſ̊ã. ec na ptz quia quãdo gñatio eſt.id qð generat᷑ nõ eſt.⁊ id quod generat᷑ eſt gnatio.ergo gnatio eſt ⁊ nõ eſt. OQuarta rõ ſi ſic tũc gñatõnis eſſʒ coꝛruptio.⁊ eiuſdeʒ eẽnt motus ↄrij vt gnatio ⁊ coꝛrupꝰ.ſed hoc eſt impoſ ſibile.quia ſi generaꝰ coꝛrũperet᷑ tunc ſimul generat᷑ ⁊ coꝛtũperet᷑.ↄna ptʒ quia vel ceꝛrũperet᷑ duʒz ſit ⁊ ſic hẽ tur intentũ vł poſtqꝙ; facta eſt ⁊ hoc nõ põt dici.eſſe em̃ opʒ qð coꝛrũpit᷑. Quinta rõ qð generat᷑ vt fminus ge⸗ neratõnis hʒ materiã ex qua fit.ſed motus vł generaꝰ nõ habʒ materiã ex qua fiat. Non em̃ poſſʒ dici qͥd ſit hmõi materia ſcʒ vel coꝛpus vel aĩa.ergo.Sexta rõ ſi⸗ cut ſe habʒ genus ad genus.ita ſpẽs ad ſpẽm.ſed doc⸗ trina (que eſt vna ſpẽs gñatõis vł motus) non t᷑minat ad aliam doct᷑nam. ĩmo ad ſciam. ergo etiã generaꝰ vł motus nõ minat᷑ ad aliũ motum. Septima rõ tm ſtꝭ tres ſpẽs motus.ſcʒ loci mutaꝰ.alteraꝰ.augmẽtatio diminus ſed vnus illoꝝ nõ tminat᷑ alium.non em loci mutaꝰ terminat᷑ ad alteratõem. ergo Q.uinta ↄclu ſio (que ponit᷑ in textu añ quartã) eſt hec Ad actõnẽ ⁊ paſſio nẽ nõ ẽ ꝑ ſe motꝰ.pʒ qꝛ ad mutatõeʒ ſiue ad mo tum nõ eſt ꝑ ſe motus vt pꝛobatũ eſt. ergo ad actõem ⁊ paſſionẽ non eſt per ſe motus.nec em̃ agentis nec pa⸗ tientis.neq; oĩs quod mouet᷑ oĩno aut mouentꝭ.quia ñ eſt motus neq; generatõis generaꝰ.neq; oĩno mutatio nis mutaꝰ. Et dem̃ eſt pꝛius q; ad motum nõ eſt ꝑ ſe motus.quia vnus motus bñ ᷑minat᷑ ad alium motũ per accidẽes.poſt quẽlibʒ em̃ motum põt aliquis infir mari vł ſanus fieri vł currere =”M In hoc quarto capło detminat p h̊us qũo in trib⸗ pᷣdicamẽtis.ſcʒ quãtitate.qualitate.⁊ vbi reꝑit᷑ motꝰ Et dicit.qm aũt neq; ſubñe neq; adaliqͥd neq; ipᷣiꝰ fa cere aut pati relinquit᷑. ᷣm quale aut quãtum aut vbi motuʒ eſſe.ſoluʒ in vnoquoq; hoꝝ eſt qrietas. Oſt er go hec pᷣma ↄcluſio. Soluʒ ad tria pᷣdicam̃ta eſt ꝑ ſe motus.ſcʒ ad qualitatẽ quãtitatẽ ⁊ vbi.pʒ quia ſoluʒ in illis triba pꝛedicamtis reꝑitur grietas ſufficiens ad motũ.hoꝝ aũt motuũ ille qui ẽ ad qualitatẽ cõi noĩe vocat᷑ alteraꝰ. Et nõ debʒ hic accipi qualitas ꝓut dici tur de ſubña vel dꝛna ſubñali.⁊ nãq; dꝛña ſubñalis qualis eſt.ſed debʒ accipi qualitas pꝛo qlitatib ſenſi⸗ bilibus que paſſibiles qualitates dicunt᷑. Motus ãt ad quãtitatem nõ habʒ ↄmune nomẽ.ſed nomiat᷑ ̃m ſuas ſpẽs augmtaꝰ vel diminuꝰ. Et dicitur augm̃taꝰ motus ad perfcãm quãtitatẽ. diminuꝰ vero ad imꝑfe⸗ ctam. Siłit᷑ motus ad vbi neq; babʒ nomẽ ſᷣm genus neq; ſᷣm ſuas ſpecies.ſolʒ aũt vocari latio.tamẽ hoc nõ eſt ſatis ↄm̃e. Nam pꝛope illa dicunt᷑ ferri que non mouent᷑ ad ſe.⁊ in quoꝝ poteſtate nõ eſt vt qeſcant. Zriam. Prz ergo ↄcluſio ꝙ minus tale ðꝛ in quo plꝰ ęſt de ↄtrario.⁊ magis tale in quo minus eſt de illo cõ trario. Maius aũt ⁊ minꝰ eſt in quo plus aut minus ↄtrarij inſit aut nõ.⁊ per ↄñs motus de minus tali ad maius tale eſt quodamodo motus de vna qlitate ad aliam Ad ſciendũ aũt quid eſt quies.⁊ qũo definit ⁊ diuidit᷑ ponit phus hanc ↄcluſionẽ.ĩmobile dicit᷑ tri plicit᷑. Pꝛimo mõ dicit᷑ imobile quod nõ eſt natũ mo⸗ ueri.ſicę ſonus dicit᷑ inuiſibił. Secũdo modo ðꝛ imo bile quod nõ eſt facile moueri.⁊ hoc dupłr. Nam ali⸗ quid ðꝛ difficile moueri qͥa poſtqᷓ; incepit moueri.tax de ⁊ cum difficultate mouet᷑. Aliqͥd etiam ðꝛ difficile moueri qð eſt difficile ⁊ laboꝛioſum qð inciꝑet moue⸗ ri. Tercio modo ðꝛ ĩmobile quod aptũ natum eſt mo⸗ ueri ⁊ tamẽ nõ mouetur vbi quãdo ⁊ eo modo quo na tum eſt moueri.⁊ ſoluʒ tale ĩmobile dicitur qᷣeſcere. Qluies aũt definit᷑ ꝙ eſt puatio motus in eo qð aptũ natum eſt moueri.⁊ nõ mouet᷑ vbi quãdo ⁊ ſicut na⸗ tum eſt moueri.Et ĩmobile eſt qð aptuʒ natum eſt mo ueri ⁊ poſſibile.nõ mouet᷑ aũt tũc cum aptũ natum eſt ⁊ vbi.⁊ ſic quodãmodo qð qͥdem qͥeſcere voco ĩmobile ter ſolum. contrariũ em̃ quies motui eſt.quare pꝛiuaꝰ erit ſuſceptiui. Manifeſtũ eſt ergo ex dcis ꝙ motus ẽ 2 qd eſt.⁊ quid qͥes.⁊ quot ſtmutatõnes.⁊ quales. Olirca hũc textum ſtꝭ quatuoꝛ dubia Pꝛimũ duibum Qualit᷑ eſt ſaluabile ꝙ totũ dicat᷑ moueriſeu trãſmu⸗ tari ad motum partis. cum ex hoc ſequat᷑ idem ſimuł moueri ⁊ quieſcere.eadem em rõne qua ðꝛ moueri ad „ motuʒ vnius partꝭ dicit᷑ quieſcere ad quiete alterius. cuʒ ex hoc etiam ſequat᷑ idem ſimul moueri cõtraris motibus.vt calefieri ⁊ frigefieri. Et ex hoc vltra cum om̃e quod calefit in tmino calefcõnis ſit calidũ.⁊ om̃e quo d frigefit in mio frigefcõnis ſit frigidum.ſeqͥtux . idem poſſe ſimul eſſe frigidũ ⁊ caliduʒ quod tamẽ eſt impoſſibile. Ad qð dicit᷑.ꝙ duplex eſt diſpõ hm qðᷣ fit motus.Quedã em eſt que innata eſt ineſſe ſolũ vnt parti determiĩate ſicut ſimitas.⁊ ex quo talis diſpõ in⸗ eſt vni parti denomĩiat totum. Si ergo pars moueat ad talem diſpõnem totum etiam dicit᷑ ad eam moue⸗ ri.nec ſi vna pars non moueat᷑ ad illam.ſeqtur totum quieſcere ad qetem illius.quisa illa pars nõ quieſcit qͥ te oꝓpoſita tali motui.cum tali motu nõ ſit nata moue ri. lia eſt diſpoſitio que põt indifferẽter ineſſe pluri bus ꝑtibus.⁊ talis diſpoſitio nõ ſemꝑ denomĩat totũ. ex hoc ꝙ denomĩat alteram partẽ.ideo nõ opoꝛtet ꝙ ſi pars alicuiꝰ totius moueatur ad talem diſpõnem exce dere ꝙ torum ſimplicit᷑ ad eam mausgenſeſed ſolum cum hac determiatione que eſt ᷣm pattẽ. Non em̃ ſe⸗ quitur ſi aliquis dealbetur ſᷣm manũ ꝙ dealbetur ſim pliciter.ſed ſolum ſᷣm quid.id eſt ſᷣm partẽ. Patʒ ergo ex his ꝙ non eſt neceſſariũ idem ſimpliciter poſſe cale fieri.⁊ ſitr frigefieri.nec idem poſſe eẽ calidũ ⁊ frigiduʒ nec idẽ moueri ſimpłr ⁊ qᷣeſcere dete opoſita tali mo⸗ ,,,o ——☛ LoT44 f ———— – — ſec Hos Areſtotelis tui Sũt etiã ⁊ alie diſpõnes que ſi inſty vni ꝑtt relin quũt diſpõem aliquã in alijs ꝑtib. vt infirmitas ſani tas.⁊ in talibo ſi ꝑs alicuiꝰ totius meueat᷑ ad taleʒ diſ⸗ põnem ↄccditur totũ ſimpłr moueri.vñ coꝛpus ðdꝛ ſa nari q; oculus aut toꝛax ſanat᷑ vt ptz in textu. Siłr ſe⸗ quit᷑ caput homiĩs eſt infirmũ.ergo hõ eſt infirmus Scðda di fficultas.Q.ualit eſt ſaluabile ꝙ mobile Im alium ⁊ aliũ motũ ſit alteꝝ ⁊ alteꝝ vt dixit p h̊s in xextu. nõ em̃ videt᷑ verum. Tum pmo.quia om̃e mobi le quocũq; motu.eſt mobile motu locali.Tuʒ ſecũdo quia motus eſt actus entis in potẽtia ſᷣm ꝙ in potẽtia idem aũt ſubiectũ nũero eſt in potẽtia ad diuerſos terx minos motus.ideo idem põt eſſe ſubiectũ pᷣmuʒ diuer ſoꝛum motuũ.Tum tcio.quia idem eſt ſubiectũ pᷣmũ ↄtrarioꝝ.ſunt aũt aliqui motus ↄtrarij vt calefactõ ⁊ frigefactio.ergo. Ad quã dicit᷑. ꝙ nõ eſt intelligenduʒ ꝙ opoꝛteat diuerſoꝝ motuũ eſſe diuerſa ſubiecta rea⸗ liter. ſed ſufficit ꝙ ſint altera ſm rõem. ita ꝙ alia ⁊ alia ratõne vnius ⁊ alterius.idem em̃ eſt ſubẽm materiale pmuʒ oĩm motuũ ſcʒ ſubña.tamẽ nõ eſt ſubem̃ idẽ foꝛ male nec ſub eadẽ rõne foꝛmali.ĩmo alteꝝ ⁊ alteꝝ. Joõ dicit Cõmentatoꝛ.ꝙ muſicus in eo ꝙ muſicus non eſt ſubcm̃ motus localis ſed ſ̃ᷣm ꝙ eſt aĩial ambulans.Et Linconenſ dicit ꝙ coꝛpus ſᷣm ꝙ eſt qntum eſt ſubem motus localis.⁊ ſm qð ꝑficitur qtuoꝛ qualitatib pꝛi⸗ mis ẽ alterabile.ſm vero eſt vegitatm eſt capax aug menti ⁊ diminutõnis Secũdum dubium. Vtrum hec ↄna ſit bona.ad motum nõ eſt ꝑ ſe motus.ergo ad actõeʒ ⁊ paſſionẽ nõ eſt ꝑ ſe motꝰ.hec ↄña videt᷑ tenere ex hoc ꝙ actio ⁊ paſſio ſt motus.að tamẽ eſt ↄtra Are ſtotelem in tccio huiꝰ Ybi rñdent aliqui ꝙ pꝛedcã ↄña tenet ex hoc ꝙ actio ⁊ paſſio ſtꝭ motus ſaltem materia⸗ liter. licet nõ ſunt motus fo:ꝛmałr. (o ntra.quia actio ⁊ paſſio materiałr nihil aliud eſt qᷓ; foꝛma fluens.ſed ad illam bñ eſt motus. Si aũt accipiant᷑ foꝛmalr tunc manifeſtũ eſt ꝙ ipᷣa nõ ſunt motus Rũñqdet᷑ aliter ꝙ pꝛe dicta ↄña tenet ꝑ locum a ſiłi.nam eadem rõ eſt qua⸗ re ad actõem ⁊ paſſione nõ eſt motus.⁊ quare ad motũ nõ eſt motus. Ad hoc em̃ ꝙ aliquid ſit ſubem̃ vł ter⸗ minus motus reqrit᷑ ꝙ in ſe ſit quod dã permanẽs po tens eſſe ſub quiete qͥntum eſt exꝑte ſui.ſicut aũt motꝰ nõ eſt ꝑmanens ſed quoddã ſucceſſiuũ ſic nee actio nee paſſio.conſiſtũt em in quadã ſucceſſione. Vlel alit᷑ dicendũ eſt.ꝙ pꝛedcã ↄſequẽtia tenet ꝑ locum a maio ri.ſi em̃ motus nõ eſt motus.nec a foꝛtioꝛi actõnis ⁊ pa ſſionis erit metus.eo ꝙ ꝑ quẽlibet motũ conſeqͥtur ac tio ⁊ paſſio.ſi eng⸗ ad actõem aut paſſionẽ eſſet motus etiam motus eſſʒ motus Quartum dubium. Viꝝ om̃is motus ſit de orio in rium. Reſpondet᷑ ꝙ ſic.ac cipiende ↄrium gnaliter.nõ em̃ dubium eſt de aliquo motu niſi de motu intẽſionis ⁊ remiſſionis.⁊ tamẽ ſᷣm phm foꝛma intenſa ⁊ foꝛma remiſſa qnodãmodo con⸗ trariant᷑. lnde Oom. ↄmento ſ exto. Mediuz eſt cõ trariuz vtri q; extremoꝝ ſᷣm ꝙ extrema ſunt ↄria.⁊ ꝙ extrema ſunt in ea quodãmodo ⁊ in poña.⁊ medio mo do int᷑ actuʒ ⁊ potetiã ¶ Inde Com. ↄimento decimo ſeptimo dicit.ꝙ duplieit᷑ inuenit᷑ còtrarietas.ſcilʒ ſimg pliciter.⁊ quodãmodo ſimplicit᷑.ſcilʒ que eſt extremi dad extremũ. ? tales eſt inter foꝛmas ſpecie differentes Auodanodh eſt inter foꝛmas eiuſdẽ ſpeciei que poſſũt cceſſiue ineſſe eidẽ ſubiecto enti in actu ſed no ſimul Folio lxvi. Vnde nð om̃is motus eſt n contrario ſimplicit ad cõt trarium ſimplicit᷑.ſed omis motus eſt int᷑ ↄria ſimpli⸗ citer vel quodãmodo. t ſubdit ꝙ cum trãſmutatio fuerit a magis ad minus diceret᷑ trãſmutari ad cõtra⸗ Tium quonia minus nõ ſit niſi ex ꝑmixtõne otrarij — In hoc ſecũdo tractatu huius quinti philicoꝝ detminat phus de vnitate 2 Diuerſitate motuũ. t diuiditur in tria capła In pᷣmo diffinit quedã per cinentia ad ea que ſequũtur.⁊ dicit ꝙ illa dicutur eſſe ſimul pᷣm locum quecũq; ſunt in eode loco pᷣmo id eſt hopᷣo. Olt illa dicũtur eſſe ſeꝑata ᷣm locum quecũq; ſunt in altero ⁊ altero loco pᷣmo id eſt pꝛopo. Jlla vero dicũtur ſe tangẽtia quoꝝ vltima ſunt ſimui.⁊ quia in⸗ trer cõtigua nõ eſt mediũ diffinit mediũ dicens eſt in ad qdð pꝛius guenit id quod mouet᷑ q; ad terminũ. nde ad rönem etus tria reqrunt. ſcilʒ duo extrema ⁊ ipᷣm medium. Dicit᷑ aũt aliquid continuo moueri quaãdo nihil aut pauciſſimũ rei deficit nõ tepoꝛis. Vn de ad hoc ꝙ motus ſit ↄtinuus opotz ꝙ nulla ſit int⸗ ruptio in tẽpoꝛe.põt tamẽ eſſe modica intruptio inm nitudine ſuꝑ quã fit motus.cũ em̃ aliqs eytariſans p ypatim id eſt pᷣmẽ coꝛda grauẽtãgat vltim dimiſiſſʒ int᷑ medijs motus eſt vnus quia no interrüpitur tepus quãuis intrumpat᷑ magnitudo. Lontraria aũt m lo cum ſunt que ſᷣm rectitudinẽ diſtant᷑ plurimũ. aue ò Hmõi diſtantia debeat mẽſurari 'm lineam rectã patzʒ quia mẽſura debʒz eſſe finita ⁊ certa.ſed ſola linea recta eſt finita cum ſit mima aliaruʒ. VUnde mĩma diſtan⸗ tia que eſt inter quecñq; duo puncta ſignata eſt linea recta quã ↄtingit eſſe vnam tm̃ inter duo puncta. Li⸗ neas aũt curuas ↄtingit interea in infinitũ multipli⸗ cari ſᷣm ꝙ accipintur vt arcus alioꝝ maioꝝ vel mino rum circuloꝝ.ergo diſtantia que eſt inter duo puncta ſiue int᷑ duo vltima magnitu dis ſupꝛa quã fit motus. que ſtꝭ cõtraria ſᷣm locum debʒz meſurari ꝑ lineam rec ta m. Illud aũt dicit᷑ cõſequent᷑ ſe habere ad alind qdᷣ eſt poſt pᷣmaʒ põne aut ſpecie aut aliquo ſic det᷑mina⸗ toꝛũ ſine medio eiuſdẽ generꝭ.vt linea dicit᷑ ↄſequent ſe hẽre ad lineam. 2 vnitas ad vnitatam. 2 domus ad domũ ſi non ſit domus media quãuis aliud medler. 8 q aptum natum eſt pꝛimii ptingere mutans. ingdd vltimũ ſᷣm naturam cocinue mutans.id eſt medinuʒ eſt᷑ẽ WUndead hoc ꝙ aliqua ſint ↄñirer ſe habentia duo requirũtur. Pꝛimo ꝙ inter ea nõ eſt medii.vel ſi ſit ꝙ ſit alterius gñis.Scðm ꝙ ↄſequent ſe habes ſit poſte⸗ rius eo cui dicit᷑ conſequent᷑ ſe here.⁊ ideo vnum nõ ſe habʒ ↄſequent᷑ ad duo.neq; noua linea ad ſecũdã li⸗ neam. abitũ aũt dicit᷑ quod ↄſeqnt᷑ eſt cuʒ tangat aliud.excludit em̃ ome mediuz. O(x pꝛedeis ſequit᷑. ꝙ om̃e mediũ eſt int᷑ cõtraria.patzʒ quia mediũ eſt per qð aliquid mutat᷑ in vltimũ.ſed om̃is mutatio eſt in⸗ ter oppoſita contrarie vel ↄtradictoꝛie.ſed nullum eſtł mediũ inter oppoſita ↄtradictoꝛie.quia ↄtradictoꝛijs nihil eſt mediũ.ergo ⁊c.Cõtinua vero ſtꝭ quoꝝ vlti⸗j ma ſtꝭ vnuʒ.⁊ poſſet hec definitio ꝓbari et hoc ꝙnoꝰ — — — tes ↄtinent᷑ in vno ⁊ quaſiſimulſe tenent.led hoc no ↄtinui dicit᷑ a ↄtinẽdo. Dẽ em̃ aliqᷣd ↄtinuũ qꝛ me A ae * P OQOueſtiones quinti Phiſicoꝛ mia. Eſt ergo dubitaꝰ pꝛ ima.vtꝝ hec iterata alteraꝰ ſit idem motus ᷣm nũerum E d quã videtur doᷣm Hᷣmo aſpectu.ꝙ ſi ↄtingat id quod eſt coꝛruptũ iterum fieri vnuzʒ nuero.ita ꝙ ſanitas que ſedᷣo acquirit ſit ea⸗ „ te velocitatis ⁊ tarditat in moru.ita ꝙ ille motus di⸗ citur regularis cuius eſt eadem velocitas ꝑ totũ.⁊ it regularꝭ cuiꝰ nõ. Ox pꝛedcĩs ſequũtur tria coꝛrelaria poſſet eſſe ſi vltima ſolũ eẽnt ſimul. ergo opʒ æ ſint ynĩã dem cuʒ ſanitate pꝛius acqſita illa altera erat eadm 3 EGrxr quopz ꝙ ↄtinua“ non põt eſſe in illis ex ꝗbus na nũero. ⁊ ſi coꝛruptũ nõ hoſſet repari.net ſanitas ſecũdo glen tum elt fien vn m ↄtactuz. vt per hoc ꝙ vnu ↄtinua acquiſita ſit eade nũero cum ſanitate pᷣus genita 2 coꝛ ſuc tur vł naturałkr colligat᷑ alteri. Ad ſciendũ autẽ qũo ſe Tupta. alteraꝰnõ eſt vna im nüjerum. Vicendũ eſt ta dita⸗ habent ↄñter ſe hñtia continuũ ⁊ ↄtiguũ ponit᷑ hec cõ mẽ ꝙ nonẽ eadem altera bm nũerum.etiam dato el i cluſio.(oſequent᷑ ſe hbabes eſt pus natura q; ↄtiguũ ſet eadẽ ſanitas.quia ad vnitatem motus vł alteratõ/ Huti 2 cõtiguũ pꝛius qᷓ; cõtinuũ. Nꝛia pars ptʒ.quia omia nis reqritur vnitas tmini ⁊ qualitatꝭ.ſed ad vnitatex p ↄtigua ſtę ↄñter ſe hñtia.ſed nõ ecõtra.ſicut ptʒ de vni termin vkł qualitat nõ ſeqtur vnitas motus Qõ ptʒz n tacibus q ſunt in nüero Secũda pars patz ſitr. qa ola de motu locali.ſi em aliquis ambulʒ ad aliquẽ locuʒ min Zeinua ſunt ↄtigua ſed nõ ecõtra. Si em vltima aliqꝝ ⁊ facta quiete iteꝝ incipiet moueri ad eũdem.ambula⸗ te int vnum opz ꝙ ſint ſimul.ſed nõ opʒ ꝙ ſint vnũ ſi ſine tio erit alia ⁊ alia.⁊ tminus erit idẽ in natura.alit᷑ con⸗ ſimul. O(ſt cotinuũ natu ralr poſterius cõtiguo.⁊ hoc tingerer idem multoties coꝛrũpt ⁊ eſſe qdð eſt impoſſi⸗ ptz er imertõne arboꝝ. cum em vna planta alreri inſ e?ę bile Secũda dubitaꝰ vtruz idem accñs nüero. vt ſa ritur pᷣus tam natura qᷓ; gnatione eſt ↄtigua ſibi qᷓ; c iltas otinuo ꝑſeuerat ⁊ maneat in aliquo ſubiecto. tinua.OKrx qbus ptʒ ꝙ ſi vnitas ⁊ punctũ eſſent ſeꝑa⸗ Et vtꝝ in ſocrate ſit eadẽ ſanitas nũero de mane ⁊ de ta adhuc diſtinguerent. Ocʒ dupłr: pmo quia puncta ſero. Et videtur ꝙ nõ.quia omia que ſubiecta ſtę aliq ſtę in his que nara ſte tangere.⁊ ᷣm puncta aliqua ſe tã bus accñtibus vident eſſe in ↄtinuo motu⁊ fluxu.er⸗ gunc. in vnitatib aũt nõ inuenit ↄtactus. Scðᷣo patʒ. go in eodẽ ſublecto pſeuerat eadẽ ſanitas nũero tũc ſi WD quia int᷑ quecũq; duo puncta eſt mediuʒ ſcʒ linea.non aliqs amittat ſanitatẽ ⁊ poſtea recuꝑet Rõ pꝛopt᷑ uẽ n opʒ aũt ꝙ inter duas vnitates ſit mediũ.nam int᷑ pꝛi⸗ ſanitas recuꝑata nõ ſit eadem nũero cuʒ ſanitate pus u mam vnitatè binarij ⁊ ſcdᷣam nõ eſt mediũ ( Inus habita. Sed hec dubitaꝰ dimittat᷑ quia tales dubita 1ns “ aüũt motus ðꝛ multipłr) In hoc ſecũdo capło p hus tiones de eo dem ⁊ diuerſo non ꝑtinent ad phiſicũ. Gid wr) h detminat de vnttate motus. OKt oe e motus poͤt dicc (QLuonia aur continun eſt ommis) In hoc tercio li AN R Vnus multiplr. quia vnũ dicli multiykriſe, gñe ſoẽ z caplo phs ſubdiuidit alteꝝ movvnitatis Et ðᷣt etr ſ r nũero. Vñ illi motus ſt: idem gne qui ſt ad res eiuſ/ plicit motus dicit᷑ ynus. ꝛimo mõ ſimptr qui ẽ con lu 2 dem pᷣnti.ſicut due loci mutatones ſtę idem gñe.ſecd tcinu Secũdo modo vnus nũero qui eſt ꝑfectus.vñ ion vna loci mutaꝰ ⁊ vna alteratio dꝛñt gñe Illi aũt motꝰ bpfectum ⁊ totum ſtę de rõne vnius.non em dicimꝰ rem nne ” dicũtur idem ſpẽ qui ſtꝭ ad res eiuſde ſpeaãliſſime.ſic⸗ eſſe vnã nili ſit tota ⁊ perfcã.perfem̃ em̃ ⁊ totuʒ vnius gil 2 NPen due dealbatones ſty idem ſpẽ.⁊ ſilłr due denigratõnes eſt. Tercio mo motus dicit᷑ vnus quia eſt regular.nõ gui⸗ led vna ealbaazvna Bengrar hiis ſoe ke dem eſt em̃ videt᷑ motus irregularę eſſe vnus qꝛ eſt diuiſibilis lut ¶ſpealiſſime) ad dꝛãʒ 1 ei ſubalt᷑ne queẽ diuiſibilis in ꝑtes diſſimiles. Põt tamẽ eſſe vnus ſimpłr. verũta aeñ dꝛ nas.ſicut eſt coloꝛ.Coloꝛis q dem ſtꝭ deñe.quãuis menẽ minus vnꝰ qᷓ; regularis.ex hoc aũt eſt aliqͥd mi⸗ ncoc em̃ illi motus qᷣ ſunt ad res eiuſdẽ ſpei ſubalt᷑ne.ſicu nus tale quod habʒ aqmixtõem ↄtrarij. OQaũt mi Nd ſiꝭ doctnationes diuerſaꝝ ſubſtãtiaꝝ ſint m quid ide pus ↄmixtum ſemꝑ ↄrij eſt ſ motus irregulans eſt q; de ſpẽ non tñ ſimplr. Sed circa hoc põt aliquis dubita damodo multi ⁊ nõ vnus. Sed circa pꝛimũ modum ite re. qꝛ motus circularꝭ ⁊ motus rectꝰ dꝛñt ſpeeie ⁊ tanẽ ponit᷑ hec cõcluſio.ad hoc ꝙ motus ſit vnus ſimplicit ul pnñt eẽ ad res eiuſdẽ ſpẽ ſpẽaliſſime.ĩmo ad eũdem ter Tequirũtur tria pꝛedcã.ſcilicʒ vnitas mobilis.vnitas minum. Simiłr motus dircũs ⁊ motus reflexus ſuneę tepo:is.⁊ vnitas tmini ad quẽ. Ptʒ quia cum motus 0 hmõi/Ad hoc dom eſt. waaydem titatẽ motus ſpe ſit vnus nõ ſicut indiuiſibił.ſed ſicut cõtinuꝰ quecũq; . cificam reqrit᷑ ydemptitas tmini ᷣm ſpem ⁊ etiã pyded eqrunt᷑ ad ↄtinuitatẽ motus reqrunt᷑ pd vuitatem eiꝰ dl titas medij ꝑ quod fit motusLinea aũt circularis 2 ſed ad continuatõem motus requirit᷑ vnitas fmini ad linea recta differũt ſpecie cuʒ etiam motus circũlaris quẽſm ſpem pꝛoptr qð diña genere vł ſpecie ⁊ vniuerſæ ⁊ rectus differũt ſpecie quãtũcũq; ſint ad eũdem t᷑mi lit ea que ſt? diuerſax rõnum nõ poſſunt adinuicẽ cõ n — num. ⁊ hoc debʒ intelligi in pꝛedcã definitõne quãtuz tinuari.taliũ em vltima nõ poſſunt eſſe vnũ. Vnde li⸗ t Ado N= ir ee ad motü localé. Ad vnitatẽ vero nũerabilẽ motus tria neas obulatio nõ cõtinuant᷑ adiuicem. nec etiã curſus⸗ 5 reqruntur.ſc vnitas mo bilis. fmini.⁊ tẽpoꝛis. Tlnde ¶2 febꝛicitaꝰ. Ad continuitatẽ etiã motus reqrit᷑ vnitas ni ad hoc ꝙ motus ſit vnus opʒ ꝙ tẽpus ſit vnũ.⁊ ꝙ nõ mobilis ſᷣm nũerum.qꝛ motus diuerſoꝝ ſubiectoꝝ nõ ſpe ſit intruptum. opz etiam ꝙ tminus ad quẽ ſit vnus vpʒ poſſunt adinuicẽ continuari quãuis ſint bablci Derg d ſpẽm.⁊ opʒ etiam ꝙ mobile ſit vnũ numero ꝑ ſe ⁊ non cio ad continuitatẽ motus requirit᷑ vnitas tempoꝛis ⁊ Ulte accñs qũo album ⁊ coꝛiſcus ſint idẽ.nec ſufficit ꝙ mo? nõ intrumpat᷑ per intuentũ quietis.ergo ad vnitatẽ tui bile eſſz idem gñe vel ſpecie. Cõtingit em̃ eodem tte motus nũeralem reqrit᷑ vnitas mobilis tꝑis ⁊ fmini 6e⸗ duos homiĩes ſanari ſᷣm eandẽ ſpeciẽ ſanatõnis.vt ᷣm ad quẽ. Circa vero tcium modũ vnitaris nũeralis ſo⸗ obtalmiã que ẽ infirmitas oculoꝝ.⁊ tamẽ ille due ſaęſt intelligẽdũ ꝙ in õni gñe motus vel ſoẽ inuenit᷑ regu per natoõnes ſunt om̃ino diuerſe. Sed circa dcã oꝛiũtur lre vel irreglare.ſicꝗ ptʒz inducendo in oibus motiby. der due dubitatõnes. Nꝛima eſt ꝙ ↄtingit aliqð mobile uplicit aut dicit aliquis motus irregłaris. Dꝛimo vnũ vt ſocratem ſm alteratoem eãdẽ ſpecie alterari in ſez ex ꝑte mgnitudis ſupᷣ quã fit ⁊ ẽ veꝝ de motu lo nun vno tempoꝛe ⁊ iten in alio.ſicut ſi bis ſanaret᷑ de obtal? caliputa quãdo megnitudo eſt diffoꝛinis. vt ptim rcã i ⁊ ꝑtim curua.Secudo modo ðꝛ motus regular ex ꝑ⸗ ſe in denuhn sſei nnnten centückt m dene Nalen 44 min uOn igibn abr mton, n pllne. Amend⸗ Ppnti ſninetis tasdabi lobid. nbe⸗ Ken Nrcriin hansi Mn nanus lr /ö uides Nrwi atieri Qun llroch ni man usſnie⸗ ls s aunwns N Snii ,miat lidi Ull jeantes immis cud de Ws! ntu gtfu licti⸗ Pino nonh⸗ Linni te, wusd loti1 an Alreſtotelis Pꝛimũ eſt.ꝙ velocitas ⁊ tarditas nõ ſunt ſpecies mo tus neq; differentie.quia ↄſequũtur oẽs ſpẽs motus. Scõðm coꝛrelariũ ẽ ꝙ velocitas ⁊ tarditas nõ ſunt idẽ ꝙ leuitas ⁊ grauitas qꝛ leuitas det᷑miatur ad motum ditas in oni motu reꝑiunt᷑.Terciũ coꝛꝑa ſpẽ dꝛña nõ pñt adiuicem ↄtinuari ſicut ſupꝛa dem̃ eſt.ptʒ qͥa onẽ motũ vnum ↄtigit eſſe regularẽ ⁊ irregularẽ.ſed motꝰ ↄpoſitus ex motibus ſpẽ dꝛñtib nõ põt eſſe regularis. ſicut motus cõpoſitus et alteratõne ⁊ loci mutatõne. nã in motu regłari dʒ eẽ ↄfoꝛmitas ꝑtiũ adiuicẽ. Molius autẽ In hoc tercio tractatu huiꝰ libꝛi phs dermiat de Zrieratemotuũ ⁊ qetum. Ot diuidit᷑ in tria capła Pꝛimũẽ de ↄrietate motuũ qui põt qͥnq; modis maginari. Pꝛimo ſic. ꝙ illi motus dicant᷑ ↄtrarij q̊ʒ. vnus ẽ ab vno tmĩo.⁊ alter ẽ in illũ terminũ.ita ꝙ mo tus qui ẽ a ſanitate eſt rius ei qui ẽ ad ſanitatẽ Se⸗ cũdo ꝙ illi dicant᷑ ↄtrarij qͥ ſunt ex f᷑minis ↄtrarijs.vt illi quoꝝ vnus ẽ de ſanitate.⁊ alter de egritu die. Ter⸗ cio mõ ꝙ illi ſtꝭ ↄtrarij qui ſtꝭ ad ↄorios tᷣminos.vt il⸗ li quoꝝ vnus ẽ ad ſanitatẽ ⁊ alter ad egritudinẽ OQt᷑ to mõ ꝙ illi dicant᷑ Irij quoꝝ vnus ẽ ex vno ↄrio.vᷣt ſa nitate. ⁊ alius ẽ in ſuũ grium vt in egritudinẽ.Quĩto ꝙ illi Zriant᷑ qui ſtꝭ ex ᷑minis jrijs in ᷑mĩos ↄrios.vt qui ẽ de ſanitate in egritudinẽ.: qͥ eſt ex egritudine ĩ ſa nitatẽ.Opʒ em orietatẽ accipi ſm quẽq; iſtoꝝ mõꝝ. ꝛ nõ ↄtigit alit᷑ ponere motũ motui Zid excludendũ ergo quartũ ponit᷑ hec pᷣma 2 Hotus q eſt ex Zrio ñ põt dici Zrius ei qͥ eſt in ſuũ riũ Ptʒ qꝛ idem motus eſt de fmino a quo ad tminũ ad quẽ.qͥ rmini ſtęoↄrij. idem em̃ ẽ motus ſᷣm re qui ẽ a ſanitate.⁊ qͥ eſt in egri tudinẽ dꝛñs ſolum rõne.ied idẽ nõ griat᷑ ſibijpᷣi.ergo Ad excludẽduʒ ſcdᷣm modũ ponit᷑ hec ſcdᷣa ↄcluſio ¶Qõtrarietas motuũ nõ eſt accipiẽda ſᷣm ↄrietatẽ fmi noꝝ a qbus ꝓcedũt.pꝓbat᷑ tribꝛ rõibus. Pꝛĩa rõ quia duo motus in idẽ tendẽtes nõ ſtꝭ ↄrij.ſed duo motus qui ſtꝭ a ↄrijs minis pñt in idẽ tedere.ergo Scðᷣa rõ qꝛ quãdo motus dicunt᷑ inciꝑe a Srijs ſeat᷑ remoꝰ cõ trarietatꝭ. QOñ vero dicunt᷑ tẽdere ad zria ponit᷑ Zrie⸗ α tas.acqͥſitio Amotus magis dz dici qꝛ ſtꝭ ad qoria.qᷓ ꝗqꝛ ſtè a Irijs. Tercia rõ ꝛ ab eo a quo aliqͥd recipit no mẽ ⁊ ſpẽm recipit etiã ↄrietatẽ. Irietas em̃ eſt oppõ ſᷣm ſpẽm.ſed oĩs motus magis reſpicit non ⁊ ſpẽm a ᷑ᷣmĩo ad quẽ qᷓ; a fmio a quo.ꝗ̊ Oẽ em ſanaꝰ quia ẽ ad ſa⸗ pHitatẽ.⁊ egrotaꝰ quia ẽ ad egritudinẽ.ergo ↄrietas mo tuũ magis ẽ accipieẽda ſᷣm orietatẽ fminoꝝ ad quos. qᷓ; a qbus. Qxcluſis ergo ſcdᷣo ⁊ qᷓrto mõis ⁊ pꝛetmiſ ſo pmo qꝛ ille nõ eſt penes orietatẽ aliquã t᷑minoꝝ. ſʒ penes acceſſum ⁊ receſſ. n ab eodeʒ tmino.Ad exclu/ denduʒz t᷑cium ſᷣm ꝙ differt a qͥnto ponit᷑ hec tcia ↄcło ¶ lontrarietas motus ſumit᷑ a grietate vtuſq; mino⸗ rum ſic expꝛeſſum eſt ᷣm quitum modũ Pꝛobat ergo rõne ſic.quia ↄrietas aliquoꝝ ſi umit ſim ſpeciẽ ⁊ rõem ipᷣoꝛum.ſed pꝛopa raꝰ motus eſt ꝙ ſit inter duos tmi⸗ nos poſitiuos.ergo debʒ accipi ↄrietas motus ſᷣm con trarietatẽ alioꝛum ᷑minoꝝ Secũdo pꝛo bat᷑ inductõne .4 ſurſum. guitas ad motũ deoꝛſuʒ. velocitas aũt ⁊ tar? Folio lxvii ⁊ pᷣmo in alteratõnibus coꝛpalibus.ſicꝭ in ſanatõne ⁊ egrotatõne.⁊ in alteratõnibus aĩme.ſicut in addiſcere ⁊ decipi nõ per ſe ſed ꝑ alium. Secũdo in motu locali quia motus ſurſuʒ orius eſt motui deoꝛſum ſᷣm longi tudinẽ.motus ad dextꝝ motui ad ſiniſtꝝ ſᷣm latitudi nem.⁊ motus añ motui ad retro ſᷣm pꝛofunditate. AQuia ergo oſtẽſum eſt ꝙ pᷣmus ⁊ f᷑cius modus ſunt vtiles ad accipiendũ ↄtrarietatẽ motuũ in mutatõoni bus a motu ponit᷑ hec quarta ↄcluſio. In rebus habẽ tibus ↄtrariũ mutatõnes dicunt᷑ ↄtrarie.quia tmini ad quos ↄtrariant᷑.ſed in rebus nõ habẽtibus c ontra rium mutatõnes dicunt᷑ ↄtrarie ſᷣm acceſſum ⁊ receſ⸗ ſum ab eodem ᷑mino Pꝛima pars pat et per exem⸗ plum in mutatõnibus accñtalibus.nã album fieri ⁊ nigrum fieri ↄtrariant᷑.Secũda pars manifeſta ẽ de gnatione ⁊ coꝛruptõne ſubſtãtiali.Vd remouendũ er go dubiũ ponit᷑ hec quita ↄcluſio. Motus qui ſtꝭ in tir media ⁊ extrema.ſtꝭ quodãmodo int᷑ ↄtraria.Ptʒ quia mediũ cõparatũ ad extrema dicit᷑ quodãmodo vtrũq; extremoꝝ.mediuzʒ em ad vtrũq; dicit᷑ quodaꝗ mõ vtrũq; vltimoꝝ ſicut dem̃ eſt pꝛius.vũ motus vti tur medio ſicut ↄtrario.nam eo mõ aliquid mouet᷑ ex fuſco in album qũo mo uet᷑ exnigro in album.⁊ ecõtra (Quoniã aũt motui) In hoc ſecũdo capłop h̊s detminat de ↄtrarietate quietũ. t intendit qͥnq; cõ⸗ cluſiones. Pꝛia.motus non ſolũ cõtrariat᷑ motui.ſed etiã quieti.Pʒ quia quies puatiue opponit᷑ motui.pꝛ uggtie aũt oꝓpoſita dicunt᷑ quodãmõ ↄtraria.ergo ⁊c̃. Eſt aũt dubiũ cui quieti ↄtrariat᷑motus.nam añ mo tum erit quies in mino a quo.⁊ poſt motũ cõpletum erit quies in fᷣmino ad quẽ.cui illoꝝ quietũ cõtrariat motus. Pꝛo ſolutõne ponit᷑ hec ſecũda ↄcluſio.quies in fmino a quo.⁊ quies in mino ad quẽ ↄtrariant᷑ ad adinuicẽ.O(xemplũ.quieti em̃ in ſanitate contrariat᷑ quies in egritudine. Pꝛobat᷑ ergo ↄcluſio.qͥa motus dicunt᷑ cõtrarij adinuicẽ.⁊ ↄtrarietas ipᷣoꝛum ſumit᷑ ex parte ᷣminoꝝ.ergo qͥ etes qui ᷑minãt motum cõtra⸗ riant᷑ adinuicẽ. Tercia ↄcluſio.motus ↄtrariat᷑ quie ti in fmino a quo.vt motus qui eſt in ſanitate in egri⸗ tudinẽ ↄtrariat᷑ ei qͥ eſt in ſanitate. Ptʒ cõcluſio.qꝛ vel quies in fmino a quo ↄtrariat᷑ motui vel qes in fmino ad quẽ. Ogrotatoni em vel ↄtrariat᷑ quies in ſanitate vel quies in egritudĩe.qᷣa non põt dici ꝙ ſibi ↄtrariet alia quies. vt illa que eſt ad albedinẽ vel alia hmoõi. ſed quies in mino ad quẽ ↄtrariat᷑ motui.qued patʒ quia vnũ contrariũ non tendit in reliquũ.nec eſt gene⸗ ratio eius.ſed motus tendit in q etem tmini ad quem ⁊ eſt eius genera* Ad ſciendũ aũt.vtꝝ ĩmutatio ſirt quies ⁊ cui contrariat᷑ ponũtur due cõcluſiones ſeqn tes. Olſt ergo qrta cõcluſio. IImmutatõnes in tminis cõtradictoꝛijs ſunt cõtrarie.vt ĩmutatio que eſt in eſſe eſt contraria ĩmutatõni que eſt in nõ eſſe.⁊ hoc ſi ipi nõ eſſe ſit aliqua natura ſubiecta. Si aũt illud nõeſſe ſit purum nihil ⁊ nõ ſit aliqua natura ſe ubiecta tunc po⸗ teſt aliquis dubitare quid ſit contrariũ ĩmutatõni queę eſt ineſſe Non em videtur ꝙ ĩmutatio que eſt in noeſſe ſit ei contraria. cum illud nõeſſe ſit nihil omino. Nec e tiam videtur ꝙ ei ſit contraria mutatio in nõeſſe.cum in illud quod om̃ino nõ eſt nulla ſit mutatio. Canc autem dubitatonem non ſolult. ſoluitur auteʒ ex anti⸗ quoꝛum dictis. Dictum eſt em pꝛius. ꝙ non eſſeex Queſtiones quo fit mutatio nõ eſt puꝝ nihil ĩmo ei ſubijcit᷑ aliqͥd. Et qꝛ factus eſt ᷣmo de ĩmutatõe ne aliqͥs credat eaʒ eſſe detem. Ponit᷑ hec qnta ↄcluꝰ ĩmuta nõ eſt quies. Pʒ q; ĩmutaꝰ nõ ↄtrariat᷑ niſi gnatõibs vł coꝛ ruptõ nibus.ergo ſi ĩmutaꝰ eſſet quies.ſequeret᷑ ꝙ nõ omis quies eſſʒ ↄtrariũ motui.vel ꝙ gnatio vł coꝛrupꝰ ſint motus:quoꝝ vtrũq; eſt falſum.⁊ ideo ĩmutatio nõ eſt quies ſiue aliqͥd ſile quieti.⁊ nõ eſt ↄtraria alicui oĩo ſed vł illa imutatio que eſt in eẽ Sriatur imutationi q̃ eſt in nõ eſſe (Dubitabit aũt) In hoc tercio ea pło p hus ſoluit tria dubia circa pꝛedcã incidentia. qͥ rum pᷣmum eſt Quare in gñe motus localis ĩueniũ/⸗ tur motus ⁊ quies ſᷣm naturã ⁊ extra naturã.⁊ non in alijs motib, ſcʒ in alteratõne.in augmetatone.in dimi nutõne.in gñatione.⁊ coꝛruptõne. ’ em in alteratõe nõ inueĩatur ptʒ. quia non videt᷑ maioꝛ rõ quare vna alteraꝰ dicatur ſᷣm naturã vel extra naturã qᷓ; alia.vt ſanatio qᷓ; egrotatio.vel dealteraꝰ qᷓ; denigraꝰ O(t ſirr B 8 eſt de augmẽto ⁊ decremẽto.nõ em̃ videtur magis eſſe ſ̃m naturã augmẽtuʒ qᷓ; decremẽtuʒ.vł vnũ augmen tum. At ſiłr eſt de gnatione ⁊ coꝛruptõne.nõ em põt dici ꝙ gnatio ſit ſᷣm naturã.⁊ coꝛ ruptio extra naturã. quia cũ ſeneſcere accidat ſm naturã nõ videt᷑ eſſe coꝛ⸗ ruptio extra naturã.vna em̃ gnatio nõ magis põt dici gñatio ſᷣm naturã qᷓ; alia. Pꝛo ſolutõne illius dubij po nitur hec cõcluſio.in om̃i ſpẽ mutatõnis reperit᷑ aliq̃ mutatio naturalis.⁊ aliqua violenta. Pꝛobat᷑ induc⸗ tione.nã alique ſtꝭ generatõnes naturales.⁊ alique ſt⸗ violente ⁊ nõ fatate que ſcʒ nõ pꝛouemũt ſᷣm oꝛdinẽ cã rum naturaliũ.OAt ſiłr eſt de coꝛruptõne.quedã em̃ ſunt coꝛruptõnes dulces q̃ dicũtur naturales.Alie vᷣo ſunt triſtes que dicũtur violente.Silłr quedã ſunt aug menta naturalia.⁊ quedã violeta.vt peʒ de illis qᷓ ve⸗ lotius qᷓ; debeãt veniũt in vbertatẽ.pꝛopt᷑ hoc ꝙ abũ⸗ dant alim ẽto nutriũtur. Ptzʒ etiam in augmẽto tritici qm aũt auget᷑ non naturałr pꝛopt᷑ abũdantiã humo⸗ dam alteratões naturales.⁊ q̃dam violẽte.nam ſi ali quis dimittat᷑ a fe bꝛe in dieb creticis ſanaꝰ erit natu ralis.ᷣſi vᷣo in diebus nõ creticis nõ erit natura?ꝰ Sʒ ↄtra ↄcluſionẽ põt argui.quia cũ illud qð eſt extra na turam ↄriatur ei qð eſt ſᷣm naturã.tũc ſi inueniat᷑ aliꝭ/ tur ꝙ coꝛruptõnes ſtꝭ adiuicem cõtrarie.⁊ ꝑ ↄñs cum vnũ nõ poſſit duobꝛ ↄtrariari.coꝛruptio ⁊ gñatio non ↄirariabũtur.&̊ Ad hoc dom eſt. ꝙ non eſt incõue⸗ niens ꝙ coꝛruptio oꝓponat᷑ coꝛruptõni ⁊ gñationi.coꝛ ruptio em triſtis ↄ trariat᷑ coꝛruptõni delcãbili. Coꝛ⸗ qua coꝛruptio ſᷣm naturã.⁊ aliqua extra naturã.ſequi ruptio tamẽ ſimpłr nõ eſt ſimpłr ↄtraria coꝛruptõni. qꝛ non omis coꝛruptio eſt ↄria omi coꝛruptõni ſed que dam coꝛrupꝰ eſt cuidã coꝛruptõni oria ſᷣm ꝙ vni acci dit vna diſpõ ⁊ alij diſpõ ↄtraria.vt ſũt delcãtio ⁊ tri⸗ ſtitia. Ron ſolũ aũt coꝛruptio oriat᷑ coꝛruptõmi.⁊ etiã gnatio gñationi ꝑ illud qð eſt hᷣm naturam ⁊ extra na⸗ turam. ſeg etiam vłr motus ⁊ quies hoc mõ ↄtrariant Vnñ motꝰ ignis ſurſuʒ(qui ẽ ̃ᷣm naturã) ↄtrariat mo tui alicuiꝰ deoꝛſuʒ ⁊ etiã quieti quoꝝ vtrũq; eſt extra naturam Scõom dubiñ eſt. vty omis quiet que nõ ſemꝑ fuit.i.quietꝭ violente ſit Aeunffante. entu⸗ ſolutõne ponit᷑ hec ſecũda ↄcluſio.quietis violẽte non eſt aliqua gñatio Hꝛobat᷑ duab ronibus.pᷣma quia quãdo ꝑ motum gñatur quies.tũc qᷓntũ mobile magę ris ⁊ nõ ↄſtrigunt᷑ per debitã digeſtione.Sũt etiam qᷓ quinti Phiſicoꝝ appꝛopinq̃t ad qetem tãto velocius mouet᷑.qð em̃ ſtat tanto velocius videtur ferri quia motus naturał velo tioꝛ eſt in fine q; in pncipio. t oppoſito mõ eſt de mo tu violento.quia qᷣes violenta nõ gnatur non fcũ.ergo qeſcens erit qeſcentis. Scða rõ.quia qetem generari vel ẽ omino idem cum motu naturali.vł ſimul cuʒ eo accidit.ſed quies violenta nõ generat᷑ ꝑ motum natu ralem.ergo ipᷣa nõ habʒ ſtatõem ſeu gñnaroem Ter/ cium dubiũ eſt. vtꝝ veꝝ ſit ꝙ quies in mino a quo cõ trariet᷑ motui ſicut dem eſt pꝛius. Videt᷑ ꝙ non.qꝛ q̃n do aliquis mouet᷑ non ſtatim abijcit fᷣminũ a quo tota⸗ liter ſed aliquid remanet.de illo ergo quande mobile mouet᷑ adhuc in eo eſt qᷣes in termino a quo ⁊ ꝑ bſech ſi ĩa Irietur motui ↄtraria erũt ſimul in eodẽ. hoc döm eſt.cõcedendo ꝙ omne qð mouet᷑ ꝑtim eſt in termio a quo.⁊ parti in fmino ad quẽ.ſed tame nõ o⸗ poꝛtet ipᷣm ſimpłr ⁊ totalit᷑ eſſe int᷑mino a quo.AVliqͥd aũt dicit᷑ quieſcere ſᷣm ꝙ eſt totalit᷑ in ſmio a quo.Ox dictis pʒ ꝙ motus magis ↄriat᷑ motui qᷓ; quies.dem eſt ergo in hoc libꝛo qͥs motus ſit ſimpłr vnus.⁊ dcm̃ ẽ de motu ⁊ quiete qũo vtq; ſit vnus. Intelligedum eſt aũt circa finem huiꝰ libꝛi.ꝙ in qᷣbuſdã textibꝛ ponunt᷑ tria ad manifeſtatõem pᷣdictoꝝ que ſᷣm ſcm̃ Thomã in exẽplarib grecꝭ.⁊ ſm ¶ õ.in qbuſdã librę arabicꝭ⸗ nõ habent᷑.vident᷑ aũt hic aſſumpta ex dictis theofra⸗ ſti.vł alicuiꝰ alterius antiquoꝝ. t eſt ᷣmum dein ꝙ incõueniens ẽ dicere ꝙ ſit aliqua gñatio qetis violẽ⸗ te.quia qᷣes violenta non ſemꝑ eſt. neq; videĩ ſequi ali⸗ ð incõueniens ſi dicatur gñari ꝑ motum violentũ.vł ifferũt.qꝛ motus ignis ſurſuʒ.⁊ motus terre de⸗ oꝛſum ↄtrariant᷑ ſolũ penes ↄtrarietatẽ eiuſdẽ termi⸗ ni. Motus vᷣ̈ ignis ſurſum ⁊ motus eiuldem deoꝛ:⸗ ſum ↄtrariant᷑ etiã penes naturale ⁊ violentũ. Terciũ dem eſt.ꝙ motus foꝛte opponit᷑ quieti ſᷣm qͥd.⁊ nõ ſim plicit᷑quia qð mouet᷑ parti eſt in qͥete f᷑ᷣmĩ a quo Atreẽde ſcdᷣo.ꝙ cum dicit phs lineã rcãm.⁊ lineam circularẽ nõ eſſe eiuſde ſpẽi.hoc dʒ intelligi ex ꝑte ipiꝰ rectitudis ⁊ curuitatꝭ. Vñ dato ꝙ eadẽ linea aliquã⸗ do ſit rcã.⁊ ꝗliqñ circularꝭ.vtputa ſi incuruet᷑.vł in re ctũ extendat᷑.rectitudo tamẽ ⁊ curuitas alia ⁊ alia ſpẽ- eſt Attẽde tcio.circa hoc ꝙ dicit phus.opsʒ motũ eẽ regularem ⁊ irregłarem. qð ᷣm Co m. eſt pꝛopꝛiũ coꝛ⸗ poꝛis celeſtis pᷣm ꝙ ẽ celeſte.OQmotus eius ſemꝑ eſte qualis.ſed non eſt pꝛopꝛiũ coꝛꝑis ſᷣm ꝙ eſt motũ.nulli em̃ coꝛpori ſᷣm ꝙ eſt motũ repugnat ꝙ motus eius ſite quab ⁊ inequab.reglłaris ⁊irregularꝭ.Nũc aũt eſt hjmo in hoc libꝛo de motu nõ ſᷣm ꝓꝙ eſt motus alicuiꝰ coꝛpo ris.ſed ſᷣm ꝙ ẽ motus tm. Et ſi arguat᷑.qꝛ motus? irregular? qui nõ eſt vnifoꝛmis ſᷣm oẽs ſuas pꝑtes in ve locitate ⁊ tarditate.ſed omis motus eſt hmõiergo qͥ⸗ libʒ motus ẽ irregularꝭ.⁊ nullus regularꝭ. Minoꝛ ptz de motu ſpere qui ðꝛ eſſe regulariſſimꝰ.qꝛ partes eius circũferẽtiales velotius mouent᷑ qᷓ; ꝑtes cetrales. qnto em̃ aliqua ꝑs eius eſt ꝓpinquioꝛ circũferentie tãto citi mouet᷑.cum maioꝛẽ circulũ deſcribat in equali tꝑe.q; ꝑs central in eodẽ tꝑe. Sitr pꝛoba ret᷑ de qlibet ſpera cuiuſlibʒ coꝛꝑis celeſtis. De alijs motibo ptzʒ.qꝛ onis motꝰ naturalis velotioꝛ in fine ẽ qᷓ; in pᷣncipio.⁊onis motus violetus ecõtra.cũ ergo oĩs motus ſit naturat dicatur ꝙ gnetur ꝑ accñs ſcʒ pꝛopt᷑ defcm̃ virtutis ? pellentis. Scoõm dem eſt. ꝙ motui ignis ſurſuʒ ↄtra⸗ anerneru⸗ ignis deoꝛſum.⁊ etiã motus terre deoꝛſuʒ un Mnotgtoh gung iighote mcen o 1ois nece A ekgunan dnniti 1010 Ac wign guics ñ rnid ant lc Theri ilbekarth inisthenfn Könumdan ie pial⸗ ocais il Gekſeguian nriolni. n mmnsi uriiz r medeota mstenedeß iucde emi ulden de⸗ ti Taci 1gd.aniſa niacro rinahen ligagei iradic cncdn cmit tnupnic tmial mutute Dend mls tünet —RH atehn hgin uhuiz um vel violẽtus.ſequit᷑ ꝙ nec motus celi nec aliquis aliꝰ motꝰ eſt regularis. Oðm ꝙ duplices ſt ꝑtes motus quedã accipiunt᷑ im diuiſionẽ mobilis.qꝛ alia ⁊ alia ꝑs motus eſt in alia ⁊ alia ꝑte mobilis.⁊ qdam accipi unt᷑ ſᷣm diuiſionẽ tꝑis ᷣm qð dicimus vnã ꝑtem mo⸗ tus eẽ pᷣteritã ⁊ aliam futurã.ille ergo motꝰ ðᷣꝛ vnifoꝛꝛ mis ⁊ regularis q eſt vnifoꝛmis in omib ſuis ꝑtibꝛ act ceptis ſᷣm diuiſionẽ tꝑis.cuiꝰ ſcʒ nulla ꝑs eſt velocioꝛ in vno tꝑe q; in alio.vel qꝛ nulla ꝑs mobilis velocius mouet᷑ in vno tꝑe qᷓ; in alio.Ex quo pʒ ꝙ motꝰ celi ſi⸗ ne pmi oꝛbis eſt regularꝭ.qᷓ;uis em vna ꝑs eius veloci us moueat᷑ q; alia.tñ nulla ꝑs eiꝰ velociꝰ mouetur in vno tꝑe qᷓ; in alio.Et cũ ðꝛ oẽm motũ naturalẽ eẽ ve⸗ locioꝛè in fine qᷓ in pᷣncipio.hoc dʒ intelligi de motuna turali recto.⁊ hoc ſuppoſito ꝙ nõ ſit aliqð violẽtũ im / pediẽs intẽtõem eius.Siłr cũ ðꝛ ꝙ motꝰ vio lentꝰ eſt tardioꝛ in fine qᷓ; in pncipio dʒ intelligi niſi ſit aliqͥd impediẽs remiſſionẽ eiꝰ.pᷣt tamẽ talis motꝰ fieri regu laris ꝑ impedimẽtũ remiſſiois eiꝰ in fine Attẽde q̃r to.qꝙ cũ ðᷣt ꝑ h̊s motꝰ ſᷣm ſpẽm vłſᷣm genus diſtinctos noõ poſſe ad inuicẽ ↄtinuari.hoc dʒ intelligi ꝙbꝑ ſe ⁊ in trinſece ⁊ m ſuas foꝛmas pñt ad inuicẽ ↄtinuari extrĩ ſece. Vn calefactõ ⁊ frigefactõ bñ ↄtinuãt᷑ grã tꝑis.ſʒ hoc eſt extriſece. Silłr dato ꝙ due virge. quarũ vna eſt arida ⁊ alia viridis bñ poſſint ↄtinuari grã quãtita⸗ tis.nõ tñ gratia ſuarũ foꝛ marum Oueritur vtrum ad tria pdicamẽta ſit ꝑ ſe motꝰ capiẽs vnitatezʒ eiꝰ ab vnitate mobilis tꝑis ⁊ fmini ad quẽ.ſ.ad qntitatẽ q̃li tatẽ ⁊ ybi. Arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ.qꝛ ad ſubſtantiã eſt ꝑ ſe motꝰ. ̊. Mñs pʒ pᷣmo ꝑ ↄmẽtatoꝛẽ dicentẽ ꝙ foꝛme ſubſtatiales elemetoꝝ ↄriant᷑ ⁊ pnᷣt ſuſcige magꝭ ⁊ mi nus. Ibt ad eas eẽ motꝰ. Patʒ ↄñꝗa.qꝛ inter quecũq; ẽ Zrietas põt eſſe intẽſio ⁊ remiſſio.ꝗ̊ motꝰ. Patʒ ſecun⸗ do. qꝛ ᷣm phᷣm in pᷣdicamẽtis ⁊ tercõ ⁊ qͥnto phiſicoꝝ generatõ eſt motꝰ. ibi em ꝓbat p hs motꝰ nõ eẽ motuzʒ qꝛ generatõis nõ eſt motꝰ. (õfirmaĩ.qꝛ generatõi cõ uenit diffinitõ mot? Scvdo ſic. ad relatonem eſt ꝑ ſe motꝰ.̊. Añs pʒ pᷣmo.qꝛ in relatõe eſt ↄtrarietas ⁊ ma is ⁊ minꝰ.g motꝰ. Patʒ ſecũdo.qꝛ impoſſibile ẽ trã⸗ ſire de ↄtradictoꝛ .io in ↄtradictoꝛiũ ſine aliq mutatõe ſed cũ acquirit᷑ relatõ fit trãſitus de ↄdictoꝛio in ↄdi⸗ ctoꝛiũ.ergo ad ipᷣm eſt mutatõ. Cõfirmat᷑.qꝛ aſſimila tõ eſt qdam motꝰ qͥ terminat᷑ ad ſiłitudine. ꝗ. Ter⸗ cio ſic.nec ad qᷓntitatẽ.nec ad qlitatẽ.nec ad vbi eſt ꝑſe motꝰ. ;̊. Añns pʒ pmo de qlitate.qꝛvł eẽt motꝰ ad om nẽ qlitatẽ vel ad aliquã nõ. Nonad oẽm ſicut poſtea patebit. nec ad aliquãꝛ ad aliquã nõ.qꝛ cũ quelibʒ ſit ens reale nulla pᷣt acqri ſine mutatõe.Oꝭ aũt ad qnti tatẽ nõ ſit motꝰ pʒ ex hoc ꝙ q;titati nihil eſt Zriuʒ.⁊ ꝙ augimẽtatõ nõ eſt poſſibił.ſicut in de generatõe ꝓpbat᷑ Mèaũt ad vbi nõ ſit motꝰ ſiłr pʒ.qꝛ in ipo nõ eſt Irie tas.nec ſuſcipit magis ⁊ minꝰ.Et ↄfirmat᷑.qꝛ ad vbi nõ terminat᷑ motꝰ localis ᷣm ſe ⁊ etiã ad locũ.vbi aũt eſt effectꝰ loci.ſicut pʒ ꝑ Olil.poꝛ.nõ eſt ergo locꝰ.⁊ per ↄñs motꝰ locał nõ erit vnꝰ.eo ꝙ hʒ duos minos ſoẽ diſtinctos. vnitas em motꝰ ex hoc qnto habet᷑ ex vni⸗ tate termini Quarto ſic. motꝰ pᷣt eẽ vnꝰ mobili ⁊ tẽ⸗ poꝛe nõ exiſtẽte eodẽ. ̊ nõ reqrit᷑ vnitas illoꝝ. Añns ptʒ bpmo.q; ꝑs tꝑis pᷣterira ⁊ ꝑs futura nõ eſt eadẽ motu uede ſteᷣ quatuoꝛ queſtiones Queſtio? gnkad ſohan eleri, exñte eade. De mobili pʒ.qꝛ aĩal cadat deoꝛſum.? cæ dendo moꝛiat᷑.nõ eſt ide ſubiectũ in toto motu.nõ emiũ idẽ eſt viuũ ⁊ moꝛtuũ.⁊ tñ motꝰ erit vnꝰ numero.non em̃ eſt interruptꝰ.& nõ reqͥrit᷑ vnitas mobilis.t ↄfir matr.qꝛ ea q̃ ſtꝭ interrupta nõ cõtinuãt ad inuicẽilli G motꝰ eẽnt diſcõtinui.ſʒ nõ videret᷑ diſcõtinuari niſi ꝑ W— ucke⸗ mediã.̊ oꝑteret ꝙ aĩal deſcẽdendo atiqntulũ euiſſet.qð manifeſte apparet falſum. S d292 tũ arguit᷑ autoꝛitate phᷣi n PP oſii textu pᷣcedẽti. Pꝛo ſo⸗ lutõe iſtius q̃ſtionis ſol⸗ tẽde pᷣmo ꝙ motꝰ accit᷑ duplici ter. vno“ꝰ gñakr. vt ſe extẽdit ad mutatõem quãcũq;. et illoꝰ diffinit᷑ in tercio huius. Alioꝰ accipit᷑ ſpẽaliter ꝓ mutatone ſucceſſiua.q eſt de ſubiecto in ſubiectũ.i.de foꝛma poſitiua in foꝛmã poſitiuã.⁊ ſic accipit phus in hoc qnto.? illoꝰ generato ⁊ coꝛruptõ nõ ſtꝭ motꝰ.eo nõ ſtꝭ de ſubiecto in ſubiectũ.ita ꝙ ſubiectũ ſit vnũ ĩdi niduũ demõſtratũ in vtriſq; extremis eiuſdẽ motꝰ.in quo ſibijnuicè ſuccedũt ↄria.quo mõ fit in motu alte⸗ ratõis. Si etiã deꝰ crearet aliqͥd ſucceſſiue.q;nis illa creatõ eſſʒ mutatõ ſucceſſiua.tñ nõ eẽt motꝰ ꝓpꝛie dic⸗ tus.ex eo ꝙ nõ eẽt ex aliquo ſubiecto pᷣſuppolito Ac tẽde ſecũdo ꝙ generatõ pᷣt dupłr ↄſiderari.vnoꝰꝓ alł teratõe pᷣuia diſponẽte ſubiectũ ad ſuſceptõnem foꝛme ſubalis.⁊ ſic ipᷣa eſt motꝰ ꝓpꝛie dictꝰ.Alioꝰ ꝓ introdu ctõe foꝛme ſubalis in materia.⁊ ſic nõ eſt motꝰ ſed mu tatõ. ⁊ eodẽ mõ pᷣt dici de coꝛruptõne Attede tercio : Pn gñatõibus ſubſtantiaꝝ pᷣt reꝑiri triplex ſucceſſio ꝛima eſt in qlitatibꝛ ſube coꝛrũpẽde.Scða.in gnña⸗ tõe alicuiꝰ ↄpoſiti ex diuerb mẽbꝛis.in aĩali em̃ pᷣmo generat᷑ coꝛ qᷓ; mẽbꝛa pᷣncipalia Texcia.qñ foꝛma ſub ſtãtialis pns introducit᷑ in ꝑte ꝓpinqᷓ ageti qᷓ; remota Alittẽde q̃rto.ꝙ inter phos dubiũ eſt de foꝛmis ſub ſtãtialib.vtrũ poſſint intẽdi vłremitti. Nã ↄmetatoꝛ ſuſtinet ꝙ ſaltẽ foꝛme ſubales imꝑfecte.ſicut ſtꝭ foꝛmę elemeẽtoꝝ bñ pñt intendi ⁊ remitti. Alij yo ſuſtinẽt H̊ idẽ in alijs foꝛmis.ſʒ de hoc dictũ eſt alibi. Vñ ſᷣm h faciłr pᷣt ſuſtineri ꝙ ſucceſſio in generatõe ſiłr ꝓuenirʒ ex ſucceſſiua acqᷣſitõe ꝑtis poſt ꝑtẽſiue gradꝰ poſt gra dü.nec in hoc differt generatõ ab alijs ſpẽb⸗ motus ꝙ ipᷣa fit in inſtãti.nã illumĩatõ aeris ſilłr m multos fit in inſtanti =B ☚ ada queſtionẽ. ꝙ q́;uis ad ſubam ſit ꝑ ſe ge⸗ neratõ ⁊ coꝛruptõ.⁊ ꝑ accñs ſit ad eãẽ motꝰ Eſcʒ alteratõ pᷣuia.nõ tñ eſt ad eãᷓ motus p:o pꝛie dictꝰ. ſicut patʒ ꝑ argumetũ phᷣi in textu genera em̃ nõ eſt de ſubiecto in ſubiectũ.neq; fit ſucceſſiue.ſi⸗ cut cõiter ſuſtinef᷑. õtra hoc arguit pᷣmo ſic.om̃e qð mouet᷑ ꝑtim eſt in termio a q̊.⁊ ꝑtim a termino ad quẽ.ꝙ̊ᷓ nihil mouet᷑ in inſtãti.⁊ ꝑ ↄñs nulla generaꝰ fit in inſtãti. Scðdo ſic. qꝛ ſi ex ligno generet᷑ ignis pᷣmo ſtroducit᷑ foꝛma ſubſtãtiał ignis in vna ꝑte qᷓ; in alia ergo generatõ fit ſucceſſiue. ⁊ eſt motꝰ ꝓpꝛie dictus erci ſic.qꝛ ſᷣm autoꝛẽ in libꝛo de cauſis ꝓpõne pe nultima.nullu ages naturale agit in inſtãti.cuiꝰ ſuba eſt in tꝑe. ̊ gñatõ⁊ coꝛruptõ nõ fiũt in inſtäti Quar to ſic.qꝛ ſi agẽs naturale ageret in inſtãti.ſequeret᷑ ꝙ aliqð agens poſſʒ agere in minoꝛi qᷓ in inſeagl⸗ Rann Aueſtiones agẽs maioꝛis vtutis pᷣt agere citius qᷓ; agẽs minoeꝛſs vᷣtutis.⁊ ꝑ ↄns inſtãs eẽt diuiſibile Ad pᷣmũ diat ꝙ q;uis ome mobile ꝓpꝛie dictũ cũ mouet᷑ ꝑtim ſit int mino a quo.⁊ ꝑtim in termio ad quẽ.nõ tñ mobile cõi ter dictuũ. Vel dicat᷑ ꝙ ꝑtim nõ debet detminare ꝑtez et ꝑtem foꝛme acqͥᷣſite.ſed maioꝛẽ vel minoꝛẽ acceſſuʒ ad terminũ ex maioꝛivel minoꝛi diſpoe mobi Ad ſcm ðꝛ ꝙ q;uis in tali generatõe ignis nõ acqrat᷑ ſm quãlibet ſui ꝑtem ſił ⁊ in eodem inſtãti.⁊ q;uis etiã al⸗ teratõ pᷣuia nõ fiet in inſta nti.tñ quelilbet ꝑs ipᷣius foꝛ me ſubalis ignis acqrit᷑ in inſtãti.⁊ nulla in tpe. Jðo talis generatõ nõ ð motꝰ ꝓpꝛie dictꝰ. Sed hec ſolutõ nõ valʒ. qꝛ ſiłr poſſʒ dici de ſucceſſiua acqſirõe ꝑtium albedinis vł alterius qᷓlitatis Jõ dᷣm ꝙ qᷓ;uis alique generatões vel coꝛruptões ſubales poſſent fieri ſucceſ ſiue.nõ tñ ꝓpter hoc ſtꝭ motus ꝓpꝛie dicti.eo ꝙ nõ ſunt de ſubiecto in ſubiectũ.cũ nullũ ſit indiuiduũ demon ſtratũ ſub vtriſq; extremis eiuſdẽ motus Ad terci um ðꝛ ꝙ poõ illa debʒz intelligi de actõe facta ꝑR motuz et nõ de omi actõe.nõ em̃ hʒ veritatẽ de actõe inſtãta⸗ nea.qꝛ ſol illumiĩiat aerẽ in inſtãti.cũ diffuſio luminis fiat in inſtãti. Poſſet tamẽ dici ↄcedẽdo ꝙ nullũ agẽs naturale agit in inſtãti.eo ꝙ nullum ages naturale pᷣt agere. niſi mediãte alteratoepᷣuia.q fit inte. Ad quarta negat᷑ ↄna.qꝛ de quãto aliqd ages eſt foꝛtiꝰ de tanto ðꝛ citius agere.qꝛ nõ indiget tãto tꝑe ad pᷣparã⸗ dũ vel diſponẽdum materiiaa· ; —2 Secũda. vtrũ ad relatõnem ſit E eſtio⸗ ſe motꝰ. Pꝛo cuius ſolutõne Attẽde pᷣmo.ꝙ in aliqͥ pꝛiedi camẽto eẽ ꝑ ſe motũ pt intelligi dupkr. vnoꝰ vt hec det mMinatõ ꝑ ſe determinet motũ.⁊ ſic in omi pᷣdicamẽto eſt ꝑ ſe motus.cuiꝰ entitas eſt ſucceſſiue acqͥſibił Alio moõ ſic ꝙ derminet eẽ. ⁊ ſic in illo pᷣ dicamẽto ẽ ꝑ ſe mo⸗ tus.cuiꝰ entitas grã ſui ⁊ non alicuiꝰ alterius minat motũ Attẽde ſecũdo.qꝙ aliqͥd ðꝛ ꝑ ſe terminare mo tũ duplłr. vno ꝑ ſe pᷣmo.ſic ſcʒ ꝙ ipᷣm nõ nccãrio pᷣſup ponit aliqͥq aliud pᷣus t᷑minare illum motũ vel alterũ Alioꝰ ꝑ ſe ſcðᷣo.⁊ ſic illud termĩat motũ aliquẽ qð ni⸗ hil aliud qᷓ; iᷣm termĩiat.tñ nccãrio pᷣſupponit aliqͥd aliud t᷑minare aliũ motum.ſicut ſiłitudo ꝑ ſe ſcðᷣo ter?⸗ minat aſſiłatõem. dihil em̃ termĩat aſſiłatoõem. niſi ſilitudo.tñ ipᷣa nõ pᷣt eam terminare.niſi aliq qlitas Hpᷣ us terminauerit aliquã alteratõem.cũ em̃ ſiłitudo ſit relatõ ipᷣa pᷣſupponit ſuũ fundamẽtũ.qð eſt qlitas ttede tercio.ꝙ ad hoc ꝙ aliqͥd ꝑ ſe pᷣmo terminet morũ tria reqrunt᷑. Pꝛimo ꝙ fminet illũ motũ intriſe⸗ ce.⁊ iõ locꝰ nõ miat motũ localẽ ꝑ ſe ᷣmo.ſʒ vbi. Se cũdo requirit᷑ ꝙ rõe ſui ⁊ nõ rõne cuiuſcũq; ſibi accidẽ tis termiet motũ.aliter em̃ termiaret ꝑ accñs ⁊ nõ ꝑ ſe Tercõ reqͥrit᷑ ꝙ nõ nccãrio pᷣſupponat aliquam ali⸗ am mutatoem terminari ad aliquem terminum. O(x iſtis pʒ ꝙ relatõ nõ ſuſcipit magis ⁊ minus.nec hʒz cõ trariũ nec terminat motũ grã ſui.ſʒ ſolũ grã fundamẽ ti vel fmini.nec ipa pᷣt in aliquo acqͥri de nouo.niſi * aliqua foꝛma abſoluta termiĩet aliquẽ motũ.iõ ad ip⸗ ſam nõ eſt ꝑ ſe pᷣmo motus. ad queſtione. ꝙ ad relatõem nõ eſt ꝑ ſe pꝛi⸗ Cmno motꝰ. ſicut patz ex dictis. ſ bü p accũs accidit em ei qd mouet᷑ de albo in nigrum ipᷣm fiat ſile vel diſſile alteri. Si arguas. qa cõ⸗ mẽtatoꝛ t hic illud (qdð trãſmutat ad relatõeʒ trani quinti Phiſicoꝝ mutat ſe quieſcẽte. Zillud qʒᷣ acqrit relatõem ð noue qeſcit.⁊ nõ mutat᷑.nec ꝑ ſe nec ꝑ accñs. Dðm eſt ꝙ cõ mẽtatoꝛ nõ intelligit aliqͥd ſimpłr qeſcere.⁊ cũ hoc ad relatõem trãſmutari.qꝛ hoc repugnãtiã includit.ſed inteiligit ꝙ illud qð traſmutat᷑ ad relatõem qᷣeſcit.id eſt nõ mouetur de neceſſitate mutatõne.que eſt ad foꝛ⸗ mam abſolutam (CQSR Tercla. vtrũ tm̃ ad tria pdica Queſti mẽta ſit ꝑ ſe motus.ſ.ad qlitatẽ quãtitatẽ ⁊ vbi. Dic bꝛeuit᷑ ꝙ ſic. pʒ qꝛ ad illa eſt ꝑ ſe motus.quoꝝ quodlibet natũ ẽ acquiri in aliquo ſubiecto ſucceſſiue.nullo alio pᷣacqſi to.ſed ſic eſt de iſtis tribi.ergo. Ad relatõem vᷣo actõ nem ⁊ paſſionẽ nõ eſt ꝑ ſe motus.nec etiã ad ſubſtãtiẽ ꝓpter cãs quas aſſignat ph̊s.Et qᷓ;uis ipᷣe nõ ꝓbet h; idem de alijs pᷣdicametis.vtputa de qũ ſitu ⁊ habere Poſſet tñ ſic ꝓbari.q; qñ acquirit᷑ in aliqͥ ſine ſui mu⸗ tatõe ex ſola adiacẽtia tꝑis. Nã tps eſt meſura motus motꝰ aũt in actõe ⁊ paſſione ↄſiſtit.Oſteſo &̊ ꝙ ad ac⸗ tõem ⁊ paſſionẽ nõ eſt motꝰ facile oſtẽdet᷑ ꝙ ad iſm qn nõ eſt motꝰ. Nõ aũt ꝓbat ph̊s ꝙ ad habitũ nõ ſit mo⸗ tus.nã ſicut relatõ pᷣt acqri in aliquo ſine ſui mutatõ ne.ita ⁊ habitus. Pꝛobato ergo ꝙ ad relatõem nõ eſt motus facile ꝓbat᷑ ꝙ ad habitũ nõ erit motus.Et qͥa ſitus nõ acqᷣrit᷑ de nouo niſi ꝑ motũ localẽ.certum eſt aũt ꝙ motus locał nõ eſt ꝑ ſe ad ſitũ.ſed ſolũ ꝑ accides ideo certũ eſt ꝙ ad ſitũ nõ eſtꝑ ſe motus.Sed cõtra hᷣ arguit᷑ quadrupkr. Pꝛimo ſic. vbi acqnt᷑ in aliq̊ ex ſola adiacẽtia alteriꝰ ⁊ alteriꝰ ſuꝑficiei ſine ſui mutati one.q̊. Sitr ad vbi nõ eſt ꝑ ſe motus. AVñs patʒ ſupꝓ ſito ꝙ ſuꝑficie turris btẽ vᷣginis circũdet alia ⁊ alia ſu ꝑficies aeris.ipᷣa immobili ꝑmanẽ acqret᷑ alius ⁊ aliꝰ reſpectus vbeitantis ad vbeitatũ.ſeu locantꝭ ad loca⸗ tũ.cũ fudamẽtũ eius ſit aliud ⁊ alinud Scðo ſic ar⸗ guit᷑.nihil qð eſt immobile ⁊ inuariabile pᷣt acquiri ꝑ motũ.ſed om̃is foꝛma eſt immobilis ⁊ inuariabił.er⸗ go nulla pᷣt acqͥri ꝑ motum. Maioꝛ eſt nota.ſʒ minoꝛ pꝓbatur ꝑ diffinitoõem foꝛme datã ab autoꝛe ſex pncipi oꝛum.in qua ðꝛ eſſe foꝛme eſſe inuariabile.Et ſi neges illã diffinitõem ꝓbo eam ꝑ pᷣmũ capitulũ pᷣmi tracta?⸗ tus.vbi phᷣs ðᷣt ꝙ neq; mouet neq; moueĩ᷑ ſpẽs ⁊ locus et poſtea ꝙ ſpẽs paſſieõs ⁊ locꝰ (in que mouẽt᷑ immo bilia ſte. vt caloꝛ ⁊ ſcia.Et ibidẽ ðᷣt ↄmentatoꝛ ↄmen⸗ to qnto.ꝙ iſte paſſiones.ſ.caloꝛ ⁊ ſda nõ mouent ꝑmo tũ alteratõis.cũ ſint fines eius Tercõ ſic.ꝑ ↄmenta toꝛẽ vbi ſupꝛa.albedo eſt foꝛma quieſcẽs immobibł.⁊ qͥ fingit eam moueri nõ eſt loquẽdũ cũ eo in hac ſcia. AQDuarto arguit᷑ ꝑ dubitatõem ↄmentatoꝛis quam mouet ↄmẽto nono.cũ em̃ motus ſit vnũ pᷣdicamentũ ſcʒ genus paſſionis nõ videt᷑ quo mõ poſſit in trib ge⸗ nerib repiri Ad pmã dom eſt ꝙ nõ eſt ſile de vbi 2 alijs pᷣdicamẽtis reſpectiuis.nõ em̃ pᷣt acqᷣri in aliqͥ ſi ne mutatõe locali ſui vel alterius.⁊ eſt terminꝰ ꝑ ſe p⸗ mus ipſiꝰ mutatõis.nõ aũt ſiceſt de alijs pᷣdicamẽtis Ad ſcdᷣm dm.ꝙ q;uis illa nõ moueãt᷑ ſubiectiue ſe.oñ tamẽ mouẽt᷑ termiatiue.nõ em ſtę ſubiecta mo tus.ſed termini. Siłr dðm eſt ad tercciã Ad qrtuʒ reſpõdet ↄmẽtatoꝛ ↄmẽto pᷣallegato.ꝙ qꝛ potẽtia ad aliqͥd eſt. deẽ illo gñe.cuiꝰ eſt actꝰ ⁊ ↄplemẽetũ.ſʒ diffe rũt ſᷣm magis ⁊ minꝰ. Ire em ad caloꝛẽ quodãmõ eſt caloꝛ. Et ſubdit ↄmento eodẽ ꝙ motus habet duplicẽ 2ſideratõem.qm ſᷣm ſui materiã eſt de genere ternini wit Po⸗ hern dias bip⸗ nerit hn⸗ O wyit⸗ haſlt dupt tus ie (lit du plui zor ſem ſpea grſ⸗ moca lron nule⸗ wor Ga diult Aun late Uerſe mule eunn meral quint lint⸗ iñßn accis motr De menlen ltaste o uehngr dr hume mnotor hoſtel tauon l no⸗ enin Nnche iiüed ngldtſc ndci Mekasfg umuzie dee epentg me leinii nhir irin irn iut glöni Wniſ aimns nasi Uiannd Gdiinh kutie eſuitun vnmhimn Aarauuſe Aus:1 nn 20 bas, holcn mning idba aßi riazehi Kſ ngs izminn lhista⸗ Nä nrae mmunmn MN Gnmwot: buliu NsN uneni künmch Ert nirtif uli Nas abiccite bicuro Manti; “ niſni inii And metan Areſtotelis ad quẽ. Sed ſm foꝛmã.i.ſm ꝙ eſttrãſmutatõ ↄiũcta cũ te eſt in pᷣdieamẽto paſſionis.Ex quo ptʒ ꝙ motꝰ ad aliquã foꝛmã eſt alia res ab ipſa foꝛma.⁊ hocẽ q8 ðᷣt ↄmetatoꝛ ↄmẽto quinto..dignũ eſt vt albificatõ ſit motꝰ ⁊ nõ albedo.⁊ apparet ꝑ ſe ꝙ albedo nõ eſt motꝰ ad quã e ſt motus albificatois. Queſtio quarta Vtrũ ad vnitatẽ numeralem motus necãrio reqͥ rat . vnitas mobilis vnitas tpis.⁊ vnitas termini ad quẽ Pꝛo cuiꝰ ſolutõe Attede pᷣmo ꝙ vnitas realis eſt p petas necãrio ↄñs entitatẽ realẽ.ita ꝙ implicat ↄtra⸗ dictõem aliquã entitatẽ realem eẽ ſine vnitate reali ſi⸗ bi pꝛia.⁊ iõ diuerſitas vnitatũ nccãrio ſequit᷑ ad di⸗ — nerſitatẽ entitatuʒ. Si em̃ aliq entitas ſit tranſcẽdens ipᷣm ↄſequit᷑ vnitas ſibi ꝓpꝛia.q eſt vnitas trãſcẽdens Alt ſi entitas ſit qͥ dditas generica ipam cõſequit᷑ tał vVnitas. qᷓ eſt generica.⁊ rõ huius eſt.qꝛ vnitas eſt pꝛia paſſio entis Attẽde ſcdᷣo. ꝙ aliqͥd põt dici vnum dupłr.vno mõ extrinſece.alio mõ intrinſece. VFñ mo⸗ tus intrinſece ðꝛ vnus ꝑ vnitatẽ foꝛmalẽ ſibi iutrinſe⸗ cã.extrinſece vᷣo ꝑ vnit atẽ ſibi extrinſecã.q̃ vnitas ali⸗ cuius extrinſeci ẽ. vtputa termini. Attẽde tercio ꝙ duplex eſt tminus ad quẽ motus.vnus eſt pncipalis⁊ vltimatus ſub quo mobile pᷣmo incipit qͥeſcere. Aliꝰ vᷣo nõ vltimatꝰ.ſicut eſt q̃libet ꝑs foꝛme acqͥſita durã⸗ te moru Attẽde quarto ꝙ duplex pᷣt eſſe mobile re ſpectu alicuiꝰ motus.qðdam em̃ eſt ꝑ ſe ⁊ pᷣmo.qð.ſ. grã ſui ⁊ nõ grã alteriꝰ eſt ſubiectũ motus.Aliud eſt Fm accñs ⁊ grã ꝑtis.ſicut patuit ſuꝑius D „ ꝛimo ad queſtionẽ.ꝙ cũ motꝰ ſit vna en C(titas p̃dicamẽtalis diſtincta ab alijs.ipſe nec eſt vnus nec differẽs intrĩſece.⁊ foꝛma liter ꝑ mobile vel terminũ vel tpᷣs vł aliqͥd aliud ab eo realit᷑ diſtinctum.ymmo om̃ibus illis ſecluſis omnis motus eſſʒ vnus numero vnitate ſibi intrinſeca.que eſt ex dꝛũa indiuiſibili ↄtrahente quidditatẽ ad eẽ in diuiſibile.qᷓ;uis em̃ cõiter dicat᷑ ꝙ accñtia numerant᷑ ad numeratõem ſubiectoꝝ.⁊ ab eis habeant vnitatẽ ⁊ Diſtinctõem.tamen h̊ nõ eſt verũ niſi fiat ſermo de vni tate ⁊ diſtinctõe extrinſeca.cũ nõ ſit poſſibile accña di⸗ uerſa tã genere qᷓ; ſpẽ qᷓ; ſolo nũero in eodẽ ſubiecto ſi⸗ mul eẽ Oic ſcdᷣo ꝙ ad vnitatẽ numeralem motus extrinſecã requirit᷑ vnitas numeralis tꝑis.⁊ vnitas nu meralis tmini ad quem pᷣncipalis⁊ vltimati.nõ tñ re quirit᷑ vnitas numeralis cuiuſilibʒ mini ad quẽ. Re quirit᷑ etiã vnitas mobilis ꝑ ſe.⁊ nõ ꝑ accñs. Opoꝛtʒ em̃ ſᷣm phᷣm ꝙ mobile ſit vnum ꝑ ſe.eo ꝙ idẽ ſubiectũ ꝑaccñs põt ſimul moueri diuerſis motibi. Idẽ etiaʒ motꝰ numero põt eſſe in diuerſis ſubiectis ꝑ accidẽs. ODic tercio.ꝙ hec tria nõ ſuffici ũt ad vnitateʒ nu meralẽ motus.ſᷣm ꝙ ðt Linconienſ.ſʒ vltra ea reqͥrit vnitas termini a quo.⁊ vnitas vie medie ꝑ quam eſt motꝰ. Et ðᷣt phm tangere vnitatẽ illoꝝ triũ.ſ.rei acqᷣſi te ꝑ motũ ⁊ tinini cius a quo eſt motꝰ ⁊ vie medieꝑ h̊ ꝙðt (⁊ in quo vnũ) ic quarto ꝙ etiã ad vnitatẽ numeralẽ motus vltra pᷣdicta reqͥrit᷑ vnitas numerał motoꝛis.qꝛ ſi ſint plures motoꝛes qͥ.ſ.moueant vnus poſt aliũ motus nõ erit vnꝰ numero.ſicut pʒ ꝑ phᷣm oc tauo huiꝰ.q ᷣt ꝙ motns ꝓiectõis nõ eſt vndꝰ. eo ꝙ in il lo motu nõ eſt tii ynũ mouẽs.Qhs aũt hic petit vni⸗ Folio lxx tatẽ numeralem motoꝛis p hoc ꝙ ðᷣt vnitatẽ numeraß lẽ mobilis reqͥri. Hã qꝛ ipie nõdũ declarauit ꝙoẽ qð mouet᷑ ab alio mouet᷑.iõ vſq; ad ſeptimũ huiꝰ indiſti⸗ ete loquit᷑ de motoꝛe ⁊ mobili.⁊ ſic ſub mobili ↄpᷣhen⸗ dit vtrũq; Et ſi queras vtrũ ad vnitatẽ motꝰ requi rat᷑ ↄtinuitas eius. ODico ꝙ ſic.⁊ ecõuerſo ad ↄtinui⸗ tatẽ reqrit᷑ vnitas. (õtra hoc qdrupłr argui Pꝛi/ mo ſic.ſi aliqð coꝛpꝰ moueat᷑ ↄtinue deꝑpdendo a iqs ſuarũ ptiũ.vtputa aq ↄtinue deſcendẽs ſuꝑ tabulam aridã ibi eſt motus ↄtinuꝰ a pᷣncipio vſq; ad finẽ.⁊ ta men nõ eſt idẽ mobile nũero a pᷣncipio vſq; ad finem cũ ꝑs ⁊ totũ nõ ſint idẽ numero Scðdo ſic.aĩal pᷣt cõ tinuo moueri motu ꝓgreſſiuo.⁊ tñ non eſt idẽ mobile numero ↄtinue motũ tali motu.qꝛ quãdo vna ꝑs mo uet᷑ motu Pgreſſtuo alia qᷣeſcit.⁊ poſtea mouet᷑ alia qͥ eſcente ¶Tercio ſic.qꝛ quãdo aial ꝓgredies deponit vnũ pedẽ.tũc reponit alterũ.motus ergo ꝓgreſſiuꝰ aĩa lis nũc eſt in ſubiecto ⁊ poſtea in alio Quarto ſic. ð aiali moꝛiẽte deſcendẽte deoꝛſum.ſicut argutũ ẽ in ca pite queſtionis. Hõ em̃ videt᷑ ꝙ motꝰ talis aĩalis ſit numerꝰ otinnꝰ qᷓ; ſi nõ moꝛiret᷑.⁊ tñ nõ manet idẽ ſub iectũ d pᷣmũ dom ꝙ illa ꝑs motus:q fnit ſubiec⸗ tie ⁊ adeq̃te in ꝑte mouente vſq; ad finem eſt ↄtinua vna nũero.⁊ hʒ ſubiectũ vnũ nũero.tñ ꝑtes motꝰ q̃ fue rũt in alijs ꝑtibꝰ mobilł termiate ſtꝭ ⁊ deſierũt eſſe.cũ ꝑtes mobilis coꝛrũpebant Ad ſcõm ðꝛ.ꝙ motꝰ pꝛo greſſius aĩalis nõ eſt ↄtinuus aut vnꝰ ſimptłr.cõponit᷑ em̃ ex multis motibo.vt motu pulſus ⁊ motu tractꝰ.⁊ foꝛte etiã ex multis qᷣetib.⁊ iõ nõ eſt ↄtinius. Ad terciũ doᷣm eſt ꝙ ſubiectũ eſt vnũ ꝑ ſe.ſ.totũ aĩal.ꝑtes gũt nõ ſtꝭę ſubiecta niſi 'm accñs Ad quartũ diuer⸗ ſimode reſpõdet᷑. Dicũt em qͥdã ꝙ ad vnitatẽ motus nõ reqͥrit᷑ vnitas nũeralis ſubiecti denoĩatõis.ſʒ ſubie cti inheſionis Ibi aũt eſt idẽ ſubiectũ inheſionis in to to motu.ſ.materia infoꝛmata foꝛma coꝛpꝑeitatis.q̃ põt eſſe eadẽ in genito ⁊ coꝛrupto. Vlel dicat᷑ ꝙ ſi nulla foꝛ ma ſubſtãtialis maneat eadẽ in genito ⁊ coꝛrupto.tũc ibiſt plures motꝰ nõ ↄtinuati ad inuicem. ſʒ habiti. — añ oppoſitũ Ad aꝛi Ad P Rton CGmã negat ans Ad eiꝰ ꝓbatõem pʒ ſolutõ ex vna dubitatõe quã ſoluit ↄmentatoꝛ ↄmento decimo huiꝰ qͥnti. At eſt dubitatõ hec.qꝛ in libꝛo de gñatõne dictũ eſt ꝙ ignis eſt ↄrius aque ⁊ terra ageri.ſoluendo ðt Alexãder.qꝛ in libꝛo pᷣdicamentoꝝ. Areſto. intelli⸗ git de ſubſtãtijs ↄpoſitis ex materia ⁊ foꝛma.⁊ in gña⸗ tõe de ſubſtãtijs ⁊ foꝛmis ſimplicibʒ.t ſi ubdit ↄmẽ tatoꝛ ꝙ hoc nõ eſt verũ.q; tũc Areſto.nõ diceret verũ q̃ vult hic ꝓbare ꝙ ad foꝛmã ſubalem ſimplicem non eſt motus ꝑ hoc ꝙ ſubſtãtie nihil eſt ↄtrariũ. Dicit vl⸗ tra ꝙ nõ ſeqt᷑ ſubſtãtie ſtꝭ ↄtrarie.& in eis fit motꝰ. qͥa ſi eſſent ↄrie ſubiectũ eſſz in pura potentia.⁊ illud non pᷣt moueri. t ↄmento eodem ðᷣt ꝙ elementa nõ ſtꝭ ʒ ria niſi ̃m ſuas ꝗlitates.⁊ nõ ſm foꝛmas. Hic t᷑ vlteri us dato ꝙ ſubſtatia ſuſcixet magis ⁊ minꝰ ad ipſa.cñ nõ eſſʒ motus ſicut ſuꝑpius patuit. Ad alias rõnes pʒ ſolutio ex his que dicta ſtꝭ.⁊ poſtea dicent᷑. Einis quinti phiſicoꝝ. ðUYMUM-t AQAueſtiones nuũ ⁊ quod tangitur.ꝛc In hoc ſexto libꝛo phiſico rũ determiat phs de diui⸗ ſione mot? in ſuas ꝑtes in tftegrales ⁊ q;titatiuas. Et S dyuiuidit in tres tractatꝰ.p/ mus tractat“ (in quo oſtẽ dit᷑ ↄtinuũ nõ eſſe ↄpolitũ ex indiuiſibilibi.ſʒ eſſe diui ſibile in ſo diuiſibilia) hʒ tria capitula.In pᷣmo ꝓbat᷑ nullũ ↄtinuũ ↄponi ex indiuiſibilib ꝑ rões ſumptas ex diffinitõnib, ↄtinui ⁊ ↄtigui⁊ ↄñter ſe habẽtis.Ot intendit duas ↄcluſiones. Dꝛima.nullüũ ↄtinuũ eſt cõ poſitũ ex indiuiſibilibi.neq; linea ex pũctis. Pꝛobatur duab rõib. pᷣma qꝛ ſi linea ↄponeret᷑ ex pũctis opoꝛ⸗ teret illa pũcta eſſe ↄtinua vel ntign ad inuicem.ſed hoc eſt ĩpoſſibile.eo ꝙ pũctoꝝ nõ ſtꝰ⸗ eſt vltimũ ad illud cuiꝰ eſt vltimũ.indiuiſibile aũt nõ Fg alteꝝ ⁊ alteꝝ.g. Scða rõ ſiłis ẽ pᷣdicte.qꝛ ſi linea cõ ponat᷑ ex pũctis.ipſa pũcta ſe tanget in linea.pũcta au tẽ tangere ſe nõ poſſũt.eo ꝙ totũ tangerʒ totũ vel ꝑs ꝑ te vel ꝑs totũ. Nõ põt dici duobo vltimis mõis.qꝛ pbũ ctũ nõ habet ꝑtẽ Nec pᷣmoꝰ.q ſi totũ tangerzʒ totũ illa nõ eẽnt extra ſeinuicẽ ſitualłr.̊ nullã faceret exteſioneʒ et ꝑ ↄñs nõ ↄponerẽt lineã. NHec valʒ ſi dicat᷑ ꝙ pũcta in linea nõ ſtꝭ ↄtinua nec ↄtigua.ſed ↄnter ſe habẽtia qꝛ ſi pũeta nõ tangerẽt ſe.tũc inter ea eſſʒ medium.qð mediũ nõ põt eſſe niſi pũctuʒ vel linea. Si ſit pũcrum ũc nõ ſe habebit ↄnter.eo ꝙ habebit mediũ ſui generꝭ⸗ ſi ſit linea.illa erit ↄpoſita ex pũctis.̊ pũcta habebũt int᷑ ſe mediũ ſui generis.⁊ ꝑ ↄñs nõ erũt ↄnr. Secũda ↄcluſio.oẽ ↄtinuũ eſt diuiſibile in ſꝑ diuiſibilia. Ptz ꝑ ↄcluſionẽ pcedentẽ.qꝛ ſi ↄtinuũ no eſſʒ diuiſibile in ſp Diuiſibilia.ſequeret᷑ ꝙ in diuiſione eiꝰ eſſʒ deueniread indiuiſibilia.⁊ ꝑ ↄñs cũ om̃e qð eſt ↄponat᷑ ex eis inqꝗᷓ reſoluit ↄtinuũ eſʒ ↄpoſitũ ex indiuiſibilib? (Eiꝰ dem aüut rois) In hoc ſcdᷣo capitulo ꝓbat ph̊ᷣs nulluʒ tinuũ eſſe cõpoſitũ ex indiuiſibilibaꝑ rõnes ſumptas ex ſee motus ⁊ magnitudims ſuꝑ quã fit motꝰ.Et in tẽdit quinq; cõcluſioues. Pꝛima eſt.ſi magnitudo eſt vpoſita ex indiuiſibilib oʒ motũ ex indiuiſibilib cõ⸗ ꝓni. Pʒ qꝛ ſuꝑ m agnitudine a.b.c.ↄpoſitã ex tribiin Dinuiſibilib fiat motꝰ nccẽ ẽ cuilibʒ ꝑti magnitudinis adeẽ aliquã ꝑtẽ motus.Si em aliqͥs moueat᷑ nccẽ ẽ ei adeſie motũ.⁊ eeõuerſo oʒ quãlibʒ ꝑtiũ motus fieri ſu pꝛa aliquã ꝑtẽ magnitudinis qꝛ pñte motu necẽẽ ali quid mouere. cuilibʒ ꝑti magnitudinis coꝛreſpõdʒ aliqua ꝑs motus.⁊ ecõtra.⁊ ꝑ ↄnñs necẽè eſt tot ⁊ nõ plu res eſſe ꝑtes magnitudinis.ſicut ⁊ motꝰ. Motꝰ ergo ille erit ↄpoſitus ex trib indiuiſibilib.vocant᷑ aũt illa D.c. 3. 2 mobile o. Scdᷣa cõcluſio.ſuꝑ ĩdiuiſibile nihil mouet᷑. Pʒ qꝛ ſi aliquid moueat᷑ ab vno termĩo in ali um oʒ ꝙ pus moueat᷑ ad terminũ qᷓ; motũ ſit ad iõᷣm ſicut opoitʒ ꝙ aliqͥs pꝛius vadit thebas q; ineritꝰ ſit thebis.oꝑtʒ em pus ire qᷓ; itũ eſſe.vñ impoſſibile eſt ſi mul ire thebas⁊ itũ eſſe thebas.Si q̊o.moueat᷑ ſuper indiuiſibile nõ trãſit totũ a.qꝛ ſił moueret᷑ ſnꝑ a.⁊ mo⸗ tũ eſſʒ. nec qᷣeſcit qete oppoſita motui.q ðꝛ moueri ſu⸗ Ha.qꝛ tũc nõ moueret᷑ ſupꝛa ipᷣm.̊ cũ isom o.moueaꝛtd ſuꝑ a.ꝑtẽ eius ꝑtrãſijt.⁊ in tꝑe eius manet.⁊ ꝑg ↄñs a.ẽ vltima. alteꝝ em̃ diulliblle in ptes Tercia cõcluſio.ſi magnitudo eſſʒ cõ poſita ex indiuiſibilib nullꝰ motꝰ fieret ſupꝛa eã.Pꝛo cuiꝰ ꝓbatõe ſupponẽdũ eſt ꝙ magnitudo lit cõpoſita ex trib indiuiſibiliba.ſ.a.b.c.⁊ motus ſupᷣ eã d.c.ʒ. et ꝙ ſuꝑ a.q eſt ꝑs indiuiſibił nõ ſit motꝰ.neq; eadẽ rõne ſupᷣ b. ⁊ c. Pꝛobat᷑ ergo cõcluſio ducẽdo ad tria incon ueniẽtia. Pꝛimũ eſt ꝙ motꝰ ↄponit᷑ ex non motibi.qð ſi nõ reputet᷑ incouenies.adducat᷑ ſcdðᷣm ꝙ aliqd ẽ trã ſitũ qð nũq; trãſiebaf.⁊ aliqͥd motũ qð nuũqᷓ; mouebat᷑ pʒ qꝛ trãſitũ eſſʒ a qd nũqᷓ trãſiebat᷑.cũ nihil vnq; mo ueat᷑ ſuꝑ a. ⁊ ſilr eſt de b.⁊ c. Terciũ incõueniẽs ꝙ ali⸗ qͥd cõtinue qᷣeſcit ⁊ ↄtinue mouet᷑. Patʒ qꝛ ſi ſuppona tur ꝙ mobile moueat᷑ ſupᷣ totã magnitudinẽ a.b.c.qͥ eſcit em vel ſaltẽ non mouet᷑ ſupꝛa quãlibʒ eius ꝑtem Q. uarta cõcluſio.motꝰ non cõponit᷑ ex indiuiſibilibꝛ pʒ qꝛ vel iſte ꝑtes indiuiſibiles d.c.ʒ.eſſent motꝰ vłnõ ſed vtrũq; eſt impoſſibile. Oem̃ nõ ſit motꝰ pʒ.qꝛ q̃ libet iſtarũ ꝑtiũ eſt ſupᷣ indiuiſibile magnitudis ſupꝛa quã nõ fit motus. O etiã nõ poſſit dici ꝙ nõ ſit motꝰ pʒ qꝛ tũc motus cõponeret᷑ ex nõ motib. Quinta con cluſio. idem eſt iudiciũ de magoitudine motu ⁊ tꝑe qᷓ; tũ ad hoc qð eſt cõponi ex indiuiſibilib vel diuiſibili⸗ bus. Si ein magnitudo vł motus ſit indiuiſibił vł cõ ponat᷑ ex indiuiſibilib tpᷣs etiã erit ĩdiuiſibile.⁊ cõpo ſitũ ex indiuiſibilib.Ptz qꝛ ſi magnitudo ſupᷣ quã fit motus ſit diuiſibilis oꝑtʒ ꝙ in minoꝛi tꝑe tranſeat᷑ ꝑs eius qᷓ; totũ.ergo ſi magnitudo eſt diuiſibił opʒ tepus eſſe diuiſibile ⁊ ecõuerio.ſi tpᷣs in quo mouet᷑ aliquid eſt diuiſibile oʒ ꝙ in ꝑte illius tꝑis tranſeat᷑ mioꝛ mag nitu do qᷓ; in toto.⁊ ita ſequit᷑ ꝙ magaitndoeſ diniſi⸗ bilis ſi tpᷣs eſt diuiſibile.qᷓ magnitudo tpᷣs ⁊ motꝰ ſiłr ſe habẽt ad diuiſionẽ.⁊ ꝑ ↄns ſi magnitudo nõ ſit ↄpo ſita ex indiuiſibilibꝰ nec motus nec tps erit cõpoſituʒ ex indiuiſibilib.⁊ ſic nullũ cõtinuũ erit cõpoſitũ ex in diuiſibilib? (Qm̃ aũt omis magnitudo) In h ter⸗ cio capitulo p hs oſtẽdit nullũ cõtinuũ eq̃e cõpoſituʒ ex indiuiſibilib ꝑ rões ſumptas ex velocitate ⁊ tardi⸗ tate motꝰ.⁊ intẽdit ſeptẽ cõcluſiones. Peima eſt velo cius in eqli tꝑe ꝑtrãſit maiꝰ ſpaciũ.ptʒ ſupponẽdo ꝙ a. ſit mobile velocius.b.mobile tardius.q̃ moueãt᷑ in ſpacio c.d.qð ſpaciũ a trãſeat in tꝑe ʒ.i.hoc em̃ poſito tñ deſit mobile tardius nõ attĩget ad d.ſʒ ab eo defici et. Nã velocius eſt qð citiꝰ mouet᷑.̊ minus ſpaciũ ꝑ⸗ trãſiuit in tꝑe ʒ.i.⁊ ſic velociꝰ eq̃li tꝑe vel eodẽ trãſiuit plus qᷓ; mobiie tardius.Scða cõcluſio.velociꝰ in mi noꝛi tꝑe trãſit maius ſpaciũ. Pʒ ſupponẽdo iuxta pᷣo⸗ rem ſuppõem qꝙ in tꝑe ʒ.i.ad qð eſt mobile velociꝰ ꝑ⸗ ueniat vſq; ad d.⁊ b. q̊d eſt mobile tardius ſolũ ꝑueni at vſq; ad c.tũc ſic arguit᷑.a.mouebit᷑ vſq; ad c.in mi noꝛi tꝑe qᷓ; ſit ʒ.i.qꝛ pᷣus trãſiuit minus ſpaciũ qᷓ; maiꝰ ſit illud ſpaciũ ʒ.r. in minoꝛi tꝑevelociꝰ trã ſiuit ma ius ſpaciũ.qꝛ in the ʒ.r.trãſiuit c.d.⁊ tardius in tꝑe ʒ i.ſolũ trã ſibit c.d. Tercia cõcluſio.velocius in mioꝛt tpe trãſic equale ſpaciũ. Pʒ ſupponẽdo ꝙ a.in tpe p ptrãſit l.m.f.b.in tꝑe maioꝛl.ſcʒ in tꝑe p.s.nõ traſit ni fil.p.tũc ponat᷑ ꝙ a.ꝑtrã ſit l.x.in minoꝛi tꝑe qᷓ ſitp.r. in quo trãſiuit l m.qꝛ idẽ trãſit in minoꝛi tꝑe.⁊ ſit aliꝰ tp̃s b. S.tũc arguit᷑ ſic a.in tꝑe b. s.⁊ b.in tꝑe p s.t rãſe unt equale ſpaciũ.ſʒ b. s. eſt minꝰ qᷓ; p.s.q; p.s.ponit maius qᷓ; p. xr. ⁊ p.r.eſt minꝰ qᷓ; p.s.qð eſt eſt minꝰ mi⸗ noꝛe.eſt minꝰ maioꝛe.q̊ a.in tꝑe minoꝛi.ſcʒ in tꝑe.b.s. trãſit equale ſpaciũ.ſnʒ l.x. Scðᷣo pʒ alia rõe:qꝛ velo⸗ iue diut ſotl hh min ſup na pb⸗ mno neni n6 ſtm früſe⸗ denma bte⸗ helti ſone 0 ſiad ſiſin rern ane it pter ſine hie ero loiſc llud ens te lb.po Prrune dogb pusect tudins ludin än d aha biee hita 14 fini⸗ dente pole ſiregg ſaci berei hoſb 6E hoſſbi dnißt pugeſt iud Umac nuläͤ⸗ xdie lenp uiſh lch tin cchol 4dc4 encifin muinen notſbeg ligini Bnoreht Nlmt anssg ii⸗ ligon neabcc ns geen Cinidinb ſtno gei adisſun ͤſemes Qumaon nente Mdiuidi iuiblo le :ci vlußgiſt Anmdi;” aozeies —R ſatnien u mCock dul öst weſc mcoöitne cn ien ieir ing vetutt w/ Pendn ihit Binuit leci Bto 1 eoderiii euuniin — 1iginl uenn iini⸗ niuuem snte; sin nio et ſine reiteratõe. Pobat᷑ duab roib⸗ tius aliquo tꝑe ꝑtrãſit equale ſpaciũ ei qð ponit᷑ tar⸗ dius ꝑtrãſire.aut ̊ ꝑcrãſit illud ſpaciũ equale in ma⸗ ioꝛi tꝑe vel in minoꝛi.vel in equali nõ in maioꝛi.qꝛ tũc eſſʒ tardius. NHec in equali.quia tũc eẽt eqᷓ velox.& in minoꝛi.qð eſt ꝓpoſitũ. Iſtis ↄcluſiomib poſitis tanqᷓ; ſuppõib ad ſequẽtia ponit᷑ hec quarta ↄcluſio.omis magnitudo ⁊ oẽ tp̃s ẽ diuiſibile in ſꝑ diuiſibilia. Pꝛo ꝓbatõe huius ponũt᷑ quatuoꝛ ſuppões. Pꝛima.omis motus fit in tꝑe. Scða.in omni tꝑe põt aliqd moueri Tercia.om̃e qð mouet᷑ ↄtingit ⁊ tardius ⁊ velociꝰ mo ueri.Quarta.in omi tꝑe ↄtingit aliqͥd velociꝰ moue⸗/ ri ⁊ aliquid tardiꝰ. Pꝛo bat᷑ ergo ↄcluſio ponẽdo ꝙ a. ſit mobile velociꝰ?⁊ b.mobile tardiꝰ.ita ꝙ b.in tꝑe ʒ.i trãſeat magnitudinẽ c.d.tũc arguit᷑ lic.a.ꝑtrãſit ean⸗ dẽ magnitudinẽ in minoꝛi tꝑe ſit illud tpᷣs ʒ.t.tüc in il lo tꝑe b.q̊d eſt mobile tardiꝰ trãſit minoꝛẽ magnitudi nẽ ſit illa c.R..ſic ergo in infinitũ velocius arguit diui ſionẽ tꝑis.⁊ tardiꝰ arguit diuiſionem magnitudinis EOc dictis pʒ ꝙ magnitudo ⁊ tps ſint eiuſdẽ rõis q̃ͥn tũ ad fi nitatẽ ⁊ infinitate ſᷣm diuiſionẽ. Sciendũ ãt ꝙ ſi ſint eiuſdẽ rõis quãtũ ad finitatẽ ⁊ infinitatẽ ſᷣm ex trema ponũt᷑ due ↄcluſiones ſequẽtes. Quarũ pᷣmaẽ qnta in oꝛdine capituli.impothibile eſt magnitudinẽ fi nitã trãſire in tꝑe infinito.ſic intelligẽdo ꝙ in qualibz pte tꝑis infiniti ꝑtranſeat᷑ aliqͥd de illa magnitudine nedo cũ aduerſario ꝙ magnitudo ꝑtranſite ĩn tot tꝑibus equaliba g.d. tota magnitu⸗ do a. b. ꝑtranſit᷑ in tꝑe ↄpoſito ex illis ꝑtibꝛ.⁊ ꝑ ↄñs tẽ pus eſt finitũ.cũ ↄponat᷑ ex ꝑtibus finitis ß᷑ᷣm magni/ tudinẽ ⁊ multitudine. Scdða rõ.qꝛ ꝑtẽ aliquã magni tudinis a.b.oʒ ꝑtranſire in tꝑe finito.qꝛ in minoꝛi te reſpe Terci⸗ ꝑtrãſit ꝑs magnitudinis q; tota magnitudo.llð ãär cedentiby eſt idẽ eſt nũc in pᷣterito ⁊ in futuro. Pʒ quia qð eſt minꝰ infinito eſt finitũ.g̊ hec ꝑs magnitudinis a. b.qᷓ̃ eſt b. c.trã ſit᷑ in tꝑe finito.⁊ ſic de alijs ꝑtibus ſi⸗/ bi equalibi. totũ tpᷣs g.hʒ aliquas ꝑtes equales ⁊ fi⸗ nitas.ſic ꝙ nõ plures.⁊ ꝑ ↄñs ẽ finitũ ſᷣm extrema Sex ta ↄcluſio.in tꝑe finito nõ põt ꝑtrã ſiri magnitudo in⸗/ finita. ec cocluſio pᷣt ꝓbari eiſde rõibꝛ qbus pꝛece⸗ dens ꝓbata eſt Ex dictẽ pʒ ſolutõ ad ratõem ʒenonis volentis ꝓbare nõ eẽ poſſibile aliqͥd moueri vel ꝑtrã⸗ ſire aliqͥd ſpaciũ in tꝑe finito ſic arguendo.in quolibʒ ſpacio ſteᷣ infinite ꝑtes.quarũ quãalibet oʒ trãſire ⁊ tan gere ipᷣm mobile ſi debeat rotũ ſpaciũ pertrãſire.ſʒ im poſſibile eſt infinita ꝑtrãſire ⁊ tangere in tẽpoꝛe finito g. ODðm eſt em ꝙ infinitũ ſpaciũ ſᷣm extrema non eſt poſſibile ꝑtrãſire in tepoꝛe finito tñ infinitũ ſᷣm diuiſi onẽ pᷣt ꝑtranſiri in tẽpoꝛe finito ſᷣm extrema.qre em te⸗ pus eſt ſic infinitũ ſᷣm diuiſionẽ. Infinite ̊ ptes mag⸗ nitudinis in infinitꝭ partibi tẽpoꝛis pnt ꝑtrãſin Sep tima cõcluſio.que pncipałr intendit᷑ in hoc libꝛo ẽ hec nullũ cõtinuũ eſt cõpoſitũ ex ĩdiuiſibilib.q̃ põt ꝓbari ex dictꝭ.dictũ eſt em ꝙ magnitudo ⁊ tpᷣs diuidũtar in ſemper diuiſibilia.⁊ eadẽ ro eſt de alijs. Nullũ aũt di⸗ uiſibile in ſp diuiſibilia eſt cõpoſitũ ex ĩdiuiſibilibus Põt etiã alit pbari.qꝛ ſeq̃ret᷑ ꝙ idiuiſibile poſiʒ diui⸗ di. q̊d implicat ↄdictonem. Pobat᷑ ↄntia.ponẽdo ꝙ ſens no eſt tẽpus. ſe Oꝛima eſt. ſupo vero infinitũ ſit g. tũc de illo tꝑe fumat᷑ aliqua ꝑs fini ta.ſcʒ g.d.in illa aliqͥd illius magnitudinis ꝑtrãſit᷑ ſit illud b.c.tũc ſic atguit᷑ iſta ꝑs magnitudinis multoti ens replicata mẽſurabit ⁊ excedet totã magnitudineʒ a. b. ponat᷑ ergo ꝙ a.b.ſint aliq ꝑtes eqles b.c:ille erüůr ſint duo mobilia.quoꝝ vnũ ſit velociꝰ altero ſᷣm ꝓpoꝛ tõem duplã. vel ſm ꝓpoꝛtõem ſexqalterã aut emioꝛ:iã d idem eſt. vtra q; em eſt ꝓpoꝛto triũ ad duo. Pona vltra ꝙ mobile velociꝰ in tꝑe triũ ĩdiuiſibiliuʒ tranſit magnitudine triũ ĩdiuiſibiliũ tardius in eode tewꝛe trãſibit ſolã magnitudinẽ duoꝝ ĩdiuiſibiliuzʒ. tũc ſic arguit᷑.magnitudo duoꝝ idiuiſibiliũ eſt diuiſibił in duas medietates.⁊ oʒ vnã medietatè trꝗ ſiri inmedie tate illiꝰ tẽpoꝛis.⁊ aliã med ietate in alia medietate.&̊ illud tpᷣs triũ ĩdiuiſibiliũ eſt diuiſibile in duas medi etates.ſʒ hoc nõ põt eẽ niſi ĩ diuiſibile diuidat᷑ ſic ꝙ q libʒ medietas tꝑis cõtineat vnũ id iuiſibile ⁊ medium alterius (Nccẽ eſt aũt ⁊ ißm) In hoc ſcdðᷣo tractatu huiꝰ libꝛi det᷑miat phs de diuiſione motꝰ ⁊ qetis ĩ ſu as partes itegrales ⁊ quãtitatiuas.⁊ diuidit᷑ in ſer ca pitula.pᷣmũ eſt de duob pambuł ad oſteédendũ qliter morus ⁊ qes diuidũt᷑. Ponit aũt illa pambula dicens (Nccẽ eſt ⁊ iᷣm nũc qð nõ ſᷣm alterũ ſed ꝑ ſe ⁊ pᷣmum dictũ eſt ĩdiuiſibile in omi tepoꝛe hmõi ee) Pꝛo decla ratõe.quoꝛũ ponit᷑ hec pᷣma cocluſio in oĩ tepoꝛe ẽ nũc et per tpᷣs hic incelligi pteritũ ⁊ futurũ.nũc em ſiue p qtur eſt futuꝝ. Pꝛobat᷑ ergo hec cõcluſio.qꝛ pᷣteritum eſt fmiatum a ꝑte poſt.⁊ futuꝝ eſt termiatũ a parte añ cũ nõ extedat ſe ad aliqͥd de pᷣterito.ꝗ in prerito eſt ter minus finalł.⁊ iq futuro eſt tminus initiał.ſʒ nihil ali⸗ ud ẽ nũc niſi terminꝰ vltra quẽ nõ eſt pᷣteritũ.⁊ an qð nõ eſt futuꝝ.ꝗ̊ᷓ in vtroq; tꝑe eſt nũc.ſicut terminꝰ in ter minato. Scða cõcluſio.nũc eſt ĩdiuiſibile.ptʒ qꝛ nunc ſi eſt diſtinctñ a tẽpoꝛe eſt terminꝰ pᷣteriti ⁊ futuri.ſed infra terminũ pᷣteriti eſt totũ pᷣteritũ.⁊ infra terminuʒ futuri eſt totũ futuꝝ.̊ nunc mhil ĩcludit in ſe de pᷣteri to neq; de futuro.⁊ per ↄñs ipᷣm eſt ĩdiuiſibile Si em eſſʒ diſibile herz ꝑtẽ pᷣoꝛe ⁊ ꝑtẽ poſterioꝛẽ.⁊ ꝑ ñs hẽrʒ in ſe pᷣteritũ ⁊ futurũ.qꝛ cuiuſtibet qð eſt in tge pars pᷣ oꝛ eſt pᷣterita reſpectu poſterioꝛis.⁊ poſterioꝛ pars ẽ fu⸗ tura reſpectu poꝛis. Tercia cõcluſio.que ſeqᷣrur ex pᷣ⸗ ſi eſſz alteꝝ ⁊ alterum. vel illa eſſent ꝓxima. qðᷣ pus im ꝓbatum eſt.vel diſtãtia a ſeinuicẽ.⁊ tunc inter ea eſſet tpᷣs mediũ.qð eſt impoſſibile.qꝛ tũc pᷣteritũ ⁊ futuruʒ (que ſtꝭ continua) nõ haberet ſe ↄñter.illud etiam te⸗ pus eſſʒ nũc.cũ ergo ome tps ſit diuiſibile ( vt pus oñ ſum eſt) ipᷣm nũc eſſʒ diuiſibile.Ex iſtis poteſt ꝓbari tercia cõcluſio tribꝛ rõibus. Pꝛima eſt.qꝛ cũ ipᷣm nũec ſit in pᷣterito ⁊ futuro.ſi eſſʒ diuiſibile haberet in ſe ꝑ⸗ tem pᷣ teritã ⁊ futuram. aliqͥd pᷣteriti eſſʒ in futuro.⁊ aliqͥd futuri eſſ in pᷣterito.qð eſt impoſſibile.Secun⸗ da rõ.qꝛ ſi nũc eſſʒ diuiſibile.ipᷣm nõ eſſʒ nũcꝓpꝛ ie cap tũ.ſed captũ pꝛo paruo tpꝑe.⁊ nõ eſſʒ diſtinctũ a tẽpoꝛe cuiꝰ oppoſitũ dicit᷑. Tercia rõ.qꝛ nũc debʒ eſſe totum ſił. ⁊ no haberz pᷣus aut poſteriꝰ.qꝛ iam eſſʒ tps.ſʒ om ne diuiſibile in tꝑe hʒ pus ⁊ poſierius.&̊ nũc eſt ĩdiuiſi mus eſſe ipᷣm nũc manifeſtuʒ eſt ex his que dicta ſunt OQuartam cõcluſionẽ ponit dicẽs ( O'ãt nihil in ip⸗ ſo nũc mouet᷑ ex his manifeſtũ eſt) Pꝛo cuiꝰ ꝓbatõne ſignet᷑ magnitudo.quã mobile velocius pꝑtraſit ĩ nũc et ſit magnitudo a.b.nũc vᷣo ſit l.cõſtat ꝙ mobile nüc tardius trã ſit minoꝛẽ magnitudinẽ.⁊ ſit a.g.tunc ſic arguit᷑.in ipo l.mobile rardius trãſit a.g.q̊ mobile ve bile. Oẽ? qͥdem igit᷑ lit altaic in ne wiſtbile as dici E illð qͥd pcedit eſt pᷣteritũ.⁊ q̊d ſe/ locius trãſit a.gin minoꝛi meſura qᷓ ſit l ſiue nunc.X D iij. Aueſtiones gñs aliqͥd eſt minus ipᷣo nũc.⁊ ſic ipſũ eſt diuiſibile qd eſt ↄ⁊ dictum Quita concluſio.nihil põt qᷣeſcere in nũc. ꝓbat᷑ triba roibus Nꝛima.qꝛ qeſcere ꝓpꝛie ðꝛ hic qð aptũ natũ eſt moueri ⁊ poſſibile eſt moueri.nõ mo⸗ uet᷑ ãt qñ aptũ natũ eſt moueri.⁊ vbi aptũ natũ eſt mo ueri. ¶Luieſcere em dicimꝰ aptũ natũ moueri.qð non mouet᷑ qñ aptũ natũ eſt ⁊ quo.⁊ ſic.ſʒ nihil eſt natum moueri in nunc.vt ꝓbatũ eſt.̊ nec qeſcere. Scðᷣa ratõ qꝛ ſi in nũc aliqd poſſiʒ qeſcere.ſequeret᷑ ꝙ idẽ ſił ⁊ ĩ eo dem nũc moueret᷑ ⁊ deſceret.ſʒ hoc eſt ĩpoſſibile ergo Pꝛobat᷑ ↄnña ſupponẽ do pᷣmo.ꝙ om̃e qð nõ mouet᷑ in aliquo toto tꝑe in qͥlibʒ ꝑte illiꝰ tꝑis in quo natũ ẽ mo ueri ðꝛ qeſcere. Scdo ſupponit᷑ ꝙ aliqͥd moueat᷑ in to⸗ to tꝑe pᷣcedente.⁊ qeſcit in toto ſeq̃nte.Tercõ ꝙ ſit idẽ nüũc in vtroq; te.ſicut pᷣus ꝓbatum eſt.qbus ſuxpoſi⸗ tis pʒ ꝙ mobile mouet᷑ in nũc intmedio ſi ſit natũ mo⸗ ueri.⁊ in illo nũc qͥeſcerz.̊ in eodẽ nũc ſimul moueret᷑ et qeſceret.Tercia rõ.qꝛ . cere eſt mobile ſiłr ſe habe re pus ⁊ poſterius.qeſcere qͥdẽ dicimꝰ qð ſiłr ſe habet ipᷣm.⁊ ꝑs ⁊ nũc ⁊ pus.in nunc ãt nõ eſt pᷣus nec poſteri⸗ us. nõ qeſcere.⁊ ſiłr ꝓbaret᷑ pꝛecedẽs cõcluſio. (x qͥ bus pʒ ꝙ nihil mouet nec qeſcit in nõ tꝑe.nccẽ ẽ ergo moueri qðᷣ mouet᷑ in tꝑe ⁊ qeſcere qeſcẽs ĩ tꝑe.ꝛ illd eſt pᷣmũ pᷣambulũ.Scðʒ vᷣo pꝛeãbulũ eſt hec ↄcluſio.qð mutat᷑ necẽ eſt eẽ diuiſibile.patʒ quia qd mutatur nõ eſt totałr in tmĩo a quo.tũc em nõ mutat᷑.qꝛ ſilr ſe ha⸗ bet ſicut bus.neq; eſt totalr in ᷑mĩo ad queẽ.qꝛ tũc eſſet pfecte mutatũ ⁊ nõ ampliꝰ mutaret᷑. gom̃e qð mutat ptim eſt in fmino a quo.⁊ parti in termino ad quẽ. ne ceſſe igit᷑ hoc qͥdem aliqͥd in hoc eẽ.aliud vo in alterũ mutantꝭ.nõ enim in vtriſq; neq; in neutro poſſibile eſt elſſe.⁊ hic eſt ſermo de ᷑mĩio ad quẽ ꝓximo nec oz ita eẽ de termĩo ad quẽ remoto. Si em ex albo aliqͥd mutat᷑ in nigꝝ.nigꝝ eſt terminꝰ ad quẽ remotꝰ.fuſcũ vᷣoxpin quus.ꝑs vo q deſinit eſſe alba fit fuſca vł pallida ʒBn hoc ſcdo capitulo oñdit phs qli ter diuidit᷑ motꝰ dicẽs.motus ãt diuiſibił eſt duplicit vno qdeʒ mõ tꝑe.alio vᷣo mõ ſᷣm ꝑtes illius qd mouet᷑ tur Eſt ergo pᷣma ↄcluſio.motus diuiditur ſᷣm diui⸗ ſionẽ mobil.ita ꝙ ſi totius mobil eſt torꝰ motus.⁊ cu⸗ iuſſibet ꝑtis mobił erit aliqua ꝑs motꝰ. Pꝛo cuiꝰ ꝓba⸗ tõe ſupponit᷑ pᷣmo.qꝙ ſi in toto a.b.c.mouet᷑ qᷣlibʒ ꝑs eꝰ mouet᷑· ſcʒ a.b.⁊ b.c. Supponit᷑ ſcdᷣo ꝙ motꝰ ꝑtis a.b. lit d. e. ⁊ btis b.c.ſit d.ʒ.eſt igit totus motꝰ d.ʒ.qui eſt poſit? ex d. e. ⁊ d. ʒ. ipius mobibł a. c.qð eſt ↄpoſitũ ex a b. ⁊ b.c Pobat᷑ ᷣ quatuoꝛ rõnib.pᷣma qꝛ ꝑtes ipᷣius a. c. mouẽt᷑ ꝑ partes ipius d.ʒ.⁊ ptes ſtꝭ ipſu totũ.ᷓ to tũ a.c.mouet᷑ toto d..⁊ ꝑ ↄns totus motꝰ d.ʒ. eſt toti us mobiła.c. Scda rõ.quia toto motu q eſt d.ʒ.aliqͥd mouet.vł ulud eſt totũ a c.⁊ ſic habet᷑ intentũ.vel ꝑtes eius vt a b. vel b c.qð nõ pᷣt dici.neutra em̃ iſtoꝝ ꝑtiũ llo toto moto mouet᷑.⁊ neutra ꝑs mouet᷑ motu alteriꝰ Eꝑtis cũ poſſit vtraq; moueri altera qeſcẽte Scða ratõ que eſt q̃ſi eadẽ eſt hec.totalis motꝰ d.ʒ.eſt motus ali tuius.vł ergo eſt totiꝰ a e.⁊ ſic habet᷑ intentũ.vel alicu ius ſuaꝝ ptiũ.⁊ hoc eſt fim.qꝛ ꝑtis a c.nõ ẽ niſi d ʒ. vel glicuiꝰ extrinſeci mobił.⁊ h eſt incõueniẽs.qꝛ ꝑtes non ſt extrinſece toti Quarta rõ.totius a c.eſt aliqͥs mo⸗ tus.vł g̊ eſt d ʒ.vel aliqͥs alius.ſi d ʒ. halbet᷑ intetũ Si aliꝰ qui vocer c i.tũc vel ille eſt equał motui d ʒ. vłma Ioꝛ vł minoꝛ.ſi eqlis tũc diuidit᷑ ſicut d ʒ.⁊ erit ꝑs ꝑtis lic inc d.⁊ tõ ſupflueret oiĩno vnꝰ ilioꝝ Si vo lit ma⸗ ſexti Phiſicoꝝ ſoꝛ.ita ꝙ excedat d 3.in ( ki.iũc ill k i.nulliꝰ erit mo⸗ tus.qꝛ neq; totius neq; ꝑtis neq; alicuius extranei Si vo ſit mĩoꝛ.tũc ille motus nõ ſe extẽdit ſupᷣ totũ mobi le.qð eſt incõueniẽs Scða cõcluſio motꝰ eſt diuiſibił ꝓpoꝛtõnabiliter tꝑi.pz qꝛ oĩis motꝰ eſt in tꝑe.⁊ om̃e tpᷣs eſt diſibile.ita ꝙ in minoꝛi tꝑe fit mioꝛ motꝰ ſic in toto „ — 5 tꝑe fit totꝰ motꝰ.ita ĩ qᷓlibet ꝑte tꝑis fit ꝑs motꝰ Tercia Zanlio eß⸗ motꝰ mobile moueri ⁊ illud in q̊ eſt motꝰ ſpaciũ vel diſpõ ſᷣm quã eſt motꝰ ꝓpoꝛtõnabiłr diui / dunt. patet qꝛ nccẽ eſt em̃ eſſe eaſdem diuiſiones tꝑis⁊ motꝰ ⁊ ipᷣius moueri.⁊ qð mouet᷑ ⁊ in quo ẽ motꝰ.ſed quãti qͥdem ſᷣm ſeipſum.alijs etiã ᷣm accñs Qnãuis ergo pᷣdicta ꝓpoꝛtõnałr diuidãt᷑.nõ tñ ſiłr diuidũt᷑.qa ſi illud ſᷣm qð eſt motꝰ ſit ꝑ ſe quãtũ ipſũ eſt per ſe di⸗ uiſibile.⁊ ſi nõ ſit ꝑ ſe quãtũ eſt diuiſibile ꝑ accñs Pꝛo bat᷑ ergo ↄcluſio quãtũ ad ſingulas partes.⁊ pᷣmo ꝙ tẽpus ⁊ motꝰ ꝓpoꝛtionabiłr diuidũt᷑.qꝛ in mioꝛi tẽpo re eſt mĩoꝛ motꝰ ⁊ ecõuerſo.ſicut pᷣus dictũ eſt ãt motꝰ ⁊ moueri ꝓpoꝛtõnabiłr diuidãt᷑ põt ꝓbari ſicutrpᷣ us ꝓbatũ eſt Etiã põt ꝓbari.qꝛ ſi mouere ſit eq̃te mo tui.tũc ꝓpoꝛtõnabilit᷑ diuidũt᷑ ⁊ habet᷑ intentũ. Si vᷣo excedat.tũc erit moueri ſine motu.qð non põt dici.⁊ ſi deficiat erit motꝰ ſine moueri.qͥd etiã nõ põt dici De motu vᷣo ⁊ ſpacio ⁊ oĩno de diſpõe ſᷣm quã eſt motus. pʒ qꝛ minoꝛi motu minꝰ ſpaciũ pertrãſit᷑ ⁊ ecotra De mobili ãt ⁊ motu ſatis ꝓbatũ eſt in pꝛecedentibo Vn⸗ de ipſũ mobile ↄſequũt᷑ omia alia.ſicut ꝓbatũ eſt in p cedentibs.⁊ ſᷣm ifinitatẽ ⁊ ꝑer infinitatẽ⁊ ſm diuiſionẽ vt poſtea patebit( In hoe tercio capitulo oñdit phᷣus quatr eſt acciꝑe pꝛimuzʒ in motu.⁊ qualr nõ.⁊ intedit q̃tuoꝛ ↄcluſiões Pꝛima.oẽ q̃̊d mutat᷑ qñ pᷣmo mutatũ eſt. eſt in termĩo ad quẽ qñ pmo mutatũ eſt. Pꝛo cuius ſolutõe ſupponit᷑ ꝙ muta tũ eſſe eſt defeciſſe.i.receſſiſſe a fmino a quo aliqͥd mu tatũ eſt hec ſuppõ.pʒ qꝛ ſicut ſe habet mutari ad defi⸗ cere.ita mutatũ eſſe ad öfeciſſe.ſed mutari ad aliq̊ eſt deficere.id ẽ recedere ab illo termĩo. ſi illa nõ ſint idẽ eſſentiałr. tñ nccãꝰ ſe cõſequũt᷑ Cõcluſio ́̊ ꝓbat᷑ duab rõibus.pᷣma qꝛ om̃e qð mutatũ eſt de nõ eſie ad eẽ ſeꝑa tũ eſt a nõ eſſe.q̊ eſt in eſſe.pꝛopt᷑ hoc ꝙ om̃enecẽ eſt eſſe vel nõ eſſe.⁊ h ↄñs in mutatõe ſᷣm ↄtradictõem id qd mutatũ eſt.eſt in ᷑ᷣmino ad quẽ mutatũ eſt Et ſicut eſt de immutatõe ſᷣm ↄtradictõem.ita eſt in alijs. Scða rõ foꝛmat᷑ ſupponẽdo pᷣmo.qꝙ mutatõ ſit ſine interrup tõe de vno loco in alteꝝ.Scðo ꝙ impoſſibile eſt mu⸗ tatũ(qñ mutatũ eſt adhuc mutari in mino ad quẽ mutatũ eſt.ymmo ſi vltra mutet᷑ mutabit᷑ ab illo.ſicg arguit᷑.illud qð mutatũ eſt de a.in b. vel eſt in a.vel in b.vel in aliqno ſigno medio vt in c.ſed nõ eſt in a.quia ſepatũ eſt ab eo.nec eſt in ſigno medio.qꝛ adhuc muta ret᷑ in b.cũ ponat᷑ ↄtinue moueri ⁊ ſine interruptõne de a.in b Relinquitur ergo ꝙ illud mutatum eſt de a.in b. Olx quibus ſequitur ꝙ om̃e quod factumcum fac- tum eſt.eſt.⁊ om̃e quod coꝛruptum eſt.cum coꝛruptũ eſt.nõ eſt.⁊ hoc eſt vłr verum hſn omi mutatõne.tamẽ magis manifeſtũ eſt in mutatõe.que eſt ſᷣm ↄtradicti onẽ. Scða cõcluſio.in quo aũt pᷣmo mutatũ eſt nccẽẽ atho mũ eſſe.i.illud in quo aliquid pᷣmo mutatum eſt eſt indiuiſibile. Et dico notant᷑ (pᷣmo) ad denotandũ ꝙ ſit mutatum in illo toto.⁊ non rõne partis. ec cõ cluſio ꝓbatur.ponẽdo ſᷣm aduerſarium dicentẽ oppo ſitum. illud (in quo pᷣmo mutatũ eſt aliq) ſit diut — - -— - — — — nd lorn . nd iobl roneß Pſnn wNn nächne ird Aienes wint i rdicii ichhrtn nninii i I hitdidti toDe icknons, rim De⸗ ri V icn; nduiii he naenmn dd i rdii 11 ani R vind, 4Ciand s uen, tecn “ tuuni ntgua Me tiede 1dNa nuni N ietine dici jckutii un wrng is an tim nu . X Areſtotelis ſibile. ſit ꝗ c⁊ dĩdat᷑ ſᷣm b ita ꝙ pꝛioꝛ ꝑs ſit a b. ⁊ poſte rioꝛ b c.Tũc ſic arguit᷑.aut ipᷣm in neutra ꝑte mutatũ eſt.aut ſolũ in a b. aut ſolũ in bc.aut ĩ vtraq; ꝑte mu⸗ tatum ẽ.Si ĩ neutra mutai eſt tũc nec ĩ toto mutatũ eſt. Si vero muta eſt in a b ſolũ tũc nõ eſt mutatũ in toto pᷣmo.ſed ſolum grã partꝭ. Olt ita eſt etiã ſi dicat᷑ ꝙ ſolum ſit mutatv in b c. Si vero dicat᷑ ꝙ muta veſt in vtraq; ꝑte tunc opʒ ꝙ pꝛius ſit muta in p̃oꝛi parte. ſcʒ a b.⁊ poſterius ĩ poſterioꝛi.ergo nõ erat pus mutain in toto in a b. x quo ſequit᷑ ꝙ om̃e quod generat᷑ vł coꝛrumpit᷑ eſt pᷣmo generatũ vel coꝛruptũ in indiſibi⸗ li tꝑis.Sed pꝛo queſtionib ſequẽtib ponit᷑ hec diſtiu ctio.in quo pᷣmo muta eſt põt intelligi duplicit᷑.vnoꝰ a parte finis ipius motus.hoc eſt dcũ in quo pᷣmo pex fcã eſt mutaꝰ.Alio mõ a pte Pnclpij. hoc eſt dcũ in q̊ aliqͥ d pᷣmo incipit moueri.Eſt ergo tcia ↄꝰa parte fi⸗ nis eſt dare in quo pᷣmo mutai eſt.pʒ qꝛ poſſibile ẽ mu tatõem fieri ⁊ ꝑfici.ſed in quo finit᷑ ⁊ perficit᷑ mutaꝰ ſi⸗ ne hoc ſit in tempoꝛe ſiue in inſtanti.hoc eſt in quo pᷣmo muta n eſt a parte finis.ergo ⁊c.Quarta ↄ nõ eſt da⸗ re in quo pᷣmo muta eſt a parte pᷣncipij. Pꝛobat᷑ qua tuoꝛ rõnibus.quaꝝ due pᷣme ſumunft ex parte tꝑis. Pꝛĩa ẽ.ſi eſſʒ dare in quo pᷣmo aliqd muta? eſt.ſeque/ reęet᷑ ꝙ ipᷣm eſſſpDndiſibile quod ẽ falſum.ſicꝭ pꝛobatũ eſt⸗ ↄna pʒ.quia ĩ inſtanti ĩ quo pᷣmo incipit motus nihil ad hoc mutaeſt.illi aũt ĩ inſtanti nihil eſt indiſibile ĩ mediatũ.qͥa ind iſibilia nõ ſtꝭ ſibi pꝛoxĩa.⁊ tamẽ ſi eſſʒ in quo aliqd pᷣmo muta eſt oꝑterzʒ illud eſſe imedia illi pᷣmo inſtanti.ergo illud pᷣmuʒ non erit indiſibile ſʒ diſibile. Secũda ro.ſi eſſʒ dare illud in quo aliqͥd pꝛi⸗ mo muta eſt vel ipᷣm eſſet diſibile vel indiſibile.ſed nullum eſt dõm.ergo. Minoꝛ pʒ ⁊ pᷣmo ꝙ nõ diĩſibile. ꝛ ſi ponat᷑ mobile qeſcere in toto tꝑe c a.tũc adhuc in inſtanti a ipᷣm mobile qeſcit id eſt no mutat᷑ nec mutai eſt. Ponat᷑ ergo ſᷣm aduerſariũ ꝙ pᷣmuʒ mutatv inab. Tic ſic arguit᷑ſi a b eſt indĩſibile vel eſt ideẽ cum a v eſt pꝛoximũ ipᷣi a. Non pꝛoximũ.quia indiĩiſibile nõ eſt pꝛ:oximũ indiſibili. NHec etꝭ a d ⁊ a ſt idem.qꝛ poſituʒ eſt ꝙ in a nõdum mutat᷑.nec muta eſt.⁊ tamẽ ina d ponit᷑ eſſe pᷣmo mutaꝰ.ergo Minoꝛ vero q̃ntum ad aliam partẽ ſcʒ ꝙ illud in quo pᷣmo mutan eſt non ſit Diſibile pꝛobat᷑ ſic.qꝛ ſicꝭ pꝛius arguebat᷑ ipᷣo dimiſſo vel ĩ vtraq; parte muta? eſt.vel ĩ neutra.vel ĩ alta tm̃. Si ĩ neutra tũc non eſt mutai in toto Si ĩ alta tin tũc nõ eſt pᷣmo muta in toto.Si vero mutai eſt in vtra⸗ q; tũc pus mutaꝰ eſt in poꝛi parte qᷓ; in poſterioꝛi.⁊ ſic nõ eſt muta in toto.Tercia rõ ſumit᷑ exparte mobit. Zeſt hec.ſi in eo ꝙ mutat᷑ ſit dabile aliquid qð pᷣmo mu tãtum eſt. ponat᷑ ꝙ mobile ſit de ⁊ pras que pᷣmo mu⸗ tata eſt ſit d.⁊ tepus in quo pᷣmo mutata eſt ſit dl Tũc ſic arguit᷑.toi d eſt pᷣus mutai qᷓ; in d eſt.⁊ per ↄñs ali quid pus mutam eſt qᷓ; d eſt.vtputa ſua ꝑs ⁊ ſic ĩ infi⸗ nitũ. x pꝛedcis pz ꝙ nec ex ꝑte tꝑis nec ex ꝑte mobił᷑ eſt dabile vᷣmum mutam eſſe.qa non eſt dabił pma ꝑs tpis eo ꝙ omi ꝑte tẽpo?ł eſt alia ꝑs pꝛioꝛ.nec etiã eſt da bilis pᷣma pars mobil.eo ꝙ õni ꝑte data ẽ dabilis pᷣoꝛ ſcʒ ſua ꝑs.OQuarta rõ ſumit᷑ex ꝑte ſpacij vel diſpõnis ſᷣm qua eſt motus. Pꝛo qua ſupponendũ eſt.ꝙ dꝛña eſt int᷑ motum altatõnis ⁊ alios motus.quia in altatione diſpõ ſᷣm quã eſt motus.vt qualitas nõ eſt ꝑ ſe diſibi⸗ lis.nec habet partẽ extra partẽ ſed ſolum ꝑ accñs.ſ.ad dĩſionem ſubiecti.magnitudo aũt acqͥſita in augmen tatõne.vel ſpaciuʒ ꝑtranſitũ in motu locali eſt ꝑ ſe diſi trãſactũ. Scda rõ.quia Folio lxxii bile. Concluꝰ ergo pꝛedcã põt facilius pꝛobari in ſpa⸗ cio ſᷣm qð fit motus localis.vel ĩ magnitu die ſᷣm quã fit augmentaꝰ.q; in qualitate ſᷣm quã fit alteraꝰ quia tale ſpacium eſt diſibile ꝑ ſe.qualitas aũt nõ niſi ꝑ ac/ cidens. Et ideo pꝛedcã ↄcluſio pꝛobat᷑ in ſpacio ᷣm ꝙ; ſit motum ſic.Si in ſpacio aliqͥd pmo muta eſt ſit iit lud ſpaciũ ab.⁊ diuidat᷑ in c. At in b c aliquid pᷣmo ſit mutau. Tiũc ſic arguit᷑.vel ergo b c eſt diſibile v?in diuiſibile. Nõ indiſibile.quia indiſibile eſſʒ imediatũ indiſibili.eo ꝙ eadem rone ſecũda pars motus erit iĩ in dilibili. Nec etiam dĩſibile quia ſi ſit diſibile accipiat᷑ ſignum pꝛopiquius ipᷣi b qᷓ; ſit c.ergo mobile pᷣus mu⸗ tatum erit extra b.in illud ſignũ qᷓ; in c. Oc(t iteꝝ acci⸗ pietur aliud ſignũ pꝛius ⁊ ſic ĩ infinitum.ſic ergo non eſt dabile pᷣmum ĩ ſpacio m qð fit motus localis in aliquid mutau ſit.ergo nõ eſt dabile pᷣmũ niuta? eẽ l In hoc quarto capło oſtendit p hs oꝛdinẽ eoꝛum que in motu repiunt᷑⁊ intẽdit tres ↄcluſiones. Et pmo ponit hanc diſtictõem.aliqͥs dici tur mutari tẽpoꝛe duplr.ſcʒ pᷣmo ⁊ ſᷣm alteꝝ.ſicꝭ dice⸗ mus aliquid mutari i anno quia mutat᷑ in die. Pꝛima ↄcluſio eſt hec.ome quod mutat᷑ in aliquo tẽpoꝛe pᷣmo mutat᷑ in qualibʒ ꝑte illius tꝑis.hec ↄcluꝰ pʒ ex quid noĩs.pᷣmum em̃ ðꝛ quod nec eſt ſm accñs nec ſoluʒ rõ ne partò.ſed ſᷣm ſe ipᷣm to v. Pꝛobat᷑ etiam ↄcluo ſup⸗ ponẽdo ꝙ om̃e tẽpus eſt dĩſibile.⁊ ꝙ mobile mouetur pmo in tẽpoꝛe. O(x quo tũc ſic arguit᷑.vel mobile mo uet in vtraq; parte tꝑis ex b ⁊ ſic habeĩ intentuʒz. vel in neutra ⁊ hoc nõ põt dici.quia tũc in vtraq; qeſceret.2⁊ per ↄñs non moueret᷑ in toto.vel moueret᷑ ſoluʒ in vna illaꝝ partiũ ⁊ hoc non põt dici.q; poſitum eſt ipᷣm mo ueri pᷣmo in toto.⁊ nõ ſᷣm alteꝝ ſiueſm partẽ Scða ↄcluſio.ome qð mutat᷑ nccẽ eſt mutaꝰ eſſe pus. ꝛoba tur t᷑bus rõibus. Pꝛĩa foꝛalit᷑ponẽdo ꝙ a mobile mo ueat᷑ ex Rſupꝛa ſpaciũ Rl.⁊ ꝙ b eque velocit᷑ moueat᷑ ſu pꝛa aliud ſpaciũ in medietate illiꝰ tꝑis.ſic ẽ ergo ꝗ il lud qð mutat᷑ in tꝑe ex R ſupꝛa ſpaciũ kl pus mutai ẽ ſupꝛa medietatẽ illiug ſpacij.pʒ quia trãſacta medie⸗ tate tꝑis b erit muta.ergo etiã a erit muta ꝰ trãſacta illa medietate.ↄna tʒ.quia eque velox mobile ĩ eo deʒ tpe eque mutav eſt.ſed pᷣus tranſit illa medietas tꝑis qᷓ; to v tẽpus.ergo mobile pᷣus mutau eſt qᷓ; toi tps ſit ps in quo mutat᷑ aliqͥd ẽ dĩſi bele ſᷣm aliqð nũc qð eſt tminus alicuiꝰ partꝭ poꝛis ip ſius tꝑis.⁊ ſic in illo nũc ipᷣm mobile erit mutat.ergo: Tercia rõ.in nũc nõ ↄtingit aliqd mutari ſed mutatꝰ eſſe ⁊ in tꝑe ſtꝭ infinita nũc.ergo oẽ qð mutat᷑ infinities muta eſt añqᷓ; mutaꝰ ſit traſacta.nccẽ eſt em̃ õne qð mutat᷑ infinite mutaeſſe.ſic ergo in õne mutari eſt mu tatũ eſſe.nõ ſoluʒ aũt qdᷣ mutat᷑ neceſſe ẽ mutaꝰ eſſe.ſʒ etiã muta eſſe necẽ eſt pus mutari.Eſt ergo fcia añ om̃e mutatũ eẽ ẽ mutari No cuiꝰ ꝓbatõe ſupponit᷑ qꝙ oẽ qð mutat᷑ de qͥdã in qdðᷣdã in tꝑe mutat᷑ ptʒ qa mo bile nõ eſt ſił in fᷣmio a quo.⁊ ſᷣmio ad quẽ.ſed ĩ alio ⁊ a lio nũc.⁊ int᷑ qlibʒ duo nũc ẽ tðs mediũ.q̊ oẽ qd mutat᷑ in tempoꝛe mutat᷑. Pobat᷑ ergo ↄcluſio tbus rõnibus. Pꝛima.quia ome qð mutatuʒ eſt mutabat᷑ in tẽpoꝛe. tẽpus ãt in infinitũ ẽ dĩſibile.&ᷓ qdð in aliqd pauco tꝑe mutatũ eſt pus mutabat᷑ i medietate illius tꝑis. Scda rõ.quia magñitudo eſt diuiſibił᷑ in infinitũ.ergo pᷣus mutat aliquid in ꝑte magnitudis qᷓ; per totã magni⸗ tudinem ſit mutatũ. t hec rõ ſoluʒ habʒ locũ in mo QAueſtiones eu locali ? in augmẽtatõne. Reima vᷣo etiam habʒ lo⸗ cum in alteratõne que eſt int Sria.⁊ in gñatõne ⁊ coꝛ⸗ ruptõne que ſtꝭ int᷑ sdictoꝛia.quare necẽ mutatũ eſſe mutari pus ⁊ quod mutat᷑ mutatũ eſſe.⁊ eſt ipᷣm mu⸗/ tari mutati eſſe pus ipo aũt mutato eſſe mutari ⁊ nul⸗ lo mõ ↄpꝛehẽdit᷑ pꝛimũ.t rõ huiꝰ eſt.qꝛ indiſibile nõeſt ↄiũctum indiſihili.imo diuiſio ↄtinui ꝓcedit in infinitũ. x qͥbus ſequũtur duo coꝛrelaria. Pꝛimuʒ eſt ꝙ ome qð generat᷑ pꝛius genitũ eſt.⁊ ome qð genitũ eſt pꝛius generabat᷑.⁊ hoc intelligedo in rebus diſibili bus. Verũtamẽ nõ eſt idem pᷣciſe qðᷣ generat ⁊ qð ge⸗ nituz eſt fit em domus cuz fem eſt fundamẽtuʒ. Scom coꝛrelariũ eſt.ome quod coꝛrũpit᷑ pꝛius coꝛruptũ eſt.⁊ econtra ome quod coꝛruptũ eſt pus coꝛrũpebat. (O.m̃ aũt omi) In hoc qᷣnto capło dermiat p hᷣs de fimtate ⁊ infinitate motus.⁊ intẽdit ſex ↄcluſiones Pꝛima ĩpoſſibile ẽ aliqͥd moueri in tꝑe infinito ꝑ ſpa⸗ cium finitũ.ſic intelligedo ÿnõ fiat reiteraꝰ ſuꝑ idem ſpaciũ.⁊ qd non denomiĩet᷑ toꝰa denoĩatõne partꝭ.pꝛo bat᷑ duab rõnibus. Pꝛĩa.ſi detur mobile qð eque ve locit᷑ moueat᷑ per tota magnitudinẽ.tũt illud ꝑtrãſibit in aliquo tꝑe ſinito aliquã parte magnitudis que ali⸗ quotiens ſũpta mẽſurabit toram magnitudinẽ.⁊iteꝝ partẽ equalẽ eiuſdẽ magnitudis ꝑtranſibit in tꝑefini⸗/ to.⁊ qꝛ iſte partes ſtꝭ finite ᷣm multitudinẽ ⁊ quelibʒ eaꝝ eſt finita hm magnitudinẽ ſequit᷑ ꝙ tom tepus in mobile ꝑtranſit totam magnitudinẽ ſit finitũ. Scoða rõ.ſi mobile nõ eque velocit᷑ moueat᷑ ⁊ partes tꝑis ſint finite tã ſm magnuudinẽ qᷓ; ̃m multitudinẽ.dato ꝙ ſint inequales nõ tamè ↄſtituũt tẽpus infinitũ ſed ꝑtes tꝑis ſt finite magnitudĩe ⁊ multitudiĩe.ſi ꝑtes magni tudinis ſint finite. Pʒ ſit magnitudo finita a b.⁊ tpꝰ infinitũ ſit c.tũc accipiat᷑ vna ꝑs ipᷣius a b que ſit a c il la ꝑtranſit᷑ in tꝑe finito qð eſt pars ipᷣius tꝑis infiniti. qꝛ ꝑtranſit᷑ in mĩoꝛi tꝑe qᷓ; magnitudo tota.ſit ergo il lud tẽpus c d tũc arguit᷑ ſic totalit᷑ nõ plures accibii᷑ quo aliqute ⁊ſtatu:nam pꝛop ptes in quot accipiunt᷑ in a b q;uis maioꝛes.ergo ſi par tes a b ſint finite magnitudie ⁊ multitudic.etia partes de ſe erũt finite. Ox pꝛedeã ↄcluſioelinferunt᷑ duo cot )/ relaria. Peimũ ꝙ ñ ẽ poſſibile mobile qeſcere tꝑe inſi nito ſuꝑ magnitu dinẽ finitã.Scðm eſt ꝙ nõ eſt poſſi⸗ bile ideʒ generari ſꝑ vł coꝛrũpi ſemꝑ.qꝛ generaꝰ nõ eſt niſimagnitu dis finite. Scðda ↄcluſio.ĩpoſſibile eſt in ꝑe finito trãſire magnitudinẽ infinitã. Pꝛobat᷑ accipiẽ do aliquã parrẽ tꝑis finitã in q̃ mobile ꝑtrãſit aliquã ꝑtem magnituðiĩs finitã. At iteꝝ accipiẽdo aliã ꝑte,z tꝑis equalẽ poꝛi ſi motus ſint regłares ⁊ arguẽdo ꝑ ab latõeʒ ↄtinuã ꝑtiũ tꝑis finitaꝝ coꝛrũdentiũ ꝑti b tpis finitis tandẽ accipiet᷑ tota mgnitudo.⁊ ꝑ ↄns ißa mng nitudo erit finita ſic eſt ts. Cercia ↄ impoſſibileeft mobile finitũ trãſire ſpaciũ infinitñ in tꝑe finito.ptʒ p ↄckłoem pᷣcedent. Orta ↄꝰ impoſſibileẽ mobile inſiꝰ nitũ trãſire ſpaciũ finitũ in tꝑe finito.pʒ qꝛ ſi infinituʒ trãſiret finitũ ſeqret᷑ etꝭ ꝙ finitũ trãſiret infinitũ qð eſt 2tra pᷣcedẽtẽ ↄcłoeʒ.ↄna pʒ qꝛ qñcũq; vna magnitu/ do mouet᷑ iuxta alia ncce ẽ ꝙ vtraq; ſił trãſiret reliquã ſicꝭ em mobile ꝑtrã ſit ſpaciu.ita ſpaciũ qͥdãmõ ꝑtrãſit mMobile inqntũ ſucceſſiẽ alt᷑nant᷑ ꝑtes eiꝰ iuxta ſpaciuʒ Cõſfirmat᷑.qꝛ cũ infinitũ ſi eſſz nõ hꝛet locũ extra ſe qᷣm poſſz ingredi ipᷣin nõ poſſʒ moueri.⁊ ideo ſi infinirũ trã ſiret finitũ hoc nõ eſſʒ niſi ꝑ motũ ipiꝰ finiti.⁊ ꝑ ↄñs fi nitũ tranſirz in infinitũ qð eſt ↄtra ↄcłoem pᷣce dentẽ. Quita ↄꝰ ipoſſbile ẽ mobile infinitũ trãſire ſpaciũ inſrſi tardiꝰ. g. re pᷣmo.:quie nitũ ĩ tꝑe finito.pʒ qꝛ ſi mobile infinitũ trãſirz ſpaciũ ſi nitũ in the finito.oꝑteret ipᷣm trã ſire ſpaciũ finitũ in ali ꝗ pte illius tpis.⁊ ſic ex finitate tꝑis cõcludet᷑ finitas magnitudis ſicè pus Sexta 2 ĩpoſſibile ẽ motũ eſſe fi infinitũ in tꝑe fimto.pʒ ↄcluꝰ ꝑ pᷣcedetest Ex qbus pʒ ꝙ motus noõ pt eſſe ifinitus.uel hoc eſſʒ ex ꝑte tꝑis.vł ex pte magnitudis. vel ex ꝑte mobił quoꝝ nullũ põt dici (Oim aũt õni) In hoc ſexto capło phᷣs detmiat de diſione ſtatus ⁊ ꝗqetis.⁊ intẽdit octo ↄcłones. Pꝛia om̃e qð ſtat mouet᷑pʒ qꝛ om̃e mobile motũ qᷣeſcit.ſed qð ſtat non qeſcit. eo ꝙ nõ eſt poſſibile id qð qᷣeſcitti. in qetem tẽdit qeſcere.i.in qͥete eſſe.nõ em ↄtĩgit qᷣeſce⸗ re qeſcene. & id qð ſtat vł ad qetem tedit mouet Scõᷣa 2 ⁹ome qò ſiat.ſtat in tpe. Pꝛobat᷑ duabꝰ rõnibi. Pꝛia qꝛ ome qð mouet᷑.mouet᷑ in tpe.ſed oẽ qð ſtat mouef. er go oẽ qð ſtat.ſtat in tꝑe Scòa rõ qꝛ oẽ velociꝰ vł tar dius ẽ in DM vt pʒ ꝑ eoꝝ deſcptões.ſʒ ſtare ẽ velociꝰ ł duabus rõnibus. Hꝛia eſt per ſiłe de motu. Secũda eſt.qꝛ quod ſtat ĩ aliquo tepoꝛe añqᷓ; ſteterit in illo toto tẽpoꝛe ſtabat᷑ in medietate ipᷣius.⁊ adhuc pᷣus ĩ medie tate illius medietatę?.⁊ ſic ĩ infinitum. Quĩita co ncluꝰ oñſme qð qᷣeſcit.qeſcit ĩ tẽpoꝛe.pʒ qꝛ vel ĩi nunc vel ĩ tpoz re.ſed nõ in nũc.qꝛ in quo nõ ↄtigit moueri ĩ illo nõ cõ nnngit qᷣeſcere.ſed nõ ↄtigit moueriĩ nunc.ergo nec qe cere. Ot confirmat. qa qeſcere eſt ſimplicit᷑ ſe haber pᷣus ⁊ poſterius.ſed in nũc nõ eſt pꝛius nec poſterius. er go Seis Scluſo ofſe auodcſeit in aliqaorcpo⸗ S ſcit in qualibʒz parte illius.hoc pꝛobat᷑ ſicꝭ piobatũ eſt de motu ⁊ ſtatu. Septima ↄcluꝰ.nõ eſt da re in quo aliquid pmo quieſcit. Mobat᷑ ſicꝭ de motu mouet eſt per to tepus in eadeʒ diſpõne. pʒ da ſeque ret᷑ ꝙ dum aliqͥd moueret᷑ qeſcerʒ. quod eſt impoſſibi le. ↄñna pʒ.quia qeſcere eſt eſſe in eaſdem diſpõne oino. nec eſt pᷣus ⁊ poſterius.mõ ome tẽpus habʒ pꝛius ⁊ bo ſterius cuʒz ſit dĩſibile.ergo om̃e illud qð in aliquo to to tempoꝛe eſt in eapem diſpõne quieſcit.⁊ q;uis ma bile ꝑ aliquod nũc ſit in eadem diſpõne.tame nõ pꝛop terea ſequit᷑ Vqu ieſcat qꝛ nõ eſt natũ moueri ĩ nic. E nôröcinat In hoc fcio tractatu huiꝰ libꝛi er⸗ cludit p hs quoſdaʒ erroꝛes ãtiqͥꝝ circa motũ.⁊ habʒ ta capła. In q̊ꝝ pᷣmo remouʒ erroꝛẽ zenonis negan / tis oĩino motũ eſſe. Orãt aũt qua rtwuo rönes qbus pꝛobabat motũ nõ eſſe. Quaꝝ pꝛima fuit ſoluta in tcio capło pᷣmi tracca tus.⁊ erat hec. Impoſſibile eſt infinita ſpacia ꝑtranſi re in tꝑe finito.ſed in quoliqʒ ſpacio ſtꝭ infinita ſpacia .infinite medietates.̊ ipoſſibileẽ aliqð ſpaciũ ꝑtrãti re.⁊ ꝑ ↄñs ipoſſibile ẽ aliqͥd moueri.Scða rõ ðꝛ achi les qꝛ jm dicẽtes oppoi maiĩtfeſtũ ẽ ꝙ velociſſiẽ curres — ercia 25oẽ qð ſtat i aliqͥ tpe pmo.ſtat ĩ qti⸗ bet ꝑte ulius tꝑis. Pꝛobat᷑ ſicꝭ de motu.qꝛ tẽpus illud eſt dĩſibile.dĩdat᷑ ergo ĩ duas ꝑtes tũc vel i vtraq; ꝑte ſtat ⁊ ſic hẽtur intẽtum. vel in neutra qꝛ nõ ſtaret into to. vel ĩ alta tm ⁊ hoc non qꝛ tunc nõ ſtaret pᷣmo ĩ toto. Quarta ↄcluꝰ nõ eſt da re pᷣmum in quo ſtat᷑. Pꝛoba?td ꝛ⁊ſtatu:nam pꝛopt infinitam diſionem tẽpoꝛis añq; a⸗ liquid qᷣeuerit ĩ aliquo toto tẽpoꝛe bus quieſcit ĩ me⸗ nõ poſſʒ attingere rardiſſimũ curretè añ ſe.ſed hot ellk vel oe⸗ ſoe i fi müizil kfiins deticke rcbe; ewen id Nnin nis dit icelti etti ld kunrc R ritus ötatnd i de windr rwiie epni Ee r Fobatig deno eij Catimeg nouc du Bchee kinpolhi s: auictot tähtenn melih min nrpi; N mim üg unc ininm ilunl ex ip̃ᷣis nũc ↄponit᷑. 1 ſequeret᷑ ꝙ aliquod tẽpus eſſʒ duplum ad ſeipᷣm qð eſt impoſſibile.ↄna patz.qͥa ſi duo mobilia eque veloci mou eant᷑ vel vnũ pertrã ſeat minus ĩ duplo q; alteruʒ Arreſtotelis impoſſibile.patʒ qꝛ anqᷓ; currens veniret vnde ambu⸗ lans mouebat᷑ ipe ambulãs ab ipᷣo locans iã receſſiſſʒ 2 ſic iam eſſi añ.⁊ ſic ſemꝑ ꝓcedendo ambulãs eſſʒ añ. Aid hane aũt rõem dom.ꝙ eſt eadẽ cum pma qntũ ad vᷣtutem medij. vtraq; em ꝓcedit ex dĩſione magni tudis ĩ infinitum. nam pᷣma magnitude accepta di⸗ dit᷑ in medietates. Scdᷣa vero didit᷑ ᷣm ꝓpoꝛtõem ex⸗ ceſſus velocioꝛis aut tardius ĩ motu. In tꝑe em pᷣmo in quo mouet᷑ tardius accipit᷑ mgnitudo maioꝛ.in il⸗ lo aũt in quo velocius ꝑtranſit ſpaciũ cum ſit minus accipit᷑ magnitudo minoꝛ. Sed in hac ſcdᷣa rõne po⸗ nit᷑ ꝙ velociſſimũ nõ põt attingere ad tardius dum ꝑ⸗ ſequit᷑ quod dem̃ eſt cum quadã tragedia.i.magnifi⸗ catõne ᷣboꝝ in admiratõem mouendã.nõ tame facit ad vᷣtuteʒ ronis.neceſſe eſt ergo huiꝰ eſſe eande ſolutõ⸗ nem ⁊ pme. Sicut em in pᷣma ↄcludebat᷑ falſum ſcʒ ꝙ mobile nũqᷓ; ꝑueniret ad fminũ magnitudis.pꝛopt᷑ in finitam diuiſionẽ magnitudĩs. Ita falſum eſt ꝙ cõclu Dit in ſecũda.ſcʒ ꝙ ſequẽs velocius nũ qᷓ; attigeret pᷣce dens tardius.qð nihil aliud eſt q; mobile ꝑueireada liquẽ t᷑minũ.verum eſt tame.ꝙ q;diu velocius pᷣcedit tardius nõ ↄiungit᷑ ſibi tardius.ſ ed qñq; tamẽ ſibi cõ iungit᷑. Tercia ro. Ome qð mouet in loco ſibi equali. aut mouet᷑ aut qeſcit.ſed oẽ qdðᷣ mouet᷑ in quolibʒ nũc eſt in loco ſibi equali.ſicꝭ pʒ de ſagitta que velociſſime ðD: moueri.ergo ĩ quolibʒ nũc mouet᷑ aut qeſcit.ſed nõ mouet.ergo dqeſcic.ſi aũt ĩ nullo nũc moueat᷑ ſed qͥeſcat ſequit᷑ ꝙ H toto tẽpoꝛe nõ mouet᷑ſed magẽ qᷣeſcit. d hanc rõem dom eſt.ꝙ nũc nõ eſt tẽpus nec etiã tẽpus Dusrca rõ.ſi eſſʒ motus localis opʒ ꝙ hoc ſit in duplo tẽpoꝛe.Sed põt poni caſus ꝙ in eo dem tꝑe vnuʒz de mobilib eque velocius ꝑtranſit maius ſpatium in duplo qᷓ; alteꝝ. Caſus aũt eſt talis ſint tres mgnitudiĩes qeſcentes.ſcʒ a a a.⁊ alie ſint eq⸗ les pꝛedcĩs mote ad ſiniſtrã incipientes ſub medio a. ſ. b bb.alie vᷣero ſint equales pꝛedcĩs incipiẽtes ſub vlti mo b mote ad dexterã ⁊ moueant᷑ eque velocit.contin⸗ get ꝙ in eodem tẽpoꝛe pᷣmum b fiet ſub vltimo a.⁊ vlti muz c fiet ſub v. tio b. ⁊ ſic tranſibit totam magnitudi⸗ nem b b b. ergo c trã ſibit in eo dem tẽpoꝛe duplicẽ mag nitudinẽ. Ad hanc rõcm dom.non ſequit᷑ tepus eẽ du⸗ plum ſibijpᷣi.qa nõ opʒ tepus eſſe duplũ in quo duplũ ſpaciũ pertrãſit᷑ niſi ceta ſint paria.ſic aũt nõ eſt in ꝓpo ſito.qͥa vnum ponit᷑ moueri ſupꝛa ſpaciũ qͥeſcens.⁊ al terum ſupꝛa ſpaciũ contra motũ. Ad deſtruẽdum vero mutatõnem que eſt ↄdcõꝛia faciebat ʒeno talem rõem ſi efſʒ poſſibile fieri mutatõem ſᷣm qdcõem. vt de nõ albo in album ſequeret᷑ ꝙ de eodem ſimul negare vtrũq; dcõꝛioꝝ.ita ꝙ idem ſimul nec eſſʒ nec nõ eſſ9 albũ.ſed hoe eſt ipoſſibile.ergo pna tʒ qͥa illud qð mu tat᷑ dum mutat᷑ nõ eſt i aliquo ᷑ᷣmioꝝ. Ad hãc dom eſt ꝙ nõ eſt incõueniẽs ꝙ nec toi ſit albũ.nec to nõ ſit albũ.põt em eſſe ꝙ ſᷣm vnã ꝑtem ẽ albũ.⁊ ſᷣm aliã nõ eſt albũ. Vd deſtruedũ vᷣo motũ circularẽ ſic arguebat. ſeqret᷑ ꝙ idẽ ſimul moueret᷑ ⁊ qeſcerʒ ſi eſſʒ poſſibile a⸗ liqd moueri motu circulari.ↄna tzʒ.qͥa illud qᷣe ſcit ſᷣm locũ qð ↄtinue maẽt in eodẽ loco ſᷣm toi ⁊ ꝑtes.ſic aur eſt de eo qd mouet᷑ circularit᷑. Ad hoc dm eſt.ꝙ illud qð mouetr᷑ circularit᷑ nõ eſt ĩ eodẽ loco cõtinue.qꝛ ptes im murtãt locuzʒ.ptes em nõ ſtꝭ in codẽ nullo tpepꝰ ea. Folio lxxii ⁊ to vᷣ ſꝑ mutat in alt Ad hoc d ſcdo negã do ꝙ illo nõ mouet᷑ qd ſᷣm ſeto eſt ↄtinue in eodẽ loco qꝛ ſpera ſim ſe totã quodãmõ mutat locũ.vt ſi ſignent᷑ plura pñ cta ĩ circulo ⁊ in qᷣlibʒ imagĩet᷑ inciꝑe circnlus alt᷑ ⁊ al ter q;uis em̃ illi circuli nõ diſtiguant᷑ ᷣm rem.diſtiguũ tur tame ſᷣm rõem.ſichomo ⁊ hõ muſicus.ſic em to⸗% ta ſpera imaginat᷑ moueri de vno tmino ĩ alii (Oñ ſis aũt aliſj,s In hoc ſcdðᷣo capło repꝛobat p hs opio⸗ nem democriti dicentꝭ oĩa ſo moueri t intedit hane ↄcluſionẽ.indĩſibile nõ põt ꝑ ſe moueri t ðꝛ notant (ꝑ ſe) qꝛ indiſibile tin mouet᷑ per accñs ad motũ mag⸗ nitudĩs vel coꝛꝑis in quo eſt.ſicꝭ hõ ſedens in naui mo uet᷑ ad motuʒz nauis.⁊ ꝑs ad motum tocius.Fit aũt h̊ ſermo de indiſibili ſᷣm qntitatẽ ſiue in ꝑtes integrales. ⁊ nõ de indiſibili in ꝑtes eentiales. Nec dʒ aliqͥs crede re ꝙ nõ fit alius motus ꝑtis qᷓ; totiꝰ.ex hoc ꝙ dem̃ eſt partẽ moueri ad motũ tocius. Naʒ toto qntitatio mo to eſt alius motus ꝑtis a motu tocius.⁊ nã q; ꝑtiũ mo tus ẽ aliꝰ ſᷣm ꝙ ꝑtium.⁊ ſᷣm ꝙ totius motus Patʒ qᷣa ſpera celeſti motu qlibʒ pars eius mouet᷑ ⁊ ſtꝭ diuerſi motus diuerſaruʒ ptium ꝑtes em̃ que iuxta polum ſtꝭ tardius mouent᷑ qᷓ; que ſtꝭ a polo remote. Pʒ ergo con cluſio qtuoꝛ rõnibi. Pꝛimia.ſi indiſibile poſſʒ moueri ꝑ ſe ponat᷑ ꝙ ſpaciũ vel pũctuʒ ĩ ſpacio qð indiſible occu pat pᷣciſe anq; moueat᷑ ſit fminus a quo.⁊ vocet᷑a b. QOt capiat᷑ aliud qð iĩmediate ſe heat ad illuʒ ᷑ᷣminuʒ ſit tamen totalit᷑ extra ipᷣm ⁊ vocat᷑ bc.⁊ ſit ᷑ᷣminus ad quẽ. Deiñ ponat᷑ d eſſe tẽpus ĩ quo pᷣciſe illud indiſi⸗ bile mouet᷑ de a b in ð c. Tune ſic arguit᷑.velin tꝑe to tum mobile eſt in a b. vel tom in b c.vel hʒ vnam partẽ ſui in a b. ⁊ aliam in bc.ſed nõ põt dici vltimũ. qᷣa tũe indiſibile hẽret ꝑtes. Nec pᷣmũ.qꝛ nõ moueret ſed qͥeſ⸗ ceret cum ad huc ſe hẽret ſicꝭ pꝛius. Nec ſcᷣm.qꝛ tunc pfcẽ eſſʒ motũ in b c.⁊ ideo nõ ampliꝰ moueret᷑ in ipʒ ꝗre nõ cõtingit indĩſibile moueri neq; ome mutari. Beda rõ ſi indiſibile ꝑ ſe moueret᷑ oꝑterʒ tẽpus eẽ cõ/ poſitũ ex nũc.⁊ lineã ex pũctis.ſed hoc ẽ pꝛius ĩpꝛoba⸗ tuʒ. ergo. Hʒ ↄña de linea que hẽret locũ ꝑ ſe indiſibi⸗ Iem quẽ pᷣciſe occupat.⁊ aliũ locũ pꝛoximũ.etiã indiſi bilem quẽ intrarʒ.⁊ ſic ĩ linea ſuꝑ quã moueret᷑ eſſene pũcta ſibijnuicẽ pꝛoxĩa.⁊ ꝑ ↄñs ipᷣa eſſʒ ↄpoſita ex illis Sitłr illud indiſibile nõ trãſiret de vno indiſibili ada liud ꝓximũ ſibi in tꝑe diſibili ſʒ in inſtãti.⁊ ſic tpᷣs eſſʒ ↄpoſitũ ex inſtãtibo.Tercia rõ.oẽ qð ꝑ ſe mouet᷑ de lo co ad locũ necẽ eſt pᷣus trãſire ſpaciũ ſibi eqle.aut mi⸗ nus qᷓ; maius.ſed indĩſibile nõ poſſ(w trãſire minꝰ ſe.cũ eo nihil ſit minꝰ nec etꝭequale.qꝛ tũc indiſibile eſſi im⸗ mediatũ indiſibili.qð ẽ flm̃.Orta rõ.oẽ qð ꝑ ſe mouet᷑ trãſit locũ ſibi eq̃lẽ ſignatũ in ſpaꝰ in aliqͥ tꝑe.cum oĩs motꝰ ſit in tꝑe.ſignet᷑ ̊ tpᷣs in 4 in dĩſibile ꝑtrãſit locũ ſibi equalẽ Cũc ſic arguit᷑.oẽ qdð mouet᷑ ꝑ aliqð ſpaciũ in aliq̊ tꝑe.in mĩoꝛĩ tꝑe mouet᷑ ꝑ minus ſpaciũ.ſʒ illud ſpaciũ ꝑ qð indiſibile mouet᷑ in tꝑe ſignato ẽ indiſibi⸗ le.̊ indiſibili erit aliqͥd minꝰ.⁊ ꝑ ↄñs in diſibile ẽ diſi bile ( Muta aüt eſt) In hoc ʒꝰ capło repbat p hs opioeʒ eracliti ꝓbãt oĩa ſꝑ moueri.Et intẽdit duas ↄcłoes. Pꝛĩa.ĩpoſſibile ẽ infinitã eẽ gñatoeʒ vł coꝛtup⸗ tionẽ.augintatõeʒ vł diminutõeʒ vł altatõeʒ. Pꝛobat᷑ qꝛ int᷑ cetos fmiĩos finales nõ eſt mutaꝰ infinita.ſʒ oẽs iſte mutatões ſtꝭ int᷑ cefos ᷑miĩos finales.ſ.õrios vł cõ tradcõꝛ ios.gnaꝰ ei ⁊ coꝛrupꝰ ſtꝭ int᷑ ↄdcõꝛia.ſ.int af⸗ firmatõeʒ ⁊ negtões.aut int eẽ aut nõ eẽ De altatõe ãt maitfeſtũ ẽ ꝙ ſit int᷑ ria.augmẽtaꝰ etiã ⁊ diminuꝰ ſtꝭ Queſtiones quodãmodo inter qria.ſcʒ inter magnitudinẽ peefec tam ⁊ imꝑfcãm que ſe habẽt in tali mutatõe ſicꝭ ſᷣmi⸗ ni cõtrarij ⁊ finales.ergo dicte mutatõnes ſunt fi nite Scðdða 9. ipoſſibile ẽ infinitũ eſſe loci mutatõeʒ rcãm Ptʒ qꝛ ipoſſibile ẽ aliqͥd naturalr moueri illo motu. quo ſpoſſ bile ẽ im motũ eẽ.qꝛ intetio nature nõ eſt ad lpoſſibile.ĩpoſſibile em̃ eſt fieri qð eſt ipoſſibile fcũ eſſe nõ em̃ ↄtigit ſic ĩpoſſibile deciſuʒ eſſe decidi.neq; oĩo impoſſibile fem eſſe fieri.neq; mutari.i.mutatũ eſſe im poſſibile ↄtigit mutari vtiq; in qð ipoſſibile ẽ mutari i.mutatũ eſſe.ſed ĩpoſſibile ẽ aliqd motũ eſſe ſᷣm loci mmutatõem rcãm infinitã.ergo ipoſſibile ẽ aliqd moue ri ᷣm tale Dupłr aũt põt intelligi ſꝑ eſſe motũ.vel mo tum eẽſempit᷑nũ aut infinitũ. Vno mõ ꝑ ↄtinuam ſuc ceſſionẽ diuerſoꝝ motuũ.vt ſi dicamꝰ ꝙ poſt loci mu⸗ tationẽ ſit augmẽtaꝰ poſt augmẽtatõeʒ alteraꝰ.poſt al teratõem gñaꝰ.⁊ ſic ſꝑ eſſʒ motus.ſed vnus ⁊ ide.⁊ hoc mõ foꝛtaſſe nibil ꝓhibʒ ſemꝑ eẽ motũ Wlioꝰ põt intel ligi ꝙ ſꝑ ſit motus ꝑ indeficientẽ duratõeʒ eiuſdẽ mo⸗ tus in nũero.⁊ ſic nullus motꝰ pꝛet᷑ circularẽ eſt ſempi ternus ⁊ infinitꝰ. O(irca hũc textũ ſtꝭ q̃tuoꝛ dubia. Pꝛimũ dubium eirca rõem phi ꝑ quã ꝓbat ↄtinuũ nõ ↄponi ex indiſi⸗ bilibꝛ. Lidet᷑ ein nõ ↄcludere cuʒ ex ea videat᷑ ſeqͥ ꝙ ſu pficies ſit ꝑs coꝛꝑis ⁊ pũctũ linee.nã duo coꝛꝑa ſe tan gũt in ſuꝑficie.⁊ due linee in pũcto. ODðm ꝙ phus ibi nõ accipit ꝑtem pꝛope.ſed vocat ꝑtem iltud qð eſt ĩ ſe alicuiꝰ totius.duʒ tñ nõ ſit ipᷣm to?ꝰ EOt ſi arguat᷑. oſe qðò eſt alicuiꝰ ꝑ ſe eſt to ? vel ꝑs. Negãdumẽ añs. tminꝰ em̃ rei nec eſt to nec ꝑs.Cum gðt phs ſi pũctũ tãgeret pũctũ.aut toi cangerʒ totũ.aut ꝑs toꝰ.aut ꝑs ꝑtẽ ſic dz intelligi.ſi pũctũ tãgerʒ pũctũaut tãgerʒ ipʒ ſe toto.aut ſᷣm aliqͥd ſui nõ ſᷣm aliqd ſui cum ſit indiſi⸗ bile.̊ ſe toto.⁊ ꝑ ↄñs tactus erit ſuppõ q̃ nõ facit mag nitudinẽ. Vñ pᷣm Com.ex ſuppõne indiſibił ad indiſi bile nõ fit aliqd maius. Naʒ qꝛ linea ẽ indĩſibiłᷣm la titudinẽ ideo ex ſuppõne ipᷣius ad lineaʒ nõ fit magni tudo in latitudie.Siłr qa ſupꝑficies ẽ indiſibił ſᷣm pꝛo funditatẽ.iõ ex ſuppõne ſuꝑficiei ad ſuꝑficiẽ nõ fit mg⸗ nitudo ſᷣm ꝓfunditatẽ.Et vłr indĩſibile additũ alteri indiſibile ex ea ꝑte qua ẽ indiſibile.nõ facit aliq d maiꝰ ⁊ hoc dʒ intelligi ſᷣm qntitatẽ ↄtinuã.indiſibile em̃ ad ditũ alti bñ facit maius entitatiĩe.eo ꝙ plus ẽ de entita te ĩ duob indiſibilib qᷓ; in vno tm. Silr indiſibile ad⸗ dituʒ indiſibili ᷣm qntitatẽ diſtictã bñ facit aliqͥd ma ius.nũerus em̃ f᷑narius ẽ maioꝛ binario.⁊ hoc nõ eſt ni ſi ꝑ additõem vnius vnitatꝭ que ẽ indĩſibił. Ex iſtis pʒ quare due linee vel ſuꝑficies pñt eſſe ſimul adeq̃te. nõ aũt duo coꝛꝑa. Cauſa em̃ eſt ꝙ due linee vel ſupfi⸗ cies ſtꝭ dĩſibiles ſᷣm aliquã diuiſionẽ ⁊ ſᷣm illã pñt eẽ ſimul qꝛ ex illa ꝑte nõ faciũt diſtare.ĩpoſſibile tñ eſt 7 due linee ex ea ꝑte qua ſtꝭ dĩſibiles ſtꝭ ſimul adeq̃te.ſi em̃ linea addat᷑ linee m longitudinẽ.ita ꝙ pũctũ t᷑mi nãs vnã ponat᷑ contra pũctũ minãs aliã illa nõ ſtꝭ ad equate ſed faciũt aliq maiꝰ.Coꝛpꝰ vo ẽ diſibile ſᷣm oẽm dimẽſionẽ.iõ ex oĩ ꝑte facit diſtare.⁊ pꝛopt᷑ q̊ duo coꝛꝑa nõ pñ̃t eſſe naturałr ſił adeqte Scõᷣm du qᷣ mouet O(om. eſt hoc. vtꝝ oẽ ꝗð mouet᷑ ↄtigat velociꝰ ⁊tardiꝰ moueni Rũdʒ aim MAlex.ꝙ oẽ motũ hᷣm ꝓ eſt ä ſexti Phiſicoꝝ motũ poſſibile ẽ ꝙ moueat᷑ motu velocioꝛi ſuo mõ ſᷣim ꝙ ẽ motus. Ot cã in hoc ẽ.qm̃ motus ẽ de gñe ↄtinuo rum. velocitas in motu eſt ſilis diſibilitati in ↄtinuo qᷓntum igit᷑ diſibilitas in ↄtinuo ꝓcedit i infinitũ.ſilłr velocitas in motu. Qm ſi velocitas ſumeret᷑ in motu bm ꝙ motus eſt. eſſʒ poſſibile motũ fieri vel fuiſſe ĩ in ſtanti. O(t pꝛopt hoc dixithᷣus ꝙ ois motꝰ eſt ĩ tẽpoꝛe. ⁊: ſic illa pꝛopõ om̃e motũ põt mouere.motu velocioꝛi eſt poſſibił ꝑ ſe.⁊ ĩpoſſibil per accñs.qꝛſcʒ accidit mo⸗ tui ꝙ fiat ĩ rebus natalibus. Cum igit᷑ ↄiũcta fuerit pꝛopõ ꝓpõni in qua dubitat᷑ ſi cõcludat ĩpoſſibile ſciet᷑ ꝓꝙ illud ipoſſibile non ſeqͥ? ex poſſibili ſᷣm ꝙ poſſibile. Olxiſtꝭ dcĩs Com.inferunt᷑ ͥn ; ꝓpeõs Pꝛia.oẽ mo tum ſᷣm ꝙ eſt motũ põt moueri motu velocioꝛi ſuo mo tu.⁊ hoc dʒ intelligi poſterioꝛitate logica que nõ eſt re⸗ pugnãtia fmioꝛum. Com.em̃ ꝑillam ꝓpõem affirma⸗ tiuã intelligit hãc nagatiuã. Nulli moto ᷣm ꝙ eſt mo tum repugnat moueri motu velociori ſuo motu ⁊ hoc eſt veꝝ.nõ em̃ repugnat motui inqᷓntum motus veloci tas vel tarditas.⁊ ideo etꝭ nõ repugnat moto inquan⸗ tum eſt motũ quod moueat᷑ motu velocioꝛi ſuo motu Si tñ iſta pꝛopõ acciꝑet᷑ vt eſt vna affirmatia redupit catĩa eſſʒ falſa.qꝛ cum oĩs reduplicatia affirmatĩa infe rat ſuã pᷣiacẽtẽ ex illa ſeq tur ꝙ om̃e motũ põt ferri mo tu velocioꝛi ſuo motu qð eſt falſum ſᷣm ipᷣm.ſicꝭ patet de celo. Scðᷣa pꝛopõ.motus eſt de gñe ↄtinuoꝝ ⁊ velo citas ĩ motu eſt ſiłis diſibilitati ĩ cõtinuo.ideo ſicę non renugnar ↄtinuo dĩdi ĩ infinitũ.ſic nõ repugnat motui in infinitũ velocitari.Cercia pꝛopõ.ſi velocitas ſume ret᷑ in motu ſᷣm ꝙẽ mnotus.eſſ poſſi bile motũ fieriĩ in⸗ ſtãti hec ãt videt᷑ eſſe falſa.eo ꝙ ſᷣm (õ.motui repu nat ꝙ fiat ĩ inſtanti. Dato em̃ ꝙ eſſi velociſſimus g in tꝑe.⁊ nõ inſtanti.de hoc poſtea.Quarta pꝛopõ.Si huic ꝓpõni ſi motus nat᷑ales ſtꝭ fmiati ĩ velocitate rõ⸗ ne coꝛum nat᷑̃alium ↄiũcta fuerit aliq pꝛiopõ in qua du bitat᷑.ſcʒ iſtam ome motũ põt moueri motu velocioꝛi ſuo motu.QOl(t ↄcludat ĩpoſſibile ſcʒ motus celi nõ eſt det᷑miĩatus ĩ velocitate.iſtud ĩpoſſibile non ſeqᷣtur ex poſſibili.i.nõ ſeqᷣtur ex hac ꝓpõne non repugnat alicui moto inqᷓntũ motum qð moueat᷑ velocius. Et ſequit᷑ ex hoc ĩtellcũ ĩpoſſibili pꝛopõnis in qua dubitat᷑ ome motũ rõne qua tale motu ſcʒ rõne tat ſubiecti motus põt moueri motu velocioꝛi ſuo motu. Ter? duv. vty ome quod mutat᷑ partiĩ ſit ĩ fmĩo a quo.⁊ parti in ᷣmio ad quẽ. Rñdet᷑ ᷣm doctoꝛeʒ ſubtilẽ.ꝙ duplices ſt mo tus t᷑mĩ.ſcʒ ext᷑nſeci qͥ ſtꝭ due foꝛme orie.⁊ int᷑nſeci Vñ in motu acqᷣſitio pᷣma pars foꝛme acqͥrende eſt minꝰ a quo. ⁊ vltia pars eſt minꝰ ad quẽ inenſecus.Silr in motu deperditio pᷣma ꝑs foꝛme abijciẽde eſt ᷑ᷣminꝰ a quo.⁊ vltia pars eſt ᷑minꝰ ad quẽ.Sũt aũt duplices termini.qͥdem em̃ ſtꝭ pꝛoximi ⁊ imediati.⁊ ſtꝭ due pat tes foꝛme ſeiuicem imediate conſequẽtes. Alijſtꝭ remo ti. Notat tamẽ doctoꝛ ſubtił.ꝙ cum ðt phᷣus Om̃e qð mouet᷑ ⁊c.hoc debʒ intelligi ſi mobile ſit tale ꝙ ex eius ſucceſſione fit ſucceſſio motus.tale em̃ ſᷣm partẽ ſui eſt in tmino a quo.⁊ ſᷣm aliam eſt in mino ad quẽ. In ali qbus em̃ ſucceſſio non pꝛo uenit niſi ex parte ſpacij.ita vus pertranſit᷑ vna pars qᷓ; alia ODom eſt ergo ꝙ be ne pꝛobat Areſtoteles indiuiſibile quãtum eſt ex ſe nõ poſſe moueri.eo ꝙ nõ eſt ꝑtim in termino a quo.⁊ ꝑtim in ᷑mino ad quem Quartum dubiũ.vtꝝ qualitas ſeꝑata a qntitate ſit dĩſibils. Dico æ dlulſibile põt lobt mno⸗ aoh pot qua⸗ gat hoc ſnpo lohe guͤrſ⸗ ſbbiles. gintet loben Gdod⸗ V poge ot tennec⸗ und? tast Pusc conei busn Wint ma busin ſcom. dübile Coptinu lecog ſcdg e0 dpi Disf tirud hol roſa Um. ſudi duo teeli ſtere⸗a cogni les he ergo il cogo⸗ estte utind lezeng coſcn Nn ſeint linin Kil Ginck ergon Kia St litpla nuets 1 innift Reyimn Kinynnn mmmniſc tunn lei nihe. Me cnii Whleſe Tpoſfde⸗ üen Z Mütt, Dectno athe winng iunn aun inin Alamn z ci gunean RRRZZ weüſrii ctni uN aw gciid guli Sini builẽt nns Me nfti ſeno a Bi Kimin Srn tnmn¹ Nhlis N g⸗ gans nick i “ aen tan altß⸗ lep rrer Alirreſtotelis capi dupłr. Vno mõ pꝛo diſibili in poña pinqᷓ. Alioꝰ in poña remota. ODꝛZ aũt illud diſibile in pona rẽota. qð hʒ foꝛmã ſufficientẽ.nõ tñ ſub mõ ↄueĩenti ſub q̊ o poꝛizʒz eã hꝛi ad hoc ꝙ didat᷑. Diſibile aũt in poña ꝓpĩ qua ðᷣꝛ qð ſic hʒ eam ꝙ ceſſante ĩpedimto ſtati poſiʒ ſe q actus ad didẽdũ Dom ꝗ̊ ꝙ qlitas ſeꝑata a qntitare nõ ẽ dĩſibił ĩ ꝑtes eiuſdẽ rois poña ꝓpinq.ẽ tñ diſibił in pona rẽota. At ſi arguas.ergo talis qᷓlitas eſſʒ ſpũa lis.nego ↄnñam eo ꝙ ipᷣa nata ẽ infoꝛmare coꝛpus.nullꝰ aũt ſpũs natus eſſj infoꝛinare coꝛpus . OQ VUeri ſꝑ diſibilia. Arguit᷑ pᷣmo ꝙ non⸗ qꝛ ↄtinuũ eſt diſibile in ꝑtes in dĩ ſibiles. ergo nõ eſt diſibile in ſo diſibilia. Añs pʒ pᷣmo qꝛ in rebus naturalibo ↄtinuis eſt dare mimũ.ſicꝭ patzʒ Ep hm pᷣmo huiꝰ.dicentẽ ꝙ dabik eſt mima caro.⁊ ſe⸗ cũdo de aĩa dicentẽ ꝙ a natura ↄſtantiũ ẽ detmiata rõ magnitudiĩs ⁊ ðᷣcremẽti Ptʒ ſcðo qꝛ als continuũ eſſet poſitũ ex ꝑtibus infinitꝭ.ome aũt tale eſt infinitũ.ſicꝭ ptʒ ꝑ (om.in pᷣmo huiꝰ.⁊ etiam in tcio huiꝰ dicen⸗ tem. ome coꝛpus ↄpoſitũ ex ꝑtibus infinitꝭ eſt infini tum Oicit em̃ in tcio cum fuerit poſitũ hic eẽ infini⸗ tas ꝑtes exñtes inſimul.neceſſe ẽ vt ex eis fiat vnũ coꝛ⸗ pus continuũ ſᷣim ↄtactum infinitũ.ergo ſeqͥtur ꝙ om̃e continuũ eſſʒ actu infinitũ. Ptʒ tcio.qꝛ ſi ex tribus ꝑti⸗ bus reſultet aliqnta magmtudo.⁊ ex qtuoꝛ maioꝛ ⁊ ſic in infinitũ ꝓcededo.ꝗ ex infinit/ ꝑtibus reſultat infini ra magnit udo.⁊ ꝑ ↄns ſi ↄtinuũ eſſʒ compoſitũ ex ꝑti⸗ bus infinit.qðlibet ↄtinuũ eſſʒ actu infiniti Scðo ſic. om̃e ↄtinuũ eſſʒ ↄpoſitũ ex indiſibilibi.ergo nõ eſt diſibile in ſꝑ dĩſibilia. Añs pcʒ pᷣmo:qꝛ celuʒ eſt qddã continuũ ↄpoſitũ ex ſuis medietatib que ſtꝭ indĩſibi⸗ les eo ꝙ ſᷣm phm ſcdᷣo de celo.celum ẽ indĩſibile. Patʒ ſcdᷣo.qꝛ linea ↄponit᷑ ex pũciꝭ.nam pũctum eſt pᷣnip liʒ nee. At pᷣmo poſterioꝝ ſubña linee eſt ex punctꝭ.⁊ ibi dem pũctus pomit᷑ in definitõne linee.ꝑtes añt definitõ nis ᷣm p hm in multę locis ſtꝭ ꝑtes rei. Pt z ccio ꝙ con tinuũ põt eſſe diĩſum in oia in que eſt indiſibile.ergo eſt poſituʒ ex indiſibilibꝛ.ſequeret᷑ pᷣmo ꝙ deus nõ cog⸗ noſceret oẽs partes ↄtinui diſtincte.qdð eſt maiĩfeſte fal⸗ um. Nã deus om̃ia entia diſtincta vno ſimplici intui/⸗ ſu diſtictiſſime cognoſcit. Sequeret᷑ ſcdᷣo ꝙ eent aliqua duo quoꝝ vnũ nihil eſſʒ alterius que eẽnt abſoluta ⁊ xealit᷑ diſtincta.⁊ tamè nõ poſſent ſeꝑari ⁊ ſeꝑatim exi⸗ ſtere qð eſt falſuʒ Pꝛĩa ↄna patʒ.q;ꝛ omes ꝑtes ↄtinui cognite deo vel ſty diſibiles vel indiſibiles. li in dĩſibi⸗ les hẽtur intentũ.ſi diſibiles tũc hñt diſtictas ꝑtes.vł ergo ille ꝑtes erũt note deo vel ille ꝑtes bᷣus nõ erãt q̃s cognoſcebat deus.Scda vero ↄna ꝓbatur. qᷣa ſeꝑant oẽs ꝑtes realit᷑ a ſeĩiuiceʒ diſtincte.aut ipᷣe ſtę dĩſibiles aut indiſibiles. ſi indĩſibiles hẽtur intentũ.ſi diuiſibi les.ergo nõ oẽs ptes ↄtinui ſtꝭ a ſeĩuiceʒ ſepate Ter cio ſic.in ptinuo indiſibile eſt imediatũ indiſibili. ergo tinuũ eſt ↄpoſitũ ex indĩſibilib.⁊ ꝑ ↄñs nõ erit diſi⸗ ile in ſꝑ diſibilia. Añs ptzʒ pᷣmo.qꝛ cũ pũctus fmĩians lineã realit᷑ diſtiguat᷑ ab ipᷣa.ipᷣe poterit a linea aufer⸗ ri ipa linea tota remanẽte.ſed ipᷣo ablato pᷣciſe linea ñ eſt infinita iĩmo finita ⁊ fmiata ⁊ nõ ꝑ pũctum ablatuʒ ergo ꝑ aliũ qͥ erat imediatus illi qͥ ablatꝰ eſt. Ptʒ ſcðoO qꝛ ſi coꝛpꝰ ſpericũ moueat᷑ ſuꝑ coꝛpꝰ oĩo planũ cerrum eſt ꝙ tãgit ipᷣm pᷣciſe in pũctu.ałs vel ſpericũ eſſʒ aliq/ lit᷑ planũ vel planũ nõ eſſʒ ꝑfecte planũ.ꝗ̊ᷓ ſeqᷣtur ꝙ coti nue tõgit pũctum poſt pũctum abſq; medio.⁊ ꝑ ↄũs ĩ ¶V Neꝝ ome cõtinuũ ſit dĩſibile in Folio lxxiiüi. ullo coꝛhe plano ſte pũcta iibijnuicz imedſata. Scdo ptʒ ans.qꝛ ſi linea didatur poſt dĩſionẽ ſunt duo pũc⸗ ta in actu fmĩantia ꝑtes illius.ſed certuʒ eſt ꝙ pũctus nõ diditur cũ ſit indiſibił.ergo illa dĩſio cadit int᷑ duo pũcta.ſed inter illa nõ eſt mediũ.qꝛ ſi eſſet medium nõ eſſet ille ꝑs tota linea.ergo pũctum eſt ĩmediatũ punc⸗ to. Ptʒ quarto.qꝛ cum lnea dĩditur vel diſum cadit ſuꝑ diſibile vel indiſibile.nõ pᷣmuʒ qͥa diſum cadit ſup̃ pũctum qð eſt indiſibile ita ꝙ vnus. Nec ſcᷣm.qꝛ tũc vnum puũctum fieret duo puncta.⁊ per ↄñs pũctũ eſſʒ dilibile. vel cadit inter duo puncta ⁊ hetur intentũ. Q.uarto ſic.nullum ẽ pũctuʒ indiĩſibile.ergo fruſtra querit᷑ an ↄtinuũ ſit ↄpoſitum ex in diſt ibiliby. Añns pʒ qꝛ vel eſſet ſubna vel accns.⁊ neutꝝ põt dici.ergo.O⸗ nõ ſit ſubña maiĩfeſtuʒ ẽ. Oęaũt nõ ſit accñũs patʒ eo ꝙ nullũ het ſubẽm indiſibile.ome aũt accñs hʒ aliqð ſub iectum pᷣmum ſibi adequatũ. eſt phᷣus in textu. In 0 P oſ ituꝑ ſol utõne que⸗ tuoꝛ queſtiones. Pꝛim ie Velſir oiitbileinſen bilia. De q ſtꝭ diuerſe opio queſtio.vtꝝ ↄtinuũ ſit ↄpoſitũ er nes.qᷓꝝ due ſte extreme· ⁊ vna media Pꝛia fuit demo⸗ cniti ⁊ płonis.⁊ tenet᷑ a gerardo odonis ⁊ nicolao turo neli. que ðᷣt ꝙ ome ↄtinuũ eſt ↄpoſitum ex indiſibilib. vt linea ex pũctꝭ.nec aliqð eſt dĩſibile inſꝑ diſibilia Scða ẽ ꝙↄtinuũ nõ eſt ↄpoſitum ex indiſibilib.eo nulla ſtꝭ indiſibilia in cõtinuo.neq; t᷑mĩ ↄtinuoꝝ ſtꝭ in diſibiles.ĩmo ſi ſint pũcta ⁊ linee ⁊ ſuꝑficies in coꝛꝑe. qlibet illaꝝ eſt coꝛpꝰ dĩſibile ĩ infinitas ptes.⁊ illa coi⸗ ter tenet᷑ a ſophiſtꝭ. Tercia ẽ opio.media q̃ ponit pũcta ⁊ lineas ⁊ alia hmõi eſſe quedaz indiſibilia ñ extranea 2tinuis ſed tñ nõ eẽ ꝑtes ↄtinuoꝝ nec ea ex illis ↄponi. 2⁊ illã cõiter tenet ꝑipatetici. Pꝛĩa ergo opio poĩit indiſi bilia eſſe ꝑtes ⁊ Imios ↄtinuoꝝ.Scða vᷣo negat indiſi bilia eẽ oĩa.⁊ negat ea eſſe ꝑs ⁊ ᷑mios.Tercia vᷣo non negat indiſibilia eẽ.ſed negat ea eẽ ꝑtes ↄtinuoꝝ.cõce dit aüt ea eſſe mĩos ⁊ pᷣncipia ipoꝝ.Opio aũt demo criti põt multipłr ꝓbari. Pꝛĩo ſic.in õni oꝛdĩe eẽntiał depedentie ẽ ſtatus ad aliqð ſimpłr pᷣmũ in illo oꝛdĩe. nõ oepẽd ens ab aliq̊ alio eiuſdẽ oꝛdis.ſed totũ ↄtinuũ depẽdet eẽntiałr a ſuis medietatibi.⁊ ille ab alijs.ergo necẽ eſt ſtare ad aliquã medietatẽ ſiue ꝑtem qᷓ ſit oĩno dependeẽs ab alia ꝑte.tał aũt eſt indiſibil.. Scðdo ſic. ome toↄpoſitũ ex peibs łmgnitudibi mltitu die infi nit; ẽ młtitudo infinita.ſicę em duo ſemicubiti reddũt qutitatẽ cubiti.ſic mgnitu dĩes infinite reddũt młtitu Ddinẽ infinitã.iðᷣo nũqᷓ; ex infinitꝭ pᷣt fieri finitũ.aut ecõ tra.cũ ergo nullũ ↄtinuũ ſit actu infinitũ.nullũ het ꝑ⸗ tes infiniras.⁊ p añs nullũ eſt diſibile ĩ infinitũ. Ter cio ſicoẽ ↄtinuũ pᷣt eſſt dĩſum ĩ oẽs ſuas ꝑtes.&ᷓ nullũ eſt diſibile ĩ infinitũ. Añs ptʒ.q;ꝛ oẽs poſterioꝛes nõ hñ tes int᷑ ſe oꝛdinẽ eentiale (qꝝ qlibʒ ꝑ ſe pᷣt &ẽ reducta ad actũ in aliqͥ inſtãti)oñt ee ſił reducte in ̊ inſtati ſʒ poſ/ terioꝛitates (qͥ bꝛ ꝑtes ↄtinui ſtędĩſibiles) nullũ oꝛdinæz eẽntialẽ hñt ⁊ qlibʒ eaꝝ pᷣt reduci ad actũ in aliqͥ inſtã⸗ ti. ̊ oẽs ſił pñt eẽ reducte. Maioꝛ huiꝰ ꝓbatois ptʒ q poſterſoꝛitates nõ hnt ĩpoſſibilitatẽ qͥn ſił poſſint redu⸗ ci ad actũ.niſi diceret᷑ q vna nõ põt reduci ad actum. niſi pᷣus reducatur poſtecioꝛitas alterius Quarto ſic.om̃is potentia potens ↄponere ↄtinuũ ex omibus ſtio nis ſequũtur qᷓ Aueſtiones ſuis ptibus põt ipᷣm diuidere in om̃es ſuas ptes.ſed deus põt ↄponere cõtinuũ ex oĩbus ſuis ꝑtibi.ergo ⁊ c. Maloꝛ pʒ.quia ꝑ quas cãs vnũqðq; ↄſtituit᷑ ꝑ eaſdẽ põt deſtrui. Oinoꝛ ꝓbat. quia vlł quelibʒ ꝑticula cõ tinui ẽ a deo.⁊ ſic hetur intetũ. vel aliqͥ nõ ⁊ hoc nõ pt Dici qꝛ illa eẽt increata ⁊ a deo impẽdẽdus.Et etꝭ q̃re ret᷑ ſi deus poſſz illã ꝑticulã dĩdere in oẽs ſuas ꝑtes.? ſi ſic hẽtur intẽtũ.ſi no tũc aliqð ages plus poterit vni re q; deus diuidere. Quinto ſic. Oem rem põt deus coõtinuũ eſt hmõi.ergo. 2 ptz qu ile pt localit᷑ moueri ſuꝑ aliqð ſpaciũ.ergo illud ſpatiũ põt 2 ſepare ab alia rea quo nõ eſt dependes.ſed qlibet ꝑs ↄtinua ẽ alia res ab alijs ꝑtib ⁊ ab eis nõ depẽdens.ꝗ̊ — Sexto ſic.nulla pona paſſiua in rebus natura lib pot ponam dei excedere.ſed ↄtinuũ eſt in ponaj paſſiua ad diuidi in oẽs ſuas ꝑtes.ergo.Septio ſic.om̃e meſura⸗ bile ꝑ replicatõem indiſibiliũ ↄponit᷑ ex indiſibiliby. ſzʒ Minoꝛ ptz quia indiſibile pᷣt mẽſurari ꝑ illud indiſibile. Añs poſſei ꝓbari pᷣmo ꝑ ſperã motam ſupꝛa planũ que tã git planũ in pũcto · ſi em̃ tãgeret ſe plus qᷓ in indilſi blann 7 curun ſent applicata qð in geometria reputatur impoſſibile Scðdo põt p: obari.qꝛ ſi linea moueret᷑ mus vũctus qui ẽvleimũ linee hʒ detminatũ ſituz in linea ſup quã mouet᷑ ⁊ cum linea mouet᷑ mutat ſitum. cum ergo oẽ — illud mouet᷑ localit᷑ qdᷣ variat ſitum ſeqtur ꝙ pũctuʒ voſſit moueri ſuꝑ aliqᷣ ſpaciũ. Octauo ſic. impoſſi⸗ bie eſt cõtinuũ eſſe diuiſuz in infinitũ.ergo impoſſibi le eſt ip̃ᷣm in infinitũ diuidi.ↄna tenet.quia qð impoſ⸗ ſibile ẽ factũ eſſe impoſſibile ẽ fieri. Ultimũ ſi c.ſi conti nuũ eſſz diuiſibile in infinitũ ⁊ hꝛet ptes infinitas.tunc om̃ia cõtinua eẽnt equalia ⁊ om̃is ꝑs eſſʒ equał ſuo to to. ſed ↄñs eſt falſuz. na patz quia oĩa ↄtinua eent Opoſita ex ꝑtibus nuero ⁊ manitudie cqualib. Rũero „ — Igem. q? exinfinitis nõ pñt eſſe plures ꝑtes q; infinite mʒnitudie vero quia ſi ꝑtes vnius eẽnt maioꝛes pona bilia in linea ipa eẽ pücta.g pma appeat rõni.ſunt tñ ↄtrai hi ſict p totũ ſextũ.nõ em̃ videt᷑ quare ph̃s feciſſʒ tantã diffi⸗ tur ꝙ ſint in duplo.⁊ diuidantur in medietates tũc e⸗ rũt equales. Opĩo vero ſophiſtaꝝ que negat oĩo indi uilibilia eẽ pꝛobat᷑ pᷣmo ſic.qͥa quecũq; ſic ſe hñt in mg nitudine ꝙ actu exiſtũt extra ſeiuicem ⁊ eoꝝ eſt dabi⸗ le pᷣmũ ⁊ etiam dabile ſcdᷣm.ſed ſi eſſent pucta indiſi⸗ 7— — nt extra ſeiuiceʒ ⁊ ipᷣoꝝ eſſʒ dabile Enn ſcz illud qð eſt ᷑minus linee.ergo eſſʒ dabile ſcðʒ ſed hoc ẽ impoſſibile.quia vel illa eẽnt ↄtinua vel ↄti⸗ gua vel ↄnr ſe hñtia.ſed nullũ põt dici ſicut pʒ ꝑ phᷣm in textu. Põt etiazʒ alit᷑ pꝛobari.qꝛ int᷑quecũq; duo pũ cta in linea mediat linea.⁊ in qualibʒ linea ſtꝭ infinica in᷑ quecũq; pũcta ſignata ſtꝭ infinita pũcta. ergo dato pᷣmo pũcto nõ poterit dare ſcðʒ. Scdo ꝓba tur.qꝛ ſi eent talia indiſibilia vel eẽnt ſubñe vel accñna ſicut in pᷣntis deductũ eſt. Tercio ꝓbat᷑.qꝛ deus poſſz auferre talia pũcta a linea.quo facto qrit᷑ an eſſzÿ finita an infinira. Quãuis aũt iſta opio ſit atxparẽs ſenſui ⁊ intentõez phi ſicut ptz cultatẽ de indiĩſilibs niſi eent aliq talia. Suffeciſſ em̃ oñd ere ꝙ nulla ſtę indiſibilia qð tñ nõ facit.imo dicit maifeſtũ eſſe ꝙ in tꝑe eſt aliqð indiſibile qð dicimꝰ eẽ ipᷣm nũc.⁊ maiĩfeſtũ eſt ex his que dcã ſtꝭ ꝙ in io nunc nihil moueat᷑. Peobat em phs multꝭ roib, nullũ con⸗ tinuũ eſſe ↄpoſitũ ex indiſibilibi qð fruſtra videt᷑ feciſ ſe. Dõm ẽ ergo ad qſtionẽ ſupponẽdo pᷣmo.ꝙ ↄtinuũ pᷣt ſumi dupłr. Vnoꝰ mathẽ atice.i.pciſe ſub rone qẽ vnius ꝑtis ab.alia ſibili tũc planũ ⁊ curuũ eſ qð dã qntuz ꝑ intellem̃ abſtractũ ab õni motu ⁊ qlita te ſenſibili. Scðᷣo mõ naturałr ſcʒ ſᷣm ꝙ eſt qntuʒ iſt⸗ 2iũctũ hñs foꝛmã natuialẽ queẽ pnꝰ motus natural. Supponit᷑ ſcdᷣo.ꝙ duplices ſtꝭ pꝑtes in 2tinuo. quedã em̃ ſteiuſdẽ qᷓntitatꝭ que ſcʒ aliqtiens ſũpte pñt pᷣciſe msẽſurare totũ. cuiuſmõi ẽ bicubitũ reſpcũ qntitatꝭ de cem cubitoꝝ Quedã em̃ ſtę ꝑtes eiuſde ꝓpoꝛtõnis que ſcz ſic ſe hũt ꝙ tcia hʒ talem ꝓpoꝛõtem adſcoᷣam. ſieut ſcdᷣa ad pᷣmã.⁊ hmoi medietates cuiuſſibʒ totiꝰ Sup ponit᷑ tercio.ꝙ aliqͥd põt dici diſibile dupłr. EUno mõ qa habʒ ptem extra ptem quaꝝ vna nõ eſt alia. ꝛ ſic ce lum ⁊ vłr qdᷣlibet ↄtinuũ eſt diſibile. Alio mõ aliqᷣd ð diuiſibile.qꝛ naturalx põt didi ꝑ actualẽ ſeꝑatõem ad qſtionẽ. ꝙ null Ztinuũ è”M AItee O eſt ↄpoſitũ ex indiſibilibj. Dic pmo qᷓ;uis in q̊libʒ cõtinuo ſint reałr aliqᷓ indĩſibilia t᷑mĩantia ipᷣm ⁊ aliq̃ cõtinuãtia ptz ex pᷣcedẽtib Dic ſcdᷣo.ꝙ om̃e ↄtinuũ eſt diſibi le in infinitũ.ſiue in ſꝑ indiſibilia accipiedo diſibile pᷣ mõ.⁊ intelligẽdo de dĩſione q fit in ꝑtes eiuſdẽ poꝛtõ nis patʒ.qꝛ vnũqð q; didit᷑ in ea ex qbus cõponit᷑.ſed nullũ ↄtinuũ eſt ↄpoſitñ ex indiuiſibilib.ergo nulluʒ eſt diſibile in indiſibilia.⁊ tamẽ ome ↄtinuũ eſt diſibi⸗ le.ergo eſt diſibile in ſꝑ diſibilia ſiue ĩ infiniti Dic tercio.ꝙ ↄtinuũ nõ hʒ infinitas ꝑtes in actu ⁊ eiuſdeʒ qntitatꝭ.led ſolum in poña diſionis. Oato em̃ ꝙ cõ⸗ tinuũ ſit diſibile in infin.tũlnon tñ pꝛopter hoc habet ptes infinitas.ſed ſolũ finitas in infinitũ.videt em ałs ꝙ qdᷣlibet ↄtinuũ eſſʒ ſaltẽ infinitũ entitatie ſi hꝛet ac⸗ tu in ſe entitates infinitas a ſeiuicẽ diſtictas. Dẽ tñ diter ſicut pus dem eſt. ꝙ pt eẽ infinite ꝑtes eiuſdẽ x poꝛtõnis.nõ tñ eiuſdẽ qntitat?⸗ 4 Ad röõnes ealſ illis in qͥb eſt pᷣmũ mediũ ⁊ vltimũ ꝗ̃ ſe hñt ꝑ oꝛdinẽ adiuicẽ nõ eſt ſic in ꝓpoſito qꝛ q;uis ꝑtes ↄtinui hñt oꝛdinẽ ad totũ.nõ tñ oẽs hũñt oꝛ⸗ dinẽ ad ſeiuicẽ.qꝛ vna nõ pᷣus recipit totũ qᷓ; alia.imo oẽs eqlit᷑ iᷣm ↄponũt.Ad ſcdᷣam pʒ ſoluꝰ.Ad tciam ꝙ poſteritas ad diuiſioneʒ q̃ ſto in ↄtinuo bũt oꝛdineʒ poꝛis ⁊ poſteriorꝭ nõ ſimpłr da vna diĩſio in vno ſigno nõ pᷣſuꝓpoit aliã in alio ſigno.tñ id ꝙ ſeqtur diuiſionẽ bʒ oꝛdinẽ poꝛis ⁊ poſteriorꝭ.Ad dilſionẽ em ſeqᷣtur mł titudo ꝑtiũ que hñt o ꝛdinẽ qꝛ ↄtinuũ nõ põt didi in qᷓ tueꝛ ꝑtes qñ dĩdat᷑ in duas.põt tñ dĩdi ĩ duas abſq; 5 ꝙ dĩdat᷑ in qtuoꝛ. Ad q̃rtã ðꝛ.ꝙ deꝰ nõ pᷣt ali᷑ didere ↄtinuũ qᷓ ipm ſit diſibile.qꝛ ergo nõ eſt diſibile ĩ õnes ſuas ptes ſił. eo ꝙ ĩplicat ↄdcõem.ido deus nõ pᷣt ipᷣm ſimul didere ĩ oẽs ſuas ꝑtes.Alit autẽ de vnioe ⁊ di⸗ uiſione qꝛ quis oẽs ꝑtes ↄtinui ſint a deo vni biles ſit nõ tñ ſepabiles.⁊ h hoc pʒ etisad ſextã. Ad qͥntã ve⸗ ro ðᷣꝛ. ꝙ vna ꝑs ↄtinui depedet ab alia qñ vna ↄtiet a⸗ liã.iõ deus nõ pᷣt quãlibzʒ ſeꝑari ab alia. Vd ſeptimã ð.ꝙ pũctꝰ ñ mouet᷑ niſi ꝑ accñs ad motũ linee.ſic nec aĩa mouet᷑ niſi ad motũ coꝛꝑis.iõ nõſi eqᷣt᷑ ex h̊ ꝙ puͦct⸗ mouet᷑ ipᷣm po t ſpera dem̃ ẽ pᷣus Ad octauꝗ ðꝛ.ↄcededo ipoſſibile ↄtinuũ dĩdi ĩ oẽs ſuas ꝑtes ſił.iðo ĩpoſſibile ẽ ipʒ eẽ dilſnz ĩ oẽs ſuas ptes ſit. no eſt tñ ipoſſibileſpᷣm ſuccel ſiue dĩdi ĩ infimtu/ita æ didendo ipᷣm nũc; fiet ſtatus ſſe mẽſurare ↄtinuũ.da pbatõeʒ o de 20 hoſi d⸗ mnech bus Ara maio: dabil nanec ndiſ ſublee gocht ℳ ſ, loter nuh⸗ tig liin es toid n! en cre iio on leſl. linn otio Antita loont liſtbil Parcke amotn Niſo ſionet hos Pon hoſn igl auf gle itn ſe mno⸗ Oe lo⸗ lniſ Uun: ſmner ſtoß⸗ tugli dotzd dieit ſcce duie lne G Gmri kint smnun. geti Kpirl⸗ ntde lnisre Gandtr zwan Bog tlutſe leniaii ilgein Atni nicih a) Sccendll na ickriio inni De Mreic Atoei bocha ndctciis ns Dinñ Saiſcig miadeni daünligi Nümli: eupeing K 1e Nin rid inne, siſ i,nin itleics „ phn e nitisl Ginin, njien Aaſem nie, ſbgid eic n Fintin ſblißß⸗ ein u S Areſtotelis Ad vltimã negat᷑ ↄña ⁊ ad ꝓbatõem dicit᷑ ꝙ nũqᷓ eẽt poſſibile in diuiſione maioꝛis ⁊ mĩoꝛis ↄtinui deueĩre ad ꝑtes eqles ĩ multitudie ⁊ magnitudie ſicut ãt due medietates maioꝛes ↄtinue ſunt maiores medietati⸗ bus mĩoꝛibo ſic ⁊ medietates medietatũ ⁊ ſic ĩ infinitũ Adrões aũt ſophiſtaꝝ dom eſt ᷣmõ ad pᷣmã negãdo maioꝛẽ nõ em̃ oꝑtet ꝙ ſi ſit dabile pᷣmuʒ puctum ꝙ lit dabile ſcõᷣm. ⸗d ſcdᷣam ðᷣ: ꝙ idiuiſibilia ſunt accidẽ tia nec ẽ nccãriũ ꝙome accũs ĩdiuiſibile ſit in ſubiecto indiſibili. pᷣt em accñs qð eſt tminꝰ ꝗlicꝰ accñs eſſe in ſublecto diuiſibili.nõ em ẽ in aliqͥ ſubiecto niſi rõe illi us cuiꝰ eſt ᷑minus.Ad aliã pzʒ ſolutio ex dcis WD Queſtio lecund Viu unplicet ↄtradcõem motũ fieri in ĩſtãti. Rñdet᷑ cõiter ꝙ nõ ens ein ſucceſſiuũ 8 cui ↄtradcõꝛie repug nat habere plłes ꝑtes ſił. Motꝰ aũt e qdditatiue ⁊ eſſe tialłr ſucceſſiuꝰ⁊ to qͥlibet motꝰ meſurat᷑ meſura diſibi li 2 ſucceſſiua. Ax quo pʒ pmo q iplicat ↄtradcõem ptes motꝰ eẽ ſił qꝛ ome ſucceſſiuũ eſt ↄpoicũ ex affirma tõibus ⁊ negatõib ad hũc ſenſum ꝙ altato ipᷣius in v na pte ifert negatõeʒ de alia.hec em̃ ↄnña ẽ nccãria Hec ꝑs motus ẽ ̊ nłla alia ab ipᷣa ẽ.Seqᷣ?᷑ ſcõᷣo ꝙ ſi moiꝰfi eret in iſtãti iã nõ eẽt motꝰ ꝓpꝛie dictꝰ ſed magis muta tio iſtãtanea. Poſiʒ tñ alit᷑ rnderi ⁊ pbabur ſupponeꝰ pᷣmo ꝙ ſicut dem ẽ ſuꝑiꝰ tps c duratio ⁊ ↄtiuitas ſuc⸗ ceſſiua motꝰ realr ipi motui iherẽs ꝑ quã foꝛmalr dꝛ a tinuꝰ⁊ ſucceſſiuꝰ.Suppoiĩitur ſcdo.ꝙ ſic dem̃ ẽ tał du ratio vł ↄtinuitas ſucceſſiua motꝰ realr diſtinguit᷑ ab entitate motꝰ iõ abſq; iplicatõe ↄtradcõis ipᷣa ẽ ſepabi lis a motu. Supoitur tcio ꝙ ſicut ſuba ↄſiſtit in ĩdi⸗ uiſibili eo mõ quo dem̃ ẽ in pᷣmo hꝰ ſi ida ꝑmanẽte ſe paret᷑ ab eo q;titas realr ſibi iherẽs ſi ſic ſepꝑetur tempꝰ a motu entitas ipᷣius motrusoſiſtat in indiſibili.⁊ h̊ di uiſione oppoĩta diuiſioni q̃ eſt ĩ ꝑtes ſumptas ſᷣm diui ſionẽ tꝑis.Q.uarto ſuppoĩt᷑ ꝙ ſucceſſio eſt relatõ ꝑtis poꝛis ad htem poſterioꝛẽ fundata in tꝑe mẽſurãte vnãa t ꝑtein motꝰ⁊ ᷑mĩata ad tpᷣs meſurãs aliã ꝑtem ſicut eĩ poſita qᷓ; titate in duab ſubſtãtijs ſtatĩ ↄſurgit relatõ eqtitat: vmagnitudis ⁊ ꝑuitatis ⁊ ea ablata ſtatiĩ etꝭ aufert᷑ tał relatõ.ſic etiã poſita vna pte motꝰ⁊ alia in alia ſtati poĩtur relatõ ꝑtis poꝛis ad ꝑtem poſterioꝛeʒ ita ꝙ ea ablata int ꝑtes motus nõ eſt poꝛitas aut po⸗ ſterioꝛitas. x qbus ſeqᷣtur pᷣmo ꝙ nõ iplicat gdcõeʒ motũ eẽ ſine tꝑe nec oẽs ꝑtes motꝰ ſił eẽ in eo dẽ ĩiſtanti Seqᷣ ſcdᷣo ꝙ nõ ĩplicat ↄtradcõem motũ fieri in ĩſtãti cũ oẽs ꝑtes eꝰ pñt eẽ in ĩſtanti. aũt motꝰ poſſiʒ fieri in iſtanti ⁊ ſine tꝑe.pʒ pᷣmo qꝛ motꝰ⁊ tpᷣs realr diſting uunt᷑.nec motꝰ depẽdet a tꝑe in gne cauſe int᷑nſece imo ſ̃m multos aduerſarioꝝ nõ eſt niſi vnũ tps.ꝛ illð ẽ paſ ſio pᷣmi motꝰ cũ gnõ ſit ĩpoſſibile ceſſante pᷣmo mo⸗ tu aliũ motum fieri ſicut ſuꝑiꝰ patuit.ſequit᷑ ꝙ ſʒ eos oꝑtʒ dicere motũ poſſe fieri ſine tꝑe q;uis no ſit veꝝʒ dicũt tim̃ eẽ vnũ tpᷣs oim talium. Poſſzʒ et pbari.qͥa ſucceſſio in motu nõ ꝓueit niſi ex reſiſtẽtia.cũ tuti diule (ꝗẽ ifita) ñ poſſſit aliqᷣd reſiſtere.ſeqt ꝙ potit mo uere ꝑ iſtãs ⁊ ſine ſucceſſione ſi velit. Pꝛia tn rũſio his (q bus dcã ſunt) vi det᷑ ↄfoꝛmioꝛ . . „ 2 E⸗ Folio lxxo Vtyx indiuiſibile poſſʒ moueri.Pꝛo cuiꝰ ſolutõe.At⸗ tende pᷣmo ꝙ duplłx eſt idiuiſibile qdᷣdã eſt halẽs poõez in ↄtinuo ſicut pnᷣctum linea ⁊ talia hmõi. WVlia vᷣo ũ halet põnem in ↄtinuo ſicut aĩa ĩtellectia in coꝛpe age li ⁊c.licʒ em̃ aĩa ĩtellectia inhereat coꝛꝑi huã no tñ nõ eſt ei coexteſa nec detmĩate eſt ſic in vna ꝑte coꝛꝑis ſic ꝙ nõ in alia. Vn de ipᷣa ſolzʒ dici ꝙ eſt tota in toto coꝛ⸗ poꝛe ⁊ qlibʒ eiꝰ ꝑte. Sic ſilr ſi deus toti mũdo aſſit tũ nõ eſt in aliq ꝑte mũdi ſic ꝙ nõ in alia. Ex quo patzʒ ꝙ falſum eſt ꝙ aliqͥ dicũt ꝙ pᷣmus motoꝛ ſolũ eſt ĩ ccũ⸗ ferẽtia pᷣmi mobil niſi illð itelligat᷑ q maximus eiꝰ ef⸗ fectus apparet in circũferetia pᷣmi mobiłq velociſſime mouet᷑. Q. iteꝝ nõ eſt ver ſm fidẽ eo ꝙ iſtatanea in ſtificatio impij eſt maioꝛ effeciꝰ qᷓ; creatio Attede ſe cũdo.qꝙ indiſibile moueri pᷣt itelligi multꝭ mois.iſ.q; moneat᷑ motu augmẽtatõis vi diminutõis generato⸗/ nis vł coꝛruptõis alteratõis vł localirer —„ „ ad queſtionẽ. M ĩdiſibi 1C P 21HOießt gnari vł coꝛrüpi vł ã SZ Naen mhilan mutatõe iſtanta⸗ nea ⁊ indiſibili ſi cut pʒ de aiabus Dic ſcdᷣo ꝙ idiſi⸗ bile nõ pᷣt augeri vł minui nec ꝑ ſe nec ꝑ aces ¶ic⸗ tercio ꝙ ĩdiuiſibile bñ pᷣt alterari alteratõe ſucceſſiua et tꝑali ⁊ tał alteratio erit ſucceſſiua ꝓpt᷑ limitatõem ⁊ finitatẽ alterãtis. Nec oʒ ꝙ ſi indiſibile altreret ꝙ hẽat ptem ⁊ ꝑtem qꝛ nõ dicet᷑ ꝑti eẽ in termio a quo ⁊ꝑti in termio ad quẽ ex eo ꝙ ha beat vnã ꝑtem ſui in termio ꝗ quo.⁊ aliam iu fmĩo ad quẽ.ſed qꝛ nõ habʒ totalr t⸗ minũ a quo vł fminũ ad quẽ qͥ eſt dſſibił nõ in ꝑtes in tegrales ⁊ qdditatias ſed graduales ? entitatias. Oic q̃rto.ꝙ licʒ nullũ indiſibile ſimpłr poſſq moueri locair ⁊ circũ ſcriptie ſicut ꝓbãt rões p hi.pᷣt tñ moue ri locałr ⁊ diffimtie.pʒ ꝑ articulos ꝑiſienſes.quoꝝ. vnꝰ eſt dicere ꝙ aĩa ſeꝑata nullo mõ patit᷑ ab igne erroꝛ eſt Paſſio aũt eſt motus vel mutatio aĩa ronał ſeꝑata pᷣt moueri. Scos eſt ꝙ ſube ſeꝑate eo ꝙ habẽt vnũ ap⸗ petitũ nõ mutant᷑ in oꝑatõne erroꝛ.Tercius eſt ꝙ ĩ ſb ſtantijs ſepatis nulla eſt trãaſmutatio poſſibił nec ſunt in potẽtia ad aliqͥ d erroꝛ. Quartꝰ ꝙ aia humana nul lo mõ eſt mobił ſᷣm locũ nec ꝑ ſe nec ꝑaccñs.Et ſi pona tur alicubi ꝑſuã ſubam nũq; mouebit᷑ de vbi ad vbi Quitus ꝙ ſubᷣe lſeꝑate nõ poſſunt moueri ab exeremo in extremũ nec in mediũ erroꝛ. Sextꝰ eſt ꝙ aia nunq;ᷓ moueret᷑ niſi coꝛpꝰ moueret᷑ ſicut graue vł leue nunq; moueret᷑ niſi aer moueret᷑ erroꝛ. t hoc poſſet ꝓbari autoꝛitate platonis dicẽtis in thimeo.intelligẽtias eſſe ſim ſuam naturã mutabiles.ſed voluntate dei ꝑmane Queſtio quarta. Vtr añ om̃e mutari ſic mutatũ eẽ ⁊ añ om̃e mutatuzʒ eſſe mutari. ꝓ cuiꝰ ſolutõe. Attẽde pᷣmo ꝙ mutari ac⸗ cipit᷑ dupłr. vno mõ vt diſtiguit᷑ ↄtra moueri ſucceſn⸗ re immutabiles ue ⁊ ſic nõ capit᷑ H. lio mo vt idẽ eſt ꝙ meueri ĩ mo tu ſucceſſiuo ⁊ ſic accipiti h. Moueri aũt ⁊ motꝰpnt capi dupir. vno mõ ꝓ denoĩato ⁊ ſic nõ ſty alið q ſubie ctũ q mouet᷑ ut mutatum eſt. Alio mo ꝓ ſcato.⁊ ſic moueri nõ eſt alind q; qdditas motus ↄcretie deſig⸗ nata. motus motũ ? inoueri pᷣ ciſe ideʒ pᷣcant diuerli⸗ mode tñ. Sʒ mutatũ ẽ entiras indiuiſibił reair cõti⸗ nuqs ꝑtes motꝰ? ab ipᷣis realit diſtincta. cnd Aueſtiones ſecundo.qꝙ hec ꝓpoſitio ante om̃e mutari ẽ mutatũ eſſe pᷣt exponi dupłr.vno mõ ſic ꝙ quocunq; tꝑe in quo ve rũ eſt dicere ꝙ aliqͥd mutat᷑ pceſſit aliqð inſtãs in q̊ ve rũ erat dicere ꝙ mutatũ eſt.⁊ ſic ẽ vᷣa.qꝛ ſignificat ꝙ nõ eſt dabile aliqð tpᷣs in quo veꝝ eſt dicere ꝙ aliqs mu⸗ tatur qn illð pceſſerit aliqd inſtans in q̊ fuit veꝝ dice⸗ re H̊ mutatũ eſt. Alio mõ pᷣt ſic exponi qᷓ;cũq; entitatẽ q̃ eſt mutari pᷣceſſit aliq̃ entitas q eſt mucatũ ee ⁊ ſic ad huc eſt vᷣa q;nis illi(qͥ dicũt mutari ⁊ mutatũ eẽ nõ di ſtingui a mobili) H̊ nõ ↄcedãat Mttẽde tercio.ꝙ ali qͥd pt eſſe pᷣmũ duplr.vno mõ ſm ſe ⁊ ſic illud ẽ pᷣmum qð nec añ ſe nec añ aliqͥd aliud fui hʒ aliqd pᷣus. Ali ud eſt pᷣmũ ſᷣm alterum ⁊ eſt illud qð habet aliud ante ſe quo eſt aliqͥd pᷣus ⁊ aliud quo nihil eſt vbus. queſtionẽ pmo.qꝙ añ quelibet mo⸗ IC AQiunmẽ motu. Scdo dic ꝙ nõ da⸗ pib pma ꝑs motus. Tercio dic ꝙ nõ eſt dabile pᷣmũ mutatũ eſſe imo añ qdᷣlibet mutatũ eſſe ẽ aliqd mutatũ eẽ eo ꝙ in ſucceſſiuis nõ eſt dabile pmũ inſtãs ſui eẽ nec etiã eſt dabile vltimũ inſtans ſui eſſe. ODic qrto ꝙ ſi capiat᷑ mutatũ eſſe ꝓprxie in ipᷣo nec ẽ dabile pᷣmũ neq; vltimũ eo ꝙ ipᷣm nõe diuiſibile r, J - aAß ofpoſitũ. Ad pᷣmã ne⸗ A G ratoe Osgatr᷑ añs. Ad bmã ꝓbato EE nem pz ſolutio ex his q di cta ſunt in ᷣmo huius. Ma ſcðdam auteʒz patuit in queſtione Et ad terciã ſirr Ad ſcᷣaʒ negat᷑ ans ad pᷣ mã ꝓbatõem pʒ ſolutio. Ad ſcᷣam rñũdet᷑ vno mã ꝙ; licʒ ſuba linee ſit ex pũctis foꝛmalr terminãtib eã ſed nõ integratiue. Vtł poſſet dici ꝙ illð exemplũ pᷣmi po⸗ ſterioꝝ poſitũ eſt ſᷣm opionẽ platoĩs.nec eiꝰ reqͥrit᷑ ve⸗ vitas AZid terciã ⁊ qrtã pʒ ſolutio ex dcis q;uis eniz deꝰↄgnoſcat oẽs ꝑtes ↄtinui ipᷣe tñ no ſunt ĩfinite ſʒ fi⸗ inite in ĩfinitũ.neq; pñt realr᷑ abinuicẽ ſeꝑari.qꝛ de fac to nõ ſunt dabiles oẽs ꝑtes ſeꝑate collectiue Ad ter ciã negat᷑ añs.Ad pᷣmã ⁊ ſcdᷣam ꝓbatõem patʒ ſolutõ Ad terciã ddᷣm ꝙ certum eſt ꝙ punctꝰ nõ diuid ?᷑ ſed linea.ad cuiꝰdiuiſionẽ cauſant᷑ duo pũcta in actui q pᷣ uis nõ fuerũt in actu.⁊ ſiłr dᷣm eſt ad q̃rtã ꝓbatõe,ʒ Ad quartum negat᷑ antecedens ⁊ ad eius ꝓbatõnem patz ſolutio ex dictis in queſtione Et ſie ſopitus eſt ſextus phiſicoꝛum ſeptimi Phiſicoꝝ MM Septimus phiſicoꝛum 2=? Mne quod monuetur neceſſe eſt) . In hᷣ̊ ſeptimo phiſicoꝛũ oſtẽdit phᷣs ꝙ necẽ eſt ponere pᷣmũ mo⸗ bile bmũ motum et pᷣmũ mo⸗ toꝛem. A(t diuidit᷑ in duos tra ctatus.in pᷣmo oñdit ꝙ in mo⸗ toꝛib ⁊ motꝭ necè eſt ponere a⸗ liqð oͤmuz. Et diuidit᷑ in qtuoꝛ capła. Inpmo ponit hanc ↄcluſionẽ (Oie qð moueĩ᷑ necẽ ẽ ab alio moue⸗ ri)⁊ hec ↄcluſio maitſeſta ẽ in ilł.in qͥb moues eſt ext᷑n ſecũ moto.Ad ꝓbandũ geã inilł.in qbus mouẽs eſt intnſecũ moto ponunt᷑ tres ſuppõnes. Deima ꝙ m ad uerſariũ a b.ponat᷑ moueri a ſeipo ꝑ ſe pᷣmo ita ꝙꝑ ſepᷣ mo moueat ⁊ nõ grã ꝑtis ⁊ etiã ꝑ ſe ᷑ᷣmo moueat᷑. Se cũda ſuꝓpõ eſt de cauſa ꝓpt᷑ quã aliqd videt mouereſe Gᷓ;uis nõ ſit ita ⁊ eſt hec qꝛ vna ꝑs mouet aliã ⁊ ad mo tũ illiꝰ mouet᷑.cuzʒ ̊ totũ gregarũ appareat moueri ⁊ ignoꝛat᷑ q ꝑs moueat to Vredit᷑ ꝙ to moueat ſeꝑ ſe pᷣmo ſed nõ oʒ ita eẽ.O(xẽ Vẽ ſi totũ de.ʒ moueat᷑ ⁊ ha beat duas ꝑtes quaꝝ vna ſit de ⁊ alia e ʒ ꝑs ãt d emo ueat ꝑtẽ e ʒ.qꝛ neſcit᷑ q ꝑs moueat aliã credit᷑ ꝙtotũ ð e ͥ moueat ſe ꝑ ſe pᷣmo.Tercia ſu ppõ eſt.ꝙ illð nõ mo uet᷑ ꝑ ſe pᷣmo a ſe qð qeſcit ad qᷣetẽ alt᷑iꝰ imo oẽ tale ab alio mouet᷑. Mã diſpõ ↄueiens alicui ꝑ ſe pᷣmo non re⸗ mouet᷑ ab eo ppt᷑ remotõeʒ eiꝰ ab aliqͥ alio qð em̃ a ſe⸗ ipᷣo mouet᷑ nullo mõ pauſabit cũ mouet᷑ ĩſta do ad al⸗ teꝝ qð mouet᷑ ꝓbat᷑ ↄcluſio qꝛ oẽ qdð qͥeſcerʒ ſi aliq aliqð alteꝝ qᷣeſcerʒ ſi mouet᷑ ab alio mouet᷑ vt ðᷣt tercia ſuxpõ.ſʒ oẽ qdᷣ mouet᷑ qeſceret ſi aliqð alteꝝ qᷣeſcerʒ &̊ Mioꝛ pʒ qꝛ oẽ qð ꝑ ſe mouet᷑ ẽ diuiſibile ſic pᷣꝰ demẽ cũ gᷣa b ponat᷑ ꝑ ſe moueri ipᷣm eſt diuiſibile.⁊ eiꝰ ꝑs ẽ alia ab eo q tñ ſi qᷣeſceret ipᷣm a b qͥeſceret. t ſi dicat aliqs ꝙ nõ qͥeſceret ꝓpt᷑ qetẽ ꝑtts imo mouebit᷑ ſ ʒ aliã ꝑtẽ h̊ nõ vʒ.qꝛ tũc no moueret᷑ ꝑ ſe pmo.ſʒ ſolũ rõe ꝑtis qð ẽ ĩcõueĩens cũ ponat᷑ moueri a ſeꝑ ſe bᷣmo. (Qm̃ aũt oẽ) In h̊ ſcdᷣo capło ꝓbat p hs ꝙ ſit dabił pᷣmꝰ mo tus ⁊ pᷣmꝰmotoꝛ ⁊ itedit duas ↄcłões. Pꝛĩa oẽ qdð mo uet᷑ locałr ab alio mouet᷑.hec ↄcło pʒ ꝑ pcedęetẽ q̃ ẽ ꝙoẽ qð mouet᷑ ab alio mouet᷑. Scða ↄcło ĩ mouetib⸗ ⁊ mo tis nõ ẽ ꝓceſſus in ĩfinitũ ĩmo necẽ eſt eẽ vꝰ pᷣmũ mo⸗ uẽs. Pꝛo cꝰ ſolutõe ponunt᷑ tres ſuppões.Pꝛĩa ẽſʒ ad⸗/ uerſariũ ꝙ a moueat᷑ ab ipᷣo b ⁊ ba c.⁊ ca d.⁊ ſic in ĩfi mitũ. Scda ꝙ ſil tꝑe ⁊ neq; pus neq; poſteriꝰ mouens mouet ⁊ motũ mouet᷑. O(xà ðꝛ ꝙ exñtibo ĩfinitis motꝭ 2 mouẽtibiſboꝛdĩat illa oĩa ſiłmouent᷑ ⁊ mouẽt.Ter cia ẽ ꝙ ſi accipiamꝰvilloꝝ mobiliũ iferioꝝ puta a vł b motꝰẽ vnꝰ nuꝰ⁊ finitꝰ⁊ factꝰ in tꝑe. Pꝛobat᷑ ̊ ↄcluꝰ n ſi eẽt ꝓceſſꝰ in ĩfinitũ in mouẽtib ⁊ mot ſeq q mo⸗ tus ĩfinitꝰ eẽt in tꝑe finito.ſʒ ̊ ẽ ĩpoſſibile vt ꝓbatũ ẽĩ ſexto. Ot pʒ ↄna.qꝛ motꝰ ipᷣi⁊a ⁊ ipᷣiꝰ bẽ in tꝑe finito ⁊ in eodẽ tꝑe ſtꝭ oẽs motꝰ illoꝝ mobiliũ ifinitoꝝ.⁊ ſic motꝰ aggregatꝰ ex oĩb ilł qᷣẽ ifinitꝰ ẽ intꝑe finito.Et ſi aliq obijciat ꝙ q;uis ↄclo videateẽ demõſtrata tñ nõ ẽ.cũ em ĩ ſexto detmĩatũ ſit ꝙ ipoſſibile ẽ ĩ tꝑe finito eẽ motũ ĩfinitũ.dʒ ĩtelligi de moto ĩfinito vno nuꝰ ille ãt motꝰ aggregatꝰ ĩfinitꝰ nõ eẽt vnꝰ nũero ſʒ eẽt ifini ti motꝰĩ diuiſio ſʒ nũeꝝ q̊ꝝ. qͥlibʒ eẽt finitꝰ. Nõ ãt ꝓba tũ ẽ in ſexto ꝙ tat mot poſſʒ eẽ in te ifito Noſolutõe Pod cgioſiͤd e örii G napnün kudoosn ctgin ckhornn npnoport Dilorwer men en zBirdenn dtk entid mcintlen örorone logöcntſe ilichcb agd fmm een lep dene lec wi Ceider nchüfzi blüͤies no. Oi dblin n Nigdecdtn wvetind 1Rcn ind wots . ut cen mnnng⸗ e Efnd icmin biitenn moin i⸗ Areſtotelis huius ſupponit᷑ ꝙ illa ĩfinita mota ⁊ mouẽtia tãgerẽt ſeiuicẽ oꝑtʒ moues ⁊ morũ ſcł eẽ ꝑ indiſtãtiã ſicut po⸗ ſtea ꝓbabit᷑. ¶ (oꝛꝑa ãt q̃ ſe tcãgũt nõ repugnat ↄtinu ari ponat᷑ ̊ q illa mouẽtia mota ſint vnũ ↄtinuuʒ qꝛ poſſibili poſito ineſle nullum ſequitur impoſſibile.tũe illius conti nui erit motus ifimtus vnus numero qͥ tñ eſt in tꝑe fimto ⁊ B demrãtũ ẽ eẽ ĩpoſſibile (Pꝛimuz qde igit᷑mouẽs) In h̊ ccio capło ĩtẽdit p hs hãc ↄclu ſionẽ pᷣmũ mouẽs.id ẽ ꝓximũ ſił ẽ cũ eo qd mouet᷑ Et eſt h ſermo de mouẽte ꝑ modũ efficietis ⁊ nõ ꝑ modũ finis. Et dʒ ĩtelligi h mouẽs ⁊ motũ eẽ ſił.nõ ſic ꝙ ſic in eodẽ loco ſʒ ſic ꝙ ĩter ea nihil ſit medium ꝑ qð di⸗ ſtãt Pꝛo cꝰ ꝓbatõe ponũtur aliq ſuꝓpões⁊ aliq ↄcłões Pꝛĩa ſuppõ ẽ ꝙ tria ſtᷣ gna motuũ leʒ motꝰ ſᷣm locũ qᷣ ðꝛ loci mutatõ.motꝰ ſᷣm qlitatẽ qͥ ðꝛ alteratõ ⁊ motus Fm q;titatẽ qͥ ðꝛ augmẽtaꝰvi dimiutio t qꝛ tres ſtꝭ⸗ motꝰ ncce eſt ⁊ ea qͥ mouct᷑ tria ee.int᷑ iſtos ãt pᷣꝰ dðʒ ẽ ð motu locali qꝛ motꝰlocałe pᷣmꝰ motuũ Scðᷣa ſuppõ eſt ꝙ motꝰ locał dĩdit᷑ in motũ fit ab itnſeco ⁊ ĩ motũ fcm ab ext᷑nſeco.alið em mouet᷑ a ſe ⁊ alið põt moueri ab alio. Motꝰ vo ab exxnſeco ſiue qͥ fit ab eo diuidit in q̃tuoꝛ ſpẽs q̃ ſt..pulſio.tractio.vectio ⁊ vtigo.om̃s em̃ alij motꝰ reducunt᷑ ad iſtos qtuoꝛ. Tercia ſugpoit ꝙ pulſio ẽ motꝰ a ſeipo aut ab alio ad alið.Et diuidit᷑ p ipulſionẽ ⁊ expulſionẽ.quoꝝ ĩpullſio eſt cũ mouẽs nõ deficit ei qʒd; mouet᷑. Qxpulſio vo cũ moues deticit ei qð mouet᷑. Sʒ tractio diffinit᷑.ſ.tractio eſt cũ a d ißm vład alteꝝn velocioꝛ ſit motꝰ trahẽtis nõ ſeꝑatꝰ ab eo qð tra hiꝭ Prima ↄclo eſt hec vectio reducit᷑ ad ali os tres motꝰ.i.pulſione tractõem ⁊ vᷣtigiem. Patʒ qꝛ qdð vehit᷑ ſiue poꝛtat᷑ mouet᷑ ad motũ alteriꝰ.ſcʒ ad mo tõeʒ vehickłi vł poꝛtãtis in qͥ eſt vłſupᷣ qð ẽ vehes Aut ſi moueat᷑ ab ext᷑nſeco vł mouet᷑ pulſu vł tractu vł x/⸗ tigine g̊ qð mouet᷑ motu vectõis mouet etiã aliq̃ illoꝝ triũ Scðdða ↄcluſio vᷣtigo reducit᷑ ad pulſionẽ ⁊ trac tionẽ.vᷣtigo em̃ ↄpoĩt᷑ ex pulſu ⁊ tractu pʒ.qꝛ cũ veloci us aliqͥd ventẽ ſeu circularit mouere trahimꝰ ad nos vnã ptẽ ⁊ aliã pellimꝰ a nob ¶Tercia ↄcluſio oẽs mo tus locales ab ext᷑önſeco alij a pulſione ⁊ tractõe vᷣtigie et vectõe requcunt᷑ ad pulſionẽ vł tractõem.ptʒ qꝛ.cõ gregatio videt᷑ eẽ ꝑ tractũ ↄgregãs em mouʒ illð ad al terũ. ODiſgregato vᷣo videt᷑ eẽ ꝑ pulſuʒ qͥ ẽ motꝰ ab al/ tero. Sʒ oĩis motꝰ locał ab ext᷑nſeco videt᷑ eẽ qſi ↄgre⸗ gatio vł diſgregatio. oĩs motꝰ locał ab ext᷑nſeco e tra ctus vł pullus Et pᷣt h ↄiirmari ĩducedo ꝑ oẽs motꝰ tales ĩſpiratio em eſt ꝑ tractũ.expiratõ vł expuiraꝰ eſt pulſum. Oct vlit᷑ oĩs motꝰ receptiui vł emiſſiui aliqᷓ rum ſunt ꝑ tractũ vł pulſuʒ. Spateſ em.i.ꝑcuſſio cũ ſpada ẽ ꝑ pulſum. Rerkeris.i.radiatio vł motꝰ texto ris eſt ꝑ tractũ vł pulſum Quarta ↄc lu ſio in pulſi one ⁊ tractõe mouẽs eſt ſił cũ eo qð mouet᷑.ꝓbat᷑ ↄclu⸗ ſio tripłr.pᷣmo ꝑ diuiſiones pulſus ⁊ tractꝰ. in diuiſio⸗ ne em tractꝰðꝛ qð nõ eſt ſeꝑatũ ab eo qð trahit᷑. Pz et ꝑ diuiſionẽ pulſus ꝙ pelles remouʒ illud qð pellit᷑ a ſe vł ab aliq̊ͥ alio quo vtit᷑ tanqᷓ; ſe. ſaltẽ in pncipio mo tus pelles ẽ ſił cũ eo qð pellit᷑. Scdᷣo ꝓbat᷑ de motu ꝓ iectõis de q̊ videt᷑ eẽ motꝰ dubiũ.maiteſtũ ẽ em ꝙ in pᷣncipio mouẽs eſt ſił cũ ꝓiecto ſʒ cũ piectũ exiuit ð ma nu pijciẽtis.tũc mouet᷑ ab aere ſibi ↄiuncto.vt aliqͥ di⸗ cũt ⁊ ꝙᷓ diu mouet᷑ tã diu foꝛnoꝛ eſt ĩpetus aeris moti qᷓ; ſit inclĩatio piecti ad ꝓpꝛiũ locũ puta deoꝛſuʒ.⁊ ſi in ꝓiectõe mouẽs ꝓximũ ſił eſt cũ eo qd mouet᷑. Tercio Folio lxxvi ꝓbat᷑ ꝑ ðᷣgregatõem fiũt aliq̃ ſil ⁊ in diſgregatõne ßus erãt ſimul.ſed rractꝰ⁊ pulſus ſunt ſineſis ⁊ dieſis.id ẽ cõgregatio ⁊ diſgregatto Quita ↄcluſio c.in oi mo⸗ tu locali mouẽs eſt ſił cũ eo qd mouet᷑. Pʒ ex deſs.mo tus em locał vł eſt ab in᷑nſeco vł ab extnſeco.ſi ſit a b intnſeco maifeſtũ eſt ꝙ mouẽs ſił eſt cũ eo qd mouetur Si v̈ ab extnſeco tũc adhuc moues eſt ſil cũ motu qꝛ oĩs motꝰ locał ab extnſeco eſt pulſus vł tractꝰ de qͥb⸗ ꝓbatũ eſt ꝙ moues eſtſił cũ eo qd mone᷑ Serta cõ⸗ clu ſio in omi motu locali ſᷣm qlitatẽ mouens eſt ſił cũ eo qð mouet᷑ ita ꝙ nõ eſt mediũ int᷑ pᷣmũ alterans ⁊ vl timũ alterati.pbat᷑ hec ↄcluſio dupłr. Pꝛĩo ĩducẽdo in qlitatib ſᷣm quas fit alteratio. ocẽs em qlitates ſᷣm qs eſt alteratio ſtꝰ qlitates ſenſibiles q̃ ſunt de tercia ſpẽ qlitatis vt ꝓbatũ eſt in capło ſequeti ſed ſᷣm illas q litates nullũ coꝛpꝰ videt᷑ alið al terare nili pus alteret coꝛpꝰ ſibiꝓpinpuũ.Qualitates ãt ſenſibiles ſunt ſicut grauitas leuitas mollicies duricies ſonꝰ nõ ſonꝰ albe do nigredo dulcedo amaritudo hũiditas ſiccitas dẽ ſitas ra ritas ca loꝛ frigꝰ leuitas ⁊ aſpitas hmõi em ſũe paſſiones ſub gne qlitatis his em ſenſibilia dꝛñt coꝛpa Et ſicut iſte qlitates extreme ſt qlitates ſᷣſibiles.ita e tiã qlitates medie eaꝝ. Scðo ꝓbat᷑ ↄcluſio ĩiducẽdo in his qꝗ alterant᷑.eoꝝ em vt que calefiunt vł frige fiunt qᷓdam ſunt aĩata ⁊ qdam inaĩata. Miatoꝝ vo coꝛ om alterant᷑ tã ꝑtes aĩate q; inaiate. At iteꝝ ꝑs aĩate ali⸗ qn alterant᷑ ̃m ſenſus ⁊ ꝑcipit᷑ alteratio.aliqñ vᷣo non alterant᷑ ſm ſenſus nec ꝑcipit᷑ alteratio. aĩalia em ſepe alterant᷑ ⁊ nõ ſentiũt Hoꝝ ãt vnũ magis videt᷑ q mo uens nõ ſit ſił cũ motu in alteratõib q̃ ſtꝭ ſ̃m ſenſus vt cũ viſus a caloꝛe alterat᷑ ⁊ videt poſtqᷓ; nõ videbat.⁊ mrn in iſtis mouẽs ꝓximũ eſt ſił cũ eo qð mouet᷑.qꝛ coloꝛ cõ iunctꝰ eſt aeri quẽ pᷣmo alterat impᷣmẽdo ſuã ſpcʒ.De alijs aũt ſenſiby vt de auditu odoꝛatu ⁊ guſtu eſt mag? maifeſtũ.& in om̃i altatõe alterãs eſt ſił cũ altato. Septia ↄcło in augmẽtatõe ⁊ diminutõe mouens eſt ſi mul cũ eo qð mouet᷑. Pʒ qꝛ augmetatõ in viuentiba fir ꝑappõem alim̃ti.⁊ diminutõ ꝑ ablatoõem ſʒ qdð appoĩt᷑ ↄiũgit᷑ ei cui apponit᷑ ⁊ qʒ aufert᷑ erat pᷣus ↄiũctũ.ergo Olx pᷣdcĩs pʒ ꝙ om̃e mouens eſt ſii cũ moto ita ꝙ in ꝓximũ mouens ⁊ motũ nullũ eſt mediũ (QOm aũt q alterant᷑) In h̊ qrto capło oñdit p ̊s oꝛdiem eoꝝ q in motu reꝑiũt᷑. Pꝛobat ph̊s vi qð pꝰ ſuꝓpoſuit.ſ.ꝙ ſolũ ſim qlitates tcie ſpeciei eſt ꝑ ſe altatõ. t intẽdit qͥnq; ↄcłões.pᷣma eſt ſᷣm qlitates de q̃rta ſpecie nõ eſt ꝑ ſe al teratio. pbaf trib rõibꝛ. Hꝛima qꝛ ᷣm illã diſpõem nõ eſt ꝑ ſe motꝰ q̃ nõ ꝓueiĩt niſi ex motu fcõ ᷣm allã diſpõ⸗ nem. figura aũt eſt hmõi Nã figure gña biliũ ⁊ coꝛrup tibiliũ ꝓueĩunt vł ex rarefactõe ⁊ ↄdenſatõe vłex cale⸗ factõe ⁊ frigefactõe.Scða rõ qꝛ ſubiectũ pᷣdicat᷑ de qli tate ſᷣm quã ꝑ ſe eſt altatio eqtr.⁊ eodem mõ ſicut ecõ⸗ tra.ſicut em dicimꝰ es eſſe hũidũ vł calidũ.ita ecõtra dicim?ꝰ ꝙ huĩdũ eſt es ⁊ ꝓ calidũ eſt es. Sʒ ſubiectũ fi gurarũ n on p dicat᷑ de figuris niſi mõ dictio. Nõ em̃ ſolemꝰ dicere pamidem vł lctũ eſſe lignũ.ſʒ dicimꝰ lec tũ eſſe ligneũ eneũ vł treũ.Ex quo qͥdam em eſt foꝛma ſtatue nõ dicimꝰfoꝛmãa ſʒ denoĩatĩe ſumptã. Tercia rõ.qꝛ nõ dicimꝰ aliqͥd altari cũ ſit ridiculũ em eſt dice re aliqͥd altari qñ accipit ſuã ꝑfectõem ⁊ eiꝰↄplemẽtũ Dicere em̃ hoĩem alteratũ eſſe aut domũ accipienteʒ finem ridiculũ eſt.vñ nos nõ dicimꝰ domũ vł hoieʒ al⸗ terari qñ fit vt qn tegit᷑ vł laterat᷑.ſʒ poſiq; fer üs „ . HD aũt eſt ꝓaliqᷣd nõ figurat᷑ niſinũc ſ. it In ill em̃ qꝛuʒ eſt figura ꝓpꝛia acceptio figure nõ ẽ niſi ĩ gnatõe 2 remot⸗ niſi in coꝛruptõe & qðᷣ figurat᷑ nõ alcerat᷑. Ot qꝛ qlita / auo Moln cu o it cxhie 1s eintetia d In qetari em ⁊ reſidetia aĩia ſcies ſit ⁊ pꝛudes.inqͥerari tes de pᷣma ſpẽ ſunt in triplici dꝛã qdã eĩ ſunt qlitates coꝛpis ⁊ qdã aie.qlitatum at aĩe qdã ꝑtinẽt ad appeti tiuã ⁊ qd ꝗᷣ ad intellectiuã. Jo ponunt᷑ tres ↄcluſiones ſequeẽtes. qrum pᷣma eſt m habitꝰ coꝛpales nõ eſt ꝑ ſe alxtatio. Pʒ qꝛ m illas diſpões nõ eſt ꝑ ſe alteratio qꝝ elſſe ↄſiſtit in rõe ad alið ſʒ habitꝰ coꝛꝑales ſunt hmoi habitꝰ em vᷣtutes ⁊ malicie ſunt.vᷣtus ãt oĩs ⁊ malicia aag aliqd ſunt. ¶ Iñ ſanitas nõ eſt alið q; ppoꝛcio huõ rum ꝗqᷣ ſunt in coꝛge int᷑ ſe ⁊ ad ipᷣm coꝛpꝰ.Silit᷑ eſt de pulchꝛitudie ⁊ matie ;̊. Tercia ↄcluſio huiꝰ capli eſt hec ᷣm habitus moꝛales nõ ẽ ꝑ ſe altatio ꝓbat᷑ duab⸗ rõnibus. Pꝛima qꝛ ad pfectõem rei non eſt ꝑ ſe motus ſed vᷣtus eſt ꝑfectio rei.vnumqðq; em̃ tunc maxĩe ꝑfec tum eſt qñ attigit ꝓpꝛie ᷣtuti.⁊tunc eſt maxie ̃m na⸗ turã. ſicut ptʒ de circulo ad v̈tutẽ nõ eſt ꝑ ſe altatio. Scða rõ qꝛ ad illã diſpoem nõ eſt ꝑ ſe motꝰ vł altatõ Ifſit ꝑ modũ ſeqle ad altatõem ſᷣm aliã diſpõem ſic ãt eſt de habitiba moꝛalibi.q̊. Mino: ꝓbat᷑ duplr. pᷣmo g due ſunt op ĩones de vᷣtute. vna em eſt ſtoicoꝛũ q di cit vᷣtutem eẽ quandã ĩpaſſibilitatẽ nõ potentẽe eẽ in aĩ ma niſi remotis oĩbus paſſionibi. Alia vo dicit ꝙ vᷣ rtus ↄliſtit in qdã moderatõe paſſionũ. Quocũq; aũt iſtoꝝ modoꝝ dicat᷑ oꝑtet ꝙ in acceptõe vł remotione Sſtutis fiat aliqua tranſmutatio ſᷣm paſſiones.ita ſcʒ Vl totałr remoueant᷑ vł ꝙ moderent᷑.ꝗ̊ habitus mo rales ↄſequunt᷑ alteratõem factã in oꝑatõib:. Scdo ꝓ batr eadẽ minoꝛ.qꝛ vᷣtus moꝛatł ↄſiſtit in quadã delec⸗ tatõe ⁊ triſticia.oĩs aũt triſticia vł delectatõ ẽ ſᷣʒ actũ de re pnñti ⁊ p memoꝛiã de re pᷣtita vłꝑ ſpem de futura Sie aũt ſit delcãtio ſᷣm actũ cauſa huiꝰ eſt ſenſus nõ eĩ Freen⸗ ↄiunctũ delectatõem faceret niſi ſentirẽ.ſi ãät 1 ſit delectatio ꝑ memoꝛiã vł ſpem ſ̊ a ſenſu ꝓcedit. vel dũ reminiſcimur tales qles voluptates paiſi ſumꝰ per ſenſum in pᷣſito.vł dũ ſperamꝰ qles patiemur ſᷣm ſenſũ in futuro. ſic &D delectatões ⁊ tſticie fit in nobis ↄſeq̃n ter ad alias mutatõnes ſm ſenſum.a etiam vᷣtutes cõ ſequunt᷑ ad alias mutõtões factas in alijs diſpõnibus NQNuarta ↄcluſio ſᷣm habitꝰ itellcũales nõ ẽ ꝑ ſe altatio ꝓbat᷑ duabo rõib Pꝛima qꝛ ſcibile ⁊ ſcia dũr ad aliqͥd 3 kies em ad aliqͥd maxiĩe ðꝛ ſed in ad aliqͥd nõ ẽ ꝑ ſe mo tus nec ad ſciam. Maioꝛ ptʒ ſcʒ ꝙ ſcia ſit ad aliqͥd et ꝙ adqrat᷑ ſiłr ſicut ea q ſũt ad aliqd.qꝛ ſcia fit ꝑ mo Duü ſeqle ad mutatõeʒ factã ſᷣm aliã diſpõem fit em̃ in nob ↄñnt᷑ ad ĩmutatões ſenſuũ. Nã ex expientia ſenſitig accipimꝰ ſciaʒ vłeʒ ſᷣm em nullã potẽtia mouentę fem ẽ g5 ſcire. Sʒ cũ extiterit qdã ex ea q eſt ̃m ꝑtẽ exꝑien tia accipimꝰ vłeʒ ſciam. Scða rõ.qꝛ ſi eẽt ꝑ ſe altatio in ſciam. vł G eet qñ aliqs habituatꝰnõ ↄſiderãs exit ĩ actũ ſcietificũ. ſʒ neutro mõ pᷣt dici g. Miĩoꝛ pʒ. qꝛ vto bicq; ton fit ↄñter ad aliã mutatõnem iõ nõ eſt ibi ꝑſe motꝰ quẽadmoꝰ? nõ dicimꝰ ꝑ ſe eẽ motũ ad reſpem̃ ſi⸗ ue adaliqd. O ãt vtobiq; ſcire fiat ↄñter ad aliã mu tatõem.pʒ qꝛ ſi doꝛmies vł ebꝛiꝰ vł ifirmꝰ nõ pt vti ſci entia.Bẽqꝛ ſenſus eiꝰſtꝭ ĩpediti iõ cũ ꝑ altatoes eoꝝ fi unt ipedim̃to reõto potit ↄſiderare ſi vult ſine altatõ ne pᷣuia. At ſilłr e de pᷣma acceptõe ſcie pueri em habẽt ſenſus iĩpeditas ⁊ ſpeałr ĩterioꝛes ꝓpt᷑ abũdantẽ huili ratẽ ⁊ ꝓpt᷑ nimios motꝰ potẽtie nutritie ⁊ augmẽtatie necq; em infantes pnt addiſcere neq; iudicare de bſib⸗ ſeptimi Phiſicoꝝ Simkłr ſenioꝛes ſed qñ ꝑ digeſtionẽ humiditatis fluẽ tis ceſſat ꝑturbato fit ſcia ſi pntent᷑ debite obiecta ⁊ pꝛi cipia ſine alio motu cũ nõ ſit ex ꝑre ltellectus reſiſtetia id ẽ in qetatõe paſſionũ ⁊ motuũ ĩferioꝝ ꝑturbãtium ſenſum. Dupłr ãt ceſſat hmõi ꝑturbatio.nã aliqñ ceſ ſat ꝑ naturã digerente humoꝛes ſuꝑfluos ⁊ fumoſita tes ineptas. Wliqñ em ꝑ vᷣtutẽ moꝛalẽe q oꝛdiat ⁊ moð rat᷑ paſſio nes. Ox pᷣdcis pʒ qᷣnta ↄcłoq eſt hec ad ſo⸗ las qlitates ſenſibiles q ſt de tcia ſpẽ qlitatis ẽ ꝑ ſe al⸗ teratio. Nã int᷑ alias ſpẽs maxiĩe videt᷑ eẽ motꝰ ad qli/ tates de qrta⁊ pᷣma ſpeb.potẽetie em naturales nõo mu tant᷑ ſicut nec hitus net figure ſed ad qlitates de pma ſpẽ ⁊ qrta nõ ẽ ꝑ ſe altatio ſicut pᷣus ꝓbatũ eſt Dubitabit autem aliqᷣs) In b ſcdᷣo tractatu detmiat phs de ↄpatõne motuũ. t diuſdit᷑ in tria capla.in pᷣmo poĩt ↄditõ⸗ nes reqͥ ſitas ad ̊ ꝙ aliqᷓ ſint ꝓpꝛie ↄꝑabilia. Ot pᷣmo mouet hãac q̃ſtõem.vtꝝ oĩs motꝰ ſit oĩ motui ↄpabił? arguit ꝙ nõ.qꝛ ſi motꝰ rectus ⁊ motꝰ circularis eẽnt ad iĩuicẽ ↄꝑabiles.ſeqret᷑ ꝙ eẽt poſſibile motũ rectum vl motũ circulare eẽ eq velocẽ.iʒ h eſt flm. motꝰ re⸗ 7 tücdem ⁊ eqle rcõ. Ad derminandũ aũt vᷣitatẽ dubita ctus ⁊ motꝰ circularis ſt adinuicẽ ↄꝑabiles. Maioꝛ ꝓbat᷑ ſuꝓpoĩto ꝙ ea qͥ h dnr intelligant᷑ penes velox ⁊ tardũ. Si em̃ ↄparent᷑ vl erũt eqᷓ veloces.⁊ ſic hẽturĩ tentũ vł vnꝰ erit velocioꝛ alto ⁊ tũc pot᷑it eẽ eq̃ velox.qꝛ vbi pᷣt dari maiꝰ⁊ minꝰ.pᷣt etiã dare eq̃le circũſ. cripto nãq; eo in ͥ maiꝰ excedit minꝰ reſiduuʒ manebit eqᷓle Mioꝛ pʒ.qꝛ eq̃ velox ẽ qð in eqᷣti tꝑe ꝑtrãſit eqͥle ſpa⸗ ciũ &Hoꝑterʒ lineã circulare ecẽ eqlẽ linee rcẽ.qð videĩ i⸗ poſſibile cũ em̃ nõ pñt ſibijnuicẽ ſuppoĩvidet᷑ ꝙ nõ pñt ſibijnuicẽ ↄmeſurari.⁊ tñ q̃cũq; ſt eq̃lia illa ſt? ſibijn⸗ uicẽ ↄmẽſurabilia. Scdo arguit ꝙ altaꝰ nõ ſit ↄꝑa bił loci mutatoi. qꝛ ſiłr ſeq̃ret᷑ ꝙ eẽt poſſibile motũ lo⸗ calẽ ⁊ alteratõem ec eq veloces.ſʒ ↄñs eſt flm qð pʒ.qᷣa tũc oꝑterʒ ſpaciũ ꝑtrãſitũ ⁊ paſſionẽ ſᷣm quã eſt altatõ eẽ eqᷓles qð ẽ flm.qꝛ inteſio qlitatis nõ ↄmẽſurat᷑ extẽſi oni ſpacij. Tercio arguit ꝙ motꝰ rectus ⁊ motꝰ cireu⸗ laris ſtꝭ ↄꝑabiles ad iuice tñ abſurdũ eẽt dicerę ꝙ nul lũ eoꝝ qᷓ mouent᷑ circularit᷑ moueat᷑ velociꝰ aliq̊ eoꝝ qᷓ mouent᷑ motu recto.̊ ſi ↄꝑat ſᷣm velocius? minus ve lox ⁊ tũc poterit ↄꝑari ſᷣm eq̃ velox. (t ↄfirmat᷑.qꝛ ſi eſt dare ſpaciũ circula re eqle rcõ erit dare motũ circła⸗̃ rem eqlẽ motui recto.ponat᷑ illa ſpacia eodẽ tꝑe ꝑtrãſi ri.Sed ꝓbat᷑ ꝙ ſit dare ſpaciũ circulare eqle rcõ.qꝛ in ſpacio circulari eſt motus velocioꝛ.ꝗ in eodẽ tꝑe ꝑtraſi tur maius ſpaciũ circulari qᷓ; rectũ. Sed maius eſt qd eſt tantũdẽ ⁊ ãplius q̊ in ſpacio circulari eſt aliqͥd tan tõis.poĩt p he qtuoꝛ ↄcłones.ex qᷣbus halẽt tres ↄditõ nes reqſite ad ̊ ꝙ aliq pnt adiuicẽ ↄꝑari. Pꝛĩa ↄclo ẽ oꝑtʒ ↄꝑalia eẽ vniuoca ⁊ nõ eqᷣuoca. Equoca em̃ nõ ↄ ꝑant᷑ pʒ.qꝛ q;uis dicamus vocẽè acutã ⁊ ſtilũ acutuʒ ⁊ vinũ acutũ.nõ tñ dicimꝰ vinũ eẽ acutiꝰvł minus acu tũ voce.ſʒ dicimus vocẽ magꝭ vł minus acutam voce Olt huius nõ ẽ cã niſi qꝛ equoce ⁊ ſᷣm diuerſas rõnes ðꝛ acutũ de voce ⁊ ſtilo. De hac ãt voce ⁊ de illa ðꝛ v niuoce ⁊ ̃m eandẽ rõeʒ igit᷑oʒ ↄꝑalia eẽ vniuoca ⁊ non eqͥuoca in eo in q̊ ↄꝑant᷑. Ox quo ðꝛ ꝙ motus circłarę et motus rectus nõ pnt ad iuicẽ ↄꝑaris multo minus 0 mn enelciti Gimeni ubätun ialcid unolen Wirrnes kratſ nsigſe, rd snn 1sdedͤn 8 N Me N M AGin tt lr it äwun , 5Oe Kcheni nücghn rdiide Tecſelg⸗ Söncaiß kyniit nſt mwb cz icaltnd miii neb ala⸗ icgu migt tianl men idn nmi usces tuiidm ninmn ih ib’ uño⸗ Aunnz itus u n e ſ1s ine; ellacnn tN l vnis alteratio ⁊ loci mutatio. Sed ↄtta hãc ↄcluſionẽ poſ ſet argui qꝛ multũ ðꝛ vniuoce de aere⁊ aq ⁊ iñ inipañ eſt aqua ↄꝑabił aeri. At ſi dicat᷑ ꝙ multũ nõ dicat᷑ de eis vniuoce ſed equoce.tñ apparet ꝙ de eis duplũ dica tur vniuoce.qꝛ vtrobiq; ðꝛ ᷣm eandẽ rõem ſcʒ ꝓut eſt ꝓpoꝛcio duoꝝ ad vnũ.⁊ tñ ſᷣm duplũ aq nõ ↄpꝑat᷑ aeri nõ em̃ dicimꝰ aerẽ eẽ duplũ aq̃ vł triplũ vł eqle. Poſſʒ ad h̊ rideri ꝙ ſi nõ poſſumꝰ dicere aerẽ eẽ duplũ vł eqᷓ lem a eſt qꝛ de his dicunt᷑ equoce iſta noĩa duplũ ⁊ eqle. Et ſi ipoꝝ noĩm ſit eadẽ diffinitio ſm vocezʒ ꝓut Dicunt᷑ de gere ⁊aqᷓ tñ ille diffinitões iteꝝ ſunt equoce Multiplx em diffinit᷑ ꝙ ẽ tantũdẽ et adhuc ãpliꝰ Et duplũ qð eſt ꝓpoꝛcõ duoꝝ ad vnũ ſʒ iſte rões ſtꝭ iterũ eqͥuoce.Ad habẽdũ ̊ verã ſolutõem ponit᷑ hec ſcdᷣa cõ cluſio.ad H̊ ꝙ aliq ſint ad ĩuicẽ ↄꝑalia reqͥri vnitas pᷣ mi ſubiecti.qꝛ equꝰ⁊ canis ↄꝑari pñt ſᷣm albedineʒ ex xo ꝙ in ilł nõ ſolũ eſt eadẽ foꝛma albedinis ſʒ etiã ẽ idẽ pᷣmũ ſubiectũ eiꝰ ſcʒ ſuꝑficies.pñt etiã 2ꝑpari m mag nitudiem. Sed aq ⁊ vox nõ pñt ↄꝑari ſᷣm magnitudi nẽ.vt dicat᷑ ꝙ vox ẽ maioꝛ qᷓ; a2 nõ videt᷑ eẽ niſi qꝛ qᷓ; uis foꝛma magnitudis ſit ea dẽ in vtroq; tñ nõ ẽ idẽ ſubiectũ eiꝰ ĩmo in aq ſubiectũ ẽ ſhᷣa.in voce vo qlitas CTercia ↄcluſio ad h ꝙ aliq oſtẽdant᷑ nõ eẽ ↄꝑalia adĩ — . 7 –— uicẽ nõ ſufficit onñdere ꝙ nõ heant idẽ ſubiectũ pᷣmũ.p bat᷑ duab roibi. Pꝛima qꝛ ſiꝗꝓpter h̊ ſolũ aliq eent nõ ↄ palia qꝛ nõ eſt ide ſubiectũ eoꝝ. ſeqret᷑ ꝙ oĩa haberet eã dẽ naturã. qꝛ de qbuſcũq; diuerſis vex eſt dicere ꝙ nõ dꝛñt niſi qꝛ ſunt in alio ⁊ alio ſubiecto ⁊ ᷣm h̊ ſeq̃ret᷑ ꝙ eq̃litas dulcedo ⁊ albedo eẽnt vna ⁊ eadẽ natura ⁊ difſj/ ferrent ſolũ in h ꝙ eent in alio ⁊ alio ſubiecto Scðᷣa rõ qꝛ nõ qdᷣlibet cuiuſitbet ſuſceptm̃.ſed vnũ ẽ ſᷣm ſuſce⸗ ptiuus vniꝰ⁊ ſic foꝛma ⁊ ſuſceptiuũ referunt᷑ ad iuicezʒ ſi ̊ ſint pła ſuſceptia pᷣma nccẽẽ ꝙ ſint plłes nature ſui cepte ⁊ ſi ẽ vna natura ſuſcepta nccẽ eſt ꝙ ſit vnũ pᷣmuʒ ſuſceptm̃.pᷣma & ↄditio nõ ſufficit nec ſcõa.Quarta ↄ cluſio ad ↄꝑabilitatẽ nõ ſufficit vniuocaꝰ ſʒ genꝰ ſʒ ex igit᷑ vniuocatõ ſᷣm ſpẽm ſpẽaliſſimã.ptzʒ qꝛ cũ coloꝛ ſit genꝰ albedis ⁊ nigredis ⁊ de his vniuocedicat᷑. tñ nõ ↄpamꝰ albũ ad nigꝝ ſʒ coloꝛẽ.nõ em̃ dicimꝰ ꝙ albuʒ ſit coloꝛatiꝰ nigro in duplo vł triplo vł alia certa poꝛ cione.ſʒ bñ Rwamtn albũ ⁊ illð ſᷣm albedinẽ. Ox dic tis pʒ.ꝙ ad h̊ ꝙ aliq ſint ↄꝑabilia ad iuicẽ in aliq̃ cio tres Oↄditões reqͥrunt᷑. NHꝛima ꝙ illð terciũ ſit vniuocũ ex defectu cꝰ vox ⁊ ſtilꝰñ ↄꝑant᷑ in acutie.Scða ꝙ illð terciũ habeat idẽ pᷣmũ ſubiectũ inilł duobi.⁊ iõ aqua et vox nõ ↄꝑant᷑ in magnitudie.Tercia vᷣo ꝙ ſit vnuz ſim ſpem ſpẽaliſſimã.⁊ iõ albũ ⁊ nigꝝ nõ ↄꝑant in colo⸗ re (Sicutcirca motũ) In h̊ ſcdðo capło det᷑miat phᷣs de ↄhatõe motuũ ſᷣm ſe.Et ſuppoit ex pcedẽtib ꝙ illa eq̃ velocit᷑ mouent᷑ in eq̃li tꝑe ſᷣm eqle mouent᷑ eade ſpẽ motꝰ qͥ ſuppoĩto. Poiĩt ſex ↄcluſiones.pᷣma nulla alt̃a tio ẽ eq̃ velox cũ loci mutatõe. Pʒ qꝛ alfatio ⁊ loci mu tio nõ ſtꝭ eiuſdẽ ſpẽi mo nec eiuſdẽ gñis.talia ãt nõ ſu ↄpalia.ꝗ̊. Scða ↄcluſio motꝰ circularis nõ ðꝛ eq ve. motui rcõ. Pʒ qꝛ linea circularis nõ eſt ↄmẽſu⸗ rab. inee rcè.̊ nec eq̃l ſᷣm lõgitudiem.⁊ꝑ ↄñs nec mo tus circularis motui reõ. At ſi qrat᷑ qre nõ ſunt ↄꝑa⸗ biles ſᷣm eq̃ velox.vtꝝ ſcʒ ̊ fit.qꝛ magnitudo nõ ẽ eiuſ dẽ rõis.vł qꝛ motꝰ nõ ẽ eiuſdẽ rois ſʒ diuerſaꝝ ſpoẽrum Otʒ em alteꝝ hoꝝ eẽ cãm pptquã nõ ſunt ↄꝑabiles ps em nõ eſt cã illiꝰ cũ vtq; illoꝝ motuũ poſſit fieri in eodẽ tꝑe vłeqli. Ad h̊ doʒ eſt ꝙ vtrũq; illoꝝ ẽ cauſa huius. Hã diuerſitas magnitudinis eſt cã diuerſita⸗ tis motus. Ot diuerſitas ſpecifica motꝰ eſt cã qre nõ ↄꝑant᷑.ſed qꝛ motꝰ dñr differre ſpẽ qͥ fiũt fuꝑ diuerſas magnitudies. Poſſ q̃ri vtꝝ motꝰ drãne ſpẽ ⁊ fiãt in⸗ cõꝑabiles ex h ꝙ fiut ꝑ diuerſa inſtrumeta vt ambulaꝰ et volatio qᷓrũ hec qͥde pedibꝛ illa xᷣo alis. Ad H̊ dõᷣʒ ꝙ diuerſitas inſtrumetoꝝ nõ eſt cã diuerſitatis ſpecift ce motꝰ locał.ſed ſolũ diuerſitas in figura magnitudi nis ſuꝑ quã fit motꝰ. Ex dcis pʒ pᷣmo ꝙ q;tũ ad motũ locale illa dicunt᷑ eq̃ velocia q̃ in eqli tge mouent᷑ ̃ᷣm eã dem magnitudinc. Ot ð eadẽ magnitudo q eſt indif ferẽs ſpẽ alij magnitudi. Nã vt dem eſt in pᷣcedẽti caꝰ motꝰ nõ ſunt ↄpabiles niſi ſint eiuſdẽ ſpe Dcm̃ ẽ etꝭ h ꝙ nõ ſunt eiuſdẽ ſpẽi niſi ſit ea.de magnitudo pʒ ſpeʒ Tercio pʒ ex dcĩs ꝙ genꝰ nõ eſt ꝑ ſe vniuocũ ſʒ q̊dãmõ eqͥuocũ ⁊ hʒ diuerias rõnes ſicut dicit rõ pᷣus fcã.Oè genꝰ nõ aliqͥd vnũ eſt ſed in ipᷣo latet multa. Sũt aurẽ tres mõi equocatõis.pᷣmus eſt qñn vnũ nom̃ ſignificat plura ſᷣm diuerſas rões ⁊ ĩpõnes ſine habitudie vnius ad aliã. Scðs modꝰ eſt qñ vna attribuit᷑ ad aliã Ter cius vᷣo eſt ꝓximꝰ vniuocatõi ⁊ eſt qũ vnũ nomẽ ſᷣt pla ſim vnã rõem cõem q̃ tñ eſt diuiſibił in diuer ſas rões ſpecificas. Sũt ;̊ equocatõnũ alie qͥde multũ diſtãtes alie vᷣo hnñtes qndam ſiłitudinẽ.alie vᷣo ꝓxime aut ge,/ nere aut ſiłitudine.vñ nõ vident᷑ equocatõnes cũ tam ſint. De motu aũt altatõis ponit᷑ tercia ↄcluſio.poſſi bile eſt altatões int᷑ ſe eẽ eq̃ veloces.pʒ qꝛ de eadẽ infir⸗ mitate ↄtingit vnũ ciciꝰ ſanari altero. Dicimꝰ em̃ ſa natõem vniꝰ eẽ velocioꝛẽ ⁊ aliꝰ tardtoꝛẽ ⁊ pᷣt cõtingere ꝙ ſił ſanant᷑.⁊ ſic ille ſanatoes erũt eq̃ veloces.Et ſi ar guat᷑ ſicut ſᷣm qᷓtitatẽ aliqᷣd ðꝛ eqle.ita ſᷣm qlitatẽ ſilłe et nõ eqle.& altatio ꝗᷓ fit ſᷣm qlitatẽ nõ dʒ dici eqł vł eq̃ liter velox. Dðm eſt ꝙ altatões dicunt᷑ eẽ eq̃ veloces q ſunt ſᷣm eandẽ qlitatẽ in eqli tꝑeSed ad ſciendũ qd reqᷣrit᷑ ex ꝑte q̃litatis adhuc ꝙ alatões dicant᷑ eq̃ velo ces. Ponit᷑ hec qᷓrta ↄcluſio.ad h̊ ꝙ altatões ſint eque veloces reqͥrit᷑ ꝙ ſint ſᷣm q̃litates eiuſdẽ ſpei ⁊ ſᷣm eqles gradus.Pʒ qꝛ ſi qlitates ſint diuirſaꝝ ſpeꝝ ſicut ſunt albedo ⁊ ſanitas motꝰ erũt diuerſaꝝ ſpeꝝ.⁊ ſic nõ erũt incõpabiles.⁊ ſi q̃litates differãt m intẽſiꝰ⁊ remiſſius ſic nõ erũt eque veloces.imo ille erit velocioꝛ in q̊ adqͥ rit᷑ qlitas inteſioꝛ.Ad videndũ aũt qͥd h reqͥrit᷑ ex ꝑte ſubiectoꝝ ⁊ ad ſoluendũ queſtionẽ q poſſet qri.vtꝝ ad ↄꝑandũ alteratões opoꝛteat reſpicere ad qlitates vel ad ſubiecta. Ponit᷑ hec qͥnta ↄcluſio.ad h̊ ꝙ altatõnes dicant᷑ nõ eq̃ veloces.oʒ aſpicere ad qlitates ⁊ ad ſub iecta. ptʒ qꝛ q;uis in motu locali oẽs ꝑtes qᷓ;titatie mo bilis ſił moueant᷑ nõ tñ in motu altatõis.iõ in altatõe inuenit᷑ dupłx ſucceſſio.⁊ dupłx velocitas.vna ſeʒ ſᷣm inteſionẽ qlitatis.⁊ alia ſᷣm extenſionẽ eiꝰ in ꝑtes alt᷑a⸗ bilis. ſicut ad ↄꝑandũ velocitatem ĩtenſionis oʒ in⸗ ſpicere ad qlitatem.ita ad ↄꝑandũ velocitatem exten / ſionis oʒ inſpicere ad ſubiectũ.Sexta ↄclulio il le gña tiones dicunt᷑ eq̃ veloces qᷓ ſic ſe hñt ꝙꝑ eas in eq̃li ꝑe generant᷑ res eiuſdem ſpeciei. Pʒ qꝛ ſi in eqli tpe gñent duo hoĩes gñatões eoꝝ dicunt᷑ eqᷓ veloces.nõ tñ oʒ H de aĩalibs. qꝛ qdã ſunt alalia q ꝓpter ſui pfectõeʒ indi gent maio:i tꝑe ad ſui gñatõem Elñ ad gnatões eq̃ ve loces nõ reqͥrit᷑ ex ꝑte ᷑mini ad queʒ.niſi ꝙ ſint eiuſde,z ſpeciei.qꝛ in ᷑mino ad quẽ gnatõis nõ repit᷑ diuerſitas ſm inteſius ⁊ remiſſiꝰ vł ſ̃m magꝭ ⁊ min ſicut in alijs motiby. Alit eñ eẽt doz im eos qͥ ponüt numeros eẽ de H. üj. Aueſtiones ſubſtätia rey (QOm̃ aũt mouens) In h tercio capło G ph̊s determiat de ↄꝑatõe motuũ in oꝛdie ad mouetia Ponedo ſeptẽ regulas ⁊ ſuppoĩt ꝙ om̃e mouẽs mouet ſꝑ aliqd ſcʒ mobile ⁊ in aliqͥ ſcʒ in tꝑe ⁊ vſq; ad aliqͥd ſcʒ terminũ quo ſuppoſito poĩt pᷣmo hac regulã pᷣmam Si aliq̃ vᷣtus moueat aliqð mobile ꝑ aliað ſpaciuʒ in aliquo tꝑe eadẽ vł eqlis vᷣtus mouebit medietatẽ il lius mobił ꝑ dupłx ſpaciũ in eo dẽ tꝑe.Scða regula ſi aliq vᷣtus mouet aliqð mobile ꝑ aliqð ſpacſũ in aliq̊ tẽ poꝛe.eodẽ vł eqlis vᷣtus mouebit medieta?cẽ illiꝰ mo⸗ bilis ꝑ idẽ ſpaciũ in medietate illiꝰ tꝑis. Iſtas duas gulas ꝓbat.qꝛ motꝰ velocitat᷑ m ꝓpoꝛciònèe potẽtie mo uentis ad reſiſtẽtiã mobił. t eſt eade ꝓpoꝛcio ſʒ ana logiã vᷣtutis mobił ſpacij ⁊ tꝑis.Tercia regula ſi aliqᷓ vtus mouet aliqð mobile ꝑ aliqð ſpaciũ in aliqͥ tꝑe ea dem vl eqlis vᷣtus mouebit idẽ mobile ꝑ medietatem ſpacij in medietate tꝑis.Quarta regula . i aliqᷓ ᷣtus moueat aliq ð mobile ꝑ aliqð ſpaciũ in aliqtꝑe media vᷣtus mouebit medietatẽ mobił ꝑidẽ ſpaciũ in eodeʒ Vl eqli tge.pʒ qꝛ ibi remanebit eadẽ ꝓpoꝛcõ ⁊ iõ ibi erit eade velocitas. Q.uĩta regla ſi aliqᷓ vᷣtus mouęæat ali⸗ quod mobile ꝑ aliqð ſpaciũ ĩ aliq̊ͥ tꝑe nõ oʒ illã Ytutẽ mouere dupłx mobile in duplo tꝑe ꝑ idẽ ſpaciũ.qꝛ foꝛ te nullo mõ poterit ipᷣm mouere.motoꝛ em nõ pᷣt moue re niſi vᷣtus eius excedat reſiſtetiã mobił. foꝛte ãt nõ ex cederet ſi reſiſtẽtia dupleret᷑. Sexta regła ſi aliqᷓ vᷣtus mMoueat aliqð mobile ꝑ aliqð ſpaciũ in aliq̊ te.nõ ẽ ne ceſſe medietatẽ illiꝰ vꝓtutis mouere idẽ mobile in eodẽ tpe ꝑ medietarẽ illiꝰ ſpacij imo foꝛte neq; mouebit pʒ ꝛ alit᷑ ſeqret᷑ ꝙ vnꝰhõ poſſet trabere magnã naui quã multi trahũt. O(x quo patʒ ꝙ rõ zenonis dicẽtis qdðᷣli⸗ bet granũ milij ꝓiextũ in fram facere aliqͥd ſonũ. eo qꝙ totus modius milij inde pijciĩ in fram facit ſonũ. Po teſt em inti diuidi vᷣtus mouẽtis puta gramtas ñ eẽt ſufficiens ad mouendũ mobileꝛ diuidendũ aerem et tamẽ ſonus exigit diuiſionẽ aerꝭ nõ qualemcũq; ſed velocẽ ⁊ foꝛtẽ. SGeptima regula ſi vna vᷣtus moueat v nũ mobile ⁊ altera alteꝝ ꝑ aliqdð ſpaciũ in aliqͥ tꝑe ag⸗ egaeũ ex ilł vᷣtutib mouebit aggregatũ exilł mobi⸗ ibus ꝑ idẽ ſpaciũ in eodẽ vł eqli tꝑe.qꝛ manebit eadex ꝓpoꝛcõ Sicut ãt pᷣ dcè regle tenet in motu locali ita etꝭ ꝓpoꝛtõnałr tenẽt in motu altatõis ⁊ motu augmẽetatõ nis. Eeadẽ em̃ vᷣtus altabit mediũ altabiłſᷣm duplicẽ ꝗlita tem in eqli tꝑe ⁊ m equalẽ alterabit mediũ in di midio tꝑe.Circa hunc textrũ. Attende pᷣmo ꝙ ſicut recitat ↄmentatoꝛ erant qͥdam magne autoꝛitatis viri ſicut Galienꝰ⁊ Plato ⁊ plures alij rephendentes / reſtotelẽ in h̊ ꝙ dixit om̃e quod mouet᷑ ab alio moueri voluerũt em̃ eã (q eſt mũdi aĩaʒ) ꝑ ſe moueri ſicut di⸗ kit plato ⁊ omibus alijs pbere m otum. Coꝛpus autẽ aĩalis vt placuit Galceno a caloꝛe natali moueri qͥ cũ caloꝛ naturalis aliqua pars aimał eſt Contra illos autẽ ſunt ea que dixit Areſtoteles ⁊ maxie ↄtra Galie nũ qui dixit illud (quod mouetur gratia partis) mo ueri a ſe. Nam platonici ſuam poſitioneʒ de motu nõ defendebant niſi inilł que ſunt indiuiſibilia quale nõ eſt aima mundi Arttende ſecundo ꝙ ↄtra rõtionem phᷣi qua ꝓbauit omne quod mouetur ab alio moneri. obiecit Anicenna ſicut recitat ↄmentatoꝛ eo ꝙ Wre⸗ ſtoteles in ſua demonſtratione cepit in antecedente pꝛo poſitõnes impoſſibiles ſicut ꝙ partes qeſceret toto mo to. Oximpoſſibili aute ſequi impoſſibile nõ eſt incõ⸗ iſte regule ſunt vere ſił localr cũ moto cũ nõ ſit ĩ loco ſeptimi Phiſicoꝝ ueniens. Reſpondet aũt ꝙ p s accepit ꝑtem vt eſt a⸗ liqua entitas determinata ⁊ diſtincta a toto ⁊ 'm h̊ non eſt ſimpłr ipoſſibile ſed ſolum ꝑ accidens. Sʒ Coõmẽ tatoꝛ aliter ſoluit ⁊ dicit ꝙ in argumẽto Areſtoteł nõ denotat᷑ vᷣitas alicuius ꝓpõnis vł poſſibilitas.ſed ↄ⸗ ſtirutio vnius ꝓpõnis ad aliam. ⁊ talł bene poteſt eſſe vera dato ꝙ impoſſibile ſit illud quod ſignificat᷑ ꝑ añs Alttende tercio ꝙ cum dicit p hᷣus ad ꝑfectõem rei nõ eſſe motum hoc debet intelligi de ꝑfectione q eſt de⸗ terminata cui ſcʒ nihil poteſt abſtrahbi vładdi manen te eadẽ natura in ſpecie.tał em̃ ſicut refert Albertus ĩ ĩdiuiſibili ↄſiſtit nec ad eam eſt ꝑ ſe motus. ⸗Ad ꝑfec tiones aũt indetermiatas ſicut ſunt magnũ ꝑuum mł/ tum paucuz bene poteſt fieri motus ꝑ ſe.ſicut patet in pᷣdicamẽtis vbi ſiłr ðꝛ ꝙ alique ſunt q;titates determi nate ad vnũ ſicut bicubitũ tricubitũ. Alie vero ſunt q̃ᷓ non ſunt determiate ad vnũ ſicut magnum puum mł⸗ tum paucũ Attende quarto.ꝙ cũ dicit phs in pᷣma regula ſi aliq̃ vtus moueat aliquod mobile.⁊c̃ no dzĩ telligi ſimpłr⁊ abſolute.manitfeſtũ eſt em̃ ꝙ ſi aliqua x tus poſſit ꝓijcere aliquem lapidẽ ꝑ aliquod ſpaciũ nõ poterit pijcere medietatẽ ꝑ dupłx ſpaciũ.Simtr ſi ali⸗ qs poſſit poꝛtare aliquod onus ꝑ aliquod ſpaciũ in v⸗ na hoꝛa nõ opoꝛtet ꝓpter hoc ꝙ poſſiſi poꝛtare medieta⸗ tem illius oneris in media hoꝛa.Sunt ergo ĩtelligede cetis parib ⁊ ideo ſi mediuʒ plus reſiſteret in motu v⸗ nius qᷓ; in motu alterius regule nõ haberẽt vᷣitateʒ. eo ꝙ cetera nõ ſunt paria. Vł ꝑoſſʒ dici ꝙ ſi phs ꝑ rotuʒ mobile ĩtelligat totã reſiſtẽtiã ex parte mobił ⁊ medij VUltꝝ om̃e mouẽs ſit ſimul cum Querit᷑ moto Arguit᷑ ᷣmo ꝙ nõ.qꝛ ſimł tas nõ repit᷑ niſi ĩter diuerſa cum ſit relatio reał ſed nõ om̃e mouẽs 2 motũ ſunt diuerſa imo aliqͥd mouet a ſeipo.&̊ nõ om̃e mouẽs eſt ſib cum moto. Mioꝛ pʒ pᷣmo qꝛ aia mouet ſe mouẽdo coꝛpꝰ nauta mouet ſei pᷣm mouẽdo nauẽ.Silłr aũt volütas ſei pᷣam mouet de malo habitu in bonũ ⁊ econtra.⁊ in tellectꝰ ĩtelligit ſeipᷣm ⁊ mouʒ ſe de erroꝛe in ſciaʒ ⁊ aq calefcã ⁊ derelcã calefactõe ſeipᷣaʒ refrigerat. Scðo pʒ qꝛ aĩalia mouẽt᷑ a ſe ſic patebit poſtea.Et ſiłr grauia leuia mouet᷑ a ſe ꝑ ſe pᷣ eo ꝙ hnt pᷣnvꝰ itni ſui motꝰꝗ Olõfirmat᷑ qꝛ nõ videt᷑ poſſe aſſignari aqͥ grauia ⁊ le⸗ uia moueant᷑ motu naturali niſi moueãt᷑ a ſeipᷣis. Nõ em̃ pᷣt dici ꝙ moueant᷑ a gñante cũ ↄtigat ea moueri ge neꝛate coꝛrupto nec etiã a remouẽte ꝓhibẽs ppt᷑ eandeʒ rõem. Olt etiã ſi moueant᷑ ab illo h̊ ſolũ eſt ꝑ acens nec etiã ab aliq̊ͥ alio qdᷣcũq; em illoꝝ aſſignet᷑ ſequit᷑ ꝙ non ome mouẽs eſt ſił cũ moto Scðo ſic. Obiectu mo⸗ uet ſenſum ſicut caloꝛ viſum.⁊ celũ mouet iſta ĩferioꝛa et magnes ferrũ attrahẽdo ipᷣm ⁊ ꝓijciẽs ꝓiectuʒ.⁊ tñ iſta nõ ſt ſił.̊ nõ oẽ mouẽs ẽ ſił cũ moto. t ↄfirmat᷑ qꝛ ipoſſibile ẽ duo coꝛꝑa eẽ ſił naĩlałr g mouẽs nõẽ ſił cũ moto Terꝰ ſic Aliqð ẽ mouẽs ĩcoꝛꝑeũ ⁊ tale nõ ẽ q̊ nõ oẽ mouẽs ẽ ſił cũ moto. Ot ↄfi mat᷑ qꝛ aliqd valde diſtãs ab alio pᷣt ip ſum mouere.ſicut pʒ de ſoꝛtilegijs qͥ alterãt hoĩes vel diſtãtes ⁊ de nauta qͥ ẽ c ſubmer ſioĩs nauis ꝑ ſui abſẽ tiã Quar ſic. Sol illulat diaphanũ ⁊ nõ pꝰ vnã ꝑ tè qᷓ; aliã ita ꝙ vna ꝑs dihpai illuiet aliã ꝑteꝛ iõ h̊ ꝙ tẽ ſol vndiq̃q; ⁊ circũ circa multiplicaret radiũ ⁊ lumẽ ſi cut ſᷣm rectuũ ĩceſſũ ab ipᷣo ſole qð ẽ fimfo:tiꝰ em lumẽ nnae ninm 1 Vns uin 1 d,, Meſtche ceheis mn d geſt Anum bangsi Ae Mumn kpurin 6Narni mln; wungt undi in; Hci nſi NMüi eneclan, nay ind mlan iglm am tdineſ kſkam c wits 1. it Scg gus 1 izo ſ wang tunh isnet nüng fimnoel nz4 zntt ſiſt nlepbt iſlĩ loptig ies N ſiche⸗ oßen ꝛuni, an 4 — ℳ₰ epn⸗ — Alireſtotelis multiplicat᷑ ſᷣm rectũ inceſſum a ſole q;ᷓ laterałr.igitur nõ oʒ mouẽs eſſe ſił cũ moto nec agere pᷣus in ppiquuʒ qᷓ; diſtãs iſta In oxpo“ꝰ eſt Areſtotiles in textu Pꝛo queſtione ſoluende ſunt q̃tuoꝛ queſtiones. Queſtiopꝛima vtrũ ome q ð mouet᷑ ab alio moueat᷑. Rñdent aliqͥ ꝙ ſic ita ꝙ ſi aliqͥd mouet᷑ a ſe ̊ eſt ꝑ alteꝝ ⁊ ꝑ accñs ⁊ nõ ꝑ ſe pᷣ⸗ mo.incoꝛpoꝛeis em̃(q̃ dicũt᷑ a ſe moueri) ſtꝭ due ꝑtes qᷓ rũ vna eſt ꝑ ſe mouẽs ⁊ ꝑ accñs mota ad modũ totiꝰ ⁊ eſt foꝛma ſubabł illiꝰ qð ðꝛ moueri a ſe.Alia eſt ꝑ ſe mo ta q̃ realr diſtiguit᷑ a ꝑte mouete q ſcʒ nõ eſt ſolum mo uens tãqᷓ; quo ſʒ etiã tãq; qð.ioõ in talib nũq; eſt idem per ſe mouẽs ⁊ per ſe motũ reſpcũ ſuijpᷣius. Siłr nũqᷓ; volũtas vł itellectus mouet a ſe per ſe pᷣmo qꝛ volũtas et itellectus nũqᷓ; ſunt cãe totales ſuoꝝ actuũ elicitoꝝ ĩmo ad ꝓductõem actuũ ĩtellcũs ↄcurrit obiectum et ſpẽs intelligibił. Ot ad aucrbem actuũ volũtatis 2 currit obiectũ eꝰ pꝓbãt ãt h̊ iſta rõne qꝛ idẽ ſił eẽt in actu et in potẽtia qð eſt ĩpoſſibile. Ot rõne ꝓculi dicẽtis ꝙ nullũ agẽs coꝛpoꝛeũ eſt reflexiuũ ſupᷣ ſe nullũ tale pᷣt moueri a ſe per ſe pᷣmo.dicunt aũt opionẽ oppoſitã eſſe Biatais Geif maiteſtũ eſt ꝙ aĩa ⁊ angelꝰ? grauia ⁊ le uia (de qbꝰ poſtea patebit)mouent᷑ a ſeipᷣis. Jõ p ſolu tione queſtiois ponumt᷑ qtuoꝛ diſtictões. Pꝛima aliqᷣd pᷣt moueri dupłr.vmo mõ ab ext᷑nſeco.alio mõ ab int᷑n ſeco. Ab ine᷑nſeco aũt aliqͥd mouet᷑ dupłr. vno mõ a ſe lic vt de q̊ vere ðꝛ ꝙ mouet ẽ illð de q̊ ge ðꝛ ꝙ mouet᷑ Alio mõ ab alio ſic ꝗ vna pars eiꝰ ſit id qdð mouet ⁊ a lia id qð mouet᷑ Scda diſtĩctio per ſe accipit᷑ duplicit᷑ vno mõ vt dicit ꝑſeitatẽ aliqnoꝝ qᷓtuoꝛ modoꝛum ꝑ ſe Alio mõ vt idẽ eſt ꝙ grã ſui ⁊ vt oꝓponit᷑ ei qð eſt ꝑal⸗ terũ Tercia aliqd pᷣt moueri a ſe ꝑ ſe dupłr. vno mõ pᷣmo. Wlio mõ nõ pᷣmo. Vñ pᷣmo p:t dici duplicẽ pᷣmi tatẽ ſcʒ pᷣmitatẽ totalitatis.⁊ ſic aliqð pᷣdicatũ ði ↄue nire alicui pᷣmo qð ↄuenit ſibi ſʒ qualibet ꝑtẽ eiꝰ⁊ ſibi opponit᷑ ꝑ alteꝝ. Alio mõ pᷣt dicere pᷣmitatẽ pᷣciſionis et ſic aliqͥd ðꝛ ↄueĩre alicui pᷣmo qð ſibi ↄueĩt adeq̃te et pᷣciſe ſic ꝙ alteri de qͥ negat nulli oueit ſicut riſibili tas ðꝛ ↄueĩre hoĩ pᷣmo Quarta diſtictio aliqͥd moue re ſeipᷣm pᷣt ĩtellcgi dupłr.vno mõ ꝙ moueat ſe ad ac⸗ tũ pᷣmũ.ita ꝙ a ſeipᷣo trãſeat de nõ eẽ ad eẽ.⁊ ſic ĩpoſſibi le eſt aliqͥd mouere ſeipᷣ m.co ꝙ nihil pᷣt ſeipᷣm ꝓducere Vlioꝰ ad actũ ſm ſic ꝙ a ſeipᷣo traãſeat de nõ oꝑari ad opꝑari.⁊ ſic pᷣt aliqͥd moueri a ſeipᷣo ᷣm accñs lic maĩ⸗ feſtũ ẽ ſʒ vtꝝ ꝑ ſe dubiũ ẽ S V ꝙ aliqͥd pᷣt moueri a ſeiꝑ JMD MU Dic pꝛimo ſo ꝑ ſe vt ꝑ ſe oꝓpoĩt᷑ huic 2 A. qð eſt ꝑ alteꝝ ſicut pʒ de aialibo grauiby? leuiba. q;uis em aĩalia grauia ⁊ leuia moueant᷑ a ſua foꝛma ſubali tñ nõ mouent᷑ ab ea tãc; a mouste qdð.ſʒ a mouèt e q̊ ⁊iõ ipᷣa ſtꝭ ꝑ ſe mouctia ⁊ ꝑ ſe mota. Dic ſcdᷣo. ꝙ aliqͥd mouet᷑ a ſe ꝑ ſe pᷣno ꝓutꝑ ſe oppoĩt᷑ huic qð eſt ꝑ alteꝝ ⁊ vt dicit pᷣmttatẽ totalita tis totũ em̃ graue mouz graue ⁊ qlibet ꝑsg itegral mouʒ ſeipᷣam q;uꝭ h̊ fit mediãte ſua foꝛma ſubali vł ſua gra uitate ¶ic feio ꝙ aliqͥ˖d mouet a ſe ꝑſe pᷣmo natalłr vt pᷣ* ðᷣt adeqtõis pᷣmitatẽ ⁊ pciſioĩs.graue ein p ade q̃te ⁊ naĩ atr mouet᷑ deoꝛũ ic qrto.ꝙ; nihil mouet᷑ a ſeꝑ ſe pᷣ. put pᷣo ðᷣt vt rã q; ᷣmitatẽ copłatĩe.qꝛ ſi pꝛio dicat pᷣmitatẽ totalitat/ pᷣtũ ↄueiĩt cuilibet ꝑti.⁊ ꝑ ↄñs nõ poterit pↄueire toti pᷣmo ſm ꝙ pᷣmo ðᷣt pmitatẽ ade q̃tio ĩs ⁊ pᷣciſioĩs. Act h̊ vltimũ dem̃ dʒ itelligi de mo tu coꝛꝑeo ſiue de motu locali circũſcriptio coꝛrñte loco dimẽſionali. Vngelꝰ em̃ pᷣt moueri vt pus dem ẽ.⁊ ſi H ſit veꝝ potit moueri a ſeipᷣo ꝑ ſe ⁊ pᷣmo qͥcũq; mõ ſu⸗ mat᷑.ãq gelꝰ em nõ hʒ ꝑtes ꝓpt᷑ qs h̊ ipediat᷑.Et ſi qras qu õ ̊ mouss erit ſił cũ moto. Hico ꝙ ẽ ſi ꝑ idiſtãtiã ſic ſcʒ ꝙ ab eo nõ diſtat locałr vł ꝙ int moues ꝓpximũ ⁊ ipᷣm motũ nihil ſit mediũ. Vn lcʒ aſtra alteret iſta in ferioꝛa ⁊ ignis calefaciat aquã aere ⁊ ferro intmedijs pᷣus tñ alterãt aerẽ vł ferꝝ qͥ altata alterãt aquã. Nõ dz etiã itelligi ꝙ ſint fil i eodẽ loꝰ ꝓpo ſʒ ꝙ a le iuicem — ſcòdða. tꝝ ſoli ad (nõ diſtet E eſtioct ccie ſpẽi ſit ꝑ ſe altatio 5 ꝓ cuiꝰ ſo lutõe.Attendepᷣmo ꝙ; alteratio pᷣt capi dupłr. vnoꝰ gñałr ꝓ omi muratõne termiata ad ꝗlitatẽ. Alio ppꝛie ꝓ mutatoe reali ⁊ phi ſica de vna qlitate oria actia aut paſſiua ad aliãqlita tem ↄtrariã q̃ nõ pᷣſuꝓponit añ ſe aliã mutatõem. ct ad iſtã qtuoꝛ ↄditões reqrunt᷑. Pꝛima ẽ ꝙ ipᷣa ſit mu tatio rea ⁊ ſucceſſiua ita ꝙ fiat mediã tentactu reali ⁊ phiſico. Scðᷣa ꝙ ſit de ſubiecto in ſubiectũ ſiue de foꝛ ma poſitiua in foꝛmã poſitiuã. Tercio ꝙ ſit de foꝛma tercia actiua ⁊ paſſiua in foꝛma ↄtrariã actiuaʒ ⁊ paſ ſiuam. Quarta ꝙ nõ pᷣſupꝓpoit aliã qlitatẽ pᷣus miare Ekiita, mutatõem vł aliã ſed ipa ꝑ ſe ⁊ pᷣmo termiat u⸗ am. rũ ſeʒ ꝑ ſe ⁊ accñũs ꝑ ſe ſcʒ q inenſece termiat motuzʒ nullo alio terminante motu ʒ nccãrio pᷣreqͥſito ad ac⸗ qſitõem tał qliratis ꝑ accidens vero qᷓ ↄſequit᷑ qlitatẽ ꝑſe ⁊ intnſece terminantem motũ . qncũq; aliq ſunt entitates reałr ab inuicem diſtincte ipᷣa adqrunt᷑ ꝑmutatões realit diſtictas. ¶ ũ &ᷓ multe entetates diuerſaꝝ ſpeꝝ qlitatis reałr diſtiguant᷑ ſeqͥt ꝙ ipᷣe adqrant᷑ ꝑ mutatões realłr a ſe inuiceʒ diſtinctas 7 ꝙ ad qlitates pᷣme ſpeci 10 Peimod nõ eſt h ſe alteratõ ppᷣe decã ꝓbat᷑ pᷣmo quia vt in pluribus mutatio qᷓ fit in pma ſpecie no eſt de foꝛma⸗ traria in foꝛmã ↄtrariam.ſed magis de nõ eſſe alicuiꝰ foꝛme ad eſſe eiuſdẽ. Secũdo qꝛ tales qualitates vt in pluribus ſunt ſpirituales que nõ ſunt adquiſibiles ꝑ motum realem ⁊ phiſicuʒ qͥ fit mediante ↄtactu reali et phiſico. Tercio qꝛ nõ ad qͥrunt᷑ nec depdunt᷑ niſi ali qua alteratõe facta ᷣm aliã qlitate.Quarto qꝛ adqͥrũ tur ſine mutatõe facta in ipᷣis ꝑ ſolã ſedatoem turba tionis ꝑtis ſenſitiui ſine motu intellectꝰ.Et ſi arguas quia ex hoc ſequeretur ꝙ ſci ẽtie eſſent no bis inate.et ꝙ noſtrum ſcire non eſſet niſi pᷣ teritoꝛum reminiſci ſi⸗ cut dixit Plato ↄtra quem eſt Areſtoteles pᷣmo po⸗ ſterioꝛum ⁊ tercio de anima. Hico q receptiuum ali⸗ cuius receptibilis poteſt ſe habxre tripliciter ad illud receptibile.vno modo poteſt ſe habere in vltima diſ⸗ poſitione ad receptibile ſine impedimento. nec in ſe nec in alio.tunc receptiuum fit in actu ꝑ pꝛeſentia⸗ꝭ p pꝛij actiui vt aer lucidus per pꝛeſenſiam lumiĩis.eſt em in ꝓxima diſpoſitione ad receptionẽ ipſius. Alio mõ poteſt ſe habere receptiuum ad receptibile ſic ꝙ eſt in diſpoſitum ꝑ diſpoſitionem contrariam receptibiliꝰ tunc anteqʒ recipiat neceſſariũ ẽ.vt per alterationem diſponatur. ſicut materia evſtens ſub foꝛma aeris. neceſſario habet diſponi antequꝗ recipiat foꝛmam Attede ſcdᷣo.ꝙ qlitas pᷣt dupłr termĩiare mo Attende tercio ꝙ Queſtiones aque vł alterius elementi. Tercio mõ p̃t ſe habere re⸗ ceptiuũ in vltima diſpõne ad foꝛmã ſine impedimeto ꝓpꝛio.ſed eſt impedimentũ in altero mediante quo oʒ ipᷣm reciꝑe foꝛmã.iõ ĩpedimento remoto re cepti ſit in actu ꝑ potentiã receptibił. Et ſolũ fit mutatio in illo in quo erat ĩpedimentũ.ſicut domꝰ illumiat᷑ ꝑ aꝑtõeʒ feneſtre ſine mutatõe facta in aere.ſed ſolũ ꝑ mutatõeʒ in ipedimẽto.⁊ Ho ĩtellectꝰ noſter ſe hʒ ad ſciam qꝛ q̃n tum eſt de ſe eſt in vltia diſpõne ad receptõem ſcientie et ſpccierũ intelligibiliũ.ſed qñ ĩpedit᷑ ꝓpter indiſpõ⸗ nem ꝑcis ſenſitiue in qᷓ oʒ eſſe motũ.vt ipa diſponat᷑ ſʒ ea diſpoſita ⁊ fantaſmatiba detmiate in ea receptis x⸗ tute lumĩs.intelle ctꝰ agentis ſtati ſine altatõe ſpecies ĩ telligibił repñtat ia illoꝝ fã taſmatũ ẽ pñs ĩtellcũi poſ ſibili ⁊ ſic intellectꝰefficit᷑ ſciens.⁊ ita nõ ſeq ꝙ ſcie ſint nobdᷣ a pᷣncipio ↄcreate qð dicebat plato ic ſcðᷣo ꝙ ad qlitates de ſcðᷣ a ⁊ qrta ſpecie nõ eſt ꝑ ſe altatio ꝓpᷣe dcã nec adqrun᷑ niſi altatõe fcã ſᷣm aliã qlitatem Dic tercio ꝙ nõ ad oms q litates de tcia ſpecie eſt ꝑ ſe alteratio ꝓpe dcã ꝓpt eaſdem cauſas.ſicut patet de ra ritate ⁊ denſitate S — tercia. Vty oĩs motꝰ oĩ motui OQueſtio ſit ↄuabił ꝓ cuiꝰ ſolutõe.Atten „EE&O de pmo. ꝙ dupkx eſt ↄparatõ.q̃/ dã eſt ↄꝑatio ꝓpꝛie dcã. lia eſt ↄꝑatio abuſiua ẽn ad ↄꝑatõem ꝓpꝛie deãm ſex ↄditões reqͥrunt.pma ꝙ illa (q̃ ↄꝑãturnõ ſunt eqͥuoca Scðo ꝙ ↄpabilia hñt idẽ ſubiectũ pᷣmũ.Tercia ꝙ ſint eiuſdẽ ſpẽi ſpẽaliſſime et iõ pᷣm genꝰ nõ fit ↄpatio qꝛ ſibi nõ coꝛrñdet vna na⸗ tura.⁊ iõ eſt equocũ phice dato ꝙ ñ ſit equovcũ logice Iſta aũt nõ reqͥrunt᷑ ad ↄꝑatõem abuſiuã.⁊ iõ illa cõ aratione multa pñt ↄꝑari q̃ nõ ſunt ꝓpᷣe ↄꝑabilia Vttede ſcðᷣo ꝙ ↄꝑatio ſꝑ fit penes aliquã vnitatẽ. vni tas ãt aliquoꝝ pᷣt dupłr accipi.vno mõ penes ꝓpoꝛcõ nem. Wlio mõ penes ꝓpoꝛtõnalitatẽ. vñ illa vniuntur ſm ꝓpoꝛcõem q hñt ad ſe ĩuicẽ aliquã hitudiem q;tita tiuã. Nã ꝓpoꝛcõ eſt duaꝝ q;titatũ alteriꝰ ad alterss et hĩitudo. Ox q̊ pʒ ꝙ qlitas nõ hʒ ꝓpoꝛtõem ad lineã vł ſpaciũ.io etiã altatio nõ hʒ ppoꝛtõem ad loci mu⸗ tatõem. ⁊ ꝑ ↄñs neq; ↄpatõem dato ꝙ due qlitates ha tvant pꝓpoꝛtionẽ qlitatiuã ſicut due q;titates q;titati⸗ uã ſicut linee ad lineãẽ numerꝰ ad nũeꝝ. Alio mõ attẽ dit᷑ vnitas aliꝝ ſʒ ꝓpoꝛtõnalitate.⁊ hec nõẽ reꝝ ad ſeĩuicẽ.ſed reꝝ ad alias res. Oſt em ꝓpoꝛtionalitas ſʒʒ O(uclidẽ qͥnto geometrie.hitudo duaꝝ ꝓpoꝛtõnũ ad ſe ĩuicẽ.ſicut q̃lis eſt hitudo duaꝝ lineaꝝ.tał ẽ du arũ albedinũ.⁊ tal eſt loci mutatõis ad loci mutatõnẽ ꝗlis eſt alt᷑atõis ad altatõem.⁊ illa bene reꝑit᷑ inter res diuerſoꝝ geneꝝ. (õꝑatio at m ꝓpoꝛtionalitatẽ nõ ẽ ↄꝑatio ꝓpe dcã.ſʒ abuliua eo ꝙ no eſt duaꝝ reꝝ ad ſe inuicẽ.ſed ſolũ hĩtudis reꝝ.Sʒ ↄꝑatio (q̃ fit im ꝓpoꝛ tionẽ )ẽ ꝓpe dcã Attẽde tercio.ꝙ motũ eẽ circulare — motui recto in velo citate ⁊ tarditate.poſſibile em̃ ẽ ꝙ coꝛpꝰſpericũ moueat᷑ ſupᷣ ſpaciũ rem moru rcõ.O(er eſt ãt ꝙ tał motꝰopꝑabił eſt motui rcõ. Scðoꝰ a figura ſpacij circa qðᷣ eſi motꝰ⁊ ſic coꝛpꝰ nõ circlłlare vtputa q dratũ pᷣt moueri circularit᷑ pᷣt em moueri ab eodẽ pũc to in idẽ pũctũ ſuꝑ circulũ ſicut pʒ de muſca ẽ bulante fuꝑ rotã q̃ͥ pᷣt ita tarde vł velocit᷑ moueri ſicut muſca qbulãs ſuꝑ planũ.Cexcõꝰ ðꝛ motꝰ circłaris tã a figu⸗ pt intelligi dupłr.vnoꝰ a ſignatõe ſuiſt ubiecti tm̃ vt qꝛ eſt in coꝛꝑe circulari tãqᷓ; in ſubiecto.tał bene pᷣt pari ſeptimi Phiſicoꝝ ra ſubiecti qᷓ; a figura magnitudĩs.circa quã vł infra quã eſt vł ſᷣm vᷣitatẽ vłſᷣm imagĩatõnem ↄtingit em aliqð coꝛpꝰ circłlare ↄcauũ moueri circa magnitudieʒ circularẽè ſicut pʒ de oꝛbibe celeſt ib. Et ↄtingit aliqðᷣ coꝛpꝰcculare moueri circularit᷑ infra magnitudiĩeʒ cir cn la rẽ verã.vt ſi coꝛpꝰ ſpericũ ſolidũ moueat᷑ in aere⁊ nõ circa magnitudiem circularẽ ſʒ ifra. Siłr coꝛpus ſpericũ pᷣt moueri circularit᷑ ifra magnitndĩem circła⸗ rem imagiatã.vt ſi imaginemur aliqð coꝛpꝰ ſpericum moueri in vacuo. Vñ ſi totꝰ mũdꝰ eẽt coꝛpꝰ ſolidum motũ circularit ipᷣm nec moueret᷑ circa magnitudinezʒ circularẽ.nec infra magnitudinẽ circularẽ verã.ſʒ mo ueret infra imagiatã ⁊ ꝑtes eiꝰ ſicut note nõ ſe haberẽt alit᷑ nũc qᷓ; pᷣus reſpcũ ꝑtiũ ma gnitudis imagiate dice/ retur aliter ſe habere nũc qᷓ; bus “S 7 aqueſtionẽ. ꝙ motꝰ clrcularis ma Dic E tus rectꝰ circulatõe mobił tm̃ vłſl̊ᷣ liecki tm vl ſpacij tm.bñ ſunt ↄꝑabi les ↄꝑatione ꝓpᷣe dcã.ſʒ motꝰ circularis tã ex ꝑte ſub⸗ ietti qᷓ; ſpacij nõ ẽ ↄꝑabił motui rctõ ↄꝑatõe ꝓpe dicta Dic ſcðᷣo ꝙ motꝰ alteratois nõ eſt ↄparabił motui locali nili cõparatione abuſiua 3 Queſtio quarta Vty genꝰ ſit equocũ.Supoſitis his q̃ ſunt dcã in pᷣ dicabilib de gradib equocatõis ⁊ vniuocatõis.Hðʒ ꝙ genꝰnõ eſt vniuocũ capiedo vniuocatõem ꝓpꝛijſſime ꝓ eo qð eſt vniuocũ p hice.pʒ qꝛ nõ dicit vna naturam eqłr ꝑticipatã ab oĩb ſuis ĩferioꝛibi. (ſt em̃ vniuocãũ vniuocatõe cõit dcã q eſt logica vł metap hica. Dicit em̃ vnũ ↄceptum realẽ reałr pᷣdicabile de oĩb ſuis iferi oꝛib diuiſibilẽ ꝑ dꝛñas foꝛmales ⁊ ſpecificas.⁊ ille ↄ⸗ ceptus nõ dicit entitatẽ ↄpꝑletã in vltio actu nature ſʒ adhuc eſt ꝑfectibił.et ꝑ dꝛñas determinabitł᷑ iõ nõ ðꝛ v na natura dato ꝙ ſpẽs ſit vna natura t de h̊ magis dicet᷑ in metaphica. Poſſent ãt h qri alie queſtões de iſta vnitate ↄceptus gñis ⁊ multiplicitate eiꝰ que ali⸗ bi ꝓlixius tractabuntur. 7 Ad rön EGSeꝛfirmatõe pʒſolutio ex dic⸗ tis.ome em̃ motũ coꝛꝑeũ mo uet᷑ ab alio ſic ꝙ nõ mouet a ſe pᷣmo vt dem̃ ẽ.⁊ ſi ſit ali qð mouẽs ĩcoꝛpeũ qð moueat᷑ a ſeipᷣo ꝑ ſe pᷣmo ipᷣm tũ eſt ſi cũ moto ꝑ indiſtãtiã eo ꝙ non pᷣt a ſeipo diſtare Indiſtãtia ãt nõ noĩat relatõeʒ realẽ.iõ ad h̊ ꝙ oẽmo uẽs dicat᷑ ſił eẽ cõ motu.nõ oʒ ꝙ int᷑ mouẽs qð libet et motũ ſit ſiſtas q̃ ſit relatio reak Ad ſcdðᷣam pʒ etiã ſo lutio.qᷓ;uis em̃ illa nõ ſtſił cũ motu.tñ ſunt alia mouz tia qᷓ mouẽt imediate⁊ ſtꝭ ſił cũ moto. Ad ↄfirmatõe,z pʒ ſolutio Ad tciã ðᷣꝛ.ꝙ q;uis mouẽs ĩcoꝛpeũ ⁊ꝛ mo tũ coꝛꝑeũ nõ ſint ſił ꝑ adeq̃tõem bñ tñ ſtꝭ ſił ꝑ indiſtẽ tiã. Ad gfirmatõem negat᷑ añs.cũ eiꝰ pbate Ad qrtã ðꝛ.qꝙ dato ꝙ ſol nõ illumĩer aerẽ ſueceſſione qda ibili. ſʒ ſubito tñ nõ illuĩat ita partẽ remot’i a nob pceptibili · ſz ſubi qn ipᷣa illumĩet᷑ mediãte parte ꝓpinqua Et bic finit ſeptimus liber pbiſicotum añ oppoſitũ. Ad bmã cũ eiꝰ Aiim Nipgrti uginnci, Nungta Nrcige uukideent On Copas Wimnen Mhenan Pblcrn wgrd kölhet grde ns:nn Nbtnſti Slüagri nieppedn abdn mdaͤn) ans Di⸗ anppiüſine nid Heñ miuᷓ u Det hlisiie 4tilleog umue öröhy dehmgs nchüesde Gcue d Ainiis lnoctdil iapito itlſtel olönti o diter lbaeind ngzei autei⸗ mnig — Alireſtotelis Octauus phiſicoꝝ. Trum aüt factus ſit aliquando motꝰ) I.n h vltio libꝛo phicoꝝ inte dit ohs ĩueſtigare ytꝝ aliqͥs motꝰ ſit ꝑpetuꝰ qͥᷣ ẽ ſicut cã ꝑ⸗ petuitatis motꝰ in gñe. Mo ti em in gne diximꝰ eẽ ꝑpetu⸗/ l uum 2⁊ ſᷣm naturã ifinitũ ſic pa cuit in ſexto libꝰ.lcʒ nullꝰſm nũeꝝ (qͥ ẽ rectꝰ)poſſit eẽ ĩ finitꝰ. Ad iueſtigandũ aũt ꝑpetuitatẽ gñatois ⁊ coꝛtu ptõis nccãriũ fuit iueſtigare ſi ſit alids motꝰ qᷣẽ cã illi ns ꝑpetuitatꝭ. O iuidit᷑ ãt iſte liᷣ in q̃tuoꝛ tractatꝰ.qͥ rũ pmꝰ ont ꝙ motꝰ ẽ ꝑpetuꝰ⁊ ifinitꝰ⁊ hʒ qtuoꝛ capła in pmo narrat opĩones ãtiqͥꝝ de ꝑpetuitate motꝰ di⸗ cẽs vtꝝ aliqñ motꝰ ſit factꝰ cũ ãtea nihil moueret᷑ ⁊ v trũ aliqñ deſinat eẽ ſic ꝙ poſtea nibil mouebit. vł vtrũ nec ĩceꝑit eẽ nec deſinet ſʒ ſit et᷑nꝰ? ĩmoꝛtał nõ ĩtruptus E qᷣetẽ.ſʒ ⁊ exñs q̃ſi vita ĩ teb na ̃alibꝛ. t mouet᷑ hic queſtio de ſempitnitate motꝰ⁊ nõ de eẽ. Nõ em qrit v⸗ trũ motꝰ ſit ſʒ vtꝝ ſꝑ fuerit motꝰ.qꝛ oẽs dicẽtes aliqᷣd de nata dicũt ⁊ↄ cedũt motũ ec.ipᷣi em ponũt mũdãũ eẽ geĩtũ ⁊ ↄcedũt gñatõem quã ipoſſibile eſt ee niſi ſit mo tus. De hac ãt qõne fuerũt tres opiones phoꝝ. pᷣma ¶ q fuit democriti ᷣt ꝙ ſꝑẽ motꝰ⁊ hec fuit opiĩo eoꝝ qͥ Dixer̃t mũdos eẽ ifinitos ipᷣi em dixerũt ſꝑ eẽ gñatõeʒ ⁊ coꝛruptõem alidꝝ mũdoꝝ nccãriũ ẽ ãt gnatõeʒ ⁊ coꝛ⸗ ruptõem eẽ cũ motu. Scða opĩo fuit Anaxa. dicẽtꝭ ñ ſp fuiſſe motũ ſʒ ipʒ aliqñ icepiſie vt nũqᷓ; pᷣus fuiſſʒ dðᷣt ei mundũ ſel genitũ ⁊ nũqᷓ; poſtea debere coꝛrũpi Rã Fm eũ añ mũdi ↄſtitutõem res ꝑ ĩfinitũ tpᷣs qeuerũt in quodã cahos ↄfuſo ⁊ poſtea ab ĩtelleũ dĩno ſegregate ſunt ab iuicẽ dſtiruth entmn 65 deſinet. Tercia vo opio fuit Ompedoclis ponetꝭ mo tHũ nõ ſꝑ fuiſſe ⁊ aliqn ĩcepiſſe. Alit᷑ eñ poſuit q; Anaxa goꝛas dicit em ſic ĩcepiſſe ꝙ aliquo tꝑe nõ fuerat tñ añ idꝰ⁊ icepit motꝰ q nunqᷓ; illud tpᷣs fuerat. Nã adueniẽte lite int᷑ elemeta ſᷣm euzʒ nccã rio eſt ea ſegregari abiuicẽ mundũ ↄſtitui ⁊ ĩciꝑe motũ ſuꝑueĩte vᷣo amicicia ↄgrega ri in cahos ↄfuſuʒ mundũ coꝛrũpi ⁊ deſinere motũ res quoq; in qͥete ec.et iteꝝ infueĩente lite int᷑ elemẽta incipꝑe motu.⁊ ſic ſꝑ per hũc modũ g ponit ĩfinicies mundũ gñari ⁊ coꝛrũpi et motũ inciꝑe ⁊ deſinere eẽ.Ex qͥb pʒ iolicite de hac q̃ſti one inqrendũ eſt.eſt em̃ difficił ⁊ dc ea ſunt opiones di uerſe. Aſt etiã multũ vtił nõ ſolũ ad ſciam de natura ſed etiã q̃ eſt de pᷣmo pᷣncipbio (Incipiemꝰ igit᷑ pᷣmo In h̊ ſcdᷣo capło ponit p hs rõnes ad ꝓbandũ ſemp iter nitatẽ motus. t intendit qᷓtuoꝛ ↄcluſiones. Pꝛima oẽm motũ de necitate pᷣceſſt motiuũ ⁊ etiã mobile.ꝓ⸗ bat᷑ pᷣmo ꝑ diffinitõeʒ motꝰdatã ĩ tercio libꝛo.ĩn ea em̃ ð ꝙ motus ẽ actus motiui ⁊ mobilis.Si pᷣus mobile erat poſſibile moueri motiuum poſſibile mouere qᷓ; mobile actu mouet᷑ ̊ motm ⁊ mobile pᷣcedũt motũ qñ eſt actus quo motiuũ mouet ⁊ mobile mouet᷑. Scðo pꝓbat᷑ inductiue qꝛ pᷣus eſt aliqͥd ↄbuſtibile qᷓ; ↄhurat᷑ et pᷣus eſt aliqͥd ↄbuſtiuũ qᷓ; ↄburat ⁊ ſic ↄbuſtidile et ↄbuſtiuũ pᷣcedũt obuſtionẽ. Simłxr eſt de alijs qꝛ pᷣus eſt aliqͥd alterabile qᷓ; alteret᷑ ⁊ mobile locałr q; moue atur &̊ Scða ↄcluſio ſemꝑ fuit motus.ꝓbat᷑ duabo rõ Mibi.pma.qꝛ ſi aliqñ incepit ita ꝙ pᷣus erat verũ dicere Folio lxxix nullũ motum eſſe detur pᷣmus motus q incepit ⁊ añ qᷓ; nullus erat motꝰ. Nccẽ eſt ꝙ ipᷣm pceſſit motmi ⁊ mo bile.vł gillud motiuũ ⁊ mobile fuerũt ab etno qᷓ;uis ſi ne motu vł facta fuerũt aliqñ aut ſalte aliqð eoꝝ ſi ali quod fuerit factũ h̊ nõ potetit eſſe ſinemotu? mutatõe et ſic ante pᷣmũ motum fuit alius motus vłmutatõ qð implicat ↄtradcõem. Si fuit eternalłr ſine motu h̊ eſt irrõnale ficticiũ ⁊ ab inſcietib dem̃.qð em ſine rõne 82 tq; ab inſciete dcm . Hõ at poſſet aſſignari ro ꝓpter quã mobile aliqñ inceꝑit moueri poſtq; ipᷣm ſꝑ erat ⁊ nunq; mouebat᷑.pus etiam ſi eternałr qeſcebant opoꝛ⸗ tebat eẽ aliquã cãʒ qet/ eoꝝ quã neceſſeerat remouere anteq; fieret motus nõ aũt poterat remouere ſine mu⸗ tatoe añ pᷣmã mutationẽ erat muratio. Sed ↄtra hãc roem poſſet obijci ꝓbãdo ꝙ aliqͥd poſſʒ moueri cũ pus nõ moueret᷑ ſine aliq mutatõe pcedente ꝑ quã re⸗ mouet᷑ cauſa qetis.qꝛ quedã ſunt agẽtia naturalia ſi⸗ ne ĩtellectu ⁊ libertate.quedã vᷣo ſunt volũturia cũ ĩtel⸗ lectu ⁊ libertate. Aꝝgens ꝗ̊ naturale ⁊ nõ libeꝝ nõ eſt idYę actiuũ ↄtrarioꝝ ignis em calefacit ⁊ nõ pᷣt frigefacere. Sed agens libeꝝ ⁊ volũtariũ eſt idẽ actm ↄtrarioꝛuʒ vna en ſcĩa videt᷑ eẽ ↄtrarioꝝ. Nã medicꝰ ꝑ ſuã ſcĩax medicinalẽ pᷣt intficere ⁊ ſanare. Poterit ̊ dicere ꝙ pᷣ agẽs agit pure libꝛe ꝑ ĩtellectũ ⁊ volũtatẽ.iõ ipe vnus ⁊ idẽ manes p̃t eẽ cauſa ↄtra rioꝛũ ⁊ motꝰ noui ⁊ qetis qͥ erat anteq; inciꝑet mouere.ergo nõ eſt neceſſario pone⸗ re mutatõem pᷣceſſiſſead remouendũ cauſam quietis Agd h̊ dicendũ eſt ꝙ quodãmoõ ſile eſt de agente natu rali ⁊ libero ⁊ quodammõ diſſimile. Oſt em ſimile ĩ hoc ꝙ vtrunq; eſt actiuũ ↄtrarioꝝ q;uis em frigiduʒ ꝑ ſe frigefaciat.tamẽ poteſt calefacere ꝑ accñs vł ꝓprer appꝛopinquatoem eius vl ppter elõgatõem.ſed eſt diſ⸗ ſimile in ̊ ꝙ agẽs liberũ eſt actiuũ ↄtrarioꝛũ ꝑ ſe q;uis magis ſit natũ agere vnũ qᷓ; alteꝝ.quicqͥd ſit tamẽ ſiłe eſt in ꝓpoſito.qꝛ ſicux ages naturale nüq; agit vtrũq; oppoſitoꝝ niſi rõe diuerſaꝝ diſpõnum int᷑nſecaꝝ vłex trinſccaꝝ oĩbus em ↄſiłr ſe habẽtib ageret ſimłr.ita a gens li beꝝ nõ agit ↄtraria niſi ̃ᷣm diuerſas diſpões in trinſecas vł ext᷑nſecas.qð patzʒ.qꝛ q;tum ad ea uſt/ ad aliqͥd. ſt aliqᷣd aliter ſe habeat nunc qᷓ; pus. vt ſiẽ du⸗/ plum cũ pᷣus nõ eẽt oꝑtet ꝙ hoc ſit ꝑmutatõem vnius vł amboꝝ. Mouere aut ⁊ moueri ſunt ad aliqͥd. &̊ ſi aliqͥd mouet alteꝝ cum pus nõ moueret oꝑtzʒz ꝙ in alte ro eoꝝ fiat mutatio ſᷣm aliquã diſpoõem. Scða rõ ſi tẽ pus eſt ſempiternum ⁊ ꝑpetuum nece eſt motuʒ eẽ ſem piternum tempꝰ em vł eſt motus vł nõ eſt ſine motu ſʒ tempus eſt ſempit᷑num.ergo. Minoꝛ ꝓbat tripkr. pꝛi⸗ mo autoꝛitate antiquoꝝ oms em̃ ipᷣi pᷣter plotonẽ dixe runt tpᷣs nõ eẽ factum.Solus autẽ plato dixit tpᷣs fuiſ⸗ ſefactuʒ de nouo cum mundo. Vñ Democ ritꝰ dicit qꝙ ipoſſibile eſt aliqñ oĩa ſimul facta ec.qð ꝓbatqꝛ tpᷣs nunq; ẽ femn. Scðo ꝓbat᷑ qꝛ qð fit ð nono nccẽẽ ipo ali qͥd eẽ pᷣus ⁊ ipo eẽ aliqͥd poſteriꝰqꝛ nccẽ ẽ ꝙ faciẽs pᷣce dat fem.q̊ cuʒ tps fuerit fci optuit ꝙ factoꝛ ip iꝰ pce derz ip̃ʒ. lʒ nõ pᷣus aut poſteriꝰſine tꝑe.ꝗ opoꝛtuit tẽ pus eſſe anteqᷓ; fieret qð eſt impoſſibile.Tercio ꝓbatur quia li tempus incepit ipᷣm incepit ab aliquo. nunc ni hil em eſt acciꝑe in tꝑe pᷣter nunc ſed h̊ eſt ipoſſibile qꝛ de rõne ipᷣius nunc eſt ꝙ ſit finis pᷣteriti ⁊ pncipium fu turi.⁊ ſic anteq; inciꝑet tpᷣs oꝑrebat tpᷣs pceſſiſſe qd eſt impoſſibile.ſequit᷑ergo ꝙ tpᷣs nõ incepit.⁊ per ↄnñs na q; motus cum tps ſit paſſio motꝰ. Tercia ↄcluſio ſʒ 4 „ e Queſtiones erit motus.pbat᷑ ſicut pᷣeedens.qꝛ motꝰ nõ ſꝑſit. tune poſt vltimũ mo tũ eſſet vlterioꝛ motꝰ. Pʒ qꝛ.vł motm et mobiie ſꝑ ſunt vł aliqñ coꝛrumpunt.pᷣmũ qt eſt irrõ nabilc. Si vᷣo dicat᷑ ſcdõᷣm arguit᷑ ſic pᷣus coꝛrũpit᷑ mo⸗ tus qᷓ; mobile vł motm̃ ſicut pus gñnat᷑ mouens ⁊ mo⸗ bile qᷓ; gñet᷑ motus. Vñ ſicut mobile ⁊ motm̃ pᷣcedũut motũ ita ⁊ ſequunt᷑ Hã poſtq; ceſlauit ↄbuſtio adhuc remanʒ aliqͥd ↄbuſtibile ⁊ aliqͥd ↄbuſtiuũ.poſtq; ̊ vl timꝰ motꝰ deſinit eſſe coꝛrũpet᷑ mobile ⁊ motm̃.ſʒ coꝛ⸗ ruptio nõ eſt ſine motu.q̊ᷓ poſt vltimũ motũ erit morus Exſſtis ĩfert᷑ qrta ↄcluſio.ſ.ꝙ motꝰeſt ꝑpetuꝰ.nõ eim pᷣt inciꝑe eſſe aut deſinere eſſe.ſicut pʒ ꝑ ↄcluſiones pᷣce dentes) (In h̊ tercio capło repbat phs opiones Tnaxagoꝛe ⁊ Ompedeclis ne/ gantiũ ſempiternitatem motus. Et intendit tres ↄclu⸗ ſiones.pᷣma tã poſitio Anaxagoꝛe q; Empedoclis eſt irrõnabił.ꝓbat qꝛ illi fictitie ⁊ irrõnabiłr loquunt᷑.qͥ ð naturalib aſſerũt aliq qᷓ nec ſtꝭ ꝑ ſe nota nec ex ꝑ ſe not⸗ nec ex ꝓbabiliby deducta. imo quõ ſtè magis apparen tia qᷓ; ſua oppoĩta.ſed ↄſtat ꝙ nec eſt ꝑ ſe notũ nec ex ꝑ ſe notis vł ꝓbabilibs magis deduci pᷣt ꝙ mundus ali qñ fuerit fcũs qᷓ; oppoĩtuʒ huius. Vñn mpedocles dicit liteʒ regnare in vno tꝑe ⁊ amicitiã in alio vtrãqq vero ſuo tꝑe mouere.hãc qͥdem ↄgregã do illã vᷣo diſ⸗ grea⸗ do ⁊ tꝑe medio oia eſſe in qͥete hec ãt oia ſuxpone at ſine aliq necqria vł ꝓbabili rõe. Anaxagoꝛas etiaʒ dicit quendã itellcm aliqũ mouere ⁊ agere cũ an teaab et᷑no nihil feciſſz qð etiã ſuppoit ſine rõe.pʒ & vrerq;ʒ iſtoꝝ irrõnabilłr ⁊ fictitie loquunt᷑. Scða ↄcluſio poſi tio Anaxagoꝛe ẽ irrõnabilioꝛ poſitõe Ompedoc lispʒ qꝛ in nata ni hil dʒ poĩ inoꝛ diatuʒ.nihil ein ioꝛdiatuʒ eoꝝ ẽ q natura ⁊ m naturã ſtꝭ Sʒ int tps ĩ finitũ in q̊ Ana xagoꝛas dixit res qeuiſſe ⁊ finitum in q̊ ðᷣt re¶s mo tas ẽ nullus eſt oꝛdo. qꝛ finiti ad ĩſinitũ nulla ẽ ꝓpoꝛ⸗ cio. Infiniti em ad finitũ nłlã ꝓpoꝛtõeʒ hʒ O(mpedo⸗ clis poĩt tã tpᷣs ꝗqetis q; motus eẽ finituʒ ⁊ termĩatuʒ ergo. Tercia ↄcluſio Ompedocles nõ bñ dieit mo⸗ tũ nõ ſꝑ eẽ ⁊ motũ młtotiẽs ĩciꝑe ⁊ deſinere eẽ.pbat᷑.qꝛ nꝛhil pᷣt accipi ꝓ pᷣncipio in ſcia natali miſi ſit ꝑ ſe vłꝑ rõem ſufficientẽ maĩfeſtũ ſcʒ ꝑ demrãtõem vł iducio⸗ nẽ. Sʒ Empedocles accipit ꝓ pᷣnceipio ꝙ res detmia⸗ to tꝑe qͥeuerũt amicitia eas ↄgregãte ⁊ de᷑minato tꝑe mouebant lite eas diſgregãte.huꝰ ãt nõ aſſignare aliqᷓ; cãm ſufficiẽteʒ. OQt q;uis ſit notũ ꝙ amicitia ↄgregat hoĩes qͥ ꝑ litẽ diſgregant᷑ tñ nõ oʒ ex h̊ maiſeſtũ eẽ ꝙ a⸗ micicia ngre ptes vniuerſi q̃ iteꝝ diſgregarent᷑ ad/ ueĩente lite.O inimicicia diſgregʒ qð tiñ ipᷣe ſuppoĩt. Et ſupoĩto ꝙ ꝑ eqlia tpa fiat ↄgregatõ ⁊ diſgregaꝰ tñ nõ apparʒ ꝓpt qͥd H̊ tꝑe repugnat lis plꝰq; alio ipᷣe tñ ſuppoit vno tꝑe aĩci ciã ⁊ alio litẽ regnare. Nec vʒ ſi dicat᷑ ꝙ de ſempitnis nõ oʒ qrere cãz cñ nõ hẽant ita ãt ſꝑ fuit ꝙ aĩcicia tãꝰʒ⁊ tali tꝑe ↄgregauit.lis vᷣo a tãto ⁊ tlłi tꝑe diſgregauit.iõ nõ oʒ qrere cam ꝓpt᷑ quã ↄgregauit aĩcicia tãto vł tali tpe. Vñ ⁊ democritꝰ in his q̃ dicit ſꝑ fuiſſe nõ ĩqͥt cãʒ Mãt h̊ nõ valeat pʒ.qꝛ triãgulũ hꝛe tres ſo ẽ.⁊ tñ hʒ cãm trigonũ im hʒ duobo rcis eq̃les ãgulos ſʒ tñ hꝰ ꝑ⸗ petuitatis ẽ alta cã. Vñ ſic pncipia nccãria ſtꝭ ita ⁊29 cłões.tñ q;u pᷣncipia nõ hẽant cãʒ ↄcłões tñ habet ¶ Cõtraria ãt his) In h̊ q̃rꝰ capło Arę.ſoluit rões ts ꝓbãtes motũ nõ eẽ ꝑpetuũ dicẽs ꝙ eas nõ eſt difficile uãuis em̃ amicicie ſit aggregare ⁊ iimi⸗ cicie diſgregare tñ nõ oʒ ꝙ ꝑ eq̃li tꝑe aĩcicia ↄgreget ⁊ octaui Phiſicoꝝ ſoluere. Pꝛima rõ eſt oĩis motꝰ eſt de aliqͥ fmĩo in ali⸗ quẽ ᷑minũ ⁊ int᷑ oria ſʒ oẽ hñs ſminũ ẽ fintũ.qoĩs mo tus ẽ finitꝰ⁊ nullꝰ ifinitꝰ ſiue ſempit᷑nꝰ.Ot h̊ ↄfirmat᷑ qꝛ ipoſſibile ẽ fieri qdð ipoſſibile c fem eẽ.ſ ʒ ſpoſſibile eſt aliqͥd eẽ mocũ motu ſempit᷑no.̊ ipoſſibi leẽ aliqᷣd mo ueri motu ifinito. Scda rõ qꝛ ſi motꝰ nõ potuiſſ fieri de nouo cũ pᷣus nõ eet ſeqret᷑ e vniuerſum ſꝑ moueret vł lꝑ qᷣeſcerʒ.ſʒ hͥ eſt fim. VUidemꝰ em ꝙ in vno mobili qũq; eſt motꝰ⁊ qũq; nõ.vt in aiatis.q̊ in toto vniuerſo pt icipꝑe motꝰ.Cercia rõ qꝛ q;uis in laĩatis ſit ita ꝙ ſi ꝗͥ eſcãt nũqᷓ; poſtea mouebũt᷑ niſi pᷣcedat aliꝰmotꝰꝑ quẽ eis applicet᷑ motũ.vł remoueat᷑ illð qðᷣ ꝓhibebat eã mo ueri tñ aialia mouẽt ſe ſine ĩdigẽtia motoꝛis extnſeci. cuiꝰ motꝰ pexigat᷑. Fit qͥdẽ in noh ex nob pᷣncipiũ mo⸗ tus aliqñ ⁊ ſi nihil extra mpueat h̊ em̃ in iaĩatis eẽ non videmꝰ ſiłr ſʒ ſy mouʒ aliqͥd exterioꝝ alteꝝ. Nial ãt dicimꝰ ſeipᷣm mouere. Si qt h̊ inueiat᷑ in puo mundo vt in aiali vł hoĩe videt᷑ etꝭ h̊ eẽ poſſibile in magno mũ do. vl etꝭ in ĩfinito ſpacio qð poit Democritꝰ. Ad jᷣ mã rõem dom ẽ ꝙ ↄceſſo ꝙ nullꝰ motꝰ ſit ĩfiniiꝰ⁊ nul lus ſempit᷑nꝰ.tñ no ſeqͥr qͥn ſꝑ ſit mot?ꝰ Sʒ ꝙ rnõ ſꝑ eſt v nꝰ ⁊ idẽ ſic nõ ẽ idẽ motꝰ coꝛde ꝑcuſſio ĩ cithara ñ ſeqͥt Quãuis etiã argumetũ ꝑbaret de motu rcõ qͥ ẽ int᷑ cõ traria ꝙ ſit finitꝰ.tñ h̊ nõ ꝓbat de motu circulari qͥ ẽ᷑ ab eodẽ in idẽ. Ad ſcdᷣm argumẽtũ dᷣm ẽ ꝙ nõ hʒ dit ficultatẽ nec ſacit aliqͥd ↄtra dcã ſi poſtq; aliqᷣd qͥeſce⸗ bat moueat᷑ ꝑ h̊ ꝙ ſibi axplicat᷑ de nouo extnſecũ.mo⸗ uens ꝑ aliũ motũ poꝛẽ. Sʒ eẽt incõueniens ſi de nouo mouent᷑ cũ añ nullꝰ eſſʒ motꝰ nec in ipᷣo nec extra ipᷣm Ad terciam ðꝛ ꝙ habet maioꝛẽ difficultatẽ qʒ; in gia⸗/ ſib videt᷑ incitꝑe motꝰ cũ in eis pᷣus nullꝰeẽt motꝰ.cñ q̊ eſt falſum.qꝛ motũ localẽ aĩaliũ pᷣcedit alius motus.ſ. alteratio coꝛꝑis aĩal em̃ alterat᷑ a loco ſiuea ↄtinẽte ip ſum em̃ dicimus mouere ipᷣm nõ ſᷣm oẽm mot ũ.ſʒ ſᷣm locũ poſſibile aũt eſt hmõi alteratõem ꝑuenire ad ſen⸗ ſum vł intellectũ ⁊ tũc intellectus vł aꝓpetitus mouet ipᷣm totũ aĩal. Itẽ ſi hõ nõ moueat᷑ localr ab extriſeco tamẽ habet in ſe multos motus nõ volũtarios ⁊ quos nõ ſubdit ꝓpt᷑quos doꝛmiẽs tãdẽ euigilat᷑ ⁊ poſt illos mouet ſe locałr. ⁊ ſic motus locał ipᷣius aĩalis ſuſpoĩit motus pᷣoꝛes.iõ nõ ĩcipit morus in aĩali cuʒ ineo pus nullus eẽt motus.Circa hũc textũ ſtꝭ qtuoꝛ dubia Pꝛimũ dubi6ß. Vtꝝ nccãria habeãt cãm ſui eſſe. Oðm eſt ſm ↄmen tatoꝛẽ ꝙ duplicia ſunt nccãria.ſcʒ ↄplexa ⁊ incõplexa vñ necãria ↄplexa habẽt cãm necãriã ſue vᷣitatis ſicut ſunt ↄcluſiones necãira.q̃dã vᷣo nõ habẽt ſic pᷣncipia nccãria.⁊ hͥ pʒ ꝑ phᷣm in textu.Sed om̃ia nccã ria cõ plexa alia a deo habẽt cãm efficientẽ ſui eẽ.vñ intelligẽ⸗ tie mouẽtes celos ⁊ ipᷣi celi dependẽt a deo in gñe cauſe efficiẽtis ⁊ finalis. Poſſet tamẽ dici alit᷑ ꝙ nullũ necã rium habet cãm ſui eſſe loquẽdð de necãrio incõplexo in actu exiſtẽtie. Nã limplicat ↄtradcõem aliqͥd a deo ſimpłr ⁊ de neceſſitate exiſtere. Si em eſſet allquod ta le ipᷣm haberet pᷣncipium ſui eſſe nõ ſolũ finale ſed etiã efficiens ⁊ eſſet a deo ꝓductum.⁊ ꝑ ↄſequẽs poſſi abeo coꝛrumpi.⁊ ſic non eſſet ſ. impliciter neceſſariũ eſſe. Scðm dubiũ eſt circa pᷣmã rõeʒ q ꝓbat phs motũ nõ incepiſſe. Dicit em̃ ꝙ pᷣNmotũ necãrio pᷣceſſit motmri et mobile.Et illð motm̃ añ motũ mutabat᷑ admotuʒ at lui⸗ pot kad pti itr tiq lee Mut lulee füett güo⸗ ſtal leal ſecti⸗ et huben ſiefn ſup ſttß ſn de⸗ de ſe mi ddisn Gebynt zioſtcieh leitlicn opetulczig unnort kaoneil tio ig ns ſttagli eerge ddcchriin ws Ctti d Nri Nc 1 An D./2 i Ai Anmgeni or ge Bfüder icchmniſch waniͤgintd wanamni nigni ii e masidenen ſonaamm lmigni lümtä, ttinsas. ſergrir⸗ oencnin ngeoitven t chtci ünis a dutrgthe iisin lichaaße ina . i a inchen iinsſalt nſit Antinuit nintlc, vgra’ muli ei vſrilns éd 1des lignod Aleledcii poſhebe⸗ icſe smnotin eſitnon tadwwel 4 opoꝛtebat ergo ꝙ añ pᷣmã mutatõem eẽt mutaꝰ Poſ⸗ ſet em rñderi ꝙ qetis et᷑ne nõ ẽ aliq cã. Et dato ꝙ mo bile eẽt pᷣus motu h̊ nõ ect niſi et᷑nitate ⁊ natura Dõdðʒ eſt ꝙ ſuppoſitis pncipijs natural ſcie.oʒ nccãrio ꝙ dqete ſit aliq̃ cã ꝑ cuiꝰ remotõem remouet᷑ ⁊ ipᷣa qes qᷓ remo tio ẽ mutaꝰ Si dicas g̊ ꝙ pncipia naturab lcie erũt fla ODlico ꝓꝙ illa pᷣncipia 4, vtit᷑ Ar.in naturali ſcia ad ꝓbandũ ert᷑nitatẽ motꝰ nõ ſtꝗ pᷣncipia naturałlcie.ſʒ ſt ſupões erronee eo ꝙ vᷣitas nõ e ↄtraria vᷣitati Ter ciũ dubiũ ẽ circa eãdẽ rõem.vtꝝ ſit poſſibile trãſire ð ptradictoꝛio in ↄtradictoꝛiũ ſine mutatõe reali.Hðʒ eſt ᷣmo ꝙ po ſſibile eſt trãſire de ↄtradcõꝛio in ↄtradi ctoꝛiũ ſine mutatõe ipᷣiꝰ trãſeũtis.pt em pma cã de ñ creante fieri creãs ſiue qcunq; ſui mutatoe. Mom ſe⸗ cũdo ꝙ po ſſidile eſt trãſire de ↄtrad cõꝛio in dcõꝛiuzʒ ſine mutatõe reali creature. pot em̃ pᷣma cã acceptare aliqð quẽ pᷣus nõ acceptabat ſine mutatõe reali dei vł creature. OD ðm t᷑cio ꝙ poſſibile ẽ traſire de ↄtradicto rio in ↄdcõꝛiũ ſine lapſu tꝑis.pʒ qꝛ pᷣma cã an ꝓductõ nẽ tꝑis erat nõ ꝓducẽs tpᷣs ⁊ in iſto inſtãti in quo ince⸗ pit tpᷣs fuit iᷣm ꝓducẽs ſine lapſu reali tꝑis q;uis nõ ſine lapſu imagiabili Quartũ dubiũ eſt circa ſcdᷣaʒ rõem in q ꝓbat᷑ tps eẽ.ðꝛ em ꝙ qñ aliqᷣd fit de nouo ne ceſſario ẽ faciẽs pᷣus eẽ ſed vbi ẽ pus⁊ poſteriꝰibi ẽ tpᷣs Ad h̊ poſſit rãderi ꝙ cã pducẽes tpᷣs nõ ẽ poꝛ tꝑe ſʒ na tura nõ ̊ ozʒ ꝙ vbi ẽ pus ⁊ poſterſꝰ nata ꝙ ibi ſix tẽpꝰ NRñdert᷑ ſicut pus ꝙ ſuppoſitis pᷣncipijs nate nõ potuit alit pbari ꝑpetuitas tꝑis niſi ex pᷣus ⁊ poſteriꝰ. Sʒ di cendũ eſt ſicut pᷣus ꝙ iſta rõ nõ nccãrio ꝓbat neq; ꝓce dit ex veris pᷣncipijs natural phie eo ꝙ vericas nunqᷓ; eſt veritati contraria I +Utx poſſibile fuerit aliqð ens 6 merit. creatũ fuiſſe ab et᷑no. Argnit᷑ pᷣ⸗ 14 mo ꝓꝙ ſic.qꝛ motꝰ eſt e᷑nꝰ Nam deꝰ ꝓduxit ab et᷑no motũ vł nõ.ſi ſic ha let᷑ intẽtũ ſi nõ ipe de nõ agẽte factꝰ eſt agẽs de nouo ⁊ de nõ ꝓducẽ te ꝓducẽs g̊ aliqũ mutatꝰ eſt qð eſt flm.qꝛ deꝰ ẽ oĩno ĩmutabił ſicut patʒ autoꝛitate fidei ⁊ phoꝝ. Confir mat᷑ qꝛ ſi nõ ꝓduxit ab eterno motũ aut h̊ ect qꝛ nõ vo⸗ luit aut qꝛ nõ potuit ſi qꝛ nõ potuit ⁊ poſtea potuit de ñ potẽte factus ẽ potẽs ⁊ ſic mutatꝰ ẽ. Nec qꝛ nõ vqluit eadẽ de cã nec pᷣt dari tciũ ſcʒ qꝛ uoluit ⁊ no potcuit.qᷣa ptãti eiꝰ nihil reſiſtit.nec qrtũ ſe ʒ.qꝛ potuit ⁊ nõ volu⸗ it ꝓt᷑ eandẽ cam Scðòo ſic.ĩpoſſibileẽ a volũtate an tiq aliqd de nouo ꝓcedeter ſine ſui mutatõe ̊ ſpoſſibi le e volũtatẽ diuiam ꝓduxiſſe mũduʒ de nouo ſine ſui mutatpõe. Añs pʒ ꝑ articulũ ꝑiſiẽſem qꝗͥ dicit ꝙ ĩpoſſi bile ẽ trãſire de ↄtradictoꝛio in ↄtradcoꝛiũ quoꝝ alte rũ eſt reale ſine mutatõe reali. Cõfirmat᷑ qꝛ nõ videt᷑ qũo aliqͥd alit᷑ ⁊ alit᷑ ſe habeat ⁊ non mutet᷑.cũ mutari ſit alit᷑ ⁊ alit᷑ ſe habere.qñ ̊ deꝰ ꝓducit mũdũ de nouo ipᷣe aliqñ alit᷑ ſe habuit vtputa qñ nõ ꝓduxit. Tercio ſic tps eſt et᷑nũ ̊ Añs pʒ qꝛ pᷣus ⁊ poſteriꝰ ſte tpᷣs vłꝑ tes tꝑis ſicut patuit in qrto huiꝰ Si & tpᷣs ĩcepit pᷣus habuit nõ eẽ qᷓ eẽ. Gin lllo pᷣoꝛi fuit. ſʒ Bẽ ĩp oſſibile. 92 tũc fuiſſʒ ⁊ nõ fuiſſʒ.õfirmat᷑ autoꝛita te phᷣi ꝓbatꝭ h idẽ Quarto ſic. Mũdꝰ fuit ab et᷑no.gꝗ XAns pʒ qꝛ ſupponẽdo ꝙ ĩſtans et᷑nitatis ſit ĩdiuiſibile qꝛ nũq; fu⸗ it tpᷣs in q̊ mũdꝰ nõ fuit & ab inſtãti ernitatis mũdꝰ fu it ꝑ ↄñs fuit ab e᷑no. Cofirmat᷑ autoꝛirat e Boerij.v. de ↄſolatoe ph̊ᷣie dicẽtis mũdum ſꝑ fuiſſe nec deũ pce⸗ dere mũdum tꝑe ſed eternitate ä & arguit᷑ autoꝛtrace fi 1Adei dicentis ſoluͦ eẽ Peo ſolutõe qſtõnis ſoluede ſt/ qtuoꝛ qͥ ſtoes ı eſt ppma. Eltx implicet dcoez de ſolenes doctoꝛes ꝙ ſic. Et ꝓbãt qdrupłr. pmo ſic. de omi ꝓducto veꝝ eſt dicere ꝙ pducit᷑.aut ſꝑ ꝓducit᷑ qn e aut aliqn ꝓducit.nõ ſꝑ ſicut de ſe pʒ.ſi aliqn di illo inſtãti in ̊ ꝓducit᷑ capit eẽ ⁊ ſic nõ ẽ ab et᷑no. Uon firmat᷑ qꝛ ꝑ ̊ differt creari ⁊ ↄſeruari ꝙ creari ẽ ꝓduc ti de nõ eẽ ad eẽ.ↄſeruari aũt ẽ pᷣha biti eẽ manu tenen⸗ tia. Si aũt res ſꝑ creareĩ eet in ↄtinuo fieri ⁊ ꝓceſiu de nõ eẽ ad ec. Vñ Auguſtinꝰ diffinit creaturã dices cre atura eſt cuiꝰ ſuba ex oĩpotentis dei volũtate de nõ ec ad eẽ ꝓpucta.Scðo ſic om̃e qð creatũ eſt hʒ eẽ poſteri us nõ eẽ ⁊ ꝑↄñs pus nõ eẽ q; ecẽ.ſʒ nullũ tale eſt ab e᷑no Cõfirmat᷑ qꝛ ome qð ẽ qñ eſt nccẽ eſt ee nihil pᷣt non eẽ niſi qꝛ potẽtia pᷣcedit eẽ eiꝰ ꝑ quã pᷣt intelligi eẽ eiꝰ. Sed ſi aliquid fuerit ab eterno a deo nulla potentia pᷣceſſit eiꝰ ee igit᷑ illð nõ potuit nõ eẽ ab eo.⁊ ſic deꝰ de nccĩtate ꝓduceret res ab extra qð eſt fłm. Ot h̊ iterũ ↄfuermatr᷑ eo ꝙ in ꝑpetuis nõ differt eẽ ⁊ poſſe tercio ꝑhi ſico ꝝ ⁊ nono metaphice capło vltio. Nullũ ꝑpetuũ ẽ in potẽtia.Tercio ſic ꝗlibet ſpẽs eq̃ ẽ in potetia vt ſit ↄparãdo ad danteè 5 ſicut mũdꝰ potuit eẽ ab efno ua natura pfectꝰ.ita ꝙ ipᷣe potu ſic etiã aliqᷣs a ʒinꝰ in it gñari.ita ſcʒ ꝙ oẽs aſini geĩti vſq; ad hũc diẽ fuiſſet ab eo geĩti. Et ſilr oẽs hoĩes fuiſſet geĩti ab vno hoĩe ꝓ ducto ab et᷑no.tũc qro de ilł an eent finiti vł ĩfiniti.ſiĩ finiti g̊ poſitis extremis media potuiſſent fuiſſe actu ĩ finita qd eſt incõneĩens.ſi finiti &̊ tpᷣs totuʒ ab eo vſq; ad illud eẽt finitũ. t ſi foꝛte nõ habeas ꝓ icõ uenienti ꝙ illa (q̃ ſucceſſiue trã ſierũt) fuiſſet ifinita ſaltẽ ſeqᷣt᷑ q iſta poſirõe fcã ſeqͥt᷑ ꝙ de fcõ eẽnt infinite aiĩe rõ ales ſił ſuꝓpoſito ꝙ aĩa rõnalł ſit imoꝛtał ⁊ ꝙ ifiniti hoĩes pᷣciſ⸗ ſiſſent.Quarto ſic.qꝛ ↄtra rõem ĩfiniti in q;titateẽ ipʒ poſſe excedi vłes totałr acceptũ ſic pʒ ex eiꝰdiffinitõne tercio hꝰ vbi ᷣt ph̊s.ĩfinitũ eẽ cuiꝰ q;titatẽ accipiẽtib ſp eſt aliqͥd excra acciꝑe ſʒ ſi mũdꝰ potuilſſʒ fuiſſe ab et no ⁊ ſine pᷣnꝰ ĩfinita duratio fuiſſʒ accepta. Nec vʒ di⸗ cere ꝙ ifinita accepta ſtꝭ in pona ⁊ nõ in accepto eẽ.ſʒ ſꝑ accipiẽdo qꝛ ſcatõ ĩtellectꝰ nihil facit ad h̊ ꝙ ifinitũ ſit actu acceptũ.õfirmat᷑ qꝛ oẽ ꝑmanẽs ſempit᷑nũ eſt foꝛmałr nccãriũ nihil alið foꝛmalr a deo ẽ nccã rĩũ igr Maioꝛ pʒ.qꝛ ꝑmanens hʒ toꝰ ſuũ eẽ ſił.ita ꝙ ſi ꝑpe⸗ tuo manʒ nullũ eẽ nouũ recipit ; nüc hẽbit eẽ qd foꝛa⸗ lit᷑ ſo fuit.⁊ ſic nũc hʒ eẽ qͥ ſibi repʒugnat aliqñ nõ ee.⁊ ꝑ ↄñs nũc hʒ eè nccãriũ. t iſtũ mo dũ tʒ dũs Albertꝰ? Heynricꝰ de gãdauo.Sʒ alia tñſio brĩ Thome dicẽ tis ꝙ nõ ĩplicat ↄdcõeʒ mũdũ fuiſie ꝓductũ ab ererno Pꝛobat qdruplłr.pꝰ ſic.qꝛ deũ nõ potuiſie hec feciſſe ſcʒ ꝓdu xiſſe aliqͥd ſmne pᷣnon pᷣt demrãri nec ꝑ mevit᷑nſecũ nec ext᷑nſecũ. Nõ ꝑ me ext᷑nſecũ eo ꝙ id ẽ a voluntate dina cꝰ ñ pᷣt ſciri nec hꝛi rõ qre magę velit h̊ eẽ cũ pᷣnꝰ qᷓᷓ ſine pᷣnꝰ.nec ꝑ meꝰ itnſecũ.ſ.pað qͥd ẽ ipᷣiꝰ factibił qꝛ⁊ qð qͥd e ſt abſtrahit ab H ⁊ nũc. nõ eſt aliqᷓ ratõ ð⸗ mõſtrandi aliquid eſſe h̊ ⁊ nũc. (õfirmat᷑ qꝛ res eſſe ꝓductas ex tꝑe eſt articulꝰ fidei & ad ̊ nõ expedit fie⸗ ri rationeʒ. nec pter fideles nec pꝛopter infideles Hõ ꝓpter fideles.quia tunc ex eis euacuaretur meritum b vheter V. ſ. deñ g qus um ꝓduxiſie mu dũ ab et᷑no ſine duratois pncipio. Rndẽt alid S . Queſtiones fidei.Nam ſᷣm Gregoꝛiũ fides nõ halet merituʒ vbi humana ratio pᷣlet exꝑimentũ. Hec ꝓpter infideles iſti em̃ poſſet nos rdarguereꝛ deridere ꝙ ꝓpf cauillatões q̃ videni eis foꝝe ſophiſtice talia crederemꝰ Scðdo ſic qcquid nõ repagnat limitatoi n repugnat creat᷑e qꝛñn iꝑfectiꝰqðᷣ durat ꝑ vv diẽ qᷓ; ꝑ płes ſj̊ qᷓ; tacũq; dura tio non repugnat limitatõni igit᷑᷑ nec creature qꝛ nõ eſt imꝑfectius qdᷣ durat ꝑ vnũ die q; ꝑ annũ.ſieut habet᷑ pᷣmo ethicoꝝ. & videt᷑ iſiniea duratio nõ ponere maio⸗ rẽ ꝑfectõeʒ in creatura q; mioꝛ.? ꝑ ↄũñs nõ poit repug ãtiam cam ſꝑ fuiſſe ſine pᷣncipio. Cercõ ſic. modus cãndinõ variat cauſatũ.ſed ſi deꝰ naturalr cãret ⁊ ne⸗ ceſſario poſſʒ cauſare effectũ ſibi coeuũ ⁊ et᷑nuʒ. ſi mõ volũtarie cauſarzʒ ⁊ no nccãrio poterit cauſare eſectuʒ ſibi coeuũ.Quarto ſicꝑ deã ugu ſtini ſexto de tri⸗ nitate caplłe pmo dicẽt Si ignis eet etnꝰ ſplendoꝛ ab eo cauſatꝰ eet ſibi coenꝰ Si nõ ſit dꝛña iter agẽs na turale ⁊ lueꝝ niſi ĩ cõtingẽte:⁊ natalr agere nõ at ẽ dif ferẽtia int poſſe agere ⁊ nõ agere.q quicqͥd agẽs natu⸗/ rale pᷣt ⁊ libeꝝ pᷣt⁊ nõ dꝛũt niſi ĩ mõ cãndi.ſeqᷣt᷑ ꝙ pᷣma cã nõ obſtãte ꝙ liber ⁊ ↄtigent᷑ agat ad extra pᷣt aliqᷣd p ducere ſibi coetuũ. Itẽ dicit ide Augꝰ.i libꝛo de trini tate caplo tcio. Si pes ab etno ſtetiſſʒ in puluere ſꝑ ei ſubfuiſſʒ veſtigiũ ⁊ viſtigiũ fuiſſo fem in calcãte nemo dubitarz nec alten alrero pus eẽ duratõe. t ſi alteꝝ ab altero factũ fuiſſet videt᷑ ̊ ꝙ deꝰ ab ekno potuit ꝓ⸗ ducere mundũ ſi tenẽres mã opionẽ Rñndẽet ad iſta argum̃ta tũc. Ad pᷣmũ ð ꝙ lcʒ nõ poſſit ſciri natura liter an volũtas dei ſit reſpcũ huiꝰ tñ pᷣt ſciri naturalłr ꝙ ipᷣa nõ ẽ alicꝰ qð ex ſe ñe volu bile.⁊ io ille icluditↄ tradcõem ⁊ ipoſſibilitate ꝙ volũtas dei ſit reſpcũ alicꝰ qð quãtũ ⁊ exſe nõ eſt volubile Et ad ↄfirmatõem ðꝛ ꝙ li ſint aliq rões nccãrie ꝓ creditis nõ ẽ giculoſuʒ eas adducere nec ꝓpt᷑ fideles necpt ifideles. Hõ em docto res catholici inqrẽtes vᷣitatem creditoꝝ ⁊ intẽdetes in telligere ꝑ rões id qð crediderũt ꝑ h̊ non volebant de⸗ ſtruere meritũ fidei. mo multi ſci doctoꝛes ſicut Au⸗ guſtinꝰ? Anſelmus crediderunt meritoꝛie laboꝛare vt intelligerẽt id qð crediderunt. ſm illud Lſaie niſi cre⸗ dideritis nõ ĩtelligetis. Nec ẽ ꝑiculoſum quo ad ĩifide les ſi rões nccãrie poſſent haberi. Ad ſcõm dicũt ꝙ ſẽ piternũ eẽ includit aliq; illimitatõem in creatura qꝛ in cludit adeqri deo ſᷣm aliqͥd ſcʒ ſᷣm illimitatõem dura⸗ tionis qð nõ poſſʒ eè abſq; illimitatoõe.qꝛ nõ poſſ0ʒ ſibi adequari in aliquo vno ſiue allio. Ad terciũ dðʒ ꝙ di uerſus modus cauſandi nõ variat cauſatum foꝛmalłr ſi illi diuerſi mõi cãndi pũt e eiuſdẽ cauſe ĩ aliq̃ cauſa tione.ſed ſi vnus modꝰ cãndi ſit poſſibił⁊ aliꝰ ipoſſi⸗ biłſm modũ poſſibilẽ cãtum erit tale ⁊ im modũ ĩpoſ ſibilẽ cauſatũ erit aliud ſicut ex ĩpoſſibili ſeqtur poſſi⸗ bile ĩpoſſibile naturali ↄna. Ad autoꝛitatem Augꝰ. dicunt ꝙ nõ tenʒ ex ꝑfecta rõne cãe ⁊ cauſati.ſʒ ex rõne ꝓdqucẽtis ⁊ ꝓducti qꝛ pat᷑ eſt ꝓducẽs naturałr reſpcũ filij.igit᷑ ibi erit ſiłis ↄna bona ⁊ nccãria.Ad alið exꝰ ðꝛe ꝙ lplicat ↄtradcõem nec poĩt ipʒ ſᷣm mẽtem ſuã.ſʒ ſm itentõem phᷣoꝝ ¶ Iñ dicit ſicut em dicũt phi li pes ab elno fuiſſ in puluere ⁊c. Vñ ſᷣm vᷣitatẽ pedẽ ſꝑ fu⸗ iſſe ⁊ cauſaſſe veſtigium cauſat᷑ ꝑ ĩp ſſionem pedis ĩ pul uere.⁊ ita ꝑ motum localem tał ãt motus nõ pᷣt eẽ ſine pᷣncipio cũ ſit ĩter oppoĩta.Sʒ ſᷣm aliã opionem rũde tur ad rõeʒ pᷣmã ꝙ aliq creatura potuit ſꝑ fuiſſe pduc ta ſicut angelus cuiꝰ duratõ mẽſurat᷑ euo t cũ ðꝛ æ octaui illa creatu ra aliquãdo fuit ↄcedo ꝙ fuit in inſtãti eui et vltra qð ſemꝑ necẽ eſt fieri.Et cũ ifert᷑ ù ect ens ſuc⸗ ceſſiuũ Hego ↄnam.nã filiꝰ dei ſꝑ gnatur ⁊ tñ nõ ẽ ali qð ens ſucceſſiuuʒ.q; inſiãs (in quo gñgtur)ſp manet Ita dicerent iſti ꝙ idẽ nũc maneret in ͥ angelꝰ accipit eſſe ⁊ ita nõ eſt ſucceſſio.Succeſſiua em ſꝑ aliã ⁊ aliaʒ ꝑtem accipiũt ſ̃m eẽ. Ad ↄfirmatoem doᷣm ꝙ ↄſeruaꝰ et creatio dꝛñt ſola rõe.vñ vna actio ſꝑ manẽs in crea/ tura ðꝛ creatõ inq;tũ imtelligit᷑ exiſtere in pᷣmo nũc tiꝑis qð nũc tꝑis p ceſſit nõ eẽ illiꝰ creati ⁊ illa eadem actio manẽs ðꝛ ↄſeruatio inq;tũ coeriſtit alijs ꝑtibus tꝑis ñ immediate ſequetibo nõ eſſe ſed eẽ phicum cu ilł ꝑtibꝰ tꝑis. Ad ſcdᷣam ↄcedit᷑ ꝙ haberet eẽ adqſitũ qꝛ nõ ha beret eẽ qð exe ſſit foꝛmałr nccãrium.tñ nõ videt᷑ ꝙ ſit adqͥ ſitum poſt nõ eẽ qꝛ adqſitio ſicut ⁊ receptõ nõ viö tur ſtare ſi ex ſe nõ habeat id qð ðꝛ adqᷣrere ſiue ſit ãti⸗ quum ſiue nouum. Ad ↄfirmatoõem ðꝛ.ꝙ in illo iſtãti et ꝓ iũllo ĩſtanti in quo ⁊ p quo ẽ ↄtĩgenter eſt ⁊ illud ðꝛ de cã.qꝛ cauſa nõ erat inq;tum pᷣcedit effectuʒ durati⸗ one.ſed eſt cã inq;tum pᷣcedit effectũ nata. Si igit᷑ oĩis cauſa ex illo iſtanti in quo necã rio cauſat ⁊ nõ ↄtigẽter oĩs cauſa nccã rio cauſabit ⁊ nulla ↄtigenter.Ad alið qð eſt de eẽ ⁊ poſſe in ꝑpetuis dicit ꝙ debet intelligi de poſſe ad ee ⁊ nõ de poſſe ad oꝑari in ꝑpetuis.qᷓ nõ dif⸗/ ferũt eẽ ⁊ poſſe ee Hec ex ̊ ↄcludi ꝓpoitũ. Ad terciia poſſiz negari añs.multi em̃ dicũt ꝙ dato ꝙ mundꝰ po⸗ tuiſſet eẽ ab et᷑no nõ tñ hõ vł ſi ↄcedat᷑ de aʒino v ho mie ꝙ potuit eẽ ab eterno ⁊ ꝙ potuit gñare ⁊ e oẽs ali ni vſq; ad hũc diẽ potuiſſent ab eo geiti.⁊ tũc qrit᷑ vrꝝ fuiſſent finiti vł ifiniti.dico ꝙ finiti. t cũ iferi o⸗ ta duratõ ꝓductõis illiꝰ aſini vſq; ad iſtũ die fuiſſʒ ft nita Negat᷑ ↄna ille em̃ ⁊ ſi eẽt ꝓductꝰ ab ĩfinito.no tñ potuit eẽ geĩtus ꝓpꝛie ab ifinito.qꝛ gñatõ nccãrio ĩclu⸗ dit in creatur ꝙ ſit mutarõ iter termios oppoĩtos m foꝛmam ⁊ puatõem.⁊ qͥcqͥd eſt iter oꝓpoita ſuccedeẽtia ſibi nõ pᷣt eẽ ſempit᷑num. Q(t ſi dicas ꝙ tũc potuit ꝑ ĩi⸗ finitũ tpᷣs qeuiſſe ad generandũ.cũ tamẽ factꝰ fuiſſʒ p fectus ⁊ potens gnare qð videt᷑ ĩcõueĩens. Dðʒ ꝙ ta lis aſinus nõ fuiſſet factus ꝑfectõꝛ ab eterno ad generã dum qᷓ; de ad creandum. ⁊ tamẽ ꝑ aduerſariũ opoꝛ⸗ tuiſſet eum qeu iſſe ad cauſandũ aſinum ꝑ ifinituʒ ts qſi imagiatum ita ꝙ nõ potuiſſet cauſaſſe aliqͥd qͥn q̃ſi ifinitum tpᷣs pceſſiſſ.⁊ tamẽ in cauſatõe eiꝰſcʒ in dan do totũ eẽ qð habet in ſe.nõ videt᷑ ita nccãrium ĩicludi nouitas ſicut in generatõe que eſt de puatõe ad foꝛmã Ad ↄfirãtõeʒ de ĩfimtꝭ aĩabꝰ ðꝛ ꝙ illð q̊ qͥd ñ pᷣt fieri a deo in vna die qꝛ icludit ↄtradcoem h̊ no pᷣt fieri ini finito tꝑe pᷣterito ſi fuiſſet ꝓpter eande cauſam. In iſta em̃ die ſunt ĩfinita ĩſtantia in quoꝝ quolibet poſſi cau ſare vnã aiam ſicut in toto tꝑe ifimito ſi ect. Ad qrtum ðꝛ ꝙ illa rõ videt᷑ ĩ phare ſeipiternã ſucceſſiuoꝛũ.vni fſm multos dato ꝙ ſucceſſiua pñt fuiſſe ab eterno tam̃ pmanẽtia nõ ſuſtinẽdo tñ de vtroq; ð ꝙ nõ oꝑʒ ꝙ ali⸗ q̃d ĩ finitu.ſit acceptũ.vñ ſi aliꝗ linea eẽt qſi ꝓtẽſa in iſi nitũ ĩcipiens ab ̊ pũcto a.eẽt poſſibile ꝙ eẽt ꝑtranſita Silr imaaĩando lineã q̃ſi ſic acceptã in pᷣteritũ nõ vi/⸗ det ꝙ poſſibile ſit ꝙ ſit accepta vſq; ad a. Ad ↄfirma tõem negat᷑ maioꝛ nõ em̃ repugnat ꝑpetua habere cãm — Tene 8D ꝙ volueris ⁊ ſolue rõones AQAueſtio ſecunda po. liter gbe red lici ſtra ne⸗ mo ſe! ne 1s9 bitin her nhln pat Ge nz rinittii ketmi ur)ong Sngnn nezinen npwonien Gantmm SPubus oi uncäll 0fer 4 . Gmiubͤf „ e de . ½ ₰„ . Niri 3 . N . Kl Con/N 2 *1 4 NN . 4 ð 7 Weigecsi e W „ 1, III Ml —— eei eed won a erkun eutnf Welu! ß9 1 7 Ni ℳ 7 7 11½ 77 Mac0 d A 7/ 7 NiturE „ 14 „ 4 geſe asiu 4 „ ,He- Uſmn l A gli gi niſ mſen Alyfmn h⸗ Areſtotelis Vtr de facto aliqͥd aliud a deo fuerit ꝓductũ ab et no. ODð m eſt ꝙ q;uis filius dei ſit a patre geniꝰ et᷑na⸗ liter ⁊ ſit ſibi coecernꝰ.nihil tñ aliud a deo eſt ꝓdnuctũ ab etno. Patz geneb pᷣmo.vbi ðꝛ oĩa alia a deo ex tẽw re detminato eſſe creata ex nihilo.⁊ h̊ habet᷑ ꝑ młtos ar ticulos pariſienſes. Oðm ſcðo ꝙ iſtud nõ eſt demon ſtratiue ꝓbabile ab oĩb ꝙ nihil aliud a deo fuit ab et no.pʒ qꝛ eſt articulus fidei.Et ꝓbat᷑ rõe.qꝛ vel tał de mõſtratõ ſumerert᷑ ex ꝑte dei creantis.⁊ hoc nõ.qꝛ libe⸗ re ⁊ volũtarie creat.vel ex ꝑte creature.⁊ hoc nõ.qꝛ ipᷣa abſtrahit ab h̊ ⁊ nũc.O(x quo infert᷑ ꝙ ſequẽs rõeʒ pu re naturalẽ nõ magis debʒ aſſentire huic ꝓpõni.aliqð crea bile fuit ab eterno qᷓ; ſuo ↄdictoꝛio. Hõ em̃ eſt ali qua rõ naturalis ꝑ quã magis poſſic ꝓbari vnũ qᷓ; re⸗ liquũ.⁊ iõ bñ ðᷣt phus in thopicis ꝙ ꝓbleuma de et᷑ni⸗ tate mũdi eſt ꝓbleuma neutrũ.cnin neutra ꝑs poſſʒ ðᷣ mõſtrari. Olt ſi queras.quo mõ g̊ opinio phᷣi erit ðᷣ fenſibilis.qͥ ꝓpbat mũdum fuiſſe ab e᷑no. Rñndent ali qui pᷣmo ꝙ nõ fuit intcetõ eius mũdũ vel motum fuiſſe ab etno. eo ꝙ ðt hoc eſſe pbleuma neutꝝ.qð nõ dixiſſʒ ſi fuiſſʒ eius opinio ꝙ mũdus necãrio eſt etnus.nec ĩ ſuo textu ꝓcedit demõſtratiue.ſʒ ſolũ diſputatiue per rões ꝓbabiles quas adducit ad vtrãq; ꝑrem.nihil tñ det minã do. Sʒ hec reſpõſio nõ vʒ.nã p hs nõ repbat opinionẽ democriti dicẽtis mundũ eſſe ꝑpetuũ.alias pero repꝛobat ⁊ rões eaꝝ ſoluit ⁊ vilipẽdit dicẽdo.cõ traria aũt his nõ eſt difficile ſoluere.⁊ poſtea vtit᷑ ſem⸗ piternitate motꝰ tanq; ꝓbata ad ꝓbã dũ ſempit᷑nita⸗ tem pᷣmi motoꝛis. lit vero rñdent alij dicẽtes ꝙ du plex eſt factio.qᷓdam eſt naturalis ⁊ phiſica.que fit pᷣ ſuppoſito aliqͥ ſubiecto. Alia vero ſimplex.q̃ ðꝛ creatõ vel ſimplex emanatõ.ꝑ quã aliqͥd ꝓcedit de nõ eſſe ad eſſe.nullo ſbiecto pᷣſuppoſito.Si g̊ fiat ſᷣmo de factõe naturali ⁊ phiſica motꝰ nõ eſt factꝰ.nec celũ nec mate⸗ ria.qᷓ;uis omia alia ſint facta a deo.loquẽdo theolo⸗ gice ⁊ ſuꝑnaturatr.ſic ergo phs debito mõ locutꝰ ẽ ßᷣm ꝙ naturalis.ſed nõ ſᷣm ꝙ theologꝰ.Sed iſta rñſio ſiłr nõ valet.eo ꝙ ponit veritatẽ ↄtrariã veritati.qð eſt cõ tra articulũ pariſienſem. Jõ eſt alia rñſio que ſuppoĩt pᷣmo ꝙ de mẽte phi ⁊ ſui ↄmẽtatoꝛis fuit ponere młta entia eẽ nccã ria ⁊ coet᷑na deo.q;nis nõ dixerint ea om⸗ nia eẽ ĩpꝛoducta. Phs em̃ quarto metaphiſice ðᷣt que dã necã ria hꝛe cꝗm.⁊ ↄmẽtatoꝛ in libꝛo de ſubſtantia oꝛbis expᷣſſe det᷑minat celũ ⁊ intelligẽtias (q̃s ðᷣt et᷑nas eſſe)pꝓductas.Supponit ſct o ꝙ de intentone phi ⁊ ſui ↄmęẽtatoꝛis fuit oĩno negare creatõem eſſe poſſibilem vel aliquid poſſe fieri ex nihilo.⁊ hoc pʒ pᷣmo ꝑ ph̊ʒ pᷣ mo phiſicoꝝ.⁊ cõmẽtatoꝛẽ in multis locis irridentem tos qui dicũt aliqͥd creari vel fieri ex nihilo.ſicut pate bit in q̃ſtione ſeqᷓnti. Supponit ſcdᷣo ꝙ ſᷣm ph̊ᷣm nulla ſubſtãtia de ſe poſſibilis eẽ põt ab alio ꝑpetuari.ſicut pʒ ex pᷣmo de celo.⁊ duodecio metaphilice.⁊ iõ ſᷣm eũ nihil nõ ꝓductũ ab et᷑no põt ꝑpetuo manere ꝑ aliquã potentiã.Supponit qrto.ꝙ ſᷣm eũdẽ om̃e poſſibile qñ q; eſſe? quãdoq; nõ eẽ hʒ materiã.⁊ hʒ ↄtraria ĩ ſe.ſiẽ patz pᷣmo de generatione. öZmo qopinio phᷣi ⁊ ſui ↄmẽtatoꝛꝭ de et᷑ni⸗ Di tate motꝰ vł mũdi eſt oĩno erronea ⁊ falſa. Pzʒ pᷣmo.qꝛ vt iã dictũ eſt ita eſt in rei veri⸗ tate ꝙ nihil aliud a deo eſt etnũ.veritas ãt non ↄdicit veritati.q̊ nulloꝰ veꝝ eſt ꝙ mundꝰ vel motꝰ vel aliqᷣd aliud a deo ſit etemũ. Scdo pʒ ꝑ articulũ giſienſe q̊ dðꝛ Folio lxxxi ꝙ mũdus eſt efnus qntũ ad oẽs ſpẽs in eo ↄtẽtas.2 ꝙ tẽpus eſt enũ ⁊ motꝰ ⁊ matia.qꝛ eſt a potẽtia dei ĩfini ta.⁊ ipoſſibile eſt innouatõem eẽ in effectu ſine iunoua tõe in cã erroꝛ Tercio pʒ ꝑ aliũ articulũ quo dꝛ.ꝙ celũ nũqᷓ; qeſcet.qꝛ generatõ inferioꝝ (q̃ eſt finis motꝰ celi) nõ deſinet.eo ꝙ celũ ſuũ eſſe hʒ a motoꝛe ſuo.⁊ h ↄſer⸗ uat celũ ꝑ motũ ſuũ.vñ ſi ceſſaret a a motu ceſſarʒ ⁊ ab eſſe.erroꝛ. Et huic ↄcoꝛdat alt᷑ articulꝰ quo ðꝛ.ꝙ the ologi dicẽtes ꝙ celũ qũq; qeſcet arguũt ex falſa ſuppõe et ꝙ dicere celũ eẽ ⁊ nõ moueri eſt dicere õdictoꝛia.er⸗ roꝛ.Olx iſtis pʒ euident᷑ opinionẽ eoꝝ eẽ falſã.quia re putauerũt impoſſibile ⁊ ĩplicãs ↄdictõem celũ aliquã do ceſſare a motu. Et huic ↄcoꝛdat articulꝰ qͥ ðᷣt ꝙ a volũtate antiqᷓ nõ põt nouũ ꝓcedere ſine traſmutatõe noua pᷣcedẽte.erroꝛ ODic ſcðo.ꝙ ph̊s nõ ſolũ inquã tũ theologus.ſʒ etiã inquãtũ naturalł male locutꝰ eſt nec opinio eius eſt cũ fide defenſibilis.ymmo coꝛrigẽ⸗ da eſt ſua opinio.⁊ ſue rões ſoluẽde.pʒ ꝑ articulos pa riſ.quoꝝ vnus ẽ.ꝙ phs naturał dʒ ſimpłr negare noui tatẽ mũdi.qꝛ innitit᷑ cauſ ſuꝑnaturalibi.erroꝛ.Aliuæ= eſt ꝙ ĩpoſſibile eſt ſoluere rões phᷣi de et᷑nitate mũdi.ni ſi dicimꝰ ꝙ volũtas pᷣmi ĩplicat ipoſſibilia.erroꝛ.Cer cius eſt ꝙ rõ phi demõſt rãs motũ celi eẽ et᷑nũ nõ eſt ſo phiſtica.erroꝛ ẽ Dðm ergo eſt ad pᷣmã.ꝙ motiuuʒ ſcʒ deus fuit ab etno añ motũ.⁊ cũ ðᷣt ꝙ hoc eſt irrõnale ⁊ ficticiũ.qꝛ nõ põt aſſigna ri rõ qᷓre inciperʒ mouere cũ añ nõ moueret Dðm eſt negã do aſſumptũ.q;uis em̃ nõ ſit rõ humana.huiꝰ tñ eſt auroꝛitas diuina.q pua⸗ let humane rõi multo mag qᷓ; autoꝛitas phi alicui roi quam aliqͥs inſipiẽs poſſet facere. Si ̊ qrat᷑.q fnit cã motus. Dom eſit ꝙ cã ipſiꝰ motꝰ noui ſiue creatois.ꝑ quã res inceperũt eẽ.⁊ cã ceſſatõis a motu nõ fuit alia qᷓ; dei volũtas.deꝰ em̃ ab ef᷑no voluit mũdũ eẽ tũc qñ fuit.⁊ ipᷣm nõ eẽ tũc qñ nõ fuit.Ad eius aũt velle ſeq ita eẽ.iõ mũdꝰ tũc fuit qũ creatꝰ eſt.cũ pᷣus nõ eſſʒ.nec ex hoc mutata eſt dei volũtas. Ad ſcdᷣam rõem negat᷑ minoꝛ cũ autoꝛitate antiqꝝ Ad aliã ꝓbatõem doõm nõ oẽ pᷣus⁊ poſteriꝰ dicũt ſucceſſionẽ.ſtꝭ em̃ młti modi poꝛ ⁊ poſterioꝛꝭ.alij a poꝛi ⁊ po ſterioꝛi tꝑe.ſic alibi pʒ Ad tciã ꝓbatõem dᷣm.ꝙ ſicut in linea pᷣt dari puctꝰ initiãs qͥ ita eſt pncipiũ linee.ꝙ nõ ẽ finis alteriꝰ q;ᷓ nõ 7 pũctꝰ ↄtinuãs.ita eſt de inſtůti Tercia. vtꝝ deꝰ wſſit aliqͥd cre E ueſti are. Rñdet h cõ.ꝙ nõ. ꝓhat pꝛi E mo. qa ſi ali qd ꝓqucit q˖d pꝛiꝰ nõ ꝓducebat᷑. ẽ.qꝛ aliqd alit᷑ ſe hʒ nũc q; pus.illð nõ põt poni paſſũ.niſi cã dei varleitatis ſueſit ages.q; paſ fũ nõ pᷣfuit.̊ agẽs nũc alit᷑ ſe hʒ qᷓ; pus.⁊ ꝑ ↄns muta⸗ tũ. Si dica? q agẽs ſine mutatõe ſui pᷣt ꝓducere nouũᷣ effectũ Z. qꝛ agẽs dat eẽ.⁊ nõ ecõuerſi o⸗ oʒ in agẽte na turałr pꝛecedere aliquã nonã habitudine ad ꝓductũ 5ᷓmutatõem.qꝗ nõ põt poni in deo.̊ nec creatõ. Scdo ſe ca ſꝑ eq̃ det᷑minata ad agẽdũ eqᷓ videt᷑ agere⁊ effee tũ pducere Nõ em̃ videt᷑ rõ ꝗre nũc aliquẽ effectũ dẽat ꝓducere.⁊ nõ als.ſi fuerit als ira detminata ſic nũc.ſʒ ſi aliqͥd nũc creat᷑ ałr ſe hʒ aliquo mõ nũc q; pus.⁊ ꝑ maioꝛẽ detminatõem cauie ad ipᷣm nũc qᷓ; pus.qcã ẽ aliqñ mag? det᷑miata ad ꝓducendũ effecrum q; als.2 ſic nõ eq.⁊ ꝑ ↄñs ſeqt᷑ ſint murata Tercõ ſic.m phᷣʒ ſcdᷣo de gñatõe.idẽ manẽs idẽ ſꝑ natũ eſt facereidẽ. nũqᷓ; eritvariatõ aliꝗᷓ in effectu.niſi pus ponat᷑ mutaꝰ in cã̊.Q.uarto ſic.ſi nulla ponat᷑ mutatoõ pte auſe Aueſtiones vt mõ dicat᷑ magis appꝛoximata qᷓ; poſſit eſſe ipedimẽtũ ex ꝑte eiꝰ.nõ videt᷑ rõ q̃re nũc agit et pᷣus nõ egit. Nec vʒ dici ꝙ volutarie agit ⁊ t agere n vult.qꝛ nõ videt᷑ rõ qᷓre agẽs volũtarie alioñ agit no als.niſi qꝛ expectat maioꝛẽ oꝑtunitatẽ qᷓ; als.h̊ aſt nõ pᷣt aſſignari in ipſo agente reſpectu ſui effectꝰ. g& nec ꝛ vo lũta rie agit pᷣt agere qn vult.ſʒ cõtra eũ eſt fides. ODicit᷑ em geneb pᷣmo ꝙ in pᷣncipio creauit deꝰ celũ et terrã. Peo lolutõe queſtionis Attẽde pᷣmo. ꝙ crea re eſt aliqd de nihilo ꝓducere in effectũ.hec ãt pᷣpõ de p̃t denotare duplice oꝛdinẽ.ſ.nature ⁊ duratõis.bᷣmoꝰ 2cedũt phi deũ poſſe creare ⁊ aliqͥd de nihilo pducere ſieut pʒ h Auicennã ſexto metaphice caꝰ ?⁊0. vñ poĩt ta lẽ rõem. deus pᷣt imediare cãre ⁊ efficere.̊ põt creare et aliqͥd de nihilo ꝓducere. ñs pʒ. qꝛ deus eſt pmũ efficiẽs exꝛꝰ ⁊ vndecimo metaphice.⁊ ſi nihil pᷣt imme diate facere.& nec mediate p̃t aliqᷣd efficere.cũ ſit pᷣmũ eff iciẽs.⁊ ita nullũ eſecti Paucezer. Diobar ↄna.qꝛ ſi p̃ht efficere alldd illud nõ hʒ ex ſe ⁊ foꝛmałr nccãriuzʒ eſſe. ⁊ ita nullũ effectũ ꝓducerʒ. habemus ꝙ deus ꝓ dDucit aliqd oꝛdie nature de nõ eẽ ad ec.nullo pᷣſuppoſi to ſm iſtũ intel lecti ¶Attẽde ſcdᷣo ꝙ aliqd ðꝛ pᷣꝰ na tura dupłr. Vnoꝰ poſitiue.qꝛ.ſ.eſt poꝛ entitas.ſicẽ ani mal pꝛiꝰ eſt hoĩe.Alioꝰ puatiue.⁊ q̃ſi potẽtialr ex rõe alteriꝰ.qð ↄuemiret ſibi circũſcripta cã alia.nõ tñ ĩeſt ei cui pᷣus dicit᷑ ↄuenire.ſed ineſiʒ ei.niſi ꝑ aliud intel⸗ ligeret᷑. ſicut ſi dicat᷑ de materia pꝛiꝰ ineſſe naturabłr pᷣ⸗ uatõ qᷓ; foꝛma.nõ quidẽ ꝙ iſta duo ſimul inſunt in ma teria.ita ꝙ puatõ pꝛiꝰ inſit qᷓ; foꝛma.ſʒ pꝛo tanto pᷣus natura in matia eſt puatõ qᷓ; foꝛma.qꝛ pꝛiuaꝰ ſꝑ ineẽt materie niſi ab aliquo agẽte reciꝑet foꝛmã ita ꝙ ad ha bendũ puatõem ſufficit ſola materia cũ negatõe vł pꝛi uatõe cãe extrinſece. Ad habẽdũ ãt foꝛmã requirit᷑ cã poſitiua extrinſeca largiẽs eam. nec tñ pꝛiuatõ ẽ de rõ ne materie.ymmo nõ ĩplicat ↄdictõem eã eſſe ſine pꝛi⸗ uatõe. Yta ſilr eſt in ꝓpoſito.nã creatura ex ſe nõ hʒ eẽ OW nec ſił ſte in ea eſſe ⁊ nõ eẽ neq; aliqd hʒ nõ eẽ qñ ẽ.ſʒ ſp Haberet nõ eẽ quãtũ eſt ex ſe.niſi cã extrinſeca effectiua ipᷣm impediret dãdo ſibi eẽ.nã creatura ex ſui rõe nõ Habzʒ eẽ.qꝛ nulloꝰ haberet eẽ niſi ꝑ cãm extrinſecã ꝓdu ceret᷑ in eẽ. Ot iõ dicit᷑ in libꝛo de caub.pꝛima reꝝ cre⸗ atarũ eſt eſſe.⁊ nõ eſt añ ipᷣm creatum aliud.⁊ ſic p ᷣt ceſſerũt creatõem. Sʒ ꝓut(de) ðᷣt oꝛdinẽ duratonis negat᷑ creatõ a p his.q dicũt deũ nccãrio ꝓducere qͥc⸗ quid immediate ꝓducit.2 nullo pᷣſuppoſito.qð autẽ mediate ꝓducit ꝓducit aliquo pᷣſuppoſito de qͥ ꝓpdu⸗ cit.⁊ tũc ꝓducit ꝑ cãs ſcdᷣas.ſic ̊ neq; effectũ mediatũ neq; immediatũ ꝓducit de nihilo.. Sʒ hec opinio ad iſtũ intellectũ adhuc eſt falſa.nã deus qcquid ꝓducit nd extra ↄtĩgent᷑ ꝓducit.q̊ᷓ ſequit᷑ ꝙ nõ nccãrio cãt ſẽ⸗ pitnũ Añs pʒ.qꝛ deꝰ nõ depẽdet a creatura.̊nõ nccã no ꝓducit ereaturã. Sed diceres ꝙ nõ oʒ ꝙ vbi ẽ ↄti⸗ gẽtia ibi eẽ nouitatẽ.dato em̃ ꝙ deus aliq voluerit cõ tingenter neq; ncciĩtet᷑ ad volendũ illa.nõ tñ pᷣt illa vel le de nouo.eo ꝙ nõ eſt mutabił. Dico ꝙ nouitas in ꝓ dDuctõe nõ eſt ꝓpter nouitatẽ pducẽtis.ſed ex ꝑte ꝓduc ti.ſʒ circa velle nõ pᷣt eẽ nouitas vel mutaex ꝑte voliti niſi eẽt nouitas actꝰ volẽdi.volitũ em̃ nõ hʒ eẽ niſi per actũ voledi.Sic ̊ videt᷑ ſeqͥ ꝙ ſi dey poſſit aliqͥd ↄti⸗ genter cãre p̃ᷣt cãre nouũ aliqd Ex qͥ pʒ ꝙ ↄtigẽtia om niũ iſtoꝝ ĩferioꝝ debet reduci ad cãm pᷣmã.ſ.ad volũ⸗ tate diuinꝗ.ꝗqotigent ⁊ libere cãt quecũq; cãt ad extra . „ pᷣus. vel ala cũ nõ Et ad rões ↄmẽtatoꝛ? dom eſt Ad pmam negat᷑ afs Ad eiꝰ ꝓb ꝓbatõem ðᷣ. ꝙ ad abſolurũ in cõ imediata ſe qr abſolutũ in effectu.⁊ in effectu pꝛimo ↄſeqᷣt vel cau ſaĩ reſpectꝰ ad cãm.⁊ tũc ſi eſt aliqs reſpectꝰ cãe ad ef fectũ.hoe eſt rõe effectꝰ. Oę? ðt qꝛ cã dat eẽ.iõ effectꝰ recipit eẽ.⁊ nõ ecõuerſo.ſi ꝑ(q;) ĩtelligst᷑ reduplicatio relatõis in cꝗ. vel alicuiꝰ alteriꝰ entiratꝭ noue ſiue ab⸗ ſolute ſiue reſpectiue ꝓpõ eſt flã. Si qt intelligat᷑ redu/ pli care actũ pᷣᷣ cãe.q naturałr pᷣcedit cãtũ.iſtoꝰ ꝓpõ eſt vᷣa. ab ſolutũ em̃ in cã naturałr pcedit effectũ Ad ſcðᷣaʒ dðᷣm ꝙ cã eq̃ det᷑miata ad ꝓducẽdũ aliqͥd qᷓtũ quãtũ eſt ex ꝑte ſui pᷣt qñq; ꝓducere ⁊ qñq; nõ ꝓduce⸗ re.qꝛ ſicut in naturaliba cam detm inari ex ꝑte ſuiẽ ip ſam habere foꝛmꝗ q cãt.ita in liberis cãm eẽ det᷑mina tã eſt eã hꝛevolitõnem ex ꝑre volibił.⁊ ſic foꝛma ibi pᷣt hꝛi ꝗ nq; effectꝰ cauſet᷑ ſi no eſt ipedimẽtũ.ita pᷣt volitõ hic haberi añqꝙ; volibile habeat᷑ in effectu.⁊ pꝛiꝰ natu⸗ ra ⁊ duratõe.Ad terciã dico ꝙ p hs intelligit de agen te naturali.put agẽs naturale diſtinguit ages ad ꝓ — poſitũ.ſ.ſᷣm electõem ⁊ volũtatẽ Ad qrtã dico ꝙ ine⸗ ruditi⁊ indiſciplinati eſt qᷓrere oĩm demrã tõem. qꝛ pᷣn cipioꝝ nõ eſt demõſtratõ ⁊ eodẽ mõ in agetibi.alioqͥn eẽt ꝓceſſus in ĩfinitũ.nã ↄtĩgetia nõ ſequũt᷑ex nccãrijs Ot iõ iſta volũtas diuina.q vult h̊ ⁊ ↄ nũc eſt ĩmedi ata.⁊ pꝛĩa cꝗ.cuiꝰ nõ eſt alia cã qrenda.iõ nõ ẽ aliq rõ qre voluit h̊ nũc ⁊ nõ tũc.ſed ti qͥa voluit eẽ.iõ fuit bonũ illud eẽ.⁊ qrere aliã cãm qrere cãm illiꝰ cuius nõ eſt cã Et cũ dðt de expectare.veꝝ ẽ ꝙ volũtas ꝗᷓ ha⸗ bet bonitatẽ ex volito.ſi eſt recta ſtatĩ vult volitũ. niſi ſit aliqᷓ r/ pt᷑ quã vult illud als eẽ. ⁊ ſic expectat tpᷣus magis oꝑtunũ.ſʒ volũtas dĩna nullã hʒ cãm vłrõem qꝛ vult aliqͥd nũc.iõ nõ oʒ aliquã oꝑtunitatẽ involito Orfta. vcrũ de ſim (expectare Queſtio⸗ nihilo aliquid poſſz pduci. Rũñdeẽt aliqͥ ꝙ (nibil) pᷣt ſuĩ du płr. vnoꝰ ꝓ nihilo oĩno. alioꝰ ꝓ nihilo hᷣm eſſe exñtie.qð tñ eſt aliqd ſᷣm eẽ eentie Tũc dicũt ꝙ licz deꝰ poſſit cre are de nihilo ?. nõ tñ ð nihilo bᷣmoꝰ. eo ꝙ nõ pᷣt ꝓdu cere aliqd.qð qᷓ;tũ eſt ex ꝑte ſui nõ pᷣt ꝓduci ſᷣm Auic. Irto metaphice. Puꝝ ãt nihil nõ ẽ poſſibile ex ꝑte ſui. Oꝛ nõ eſt rõ qͥre vnũ nihil eẽt poſſibile ex ꝑteſi ui ⁊ nõ ali ud. ⁊ ſic nõ videret᷑ qre potiꝰ poſſʒ ꝓducere antixpᷣʒ q;ᷓ chimera ſi vtrñq; eodẽ mõ ſit nihil. t cõfirmat᷑. da in om̃i creatura eſt ↄpõ ex actu ⁊ potẽtia ſiue ex q̊ eſt.2 qð eſt. ⁊ vbieũq; ſtꝭ iſta poſſibilitas oꝛdine nature pᷣce dit actũ.⁊ iſta poſſibilitas nõ eſt nihil.ſʒ ẽ alieuiꝰ entꝭ⸗ nõ ſm eẽ exñtie.&̊ ſᷣm eẽ eẽntie Iſte ̊ modꝰ ponit aliqa eẽntias hꝛe eẽ veꝝ.qð acqͥrit᷑ ꝑ. potentiꝗ actiuã dei añ eẽ exñtie. Sʒ S.qꝛ ſi illud eẽ efſʒ veꝝ eẽ.ꝗ̊ ꝓductõ in il lud eẽ eſſzʒ vᷣa creatõ.⁊ ſaltẽ illa eẽt de ſimpłr nihilo.⁊ Poñs ſi res etiã nõ eſſʒ poſſibił añqᷓ; ſit in eẽ eẽntie.⁊ ꝓ duceret᷑ in iſto eſſe aliqͥd ꝓduceret᷑ in aliqͥ eẽ aliq ꝓduc tõe.qdð nõ eſt poſſibile ex ꝑte ſſiu· —5 de nihilo. i. de nõ aliq̊ ꝛm eẽ eſſentie 2 (exntie deꝰ pᷣt aliq lxreare. Ptʒ nã de eẽ exñ tie nõ eſt dubii. ſʒ eẽ eẽntie ẽ idẽ reałr cũ eẽ exñtie.eo ꝙ implicat ↄdictõem eẽntiã manere in rey na tura ſine exñtia.dicit em qͥdditatẽ cãe mõ intriſee Dic 2.ꝙ nõ pᷣt aliqͥd creari ad eẽ ſimpłr de nihilo i. de nullo ente. nec ſimpłr nec ᷣm qd xʒ qꝛ nihil creatur qð nõ hʒ eẽ ĩtellectũ ⁊ volitũ.⁊ in eẽ ĩtellectũ fuit poſſi bile foꝛmalr. qſi in potetis ꝓpin vt pomi in eẽ ſimptł 7 4 ſi⸗ 4 nonne, nämnain 6 ſg Nen pect?, llo eſas einnlamn tſurh ktcii eni eedittfni icſcg wdiu mniergelni semdnin Arkkirmtit efenn n Sintligten nenik ege Kcradin, 5tpnickkinn Iwutbeiiiit rtin Adanis igwiünsr rimtwiti ni igein ton amurtiwi in (apecar il vß lc. fnekkeeninecd d heſttct grojt Nen Nucifn ui. bleagein. tiöfmti tiniuaniit Nlhilas niuiunn inknhio: ihiniptr timaͤt Inumuſam nlrdend l piniuil eleai QOAic tercõ ꝙ de ſimpkr nihilo aliqͥd p̃t ꝓduci.licet nõ creari.nã creatura ꝓducit᷑ in eẽ intelligibili nõ pꝛe⸗/ ſuppoſito eſſe ſimpłr.nec ſᷣm qͥd nec poſſibili in iſto eẽ qntũ eſt ex ꝑte ſui.iſtud ãt ꝓduci nõ ꝓpꝛie creari.eo ꝙ; creatõ pꝛie dicta ẽ ad eſſe ſimpłr rões pʒ ſoluꝰ Bincipiũ aut fa ciendũ) Iſte eſt ſcᷣs tractatꝰ hꝰ octaui libꝛi.in quo ph̊s oñdit pᷣꝰ motũ eẽ ſempitnũ.⁊ ſibłr pᷣmũ mouẽs⁊ p⸗ mũ mobile Et diuidit᷑in leptẽ capitula.in pᷣꝰ declarat q̃ mõ aliq qñq; mouẽt᷑ ⁊ qnq; qᷣeſcũt.Et ðt ꝙ cõſidera tõ de pᷣᷣ motu ⁊ Pmo motoꝛe ⁊ de ſempitfnitate motus incipiet ab hac qſtisne.O.uare eſt ꝙ qdaʒ ſtꝭ q̃ aliqñ moutẽt᷑ ⁊ aliqũ qeſcũt.ꝭ⸗Ad qð ſciendũ ſupponẽduʒ eſt ꝙ modꝰ rerũ q̃ntũ ad motũ ⁊ qetẽ põt ymaginari tri plex. Pꝛtmꝰ ꝙ oia ſꝑ qeſcant ⁊ nihil vnq; moueat᷑. Se cũdꝰ eſt ꝙ oĩa ſꝑ moneãt᷑ ⁊ nihil vnq; qeſcat. Cerciꝰ eſt ꝙ aliq moueãt᷑ ⁊ aliq qeſeãt.⁊ ille terciꝰ modꝰ di⸗ uidit᷑ in tres mõs. Pꝛimꝰ ꝙ ea q mouent᷑ ſꝑmoueãt᷑ et q̃ quieſcũt ſꝑ quielnãt Scðs eõ ſic.ſ.ꝙ oĩa aliqñ mo ueãt᷑ ⁊ aliqũ quieſcãt.⁊ nihilſit qd ſꝑ moueat᷑ ⁊ ſꝑ qeſ⸗ cat.Terciꝰ ꝙ aliq ſꝑ moueat᷑ ⁊ aliq ſ quieſcant.aliq vo qñq; moueãt᷑ ⁊ qũq; deſcãt.⁊ h̊ vltimũ mẽbꝝ intẽ dimꝰ ꝓbare.Ad ꝓbandũ ipᷣm ponũt᷑ tres ↄcluſiões Pꝛima eſt.ad phiſicũ nõ ꝑtinet rephare opinionẽ.q po nit oĩa ſꝑ quieſcere. Pꝛobat᷑ q̃tuoꝛ rõib.pᷣma qꝛ q̃rere rõem vbi vigeret ſenſus ẽ ſignũ debilitat itellectꝰ.ſed ſenſus viget circa motũ ⁊ ꝑcipit motũ eẽ.cũ motꝰ ſit ðᷣ nũero ſenſibiliũ.̊ eſſʒ ſignũ debilitatis intellectꝰ q̃rere rõem ad ꝓbandũ motũ eẽ.vel ad repbandũ oĩa ſꝑ qͥᷣei cere. Scða rõ.qꝛ ad phicũ nõ ꝑtinet repbare opinionẽ que inducit erroꝛẽ circa oĩa entia ⁊ Z oẽm ſciam.ſʒ ma * s ad metaphiſicũ.ſʒ tał eſt hec opinio.eo ꝙ oẽs ſcĩie qdammõ vtũt᷑ motu.ꝗ̊. Tercia ro.ad philſicũ nõ ꝑti⸗ — net repꝛobare opinione.q negat ſua pᷣncipia.ſic nec ad meta phicũ.ſʒ talis ẽ hec opinio.qꝛ in phiſica ſupponit naturã eſſe pncipiũ motꝰ.g̊ᷣ.Q.uarta rõ.q;uis illi di⸗ cãt motũ nõ eſſe ſᷣm veritate.tũ ↄcedũt ipᷣm eẽ ſᷣm opi nionẽ ⁊ ymaginatõem ſiue fantaſiã.ſʒ opinio ⁊ fataſia ſt quidã motꝰ. fantaſia em̃ ⁊ opio motꝰ vidęet᷑.ꝗ illi ſi bijpis ↄᷣdicũt ↄcedẽtes motũ e? Scða ↄclulſio.poſitõ q̃ dicit oĩa ſo moueri eſt falſa ⁊ irrõnalis. P:obat᷑ qtu oꝛ rõibi.dicut ei aliqͥ oĩa ſo moueri.qᷓ;uis h̊ nõ ꝑcipi amus ꝓpt᷑ motꝰ tarditate.nõ tñ det᷑miat qᷓ ſpẽ motus iõ facilr repꝛohat᷑ opinio eoꝝ. Qſt & pᷣma rõ gnat.qᷣa ſupponit᷑ in phia naturali ꝙ natura eſt pᷣncipiũ qͥetis ſicut ⁊ motꝰ. Scða vᷣo rõ ꝓbat ꝙ nõ oĩa ſꝑ augent᷑.qꝛ neq; augeri neq; minui po ſſibile eſt ↄtinue.ſʒ eſt ꝑ me diũ. Silr em aliqs auget᷑ ſicut gutta cauat lapidem vel ſicut arboꝛ naſcẽs int᷑ laʒides diuidit eos vel ſicut eſt tractꝰ nanis. nõ eſt poſſibile aliqd ↄtinue augeri vel minul.ſʒ oʒ ꝙ in augmẽtatõe vł diminutõe ſit tõs mediũ. Cercia rõ ꝓbat ꝙ nõ oĩa ſꝑ alterant᷑.nõ em oʒ ꝙ ſi aliqd cotuʒ coꝛpꝰ in aliq̃ tge alteret᷑ ꝙ in qlibet ꝑte illius tpis aliq ꝑs illiꝰ coꝛꝑis alteret᷑. Poſſũt em̃ mul te ꝑtes ſi? alterari.⁊ qnto plures ſił alterant᷑ tãto velo⸗ cioꝛ eſt alteratõ.ſicut pʒ in ↄgelatõe aque.tẽ alteraꝰ reqᷣrit dettnĩatũ tps ⁊ defſmĩatũ tminũ.vñ ſi aliqs de beat ſanari nece eſt ꝙ detminato tꝑe ſanet᷑.⁊ ꝙ dekmia tio ſua quã dat ſit in aliquẽ minũ detminatu. Itẽ la pis nõ ſit durioꝛ aut mollioꝛ ꝑ tꝑis longitudine Quar Alreſtotelis Folio lxxxii ta rõ.nõ pᷣt nos latere lapidẽ mouere qñ cadit in terrâ et ipᷣm qeſcere qñ ad terrã ꝑuenit. Manifeſtſt eſt etiã ꝙ terra ⁊ qᷣlibʒ aliud coꝛpꝰ naturale ſi ſit in ꝓpꝛio lo co naturali qeſcit naturałr.qꝛ nõ remouet᷑ ab eo niſi ꝑ violętciã.̊ nõ oia mouent᷑ motu lo cali ſp. Ox qᷣb ſeqᷣ tur h coꝛrelariũ.aliq qñ mouæe? ? aliq qnq; deſcunt H pʒ ꝑocluſiones pcedetes/ Cercia oclo. ipoſſibile eſt ꝙ oĩa qᷓ mouẽt᷑ ſꝑ moueãt᷑.⁊ q̃ qeſcũt ſpꝑ qeſcãt.ita ꝙ ni⸗ hil aliqñ moueat᷑ ⁊ idẽ qñũq; deſcat. Pꝛobat᷑ qͥnq; rõni bo. Pꝛima qꝛ videmꝰ ad ſenſũ aliq qnq; moueri.⁊ ea dẽ qñq; qeſcere. Scða eſt de augmetatõe.qꝛ gu aliqs ꝑuenit ad q;titatẽ ꝑfectã ceſſat eiꝰ augniẽtaꝰ Tercia ẽ de motu violẽto.qꝛ motꝰ violentꝰ non eſt niſi receſſlus a qete naturali.Quarta rõ.qꝛ ꝑ bãc poſitõeʒ excludi tur generaꝰ ⁊ coꝛrupo.nã ꝗqᷓ generãt᷑ ceſſãt gnari qñ hũt eẽ.⁊ qᷓ coꝛrũpunt᷑ ceſſãt coꝛrũpi qñ hñt nõ eẽ.Quiĩita rõ qꝛ hec poſitõ deſtruit vłr oẽm motũ. In oĩ em motu ẽ gnatõ vł coꝛruptõ.vel ſimpłr vel ᷣm qᷣd.nã in motu t minꝰ ad quẽ gnat᷑.⁊ terminꝰ a q̊ coꝛrũpu.Q.uarta cõ cluſio.nõ pᷣt dici ꝙ oĩa qñq; moueãt᷑ ⁊ qnq; qeſcãt.poſ ſet ꝓbari in his roibo qͥb⸗ pᷣus ꝓbatũ eſt ꝙ motꝰ nõ ĩce pit nec deſinet.ſʒ eſt ſempit᷑nꝰ.Et pᷣdictꝭ acludit᷑ tciũ mẽbꝝ diuiſiõis pᷣcedẽtis.ſ.eoꝝ q̃ſtꝭ q̃dã ſꝑ mouẽt.ꝗqᷓ dã ſꝑ qᷣeſcũt.⁊ qdã aliqn mouent᷑ ⁊ aliqñ qeſcũt.⁊ de H magis dicet᷑ in ſeqntibo( In ß 10ca9 92* ph̊s oñdit ꝙ in om̃i motu mouẽs ⁊ motũ diſtinguunk mouẽt.qdã mouẽt ꝑ ſe⁊ q̃dã ꝑ accñs.⁊ liłr eoꝝ q mo⸗ uẽt᷑.⁊ dicũt᷑ illa mouereꝑ accñs qᷓ mouẽt rõe ſubiecti ĩ Ad iſtò onñdendũ poĩt tres diuiſiões. Pꝛima.eon ꝗqᷓ⸗ aſtꝭ ⁊ rõe ꝑtis.⁊ ſilłr dicũt aliq moueri ꝑ accñs Gcog diuiſio.eo qᷓ mouent᷑ ꝑ ſe.q̃dã mouent᷑ a ſeipᷣis.i.miouẽ te intriſeco.q ab alio.i.a mouẽte extriſeco⸗Texrcia di⸗ uiſio.eoꝝ q̃ mouent᷑ ꝑ ſe.qdã mouent᷑ naturalr ⁊ qdazʒ violẽte. Exẽ pᷣmi eſt maĩfeſtũ de eis qᷓ mouent᷑ a ſe.atł em mouet᷑ naturalit᷑ cũ a ſeido mouet᷑.Ex ſcdᷣi ẽ ĩ his q̃ mouent᷑ ab alio.vt ſi terra moueat᷑ ſurſũ vel ignis de oꝛſũ.ꝑtes em̃ aĩaliũ aliqñ mouẽt᷑ naturalit᷑.⁊ aliqñ vi — 4 „. olente ſiue extra naturã.⁊ H ᷣm ꝙ diuerſimode moune᷑ oᷣ 7 – hmõi ꝑtes. Pꝛima ↄcło.in his q mouenti violente mo * uens ⁊ motũ diſtiguũt᷑.hec ↄcło eſt maĩfeſta.eo ꝙ ĩ ta libi mouẽs eſt extriſecũ moro.Scða ↄclo.in aĩalibi q̃ᷓ mouent᷑ naturalit᷑ ⁊ a ſeip mouens ⁊ motũ diſtinguũt᷑ hec ↄclus eſt etiã maieſta.eo ꝙ ſatis notũ eſt ꝙ in aĩa lib illðᷣ qðᷣ ꝑ ſe pᷣðᷣ mouet diſtinguſt᷑ ab eo qð ꝑſe pᷣmo mouet᷑. Sʒ eſt dubiũ. vtꝝ in aĩali moues ſit diſtiictũ a moto ſm ſitũ.ſic hõ mouens manũ ab ea diſtictꝰ eſt 5pm ſitũ ⁊ magnitudine. Et vtꝝ mouens inhereat ipt moto.ſicut em in nauibe ſic ⁊ in naturalib videĩ eẽ di uiſũ mouens ⁊ qͥd mouet᷑. Maiteſtũ eſt ſic dictũ eſt ꝙ in motibo violent mouens ⁊ motũ diſtiguüuf. 2 ſier in motibo aĩaliũ.q a ſeip mouent᷑.ſed mexie h̊ vubiũ eſt in motiba naturaliba grauiũ ⁊ leuiũ.nõ em vid et᷑ a qᷓ ipſa naturalit᷑ moueãt᷑. Ad ſciendũ ̊ ponit᷑ hec cõ cluſio.grauia ⁊ leuia moneri a ſeipᷣis dicere eſt lĩpoſſi⸗ bile. Mobat᷑ qtuoꝛ rõib. Pꝛũna.q⁊ moueri a le eſt p⸗ pꝛiũ aiatoꝝ.Scdᷣg.qꝛ illð g mouekg le pᷣt a ſe gelce⸗ re vel in fmino a vel in medio.ſic em aial eſt ſibijpl cõ obulãdi.ita ⁊ cã nõ ã bulandi.ſʒ graue ⁊ leue nõ pᷣt nere ad loca ↄoria.ſʒ grauia ⁊ leuia inaimata nõ pñt ſe mouere ad loca oria. ů. Quarta rõ. nullu ve otinunzʒ qðs ſcʒ eſt eiuſdẽ diſpõis in oĩb ſuis ꝑtib⸗ pegone 4 ⸗ R 2 ab ipſo qᷣeſcere.. Tercia rõ.qꝛ qð mouet᷑ a ſe pᷣt ſe mo — 4 nbrrr 11* * w A6OE 7 . .— =. ere Aueſtiones ſe. om̃e em̃ qð mouet᷑ a ſe eſt diuiſibile inꝑtẽ ꝑ ſe mouẽ tem.⁊ in ꝑtẽ ꝑ ſe motã.illas ãt ꝑtes oʒ eẽ diuerſaꝝ difü⸗ finitionũ.qꝛ ageẽs ⁊ patiẽs reqͥrũt ↄrias diffinitoes.ſʒ graue ⁊ leue inaiatũ eſt eiuſde diſpõis in omibo ſuis ptib.ꝭ̊. Ad ſciendũ ga qͥ mouent᷑ ipſa grauia ⁊ leuia ſimplicia ponut᷑ due diſtinctões. Pꝛima.mouentiũ q — dã mouẽt ꝑ ſe ⁊ 'm naturã.qdã vᷣo ꝑ accñs? extra na turã. (xe ſcdᷣi.ſicut vectis ſagitta vł baculꝰ mouʒ grauia.vtputa lapidẽ.̊ em nõ eſt ꝑ ſuã naturã ⁊ ꝑ ſe naq; ſi baculꝰ poneret᷑ iuxia lapidẽ ⁊ non moueret᷑ ab alio nõ moueret ipᷣm lapidẽ.ſʒ cũ eo qeſceret (xeplũ pmi.vt ſi actu calidũ.puta ignis calefaciat. potentia calidũ puta aquã.⁊ eode mõ diſtinguit᷑ de mo bilib NQuedã em mouent᷑ ſᷣm naturã.ſicut ignis ſurſũ ⁊ ter ra deoꝛſũ.quedã vᷣo extra naturã. ſic ſi ecotrario moue rvent᷑. Scdða diſtinctõ duplex eſt potẽtia.qdã em eſt ad actũ pᷣmũ.que eſt foꝛma vel diſpõ.⁊ alia eſt ad actũ ſe cundũuũ.qᷓ eſt oꝑatõ ons foꝛmã vel diſpoem.ſic ſcĩa ẽ ac tus pᷣmꝰ. 2 ↄſiderare getꝰ ſcdᷣs. Addiſcens & eſt in po⸗ tetia ad actũ pᷣv. ſciens ãt pt eſſe in potẽtia ad actuʒ ꝛi0 Sitxr caliditas eſt actꝰ pᷣmꝰ.2 calefacere actus ſcõᷣus. frigidũ g eſt in potetia ad actũ pᷣv.ſʒ caliduʒ pᷣt eſſe in potẽtia ad actũ ſcᷣm. Et ſimilłr grauitas ⁊ leuitas ſtꝭ⸗ actꝰ pᷣmi.ſʒ motꝰ ſurſũ ⁊ motꝰ deoꝛſũ ſtꝭ actus ſcði.aq Geſt in potẽtia ad hũc actũ pᷣmũ.q eſt leuitas Aervᷣo vel ignis aliqñ eſt in potentia ad actũ:iv.qͥ eſt moueri ſurſũ Inter ãt hmõi potẽtias eſt dꝛna.q;ꝛ que eſt in ac⸗ tu pᷣmo ⁊ in potẽtia ad actũ ſcᷣm pᷣt ſtati traniferri ad actũ ⁊ ſi fuerit ei applicatũ obiectũ.⁊ nõ fuerit extrin ſecũ impediẽs.nec ad h̊ ꝙ trãſferat᷑ ad actũ ꝛi indigʒ motoꝛe extrinſeco. Calidũ em ſtati calefacit ſi ſit ei ca lefactibile appꝛoximatũ.⁊ actu ſciẽs ſtati pᷣt ↄſiderare tim mouet᷑ deoꝛſũ.niſi ſit excrinſecũ ipediens.Illð vxo id eſt in potentia ad actũ pᷣ nõ pt exire in oꝑatõeʒz ſi⸗ ue in actũ ?2 ſine motoꝛe extrinſeco a qͥ generet᷑ actꝰ p⸗ mꝰ. Erigidũ em nõ pᷣt calefacere miſi pus efficiat᷑ cali Dũ ab aliq́ extrinſeco gñante in eo caliditatẽ.nec aliqðᷣ actu graue mouet᷑ ſurſũ naturałr niſi fiat leue ꝑ moto⸗ rẽ extrinſecũ gñantẽ in eo leuitatẽ/Eſt gᷓ qrta cõcluſio alio. Di ſce bet in. 1 Peein grauia ? leuia ſimplicia.i:inaiata mnouent a guante v in infinitũ in mouẽtib⁊ motis ab alio. ſz H eſt ipoſſibi niſi ſit aliqð iĩpediẽs.ſit etiã actu graue ſi ſit ſurſũ ſta a remouẽte philes. Ad h̊ em ꝙ graue incipiat moue⸗ ri localit᷑ deoꝛſũ indiget motoꝛe extrinſeco.ſ.gñante in eo grauitatẽ ſi ſit in potẽtia eſſentiali ſiue in potetia ad actũ pᷣmũ vel indiget remanẽte ꝓhibẽs ſi ſit actu graue et in potẽtia accñtali ſiue ad actũ ſcõᷣm. Quãuis aũr ſic moueat᷑ graue vel leue a motoꝛe extriſeco.tñ ip̃ᷣm ex iſtẽs ſolũ in potentia accñtali mouet᷑ in ſua foꝛma vela ſua grauitate aut leuitate.ꝑ quã natũ eſt naturalr mo ueri ſurſũ aut deoꝛſũ effectiue ⁊ ꝑ ſe ⁊ imediate ſi fuerit graue ſurſũ.⁊ nõ fuerit ꝓhibẽs. Kuũ em qrit᷑qᷓre gra⸗ nia ⁊ leuia mouent᷑ in ipoꝝ locũ.cã eſt.qꝛ apta nata ſtę ad h̊ qð ẽ graue ⁊ leue eẽ.pᷣ pʒ ex dictis.grauia em̃ ⁊ le Via de potẽtia accñtali pñt ſtati traſire ad actuʒ 20. nec nad B indiget motoꝛe extrinſeco. Nene em oꝑabit᷑ mox niſi aliqd ꝓhibeat. Declarat᷑ pᷣdicta ↄclulſio.ſcʒ ꝙ grauia ⁊ leuia moneant᷑ a gñante vel a remouẽte phi⸗ bẽs. : ipᷣa nõ mouẽt᷑ a ſeipᷣis.iõ mouen?᷑ aue a generãte aut faciẽte leue aut graue. aut ab ĩpedientia 2 ꝓhtben⸗ tia ſoluente.qꝛ ſi illð q̃d dʒ moueri ſurſũ ſit leue in po⸗ tentia eſſentiali.vt ſi ſit aq nũq; mouet᷑ naturalr ſurſũ niſi recipiat leuitateʒ a gnante ? generqdo ipſã in aerẽ Ante alio. usẽte pᷣncipali.qð eſt ĩpoſbile —— hoc quarto capitulo phs oñdit ꝙ nõ eſt nccẽ om̃e mo octani Phiſicoꝝ et poſtq fuerit leue actu adhuc nũqᷓ; mouebit᷑ ſurſum niſi remoueat᷑ ꝓhibẽs.̊ grauia ⁊ leuia exñntia in poten⸗ tia eſſentiali mouent᷑ a generãte.⁊ in potentia accnñtali a remouete ꝓhibẽs Et ſicut ðᷣꝛ de motu locali.ſic etiã döm eſt de alteratõe ⁊ augmẽtatone.grauia tñ ⁊ leuia noõ mouent᷑ ꝑ ſe a remouente ꝓhibẽs.ſz ſolũ ꝑ accñs uellens em̃ colũnã ſupꝛa quã eſt lapis.vel remouẽs la pidẽ.q ꝓhibet aquã effluere a vaſe nõ alit᷑mouet lapi dem vel aquã qᷓ; ſpera.i.ſtofus reſiliens moueat᷑ a pie te.reꝑcuſſa aũt ſpera nõ a pariete mota eſt.ſʒ a ꝑcutien te. x pꝛedictis ↄcludit᷑ hec qͥnta ↄcluſio ⁊ nethaͤtr 9 intenta. ome qd mouetr᷑ ab aliõ mouet᷑.⁊ hoc i do ſic. ꝙ in omi motu inueniat᷑ mouẽs ⁊ motũ ab inui cẽ diſtincta. ec ↄcluſio pʒ inductiue.qꝛ nõ niſi tribꝰ mõis dicũt᷑ aliqᷓ moueri.aut em mouent᷑ violent ꝛ ſie mouẽt᷑ ab alio.aut naturabr ⁊ ſic mouẽt᷑ a ſeipſ.ſic aia lia.⁊ in talibi etiKõ mouens ⁊ motũ diſtinguũt᷑ aut mo uent᷑ naturalr ab alio.ſicut grauia ⁊ leuia ina iata. et in his etiã reperiunt᷑ mouens ⁊ motũ ab inuicẽ diſtin cta.omia em que mouent᷑ ab aliq̃mouebunt (Hoc ãt du płr) In hoc tercio capitulo ondit phᷣs ꝙ no ẽ pot ſibile ꝓcedere in infinitũ in mouentib ⁊ motꝭ.Et pꝛi mo ꝓbat hãc diſtinctoem/duplex eſt mouens.q̊ddam eſt mouens ꝓpter leipᷣm ſiueꝑ le.q̊d ſcʒ mouet pꝛias x tute.⁊ tale eſt mo uens pꝰ Quoddã vᷣo nõ eſt mouens ꝑ ſeſʒ ꝓpter alterũ.qd ſcʒ nõ mouet ꝓpꝛia vᷣtute.⁊ h̊ eſt mouens ſcõm. Pꝛimũ aũt mouens aliqñ mouet ꝑvni cũ mediũ ⁊ aliqũ ꝑ plura.⁊ tunc ſtꝭ plura mouentia.ſi ſcdᷣa ſicut cũ hõ mouet lapidem mamu ⁊ baculo.Sit ꝗpma ↄcluſio.bpᷣmũ mouens magis mouet qᷓ;: ſiue vltimũ. Pobat᷑ duab rõibo. Pima qꝛ pᷣmũ mouens mouet: O⁊ nõ eõ.Scða rõ.qꝛ ꝛi mouens nõ pᷣt moue re ſine pᷣmo.ſʒ pᷣmũ mouens bñ mouet ſine ⁊.ſicut ba culus nõ põt mouere lapidem niſi mouet᷑ ab hoĩe.tũ hoõ bñ poſtet mouere lapidem ſine baculo. Scdᷣa 2cho inoꝛdine mouẽtiũ oʒ deueĩre ad aliqð mouẽs p. ꝗ nõ mouet᷑ ab alio Pꝛobat phs duabo roiby.pma eſt. qꝛ ome qð mouet ab alio mouet᷑.vł ů̊ oẽ qͥd mouet᷑ moue W tur ab alio aut aliqͥd mouet᷑ ab aliqᷓ qͥd nõ mouet᷑ ab alio. Si ſcdᷣm habet᷑ intentũ.Si pmũ tũc erit ꝓceſſus le. qꝛ infinitoꝝ nõ eſt aliqð pᷣmũ.et ſi non ſit pᷣ nõ erit ſcdᷣm. ̊ oʒ deuenire ad vnũ mouẽs.q̃d non mouet᷑ ab alio. ymmo eſt dare qð nõ mouet᷑ oĩno.aut ſi mouet᷑a ſeipᷣo mouet᷑. Scða rõ eſt pinq pꝛecegẽti.⁊ eſt hec.qͥa oẽ mouẽs vel a ſeipſo vel mediãte aliq inſtrumẽto.ſiẽ hõ põt mouere lapidẽ tã ꝑ ſe qᷓ; cũ baculo.⁊ vetꝰ pijce re aliquẽ ad terrã aut ꝑ ſuũ pulſũ aut mediãte lapide quẽ mouit. Si pᷣm ſic habet᷑ intetũ. St?:. vel tãdẽ de ueniet᷑ ad H 7 pncipale mouẽs.qð nõ mouebit medi moueat᷑ ab ab aliqᷣͥ alio.⁊ ſic halxt intentũ.vel erit pꝛo ceſſus in infinitũ in mouetib inſtrumetalib ſine mo⸗ uẽs moueri dicẽs.Ad dicta aũt pñt ſeqͥ ↄcluſiones ſe⸗ quẽtes ad oñdendũ qð ꝓpoſitũ eſt. Quaꝝ pᷣma eſt.nõ oʒz ꝙ pꝛimũ mouens moueat᷑ ꝑ accñs. Pꝛobat᷑ tribus rõibi. Pꝛima.ſi ſic ↄtingeret aliqͥd qñꝙ; nõ moueri.ſʒ Oñs eſt ſĩpoſſibile.qꝛ motũ iĩpoſſibile eſt nõ eſſe. Oñſug eſt aũt h pꝛlꝰ qm motuũ neceſſe eſt ſ eſſe. Cõſeqntia tũ Ct ee liqð ein inſtrumetũ.puta manꝰ mouebit lapidẽ.qꝛ mouet᷑ ab hoĩe.hõ vᷣo mouet manũ.non qa In Por mot pos zt⸗ tut iuna pote rli Snep fige bat ſenn lücdo Gome ſhot Eiad itaq⸗ te0 ſicſe lpin hoc⸗ one ſt Veot neut emnee e ol Morä. nui Wint dost fm arc ſectt gde tetia ditg mor liqt lidi. ſioein ſicg⸗ drro alig. magie uarki igri .it ine tgn Phz woe denn leipg ſi e Gcbkirin Manden aft ellä n ric Aimazl ewonetgi Nwnrnie hrant iwetücbi uüninh N Minſ kietlii itr Anine Pengidiin ni (de trwint Nn tn M nnickmne unm: ine Werl Lrbrn veöli ien ienlarn En wi ii Se henicken nerat öneut i ads pckieſtl alepiün renrui auim itahu inmin i e nlit et 1luif Miotdrhih n k — „ N. ; patʒ.? ſi moueri inſit pmo motoꝛi ꝑ accñs.tũc no eſt nccè ipᷣm moucri.ſʒ põt nõ moueri.poſſibili aũt poſito in eẽ nulluʒ ſequit᷑ ipoſſibile.q;uis foꝛtaſſe bñ ſeqt᷑ fn Ponat᷑ ̊̊ pᷣmus motoꝛ nõ mouere.tũc ſequit᷑ ꝙ nõ ſit motus.qꝛ ceſſante pᷣmo mouẽète ceſſat ſcõm. Scda ro nos videmus aliqͥd eẽ motũ tm.ita ꝙ ipᷣm no mouet gGrõnale eſt ꝙ ſit aliqͥd mouẽs tm.ita ꝙ ipᷣm nõ moue⸗ atur. Tenet ↄna ꝑ hac regulã.ſi aliq̃ duo ĩueniãt cõ⸗ iuncta.⁊ vnũ eoꝝ inueniat᷑ alibi ſine reliq̊.reliquũ er poterit inueniri ſine illo. Tercia rö. anaxagoꝛas dice hꝛat intellectũ eẽ impaſſibilẽ ⁊ immixtũ.quẽ dicebat eẽ pᷣncipiũ motus.& ſignũ eſt ꝙ pᷣmũ moues nõ dʒ moue ri. Scdᷣa ↄcluſio.moueri nõ inẽ pᷣmo motoꝛi ꝑ ſe. Pꝛo Vat.qꝛ ſi pᷣmũ mouẽs moueat᷑ ꝑ ſe.aut h̊ eſt ᷣm eandẽ ſpem motꝰ ſᷣm quã mouet.aut ſᷣm aliã.ſi ſm eandem tũc doces geometriã addiſceret geometriã ſm eãdem geometricatõem.⁊ ꝓijciẽs pijceret ſᷣm eande ꝓiectõem ſʒ hoc eſt falſũ ⁊ impoſſibile.nã docẽs geometriã hz il lã. addiſces vᷣo caret ea. Si vero ſm aliã ſpẽm motus ita ꝙ agẽs alteret᷑ vel ecõtra.tũc cũ ſpẽs motꝰ ſint fini te ⁊ oʒ fieri ſtatũ ⁊ reflexionẽ ad ſpẽs motꝰ pꝰ acceptas ſic ſeq̃ret᷑ q idẽ mouebit᷑ ⁊ nõ mouebu ſᷣm eãde ſpem ip̃ᷣius motꝰ. Cercia ↄcluſio.q eſt pncipałr intenta in heoc capitulo nõ eſt nccãriũ oẽ moucs moueri.pʒ qͥa li om̃e qð mo uet᷑ mouet᷑ a motoꝛe moto.vel q̊ moueri ĩ eſt pᷣmo motoꝛi per accns.ita ꝙ ipᷣe motoꝛ q mout mo ueat.nõ tñ ꝓpter illud ꝙ ipᷣe mouet᷑ vel ineſt ei ꝑ ſe.ſed neutzꝝ eſt dom. ſicut ptʒ ꝑ ↄcluſiones pcedentes. nõ enme qð moueĩ. mouet᷑ a1 motoꝛe moto. IIn hoc qnto capitulo p h̊s oñdit ꝙ om ne mouẽs ſeipᷣm diuidit᷑ in ꝑtẽ ꝑ ſe mouentẽ ⁊ ꝑtez ꝑ ſe motã.⁊ ðᷣt ꝙ nccẽ ẽ ome(d mouei)eſſe diuiſibile in ſo Diuiſibilia.ſicut dictũ eſt pᷣus.cũ om̃e qð mouet᷑ ſit cõ tinuũ.quo ſuppoſito ponit quatuoꝛ ↄcluſiones. ꝛig ma.in mouẽte ſeipᷣm totũ nõ mouet totũ. obat᷑ dua bus rõibus pꝛima qꝛ tũc vnũ ⁊ idẽ eſſD mouẽs ⁊ motũ Fm vnũ ⁊ eundẽ motũ.vtputa idẽ doceret ⁊ doceret᷑.ſa naaret ⁊ ſanaret᷑ ſᷣm eandẽ ſanitatẽ. Scda rõ.q: idẽ rel pectu eiuſdẽ ſił eſʒ in potetia ⁊ in actu.⁊ ſic ſił eſſʒ ĩ ac tu ⁊ nõ eſſʒ in actu.⁊ eſſʒ in potẽtia ⁊ nõ eſſʒ in potentia qð eſt ĩpoſſibile. Oõſeqntia pʒ.qꝛ qð mouet᷑ eſt in w ⏑ tẽtia ⁊ non in actu.q̃d vᷣo mouet eſt in actu. qð em va dit ad actũ eſt in potẽtia. Motꝰ qt eſt actꝰ imꝑfectus mobilis. 2 qð calefacit eſt actu calidũ.⁊ oẽ qð generat aliquã foꝛmã hʒ illq.ſic ergo idẽ ſił eſſʒ calidũ ⁊ nõ ca lidu.⁊cijs.in qbus mouæs eſt ſił cũ moto. Scda ↄclu ſio.in mouente ſeipᷣm nõ vtraq; ꝑs mouet vtrãq; ptẽ ſic ꝙ vna moueat aliꝗ.? ad eam moueat᷑. Pꝛobat᷑ qtu ddꝛ roi b. Pꝛima qꝛ ſi ſic vna ꝑs nõ magis moueret qᷓ; Alia. ⁊ ſic nõ eſſʒ dabile pᷣmũ moucs.cũ pꝛimũ mouẽs mmagis moueat qᷓ; ſcòᷣm.Scda rõ qꝛ ſi ꝑs mouẽs mo⸗ ueret᷑ iteꝝ ab alia ꝑte mota.̊ eſſz ti ꝑ accñs.⁊ ſic con tingit ipᷣaʒ nõ moueri.⁊ ꝑp ↄñs poſſet remanere mouẽs ti.ita ꝙ nõ moueret᷑. Cercia rõ.ſi necẽ eſt motũ ſꝑ eẽe nõ ẽ necẽ mouẽs.( ꝓpterea ꝙ mouet) eõ moueri.ſʒ ſuffi cit ꝙ mouẽs ſit im mobile vł a ſeipᷣo moueat᷑⁊ per nſs nõ oʒ vtrã q; ꝑtẽ mouerevtrã q;. Quarta rõ.ſi vtraq; moyueret vtrã q;. tũe vtraq; moueret ⁊ moueret᷑ ſᷣm eũ dem motũ. ſic calefaciẽs calefierer.qð eſt ĩpoſſibile. Tercia cõcluſio.in mouẽte ſeipᷣm nõ qlibet ꝑs mouet ſeipam. ? phat᷑ duaby rõi by. Pꝛima qꝛ aut mouẽs ſeip⸗ ſi mouet᷑ ab aliqᷓ ſui ꝑte.aut ipᷣm to mouet᷑ a toto Si Folio lxxxiii ab aliq ſui ꝑte tũc illa ps erit ᷣmum mouens ⁊ ſepata mouebit totũ ⁊ nõ ampliꝰ totũ. Si vo totuʒ mouet a toto tũc ꝑtes mouẽt ſᷣm aceñs.⁊ ſic pñt ſe no mouere. ipᷣius mouetis ſeipᷣm qtiqͥd mouet᷑.⁊ aliqð eſt imo⸗ ile. Scðᷣa rõ.qꝛ ſi ꝑs aliq moueat ſeipam totã.tũc ali qd ip̃ius ꝑtis mouebit ⁊ aliqd mouebit᷑.⁊ ſic adhuc mouebit᷑ ſi diuidat᷑ a toto. Quarta ↄclulio.ꝗᷓ eſt Ponci palr inteta ome moues ſeipᷣm diuidit᷑ in duas partes qrũ vna eſt mouẽs ⁊ altera mouetur.qꝛ in mouete ſeip ſum. vel totũ mouet totũ.vel vtraq; ꝑs vtrã q; ꝑtẽ mu tuo. vel ꝗlibet ꝑs mouet ſeip̃am. vel vna mouet ? non mouef. alia Yo mouet᷑ ⁊ non mouet.ſʒ nõ pᷣt dici aliqᷣ triuz pᷣmoꝝ. ſicut pʒ ꝑ ↄcluſiones pᷣ cedetes. ̊ relinqᷣt quartũ eſſe veꝝ IIn hoc ſexto capitulo p hus oñdit qũo in mouẽte ſeipim gs. qᷓ mouet ſe hʒ ad ꝑtẽ que mouet᷑.⁊ intedit duas ↄcluſio nes. Pꝛima. pmũ moues ſeißm eſt ↄpoſituʒ ex duob ſolũ.ſ.vno mouẽte imobili ſiue nõ moto.⁊ ex alio mo to. Vñ ad rõem pᷣmi mouent? nihil ſpectat ꝙ vna ꝑs/ moueat ⁊ moueat᷑. Pꝛobat᷑ hec ↄcluſio ſupponedo cũ aduerſario ꝙ pᷣmũ mouẽs nõ ſit ſolũ ↄpoſitũ ex ilł du obo.vmmo extrib vel plurib.vt ſi a mouens nõ motũ moueat b. ⁊ b.moueat c.⁊ c.nihil moueat.tunc ðt ad⸗ uerſarius ſi ipᷣm erit ↄpoſitũ ex triba ꝑtibi.quaꝝ vna erit mouẽs nõ mota.ſ.a. alia moues ⁊ mota.ſ.b.⁊ ter⸗ cia mota nõ mouẽs.ſ.c.hᷣ ꝗ̊ ipꝛobatur ſic.qꝛ illud nõ ẽ p mouens ſeipᷣʒ.nec ꝑs pmi mouentꝭ ſeipm.q̊d ſi au ferretur adhuc maneret mouens ipᷣm. ſi illa auferet᷑ ipᷣm nõ moueret nec moueret᷑.ſʒ ſi c.auferet᷑ adhuc a b moueret ſeipſũ.a.em̃ moueret.⁊ b.moueret᷑.⁊ ſine a.⁊ b.nec c.moueret nec moueret᷑.̊ nec c.eſt pᷣmouẽs ſe ipſũ.nec ꝑs pꝛ imi mouentę ſeipᷣm.vñ in mouẽte ſeipm ps mouẽs ⁊ ꝑs mota ſie vniũt᷑ ꝙ tãgũt ſeinuicẽ vł vna ps tãgit alia.⁊ illud totũ ðꝛ monere ſei pĩ.nõ qꝛ vna ꝑs moueat leipſã.ſʒ qꝛ vna mouet ⁊ alia mouet᷑ inmo⸗ uente em̃ ſeipᷣm ſtꝭ tria.ſ.mouere moueri et mouere ſe⸗ ipᷣm. mouere ãt ineſt ei rõe ꝑtis mouentꝭ.moueri vero rõe ꝑtis mote.et mouere ſeipſũ rõe totiꝰ et nõ ꝑtis Sʒ circa pꝛedicta occurrit dubitatõ dictũ ẽ em in ſexrto hꝰ ꝙome(qð mouet᷑) eſtotinuũ et diuiſibile.ſʒ nõdũ dic tũ eſt. vtꝝ om̃e moues ſit diuiſibile. Si ̊ dicat᷑ oẽ mo uens eſſe diuiſibile.ſic et omne qð mouet᷑.eſt dubitatõ vtꝝ diuiſo vtroq;.ſ.ta ʒ mouente qᷓ; moto.adhuc vna ꝑs mouentꝭ moueret vnã ꝑteʒ mo bił.vtputa ſi aliqͥd auferat᷑ ab a.et aliqᷣd a b. dubitat vty a. ad huc moue ret b. et videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ iã motũ nõ deberet dici pꝛimuʒ ſeipſũ mouẽs. ?Ad hãc ãt dubitatõem poſſʒ rũderi ꝙ pꝛimũ mouens eſt idiuiſibile. x pꝛedictę ſeqͥt hec ſe cũda ↄcluſio.pꝛimũ mouens eſt ĩmobile.pʒ qꝛ vel ſta tim oʒ ↄcedere ꝙ in mouentibo eſt ſtatꝰ ad mouẽs im mobile. vel ꝙ ſit ſtatꝰ ad mouens ſeipſũ.pꝛĩo ãt ↄceſio haber̃᷑ intentũ.Si vᷣo ↄcedat᷑ ſcdᷣm adhuc oʒ cõcedere pꝛimũ mouens eſſe ĩmobile.cũ dictũ ſit ꝑpꝛiꝰ ꝙ pꝛimuʒ mouens ipſũ ↄponit᷑ex pte mouente ĩmo biji.et ilud erit pꝛimũ mouens ) Qm̃ qt oʒ motũ) In ̊ vltimo capitulo oñdit p s pꝛimuʒ mouens oĩno eſſe ĩmobile et ꝑpetuũ. Et intendit qttuoꝛ ↄcluſiones.et ðᷣt pꝛimo q; oꝛ oʒ motũ ſꝑ eſſe et nõ deficere nccãriũ eſt aliqᷣd eẽ qð pꝛimũ mouet.imobile qͥdem ipſo ab omi exterius mutatõe et ſimpłr et ſim accñs. Motiuũ ãt alteriꝰ.ad oſtendendũ ãt pꝛimũ mouens eſſe ꝑpetuũ non ſufficit ondere ipm̃ eſſe ĩmobile.qꝛ nõ om̃e mnsfiab e: Etoe . ruptibile eſt ꝓꝑpetuũ.ymmo ſi aliqͥͥd indiuiſibile aliqñ eſt ⁊ aliqn nõ eſt ſm nõ eſt ꝑperuuũ.⁊ tñ nec gñatur nec co:rũpit᷑.ſed hʒ eſſe poſt nõ eſſe ſine ſui mutatõe.cũ ſit pus dictũ ⁊ determiatũ.oc qͥd mouet᷑ eè diuiſibile.foꝛ⸗ taſſis em nccã riũ eſt ſi aliqð imptibile aliqñ qͥdem eſt aliqũ ãt nõ eſt ſine mutatõe.aliqñ quidẽ eſſe.aliqñ ãt nõ eſſe. Eſt ergo pᷣma ↄcluſio.pᷣmũ mouæs eſt ꝑpetuũ ſeahak nccẽ eſt motũ ſꝑ eſſe.ſʒ nõ põt motꝰ ſꝑ eẽ ni ſi pᷣmus motoꝛ ſit ꝑpetuꝰ.ꝗ. Minoꝛ pʒ.qꝛ nõ pᷣt ſꝑ eſſe motꝰ.niſi ſꝑ ſit mouẽs aut vnũ ⁊ idẽ aut plura ſucce⸗ dentia ſibi. ſi ſo ſit vnũ habvt᷑ intentũ.ſi vero ſint plura iñn aliqñ ſtꝭ ⁊ aliqñ nõ ſtꝭ oʒ vnum illoꝝ eſſe cãm ſic eſſendi ppetuũ.ſʒ hmoi ꝑpetuitatis nõ põt eẽ ſufficiẽs cauſa id qͥd nõ eſt ſꝑ ens.ymmo nec oĩa entia.quia illa eſſent infinita ⁊ accñtałr oꝛdinata.in talibꝛãt nõ põt aſſignari ſufficiẽs cã ſꝑ eẽndi.niſi ſuꝑ oĩa illa poneret᷑ o:dinatoꝛ ꝑpetuꝰ.ſi &̊ motꝰ eſt ꝑpetuus ꝑpetuũ erit pᷣ⸗ mũ mouęs ſi ſit vnũ.ſi vero plura ⁊ plura ꝑpetua. Se cũda ↄcluſio ti eſt vnũ pᷣmũ mouens.Pꝛobat᷑ qꝛ qð pt fieri ꝑ paucioꝛa meliꝰ eſt ſic ponere qᷓ; ꝑ plura.vnũ auũt melius qᷓ; multa.⁊ finica q;ᷓ infinita opʒ exiſtimare eiſdem accñtib.fruſtra nãq; fit ꝑ plura qͥd pᷣt fieri ꝑ paucioꝛa.ſed eqᷓ ꝓbabiłr ⁊ ꝓpbabiliꝰ pñt ſaluari omiaꝗ ponẽdo tm vnũ mouẽs pᷣmũ.ſicut ponẽedo plura.⁊ magis videbit᷑ in ſeqntib. melius eſt ponere tin vin pᷣmũ mouẽs qᷓ; plura. ͤt ↄfirmat᷑.qꝛ oʒ ſꝑ eſſe motũ põt aũt ymaginari ꝙ ſꝑ ſit motꝰ.aut qꝛ vnus ⁊ ↄtinu⸗ us.aut qꝛ plures ↄñter ſe habẽtes in his.aut q̃ ſtᷣ poſſi⸗ bilia. illð eſt ponẽdũ q̊d eſt digniꝰ.ſʒ dignius eſt ſꝑ eẽ motũ ſᷣm ↄtinuatõem qᷓ; ſᷣm diſcõtinuatõem.q̊ dðʒ ꝙ ſꝑ ſit vnus motꝰ.ſed motus ſꝑ vnus dʒ eſſe ab vno mo toꝛe. pꝛimꝰ motoꝛ a quo eſt tał motus ſempiternꝰ dʒ æẽ vnꝰ.CTercia ↄcluſio.pᷣmũ mouẽs eſt oĩno ĩmobile tã P ſe qᷓ; ſᷣm accñs.pᷣus em ſufficiẽter ĩpꝛobatũ eſt ꝙ pꝛi⸗ mũ mouęés eſt imobile ꝑ ſe hoc mõ.nã ome qdð mouet᷑ ab aliquo mouet᷑.qð iteꝝ vel mouet᷑ vel eſt immobile ſi moutt᷑ vel a ſe vel ab alio.cũ ̊ nõ ſit ꝓcedere in infi⸗ nitũ in mouẽtib ⁊ motis erit deuenire ad aliqð pᷣmuʒ pꝛicipiũ motus.qð oino nõ mouet᷑ꝑ ſe.vł ſi mouet᷑ ip ſum nõ mouet᷑ a ſe.tale aũt diuidit᷑ in ꝑtẽ ꝑ ſe mouentẽ et in ptẽ ꝑ ſe motã ſiue in mobile. ̊ eſt aliqᷣd pꝛimũ mo⸗ uẽs immobile ꝑ ſe. O ãt ſit aliq̊d pᷣmũ mouẽs immo bile tã ꝑ ſe qᷓ; ꝑ accñs.pʒ qꝛ motus eſt ꝑpetuꝰ ⁊ ↄtinuꝰ S pꝛimꝰ motoꝛ eſt imobił ꝑ ſe ⁊ ꝑ accñs. Cõſeq̃ntia te⸗ net.qꝛ aĩialia nõ mouent᷑ neq; mouẽt ꝓpter duo Pꝛimũ eſt.qꝛ mouent᷑ a motoꝛe extrinſeco ꝑ ſe mobili.Scðm eſt.qꝛ mouet᷑ a motoꝛe intrĩſeco ꝑ accñs mobili.vnde ei alia nõ quãtũ ad oẽs motus mouẽt᷑ a motoꝛe intri ſeco.ſʒ quãtũ ad aliq́s ab extriſeco.ſ.vel a eoꝛꝑe cõtinẽ te ipᷣa.vel a coꝛꝑe ea ſubintrãte.vtputa ab aere in q̊ ſũc vel ab alimẽeto.qd eſt in ip.⁊ hoc ꝓpter motũ augrnen tatõis.vel ab aere qui ea ſubintrat. Hi ſtꝭ em alij mo⸗ tus natura ⁊ aialibo.ſᷣm q̃s nõ mouent᷑ ꝑ ſeipᷣa vt aug mentũ decremęetũ reſpiratõ.qͥ bꝛ mouet᷑ aĩial.vnũqð q; em̃ his motibo naturaliba pcedẽtib aĩal incibit moue ri motu locali. Et p hoc ſolutũ eſt pꝛimũ argumetum Xå videbat᷑ motũ pbari poſſe incipe in mũdo.cũ pꝛius nõ eſſz.ſicut incipit in aiali.q̊d eſt minoꝛ mũdꝰ. Dici⸗ mꝰ em ad illð ꝙ aĩalia nõ ĩcipiũt ſic moueri qſi pꝰ nõ mouebã t.iʒ qꝛ ſic ĩcipiãt moueri ꝙ pᷣꝰ nõ ſic mouebã tur. duʒ coquit alimẽtũ doꝛmiut., digeſta at ſurgunt t mouent ſeipſa.Q.uãtũ g ad aliqͥs motꝰ aĩalia mo⸗ octaui Phiſicoꝝ uẽt᷑ a mouẽte extriſeco.qð eſt mobile ꝑ ſe.qᷓ;uis quãtus ad alios motꝰ moueant᷑ a motoꝛe intrinſeco puta ab ei coꝛpus. qre qð eſt in coꝛꝑe exns. t ſi arguat᷑ ↄtra ↄcluſioneʒ.ꝙ ſicut in aĩali aia mouet ipm̃ coꝛpꝰ.pmꝰ motoꝛ mouet celũ.ſed aia mouet᷑ ad motũ coꝛꝑis ꝑ ac⸗ cides. etiã pꝛimꝰ motoꝛ moue ꝑ gecñs ad motũ celi Döm elt ꝙ no eſt like. aliud em eſt moueri p accigẽs aſe ⁊ ab altero ⁊ mouert ab altero. pꝛimũ ein repit lo/ ſcðᷣm bñ reꝑitur in oꝛbib celeſtib inferioꝛibo.qͥ plurib⸗ motibi mouent᷑. Quarta ↄcło.necẽ eſt pꝛimũ mobile tũ in iſtis inferioꝛib ſᷣm ſucceſſionẽ eſſe ꝑpetuũ. ita ꝙ generatões ⁊ coꝛruptõnes entiũ ſᷣm ſucceſſionẽ ſt⸗ ꝑpe tue.⁊ huiuſmõi ꝑperuis oʒ cqm eſſe ꝑpetuã. Iſta ãt cã nõ põt ſolũ eſſe mouẽs ĩmobile.qꝛ ipᷣm ſꝑ eſt natum mouere vnifoꝛmiter ⁊ nõ efficere ↄria diuer ꝑiby.mo uẽs aũt motũ ſiue celũ pᷣt efficere Iria.ſ.motũ ⁊ quie⸗ tẽ.⁊ motus ↄrios ſicut generatõe m ⁊ coꝛruptõeʒ.eo p ſuũ motũ diuerſimode no bis applicat᷑ diuerſ tꝑib⸗ nõ ſolũ oʒ ponere pꝛimũ mouẽs eſſe pꝑpetuum. ſed eti aʒ pꝛimum mobile.quod mouetur motu ſempiterno Ex pꝛedictis patzʒ ſolutio queſtionis mote in pꝛinci⸗ pio huitractatꝰ.qᷓ querebat᷑ q̃re eſt ꝙ qdã ſtꝭ q aliqñ mouẽt᷑ ⁊ aliqñ qͥeſcũt.Ot vłr pʒ quo mõ ſe hñt res qᷓ tũ ad moueri ⁊ qeſcere.i.nõ moueri. Nõ em̃ ſic ſe hñt res ad moueri ⁊ qeſcere ꝙ oẽs ſꝑ quieſcãt ⁊ nũq; mo⸗ ueãtur aliq̃.nec ſic ꝙ ipᷣe ſꝑ moueãt᷑.⁊ que qeſcũt ſꝑ qͥʒ eſcãt.ita ꝙ nulle ſint q̃ aliqñ moueãt᷑ ⁊ aliqñ qeſcãt. ? hoc oñſum eſt in pꝛimo capitulo huiꝰ tractatꝰ.nec etꝭ ſic ſe habẽt ad moueei ⁊ nõ moueri.ꝙ oẽs aliqũ moue ant᷑ ⁊ aliqñ nõ moueũt᷑.qð in ꝓpoſito eſt qeſcere.vt iam onñnſum eſt. ſʒ ſic ſe hñt ꝙ quedã ſꝑ mouct᷑. vt pꝛimum mobile.qdã ſꝑ qᷣeſcũt ſiue nõ mouent᷑.vt pᷣmũ mouẽs q̃daʒ vo qñq; mouent᷑.⁊ qñ q; qeſcũt.vt cetera mouẽ tia ⁊ mobilia Circa hũc textũ Alttẽde pmo ꝙ de im mobilitate pꝛimi motoꝛis.aliter ſenſit plato.⁊ ałr Are ſto. Nã Areſto.pᷣmo ↄuenit cũ platone in hoc.qꝛ eo⸗ dem mõ ꝓbãt pꝛimũ motoꝛẽ eſſe.:ꝰ ↄueniũt in hoc ꝙ dicũt pꝛimũ motoꝛẽ eẽ ſubſtãtiã intellrctuale ſiue ĩtel ligentiã ſeꝑatã. Tercio ↄueniũt in hoc ꝙ dicũt moto⸗ res coꝛꝑm celeſtiũ eſſe indiuiſibiles ⁊ nõ hñtes magni tudinẽ.iõ nec finitã nec infinitã potẽtiã hñt.q̃ ſint tutes ↄꝑabiles.ſicut grauitas ⁊ leuitas.ſʒ diſcõueni/⸗ unt in duobi. Pꝛimo.ꝛ ðᷣt plato ꝙ motoꝛes pᷣmi ꝑ h̊ ꝙ mouęet mouen a ſe.⁊ H̊ nõ tm̃ intelligit de moto:ibꝰ oꝛbiũ celeſtiũ.ſed etiã de aĩia.iõ ðᷣt eam eẽ immoꝛtaleʒ ſicut exp ſſe pʒ legenti phedronẽplatonis Dicit em̃ ꝙ intellectꝰ ſeꝑatus in eo ꝙ ipᷣe facit foꝛmas intellectas mouet ſe.qꝛ nihil facit intelligilia niſi intellectꝰ.ſic ni? hil facit calidũ niſi caloꝛ . d faciendũ qt ĩtelligibilia in eo ꝙ ſtꝭ intelligibilia mouet ſe ꝑ intellectuʒ.⁊ qð ſie mouet ſe eſt cã motus locał in habete intellectũ Et qꝛ in tali motu nõ eſt ↄtrarietas mouent ⁊ moti neq; di ſtantia.iõ dixit qðlibet taliũ eſſe immoꝛtale ⁊ ꝑpetuũ et qꝛ hoc pꝛimitꝰ eſt in celeſtib.iõ dicebat ſemẽ alarũ eſſe in celeſtibꝛ vocãs ſemen aiaꝝ aĩas ſeꝑatas.q deſcẽ dũt a ſtellis ↄparib. Scðm in quo diſcõueniũt c.qͥa plato dixit ꝙ ſicut aia eſt ↄiũcta coꝛpi.⁊ mouet ꝑ acci dẽs ad motuʒz coꝛꝑis.cuius eſt actꝰ.ita ſiłr pꝛimꝰ mo⸗ 1o Sed oppoſitum dinit Areſto.na paim motoꝛ ni in Kiei askan naoe. z N donii arcci W upablug chirn emi dede igez Vauü in mi t n at lrie ein gr; ſelehie iaith licti mg igi ni Müno, its ngi ijinz inen,/ H nrond⸗ mn cteng Gtelens ein, tch i Sie ning hnn nitini inde nütid n uu in n e — eſtotelis põt dici aĩa niſi equoce. Vñ Ptolomeus ðᷣt in almage ſti diſtinctõe decimatercia caꝰ?. ꝙ nõ dʒ ſumi iudici um motꝰ coꝛꝑis celeſtis ab aliq̊ͥ coꝛpoꝝ inferioꝝ ſim⸗ pliciũ.qꝛ coꝛpus celeſte obedit in oẽem motũ quẽ vult fieri in eo motoꝛ ſuꝰ abſq; laſſitudine ⁊ triſticia. Nõ ãt ſic eſt in coꝛꝑib inferioꝛibꝛ a ſe motis Attẽde ſcðo wꝙomes opiniones de motu in gñe reducũt᷑ in ſeptem modos.qͥ poſiti ſt? a diuerſis p his.quoꝝ pᷣmus eſt ꝙ omia ſꝑ quieſcũt.ſicut dixit ʒenõ.⁊ ille eſt ↄtra ſenſuʒ Scẽs eſt ꝙ oia ſꝑ moueant᷑.ſicut ðt Eraclitꝰ.⁊ ille ſiłx eſt Z ſenſũ.Terciꝰ eſt.ꝙ omia qñq; moueant᷑ ⁊ qñq; qͥ elſcãt. ſicut dixerũt naxagoꝛas 2 Empe.de qᷓ ſuꝑius Dictũ eſt. Quartꝰ eſt. ꝙ oĩm reꝝ q̃dã ſꝑ quieſcũt⁊ que do ſꝑ moueãt᷑.ſicut dixit pithagoꝛas.Quintꝰ eſt.ꝙ q dã nõ omia qñq; moueãt᷑ ⁊ qq; quieſcũt. Sextꝰ ẽ.qꝙ qdã quieſcãt ſꝑ.⁊ alia moueãt᷑ qñq; ⁊ qñq; quieſcant. Septimꝰeſt.vt inueniant in entiũ diuerſitate tres mo di ſił.ſ.ꝙ quedã moueãt᷑ ſꝑ.⁊ quedã qᷣeſcãt ſꝑ.⁊ qdazʒ quielcãt qñq; ⁊ moueãt᷑ qnq;. t de hac in pᷣcedenti bus ⁊ ſequẽtib eſt pncipalis intent? Wttẽde tercio ꝓcũ ðt p h̊s.ſi aliqua duo inueniãt᷑ ↄiuncta.⁊ vnũ il⸗ loꝝ alicubi reꝑiat᷑ ſine reliquo illud poterit etiã reꝑiri ſine alio nõ vult phs intelligere de quibuſtibet entib⸗ hoc em falſũ eſt de ſubſtãtia eã reꝑiri ſine alio ſcʒ accñ te. dato em̃ ꝙ ſuba poſſet reꝑiri ſine albedine ⁊ nigredi ne. ⁊ albedo non poſſit repiri ſine ſuba ſimpłr materia poſſit repiri ſine foꝛma hois vel aſini ⁊ nõ econtra.⁊ ſic de multis alijs. H̊ tñ nihil refert. Vnð ↄmẽtatoꝛ ðt ſic qĩ cũ aliqͥd fuerit ↄpoſitũ ex duob ↄpoſitis.qꝝ vtrũ cq; exiſtit ꝑ ſe.⁊ alteꝝ illoꝝ fuerit ſeꝑatum a reliqᷓ nccẽ eſt vt reliquũ ſit ſeꝑatũ. Verbi grã terra ⁊ aq ſtꝭ ſimł æt vtraq; illaꝝ exiſtit ꝑ ſe.⁊ cũ neutꝝ ſit nccãriũ ↄponi alte ri. ſequit᷑ ꝙ ſi terra fuerit ſepata in aliꝗᷓ loco ab aqᷓ wetiã ecotra. vult &̊ ↄmẽtatoꝛ ſic intelligere ꝙ ſi aliq ſubſtãtie ꝑ ſe exntes poſſint inueniri ſil.⁊ vna poſiit in ueri ꝑ ſe ſepata ab alia.reliqᷓ pᷣt ꝑ ſe exiſtere nõ ↄiũcta cũ alia Atrẽde quarto. ꝙ cũ öt ph̊s ᷣmũ mouẽs es oino immobile. ̊ nõ repugnat dictis phᷣi tercõ phᷣico⸗ rũ vbi ðꝛ ꝙ ome mouẽs mouet᷑·⁊ in de gñatõe ꝙ omne ages in agedo repatit᷑. Ille em ꝓpões debẽt intelligi ð mouẽte ⁊ agete ꝑ ↄtactũ.qre no eſt pᷣmũ mouẽs. At ſi arguat᷑ ꝙ ome mouẽs de nouo acqrit aliquã relatõez mouẽtis ad mobile.̊ᷣ eſt veꝝ loquendo de mouẽte li⸗ mitato ⁊ phiſico. Et ſi iteꝝ arguas.ꝙ nihil pᷣt alit᷑ ſe habere ſine mutatõe.eſt em mutart alr ſe bre.ſʒ bᷣmuʒ mouẽs pᷣt de nõ creãte fieri creans Doðm eſt ꝙ hoc eſt ꝑ denoĩatõem extrinſecã ⁊ nõ intrinſecj. . ADvpero aliis faci cientibus) Iſte eſt tercius tractatꝰ huiꝰ octaui libꝛi in quo oſtendit phs qui motus ſit ꝑpetuus. Olt diui dif᷑ in qttuoꝛ capitula.in pᷣmo oñdit quis motꝰ inter om̃es debeat dici pᷣmus. ⁊ intẽdit ſex ↄcluſiones. Et St pmo.ꝙ cõſiderandũ eſt ſi ſit aliquis motus ↄtinuꝰ vel nõ. ⁊ qs ſit mus motuũ Reꝑit᷑ ꝗt motꝰ in tribus p̃dicamẽtis.ſ.quã titate qlitate ⁊ vbi.⁊ille qui eſt ſᷣm vbi eſt poꝛ omniũ. Olſt ergo pᷣma ↄcluſio.alteratõ eſt poꝛ augmentatõne.patz quia alimentũ eſt pᷣus ⁊ diſſi mile ↄtrarium alito. ⁊ poſtea fit ſile ꝑ alteratõnem. et tüc fit alteratõ. Scoa ↄcluſio.motus localis eſt pꝛioꝛ Alteratõe,. Mobat᷑ duab roiby. Pꝛima eſt. q alterans facit actn tale er eo qð eſt in potentia tale. nõ ſo ſe ha bet ſimiliter.ſed aliquã do eſt ꝓpinquiꝰ ⁊ aliquãdo lõ gius alterato.qð nõ põt fieri ſine motu locali.Secun⸗ „ ⸗— da rõ.oniũ poſſibiliũ qualitatũ (̃m quas fit alterato) pncipia ſty raritas ⁊ deſitas.que nõ ſtꝭ aliud qᷓ; ↄgre⸗ gatõ ⁊ diſgregatõ.ſm quas dicũt᷑ fieri generatõ ⁊ coꝛ⸗ ruptõ ſubſtãtiaꝝ.ſed illa q̃ ↄgregant᷑ ⁊ diſgregantur nccãrio mutant᷑ ᷣm locũ.ergo loci mutatõ eſt poꝛ alte ratõe. Tercia ↄcluſio que eſt pᷣncipałr intenta.motus localis eſt pꝛimꝰ motuũ.ꝓbatur duabus rõibus Pꝛi ma ſumit᷑ ex numero motuũ.ſt em̃ tm̃ tres motꝰ.ſcʒ Fſim quantitatẽ qᷓlitatẽ ⁊ vbi.ſʒ motus localis eſt pꝛioꝛ augmẽtatõe.que eſt ſm quãtitatẽ.⁊ alteratõne.que eſt motus ſᷣm qualitatẽ.ergo. Scða ratõ ſumit᷑ ex oꝛdine mouẽtium ⁊ mo bilium.⁊ eſt hec.motus localis ẽ ma xime ꝓximus ei qð eſt pꝛimũ mouentiũ.⁊ ſur mobiliũ eſt pꝛioꝛ alijs motibꝛ Mñcedens pʒ.quia inter mon? tia ⁊ mobilia.illud eſt pꝛimũ qð mouet ſeipᷣm.⁊ illud maxime ꝓpꝛie mouet ſeipᷣm ſᷣm motũ localem.ã. Sed qꝛ: pus dicit᷑ multis modis.ſ.natura tꝑa ⁊ ꝑfectoe.iðo ad ſciendũ quo mõ pᷣoꝛis motus locał eſt poꝛ alijs po nũtur ↄcluſiones ſequentes. Eſt ergo quarta ↄcluſio motus localis eſt pꝛioꝛ natura alijs motib.ptʒ qꝛ mo⸗ tus localis p̃t eſſe.nõ exiſtentibi alijs motibo.Alia au tẽ nõ pñt eſſe ſine ipo. motus localis eſt pꝛioꝛ alijs ſip eſſendi oſequentiam. Añcedens pʒ. quia nõ eſt necẽ id quod mouet᷑ locałr generari vel coꝛrumpi.⁊ ꝑ ↄñs nec alterari vł augmetari Quinta ↄcluſio.motꝰ locał eſt pᷣo: alijs motib tꝑe.ꝓbat᷑.quia ppetuum eſt pꝛius noõ ꝑpetuis. ergo motus localis(qͥ eſt ꝑpetuus) eſt pꝛi oꝛ omibus alijs.quoꝝ nullus eſt ꝑperuus. ñ q;uis in aliquo vno ⁊ eodẽe habẽte generatõem motus loca⸗ lis ſit poſterioꝛ alijs.cũ ipᷣe eſt ſimpłr pꝛioꝛ qᷓ; generaꝰ et vnus exiſtẽs eſt cauſa oim generatõnũ perpetuo ſibi ſuccedentiũ. Si em̃ generato eẽt ſimpłr poꝛ om̃ia que generacent᷑ eẽnt ſimpłr pꝛioꝛ.quod falſum eſt. De ge⸗ neratõne aũt magis videt᷑ ꝙ ſit pꝛioꝛ alis motibus qᷓ; de augmẽtatõe vel alteratõe. Sexta ↄcluſio.motꝰ lo⸗ calis eſt pꝛioꝛ alijs motibo ſᷣm ꝑfectõem. Pꝛo hat᷑ tribꝰ rõibus. Pꝛima eſt.quia in vno ⁊ eodem motꝰ localis eſt poſterioꝛ generatõe. eſt pꝛioꝛ ꝑfectõe.Tenet conſe quętia.quia que ſtꝭ poſterioꝛa via generatõis ſtꝭ pꝛio⸗ ra via pfectõis.generatõne em̃ poſterius natura pꝛiꝰ ẽ Seciũda rõ.quia motus localis ſolum ↄuenit ꝑfectꝭ⸗ ergo eſt ꝑfectioꝛ. Aũcedens patzʒ. quia ꝓpter indigetiã oꝛganoꝝ multa viuentia ſt immobilia motu ꝓgreſſi⸗ uo. vt plante 2 quedam genera aialium. Tercia ratõ quia ſᷣm motũ localem nihil mutatur de eè rei.ꝗ̊. Añ⸗ cedens pʒ. nequaq; em ſubſtãtiã mutat quod mouer᷑ motu locali in eo qð fert.ſᷣm em hũc ſoluʒ mhil mutat᷑ in eſſe (QOue autem loci) In hoc ſecũdo capitulo oſtendit phus.ꝙ ſolus motus localis ſit ꝑpetuus ⁊ cõ tinuꝰ. Ec intẽdit hanc concluſionem. nullum motum vnũ pᷣter localem contingit eſſe perpetuũ. Pꝛobat du abus rõnibus. Pꝛima.quia quicquid nõ monet᷑ con⸗ tinue ſᷣm eundem motuʒ in numero quieſcit qᷣeſcet in fine motus.ſed id quou moueꝰ de contrario in ↄtrari um nõ mouet᷑ cõtinue ſᷣm eundẽ motum in numero & gquod mouet᷑ de ↄtrario in ↄtrarium qᷣeſcit in fine mo tus. Omnis aũt motus alius a locali circulari eſt de cotrario inↄtrariũ. Hã in generatõe ⁊ coꝛruptõe tmi ni ſtꝭ ens ⁊ nõ ens. in alteratoe qualitates contrarie. in Oiüiij „ Aueſtiones augmẽtatõe ⁊ diminutõe magnitudo ⁊ puitas Scdoa rõ. generatõ vel coꝛruptõ nõ eſt ↄtinua.g neq; alia mu tatõ pter localeé. Tenet ↄñtia.qa ſi ꝑ natura generatõ vel coꝛruptõ ſit ꝑpetua. alie etiã mutatões ꝑ naturaʒ ſtꝭ ꝑpetue.phiſicũ ein eſt qð ſiłr ſe habet in omib An cedes ptʒz. quia ſicut dictũ eſt generatõ hʒ terminũ ſiłr eæt coꝛruptõ.iõ nõ ꝑñt ꝑpetuari niſi ꝑ reflexionẽ ↄtinuẽ tur.ſʒ nõ ↄtinuãt᷑.qꝛ abſurdũ eſt dicere ꝙ ſtatim geni tũ incipiat coꝛrũpi ſine quiete media. Penitus em in⸗ cõueniẽs eſſe videt᷑ ſi factũ.⁊ mox necè eſt coꝛrumpi ⁊ nullo cꝑe ꝑmanere. atura em fruſtra intẽderet na⸗ turã rei ſi ſtatim vellet eã deſtruere. Sed ↄtra hãc rõ⸗ nem pñ̃t fieri tres obiectões. Pꝛima.qꝛ ipᷣa non videt᷑ valere in mutatõiba.ſtꝭ em inter ↄtradictoꝛia ⁊ nõ iter ptraria. Ad hoc dom eſt ꝙ nihil differt. quia ↄtradi ctoꝛia nõ pñt ſimul eide ineſſe.ſicut nec ↄtraria. Scða obiectõ eſt. qꝛ mutatõi nõ oppouit᷑ quies.̊ nõ oʒ illud Loͤd mouet᷑ motu generatõis vel coꝛruptois ) qeſcere. Ad hoc dom ꝙ hic capit᷑ qͥeſcere vt idẽ eſt ꝙ ceſſare a motu. Vñ qᷓ;uis in termino coꝛruptõis nõ põt eſſe qͥ es.qꝛ illud quod nõ eſt nõ põt qᷣeſcere ⁊ coꝛruptõ t᷑mi⸗ nat᷑ in nõ eſſe.tamẽ inter gůatõem ⁊ coꝛruptoem ſꝑ eſt rps mediũ.ioò ille mutatões nõ ſtꝭ cõtinue.Tercia ob⸗ lectõ eſt.qꝛ videt᷑ ſequi ex dictis ꝙ vnũ ſit ↄtrariũ plu rib.vt motus motui ⁊ quieti. Ad hoc dom eſt ꝙ non xſt incõueniẽs idẽ eſſe plurib ↄtrariũ diuerſimode.eq̃ᷓ le em opponit᷑ maioꝛi ſicut excellenti.⁊ minoꝛi ſic ei qð excellit᷑. (QOõð aũut cõtingit) In hoc tercio capitulo oſtẽedit phs ꝙ nullus motꝰ pᷣter circularẽ pᷣt eẽ ↄtinu⸗ us ⁊ ꝑpetuus. Et intẽdit qͥnq; ↄcluſiones. Pꝛima.qͥa neccẽ eſt in motu reflexo reflexũ qeſcere in termino reflex onis.reflexũ em nccẽ eſt ſtare nõ ſolũ in recto.ſʒ ⁊ ſi ᷣm circulũ ferat᷑ ſtabit. Oẽ em̃ qdð reflectit᷑ nccẽ ẽ ĩ pũcto re flexionis qᷣeſcere. OQeę aũt necẽè eſt ſtare fides eſt.nõ ſolũ in ſenſu.ſed in rõe. Pꝛobat᷑ ergo ſic.quia in omi illo ſi gno mobile qeſcit in quo exiſtit adequate in actu. ſed in pũcto reflexionis mobile exiſtit adequate in actu. ibi quieſcit.NHDꝛo ꝓbatõe maioꝛis pᷣmittũt᷑ due ſupwo ſitões. Pꝛima qꝛ in motu ↄtinuo eſt dare pᷣncipiũ me diüũ ⁊ finem Quãuis aũt mediũ ſit vnũ numero.eſt ta mẽ duo rõe.nã inoꝛdine ad poꝛem ꝑtem motus ðʒꝛ fi⸗ nis.⁊ inoꝛdine ad poſterioꝛẽ dicit᷑ pncipium. Secun⸗ da ſuppõ.tripir pᷣt dici pᷣncipium alicuiꝰ motꝰ aut fi⸗ nis.l.in actu ⁊ in potentia.pᷣncipiũ in actu dicit᷑ illð in quo mobile erat adequate quando incepit moueri.et finis in actu dicitur.in quo eſt adequate quãdo deſi⸗ nit moueri. Sed pmũ in potentia dicit᷑ in quo mobile poteſt eſſe adequate in pᷣncipio motus.⁊ finis in potẽ⸗ tia dicit᷑ in quo mobile poteſt eſſe adequate a ꝑte poſt Pꝛobatur ergo maioꝛ.ſ.in quocũq; ſigno mobileẽ ad equate in actu in illo quieſcit.ita ꝙ ſi mobile moueat᷑ ptinue aba.in c.ꝑ medium b.⁊ nõ quieſcat in b.nunq; eſt ibi adequatein actu pmo. ſic qꝛ ſi eſſſ in eo ſolũ eet ibi in nũc. Secũdo pꝛobat᷑.quia mobile nõ ſimul ac⸗ cedit ad b. ⁊ eſt in b. Siłr nõ ſimul eſt in b. ⁊ recedit a b.ſed ſi aliquando eſt actu in b. tunc nec accedit neq; recedit a b.ergo ſi aliquan do eſt actu in b. tunc ipſum quieſcit. Patʒ ergo ꝙ ſi mobile vtat᷑ b. tanq; pᷣncipio ĩ actu.⁊ tanq; fine in actu oʒ ipᷣm quieſcere.⁊ ſic pʒ ma lioꝛ pᷣdicte rõis. Minoꝛ vero eiuſdem.ſ.qꝙ in termio re fiexionis mobile exiſtit adequate ⁊ in actu eſt ſat ma⸗ „4 octaui P hiſico * nifeſta.qꝛ ſi mobile moueat᷑ ſurſum in aliquo ſpacio.? P reflexione reuertat᷑ deoꝛlum oʒ ꝙ vtat᷑ termino ſpa⸗ cij in qͥ mouet᷑ tanqᷓ; fine in actu illiꝰ deſcẽſus.⁊ tanqᷓ; Sncipio in actu ſequẽtis aſceſus. cũ ille aſceſus nõ ha⸗ beat aliuʒ finẽ nec deſceſus aliud pᷣncipiũ. Poſſʒ ergo rõ bꝛeuiter ſic foꝛmari.mobile nõ ſimul accedit ad ter minũ magnitudinis ⁊ recedit ab eodẽ.nec etiaʒ ſimul accedit ⁊ recedit ⁊ eſt in ipᷣo.&̊ in alio ⁊ alio ſigno talis accedit ⁊ recedit.⁊ ꝑ ↄñs eſt ſignabile tᷣus inquo nec accedit nec recedit a termio magnitudinis.⁊ tũc owꝛ tet ipᷣm qeſcere.g̊. Scdᷣa ↄcluſio.motus reflexus noꝝ eſt vnꝰ. Pobat᷑ ſeptẽ rõnibus. Pꝛima.dꝛña ſpẽ nõ pñt ad inuicem cõtinuari. ſʒ motus rectꝰ⁊ motus reflexus dDiñt ſpẽ.̊ motus reflexus nõ eſt vnus ⁊ ↄtinuꝰ cũ mo tu pmo ⁊ directo. Minoꝛ pʒ.qꝛ motus directꝰ ⁊ motꝰ refiexus ſtꝭ ↄtrarij.ↄtraria aut differũt ſpẽ. Oe auteʒ ſint ↄtrarij ꝓbat᷑ dupłr. pᷣmo qꝛ fiũt ſm diſtantias cõ⸗ trarias.ſi em vnus eſt ſurſũ alter eſt deoꝛſum.⁊ ſi vnus eſt ad ante alter eſt a retro.⁊ ſi vnus eſt ad dextrũ alter eſt ad ſiniſtrũ.termini itaq; ſtꝭ dꝛñtes ſpẽ.terminꝰ em eſt vnũ de requiſitis ad motũ.tria em erant.ſ.qð ẽ qðᷣ mouetur. vt hõ aut deus.⁊ qñ vttpᷣs.⁊ terciũ in q̊. hoc aut eſt locus aut paſſio. aut ſpẽs.aut magnitudo.Se cũdo ꝓbatur.qꝛ ſi motus fiãt ſupꝛa lineã rectã ſiue ſu pꝛa lineã circularẽ ipᷣi impediũt ſeinuicẽ.illi vᷣo qui nõ ſtↄtrarij.vtputa motus ſurſũ ⁊ motꝰ ad dextrꝝ ſius dag ſiniſtꝝ nõ impediũt ſeinuicẽ. Cõtraria aũt ſeſe coꝛ rũpunt ⁊ ꝓhiłẽt ad inuicẽ. Scðdða rõ.ille motus nõ eſt vnus. q eſt interruptꝰ ꝑ quietẽ.ſed ſic eſt de motn reſle xo. ſicut pʒ ꝑ ↄcluſione pᷣcedeẽtem.g. Alie vᷣo rões ſũt cões ſiue logice.. Oſt ergo tercia ro.ſi motꝰ reflexꝰ eẽt vnus. ſeqret ꝙ idem moueret᷑ motib ↄtrarijs.qð ẽ im poſſibile. Cenet ↄnña.quia in linea recta cuiꝰ termi ſtꝭ a. ⁊ b. motꝰ? ab a.eſt ↄtrarius motui ad a.ſʒ tũc idem motꝰ eſſʒ ſił ab a ⁊ ad a.qꝛ nõ eſt dubiũ ſi ſit motꝰ con tinuꝰ ab a. inc. ⁊ iteꝝ in a.ſtatim ille motus eſſi ab.a. et iteꝝ ad a.qꝛ qd mouet᷑ aliquo motu cominuo vſcq; in aliquẽ terminũ.ſtatim cũ mouet᷑.mouet in illũ tmi nũ.Quarta ro.ſi ſic aliquid moueret᷑ a termio in quo nũqᷓ; fuit.hoc aũt eſt impoſſibile. Patz ↄnña.quia ſta⸗ tim cũ aliquid moueret᷑ ab a.in c.etiam moueret᷑ a.c. ada.⁊ tamẽ nondũ fuiſſet in c.ꝭ̊. Sequẽtes vero rões non ſolũ ꝓban ꝓpoſitum de motu locali.ſed etiam de ofſnibus alijs. Oſt ergo quinta ratõ.ex illis motibus nõ ↄponit᷑ vnus motus ↄtinuus.cum quoꝝ vno ſtat qes oppoſita toti ſpẽi alterius.ſed ſic eſt de motu ante reflexionem 2 pteritꝰ.q̊. Sexta rõ.ſi ſic tũc erit muta⸗ tõ vna ⁊ ↄtinua ab albo in nõ album.⁊a nõ albo in al⸗ bũ.ſed hoc eſt impoſſibile.quia tũc ſimul alidd fieret albũ ⁊ nõ album.ſimul aũt fit nõ album.⁊ coꝛrũpitur album. quare tũc ſimul fieret album ⁊ coꝛrũperet᷑ al⸗ bum. Septima rõ.quia talium motuum vltima non poſſunt ee vnum ſicut nec albedinis ⁊ nigredinis Tex cia cõcluſio.impoſſibile eſt molum rectum eſſe vnum et ꝑpetuum. Pꝛo cuius ꝓbatõne ſupponit᷑ ꝙ om̃e ſpa/ ciũ eſt finitum. ⁊ ꝙ ſupꝛa ſpacium finitum nõ poteſt fi eri motus infinitus.niſi ꝑ reiteratõem Pꝛobatur ergo quia in ſpacio recto nõ poteſt fieri reiteratõ niſi ꝑ refle xionem. ſed interu eniente reflexione nõ eſt motus con/⸗ tinuꝰ.g. Q. uarta ↄcluſio.motũ mixtum ex circulan et recto nõ ↄtingit eẽ vnum ⁊ ꝑpetuum Patzʒ qꝛ l mixtũ eſt ꝑpetuũ cuiꝰaliqd miſſibiliũ nõ ↄtingit eſſe oheng niwſ grz dheßzeg Maditd kaiczinn Einquen ekengnn Maſeöe ansttins Nmam Nn ie Ninsg mitr iniſuſ in miire iNma woi nriscin ilenen ne zu pulg ut Mos Gumd Bnthi w wutt Niru bend lfee int 1 lse ſemn cehe hecc ur — ganun e . DS perpetuũ. Quarta ↄcluꝰ que eſt pᷣnci palr intenta ẽ hee AMullus motus localis pᷣter circulareʒ põt eſſe vnꝰ⁊ ꝑ petuus.ptʒ quia oĩs motus localis ẽ circularis vł᷑ rec tus vel mixtus ex vtroq;. ſed nec rectus nec mixtus pᷣt eſie ꝑpetuus.ergo Sed circa dcã in pᷣma ↄcluſione oc currũt tres dubitatõnes. Ocm eſt em in illa ꝙ ſi mo bile mouet᷑ cõtinue dea in c ꝑ mediũ b ⁊ nõ quieſcat ĩ b nũqᷓ; eſt in b. ODubitat᷑ ergo pꝛĩo.vtꝝ ſimul veniãt a in c⁊d in i poſito ꝙ a moueat᷑ ↄtinue ab eĩ c ⁊ aliquid ſpacij e c ſit equale ſpacio z i ſcilʒ b c.⁊ poſito ꝙ d mo⸗ ueatur a eſt i equali velocitate ſicut a põt moueri.po ſito vltra ꝙ ſimul dũ a eſt pᷣmo in b ipᷣm d incipiet mo uleri.⁊ arguit᷑ ꝙ nõ.ĩmo ꝙ d pꝛius ꝑtingit ini qᷓ; a inc. quia pus d receſſit ab ipᷣo zʒ qᷓ; a ab ipo b.ergo ſᷣm eq̃le ſpaciũ pꝛius veniet in terminũ velocitate exnte equali. hec aũt ona eſt mamifeſta. Sed añs pꝛobat᷑.qꝛ poneba tur ſimut a eſſe pꝛio in b ⁊ d recedere a ʒ.ſed pᷣus eſt a in bqᷓ; recedebat ab ipo.ergo pᷣus recedit b a ʒ qᷓ; a re⸗ cedat a b. In oppoſitũ aũt arguit᷑ ſcʒ ſimul veni⸗ ant qꝛ neceſſe ẽ a quieſcere in b ꝑ aliquod tps ſi b pꝛiꝰ recedat a ʒ qᷓ; a a b. ſed poſitũ ʒ ipᷣm nõ quieſcere ĩmo ptinue moueri. ergo nõ pꝛiꝰ recedit.⁊ per ↄñs nec pꝛiꝰ 1 P venit in terminũ Agd hanc dubitatõem rñdetur ne⸗ gando poſitũ. Ponit em caſuʒ ꝙ a moueat᷑ abeĩcꝑ b motu ↄtinuo.⁊ ꝙ a aliqñ fuerit in b. hec aũt ſunt ĩpoſ ſibilia.ĩpoſſibile eſt em mobile duʒ mouetur eſſe ĩ ali⸗ quo medio.⁊ ideo nec fuit in b nec receſſit ab eo tanqᷓ; a pᷣncipio in actu.nec acceſſit ad ipᷣm tanqᷓ; ad fineʒ in actu. t ꝑ idem ſoluitur dubitatio ſcdᷣa que eſt ʒeno⸗ nis qua dubitat᷑ vtruʒ poſſibile ſit aliqͥd moueri vła liquod ſpaciũ pertrãſire.⁊ videtur ꝙ nõ.quia ĩpoſſi⸗ bile eſt infinita ꝑtranſire.ſed in quolibʒ ſpacio ſtꝭ infi⸗ nita ſcʒ infinite ꝑtes.ergo. O(t ↄfirmatuquia quecũ ꝙᷓ; ↄtingit ſucceſſiue ꝑtranſire vnũ poſt aliud etiam cõ tingit ꝑtranſeũdo nũerare.ſed nõ ↄtingit nũerare infi⸗ nita. ergo huiꝰ dubitatõnis ſtꝙ due ſolutones Pꝛima ẽ ad hoĩem ſᷣm quã dictuz eſt in tercio phiſ⸗ icoꝝꝙ nõ eſt poſſibile ꝑt ranſire infinita niſi hoc ſit in tꝑibus infi⸗ nmitis.ſicut aũt in ſpacio ſunt infinite ꝑtes ita ⁊ in teẽpo rTe.ſed hec ſolutio nõ ſufficit quia poterit dimitti ſpa⸗ cium ⁊ queri de tẽpoꝛe.vtꝝ ſcʒ ↄtingat infinita tẽpoꝛa Ptranſire. Secũda ſolutio eſt.ꝙ quauis nõ ↄtingat ꝑ tranſire ⁊ nũerare infinita in actu bene tñ in potẽtia Tercia dubitatio eſt.quia qñ aliquid fit.ipm ꝑ aliqð tẽpus eſt ⁊ ꝑ aliquod tepus nõ eſt cum em fit nõ eſt.il la aũt tꝑa dicunt᷑ cõtinuari ꝑ aliqð inſtana. Dubita tur ergo vtꝝ ĩ vltimo inſtanti mutatois illud (qð fit) dicatur eſſe vł non eſſe.vel eſſe ⁊ nõ eſſe ſimul. Ad qð Dicendũ eſt. ꝙ res que fit eſt ſubiecta paſſioni poſterio ris tꝑis.vt res que generat᷑ dicit᷑ eſſe in illo inſtanti q̊ termiat gnatõem.⁊ illud qð fit album dicit᷑ eſſe albuʒ in inſtanti ſminãte motuʒ alteratõnis. Manifeſtũ ita c eſt qꝛ niſi aliqͥs faciens tẽpus dĩ dens ſignũ pꝛius poſterius ſꝑ poſteriorꝭ rei ſimul erit idem ens ⁊ nõens Et qm̃ fuit nõ eſt ſignũ qͥs igitur vtriſq; ↄñe eſt ⁊ po⸗ ri ⁊ poſterioꝛi ⁊ vnũ ⁊ ideʒ nũero.rõne aũt nõ idẽ.huiꝰ q̃dem finis eſt alius aũt pᷣncipiũ. Vltimũ aũt inſtãs attribuit᷑ vlterioꝛi paſſioni.ita ꝙ in illo inſtanti eodeʒ mõ ſe hahʒ res ſicut in tꝑe ſequẽti. Ot ſi obijciat᷑ ↄtra hanc ſolutoem qꝛ quãdo aliqͥd dealbat᷑.in toto tꝑe de⸗ albatonis ẽ nõ albuʒ. ergo eta erit nõ albũ in tmio de⸗/ albatõnis. cuʒ ipe ſit aliqd totius in tpe. T) ? ꝙ no eſt cõcedendũ in quolibʒ illius tꝑis ipᷣm eſſe nõ albuz. im mo accipiendũ eſt vltimũ inſtans illius tis.in q̃ pꝛio eſt album. quauis em illud inſtans ſit aliqd tꝑis pteri ti.eſt tamẽ aliqͥd teporꝭfuturi ſcʒ pᷣn' In hoc quarto capło oſtendit p ſ̊s ꝙ motus circu⸗ laris põt eſſe ↄtinuus ⁊ ppetuus.⁊ intendit nouẽ ↄelu ſio nes. Pꝛĩa. nõ eſt poſſi bile motũ circularẽ eſſe vnũ ? ppetuũ. Pꝛobat᷑ duabus rõnib. Dꝛia.nihil pꝛohibet illum motũ (qui eſt ab eode in ideʒ abſq; reflectõe) eẽ Zlinuũ ⁊ perpetuũ.ſed motus circular eſt hmõi.ergo Maio: patet.qꝛ cum ibi nõ ſit reflectio ibi nõ eſt Zrie⸗ tas pꝛopt᷑ quã oꝑteat motuʒ interrũpi per qerem. cum aũt ſit ab eodem ĩ idem põt reiterari infinities. Nam cuz3 l fine motus mobile ſit in eodeʒ fmĩo in quo pus erat nõ eſt aliqua rõ quare nõ poſſit mouere ex illo ſicꝭ pus Secũda rõ.motuʒ (ꝗq eſt ab eodem ĩ idem abſq; H ꝙ mobile fiat pluries in eiſdeʒ ſignis ) ↄtigit eſſe conti nuũ ⁊ perpetuũ.⁊ hoc iõ qꝛ nonfit Irietas nec reflectio Sʒ motus circularę eſt hmõi.ergo. Tres aũt ↄcluſio/⸗ nes ſequẽtes ſequũtur ex dcis. Eſt ergo ſecũda cõclu⸗ ſio.in ſemicirculo vł in alia ꝓpoꝛtõne circuli nõ ↄuĩgit motum eſſe ↄtinuũ ⁊ perpetuũ.patz quia ĩ tali nõ põt fieri motus ab eodem in idem niſi ꝑ reflectõem ⁊ reuer tendo ꝑ eadem ſigna.⁊ hoc nõ fit ſine quiete ⁊ coꝛrup⸗ tione pꝛopt ↄtrarietatẽ. ¶ Inde dꝛña eſt inter ponem circuli ⁊ circuluz.qꝛ in circulo copulat᷑ finis pncipio. in ppne aũt circuli nõ ſicut nec ĩ recto. Tercia ↄcluſio nõ eſt ponedũ aliquẽ aliũ motũ a locali circulari eſie ꝑ petuũ ⁊ ↄtinuũ.ptʒ qꝛ nullus tał põt fieri ab eode ĩ idẽ ſine reflectõne. Quarta .ↄꝰ antiqͥ nõ bñ dixerũt dicẽtes oĩa ſenſibilia ſp moueri.Ntʒ pᷣmo qꝛ nõ oia ſꝑʒ moue⸗ tur motu circulari. alijs aũt motib non pñt ſo ↄtinue moueri. Ptʒz ſcðo.qꝛ ipᷣi hoc dicẽtes intelligebãt de mo tib gñatõnũ ⁊ coꝛruptõnũ de qͥbus pᷣus dem̃ eſt ꝙ non pñt eſſe ꝑpetue ↄtinue.Quita 2 tam motus rectꝰ qᷓ; motus circularꝭ eſt poꝛ mixto.ptʒ qꝛ ſimplex eſt pᷣoꝛ cõ poſito Sexta ↄ motus rcũs nõ põt eſſe ꝑpetuꝰ nec cõ tinuari ĩ infinitũ.ptz qꝛ ſi ſic vel fieret ſup magnitudi⸗ nez finitã vł infinitã. Nõ ſuꝑ infinitã.qꝛ nulla eſt tał⁊ ſi eſſzʒ ad huc nõ fieret ſuꝑ eã motus rcũs infinitꝰ.ĩpoſ ſibile.ergo ſi eſſ magnitudo infinita nõ poſſit ſupᷣ eaʒ fieri motus rcũs ĩfinitus. Nec et ſupꝛa magnitudineʒ finitã.qꝛ vel fieret ſᷣm reflectõeʒ vel ſm rem.nõ ſᷣm re⸗ flectõeʒ. qꝛ motus ille eſſz cõpoſitus 2⁊ nõ vnꝰ ſed duo 2°. motus circular eſt poꝛ recto Nꝛobat duaby röni⸗ ꝛ⁊ incoꝛruptibile coꝛruptibili.ſed motus circulari eſt . petuus ⁊ põt ↄtinuari infinitũ motus aũt rcũs ẽ coꝛ ruptibił nec poteſt ĩ infinituʒ cõtinuari ſicut pꝛobatuzʒ eſt. ergo. Secuda ro iam facta eſt oꝛ perpetun eſt pꝛiu nõ ppetuo. ſed ſolus motus circular, eſt ppetuus ⁊ fi⸗ nitus. qᷣlibet em alioꝝ finitur ⁊ terminat᷑ per detem Octaua cõcluſio motus circular eſt pꝛioꝛ alijs moti bus localibus. Pꝛobat᷑ quatuoꝛ ronibus Pꝛima.oĩs motus locatł vel eſt rectus.vel circularꝭ. vel mixtus ex Pis. ſed motus circularꝭ eſt pꝛioꝛ mixto ⁊ etiã motu re cto ſic? ptʒᷣꝑ qͥntã ſeptimã cloes. . Scð arõ r ille motꝰ eſt ꝑpetuꝰ in q̊oẽ ſignũ eſt indrnt pny medius ? Queſtiones finis ſic aũt eſt de circulari qꝛ nõ eſt dꝛ ña ſignoꝝ in li nea circulari pꝛopt᷑ quã vnũ magis deat dici pni me⸗ diuz aut finis q; reliquũ.ergo motus circular eſt ꝑpe tuus. ? per ↄns pꝛioꝛ alijs. Oaioꝛ patzʒ. qꝛ ſi vbiq; in/ denter eſt pncipiũ mediũ ⁊ finis.tũc vbiq; motus eſt in pncipio.ideo nõ deficit.⁊ vbiq; eſt ĩ fineideo nõ de ficit⁊ vbiq; eſt in medio.ideo nullibi incipit vel deſi⸗ hit. ergo eit ꝑpetuus. Quare aũt in circulatone nõ ſtꝭ diſticta pᷣn mediũ ⁊ finis. Rõ eſt.qꝛ oĩa attbuũtur cẽ tro ⁊ nõ circũferentie.vñ motus circularę nõ eſt a pnꝰ per mediũ ad finem. ſed eſt ſꝑ circa oncipiũ mediuʒ ⁊ fineʒ. Cercia rõ.motus circularę eſt meſura alioꝝ mo tuũ.ergo eſt ᷣmus.ↄñna tenet.quia pᷣmũ in vnoòʒ ge⸗ nere eſt meſura alioꝝ.⁊ nanq; qm meſura motuũ ẽ cir culatio pᷣmã neceſſe e ipaz eſſe.oĩa em̃ menſurant᷑ pᷣmo ⁊2 quia pᷣmus meſura alioꝝ eſt.g̊ Quartn rõ.ſolus mo tus circularis eſt regłaris.ergo pmus. Añs ptʒ.quia motus rectus eſt velocioꝛ in fine qᷓ; in pncipio.⁊ qnto velocioꝛ eſt tãtomagis recedit a qete violenta termini a quo.Nona ↄcluꝰ Motus localis eſt pᷣmꝰ oĩm mo⸗ tuũ.que ↄcluꝰ pꝛobata eſt ſuꝑius ꝑ rõnes.nũc aũt pꝛo batur ꝑ autoꝛitates.⁊ pᷣmo per autoꝛitatẽ dicẽtiũ ami ciciaʒ que 2 gregat ⁊ liteʒ que diſgregat eſſe pᷣma pꝛĩci⸗ pia ↄgrtgao em ⁊ diſgrega ſto motus localis.quia er⸗ go iſti attribuerũt pᷣmis pncipijs reꝝ motuzʒ localem 2 nõ alios ſignũ eſt ꝙ ipᷣe eſt pᷣmus motuũ. Secũdo ꝓ batur autoꝛitate Anaxagoꝛe ponẽtis i ntellectũ eſſe pꝛi maz taãm mouentẽ? diſgregantẽ euʒ mixta. Tercio ꝓ barur ꝑ autoꝛitatẽ dicentiũ vacuũ eſie cauſaʒ motus. Si em vacuũ eſſet cauſa motus ꝑ ipᷣm ſoluʒ fieret mo tus localis.Quarto pꝛobat᷑ per autoꝛitatẽ dicẽtiũ ge nerationẽ ⁊ coꝛruptõeʒ fieri ꝑ condẽeſatõeʒ ⁊ rarefac⸗ rionẽ. nihil em aliud ſunt q;ᷓ ↄgregaꝰ. Quito pꝛobat ꝑ gautoꝛitatẽ dicentiũ animã eſſe pncipiũ motus localis. ⁊ aiata diſtigui ab inaĩatis.qꝛ mouent᷑ localit᷑ a ſe.vñ Dixerũt aĩal cognoſci ꝑ ſe per trã ſmutatõeʒ localez Sexto pꝛobaĩ᷑ per opiones cõem. dicimus em illud ꝓ pꝛie moueri qð ſᷣm locũ mouetur.⁊ ſi aliquid quieſcit Im motuz vocaleʒ ⁊ moueatur ſ̃m alios motus nõ di cimus illud moueri ſimpłr. x pꝛedcis patʒ ꝙ mo⸗ tus ſp eſt. ⁊ quis eſt ille motus qui ſꝑ eſt Ptʒ etiã ꝙ pꝛi . . . * Wog aũt hoc neceſſe. In hoc vltio tractatu oñdit dDditur in tria capła.in quoꝝ pᷣmo oſten Ddeit ꝙ ad motũ infinitũ requirit᷑ pona infinita. Et ðᷣt pᷣmo.ꝙ aũt hoc neceſſe eſt imꝑtibile ee A nullã habere magnitudinẽ nuũc dicimus.vt aũt hoc fiat ſit pᷣma ↄcluſio hec. Impoſſibile eſt mouens fini tuʒ mouere ꝑ tẽpus infinitũ.Ad motuʒ em̃ infinitũ re quirit᷑ potentia infinita. Pꝛo cuiꝰ pꝛobatõne ponit q̃ tuoꝛ ſuppõnes Pꝛia ꝙ mouens finitũ ſit a ⁊ mobile ſit b qð etiã ſit fimtu ʒ.opʒ em̃ ꝙ ſi mouens ſit finitũ ꝙ etꝭ⸗ mobile ſit finituʒ cuʒ porentia motoris nõ dzʒ excedere ponam mori.Tẽpus vero infinituʒ in quo a mouet b ſit c. Secũda ↄcluꝰ ꝙ aliqua ꝑs ipᷣius a que vocetut d moueat partè ipᷣius que vocetur c. Tercia ſuppõ ꝙ tẽ⸗ pus in quo ꝑ a mouet᷑ qd quidẽ vocet᷑ 3à nõ eſt infinitũ finita ſed vᷣtus magnitu dis a b moueret in mioꝛi tepo re qᷓ; quecũq; v̈tus finita. patʒ quia oĩis virtus finn babʒ pꝛopoztoem ad 'tuteʒ magnitudis infentts.2 t. hiſicox Eſt em̃ minus qᷓ; tẽpus c in quo mouet.minus aũt tẽ pus alio nõ eſt infinitũ. t ꝙ ſit minus ꝓbacur.qa⸗ ſupꝛa pꝛobatũ eſt ꝙ pars in ꝑtranſeũdo aliqð ſiglum mouet᷑ in minoꝛi tꝑe qᷓ; totuʒ. Quarta ſuppo eſt ꝙ au⸗ ferendo ab a ꝑtes equates ipi d tandẽ ↄſumet᷑ a.⁊ etiã auferendo ab a ꝑtes equales c tandẽ cõſumet᷑.ſed tpᷣs c nõ ↄſumit᷑ auferendo ꝑtes equales ipᷣi ʒ.qᷣa finituʒ ꝑ ablatoeʒz finiti ↄſumit᷑ ⁊ nõ infinitũ. Pꝛobat᷑ erga con⸗ cluſio.quia quelibet ꝑs ipᷣius a equalis ipᷣi d mouerꝑ teʒ equaleʒ ipi c in tꝑe finito.⁊ ille ꝑtes ſunt finite.ergo totũ tẽpus in quo a mouet totũ b eſt finitũ reſultat em ex tꝑibus in qᷣbus ꝑtes mouebũt.ꝑtes que qͥdeʒ tẽpo⸗ ra ſtfinita magnitudie ⁊ multitudie quare opʒ eſie fi nituz.ergo ipoſſibile eſt moues finituʒ mouere ꝑ tepu⸗ infinitũ. Scðᷣa ↄcluſio.ĩpoſſibile eſt vᷣtuteʒ infinitã eẽ in magnitudine finita. Pꝛo cuius pꝛobatone pᷣmittũ tur tres ſupõnes Pia.maieꝛ potetia ceterꝭ paribus mouet idẽ vel equale in minoꝛi tꝑe.velocius em mouʒ ſicut maioꝛ vᷣtus in mioꝛi tꝑe calefacit dulcefacit ⁊ fri gefacit. Secũda ſuꝓpõ ꝙ infinita pona mouet equale in mĩoꝛi tẽpoꝛe qᷓ; aliqua vᷣtus finita:eo ꝙ eſt maioꝛ Tercia ſuppõ.omis motus eſt in tꝑe ⁊ nõ in inſtanti. Pꝛobat᷑ ergo ↄcluꝰ quia ſi in magnitudie finita eſſer poña infinita ſequeret ꝙ potentia finita ⁊ poña infint ta equali tꝑe mouerent idẽ mobile.ↄñs eſt ↄtra ſedaz ſuppõneʒ.⁊ ↄnña pꝛobat᷑.qꝛ ſi poña infinita moueat ali⸗ quod mobile mouebit ipᷣm in aliquo tꝑe ſicꝭ dicit ter cia ſuppõ. Sit ergo illud tpᷣs a ⁊ capiat᷑ vᷣtus finita qᷓ moueat illud mobile cõſtat ꝙ mouebit illud mobile aliquo tꝑe maioꝛi qᷓ; ſit tẽpus a.illud aũt vocetura bæ tũc erit detmiata ꝓpoꝛtio ipᷣiꝰ ab ad a.quia finiti ad infinituʒz nõ eſt aliqua ꝓpoꝛtio. Sſt ergo ꝓpoꝛtio centu pla ⁊ ſumatur vᷣtus in centuplo maioꝛ qᷓ; erat vᷣtus fi nita pmo accepra ipᷣa ad huc erit finita. &(t mouebit in centuplo tꝑe quia quãto pona actiua augm̃tat᷑tan to tẽpus diminuit᷑ tã dẽ em deueniret᷑ ad hoc ꝙ vᷣtus ipᷣius a mouebit in tꝑe in quo mouebit infinita poña. ergo poña finita ⁊ poña infinita ĩ equali tꝑe mouebũt CTercia ↄcluſio.ĩpoſibile eſt pocentiã finitã eſſe ĩ mag nitudine infinita. Pꝛo cuiꝰ pꝛobatone ponũtur tres ſuꝓpõnes. Pꝛia quãuis datis duob coꝛꝑibus poſſi⸗ bile ſit in mioꝛi eoꝝ coꝛpoꝝ eſſe maioꝛẽ vᷣtuteʒ tamen ſũptis coꝛpibus eiuſdẽ ratõnis ⁊ oĩno ſibibus pᷣterq; qualitate ſꝑ in maioꝛi coꝛꝑe eſt maio: virtus Secũ⸗ da luppõ ſᷣm aduerſariũ magnitudo infinita ſit a bin qua panatur eſſe vᷣtus finita.⁊ de illa magnitudie in⸗ finita ſumat᷑ aliqua pars finita que ſit bc.⁊ ſumat᷑ mo bile ꝙ illa pars finita poſſet mouere ⁊ ſit d b c. moue⸗ bit ergo d in aliquo tẽpoꝛe per tranſeũdo aliquod ſig⸗ nuz ⁊ ſit illud tẽpus e ʒ.Tercia ſuxpõ ꝙ ſi a tota mag nitudine a b auferat᷑ magnitudo duplex ſcilʒ a b c illa mouebit iĩmediate in medietate tꝑis e ʒ quia ĩ dupla magnitu die erit vᷣtus dupla que mouebit ĩ duplo ve locius.⁊ ſic mouebit ĩ dimidio eꝑe.ſit ergo illud tpᷣus 3 K accipiedo ꝗ de illa magnitu die infinita 2 augmẽtã do b cſm quãcũq; ꝓpoꝛtoem nũqᷓ; ↄſumet᷑ mgnitudo a b ⁊ tñ c augmtando tpᷣs ſemꝑ mioꝛabitur.Pꝛohatur ergo ↄcluſio duaby roõnibus. Pꝛia. llla vtus eſt infint ta ꝗ mouet velocius d in mioꝛi tꝑe qᷓ; quecũqꝙ; virtus Nngzitd beni igin Nſon mnekgtgi AKfinmg Nengen Adm rfnung Aelen cg i Trohzcle rth e Mni hrh Venna a e Pauams. ieinicſe 1 özint dmic utere Nla kipinn inti umerd auing ze wi Grur uinn ei inngi innnti nilen Amins WZ Bang lttb ndei nait dannnt RZZðZ ud zibcu Ginne men ii uge⸗ *R bhmn scküfn gignlu ſiontc ntusfi uetn virtus magnitudis a b moueret velocius qᷓ; quecun; habes pꝛopoꝛtõem ad bc eo ꝙ eſſet maioꝛ ⁊ excederet oẽm pꝛopoꝛtõem a b.cũ dictũfuerit ꝙ b c q̃ntũcũq; fue rit młtiplicatũ nõ atcingeret ad a b.ergo vᷣtus magni⸗ tudinis a b eſt infinita qð eſt contra põnem adueriarij Secuũda.qꝛ ſi in magnitudie finita eſſet potẽtia infi nita.ſequeret᷑ ꝙ potẽtia coꝛꝑis finiti moueret in equa li tẽpoꝛe infinituʒ mobile ſicut potentia coꝛꝑis infiniti qð eſt impoſſibile.cum potentia coꝛꝑis infiniti ſit ma⸗ ioꝛ.ↄſeqntia ptʒ diminuẽdo tẽpus ad augmẽetatõnem virtutꝭ ſicut tactũ eſt qð qͥdem igitur non cõtingit in⸗ finitam eſſe potentiã in magnitudie finita neq; finitaʒ in infinita ex his paliͤl In hoc ſecũdo caꝰ mouet vnam dubitatõem dicens.de his aũt que ferũ tur vt pꝛoiecta bñ habet du bitare. Dubitat ergo. a quo moueant᷑ pꝛoiecta. Rõ aũt dubitatõntis eſt. qꝛ ſicꝭ pꝛius pꝛobatũ eſt ome mouens ſimul eſſe cuʒ moto.ita ꝙ ſi mouens ſit ext᷑nſecum mobili opʒ ꝙ tangat ipᷣm. cõſtat aũt ꝙ in pꝛoijciendo nõ tangit pꝛoijciẽs pꝛoiec⸗ tñ poſtq; receſſerat ab eo. Eſt ergo dubitatio.A quo mouent᷑ pꝛoiecta poſt receſſuʒ a pꝛimo pꝛoijciente. (t de hac dubitatõne erãt tres modi dicẽdi Ad ſciendũ aũt quis illoꝝ eſt verus ponũtur quatuoꝛ ↄcluſiones. Pꝛima.pꝛoiecta nõ mouent᷑ a ꝑre media ꝓpinqua ꝓij ciente ita ꝙ pꝛoijciens ſimul cũ pꝛoiecto moueat a erẽ qui vltra moueat lapidẽ poſtq; receſſit a manu pꝛoij⸗ ciẽtis. Pꝛobat᷑.quia ſilis queſtio erit de illa ꝑte medij a quo mouet᷑.nõ em eſt maioꝛ difficultas de lapide qᷓ; de gere quia aer nõ mouet ſic a ſeipᷣo.nec apꝑet aliquid aliud qd moueat ipᷣm aerem. Secũda ↄcluſio.pꝛoiec ta nõ mouent᷑ a medio ſequẽte. Dixerũt em̃ aliqui ꝙ cuʒ pꝛoijcia t᷑ exeat a loco ſuo violente neceſſe eſt aerem ſequi violẽte ad replendũ locuʒ ne ſit vacuũ ⁊ ſecando impellit pꝛoiectũ.⁊ ſic deinceps quouſq; ceſſat motus ⁊ illum motũ vocauerũt Antipanſtaſim. Pꝛobat᷑ er⸗ go ↄeluſio.qꝛ opoꝛteret ad oẽm diſtantiã poſterioꝛa ſe qui.ſicut ei lapis exit a loco ſuo ita aer ſequẽs.⁊ ſic de inceps.ergo vno motũ oĩa mouerent᷑ qð eſt falſum. Tercia ↄcluſio.pꝛoiecta mouent᷑ a medio ⁊ ꝑtibus me Dij ſeiuicem ↄſequẽtibus ita ꝙ ꝓijciens ſimul cũ lapi⸗ de moueat aerem ꝓpinquũ.⁊ ille aer aliũ.⁊ ſic deinceps vſq; ad finẽ motus Vñ pꝛoijcies ſimul cũ pꝛoiecto nõ ſolũ moueat aerẽ ꝓpinquũ.ĩmo cum hoc impmit ſibi vtutem mouẽdi alium aerẽ ſequẽtem.⁊ ille aer pᷣmus ſimul ceſſat moueri qñ pꝛoijciẽs ceſſat moueri.ſed ad⸗ huc aliquo tꝑe retinet vim motiuã ſibi impᷣſſam.⁊ ſic põt alteꝝ aerẽ mouere ⁊ ita deinceps donec alteri ae. ri nulla vᷣtus motiua impᷣmat᷑. Pꝛobat᷑ ergo.qꝛ nõ vi⸗ detur alius modus ſaluãdi id qð opponebat᷑ ſibi ſcʒ ꝓ motus eſſʒ ſine mouẽte eo ꝙ mouens ðʒ eſſe ſimul cuʒ moto.impoſſibile ẽ em̃ alit᷑ oppoſita ſoluere niſi dicto mõ Antipariſtaſ aũt ſimul oĩa moueri facit ⁊ mouere lx pᷣdictis ptʒ euident᷑ ſequi ſcðᷣʒ nccãrio reqᷣſitũ ad pꝛopoſitũ duo aũt erãt Pꝛimũ ꝙ; ad motũ infinitũ reqͥ ritur pona infinita eo ꝗꝙ pona infinita nõ põt eſſe i mg nitu dĩe finita.Scðᷣm ꝙ ad motũ vnũ ⁊ ↄtinuũ reqͥrit motoꝛ vnus.⁊ hoc pʒ ex hac ↄcłone.Quarta ↄ motꝰ ꝓpiectõis nõ eſt ꝓpꝛijſſime vnus ⁊ ↄtinuꝰ pʒ.qꝛ ad ꝑfec⸗ tam ↄtinuitate motus reqͥrit᷑ ydeptitas mobił totalis qꝛ q;uis ſit ydeptitas lapidis tñ ↄcurrit aliq mobile ſcʒ aꝛxr.etiã motus ꝑfecte vnus ⁊ ↄtinuꝰ reqͥ rit regula⸗: ritatẽ motus. Motus em nõ eſt reglaris niſi ſit ab eo Folio lxxxvi dem motoꝛe ↄtinuo ſe hñte ſimul ad ipᷣm mobile.la⸗ pis aut pꝛoiectus nõ ſic mouet᷑ ſed ab alio ad aliud. In hoc kcio caplo pᷣs oſtendit vnitatẽ ⁊ imaterialitatẽ pmi motoꝛis.⁊ intendit qᷓtuoꝛ ↄcluſiones Pꝛima.tm̃ eſt vnũ pꝛimũ mouens. oba tur.qꝛ dem eſt pꝛius ꝙ opʒ illum motuʒ eſſe ſempit᷑nũ 2ↄtinuũ ⁊ regłarem.talẽ aũt opʒ eſſe vniꝰ mobilis ⁊ ab vno motoꝛe. Nam ꝓprer hoc motꝰ pꝛolectõnis nõ eſt vere ↄtinu.ergo tm eſt vnũ pꝛimũ mouens qð mouet motu pᷣmo. Scðᷣa ↄcluſio.pᷣmũ mouens eſt ĩmobile ꝓ batur duab rõnibi. Pꝛĩa.qꝛ ſi moueret᷑ moueret᷑ ab a lio ⁊ ſic nõ eſſet pꝛimũ mouens. Scda.qꝛ ſi eſſet mobi⸗ le ſequeret᷑ ꝙ nõ ſemꝑ moueret.q; eſſʒ fatiga bile vł ſal teʒ ꝙ nõ moueret regłariter.ſi em moueat᷑ aliter ſe ha/ bebit. Si vᷣo potentialit᷑ pᷣmus motoꝛ ĩmutabił nee fa tigabit nec aliter ſe habebit. ideo optebit cotinuare ſi⸗ milẽ motũ pꝛimo.ergo mouẽs eſt imobile. Tercia ↄ pmũ mouens ẽ in circũferentia ipᷣius cili. Pꝛobat᷑ da pꝛimũ mouens debʒ poni ybi velocioꝛ eſt motꝰ. pꝛoxi⸗ ma em mouenti pus recipiũt eius influentiã.ſed in cix cũferentia ſpere velocioꝛ eſt motꝰ qᷓ in centro.ergo pᷣ⸗ mouens debz poni in circũferentia ſpere celeſtꝭ.Quar ta 2ᷣmũ mouẽs ẽ indiſibile ⁊ nullã hñs mgmitu dinẽ ꝓbat᷑.qꝛ ſi hꝛet mgnitudinẽ ant hꝛet finitã.autifinitã. nõ finitã qꝛ nulla talis eſt vt pꝛobatũ eſt in tercio huiꝰ Nec finita.qꝛ potentia infinita nõ põt eſſe in magnitu dine finita.pᷣmus aũt motoꝛ eſt potẽtie infinite cuʒ mo neat ꝑ tẽpus infinitũ.ergo manifeſtũ eſt ꝙ pᷣmũ mouẽs eſt indiſibile imꝑtibile ⁊ nullã habens magnitudineʒ Olirca hũc textũ ſtꝭ quatuoꝛ dubia. Pꝛimu dubium Vt. motus localis ſit pꝛioꝛ alijs motibi.videtur em̃ ꝙ nõ.Et dicit cõmẽtatoꝛ.ꝙ ſicut ſubña eſt pꝛioꝛ ⁊ pfec tioꝛ alijs pᷣntisita motus ad ſubñam eſt pꝛioꝛ ⁊ perfec tioꝛ motib ad alia pᷣdicamta. Dicendũ eſt ꝙ ſimpłxr loqndo motus localis eſt poꝛ natura ⁊ tẽpoꝛe omibus alijs motib.Oę ſit pꝛioꝛ natura patz.qꝛ motus locał qui eſt circularę ipᷣius celi eſt pꝛioꝛ natura qᷣa eſt cauſa alioꝝ ⁊ ab eo nõ ↄuertitur eſſendi ↄſeqnt ia. t etiazʒ ipe eſt ſimpliciſſimꝰ.ſimpler aũt pꝛioꝛ eſt ↄ poſito.O⸗ ſit poꝛ tꝑe patet.qꝛ ſolus motus localis eſt ꝑpetuꝰ ᷣm phᷣm. Et ſi arguas.q; generatõnes ⁊ coꝛruptones ſtꝭ ꝑ petue ſᷣm e undẽ in libꝛo de generatõne. Dicendũ ꝙ ip ſe nõ ſunt ꝑpetue ᷣm ↄtinuatõem.ſed ſolũ per cõtinuã ſucceſſion eʒ.Et ideo nulla eſt generaꝰ aut coꝛruptio q̃ᷓ ſit cõtinua ⁊ ꝑpetua.nec aliquis alius motus a motu circulari celi. Secũdum dubiũ. Vtrum motus lo calis ſit ꝑfectioꝛ alijs.videt᷑ ꝙ non.quia ſicut patuit ſu perius.metus capit ſuã ꝑfectionẽ a termio ad quẽ.ſed terminꝰ ad quẽ motus localis eſt imꝑfectioꝛ alijs ᷑mi nis alioꝝ motuũ. Dicendũ eſt ꝙ aliter ſumẽda eſt ꝑ fecrio in motu locali.⁊ aliter in alijs motibi.quia pfec tio motus localis ſaltẽ pꝛimi mobilis ſuitur ex ꝑfectõ ne triũ ſcʒ ſui mouentis qð eſt oĩm perfectiſſimu.⁊ ſui mobilis qd eſt pfectiſſimũ mobiliũ ꝛ ſuaꝝ pꝛopitatuʒ. Pꝛopuz em̃ eſt ſibi ꝙ ſit ↄtinuꝰ ꝑpetuꝰ ⁊ regtaris.Er cã oim alioꝝ motuũ.pꝑfectio aũt in alijs motib⸗ ſuitur. ex ꝑfcõne termioꝝ.licet ergo terminus motus localis non ſit perfectioꝛ terminis alioꝛum motuũ.pꝛimum tamẽ mouens localiter ꝑfectius eſt alijſs mouentibus. “ Queſtiones tldęeo etiam motus localis eſt pfectioꝛ alijs motib Tercium dubium.a quo moueant᷑ pꝛoiecta poſtqᷓ; recedũt a pꝛoijciete Rũr cõit᷑ ꝙ pꝛoijciẽs pᷣmo moueat Iipm pꝛolectum ⁊ vna pars geris poſtea mouet ipᷣm.2 iteꝝ aliã ꝑtem aeris ⁊ ſic deinceps. Non tñ eſt intelligẽ dumm ꝙ ꝓiectuʒ moueat aerẽ ⁊ ille aer piectum ſed ſic Pijciens mouendo aerem mouet gerem pꝛoximũ pꝛoie cto.⁊ ille aer mouet pꝛoiectũ ⁊ aliũ aerem ⁊ ſic deiceps quouſq; aer ĩ vltio motus nõ habeat vᷣtutem mouẽdi lij vero dicũt ꝙ hoc nõ eſt veꝝ.ſed pꝛoijciẽs impmit impetũ ſiue vᷣtutem impulſiua que in ꝓiecto cui reſi⸗ ſtit grauitas mobibł eſt reſiſtẽtia medij.ideo ↄtinue de hilitat᷑ 2 tandẽ coꝛrũpit᷑. Sic ergo ↄtinue mouet ꝓiec⸗ tum quouſq; coꝛrũpat᷑ Irrõnabile em videt᷑ ꝙ trocus vel aliqͥd aliud motũ circularit᷑ manens in eodeʒ loco moueat᷑ ab agere circũſtante.aut ꝙ ſagitra aut magnꝰ lapis emiſſus a machina poſſit ita velocit᷑ moueri ab gere ſicut mouet᷑ per taleʒ impetũ. Sed hec rñſio ẽ cõ tra p hm qui ðᷣt in quarto huiꝰ.pꝛoiecta qͥ deʒ mouent᷑ piecto nõ manente. ut pꝛopf antipari ſtaſim ſicut qͥ danm dicüũt. aut ex eo ꝙ pellit pulſus aer velocioꝛi mo⸗ tu qꝙᷓ latio pulſi.Fm quã fertur in pꝛopum locũ.⁊ in tex tu pcedenti ðᷣt.impoſſibile ꝗ t alit᷑ oꝓpoſita ſoluere ni⸗ ſi dicto mõ Antipariſtaſis oĩla moueri ⁊ mouere facit Q.uartũ dubiũ. Vty ille locus ſit naturał vel vio lentus. Si em ꝓiecta mouent᷑ ex impetu pᷣncipiũ motꝰ erit ab intra.⁊ ꝑ ↄñs motus erit naturał. Dðm eſt ꝙ ad hoc ꝙ motus ſit violentus ſufficit ꝙ mouens pᷣnci pale cuiuſmõi eſt pijciens ſit exnſecum. Nam ad mo tum violentũ ſufficit ꝙ eſt cõtra inclinatõem mobilis ⁊ talis ẽᷣ motus ꝓiectõnis. Vel poſſʒ dici ſicut alij dicũt ſolus ille motus eſt naturał qui ẽ a pᷣncipio int᷑nſeco eſſentiali ſcʒ a foꝛma eẽntiali.motus ãt pꝛoiectõnis nõ xeſt a pᷣncipio eſſentiali ſed accñtali. S. Vtx pncipia inueſtigodiomuz 9 (E; 11 erit motoꝛẽ ⁊ ꝓpᷣetates attrihute pꝛi⸗ EOE mo motoꝛi lint ↄuenient aſſigna te. rguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ.quia grauia ⁊ leuia monent᷑ a ſeipᷣis.ergo male dem̃ eſt ꝙ mouent᷑ ab alio. Ans pʒ qꝛ boc dꝛñnt naturalia ab artificialib ꝙ hñt pᷣncipiũ in⸗ trinſecũ ſui motus.grauia aũt ⁊ leuia ſtʒ naturalia.ꝗᷣ Coõfirmat᷑ ꝑ Areſto.in textu dicente ꝙ grauia ⁊ leuia mouent᷑ ad ſua loca pꝛopa eo ꝙ ſtꝭ nata eſſe ibi Se cũdo ſic. Implicat ↄdcòem pᷣmũ motoꝛeʒ eſſe infinitũ 2 nõ hẽe magnitudinẽ.ergo.Ans ptz qꝛ ᷣm p h̊m pᷣmo huiꝰ RNõ finiti vel infiniti qᷓntitati ↄuenit ⁊ non ſubñe neq; qualitati niſi ̃m accñs Si ſimul alique qᷓntitates ſint.ergo ĩplicat ꝙ pᷣmus motoꝛ ſit infinitus ⁊ nullam hẽat magnitudine.Cõfirmat᷑.quia pᷣmus motoꝛ nõ pᷣt nobis inoteſcere niſi ꝑ effectũ.ſed nullus effcũs eſt infi nitus ſicut de ſe ptʒ.ergo nõ poſſuꝰ ſcire ꝙ ſit infinitꝰ. CTercio ſic.ĩpoſſibile eſt pᷣmũ motoꝛem eſſe ⁊ mouere niſi moueat velocitate infinita.ſed nulla eſt velocitas infinita eo ꝙ ałs dabilis eſſʒ motus velociſſimꝰ qð eſt falſuʒ. ñs ptʒ.quia ſi pᷣmus motoꝛ eſt infinite vᷣtut⸗ ergo ipᷣe moueret infinita velocitate.cuʒ ome qð agit de neciĩtate lgar ſm extremũ ſue pone. Nec valʒ ſi dica tur ꝙ agat libere ⁊ ↄtingent᷑ hoc em eſt ↄtra ph̊ᷣm. Cõ firmat᷑.quia oĩs vᷣtus que mouet ꝑ tpᷣs infinitũ eſt in⸗ ſinita.celuʒ aũt mouet ꝑ tpᷣs infinitũ.ergo eſt infinitũ ⁊ kors nõ ſolum pmus motoꝛ Quarto ſic.nõ opʒ qð bet mobile in pucto reſlectõnis qeſcereergo male dᷣʒ octaui Phiſicoꝝ in textu ꝙ om̃e (quod mouet᷑) qᷣeſcit in pũcto reflecttes nis. Añs ptʒ. nam videmꝰ ſenſibilit᷑ ꝙ ſi muſca aſcen⸗ dat lanceã ⁊ re flectatur pꝛopt᷑ hoc ꝙ lancea incipit ca⸗ dere deoꝛſumꝙ ipa muſca quieſcat in pũcto reflectõ⸗ nis. Hec ſilr opʒ ꝙ ſi pila mittat᷑ſurſum cõtra lapideʒ⸗ molarez cadentẽ eonſuz. uielese l em qeſceret oꝑ⸗ teret molarẽ quieſcere. Confirmat᷑.quia cuiuſlibʒ qͥe tis eſt aliqua cã.iſtius quietis nõ eſt aliqua cauſa. er⸗ go non opoꝛtet ⁊c. ”Mß arguitur autoꝛitate In oppoſitũ⸗ bi in textu. Dio ◻ ſolutõne queſtionis ſequũtur quatuoꝛ queſtingnes gueſtio. ¶Itꝝ grauia ⁊ leuia ina⸗ Sꝛima ina moueant᷑ a ſeipᷣis Ad bãc queſtione eſt qdruplex rñſio. Pꝛia eſt beati Thome dicent? ꝙ nihil põt moueri a le ex eo ꝙ als idem ſił eſſet in actu ⁊ in pona qð eſt impoſſibile Ot cõfirmat᷑ rõnib p hi in textu. Pꝛia eſt qꝛ pꝛobpum eſt aĩali mouere ſeip̃ᷣm. Scðᷣa quia tũc poſſet ſiſtere ſe. Tercia.quia nõ põt mouere ſe diuerſis motibꝰ Q. uar ta.quia eſt ↄtinuũ eiuſdẽ diſpõnis in ꝑtibus ⁊ in to⸗ to.quare aũt nõ põt mouere ſe.quia no eſſet rõ quare vna moueret ⁊ alia moueret plus qᷓ; ecõtra.Et ideo dicit phs ſoluẽdo rõneʒ ꝙ ti hñt pncipiũ patiedi mo tus ⁊ nõ faciendi.Iſta rñſio nõ valʒ ſicut patʒ ſoluen⸗ do rõnes eius.cum em̃ dicit ꝙ ĩpoſſibile eſt ideʒ eſſe in actu ⁊ in pona hoc debet intelligl de actu foꝛmali ⁊ po/⸗ tentia ad illũ actum foꝛm alẽ. Idem em̃ bñ poteſt eẽ in actu vᷣtuali ⁊ in poña foꝛmali ⁊ ecõtra.ignis em̃ foꝛali ter eſt cꝗlidus ⁊ eſt in ponña ad recipiendũ ealoꝛẽ. neq; rõnes ph̊i ↄcludũt pꝛo eo vt poſtea parebit.Alij vᷣo re⸗ ſpondẽt ꝙ grauia ⁊ leuia mouent᷑ effectiuea generante vli ſcilʒ a celo ſic ꝙ grauia mouent᷑ ab ipᷣo ꝑ expullſio⸗ nem.⁊ leuia ab ipᷣo per attractõnem. Sed hec rñſio eſt falſa.ptʒ pꝛimo.quia tũc ſequeret᷑ ꝙ quãto graue plus diſtaret a celo ꝙ tanto tardius moueret᷑ deoꝛſuʒ. Se⸗ queret᷑ ſecũdo.qꝙ motus grauiũ deoꝛſuʒ ⁊ leuiũ ſurſuʒ eẽnt violenti.cuzʒ expulſio ⁊ attractio ſint motus violẽ ti.Sequeret᷑ tercio.ꝙ minus graue velocius moueret᷑ deoꝛſum qᷓ; magis graue. Hec tñ ſunt manifeſte falſa. ptʒ ↄña.quia ſi aliq virtus moueat aliqð mobile ꝑ ali quod ſpaciuʒ in aliquo tꝑe.eadem vᷣtus mouebit me⸗ dletatẽ illius mobilis eo dem tꝑe ꝑ equale ſpacium Tercia reſponſio fuit aliquoꝝ dicentiũ grauia ⁊ leuia moueri effectiue a ſuis locis naturalibi.in loco em̃ na turali vniuſcuiuſq; eſt virtus ↄſeruatiua eiuſdẽ.⁊ illa mouet ⁊ attrahit illud qð nata eſt eſſe in illo loco ſi ſit extra ip̃ᷣm. Sed hec opinio eſt falſa ſicut pᷣcedens. naʒ Fm eam ſicut ſᷣm pᷣcedentem motus grauiũ ⁊ leuiũ nõ eẽnt naturales cuʒ nõ haherẽt intra ſe pᷣncipiũ ſui mo⸗ tus. Q.uarta reſpõſio eſt phi dicentis grauia ⁊ leuia er ſe moueri a generante.⁊ ꝑ accidens a remouẽte p:o ibens ſicut ptʒ in textu Pꝛg declaratõne huiꝰ At⸗ tende pmo.qꝙ illud dicit᷑ moueri a ſe qð habet in ſe pᷣn cipium effectiuũ ſui motus intrinſecũ.Aliquid auteʒ moueri a ſe põt intelligi duplicit᷑. Vno mõ per ſe pᷣino Alio mõ per ſe ſed nõ pꝛimo. Mimo autezʒ põt accipi duplicit᷑. Vnd mõ vt idem qð ſᷣm totum ⁊ ſic o pponi tur ei qð eſt ſᷣm partẽ.⁊ hoc mõ accipit ph̊s qͥnto phiſi coꝛum. vbi dicit ꝙ eſt aliqd mouens ſᷣm accidens.alis⸗ qð m partẽ. ⁊ alquod pme s fm totum/boc etiaz mõ nfücnſce NEnnlan faranrgtt nien e nmänig lcn ſkiar Auanſhe nin umremet Whinmm. De rideeuf miarlnie, aneteiit, giruh Sghs: Sr Srih NiNit iunee gu n gihii er A ſmirtgannt gibgnehis Gglkuü iin nmas as teint tnerifil, ecethieti zueftubite auhain kbaln S mi: iſb chüſicn guutlii ui riehu Auduug oe e gzitunci v ſe n bshmſ gullst — — Areſtotelis Acqͥd mouet᷑ in aliquo tꝑe pᷣmo mouet᷑ in qualibʒ pte il lius tꝑis.Alio mõ accipitur pᷣmo vt dicit cõlitatẽ pꝛe ciſam.⁊ illo mõ accipit᷑ pmo phiſicoꝝ.cum dicit᷑ vlłe aũt tũc eſt cum in quolibʒ ⁊ pᷣmo demõſtratũ eſt At tende ſcdᷣo.ꝙ duplex ẽ actus ſᷣm p hGm.ſcʒ actus pᷣmus ⁊ actus ſcdðᷣus.ſicut ſciens ꝑ ſuã ſciam ẽ in actu pꝛimo 2 põt ſe mouere ad actum ſcᷣm ſcʒ ad ſpeculatõem. Vlñ gnaliter qd libet habes foꝛmã aliquã que nata ẽ decipit phus moueri pᷣmo in ſexto phᷣicoꝝ. vbi dicit q eſſe pᷣncipium alicuiꝰ actõnis vniuoce põt ꝑ illam foꝛ⸗ mam agere in receptm̃ ſibi pꝛopoꝛtionatũ ⁊ apꝛoxiatũ Et ſiłr habẽs foꝛmaʒ que nata ẽ eſſe pncipiũ actonis e quiuoce põt ꝑ ipᷣm agere in paſſum appꝛoximatũ eqͥuo ce ſi ipᷣm ſit recepti illius actõnis vł effectus equoci ⁊ carens eo. Ax quo ergo ſciẽs eſt maxime ſibi ꝓpoꝛtõ natus nõ ſolum põt ĩmo ſũme cauſabit effem̃ in ſe duʒ vult.ita ſił'r lapis exñs ſurſuʒ ẽ in potetia naturali ad xẽndum deoꝛſum potu it ſeiᷣm mouere deoꝛſum ſi nõ ſit impeditus. Mttẽde tercio. ꝙ gnans põt intelligi foꝛma ſubñnalis grauis vł leuis que ẽ cauſa effectia ge neratia grauitatꝭ. Ipᷣa em̃ grauia ⁊ leuia exñtia in po tẽtia naturali mouẽtur ab ipa foꝛma ſubñali ꝑ ſe ⁊ pꝛi mo ⁊ a remouete pꝛohibẽs ꝑ accidẽs. Vñ dicuñt aliqͥ ꝙ duplex ẽ gñans graue ⁊ leue.qdᷣdam em̃ eſt quo ad fieri.⁊ aliud quo ad ec. Nam foꝛma ſubñnalis conſer⸗ uat totũ in eẽ.id aũt quod pꝛodutit rẽ effectiue ẽ gene⸗ rans quo ad fieri Attẽde quarto.ꝙ alit᷑ loquit᷑ phs de pᷣncipio actiuo in hoc libꝛo ⁊ in alijs. Iñ phs ſe⸗ —— cundo de gñatione:enũerans qᷓlitates actiuas ⁊ paſſi/ uas excludit graue ⁊ leue a q̃litatibꝰ vᷣe actiuis ⁊ paſ⸗ ſiuis. In hoc aũt octauo dicit.ꝙ habẽt pᷣncipium non ugendi ſed patiẽdi. Nam in libꝛo de gnatione loquit᷑ de motu ad foꝛmã.⁊ verum ẽ ꝙ illo mõ grauia nec ſi⸗ pᷣncipia agẽdi nec patiẽdi.eo ꝙ nõ ſunt pᷣncipia pꝛodu cẽdi aliquã foꝛmam ſubñatẽ.de qua pꝛoductõe loqui tur ibi.Sʒ in iſto octauo loquit᷑ de motu in cõi.⁊ ſi⸗ milit᷑ de actõne ⁊ paſſione.Et illo mõ dicit ea eẽ pꝛinci pia patiedi.ſed nõ faciẽdi.loquẽdo de.factione que ẽ De foꝛma ↄtraria in foꝛmã ↄtrariã. Dicit tñ phus ea eẽ actiua cum dicit oꝑationẽ leuis ee alicuiꝰ ſicut ſciẽ tis Notant etiã hic aliqui.ꝙ ſᷣm intẽtio nẽ phi gra⸗ ue moue?᷑ a gñante inchoatiĩie.vł a remouẽte pꝛohibẽs ſed mouetr᷑ a ſua foꝛma ↄtinuatiĩie.⁊ hanc dicũt eẽ intẽ tionẽ phi. Recolligẽdo ergo omia Dicẽdũ eſt ihnonsicns . ſm parte. ptz quia an⸗ gelus mouet ſeip̃m de loco ad locũ. ſiłr etiam animie btẽ.vñ aima chꝛiſti mouebat᷑ ad inferos.ſicut patʒ ex articulo fidei. angeli ſepe mittũtur aſſumpto coꝛꝑe. qui cũ coꝛpe mouẽtur.⁊ nõ ſolum ad motuʒ coꝛpis eo ꝙ nihil ſunt ipius coꝛꝑis. t ſi dicas hoc nõ eẽ philo⸗ ſophice dcmeo ꝙ ph̊s dicat ind iuiſibile nõ poſſe me ueri. Dðᷣm ẽ ꝙ in hot errauit p hs.vlł intellexit de in diuiſibili in quãtitate. Pobat᷑ aũt rõne ſic.qꝛ om̃e qd eſt receptm̃ alicuiꝰ foꝛme ⁊ nõ eſt ex ſe det᷑miatuʒ ad a liquã vnã illan.nec illimitatũ ad illas pot moneri ab vna illaꝝ ad aliã. Angelus aũt non ẽ illimitatꝰ quia nõ eſt imeſus.̊ põt mutari ↄtinue ab vno vł ad aliud ODicſcdᷣo. ꝙ aliqd mouet᷑ a ſe localit ⁊ circũſeptiue ſicut ptʒ de aialibs quib pꝛopꝛiũ ẽ mouere ꝑ ſe ſicut di Folio lxxxvii eit phᷣs. Ot pꝛobat᷑ rõne.quia cuicũq; inẽ potẽtia pa ſiua ad aliqͥd acquireduʒ vł habẽdum ꝑ motũ nonẽ imꝑfcõnis in eo ꝙ hẽat potẽtiam actiuã ꝑ quã poſſit i lud acꝗrere.ĩmo hoc ẽ ꝑfcõnis.ſed coꝛꝑa naturalia ſt⸗ hmõi. non umpfcõnis ſed ꝑfcõnis in eis ſi héant po⸗ tẽtiam actiuꝗ ꝑ quã pñt ſibi acqᷣrere vbi qð eſt ꝑfconis eoꝝ.qð em̃ eſt ꝑfcõnis in aliqua natura no dẽt ab eo de negari niſi aꝓparuerit manifeſta repugnãtia. Dic ccio.ꝙ grauia ⁊ leuia in actu pꝛimo mouẽtur ex ſeiſbis ad ſua loca quã do ſtextra ea.ptʒ autoꝛitate ⁊ rõne Pꝛimo autoꝛitate p hi vbi ſoluẽs q̃ſtionẽ de grauibꝛ? leuibus hic motã dicit.ꝙ quia pona dicitur duplicit᷑. idðo manifeſtuʒ ẽ a quo moeuet᷑ graue.diſtinguit aüt de potetia ad actum pᷣmuʒ ⁊ ſcõᷣm. At dicit finalit᷑ ꝙ cũ factũ eſt leue mox oꝑabitur niſi pꝛobibeat᷑ factũ ant le ue alicubi ẽ ⁊ ſurſum. Pꝛohibet᷑ aũt cum ei inẽ Zrrium vbi. ſicut ̊ ignis ſe habʒ ad calefaciedum.ita graueſe habʒ eftectiue ad motum ſurſuʒ. Pꝛobat᷑ ſcdᷣo autoꝛi⸗ tate eiuſdẽ quarto philicoꝝ capło de vacuo.vbi dicit ꝙ dẽſum ⁊ raꝝ cõcomitant᷑ due ↄrietates.ſcʒ graue ?zẽK leue.duꝝ ⁊ molle.⁊ hoc de pᷣma ↄorietate grauis ⁊ leuis dicit ꝙ 'm hãc ↄrietatẽ erüt actig motus.ſcðm aũt du rũ ⁊ molle paſſiua.igit᷑. Dꝛobat᷑ tercio autoꝛitate Com mẽtatoꝛis ſcdᷣo de celo ⁊ mũdo.ↄmẽto vieeſiõſcðᷣo. di/ centis In ſimplicib inqͥt idem ẽ motoꝛ ⁊ motũ.ſed dit ferũt ᷣm eẽ. obat᷑ quarto autoꝛitate eiuſdẽ in ſecun/ do huiꝰ dicetis.quoniq nõ inueni coꝛpus ſimplex qd altatur ex ſe.ſicut inuenit᷑ coꝛpus ſimplex qð tranſfer⸗ tur in locũ ex ſe. iſta mo uẽtur ex ſe nõ ex motoꝛe ext᷑nſeco ſcʒ quatuoꝛ e⸗ lemẽta Rone aũt ſic pꝛobat᷑.quia grauia ⁊ leuia mounẽz tur ab aliquo.⁊ nõ mouẽtur ꝑ ſe a gnante. Quod pꝛo bo ſic.ſuxpoſito ꝙ gñans graue vł leue eſſᷓ deſtructum om̃is effcũs quado actu cauſat᷑ habʒ aliquã cãm in ac tu.ergo quãdo deſcẽſus grauis ẽ in actu tũc aliquid ẽ cauſans ipᷣm in actu.Illud aũt non ẽ gñans.quia ia,ʒ eſt coꝛruptũ.nec remouẽs pꝛohibẽs quia tale mouet ꝑ accidẽs.Opoꝛtet g̊ aliquid dare qdᷣ mouz ꝑ ſe.eo ꝙ oẽ ꝑ accidẽs reducitur ad aliquid ꝑ ſe. Nec illud pot ec cetrum attrahes.quia ſi ꝑ poſſibile vł impoſſibile nul/⸗ lum graue eſiʒ in centro.ſed tota terra eſſʒ remota ab eo remanete centro ſub ſola ratõne centri adhuc graue naturalit᷑ tẽderet ad cẽtruʒ Quid ergo ẽ illud quod attrahit.nõ vbi cum nõ ſit foꝛma actiua nec influẽtia celi. Videtur em eſſe fuga recurrere ad agens vniuer⸗ ſale ⁊ dimittere effcũs ꝑticulares Ham virtus agent⸗ vlis eſt eiuſde rõnis in oĩbus iſtis inferioꝛibꝛ. Nõ ergo magè mouet ad vnõ partẽ qᷓ; ad aliã. t ſi dicas foꝛ te ꝙ gñans materiã vᷣtualit᷑ ſit ĩ graui.⁊ ſic mouʒ ißm graue. Contra gñans non materiã in virtute niſi ſicut cauſa in ſuo effcũ.⁊ tũc virtus illa reſpcũ motus ꝑtinz ad genus caule efficietis. Si gñans dicat᷑ efficere.⁊ nõ ſic efficit niſi hm ꝙ eſt in actu. neceſſe ẽ ergo ꝙ illud qðᷣ eſt in tute efficies efficiat.⁊ adhuc hebit pꝛopoſituʒ Relinqͥᷣtur ̊ ꝙ guia ⁊ leuia moueant᷑ a leißis Dic qrto.ꝙ nihil mouet a ſe ꝑ ſe pᷣmo dup lici bmitate de qᷓ ſuꝑius dem̃ eſt.ptʒ quia ſi aliqͥd mouet᷑ a ſe pᷣmo.i.ſʒ ſe totũ.tũc motus inẽ cuilibʒ ꝑti.ita ꝙ moueri ẽ paſſio omogenia q nõ inẽ toti niſi inſit cnilibʒ ꝑti.Si at mo⸗ ueat᷑ pꝛimo pᷣmitate ſcdᷣoꝰ dcã tunc motus remouer a toto pᷣmo ſi inſit alicui ꝑti. Si em triagulꝰ hʒ tres an gulos p nullus pꝑricularꝭ triagulus hebit omo tres Oct poſtea quoniã nõ dubitat᷑ quin =ðèð Aueſtiones octani Phiſicoꝝ I 6 Lüt phi que vident᷑ ſonare nõ eſt incõuenies in relatõnib extnſecus adueĩentibi. I ⁊ nõ ſonant oppoſitũ. Ad dem tanq; ſubiecti ad ſeipᷣm eſſe relatoem realeʒ. ſicur nnes bims dom engn ↄcludũt cdmra ꝓpoſituʒ. nõ fundamẽeti ad terming i em aliud oñdunt niſi ꝙ graue nõ monet ſeꝑ cognitio 2 „½ ☚ ſoep Sn N nem ⁊ intellec: iue dato ꝙ moneacſe llnue. rſine a7 Queſtio ſe cüda 1. nitõne.pꝛopꝛiũ eſt em aĩialis mouere le ꝑ cognitoõem. ⁊ A . „, D . „ u ſiſtere a motu ⁊ dirigere ſiue oꝛdinare ſe ad Sria. Sa⸗ Eta culullibet rei ſit dare pmũ ꝛ vltimũ inſtans tam 1e piẽtis em eſt oꝛdinare ex mo metap hice. ideo pꝛeter ſui eſſe q; nõ eſſe. Pocui ſolutõneattede pᷣmo. ꝙ du ſi⸗ moucs graula rleuta opz grereatin motort ermelon. plices ſte res. qued em ſunt indiſibiles ⁊ rapti trãſeẽ lnſt qui moueat g intelicm ? voluntatẽ Ad quartᷓ vero tes. Elie vero ſte diuilibiles 2 ßmanentes. OKxempluz K dicendũ. ꝙ ro ſua de ↄtinuo nõ ↄcludit pciſe inqneum Ppmi ſicut inſtãtia ⁊ momẽta ⁊ mutata e. Exeplum ſe nen tinuũ eſt. ſed de ↄtinuo. boc eit de eo ꝗð eſt eiuſdẽ di cũdi ſicut res naturales. Res aut diuiſibiles ſte dupli ſte põnis. Pꝛobat em ꝙ graue nõ mouet le effectiue ex H ces. quedã em ſtꝭ pmanentes. ⁊ queda ſucceſſiue. Olt ſan. ꝙ vna pars eius nõ eſt in actu que poſſʒ aliã facere in iſte ſt. duplices. quedã ſtꝭ eſſentialit᷑ 2 qdditatie ſue pats actu ſm eandẽ qualitatẽ. Et ↄceditur ꝙ boc mõ pars cclliue ſicut tẽpus. Queda vero accñtalit ?⁊ denomiat ture⸗ grauis exñs in actu noõ cauſat motũ in alia ꝑte.ſed tan ue ſicꝭ motus. Res aũt pmanẽtes ſtꝭ duplices. quedã cegen tuʒ totũ graue eſt in actu m actuʒ pᷣmũ.⁊ cauſatj in e em ſunt ꝑmanẽtes quo ad eſſe.⁊ ſucceſſiue quo ad fieri titmni actuʒ ſecũduzʒ. Ded cõtra iſta argui quadrupłr. Dꝛi duedã vero ꝑmanetes quo ad vtrũq;. Et iten res per hertea mo.qꝛ ſi grauia ⁊ leuia meuerẽtur a leipis phᷣs in uis maneẽtes quantũ ad eẽ ſunt duplices.quedã em depen gt ꝓbatõnby nõ hzẽet intentũ:vult em oñdere ꝙ eſt deue dent in elſe ⁊ ↄſeruari a rebus ſucceſſiuis.ſicut vᷣitas ſuie nire ad vnũ pꝛimũ motoꝛẽ. ex hoc qom̃e q mouet᷑ ab iſtius pꝛopõnis ſoꝛtes cumit depẽdet a curſu ſoꝛtę Alie ſep alio mouet. Vum elt ꝙ ſatis hʒ intentũ ex diſtinctö. Vero neq; ineſſe neq; in ↄſeruani dependet a rebus ſue rio poñe in poñam ad actuʒ pꝛimũ ⁊ad acruz ſcᷣm. nibii ceſſiuis. Atiteꝑ depẽdentes a rebus ſucceſſiuis ſti du w⸗ em mouet ſeipm ad actuʒ pꝛimũ.ſed ſoluz ad actuʒ ſe blices. quedã ein habet latitudinẽ partiũ gradualiũ. pf cũduzʒ. Scðdo ſic.quia dicit p hs in pncipio ſeptimi ꝓ Em quas ſucceſſiue ⁊ ꝑticularit᷑ acquiruntalie vero cõ ome qd mouet᷑ ab alio mouet᷑. Dom eſt ꝙ phᷣus non lſiſtunt in indiſibili Attede ſecũdo.q duplex ẽ non ln vult dicere ꝙ ome qð mouetur moueat᷑ ab alio in vöni elſerei.quoddã em eſt nõ eſſe añ ee. Aliud ẽ nõ eẽ poſt 4 . ſuo motu. ſufficit em pho ꝙ oſne qdð mouetur moue᷑ cc. Solum aũt hie fit queſtio de vltimo non eẽ añ eſſe. ſ ab alio in aliquo ſuoꝝ motuũ.Tercio ſic. NRam dicit ¶⁊ nõ de pᷣmo nõ eſſe poſt ee Attẽde tcio.ꝙ illud dici ſ 4 om. ↄmento triceſiõſecũdo huiꝰ octaui.ꝙ generãs cur hẽre pꝛimũ inſtans ſui eẽ de quo ve dicitur illud d eſt qdᷣ dat coꝛꝑi generato ſimplicẽ foꝛmã ſuã ⁊ oĩa ↄſe, nuũc eſt ⁊ nũq; pꝛius fuit Jllud vᷣo dicitur here vlcimũ D quentia ad ipam foꝛmã. quoꝝ vnus ẽ motus in loco. inſtans ſui e de quo vᷣe põt dici hoc nũc ẽ ĩmediatepꝰ nare Dito ꝙ hoc eſt ven niſi aliquid aliud impediat mo⸗ hoc nõ erit Yllud vo dicitur hẽre vltimũ inſtans ſut – tuʒ ad pꝛopꝛiũ locum.vtputa quãdo aliquid genera?᷑ eẽ de quo vᷣe põt dici hoc nücẽ ⁊ imediate pꝰ hoc non nn in loco extraneo.i.non naturali.Quarto ſic.nmateria ⁊. erit. Illud vo dicitur here pꝛimũ inſtans ſui non ee de in efficiens nũq; coincidũt.ergo om ꝙ licet materia ex /quo vᷣe põt dici hocnũc non ẽ ⁊ imediate an hoc fuit leng qua ⁊ efficiens nunq; coincidãt.bñ tamẽ materia in q 7 Ag ſoluẽdum g difficultates circa hanc qſtio nem nnac⸗ Si queras pmo. quid intelligã per grauitatẽ 2 leui/ oꝛietes notandeſtꝭ quatuoꝛ regule. ꝛima regqulaeſt. Pl tatein Reſpondet aliqui ꝙ põt intelligi foꝛma ſubñna qnñcunq; alicuiꝰ rei ẽ dabile pꝛimũ inſtans ſui eẽ nunq; ſucſ guis ⁊ leuis ⁊ qlitates ita ꝙ pncipia effectia pᷣncipalia etſt dabile vltimũ inſtans ſui non eẽ an eẽ Ptʒz quia aut Gm ſint foꝛe ſubñales.⁊ inſtrumtalia ſint foꝛme accñũtales. illud inſtans eſſʒ idẽ in quo res hꝛet ee ⁊ nõ eẽ.⁊ tũc ſi⸗ guld Por tñ dici ꝙ nec foꝛa ſubñalis nec foze accñtales iiᷣ ul eſſʒ aut non eſſʒ. aut aliud ⁊ aliud. Olt tunc intil i pncipia effectiua que mouẽt.ſed ſoluʒ inſtrumẽtalia la eſſz tẽpus mediũ aut illa res in illo tꝑe eſſʒ.⁊ ſic nõ ſeſ bus ſcz to cõpoſitũ mouet ſeißm Si q̃ras ſecũdo. eſſj datum pꝛimũ inſtans ſui eẽ.vł non eſſʒ ⁊ ſic no eñʒ no⸗ gũo ergo in ſacramto altans grauitas mouet ſeiſßam. datũ vltimũ inſtans ſui nõ eẽ. vl nec elʒ nec nõ eſſz qoᷣ ine Dðm ẽ ꝙ q;uis ibi ſit motꝰ.nõ tñ eſt mouẽs quo nec eſt ĩpoſſibile. Scdᷣa regula.qũcunq; alicuiꝰ rei i dabi uusg meuẽs qð.ſed ẽ ibi motus ſine ſubẽo qð ſicut ⁊ alis ac le vltimũ inſtans ſui ee.non ẽ dabile pꝛimũ inſtans ſui hun⸗ cidentia Si qras tcio qũo ergo erit pꝛop:ꝛiũ aĩiatoꝝ non eẽ poſt ec.pꝛobat᷑ ſicut pᷣcedẽs.Cercia regula cu⸗ Ech mouere ſe. Dico ꝙ in aiĩatis ↄſiderãdeſtꝭ tres entita, iuſcũq; rei non ẽ dabile pꝛimũ inſtans eẽ illius ẽ dare ſanst tes.ſ.materia que ẽ coꝛous.⁊ fo?a ſubñał que ẽ aĩ a.? Vitimũ inſtans nõ ec añ eẽ. At cuiuſcũq; nõẽ dabile uoi qð mouet. Yoꝛa ſubñalis ẽ illud qͥ mouet. Coꝛpꝰ aut et.patʒ quia ſumat᷑ tẽpus adequate meſurans eẽ. Olt Pusn eſt illud quo mouet᷑ totũ cõpoſitũ. Nec foꝛa nec ma ratur viꝝ in pꝛimo inſtãti illius tꝑis hẽat eẽ vł no eẽ ſunsed teria eſt illud qð mouet vł mouet᷑. In hoc ̊ ↄuemũürt ⁊ qdᷣcũq; dices hẽtur intẽtum Nõ em põt dici ꝙ in illo nfint grauia ⁊ leuia cũ aialib. Sed qꝛ alalia mouet ꝑ cog inſtanti hẽat ſimui eẽ ⁊ nõ eẽ.vł qð nec hẽat eẽ nec non fuhe nitõeʒ ⁊ q̊ͥ ad inceptõeʒ ⁊ ↄtinuatõem motꝰ.nõ ãt gra ec.quia duõ adictoꝛia eent ſimul vᷣa vłfalſa. Quarta aſeic nia ⁊ leuia ſimplicit᷑.. Poſſʒ queri an motꝰ aialiuũ eli4 regula.cuiuſcũq; rei nonẽ dabile vltimũ inſtans eẽ eiꝰ fign ſet naturał vel vielentꝰ. de quo dem ẽ ſuꝑpius Si qᷓ eſt dabile pꝛimi inſtãs nõ eẽ poſt ee.⁊ ecõtra.hec regła minn ras qrto.nã ex dcĩs videt᷑ ſequi ꝙ idem referet᷑ ad ſeiꝰ hõt ꝓbari ſicut pcedens Rũr ; ad qſtionẽ ꝑ ſex reglas ann ſuz relatone reali qꝗðᷣ videt᷑ eſſe incõuenies.⁊ ↄtra pᷣm uaꝝ pᷣma eſt de rebus durantib ſolũ ꝑ vnuʒ inſtãs ͤnen qnto metaphice. Dico cũ fraciſco de marchia ꝙ hoe Seſt hec cuiuſſibʒz rei durat ſolum ꝑ vnüũ inſtans ẽ da pfn gee umtn mog 6 nii er Shne Eke aſi iſ sri S rde l ſs med ncheſe chotn iguni. laew laiN Hinocie maitieſe. gilacdel Natrilud hie mhini mune⸗ uſtasal hoc Uineneide übecfut Anglutk, ſicinng Hanu itniel gement Ehitti iͦd Widt itent⸗ Arg lusida vinul taſtiͦn — tünan Mused ilen . iin Areſtotelis bile pᷣmũ ⁊ vltimũ inſtans ſui eſſe.ſed nõ eſt dabile pꝛi mum aut vltimuʒ inſtans ſui nõ eſſe. Pꝛima pars pa⸗ tet.qᷣa ſi aliqua res ſolum duraretꝑ aliquod inſtang in illo inſtanti veꝝ eſt dicere.hec res nũc eſt.⸗ imme⸗ diate ante hoc non fuit.⁊ immed iate poſt hoc nõ erit. Ptʒ etiam q: cum nõ duret niſi ꝑ vnũ inſtans illud in⸗ ſtans in quo eſt ẽ pꝛimũ ⁊ vltimũ ſui eſte. Scða pars ptz p pᷣmaʒ ⁊ ſcdᷣam regulas opteret em als ſimul eſſe ⁊ nõ eſſe.auęe nec eſſe nec nõ eſſe.aut inſtans eſſe imediam inſtanti. Scðᷣa regula ⁊ tcia ſte de rebus ꝑmanetibus que durãt per tẽpus ⁊ generant᷑ ⁊ coꝛrũpunt᷑ ꝑ alteratõ nem pᷣcedentẽ. Eſt ergo ſeeũda regula.dabile ẽ pᷣmuʒ inſtans in quo res ꝑmanens habz eſſe qð ſequit᷑ nõ eſſe ſed nõ eſt dabile vltimũ inſtans in quo habz eſſe. Pꝛia pars ptʒ.quia ſit aliqua res ꝑmanens cuius eſſe acqᷣri tur ꝑ alteratõem pᷣcedentẽ. ⁊ accipiat᷑ tota alteraꝰ pꝛe cedens generatõeʒ eius tũc querit᷑ an illa res in inſtan ti fminante totã alteratõeʒ habeat eſſe vł nõ eſſe. Si hHeat eſſe tũc cum certuʒ ſit eam pᷣus nõ habuiſſe eſſe. eo ꝙ tota alteraꝰ pꝛecedit eſſe eius.illud inſtans eſt pmũ ſui eſſe. Si vero nõ hẽat eſſe cuʒ talis res nõ acquirat eſſe poſt nõ eſſe niſi ꝑ alteratõem pᷣcedentẽ reqͥrit᷑ vlte⸗ rioꝛ alteraꝰ ad hoc ꝙ illa res hẽat eſſe.⁊ ſic illa alteraꝰ nõ erat tota qð eſt ↄtra põnem. Tereia vᷣo ꝑs pꝛobat᷑ per pᷣmam.q; foꝛma inducta ↄria foꝛme expulſio ꝑ coꝛ ruptõem ẽ res ꝑmanens.ergo eius eſt dabile pᷣmuʒ in ſtans eſſe.⁊ ꝑ ↄns nõ eſt dabile vltimũ inſtãs eſſe illiꝰ foꝛme que ꝑ coꝛruptõeʒ expellit᷑ bec vltima ↄña patz. da alit᷑ oꝑreret dicere inſtans eſſe imediatũ inſtanti.2 foꝛmas ↄrias in eodẽ inſtanti eſſe in eadẽ materia.aut pꝛo aliquo iſte foꝛmã.nec eius orium eſſe in ipa.Ter⸗ cia regula.nõ eſt dabile vltimũ inſtans in quo res per manẽs habʒz nõ eſſe añ eſſe.ſed ẽ dabile pꝛimũ inſtans in quo habʒ nõ eſſe poſt eſſe.iſta regula pʒ per pᷣceden⸗ tes regłas.als ſequeret᷑ incõueniẽtia pᷣus inducta.due alie regule ſty de rebus ſucceſſiuis. Eſt ergo quarta re gula.qꝙ neq; eſt dabile pꝛimũ inſtans in quo res ſucceſ ceſſiue hʒ eẽ nec etꝭ vltimñ.hec regła pʒ de motu⸗ alijs ſucceſſiuis.qꝛ ſicut pᷣus ꝓbatũ eſt in ſexto huiꝰ Om̃e qð mouet᷑ pus mouebat᷑ ⁊ poſt eg mouebit᷑.O.uĩta re ꝑgula.dabile ẽ pꝛimuz inſtans in quo res ſucceſſiua bet nõ eſſe poſt eẽ.dabile ẽ etiam vltimũ in quo hz non eſſe añ eſſe. hec regula pʒ ꝑ pcedentes. Sexta regula eodẽ modo dom eſt de rebus ꝑmanẽtibus que dependẽt a rebus ſucceſſiuis in eẽ ⁊ ↄleruari ſicꝭ de rebus ſucceſſi⸗ uis a qbus dependẽt. vt eodẽ modo domẽ de veritate Huiꝰ pꝛopõnis ſoꝛtes currit ſinꝭ de rea qua dependet Ex qbus pʒ ꝙ rei raptim trãſeütis eſt dare pꝛimũ in⸗ ſtans ⁊ vltimũ eſſe.ſed nõ pꝛimũ ⁊ vltimũ nõ eſſe. Rei vero ſucceſſiue ecõtra.dabile em eſt pꝛimũ ⁊ vltimũ nõ eſſe eius.ſed nõ ſui eſſe. Rei aũt ꝑmanentꝭ durantis ꝑ. tẽpus nõ dependẽtis in eſſe ⁊ ↄſeruari a rebus ſucceſ⸗ ſiuis ẽ dabile pꝛimũ inſtans ſui eſſe ⁊ nõ vltimũ.⁊ pꝛi⸗ mũ inſtans ſui non eẽ on vltimũ. t ſi arguas.qͥa ſᷣm phm penitꝰ incõueniẽs eſſe videt᷑ſi fem ⁊ mox ne⸗ ceſſe ẽ coꝛrũpi.Ex iſta autoꝛitate hapet᷑ ꝙ ĩpoſſibile eſt aliquã rem durare ſoluʒ ꝑ inſtans.Et hoc ꝓbat Cõ⸗ mẽtatoꝛ qᷣa ſequeret᷑ ꝙ illud qð gũaret᷑ oon bꝛet eſſe in actu.nec gnatio eius eſſz m ĩata ad eẽ in actu qð eſtin cõueniens.quia gñatio ᷑minat᷑ ad ens in actu.om̃e ãt ens in actu eſt in tꝑe. Peʒ ſecũdo.quia ſeqret᷑ ꝙ natura ageret ocioſe qð eſt incõuenies.ↄna ptʒ. nã ex quo gũa Folio lxxxviii. tio z via ad foꝛmã.⸗ qdᷣlibz (qdð trãſmutat᷑) deſidat qᷣe teʒ ⁊ gmacre in fmio trãſmutatois. natura fruſtra age ret. Si res poſtqᷓ; ẽ genita nõ duraret niſi ꝑ inſtãs ⁊ nõ h tẽpus.⁊ qd dicit᷑ de gñatõe que ẽ (ad foꝛmã ſ ubnalé) idem dom eſt de alijs mutatõnibus. Ad hoc dom. &ꝙ phus ⁊ Com. debẽt intelligi de foꝛmis ꝑ ſe acqᷣſitis ᷣm cõem curſum nature.⁊ vt ↄtingit in pluribus.q;uis ãt id qð durat ꝑ vnũ inſtãs tm nõ ſit ens in actus actuali tate duratõnis.eſt tamẽ in actu actualitate pñtie.⁊ q; uis generaꝰ ſi accipiat᷑ pꝛope debeat ᷑miari ad ens in gactu actualitate duratõnis.tamè ſi accipiat᷑ cõiter ſuf ficit ꝙ fminet᷑ ad ens n actu actualitate p‚tie. S tercia.vtꝝ õne quod reflectitur Queſti Osdcatinpücto teſtetionts. te pmo.ꝙ quãuis mobile nõ qᷣeſ⸗ ceret in pũcto reflectõnis.tame motus pᷣoꝛ ⁊ poſterioꝛ — 7 — — „ nõ erunt vnus motus.nec adiuicẽ cõtinuabũtur NHãᷓ ſi pila pꝛoiecta in fram nõ qeſceret in fmino ad quez. iſte motus adhuc nõ eſſet vnus.qꝛ vnus eſſʒ ſurſum ⁊ alter deoꝛſum.vnus naturab ⁊ alter violentus. Dic ſcðᷣo.q non opʒ ome qð reflectit᷑ quieſcere per accñs in pũcto reflectõnis.⁊ ideo nõ opʒ muſcã aſc endentẽ lan ceam qᷣeſcere cuʒ reflectit᷑ ſi lancea cadat deoꝛſum.ſic etiã non opʒ ſagittã vel pilam vel aliud emiſſuz con/ tra molareʒ cadentẽ quieſcere in pũcto reflectonis.qᷣa tale quodãmodo ꝑ accñs reflectit᷑ nec ex hoc ſequit᷑ ꝙ motus reflexus continuet᷑ pꝛecedeti.nõ em ſufficit ad cõtinuatõem motuũ ꝙ nõ intrũpant᷑ quiete intnedia Fuerũt ergo illi motus aliqd ſicꝭ ſi quis ĩmediete poſt alteratõem ſui incipiet augmentari non erit intruptio motus per qͥetem.⁊ tamẽ non erit tin vnus motus.ſed duo ↄñter ſe habẽtes. Wlij tamẽ dicũt aliter. dicũt em caſu poſito ſagi tta qeſceret in pũcto reflectõnis.neec ex hoc ſequit᷑ molarẽ quieſcere cuʒ ſagitta nõ ꝑueniret ad ipᷣm pꝛopt᷑ ꝑturbatõem aeris fem̃ ꝑ impetũ aerꝭ dñ dentis. Aer ergo ↄdenſabit᷑.⁊ pꝛopt᷑ iſtam ↄdenſatio/ nem ſtabit ſagittã quieſcere ꝑ aliqð tẽpus qᷓ;uis impoſ ſibile ſit Dic tcio.ꝙ nõ ſtat aliqd mobile natalit᷑ mo ueri motu naturali ad aliquẽ tminũ.⁊ ad illam reſflec⸗ ti ſine quiete media.patzʒ quia motus naturał eſſʒ fru⸗ ſtra ſi ſubito mobile amitteret fminũ acquiſitũ ꝑ illũ. Oic quarto.ꝙ mobile qð mouet᷑ ad aliquã dentiam poõnis ⁊ pꝛopt᷑ defectuʒ vᷣtutis motiue reuertit᷑ in locũ pꝛioꝛẽ.neceſſe ẽ in pũcto reflectõnis qᷣeſeere.q;uis autezʒ nõ ꝑcipiatur ſenſibilit᷑ quies eſt tamẽ ibi. ONt ſi ar⸗ guas.quia tũc graue exñs ſurſum ⁊ nõ pꝛohibituʒ nõ moueret᷑ ſtatim.negat᷑ ↄna.quia tale graue in pũcto re flectõnis eſt pꝛohibitũ ne ſtatim moueat᷑ deoꝛſuʒ. 2 hoc p vtuteʒ impᷣſſama pꝛoijcitnte.que quãuis nõ ſit ſuf ficiens ad mouendn vlterius graue ſurſuzʒ.eſt tñ ſuffi ciens ad ſuſtinendũ ne moueat᷑ deoꝛſuʒ ĩmed iate.cum aũt dicit p hus reflexũ em̃ neceſſe ẽ ſtare nõ ſoluz in rec⸗ ta ſed ⁊ ſi im circulum feratur. O autẽ neceſſe eſt ſta⸗ re fides eſt nõ ſolum in ſenſu.ſed ⁊ in rõne. Intellugen⸗ dum eſt tamẽ hoc cuʒ aliquid reſlectit᷑ per ſe.⁊ nõ ſem⸗ per cui reflectit᷑ per accidens. Queſtio quarta. Vtrum ſolus pᷣmus motoꝛ ſit infinite tutis. Dꝛ:o cuius ſolutõne attende pᷣmo.qꝙ aliqᷣd eſſe infinitũ põt intelligi duplicit. UInoꝰ ſᷣm duratoeʒ qꝛ ſcʒ durat tꝑe finito ⁊ ᷣm p hᷣm ⁊ im õmen.pᷣmus motoꝛ⁊ alie in⸗ telligẽtie ab ipᷣo celũ ⁊ młta alia ſtꝭ infinita.q;uis ſᷣm veritatem ſolus deus ſit hoc mõ infinitus. Secũdo mõ quia mouet motu infinito m duratõem non aũt pᷣm velocitateʒs.⁊ ſic etiã ſᷣm ipᷣos ſole intelligetie ⁊ coꝛ poꝛa celeſtia ſt infinite.Secũdo mõ quia motoꝛ mo⸗ tu locali vno ⁊ ↄtinuo mouet ꝑ infinitũ tẽpus.⁊ ſic ſᷣm eos qlibet intelligentia ẽ infinita.quia qlibet intelligẽ cia m AWreſtotelẽ mouet oꝛbem motu locali circulari infiniro.quãuis hoc mo do ſit verum ſᷣm veritatemn Ouarto mõ aliquid ðꝛ infinitũ quia ipᷣm imꝑtibilit᷑ ⁊a ſe mouet motu lotali ꝑ tempus infinitum.⁊ ſic ſᷣm eos ſolus pᷣmus motoꝛ eſt infinitus. Attende ſcdᷣo. ꝙ duo ſt modi infinitatis quos phs repꝛobat impoſ ſibiles. Elnus eſt quo aliquid diceret᷑ infinitum actu ſm extenſionẽ ⁊ quantitatẽ mobilis.Alius eſt quo ali quid diceret᷑ infinitum inteſiue ⁊ ſic im eum deus non eſt infinitus.nõ em eſt extẽſus ideo nõ eſt infinitus pꝛi/ mo mõ nec quocũq; mobili dato põt dari maius.imo ſi celo adderetur vna ſtella nõ poſſet plus ipᷣm mouere nec etiam quacũq; velocitate data poſſʒ mouere velo cius. nec põt mouere in inſtanti.ſi tamẽè eſſz infinite vir tutis omia hec poſſʒ. O(tnõ ſo lum poſſz mouere infi⸗ nita velocitate aut in inſtanti:ĩmo de facto mouerʒ cũ agat de neceſſitare nature.Om̃e aũt agens ex neceſſita te nature ſi nõ impediat᷑ agit ̃m vltimuʒ ſue vᷣtutis.⁊ ꝓᷣtuti infiniti nõ pot obeſſe aliqðᷣ impedimentũ Dicẽ dum eſt ergo ad queſtionẽ ⁊ firma fide tenendũ.ꝙ pꝛi mus motoꝛ eſt infinite vᷣtutis ⁊ potẽtie tam intẽſiue qᷓ; ſp̃m duratõnem ⁊ nihil aliud ab ipᷣo.cum ipe ſolus ſit oĩpotens ⁊ habens ſimpłr oẽm perfcõnezʒ.quãuis hoc non fuerit de mente phᷣi ⁊ ſui O(õmentatoꝛis.qui nõ cõceſſiſſent ᷣmum motoꝛẽ eſſe infinite vᷣtutis intẽſiue. cum nõ poſſit mouere velocius qᷓ; moueat. Nec poſſet aliquid ex nihilo pꝛoducere.eo ꝙ eſt infinita diſtantia entis ad nihil. Et ſi queras.qũo ergo p hus pꝛobat ſo lum pmuʒ motoꝛem eſſe infinite vᷣtutis cum tamẽ młk te alie intelligentie ſint infinite vᷣtutis.⁊ mouet ꝑ tem⸗ pus infinitum ſicut ⁊ ipe Dõom eſt ꝙ ipᷣe ſolus pᷣmus moto: mouet imꝑtibiliter ⁊ a ſeꝑ tẽpus infinitum. nõ aũt alie intelligentie. Aliter tamẽ reſpondent alij dicen tes phᷣm velle pᷣmum motoꝛeʒ eſſe infinite vᷣtutis ⁊ vi⸗ go:is.⁊ non aliqͥd aliud ab ipo.quia ipᷣe ſolus mouet tanta velocitate infinita ꝙ nõ poteſt maioꝛ reperiri.⁊ ideo ipᷣe dicit᷑ infinitus in vigoꝛe.nõ autem alia. Alij dicunt mum motoꝛem ſolum eſſe infinite vᷣtutis intẽ ſiue. nec ex hoc ſequit᷑ ißm mouere in inſtanti.quia ip ſe pmus motoꝛ nõ eſt imediate mouens celuz. ĩmo mo toꝛ ip̃ius celi eſt quedã intelligentia que eſt vᷣtutis fi⸗ mite. cuius tamẽ virtus continuat᷑ per cẽpus infinituʒ a pꝛimo motoꝛe qui eſt infinite vᷣtutis tam ſᷣm durg⸗ tionem qᷓ; im intenſionem. Ad ratõnes ante oppoſi⸗ tum patet ſolutio ex pꝛecedentibus Olct ſit deus bene dictus in ſecula ſeculoꝛum. .'¶. ℛWO GSN B. Explicit octauus phiſico?ꝛ. õ * Pe — = — 2?? pcedentibꝰ detmiauit l Alrireſto. de coꝛpe naturali llſimpkr. 2 de coꝛꝑe natura Phienaturar) dermiat phe de coꝛpena:alidd émo⸗/ 15 metheoꝛox gquideʒ igitur cauß ⁊c̃. liqð eſt mobile ad vbi.? dDeoe coꝛꝑe naturali vt ẽ mo nũerat᷑ qrtus inter libꝛos ile ad foꝛmã impfcãm. ſiue de impſſionib metheoꝛo ogicꝭſub rone naturalitat mixti impꝑfci tanq; de ſub lecto ſcĩe illius libꝛi. Diuidit᷑ aũt ille liber in qttuoꝛ libꝛos ptiales. Pꝛimꝰ eſt de elemẽtis ⁊ de impſſionib⸗ ignit, 2 aqueis ? aereis.ꝛ de ventis in gnali ⁊ de flu⸗ uijs. Scõds eſt de mari 2 de ventis in ſpẽali de motu terre. de tonitruo ⁊ choꝛuſcatõe. Terciꝰ eſt de ethne⸗ phbia tiphone fulmine halo. iride virgis ⁊ pareleis. QC.ꝑuartꝰ eſt de oꝑibus pᷣmaꝝ qualitatũ ⁊ paſſionibꝰ coõſequẽtib diuerſitatẽ mixtoꝝ. ⁊ de ſubieciis illaꝝ paſſionũ. Her aũt pmus liber qtuoꝛ tractatꝰ.quoꝛũ pꝛimꝰ eſt de elemẽtis vt ſię cãe mecheoꝛologicaꝝ impᷣſ ſionũ.Et diuidit᷑ in qͥnq; capła. In pᷣmo detmiat de recollcõne eoꝝ que iã dicta ſte.⁊ ſic detmiando in boc libꝛo diuidit᷑ in duas ꝑtes. In pᷣma oñdit qð iam di ctum ẽ de pᷣmis cauß reꝝ.⁊ de motu in cõi⁊ hoc in li/ bꝛis p hicoꝝ. Dcm eſt etiã de coꝛpibus celeſtibi 2 de ęlemẽtis que ⁊ quot ſtꝭ.⁊ hoc in libꝛis de celo ⁊ mũdo Dcm eſt etiaʒ de gñatione ⁊ coꝛruptõne in cõia qũo Dꝛñt ab alijs trãſmutatõnibo ſcʒ augmetatõne dimi⸗/ nutõne ⁊ alteratõne. Nũc ↄñter detmiandũ eſt de ali . quib que fiũt ſm nacurã inoꝛdinatoꝛẽ q; ᷣma elemẽ ta coꝛpꝑm.⁊ hoꝝ quedã fiũt in ꝑte pꝛopiqua coꝛꝑibus ſuꝑioꝛib ſicut gallatia ⁊ fantaſmata.i.ignes appen⸗ de cauß impſſionũ metheoꝛologicaꝝ in gnali. D:o gquo ſupponit pᷣmo.ꝙ in natura eſt vnũ coꝛpus circu⸗ lariter motũ pᷣmũ oĩm coꝛꝑm Deiñ ſunt qᷓtuoꝛ elemm tra quoꝝ quedã mouent᷑ a medio vt ignis qͥ oĩbꝰ ſuꝑ eminer.quedã vero mouent᷑ ad mediũ vtterra qͥ omi brus ſubſtat.Et inter terrã ⁊ igneʒ ſt duo elemẽta ſcz-ʒ tes. Tlia vo guantur ex aqua alterata ad naturã ae⸗ ris.⁊ aere alterato ad naturã aque. Hetmianduʒ eſt etlaz de mari de cã fulminũ. de eptiphonibo ⁊ incẽſio⸗ nibus ⁊ de oĩbus que gñant per coagulatõnes. Ot Poſtq; fuerit detmiatũ de iſtis ↄſiderãdũ erit de aſa libus ⁊ plãtis in vłi ⁊ priculari qͥbus detmiatis erit fere finis eoꝝ que in bncipio poſuimus In hoc ſcdo caplo inqᷣt Areſto. ger qui ẽ pꝛope ignẽ.⁊ aqua q eſt ꝓpe terrã. Ex quo i fert ꝓiſte mũdus ẽ de nccitate ↄtinuꝰ lationi bo ſupe rrioꝛibo vt inde tota vtus eius gubernet᷑. Cuiꝰ rõem alſignat.quia ipm celuʒ ꝑ motuʒ ſuũ(qui ẽperpetuꝰ ſine termio)eſt cã efficies motus in oĩbus coꝛpibus inferioꝛibo Süt ergo due cãe hmõi impᷣſſionũ ſcʒ cau ſa maren al. cq efficiens. vñ qᷓ̃tuoꝛ elemẽta ſtᷣ cauſe mateniales impᷣſſionũ metheoꝛologicaꝝ. ⁊ motus ce, Aelſtis ecã efficiẽs eaꝝ. ignis em ⁊ terra ? ſingenea bis id ẽ in gñe filia ſty cauſe materiales eoꝝ que fiũt.⁊ ip 2£ ꝙ; raro eaſdè opior urt in hoibus ſed infini⸗ ties. Deinde t phᷣs repꝛobãdo hãc opionẽ ꝙ celum neq; eſt de natura ignis nec intmediuʒ inter celum ⁊ igne ſe vᷣmus motus eſt cã efficiẽs Ddm ẽ ergo nobis etiãẽ olio lxxxix R E pꝛimis comet ha e lacte ꝛ aliſs ãcuh tis eriſtüt ſingenen. ta fiũt ex ſeiuicẽ ⁊ vnũqðq; illoꝝ eſt in pona in alio ſi⸗ t pꝛo oĩbus iſtis ſupponit ꝙ ignis aer aqua a ter⸗ cut ⁊ qlibet alia que fiut ex ſeiuicẽ.naʒ õrioꝝ eſt vnuʒ ſubẽm cõe in qð reſoluit᷑ vltimũ cextus ( NHꝛimũ qui dem igit ꝛc. In hoc tercio capko vult phus detmiare de Intitate ⁊ poꝛtõne elemẽtoꝝ ad ſeiuicẽ ⁊ in comꝑatone ad celũ. (t diuiditur in aliy duas ptes pᷣncipales. In pma mouet v bile ad foꝛmã ꝑfcãm. In ce 6 hoc libꝛo metheoꝛoꝛuʒ (qᷣ uet vnũ dubiũ di⸗ cens ey qntitas elemetoꝝ (que ſty hic circa nos)ſat⸗ eſt mamifeſta. Pʒ em̃ gaſttol P altrologica theoꝛeumata ꝙ ter ra eſt valde pua reſpcũ celi.⁊ ſił aqua que nũq; ſeꝑa tur a terra. Sed dubiũ eſt de alijs. viꝝ ſcʒ inter celuʒ t⁊terrã ſit ſolũ vnũ elemẽtuʒ vel plura.et ſi plura qᷓn⸗ ta ſtꝭ. ⁊ quibus locis det᷑niant᷑. ãc dubicatõnem ſoluit dicẽs. ꝙ pus dem eſt in libꝛo de celo de natura coꝛpis celeſtis qʒ eſt alteriꝰ naturea q̃tuoꝛ elemetis XVIiq aũt antiqᷣ ſicut Anaxagoꝛas dicebãt qð voca retur ethera Juan i etno tꝑe durans tanq; nulli illoꝝ (aue ſtꝭ apud nos) ſit ſile Et ĩ hoc bñ dixerũt quis Anaxagoꝛas putabat ipm ethera vocari eo ꝙ eſſz de natura ignis. Et hoc ideʒ reputauit qͥdem poſterioꝛ noĩe Macrobius ꝙ lcz inter celũ metũ mediarer.nõ em vtiq; dicemꝰ ſemel neq; bis ne/ es reiterari in hoĩbus ſe terrã eſt plenũ ſolo igne Pꝛobat᷑ qꝛ ſi ſic iã diu omia eſſent ãnihilata. Si auũt dicẽtes oxpoſita illud ↄſide⸗ raſſent iã diu deſtitiſſent de hac opione q eſt valde ſim plex credit em ꝙ pꝛopt᷑ hoc ꝙ coꝛꝑa celeſtia apparẽt ꝑ ua que tñ ſᷣm theoꝛeumata aſtrologica ſtꝭ valde mag na.Ex quo ptʒ etiã ꝙ ſi coꝛta celeſtia eẽnt de natura ignis diu deſtruxiſſent oĩa. O’ aur no ſint plena aere ptz quia tũc aer mulcũ exced eret equalitatẽ cõig ana . logie elemetoꝝ ad ſeiuice. Eſt aut illa cois analogia Yex vno pugillo terre fiũt decem aque.⁊ ex vno aque decẽ aeris. ? ex vno aeris dece ignis. O? aut locus in termedius inter celum 2 terrã nõ ſit plenus duopꝰ ſcʒ . 2 gere ſic videt dixiſſe acroblꝰ Pꝛobat dua bus rõnibo. Pꝛima q; nõ eſt aliq moles terre que ↄti neat in ſe totã aquã. Scdᷣd pꝛobaf᷑.qꝛ nõ põt eſſe ran⸗ tus exceſſus moliũ.i.quantitatũ ignis ⁊ aeris ad alia dyuo elemeta. qd pꝛobar᷑ quia eade eſt ꝓpoꝛtio totius ag totũ.⁊ ptis ad ꝑtem. ſed ex vna ꝑte aque nõ fiunt niſi decẽ ꝑtes aexis.er otã a cede⸗ ni ſi in ꝓpoꝛtõne decupla.⁊ per ↄñs non põt eſſetãtus exceſſus ignis ⁊ gefis ad alia duo elemẽta. Et ſi di⸗ catur ꝙ elemẽta nõ fiũt ex ſeiuicẽ. ſed ſt: equalia ſᷣm vtutem hoc nihil feit ad roõnem. ſi em inter ea ſit eqli⸗ tas vᷣtutis nece eſt eã exiſtere in magnitudibus ipoꝛũ o nec totã na ſterteflere aer 2 12 ita ſeqᷣtur idẽ ꝗð pᷣus. x iſtis ergo prz ꝙ neq; ſo⸗ lus ignis neq; ſolus aer reptent locuʒ intmediũ celi z ſre (KReliquũ at pſerutates) In hoc qrto caplo ſoluit phs duas queſtiones. Quaꝝ pma eſt. vtꝝ in ſupᷣma regione geris dẽant gnari nubea. lt arguit pme ꝙ ſic. nubes em gnant᷑ ex frigiditate ↄpꝛimẽte. ſed ſupᷣma regio aeris eſt multũ frigida qꝛ nõ eſt p⸗ pe aſtra.? ideo no calefit ab eis neq; pꝛope terrã. ⁊ iõ lumẽ ſolis nõ põt ad ipᷣam reflecti.ergo nubes dẽnt ĩ eo gñari. Rn det aũt Areſto. ad dubiũ dicens pmo. ꝙ in infima regione geris noõ gñantur nubes. Pꝛobat 1⸗ . 2„ ð inter celũ ⁊ nos ſolũ vnũ ele⸗ d infini⸗ eeenen quia radij ſolares reflexi a terra Albent nubiũ con⸗ ſiſtenttã rone caliditatꝭ que diſſoluit ⁊ diſgregat va⸗ poꝛes ſimul ↄgregatos ad gnatõnem nubis.ergo ibi nõ gñantur nubes. Scða ↄcluſio.in ſupᷣma regione aeris nõ gnantur nubes pꝛopt tres cãs. Dꝛima ẽq; ſupᷣma regio aeris ẽ iuxta ignem qͥ eſt calidus ⁊ ſiccꝰ ergo ibi nõ gñantur. Scdᷣa eſt qꝛ talis aer ſꝑ mouek cum celo.ideo ↄtinue calefit neq; põt ↄdenſari in nu⸗ bem. ergo. Maũt aer ſupᷣme regionis circularit᷑ mo ueatur ꝓbat. quia ſupᷣma regio aenis eſt ↄtigna igni ſed ignis circularit᷑ mouet᷑ergo. Tercia cã eſt.quia ibi no fiũt venti.ergo neq; nubes.Tenet ↄña qꝛ ven⸗ tus fit ex exalatõne calida ⁊ ſicca qᷓ nata eſt altius aſ⸗ cẽdere ex quo gñantur nubes (Nos aũt dicamꝰ) Finalit᷑ phᷣs ſoluit ſcdam queſiionẽ que ẽ qũo cã⸗ tur caliditas a celo ⁊ aſtris in iſtis inferioꝛibꝰ Et po⸗ nit hanc ↄcłoem.motus celi eſt cã motus in coꝛꝑe ſi bi ꝓpinquo ſcz in igne.⁊ qꝛ motus localis ẽ calefacti — uus ſui mobilis.iðo motꝰ celi mediãte motu cãto in coꝛpibus inferioꝛib ⁊ ꝓpinquis eſt cã caloꝛis.videmꝰ em̃ motũ diſgregare aerem ⁊ ignire ⁊ lata liquefcã vi deant᷑. Scðᷣa ↄcluſio.inter oĩa coꝛꝑa celeſtia ſol ẽ ma xime cã caloꝛis. Pꝛobat duab rõnibus. Pꝛima qa ſol veloci ſſime mouet᷑. Scðᷣa quia non tm̃ diſtat ab iſtis inferioꝛibo ſicut aſtra fixa.⁊ lz luna ſit ꝓpinquioꝛ illis inferioꝛib ipᷣa tñ nimis tarde mouet᷑ Cercia cõ cluſio.coꝛꝑa eeleſtia nõ ſunt foꝛmałr calida.pꝛobat duoby ſignis. Pꝛimũ qu ia aſtra nõ diſcurrũt per ſuũ oꝛbem neq; mouent᷑ deoꝛſum. Scᷣm eſt qꝛ inter oĩa ſol maxime videt᷑ eſſe calidus ⁊ tñ nõ eſt calidus.vi⸗ detur em albus ⁊ nõ igneus exñs. Ocirca hũc textum Attende pᷣmo. ꝙ metheo:oꝝ eſt no grecum. ðꝛ au tem a metha qð eſt trãſ ⁊ theoꝛon ↄtẽplatio quaſi con templatio eoꝝ que ſtꝭ trans.i.in alto. ¶ el aliter dꝛ a metha qð ẽ de ⁊ theoꝛon videre qꝛ de his (que viſu cipiũtur detiat) ſic ſtꝭ galatia ⁊ iris Vñ freqnt hbec pꝛepõ metha tim ſcat ſicut de vt methamoꝛphoſeos idẽ defcũs. Hicũt tñ aliqui ꝙ metheoꝛa idẽ eſt ꝙ de impᷣſſionibi.Sed hoc nõ placet Alberto ex eo e im⸗ pꝛeſſiones ſuꝑioꝝ coꝛpm cõiter ſtꝭ in oĩbus ⁊ ſimpli cibus ↄpoſitis.eſſʒ ergo nimis cõis acceptio iſtius nõis. Mttende ſcdᷣo.ꝙ ſᷣm ꝙ ptz in textu tres ſtꝭ re giones ſiue ꝑtes aerꝭ.ſcʒ ſuꝑioꝛ inferioꝛ ⁊ media Su perioꝛ regia ẽ calida.inferioꝛ etiã calida.media vero frigida.Olſſt aũt ſuꝑioꝛ regio calida pꝛopt᷑ vicinita⸗ gem eius ad ignẽ Inferioꝛ aũt ſᷣm ſenecã ĩ libꝛo de na turalibus queſtionib, eſt calida pꝛopter qᷓ̃tuoꝛ cãs. Pacri oĩs terraꝝ euapoꝛatio(que multũ in ſe feruidi aridiq; hẽt᷑eſt in ipa. Scða cauſa qꝛ caloꝛ ſo lis reſilit.i.reflectit᷑ ſiue reuerberat᷑ ab obiecto terre in infima regione.ideo plus hʒ tẽpoꝛis qꝛ ſolem bis ſentit. Tercia cã quia ſuꝑioꝛa magis turbant᷑ ⁊ agi⸗ tãt qᷓ; inferioꝛa.Q.uarta cã eſt Democriti.nã om̃e coꝛpus qnto ſolidius ẽ tãto caloꝛẽ citius recipit ⁊ diu cius ſᷣuat.qnto aũt aer plus a terra recedit tãto ſince tioꝛ eſt ttẽde tercio. ꝙ lzʒ coꝛpus celeſte agat ĩ iſta inferioꝛa caliditatẽ ex ſuo motu põt tñ etiã agere fri gid itatẽ. Inde Kom. in de ſubña oꝛbis ðᷣt ꝙ coꝛꝑa celeſtia nõ calefaciũt ſm ꝙ ſtę calida ⁊ ᷣm velocitatẽ motus.ſicut etiã ptzʒ in ſagitta dircã. t expoſitoꝛes dant ſcðam cãm ſcʒ illuiationẽ.dicũt em̃ ꝙ lux vide⸗ mir talefacere quãde reflectitur.⁊ ideo nõ eſt calefa⸗/ cere accñs pꝛopᷣum igni.ſed eſt cõe igni ⁊ coꝛpi celeſti. ſed foꝛte ð de eis equoce.Caloꝛ em̃ ignis deſtruit en tia illumĩata ab igne.caloꝛ vᷣo coꝛꝑm celeſtiũ largit᷑ vitam vegetabilez 1 aimalem. Et poſtea 2ſiderãtes actõnes ſtellaꝝ in ã tiquo tꝑe vere dicut ꝙ quedã lar giũtur caloꝛẽ ⁊ ſiccitatẽ.quedã caloꝛẽ⁊ huĩditatem. quedã frigiditatẽ ⁊ ſiccitatẽ. Ox qbus ptʒ ꝙ motꝰ ſolis vna cum luce ⁊ lumie eſt natus calefacere lz ſint alique ſtelle que ex pꝛopa in fluentia frigefaciãt ⁊ hu⸗ mectent Attende quarto.ꝙ nõ qlibet motus loca⸗ lis eſt ꝑ ſe calefactiuꝰ.quidaʒ em ſt frigefactiui ſicut ptz in euẽtatione aque calide vł faciei hũane.vñ mo tus localis velox ⁊ multũ ↄfricatiuꝰ eſt ꝑ ſe calefacti. uus. Cauſa aũt quare talis ↄfricatio cauſat caloꝛe,-z nõ eſt illa quia ſcʒ eſt ᷣmꝰ motuũ.als em̃ om̃is motꝰ localis calefaceret qͥlibet em eſt ᷣmꝰ motuũ.Olt ſil ter eſſet ita bñ cauſa frigefcõnis ſicut calefcõnis.cum pᷣmus motuũ ſit cauſa alioꝝ.nec ideo calefacit pᷣciſe quia rarefacit ⁊ diſgregat ꝑtes coꝛꝑis moti.quia rari tas ⁊ denſitas ↄſequũtur caliditatẽ ⁊ frigiditatẽ.nee ideo calefacit qa aer(qui ẽ naturalit᷑ calidus) ſoꝛtił caliditatẽ ſuam a coꝛꝑibus duris velociter motus. Naʒ quãdo aliquis ſimul ↄfricat duos lapides cau ſat caloꝛem ⁊ tñ inter eos no eſt aer mediusſed pᷣciſa caula eſt coꝛꝑm ſubtiliatio pꝛopt᷑ quã ad naturã ig/ nis accedũt.ſed tñ videt᷑ difficile quomõ ex ↄfricatõ ne alioꝝ coꝛꝑm cauſat᷑ caloꝛ ⁊ ignis ſicut in fulſili.⁊ tñ ex ↄfricatõne alioꝝ (que ſtꝭ magis dura) nõ cãatur Queritur vtrum neceſſe ſit hũc mũdum inferloꝛẽ eſſe continuũ lationi, bus ſuperioꝛib vt tota virtus ei us inde gubernet. ⁊ in eo inferius elemẽtum in ↄcauo ſuꝑioꝛis collocetur Arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ.quia impoſſibile ẽ hunc mũ dum inferioꝛẽ eſſe ↄtinuũ lationibo ſuꝑioꝛibꝰ.ergo nõ eſt neceſſe. Añcedẽs patz pꝛimo.quia celi ⁊ iſtop infe⸗ rioꝛum vltima nõ ſtꝭ vnũ.ergo. Scno quia celumꝰ iſta inferioꝛa non cõicant in materia.ſed dꝛũñt ſpecie. differẽtia aũt ſpẽ cõtinuari nõ poſſunt. Confirmatf. quia ↄtingens eſt hũc mũdum eſſe continuũ lationibꝰ ſuꝑioꝛibus.ergo nõ eſt nccẽ. Oppoſitũ em̃ añtis nõ im plicat ↄtradconem. ergo nõ eſt ↄtingens Scðo ſic ſi omis virtus iſtoꝝ inferioꝝ gubernetur a celo ſeque retur pmo ꝙ actus volũtatis noſtre nõ eent iſberi cũ gubernarẽtura cauſa naturali. Sequeret᷑ ſecũdo ꝗ/ celuʒ ageret ꝑ pꝛudẽtiam ⁊ cognitionẽ. pꝛudẽtis em̃ ẽ gubernare. Seqretur tcio ꝙ nihil poſſet coꝛrũpi nec violẽter mou eri cuʒ gubernare ſit in ſuũ finem dirige re Tercio ſic. multe latõnes in iſtis inferioꝛibsnon gubnantur a ſuꝑioꝛibus. Añcedẽs patʒ pᷣmo ꝑ arti⸗ culum pariſiẽſem.qui dicit.ceſſante motu celi ignis non cõbureret ſtupam. erroꝛ. Q.uarto ſic.vnũqðs⸗ q; elemẽtum eſt alteri contrariũ.ergo eſt alterius coꝛ ruptiuũ.⁊ per ↄñs nonẽ alterius locatm̃.O(onfirma tur.quia terra nõ eſt locata in ſuꝑficie concaua aque quia eſſet totaliter circũdata aquis qð repugnat na ture viuẽtium. Si aũt ignis eſſet locatus in cõcauo oꝛbislune ſeqretur ꝙ ipᷣe poſſʒ ↄburere coꝛꝑa celeſtia ſibi axꝓpꝛoximata.ille em eſt pꝛopᷣus actus eius. Seqᷓ retur ſcᷣo.ꝙ ignis nõ eſſet nobiliſſimũ elemẽtũ cuʒ nõ eſſet in loco medio quiẽ nohiliſſimꝰ S dꝛimi metheoꝛoꝛ nisſe 4 10 hoͤeſt neage tuʒ in capif⸗ tion. holtti tute linuite nicen medt Vtia Or Ho mot zu vee hne rt⸗ le ſuß turol hatur⸗ opario 4 oni Alreſtotelis In oppoſitũ eensel 2 lutione queſtio⸗ nis ſequũtur quatuoꝛ queſtiones ð 5 Aueſtio pꝛima. Vtyꝝ nccẽ ſit hũc mũdũ eẽ ↄtinuũ lationibo ſi uꝑioꝛib⸗ Pꝛo cuiꝰ ſolutõne Attẽde pmo.qꝙ mũdus inferioꝛ nõ eſt aliud qᷓ; ſpera oĩim gnabiliũ ⁊ coꝛruptibiliũ.ſi/ ue aggregatũ ex oĩbus gnabilib ⁊ coꝛruptibilibi ↄten tuʒ infra ↄcauũ oꝛbis lune Attẽde ſcdᷣo.ꝙ nccãriũ capit᷑ dupłr. Vnoꝰ pꝛo eo cuiꝰ oppom implicat ↄdic tionẽ.⁊ id vocarᷣnccãriũ ſimpłr Alioꝰ pꝛo eo cuiꝰ op poſitũ nõ eſt poſſibile naturałr.⁊ illud vocat᷑ nccãriuʒ naturalit᷑. Siłr ↄtinuũ põt capi dupłr Vnoꝰ vt ðᷣt cõ tinuitatẽ in dĩſionis.⁊ ſic illa ſte ↄtinua q ſic ſunt adin uicẽ indiſa.ꝙ eoꝝ vltĩa ſtᷣ vnn. Mlia ẽ ↄtinuitas im mediatõnis ⁊ indiſtã tie.⁊ ſic ilia dicũtur ↄtinua cci vltĩa ſic ſtꝭ diſtãtia ad ſeĩuicẽ ꝙ ĩmediate ſe rangut. Silłr lat io pᷣt capi dupłr. vnoꝰ ꝓ denoĩato ſcʒ ꝓ coꝛ⸗ poꝛe celeſti ſurſuʒ lato. WBlioo foꝛalit᷑ ⁊ ꝓ ſcato ꝓ illis motib coꝛꝑm celeſtiũ ſurſũ latoꝝ Attẽde ʒ ꝙ oĩs v̈tus iſtoꝝ inferioꝝ ⁊ eẽ vel naturał oꝑaꝰ ipᷣoꝝ effecti ne cãtur ⁊ ↄſernat᷑ in ſuo eẽ naturali a deo tanq; a cã pn cipali.⁊ a celo tanqᷓ; a cꝗ inſtrumetali. Attẽde qrto.ꝙ guhᷣnare capit᷑ dupłr. vnoꝰ modalit᷑⸗ cogniti ue.ꝛ ſic ẽ vnus actus pꝛudẽtie q̊ aliqᷣs dirigit aliũ in ſuũ oppo“ finẽ quẽ ↄgnoſcit ⁊ ſic nõ caꝛ hic Alioꝰ na turalit ⁊ directie.⁊ ſic guhᷣnare ẽ aliqͥd in ſuũ bonum naturale ꝓducẽdo aut ↄſeruãdo dirigere.⁊ ad ſuam oꝑationẽ naturalẽ inclinare.⁊ ſic capit hict· 7 „ ꝙ nõ eſt ſimpłr necẽ hũc Dic Pꝛim Omũdã eẽ ↄtinuũ ↄtinui — J A tate pᷣmoꝰ dcã lationibo ſuꝑioꝛibꝛ.ptz qꝛ nõ ſtꝭ eiuſdẽ ſpẽi nec vltĩa eoꝝ ſtꝭ vin Dic ſcðᷣo ꝙ necẽ eſt hũc mũdũ inferioꝛẽ eẽ ↄtinuũ lationib ſuꝑioꝛiby.capiẽdo nccãriuʒ ⁊ ↄtinuũ ſcdoꝰ Et lationes ſuꝑioꝛes pᷣmoꝰ ptzʒ qꝛ vltimũ iſtiꝰ mũdi inferior ⁊ vltimũ ſpere lune ſe tangũůt Dic tercio. ꝙ oĩs vᷣtus naturatł a coꝛꝑibe celeſtib gulernat᷑.patʒ ꝗꝛ oẽ eẽ naturale ⁊ ois oꝑatio naturał iſtoꝝ inferioꝛũ effectie ⁊ inſtrumẽetalit pducit᷑ ⁊ ↄſeruat᷑a coꝛꝑibo cele ſtibus ODic q̃rto. ꝙ nõ oĩa indidua iſtius mũdi in feriorꝭ gubᷣnant᷑ a mũdo ſuꝑioꝛi.ptzʒ qꝛ mita coꝛrũpũ tur a b eo.coꝛrũꝑe aũt nõ eſt gubernare Queſtio ſecunda Vtx ꝑ poſſibile vt ĩpoſſibile ſecluſo celo poſſit fieri ac tio in iſt is inferioꝛibꝰ Wttẽde pᷣmo.ꝙ triplices ſtẽ opatões iſtoꝝ inferioꝝ. qdã ſtꝭ naturales vt motꝰ la⸗ pidis deoꝛſuʒ ⁊ frigefactio aq̃. Alie ſtꝭ violẽte vt mo⸗ tus lapi dis ſurſuʒ ⁊ catefa ctio aqᷓ. Alie ſtꝭ neurrales ſiue libe re ſicꝭ oꝑatio volũtat· Wttẽde ſcdᷣo.qꝙ alit loqndũ eſt ſm mẽtẽ Areſto.⁊ ſᷣm vᷣitatẽ. Vñ de me⸗ te Areſto.fuit ꝙ pᷣma cã nõ poſſet agere ad extra niſi mediãte celo.nã ſᷣm euz motꝰ ſolis ſub obliqͥ circulo ẽ cã gnationũ ⁊ coꝛuptionũ ⁊ oĩm actionũ naturaliuʒ. ⁊ ꝑ ↄũs ſm eũ pᷣma cã de nccĩ tate agit ad extra.nccã rio em ꝓducit motũ celi ⁊ mediãte eo iſta infer ioꝛa ita ꝓVm eũ implicat ↄdcõem pᷣmã cãm ꝓducere res ce lo nõ ocurte effectie.eo ꝙ pᷣma cã nihil cãt ſine ſcdða gaut impmẽs ei dil Oxr quo ptʒſjm Areſto ꝙ oĩs vᷣtus natural gubna? a coꝛꝑe celeſti ſic ꝙ implicat ↄdcõeʒ aliquã rẽ natura lem eẽ ⁊ nõ gubnari a coꝛpib celeſtibꝰ Sʒ tu dic pH fim vᷣitatẽ ꝙ nulla actio violẽta guhnat᷑ a coꝛpib cele põem malã ⁊ diſcõueĩentẽ gubnat ipᷣm ſicut ſuꝑius patuit.ſed ſic ẽ de coꝛꝑib celeſt ib⸗ ⁊ actionibo violetis Diec ſcõo. ꝙ qlibet ſ pẽs iſtiꝰ mũ di inferiorꝭ ita gubernat᷑ a coꝛꝑibo celeſtibo ꝙ ſp aliqdᷣ ſtibus nec etiã libera.ptz quia nullũ coꝛrũpes alter indiduũ eſt ſibi ſubẽm ptʒ.quia coꝛꝑa celeſtia pPſuos motus nitũtur ſibi ſiłare iſta inferioꝛa ita ꝙ qntũ pñnt petuũt ea omi mõ quo ppetuare pnt Iſta ãt inferio ra nõ pñt ꝑpetuari in aliqᷓ indĩduo.ergo ſꝑ aliqð in⸗ diuiduũ in q̃libet ſpẽ a coꝛꝑe celeſti ↄlſeruaf. Dic tercio. ꝙ qᷣcqͥd agit pᷣma cã aut ↄſeruat mediãte celo põt ↄſefuare ſine eo. Ptʒ quia pᷣma cã ſe ſola põt face re ola qn fieri nõ ĩp licat ↄdcõeʒ.ſʒ nullꝰ effcũs pduc tus a pᷣma cã mediãte ſcða ĩplicat ↄdcõeʒz ſi agat ſine ea igit᷑ qlibʒ talis pᷣt ꝓduci a pᷣma cã ſe ſola.⁊ boc idea ðꝛ in articulo pariſieſi.ꝙ qcqͥd pᷣt cã pᷣma cũ ſcdᷣa hoc põt ſine ea.Ex qͥ ptʒ ꝙ pᷣma cã nõ agit de nccitate ad extra.ſed penitus libere.ita ꝙ quicqᷣd oſeruat ad ex tra poteſt nõ ↄſeruare. Dic q̃rto. ꝙ motu celi ꝑ poſſibile vł impoſſibił ſecluſo adhinc poſſũt oĩa alian entia naturalia ĩ ſuo eſſe ꝓduci ⁊ ↄſeruari ⁊ oꝑatões naturales fieri.Ex quo ptzʒ ꝙ ꝑ impoſſibile coꝛrupto motu celi ꝑ aliqð tᷣs agetia naturalig ꝓducerẽt ſuas actõnes naturales. Di em̃ ſtupa ĩ aliq̊ͥ inſtã ti appꝛoxi met igni vel ipᷣe ↄburet ſtupã vel agens naturale erit aꝓpꝛoxiatuʒ ſuo paſſo ⁊ nõ impeditũ.et paſſuʒ erit vl⸗ timate diſpoſitũ et tñ nõaget in ipᷣm.qdð videt᷑ incõue niẽs.et ſi agat nõ aget in inſtãti.ergo in tꝑe , OMueſtio tercia Vtn qtuoꝛ elemeta ſint adĩuicẽ eqlia. Oio cniꝰ ſolO tione AWttẽde pᷣmo.ꝙ elemẽta eæ eqᷓlia põt intelligi q̃drupłr.vnoꝰ eqlitate exteſiua. Scðoꝰ eqlitate rari⸗ tatis et dẽſitatꝭ. Tertioꝰ qntuʒ ad vtutẽ agedi et reſi ſtẽdi.Quartoꝰ qᷓntũ ad matertiã.et ſᷣm hoe pᷣt intelli⸗ gi qſtio qᷓdrupłr vtx ſcʒ ſint eiuſdẽ extẽſionis.vł eiui dez actiuitatꝭ.vł eiuſdẽ raritatꝭ et deſitatꝭ.vel eqlia in matiag Võðm ẽ ergo pᷣmo.ꝙ ignis eſt in decuplo maioꝛ qᷓ; ger.et aer q; aqua.et aqua qᷓ; fra loq̃ndo de maioꝛirate extẽſionis.ptʒ ꝑ cõem analogiã.i ꝓpoꝛtõeʒ quã ponũt p hi int᷑ elemeta.dicũt ein ꝙ ex vno pugil⸗ lo aerꝭ fiũt decẽ ignis ꝛc. Ot ſi arguas. cuz ergo ĩ coꝛꝑe maioꝛi ſit maioꝛ ꝓᷣtus qũo ignis iã diu nõ coꝛ⸗ rũpit alia elemẽta cũ ea multũ excedat Dico ↄcedẽ do ꝙ ignis excedit oĩa alia elemẽta ĩ actiuitate ⁊ hoc nõ apꝑet nobᷣ eo ꝙ ipᷣeẽ rarioꝛ.⁊ ꝑ ↄñs inſſibilioꝛ aljs elemẽtis. Oͤ(t hoc pꝛopt᷑ qᷓtuoꝛ cãs Pꝛia cã eſt boetij in libꝛo de ↄſolatõne.eo ꝙ gubnatr a deo diſponẽte ipa nõ coꝛrũpat ea Scða cã eſt.qꝛ tꝑat᷑ ab influentia celi. Tercia qꝛ tꝑat᷑ a frigiditate medie regiõis aer Qf „ ta q ſ tus ignis tãtu eſt diſperſa ĩ maſtia ignis pꝛopt ſui raritatẽ ꝙ nõ eſt ſatꝭ foꝛt/ad deſtruẽdũ iſta inferio ra. ct ſiłr dᷣm ẽ de aq reſpcũ alioꝝ elem̃ toꝝ ꝙ ipᷣa eſt ĩ decuplo maioꝛ. Et ſi qras qũo ergo nõ appet no bis magnitudo aq̃ ↄgregata em̃ qcũq; aq ipᷣa nõ ap pꝛopiquatad magnitudinẽ terre. Dico ꝙ ſi ↄgregẽ tur magna maria ad quoꝝ finẽ alia no pñt ꝑtigere.et aque diſꝑſe ꝑ aerẽ ad irrigatõeʒ plãtaꝝ. Et ⸗ ſilr aque e Queſtiones Pꝛimi metheoꝛox fõtales pluuiales ſtãnales ⁊ ille qᷓ ↄtinent᷑ in cauer⸗ nis ipᷣe ĩ decuplo etcedũt magnitudinẽ terre. Dic ſcdᷣo. ꝙ elemẽta nõ ſunt eqlia in raritate ⁊ dẽſitate.nã ignis ẽ in decuplo rarioꝛ qᷓ; ger ſi loqmur de igne in ꝓ pꝛia ſpera. ⁊ aer q; aqua.⁊ indeẽ ꝙ iſte ignis no axpa⸗ ret nobᷣ ſicꝭ cuʒ difficultate aer apꝑet nob. Dic 3 qꝙ elemẽta ſtꝭ eq̃lia in q̃litatibꝛ actiuis ⁊ paſſiuis tam foꝛaliba q; ᷣtualib patʒ qꝛ tin hʒ ignis de caliditate Inrũ hʒ aer de huĩd itate.aqᷓ de frigiditate ⁊ terra de ſiccitate. Ot qᷓntã vᷣtutẽ hʒ ignis ad calefacicẽdũ ſe ſi fuerit fcũs frigidꝰ.tãtã hʒ aer ad hũectãdũ ſe ſi fuerit fcũs ſiccus. ⁊tãtã aqua ad frigefaciẽdũ ſe ſi fuerit fcã calida.⁊ tra ad ſiccãdũ ſe ſi fuerit feã huĩida. Dic ꝗrto.ꝙ oĩa elemẽta ſtꝭ eqlia ĩ materia.ptzʒ qꝛ ſi oĩs ter ra in vnã ↄgregata.⁊ oĩs aqua ĩ vnã aquã.⁊ oĩs aer in oẽm aerẽ. ⁊ oĩs ignis in vnũ ignẽ Et oĩa mixta cẽnt reſoluta in qtuoꝛ elemẽta ſᷣm ꝓpoꝛtõe ʒ elemẽtoꝝ q ſtꝭ⸗ in talib mixtis nõ tm̃ eẽt de natura ĩ vno elem̃to ſicut in alio lʒ nõ eſſ eque extẽſa neq; rara ĩ vno ſicꝭ ĩ alio. Sʒ ſi mat᷑ia vmꝰ tm eſſi ↄpᷣſſa ſic matia alteriꝰ tũc ceẽnt eqles.ꝛ iſta ſtꝭ de ꝓpoꝛt õne quã natalit᷑ dẽnt hꝛe elemẽta.lʒ nõ de illa quã hñt de facto.foꝛte em̃ nõ eſt nat᷑alit᷑ ſeibilecuiꝰ qntitatꝭ ſint elemẽta.⁊ quã ꝓpoꝛtõ nem poſfũt hꝛe ad ſeiuicem Queſtio quarta ¶V Itꝝ ex aere poſſz fieri enapoꝛatio. Videt᷑ em̃ ꝙ ſic. pmo.qꝛ in eo ſty ꝑtes ſubtiles ⁊ groſſe.ꝑtes ãt ſubtiles ſtꝭ ſepabiles a groſſis ita bñ ſicꝭ in aq̃ ⁊ ĩ terra. Scðᷣo ſic.qꝛ huĩduz ẽ cã euapoꝛatõis.aer ãt eſt huĩidus Ter cio ſic ꝑ rõem ſenece ꝓbantꝭ ꝙ in aere nõ ſtꝭ nubes.qꝛ ger ẽ calidus ⁊ ꝑ ↄnñs diſgregatiuꝰ ꝑtiũ nubis. Nili di ceres ꝙ media regio aeris nõ eſt calida Olontra ar⸗ guit qꝛ cuiuſcũq; natura ĩ medio ẽ ꝓnioꝛ ⁊ efficatioꝛ.&̊ᷣ medlia regio aer calidioꝛ ẽ alijs.eo ꝙ aer de natura e calidꝰ. ¶ Luarto ſic.ſi aer medie regiõis eſſʒ frigidꝰ 2 huidus ipᷣe nõ differret ab aq̃ qð eſt ↄtra Areſto.in ſcðo de gñatione ſic diſiguente Llemmetg⸗ — . ad queſtionẽ.ꝙ duplex . 10 P ꝛim 0 eſt rax ⁊ deſuz. q gazẽ E —1 . accñs coꝛꝑis ↄpoſiti ex matia ⁊ foza.Aliud ẽ qð eſt cã variatois matie in oꝛ Dine ad diuerſas foꝛas in ſpẽ elemẽti. Raꝝ ⁊ denſum pmoꝰ nõ ſcit eua poꝛatõeʒ.ſed ẽ in ꝑtibꝛ aeris. Scðᷣo Fo fcĩt eã ⁊ variat elemẽta de foꝛa ad foꝛmã.⁊ nõ reꝑi tur ĩ aere.ſed ꝑ ipᷣm ex aq̃ fit aer. Si em̃ reꝑieret᷑ in ae re oꝑteret ꝙ ille vapoꝛ eleuaret᷑ ad ſuꝑioꝛẽ regionẽ ae⸗ ris vłignis.ſed ille ↄſuĩt oẽhuĩdũ ſibi axpoſitũ.⁊ et⸗ huĩdũ euapoꝛabile dʒ eſſe magꝭ groſſuʒ ꝙ;ᷓ ger.⁊ ſub⸗ tilius aqᷓ ita ꝙ ſit mag coꝛꝑale aut mediũ int᷑ coꝛꝑale ⁊ ſpũale.nihil ãt tã groſſuʒ ẽ in aere. Dic ſcðd.ꝙ ger ẽ vbiq; calidꝰ.ſed tñ in ſuꝑioꝛi regione ⁊ inferioꝛi eſt mag calidꝰ accñtalit᷑.⁊ in media mag frigidus. Cuiꝰ cm aſſignat Alhtus.ꝛ cũ aer medie regionis nõ ĩmediate diũgat᷑ pmo mobili.nec etꝭ igni ipe non eſt caliꝰ caliditate vſtiua.ſed potiꝰ debili qͥ de facili Pſuĩitur a ſuꝑueienti frigiditate Nubes ãt ſiue ſint in terra ſiue ſint extra nat᷑alit᷑ ſtę frigide.lʒ modicũ exca liditate inferiorꝭ regionis remittat᷑ caloꝛ eaꝝ.cũ tñ ſu perioꝛa petũt vbi caloꝛ debilioꝛ ẽ ad nat᷑̃aleʒ ꝓpꝛieta⸗ tem redeũt Parifoꝛmit᷑ ſicꝭ gqqua calefcã refrigerã do lſe refrigerat aerẽ ſibi vicinũ.ꝑ hoc patzʒ a argumẽta .₰ ar ar ſuꝑius adducta. Ad argumẽtũ ãt de medio t ᷣm eſt. ꝙ eqliter hʒ vᷣitatẽ loqᷓndo de medio ꝑ eque diſtã tiaʒ qlis nõ eſt media regio aerꝭ Et ſiliter loq̃ndo de medio nõ impedito.ſed h̊ nec ẽ mediũ ꝑ eque diſtan⸗ tiã neq; materiã in ſuoeẽ naturali Vñ ſicꝭ ðꝛin libꝛo de crepuſtuł vapoꝛes nõ lõgius trib miliarib elenã⸗ tur ſurſum. 1T. — anñ oppo? Ad pᷣmã dᷣm ẽ Ad TrO ne negãdo añs. ad ꝓbatönes Asn ptz ſoluꝰ. Sitr ad ſcdᷣaʒ 2 terclã A& d quartã doᷣm. ꝙ elemẽta qntũ ad ſuam ſubam ⁊ ſuã qlitatẽ nõ ſtꝭ ↄria.tñ q̃ntitas vniꝰnõ eſt gria qntitati alteriꝰ.⁊ ideo nõ repugnat qͥn ſupficies vniꝰ ſit locus alteri?ꝰ Ad ↄfirmatõeʒ ↄcedit᷑ añs. Et aq ꝓbatone ↄcedit᷑ ꝙ hoc ẽ pꝛopt᷑ ſalutẽaĩantiũ q̃ nõ poſſent viuere ſi tra eſſj cooꝑta aqͥs dato ꝙ tra ſic teneret ſuũ ꝓpꝛiũ oꝛdinẽ natalit᷑ dẽret eẽ cooꝑta aquis Ad aliã ꝓbatõeʒ ptʒ ſolutio ex his q̃ dcã ſtj.vñ locꝰ ↄcaui oꝛbis lune młto nobilioꝛ ẽ loco cẽtri fre ⁊c. (His ãt detmiĩa tis dicimꝰ) In hoc ſcdᷣotrac⸗ tatu detmĩiat p h̊s de impᷣſſionibꝛignitꝭ.Et diuidit᷑i qruoꝛ capła In pᷣmo detmiat de ſtellis volãtibs capr⸗ ſaltãtibo ⁊ ſiłlib. t poĩt qtuoꝛ ↄcłones.in pᷣma po⸗ nit intentũ dicẽs.ꝙ det᷑iatis his.i.pᷣncipijs matialib⸗ impᷣſſionuʒ opʒ dicere cãm q̃re flãme accẽſe ⁊ ſy’dera diſcurrẽtia hoc ẽ ſtelle cadetes.⁊ quedã alia qᷓ dicũt capꝛe ſaltãtes apparẽt circa celũ. t reddit rõneʒ ꝙ hec oĩa ſtꝭ idẽ.i.eiuſdẽ ſpẽi.⁊ pꝛopt᷑ eãdẽcãm nõ dꝛñt em̃ niſi ſiim magis ⁊ minꝰ. Scða ↄcluſio oñdit q̃ ſint cãe matiales ⁊ effectie oĩm iſtaꝝ impᷣſſionũ ⁊ ẽ talis. Ex terra calefcã a ſole eleuat᷑ duplex exalatio.quedã eſt calida ⁊ huĩda ⁊ talis ꝓpꝛie vocat᷑ vapoꝛ.⁊iſta nõ eleuat᷑ a terra pura aqͥs hutctata.Alia ẽ calida ⁊ ſic⸗ ca a dominio.⁊ iſta ꝓpꝛie vocat᷑ exalatio fumoſa. OKx hoc infert pᷣmo p h̊s ꝙ exalatioqꝗ̃ (ẽcalida ⁊ ſicca)ẽ le uio: ⁊ ideo hʒ eleuari vſq; ad ſupᷣmã regionẽ aerꝭ.va poꝛ ãt nõ eſt ita leuis ⁊ iðo nõ mouet᷑ ad ſupᷣmã regio nez ſed ad mediã. ⁊ aliqͥ nõ mouent᷑ ita alte. Infert ſe cũ do.ꝙ ſicꝭ celũ ſuꝑeminet o ibus inferioꝛib coꝛpibꝛ poſtea ignis.deiñ aer.⁊ ↄñjir alia elemeta. Ita etiaz eſt de imp̃ſſionb. quedã em in ſupᷣma regione aer. et qᷓ dam ĩ media.et quedã in ſupᷣma ꝑte infime regionis quedã vo ſt circa terrã. Tercia ↄcluſio.modus ge⸗ neratõnis impᷣſſionũ ignitaꝝ talis ẽ.cuʒ ꝑ caloꝛeʒ ſo lis a coꝛꝑib terreſtribo eleuata fuerit vſq; ad ſupᷣmaʒ regionẽ aeris exalaꝰ calida et ſicca a dominio hñs a⸗ liqntulũ de huĩditate aerea et fumoſa. tũcadhuc cale fit et inflãmat᷑ et ſic axparẽt epicaumata. Epicauma ta em ðꝛ ab epi qð eſt ſupᷣ et cauma incẽdiũ.q̃ſi ince diũ apparẽs in media regione ereni in aereaparet flãma q nõ eſt aliud qᷓ; fumꝰ. vel ſpũs ſiccus et ardẽa Eſt em̃ flãma ſicci ſpũs ard oʒ.et talis ſpus pꝛopt᷑ eiꝰ raritatẽ eſt ĩuiſibił donec inflamet᷑. Pꝛo q̃rta ↄcłone ſuppoĩt phᷣs qtuoꝛ dꝛãs inter hmõi exalatões. Pꝛimo dꝛñt in põne et ſitu. apꝑent em aliq ſicętraps loga vel ſicut lãcea longa.alie o ad modũ dꝛaconis. S cðo dꝛñt in qᷓntitate.nã qᷓdã aꝓparent magne ſᷣm omnem dimẽſionẽ.et tũc apꝑent ad modum ſtipule ardent⸗. Alie vᷣo aꝓparẽt longe ſic lancee. Alie apꝑent qᷣeſcẽ tes. ⁊ alie mou eri ⁊ ſaltãtes ſicę capꝛe ⁊ ſydera volan tia. Dꝛña ſcia ẽ in mõ inflãmatõis.qꝛ q dã inflämã tur ſimul ſcʒ in medio ⁊ extremitatibs Wlie vᷣo pᷣme inflãmant᷑ in vna ꝑte ⁊ ↄñr in alijs.⁊ tũc apꝑent mo⸗ 5 pere⸗ invn ſone ſuitu eg eo gone katis gado jant wlät lalist neatu, glatio lit lincka detur ßfer z.! nen fis füce nis lin fi⸗ ti emlorn bcgnedit Nbönd Pehurdikn lenlbe uudeni kznidr d gin adſeg⸗ Gnridſum Mͤc cniwiis 3 fii⸗ Nte s borſchnns „Kdf wütben Büzrngn pis dettih ietſeen ininii wortug hicrilt i titns. rtiteno maO nnlcaſie rie N öniſg⸗ ir Jint Zucnzt eng0 ine mwlig nuecͤ ulſcjt nobien heral Gcaund in ntagt 80 Ilis repee⸗ X 6 Areſtotelis nere ad modũ capꝛe ſaltãtis ſi exalatio fuerit groſſioꝛ in vna pte qᷓ in alia.⁊ ſi fuerit gracilis apꝑent impᷣſ⸗ ſiones ignite ad modũ ſyderis volãtis.(¶ Auarta dꝛã ſuĩtur ex locis in qbus gñant᷑ hmõi impſſiones.qdazʒ em̃ gſant᷑ in ſuᷣma regione aeris ⁊ inflãmant᷑ ab ae re ↄtinete eas. Alie vᷣo gñant᷑ inferiꝰ ſcʒ ſub media re gione aeris.ñ ſcʒ pꝛopt obſtaculũ nubis aut frigidi tatis exalatio nõ põt trãſire mediã regionẽ.⁊ tũc a fri gido circũſtante violẽte ꝓijcitur inferiꝰ ex quo motu inſlã mant᷑. Oct circa hoe mouet dubiũ de ſyderibus volãtibus.vtꝝ ſcʒ in rei vᷣitate vnus ⁊ idẽ motus lo⸗ calis ſit tm velox ꝙ vna ⁊ eadẽ flãma ita velocit᷑ mo ueatur ſicꝭ apꝑet ĩ ſyderib volãtibo aut ibi ſit vna ex alatio lõga que pus inflã mat᷑ in vna pte ⁊ ↄññter in a⸗ lijs.ita ꝙ ſit ↄtinue noua inflã matio.ſicꝭ ſi cã dela ex tincta ponat᷑ ſub alia accẽſa.ignis ſuꝑioꝛis cãdele vi⸗ detur dñdere ad inferioꝛẽ. ⁊ tñ nõ eſt ixa. Sʒ fumus inferioꝛ ꝗᷣ eſt inferiory cãdele inflãmat᷑ vſq; ad cande laʒ. Rñdet p h̊s ꝙ qũq; fit vno mõ ⁊ qñq; alioꝰ. Vñ qñ exalatio gracitł eleuat᷑ vſq; ad inferioꝛẽ regionẽ ae ris.ita ꝙ vna eius extremitas ẽ ſurſuʒ ⁊ alia deoꝛſum tũc ext remitas ſuꝑioꝛ inflãmat᷑.⁊ ↄnr alie ꝑtes.⁊ quã uis videat᷑ dñ dere tũ non dñdit ſed ↄtinue ſeqͥtur a lia ⁊ alia flã ma.Siłr qñ exalatio ↄpꝛimit᷑ a nube⁊ a frigido circũſtãte tũc pꝛopt᷑ nimiã ↄpꝛeſſionẽ expellit 2 ppijcitur deoꝛſuʒ. Et ex rali motu calefit ⁊ inflãmat ⁊tũc ẽ verus motus localis. Et de hoc dat tale exei ſi aliqs inter ſuos digitos foꝛtit᷑ aliqͥd ↄſtrigit vtpu⸗ ta la pidẽ vel ceram tuc pꝛopt᷑ nimiã ↄpꝛeſſionẽ lapis exit ⁊ pijcitur.ſic ãt eſt in ꝓpoſito Eſt ãt ↄcluꝰ ralis q; exalatões (q̃ inſlãmãt᷑ in ſupᷣma regiõe aerꝭ aſcẽdũt ſurſuzʒ. ⁊ q̃ inflã mant᷑ in infima regione aerè nõ aſcen⸗ dunt ſurſuz niſi violẽte ꝓijciant᷑. Pcʒ qꝛ quilibet ſᷣm naturã calidi nata eſt ferri ſurſuzʒ.ſed illa que fiũt in ſupᷣma regione geris cãnf᷑ a caloꝛe illius regionis.iõ ſunt leuioꝛ es qᷓ; ille que cãnt᷑ a caloꝛe infime vł ab ex⸗ pulſione eius quã ſequit᷑ inflãmatio. x hoc ergo pʒ ꝙ quedã exalatõnes mouent᷑ ſurſuʒ.⁊ quedã deoꝛſuʒ ſᷣm ꝙ a ↄpꝛimẽte pellũtur deoꝛſuʒ.⁊ quedã ad latus to ꝙ motus eaꝝ eſt ↄpoſitus ex naturali ⁊ violento. Olſt violẽtus a pꝛoijciẽte ⁊ naturał a pꝛopa leui⸗ tate. Ex iſtis oibus ptʒ ꝙ impᷣſſiones ſtꝭ in inferioꝛi loco qᷓ; aſtra.⁊ ideo etiã apꝑent valde velocit᷑ moue⸗ ri qdð nõ fieret niſi eẽnt pꝛope nos n hoc ſcdðo caplło detmiat phs de qͥbuſdã coloꝛi bus apꝑentibꝰ in aere de nocte. At ponit talẽ ↄcluſio nem.aliqñ de nocte exñte ſerenitate qũ ſcʒ nõ eſt mag⸗ nus vẽtus apparẽt in celo quedã fantaſmata q̃ nõ ſũt ſicut flãme.ſed ſtꝭ ſicut coloꝛes rubei vł nigri.Et tũc appet ꝙ celũ ſit ꝑfoꝛatũ ⁊ ꝙ in eo videat᷑ vna ꝓfundi tas tanq; abiſſus quã vocat p h̊s hyatus vł voꝛaginẽ Oę'aũt tales coloꝛes dẽant nobis appere ptʒ quia ſicꝭ⸗ exalatöes eleuate qñq; inflãmant᷑ vt dem̃ eſt.ita qñq; ↄdenſent᷑.⁊ tũc lumen veflectit᷑ vł refrangit᷑ a talibo ex⸗ alationibs.⁊ ex tali reflectõne talis lumis ad tales ex alatõnes ibi inſpiſſatas cãnt᷑ apꝑentie diuerſoꝝ colo rum. er maxime ibi apꝑet coloꝛ purpureus aut pu⸗ niceus. Cã autẽ efficiens iſtoꝝ coloꝝ eſt lume ſtellaꝝ vel ſo lis modicũ poſt occaſuʒ vel añ oꝛtum. Nõ fiunt aũt iſte impᷣſſiones niſi in ſerenitate pꝛopt᷑ duo.Pꝛi⸗ mũ eſt quia ſi eſſet ventus ſtatim diſgregaret mate⸗ rxlam illoxꝝ coloꝝ. Scdm eſt quia ſi eent mutte nubes Folio xci. in aere lumẽ aſtroꝝ nõ ꝑuentret ad illaʒ nubẽ. ? ita nõ appent hmõi coloꝛes.⁊ iſte diuerſitates coloꝝ pꝛone⸗ niũt pꝛopf᷑ diuerſaʒ diſpoem materia ꝝ penes groſiuʒ 2 ſubtile. 4 De cometis ant) In hoc tercio caꝰ Determĩat phus de cometa.Et diuidit᷑ in dnas ꝑtes In pᷣma parte narrat tres opiones antiquoꝝ de co⸗ meta Quaꝝ pᷣma fuit Anaxagoꝛe ⁊ Democriti.qui dicebãt cometã eſſe ſimphaſim.i.a pparirõem ſtellaꝝ erraticaꝝ ſcʒ ſaturni. veneris.iouis.marcis.⁊ mercu rij Scðᷣa opinio fuit Pictagoꝛe ⁊ ſuoꝝ ſequatiũ qui dicebant ꝙ cometa eſt vna de ſtellis erraticis.⁊ eſt in ipᷣo celo ⁊ ꝑ magnum tẽpus latʒ fſub ra dijs ſolis pꝛop ter pꝛopinqtatem eius ad ſolem. Tercia fuit opinio vpocratis qui cum pᷣcedentiba conuenit in hoc ꝙ co⸗ meta eſt vna de ſtellis erraticis. Sed in hoc differt qꝛ alij dicũt ꝙ cometa habet comã de ſui natura. Iſta aũt opinio dicit ꝙ habet alium de quia ſcʒ abſtrahit hũoꝛes ex aere.⁊ ideo ex refractõne radioꝝ ſolis ad il los hũoꝛes ſpiſſos cauſat᷑ talis ſplendoꝛ.⁊ ita coꝛpus comete eſt in celo.⁊ cauda ſua in aere. Vnde iſti dice bant ꝙ ex eo cometa raro apꝑet.quia ſoluʒ aꝓpareret verſus poluʒ antarticũ.Ot cauſa c.quãdo illa via eſt inter tropicosſcʒ in via ſolis tũc.pꝛopter nimiũ caloꝛcẽ nõ abſtrahit hũoꝛem.⁊ ideo ibi nõ habz comam. Sʒ quãdo eſt extra ſcʒ tropicũ capꝛicoꝛni ſeu hyemalem tũc bene attrahit ad ſe hũo:es 2 habʒ comam.⁊ nõ vi/ detur a nobis qꝛ tales radij nõ refrangũtur ad nos. Sed contra iſtas opiones arguit.⁊ pᷣmo contra pꝛi mam ⁊ ſcdᷣam duabus rõnibus. Pꝛitna ratõ eſt.quia ſtelle erratice om̃es mouent᷑ ſub circulo aĩialium.id ẽ ſub zod aico.ſed multocies viſe ſtẽ ſtelle comate vltra iſtum circuluzʒ.ergo ⁊c̃. Secũda ratio eſt.quia ſepe ſi mul apparent multe comete.ergo cometa nõ ſolum eſt vna ſtella erratica.ĩmo neq; plures ſimul niſi ponerẽ tur plures ſtelle erratice q; ſepßtem. Sed cõtra ter⸗ ciam opionem arguit duabus rõnibus. Pꝛima eſt.qꝛ ſim vpocratem talis ſtella nõ habebat comã quando erat inter tropicos.ex quo ſequit᷑ ꝙ aliquãdo ibi de⸗ buiſſet apꝑere ſine coma.quia aliquãdo viſe ſunt qͥnꝭ ꝙ; planete ſimul ſupꝛa noſtꝝ oꝛiſontem.⁊ tũc non ap⸗ parebat cometa.ergo non eſt aliquis illoꝝ quinq; pla netarum. Secũda ratio repꝛehẽdit illã opinionem in hoc ꝙ apꝑet cometa ſolum vᷣſus aquilonẽ.⁊ ſole exiſtẽ te circa tropicum eſtiualẽ.quia in achava(que eſt ꝑs grecie) viſus eſt vnus magnus comerta ſole exiſtete in eqͥnoxio hoc eſt in martio vel ſeptẽbꝛi.⁊ tũc ſecutus ẽ magnus terre motus ⁊ vndatio fluuioꝝ. Non ergo ſolum in aquilone apꝑet cometa.ſed etiã verſus au⸗ ſtrum ſicut appuit vnus cometa valde magnus tem⸗ poꝛe milonis pᷣncipis athenienſiuʒ in Yanuario ſole exiſtente circa tropicos hyemales. Deinde arguit philoſophꝰ contra pꝛedictas tres opiones ſimul dua/ bus rõnibus. Pꝛima eſt.ꝙ nõ ſoluʒ ſtelle erratice fiũt comate ſicut ipi vlcebat. Pmnino ſolr narrãt egiptij alique ſtelle fixe aliquã do videntur here coma. Et dicit philoſophꝰ ꝙ nõ ſoluʒ illud habuit ab egiptijs ſed etiã perexꝑientiam de quadã ſtella que ẽ in femo re canis.ibi em quedã ſtella videbatur comã habere ideo quãdo viſus vertebatur circa illã minus vide batur. Secũda cã eſt.quia ſtelle celi non deficiũt.im⸗ mo ſunt perpetue licet deſinãt videri quãdo accedũt ad ſolem.ſed multe ſtelle comate vilei bſe defice⸗ lij. 1 Queſtiones re. 2 nonꝑ acceſſum ad ſolem.ſicut narrat philoſophꝰ de vno qui tẽpoꝛe ſuo apparuit pꝛimo poſt ſolis occa ſum qui extẽdebat lumẽ ſuũ vſq; ad terciam partẽ ce? li. t deinge ꝑ ſeipᷣm viſus eſt deficere ⁊ non ꝑ acceſ ſuum ſolis ad ipßam. (Nonclu dit ergo finaliter. ꝙ quia quãdoq; viſe ſunt planete adinuicẽ ⁊ nõ aꝓpare bat ſtella comata ſicꝭ vidit Areſto. duas ſtellas con iunctas in geminis.⁊ tamẽ non apparuit ſtella coma/⸗ ca. ⁊ etlam planete apparẽt multum parui.⁊ ideo vide tur ꝙ ex eoꝛum ↄiũctione nõ poſſit cauſari ita magnꝰ cometa.ſicut ille qui exredebatur vſq; ad tciam par⸗ tem celi.ergo nullo mõ cometa eſt ↄiunctio ſtellatum In hac ſecũda parte pᷣnci pali detminat philoſophꝰ de cometa 'm pꝛopam opt nionem Et dicit pꝛimo.ꝙ ſi de cometis poſſit dari cã ad quã non ſequitur aliqð impoſſibile.⁊ cui concoꝛ⸗ dant omia apparẽtia de cometis hoc debz ſufficere. Et cauiſa iſtius ẽ.quia nõ in o mibus partib philoſo pꝓhie naturał põt haberi demõſtratõ ſʒ ſolũ ĩ qbuſdã põt baberi ſolum pꝛobabilis ⁊ veriſimilis opinio. Ad oſtẽdẽdum ergo modum detminandi de ge⸗ Neratõne comete ponit tres ſuppoſitõnes. Pꝛima eſt. in hoc mũdo inferioꝛi ſcilʒ inter nos ⁊ celum eleuant quedam exalatones calide ⁊ ſicce vſq; ad ſupᷣmaʒ re gionem aeris. Secũda ſuꝓpoſitio ẽ.ꝙ ſupꝛema regio geris mouetur circularit᷑ ſicut ⁊ celum.⁊ ꝑ conſeques erxalatones que ſunt in ea mouẽtur circularit᷑. Ter⸗ cia ſuppoſitio ẽ.ꝙ tales exalatõnes quã doc; ibidẽ in⸗ Hãmãtur. ⁊ inde fit ſydera vo lãtia ⁊ ſimiles impꝛeſ⸗ liones ignite. Iſtis ſu poſitis dicit ꝙ duo ſunt modi gũationis cometaꝝ. Pꝛimus ẽ.ꝙ quãdoq; propt᷑ mo tum ⁊ aſpectum ſtellaruzʒ aliqua pars ignis ↄdenſa⸗ tur ⁊ fit talis nature ſicut exalatio.ita ꝙ nõ tm̃ debi litatur vt cito defic iat nec vt facilit᷑ cõuertatur in ae?⸗ rem. ſed ſe habʒ in detminata pꝛopoꝛtõne ⁊ tunc inflã matur ⁊ diu durat.ita apparet nobis quaſi quedam ſfſſtella Secũdus modus gñationis comete talis eſt quãdoq; em̃ a terra eleuatur quedã exalatio debite ꝓ poꝛtionata ad diu durãdum que cum venit ad ſupꝛe mam reglonẽ aeris inflãmatur.⁊ ſatis diu durat in⸗ flãmata ⁊ aꝓparz eſſe ſtella comara.⁊ pᷣm figuram ta⸗ lis exalatõmis aliter ⁊ aliter figuratur talis cometa. Ot iſta declarat per explum.nam quãdo exalatio ẽ parua ⁊ inflã mabilis de leui tũc cito deficitl ⁊ decur⸗ rit flamma velociter.⁊ tũc apparz ſicut ſtella cadens. Dʒ quando eſt magis groſſa ⁊ continue ſibi aduenit materia pꝛopt exalatõnes continue aſcẽdentes tũc nõ cito conſumit᷑ ſed diu durat.Si autẽ aliquis ponat ignẽ in vna palea ſtatim decumit. Si autẽ ponatur iun cumulo ſtraminũ diutius ꝑmanet.⁊ maxime ſi conti nue apponataur ſtramini ſtramẽ (Quando quidẽ igitur.) Ldic philoſophꝰ po⸗ nit diuerſitatẽ cometaruʒ dicens.ꝙ duplicit fiunt co⸗ Mete. Vno modo quãdo talis exalatio dircẽ ſupponi tur alicui ſtellarum fixarum. ⁊ tũc illam ſtellam fixam dicimus eẽ comatam.ſed in rei vitate non ẽ oomata. quia illa ſtella ẽ in celo.⁊ coma ce in aere.tamẽ pꝛopt᷑ aliquam virtutẽ illius ſtelle illa exalatio conſeqᷣtur il lam ſtellam eo modo quo halo.i.coꝛona que aparet circa lunam conſeqᷣtur ipam lunam.licʒ talis coꝛona non ſit in celo.immo ẽ inferius in aere. Non ẽtamẽ oi no ſimile.nam aliquãdo talis exalatio non ſupponi⸗ NPꝛimi metheoꝛoꝝ tur dircẽ alicui aſtro.ſed eſt per ſe in ſuo loco.⁊ tc ap paret vna ſtella ꝑ ſe (Vigdetur em ⁊ ſimilis.) Lic philoſophꝰdet/ minat de motu comete.lt dicit ꝙ quãdo cometa in ſequitur vnam ſtellam celi. tũc mouetur ad motuʒ ip ſius. Quãdo autem ꝑ ſe mouetur tũc non mouet᷑ ita velociter immo retardat motum ſunʒ ita ꝙ ſi hodie occidat cum vna ſtella celi.craſtina die tardius ibit ad occaſum. Et quia dictum ẽ ꝙ cometa fit exexala tione calida ⁊ ſicca.ideo philoſophꝰ hoc declarat.nã tẽpoꝛe apparitõnis comete fiũt multi venti qui gnan⸗ tur ex tali exalatõne. Vnde cometa ⁊ ventus ide ſunt licʒ aliter ⁊ aliter diſpoſita De eo autẽ quod eſt) Nic philoſophꝰ oſten⸗ dit effectus comete dicẽs.ꝙ aꝓparitio cometaꝝ ſigni⸗ ficat ſiccitatẽ aeris ⁊ multitudinẽ vẽtoꝛum. VUnde quando apparẽt magne comete fit magnus exceſſus vẽtoꝛum.ita ꝙ vna vice fit magnus ventus aut totus annus ẽ ventoſus. Et de hoc dat duo exepla. Pꝛimuʒz eſt.qꝙ ſemel factus ẽ tantus ventus ꝙ leuauit maximũ lapidem de terra.⁊ poꝛtauit ꝑ maximam diſtãtiam ⁊ die illo in veſpe apparuit cometa.⁊ tota hyems fuit valde ſicca ⁊ boꝛialis (Quando quidẽ credidit) Finaliter hic phi⸗ loſophus detminat de loco ⁊ tẽpoꝛe apparitõnis come te. Olt quo ad tẽpus dicit.ꝙ non axparet niſi raro. ¶ Kuius cauſa ẽ.quia licʒ ſepe fiũt tales exalatõnes. tamẽ aliquã do repꝛimũtur a frigiditate medie regio nis aeris.⁊ tũc apparẽt ſtelle cadẽtes. Xtliquãdo ve⸗ ro cum aſcẽdunt vſq; ad ſuᷣmam regionẽ aeris.tũc ex motu ipᷣius aeris diſgregãtur Aliquãdo vero nõ eſt ſatis de materia.⁊ iðᷣo raro accidit ꝙ ſit cõueniẽs diſpoſitio pꝛo gña tione comete Vbi notã dum pꝛo illius textus expoſitõne.q co⸗ meta non gñatur ſemp.nec hoc ẽ in poteſtate ipᷣius na ture.aliquãdo pꝛopt reſiſtẽtiam contrarij agentis.ali quando pꝛopf᷑ deſcm ipᷣius materie ex qua cometa de beret gnani.Generatur pᷣcipue in duobus tẽpoꝛibus ſcilʒ in vere ⁊ in autũno.magis tamẽ in autũno qᷓ; iu vere patzʒ.quia ver eſt tẽpus calldum ⁊ humidum ex ſua natura.ſed huĩ ditas impedit ne eleuetur exala⸗ tio ex qua cometa poſſʒ generari. Sʒ autũnus eſt ca⸗ lidus ⁊ ſiceus rõne caloꝛis eleuatur mat᷑ia que ꝑ ſicci tatem ad illam eleuationẽ per caloꝛem ſolis redditur cõueniens ⁊ apena. Non aũt poteſt gñari tꝑe byema li quia tũc eſt nimiũ frigus ⁊ etiam huĩdum ẽ pꝛedo⸗ minans.⁊ tũc eſt defcũs tam ex parte cauſe efficentis que ẽ caloꝛ qᷓ; ex parte materie que ẽ puluis eleuãdus Sʒ3 eciam in eſtate non põt generari.quia tũc exceſſi⸗ uus calo: conſumit materiam ex qua cometa deberz enerari. QLuãtum vero ad locum ſuũ dicit pbi⸗ ſophus ꝙ ſepius cometa fit extra tropicos.ſcilʒ ex⸗ tra viam ꝑ quam ſol decurrit. Et cauſa illius ẽ.quia pꝛop nimiũ caloꝛem (quiẽ inter tropicos.⁊ pꝛopt᷑ vo locitatem motus ſupᷣme regionis aeris)diſgregatur materia.⁊ idᷣo raro fiũt ibi comte (Qualiter autẽ) In hoc quarto capitulo huiꝰ tractatus det᷑m inat philoſophꝰ de via lactea.id ẽ da quodam circulo qui apparet albus ad moduʒz lactis ⁊a grecis vocatur galacia.quod idem ẽ ꝙ albuʒ la⸗ tine. Oct diuiditur in duas ꝑtes. In pꝛima ꝑtractat lain bobye cennn Awacti glbete Wdins t aane delnueng ngbiginng siceſr ſodheſn nen in n. Ni aſt eu Atruni 1 M zwi rbed öͤnse unud. EAlins. neng⸗ ich sdi cbw mni ego löusn sal rende Gnde⸗ linil Anai mnptla anepiut ddn ehm AIlireſtotelis opiniones ãtiquoꝛum de via lactea.quaꝝ pꝛima fuit Pithagoꝛicoꝝ dicẽtium qꝙ olim aliqui planete deuia uerunt a zodaico. ⁊ tũc mouebãtur ꝑ illam viaʒ que Ddicitur lactea.⁊ pꝛopt᷑ nimiuʒ caleꝛem conbuſſerüt il las partes in quibus nũc apparet via lactea.⁊ quãdo adhuc apparet talis albedo. Iſtam opionem repꝛo⸗ bat philoſophꝰ.quia tũc ſequeret᷑ ꝙ illa pars celi que mediat inter tropicos iã deberet eſſe conbnuſta.naʒ cõ cinue in illa parte mouebãtur planete. Secũda opi⸗ nio eſt Anaxageoꝛ ⁊ Democrxiti dicentium.ꝙ quan⸗ do ſol eſt de nocte ſub terra. tunc pꝛopter vmb:am terre non poteſt illumĩare aliqua aſtra. Oſt ide oilla pars celi (in qua ſunt aſtra que de nocte illuminan⸗ tur a ſole) aꝓparẽt illumiata ⁊ alba.⁊ ideo vocat᷑ via lactea Iſtam ãt opinionẽ repꝛobat philoſophꝰ dupli citert Pꝛimo.quia ſol aliter mouetur qᷓ; ſtella fita er⸗ go continue alias ⁊ alias ſtellas fixas aſpiceret ſi vm bꝛa terre ꝑtingeret ad ſtellas fixas vt dicunt pꝛedicti opinãtes.⁊ ſic ralis via deberʒ quãdoq; apparere iux ta aliqua aſtra.⁊ deinde iuxta alia.cuiꝰ oꝓpoſitũ ptʒ per experictiaz Secũdo ſie.ſol eſt maioꝛ ſota terra. ergo ſeqnitur ꝙ vmbꝛa terre que dicitur nox continue vadit diminuẽdo ſᷣm eiongatõnes a terra.ergo talis vmbꝛa nõ pꝛotenditur ad ſtellas firas. Tercia opi nio fuit aliquoꝝ ãtiquoꝛum dicẽtium.ꝙ via lactea cã tur ex reflectõne viſus noſtri ad ſolem. dãc opinio⸗ nem repꝛo bat phs.quia ad talem reflecti onẽ tria re⸗ quirũtur.ſcʒ viſus ſpeculum ⁊ ros. Vliſa.cuiꝰ ſpecies refrangitur.ſed moto aliquo iſtoꝝ refractio continue a waret in alio loco.ergo cum ſol et alie ſtelle cõtinue moueant᷑ ſequitur ꝙ illa refractio deberet ↄtinue ap⸗ parere circa alia ⁊ alia aſtra.huiꝰ tamẽ oꝓpoſitũ pa⸗ tet ad ſenſuʒ. Secũdo pꝛobat.quia via lactea axpa⸗ ret.in ſpeculis ⁊ in aqua.modo nõ videtur poſſibile ꝙ viſus poſſit refrangi abilla aqua vſq; ad illam viam. 2 poſtea ad ſolem pꝛopt᷑ debilitatem radij. ¶Ros autẽ dicamus) In hac ſecũda parte pn cipali huiꝰ capituli det᷑minat philoſophꝰ de gala cia ſᷣm pꝛopam opinionẽ dicens.ꝙ eodem mõ ⁊ ex eadezʒ materia ſit galacia ſic ⁊ cometa. Nam ſic comete aliquãdo ſequũtur ſtellas.ita galacia ſequit᷑ aliquas ſtellas. O(t ad vidẽdum modum gnationis gala⸗ cie que ponitur in noua tranſlatõne Sciẽdum ẽ pꝛi⸗ mo.ꝙ ab iſtis inferioꝛibo coꝛpoꝛtbus ⁊ caloꝛem ſolis ⁊ alioꝝ aſtroꝛum eleuãtur multe exalatões calide ⁊ ſic⸗ ce.que pꝛopt᷑ virtutem ſtellaꝝ ſperaticaꝝ vel ſpotica⸗ rum id ẽ ſpiſſe ſeminatarum ⁊ pꝛope ſe inuicem poſi⸗ tarum eleuãtur vſq; ad ſupꝛemã regionem aeris ſub illis aſtris ſperatic?. in quibus quidem exalationib⸗ (bi exiſtẽtibꝰ recipitur lumẽ illoꝛuʒ aſtroꝛum ⁊ appa rit claritas noua ⁊ magna que vocatur apud philoſo phum galacia ſiue lactea via.que ſᷣm ruſticos voca tur via ad ſanctuʒ Jacobum. Ox quibus patz qua re galacia nõ dicitur eſſe rubea.nec eſt talis ſcʒ pꝛ'op ter claritatem lumis a ſtellis ſub quibus gallacia ge neratur deſcendẽtis Et iſtud dictum phᷣi declaratur rõne ⁊ ſigno. Ratõne ſie.quia ſi vna ſtella põt ad ſe trabere tantam conſiſtentiã ⁊ exalationẽ ex qua fieri poteſt cometa.ronabile eſt ꝙ multa aſtra ⁊ multe ſtel⸗ lie poſſint attrahere tantã materiam ex qua fieret via lactea . ſigno pꝛobat ſic.quia in via lactea apparxẽt Folio xcii. quaſi duo circuli iuxta ſe inuicem poſiti. Q uoꝛum vaus eſt continuus in quo continue apparet albedo. Allius eſt diſcõtinuus ita ꝙ ibi ſunt aliqua intual⸗ la in quibus nõ eſt albedo.puta vbi ſtelle ſunt maio⸗ res ⁊ ſpiſſioꝛes ibi albedo magis apparet.ideo ſignuʒ eſt ꝙ magnitudo ⁊ multitu do ſtellaꝝ eſt cauſa talis conſiſtentie. Vel ſic.quia galacia nõ apparet pꝛop⸗ ter tropos quod contingit pꝛopter nimiam caliditag tem ſolis que ſegregat conſiſtẽtiã exalatõis. Sʒ Tho mas. Albertus ⁊ Auiecna (qui cõmendãt antiquam trãſſationeʒ) dicunt galaciã eſſe de natura celeſtium. Oiffinitur autẽ ſic galacia. OGalacia ẽ conia ma⸗ ximi circuli pꝛopter eleuatõnem exalationũ ſub illo circulo. Dicũt autem quidẽ ꝙ via lactea eſt in cello hoc modo quia ſcilʒ in celo eſt quedã diffoꝛmitas in ptibus eius ſic ꝙ quedã partes eius ſunt denſioꝛes 7 alie rarioꝛes.⁊ illa ꝑs celi in qua apꝑet via lactea denſioꝛ alijs ꝑt ibus.⁊ habetur in ãtiqua trã ſſatione. licet in noua ↄrium dicatur. Vel aliter definitur ſic. Gallacia eſt quidã circulus albus ſiue lacceus ap⸗ parens in celo ſub pedibus gemioꝛum. Q(t a ꝓparet ibi duo circuli albi qui nõ ſunt vbiq; diſiuũcti.nec vbi q; cõiuncei irca hũc textum mouentur quatuoꝛ dubia. Dubitatur pꝛimo de diuerlitate exalationũ ⁊ impꝛeſſionũ ignitarum. ODicendum eſt. ꝙ omes impꝛeſſiones ignite fiũt ex fumo calido ⁊ ſicco.aut ergo ibi eſt excellens calidi⸗ tas.aut mediocxis.aut debilis.Si excellens tũc mo⸗ uetur ad ſupꝛemaʒ regionem aeris.aut ergo exalatio eſt equaliter ſubtilis aut inequaliter. Si inequaliter aut magis habʒ de groſſo qᷓ; de ſubtili ⁊ tũc quãdo in flãmatur apꝑet per modum colũne pyramidalis. velł tm̃ de groſſo quãtum de ſubtili.⁊ ſic apꝑet per modũ lancee ardẽtis.Si vero fumus ſit eq̃liter ſubtilis.aut ergo eſt continuꝰ.aut diſcõtinuus.Si diſcõtinuꝰ tũc apparet per modum ſtipularum ardentium.Si ve⸗ ro ſit continuus ⁊ paruus ⁊ ſit vna ꝑte accenſus ⁊ in alia non. tunc appet per modum candele ardentis. Si vero in vna ꝑte magis diſtra hitur q; in alia voca tur dalus.⁊ iſte ſunt impᷣſſiones genite in ſupꝛema re⸗ gione aeris. Si ãt talis exalatio ſit mediocriter cali⸗ da tũc mouetur vfq; ad mediã regionem aeris.aut er go materia eſt continua aut diſcõtinua.Siſecũdum apꝑebit per modum ſtipulaꝝ ardentiuʒ. Si vero ma teria fuerit globata ita ꝙ pꝛimo vnus globus inſlam metur ⁊ poſtea alius tunc apꝑebunt capꝛe ſaltantes. Cõtingit ãt aliquãdo ꝙ talia materia circũdat᷑ nule frigida ⁊ tẽ inflãmat᷑ ꝑ ãtipariſtaſim ⁊ apꝑem ſtipule ardẽtes Si ãt materia ſit ↄtinua.aut ̊ eſt ↄpacta et globata. aut nõ. Si ſcdᷣm tũc fucceſſiue incendit᷑ ꝛap paret ꝑ moduʒ candele ardentis. Si pꝛimũ aur ergo in aere ſibi occurrit aliquod impedimẽtum.aut non Si nõ tunc vocatur ignis fatuus ſiue pendens.quia diu ſtat in aere ⁊ quãdo aliquis nititur eum aꝓpꝛehẽ dere ſemꝑ pꝛecedit ipᷣm pꝛopt᷑ motum eins.Si aute,z aliquid ſibi occurrat.aut ergo ſuꝑius.aut inferius. Si ſuꝑius tũc talis fumus nõ poteſt aſcẽdere pꝛop 5 — = QAueſtiones Pꝛimi metheoꝛoꝝ mpedimẽtum.ideo mouet᷑ lateraliter.? vocatur ſy⸗ Dus volans. Elliqu do vero tale frigidum occurrit ante inflamationem. ⁊? tũc materia incuruat᷑ ⁊ eleuat᷑ in medio ⁊ inflã matur.⁊ tũc apparet ꝑ modum dꝛa⸗ conis toꝛtuoſi 1 exſuffla tis ignem. Si autez tale frigi⸗ dum obuiet inferius tũc exalatio alcendit 2 vocatur ignis aſcendens.iſte ſunt impᷣſſiones genite in medat regione aeris. Si vero talis fumus ſit debiliter cali⸗ dus tuc remanet in infima regione aeris. Ot ſi ma⸗ teria ſit diſcõtinua ⁊ ſimul accenſa tũc appent ſtipule ardentes. Si vero ſit continua ⁊ ſimul accenſa tũc ap parer fumus ardens. Quãdo vero eſt leuis 2 ſubti⸗ lis inſequit᷑ fugientes quia mouetur ad modum aerꝭ ⁊ tũc apparent candele ardetes Oubitat᷑ ſeci do. de cauſis imp̃ſſionũ ignitarum dicendũ eſt ꝙ materia Ppꝛopinqua earũ eſt exalatio ca lida ⁊ ſicca ſœatate oppoſita huĩditati aquoſe.⁊ ma teria remota eſt coꝛpus terreſtre ꝑticipãs aliquid de humiditate aerea. C ã efficiens eſt calef aciẽs huiuſ⸗ modi coꝛꝑa.non em fumãt coꝛꝑpa groſſa ⁊ terreſiria ni ſi pꝛius calefcã. calefaciẽtia autẽ ſunt ſol ꝛ aſtra ꝑ ſua lumina ⁊ alias vᷣtutes. Finis autẽ pꝛopiquus huiuſ⸗ mod i exalationũ eſt generatio ignis. inis aurẽ remo Tus ẽ ſalus anmãtium “ NQOubitat tercio. Vtrum om̃es impᷣſſones ignite ſint eiuſdéſpci ſpẽaliſſime Dicẽduʒz ẽ ꝙ ſic. nõ em dil ferunt niſi ꝑ differẽtias accidẽtales. Un nonẽ ponen⸗ da pluralitas differẽtiarum eentialium ſine necĩta⸗ te. VUnde gnaliter tenẽdum c pꝛo regula.q; ome pꝛedi catum concretũ denomĩatiue pᷣdixabile de impꝛeſſio ne ignita eſt diſtingucẽdum. eo ꝙ poõt capi pꝛo ſcato. ? ſic infert diſtinctionẽ ſpecificã. vł pꝛo denomĩato ⁊ ſic ſtat cum diſtinctõne ſpecifica “ Dubitat᷑ quarto. Vtrum vnuʒz contrariũ foꝛtifi⸗ cet reliquũ ꝑ antipariſtaſim. Dicẽdũ ꝙ lic.ptz quia vnũquod q; Sriu alteri apꝛoximatũ eſi ſit debilius) fugit ad alium locum in quo congregãtur omes ꝑtes eius ⁊ ſic foꝛtificat. Si autẽ non põt fugere ad alium locum. fugit in ſeipm ↄd enſando ſeipᷣm. ⁊ ireꝝ foꝛtifi catur. Hon eſt tame intelligẽdum ꝙ vnum Zrium fu giat reliquũ.ita ꝙ accidens migret de ſubiecto in ſub ſectum. ſed illa fuga reducẽda ẽ in ſubiecta illoꝛũ ac⸗ cidctium. que ẽ naturalis exeo ꝙ qᷣlibet nititur con⸗ ſeruare ſeipᷣm. t hoc ptz expꝛeſie in lineis huẽctatꝭ poſitis ſupꝛa ignem ex quibus real & recedir. VInñ notãdum ẽ.ꝙ ſunt aliqua qria que realiter coꝛrũpunt ſua ria quibus ſunt appioximata. Alia vero ſt/ que no coꝛrupumt ea realiter. ⁊ iᷣa axppꝛoximata circũſtãt ⁊fugant ea. ⁊ de flis eſt noſtra intetio. Pꝛima ein con traria potius ſtꝭꝗ coꝛruptiua qᷓ; foꝛtificatias Iſte textus erpoſitus eſt Folio p tercio Ecometis autẽ ⁊ vocato lacte dicamus du⸗ bitantes ad dcã ab alijs pꝛimo. Anaxagoꝛas guuidé igitur 2 Democritus aiũt eſſe come⸗ tkas ſymphaſim errãtium ſtellaꝝx.cum pꝛopter pꝛope venire putant᷑ ſangere iuicem. Italicoꝝ aũt quidem vocatoꝝ pythagoꝛicoꝝ vnum dicũt ipᷣm eſſe erran⸗ um ſyderuʒ. ſed poſt multuʒ tepus fantaſiam ipᷣius eſſe.⁊ exceſſum ad modicũ quod aecidit ⁊ circa mer⸗ curij ſtellam. quia em̃ modicuʒ diſgredit᷑ ſepe no ap paret ita.vt poſt tẽpus appareat multuʒ. Similt au tem his ⁊ qui circa hypocrateʒ chiũ.⁊ diſcipulũ eius eſchiluʒ enũ ciauerũt.ſed quoniã nõ ex ipo aiũt habe re ſed errãtem pꝛopter locum aliquã do acciꝑe.irefra cto noſtro viſu ab attracto humoꝛe abipo ad ſolem. Quia autẽ diſcedt tardiſſimo tẽpoꝛe ↄopparet poſft tempus plurimũ alioꝝ aſtroꝝ. vnde cuʒ ex eodeʒ ap⸗ pareat ſubdeficies per totuzʒ luũ cireulum.cedere au tem ipᷣm ⁊ ad arctuʒ ⁊ ad auſtrum. Intermedio qui dem igitur loco tropicoꝝ nõ attrahere aquã ad ipᷣm quia conſumpta c a ſolis latione.ad auſtrum autem cum feratur copiam quide habere tales huiditates ſed quia pra eſt deciſio circuli que ſuꝑ terram.que au tem deoꝛſum multiplex. uon põt viſus hominũ fracé⸗ tus ferri ad ſolem.neq; appꝛopinquãte tropico loco. nec; in eſtiuis vᷣſionibus exiſtente ſole.pꝛopter qð in his quidem locis nõ fieri cometam ipᷣm.quãdo vero ad bo:eam relictus exſtit erit accigꝑe comam qꝛ mag⸗ na eſt periferia que de ſuꝑ oꝛiʒontis. Que autẽ ſub⸗ tus ps circuli pua.facile em̃ ẽ viſui hominũ ptingere tũc ad ſolem. Omibus aũt his hec quidẽ cõiunctim accidit dicere impoſſibilia.hec aũt ſeꝑatim. Pꝛimo quidem igitur dicẽtibus ꝙ errãtium eſt vna ſtellaꝝ cometa.errantes em̃ o mes in circulo alium ſubdefi⸗ ciunt.comete aũt multi niſi ſunt extra circulum. De⸗ inde ⁊ plures vno ſimul facti ſtę ſepe. Adhuc autez ſi pꝛopter refractionẽ comam habet.ſicut ayt Hxpo craces.opoꝛtebataliquãdo appa rere ⁊ ſine coma ſtel lam habere.quoniã quidẽ ſubdeficit quidem.⁊ ada lia loca.comã autem habet nõ vbiq;. Nüuc autẽ nul⸗ la viſa eſt pꝛeter quinq; ſtellas. Iſte autẽ pꝛeter quin q; ſimul omes eleuate appent ſuper oꝛiʒontẽ. Et ma⸗ nifeſtis autẽ exiſtẽtibus ipᷣis omibus ⁊ nõ appentibi oĩbus.ſed quibuſdã exiſtẽtibus apud ſolem.nihilo⸗ minus comete appent facti ſepe. Atuero neq; hoc ve⸗ rum quod in loco ad arctum fit cometes ſoluz ſimul ſole exiſten te circa tropicos eſtiuales. magnus emm cometes factus circa eum qui in achaxa terre motuʒ ⁊ circa fluctus aſcenſuʒ ab occaſioniby eqnoctialibus oꝛtus fuit.⁊ ad auſtrum iam multi facti ſtꝭ. Sub n cipe autem athenicſium gloꝛioſiſſimo molone fcã fuit cometa ſtella menſe gamelione ſole exiſtente circa tro picos byemales. 2 quide tantã refractõem factãꝗ eſſe. ⁊ ipᷣi impoſſibiliũ eſſe aiũt.õmunè auteʒ his ⁊ con tactum dicẽtibus pꝛimo quidẽ quia ⁊ nõ errãtiuʒ ae cipiunt comã quedã. ⁊ hoc nõ ſolum egiptijs crede⸗ re opoꝛtet equidẽe ⁊ illi aiũt.ſed ⁊ nos vidimus.(a rum em̃ que in femoꝛe canis ſtella quedã habuit co⸗ mam. debileʒ tamẽ. Integentibus quidẽ em̃ in ip̃aʒ Debue factum eſt lume Adiacẽtibus aũt viſum re⸗ miſſe plus.Anhuc autẽ omes qui apud nos niſi ſunt ſine occaſu diſparuerũtin loco ſupoꝛiʒontem cõſlump ti paulatim.ita vt neq; vnius ſtelle derelinqueret᷑ eoꝛ pus.necq; pluriũ.quoniã ⁊ magna ſtella (de qua pus meminimꝰ) apparuerit quidẽ hieme ⁊ gelu ⁊ ſerenita te a veſpera ſub aſio pᷣncipe.⁊ pꝛima quidẽ die nõ ap paruit tanq; preoccũbens ante ſolem. Sequcti autezʒ aparuit quãtum ↄtingit. Minimũ em̃ relictum.et mox occubuit. Lumẽ autem extendit vſq; ad terciã htem celi velut ſimul pꝛopter qð ⁊ vocata fᷣuit vis. Aſcedit aũt vſq; ad ʒonã oꝛionis.⁊ ibi diſioluta fui⸗ Zèò dr lg 8 innk Aee Nhoadſonn, epeegt enedtoen nagrign Ninnu lohict Marnn en sdniii ſehnpube ennmht Aer Mmtinn Auin dien ntmic Aun ſde nchalende Aung nh lronzi tmiin: Migare nrin drieN nagbn mmue at Cbn ebaki Knegfacd magic. iboton Scmäze nsete anns.07 ibahiitc echn ih zütnind Anncti 4 ſruuſe adeeſon it; lnn ſuuti Areſtotelis Ot quidẽ Demoerttus obtinere voluit pꝛo oplone ſua.ayt ei apꝑuiile diſſolutꝭ cometis ſtellas quaſdã HNoc autẽ non aliquãdo quidẽ opoꝛtebat fieri. ali⸗ quãdo autẽ non ſed ſemꝑ. Adhuc autẽ ⁊ egiptij aiũt errãtium ⁊ ad ſeipᷣas ⁊ ad alias fieri cõöuentus.⁊ nos ipᷣi vidimus ſtellam iouis in geminis ſubeũtem cui/ dam iam ⁊ diſparere facientẽ ſed nõ cometam factuzʒ Aobuc autẽ ⁊ ex rõne manifeſtum.ſtelleem ⁊ ſi maio res ⁊ minoꝛes apꝑeant.ſed tamẽ indiuiſibiles per ſe eſſe videntur. quẽadmodum igitur ⁊ ſi eſſent indiui⸗ ſibiles tãgentes.nullam vtiq; facerent magnitudinẽ maioꝛem.ſic ⁊ quoniã nõ funt quidem vident᷑ auteʒ indluiſibiles ⁊ cõuenientes.nihil videbũtur maioꝛes ſ̃m magnitudinem exiſtentes. Q' quidẽ igitur dicte de ip̃is cauſe falſe exiſtũt entes ſi nõ ꝑ plura. ſed tñ per hec ſufficienter palain eſt. Queritur vtrum Vlty cometa ⁊ gallacia hyatus ⁊ voꝛagines ſint de natura celeſti Arguit᷑ pꝛimo.ꝙ cometa ſit de natu ra celeſti. Nam quicqͥd monet᷑ circulariter ẽ de natu⸗ ra celeſti.ſed cometa mouet᷑ circulariteg.ergo ⁊c. ¶Konfirmat᷑ ratõne Senece in naturalibus queſtioni bus quia niſi ſic nõ videretur qũo cometa in toto ſuo moru maneret eiuſdẽ diſpõnis ⁊ etiã quomõ illa exa/ latio ꝑ tam longum tẽpus maneret ita ĩuariata. Secũ do ſic.egiptij viderũt aliquas ſtellas accipe⸗ re comam.ergo cometa quo ad pᷣncipium erit de na⸗ tura celeſti. O(t confirmat᷑ autoꝛitate Ptholomei ⁊ alioꝝ aſt rologoꝝ.quia pꝛopt᷑ hoc ex cometa iudi⸗ cant moꝛtem pᷣncipum ⁊ alia foꝛtuita.ſed cauſe taliuʒ nõ poſſunt reddi ex natura elemẽtoꝛum.ergo cometa eſt de natura celeſti Tercio ſic.ꝙ gallacia nõ ſit de natura celeſti.quia gallacia ⁊ cometa ſtꝭ eiuſdẽ natu⸗ re.ſicut patʒ per philoſophũ in textu ſed comcta ẽ de natura elemẽetali.ergo ⁊ gallacia. Confirmat᷑ per defi mitionem gallacie.in qua dicit᷑ ꝙ ipe cauſat᷑ pꝛopt᷑ ſe⸗ gregationẽ exalatõnis eleuate EEnarto ſic.ea dem rõne qua gallacia ſuſtineĩ eſſe de natura celeſti.pᷣt etiã ſuſtinere ꝙ hyatꝰ ⁊ voꝛagines ſint de natura celeſti.ꝗ̊ᷓ Et ↄfirmatur.quia illa ſtꝭ eiuſdem nature quoꝛuʒ materia eſt eiuſdeʒ nature.ſed oĩm impꝛeſſionũ igni⸗ arum materia eſt eiuſdem nature.ergo ſi gallacia ſit de natura celeſti.ſimilit᷑ ꝛ hyÿatus ⁊ voꝛagines ꝛo amplioꝛi declaratõne eoꝝ que dcã ſunt in tex tu ſoluũtur qᷓtuoꝛ queſtiones. Queſtio pꝛima Vtrum vapoꝛ ⁊ exalatio ſint coꝛꝑa mixta a ſeĩuiceʒ ⁊ a quolibʒ elemento ſpecifice diſtincta. Reſpondet᷑ quadruplicit᷑. Pꝛima reſponſio eſt Cõmentatoꝛis.qꝙ vapoꝛ ⁊ exalatio ſunt quedã mixta impꝑfecta habẽtia foꝛmas ⁊ qualitates elemẽtoꝝ ſᷣm eſſe remiſſuʒ. lia reſpõſio eſt.ꝙ ſint mixta imꝑfecta habẽtia foꝛmas ⁊ qualitates elementoꝝ ſolũ virtualit᷑ ⁊ non realiter nec entitatiue.Tercia reſpõſio eſt.ꝙ ſi de natura illiꝰ coꝛ poꝛis a quo cleuãtur.vel ꝙ ex eis generat᷑. Q.uarta re Perr io eſt.ꝙ ſi vapoꝛ ⁊ exalatio ↄſiderent᷑ ſim foꝛmas bſtantiales quas habet ſic ſta de natura coꝛpoꝛis a Folio xciii. quo eleuãtur.ſed ſi ↄſiderentur ſᷣm diſpõnes qualita tiuas quas habẽt tũc ſunt eiuſdem nature cum coꝛpe quod ex eis generatur. Poſſet tamẽ pꝛoba bilit᷑ dici ꝙ vapoꝛ ⁊ exalatio ſint mixta imꝑfecta ex elemẽtis vᷣtua liter a ſeĩuicem ⁊ a quolibet:elemẽto ſpecifice diſtinc⸗ ta. Patʒ quia in exalatõne videmus ſenſibiliter pꝛopẽ tates iſtoꝝ elementoꝝ. Oxalatio em̃ eſt ſicca ⁊ terre⸗ ſtris.ideo virtualiter ↄtinet foꝛmam ſubſtãtialem ter re ⁊ naturaliter aſcendit ſurſum.2 eſt calida ⁊ inflam⸗ mabilis. ergo videtur continere fomam ſubſtantia⸗ 5 lem ignis. QOueſtioſecunda Vtruz ſerenitate exiſtente de nocte a ppareãt hyatus voꝛagines ⁊ ſanguinei coloꝛes. Pꝛo cuius ſolutõne Attende pꝛimo.ꝙ hyatus ⁊ voꝛagines ſunt aꝑtu⸗ re celi. &t differũt m magis ⁊ minus.vnde quãdo aꝑtura eſt magis pꝛ ofunda tũc dici᷑ hyatus. Q. uã⸗ do vero eſt minus pꝛofunda tũc dicitur voꝛago. Et ſim iliter quando apparet talis aptura ſub coloꝛe ru⸗ beo tũc dicitur voꝛago.Et quã do vero ſub obſcuri⸗ tate tũc dicitur hyarus. De modo aũt foꝛmandi ta les impſſiones ſupponendum eſt pꝛimo O datis duobus eque diſtãtibus illud qð efi clarius remotiꝰ videtur illo qdðᷣ eſt obſcurius.inde eſt ꝙ pictoꝛes il⸗ lam ꝑtem (quã volunt facere cõcauaʒ ⁊ magis remo taʒ) coloꝛent coloꝛe nigro Secũdo ſupponendñ eſt ꝙ ſi lux vel album videatur per nigruʒ aparet eſſe ru beum. Nam exꝑimur ꝙ ſi videmus ſolem per fumũ.⁊ ignem in carbone aꝓparent rubei co loꝛis ad queſtionem.ꝙ noc⸗ Dic pꝛimo *ane ſeenaame ¶ Kuius cã materialis eſt exalatio calida ⁊ ſiccaſur⸗ ſum eleuata. Cauſa vero efficiens eſt lumẽ alicuins aſtri inci dens ſupꝛa talem exalationẽ hñtem aliquã⸗ do diuerſitatem in raritate ⁊ denſitate.in groſſitie et ſubtilitate. Modus aũt generãdi huiuſmõi impꝛei ſiones eſt iſte.cum exalatio fuerit eleuata a terra.⁊ ex⸗ tenſa ꝑ aerem. ⁊ fuerit in medio ſpiſſioꝛ ⁊ in extremi⸗ tatibus ſubtilioꝛ tunc lumen aiicuiꝰ aſtri ꝑtranſiens ſupꝛa eam facit ꝙ ꝑtes extremales apꝑent rubei.ꝑs ve ro media apꝑet nigra.⁊ quia nigruʒ minus mouet vi ſum qᷓ; rubeum.ideo ꝑtes extremales apꝑent p:opin/⸗ quioꝛes.⁊ ps media apꝑet diſtãtioꝛ.⁊ ideo credimus ibi eſſe quã dam aperturã ſiue rupturã.que ſi ſit mag na vocat᷑ voꝛago.Si vᷣo ſit gua hyatꝰ. Olt ſi ſit rubea eſt voꝛago. Si vo nigra hiatꝰ. Iſte ãt impᷣſſiones nõ apparẽt de die. eo ꝙ magnũ lumẽ totalit᷑ ꝑtrãſit ⁊ ↄſu mit opacitatẽ ⁊ obſcuritatẽ exalatõis ⁊ ſic totũ axpa ret claꝝ Nec apparẽt de nocte tꝑe luĩoſo.qꝛ rõne mag ne obſcuritatꝭ lumẽ celi videri nõ põt.a cuiꝰ viſione iudicamꝰ ea q̃ dcã ſunt Vñ pᷣdcè impᷣſſiones eq̃ bñ gfiaut᷑ a vapoꝛe.ſitut patʒ de mane ſole exñte rubeo. IYſte aũt impᷣſſones magis cãntur tẽpoꝛe eſtiuo ⁊ ca⸗ lido.eo ꝙ tunc multe eleuãtur exalationes. Ot ſi queras quare ergo de nocte tẽpoꝛe talium coloꝝ au⸗ diũtur ſoni tanq; hoĩm vel bꝛutoꝝ. Dico ꝙ hoceſt ideo:quia tꝑeillaꝝ impᷣſſionũ in vapoꝛib eleuatꝭ (qᷓ ſunt nature calide 2 huide) includũtur exalatões que ⸗ H. S ſtꝭ nature ſicce.⁊ ideo petũt exitũ a dcĩs vapoꝛibi.⁊ ex eũdo cãnt ſonũ qui quidez ſonus videt᷑ eſſe hoĩs vel alterius aĩalis ſm varietatẽ ↄſtellationũ ⁊ ymagina⸗ tione hũanam. nam cãpana ſonãs videtur dicere qᷣc⸗ quid hõ ymaginat᷑ Attende pᷣmo.ꝙ cometa ẽ exalas terreſtrꝭ arida ⁊ ſicca. groſſa ⁊ pinguis ⁊ fiſcoſa bñs ꝑtes multũ ↄpac tas eleuatas vſq; ad ſupꝛemã regionẽ aeris vbi pꝛiop ter vicinitatẽ ignis ⁊ diſpõem materie inftãmat᷑ ⁊ ap paret ꝑ modũ cuiuſdã aſtri. Vñ licʒ in ſupᷣma regio⸗ ne aeris nõ ſit caloꝛ ſufficiẽs ad inflãmandũ quãlibʒ materiã põt aũt inflãmare materiã bñ diſpoſitã q̃ a⸗ liqñ cite ⁊ aliqñ tarde ↄſuitur ſᷣm eiꝰ młtitudinẽ vel paucitatẽ Attẽde ſcdᷣo.ꝙ comete qᷓdrupłr variã⸗ tur ſcʒ in mgnitudine figura ⁊ coloꝛe.in motu ⁊ loco tꝑe ⁊ duratone. Hã dꝛñt in mgnitudiĩe.qñq; em̃ ſunt maioꝛes qᷓ; ſol qntuʒ ad aꝓparetiã.qñq; vero mĩoꝛes intm ꝙ videri nõ pñt. Dꝛũñt aũt in figura.vñ qñ ma teria comete ẽ circularꝭ ⁊ ẽ in medio multũ ↄpacta.⁊ in extremitatib rara ⁊ diſcõtinua tũc fit barbatꝰ vn⸗ diquaq;. Sʒ qñ materia in vna ꝑte eſt multũ ↄpacta 2in alia ẽ multuʒ ꝓtenſa in longũ tũc fit ſtella cauda ta. Sed qñ aliqua ꝑs extremitatũ eius ẽ multũ rara 22tinua tũt fit ſtella barbata.Tercio dꝛñt in coloꝛe 2 loco.vñ ſicut refert leopaldus auſtrieſis q ñ cometa eſt niger vł ceruleus aꝓpropat᷑ ſaturno ⁊ ſcat moꝛtali tatẽ vel famẽ.Sʒ qñ cometa apparet argeteus ⁊ ita pulcer ꝙ ꝑſpici nõ põt tũc appꝛopat᷑ ioui ⁊ ſcat ꝗnos fertiles maxie ſi iupit᷑ fuerit in ſigno aauarij. Alius aũt roſeus hñs faciem ad modũ hoĩs cuiꝰ coloꝛ ẽ q̃ſi argẽtei mixti cũ auro.⁊ ſ̃cat moꝛtẽ regũ ⁊ diuitũ atq; mutatõeʒ mũdi in meliꝰ. Marti vo coꝛrñdẽt qtuoꝛ coẽte qui oẽs ſtꝭ coloꝛis rubei ⁊ cãt troꝛes ⁊ pᷣlia in mũdo.Sʒ veneri coꝛrñdet vnꝰ cometa qðꝛ aniles ⁊ ẽ manus ad modũ lune.et hʒ radiũ tanq; crines ⁊ cur rit ꝑ duo decĩ ſigna ⁊ nocet regib; ⁊ potẽtibo ⁊ pcat no⸗ uitatẽ legum ⁊ peioꝛ ſcatio eiꝰ ex ꝑte caude Mercu rij vᷣo coꝛrñdet vnꝰ cometa ceruleꝰ qui eſt ꝑuus ⁊ het caudã longã ⁊ 'cat moꝛtẽ ⁊ guerras. Dꝛñt ãt in du ratõne.qꝛ qñq; durãt ꝑ modicũ tꝑs.qñq; ꝑ magnuz WVñ dicũt aliqͥ ꝙ cocta ad minꝰ durat ꝑ ſeptẽ dies.et ad plus ꝑ octuagĩta Hicũt tñ aliqͥ ꝙ qñq; durãt per ſex mẽſes. Sitłr etiã trãſeũt multi ãni ꝙ nõ videat᷑co meta.aliqñ aũt ĩ duobs anis aut tribꝛ videt᷑ duo VFñ ab ãno incarnatõis dñi milleſiõ qᷓdrĩgẽteſiõ ſeptimo cuʒz eſſem pariſiꝰ vidi pᷣmo appere vnũ ⁊ foꝛte durare p dtuoꝛdecẽ dies ⁊ ſatꝭ magnũ.⁊ ꝑ ſex ſeptianas poſt ſatis ꝑuũ. Dꝛũt ãt in loco qꝛ qñq; gnant᷑ altiꝰ.qñq; ĩ feriꝰ.⁊ etiã in diuerſ ꝑtib celi.ſicꝭ ptʒ ex Areſto.maxi me tñ apparet ĩ ſeptẽtriõe Et dꝛñt ĩ motu ex eo ꝙ aliqͥ mouẽt ad motũ aſtri ⁊ illi velociꝰ mouẽtur qᷓ; q mo⸗ uẽtur ad motũ ſpere ignis ttẽde ʒꝰ ꝙ mat᷑ia coẽ te qñq; ẽ circular ⁊ i medio multũ ↄpacta.⁊ ĩ extreĩ tatib rara ⁊ diſcõtinua tẽ ſtella fit cocta.ſʒ qñ matia vna ꝑte eſt multũ ↄpacta.⁊ in alia ẽ multũ pꝛoteſaĩ longũ tũc fit ſtella caudata. Sed qñ aliqua ꝑs extre mitatũ eius ẽ multuʒz rara ⁊ diſcõtinua fit ſtella bar⸗ bata ⁊ ſᷣm hoc etiã variãtur coloꝛes ⁊ duratões ipᷣaꝝ cometaꝝ WHttede qrto.ꝙ de natura ⁊ ſignis come⸗ taruʒ eſt diuerſitas inter phos. Vñ iohes damaſce⸗ nus libꝛo ſcdᷣo capło ſeptimo ðᷣt ꝙ cometa nõ cauſafz ex materia terreſtri neq; eſt ſtella.ſed ẽ qdᷣ dã ſignum volũtate dinĩa inſtitutũ ad ſeãduzʒ moꝛtes regũ ⁊ pn cipũ. Vnñ dicit ſic.ↄſtituũtur ãt ⁊ multotiẽs comete Queſtio tercia Vrx cometa ſit de natura celeſti. Pꝛo cuiꝰ ſolutõne ſigna ãt ſcãtia moꝛtes regũ ⁊ pᷣncipũ qui nõ ſtęex his que a pᷣncipio gñata ſtꝭ.ſed diuĩa iuſſiõe ſᷣm illud idẽ tps ↄſtituũtur ⁊ rurſus diſſoluũtur.ſed ille vt vide ſi ne cã ponit miraculũ.Seneca vᷣo in libꝛo naturaliũ queſtionũ recitat opiobus multis ſᷣm ſuã opioem di cit cometaʒ eſſe ſydus inter oꝑa nature ↄcreatũ.cuiꝰ licʒ natura ignoꝛet᷑ tñ ipᷣm eſſe nõ ignoꝛat᷑ ſubt᷑raneũ. Sic pꝛobat᷑.qcũq; em aer creat leuia ſtꝭ.qũo ergo co metes pᷣt in aere diu pꝑmanere cuz ipe aer diu no per⸗ maneat naſcũtur hec in aere fugaci atq; mobili ſic eẽ nõ põt vt ignis vagus in coꝛꝑe nitẽte ſedeat ⁊ tãꝑtina citer ei inhereat. t poſtea ſubiũgit.cometes in ce lo hẽt ſuã ſedem ⁊ ideo nõ cito expellit᷑.ſed emittit᷑ ſpa ciuʒ ſuũ nec extinguit᷑ ſed recedit.Sʒ iſtã opioeʒ imp⸗ bat Areſto.in textu. Agaʒel ãt dicit ꝙ fumꝰ ſurſum eleuat᷑ ex quo fit coẽta. Vñ ſi fumꝰ nature ignis pᷣua⸗ leat gñatur coẽtes. Si vᷣo ignis pᷣualeat tũc fumꝰ cõo uertit in ignẽ. Et hoc idẽ ðᷣt Auicẽna mgr̃ Agaʒzelis ſed hec opiĩo non valet niſi ꝑ fumũ intelligat exalatio in ſua aſtronomia nem. ⁊ tũc cum eis ↄcoꝛdat ptholomeꝰ ⁊ alpetragiꝰ queſtionẽ. ꝙ coẽta nõ eſt de natu⸗ Dic 9 ra celeſtiũ ſicut dem̃ eſt vᷣtualit᷑. effectiue ptʒ ex dcis Dic ſcðᷣo. ꝙ coẽta eſt ſignũ futuroꝝ cõiter maloꝝ. Vñ ðᷣt plato q coẽta ẽ ſignũ terribile. Ot ptholomeꝰ in libꝛo ſcðᷣo qdraꝑtiti decłat ꝙ coẽta ẽ ſcatiuꝰ multoꝝ malo ly Seneca recitat ꝙ tꝑe neronis appuit qͥd ã coẽta q no fuit ſignũ alicuiꝰ mali.verũtñ attẽto ꝙ nero poſtea ꝑ petrauit maxia mala videt̃ ꝙ nõ traſijt eius ſcaꝰ ablij/ q; malo. Vñ cometa pᷣmo bcat vẽtos eo ꝙ ipᷣe cãtur ex exalatõne calida ⁊ſicca q̃ eſt matia vẽtoꝝ.⁊ iõ etiã ſcat motũ terre.nã terra mouet᷑ ex exalatõib q̃ ſt ma teria coẽte.⁊ iõ etiã ſᷣcat iundatõeʒ aqꝝ qꝛ ille ↄñr ſe hñt ad vẽtos.⁊ iðo ẽ ſignũ ſterelitatꝭ terre.qꝛ ad gña⸗ tionẽ cocte reqᷣrit᷑ młta exalaꝰ.in cuiꝰ eleuatõe pigue/ do tre extrahiĩ Et ex h̊ ſeqͥtur ꝙ cocta ſt moꝛtalitates eo ꝙ exalatõnes ſepe inficiũt aerẽ. Seqᷣtur vlteriꝰ ꝙ coẽta qñq; ſcat hoĩcidia ⁊ pᷣlia qꝛ hoĩes excitãtur et triſtes e fficiũtur ꝑ exalatões calidas ⁊ ſiccas q̃ in cõ põne coẽtaꝝ eleuant᷑. O(x qͥbus ptʒ finalłr ꝙ coẽta ſᷣt pncipałr moꝛtes pᷣncipiũ.eo ꝙ poſt pᷣliũ ſeqᷣtur pnci⸗ puʒ diſſipaꝰ Et ſm aſtrologos influetie pᷣncipatr hñt dominiũ ſuꝑ regna ⁊ pᷣncipes eoꝝ. Notãt tñ aliq ꝙ ſi cometa moueat᷑ ad modũ vener ⁊ ei ↄiũgatur ſigni⸗ ficat paucitatẽ aquaꝝ. Si vero mercurio ſigniſicat moꝛtem iuuenũ ⁊ ſapientũ Ot ſi lune moꝛtẽ populi. Si ſaturno grauẽ moꝛtalitatẽ. Si marti atrocitatẽ guerraꝝ. Si ioui oĩs eius pᷣcatio in pᷣncipib:ꝛ ↄple? Finalit notat leopaldꝰ ꝙ ſi appuerit coẽta ĩ arieteſt det rimẽtum regis babilonie ⁊ bella int᷑ grecos bar⸗ baros italicos ⁊ alexãdꝛinos.Si in oꝛiẽte ſcat pꝛoſ⸗ peritatẽ regꝭ babilonie regioꝛũq; pᷣdcãrum Si in oc cidente ſᷣcat malũ futuꝝ pncipibus occidẽtis ⁊ mł titudinẽ pluuiaꝝ ⁊ nimii. Si aũt apparuerit in tau ro ſcat guerras ⁊ egritudines in terris rhomanoꝝ et babilonie. Si aũt axparuerit in eque diſtãtia geioꝝ ſcat anguſtias regis ⁊ dñoꝛum rhomanoꝝ 2 regis NI„ a. lantte gluuit finein ſeren won ſem te genitn gelu floßca inforrn flofca bugfe flolan⸗ ₰ Vn gite dede nions inll tud⸗ ptes pois Kltu lum u geke gpedt ſuſioni tchlu opionen grntf⸗ ffactü⸗ tialnd ſaten Cla nnde niode llonel träͤſe Ghare lerſs ſicnt⸗ Vdmnig R ſonn ngti les loner nöͤfad niluc encd wnannli Mohiocnd Mrrüaus tubäni Aoa adunün ehiiti Atigen inigtn inirn gein idi Sur Galhto lg ſchem ſifuit Nls⸗ Vice⸗ unſi intüci rii nortlins r in autint icctzqni lrgoinf ſerhr uit, wte b iunerit asben D Ginee lesnt tintan nmnps nugn⸗ 1g minn Areſtotelis gipti.ꝛ alia mala ↄñter ſe hñtia. Si aũt atparueritĩ cancro tũc ſᷣcat bellum ⁊ moꝛtem ſubitaneã.multaſq; pluuias ⁊ paucos piſces.Si in leone tũc ſcat pꝛelia ĩ fine ã ni.⁊ m ultã effuſionẽ ſanguĩs. Si in vᷣgine ſᷣcat terre motũ febꝛes ⁊ ventos ⁊ pꝛegnãtiũ aboꝛlum Si axparuerit in libꝛa ſcat rigoꝛẽ iuſticie babilonis ⁊ mõ tem regũ occidentꝭ.Si aũt in ſcoꝛpione ſᷣcat doloꝛem genitaliũ.malum ꝑturientiũ.deſtructõem fructuũ ꝑ gelu.tenebꝛoſitatẽ aeris Si aũt axparuerit in ſagitta tio ſcat cupiditatẽ regum. Si in capcoꝛno ſᷣcat bella infoꝛtunia inter reges occidẽtis. Si aũt fuerit in aq̃ rio ſcat moꝛtem regis in ꝑte oꝛientis.Si aũt in piſci⸗ bus pᷣcat moꝛtẽ alicuiꝰ plebis.Licet aũt iſta ſint cu⸗ rioſa nõ tamẽ oĩno ſuꝑſticioſa Oueſti Queſtio quarta. Vtꝝ gallaci a ſit de natura celeſti.ad hãc queſtionẽ aliter rñ det ſᷣm antiquã trã ſſatõem ⁊ ſm nonã. Vn⸗ de dñs Albertus ⁊ plures alij tenẽtes antiquã trãſla⸗ tionẽ dicũt ꝙ ſit de natura celeſti.imaginãtur em̃ ꝙ; in illa ꝑte celi (in qua apparet gallacia ẽ magna miti⸗ tu do ſtellaꝝ.⁊ ideo tota illa ꝑs celi eſt denſioꝛ qᷓ; alie ꝑtes. Hã ſtella ẽ denſioꝛ ꝑs ſui oꝛbis ſicut inqͥt Auer rois in de ſubña oꝛbis.⁊ ideo lumẽ ſolis magis refrã gitur in illa ꝑte celi q; in alia pꝛopt᷑ eius denſitatezʒ et lumẽ aſtro ꝝ magis apparet in illa ꝑte celiqᷓ; in alia.⁊ tale lumẽ vocat᷑ gallacia. Diffiniũt aũt ſic gallaciã ꝙ eſt quidẽ circulus albus in celo amnarens ꝓtenſus a pedibus gemioꝝ ꝑ pᷣncipiũ ſagittarij ⁊ iteꝝ rediens in ſignũ geĩioꝝ Dẽ aũt gallacia a galla qð eſt lac ⁊ cio circulus quaſi circulus lacteus.Ex quo ptʒ ſᷣm hãc opionem ꝙ cã materialis gallacieẽ illa pars celi ad quãẽ refrangit᷑ lumẽ aſtroꝝ.foꝛmale aũt eſt lumẽ ſicre fractũ. Tenẽtes aũt nouã tranſſationẽ dicũt ꝙ galla cia ſit de natura elemẽtali ⁊ gñatur ſᷣm modũ poſitũ in textu quẽadmodũ ⁊ cometa generat᷑. Videtur aũt ꝓꝙ illa noua trãſlatio nõ ſit de mẽte phᷣi in hoc paſſu. pꝛobat᷑ qua drupi'r Pꝛimo ſic qꝛ Areſto.in tercia opi nione repꝛobat illos qui dicũt gallaciã cãri ex refrac tione lumis ad viſum noſtꝝ.⁊ tñ hoc ideʒ tenet noua trã ſlatio.Scðdðᷣo ſic.ſi gallacia eſſʒ de natura elemẽta ri tnnc poſſemus ſen ſibiliter percipere exalationem eleuatã aliqñ eſſe maioꝛẽ.⁊ aliqñ mĩoꝛem.⁊ ſic poſſet gallacia aliqñ aparere maioꝛ ⁊ aliqũ minoꝛ qð tamẽ falſuʒ eſt. Tercio ſic.quia nũqᷓ; poſſemꝰ ita ſenſibilit ꝑcipere talẽ exalationẽ ↄſumi cum tñ exalatio conti⸗ nue ↄſumat᷑.⁊ ſic tandẽ poſſemꝰ ꝑcipere gallaciã de⸗ ficere qð nõ videtur veꝝ. Quarto ſic.ꝛ ſi gallacia gñaretur ex exalatõne ſeq̃retur ꝙ qñq; axpparet in di⸗ uerſis locis apud homĩes exñtes in diuerb regionib⸗ ſicut poſſʒ pꝛobari ꝑ ſciam pſpectiuã ꝓtrahendo li⸗ neam a cono gallacie vq; ad viſum noſtꝝ. Pꝛo diſſo lutõne ergo queſtionis intelligẽdum ẽ ꝙ ptes celi ſtꝭ in triplici dꝛña.quedã em̃ ſt valde denſe ſicut ſt⸗ pla nete. Alie vᷣo ſunt valde rare que rõne raritatꝭ nõ reti nent lumẽ cuiuſmõi ſt? oꝛbes planetaꝝ que demptis planetis nullo mõ lucent. Alie vᷣoD medie mõ ſe hñt ita ꝙ nõ ſunt ita denſe ſicꝭ ſtelle.nec ita rare ſicut alie ytes oꝛbis.⁊ illa recipiũt lumẽ medio mõ.nõ ita den⸗ ſum ſicut ſtelle.⁊ iteꝝ nõ repugnat niſi ab illa ꝑte celi . eleuetur vapoꝛes que mediãt int aſpectũ noſtx ⁊ illẽ Folio xciũii. tem. 2 ideo radij ſtellaꝝ pꝛedcãrum refrãgũtur ? re· flectũtur a p̃dictis vapoꝛibi.⁊ ex boc magis apparet lumẽ in illa ꝑte aeris coꝛrñdens lument celi.in nullis aũñt alijs ꝑtibus eleuãtur tanti vapoꝛes mediãtes int celuʒ ⁊ nos.⁊ ideo nũqᷓ; vidertur gallacia in alia ꝑte q in ea in qua cõiter videtur. t apparet ꝙ interdũ no cte etiam exñte ſerena nõ videt᷑ talis circulus ita cõ⸗ tinuus ſicut in alia nocte qð mihi videt᷑ eſſe pꝛopt de fectum illaꝝ exalationũ ſic eleuataꝝ.ſic ergo ptʒ qũo gallacia ẽ de natura celeſti ⁊ qũo de naruraelgneralt⸗ — unte oppoſitũ. Ad pꝛimã Ad ron GSnegatur 2ñtia er eo c ille rr d motus nõ cõuenit ſibi f᷑ᷣm naturã ſuam pꝛopᷣam.ſʒ aut ex motu aſtri ſub quo ge nerat᷑. aut ex motu ſupᷣme regionis aeris.Ad ↄfirma tionẽ ptʒ ſolutio ex deis Ad ſcdᷣam ðꝛ ↄcedẽdo añ cedens ⁊ negã do ↄñam qꝛ ſtelle accipiẽtes comã ad⸗/ huc apparebãt poſtq; relinqrũt comã nõ aũt come⸗ ta. Aꝗd ↄfirmationẽ dm ꝙ indiciũ aſtrologoꝝ de cometa nõ eſt pꝛopt hoc ꝙ cometa ſit eiuſdẽ nature cũ coꝛpibus celeſtibus ſicut ptz ꝑ ptholomeũ in ſcðᷣo qᷓ/ dꝛr gek.k. Omagis ex eo qð eſt effcũs quidẽ iius Ad argumẽta de gallacia dom eſt ꝙ pꝛocedũt ex textu noue trãſlatõnis.⁊ ſideo qͥ vellet ſuſtinere anti⸗ quã trã flationẽ negaret nouã in illa pte. Sed qᷣ vel⸗ let ſuſtinere vtrãq; trãſlationẽ hẽret dicere lſieut eſt ſuꝑius. Ad alia patʒ ſoluti De loco auteʒ ⁊ põne) In hoc ccio tractatu det᷑minat phs de his que gñantur infima regione ⁊ in media. Oct diuidit᷑ in duo capła.in pᷣmo determĩat᷑ in gñali de cauß imp̃ ſſionũ aqueaꝝ. Et diuidit᷑ in duas ptes in oma pte ſupponit queda gñalia oibus impᷣſſionibi aqueis. Dicit ergo pᷣmo ꝙ poſt pᷣdieta det᷑mĩanduʒ eſt de illis impᷣſſionibꝛ que gñant᷑ in ſcdᷣo loco.i.in me dia regione aeris ſcʒ de impᷣſſionib aquob.quaꝝ cã pᷣncipalis ẽ ſol ⁊ alij planete ꝑ motũ eoꝝ ſub ʒodiaco Cuʒ em ſol accedit ad nos ſic in eſtate tẽ fit diſgrega tio taliũ vapoꝝ.ido vt in płibus fiũt tales impᷣſſões tꝑe minus calido. Vñ tpe eſtino in q̃̊ nõ eſt nimia ca liditas eleuãtur a ſole vapoꝛes qͥ ↄgregãtur ⁊ ↄden⸗ ſant᷑ pꝛopt᷑ rigus medie regiõis.⁊ exiñ fiũt hmõi im⸗ pꝛeſſiões.vñ vapoꝛ (qͥ ẽ materiał cã illaꝝ impᷣſſionũ) nõ eleuat᷑ niſi a terra hũectata.⁊ iõ etiã impᷣſſtiões fiũt aquoſe. Modus igit᷑ oim taliũ impᷣſſionũ eſt iſte.qñ eleuat᷑ vapoꝛ iſte ĩ pᷣncipio ẽ calidus.⁊ remittit᷑ ſua ca liditas a frigitate circũſtante.⁊ iñ ↄdenſat᷑ ⁊ poſt ↄdẽ ſationẽ cõuertit᷑ in aquã ⁊ dñdit deoꝛſuʒ. Ex q̊ ptʒ ꝙ⸗ qñ ille fumꝰ eleuat᷑ vocat᷑ vapoꝛ.qñ vᷣo ↄdẽſat᷑ vocat nubes.poſtqᷓ; nubes depluta eſt ſuꝑ terrã fumꝰ terre⸗ ſtris remanẽs vocat᷑ caligo q̃ eſt mag ſignũ ſerenita⸗ tis qᷓ; pluuie.⁊ pꝛopt᷑ hoc vocat᷑ nebula ſterił.Eſt em̃ caligo velud nebula ſterilis (Fit at circulꝰ) In hac ſcᷣa ꝑte dermiĩat de iſt impᷣſſionib in ſpẽali.Et dicit hmo ꝙ qñ vapoꝛ ↄdenſat᷑ ſurſuʒ eleuabit⁊ deſ⸗ cẽdit deoꝛſuʒ.⁊ tũc pꝛopt᷑ diuerſa accñtia eius hẽt di uerſa noĩa Vñ qñ gutte eius ſty magne vocat᷑ lãbꝛoce ros OQnñ vero ſtꝭ ꝑue vocatr᷑ ꝑſecades.i.pluuia ĩmuta⸗ bilis.OQñ vero medio mõ ſe hñt vocant᷑ pluuie.⁊ iſta ↄtingũt ꝓpter diuerſitatẽ materie agetis.Et ideo põt dici ꝙ pluuia ros pꝛuina ſtꝭ eiuſdẽ ſpẽi eẽntialis Ox dañt ſoiũ m magi ⁊ min m magnitudinẽ veljmti giditatem 22denſatõem. Sequi? teus — (SEx eo autẽ.) Nic phs det᷑minat in ſpẽali de roꝛe ⁊ pꝛuina dicẽs.ꝙ qñ in die fit talis euapoꝛatio q mn eſt ita magna vt ↄdenſet᷑ in nubem nec ita ꝑpua vt cto diſſoluat᷑ ſed remanet ſuſpeſa ſurſuʒ.tũc adueniẽ te frigiditate noct? ↄdenſat᷑ ⁊ deſcẽdit.⁊ tũc fit ros pꝛuina. Oſt aũt inter roꝛẽ ⁊ pꝛuinã talis dꝛña.qꝛ qua do talis vapoꝛ ↄgelat᷑ anteq; ↄuertat᷑ in aquã tunc fit pꝛuina.⁊ quãdo nõ tũc fit ros.⁊ ideo ros fit in tꝑe ⁊ lo vapoꝛẽ cito ↄdẽſari.⁊ tũc fiũt magne gutte pluuie.2= cuʒ fit maioꝛ ãtipariſtaſis ille gutre ↄgelãtur anteqᷓ;ᷓ dñdant ⁊ fit grà do. Finalit᷑ ſoluit roem fcãm in p n⸗ ccipio capłi dicens ꝙ verꝝ eſt ꝙ nubes pus ↄuertit᷑ in tiſſimis nõ fit pꝛuina.ſed ros fit cõiter flante auſtro.ſ,ʒ nõ flante boꝛea ſicut reꝑtum ẽ in ponto. Cã pꝛimi eſt ſit minus velox qᷓ; ↄgelatio tũc ↄgelat᷑ anteq; multũ co thato calidis. Peuina at fit tpe ⁊ loco magis frigi dDis. Eñ pꝛuina nõ generat᷑ multũ alte.qꝛ vapoꝛ ex fit nõ aſcẽdit multũ ſurſuʒ.⁊ pꝛopt᷑ hoc in mõtib al⸗ agꝛ ros fit tꝑe ⁊ loco tꝑatis.maioꝛ at eſt tꝑeries flan⸗ te auſtro q; flante boꝛea. Goꝛeas em pꝛopt᷑ maximã frrigiditate extiguit caliditatẽ que eleuabat materiã roꝛis.ſed in põte ↄtingit ecòueriſo pꝛopt᷑ diſpoõnem il⸗ lius patrie.q? illa terra ẽ ↄcluſa fontib.iðo flante bo⸗ rrea efficit᷑ calidioꝛ ⁊ magis tpata.⁊ ideo fiũt ibi exala tiones vapoꝝ ↄuemẽtiũ roꝛi.vñ flante boꝛea putei ma glis euapoꝛãt ⁊ fumãt q; flãte quſtro (Grãdo qui dem) In boc ſcdo capło detminat phᷣs de grã di/ ne. Et diuidit᷑ in duas ꝑtes. In pᷣma ꝑte recitat opio⸗ nes antiquoꝝ ⁊ eos repꝛobat. Et dicit pᷣmo ſic ꝙ ro / ri coꝛrñdet pluuia ⁊ ecõnerſo.⁊ niui coꝛrñdet pꝛ uina BSB nihil ẽ in infima regione aeris qð coꝛrñdeat gran dini. cuiꝰ canſ a videbit᷑ aſſignã do modũ gñationis grãdinis. VUñ detmĩando de grãdine opz acciꝑe ab/ paretiam ⁊ defcũs ipᷣius.pꝛo quo enũerat duo q no⸗ dies apparẽt de gñatone. Peimũ eſt ꝙ grãdo eſt aqua Soelata ad modũ criſtalli. Scdᷣo ꝙ grãdines fiũt in vere ⁊ autũpno.⁊ ſepius fiũt tꝑe fructuũ.i.in autũp⸗ no ⁊ raro in hyeme ſaltẽ vigẽte magna frigiditate.vñ SVt in pluribo fiũt in locis ⁊ tpibus magis tpatis.Sʒ niues fiũt in locis ⁊ tpibus frigidio:ibj. Sed cõtra iſtos mõs ghandi arguit p hs. ⁊ pᷣmo ꝙ grãdo nõ ſic gujñetur p ↄgelatõem. nã nubes nõ põt ↄuerti ĩ aquã Sſsgelatã niſi pᷣus ↄuertat᷑ in aquã nõ ↄ gelatã. ⁊ erga gquãdo nubes erit ↄuerſa in aquã nõ ↄgelatã talis a / Nqua pus dñdit deoꝛſuzʒ ꝓpter ſuã grauitatẽ anteq; coõ eletur. Leãc roem ſoluebãt antiqͥ dicẽtes ꝙ ſicut ecades detinẽtur ſurſuʒ in aere ⁊ pꝛopt᷑ eoꝝ puitateʒ tarde dñdunt.ita ſiłr illa aqua in quã imediate con uerxrtit nubes ex qua fit grãdo poterit ſtare in aere per puas ꝑtes quouſq; ↄgelata ſit in grãdinẽ. Rãc ſolu?ꝰ tionẽ remouet phs.q; ad ſſum nobis appet ꝙ qñq; de ſcendũt magne gutte grãdinis ⁊ ille nõ fuerũt ſupius Ffy ſe totã ſimul ↄgelate.⁊ ideo ſolutio eoꝝ nõ eſt bo) na. Scðdo narrat phᷣs opioem Anaxagoꝛe de grã di/ ne ꝗq̃ talis erat. ꝙ quãdo nubes v̈eute caloꝝ ꝓpulſata fuerit vſq; ad ſupᷣmã ꝑtem medie regionis aeris q̃ eſt valde frigida tũc ibi congelat᷑ per guttas ⁊ fit grädo MNMc opionẽ repꝛobat trib rõnibi. Pꝛima.ſi ita eſſʒ ſequeret᷑ ꝙ grãdo deret inueiri in motib us alt/.cuiꝰ t̃ o ppoſitũ ptʒ licet ibi reꝑiãtur niues. Scða rõ.ſepe viſe ſte nubes mouere ꝓpe terrã ⁊ tũc audiebat᷑ ſonus terribił. 2 ↄnr ex illa nube dñdebac grãdo. Modo ſi nubes ex qua fit grãdo eſſz ita alte ralis ſonꝰ nõ fuiſſʒ auditus. pꝛedca opinio ATnaxagoꝛe nõ eſt va. Ter ia rõ quia ſepe videmꝰ guttas grãdinis cadereſm figurã angqularè. ſed ſi grãdo caderet de loco ita alto lli ãgutiex ↄfractõne cum aere ⁊ cũ ſeluicẽ coꝛrüpunt pꝛimi grãdo nõ generat᷑ in ſupioꝛi loco maxime frigido. non gnantur in tera In oppoſit ſoluende ſequũtur q̃tuoꝛ queſtiones OQOueſtio pꝛima Retheoꝛoꝝ In hac ſcdᷣa ꝑte detminat de grãdine ſᷣm opiocm pꝛopam. Et pᷣmo oñdit moduʒ gyñationis grã dinis.⁊ dicit ꝙ qñ vapoꝛ eleuaĩ᷑ ſurſuʒ 2⁊ pꝛopt᷑ põdus nõ põt trãſferri vſq; ad mediã regio⸗ nem ipe vapoꝛ ſtat ſuſpeſus in aere inferioꝛi calido.? aquã ſed nõ põt dñdere ſubito.ideo ſi eius deſcẽſus deſcẽdat.Et ſi ecõuerſo tũc gutte aque dñdunt ante⸗ q; ↄgelẽtur.⁊ inde ẽ ꝙ qñq; ſimul dñdunt gutte aq̃ ꝛ grãdo Et ſic ↄfirmat᷑ qꝛ terra naturatr e licca.ergo nõ eſt gñatiua aque qᷓ eſt naturałr huida. ⁊ ꝑ ↄns aqᷓ p hi in textu: Pꝛo — aſgut autoꝛitate ſolutõe queſtiõis Vtxꝝ gñatio pluuie ⁊ allaꝝ impᷣſſonũ aquea ꝝ ſit in medla regione aeris. Pꝛo cuiꝰ ſolutione Attende pꝛimo.ꝙ ſicut pᷣus dem eſt tres ſty regiones geris. ſcz ſuꝑioꝛ inferioꝛ ⁊ media Supꝑioꝛ e calida ⁊ vocat᷑ eſtus Weqia vo frigida cuiꝰ ſupio: ꝑs ꝑ comgatõem ad inferioꝛẽ ſimiłr vocat᷑ eſtus. Vñ quãdo vapoꝛ (q eſt calidus ⁊ aquoſus) aſcẽdit vſq; ad ſuꝑioꝛem ꝑteʒ me die regionis opʒ ꝙ hoc fiat ex eius ſubtilitate ⁊ tũc ge neratur ros vł pꝛuina. Sed quãdo gnatur in infima pte medie regionis gnatur nix vel pluuia ſiłr ſm ra⸗ ritatẽ vł denſitatẽ vapoꝛis.Quãdo vᷣo in infima. ge⸗ nerat᷑ grãdo vł glaties.ſed de hoc ſatis dem̃ eſt in tex tu ttẽde ſcõo.ꝙ ſᷣm vᷣgilium in geoꝛgicꝭ multa ſtꝭ ſigna pluuie.Pꝛimũ eſt rubedo ſolis matutina.nã rubedo ſerotina ſignũ eſt ſerenitatꝭ. Scom ſi ignũ eſt quãdo ſol ⁊ luna apparẽt coloꝛis pallidi. Terciũ ſig⸗ nũ eſt quãdo luna in nouilunio hʒ coꝛnua valde ob⸗ ſcura ⁊ nigra tũc eſt ſignũ ꝙ luna ẽ pluuioſa.ſed quã⸗ do hʒ coꝛnua acuta ſignũ eſt ſerenitatꝭ.Aliud eſt ſig num infallibile quaãdo ſol lucet in oꝛtu ⁊ ſupꝛa eã ap/ paret nubes nigra ⁊ longa ad modũ turris.⁊tũc ſi nu bes ſtatim diſpareat ſignũ eſt pluuie i illo die.⁊ ſinu⸗ bes diu pmaneat kcat ſerenitatẽ ⁊ raro acciditoppoi Aliud ſignũ eſt quãdo ſtelle celi no apparet ita ſpiſſe. imo apparent plus diſtãtes qᷓ; ſolitũ ſit eas apparere tũc ſignũ eſt future pluuie.Aliud ẽ ʒintillatio aeris in lapade ardẽte. Aliud ſignũ quã do ẽ mutatio vẽ toꝛum ab auſtro vſq; ad adlopeʒ excluſiue vſq; in oc⸗ cidentè tũc em ſignũ eſt pluuie.Ocx ꝑte aũt aialiũ ſu mũtur mulrta ſigna.ſicut cãtus ranaꝝ demane eſt ſig num pluuie.⁊ cantus eaꝝ deſero ſignũ eſt ſerenitatis. Sitr cãtus coꝛuoꝝ.⁊ irüdines baſſe volãtes.⁊ muſce et pulices foꝛtiter moꝛdetes.⁊ oues auide paſc entes. et mugitus boũ et vaccaꝝ in cãpis.eleuatio capitũ et feſtina reuerſio aʒinoꝝ ad tectum.hec oĩa ſty ſigna pꝓluuie.Sʒ ſigna grã dinis ſty ſex Pꝛimũ eſt ꝙ ↄgela tur ad modũ criſtalli. Scdᷣm ꝙ moꝛrificat vehitabi⸗ — F calid nes. ſiceit agi tbatt güͤrp cogel duls.l piſcat nendt tum⸗ tieipl ditate lditas lloram ſeci. fiütmm fasci Vayo⸗ n plan tott⸗ Et! fot pꝛob Uior on ſtigun len ſncbu lligoe l fouion Gun Wend ſhew⸗ Ulir Nean lae plun erſie lali pluu mnule abez Ultag peegc fontes tamoe mieal lgcluſt lt niegegſt ton Ane onesh a: wett NCid Noren eezr Une tug uri ine nullrinn; tinfinage danckinta Wgouln uunmti Wnſgiil Titg enus ulte mdeli i „Audckig Atlunrüͤ mnsttitin lodetimm⸗ “ — s nitien mraoſe rſgnng tüilüſ enmeckig Kleitnis us:mi deges. urolhn rouk io id* Alireſtotelis Et ſi ar guatur cuʒ in eſtate ger inferioꝛ ſit magis calidus ſequit᷑ ꝙ in eſtate ſapius deberẽt fieri grandi/ nes. Rndet phs ꝙ hoc nõ opoꝛtet.qꝛ pꝛopter nimiaz ſiccitatẽ coꝛrũpitur humoꝛ qᷣ cum caliditate requirit᷑ ad gñationẽ grãdinis.ideo grãdines fiũt in tẽpoꝛibi chatis in calido ⁊ huido.ſcʒ in vere ⁊ autũno. Ponit aũt philoſophꝰ vnam cãm ↄcurrentẽ ad velocitateʒ cõgelationis ꝗᷓ talis eſt. ꝙ ille vapoꝛ pꝛius erat cali⸗ dus. ideo citius ↄgelatur. Exẽplũ huiꝰ eſt. impõto piſcatoꝛes vtũtur glacie loco plũbi ꝓ appẽdiculis po nendis in ſuis thetib.⁊ quãdo volũt hẽre glaciẽ mł tum ↄgelatã ⁊ conpacrã ⁊ magne duratõmis ⁊ reliſten tie ipᷣi pꝛius calefaciũt aquã.⁊ tũc aqua calefcã ⁊ cali Ditate remiſſa foꝛtiſſime congelat᷑. O¶uiꝰ cã eſt.qꝛ ca⸗ liditas rarefacit ⁊ ſubtiliat.mõ que ſt rarioꝛa ⁊ ſubti lioꝛa multo foꝛtius ↄgelãtur qᷓ ſi nõ fuiſſent bus ca⸗ lefcã.lt inde eſt ꝙ in arabia ⁊ in ethiopia in eſtate fiũt magne grãdines ⁊ pluuie. At cã eſt.qꝛ tales ter⸗ ras circũſtant quidẽ venti alti a qbus eleuãtur aliqᷣ vapoꝛes qͥ poſtea dñ dũt in aerẽ inferioꝛẽ. ⁊ quã do gut te dñdentes ꝑ illum aerẽ non ↄgelant ibi fiũt magne pluuie.quãdo vᷣo ↄgelãtur fiũt excellẽtes grãdines. epluuia qdem igicur 2 roꝛe) In hoc quar⸗ to tractatu detminat phs de ventis pluuijs ⁊ fo ntib⸗ Et het duo capitula. In pᷣmo det᷑minar de gñatõne fontiũ ⁊ fluuioꝝ. Et diuidit᷑ in duas ptes.In pᷣma re pꝛobat opĩones antiquoꝝ de gñatione ventoꝝ ⁊ flu⸗ uioꝝ.Olt quia in ſecũdo libꝛo detminat᷑ de ventꝭ.iõ pꝛo nũc rel inqtur dermĩatio de ventis.Fuit ãt apud ſtiquos talis opinio de fluuijs.ꝙ aque pluuiales deſ cendũt infra terrã.⁊ ibi inueniũt magnas ↄcauitates in qbus recipiũtur. Et deinde tales aque recepte in illis ↄcauitatibs paulatim deſcẽdũt.⁊ ſic gñantur fon⸗ tes ⁊ fluuij. Dicebãt aũt ꝙ tẽpus bhyamalis eſt tpᷣs fluuioꝝ.ideo in hyeme implent᷑ ille cõcauitates.⁊ in eſtate ſucceſſiue ⁊ paulatim euacuãtur. Iſtam opĩo⸗ nem declarabãt per duo ſigna. Pꝛimũ eſt. ꝙ pluuie ſty maioꝛes in hyeme ⁊ nõ in eſtate. Scoᷣm ſignũ eſt. qꝛ aliqui ſte ꝑpetui ⁊ nõ alij pꝛouenit ex eo qꝛ quãdo ↄcauitas alicuiꝰ fluuij tanta ẽ ꝙ in ea põt ↄtineri tan ta aqua qᷓ̃ ſufficiat ad continuãdum fluuiuzʒ vſq; ad pluuiã futuram tũc fluuiꝰ perpetuat᷑.⸗ quãdo nõ.tũc exſiccãtur fontes ⁊ fluuij. Iitã opinionẽ repꝛobat pB8 tali rõne.ꝛ eſt dab ilis fluuiꝰ ita magnꝰ a quo tẽpoꝛe pluuij exijt tanta aq̃ ꝙ ſi tota aqua eſſ cõgregata ſi⸗ mul ipᷣa excederet multitudinẽ terre.vłnon multum ab ea deficeret.ergo in terra nõ poterat eẽ tanta cõca⸗ uitas que eã continere poſſzʒ In hac ſcdᷣa ꝑte detminat p ha veritatẽ dicens. ꝙ; pꝛedeã opinio nõ eſt oĩno falſa.ĩmo veritas eſt ꝙ aliqᷣ fontes gñantur ex aquis infuſ ↄcauitatibo terre Iſta tamẽ cauſa non ſufficit.ſed pꝛeter eam opoꝛtʒ aſſig⸗ nare aliaʒ. talem ſcilicʒꝙ in terra ſte quidem vapoꝛes incluſi qͥ pꝛopt᷑ frigiditatẽ ↄdeſant᷑ ⁊ inaquã ↄuertũt᷑ Ot ſiłr ꝑtes aeris que tãgut extremitares ↄcauitatũ terre ↄuertũtur in aquã pꝛopt frigiditatẽ laterꝭ terre 2⁊ dñdũt ꝑ puas guttulas aque qᷓ qͥdeẽ guttule dñdũt ad loca inferioꝛa ꝑ poꝛos ⁊ ibi ↄgregãt᷑.⁊ qñ ille gut⸗ tule veniũt inferius faciũt vnũ fontẽ.⸗ plures fontes faciũt vnũ fluuiũ. t hoc declat phᷣs ꝑ vnã expien⸗ tiã.qꝛ foſſoꝛes terre ſcʒ illi qͥ fodiũt terrã ad facieduzʒ puteos nõ reꝑiunt ĩ terra magnas ↄcauitates plenas aqua.ſed ꝑcipiũt guttas aque dñdere ꝑ venas terre Folio xco ac ſi terra videat᷑udare.Locus qt gñationis fontiſi ⁊ fluuioꝝ oñdir ex duobi. Pꝛimo ex hoc ꝙ fontes et fluuij vt plurimũ oꝛiũtura mõtibo vel locis eminẽtio ribus qᷓ; ſit oꝛificiũ fontis vł fluuij. Cã eſt. qꝛ illa fra in qua ſtꝭ magne ↄcanitates eſt magis nata vt ex eꝗʒ fiũt tales vapoꝛes.qbus ↄdẽſatis gñant᷑ aque pꝛopt frigiditate lateꝝ aque.mõ ſic ẽ vt ĩ płibus ſub mõti bus. ergo. Scdᷣo oñdit᷑ ex hoc ꝙ in locis planis ſunt pauciſſimi fontes. (uiꝰ cã eſt. q; ſi ẽ talis locus in q gnant tales aque cuʒ aqua ſꝑ tedat deoꝛ ſuz. ille aque nõ pñt exire ſuß terra niſi ꝑ aliquã ſupficiẽ terre q ſit inferioꝛ illo loco in gnant᷑ ille aque. Et hoc declat p hs in exeplis de qbuſdã fluuijs ⁊ fontib quoꝝ noĩa ponit in textu. (Non ſp aũt) In hoc ſcdᷣo capło detmiat de duratõne fluuioꝝ ⁊ fontiũ dicẽs pmo. ꝙ nõ ſꝑ eadẽ loca terre ſt gquoſa aut palludinoſa. nec ſeꝑ ſt eadẽ loca arida ⁊ ſicca.ſed pꝑmutant᷑ itꝗ ꝙ pt gnatõnẽ nouoꝝ fontiũ ⁊ fluuioꝝ quedã loca de nouo fiũt aquoſa.⁊ ꝑ decremẽtũ aliquoꝝ fluuioꝝ ⁊ fontiũ quedã loca fiũt ſicca. Qx quo infert p h̊s ꝙ mare nõ ſy pꝑmanet in eodẽ loco.ſed vbi nũc eſt mare pᷣus erat terra arida. illa fiũt ſᷣm certas reuolutõnes coꝛpꝑim ce leſtiũ. t ſi qrat᷑.qre nõ ꝑcipimꝰ iſtã mutatõez Rñ⸗ det p hs aſſignã do tres cãs. Dꝛia ẽ tarditas trãſmu⸗ tationũ.qꝛ tales trã ſmutatões fiũt ꝑ tꝑa lõgiſſima Scða cã ẽ pꝛopt᷑ diluuiũ.bella peſt es.moꝛtalitates. ⁊ fames.nã pꝛopt iſta qñq; deſtruũtur oẽs hoĩes ⁊ oẽs libꝛi.⁊ iõ perit mẽoꝛia poſterioꝝ.Tercia cã eſt grali qñ vnꝰ totus ꝓpls trãſit de vna regione ĩ aliã.iõ nul lus mẽoꝛat᷑ de trãſmutatõe fcã in tali regiõe quã pᷣus inbitauerũt. Vñ eodẽ mõ dm ẽ de inhitatõe terraꝝ ſicꝭ dem̃ eſt de nouitate gñatõnis ⁊ coꝛruptõis fluuio ruʒ.nã aliqᷓ terre nõ ſte hitabiles qᷓ tñ pᷣus erãt hĩta⸗ biles. Et hoc declat p ̃s exeplarit᷑ de terra egiptie qᷓ ꝗtiqᷣtus pꝛopt magnitudinẽ erat q̃ſi ꝓpe mare.poſtea fcã eſt paludioſa ⁊ ↄnr deſiccata.Alia exẽpla ſufficiẽ ter patẽt in textu. Finalr repꝛobat opioem erroneã qtiquoꝝ circa ꝑmutatõeʒ hĩtationũ. dicẽs ꝙ aliqͥ re⸗ ſpiciẽtes ad pauca dicebãt ꝙ hitaꝰ ꝑmutatõis terre fieret ex gñali ꝑmutatõoe totiꝰ mũdi ac ſi fuiſſʒ geni⸗ tus ⁊ tẽderet ad coꝛruptõeʒ. Vñ ðt ꝙ hec opio aliqli ter ðᷣt veꝝ ſcʒ in hoc ꝙ dicit aliq loca arida qꝗ pꝛiꝰ fue rũt huĩda. Sʒ deficit pᷣmo.qꝛ dicit ꝙ illa loca (q pᷣus fuerũt huĩda.⁊ poſtea fcꝗ ſt arida nũqᷓ; poſtea fieret huĩda) qð flm eſt. Scdo deficit ĩ hoc ꝙ pꝛopt ꝑmuta tiones aque ⁊ tre dicit oꝑtere celũ ⁊ totũ mũdũ coꝛrũ pi.qð fim eſt qꝛ terra ⁊ aq in oꝛdinead celũ qſi nulliꝰ ſtey qntitat? qð decłat ꝑ exẽpla qᷓ patet in textu. Ox qᷣ bus ↄcludit ꝙ lʒ totus mũ dus ſit et᷑nus ita Pnunq; coꝛrũpet᷑.tñ plures ꝑtes ſtꝭ coꝛruptibiles.⁊ ita videt᷑ phs ĩnuere ꝙ nullus fluuiꝰ eſt ꝑpetuꝰ.ſed in oõni loco vbi ẽ aqua ibi erit ſiccitas ſim diuerſa tꝑa ⁊ infualla. Circa hũc textum ſunt q̃tuoꝛ dubia Pꝛimũ dubium Quare pluuia cadit deoꝛſuʒ ꝑ minutas guttulas.nõ aũt mix. Rñdet ſeneca.ꝙ cã ẽ groſſities ⁊ deſitas plu uie q̃ nõ reꝑitur ĩi niue Scom dubiũ. qre cadit per guttulas rotũdas.nõ aũt grãdo. Rndet Albtas ꝙ grãdo geĩtus in ſupioꝛi vył media regione aeris ſiliter cadit ꝑ guttas rotũdas pꝛopt᷑ ↄfricatõeʒ ꝑtiũ grã di⸗ nis ad ꝑtes aeris.ſed grãdo geĩtus ĩ inferioꝛi regioe 9⁹ Queſtiones nõ dñdit ꝑ ptes rotũdas. eo ptes eius cltiꝰ 9gelantf q́; ↄdeſent᷑ Pluuia ãt dũdit ꝑ ꝑtes rotũdas pꝛopt᷑ e⸗ qualẽ grauitatẽ cuiu ſtibʒ ꝑtis eius eqliter tedentis ad centꝝy Ot etiã ꝛ? aqua ẽ qdᷣdã totũ omogeniuz. ⁊ iõ eſt eiuſdẽ nature ĩ oĩbus ſuis ꝑtibꝛ.ſic⸗ rora aq ẽ rotũda ita ⁊ qlibet ꝑs eius Terciũ dubiũ.re eſt ꝙ cũ aqua interdũ dndunt vermes 7 piſces. öm ꝙ vapoꝛ eius ẽ aereus ⁊ fiſcoſus ⁊ calidus.idᷣo ipᷣe eleua tus vtute ſolis ẽ ſuffieies pᷣncipiũ recipiedi aiam ve⸗ getatiuã vel ſcatiuã.iõ ſepe videmꝰ ca dere ranicłas vł piſces vł alia aĩalia q ſtᷣ de natura aquoſa Du bitat᷑ quarto.vtꝝ aque fontiũ ſint maio:es hyeme. q; in eſtate. Vdðm ꝙ ꝑ ſe ⁊ naturalit eſt maio? ĩ eſtate qᷓ; in byeme.eo ꝙ' caloꝛ exũs extra terrã facit eã pꝑ anti pariſtaſim interiꝰ eſſe magꝭ frigidã.idᷣo faciliꝰ reſol⸗ uit vapoꝛ:ẽ in aquã. Per accñs tñ rõne aqua⸗ꝝ pluuia liũ ⁊ aliaꝝ impᷣſſionũ huĩdaꝝ (que reſoluãtur in acq; currẽtẽ ad fluuias) ẽ maioꝛ ĩ alijs tꝑibi q; in eſtate. Queritur vtrum pluuia ros ⁊ pꝛuina generent᷑ in media regione aeris 2 aque fontiũ ⁊ pute o⸗ cluſo infra terrã. Argui pᷣmo ꝙ nõ. qꝛ pluuia? aq̊ᷓ ideʒ ſtꝭ.ſed locus gñatois naturał aquet᷑ ſpera aque. ergo ⁊ pluuie.Et ↄfirmat᷑ ꝗ: iĩpoſſibile ẽ idem eẽ cãm oppoſitoꝝ.ſʒ in media regiõe aeris gñant᷑ impᷣſſiones ignite. erao ibi nõ gñant᷑ impᷣſſiones aſe Scðdo ſic ros gãat᷑ in ſupᷣma regione aerꝭ.qꝛ vapoꝛ rorꝭ eſt ſub⸗ tilioꝛ qᷓ; vapoꝛ pluuie. altiꝰ aſcẽdit ⁊ ꝑx 2ñs vſq; ad ſupᷣmã regioneʒ ⁊ ibi gñat᷑. Cõfirmet. qꝛ ſi gñaret᷑ hic inferiꝰ ros ſeqret᷑ ꝙ eius gnatio nõ ꝓhiberet᷑ a nubib⸗ 2 vetis qð eſt ↄtra Areſto.in textu Tercio ſic aque pluniales ⁊ fontes gnant᷑ eod ẽmõ.ergo ſi aq̃ pluuia⸗ les gñarent᷑ in ſũmitate.q̊ etiã alie aque ſignabunt᷑ Añns ꝓbat᷑.qꝛ aqua pluuiatł terre in bibit. ⁊ nõ vide tur h tãte aque młritudo remaere miſi iteꝝ pꝑ fotes re⸗ grederet᷑. fontes ⁊ fluuij gnant᷑ ex plunia rereta ĩ viſ ceriby terre Quarto ſic. aq pluuioꝝ nõ ſty natnratr infra tertã. ergo veniũt ibi ab ext᷑nſeco nõ videt᷑ vñ veiant nili ex fluuijs. ergo. ¶(õfirmatr᷑.qa fra natura liter ẽ ſicca.ergo non eſt gñatiua aque ꝗᷓ eſt naturalit huida.⁊ per ↄns aque no gnant᷑ in terra . grauit᷑ autoꝛitate In oppoſitũhe de ſoluende ſequũtur qᷓtuoꝛ queſtiones Queſtio pꝛi Vtꝝ generatio pluuie ⁊ aliaꝝ impᷣſſionũ aqueaꝝ ſit in media regione aeris. Pꝛo cuiꝰ ſolutöne Wttẽde bpmo. ꝙ ſicut pus dem eſt tres ſte regiones aeris. ſcʒ ſu perioꝛ inferioꝛ ⁊ media.Supioꝛẽ calida ⁊ vocat᷑ eſtꝰ Med ia vero frigida cuiꝰ ſuꝑioꝛ pars ꝑ ↄꝑationẽ ad inferioꝛẽ ſimpłr vocat᷑ eſtus. ¶ Iñ qua do vapoꝛ qͥ eſt calidus ⁊ aquoſus aſcẽdit vſq; ad ſupioꝛẽ ꝑtem me⸗ die regi onis.opʒ ꝙ hoc fiat ex eius ſubtilitate.⁊ tunc gñatur ros vł pꝛuina. Sed qñ generat᷑ in infima ꝑte medie regionis qñat᷑ nix vel pluuia.ſimiłr ſᷣm rarita⸗ cem vł denſitatẽ vapoꝛis Qñ vero in infima.gñatur grã do vel glaties.ſed de hoc ſatis dem̃ eſt in textu. Attẽde ſcdᷣo.ꝙ bſᷣm vᷣgiliũ in geoꝛgicꝭ multa ſtꝭ ſig⸗ in ↄcauitatibꝰ terre ex aere in⸗ ſecũdi metheoꝛoꝝ na pluuie. Pꝛimũ eſt rubedo ſolis matutia. Nã rube do ſerotina ſignũ eſt ſerenitat⸗ Scðm ſignũ eſt quã⸗ do ſol ⁊ luna apꝑent coloꝛis pallidi. Terciũ eſt quan do luna in nouilunio hʒ coꝛnua valde obſcura ⁊ nigra tũc eſt ſignũ ꝙ luna ẽ pluuioſa.Sed qñ hẽt coꝛnua a cuta ſignũ eſt ſerenitat/.Aliud ẽ ſignũ infallibile quã do ſol lucet in oꝛtu ⁊ ſupꝛa eã appet nubes nigra ⁊ lõ ga ad modũ turrꝭ.⁊ tũc ſi nubes ſtatim diſpareat lig num ẽ pluuie in illo die.⁊ ſi nubes diu pmaneat pᷣcat ſerenitatẽ ? raro accidit oppoſitũ.AMliud ſignũ eſt qñ ſtelle celi nõ apꝑent ita ſpiſſe.imo apꝑent plus diſtan tes qᷓ; ſolitum ſit eas apꝑere.tũc ſignum eſt future plu uie. Wliud ẽ zintillatio aeris ĩ lãpade ardẽte. Aliud ſignũ quã do ẽ mutatio ventoꝝ ab auſtro vſq; ad aqͥ loneʒ excluſiue vſq; in occidentẽ tũc em ſignũ eſt plu⸗ uie. Ax ꝑte aũt aialium ſumũtur mita ſigna.ſic⸗ ca⸗ tus ranaꝝ de mane ẽ ſignũ pluuie.⁊ cantus eaꝝ de ſe ro ſignũ eſt ſerenitatꝭ.Silr cãtus coꝛuoꝝ. irũdines baſſe volantes. ⁊ muſce ⁊ pulices foꝛtit᷑ moꝛdẽtes.⁊ o⸗ ues auide paicẽtes. mugitus boũ ⁊ vaccaꝝ in cãpis. eleuatio capitum ⁊ feſtina reuerſio aʒinoꝝ ad tectuʒ hec oĩa ſtꝭ ſigna plunie. Sed ſigna gradinis ſti ſex. Pꝛimũ ẽ. ꝙ ↄgelat᷑ ad modũ criſtalli. Scm ꝙ moꝛ tificat vegita bilia ⁊ gnat nauſeã iumẽtis ↄmedenti bus fructꝰ tactos ab eo Terciũ ꝙ qnq; tꝑe grãdĩs au diũtur magni ſoni.eo ꝙ in nube audiũtur magne exa latõnes calide ⁊ licce que petũt exitum ⁊ mouent᷑ pet talẽ nubem frãgendo ipᷣam.⁊ ideo cãnt ſonũ. OQuar⸗ tum ꝙ cũ grã dine cadit pluuia ⁊ hoc ꝓpter ꝑuam ati⸗ pariſtaſim. Quintũ ꝙ qnq; eſt rotũda ⁊ qũq; angula ris. Rotũda qͥdem qñ remote generat᷑ a terra. Angu laris vᷣo quã do ꝓpe terrã generat᷑. Sexto ꝙ in grãdi ne quã doq; apꝑent inagines hoĩm ⁊ coꝛꝑm pꝛopter vᷣtutes celeſtes tũc vigẽtes Dom ẽ ergo ad queſtio nem.ꝙ alique ſtꝭ impᷣſſiones huĩde que gñant᷑ in ſupe rioꝛi ꝑte medie regionis aerꝭ.vtputa ros ⁊ pꝛuina.nã vapoꝛ(ex quo gnat᷑ ros ⁊ pꝛuina) inf alios vapoꝛes E ſubtiliſſimꝰ ⁊ leuiſſimꝰ ideo magis aſcẽdit. Plures tñ dicũt ꝙ vapoꝛ ille e ita ſubtilis ⁊ paucꝰ ꝙ nõ poſʒz aſcẽdere ꝑ mediã regionẽ aeris.⁊ ideo etiã vapoꝛ non gñatur bᷣm eos in ſuꝑioꝛi ꝑte medie regionis aeris.qꝛ ibi ſty venti qͥ ſta tim ꝓhibent gnationẽ eius. iõ dicũt ꝙ ros nõ aſcẽdit ad ſũmitatẽ arboꝛis herbaꝝ folio ruʒ.ſed dñdit ab infima regione aeris ſuꝑ herbas o⸗ lia ⁊ ramos. Sũt ergo in ſũma dueimpſſiones q gene rant᷑ in infi ma regione aerẽ?.ſcʒ ros ⁊ pꝛumna. Sed alie tres gñant᷑ a media regione aerꝭ.ſcʒ plunia nix ⁊ grã do. ⁊ lʒ grãdo ↄgelet᷑ ⁊ ꝑficiat᷑ in infima regione aeris tñ pncipalit᷑ gñatur ĩ loco quo gñant᷑ nubes Queſtio ſecunda Vcrum oẽs fontes ⁊ fluuij ſint eiuſdẽ nature ſicut vi debant dicere ãtiqui. Eidet᷑ em ꝙ ſic. nã om̃es aque z oẽs nubes ⁊ venti eleuant᷑ a mari ⁊ ad mare redeũt. ſicẽ piʒ inductĩe in oibus. Pꝛo ſolurõne queſtiõis Attẽde ꝙ aliqui dicebãt omes aquas fluere ⁊ ad ma re redire.quoꝝ opinio falſa ẽ ex eo q aqua nat᷑alit᷑ aſ cẽdere nõ põt. Si ergo loca t᷑re hĩtabilis aquã hẽant a locis decliuioꝛibꝰ ſnon euenit.nec ex ↄñti a mari qd inferiꝰ eſt. ⁊ pcipue quia fontes in mõtibus cõiter re periũtur.mõtes ãt maris ſte alti. oꝛes.igit amari fon⸗ tes nõ pꝛocedũt.⁊ ↄñr nec flumia ab ipᷣis ogregank. naturat hetbetl Mnin lurßmn post bertus efchßt boren biolee ſecid deqe fü⸗ nlat culs nare⸗ cauſa hices huen lafuc lesoüt, moehi jßsſi Cbalicb liturin lamept caulan ſigule calei tales alulio Aliy fluüͤt expert llteriß caloꝛ lispti dentes lederee Don glquos lndeeſt Pchera ſoeln buen ſlor fnine ſr tgaſe liz ſeit de r i üne AMrückgun Wamng hee an. melbleeni dihnerte mmufet iudſiüͤck,, mäkfumene aſ m Se e ſ Winmwanze wyugit rwatgueſto S:uinhi lis mMoode ci us in runuis egceud ch mue erl ionesd nnii⸗ r tut X*X*Z inunmi Punſilt umn ier Areſtotelis Alij aũt dicebãt fontes cauſari ex pluuia mediãtib⸗ aliqbus receptaculis.quoꝝ opinio in textu fuit imp⸗ bata. Attengde vlteriꝰ. ꝙ diuerſa; aquaꝝ diuerſe ſunt vᷣtutes Vnde narrat ſeneca ꝙ quedã ſunt aque venenoſe ⁊ infectiue talit᷑ ſcʒ vt ſi quis bibat ex eis mo ritur.cuiuſmõi eſt aqua cuiuſd fontis qui facit her bas areſcere ſi ſuꝑ ipᷣas ſpergat᷑. Ot refert ꝙ eſt quod dam ſtangnũ ꝙ ſi hom ies pꝛoſpiciũt moꝝunt᷑. Item refert ꝙ eſt quidẽ fons qui mutat ligna in lapides.⁊ ſi hõ bibat ex eo eiꝰ viſcera erũt lapidea Itẽ e aliꝰ fons de quo bibẽtes inebꝛiãtur. Ot alius de quo incipiũt furere. Oauſaʒ ãt illoꝝ mirabiliũ aſſignat dicẽs.qꝙ; natura terraꝝ ⁊ conſtellationũ hoc facit. Vnde ſicut herbe ⁊ lapides habent quaſdã virtutes occultas ita parifoꝛmit᷑ aque Verũtamẽ tales ᷣtutes diuerſiſicã tur ſᷣm loca ⁊ influẽtias a quib generant᷑.⁊ ſic etiã ſᷣm poꝛos t᷑re variãt᷑ ꝑ qͥ trãſeũt. Refert ãt dominꝰ FIl⸗ bertus ꝙ eſt quidẽ fons de quo ſi bibant oues nigre efficiũtur albe.Et alius de quo ſi quis bibat reddit᷑ bone memoꝛie. At alius de quo bibens reddit᷑ ebli⸗ uioſus. (t alius de quo mulieres ſteriles efficiunt fecũde.t alius qui ſanat freneticos. t eſt alius de quo ſi bibat latro manifeſtabiteius malicia.Sed vſidoꝛus recitat ꝙ eſt quideʒ fons cuiꝰ potus abbꝛe⸗ uiat vitam. Alius ↄmouet libidinẽ. Alius pꝛodeſt o- culis. A=lius excecat. Alius infirmitates atiquas ſa nat. Et alius capillos reddit aureos. doꝝ aũt oim caulſa eſt.ex eo ꝙ aque habẽt vᷣtutes occultas ſicꝭ ⁊ la pides ⁊ herbe. Refert aũt pliniꝰ ⁊ exꝑientia docet ꝙ a⸗/ lique aque ſtꝭ naturalit᷑ calide. alie auteʒ ſunt quein earum oꝛigine ſtꝭ calide.⁊ recedendo fiunt frigide.ta⸗ les aũt potiſſime reperiunt᷑ in ſicilia.⁊ vt dicũt aliqui pꝛocedũt de monte etna in quo ẽ perpetuꝰ ignis.⁊ in ipᷣis fluũt lapides aduſti qui caloꝛem ↄfoꝛtant. O(t ab aliqͥbus iſta aqua vocat᷑ vulcanꝰ ⁊ nõ ſolum repe⸗ ritur in ſicilia.ſed in pleriſq; ꝑtibus germanie.Sunt tamẽ plures phᷣi volentes huiꝰ caliditatis aſſignare cauſam.qui dicũt ꝙ in talibꝰ ſunt aliqui venti inclu ſi qui exire nõ poſtunt a terra ⁊ ſic ↄ uertũtur in igneʒ ⁊ calefaciũt huiuſmõi aquas. Et aſſignãt com quare ta les vẽti ↄuertũt᷑ ĩ igne.dicẽtes ꝙ materia vẽroꝝ ẽ ex alatio calida ⁊ ſicca que de facili in ignem conuertit᷑ Alij vero dicũt ꝙ hmõi caloꝛ cauſa᷑ a venis ꝑ quas fluũt hmõi aque.in quiba qui dẽ venis eſt calx ⁊ ſicut experiũtur ꝙ aqua polita in calce ferueſcit. Sic ſimi liter ipi dicũt.ꝙ a ſimili rõne in talibꝰ aquis gignit caloꝛ Iſte ãt opiones nõ vident᷑ ſufficiẽtes.nã in mul tis ꝑtibus aque ſtꝭ calide in quiba nõ ſunt montes ar dentes.ĩmo non videtur veritilłe qũo a talibꝰ poſſit ꝓ cedere aqua viſo caloꝛe qui inceſiant᷑ ibidẽ apparet. D dðm ergo ꝙ ille aque ſtę calide ex eo ꝙ tranſeũt per aliquos meatus terre qui ſtę ſulfurei ⁊ valde calidi.⁊ inde eſt ꝙ tales aque ſt; ſapor ſulfurei.⁊ etiaʒ valde penetratiue ⁊ exſiccattue moꝛe ſulfurꝭ ⁊ homies in ip ſis balneati cõmunit᷑ ſa nant᷑ ab aliquibs infirmitati⸗ bus que ſignant᷑ pꝛoueniũt ex ſuꝑfluirate humidi In ſuꝑ refert ſeneca.ꝙ in libia eſt quidã fons cuiꝰ aqua in meridie eſt ita frigida ꝙ eſt impotabii.ſed in occa⸗ ſu ⁊ oꝛtu ſolis eſt quaſi tepida.Cuiꝰ aũt diuerſitatis cauſa ẽ aſpectꝰ ſolis.cniꝰ oꝑatio quãtum ẽ ex ꝑte ſui licʒ ſit calefacere aliquãdo tamẽ pꝛopt᷑ varietatẽ paſ ſi calefacit vnã rem ⁊ frigefacit aliam.⁊ humectet vnã 2 deſiccat aliam.ſicut ptʒ de terra ⁊ cera. Refert vlte rius ꝙ eſt quo ddã ſtangnũ in quo natant lapides. Cuiꝰ cqula eſt. quia grauitas aque excedit grauita, tem lapidis. t refert vlterius ꝙ ſt alique aque ru bee.alique albe.alique glauce.alique nigre.qui qͥdeʒ coloꝛes pꝛoueniũt a coloꝛe terre a qua recipiunt᷑. cnmn iuxta mare rubꝝ terra eſt rubea. NRefert aũt vſidoꝛis ꝙin Idumea eſt qdam fons qui qdruplicit᷑ in anno mutat coloꝛẽ.aliquãdo em eſt aibus.aliquãdo niger aliquã do viridis:⁊ aliqũ lutuletus.⁊ varietas illa pꝛouenit ex varietate trarũ quẽadmodũ varietas hu moꝛum in homie Similit refert ꝙ ſt? quedã aque pu teales.? quedã ſalle.etiã loquendo de aquis fontiuʒ Caule aũt ſunt vene terre ſalſeꝑ quas tranſeũt tales aque. Vndeẽ quidã alius fons qui ᷣm Areſto.habzʒ ſapoꝛẽ aceti.⁊ alius ſᷣm ſenetã ſapoꝛẽ vini. Poſſʒ ergo dici pꝛobabilit᷑ ad queſtionẽ. ꝙ iales aque nõ ſunt oĩ⸗ no eiuſdè ſpeciei.nõ em̃ videt᷑ quomõ ex eis pñnñᷣt oꝛiri tanti ⁊ ram diuerſi effcũs niſi eſſet etiam aliqᷓ ſpeciał diuerſitas in eis nõ dico ſolum accidetalis ſicut atz˙ dem̃ fuit Si queras ergo que aque ſt melioꝛes Di co ſᷣm dñm Albhᷣtum. ꝙ curreres ſtꝭ melioꝛes ſtantibꝰ 2 currẽtes ſuꝑ lutum libex ſt melioꝛes oĩbus alijs inter currentes melioꝛes ſt? qui currũt ad aqͥlonem. ?2 deinde q̃ ad occidẽtem. peſſime aũt que currũt ad me ridiem. QLuoꝝ ratio eſt'qꝛ aque currẽtes verſus me rid iem pꝛocedũt a ꝑtibus frigidiſſimis ſcʒ ab aquilo ne ideo ſte frigidiſſime. ille vo que fluũt æſus aquilo nem ſeu ſeptetrione veniũt a meridie.⁊ cõmunit᷑ a re⸗ ionibo calidis. Ille vo que fluũt ᷣſus occidentẽ ad/ auc ſtꝭ melioꝛes qꝛ ſol inſequit᷑ eas ⁊ purificat. Sʒ il⸗ le (que fluũt vᷣſus oꝛientẽ) ſunt optie quia ſol ſemꝑ op ponitur eis ⁊ trã ſeunt ſub eius influẽtijs. Sed intera quas minerales ſiue metallicas illa ẽ oprima in qua inuenit᷑ auꝝ ſicut ẽ renus.vnde anꝝ ſolet reꝑiri in op timis aquis. Ot poſtmodũ bona ẽ in qua inuenit᷑ fer rum.illa em̃ ↄfoꝛtat interioꝛa. Peſſime aũt ſtꝭ aque il le in qbus inuenit᷑ ferrum. necat em̃ aialia ex eo ꝙ ſt⸗ valde calide⁊ ſicce. WVtyx aqua naturalr aſcẽdat ad oꝛificiũ fontꝭ Döm eſt ad queſtionc.ꝙ aqua põt aſcẽdere in qtuoꝛ caſibꝰ Pꝛimus eſt ſi in aliquo vaſe pleno aqua ponatur ali⸗ quid grauiꝰ aqua tũc aqua naturalit᷑ cedit ipᷣi grani ⁊ aſcẽdit ſupꝛa tale graue. Scðus caſus.ſi aqua fue?⸗ rit calefcã ⁊ ex tali aqua fiat vapoꝛ vᷣtute caliditatis illius vapoꝛis aqua naturałr alcẽdit.ſicut ptʒ de fuꝰ mo aque bulietis. Tercius caſus.quia naturalit᷑ ab⸗ hoꝛret vacuũ.ideo aqua naturalit᷑ aſcẽdit ad replẽdũ vacuũ.ptʒ ex duplici exꝑientia. Pꝛima ſi aliqᷣs cale⸗ faciat violam aer calefcũs in viola rarefit tũe ſi ſtatim talis aqua ponat᷑ ſupꝛa aquã frigidiſſimã pꝛo pf tatẽ frigiditatẽ condenſat᷑ aer viole.⁊ naturalit᷑ aqua aſcẽa⸗ dit᷑ ad violam ad replẽdum vacuũ. Scða exꝑientia eſt. cuz iuuenes bibũt cuʒ calamo attrahedo acrem il lins calami.ſtatim liquoꝛ aſcẽdit ne ꝑmittat᷑ vacuũ. Quartus caſus ẽ pꝛopt᷑ equalitatẽ.quia q̃libet ꝑs adq naturalit᷑ tendit ad equalitatẽ cũ alia ꝑte quia ſi fiat foꝛamẽ in naui nunq; aqua ceſſabit aſcẽdere quouſq;q ſit ita alta ſicut aqua qᷓ eſt in fluuio. Sic ergo dᷣm. ẽ de fontibe quoꝝ pꝛima radix eſt in mõtibus altia æ ipᷣi nitũtur equari ſuo loco.⁊ ideo naturalit᷑ aſcẽdũt QWi. ₰D Queſtiones Pꝛimi metheoꝛox vlq; ad oꝛificium fontis. Sed dubiũ eſt penes qͥd de bet attẽdi altitu do oꝛificij. Verbi grã.ſignetur oꝛifi ciuʒz alicuiꝰ fontis quod vocet᷑ a.⁊ ſignetur locus eiꝰ ꝗ quo aqua pᷣmo oꝛigenat᷑ ⁊ vocet᷑ b.querit᷑ ergo vtrũ equ alit᷑ inter a ⁊ b debeat accipi im lineã ꝑpendicu⸗ larem int᷑ a ⁊ b. Olt ↄſequẽter querit᷑.viꝝ ſᷣm receſ ſum a ꝑpendiculari a ſit ſuꝑius aut inferius.dm eſt ꝙ quia viſus cãre nõ poteſt niſi ꝑ lineam reãm.ideo nece eſt nobis ꝑ lineas rcãs ⁊ ꝑpendiculares iudicare de altitudibus locoꝝ. Vñ datis duob⸗ motibus ſo / lemus dicere ꝙ ſtꝭ equales.dũmodo ipᷣoꝝ cacumina cõueniui in eadẽe linea ꝑpendiculari. hoc tamè iudi cium falſuʒ eſt.qꝛ altitudo cuiuſſibʒ rei im acceſſum ⁊ receſſuzʒ a centro mũdi debʒ intelligt. t quia da⸗ ta quacũq; linea ꝑpendiculari impoſſibile ẽ om̃es ꝑ⸗ tes equalit᷑ diſtare a centro mũdi.quia tũc nõ eſſet li⸗ nea rcã ſed circularis relinquit᷑.ergo ꝙ noſtra iudicia fallunt lʒ de modico. Sed alit᷑ fieri nõ põt pꝛopt᷑ rõeʒs pꝛedictã. ſed qꝛ natura nõ poteſt fallere neq; falli.idᷣo ſꝑ obſeruat ſuas altitudines penes centꝝ. Eñ ſi eẽnt quatuoꝛ mõtes ↄueniẽtes in eadẽ linea ꝑpendicula⸗ ri adbuc ſtaret aquã exñtem in cacumie vnius fluere nõ poſſe in cacumi e alterius. dato ꝙ ↄueniant in li⸗ nea ppendiculari quia tñ vnus plus accedit ad centꝝ qᷓ; alter.ideo altioꝛ dicit᷑ altero. x iſto ſequit᷑ ꝙ da⸗ to vno coꝛꝑe plano ſi aqua in ipᷣo ponat᷑ tũc nõ equali ter pꝛofundat᷑ptʒ quia ſꝑ tendit ad figurã ſpericam. AOlt ſi arguas.ergo idem naturalit᷑ moueret᷑ ſurſũ 2 deo:ſum.⁊ per ↄñs ad loca gria quod tñ repugn at coꝛ ꝑibus ſicut ptʒ in octauo phicoꝛum. Dõom eſt ꝙ aqua nõ ſimpłr aſcendit naturalit᷑ ſed ̃ᷣm quid ⁊ qua i violente pꝛopt᷑ impetũ aque in motu deoꝛſuʒ Aueſtio quarta ¶ Itꝝ fontes ⁊ fluuij poſſent ꝑpetuari. Hic eſt qdru⸗ pPlex rñſio Pꝛima dixit ꝙ ſit pꝛopt᷑ ꝑperuitatẽ maris a quo ↄtinuo fluũt ⁊ refluũt.ſed hec nõ eſt ſufficiẽs Nõ em videt᷑ quomõ a mari aſcẽderẽt aque ad mõtes al⸗ tiſſimos. Alia reſpõſio fuit antiquoꝝ dicẽtium ꝙ fon es ex hoc ꝑpetuant᷑ ꝙ cõtinue recipiunt᷑ noue pluuie in aliqbus cauernis.⁊ ecõuerſo effundũtur.ſed iſta o pinio negat aque gnationẽ ⁊ fuit impꝛobata a p ho in terxtu.vñ exꝑimur ꝙ in cacumibus mõtium altiſſimo Xuʒ reꝑiunt᷑ fontes in qͥbus tamẽ nõ repiunt᷑ aque plu Auliales.ſed fluũt ad latera montiũ. Tercia fuit reſpon ſio quoꝛũdam dicentiũ ꝙ terra circũdabat᷑ mari atq; cingebat᷑.⁊ exinde eleuabant᷑ vapoꝛes ꝑ poꝛos terre qᷓ iinueientes meatus terre frigidos ↄdenſabant᷑ ⁊ ſic in aquã ↄuertebant᷑.⁊ per ↄñs fontes ⁊ fluina exinde ge Verabant᷑.etiam in locis altis. Sed hec opinio eſt fal ſa qꝛ ſi terra circũdaret᷑ mari ſicut illi vma ginant᷑ ſeq̃ᷓ retur ꝙ aqua infra fram reꝑiret᷑ etiam vſq; ad centꝝ eo ꝙ aqua maioꝛ eſt fra.⁊ peroñs eius ꝓfunditas at⸗ cingeret vſq; ad centꝝ quod ſaltem videt᷑ contra ſene cam dicentẽ ꝙ vſq; ad pꝛofunditatẽ triginta vlnaruʒ terra inueĩtur ſolida ⁊ ſine aqua. Itẽ ſi fontes gñarẽ ctur ex iſtis vapoꝛ ibus ſequeret᷑ ꝙ in paruis mõtibus potiꝰ qᷓ; in magnis reꝑirent᷑ fontes. eo ꝙ vapoꝛes ma⸗ Elis ſtꝭ pꝛopĩquioꝛes. Oicẽdumẽ ad queſtionẽ.ꝙ per petuitas fontiũ ⁊ fluuioꝝ imaginãda eſt hoc modo. in terra eſt aer vł vapoꝛ ex quib gnat᷑ aqua friges⸗ factionẽ ⁊ per condenſationẽ.⁊ exinde gñant᷑ fontes.⁊ quia a que petunt loca decliuioꝛa.ideo deſcẽdunt ad mare tanqᷓ; ad locũ inferioꝛem. Opoꝛtʒ tamẽ ꝙ ſemꝑ fiat talis ↄuerſio vapoꝝ in aquã.eo ꝙ ↄtinue ſubin⸗ trat nouꝰ vapoꝛ qui ſtatim pꝛopt frigiditatẽ terre cõ uertitur in aquã. vñ ſicut eſt in nobis ſic eſt in natura. Experimur ãt in nobis ꝙ vapoꝛes aſcendũt ſurſum vſq; ad caput ⁊ infrigidant᷑ a frigiditate cerebꝛi.⁊ in de generat᷑ reuma ⁊ fiuũt guttule nature aquee. Oõ tingit auteʒ quandoq; ꝙ tales aque gñnantur in terra plana. 2 non inueniũt loca decliuioꝛa ad que poſſint fluere.ideo tam diu manent in terra ꝙ in eis gñnamur piſces. Vnde refert Seneca ꝙ fodiendo in terra quã⸗ doq; ſunt inueta magna foꝛamia in quibus erant piſ⸗ ces.ſed comedẽtes ex eis moꝛiebant᷑.eo ꝙ fuerũt gene⸗ rati in locis obſcuris ⁊ venenoſis ⁊ conſeqneter moꝛti feris pꝛopt᷑ carẽtiam lucis — ante oppoſituʒ. Ad pꝛimã Ad TO HNe Sdicit. duplex eſt lo cus ge 2 — neratõmis. Quidẽ eſt gene⸗ ratiuus tm. Alius eſt gñatiuus ⁊ conuatiuus ſimul licʒ ergo pluuia nõ generat᷑ in media regionc aeris tã q̃; in loco generatio ⁊ conſuatiuo ſimul.bene tamẽ tã q; in loco generatĩo tin.Similit᷑ dicẽdum eſt ad con firmationẽ. Ad ſecũdam dicẽdum negando conſe quẽetiaʒ.quia nõ eſt ſufficiẽs caloꝛ in materia eius ad eleuandum eam vſq; ad mediam regſoneʒ aeris.ma teria em̃ eſt ita ſubtilis ⁊ caloꝛ ita debilis ꝙ pꝛopt fri⸗ giditatem noctis ↄdenſatur ⁊ cõuertitur in aquam. Ad confirmationẽ patʒ ſolutio Ad tciam dicen/ dum ẽ. ꝙ alique partes euapoꝛant᷑ a ſole.? alique con nertũtur in fram. ⁊ alique in augmẽtum fluuioꝛuʒ ⁊2 fontium. Ad quartã dicẽdum eſt. ꝙ licz terra ſit ſicca.eſt tamẽ cum hoc frigida.ideo ratõne ſue frigi⸗ ditatis cõuertit aerem in ea exiſtẽte in aquam ⁊c. Et hec de pmo metheoꝛoꝝ dca ſufficwilt Incipit ſcᷣs liber metheoꝛoꝝ Areſtotelis i llleh tesoti engt lhius guiſa cidio illu ckdi ſuce (te gute ſim fibu ho⸗ ou⸗ bus ſicutin mobil fluxbi neld coſe lic gcua e⸗ muzgn rumſt ſcömg go. S luncta menn ria no H Peim coma co mma magis hamu lecre doobt flnnio hrä aage 1o. dein ⸗ ldene curr deg n Danlſaree deilne imnigieng Aneſtbin tritmi ſeckammn, Chdätfutünm ecctchti:ir eagln d Dunturiaenn gepſin nesginn bumo husgatdi Megaernu in giniri Glrckhas trnisſnl nurabti uetmniti nckadc niegndde zmugua wenjsl bise uni N Atunde lbetiren minat Amt nicit ihi Areſtotelis Emotu ãt In hoc ſcðᷣo libꝛo defminat ph̊s de mari.de vetis.de mo tu terre.tonitruo.⁊ choꝛuſca tõne.⁊ ↄtinet q̃tuoꝛ tractatus Quoꝝ pᷣmus hʒ qtuoꝛ capi tula. In pᷣmo derminat de o pinionib ãtiquoꝝ circa gñ a tionẽ maris.vbi narrat tres opiones ãtiquoꝝ Pꝛima eſt antiquoꝝ qui verſabant᷑ circa fabulas.quas Areſto teles hic vocat theologias qui dicebãt ꝙ fontes habẽ tes Grigins a terra erãt pᷣncipia maris. O(ſtima bant em ꝙ tra eſſet nobiliſſimũ ens.Et ꝙ pꝛop nobilitateʒ ipᷣius celuʒ mouereĩ circa ipᷣaʒ.Secũda eſt aliquoꝝ qui ſapiẽtioꝛes ſtꝭ ſapiẽtia hũana qui dicebãt ꝙ in pᷣn cipio terra erat cooꝑta aquis.⁊ ↄtinue deſiccat᷑ a ſole ⁊ illud (qð nõdũ eſt deſiccatũ) eſt mare.Tercia opĩo eſt dicẽtium ꝙ terra quã do calefit a ſole ſudat.⁊ hũc ſudoꝛem dicũt eſſe mare. t hoc pꝛobãt a ſigno. qᷣͥa ſi cut om̃is ſudoꝛ eſt ſalſus.ita ⁊ mare ẽ ſalſum. Erant aũt aliqui hmõi opinionis dicẽtis terrã eſſe cãm ſalſe dinis maris ſicut aqua colata ꝑ cineres eſt ſalſa.Sic ſimilit᷑ cum aqua maris ꝑ poꝛos terre tranſit fit ſalſa. Quod quidẽ igitur) Hic phs ditiſſis o pĩio hibus vltimis repꝛobat pᷣmam duabꝰ rõnibus. Pꝛo quo pꝛemittit aliquas diuiſiones aquaꝝ. Pꝛima ꝙ aquaꝝ quedã ſunt fluxibiles vt fontes ⁊ fluuij.de qͥ⸗ bus decm eſt ꝙ non veniũt ab aliquo vno pncipio.in q̊ ſicut in vno vaſe includant᷑. Alie ſtęy ſtationarie ſiue Imo biles. Fluxibiles aũt ſunt duplices.quedã ſunt fu xibiles ſpontanee.Alie vᷣo artificioſe. Stationa⸗ rie ſtꝭꝰ duplices.quedã ſtꝭ ſpontanee.Alie vᷣo artifi⸗ cioſe.ſicꝭ aque puteales. Eſt ergo pᷣma rõ talis.ſi aliq aqua eſſʒ pꝛimũ mare illa eſſz ſtans vl fluens. Nõ pꝛi muʒ.quia nos nõ videmus tantã multitud inẽ aqua rumſtatio nariaꝝ ꝙ poſſint eẽ pꝛincipiũ maris. Nec ſcdm quia ille ſtꝭ dulces.aqua aũt maris eſt ſalſa.er⸗ go.Scðdða rat io.quia ſt aliqua maria que nõ ſtę con iuncta ſᷣm aliquẽ locum ſicut rubꝝ ⁊ hyrcaneũ.⁊ ta⸗ men nõ apparẽt aliqui fontes in circuitu.ergo illa ma ria nõ gñantur ex fontibus (Qꝰaũt pꝛopt᷑ hoc) Hic phs aſſignat tres cãs fluxus ⁊ reſluxus marꝭ Pꝛima eſt ſtrictitudo loci.illud em mare(qð eſt in lo co magꝭ ſtricto) magis aꝓparet fluere qᷓ; quod ẽ in lo co magno. Act inde eſt ꝙ mare tranſiẽs ꝑ loca ſtricta magis apparet creſcere qᷓ; magnũ pelagus.qꝛ in mag na multitudine maris nõ eſt multũ manifeſtuʒ ſi ma⸗ re creſcat vł decreſcat.ſed hoc bene ẽ manifeſtuʒ quan do obtinet paruũ locum. Secũda cã eſt multitudo fluuioꝝ qui fluũt in illa maria.Tercia cã ẽ bꝛeuitas Feſudtartaeli em que ſtꝭ minus pfunda fluũt in il a que ſtꝭ pꝛofũ dioꝛa.hoc eſt ĩ illa que ſt in loco decli uo. (De gñatione autẽ.) In hoc ſcdᷣo capitulo derminat ph̊s de mari ſᷣm pꝛopꝛiã opinionẽ. t po⸗ nit talem ↄcluſione. Locus (vbi eſt mare)ẽ naturał locus elemẽti aque ⁊ oẽs alie aque ad ipᷣm mare de⸗ currũt Pꝛobat᷑ ſic.quia ſicut ẽ de aqua.ita etiam eſt de alijs elemẽtis.ſed qdᷣlibet aliud elemẽtuʒ habʒ lo æum ſuũ naturalẽ.ergo aqua debʒ hẽre aliquẽ locuʒ ſi Folio xcvii bi naturale.ſed nõ videtur alius locus naturał aque q; ille vbi eſt mare.ad quẽ locum oẽs atie ticulares a que decurrũt.ergo. Sed circa hoc mouet dubiuzʒ ſi em̃ aqua maris eſſʒ elemẽtum aque ſeq̃ret ꝙ illa a⸗ ꝗua dẽret eſſe potabilis ⁊ nõ ſalla. Hãc dubitatio nẽ ſoluit phs declarãdo modum pᷣm quẽ ma reẽ ſalſuʒ ſic. Nam aqua ꝑ caloꝛem ſolis ⁊ alioꝝ aſtroꝝ alterat ideo id quod in tali aqua ẽ ſubtilins eleuatur ſurſum ſed illud(qð eſt groſſꝰ)pꝛopt᷑ ſui grauitatẽ manet in ferius tanq; in loco ſibi ↄuenieti. (NHꝛopt᷑ quod 2 deridere.) Circa pꝛedcã remouet phᷣs opionem antiquoꝝ dicens.ꝙ deridiendi ſte pꝛioꝛes dicẽtes ſo⸗ lem nutriri humido ⁊ pꝛopt᷑ hoc ſe ↄuertit ad aquilo⸗ nem. deinde ad auſtruz vt inde iueniat alimẽtum ex aquis. Dicebãt etiam qꝛ videmus ignẽ nutriri hu⸗ mido.⁊ tam diu durare qᷓ; diu durat humi dũ ex quo nutritur.ideo iſti credebãt ꝙ ſol eſſ qdam ignis.ſed hãc repꝛobat duabo rõnibus.Quaꝝ pꝛima eſt. qꝛ ſeq̃ retur ꝙ continue eſſʒ alius ⁊ alius ſol.ſicut cõtinue in candela eſſz alia ⁊ alia flima. Seqᷣtur etiam ꝙ illa a⸗ qua nõ deberʒ redire que tamè redit.cum em vapoꝛ fuerit in media regione aeris ↄuertitur in nubeʒ ⁊ nu bes in aquã.ergo pꝛedcã opinio eſt falſa.Secũda ra tio eſt.quia ignis nõ nutritur humido aqueo ſed pin gui ⁊ gereo.ſi ergo ſol eſſʒ ignis nõ nutriret᷑ ex aquis. Hac ergo opinione dimiſſa recitat aliã que eſt Plato nis dicẽtꝭ.ꝙ infra terrã eſt qͥdẽ tartarꝰ aq repletꝰ a q ꝓcedũt oes fontes ⁊ fluuij.qui qͥ de tartarꝰ nõ habet locuʒ fixum in terra ſed fluctuat hincinde.ideo quan do tendit verſus vnam ꝑtem ibidẽ fiunt magne inũ⸗ dationes. Hanc opinio nẽ repꝛobat philoſophꝰ du⸗ cendo eam ad qᷓtuoꝛ incõuenietia. Pꝛimũ eſt ꝙ aqua aliquãdo moueret᷑ deoꝛſuzʒ.ſcʒ quã do mouetur ver⸗ ſus oꝛificia fontium ⁊ fluuioꝝ Secũdum ẽ.quia tũc nulla aqua de nouo gñaretur.ſed ſemꝑ appareret no⸗ ua aqua pꝛopt᷑ motum illius tartari. Terciũ incon⸗ ueniens eſt ꝙ ſic aliqui fluuij deberet ſubintrare traʒ fluendo ad iſtum tarta ꝝ.ſed hoc eſt falſnʒ quia oẽs fluuij currũt ad mare.Ouartũ eſt. quia quato fluuij longius currũt tantomag creſcũt.ſed hoc eſt pꝛopt multitudinẽ fontiũ.⁊ ſicut ꝑ aliqua foꝛamĩa veniũt a que de illo tartaro ad oꝛificia illoꝝ fontiũ.ita ꝑ alia foꝛamina debẽt intrare.⁊ ita fluuij nõ debẽt magẽ creſ cere neq; minui Finaliter defminat philoſophꝰ de ꝑpetuitate maris. At dicit ꝙ mare eſt perpetuũ.ptʒ quia ſi mũdus eſt ꝑpetuus mare eſt ꝑpetuũ.ſed mun dus eſt ꝑpetuus:ergo ⁊c̃. Maioꝛ ptʒ perãtiquos qui poſuerũt mare gñari quãdo mũdus generabat᷑. Rõ nabile em̃ fuit ꝙ tãdiu eſſent coꝛpa mũdi pᷣncipalioꝛa ſicut ⁊ mũdus.¶ ¶uiꝰ aũt oꝓpoſitũ dicit Democritꝰ cuiꝰ opinio repꝛobat᷑ in textu ſiceꝭ clare ptzʒ in textu ¶ e ſalſedine aũt) In hoc tercio capitulo det minat philoſophꝰ de ſalſedine marꝭ ſᷣm opinionẽ an⸗ tiquoꝝ.⁊ recitat duas opiniones. Pꝛima eſt aliquo rum dicentiũ mare eſſe ſalſum pꝛopf hoc ꝙ tocius ele menti aque illud qð eſt dulce ⁊ potabile eleuna tur ſur ſuʒ ꝓpt᷑ ſuã leuitatẽ.reſiduũ ãt maẽt inferiꝰ tãq; gra⸗ ue amaꝝ ⁊ ſallum Sed contra hoc arguit philoſo ſophꝰ.quia quãtum de aqua dulci ⁊ potabili conti⸗ nue eleuatur a mari.tantũ continue reuertit᷑ in mare pꝛopt᷑ aquas pluuialesergo pꝛedcã opinio eſt falſa. Secũda erat opinio dicentiũ mare eſſe A uz pꝛop iij. Queſtiones ſecũdi metheoꝛoꝝ ter terreſtreitates admixtas ei. quia illa aqua tran? detur aliquid elſe a quo violẽtetur.ergo nõ fluit vio⸗ ſit per quaſdã venas terre.ideo exinde trahit ſalſedi lenter. nec fluit naturalit᷑ quia natura ẽ detmĩata ad nem. Uontra hanc opinionẽ arguit philoſophus vnum. ſed ille modus fluxus ⁊ refluxus ẽ ad oẽm dil quia eadẽ ratõne ſequeret᷑ ꝙ fontes ⁊ fluuij deberẽt eẽ ferentiã põnis. Konfirmat᷑.quia aqua fluit natura⸗ ſalſi quod ẽ falſuʒ. Tercia opinio fuit Ompedoclis liter ad locum decliuioꝛẽ.ergo ſi naturalit᷑ reflust na qui dicebat mare eẽ ſalſum.ex eo ꝙ mare eſt ſudoꝛ ter turalit᷑ aſcendet Secũdo ſic. aque ſtã gnales ſunt re.omis aũt ſudoꝛ: ſalſus ẽ. Contra bhoc arguit phi eiuſdẽ nature cum mari.ſed ille nõ fluũt.ergo nec ma lolophus.quia inſufficicter loquutꝰ eſt.cum em veri⸗/. re. Oſonfirmat᷑.quia maria meditrenea nõ fluũt ne tatem defminaturꝰ eſſet fundauit ſe in mẽdacijs poe⸗ * q; refluũt. Tercio ſic.ſi mare flueret hoc maxime tarum. Ratio aũt talis eſt.nam nulluʒ coꝛpꝰ(quod ?e eflet ᷣm curſum lune.ſed luna ſemꝑ equalit᷑ mouet᷑ de natura ſua nullam hẽt humiditatẽ aſgae ergo fluxus 2 refluxus maris nõ debẽt eſſe maioꝛes in terra aũt cuʒ ſit naturalit᷑ſicca naturalit habʒ humi ¶ Vno te * poꝛe qᷓ; in alio Quarto ſic.quia ex hoc ſeqᷓ ditatem. ergo nõ poteſt ſudare (Nos autem di⸗/ retun e mare flueret in mari qð eſt fallum. Patʒ qa camus ⁊c.) In hoc quarto capitulo detminat phi hoc eſſet rõne ſalſedinis vłrõne aque. Nonp:imũ.q; loſophꝰ de lalſedine magis ſm pꝛopꝛiã opinionẽ. Er bm ꝙ eſt ſalſius eſt grauiꝰ.ergo minus fluit Nec ſe⸗ ponit pꝛimo duas ſuppõnes. Pꝛima eſt. ꝙ duplex eſt cũdum.quia aqua in ſuo loco naturali nõ dicit᷑ flue fumus ſcʒ calidus ⁊ humidus ⁊ ille dicitur vapoꝛ. re.onfirmat᷑.quia oĩa maria ſt eiuſdẽ rõnis.ſed Ailius eſt calidus ⁊ ſiccus ſiccitate terreſtri qui dicid nõ omia apparet ſic fluere. ergo nullũ ſic fluit. t ſi exalatio. Secũda.ꝙ mare nõ durat ꝑpetue idem fᷣm militer ſeq ueret᷑ ꝙ locus a quoẽ fluxus deberz tota⸗ nuũerum pꝛopter hoc ꝙ continue alique ꝑtes eiꝰ coꝛrũ liter euacuari. locꝰ in quẽ eſt fluxus repleri.⁊ ꝑ cõ puni.ſed remanet idem ᷣm ſpeciẽ pꝛopter hoc ꝙ con⸗ ſequẽs fluxus ceſſare deberet . tinue reſtaurãtur ꝑtes que cõtinue coꝛrũpunt᷑. Iſtis e& arguitur a pho ſuppoſitis oſtendit philoſophꝰ vnde cauſet᷑ ſalledo.⁊ In O P P O ſitũ in textu. Pꝛo ſo⸗ boc vniuerſalit᷑ dicens. ſalſedo ex hoc pꝛouenit quaa α lutione queſtio⸗ in eo qð eſt ſalſum eſt aliqð terreſtre q aduſtum eſt nis ſequũtur quatuo: queſtiones Et quia ſuꝑ illud terreſtre nõ oĩno habuit dominiũ E) ſA „— calidum.ideo illud terreſtre remanet indigeſtũ.⁊ illö ¶ Vet 0 Peim 9 . eſt cã ſalſedinis ⁊ amaritu dinis.qð declarat ꝑ tale ſig „.. 2 . num.quia in ſuꝑfluo digeſtionis ſicut in vꝛina axpa⸗ Vtx mare de beat fluere ⁊ refluere. Pꝛo cuiꝰ ſolutõ ret talis ſapoꝛ.⁊ hoc eſt pꝛopter indigeſtionẽ. Et quia e Attede pꝛimo.ꝙ duplex ẽ mare. Quoddã ẽ ma quidã dicebãt mare eſſe ſalſuʒ ex eo ꝙ terra olim futt emagnu quod dicit᷑ occeanũ. Aliud eſt mare me⸗ aduſta a ſole.⁊ hoc nõ eſt oino veruʒ. ideo oſtedit pphi ditraneum. 2 talia ſᷣm deſcriptõem terre fcũm ſub iu ioſophꝰ quid veritatis habeat illud dem dicens/q a leo ceſſare ſtᷣ triginta Aitẽdeſcdᷣo.ꝙ maria qd ru liquid hẽt veritatꝭ. ſalſedo em cãtur ex aduſtione nõ pliciter poſſunt fluere. no mõ ꝑ ventos. quãdoc; qdein terre ſicut illi dicebãt. ſed pꝛopter aduſtionẽ er em ventus impetuoſus eleuat ſuꝑioꝛem ꝑtem maris alationis calide ⁊ ſicce ꝑmixte aque maris.⁊ hec exa⸗ extta pꝛopꝛios limites.⁊ ex eo i ntdum ↄtingit dilu⸗ lacio eſt exuſta tute caloꝛis ſolis. Et hoc declarat ulũ ꝑticulare. Decũdo apparet mare moueriꝑ hoc phs per multa ſigna. Pꝛimũ eſt. ꝙ mare auſiꝝ eſt ma ꝙex vno latere fiũt ⁊ augentur fluuij.⁊ ex illis dimi⸗ gis ſalſuʒ. ⁊ hoc ↄtingit quia ventus auſtralis eſt ca⸗ nuũrur. ideo mare mouet᷑ ex illo loco altioꝛi pꝛopt a⸗ lidus. ideo multaꝝ exalationũ eſt eleuatinꝰ.? inde A bũdantiam aqua ad illum locuz baſſioꝛeʒ. pꝛopt ꝙ pluuie genite flante auſtro deſcendũt ſalſe. Atliud dinninutõem in alio loco. Tercio mouet mare vnũ lign eſt. quia ſi aliquis poſuerit in mari vas ceruum in aliud. eo ꝙ vnü elt in locoaltioꝛ qᷓ; aliud. Sũt au⸗ vndiq; clauſum ⁊ ſubtile tũc aqua que ꝑpoꝛos cere in tem qtuoꝛ cauſe p:opt quas vnũ mare eſt altius alio greditur vas erit dulcis ⁊ potabilis.⁊ huiꝰ ſignũ eſt Pꝛima eſt. quia vnũ eſt ſituatũ ſupꝛa tram altioꝛem ꝙ terreiſtates que poꝛos ingredi nõ poſſunt faciebant ; aliud. Secũda eſt. quia generatio aque multe in ſalſedinẽ illius aque.Aliud ſignũ eſt.qꝛ in paleſtina vno loco ẽ diminutio in alio.Tercia eſt.quia eſt con⸗ eſt qödam ſtangnũ ita amaꝝ ⁊ ita ſallum ꝙ nullus pi curſus fluuioꝝ multoꝝ ex vna parte maris.⁊ nõ in a⸗ ſcis in eo naſcitur. Et ſi querat aliqͥs. vtrum ergo ta lia. Quarta quia in vno latere ẽ magnus caloꝛ q ſufs lia ſtangna 2 tales fontes a natura debeãt eſſe ira ſal. ficit diminuere mare.in alio aũt eſt magnũ frigus qð ſi. Dicit ꝙ aliqui fontes ⁊ fiuuij ſunt ſalſi ?⁊ habet di ſuſficit ↄuentre multos vapoesin aquã maris. Et uerſos caloꝛes ⁊ ſa poꝛes ſᷣm diuerſitateʒ locoꝛum ꝑ qᷓ pꝛopt᷑ illas cas flnũt maria ſeptẽtrionalia ĩ maria au E tranſeũt.⁊ ita nõ eſt eade cauſa ſalſedinis ſicut in ma ſtralia. Ouarto mõ põt fluere mare m dominiũ lu/ ri. Et hoc manifeſtat ꝑ quedã exempla dicẽs.ꝙ in ſi / Fua Pbif⸗ in die fluit 2 bis refluit t detall motu cilia eſt quidã fons quo vtũrur homies ibi habitan?/ ¶dom eſt. ꝙ luna eſt cã fluxus ⁊ rflexus maris. Patʒz tes ſieut aceto. Similit᷑ in india eſt q dam fons ita a/ expientlam ⁊ roem. Orpientia talis eſt.quã do luna cetoſus ꝙ facit amaꝝ quendã fluuiũ dulcem quem aſcendit ſupꝛa emiſperiũ a pũcto oꝛientis vſq; ad pũ ingreditur. cctuzʒ meridionale fluit. ⁊ a pũcto meridionali vſc; ad (ECE —„ pũctũ occid ere refluit. ⁊ a pũcto occidetꝭ vſq; ad ãgu 1 6 rtur Drrum luzʒ noct?. i. vſq; ad pũctũ dircẽ oppoſituʒ pũcto meri⸗ dionali iteꝝ fluit. ⁊ ab illo pũcto vſq; ad pũuũctũ occidẽ — are conkinue fluat ⁊ refluat. Arguitur pꝛimo r tis refluit MRone ſic.qꝛ luna ꝑ influetiã ſpẽalẽ mediãa / ꝙ non quia hoc eſſi naturalit᷑ vel violenter. ſed nul⸗ teſuo luĩne ẽcã eleuatõnis qrũdã ꝑtiũ marꝭ.eo ꝙ lu⸗/ lum iſtoꝝ eſt dicẽdum.ergo. Mino: patʒ quia nõ vi mẽ in occurſu medij deſior refrãgit᷑ ⁊ qnto mag acce 3 t ditedl 0 re de erites! meridi fidieq xtinued ttäͤtaſea cundeg bie⸗ ſupbuͦc reftvtl niltate⸗ biemeg glisten femaie⸗ turace lsen . ( . Vp lutio mare creo ineo guie ine peſe dis faliob nuncet lein u⸗ depꝛicie ideo ſopt apulncip Paturali cunt n tacteab lociſz Vinctin Atte at eſſet Arari, vna co: cad Pra er ſſtglb⸗ Leſtalt habitat 1glbof ler Mop 8 ſtee⸗ oco idapt ten lnmed don AKe⸗ ann 0 3 lero N 7 Wfnti Mnin idoind tutunng of Laen ani kün tdaemunn ult norc ſenane nandei gee eſe N Plan N ebenn . NTEE an,d 6 8 4 . 7 nenn Pol * . wrecleci 9 n⸗4 in doin nmiudnn glicc, eem wans Nngrdiu wucibe⸗ a demi allisdam, en. „100 A im eN s to / 2 Sanii J., 2. , el mmns e 1 ſcylurn 1 „ l ⸗ ſſg⸗ dag völonan, öü d 4 „„ i Alewedil n . ylvl, 7 Dnag L. * Areſtotelis dit ad lincã ppẽdicularẽ ⁊ dircãm tãtomag refrãgi Q.ueras ergo pᷣmo.quare aſtrologi volentes iudi care de natiuitatibo hominũ magẽ aſpiciũt ad ſtellas exñtes in oꝛiente et aſcẽdentes qᷓ; ad ſtellas exntes in meridie ⁊ deſcẽd entes cũ tñ maioꝛẽ vigoꝛeʒ habeãat in ridie qᷓ; in dccideẽte Dico ꝙ B eſt q i meridie planete ↄtinue deſcendunt ⁊ ideo debhilitat᷑ virtus coꝝ in oꝛiẽ te ãt aſcendũt ⁊ ideo foꝛtificat᷑ virtus eoꝝ i qras ſe⸗ cunde ꝑ quid luna cãt talem tumoꝛem iſ mari Dico ꝙ h̊ ẽ ex ſua pꝛopꝛia virtute ⁊ influetia qᷓ dominatur ſup Pöida refluũt Pico ꝙ hoc eſt pꝛopter dꝛnaʒ in groſſicie ⁊ ſub tilitate/ Sʒ ꝗras qrto quare ſunt maioꝛes fluxus in hieme qᷓ; in eſtate in vere q; ĩ autũno in pleniluio q; in alijs tibus Dico ꝙ hoc eſt q: fluuij incidentes in ma re maio:es ſunt in hieme q; in eſtate ⁊ minus euapoꝛã tur a celo ⁊ maius hʒ dominiũ lũa in pleniluio q; i a⸗/ lijs tihus quarta Vtx tra naturaliter debet eſſe cooꝑta aqͥs ꝓ cniꝰ ſo lutione inquirenduʒz ẽ pᷣmo An locus (in quo nũc eſt mare ſit locus naturalis aque videt᷑ ei multis ꝙ nõ ex eo ꝙ aqua nõ generatur naturalit in loco marꝰ nec in eo naturalit᷑ quieſcit ⁊ nõ quelibet ren naturaliter quieſcit in ſuo loco Simiłr etiã videt ꝙq aqua debe⸗ ret circungerare trã et locari altius qᷓ; fra cniꝰ tñ op⸗ po ſitum fit terra eniĩ eſt altioꝛ q; locus maris Rñdet dñs Albertus ꝙ locus in quo eſt mare ẽ locus natu⸗ ralislols aque. aqua naturaliter fluit ad locũ in quo nunc e ſt magnuʒz mare.nec videĩ᷑ eẽ alius locus q; il⸗ le in quo nunc eſt.incõueniens enim videret᷑ ꝙ aliqð de pꝛicipalibus elemẽtis eſſet oĩo extra ſuuʒ loenʒ Et ideo ſapienter dictum eſt a ſalomone ꝙ omns aque a pꝛincipio vnde fluũt refluũt Qt ſi dicas vel ergo aqᷓ naturaliter mouent᷑ a ſuo loco naturali vel violete di⸗ cunt ꝙ naturaliter quieſcũt oẽs aque in mari nili ſint tacte ab aliquo planeta ad h̊ ꝙ moueãtur extra ſuum locũ ſʒ hoc eſt ꝑ accũs ⁊ maxime pꝛopter ſalutẽ aliq̊n viuẽtiuʒ aque maris fluunt ⁊ effluunt irrigãdo t᷑ram Attẽde vlterius & cuʒ querif an tota tra debe at eſſe cooꝑta aq; naturaliter ibi ſunt duo modi doi ↄtrarij quoꝝ vnus dicit frã cooptã magno mari qſi vna coꝛrigia la ta circũcingenie ipam a polo artico. vſ q; ad poluʒ antacticuz et ecõtra Eſt aũr terra diſcoo ꝑta ex vtraq; ꝑte Alius mo dus eſt.ꝙ terra ex vna ꝑte eſt gilboſa.ideo q'lboſitas f᷑re tranſcendit ſperã aque ⁊ eſt altioꝛ aqᷓ et fubiecta aquis ẽ rotunda. Terra ãt habitabilis extra equã eſt ad moduʒ cuiuſdã montis 2 gilboſitatis t illa ꝑs gilboſa eſt diſcooꝑta totali ter pꝛopt᷑ ſalutẽ viuentiuʒ. Sed poſſet dici ꝙ qꝛ vna ꝑs tre ẽ arida ideo leuioꝛ altioꝛ et habitabilioꝛ. ẽ alta vero cooꝑta aqᷓs ẽ hũidla ideo grauioꝛ et baſſioꝛ. Oſt ãt duplex centruz.ſ.granitatis et põderoſitatis Alið eſt centrũ/q alis diſtãtie Hã centꝝ grauitatis nõ eſt in medio tre cuʒ. vna ꝑs ſit grauioꝛ alia licei ſit ĩ me dio mũdi.Sʒ centꝝ grauitatis tre bñ eſt ccnty mun di Certꝝ ãt equalis diſtantie eſt qðᷣ equaliter diſtat a qualibet ꝑte circunferentie aque Meelemẽtũ terre qdᷣ cõ . ¶Iplectit᷑ totã trã tã hita⸗ 1C P zum 0 bilez qᷓ; inhitabilẽ eſt ve re rotunde figure.ptz ponendo pedem cixcini in cetro 4 queras ttio qᷓre nõ oĩia maria fluunt er Folio xcviii equalis diſtantie kre ? faciendo circulũ circa eircunfe rentia ipiꝰ terre ic ſcᷣo.Oętotuʒ elementuʒ aq̃ ẽ rotũ de figure pʒ ponendo circitrini in centro mũdi ⁊ faciendo circuluʒ circa circunferentia; aque (Die ttio Oè tra nõ eſt totaliter coopꝑata aqᷣs patʒ ex dictis (Dic qrto ÿ ſi tra eẽt eiuſde diſpoſitis in oibus ſu is ptibus cuiꝰ natnra deberet eẽ ipſa eẽt cooptas aqᷣs pʒ ex oꝛdine et diſpõne elemẽtoꝝ ad ſeinuice OQe ãt nõ eſt ſic cooꝑta effectiue eſt a coꝛpibus celeſtibus ⁊ fina⸗ nalit᷑ ãt ad ſałtẽ aĩantiũ ⁊ ꝓpt᷑ ꝑfectõeʒ ipᷣiꝰ vniuerſi. uen re ſit ꝑpe⸗ Queſtio tercia et et num D dðm eſt pꝛimo ſuppoſita eternitate mũdi cũ griſtotile totuʒ mare eſt genara bile et coꝛruptibile. ptʒ qꝛ eſt coꝛpus ↄpoſituʒ ex materia et foꝛma. Dðm eſt ſcdᷣo.ꝗ multe ꝑtes maris ſunt de nouo generate ex fõ⸗ tihus et fluuijs pʒ ꝑ ingreſſum fluuioꝝ ad mare Ex qͥ ſeqͥtur ꝙ nõ eſt aliqua ꝑs maris nũc qͥ fuit añ mile an⸗ nos.immo mare ſᷣm quẽlkbet ꝑtẽ eſt de nouo genitum ND ðm eſt t᷑tio ꝙ ſiꝑ fuit mare.ptʒ qꝛ qcunq; tꝑe dato vex fuit dicere mare ẽ Et doᷣm ẽ qrto ꝙ vnũ et idem mare ſꝑ fuit nõ intelligendo de eodeʒ ſᷣm quãlibet ſui ptẽ Nec intelligendo de eodeʒ ſᷣm pncipalioꝛẽ ꝑteʒ ſʒ intelligendo de eodẽ ſᷣm ↄtinuatõeʒ ⁊ ſucceſſione ꝑti⸗ uʒ ad ſeinuicẽ in codeʒ ſitu et figura quéadmodũ dici mwus ꝙ idẽ eſt ſecana qᷣ ſꝑ fluit ꝑiſiꝰ. Ex quo ſequit᷑ ꝙ mare defacto eſt genitũ ⁊ incoꝛ ruptum ad ſenſuʒ da⸗ tuʒ.eſt tñ ſᷣin veritateʒ factuʒ ſieut mũ dus fecit enm deꝰ celñ ⁊ traʒ ⁊ mare ⁊ oĩa que in eis ſunt Queſtio quarta. Vltꝝ mare ſit ſalſuʒ ex admixtõe ſicci freſtris cuʒ hu mido Dðʒ ẽ ꝙ ſalſedo gñalit᷑ cauſat᷑ ex admixtiõe ſie ci freſtris ex hůidũ ſicut experimur in cineribꝰ.aq eniĩ colata ꝑ ciueres efficit᷑ falſa Similit᷑ in vꝛina q̃ ẽ ſicceũ freſtre derelictuʒ a potu dulci Et h̊ experimur eꝛ eoꝙ; aq ſalſa ſꝑ eſt groſſioꝛ ⁊ Suio: qð nõ cõtingit niſi rõne terreſtreitatis Ad h̊ tñ ꝙ aqᷓ ſit ſalſa nõ ſufficit mixtõ ſicci freſtris cuʒ hũid o.imo requri aduſtio ⁊ iõ experi mur in lixinio in ſudoꝛibo atʒ vꝛ ina ꝙ tãto maioꝛem hñt ſalſedine qnto maioꝛ fit aduſtio ſicci terreſiris Si enĩ aqua frigida trãſeat ꝑ cineres nõ fit ita ſalſa ſient ſi calefiat Et inde ẽ ꝙ in puteis ſalinis nõ põt fieri ſal niſi ꝑ ↄbuſtiõeʒ Silr ex arũdinibus ⁊ calamis ( de qᷣ⸗ bus loquitur ĩ textu) nõ fit ſal niſi ↄhurat᷑ Et inde ẽ ꝙ; coꝛpa ſalſa minus ſequit᷑ putrefactio ⁊ facta eĩi ↄbu ſtione coꝛrũpit᷑ hũiditas q̃ eſt materia putrefaetionis Põ tñ ſufficit ad ſalſedi nẽ aq̃ cõmixtio ſicci terreſtr. cuʒ hũido vna cũ aduſtione niſi talis ad uſtio fiat de bite ſcʒ ꝑ lõguʒ tꝑs ⁊ foꝛtẽ ebulitõeʒ Sic ů̊ pʒ ꝙ mare ẽ ſalſuʒ ex eo ꝙ in ipo fit aduſtio ſicci terreſtris cũ hũi⸗ do Si qras vñ ꝓuenit ſiccum treſtre ad ipſum mare. Hõom ꝙ aduenit a fluibꝰ q̃ cadut in ipᷣm. Si q̃ras ſe cũdo. qre q̊ alia flumĩa nõ ſunt ita bñ ſalſa ſicut mare ex ̊ ab ipis treſtreitatꝰ depoꝛtat᷑ ad mare DHom ꝙ ad gñatõeʒ lalſedinis nõ ſufficit ↄmixtio ſicei terreſtię cũ hũido ſʒ requirit᷑ foꝛtis aduſtio qᷓ nõ ẽ in flumibꝰ eo q ñ diu pmanet ſub ſole ſʒ ĩmediate fiuũt ad mare tã q;ad locum inferioꝛem Si queras tertio.qꝛ ſiccuz terreſtre cuʒ venit ad mare immediate deſcendit ad fundum quomodo ergo mare ab ipſo redditur ſal⸗ ſum ſaltem eni in ſuperficie deberet eſſe dulce. DPom Vity ma — = Queſtiones ꝙ pter fluxum maris et eciã ꝓpter motũ eiꝰ fit aliqñ a luna et aliqñ a vẽtis ⁊ aliqñ ab aqͥs ĩ eo deſcẽdẽtibꝰ a talibus igit᷑ motibꝰ talis ſit ↄmixtio ſicci rerreſtrꝭ cuʒ hũido qb mare reddit᷑ falſuʒ Tlñ ex tali ĩquieta⸗ tione maris euapoꝛat᷑ dulce qðᷣ pꝛicipaliter cõſiſtit in huido Si qras quarto qñ mare reddat᷑ minus ſal ſuʒ ꝓpter aquas dulces que deſcendũt in ioſo Dðᷣm ꝙ vtiq; a talibus aquis mare minus falſuʒ redditur verũtamẽ ſalcedo excedit ſᷣm magis et minꝰ ſcʒ ſᷣm q; mare eſt magis vl minus diſpoſituʒ ad ſalſedinẽ Vn ſunt aliqua ſtãna de quibus eſt habita mẽtio in textu ita ſalſa ꝙ in eis viuere nõ pñt ⁊ hoc eſt inde ꝙ in eos nõ fluit aqua dulc· Si arguas pᷣmo qꝛ oẽ ſalſuʒ dʒ eẽ calidũ ⁊ ſiccũ. mare ãt nõ ẽ hmoi ergo dico ꝙ licet nõ ſit calidũ foꝛmalit᷑ neq; ſiccũ. hʒ tñ aliqð calidũ ꝛ ſiccuʒ ſibi admixtũ Si arguas ſcdo qꝛ ſequeretur Jnõ haberemus aliqð elemẽtũ aqua ſimplex mixtum Tertio ſequeret᷑ ꝙ tãta multitudo ſicci terreſtris adi miſceretur cuʒ aqua maris quãta ẽ multitudo aqᷓ ma ris.Sequeret᷑ qrto ꝙ oẽs alij fluuij eẽnt ſalſi ſicut ma re et mare ↄtinue deberet fieri magę ſalſuʒ ⁊ mare ſub polis nõ deberet eẽ ſalſuʒ ſi cuʒ ibi nulla vł pauca ſit euapoꝛatio OD ðm eſt ꝙ nõ ſequit᷑ Hã ad hoc ꝙ cau⸗ ſaret᷑ ſalſedo nõ requirit᷑ tãta multitudo ſicci terreſtr⸗ aduſti quãtum ẽ de hũido In alijs ãt fluuijs a mari nõ eſt tãta exalatio neq; tm̃ põt eleuari ꝙ caret ſalſitu dinẽ neqʒ mare eſt vnq; in aliquo loco ita calido quĩ ex eo poſſint mitti magne multitudines vapoꝛũ et ex⸗ alationũ Neq; videt᷑ incõueniẽs dicere ꝙ nõ ſit elemẽ tuʒ aqᷓ ſimplex ꝓpt᷑ ſalutẽ animãtiuʒ. Sunt tñ aliqͥ bꝛe uiter ſe expedientes de ſalſedine maris qͥ dicũt aliqs aq́s ex ſua ꝓpꝛia natura ⁊ occulta eſſe ſalſas.alias ve ro nõ eſſe ſalſas 4 ä Añ oppoſituz Ad pᷣmam S G rones dom ꝙ flꝰux nõ ẽ naturał e maris ita ꝙ ſibi ↄueniat ꝑ naturã ꝓpꝛiam tñ ei ↄuenit ꝑ naturã ſuꝑioꝛeʒ puta ꝑ vᷣtutem ⁊ influentiã lune. Et ꝑ hoc pʒ ad ↄfirmatio nez Ad ſcdᷣam negat᷑ ↄna q: licet ↄueniuũt ſubſtan⸗ tialit dꝛñt tñ accñtalit᷑ ĩ aqs eĩ ſtãgnalibus nõ eſt ha hundantia rerreſtreitatum ſi poſſibile ẽetiã ꝙ alicui ſit tãta abũdãtia ꝙ mare non ſuffi ciat diſſoluere ꝑtes ideo ſola dẽa accñtalis põt eſſe cã illius diuerſitatis. Ad ↄfirmatõeʒ ptʒ ſolutio Ad t᷑tiam negat᷑ ↄna qꝛ licet motus lune ſꝑ ſit equalis tamẽ lumen eius nõ eſt ſemper equale ideo in plemlumine debent eſſe maio⸗ res fluxus et refluxus qᷓ; in nouilũo Ad qrram ne gatur maioꝛ qꝛ ille fluxus nõ cõuenit ei ab extrinſeco ſʒ vel conuenit ſibi ꝑ ventos. vel qꝛ vna ps loci eſt de cliuioꝛ ⁊ altera altioꝛ. Ad ↄfirmationeʒ cõceditur ꝙ oẽs ſtꝭ eiuſdem rationis eſſentialis ſʒ non accñtalis ⁊ideo aliq fluunt et alique non. t ſilr locus a quo eſt defluxus cẽtinue replerur alijs fluuijs et ille in quẽ eſt flnxus ↄtinue euapoꝛatur ideo illi loci ſemper ma nent in eadem diſpoſitione Et de ſpiritibus ãt dicamus. In hoc ſecundo tractatu determinatde ventis. et diuiditur in tria capitula Et pꝛimo deter minat de pꝛincipijs et natura ventoꝛuʒ. t duo facit bꝛimo determinat de ventis ſᷣm pꝛopꝛiam opinionem ſecũdi metheoꝛoꝝ t ponit duas ſuppoſitiones Quarum pꝛia eſt due ſunt ſpecies exalatiois.quedam eniĩ eſt humida et dici tur va poꝛ ⁊ quedam eſt ſicca ⁊ iſta nõ habet pꝛopꝛiuʒ noñn ſʒ no ĩe generali vocatur exalatio vel fumns. que⸗ libet autem iſtaꝝ hʒ hũiditateʒ ⁊ ſiccitatẽ. Non eſt eni hũidũ ſine ſicco nec ecõtra ſʒ diciturhumida vel ſica ꝓpter qualitateʒ quã hʒ a dominio. Scda ſi uppo ſitio ꝙ ſolꝑ acceſſuʒ ad nos eleuat exalatões 2 vapoꝛes ⁊ ſo le recedente ↄuertuntur in aquã. Similiter ſole rece⸗ dente in multis exalationibus extiguitur caloꝛ ꝑ frigi ditatem.ideo nõ poſſunt aſcendere vſq; ad ſuᷣmã re gionem Iſtis ſuppoſitis dicit phᷣus ꝙ ſicut vapoꝛ eſt pꝛincipium materiale fluuioꝝ. ita exalatio calida et ſicca eſt pꝛincipium materiale ventoꝝ Q. ð declarat phᷣus ex effectibus pluuie ⁊ ventis. Fidemus enĩ ꝙ pluuie humectãt ⁊ ventus exſiccat ( QOuoniã aũt) In hac ſcdᷣa ꝑte excludit quandã falſam opinionez de natura ventoꝝ.quidã dicebant ꝙ ventus non eſt ali⸗ ud q; aer motus. Hc opinioeʒ im pꝛo bat phus qꝛ li cet vnũ elementũ ſimboliſet cũ alio.i.cõueniat in vna qualitate cũ eo Differt tñ ab eo ſpẽ. gᷓetiam a ſimili li cet tã exalatio qᷓ; vapoꝛ cõueniat cum gaere ĩ illa qua litate.dꝛñt tñ ab eo ſpẽ Aęãt vẽtus fiat ex exalatione calida ⁊ ſicca ondit phᷣs ꝑ tria ſigna. Pꝛimuʒz eſt. qꝛ ſi⸗ cut cũ plꝰ euelatur a vapoꝛibus fiunt plures pluuie. ſic etiã qñ euelãtur plures exalatões fiunt plures ven ti Ideo quiðʒ a nni ſunt pluuioſi et alij ventoſi Scedz ſignũ eſt.qꝛ poſt magnas pluuias fiunt ↄmunit᷑ plu⸗ res venti ⁊ ſiłr aduenientibus pluuijs ceſſat vencus.qᷓ ſignũ ẽ ꝙ ⁊ vẽti pluuie fiũt ex cauſ ↄrijs Scdᷣm ſignũ eſt vt in pluribus maioꝛes venti veniũt a polis qᷓ; ab oꝛiente ⁊ occidente ⁊ hoc eſt qꝛ ibi eſt maioꝛ caloꝛ. ¶Hos ãt eſt ceſſare) In hoc ſcðo capitulo deter minat ph̊e de motu vẽtoꝝ ⁊ dicit pꝛimo. ꝙ ventꝰ nõ mouctur motu recte ſurſuzʒ vel deoꝛſuʒ. ſʒ mouet᷑ ad latus et ex obliq̊ͥ. hoc ſuꝓpoſito mouet tlem dubitcatio nez qñ venit incipiunt moueri ad latus.vtꝝ mouean tur a loco ſurſuʒ ⁊ loca deoꝛſuʒ Rñdet qꝛ vetꝰ et mul⸗ titudo exalatiõis hũide ⁊ ſicce ideo generat᷑ inferius ⁊ eleuat᷑ a fra ſurſuʒ motu recto ⁊ cuʒ fiũt ſurſuʒ inci⸗ pit mouere lateralit᷑ Scðo tradit phᷣe moduʒ gnatio tionis vẽtoꝝ Et dicit ꝙ ſicut pluuie fiũt ex ↄgregatõ ne multoꝝ pluuioꝝ peruiloꝝ ſic eodẽ mõ ẽ de vento v̈bi gra dabibł eſt vnꝰ locꝰ ⁊ vnuʒ pꝛĩcipiuz ſicut in po lo artico a quo ꝑua exalatio ĩcipit moueri ⁊ cũ mouet᷑ vᷣſus nos ĩuenit młtas alias exalatides ⁊ ſic fit maioꝛ ⁊ ĩde ẽ ꝙ vẽti ꝓpe ſui oꝛiginẽ ſt debiles ⁊ valde pui ſicẽ fluuij ꝓpe ſuuʒ fontẽ. Tertio dicit p h̊s ꝙ ſol eſt cã cõ motõis ⁊ ceſſatõis vẽtoꝝ et inde eſt ꝙ ſol facit duplici ter ceſſare vetos.vno mõ deſtruendo exalatões. vnde qñ exalatio ẽ debilis et paꝝ calida tunc ſol ſuo caloꝛe. excedẽte eã deſtruit Alio mõ facit ceſſare vẽtos ĩpedi endo gñationẽ vẽtoꝝ ñ alqñ ꝑ caloꝛẽ ſuũ ſiccat ter⸗ rã ſic ꝙ ñ pñt fieri exalatões ſʒ ſol qñq; ẽ cã ↄmotõis vẽtoꝝ qñ mediocriter calefacit aerẽ qꝛ tunc facit eam fumare ⁊ eleuat fumũ ſurſuʒ.⁊ ĩde eſt etiã frigus ẽ cã ceſſatõis vẽtoꝝ qꝛ extigit exalarõeʒ. vel tiñ ↄſtrigit ꝙ nõ põt elenari ſurſuʒ. Ex quibus infert ꝙ vt in plu ribus vẽti fiunt tpibꝰ medijs vt in vere ⁊ autũno ⁊ ma xime augm̃tant᷑ veti ĩ tꝑe oꝛtis oꝛionis Vñ oꝛion dici tur oꝛtus ſolis in diebus concularibus tunc enim ſie. maximi venti pꝛopter abundantiam exalationis cali 4 der ſi u vert 0 phloo nunm.0 ſoneſta diuidis fruriaft lun. ic⸗ fmſpen gueopp ſciibite insh neaab dens pe nian igvetun Ctumk hüctan eölte azad Exig metti vero⸗ deter gper co ro wite lj al tunus pocofl liweor polluse Algetesl oticte c ſolanus⸗ tibneipe trione apoͤc tusint duo ve ſmo ve fiarekt atqui: N.ꝛſa ſcger ſlcit lntones türen ſſr ſctn Ke oei Kitur. Mta alopolt 9 Mde . Cödae Midemsg, (Onii modint loch „ zilt gere tl le . aelllau e 1 Ne he Pemmnr „61 3RLEE . 5 N glunt pfole P aaß — 6 Veread Q0,X. NNRG Lne Mmoh A) 2 5 7 „ * * mne NR/ õäð 2 70*0 „ 7 “H” dewn⸗ NWDENW . re e hy DK . ,,wan * ſ e in woc „6 ,1 81 4 mo. „ ℳ ſo wrt ſe SLe Moe Alll ,14—2 NAr1/ . 1 TR Nhutovp 0 9 Iis 7,1. l,. V 601 oCARNAN , neckacnenmn RK . 4* 4 a?⸗ nügmnas „34 „ „znriro 1a 4 Täononde Wh . ions ad Areſtotelis de ⁊ ſicce tũc eleuato. Dicit autẽ plura alia de mo⸗ tu ventoꝛũ que manifeſta ſtꝭ in tertu. (De põne autẽ.) In hoc tercio caplło del᷑miat philoſophꝰ de oppõne diſtinctõne ⁊ ↄtrarietate vẽto⸗ rum. t pꝛimo ponit tres ſuppõnes. Pꝛima eſt.qꝙ oꝛi ſon eſt circulus rotũdus ymaginatus in ſuꝑficie terre diuidẽs partẽ celi viſam a nõ viſa.Secũda eſt.q con traria ſᷣm locum ſtꝭ que ſtꝭ plurimũ diſtantia ſᷣm lo⸗ cum. ſicut cõtraria ſᷣm ſpẽm ſunt que plurimũ diſtãt Fᷣm ſpẽm. Tercia eſt.ꝙ illa plurimũ diſtant ſᷣm locuʒ que oꝓponũtur ſᷣm dyametꝝ in eodem oꝛſonte. De⸗ ſcribit aũt oꝛiſontẽ dicens ꝙ oꝛiens eqnoxiale ſit a.⁊ o⸗ riens eqͥnoxiale huic contrariũ ſit b.⁊ ducatur vna li nea ab vno ⁊ ad alteꝝ.deinde ducatur alia linea diui dens pᷣcedentes ad angulos rectos a pũcto i quod eſt in ſeptẽtrione.ad pũctum t quod eſt in meridie.dein ſignetur pũcꝛum 3 qð ſit oꝛiens eſtiuale.⁊ aliud oppo ſitum huic ſcʒ e qð ſit occidẽs eſtiuale.deiñ ſignetur pũctum dð ꝙ ſit oꝛiens hyemale.⁊ oppoſituzʒ huic ſit g qð ſit occidẽs hyemale. Deiñ ducant᷑ due linee.vna aʒ ad g. Alia a d ad e ſicut ptz in figura deſcribenda. Ex iſtis ptʒ ꝙ om̃es vẽti qui flant a pũctis eiuſdẽ dia metri ↄtrariãẽtur Scðo ponit philoſophꝰ nomina vẽtoꝛum dicẽs ꝙ ille vetus (qui venit ab a.i.ab occi dẽte eqͥno xiali) vocatur ʒephirꝰ qð in greco idẽ ſᷣcat qꝙparum flãs.Sʒ ille qui venit a pũcto i.i.a polo arti co vocat᷑ boꝛeas.vł aperqas.Et vẽtus ei ↄrius qͥ ſcʒ venit a meridie vocat᷑ auſter. Ille em qᷣvenit a pũcto 1i ʒ.i.ab oꝛiẽte eſtiuali vocat᷑ ker Rias.Et vẽtus ei cõ trarius qͥ ſ; a pũcto g. hocẽ ab occidẽte hyemali veit vocat᷑ lips Sʒ ille qͥ apũcto d hoc ẽ ab oꝛiẽte hiema li vocat᷑ eurus.⁊ ẽ pꝛop inquꝰ auſtro. Sʒ vẽtus eiop poſitus qͥ venit a pncto c.i.ab occidẽte eſtiuali vocat algetes ſeu olim pias. Sʒ ille qͥ venit a pũcto b.i.ab oꝛiete eqͥnoꝛiali vocat᷑ grece axpellioꝛes.latine vᷣo ſub ſolanus.⁊ oꝓponit᷑ vẽto veniẽti a pũcto a.⁊ iſti ſunt vẽ ti pᷣncipalioꝛes.Silr a pũcto c qð mediat inter ſeptẽ⸗ trionẽ ⁊ occidẽs eſtiuale flat qͥdã vẽtus qͥ dicit terqas ⁊ a pũcto k medio int᷑ſeptẽtrionẽ ⁊ oriẽs eſtiuale ẽ vẽ tus int᷑medius qͥ vocat᷑ meſſes. Dicit aũt phᷣs ꝙ hij duo venti nõ habẽt ventos ſibi ↄrios cõmunit᷑ flãtes imo venti eis ↄrij rariſſime flãt.⁊ ille vẽtus qͥ contra riaret᷑ terquie vocaret᷑ venities ⁊ ẽ in pũcto M. Aliꝰ ãt qui oriaret᷑ alteri vocaret᷑ linotiochꝰ.⁊ c in pũcto M.⁊ ſic ptʒ ꝙ ſtꝭ duodecĩ vẽti. Tercio reddit p h̃s cãm quare vᷣſus ſeptẽtrionẽ ſty plures vẽti q; verſus meridiẽ.dem̃ ẽ em̃ ꝙ a ꝑte ſepterrionali ſt quinq; ve ti. Sʒ ab alia parte nõ ſunt niſi tres vẽti pncipalioꝛes alij em̃ non flãt niſi raro. Cã huiꝰ eſt. quia vlus ſep⸗ tẽtrionem ẽ magna abũdãtia aquaꝝ ⁊ niuiũ.ideo ex illo loco poſſunt eleuari multi fluuij.⁊ multe exalatio nes ex quiba fiũt venti.Sed vᷣſus meridiẽ viget ma⸗ ioꝛ ſiccitas.ideo in illqꝗ pte non pñt eleuari multe ea lationes.⁊ quã do ibi eleuãtur iĩm ediate ſuffocani ꝑ caloꝛem ſolis.ivo nõ tot venti flãt a meridie ſicut ab adqlone ⁊ ſeptẽtrione. Quarto declarat phᷣs qui venti Dicũtur boꝛeales ⁊ qui meridionales. Et dicit ꝙ kir kias ſiue boꝛeas terquias ⁊ algetes ⁊ meſſes dicũtur boꝛeales ſeu ſeptetrionales. Sʒ auſter eurus lips di cũtur auſtrales ſiue meridionales. Mpellioꝛes vo ſephirus medio modo ſe habẽt Sũüt autẽ tres pꝛo pietates ventoꝝ Pꝛima eſt ꝙ venti (qui flãt ab ocei Frolio xcix dẽte) ſt/ frigidioꝛes.⁊ venti qui flãt ab oꝛlente ſty cali dioꝛes. Secũda eſt. ꝓ venti qͥ ſunt ↄrij ᷣm dyametruʒ nõ poſſuut ſimul flare ꝛ illi venti flant ꝑ eãdeʒ lineã Vel ergo vnus ẽ foꝛtioꝛ altero ⁊ ſic impetit euʒ.vł ſt eque foꝛtes ⁊ ſic mutuo ſeiuicem impediũt. Tercia ꝓ pꝛietas ẽ ꝙ venti (qͥ nõ ſunt oꝓpoſiti) pñt ſimul flare Sed alia que dicit p hus de ventis lufficient᷑ patent in textu. De agitatione autẽ ⁊ motu terre ⁊c. In hoc 3tractatu det᷑mĩat phᷣs de motu fre.⁊ diuidit᷑ in tria capła.In pᷣꝰ poit tres ꝓppe tates.qrũ pꝛĩa fuit anaxagoꝛe dicetꝭ frã eẽ late figure quã dixit eẽ ſpõgioſaʒ ⁊ poꝛoſaʒ ⁊ hoc in ꝑte inferioꝛi. ſʒ in ꝑte ſuꝑioꝛi dicit ißam magis ↄpactã pꝛopt᷑ plu⸗/ uias.⁊ ideo dicit ↄſequẽter aerem (qꝗͥ includitur in cõ cauitatibus terre) velocit᷑ pellere ꝑteʒ ſuꝑioꝛem terre motu pulſus quofciĩt terraʒ tremere. anc opionez⸗ repꝛo bat philoſophꝰ quia nõ reddit cãm quare ma⸗ gis fit fremotus in vno loco qᷓ; in alio.⁊ magis in vno tẽpoꝛe qᷓ; in alio. Secũda opinio fuit Demoeriti di⸗ centis ꝙ in terra ſtꝭ alique ↄcauitates que aliquãdo replẽtur aqua pluuiali.⁊ quãdo iteruʒ veniebat alia aqua(qͥa terra nõ poterat plꝰ reciꝑe aquã) tũc pꝛopt violẽtiã fieret fractura terre.⁊ ex conſequeti fit t᷑remo tus. Lanc opinionẽ non repꝛobat.quia nullam hẽt exꝑientiam. Tercia fuit opinio Anaximenis dicẽtis ꝙ quãdoq; teꝛra pꝛopt᷑ ſiccitatẽ extinguit᷑ ⁊ tunc ꝑtes ſuꝑioꝛes terre cadũt in illas fiſſuras.⁊ ſimilit᷑ pluuie. t pꝛopt᷑ iſtum caſum terra mouet᷑ ⁊ tremit. Hanc opinionẽ repꝛobat philoſophꝰ triplicit᷑. Pꝛimo ſic.qꝛ ſi eſſʒ vera ſequeret᷑ ꝙ deberẽt aꝓparere plures tremo⸗ tus qᷓ;ᷓ appareãt. Secũdo.quia nõ magiafieret tremo tus in quibuſdã locis qᷓ; in alijs Tercio.quia motꝰ continui eent minoꝛes ⁊ tandẽ ceſſarent motus terre. quãto em̃ illa cauerna magis repletur aqua.tanto a qua vł terra cadens facerʒ minoꝛẽ motum. (Sed quoniã manifeſtum.) In hoc ſecũdo ca⸗ pitulo detmĩat philoſophꝰ de motu terre m pꝛopꝛiã opinionẽ.Et ponit duas ſuꝓpõnes. Quaꝝ pꝛima eſt. ꝙꝙ ab humido ⁊ ſicco eleuãtur exalatõnes ⁊ vapoꝛes.⁊ per alteꝝ iſtoꝛum opoꝛtʒ fieri tremotuʒ. Secũda ſup poſitio.quãuis terra ſit naturalit᷑ ſicca tamẽ pꝛopter pluuias ẽ humectata.ideo vᷣtute ſolis ⁊ alio ꝝ aſtroꝝ infra tram gñatur exala tio calida ⁊ ſicca que aliq̃n⸗ do exit pꝛopft᷑ poꝛos terre.aliquãdo ãt totaliter manz ⁊ quã doq; ꝑtim exit ⁊ pꝑtim manet. Iſtis ſuppoſitis declarat moduʒ ꝑ quẽ fit motus terre Ot dicit qñ ta lis exalatio incluſa in terra nõ poteſt exire ꝑ poꝛos ter re ⁊ tũc ipᷣa augmẽtat᷑⁊ lemifieat᷑ quia calefit quaſi tẽ dendo ad naturaʒ ignis ·⁊ tũc foꝛtiter ⁊ violente petit exitum.⁊ ſi nõ põt exire facit tremere fram. Iſtum ãt moduʒ gñationis motus terre declarat ꝑ aliqua ſig na. Pꝛimũ eſt. qꝛ motus terre vt in pluribo fiũt intrã⸗ quilitate.i.quãdo non ẽ ventus. Et caulſa ẽ.quia ex alatões (q̃ ſunt materia illoꝝ vẽtoꝛuʒ) tũc ſtę incluſe infra fram ⁊ ſunt cãe motus terre.Secũduʒ ſignũ eſt qꝛ plures terre motus fiũt de nocte qᷓ; de die ⁊ in meri die qᷓ; in alia parte diei.⁊ hoc ẽ ideo qꝛ illa tẽpoꝛa ſt⸗ multuʒ trãquilla.Terciũ ſignũ eſt.quia motus ter⸗ re magis fiüt in locis cauernoſ eo ꝙ in talibus locis Queſtiones ſecũdi metheoꝛox incluſe ſunt multe exalatõnes cauſantes terre motum Qu artũ ſignũ eſt.ꝙ tremotus maxime fiũt in autũ⸗ no ⁊ vere.Quintũ ſignũ eſt.qꝛ ad ſum apparuert mg ni tremotus qͥ non ceſſauerũt donec ruperet᷑ terra in q ruptura exiuit magnꝰ ventus ⁊ maxima fläama ⁊ mul ti cineres.⁊ ſignũ eſt ex hoc ꝙ exalati o calida ⁊ ſicca ĩ fra tram incluſa ẽ cauſa tremotus. Sextũ ſignũ eſt.qꝛ ante tremotuʒ ſeremitate exnte aꝓparet circa occaſum ſolis quedã nebula ſubtilis ⁊ longa.Et cꝗ huiꝰ appa rẽtie eſt qꝛ cum exalatio fuerit in trã ꝑcuſſa remaet ali quod greſſuz i aere ex quo cauſat᷑ illa nebula. In hoc vlcimo capło reddit cãs quo:ũdam accidẽetiuʒ cirea tremotũ. Pꝛimũ accides eſt ꝙ tremotus magnꝰ qñq; durat ꝑ quadragita dies qñq; vero ꝑ paucioꝛes.⁊ huiꝰ cauſa ẽ miłtitudo exala tionis. Scðm accidens eſt. ꝙ qnq; ante tremotũ fit magnꝰ ſonus. (uiꝰ cauſa ẽ.quia ĩ cõcauitatibꝛ ter⸗ re multe ſtꝭ exalatõnes q vt exeant foꝛtit᷑ ꝑcutiũt late⸗ ra cõcauitatuũ terre.idᷣo cãnt ſonum. Terciũ acci des eſt.ꝙ in fremotu quãdoq; fit inũdatio aquaꝝ quia i cõcauitatib terre includũtur aque q exitum ꝗqrentes ꝑ exalatõnes foꝛtit᷑ cõmonent᷑ido tales exalatõnes ſuo impetu frãgunt tram ⁊ faciũt aquas tales fluere Or tumẽ ꝙ ꝑ hmõi tremotũ fem eſt ꝑticulare diluuiũ.ᷣ ↄtingit qn flant oppoſiti vẽti.Q.uintũ accñs tremo⸗ tus habet fieri circa modicã ꝑtem fre.⁊ nõ ᷣm totam terrã. oꝓpoſitũ aũt eſt de vẽtis. Cuiꝰ caula ẽ.qꝛ exala tio ſupꝛa tram hʒ motum libeꝝ.infra tram ãt impe⸗ ditur. Sextũ ꝙ t᷑remotus fit dupłr. Vno mõ ſᷣm la⸗ tum ⁊ tũc vocat᷑ tremoꝛ. Vlio mõ ſᷣm ſubtꝰ ⁊ ſurſum ⁊ tũc vocat᷑ pulſus.Septimũ c.ꝙ t᷑remotus fiũt i in⸗ ſulis maris.qꝛ młtitudo maris infrigidat exalatões infra fram. Circa hũc tertri Attende pᷣmo. ꝙ ĩ an⸗ tiqua ⁊ noua trãſlatione ẽ differẽtia ĩ vno capło. Nã in ãtiqua trãſlatione pmittit᷑ capitulũ detminãs na⸗ turã venti ſeptẽtrionał ⁊ meridiei antequã detninek de definitõne ventoꝝ qð credo a theofraſto vł arche⸗ lao eẽ appoſitũ Inde Alhtns dicit.ꝙ quia vẽtus ſʒ maximũ ſuũ poſſe nõ equalit᷑ eſt in oĩbus ſuis venris. ſed marinie repit᷑ in aqlonari ⁊ auſtrali.iðo pᷣmo det⸗/ minat᷑ de ipis En hoc ẽ vtile ad ↄſideratõem nature venti in vłi pꝛopt diu erſitates opinãtium de matiali pᷣncipio eius.Quidã em̃ dicũt ꝙ ſit aer motꝰ.qdam vapoꝛ t᷑ereus Alij aliq magnũ coꝛpꝰ celeſte vł aliud qð aerem violent impellit.hec detninari non poſſent niſi ↄſideraret᷑ natura eius in quo pᷣmo repit᷑⁊ iðo cõ uenient᷑ in ãtiqua trãſſatione dicit poſuiſſe p hᷣm po pꝛietates venti auſtrałſcʒ eẽ imbꝛifeꝝ.⁊ ſeptẽtrionalis qð eſt eẽ frigiduũ. Attẽdde ſcdᷣo.ꝙ dꝛña eſt int᷑ va⸗ poꝛem ex quo fit vẽtus fremotus ⁊ ignis.nã exalatio ex qua fit ignis ẽ ſubtilioꝛ ⁊ minꝰ continua ⁊ ideo al⸗ tius aſcẽdit.deiñ exalatio ex qua fit vetus. Iſta em a frigiditate medie regionis ꝑcutit᷑ inſpiſſat᷑ ⁊ mouet᷑ ?᷑¶ expellit aerẽ vt dicit Algaʒel. Sʒ exalatio que ẽ gro ſa nõ aſcẽdit ſed reſidet ĩ viſceriby tre.⁊ ipa ſubtilia⸗ ta vᷣtute ſolis facit tre motum Wttẽde tcio.ꝙ ſeptẽ trio ⁊ meridies duplicit᷑ capi pñũt. Vno mõ pꝛo ꝑti⸗ bus q̃ ſunt iuxta polos mũdi.Ocðo mõ ſᷣm ꝙ ſunt in diſtinctclimatib. Nã in quolibʒ climate põt aſſig nari ſeptẽtrio ⁊ meri dies. Nõ eſt t neceſſe ꝙ vẽtus o/ rientalis cauſet᷑ ſemꝑ iuxta pũctuʒ oꝛiẽtis vł occiden tis.ĩmo põt eſſe vẽtus ſeptẽtrionalis in vno climate.⁊ multay ſtellax ibidem nõ erit in alio. Vñ quintũ clima accipit vẽtum aqrto qrtum ãt a tcio.t᷑cium aſcdᷣo.ſedðᷣm a pᷣmo.pᷣmuʒ aut accipit a ꝑte terre q eſt vltra eqͥ noxialeʒ ⁊ eſt regio me ridiana ſumplex. Attẽde qrto.ꝙ oꝛion ẽ calidus ſi⸗ cut dicit᷑ in textu pꝛopt᷑ qtuoꝛ. Pꝛimũ eſt.pꝛopt᷑ vici⸗ nitatem leonis vbi ẽ domus ſolis.Scðm quia tũc di recta diametro reſpicit nos. Terciũ ex reflectõne cir⸗ culi eo ꝙ diu moꝛat᷑ circa eũdem locum circuli iſtoꝛuʒ ſignoꝝ qꝛ ibi regirat. Quartũ eſt pꝛopt᷑ cõiunctõönem Queritur vtrum imßpſſſiones cauſate ex exalatõnibi calidis ⁊ ſiccis late raliter motis circa t᷑ram ſint tim duodeci Arguitur pꝛimo ↄtra ſuppoſitũ.nã ventus nõ eſt exalatio calida ⁊ ſicca.Añs patz quia omis vapoꝛ treſtris eſt frigidꝰ ⁊ ſiccus.vẽtus autẽ eſt hmõi ergo ⁊ ſimiłr ita exala⸗ tio eius. Oonfirmatr.quia ſi eſſʒ exalatio calida tũc tæẽpoꝛe ventoꝝ deberʒ vigere magna caliditas cuiꝰ op poſitũ experimur Secũdo ſic.nihil mouet᷑ natura⸗ liter ad locum grium ſue generatõni. ventus ãt eſt ge nitus in terra vł in media regione ageris.ergo velnatu ralit mouet᷑ ad tram vel ad mediam regionem aer ⁊ per conſequẽs nõ lateralit. Confirmat᷑.quia nõ vi⸗ detur ratio quare ventus moueret᷑ ad locuʒ maxime ſibi oꝓpoſitũ.vtputa ab oꝛiente in occidentt Ter⸗ cieo fic. auſter eſt calidus 2 huĩdus.ergo nõ eſt exlala tio calida ⁊ ſicca. Similit᷑ boꝛeas ẽ frigidus.¶onfir matur.quia ſi ventus eſſʒ exalatio groſſa ⁊ terreſtris ſequeret᷑ ꝙ deberʒz reſolui in fram ſicut vapoꝛ reſolui tur in aquã. cuiꝰ tamẽ oꝓpoſitũ videmus Q. uar?⸗ to ſic.plures ſunt venti q; duodeci. Patʒ ex experi/ tia nautaꝝ qui diſtinguũt pꝛimo vẽtos in quatuoꝛ. deinde in ſeptem.⁊ poſtea in ſedeci. O(t pꝛobat᷑ rõne ſic.quia ſtꝭ quatuoꝛ pᷣncipales venti adiuicem cõtra rij quoꝝ quilibʒ habʒ duos collaterales.ergo pote?⸗ rit dari medius ꝑ eque diſtantiã ita ſcʒ ꝙ ſicut ſem/ ſunt duo cõueniẽtes cuʒ vno pᷣncipali ita erit vnꝰ?me dius eque diſtans ab vno ſicut ab alio.⁊ ſic erũt ſede cim.ſcilʒ qua tuoꝛ pᷣncipales.quatuoꝛ eque diſtantes 2 octo collaterales. Et confirmat᷑ quia ponunt᷑ due venti erratici.ergo erũt plures qᷓ; duodecim. In qua libet em̃ parte poſſunt eleuari exalatõnes que indiffe renter nũc hac nũc illac a frigiditate pellan.᷑:. 22 arguitur a pho In oppoſitũ textu. Pꝛo ſo) lutione queſtio⸗ nis ſequũtur quatuoꝛ queſtiones Queſtio pꝛima. Verum ventus ſit exalatio cqlida ⁊ ſicca ſpecifice ab aere diſtincta ab aere moro Ad hanc queſtionem reſpõdet Seneca pᷣmo libꝛo naturaliuʒ queſtionũ. ventus eſt aer motus in vnam ꝑtem⁊ cum eo concoꝛ dat quidã archelaus Areſto.diligetiſſimus diſciboun lus. Mouens autẽ aerem ſᷣm euz eſt aqua fluminis vel vapoꝛ ab aqua eleuatus.⁊ pꝛimo in mõtibus in⸗ tercluſus. deinde cum mõtes eum capereſnon pñ̃t ad vnã ꝑtẽ vbi via liberioꝛ ẽ euadẽs ⁊ ĩ illã aerẽ ipelles Oebo⸗ nocart mötoſi fum d gvid el gſtani ſedma fegionte eſol⸗ 00 gel Areſto diſtinct Giedik (te erg Emott ſc.uia ltücertl faurpt acdl ni tumil neq giali cke da preſt mid lue tyͤſe cee ltton nermo ſcpeli germut mutat tüt colt alca kadten ergov⸗ GH hmöi follis vetus 1 dſie Vet Del ſein mota roref viit murg cobili nnsön coh runa Ms dione r Gen Me ln inl 10l inneni Gnanutie Aniatören waralliheng Neäiwänn alctan naddr AN miegonane Abaiznin idane Te wöͤckn igcus (lorit nutunetis enpereoet ns Quang Naapenif vs quatuc: Nepwot in 1diuicenci As eg or ſa lauſene liusantmt⸗ latlenitei oetcediluns uwnmin din dNd R lH Tiarig nurm ri uineg N. / uiefet⸗ ectckinen un inusdichl aalu unm nichut/ ciſfiin Areſtotelis Oe loco ãt in quo gen erãtur venti dicir ꝙ loco pla⸗ no carent aura que ventum facere poſſit.ideo in locis mõtoſis plurimi vident᷑ venti. Oe tempoꝛe ãt vento rum dicit. ꝙ marxime fiũt de nocte ⁊ non tm̃ de die. qᷣc quid em ex ſe flumĩa ⁊ paludes emittũt multum eſt 2 aſſiduũ. ⁊ hoc a ſole ꝑ dieʒ ↄſumit᷑ nocte ãt nõ haurit᷑ ſed mag' boc qð hauſtũ ẽ.⁊ in mõtib incluſuʒ i vrã regionẽ emittit. Cã aut q̃re ĩ vnã ꝑtẽ vẽti dirigüturẽ qꝛ ſol ad dit eis ſtimłos ad flãdũ.radiꝰ em ſolis ferẽs ad gelidẽe alia aera mittit.⁊ hec erat qſi opio tacta ab Areſto. Sed ↄtra eã arguo qd ruplicit᷑ Pꝛimo ſic diſtincta? imp:eſſionũ genere dꝛñtiuʒ matia ⁊ radix gñe diſt inguitf. vẽtus ãt ⁊ pluuia ſte impᷣſſio nes diſti cte.ergo matia vtriuſq; diſt inguit᷑.va poꝛ ãt aqueus eſt matia plunie.ergo nõ eſt matia ventoꝝ. Scðo ſic.quia ſi ſic tũc ſequeret᷑ ꝙ qncũq; młtiplica rent᷑ vẽ ti tũc etiã młtiplicaret᷑ vapoꝛ aqus.⁊ ꝑ ↄns mtiplica retur pluuia qð eſt ↄtra exꝑientiã.cum em incipit plu uia ceſſat vẽtus. Tercio ſic. niſi vapoꝛ kreſtris eſſet Pncipiũ alicuiꝰ imp ſſionis ſequeret ꝙ ipe eſſz fruſtra cum ipᷣe ellet matia ex qua nihil fieret.nõ em pluuia neq; aliqua illaꝝ impᷣſſionũ Quarto ſic. in coꝛpib alalium videmꝰ ventoſitatẽ ſiccã terreã facere vetum eſſe diſt inctã a ſuꝑ fluitate huida.ergo hoc ideʒ vi⸗ .—— debimus in mũdo maioꝛe.Tenʒ ↄna.qꝛ in oĩibus im pꝛeſſioni bo eſt ꝓpoꝛtio mũdi mioꝛis vrputa hoim ad müduʒz maioꝛ. Dom eſt ergo ꝙ matia ex qua fit vẽtus eſt exalatio calida ⁊ ſicca q per ſuã ſubtilitatex trãſcendit aerẽ vſq; ad mediã regionẽ que frigida ẽ. 2 ideo ab illa frigiditate ꝑcutit᷑ inſpiſſata ⁊ mouetur et mouet aerem ſics dicit Algazel nõ tñ pꝛopt᷑ hoc iſte aer motus ðꝛ ventus niſi ꝑ accideẽs ſed iſta exalatio qᷓ ſic pellitur Ex quo ptʒ ꝙ nõ eſt veꝝ ꝙ vetus cãtur qñ ager mutat᷑ in aquã.qꝛ ſiłr oꝑterʒ ꝙ cãret᷑quãdo aqua mutat᷑ in aerem ⁊ ſic in meridie cõiter eſſʒ vẽtus.eo ꝙ tũc cõit er mutat᷑ aer in aquã virtute ſolis. Sed con⸗ tra iſta arguit᷑ quadrupłr. Nꝛimo ſic.maxime mobi le ad latus ẽ aer ſʒ ventus ẽ maxime mobił ad latus. ergo ventus ẽ aer. Maioꝛ ẽ nota. Minoꝛ piʒ t bſum Scðdo ſic. illud ẽ aer qð ꝑcutit᷑ a nube.ſed vẽtus ẽ hmõi.ergo ⁊c.Cercio ſicinos expimur ventũ in flatu follis.⁊ tñ ibi nihil ꝑcutit᷑ mſi aer. Quarto ſic.ſi vẽtus eſſz vapoꝛ ſiccus ⁊ treſtris dẽ ⁊ dñdere ꝑ ꝑticulas ſic aqua Ad pᷣma tria dðm ẽ ꝙ vẽtus ꝑ accidẽs ⁊ denoĩatiue põt dici aer mofus. De facto em̃ ad motũ iſtius exalatõnis pellik aer ꝑ ſe eñ ⁊ foꝛmałr ſola exalatio calida ⁊ ſicca ⁊ lateralit᷑ mota ðẽ eſſe vttus Ad quartã dom. ꝙ talis exalaꝰ nõ reſoluit᷑ in fram. ⁊ hoc ẽ rõne ſue ſiccitatꝭ.⁊ ita nõ vnit ita ꝑtem ꝑti ſicꝭ vapoꝛ qui ẽ huidus.ſic em̃ experi mur qꝙ ptes terre nõ ita cõicate ſicꝭ ꝑtes aque nã terra cõibilis ẽ melius qᷓ vnitur ſi cũ aqua miſceat᷑ Si qᷓ ras pᷣmo.quare ẽ ꝙ aliqui vẽti mouent᷑ circu larit. Di co ꝙ hboc ẽ pꝛopf tres cãs. Pima ẽ influentia planeta rum a qbus venti generant᷑. Hã iupiter mouet aqͥlo⸗ nales.ſol vo oꝛientales.luna occidẽtales.mars meri dionales.qꝛ ergo ſtelle 2 planete circularit᷑ mouent᷑ ita etiã venti parifoꝛmit᷑. Scðᷣa rõ.quia hic inferiꝰ vndi q; expellũtur exalatõnes nũc a caloꝛe eleuãte.nũc a fri goꝛe qriante eleuatõni ipaꝝ. ſic ↄtingit ꝙ nõ indire ctuʒ ſed circularit᷑ mouent᷑.⁊ ↄñr venti Tereia rõ qꝛ exalatio ſurſnʒ eleuata reꝑcuti k a media regione ger?. 3Ieleuat᷑ a caloꝛe ⁊ ſic nõ põt indircm aſcẽderenec del⸗ ret reſolui in fraz Folio C. cẽdere ergo opʒ ꝙ circũferẽtialit᷑ agitek Si queras ſcdᷣo.quare magis mouet᷑ ad vnũ latus qᷓ; ad aliud. Dico ꝙ hoc ẽ a frigiditate medie regiõis aerꝭ.cũ em frigiditas fuerat foꝛtioꝛ in oꝛtu expellit exalatõem ad meri diẽ. cum ãt fuerit foꝛtioꝛ ad meridiẽ expellit a otum ⁊c. Si queras tcio.qre eſt ꝙ venti velocius mournẽ?᷑ in fine q; in pncipio.DNico ꝙ hocẽ ideo.q in fine plus eleuat᷑ de exalatõe qᷓ; in pncipio Si qras quarto.qre ſta plures venti ĩ meridie 2 ſeptẽtrione.in vere ⁊ autũno Dico q; quia foꝛtꝭ ⁊ multa exiufflatio cãtur a plimo vapoꝛe.cũ ergo ſol nõ eſt i aq lone ⁊ me ridie nili ꝑ illuiatione ⁊ nõ ꝑ pnᷣtiam coꝑis ſui licut in oꝛicte ⁊ occidete.ideo vapoꝛes ibi denſant᷑ in aqᷓ vkł ↄſumũtur In pte at aqᷣlonari pꝛopt᷑ abſentiã coꝛpo ris ſolis caloꝛ ẽ debilis.ideo nec ↄſumit nec in aquã cõ Denſat Fiũt ãt plures tꝑe veris ⁊ autũni.eo ꝙ tũc cum ſol aſcendit a meridie reꝑit multos vapoꝛes iã eleua ros quos añ ſe pellitat ⁊ fugat vᷣlus aquilonẽ.qͥ nõ po tentes vlteriꝰ euadere erũpuᷣt OQOueſtio ſecuda. Vtu ſint tm̃ duo venti ſpecifice a ſeĩuicem diſti ncti. Pꝛo cuiꝰ ſolutõne Attẽde pꝛimo.ꝙ qtuoꝛ ſtꝭ venti pncipales. Q. uoꝝ pꝛim⸗ dicit᷑ ſubſolanꝰ eo ꝙ lub ſo⸗ le nalcit᷑ ⁊ pꝛocedit ab oꝛicte.cui duo venti ↄiũguntux ſcʒ a dextris vulturnꝰ eo ꝙ alte tonat. de quo t Tu cretius. Altitonãs vulturnꝰ ⁊ auſter flamie palleus. Scðds dicit᷑ auſter ab hauriẽdo.eo ꝙ nutrit nubes 2 int᷑dum aerem coꝛrũpit. ⁊ ideo a grecis ðꝛ notus.eo ꝙ generat peſtilentiã. hẽtq; duos laterales.quoꝝ vnus dicit᷑ euro auſter ſic vocatꝰ eo ꝙ ab vng ꝑte hẽt euruʒ ⁊ ab alia auſtꝝ. Sed alt᷑ qui ẽ a ſiniſtris ðꝛ auſtroaf⸗ fricus. ex eo ꝙ ab vna ꝑte hʒ auſtꝝ.⁊ ab alia affricum 2 vocat᷑ ab alijs labonothꝰ.Terciꝰ ventus pᷣncipalis eſt fauoniꝰ ⁊ eſt ab occidẽte.ðꝛ ãt a faueo faues vł fo ueo eo ꝙ nutrit ⁊ viuificat gramia terre. Et vocat᷑a grecis zophirus qſi viuere faciens. 30 em̃ grece vi⸗ ta eſt latine. hʒ em a dextris affricũ qui flat ab affrica regione. A ſiniſtris vᷣo choꝝ qui ſic diciĩ. eo ꝙ circu⸗ lum ventoꝝ claudit ⁊ q̃ſi choꝝ facit.⁊ ab aliqᷣbus vo catur thaurus. ab aliqͥbus vo agreſtis. Q. uartꝰ ven tus pncipalis ðꝛ ſeptẽtrio.eo ꝙ venit a ſeptẽtrione q̃ eſt ꝑs celi in qua ſtꝭ ſeptem ſtelle qᷓ alio nomie dicunt᷑ vꝛſa. hẽt ãt duos collaterales ſcʒ a dextris circiũ quez hyſpani vocãt gallicum.eo ꝙ flat a ꝑcibus gallie. ſiniſtris ᷣo aquiloneʒ qui aqs ligat ⁊ ſtringit ⁊ diſſi⸗ pat. Et a quibuſdã vocat᷑ boꝛeas.eo ꝙ pꝛocedit a mõ tibus iperboꝛeis Int iſtos ãt ſt duo capitales ſcʒ au ſter 2 ſeptẽtrio. eo ꝙ maioꝛ flatus ab eis pꝛocedit.ſicꝭ ſupꝛa patuit. Vñ aſtuer ẽ foꝛtioꝛ in fine q;; in ncipio. quia pcedit a regionib calidis in qbus eſt terra ſic⸗ ca. ⁊ ideo pauce exalatões poſſunt ibi eleuari pꝛopt᷑ ꝙ ipᷣe in pᷣncipio efl debilis. Sed quia ipᷣe flat vᷣſus re⸗ giones frigidas.in quib⸗ eleuant᷑ multe exalatõnes a quib augmentat᷑ ⁊ foꝛtilicat᷑. Oppoſitũ ãt eſt de bo⸗ rea qui pꝛocedit a regionib frigidis in quiby ſtꝭ mul⸗ te exalatõnes.⁊ ideo in pᷣncipio eſt foꝛtis Sed tendit vᷣſus regionos calidas.ideo in fine debilitat᷑. Olx iſtꝭ ptz ꝙ humectatio tre eſt nutrix ventoꝝ.cum em ter⸗ ra eſt humida multe exalatõnes poſſunt elenari ex ꝗᷣ bus generant᷑ plures venti. — Queſtiones AVitẽde ſcdᷣo.ꝙ nõ eſt ymaginãduz vẽtum aliquẽ are a polo artico vſq; ad nos.qꝛ exalatõnes ↄſume⸗ rentur in medio pꝛopt᷑ caloꝛes.immo nulle exalatio⸗ nes eleuãtur ſub aliquo poloꝛum pꝛopter nimiũ fri⸗ gus Et indeẽ ꝙ nullus v ẽtus flat ſub polo artico vſ q; ad nos.verũtamẽ quãdo vẽtus venit a regionib⸗ que ſtꝭ verſus poluʒ articũ dicit boꝛeas.quãdo vero verſus polũ anterticũ dicit᷑ auſter Attẽde tercio.q; ſi nos hĩtaremꝰ vltra tropicũ hyemalẽ ⁊ diſtaremꝰ a polo ãtertico ſicut facimꝰ ab artico tũc ventus (q pꝛo cederet a ꝑtibus que ſty verſus poluʒ articũ) diceret᷑ auſter. 2 que ſtꝭ verſus polũ anterticũ diceret᷑ boꝛeas ⁊ tropicus (qͥ nobis nũc ẽ hyemał) eſſz eſtiualis ⁊ ecõ uerſo. Ex quo ſeqͥ tur.ꝙ ſᷣm diuerſitatẽ regionũ talia noĩa ſtꝭ accipiẽda Vndeſi aliqͥs hĩtaret ſub coꝛrida tũc ventus veniẽs a polo artico ſeu a polo ãtertico di ceretur ab eo boꝛeas:qꝛ ꝑtes que ſtꝭ vᷣſus polos ſtꝭ fri gidioꝛes ſona coꝛrida. ttẽde quarto. ꝙ vltra vẽ tos pꝛenolatos ab aliqͥbus inueſtigãtur qͥdem alij qꝗᷣ potius ſpũs q; venti dicũcur ctilla axpellãtur aura altanꝰ turbo tepeſtas fragoꝛ ⁊ pꝛocella. Dicit᷑ autem aura ab aereqꝛ leuis ẽ motus aeris qͥ fit iuxta pelagꝰ Et altanꝰ dicit᷑ ab alto.qꝛ in alto mari repitur.Tur/ bo vero ẽ volũtas ventoꝝ.⁊ ideo ſic appellat᷑.Tepe⸗ ſtas ãt eſt ventoꝝ grioꝛum ↄiũctura ex qᷣbus tẽpeſta tes oꝛiũtur. YFragoꝛ ãt eſt morus aeris qui cãt ſonitũ ex ↄtactu reꝝ duraꝝ ⁊ ſiccaꝝ. Pꝛocella vᷣo dicit᷑ eo q; ab eo fiũt pꝛocelle vł de fluibus vł de ventis Iſta ãt oĩa facilit᷑ patent in figura de ventis ſuꝑius allegata. Iſtis ſuppoſitꝭ dicendũ eſt ad queſtionẽ.ꝙ ventus eſt exalatio calida ⁊ ſicca ab oĩbus alijs impſſionibꝰ ⁊ ab gere ſpecifice diſtinctꝰ. Ptʒ qꝛ nili ſic nõ poſſÄii da ri rõ diuerſitatꝭ in iſtis impᷣſſionib ⁊ in alijs ſicut pa⸗ cuit ex dictis. , , Queſtio tercia Vty motus terre gneret᷑ ex motu exalatõnis que ĩ ip ſa terra includit᷑. Ad hoc ãtiqui diuerſimode rñder̃t ODixit em Anaxagoꝛas ꝙ ethere dñ dit in fram q̃ qñ q; in ſe in flãmat᷑.⁊ inde cãbit motuʒ terre Pytagoꝛas vero dixit ignem moueri in aquã ⁊ facere ebulitioneʒ ad quã ſequebar᷑ tremoꝛ in terra. lij vo dicebãt ignis ↄbuſſit aliqs ptes terre.ad quã ↄbuſtionẽ ſeq batur caſus ⁊ deſtructio mõtiũ ⁊ ciuita tũ. Anaxime nes vero cãm motus terre dixit eẽ vetuſtate quẽadmo dum cã tremoꝛis in ſenectuteẽ vetuſtas ⁊ defcũs calo ris naturalis. Pemocritus ãt dixit aquã eſſe pꝛimũ eo ꝙ in terra ſtꝭ cauerne recipiẽtes oẽs aquas.⁊ ille ĩ terdum plus ⁊ intdum minꝰ replenf.Tales ãt mile⸗ ſius dixit terrã natari in aqua.⁊ ideo motũ terre fieri ad modũ pꝛocellaꝝ. Sʒ metroderꝰ kirus ſiue kimi nus dicit in terra eẽ ſciſſuras.ꝓpt᷑ quaꝝ ↄſtrictionẽ vł elõgationẽ cãbat᷑ motus terre.Oꝛpheꝰ aur vna cum epycuris credebãt tã debileʒ ſpm nõ poſſe mouere tã ta ⁊ tã grauia coꝛꝑa.ideo ipᷣe credens terrã eſſe aĩatã 2 a ſua aiĩma floꝛes ꝓducentẽ. dixit ipᷣm fieri aquodã ſpũ in terra incluſo.quẽ poete celum finxerüt. Stra toꝛus ãt motum terre aſſiguit diſcoꝛdiã caliditatꝰ Z? frigiditatꝭ in terra. Etr dat exeplum. qꝛ quãdoq; in ſupficie eſt calida ſicut in eſtate.⁊ tũc frigiditas fugit ad viſcera eius.⁊ ecouerſo quãdo vᷣo eſt frigida tunce fugit caloꝛ ad viſcera. Sed hec opinio ẽ falla.nã tinc ſecũdi metheoꝛoꝝ ſequeret᷑ ꝙ in quo libʒ ãno ⁊ in qlihet pte terre dẽret fie ri terre motus. Archelanꝰ ãt diligẽtiſſimꝰ Areſto. di ſcipulus poſuit ventos eẽ cãm terremotꝰ.cuiꝰ opio⸗ ms fuit poſt eüi Virgiliꝰ ⁊ Poſſidoneꝰ. Parcgs ãt ph̊s poſuit qñq; ventũ ⁊ qnq; aquã eſſe cãm t᷑remotꝰ Olaliſtenes ãt dixit ventoꝝ Irletatẽ eſſe cãm fremo⸗ tus. Mirabat᷑ aũt ipᷣe qũo inſule pñt tremere viſo terre inſulaꝝ ſtꝭ ↄcaue pꝛopt᷑ aque conoſ ionẽ 2 ido vẽ tus valde libere exire põt. t ſiłiter ibi cõiter ſtᷣ are ne que nõ pꝛohibẽt exitum ventoꝝ.etiã terra inſi ulan ſi nõ eſt arenoſa cõiter eſt glutinoſa.⁊ ideo ſi ventũ re cipit quãdo eſt arenoſa de facili emittit.⁊ qũq; ẽ glu tinoſa tũc nunq; recipit. Et ex hoc infert.ꝙ inſule nũ qᷓ; deberẽt moueri Pꝛĩcipia ãt huiꝰ p hi ſtꝭfalla.ideo ne mix ſi alique ſequãtur ↄcluſiones falſe. Vnde di cebãt ãtiqui p hi ſcʒ Põpeius ⁊ Erculeanꝰ ꝙ loca vi cinia mari maxime mouenkt.ſicut ſchiros paphos ⁊ ci pꝛon ⁊ alia loca VInde legit᷑ in ãtiquis hyſto:ijs ꝙ the regis Herculis fuit motus terre in qbuſdaʒ inſulis iuxta coꝛnitũ intãtum qꝙ mlute ciuitates citra perie runt. In ſeptimo ãt climare fit raro motus terre pꝛop ter huiditatẽ Sed in ſexto cõiter pcedendo vᷣſus me ridieʒ. Eñ in egipto vix auc nunq; fit fremotꝰ Cuiꝰ rõnem aſſignat Pindarus dicẽs.q egiptus qnq; fuit totaliter cooꝑta aquis.⁊ iðo terra fcã fuit limoſa glu tinoſa.⁊ per ↄnñs ĩmobilis. Sed dom eſt cuʒ Areſto tele.ꝙ motus terre cãtur ex exalationib groſſis 2 ter reſtribus lumie ſolis calefcis ⁊ rarefcis que pꝛopt ter re ſtrictitudinẽ violentũ petũt exitum quẽ ſi cõſequi nõ poſſunt mõtes eleuãt ⁊ ſcindũt ⁊ planũ tremere fa ciũt.uiꝰ ãt ſignum refert dñs Albertus.q ipᷣe exi ſtens in ciuitate baduana vidit quẽdã puteũ in qua erãt tales exalatõnes qui cuʒ fuiſſet aꝑtus ⁊ aliqui in greſſi fuerũt moꝛiebãtur pꝛopt exalatõnũ groſſitudi nem Orãt ibi exalatõnes incluſe diu ⁊ moꝛtificate q̃ per motũ ſolis nõ fuerũt depurate Queſtio quarta Vtꝝ exalatões (ex qbus rãntur motus terre)ſint int ſe ⁊ ab alijs exalatõnib diſtincte. Pꝛo cuiꝰ ſolutõne Attẽde pᷣmo.ꝙ in ꝓpoſito nõ loqͥmur de motu ter re cniuſſibʒ qntũcũq; ꝑue.ſedſoqmur de motu terre q cſt alicuiꝰ notabilis qntitatꝭ. Nec etꝭ loqmur de mo tu terre naturali vł artificiali vtputa qͥ fit ꝑ inſtrumè ta vel ꝑ machinas.Sũt ãt in generali due ſpẽs motꝰ terre qui cãntur ex exalatõe frigida ⁊ ſicca.Quidẽ eſt per moduʒ tremoꝛis Alius ãt eſt q modũ coꝛpꝑm con fricãtium ſe.pᷣmus bene põt eſſe ſine ſciſſura. Scdus qᷣt nunqᷓ; eſt ſine ſciſſura.⁊ diuerſitas illoꝝ modoꝛuʒ accidit ex diuerſitate agiratõis exalationũ que ſty oc culte in terra. ¶ Inde eodẽ mõ eſt in aĩaliba.ↄtingit em aliqñ q exalatio calida⁊ ſicca violẽte diuidit ſiue ſcĩ dit exalatõnes groſſas ⁊ treſtres que petũt exituʒ.⁊ tũc cãtur quidẽ ſonus ad modũ ſceure. Intdum ãt ſim plici tremoꝛe accidit motus in aĩalibʒ. NHoſſidonius ãt addit alios duos mõs fremotus. Vnꝰ eſt cuz ſue ceſſione qñ tra ↄtinue qᷓtitur. Alius aũt eſt inclinã do cum murat᷑ terra de vno in aliud nauigij moꝛe. Iſtis ãt addit ſeneca tcium qͥ ab qtiquis deũs ẽ tre moꝛ terre cum t᷑ra quatit᷑ eo mõ quo homĩes q̃tiũtur tãgentes frigoꝛa. Oauſa ãt illoꝝ motuũ duplex eſt ſcʒ caſus magnoꝝ coꝛpoꝝ.⁊ impeditꝰ ſpũs in terra geluſt loloi ſ467 fulna d ſiecitat gbenſo kinnalt Gauid ſunter dit Mmmn loasi ſocit diobin leger mnaen tio cu Fuina pereil lotat tion⸗ nreis ſllie felin litn ſub ran tep getr huos band lam⸗ bus .6 biles mert ſere e fn ian tzi 4.. Dgi Kantemg Enmeen, enerieri icüie⸗ umn iaſ oimi mzigich Fileni giiue⸗ Aen nn ren s ne enstrenn iencofin nckaz I nenetn Mnämi ioutainen us: aiiin nigoſind anticateq ri em itit⸗ abſlir urderou Nrwa ocmudenn gütgninn ir un⸗ ian uit Cöctyro iſun Ss laz wer migke xyn irl RZ tiniin Dln ck hn itckitni uiginn. is deißint idpſt hisnn 8ld röne 6 Areſtotelis tneluſt. Vñ epicuri dicebãt ꝙ nihil eſſzʒ mirabiliꝰ il⸗ lo ſpũ ꝙ terras nũqᷓ; viſas faceret apꝑere. ⁊ terras vi ſas ⁊ multo tpe inbitãtes occultaret ¶ aſus aũt ſiue ruina duplex eſt cã. Vna ẽ ↄcuſſio que ꝓuenit ex terre ſiccitate Alia ẽ coꝛroſa que intduʒ ꝓuenit ex cõtinua abꝛaſione fluuij vł aque ibi trãſeũtis.int᷑ᷣ uz aũt ex cõ tinua interioꝝ partiũ terre ↄbuſtione Attede ſcdᷣo ꝙ quidã motus fre diu durant ⁊ q dam paꝝ. Naʒ qͥ ſunt ex coꝛroſione ⁊ ru ina vehemẽtes ſte ſed cito rece dũt Qui ãt ſunt ex ↄcuſſione ſiue agitatõne vẽti plus vł minus durãt ſᷣm ꝙ matia ⁊ locus ſtꝭ ſpiſſa.cuʒ em̃ locus ẽ ſolidus ⁊ cũ difficultate exalatio põt ſcindere locũ ⁊ facere aꝑturã.⁊ tũc intdum durat ꝑ qdragita dies.intduʒ ꝑ vnũ annũ ſᷣm ꝙ plus vł minꝰ eſt de ma teria exalatönis Wttẽde tercio.ꝙ Albertus in ſum ma enũerat ſeptẽ ſpẽs fremotus.Quaꝝ pꝛima ẽ agita tio. cuʒ ſc ͤ terra vertit᷑ a dextro ad ſiniſtꝝ. Scda eſt ruina cũ ſcʒ terra ↄcauat᷑.⁊ tũc ſepe maxime ciuitates pereũt fu nditꝰ quãdo ſcʒ illa ↄcauitas ẽ ita magna ꝙ tota ciuitas intrarre põt. Wlia ẽ tremoꝛ ⁊ fit qñ exala tio nõ põt rũpere terrã pꝛopt᷑ eius foꝛtitudinẽ ſiue du nciẽ ſed facit eã tremere. Dicit em̃ Alhtus ꝙ ex cõ ſilio ſapientũ hoĩes ꝑcipiẽtes talem tremoꝛẽ dẽnt de⸗ relinq̃re fram iſtam ꝓpter periculũ ruine.Alia ſpẽs ẽ titulatio.⁊ fit qñ terra nũc ẽ in vno latere.⁊ poſtea fit ſub alio. lia ẽ pulſus q fit qñ illa exalatio eleuat ter ram ſupꝛa ſe.ita ꝙ aliqũ remanet altitudo fre eleua⸗ te ꝑ modũ mõtis. Alia ẽ impulſio.ↄtingit em intduʒ ꝙ exalatio exiens pedẽ mont añ ſe pellit domꝰ pꝛopi quas ⁊ ciuitates ⁊ hoĩes. Sicut dicit ↄtingiſſe in ſa⸗ bandia vbi pellebant᷑ lapides ⁊ terre ſupꝛa qndã vil⸗ lam ⁊ aĩalia exñtia in iſta villa ꝑierũt. Oxceptꝭ aliqͥ bus ꝗ illo pulſu vltra villã mouebant᷑ ⁊ manſerũt ſal⸗ ua. Mlia ſpẽs eſt ꝑfoꝛatio ⁊ fit qñ terra hʒ poꝛos de⸗ biles tũc exalatio rũpit ⁊ exit ꝑ eos.Alia ſpẽs eſt ſub⸗ merſio.⁊ fit qñ infra fram fit tanta exalatio ꝙ vna ꝑs terre pellit᷑ ad locuʒ ſuꝑioꝛẽ.⁊ ſuꝑioꝛ in inferioꝛẽ.tunc intdum ↄtingit ꝙ locus in quo fra erat ſupꝛaꝛ aq in / fra ⁊ ecõtra.⁊ ſic loca pus hĩtabilia efficiũtur aquoſa ⁊ ecõtra.ſᷣm hoc ſepe ↄtingit vnã ꝑteʒ vniꝰ ininle( que pᷣus fuit hĩtabilis) effici inhitabilẽ.⁊ ecõtra. De loco ant terre motꝰ dem eſt ſupius Hõoðm ẽ ergo ad que ſtionẽ.ꝙ exalatio ex q̃ fit fremotus ẽ ſpecifice diſtinc⸗ ta a qlibet alia exalatone. videt᷑ em ꝙ ille exalatones inter ſe nõ diſtinguant᷑ ſpẽ.ſed ſolũ accñtalit᷑ ſcʒ pꝛop ter diuerſa loca.vł accñtia que ſtꝭ in eis. dom. ꝙ ʒ ille vapoꝛ qntuʒ eſt ex ſe ſit frigidus ⁊ ſiccus.ipᷣe tamẽ pꝛopt᷑ caloꝛẽ ca⸗ lefit. Ad ↄfirmationẽ dm. ꝙ ꝑ caloꝛẽ ſolis conſu mũtut ille exalatõnes.⁊ pꝛopt᷑ frigiditatẽ medie regio nis frigefiũt.⁊ ideo nõ poſſunt calefacere iſta inferioꝛa Ad ſcdᷣam doᷣm. ꝙ licʒ ni hil naturalit᷑ ſiue a natu ra ꝑticulari moueat᷑ extra ſuũ pꝛopum locũ.bene ta⸗ mena natura vłi que mouet res ad foꝛmã mi xtõnis Agd ↄfirmatõem ptzʒ ſolutio Ad terciã dicit᷑ ꝙ om nis vẽtus eſt ſubalit calidus ⁊ ſiccus.Aliqui tamẽ ac cidentalit᷑ dicũtur frigidi pꝛopt᷑ loca ꝑ que tranſeũt ſicut patuit ſuꝑius. Ad ↄ firmatõem ptʒ ſolutio St milit᷑ ad quartã cuʒ etus ↄfirmatõne. (Detonitruo aut ⁊ coꝛuſcatõne.) In hoc vltĩo añ oppoſitũ. Ad pꝛunã ne⸗ gatur ans.ad pꝛobatõneʒ . * Folio ci tractatu(qui ↄtinet t̃ vnũ capłm) det᷑minat de impᷣſ ſionibus exñtibus in nubibs que cauſant᷑ ex exalatio ne calida ⁊ ſicca. Et diuidit᷑in duas ꝑtos. In pꝛima detminat de tonitruo ⁊ coꝛuſcatõne ᷣm pꝛopam opio nem. t ponit duas ſuppõnes. Pꝛima eſt.ꝙ d uplex eſt exalatio ſicut pᷣus dem eſt.vtraq; aũt pꝛopt᷑ ſui cõ denſatõneʒ põt eſſe materia alicuiꝰ impᷣ ſſionis. Se⸗ cũda ſuppõ quãdo exalatio ẽ eleuata viq; ad locum vbi nubes ſt ſpiſſe ⁊ vbi eſt magna frigiditas ⁊ defi⸗ cit caliditas. tũc illa exalatio ↄpꝛimit᷑ a frgido circũ⸗ flante Ot pꝛopt magnã violentiã pellit᷑ deoꝛſuʒ quã uis ſit naturalit᷑ leuis.ſicut aliqð graue põt ↄſtringi ⁊ pelli ſurſum. ⁊ ꝑ hũc modũ poſſunt gnari fulmia ⁊ a⸗ lie impᷣſſones. Iſtis ſuppoſite declarat gñationẽ toni trui dicẽs.ꝙ quãdoq; exalaꝰ ſicca eleuat᷑ vſq; ad me diaz regionẽ.quã doq; includit᷑ inter nubes frigidas ⁊ ideo ꝑ antipariſta ſim ibi foꝛtificat᷑.⁊ qꝛ nimis con⸗ ſtringit᷑ ab illis nubibi.⁊ vnũ orium natũ eſt fugere re liquũ.ideo illa exalatio hinc ⁊ inde mouet᷑ in illa nu⸗ be vt exeat ab ea ꝑ quẽ moduʒ ꝑcutit latera nubis. aliquãdo frangit᷑ nubes.in qua ꝑcuſſione ⁊ fractione nubis cauſat᷑ ille ſonus qui vocat᷑ tonitruꝰ. Solz au tem ſic definiri tonitruũ. Eſt ſonus cãtus ex nube ex violenti ꝑcuſſione exalatonis calide ⁊ ſicce atra latte — — Nam cũ ligna qñq; ↄburũtur v̈tute caloꝛis ignis a⸗ lique exalatõnes exñtes in ligno expellũtur que nõ poſ ſunt exire niſi cum violẽtia.Et ideo faciũt magnum impetũ ⁊ violente fra ngũt ꝑtes ligni.in qua fractõne cãtur to nitruũ. Gez añ ces. g/ q; ipᷣa exalatio pꝛopt᷑ vehemẽtiam motus ignit᷑ ⁊ in⸗ ra nubis. Et hanc definitõem declarat phs ꝑ ſimile SS WW „ e. R - it delcribir dices caüͤ s wver HA, 6 E flã matur.⁊ ideo appet queda flama ſubtilis quando qᷓ; eam apꝑere.lʒ pꝛius videat᷑ coꝛuſcatio qᷓ audiat᷑ to nitruũ.viſus em̃ ãticipat auditũ. Nã ſpẽs caloꝛis ci⸗ tius deferũtur ad viſuzʒ qᷓ; ſpẽs ſoni ad auditum. In hac ſcða ꝑte narrat p hus tres opiones antiquoꝝ de coꝛuſcatoe ⁊ tonitruo Pꝛi ma fuit Empedoclis dicentis ꝙ coꝛuſcatio fit pꝛopt᷑ ianem cãtuʒ in celo.ſed hec opinio ẽ irrõnalis nec dat cãm tonitrui ⁊ coꝛuſcatõnis.Eadẽ em rõne doᷣm e⸗ rit ꝙ nix fit ex niue pᷣcedente ⁊ tñ om̃ia falſa ſtꝭ.Secũ da fuit opinio Anaxa goꝛe dicentꝭ.qꝙ igms currit deoꝛ ſum vſq; ad nubem aque ſaʒ ex qua extinguit᷑.⁊ ex ta li extinctõne cãtur ſonus ſicut ptz per exẽplum.quã⸗ do em̃ ferꝝ ignitum ponit᷑ in a quã cauſat᷑ ſonus.ſed irrõnabile videt᷑ dicere hoc mõ ſcʒ ꝙ ignis deſcẽdat deoꝛſum.nã ignis de natura ſua naturalłr fertur ſur⸗ ſum ⁊ nõ deoꝛſuʒ.Alij vero dixerũt ꝙ coꝛuſcatio non eſt ignis vel flãma.ſed eſt res ſplendida cã ta ex reper cuſſione venti ↄtra nubem.cuʒ em aliqs aquã pꝑcutit i pᷣa facit ſonũ ⁊ reſplendet ¶Cõtra hanc opĩonẽ ar⸗ guit.quia illi nõ erant eruditi in ꝑſ pectiua. eo ꝙ talis ſplendoꝛ nõ fit niſi cõtra coꝛpus lumĩoſuʒ.x lſt? cõ cludit p Hus ꝙ eade exalatio incluſa in terra facit f᷑re motum in aere vẽtum.⁊ in nubib tonitruu.Iſte em tres impᷣſſio nes ex ſiłib exalatõnib gñant Queritur vtrum R i. nubes frangit᷑ ⁊ illa vocat coꝛuſcatio Cõparat᷑ autez ISE t coꝛuſcatio ad tonitruũ m oꝛdinẽ. Nam coꝛuſcaꝰ fit poſt tonitruũ.qꝛ opʒ pꝛius exalatõem diuidi in nubẽ ————— — Queſtiones VOefinitio tronitrui qua dicit᷑ ꝙ eſt ꝑcuſſio fcã̊ in nu bibus ex exalatõne calida ⁊ ſicca a latera ? abis ſit a pho ↄueniẽter aſſignara Vrguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ.nam illa (que ad ſeĩuicẽ ꝑtinent) a ſeiuiceʒ diſtãt.ſed exala tio nõ diſtat a nube.ergo. Secũdo ſic.ſi iſta defini⸗ tio eſſʒ bona ſequeret᷑ ꝙ ſimul ⁊ ſemel poſſ; eleuari va poꝛ ⁊ exalatio.ſed hoc eſt flm cuʒ illa duo ↄrientur.er go definitio mala. Tercio ſic.tonitruũ cadit vꝛit ⁊ frangit ſepe magna fontia.nullus ãt ſonus põt talia frãgere ⁊ ↄburere.ergo nõ eſt ſonus Quarto ſic.ſᷣm p hm in textu eadẽ natura in aere ẽ ventus.in nubeto nlitru ũ.⁊ in terra remorus.hoc aũt nõ põt eſſe ſonus ſed exalatio Cõfirmatr᷑.ſonus ita magnꝰ ſicut ẽ toni truũ nõ põt fieri niſi exſolidis duris ⁊ planis vł cõca⸗ uis ſicut hẽtur ſecũdo de aĩa.exalatõnes aũt ⁊ nubes nõ ſunt hmõi coꝛꝑa.ergo ⁊c. . Or⸗, grquit᷑ autoꝛitate In 0P Ppot 1ti p hi in textu: Pꝛo * ſolucoe queſtioõis ſoluende ſequũtur qᷓtuoꝛ queſtiones Queſtio pꝛima Queſtio pꝛima Vtruʒ modus gñatõnis tonitrui ſit ↄueĩent᷑ in textu poſitus. Ad hanc q̃ſtionẽ rũdet᷑ pᷣmo.qꝙ tonitrua fiũt ex obuiatõne ventoꝝ ↄrioꝝ. ¶ Kuiꝰ ſignũ eſt qꝛ aliqñ ↄtra ventũ pꝛius flantẽ eleuant᷑ nubes ⁊ ſequũtur mg ne tẽpeſtates magna tonitrua Cotra iſtam opio⸗ nem arguit᷑ pꝛimo ſic.qꝛ ſe pe fiũt venti quoꝝ vnꝰ foꝛ⸗ tioꝛ repellit aliũ debilioꝛem vł ambo ↄueniũt in ven⸗ tuʒ terciũ ⁊ tamẽ nõ fiũt tonitrua. Scðᷣo.quia vide⸗ mus vẽtos impetuoſos flare ↄtra arboꝛesg ⁊ muros ⁊ nõ facere tales ſonos.ſed ſolũ ſonos ſufflatiuos.Alia reſpõſio eſt.ꝙ tonitruũ fit ꝑ ex:iinctõeʒ exalatõnis igni ce a nube aquoſa. Et hec reſpõſio fundat ſe in Areſto tele in libꝛo poſterioꝝ vbi ſepe vtit᷑ hac definitõne to ni rrui.Tonitruũ eſt extinctio ignis in nube aquoſa Pꝛobat᷑ ſecũdo.qꝛ cum ꝓijcimus aquã in igne ad ex tinguendũ facit magnũ ſonum. Similr quã do ferxꝝ magnũ eſt ignitum ⁊ ꝓijcimus ipᷣm in aquã facit mg nuʒ ſonũ ⁊ tumultuoſuʒ. Terciũ quia nã fit tonitruũ ſine coꝛuſcatõne pᷣcedente.opʒ em pꝛius exalatõem in flãmari ⁊ ex ea gũari ignem quẽ ille ignis extinguit. Et ſi foꝛte dicat aliqͥs qꝛ ſepe audiũtur tonitrua. et nõ vident᷑ coꝛuſcatõnes Ticũt iſti.ꝙ licet in die ſe⸗ pe audiant᷑ tonitrua.⁊ nõ vident᷑ coꝛuſcatões.tñ ſemꝑ vident᷑ de nocte.qm̃ in die maiꝰlumen obfuſcat nii⸗ nus lumẽ. Si aũt aliqñ de nocte nõ appareãt.hoc eſt ideo.qꝛ flãma eſt debilis ⁊ foꝛte ita in pꝛofũditate nu bis ꝙ nõ põt ſuũ lumen mitiplicare ad nos. Iſtã aũt reſpõſionẽ videt᷑ phs tenere in ãtiqua trãſlatõne.vbi dicit ſic. Audit᷑ em ſonus ſtridoꝛis ſicè eſt ſtridoꝛ fer⸗ ri igniti ſubmerſi in aquã.⁊ paulo pꝰ fit em tonitruũ ex extinctoõne ignis in ventre nubis. Sed iſtam opĩio⸗ nem nõ videtur ponere noua trãſſatio. Nã phs ibi re pꝛobat O¶mpedoclẽ in hoc ꝙ dicebat tonitruũ eeſub ſtantiã ianis in nube. Et videt᷑ ponere talẽ rõem.qꝛ ſonus qͥ fit ex extinctõ ne ignis ab aqua puenit ex buli tione aque. Bulitio aũt aque nõ faceret tin ſonũ ſicut eſt tonitruũ maxime ĩ nubibs vbi nõ eſt aqua magna 22tinua.⁊ ſtꝭ ibi pue gutte diſperſe que buliẽdo non nt ita velociter moueri ꝙ faciãt talem ſonũ.Flt em̃ ſecũdi metheoꝛoꝝ ſepe magnus ictus tanqᷓ; vnius magni coꝛꝑts ↄtinut EOlt etiã aqua ſic buliens ab igne calefit violẽter nos aũt non videmꝰ ex nubibo tẽpeſtuoſis cadere aquem calid ã.ſed potiꝰ frigidiſſima in groſſis grãdinibi co agalata. Poiĩit erge phs aliũ modũ gñatõis tonitrui Et dicit ꝙ ille magnꝰ ſonꝰ (qui ðꝛ tonitruũ)fit qn ex alatio calida ⁊ ſicca i ncluſa inter ꝑtee nubis aquoſe valde velociter mota aſcẽdens ad nubes ↄtinẽtes fa cit ſciſſurã cuiꝰ ſonus vocat᷑ tonitruũ.Appꝑet tame ꝙ uõ ſit incõueniens ↄcedere hanc opĩonem ⁊ pᷣceden⸗ tes eſſe veras nõ tamẽ vłr.ſed vtrãq; ꝑticłarit᷑ Fir em ſonus qͥ dicit᷑ tonitruũ aliqũ ꝑ talem motũ qlis axpa ret ſonꝰ qñ pꝛoijcimꝰ aquã in ignẽ.vel ſubmergimꝰ2 ignẽ aut ferꝝ ignitũ in aquã.⁊ aliqñ per motũ exala tionis q̃ ignitur.⁊ ꝑ ſciſſurã violentã nubis ↄtinẽtis. EAVnde maioꝛa tonitrua fiũt ſecũdo mõ ſicꝭ dicit Are ſtoteles ⁊ gnant᷑ qnto nubes nohbis ꝓpinqͥoꝛ ẽ ſpiſſioꝛ ⁊2 aquoſioꝛ ⁊ exalatio maioꝛ.ſimiłr ſonꝰ eſt maioꝛ Cũ aũt eſt ſola extinctio ignis.ſonꝰ eſt ꝑuus ⁊ intruptꝰ Queſtioſecunda Vltꝝ omia tonitrua ſint᷑ eiuſdẽ nature. Pꝛo cuiꝰ ſo lutõne Attende pᷣmo.ꝙ tonitruũ dicit᷑ qdam ſonꝰ terribilis. Eſt aũt exalatio qᷓ cauſat qñq; ſonũ in nube ⁊ qũq; rũpit nubem.Frigiditas em nubiũ expellit ta lem exalationẽ que qñq; mouet᷑ in nube ſiue ruptura.⁊ tũc fit ſonꝰ debilis.qñq; aũt cũ ruptura ⁊ tũc fit ſonꝰ maioꝛ ⁊ diuturnioꝛ qͥ frangẽdo nubẽ ſonatac ſi frãge ret᷑ pãnus. Vnde nõ qlibet nubes ſufficiũt ad cõndũ talem ſonũ.ſed reqͥ rũtur valde ſpiſſe ⁊ frigide ⁊ ꝙ ſint in media regione. Q.ñ em interdũ exalatõnes obuiãt aeri frigido repellũtur ab eis ⁊ ſit ſonꝰ debilis ꝗͥ pꝛo pꝛie nõ debet dici tonitruũ. Attẽdde ſcdᷣo.ꝙ diuer ſe ſtꝭ nature tonicruoꝝ.qͥ dam em eradicant arboꝛes ⁊ aĩa lia ſternũt.⁊ hoc eſt ex eo ꝙ exalatio fuerat repulſa mouet aerẽ a cuiꝰ motu talia ſequũt᷑.talis em modꝰ pꝛopᷣe nõ eſt tonitruũ.ſed ſeqͥtur ad iſm. Artende tercio. ꝙ duo ſtꝭ genera fulminũ. Qdðdam em eſt adu rens. 2 aliud penetrãs. Ham penetrãs eſt illud cuiꝰ materia eſt multũ ſubtilis. Adures vero cuiꝰ mate⸗ ria eſt multũ groſſa.ambo aũt fulmiĩa ſtꝭ ignita ⁊ pel⸗ lũtur vᷣſus terram. ttẽdequ arto.ꝙ fulminũ ſtg multi effecrus. Qðdam em liquefacit gladiũ nõ cõ⸗ burendo vaginam. ⁊ qdᷣdam ↄſumit pecuniã nõ con burendo burſam.⁊ ſimiłr conſumit oſſa nõ ledendo carnem. (uiꝰ ratio eſt.nam vagina carnes ⁊ oſſa ſi⸗ res poꝛoſe.⁊ ideo fulmen de facili penetrat eas.⁊ rõne faciũlitatis ꝑtranſitu s nõ diu manet in eis.⁊ ideo nõ cõbur it.ſed quia gladius oſſa ⁊ pecunia ⁊ q̃cunc; a⸗ lie res dure defacili nõ penetrant᷑.⁊ ꝑ cõſeqᷓns diu ma net in eis ⁊ ↄſumit. Difficultas em ꝑrrã ſitus eſt cã pmã ſio nis fulmĩs.⁊ ↄnter deſtructõnis taliũ rerum duraꝝ atq; denſaꝝ.vmaginamdũ eſt em ꝙ' fulmẽ eſt exalatio ignita ⁊ ſubtilis.⁊ ideo valde velo cit᷑ pꝑeran ſit ⁊ penetrat res poꝛoſas.in qᷣbus nulla vł modica ẽ reſiſtẽtia ſicꝭ non ledit᷑ manus ſi repẽte ꝑtrãſeat igne. In reby aũt duris rõne reſiſtentie diu manet ⁊ ↄnñ̃eer cõſumit. E ſt aũt alius effcũs fulmis ꝙ qnq; nõ adu rit ſed diſſoluit ⁊ diuidit.⁊ ideo q dem vmaginãtur ꝙ talis diuiſio fiat a lapide qui cadat cũ fulmine qᷣ tamẽ nõ eſt veꝝ.Quãuis em cum fulmie qñq; cadat puttn i laide ataydi gtuli potden Cltertn. rem an enali ſoeſt ficitlo domus ſaeſie effcst fureß ſeeeſte cic SWr calide crihe biͤis ſegei ſeo loel a d to nve feti b ui lurot lrtilo fütam dieshe mato⸗ fulme (u ducl ſes. ſum ſiai qui pot liun fulm ideo hoel tima aful ditn 19 gu ſun c⸗ Ningw,i rnlnn datnigtn Rröstone mtmiftgin Endsanae Nſt eimnig onmntitetn mt ſtc, miſs Nlubnog, er oin indsns nöſedad wckmuli 1* Poass Nakqtmn icgrüinnun udii ghelien Neluenpema arifig 1ncktgie giontpa Ascnned n. Btchce NMcndkatn mtans:i nu timg, Nnecae entige⸗ isetil SWo. fnugn , lapides. nõ tamẽ pñt tantã ↄcauitarẽſeu diſſipatõem atq; diuiſionẽ facere ſicꝭ fit ꝑ fulmĩa.credenduʒ eſt tñ ꝙ talis diuiſio fit.vel qꝛ talis exalario ẽ groſſa ⁊ non põt de facili penetrare ⁊ ideo diuidit᷑.vł quia tã velo citer mouet᷑ ꝙ rõne velocitatꝭ diuidit fram aut aliam rem anteqᷓ; penetrare poſſit. Tercius effcũs eſt. qꝛ ful nen aliqñ denigrat ⁊ diſcolerat ⁊ tñ nõ cõburit Cuiꝰ rõ eſt.quia qñq; exalatio eſt ita rara ⁊ ſubtil ꝙ nõ ſuf ficit cõburere ſed tiñmõ diſcolerat.ſed qñq; cõburit domus ⁊ hoꝛrea.⁊ tũc ſignuʒ ẽ ꝙ exalatio groſſa ⁊ den ſa ẽ.ſic em̃ expimur ꝙ ignis exũs ĩ materia groſſioꝛi vt puta in ferro magis ↄburit qᷓ; ſi fuerit in rarioꝛi.Aliꝰ effcũs eſt.qꝙ coꝛꝑa cõbuſta de fulmĩe habẽt coloꝛẽ ſul⸗ fureũ.Cuiꝰ ratio eſt.qꝛ exalatio talis qſi nature fulfu ree eſt qꝛ nature calide ⁊ penetratiue. Quartꝰ effcũs t. ꝙ qñq; vẽtus pᷣcedit fulmẽ ⁊ qnq; ſuccedit fulmẽ qñ q; vero ẽ ſimul cuʒ fulmie.Quoꝝ rõ eſt.quia exalatio calida ⁊ ſicca ẽ mat᷑ia fulmis que aliqñ inflãmatĩ ⁊ ſic ex ipᷣa fit fulmẽ Reſidua vero ꝑs(que nõ eſt inflãma bilis) ẽ materia.⁊ inde ẽ ꝙ vetus qñq; pᷣcedit ⁊ qñq; ſequit᷑ aut ↄcomitat᷑ iteꝝ.qꝛ fulmẽ velociſſime mouet ideo ad motũ eius ſequit᷑ motus aeris.⁊ talis aer ve⸗ lociſſime motus apꝑet ventus.Alius effcũs eſt.qꝛ aĩa lia ꝑcuſſa a fulmĩe ſeu etiã fructus ſtꝭ qñq; venenoſi ad ↄmedẽdũ.At rõ eſt.quia matia fulmis eſt exala tio que ẽ venenoſa ⁊ nociua.Alius effcũs eſt.qꝛ ful⸗ men qñq; cõburit doliuʒ ⁊ tamẽ vinũ remanet ac ſi ſta ret in dolio. Cuiꝰ rõ eſt.quia doliũ eſt ex mat᷑ia inflã⸗ mabili de facili ⁊ ideo ↄburit.vinũ vero eſt de mat᷑ia liquida ⁊ ideo nõ ↄburit᷑. Sed in vᷣtute fulmĩs gña⸗ — tur quedã pellicula circa vinũ.que qͥdem pellicula fit ex fiſcoſitate vini.⁊ ↄtinet vinũ ac ſi ſtaret in dolio Ve rũtamẽ eſt ꝙ in tali caſu vinũ maere nõ põt citra tres dies hoĩesq; bibẽtes ex tali vino moꝛient᷑.quia inflã⸗ matio hʒ materiã infectiuã. Octanus effcũs eſt. ꝙ ſi fulmẽ ꝑcuterzʒ aĩal venenoſuʒ faciet ipʒ nõ venenoſuʒ ¶uiꝰ rõ eſt.quia ſepe videmꝰ ꝙ ab agente eodẽ pꝛo⸗ ducunt᷑ ↄtrarij effcũs in rebus hñtibus ↄrias diſpõ nes. Sic em̃ exꝑimur ꝙ ventus extingit candelã incẽ⸗ ſum ⁊ quãdoq; accẽdit excinctã.NHonus effcũs eſt.ꝓ ſi aial ꝑcutiat᷑ a fulmie ſtatim moꝛie᷑ dempto homie qui quãdoq; moꝛit᷑ abſq; hoc ꝙ moꝛiat᷑.Cuiꝰ rõ non põt bene aſſignari.niſi qꝛ homo eſt nobiliſſimũ aima⸗/ lium.⁊ ideo foꝛſan natura ſic puilegiauit ⁊ exemit Itẽ fulmẽ quãdoq; eſt magis venenoſuʒ quã doq; minus ideo qñq; intfic it ⁊ ſolumodo qũq; ledit Item qne; nõ eſt venenoſuʒ ⁊ nõ ledit niſi ꝑtem quã tangit. De cimus effcũs fulmiĩs eſt. ꝙ ſi aliquis doꝛmiẽs intficit a fulmĩe tũc inueĩtur habere oculos aꝑtos.⁊ hoc acci dit rõne velocitatis moꝛtis. Nam dũ percutit᷑ excitat ⁊ apperit oculos.ſʒ moꝛit᷑ anteq; oculos claudere poſ ſit. At ſi vigilans ꝑcutiat᷑ a fulmĩe tũc ex ſtupefcõne claudit oculos ⁊ quꝗdo q; citius moꝛ it᷑ qᷓ; aperire poſ ſit. ⁊ ſic quãdoq; innẽnit᷑ habere oculos clauſos Aliꝰ effcũs eſt. ꝙ res ꝑcuſſa a fulmĩe cõmunit᷑ vertit ſe con tra rem̃.ſice experimur.ꝙ crines poſiti ad ignẽ reflec⸗ tunt᷑.ſicut parifoꝛmit᷑ in pꝛopoſito vmaginandũ eſt. AVlius effcũs eſt.ꝙ quã doq; fetus in vtero matris le ditur ⁊ moꝛit᷑ ſeu occidit᷑ ⁊ mat᷑ non ledit᷑. Cuiꝰ rõ eſt quia fetus rõne ſue teneritat/ ſi ledat᷑ diu nõ poteſt vi uere. Makt vero (ꝗᷓ foꝛtis eſt) lʒ qñq; ledat᷑ viuit tñ Alius effcũs eſt. ꝙ ex coꝛꝑibus moꝛtuis a fulmie cito Folio cii. generant᷑ vermes.⁊ tamẽ coꝛpa moꝛtna ab alijs vene⸗ nis nõ cito mutant᷑ in vermes. Cuiꝰ rõ eſt.quia alia venena ſtꝭ alterius ſpẽi a fulmie.ideo varietas effec⸗ tuũ ſequit᷑. Sed dubitat᷑ tũc.quare tẽpla ⁊ mona ſte⸗ ria cõmunit᷑ a fulmiĩe freqntius ꝑcutiũtur qᷓ; alie res. Ad hoc dixerũt aliqui ꝙ huiꝰ cauſa fuit ĩuidia deo⸗ rum quia ſcʒ vnus deus alteri iuidebat.⁊ ideo ignis deuaſtabat tẽpluʒalterius Alij vero dixerũt ꝙ fulmẽ eſt opus iouis.⁊ qꝛ olim adoꝛabat᷑ in tẽplis nũc auteʒ nõ adoꝛat᷑.ido pꝛopt᷑ inuidiã (vt ipᷣi dicũt) iupiter ful men ſupꝛa tẽplum ⁊ eccleſias freqᷓnt᷑ pꝛoijcit. Sed qᷣa iſte reſpõſiones ſtꝭ fabuloſe ⁊ mẽdoſe.ideo dicit᷑ aliter ꝙ tẽpla ⁊ monaſteria ſtꝭ conmunit᷑ magis alta qᷓ; alia edificia.⁊ ideo ↄmunit᷑ citius ꝑcutiũtur a fulmie.qðᷣ qdem fulmẽ volat ꝑ aerem. Alia cã eſt quia in tẽplis et monaſterijs cõmunit᷑ ſtꝭ ſepulture moꝛtuoꝝ a qͥbꝰ plures exalatõnes eleuant᷑ que ſty vel poſſunt ec mate⸗ ria fulmis que cuʒ eleuant᷑ in nubib includũtur ⁊ tã⸗ dem in flãmant᷑.⁊ ſic repellũtur quãdoq; ad locuʒ vñ venerũt Querit᷑ inſuꝑ.an q̃tibet res a fulmie poſſit ꝑcuti. Ad qð reſpõdet Alhᷣtus magnꝰ dicens.ꝙ ar⸗ boꝛes hnñtes poꝛos clauſos ſurſuʒ raro vł nunqᷓ; ꝑcu⸗ tiũtur a fulmie. Item affirmat᷑ ꝙ ẽ vna belua ma⸗ rina qui ðꝛ canis marinꝰ qui etiã a fulmĩe nũqᷓ; ꝑcu titur.⁊ ideo antiqͥtus pᷣncipes de eius pelle cooꝑiebãt domos in qͥbus ſe abſcondebãt ĩ tꝑe fulmis. Itẽ di⸗ cit ꝙ coꝛtices lauri raro vł nunqᷓ; ꝑcutiũtur a fulmiĩe. Hoꝝ aũt ratio põt eſſe.qꝛ ſicut fulmẽ eſt exalatio ſub tilis ſic etiã a cauſa leui ⁊ ꝑua põt repelli. Jtaq; vma ginandũ eſt ꝙ ea (q̃ pus noĩata ſtꝭ) habẽt aliquã vir tutem fulmĩs repulſiuã.⁊ alique res hñt virtutẽ ful⸗ minis attractiuã.ſicꝭ de magnete exꝑimur.qꝙ ex vna pte trahit ferrũ.⁊ ex alia repellit. Aliqui etiã homĩes natu ralit᷑ timet fulmẽ ⁊ tamẽ in alijs ſte viriles ⁊ auda ces.Alij vero nõ timẽt qui tñ in alijs ſtꝰ puſillanimes hec aũt varietas ↄtingit ex diuerſitate ↄplexionũ. An ſuꝑ vi dẽdũ ẽ de qbuſdã alijs.q̃re maioꝛes tẽpeſtates ⁊ tonitrua fiũt de die qᷓ; de nocte.⁊ maioꝛes choꝛuſca tiones de nocte qᷓ; de die. Dico ꝙ hoc ẽ ideo.qꝛ vir tute caloꝛis ſolis aer de die ẽ calidioꝛ qᷓ; de nocte. Nõ fiũt aũt coꝛuſcatõnes de die pꝛopt᷑ hoc ꝙ maius lumẽ obfuſcat minus lumẽ Si querat᷑ quarto.vtꝝ in qͥli bet tonitruo ledente cadat cuneꝰ vel alia coꝛꝑa dura. Dico ꝙ nõ.ↄtingit tamẽ intfduzʒ ꝙ ꝑ caloꝛẽ ſolis miſ cetur ↄſiſtentia exalatõnis calide ⁊ ſicce cuʒ calida et humida.⁊ vᷣtute caloꝛis humidũ digerit᷑ ⁊ cauſat᷑ la pis qui dicit᷑ cuneus.⁊ ille ẽ acutioꝛ in ꝑte anterioꝛi eo ꝙ in gñatõe talis lapidis illud(qð eſt ſubtiliꝰ)añce dit pꝛopt᷑ velocitatẽ motus QDueſtio tercia. WVltrum ſemp ſit incenſio cuʒ fulgure fulmĩe ⁊ coꝛuſ⸗ catione ⁊ omia illa cum ronitruo.Pꝛo cuiꝰ ſolutione Attende pᷣmo.ꝙ iſta quatuoꝛ differũt. Nam cuʒ exalatio ẽ inflãmata in nube ⁊ exiens nubẽ ſtatim diſ⸗ pareat ðꝛ fulgur.⁊ ſi expellat᷑ a frigiditate nubis ⁊ ſta tim ſꝑgatur ꝑ aerem dicit᷑ coꝛuſcatio. Si aũt exalatõ inflãmata vehemẽter et velociſſime pellat᷑ deoꝛſum a frigiditate nubis frãgendo ꝑcutiendo et ↄmuniẽdo coꝛpa ſuꝑ que cadit diciĩ fulmẽ. Cuʒ aũt talis exala⸗ tio inflãmata apꝑet coloꝛare aereʒ cqõndo quandã ru ij. Queſtiones ſecũdi metheoꝛoꝝ bedinẽ in gere.vel etiã inflãmando nouas exalatõnes multũ diſꝑſas in aere vocat᷑ incenſio ad queſtionem.ꝙ ſepe C Permo vident᷑ coꝛuſcatõnes ĩ nubibus.et tamẽ non audiũtur tomitrua vt cuʒ nubes ſtꝭ longe a nobis.qᷣa a maioꝛi diſtãtia videmꝰ de nocte debilioꝛes illuĩa⸗ tiones q; audiamꝰ debiles ſonus aut etiqã magnos. Vñ nube exiſtente ſupꝛa nos fiũt debiles ſoni ⁊ inflã/ mationes tali mõ ꝙ videmꝰ inflãmatõ nes ⁊ nõ audi⸗ mus ſonos. Dic ſcðᷣo.ꝙ ſepe audimus tonitrua ⁊ nõ apparẽt coꝛuſcatões.qꝛ opoꝛtzʒ de die eẽ coꝛuſcatio nes valde foꝛtes ſi debeãt videri pꝛopt᷑ hoc ꝙ maius lumẽ obfuſcat minus lumẽ.Similit᷑ poſſibile eſt ꝙ de nocte inflãmatio ſit ſatis debilis ⁊ pꝛofunde in ſubſtã tia nubis.⁊ tũc iumẽ eius nõ poterit notabilit᷑ multi⸗ plicari ad nos.ſicut nec lumẽ lune vel alioꝝ aſtroꝛuʒ Olic tercio.ꝙ ſepe auditur tonitruũ.⁊ fit coſuſca tio cuʒ fulgure ⁊ fulmĩe ⁊ tamẽ non pꝑcipitur a nobis eo ꝙ cito euaneſcit. Vnde ſepe ↄtingit ꝙ nõ apparet nobis coꝛuſcatio.⁊ tamẽ ignis genitus ab ea longo te⸗ poꝛe durat in iſiis inferioꝛibꝛ. Dic qrto.ꝙ nunqᷓ; fiũt in nube choꝛuſcatõnes notabiles quãdo cum eis fiũt magni ſoni.licet nõ ꝑcipiamus. Oimilit᷑ non fiũt ſoni in nube quãdo fiant in ea inflãmatõnes. NHatʒ ꝑ gũatõnem tonit rui.fit em ex exalatõne inflãmata coꝛ⸗ rũpente nubes frigidas. Sicꝭ ſi ignis alicuiꝰ notabi⸗ lis quãtitatis includeret᷑in aqua nunqᷓ; fieret diuiſio aque ſine quod ſono.neq; ſonus ſine flãma niſi eſſʒ q flãma extingueref. Si queras quã do plus time⸗ da ſint tonitrua. Vico pᷣmo.ꝙ quã do coꝛuſcatio ſta tim fit cum tonitruo ſignũ eſt magne vehemẽtie ⁊ ve⸗ locitatis tũc eſt valde timẽdum. Quãdo aũt non fit ſtatim nõ eſt timẽdum. Secũdo põt iudicari ex colo⸗ renubis. Nam quãdo nubes eſt alba ſignũ eſt magne ⁊ multe exalatõnis ⁊ rare ⁊ pauce nubis.⁊ ideo illa ex alatio ſine magna violetia exire põt nubem.⁊ tũc non eſt timẽdum. Similit᷑ quãdo nubes eſt multũ nigra ſignũ eſt magne denſitat ⁊ pauce exalatõnis. Modi⸗ ca aũt exalatio nõ põt facere magnam violentiã.⁊ ſic tale tonitruũ nõ eſt timẽdum. ¶ Luãdo aũt nubes eſt rubei vł viridis coloꝛis vel alicuiꝰ alteriꝰ tũc ẽ ſignũ magne denſitatis nubis ⁊ foꝛtis exalatõnis.ideo anqᷓ; tam foꝛtis exalatio poſſit penetrare tam denſaʒ nubeʒ opoꝛtʒ fieri magnã violentiã.⁊ ſic tale tonitruũ eſt ti⸗ mẽdum. Tercio põt cognoſci ex parte ſoni.quia quã do ſonus eſt groſſus ⁊ ↄtinuꝰ tale tonitruũ eſt medio⸗ criter timẽdum.Quado aũt eſt intruptus ad modũ fractionis paptriſignũ eſt ꝙ ibi eſt magna violentia. ideo tale eſt valde timèedum Queſtio quarta Vtrum tipho ⁊ enephias eodẽ modo generãtur ſicut tonitruũ ⁊ coꝛuſcatio. Pꝛo cuiꝰ ſolutõne notãdum ꝙ eadem eſt materia thiphonis.i.turbinis enephie ⁊ fulminis. Vñ exalatio inciuſa infra nubem expulſa vſq; ad terr a frigiditate nubis inflãmata nõ tamẽ cõpacta dicitur fulgur.⁊ cõpacta dicitur fulmẽ.2 diſ⸗ arſa ſuꝑius dicitur coꝛuſcatio Si ãt nõ inflãmaret᷑ ſed pellatur deoꝛſuʒ circũgiratiue ꝑ loca muituz ſtric ta ⁊ materia ſit multũ vnita tũc dicit thip ho. Si vᷣoᷣo illa materia nõ inflãmata ⁊ multũ ſparſa pellat᷑ deoꝛ⸗ ſum ꝑ loca ampla ⁊ lata motu recto multũ impetuoſo dicit᷑ enephias. Eſt aũt materia tiphomis exalatio ca lida ⁊ ſicea multũ compꝛeſſa. Sed materia enephie ẽ exalatio calida ⁊ ſicca multuʒ ſperſa. Ocx iſtis patz differetia inter tiphonẽ ⁊ enephiã ex ꝑte materie. Dit ferũt autẽ ex ꝑte foꝛme.nam motus vniꝰ eſt rectus.⁊ motus alterius eſt circũgiratiuꝰ.Similit᷑ differũt ex parte loci.turbo em̃ mouetur ꝑ locum ſtrictuʒ ⁊ angu ſtum.enephias aũt ꝑ locum latum ⁊ amplũ. Nõ diffe runt aũt ex parte cauſe efficiẽtis.eſt em ſol ⁊ lumẽ alio ruʒ aſtroꝝ cuʒ frigiditate nubis cauſa efficies vtriui qᷓ;. Patz etiam differẽtia illoꝝ a fulm ĩe.fulmẽ em̃ co ruſcatio ⁊ incenſio fiũt cum inflãmatione. Tipho ãt et eenphias ſine inflãmatõne Si queras pᷣmo que ſit cauſa illius circũgiratõnis turbinis. Dico ꝙ cuz exalatio incluſa in nube pꝛotẽdatur in longitudineʒ ⁊ pellatur deoꝛſum inuenit obſtaculum ⁊ reflectit᷑ a ꝑ te poſterioꝛi in ſequẽti.⁊ ita incuruat᷑ exalatio ꝙ pars pꝛioꝛ copulatur parti poſterioꝛi.et ſic tota exalatio fit vnus circulus et ꝑ impetum ſibi impꝛeſſuʒ a repulſio ne mouetur circularit.et ſic ĩuoluit in ſe coꝛꝑa que po teſt mouere. Si queras ſecũdo.qui ſint effcũs ti⸗ pbhonis. Dico ꝙſtꝭ quatuoꝛ. Pꝛimꝰ eſt ꝙ ledit coꝛ⸗ poꝛa humana et oculos et facieʒ ꝑmutat. Secũdo ꝙ eradicat arboꝛes et plantas.Tercius ꝙ euellit moxi mas turres et grandia pinacula. Quartus ꝙ aliquã do euelat homies a terra et reducit eos ſine leſione et poꝛtat eos aliquãdo ꝑ duas leucas Si queras ter⸗ tio de effectibus enephie. Dico ꝙ obſcurat aerem ra tione groſſe exalatõnis mixte cum aere et aliquãdo in cenditur in aere.et apparet quaſi diluuiũ ignis ratõe dilatatõnis materie ante oppoſitũ Ad pꝛimazʒ Ad rone dicitur ꝙ exalatio in vna ꝑ te nubis diſtat ab altera. ſic põt moueri ⁊ facere ſonum. Ad alia patʒ ſolutio At hec de ſcðᷣo libꝛo metheoꝛoꝝ Areſtotelis dicta ſufficiant Incipit tercius liber metheoꝛoꝝ Areſtotelis patde 1fulg⸗ deene lsſo⸗ holit latio ben dele citu dr epclide ulümeg Puserlnne Guionn Nenatnie N öcktuns Aniitdifnirg 1mi üd ulacfieisni Gnene Todi guersdt ns. Doge, rinlegnen umt inin gialoen nPAzre, tinecarngrn ncte lurg is adnn Aumns iii ros ielret Jiast giid rti AreſtotelMis E reſiduis In pcedenti libꝛo det᷑mĩatũ eſt de mare ventis moru ter⸗ re tonitruo ⁊ coꝛuſcatõne.In hoc tercio libꝛo detminat de enephia tiphone fulmie ha⸗ lo iride virgꝭ ⁊ paraleis Cõ tinet aũt iſte libet tres tracta tus. In quoꝝ pᷣmo detmĩat de fulmie ⁊ halo qui diuidit᷑ in tria capła. In pmo detmi nat de iſtis inferioꝛib que ſtꝭ enephias tipho incẽſio 2 fulgur. Et diuidit᷑ in qtuoꝛ ꝑtes.In pᷣma detminat de enep hia dicens.ꝙ qñ exalatio calida ⁊ ſicca ⁊ ſubti lis ſparſim eleuat᷑ ⁊ lubintrat nubem ſi agentis ſtꝭ diſ poſita ſequũtur coꝛuſcatõnes ⁊ tonitrua. Sed ſi exa⸗ latio fuerit magis ſpiſſa ita ꝙ nõ poſſit ſubinttare nu bem violente repellit᷑ infenꝰ a frigoꝛe ↄprimęte.⁊ tũc deſcendit circa terrã ad modũ venci vehemẽtis q vo⸗ catur enephias. Secũdo detminat de tiphone qui di citur eſſe vẽtus ve hemẽs deſcẽdens de nubib deoꝛ⸗ ſum circũgiratiue.⁊ ꝑ hoc differt ab enephia qa ene⸗ phias deſcendit trãſuerſiue.Et hmõi circuitio fit cũ pꝛopt᷑ violentiã exitus vna ꝑs exalatõnis exit ⁊ alia re manet. vel etiã qñq; ex vna nube exit talis exalatio.⁊ iteꝝ ex alia nube alia exalatio.ita ꝙ ille exalatõnes ſi bijnuicẽ obuiant ⁊ ſeĩuicem iuoluũt.⁊ inde venit mo tus giratiuꝰ. Hoc detminato comꝑat phs tip honeʒ ⁊ enephiã ad ĩuicem dicẽs. ꝙ enephias eſt vetus ma⸗ gis cõtinuus qᷓ; tivho.Et nõ fiũt impᷣſſiones flante boꝛea qͥa pꝛo tuc tepus ẽ frigiduzʒ.nec fiũt quãdo fiũt niues vł gelu ⁊ hoc eſt quia fiũt ex exalatõne multum calida ⁊ ſicca.Tercio det᷑mimĩat de incenſione dicẽs ꝙ quãdo tipho pꝛopt᷑ nimiũ motũ intm calefit ꝙ igni tur tũc vocat᷑ incenſio.Quarto detminat de fulgure dicens ꝙ quã do multa exalatio ſubtilis violẽte pelli tur a nube in qua erat incluſa tũc illa exalatio vehem̃ ter calefit inem ꝙ inflãmat᷑.⁊ illa exalatio ſic inflam⸗ mata vocat᷑ fulgur ſiue fulmẽ. Narrat aũt phᷣus ali⸗ quos effcũs fulmĩs dicẽs.ꝙ fulmẽ non ↄburit coꝛpꝑa ſubeilia qꝛ velociter tranſit ꝑ ea.ſed ↄburit coꝛꝑa groſ ſioꝛa.ſicu t oſſa frangit ⁊ d iminuit.⁊ tamẽ caro nõ vi derur aliqd paſſa pꝛopt᷑ fulgur. Vnde dicit phᷣs ꝙ ſe mel accidit ꝙ clipeus ferreus cuʒ fulgure liquefierʒ 2 tamẽ lignũ (quo ille clipeus cooꝑtus erat)nihil paſ ſum fuit. Cuiꝰ cauſa eſt ſubtilitas ligni.faciliter em̃ per lignũ tranſit fulgur.inde ẽ ꝙ fulgur ꝗñq; frangit enſem ⁊ nullam infert leſionẽ vagine (Dehalo au tem ⁊ iride) In hoc ſcdᷣo capło detminat p hus de halo ⁊ iride. t pᷣmo ponit apꝑentias ipᷣius halo. Quaꝝ pꝛima eſt. ꝙ halo ſepe apꝑet circulus ↄpletus Et dicit᷑ notant᷑ (ſepe)quia aliquũdo pꝛopt᷑ defectuʒ nubis vł caliginis nõ apparet circulus ↄpletus. De/ cũda eſt ꝙ halo apparet circa ſolẽ ⁊ lunam ⁊ circa ſtel las ſplẽdidas.Tercia ẽ ꝙ magis apparet de nocte cir ca lunam qᷓ; de die circa ſolem. t magis apparet ĩ meridie qᷓ; de ſero vel demane.⁊ a dhuc magis de ma ne qᷓ; de ſero Secũdo ponit philoſophꝰ apꝑentias iridis. Pꝛima eſt ꝙ iris nunqᷓ; apparet circulus ꝑfec⸗ tus. Secũda eſt ꝙ nunqᷓ; apꝑet maio: qᷓ; ſemicirculꝰ niſi quãdo ſol eſt in oꝛtu vel occaſu. Tercia eſt ꝙ quã to ſol eſt magis eleuatus ſupꝛa emiſperiũ noſtꝝ tanro iris apparet minoꝛ poꝛtio circuli.⁊ ecõuerſo quãto ſol minus ęleuatur ſupꝛa noſtruʒ emiſperiũ tanto appet maioꝛ. De tpe ãt iridis detiat ꝑ tres apꝑentias Pꝛia. ꝙ qñ dies ſt; bꝛeuiſſimi iris pᷣt apꝑere in qlibʒ ꝑte diei Secũda eſt.ꝙ in eſtate nunq; apparer circa meridiem Tercia ꝙ nunq; aparent ſimul plures irides e coloꝛibi ãt iridis ꝑ duas.pᷣma ꝙ omis iris eſt tricoloꝛ id eſt habẽs tres coloꝛes.ſcʒ puniceũ virideʒ ⁊ albuʒ Secũda eſi ꝙ quãdo apparent duo irides iſti coloꝛes apparerẽt ecòuerſo.quia in inferioꝛi iride coloꝛ punt ceus apparet verſus concauũ.⁊ in alia apparet verſus cõnexũ. Tecio defminat philoſophꝰ de virgis ⁊ pa relijs. Et ponit quĩq; apparẽtias. Pꝛima.ꝙ fiũt a la tere ſolis ita ꝙ vna nõ fit ſupꝛa aliam ſubtus.ſed fiut ex eadem ꝑte verſus terram. Secũda eſt ꝙ nõ fiut ex oppoſito ſolis ſicut iris.ſed ſemꝑ fiũt a latere. Tercia eſt ꝙ nõ fiant de nocte ſed de die.⁊ ſemꝑ circa ſolem. Q.ꝓũuarta eſt ꝙ aſcendũt ⁊ deſcendũt cum ſole ⁊ mouẽ tur ad motum ſolis.Quinta eſt ꝙ vt in pluribꝰ appa rent verſus occidentẽ.⁊ raro in medio celi. Vnde in bufoꝛe id eſt in illa patria ſimul oꝛebãtur duo pare⸗ lei cum ſole ⁊ cum eo ꝑmanſerũt vſq; ad occaſuʒ. Eſt aũt generalis regꝗula.ꝙ om̃es iſte impᷣſſiones fiũt pꝛop ter refractõem Vnde quãdo coꝛpus lumĩoſum lucet ſuꝑ aliquod coꝛpus ra dij coꝛpis lumio ſi refrangunt᷑ ad viſum. ⁊ hoc diuerſimode ſm diuerſitatẽ coꝛꝑis re frangẽtis radios.ſicut ptʒ in ſpeculis. Quarto re⸗ uertit᷑ philoſophꝰ ad iridem aꝓponẽdo vnam apꝑen⸗ tiam iridis dicens ꝙ iris ſepe aꝓparet de die pꝛopt᷑ lu men ſolis.licet aliquãdo aꝓpareat de nocte pꝛopt᷑ lu⸗ men lune. Antiqui tamẽ hoc nõ credebant qꝛ latebat eos pꝛopterea ꝙ raro fit iris ad lumẽe lune. ¶ Lauſa ẽ. q̃a quã doq; lumẽ eſt paruũ ⁊ materia nõ eſt ſuffici en ter diſpoſita.vł ſi ſit ſufficiẽter diſpoſita nõ tamẽè poſ⸗ ſunt appere illi coloꝛes. d hoc em̃ ꝙ illi coloꝛes ap⸗ pareant duo reqͥrunt᷑.ſcʒ lumẽ ſufficiens.⁊ roratio nu bis. Modo lumẽ lune nõ ſufficit ad apꝑentiaʒ pꝛedi ctoꝛum coloꝝ.niſi in plenilunio. Ideo dicit p hiloſo / phus ꝙ in qͥnquaginta ãnis nõ potuit ꝑcipere iride ʒ lune niſi ſemel. Finaliter ponit ſex ſuppõnes ad deter minãdum cauſas eaꝝ que dicta ſtꝭ. Pꝛima eſt. ꝙ vi⸗ ſus refrangitur a coꝛpibus habẽtibus ſuꝑficiem pla⸗ nam. ſicut ab aqua vł ab aere.Secũda.ꝙ in qͥbuſdã coꝛꝑibus refrangẽtibus radios viſuales aꝓparent co⸗ loꝛes ⁊ figure.⁊ hoc quãdo talia coꝛꝑa ſunt bene pol/⸗ lita ⁊ magna.ſicut ſtꝭᷣ magna ſpecula.in aliqbus aũt nõ apparent niſi coloꝛes. Tercia ſuppõ eſt.ꝙ in tali re fractõe apparet aliquãdo coloꝛ clarus ⁊ aliquãdo ob⸗ ſcurus.⁊ hoc eſt pꝛopt᷑ diuerſitatẽ coꝛpoꝝ refrangen⸗ tium. vel pꝛ opt᷑ debilitatem viſus.ſicut ſenſibilit᷑ ap⸗ paret in ſpeculis.⁊ iſta demõſtrata ſtꝭ inꝑſpectiua iõ eis pꝛo nũc vtendũ eſt tanqᷓ; veris ⁊ ſuppoſitis a ꝑſoec tiua. (Pꝛimũ autem de halo ⁊c.) In hoc tercio capitulo reuertit᷑ ſpecialiter ad modũ generatõnis ip ſius halo dicens.ꝙ halo reuertit᷑ circa lunam ſolem ⁊ alia aſtra ᷣm hũc moduʒ quia pꝛopt refractõnem vi ſus ad nubem caliginoſaʒ inter vapoꝛẽ qui mediat in ter nos ⁊ ſolem lunam ⁊ aliud aſtruzʒ ſub quo apparet halo. Et ſi talis vapoꝛ fuerit vndiq; regularis appa⸗ ret circulus pfectus. Sunt autẽ ipᷣius aliqua ſigna. ii⸗ 5. OQueſtiones Pꝛimũ ꝙ ſi halo conſiſtit ⁊ diu ꝑmaneat vel etiam ni er fiat ſignum ẽ ꝙ erit pluuia. Secũdum ſignũ ſi ha o diſtrahat᷑ ⁊ diſꝑgatur ſignum ẽ ꝙ erit ventus. Ter ciuʒ ſi halo ſtatim deficiat ſignũ eſt ſerenitatꝭ. Ponit aũt rõem iſto ꝝ ſigno ꝝ.cum em halo diu manet ⁊ ni⸗ ger fet ſignum ẽ ꝙ talis caligo cõdenſatur ⁊ diſponit᷑ ad pluuiam. Sed quodo diſtrahit᷑ ſignum ẽ ꝙ ibi eſt magnus ventus qui diſtra hit ꝑtes halo.qui quidem ventus deſcẽdit inferius.Sed quã do halo marceſſit ⁊ deficit ſignum ẽ ꝙ caliditas obtinet ſupꝛa vapoꝛem 2 quia vapoꝛ nõ condẽſatur ſed deſiccat.ideo ſcat ſe⸗ renum tẽpus. Generat᷑ aũt halo cuʒz fit refractio coꝛ⸗ poꝛis lumioſi ad oculuʒ ab aliquo coꝛꝑe denſo.vtpu ta ab aere groſio vła vapoꝛe groſſo qui eſt inrer nos ⁊ ſolem ⁊ lunam vł aliud aſtrum. Eſt aũt differẽtia in ter halo ⁊ iridem quoniã halo nõ fit ex oꝓpoſito ſolis ſed mediat inter nos ⁊ ſolem. ideo necẽ eſt hoĩem qui videt irideʒ) mediare inter ſolem ⁊ centꝝ iridis. Per ſpectiui aũt dicunt ꝙ halo fit ꝑ refractionẽ.iris aũt ꝑ reflectionẽ. Secũdo detminat philoſophꝰ de figura ⁊ coloꝛe halo. t ponit pᷣmo hanc ↄcluſionẽ. Halo eſt circularis figure.Et hoc debz intelligi quãdo non eſt defcũs caliginis Pꝛobat h̊ philoſophꝰ rõne mathẽati ca pꝛo qua ſupponit᷑ ꝙ ſol eſt in pũcte a.⁊ viſus in pũc to b. Deinde in extremitatib ſumũtur tria pũcta q̃ ſunt ð g 3.a quib pꝛotrahant᷑ linee ad ſoleʒ ⁊ ad viſuʒ D einde pꝛotrahat᷑ vna linea rcã ab a ad b.ſiue a ſo⸗ le ad viſum. Et diuidat᷑ in pũcto e qð eſt in medio ca liginis in qua a paret halo. einde a pũcto e pꝛotra hant᷑ tres linee recte vna ad g. alia ad d.⁊ alia ad ʒ. Iſtis ſuppoſitis pꝛobat᷑ concluſio ſic.om̃is illa figura eſt cæcular in cuiꝰ medio eſt pũctus a quo oes linee dircẽ ad circũferentiã ſunt equales.ſed in medio ipᷣiꝰ halo põt ſignari pũctus ſcʒ e.a quo omes linee ducte ad circũferctiam ſtꝭ equales. ergo halo ẽ circularꝭ fi⸗ gure.ↄñntia eſt foꝛmalis. O(t maioꝛ pꝛobat᷑ ꝑ definitõ nem circula r figure. Minoꝛ vero declarat᷑ ſic.quia oĩm trianguloꝝ quoꝛuʒ duo latera vnius ſtꝭ equalia duoby lateribo alterius.⁊ anguli illis laterib conten⸗ ti ſunt equales.ſimiłr baſes ſtꝭ equales.ſed trianguli ipᷣius quoꝝ pꝛimꝰ eſt gbe.ſcðus b d e.tercius ſcʒ beʒ qui habent vnum latus cõmune ſcʒ b e.et alia tria la tera ſcʒ b g.b d ⁊ bz ſtꝭ equalia vt ſuꝓponit᷑. At angu li etiam illis equilaterib contẽtis ſunt equales ergo eoꝝ. triũ anguloꝝ termi ſunt equales.ſcʒ tres linee ex eũtes a puncto e ad pũcta b dð ⁊3.⁊ tũc baſes illoꝛum trianguloꝝ ſunt equales.ergo in medio ipᷣius eſt qui/ daʒpũctinig e a quo linee ducte ad cir cũferentiã ſcʒ ad gd z ſt equ ales e co loꝛe aũt ipᷣius dicit ꝙ ſicut ſol videtur in aqua ꝑ refractõem ⁊ nõ videtur aliquis coloꝛ ſed ſolum ibi videtur ſol.ſimiliter ꝑtes vapoꝛis ſunt ſpecula quedã in qbus apparet ſol vł luna.ſed pa rum aꝓparʒ pꝛopt᷑ paruitatẽ ⁊ ideo nõ a pparet diſtinc tio.ſed ibi axparʒ q̃dam albedo verũtamẽ verſus ex⸗ tremitates (in quib ẽ mioꝛ refractio ) apparʒ quaſi q̃ dam nigredo Finalr dicit philoſophꝰ ꝙ halo ma⸗ gis fit cica lunam qᷓ; circa ſolem. Cuiꝰ cauſa eſt.qͥa ſol pꝛopt᷑ nimiuʒ eius caloꝛem ſtatim diſgregat illam materiam.que materia ẽ recipere refractõem ſolis Si autẽ circa alias ſtellas fiat halo.hoc eſt ex ꝑua mate rvia. quom ſi materia eſſʒ multa obſtrueret lume ipᷣiꝰ tercü metheoꝛoꝝ In hoc ſecũdo tractatu huiꝰ tercij philoſophꝰ ſpẽaliter det minat de gñatione iridis. Pꝛimo ponẽs vnam ſuppõnem ſcʒ ꝙ a coꝛꝑibus planis ⁊ aliquãtu⸗ lum denlis ſicut ab aere ⁊ aqua viſus refrangit᷑.⁊ H ſatis patzʒ in ſpeculis.Senſus huiꝰ pꝛopõ nis eſt iſte. ꝙ res que põt videri ſᷣm lineam rcãm refrangit᷑ a ſus perficie coꝛꝑis plani ⁊ denſi. t det᷑minat philoſo⸗ p hus ſpẽaliter qualiter viſus refrangit᷑ ab aere. Vno modo pꝛopt᷑ viſus debilitatẽ.ſicut narrat philoſophꝰ de quodam qui dicebat᷑ antiphon.ipᷣe em pꝛopter de bilitatem ſui viſus ſemꝑ vidit faciem ſuã in aere ac ſi homo vnus pꝛoceſſiſſet ex oꝓpoſito eum reſpiciens. Kauſa huiꝰ eſt.quia viſus eiꝰ erat debilis ⁊ tenuis pꝛopt᷑ infirmitatẽ.ideo ra dij viſuales in ſolo aere re⸗ flectebant᷑.⁊ aer erat ei quaſi ſpeculuʒ.Et iſtud decla rari põt p er tale exꝑimẽtum. Si quis em teneat vitꝝ ante oculos ſuos ⁊ acute reſpiciat nõ videbit vitrum ſed omia que ſunt vltra vitrum Si aũt reſpiceret non acute viſus eius t᷑m inaret᷑ ad vitrum. Secũdo mo⸗ do viſus refrangit᷑ pꝛopt᷑ aeris ſpiſſitudine. t iſtud declarat philoſophꝰ ꝑ tria expimenta. Pꝛimũ eſt.qͥa exiſtens in littoꝛe maris ⁊ reſpiciẽs nauem a longe iu⸗ dicat cacumẽ nauis nõ eſſe ita altum ſicut eſt.⁊ mag⸗ latum qᷓ; eſt. Caula eſt pꝛoꝑt᷑ vapoꝛes int᷑poſitos.⁊ pꝛopf᷑ a ere m ingroſſatum.⁊ hoc accidit quãdoq; ho mini exñti in cãpis vt videre villã a longe Secũdũ exꝑimẽtum ẽ.quia quã do euri flanti.i.vent oꝛicẽtales tũc oẽs magnitudines apparẽt maioꝛes ſicut pꝛobat᷑ in decimo ꝑſpectiuo. Cauſa eſt.quia illi venti ſtꝭ hu⸗ midi.ideo illis ventis flantibus foꝛtioꝛ eſt aer.⁊ ideo diſgregat radios viſuales.Terciũ txꝑimẽtum eſt. qa ſol ⁊ alia aſtra aꝓparent maioꝛes in oꝛiu ⁊ occaſu qᷓ; in medio celi.Kuiꝰ cauſa eſt.quia videmꝰ ipᷣa mediã⸗ tibus groſſis vapoꝛ ibi viſum noſty termiantibus. ¶ Konſeqnter oſtẽdit philoſophꝰ ꝙ viſus refrangit᷑ ab aqua quia eſt foꝛtioꝛ qᷓ; aer vł vapoꝛ.ergo ſi viſus refrangat᷑ ab aere ſiue a vapoꝛe.ita etiã ab aqua. Ex pꝛedcĩs determiat generatõem iridis. Iris em̃ ſic ge neratur quia cuʒ ex oꝓpoſita parte ad ſolem nubes ro rida ſiue nubes q̃ defluit guttas pluuie.que cadẽtes reflectũt radics ſolares ad viſum noſtꝝ.Et quia il⸗ le guttule parue ſię ideo nõ repntant figuram ſolis.ſzʒ coloꝛem ſeu lucem im. Sed quia ille guttule ſpiſſe ſt⸗ appa rent quaſi continue.⁊ ideo iris apparer continua 2 non interrupta.⁊ quia reflectio fit 'm naturã coꝛ⸗ poꝛis reflectentis ⁊ ̃m variũ modum reflectendi.iðo in iride aꝓparent diuerſi coloꝛes (Quare quoniã ⁊c.) In bhoc ſecũdo capitulo determĩat philoſophꝰ de differẽtijs que ſtꝭ inter halo lo ⁊ irideʒ. Pꝛima qꝛ halo aꝓparet ꝑ refractõem Iris autẽ ꝑ reflectõeʒ Secũda differetia eſt.quia in halo apparet coloꝛ albus.in iride vero axparet coloꝛ pum⸗ ceus. Et ꝙ coloꝛ pumceus debet appere in iride de⸗ clarat phuoſophꝰ.quia lumẽ reflexum hoc mõ ꝑ coꝛ⸗ poꝛa magna denſa ⁊ obſcura facit apparẽtiam nigre dinis. Quod pꝛobat philoſophꝰ per duo ſigna. i⸗ mum ẽ.ꝙ lux flãme mixta fumo nigro lignoꝝ madi⸗ dorum facit apꝑentiam nigredinis pꝛopt᷑ nigredineʒ fumi mixtam cuʒ tali luce. Tercium ſignũ eſt.quia ſol viſus pꝛopt᷑ medium caliginis ⁊ groſſi fumi apxpa⸗ fernl utten lu parett loriti thale Gzlul albeci dis e ſoluitu zuertit jdeona nitohs in cogt cädele lglise inhien lioftt gine⸗ Icin nbi⸗ luge pern ſont reri men cgue teſun bia⸗ ſccute glh dereoc mllter lionez ſpeeno Piel wWan an dein pbel nend daren ſo looeſt mine Miug ano uſ Par N nhbirete unn ni R erangt 19 honsckiſe⸗ enngkaſf nnupbi kban Yn nuphltſeb⸗ kenpppte d nang niehiang listins nſolon Oiccd emm ndehun „ Mc „OAdde 1dne Orihl wen a ie ſattk tn tqriche bge eidi lymt mins c ſcut ort Uieniſt, eck a. ti initunett 11ockaiui nio nedil miamnbus ilus efrange ꝛapliviſns degn E Irss n ſeg clom nubesſ⸗ ie ne tuns nmrics cinb i n zin 70 gubrpun/ ,i iede⸗ inannige ſgn , Jopnnd igedin nückuir iun — S —.n — Areſtotelis ret rubeus.ſicut aꝓparet de ſero ⁊ de mane. ct quia utte pluuie (in qbus apparet iris) groſſe ſunt ⁊ nigre 55 lumẽ ſolis ẽ eis incoꝛꝑatũ ⁊ ab eis reflexuʒ cãt ap⸗ parẽtiã coloꝛis punicei Et iõ coloꝛ puniceꝰ pꝛimꝰ co loꝛ iridis eſt. Sʒ halo apparet albus.cuius cauſa eſt qꝛ halo eſt ſubtilis.eſt enim vapoꝛ ſine nebula ſubtilis Sʒ lumẽ viſum ꝑ medium ſubtile cauſat apꝑntiam albedinis.Sʒ ꝙ in halo nõ poſſint apꝑere coloꝛes iri dis.patet quia ille vapoꝛ in quo apparet halo ſtatĩ dil ſoluitur virtute ſolis.aut ↄuertitur in pluuiam. ſi ãt ↄuertitur in pluuiã totaliter impedit tranſitum ſolis ideo nõ pñt ibi apparere coloꝛes iridis. Deinde po⸗ nit ph̊s quedam experimenta ꝑ que poſſumus venire in cognitioncem iridis. Pꝛimũ eſt. Nã aliqñ circa lum cã dele aꝓparet circulus ad moduʒ iris coloꝛatus et talis axpatio maxime fit flãtibus ventis auſtralibbo et in hieme.tunc enĩ aer eſt groſſioꝛ Similiter talis a pꝑi cio fit apud hñtes nimis vapoꝛes in oculis freneticis ꝛ in eis viſus cito refrã gitur ꝓpter eius debilitatem. Iſtius aũt apꝑentie ph̊s aſſignat cauſam dicens. ꝙ ab ipſa flãma ⁊ hũiditate aeris aer circũcinctꝰ flãma ingroſſatur ⁊ ideo nõ põt reflectere lumẽ et ſe habere per modum ſpeculi.⁊ qꝛ cũ lumine incoꝛꝑato irriliali ſunt quidã fluuij obſcuri ⁊ vapoꝛes groſſi ideo appa⸗ ret ibi coloꝛ pu niceꝰ ⁊ alij coloꝛes iridis Scðᷣm experi mentuʒ eſt.qꝛ cũ nauigantes ↄmouentes ↄmouendo aquas ſuis remis diſꝑgũt guttas aque ita ꝙ ille gut te ſunt ſpiſſe in aere ſi ſol luceat ↄtra illas guttas ideo ibi aꝓparent coloꝛes iridis. QOlt illa experientia capit᷑ ſicut exꝑientia coloꝛis in iride Tertiũ exꝑimentũ eſt qꝛ ſi homo in lumine ſolis faciat aquã guttatĩ deſcen⸗ dere ad modum pluuie apparebunt coloꝛes iridis Si militer cuʒ homo eſt ſituatus inter ſolem ⁊ illam roꝛa tioneʒ (ex qua fit iris) ꝑcipit iridẽ. Vnde in vltia per ſpectione dicitur. ꝙ eſt quidaʒ magnus fluuius vbi ꝓpter lapides ⁊ rupes aqua ſpergitur ad moduʒ roꝛis ⁊ pluuie ⁊ in illo fluuio ſꝑ apporet coloꝛes iridis quo⸗ cienſcunq; ſol venit ad occaſum dũmõ non ſit aliun⸗ de impedimẽtu,z Mpoꝛtet enim In hoc autem tertio capitulo huius tractatus phyloſophꝰ detminat de coloꝛibus iridis Pꝛimo po nendo ſex ſu ꝓpoſitiões Quaꝝ pꝛima eſt.fulgiduʒ ap⸗ parens ꝑ nigrum aꝓparet puniceũ ſiue purpureũ ſicut qñ ſol apꝑet ꝑ medium vapoꝛum.Secunda ſuxpoſi tio eſt quãto aliquid videtur a remotioꝛi tanto apꝑet minus ceteris paribus. Tertia eſt nigrum eſt quaſi pꝛiuatio albi.ideo quãto aliqͥd minus acute videtur. tanto magis videtur accedere ad nigredinem. Quar ta ſuꝓpoſttio ẽ qᷓnto aliq̃ vident᷑ a remotioꝛi tanto ap⸗ parentmagis nigra ⁊ planioꝛa.patet qꝛ quãto aliqͥd videtur a remotioꝛi tanto minus diſtincte videtur. et qnto minus diſtincte videtur.tãto magis nigrũ axpa *⁵ ο y »H„5 Folio cuiuii ret ⁊ magis planum.qꝛ non percipitut ſupereminen⸗ tia et aſꝑitas Hoc declarat phyloſophus per tale ſig num.aquia nubes in ſe in aqua per reflectioneʒz viſe ap paret nigrioꝛes q; ſi directo intuitu aſpicerentur. cau ſa eſt.qꝛ tunc videntur per lineam longioꝛ eʒ videren⸗ tur enĩ ꝑ lineã reflexãẽ Quita ſuꝓpoſitio ẽ qdã nubes cãtur in aere ⁊ circa ſolem apꝑet coloꝛata.ſʒ aꝓparet quodãmodo fulgida ſed ſi videretur per aquam tan⸗ qᷓ; ꝑ ſpeculum apꝑet nigra vel ſimilis aliquibus colo ribus iridis.Sexta ſuꝓpoſitio eſt cuʒ aliquid videt᷑ p lineam re fractam tũc pꝛo pter debilitatem radij vi⸗ ſualis apparet nigrius.⁊ ſi ſit album aꝓparet minꝰ al⸗ buʒz ⁊ nõ põt apparere nigrum. Iſtas ſuppoſitiones ap plicat phᷣs ad pꝛopoſitum tradendo cauſaʒ quare ta les coloꝛes qaꝓperent in iride ⁊ pꝛimo oſtend it qui colo res aꝓparent in iride dicẽs.ꝙ vbi eſt foꝛtioꝛ refractio ſi cut eſt in exterioꝛi circũferẽtia iridis axparet coloꝛ pu⸗ niceus.qñq; etiã apparet coloꝛ magis tendens ad ni⸗ gred ineʒ pꝛopter debileʒ refractiõem et inde eſt coloꝛ viridis. Scðo vbi apꝑet debilioꝛ refractio apꝑet co loꝛ alurgus. At ponit ph̊s oꝛdinem iſtoꝝ coloꝛum oſtendo qualiter econuerſo oꝛdinãtur in duabus iri⸗ dibus in inferioꝛi ſcʒ et in ſuꝑioꝛi dicens.ꝙ pꝛima.i in ferioꝛ iris.illa enĩ pꝛincipalius apꝑet ⁊ habet in con⸗ uexo coloꝛem pꝛiniceum. deinde viridem.tertio alur⸗ gum Alia vero econuerſo.pꝛimo habet alurgum. ſe⸗ cundo viridem.⁊ tertio puniceum Ratio huius eſt. ꝛ foꝛtioꝛ eſt reflectio in ↄnexo pꝛimi iridis qᷓ; in conca uo eius.ſʒ eſt econuerſo in maioꝛi iride Deinde phyloſophus determinat de quodam colo:e minus pꝛincipali iridis.qui apparet inter coloꝛem puniceum et viridem quaſi ex ↄmixtione eoꝛum et vocatur xan⸗ cos qui quidem coloꝛ magis videtur tendere ad albe dinem qᷓ; puniceus.tamen diſtat ab albedine. Cuius cauſa eſt.qꝛ pꝛopter eius iuxta poſitiõem ad coloꝛem viridem qui magis tendit ad nigred ineʒ ille ocloꝛ ap paret magis albus. Vnde ꝙ talis coloꝛ per iutta po⸗ ſitiöem appareat magis albus. eclarat phyloſophus per quatuoꝛ ſigna Pꝛimum ſignum eſt.qꝛ in nube magis nigra. magis aꝓparet iris ⁊ ibi magis apparet coloꝛ qui dicitur xancos qᷓ; puniceus.ſʒ hoc non eſt ni⸗ ſi per iuxta poſitioneʒ nubis nigre Secundum ſig⸗ num eſt.qꝛ qñ iris deſicit pꝛopter raritateʒ nubis ma xime apꝑet coloꝛ puniceus Tertium ſignum eſt qꝛ iris lune aꝓparet valde alba.cuiꝰ cauſa eſt qꝛ aꝓparet in nube que pꝛopter noctem eſt multum obſcura et o⸗ mne album poſitum iuxta nigrum apparet magis al⸗ bum. Quartum ſignũ eſt qꝛ in tincturis et floꝛibꝰ coloꝛes albi magis vel minus apparent albi pꝛopter iuxta poſitionem alioꝛum ad alios coloꝛes. Deinde phyloſophus cõparat ad inuicem duas irides.pꝛimo dicens ꝙ iris exterioꝛ axparet maioꝛ ⁊ obſcurioꝛ in cu loꝛibus.et habet coloꝛes alteri iridi contra poſitos cu ius cauſa eſt.qꝛ in iride maioꝛe radius viſualis ẽ du bioꝛ ideo in ea coloꝛes ap parent obſcurioꝛes ſʒ in a⸗ lia iri de coloꝛes alio modo oꝛdinantur.quia in con⸗ cauo iridis maioꝛis eſt foꝛtioꝛ refractio et pꝛopꝛinqui oꝛ viſui.ideo ibi apparet coloꝛ: pumceus, Deinde Phylo ſophus ponit duas cauſas quare non poſſunt appꝑere plures irides qᷓ; due.pᷣma cã ponit᷑ ĩ ꝑſpectĩa eſt iſta qꝛ tres co loꝛes nõ poſſunt variari niſi duobus Queſtiones modls dũ tñ coloꝛ viridis ſit in medio Scðᷣa cã ẽᷣqꝛ ſi ſupꝑpiꝰ fiat alia reflectio ipᷣa ẽ ita debilis ꝙ nõ põt vi⸗ Deri ideo dicũt aliqui ꝙ ſcða iris non eſt niſi imago. (Maãtr neq; In hoc quarto caplo detminat p hs de fi gura iridis dicens ꝙ iris debet apparere ſm cir⸗ cunferentiam circulareʒ Ad quã ↄcluſionẽ ꝓbondã facit p hs vnã rõeʒ mathematicã in qua eſt valde pꝛo lixa ⁊ difficilis deductio tã pꝛopter młtitudinẽ pꝛsopo ſitionum mathematicaꝝ qᷓ; ꝓpter multitudineʒ line/ arum ⁊lr̃aꝝ quibi vtimur in tali deductiõe. Unde ⁊ aliqui expoſitoꝛes dicunt ariſtotelẽ nõ poſuiſſe illã de ductiõeʒ qꝛ nõ habetur in antiqua trãſiatione iõ dicũt expoſitoꝛes ꝙ qᷣdã trã ſlatoꝛũ aꝓpoſuit hoc ad textum ariſtotelis illa etiã deductio patit᷑ multas iſtãtias. vt ſatis p atuit in expoſitoꝛibus ariſtotelis qui illã dedu ctiõem ad longũ ꝓſequũt᷑ iõ tali deductõe pᷣtermiſſa pᷣdcã ↄcluſiõeʒ ꝓbat vna rõe naturali q̃ rõ in hac ſcia aptiſſima ẽ cũ hec ſcĩa ſit ꝑs naturał p hie ⁊ nõ mathe⸗ matice. Pꝛo qua pꝛobatione pono qtuoꝛ ſuppoſitiões Pꝛĩa ẽ ꝙ ĩ accẽſiõe ſolis ꝑ centꝝ oculi videtis directe extẽdatur vna linea recta vſq; ad nubẽ in qua apꝑer iris vel ad diſtẽtiõeʒ pꝛopoꝛtionabileʒ ⁊ ille punctꝰ in q̃ terminabit᷑ illa linea eſt centꝝ iridis. Scðdᷣo ſupoz- nitur ꝙ q̃nto radius ſolaris diſtẽtius ab illo cẽtro re⸗ tro reflectitur ad oculuʒ tãto fit reflectio ad maioꝛeʒ angulũ ⁊ qnto pꝛopinquiꝰ ad illud centxꝝ fit refletio lũis ad oculũ tãto fit reflectio ̃m minoꝛẽ angulũ Ter tio ſupponitur vbicunq; ẽ iridis apꝑet coloꝛ puniceꝰ ibi apparet m reflectões radioꝝ ſolis ad oculuʒ fcãs Fſim ãgulos eqles.pʒ ꝛ ex quo illi coloꝛes ex reflexione ra dioꝝ ſoł ad oculũ ſᷣm certos ãglos dirigũt᷑ oʒ ꝙ ſᷣm reflexiones equaliũ ãguloꝝ fiat apparitio eiuſdẽ colo ris.ſicut ex reflectionibus inequaliuʒ ãguloꝝ cauſant apparitiões diuerſoꝝ coloꝝ.⁊ eodeʒ mõ poſſit dici de coloꝛe viridi ⁊ alurgo Exiſtis ſequit᷑ q̃rta ſuppoſitio. ꝙ oẽs linee ducte ab illo puncto qð pꝛius vocatuʒ eſt centꝝ iridis ad circũferentiã iridis in qua aꝓparet co loꝛ puniciꝰ ſunt equales ⁊ ita diceret᷑ de coloꝛe viridi ⁊ aliurgo Iſtis ſuppoſitis pꝛobat᷑ ↄcluſio ſic.ꝙ illa cir⸗ cunkferentia eſt circularis in cuius medio eſt pũctus a quo oss linee ducte ad circũferentiã ſunt equales. ſʒ figura ir idis eſt hmõi igitur Minoꝛ ptzʒ qꝛ oẽs linee Ducte ab lo pũcto (qð vocat᷑ centꝝ irið) vſq; ad circũ ferẽtiaʒ vbi apꝑet coloꝛ puniteꝰ ſunt equales.vt dicit ꝗrta ſuꝓpoſitõ ⁊ eodẽ mõ dicet᷑ de lineis ptractꝭ ab iꝰ puncto ad coloꝛẽ viridem ⁊ alurgũ igit᷑.iris eſt circu laris figure Multa alia dicit p hs circa materiaʒ iri dis que ſatis patent in textu In hoc t᷑tio ⁊ vltimo tractatu determinat de pa releis ⁊ virgis.qui diuidit᷑ in duo capła in pꝛimo do⸗ cet modum generatiõis virgaꝝ ⁊ ꝑelioꝝ ĩ generali Et dicit ꝙ eedem ſunt cauſe virgaꝝ ⁊ ꝑelioꝝ q̃ ſunt halo et iridis q; in oĩbus iſtis impꝛeſſionibus eſt reflectio ſolis ad viſum et ecõtra O(ſt aũt modus generatio⸗ nis virgaꝝ.ẽ quãdo pꝛopter raritatem nubes radij ſoł ptrãſunt aliquã ꝑtẽ eiꝰ ſicut ꝑ aliqð foꝛamẽ ⁊ relucet ſupꝛa guttas inferioꝛes ibi apparent quedã virge qᷓrũ quedã apparent pumcie q̃dã virides ⁊ ita de alijs co⸗ loꝛibus ſiłlibus iridis. verũtamẽ illi coloꝛes axparent ibi magis remiſſe q; in iride. Modus ãt generatiõis pelioꝝ eſt qũ ad aliqð latus ſolis nubes eſt ꝑfoꝛata. tunc eĩ in illo foꝛamie ↄgregantur radij ſolis ⁊ diffun tercii metheoꝛoꝝ duntur vſq; ad viſum rõne cuiꝰ ihi apparet coloꝛ ful⸗ gidus. vñ appet ibi eſſe alius ſol Dicit᷑ enim pareliꝰ a para qð eſt iuxta ⁊ elios ſol quaſi aꝓparitio ſolis iux ta ſolem cuʒ eni fiũt ꝑelij apparent due ſoles iuxta ſein uiceʒ. Diffinit᷑ ãt ſic ꝑelius Oſt effigies ſolis aꝓparẽs in nube ſequens ſolem. In hoc vltimo capło(qð ẽ ↄtinnati uuʒ libꝛi ſequẽtis ad libꝛos pꝛecedẽtes) incipit phᷣus dekminare bꝛeuiter et generaliter de mineralibꝰ Naʒ exqͥſita ⁊ ſpẽalis det᷑miuatio de ipſis ſpectat ad libꝛũ de mineralibe Et ponit hãc ſuppoſitioez. ꝙ; duplerx eſt exalatio.quedã eſt ſicca ⁊ treſtris.Alia eſt humida ee aquoſa t ſicut ſupꝛa traʒ ex iſtis exalationibus fi⸗ unt diuerſi effectus ⁊ diuerſe impꝛeſſiones.ita ⁊ infra fram. Vnde ex iſtis exalationibo fiunt metalla ⁊ lapi des ⁊ alia mineralia Sic enĩ generãtur lapides.qꝛ qñ exalatio eſt fumoſa ⁊ terreſtris nõ põt exire terrã ipᷣaʒ ↄdẽſat᷑ a frigiditate terre et illi exalationi ↄmiſcet᷑ va⸗ poꝛ qui ꝑ talem ↄdeſationeʒ ↄuertitur in lutum ⁊ de⸗ coquit᷑ tale lutuʒ a caliditate exalationis intãtũ ꝙ tã⸗ dem fit lapis. Generãtur aũt metalla hoc mo do cuʒ exalatõ vapoꝛala eſt multo tꝑe decocta. a frigido con ſtringitur ⁊ tädem generatur metallum. vnde aliqua ſunt metalla liquefactibilia ⁊ ſunt illa in quibus dña tur exalatio vapoꝛoſa ſeu aquoſa. Alia vero nõ ſunt liquefactibilia ſʒ ſunt maleo ductibilia.et iſta minus habent de exalatiõe vapoꝛoſa. Alia ſunt metalla que pꝛimo erãt liquefactibilia ſʒ tã dem ꝑ vehementeʒ ca loꝛem deſiccãtur ⁊ ind urant᷑ intãtuʒ ꝙ nõ ſunt plus li quefactibilia Oxcuſat ãt ſe phᷣs ab amplioꝛi determi natione de generatione mineralium in hoc negotio eo ſpectat ad libꝛũ de mineralibus. Queritur vtrum Nadius ſolis in occurſu medij denſioꝛis refrangatur E& Arguitur pꝛĩo ꝙ nõ qꝛ radius ꝑpendicalarꝭ nõ refrangitur. nullus radius refrangitur. Patet ↄnña qꝛ oẽs ſuut eiuſdem rõis ⁊ ꝓcedunt ab eodem lucido. Ot ↄfirmat᷑.qꝛ ſi aliqͥs radiꝰ refrãgere᷑ ſeqret᷑ ꝙ idẽ accñs nũero eẽt ĩ diuerſ ſubiectis qð ẽ ĩpoſſibile Te net ↄnña.qꝛ ille radius ẽ accñs. ſi refrãgitur in occur⸗ ſu medij dẽſioꝛis ſimul erit in medio deſioꝛi ⁊ raro Tertio ſic. Nullus eſt radius viſualis.&̊ nullus talis refrãgit᷑ in occurſu medij dẽſioꝛis. Añs patet ꝑ Ari⸗ ſtoteleʒ in ſcdᷣo de aĩa qͥ dicit.ꝙ viſio non fit extramit tendo.̊ nullꝰ radiꝰ viſualis ꝓcedit a viſu nr̃o Quar⸗ to ſic Si radiꝰ viſuał refrãgeret᷑ ĩ occurſu medij deſi oꝛis.ſeq̃ret᷑ ꝙ nulla res apꝑet vbi eſt qꝛ nulla res viſa ꝑ radiũ ffractũ apꝑet vbi ẽ ſʒ qlibet res vider ꝑ radiũ ffractũ.ꝭ̊ Minoꝛ ꝓbat᷑ qꝛ oꝛganũ ẽ deſiꝰ mediũ qᷓ; ſit aer. ̊ etiã in occurſu eiꝰ radiꝰrefrãgitur ⁊ ꝑ ↄñs vna queq; res apparet alibi qᷓ; eſt et etiã maioꝛ qᷓ; eſt In oppoſitum raa dam igitur viſus refrangitur ſicut et ab aqna ſic et ab gere ⁊ ab oĩbus habentibus idẽ planũ.ex his que cir ca viſum oñſa ſunt opoꝛtet accipere fidem. Po ſoluti one queſtionis ſoluende ſequuntur quatuoꝛ q̃ſtiones. Oueſtio pꝛima ẽ de Peßte ſeugli B lume n omot dupler poe lu aplpee quiter ius o exverae lidoq tiplicat acopo⸗ gulpt feuerti ainoe⸗ ſed no⸗ Cickan gle mino kobt aha qu⸗ träti lari. lſein cieh ſipſa hec?e Mo ltuis ſir Notat/ ls ſeme fra mite Pmedlͤ ler eim otbicula guolid; dümul ſoectiue puucti dicular quisra onerqt .7, Ge ſitome Sepri feteſer litur ce 7 Ntſone NRbacn ſich. s en Aock iail unt hn⸗ ned d . N Lainoend⸗ noſolsin Aeümin lsegr We Namngt nahthas Wradliri 5dlet ckhanite luinduf itii mnmii Nihnict finlunmt nsiniigi⸗ lhoenocheg 1ßgchen n enien nquiesdi AMonir AKinins menail wenerze N ſfangnu naiaun . Lrcoi Nden wac. ſſinir ipoſſbie girnecu, s ut,91 writomt mlutoi Hntißt⸗ c Euſ, umn Nxcun mit an⸗ 1docleet t Cl iſins de AIlreſtotelis Reflexior e rarij viſualis in generali.vtꝝ ſ.radius vi ſeualis reflectitur in medio vnifoꝛmi ꝓ cuius ſolutiõe ttende pꝛimo ꝙ radiꝰ viſualis non eſt aliud qᷓ; lumẽ młtiplicatũ ab obiecto viſibili vſq; ad viſum nõ ꝑ motũ localem ſʒ 9 ↄtinuã generatõʒ luminis ⁊ ille eſt duplex qͥdẽ ẽ ꝑpendicłaris ⁊ eſt lumẽ młtiplicatũ a coꝛ poꝛe lucido vſq; ad viſũ ſcᷣm lineã rectã ⁊ ſic diffinit᷑ a ꝑſpectis eſt radiꝰ qui cadẽs ſupᷣ aliquã ſuꝑficiẽ relin quit ex vtraq; ſui ꝑte duos angłs rectos ⁊ eqles.ſed ra dius obliquus ẽ qͥ cadẽs ſuꝑ aliquã ſuꝑficiè relinquit ex vtraq; ſui ꝑarte duos angłos ineqles. Attẽde ſe⸗ cũdo ꝙ duplex eſt radiꝰ.qͥͥdeʒ ẽ directꝰqui ẽ recte mul tiplicatꝰ ⁊ eſt ille qui ꝑ mediũ vnifoꝛme ⁊ libere pcedꝰ a coꝛpoꝛe lucido ad viſum. aliꝰ eſt radiꝰ reflexꝰ ⁊ ẽ ille qui ꝓpter denſitatẽ alicuiꝰ medij nõ pᷣt vlteriꝰ trãſire ſʒ reuertit᷑ circa coꝛpꝰ luminoſuʒz.alius ẽ refractꝰ⁊ eſt ille qͥ in occurſu alicuiꝰ medij ꝓcedit vlteriꝰ vſq; ad viſuʒ ſed nõ recte ymo ad latꝰ et q̊ dupłr.vł recedẽdo a ꝑpen dicłari.vł accedẽdo ad ꝑpẽdiculare. Mttẽde tercio ꝙ linea incidẽcie ẽ linea pꝑ quã lumen incidit a coꝛꝑe lu mino ſo.et ſi incedat ad ſuꝑficiẽ vocat luna ꝑpẽdicłarꝭ⸗ ſi obliq̃ vocat᷑ linea incidẽcie.ſʒ linea reflextõis eſt line a ꝑ quã lumẽ reflectit᷑ a ſuꝑficie ad viluʒ vᷣſus ꝑtem in qua ẽ viſibile.ſed linea refractõis eſt linea ꝑ qua lumen trãſiens mediuʒ refrãgit᷑ a ꝑpẽdiculari vł ad ꝑpẽdicu larẽ.ſʒ angulꝰ incidẽcie ẽ angulꝰ cãtus ex illa ꝑte ſuꝑfi ciei verſꝰ quã includit᷑ obiectũ viſibile.⁊ ex linea ĩcidẽ/ cie.ſʒ ã gulꝰ reflectõis ẽ ãgulꝰ cãtus ex alia extremitate ſuꝑficiei ⁊ ex linea reflectöis. Mttende quarto.ꝙ ca thecꝰ eſt radiꝰ viſualis ꝓcedẽs ab aliq̊ coꝛꝑe luminoſo vſq; ad punctũ ad qð ↄcurreret totꝰ radiꝰ viſuatł refle ctus.ſi recte ꝓcederet ad ſuꝑficiè a qua reflecti᷑. Iſtꝭ notatꝭ.ſupponẽde ſtꝭ alique regule.pꝛima.radiꝰ viſua lis ſemꝑ ꝓcedit a re viſibili ad viſuʒ.viſus em̃ nõ fit ex tra mittendo ſʒ intꝰ recipiẽdo.ſcdᷣa.lumẽ multiplicent᷑ ꝑ mediũ.aut ĩ inſtãti.aut ſalteʒ in tꝑe imꝑceptibili ꝓp⸗ ter vltimã diſpoſitionem medij.fcia.lumẽ diffundit ſe oꝛbicularit᷑ niſi reꝑiat aliqð opacũ reſiſtẽs. Q. uarta a quolibʒ puncto coꝛꝑis luminoſi ad qðlibet pũctuʒ me vij multiplicat᷑ lumẽ vſq; ad viſum.ptʒ ꝑvnã ꝓõʒ ꝑ⸗ ſpectiue. q̃ ðt qdᷣlibet pũctu ʒ coꝛpis luminoſi.qdᷣlibet puuctũ medij illuſtrare neceſſeeſt Quinta. radi ꝰ ꝑpẽ⸗ dicularè eſt foꝛtiſſimꝰ.qꝛ ẽ magꝭ pↄiũctꝰ.iðo quã to ali⸗ quis radiꝰ magis accedit ad ꝑpedicularẽ tãto fit foꝛti oꝛ.et quãto plus recedit a ꝑpẽdiculari tanto fit debili⸗ oꝛ. Sexta radiꝰ ꝑpẽdicularis nunqᷓ; refrãgit᷑.ſʒ ſꝑ trã ſit ꝑ med iũ qð ſibi occurrit.⁊ reflectit᷑ ĩ ſeipſuʒ a tłi mõ Septima.quãdocunq; ꝓtrahit᷑ linea a loco in q̊ aꝓpa ret eſſe res viſa ꝑ reflectõzʒ vſq; ad viſum.talis linea di citur cat hetꝰ. , dtoblig 7 ꝙ omnis radiꝰ obliq̃ trã Dic pꝛumo ſiens ſupᷣ aliquã ſuꝑfici e em ꝑ mediũ diuerſarum dyafoneitatũ.refrãgit᷑ ſn occurſu noui medij.ſicut ptzʒ de baculo obliq̃ exñte in aq ꝓꝑ media parte. Dic ſe⸗ cũdo.ꝙ radiꝰ viſualis obliquꝰ in occurſu medij rari⸗ us refrangit᷑ a ꝑpẽdiculari Dic tercio ꝙ radiꝰ viſu alis obliquꝰ in occurſu medij dẽſioꝛis refrãgit᷑ ad ꝑpẽ dicularem qꝛ quãto aliquis radiꝰ reꝑit maioꝛẽ dẽſita tem tãto magis accedit ad ꝑpẽdculare. Dic quarto radiꝰ vuſualis nõ refrãgit᷑in medio vnifoꝛmi cũ.eĩ mediuʒ ſit vnifoꝛme nõ eſt maioꝛ rõ qre refrãgeret᷑ in Folio cy vna pꝑte medij q; in alia.dicũt tñ aliqͥ. ꝙ radiꝰ viſualis re flectit᷑ in medio vnifoꝛmi. ſicut pʒ de illis q ꝓpt᷑ debi litatẽ viſus in quolibet medio videt faciem ſuã añ ſe. Ot ex hoc pʒ.quare eſt ꝙ denarius poſitus in pelui plena aqua ab aliq; diſtãtia vider̃ ⁊ iõ ablata aq non videt᷑ in tãta diſtãtia. hoc enĩ nõ eſt niſi qꝛ radiꝰ viſu alis in occurſu me dij rariorę diffundit ſe ꝑ mediũñ rece dendo a ꝑpendiculari &t ꝓpter eandẽ cauſaʒ baculꝰ in aqua apꝑet fractus vna ꝑte bacli exñte extra aquaʒ ꝑs enĩ in aqua exñs aꝓparet altioꝛ qᷓ; ſit eo ꝙ videt̃᷑ ꝑ radiũ refractuʒ.vñ ſi radius in medio vnifoꝛmi reflec tatur ex eo ꝙ mediũ vnifo:me eſt eiuſdeʒ rõms in om⸗ nibus ſuis ꝑtibꝰ At ſi queras.vtꝝ in qͥlibʒ pũcto coꝛ poꝛis lũioſi ĩ qðᷣlibet pũcto medij infra ſperã lumẽ coꝛ poꝛis lũioſi exntis multiplicet᷑ umẽ. Dico ꝙ ſic loq̃n do de punctis phyſicis Nã lumẽ multiplicat᷑ oꝛbicu la riter qntũ pᷣt niſi rõne alicuiꝰ opaci vel denſi impedi atur Et ſi arguas qꝛ ſim hoc ſequeret᷑ ꝙ in q̊libet pũc to medij eſſet lumẽ infinituʒ.ſunt enĩ in coꝛpꝑe lumino⸗ ſo infinita pũcta.nego ↄñiaʒ.licet eni in quolibet coꝛꝑe luminoſo ſint infinita pũcta mathematica nõ tñ phy ſica Punctũ enĩ phyſicũ nõ ſimplicit᷑ indiuiſibile ẽ ſʒ nulluʒ diuiſibile qð poſſit ſenſui appꝛehendi Queſtio ſecunda Vtuꝝ coloꝛes iridis ⁊ alie foꝛme ſpeculares ſint foꝛme reales et p hyſice realiter diſtincte ab illis in quibaap parent ⁊ a quibꝰ cauſant᷑ Ad quã cõcluſio nẽ diuerſi diuerſimode reſpodet. Vnde quidẽ dicũt in iride nõ eſſe veros coloꝛes ſʒ ſolũ apparentes ⁊ iõ dicunt areſto teleʒ dixiſſe ꝙ iõ pictoꝛes iridẽ depingere neqᷣunt Di⸗ cit enĩ poſſidonius ꝙ ſi in iride eſſent veri coloꝛes tũc iris diu maneret. Et hoc ideʒ dixit nero imꝑatoꝛ me⸗ trice q inetra refert ſeneca ſʒ nimis coꝛrupta reꝑiuntur ⁊ hꝰ etiã rõeʒ aſſignãt ex hoc ꝙ illi qui magis diſtant ab irið melius diſtiguũt coloꝛes iridis. Nõ eſt ̊ verꝰ coloꝛ in iride.et id eo pitrigoꝛas aꝓpellauit irideʒ epi⸗ phanũ.i.deſuꝑ a wparenteʒ.Et in hac opinione eſt ſene ca qͥ ad hoc ↄgregat multoꝝ philoſophoꝝ ſnĩias Alit᷑ aũt reſpondebãt poete ſicut euripedes.qui dixerũt iri dez eſſe ſupꝛa camerã. in nouis in qͥ ↄcluſus eſt ſerpẽs quẽ ſol nititur inuadere ſagittꝭ eo ꝙ inuaſit apꝓpollinẽ ⁊2 diamẽ ſʒ hec narratio eſt mendoſa Atli rũdebat pi ranus geometer quidẽ dicẽs ꝙ iris nihil aliud eſt niſi imago ſolis recepta in nube ↄcaua ſʒ illud nõ manife ſtat ꝓpoſitum Sʒ nicolaus ꝑipateticus dixit. ꝙ iris ẽ vapoꝛ eleuatus de tra qᷣ fit ſpericus eo ꝙ de tra ſperi ca eleuatur ⁊ ſurſum frigoꝛe ↄgelatur cui (cũ ſol oxpo nitur iris) e cfffcitur ⁊ vocatur arcꝰ demonis Demõ enim interpꝛetatur ſciens ⁊ qꝛ ſoli ſcientes iridẽ noſcũt et ideo a quibuſdam ſic vocata fuit hec opinio defi⸗ cit in hoc q attribuit figuraʒ iridis figure terre Aul⸗ cẽna ãt et algazʒel de iride loquẽtes dicũt ꝙ fit ex gere humefacto ꝑ pluuiã q̃ aer rõne hũiditatis acqᷣrit ſibi nitoꝛẽ tanqᷓ; ſpeculũ. Et rõne ↄmixtionis cuʒ vapo⸗ ribus obſcuratur et ſic iris in eo generatur. Sʒ pꝛo de claratione iſtius opinionis ſuppone ꝙ ens reale inter⸗ duʒ capitur pꝛout o pponitur enti rationis iſto modo ris et quelibet foꝛma ſpecularis eſt ens reale. Alio modo capitur ens reale vt opponitur ei quod eſt ſi⸗ militudo vel Jmago entis realis. O(t ſic dicimus Queſtiones imagimẽ nõ eſſe id cuius eſt imago DHato ꝙ ſit aliqͥd in ſe iſto modo foꝛme ſpecłares nõ dicunt᷑ entia realia eo ꝙ nõ ſunt niſi ſpẽs⁊ ſiłitudines entiuʒ realiuʒ refra cte Iſtis ſuppoſitis D ðm eſt pꝛimo.qꝙ iris quo ad ſu uʒ foꝛmale nõ eſt nubes a qua reflectitur lumẽ ſoł pᷣci ſe.pʒ qꝛ poſita nube ad quã reflectitur lumẽ ſolis nõ ẽ neceſſariũ ponere irideʒ ſũr poſito lumiĩe ſolis reflexo a nube non de neceſſitate ponitur iris. Dic ſcdo. ꝙ iris eſt ſiłitudo ſiue ſpẽs ſenſibilis ipſius lũis ſolis viſa in guttulis cadentibus a nu be rorida quaſi ĩ qui buſdã ſpeculis ⁊ diſcõtinuis oñdentibꝰ coloꝛẽ ſolum et nõ figurã Ex quo pʒ ꝙ liczʒ reflextio lũis ſolis fiat a nube rorida oʒ tñ ſꝑ ꝙ ibi ſnit plures guttule ꝑue ca dẽtes a nube ⁊ nõ pᷣciſa ipſa nubes Dic t᷑tio iris nõ ᷑ foꝛma realis vt opponitur foꝛme ſpeculari ſʒ eſt foꝛ⸗ ma realis ſpecularis tñ Pꝛimũ pʒ ex dicto areſto telis ſuꝑius allegato vbi dicit᷑.ꝙ ĩ iriðnõ ſunt veri coloꝛes ſʒ apparentes ſolum Ox quo pʒ. ꝙ coloꝛes iridis pꝛo pꝛie nõ ſunt ĩ aliquo ſubiectiue niſi ſicut foꝛma ſpecu⸗ laris eſt ſubiectiue in ſpecule nõ eni habent wpꝛiuz eſſe ſubiectiuũ phiſice loquedo ſʒ ſolum eſſe obiectiuum ꝓpoꝛtionalit᷑ ſicut loqui ſolemus de reb hñtib eſſe ob iectiuũ in intellectu. ic qrto. ꝙ iris eſt axparitio triuʒ coloꝝ in nube roꝛida ⁊ ſpeculari nõ hũs eſſe ĩhe⸗ rens ⁊ reale phyſicũ oppoſita coꝛꝑi luminoſo hñs oꝛdi neʒz ⁊ figurã ſemicirculi.vel ſaltẽ minoꝛis poꝛtioꝛiſq; ſit circulus Si qras pꝛĩo An iris apꝑuit añ diluui um ſicut poſt. viſo ꝙ in geneſi dicit ꝙ deus dedlit iridẽ in ſignũ federis Ad hoc rñdent aliqui theolegi ꝙ nõ Sʒ dom eſt ꝓbabilit᷑ ꝙ qꝛ iris hʒ cauſas materiales ſicut dictuʒ eſt.q̃ ita bene potuerũt poni añ diluuiuʒ ſicut poſt.iõ eriã iris potuit poni an diluuiũ. Vñ non eſt recurrendũ ad miracula ſine neceſſitate Poſuit ãt deus ſignũ federis iridẽ ita ꝙ nũqᷓ; poſt deſtrueret crea turã ꝑ diluuiũ ſicut antea fecerat Sti q̃ras ſcdo. qᷓre eſt qñ apparent due irides ſił ꝙ co loꝛes ĩ eis hũt trann poſitõeʒ Dico iõ ꝙ pꝛima periferia pᷣme iridis magꝭ de directo r̃ſpicit vltimã periferiã ſcðe q; pꝛiaʒ eiuſð ʒ MNã ptes iridis ꝓcedunt ad modũ periferiaꝝ ſemicir culoꝝ. ⁊ ꝑs ſupioꝛ videt᷑ nobis pꝛopinquioꝛ.ideo cau ſat inferioꝛẽ periferiã iridis inferioꝛis Alij vero dicũt qꝙ; coloꝛes iridis cauſant᷑ ab angulis reflectõts radio ruʒ ita ꝙ coloꝛ iridis quãto magis accedit᷑ ad lucidi tatẽ ſolls tã to ꝑs iridis eſt ꝓpinquioꝛ ſoli. Oñ ibi eſt iris tũc oculus videntè atzʒ centꝝ iridis ſunt in eadem linea Ax quo pʒ ꝙ ſuꝑioꝛ ꝑiferia ſuꝑioꝛis iridis ma⸗ gis diſtat a ſole q;ᷓ alie ⁊ ij obſcurioꝛ eſt. Et ꝑ opꝓpoſi tuʒ eſt de inferioꝛi iride qꝛ ſuꝑioꝛ ꝑs eſt pꝛ opĩquioꝛ ſo⸗ li ⁊ iſta eſt cauſa trãſpoſitõis color?ę Si queras t᷑tio vtv ſił poſſint apparere plures irides qᷓ; due. Rñndet Areſto.ꝙ nõ.Dicũt tñ aliqͥ modernoꝝ ſe vidiſſe plu res qᷓ; duas quoꝝ expientiaʒ negare nõ poſſumꝰ Are ſtoteles enĩ locutus eſt ↄfoꝛmit᷑ ad ea que cõiter acci⸗ dunt mõ ſic eſt de iride Dicunt tñ hic aliqui ꝙ a mille hoibus poſſunt videri ſimul et ſemel mille irides VIñ ſupponũt pꝛĩo ꝙ iris aꝓparet in guttulis cadentibus a nube roꝛida ⁊ non pꝛopꝛie in nube. Scðo ſuꝓponũt.qꝙ duobus hoĩbus exñtibus in diuerſis ꝑtibus emiſpe⸗ rij non apparet pꝛeciſe eadem iridis.ſicut patet ſi tra⸗ hantur due diametri a nube ad oculum. Tertio ꝙ li cet diuerſi irides apꝑeant diuerſis hoĩbus exñtentibꝰ in diuerſis locis.oẽs tñ accipiuntur pꝛo vna iride pex tercii metheoꝛoꝝ equiualentiaʒ. Quarto. ꝙ diſtincte guttule videntur a diuerſis hoibus ⁊ habent diſtinctas aꝓparitiones ⁊ reflectiones Ox quibus infert ꝙ ſimpliciter loquen⸗ do tot ſunt irides quot ſunt hoĩes aſpicientes iridem ſi lint in diuerſo ſitu emiſperij. Et nulli idem hoĩ pñt apparere ſimul plures q; due irides ſicut ptz per exꝑ i⸗ entiam Si queras qrto quomõ pũt eſſe ſpecula in quibus videtur coloꝛ ⁊ non figura · Dico pꝛimo q; qñ q; fit ꝓpter debilitatem vel ꝑuitateʒ vel etiam diffoꝛ mitatem ſpeculi vñ ſi lapis pꝛoijciatur ĩ ſtagnũ ꝓpfer turbationem ſuꝑficiei aque nos bene iudicamus de coloꝛe ſolis.non aũt de figura eius S Queſtio tertia Vtꝝ halo ſꝑ appareat circular? figure ⁊ ſimiliter pa⸗ reluis nõ ãt virge Pꝛo cuius ſolutione.attende pꝛimo ꝙ halo grece eſt circulus latine ſiue coꝛona.apparet aũt ↄiter circa ſtellas vel planetas. ⁊ tendit qnq; ad albedineʒ qñq; aũt ad nigredinem vel alios coloꝛes ſim raritatem vel denſitatem nubis ex qua cauſantur ¶ auſatur enĩ ex vapoꝛe calido et hũido ſurſum ele⸗ uato qui a frigiditate ↄdeſatur Et inter nos ⁊ plane⸗ tam interponitur ⁊ ↄñr radij viſuales frãguntur et a ppendiculari recedunt. et inde talis circulus apparet ſm ꝙ aliter ⁊ alitcr inſpiſſatur Attende ſecũdo.ꝙ interdum apparent nobis quedam linee perpendicu⸗ lares que vulgariter dicuntur funes tempoꝛij ſolis no mine aũt cõmunioꝛi vocãtur virge. Vnde ſi nubes fu erint a latere ſolis vtputa ab auſtro vel a boꝛea tunc a talibus nubibus fiunt reflectiões radioꝛum ⁊ hoc ſᷣm nu biuʒ diſpoſitio nem Naʒz tales nubes in vna ſui ꝑte ſunt delioꝛes ⁊ in alia rarioꝛes ⁊ ideo apparent diuer⸗ ſi coloꝛes ⁊ quaſi quedã linea videtur Mttẽde ttio q; parelis dicitur a par etolius qð eſt ſol quaſi par ſoli vel a para qð eſt iuxta quaſi iuxta ſolem Qſt auteʒ pa reiius nubes rorida ſequẽs ſolem ⁊ expꝛimẽs effigiem ſolis ⁊ generatur.qꝛ aliqñ a latere ſolis eſt vna nubes groſſa rotunda ? regularis ⁊ radij ſolares refrangunt ad eam ⁊ faciunt ibi aꝓparere quaſi alium ſoleʒ vel et⸗ figiem ſolis.virge vero generantur qñ nubes non eſt vndiq; ↄtinua ſʒ certis locis videtur eſſe ꝑfoꝛata.tũc radij ſolares ꝓcedentes per omĩa foꝛamina nubis re⸗ fracti ſupꝛa quoſdã hũidos vapoꝛes exñtes in illls fo raminibus nubis appet ad moduʒ quarũdã coꝛdaꝝ albax Silr generãtur qñ nubes ẽ vbiq; otinua ſʒ eſt magis rara in vna ꝑte q; in alia.tũc radij ſolares pene trant nubẽ in ꝑtibo raris ⁊ ſic cãntur virge qñq; nigre qnq; virides qũq; punicee ſᷣm diuerſuʒ dñim clari⸗ tas lũis cum obſcuritate nubis Alttende q̃rto ꝗ in terdũ ↄtingit.ꝙ halo nõ eſt circularis figure.⁊ pꝛimo qn ẽ ita ꝓpinqua fre ꝙ alia poꝛtio circuli ſi pꝛotrahe⸗ ret᷑ cadent ſuboꝛiſonte. Scdo qñ nubes ex aliqᷓ latere lune euaneſcẽte fuit inepta ad tłem refractiõem ipᷣa re manente apta ex alio latere Et hoc ↄtingit qñ lũa nõ eſt plena ſʒ dimidia vel quando natura ex vna parte eſt nimis rara Tertio contingit quando halo incipit diſparere tũc ad ſenſum apparet ꝙ halo non eſt ex om ni pte circularis Quarto qñ fit halo lũe ⁊ nõ ſupᷣ nijm ſenit.ſʒ quando eſt eleuata ſicut ſol hoꝛa tertia diet tunc radij cadunt oblique ſupꝛa nubem.⁊ obliquius e zſso diſtic plalt halon opeme ſſtmo⸗ ges ſütapt Hetad 6 ₰ Vtrun ad lterm bllüp lem ir midi nüäli aqua ſoli den fe? liſi luto liſi potel funt. tteog altii litoh gitum lfatn lnittog lethtie (iparni Cipikin viunz tutm ſulfur⸗ inmet alchin klolfin Lbiſſto elemet ſpician und olch me here deberit danon luſmoc npbilte Ulnoes ſticon fernin mabl Won Nann eſan Pritiones tcirbanng Antsincen iihhin ann ehheclan pnegi Naimde, riſtgür uckcns . ru metſmür A Asdis gdcnime icorine mumostni irr nntn mpori en eiinbai Aabeteanmt um: efn gin ma ſuige Paran diuh Aunceti lguaiparbit Ran pinistfinin St s ming uls ftsille uici in 8 Tn e izin mcriwen 6r 1 nt minſin mmuciln lwbiuhi Areſtotelis ex vno latere qᷓ;ᷓ ex alio.nã obliqͥꝰ cadunt vᷣſus ſenit qᷓ vᷣſus oꝛiſõtẽ ꝓ ut ↄmuiĩt decłat᷑ ⁊ tũc ſeqͥtur ꝙ ab eadẽ diſtãcia ad diametꝝ ꝓtracta linea ad ocłm non erũt ſi plicilt᷑ ex vtra q; ꝑte eqles angli rflexi qꝛ tũc opoꝛteret q; halo nõ vndiq; eqliter extrigueret᷑ Dðm eſt & ad q̃ſti⸗ onem ꝙ non ſemꝑ opoꝛtet ꝙ halo ccularit᷑ gnet᷑ nec idẽ eſt modꝰgnñatõis halo ⁊ parelij. S qras qͥd &ᷓ ſtꝭ realit virge ⁊ parelij.dico q nõ ſtꝭ lumè ſolis nec ipᷣa nubes ſʒ ſũt apꝑntes effigies ⁊ ſilitu dines ſolis cãte ex refractio nhe radioꝝ ſolis a nube exñte a latere ſolis. OQueſtio quarta. Vtrum ex exalatione fumo ſa ⁊ treſtri gñet᷑ metallum Ad iſtã qſtionẽ ałr reſpõdẽt alchamiſte ãtiqui ⁊ a⸗ liter moderni p Hi. Vñ ſupponẽdũ ẽ pᷣmo ꝙ oĩm liqfci biliũ pᷣma mate ẽ aqᷓ.oĩa ̊ metalla liqfcibilia huidita tem in ſe ipᷣis hñt incoꝛꝑatã ⁊ iõ oĩa diſſoluũtur in hu midũ ꝗqcunq; ↄgelãtur. Vñ ðt phᷣs nto metha.q; õ⸗ niũ liqfactibiliũ materia eſt vna q eſt aqua nõ tñ ſolum aqua ſed etiã treſtre ſubtile ipſi aque ad mixtũ q̃ vᷣtute ſulfurę coadunãt᷑ in viuo argẽto. Vnñ ðᷣt geboꝛ in libꝛo de natura ꝑfectionis ꝙ metalla ſhᷣ terra gñant᷑ ex ſulfu re ⁊ viuo argẽtoiita ꝙ vmaginat᷑ ꝙ ex exalatõib ſubti⸗ liſſis viui argẽti et ex greſſionibo ꝑtibs ſulfuris ꝑ reſo⸗ lutõʒ metalia fiũt ⁊ ex opatõe viui argẽti qð eſt huidũ cũ ſicco ſulfure ad inuicẽ adunant᷑. Dicit aũt ꝙ H̊ non poteſt fieri niſi ꝑ valde lõgũ tpᷣs.nã fere decẽ ãni requi⸗ runt᷑ ad hoc ꝙ metallũ infra terrã hoc mõ gñet᷑ ⁊ hoc ẽ ex eo ꝙ huĩditas viui argęẽti nõ ſu bito euaneſcit facere aũt ipᷣa euaneſcere ꝑ artẽ valde difficile ẽ. Vñ eſt ꝙ di⸗ cũt phi ꝙ ſulfur in gñatõe metalloꝝ eſt q̃ſi pater ⁊ arꝭ⸗ gẽtum viuũ eſt mater Nam ſulfur ð ſui natura e pene⸗ tratm̃ ſic ðt Auicenna ⁊ ido actĩe ſe hʒ.eſt em calidum in qrto gradu.hʒ tñ aliqͥd huĩditatꝭ.et ivo eſt liqfcibi⸗ le ⁊ ꝑticipet naturã aque q: aũt eſt minuibile.iðo ꝑti cipat nãʒ terre.Eſt ;ᷓ ſulfur ſemẽ oĩm metalloꝝ qð re⸗ cipit᷑ in viuo argẽto tanq; in humiho nutiẽte Oſi em viuuʒz argetũ aqueũ ⁊ terreũ.hñs ſe reſpectu metalli.ſi⸗ cut mẽſtruũ reſpectu aialis Nã viuũ argetũ digirit᷑ ꝑ ſulfur ⁊ ĩ pᷣncipio gñatõis efficit᷑ glãdinoſũ et paulatiʒ in metallũ ↄuertit᷑ ⁊ hoc eſt qð dixit auicena ĩ ſua epla alchimica quã ſcripſit ad halem p h̊m ꝙ argetũ viuũ ⁊ ſulfur eſſet oĩm metalloꝝ materia cũ terreſtri ſubtili ⁊ abiſto nõ diſcoꝛdabat Heremes dicis. metalla ex oĩbꝰ- elemẽtis ↄſtitui qð vtiq; verũ ẽ.ſi ad pꝛimũ oꝛiginẽ re ſpiciamꝰfuit tñ qͥdam alcha.noĩe Gigil ex arabia oꝛi undꝰ qui vult ꝓbare in ſuis ſecretꝭ ꝙ cinis ẽ materia oĩm metalloꝝ videmꝰ em̃ hoc de vitro qð cãtur ex ci⸗ nere Siłr experimur ꝙ nulla metalla natãt ĩ aq qð tñ deberẽt facere ſi materia eoꝝ eſſet aqua.Simiłr humi da non ſt cremabilia nec inflãmabilia metalla ſunt hu iuſmodi ̊ Dðʒ ẽ ad iſtũ ipſe nõ erat phiſicus ſʒ me taphiſicꝰ pᷣſumẽs aliqͥd mẽtiri de metalł. Matia eĩ vi tri nõ eſt cinis ſʒ pociꝰ huĩdũ int᷑nſicũ ſibi.neq; metal lũ.idᷣo nõ natãt qꝛ oĩo ſtę terreſtria Sʒ quia ꝓpter ſul⸗ fur nimis pticipãt de terreſtri. Nonſt aũt metalla cre mabilia ſicut ille dicit ⁊ qʒadmodũ ligna ceremãtur Döm eſt ̊ ad q̃ſtiõʒ ꝙ ex huĩdo terreſtri cuʒ ſicco vtputa ſulfure gñat᷑ metallũ. Si queras pᷣmo que ſit natura agẽti viui ⁊ ſulfuris ⁊ vbi repiũt Dico ꝙ arge um viuũ incdũ extrahit᷑ de minera cui maxie aſſimila Folio cvi tur.plũbuz multuz em̃ argẽti viui intrat ↄpõʒ plũbi ſicut pʒ in curſu plũbi vel ſtanni. Generatur etiã fer ex viuo argento cum terreſtri ponderoſo ⁊ immũdo⁊ ideo ẽ valde rubiginoſuʒ Auꝝ fit ex viuo argẽto qdᷣ intrat ↄpoſitõeʒ non ſᷣm qlitatem ſʒ ſolum ꝑ ſubſtanti am Aliud aũt reꝑit᷑in lapidibus ⁊ ꝑ aduſtionem ex⸗ trahitur ⁊ illud pꝛopter frigitatem ẽ venenoſum Oe diſioluit nõmos ⁊ perimit pediculos ⁊ lendes. Olt ſi cum puluere ⁊ ſale armoniaco miſceatur ↄuertitur in puluerem rubeum.⁊ ſi ponatur ad ignem redit ad pꝛi mam ſubſtãtiam ſcʒ hũidam et fluentem.et cum per acutas aq̃s artificialit᷑ moꝛtificat᷑ coloꝛat coꝛꝑa ſicut artifices exꝑiunt᷑. vnde natura puida abundat in ſul fure tanqᷓ; pꝛincipio o ĩm metalloꝝ.Si queras ſecun do que ſit cauſa efficiens metalloꝝ dixi iam ꝙ eſt ſul⸗ fur qð dirigit ⁊ vnat treſtre ⁊ aliqñ etiam frigiditas ↄdeſat ⁊ inſpiſſat Cauſa tñ pꝛincipalis oĩm e influen tia celeſtis. Nam ſaturno attribuitur plũbum. Joue ſtãnum. Marti ferrum Soli auꝝ Veneri cupꝛum Marcurio argentũ viuũ.⁊ Lune argentuʒ. Hoc eſt qð dixerunt hermes.⁊ gigil.celum eſſe pꝛem ⁊ terram matrẽ metalli. Si queras tertio. An vnum metallũ in aliud artificialiter tranſumari poſſit dũmodo acti ua paſſiuis debite aꝓplicentur. dico ꝙ ſic hoc aũt eſt ho mini valde difficile eo ꝙ cauſe metalloꝝ ab hoĩbꝰ non ꝑfecte ↄgnoſcuntur O(t ideo cõceſſo.ꝙ ars alcha mie aliqͥd habeat veritatis nihil tñ hʒ vtilitatis. Re quirit enĩ ars iſta tꝑꝰ ad eã ꝑficiend ãẽ Maioꝛes ſunt ſumptus qᷓ; vtilitates.Si queras qrto quot ſty gene⸗ ra metalloꝝ Dico ꝙ quedã ſunt facile liq̃factibilia ſicut plunbum Alia vero cum difficultate ſicut ferrũ ⁊ auꝝ in quibus eſt ꝑfecta digeſtio humidi ſubtiliſſi⸗ mi. Repitur autẽ auꝝ in terra ꝑmoduʒ quarundam venaxꝝ ⁊ in montibus ignitis et in aqua ſicut in fluuio renenſi Cum ãt reꝑitur in coꝛꝑatum lapidibus opoꝛ⸗ tet pꝛimo ꝙ totus lapis in molẽdino teratur ⁊ poſtea ignem extra hatur et illud eſt groſſius Similiter eſt de argento Sʒ cuʒ inuenitur in lapidibus ad moduz cuiuſdam vene tunc ꝑ ignem extrahitur ⁊ eſt puriꝰ pꝛi mo.cũ ãt reꝑitur in terra molli ad moduʒ terre gluti⸗ noſe i pᷣm eſt pꝛecioſius alijs. ſiłiter repirtur es ⁊ plum bum. UVe lapidibus ãt eſt ſpecialls liber.⁊ etiã de mi noꝛalibus.iõ bꝛeuit᷑ hic ꝑtrãſit areſtoteles .22 añ oppoſituʒ Ad pꝛĩaʒ dðʒ AG Ones ꝙ radius ꝑpendicularis ẽ foꝛtioꝛ alijs ⁊ ideo nõ refrã⸗ gitur ⁊ ſic nõ valet ↄnña Ad ſecundã negatur falſitas ↄſequẽtis Ad ꝓbationeʒ ddᷣm ꝙ aliud eſt reflectio ⁊ refractio ſicut ſuꝑius patuit Neq; ita cito illuminat medium rarũ ſicut denſuzʒ. vt patet ꝑ exꝑigentiaʒ Ad ttiuʒ dicitur ꝙ radius nõ vocatur viſualis qꝛ pcedit a viſu ſʒ qꝛ a re viſibili Ad qrtuʒ negat᷑ ↄña.qꝛ in hu moꝛiby oculi non eſt tanta diuerſitas ꝙ poſſit cauſare refractiõeʒ.ſiłr oculꝰẽ circula ris figure dato ãt circło ↄtingit ad ipᷣam lineaʒ duci ꝑpẽcularit᷑.linea ãt ꝑpen⸗ dicularę refrãgit᷑ iõ nõ oʒ ꝙ qlibet res videat᷑ ꝑ radiũ refracti Et ĩ h̊ finit᷑ liber metheoroꝝ ttiꝰ.deo gẽ̃as — ZM 3 Queſtiones E natura feꝛe płrima ſcĩa circa coꝛpoꝛa Ogregius Ariſtoteles ait. P nũq; nos verecũ d ioꝛes eẽ de bere q; cuʒ de dijs agit᷑ ſi eniʒ tẽpla intramus ↄpoſiti ſi ad ſacrificium acceſſuri vultuʒ ſummittimus.⁊ omni argu⸗ mmento modeſtie fungimur. qnto hoc magis facere debemus cũ de ſiderib deſtel lis de eoꝝ natura diſputamꝰ ne quid temere ne quid impꝛudenter aut ignoꝛanter affirmemus Ot ſcietes mentiamur multo ergo ſtudio ⁊ frequẽti laboꝛe Ari⸗ ſtotilis dicta de celo elaboꝛata ⁊ quatuoꝛ libꝛis diſtin cta omni beniuolentia edocere debemus Diuidit᷑ aũt pᷣmus liber in qᷓtuoꝛ tractatus.in quoꝝ pꝛimo deter minat de toto vniuerſo in generali ⁊ de diſtinctiõe ꝑti uz eiꝰ t diſtin guitur in quatuoꝛ capitula. Pꝛimo detminat de ꝑfectione vniuerſi inquãtũ eſt coꝛpus et intẽdit duas ↄcluſiones.pꝛima eſt.eꝙ ſcia naturał᷑ pꝛo — De celo mundo ſciendum aũt diſtinctiõem ꝑtium vniuerſi ponit tres ſuppões. Pꝛima omnia coꝛꝑa naturalia ſunt ꝑ ſe mo⸗ bilia 'm locum.qꝛ hñt in ſe naturam que eſt pꝛincipiũ motꝰ.Oia ei phyſica coꝛpa ⁊ magnitudiues ſᷣm ſeipᷣa mobilia dicimꝰ eẽ ſᷣm locũ. Scða ſuppoſitio ẽ qd mo tuuʒ qͥdẽ eſt ſimplex et quidã mixtus eo ꝙ; coꝛꝑin alið eſt ſimplex et aliud mixtum Coꝛꝑis ãt ſimplicis ẽ mo tus ſimplex. ipᷣm eĩ mouetur ſᷣm naturã pꝛopꝛiã Coꝛ poꝛis vero mixti ẽ motus mixtus ⁊ moueĩ ſᷣm naturã elementi pᷣdñũantis Tertia ſu ppoſitio eſt. ꝙ motuũ ſim plicium quidẽ eſt rectus et quidẽ circularis. Hullus m aioꝛi tꝑe verſatur circa ora magnitudi nes paſſi 0 ones ⁊ motus et pꝛincipia ipſoꝝ.pʒ qꝛ ſcia naturalis ẽ de rebo naturalibus ſʒ inter res naturales quedaʒ ſunt coꝛpa vel magnitudines qᷓdaʒ vero motus vel paſſio nes ipſoꝝ.⁊ qdã pꝛincipia Ad inferenduʒ aũt ſcdᷣam , 7. — — ,.— r— „ „ cluſionẽ ſupponit ꝙ cõtinuũ eſt diuiſibile in ſꝑ diuiſi bilia. ↄtinuũ aũt ſiue magnitudo diuiditur in tres ſpe cies que ſt linea ſuꝑficies ⁊ coꝛpoꝛa Vnnde linea pᷣt ſic Ddiffiniri.eſt magnitudo diuiſibilis ſᷣm vnã dimẽſio⸗ onez Suꝑficies vero 'm duas ⁊ coꝛpus ſᷣm tres pᷣter has aũt non eſt alia magnitudo pꝛopteria omia eſſe. Scðdða ↄcluſio coꝛpus eſt diuiſibile ß᷑ᷣm omes dimẽſio nes pʒ qꝛ eſt diuiſibile ſᷣm tres dimenſiones ſʒ tres di⸗ menſiones ſtꝭ omes dimẽſiones.̊ Pꝛo ꝓbatione mi⸗ noꝛis ponit terciã cõcluſiõeʒ Nũerus ternarius ĩ nũe rus oĩs ⁊ ꝑfectus Pꝛobat᷑ tribus ſignis. Pꝛimũ ẽ ex auctoꝛitate eoꝝ dicentiũ ꝑfectõeʒ rei ↄſiſtere in tribus ſcʒ pꝛincipio medio ⁊ fine Per que intelligunt᷑ eſſentia virtus ⁊ oꝑatio. Scdm ſignum eſt ꝙ antiqui ad ſa⸗ 20 crificatiões deoꝝ vtel antur numero ternario ſacri/ ficabant enĩ ignethure et oꝛatione Tertiũ ſignũ eſt ex cõmuni mõ loquẽdi ſᷣm quẽ de tbus dicitur oẽ q̃ enĩ duo ambo dicimus. ⁊ duos ãbos om̃es autẽ nõ dici⸗ mus ſz de tbus hanc ꝑfectioneʒ dicimus pᷣmũ hec aũt pꝛopter ipſam naturã ſic inducere ſequimur Quarta ↄcluſio Coꝛpus eſt magnitudo ꝑfcã Pobar᷑ duabꝰ rõibus.pꝛima qꝛ coꝛpus eſt diuiſibile im omes dimẽ ſiones.ſʒ om̃e totum ⁊ ꝑfectum idem ſunt ſᷣm rem quã uis differant ᷣm rõem.ꝗ̊ coꝛpus habet dimẽſiones ꝑ⸗ fectas ⁊ ꝑ ↄñs eſt ꝑfectum Scdða rõ.illa magnitudo eſt ꝑfrcta que nõ tranſit in aliam rem. ſʒ alie in ipſam coꝛpus erat eſt hmõi q̊. Maioꝛ patz qꝛ exitus ab aliq̊ fit pꝛopter defectũ.ꝑfectõ aut ni hil deficit.ideo a ꝑfe cto nihil exit.neceſſe eſt enim fieri exitum ſᷣm ꝑfectõeʒ Nãõ eſt aũt poſſibile ꝑfectũ deficere O.uita concluſio totuʒ vniuerſum ẽ ꝑfectum Pꝛobatur duobus rõnib⸗ Pꝛima totum vniuerſum qdᷣdã coꝛpus ẽ.coꝛpꝰ ãt ẽ ꝑfectũ.̊ Scðᷣa totum vniuerſuʒ ↄtinet oĩa ⁊ a nullo continetur. . In ſcdðᷣo capło ph̊s ꝑ motus ſimplices oſtendit diſtinctõeʒ ꝑtiuʒ vniuerlſi ſcʒ coꝛꝑm ſimplicium æ*d ãt eſt alius motus niſi mixtus ex recto et circulari NHꝗᷓ oĩs magnitudo ẽ ſimplex ⁊ recta vel circularj. Motꝰ circularis eſt qui eſt cirea medium Rectus vero ẽ du plex ſcʒ ſurſum qui eſt a medio ⁊ deoꝛſuʒ qui cẽad me⸗ diuz Omnis & motus vel eſt a medio vel ad mediuʒ vel circa mediuʒ. Iſtis ſuppoſit pꝛobat᷑ hec cõcluſio quinq; rationibus Pꝛima qꝛ motus circularis ẽ ſim plex ſicut ptʒ ex ttia ſu ꝓpoſitiõe.ergo eſt alicuiꝰ coꝛpis ſimplicis ſʒ non eſt alicuius q̃tuoꝛ elementoꝝ ſᷣm na turã.ꝛ elemẽta mouentur motu recto ⁊ vnius coꝛꝑis ſimplicis eſt im vnꝰ motus ſᷣm naturã.ergo pᷣter qtu oꝛ elementa opoꝛtet ponere qͥntũ cöꝛpus ſimplex qð pſʒ ſuam naturã moueatur motucirculari Pꝛo ſcdᷣa rõe ſu pponitur pꝛio.ꝙ motus ↄueniẽs alicui coꝛꝑi pᷣter na turã oriatur motui ſibi ↄuenienti ſᷣin naturã. Scðo ſupponitur.ꝙ tin vnũ vni eſt cõ trariũ.arguitur ẽ ſic ſi motus circularis ↄueniret elemẽtis pᷣter naturã cõ⸗ trariatur motui recto qui eis cõuemit ꝑ naturã vt ptʒ ex pꝛima ſu ppoſitione.ſʒ hoc nõ põt dici qꝛtunc vni ei ſent plura ↄtraria qð eſt cõtra ſcdᷣam ſuppoſitõeʒ Nã motui recto quo mouetur vnũ elemẽtũ ↄtrariat᷑ aliꝰ motus rectus. Si ergo ei ↄtrariaret᷑ motus circula⸗ ris eidem eſſet plura ↄtraria cũ ergo motus circular⸗ ↄueniat alicui coꝛꝑm ſimpliciũ ⁊ nõ alicui elemẽtoꝛuzʒ vel pᷣm naturã vel pꝛeter naturã ſeqtur ꝙ opoꝛtet po⸗ nere qntũ coꝛpus ſimplex cui ↄueniat.Tertia rõ mo tus circularis eſt poꝛ alijs motibus.ꝑfectuzʒ. eſt natu ra pᷣus imꝑfcõ circuſus ãt ꝑfectioꝛ ẽ recta linea ẽ imꝑ⸗ fecta qꝛ tali põt fieri additõ pꝛioꝛ qt motus eſt ſᷣm na turã poꝛis coꝛꝑis.&̊ oʒ pᷣter qtuoꝛ elementa ponere qͥn tuʒ coꝛpus umplex eis pᷣus ⁊ ꝑfectiꝰ cuiꝰ ſit motꝰ cir? cularis ſᷣm ſuã naturã Pꝛo quarta ratione ſupponit᷑ pꝛimo.ꝙ oĩs motus ſimplex ↄuenit alicui coꝛꝑi ſʒ na turã. Et alicui pꝛeter naturã Scðo ſuꝓponit᷑ ꝙ motꝰ ille qui cõuenit vni pᷣter naturã ↄuenit alceri ̃ᷣm natu rã. Arguit᷑ ergo ſic Ad ſenſum appꝑet aliqð coꝛpꝰ mo ueri circulariter vel & tale mouet᷑ ̃m naturã pꝛopam 2 ſic habet᷑ intẽtũ vł ꝑter naturã ⁊ tũc erit aliud coꝛpꝰ circulariter motum ſᷣm naturã ⁊ illud erit aliud coꝛ⸗ pus a quatuoꝛ elementis ;̊. Quita rõ ſolus motꝰ cir⸗ cularis eſt ꝑpetuus g̊ ↄuenit ſuo mobili ᷣm naturam 2 nõ violente. Tenet ↄña.qꝛ nulluʒ violentũ ꝑpetuo durat Videntur eĩ in alijs citiſſime coꝛrupta qᷓ pꝛet natu rã.ſtꝭ ſʒ motus circularis nõ cõuenit alicut ele⸗ mentoꝝ ſᷣm naturã. opoꝛtet ponere qntum coꝛpus ſimplex cui naturalit᷑ ↄueniat. Patet ergo ex his ra tionibus ꝙ ẽ circa nos aliqð coꝛpus a quatuoꝛ elemẽ tis tãto honoꝛabilioꝛẽ hñs naturam qnto plus elon/ gatuz eſt ab his que ſunt hic (OQ. noniã ãthec qui dem In hoc ttio capło oſtendit p h̊s dꝛñam celta quatuoꝛ elementꝭ ⁊ intendit duas conclulioncs. Pꝛo „ * Plimo 4 düunn e zogot ſupenen gauee frian gopz dumm na noenct Zterme Mluri tſerpm nouct nigeen gebaich leli eint ſpaltere galas⸗ mutak torüpt, ingener bllün d pbekl ſlach eiol maten lurſe. olbyqe ſatio /cr lta put. ſat. 7 nutto⸗ ds eſeat onelee gemo inorn ditapeb inuenin Uble⸗ ſiſenpn myge oploez blle pn bis hl udros phypy quismo motutre lur mot? laula NAluſtonn gowdei leſbini⸗ Closer fiigton Nenbi lnd duici Rihe hdi⸗ fihen n niitn inde 3 „ Geani en nole⸗ . R . Wigtid, ade . 8 1N 14 o wea 4 . oe,, MC e a tomaringg Migturnit lgwſtig ſi i Mant 1 nocus cinl/ mtnsclulen Denianöno enta orcecl ſ⸗ ANA R NNEꝑN — . aos ſeſe 4 ſgrnk 1 niUnfnu X 9 . 1 Nea earuptad imtnla 4 dtum opls 1cabisn untuo eni mpuusein/ ijithuan 5 Nian al uiones i Areſtotelis pꝛimo ſuwonit᷑.ꝙ graue eſt qðᷣ natum eſt ferri ad me dium.leue anũt qð natuʒ eſt ferri a medio.grauiſſimnʒ ꝓpo qð ſubſtat oĩbi d eoꝛſuʒ latis.et leuiſſimũ qð omib⸗ ſuꝑfertur ſurſuʒ latis. (ſt g̊ pᷣma ↄcluſio.celũ nõ eſt graue vel leue. ꝓbatur qꝛ omne graue vł leue natum eſt erri a medio vład mediuʒ. celum aũt nõ eſt huiuſmõi qjð pʒ.qꝛ vł hoc eſſi ſᷣm naturã.vł pᷣter naturã.nõ ſecũ dum naturã.qu ſ᷑ ſic moueret᷑ circularit᷑ ̊ nõ recte.vni⸗ us em coꝛpoꝛis ſimplicꝭ vnꝰ eſt motus ſᷣm naturã.nec pᷣter naturã qꝛ ſi pᷣter naturã.moueret᷑ ſurſuʒ.tunc ſᷣm naturã moueret᷑ deoꝛſum.et ſic vniꝰ coꝛpis ſimplicꝭ nõ eſſet tm vnꝰ motus ſimplex ſᷣm naturã.ſicꝭ aũt celũ nõ mouet᷑ a medio vel ad mediũ.ita nec aliqua eius pars in idẽ em̃ ferũt᷑ totũ ⁊ ꝑtes ſᷣm naturã.vt tota t᷑ra ⁊ vna gleba idẽ em̃ eſt locꝰ totius et ꝑtis. Secũda ↄcluſio celũ ẽ intrãaſmutabile ita ꝙ ẽ ĩigenerabile ⁊ ĩcoꝛruptibile inalterabile.⁊ inaugmẽrabile ꝓbat᷑ H̊ pᷣmo qntũ ad ſin⸗ gulas ꝑtes eiꝰ.qᷓntũ em ad pᷣmũ ſie ꝓbat᷑.qͥa oe qð trãſ mutat᷑ aut gnat᷑ fit ex orio ſubiecto.⁊ hoc qð coꝛrũpit᷑ coꝛrũpit᷑ in ſpᷣiectũ ↄtrariũ.ſʒ celum nõ hʒↄtranũ.ꝗ̊ ẽ ingenerabile et incoꝛuptibile mino: pʒ.qꝛ ↄtrarioꝝ mo biliũ.motus ſte ↄtrarij.ſʒ motui celi nõ ↄtrariat᷑ alius motꝰ.̊ᷓ celo nihil ẽ ↄklrariũ.O.uãtũ aũt ad ſecũdã ꝑtẽ ꝓbat᷑ ſic.qꝛ omne augmẽtabile e gnabile.augmẽtũ em̃ fit adueniẽte aliq̊ coꝛꝑi naturali.qð reſoiuit᷑ ĩ materiã accipiẽteʒ foꝛãʒ augmẽti.ſiʒ celũ ẽ ingñabile ⁊ non habʒ materiã ex qua factũ ſit ̊. Sʒ quãtũ ad terciã ꝑtẽ ꝓba⸗ tur ſic.qꝛ õe altabile ẽ augmẽtabile.ſic̃ ptʒ inducedo in õibo q̃ alten ãt᷑. nam plãtaꝝ ⁊ ꝑtiũ eoꝝ q̃ alterãt᷑ Sẽ augmẽ tatio ꝓpꝛie dicta.elemẽtoꝝ aũt ẽ augmẽ taꝰ ↄmiter di cta.ꝓut ↄtinet rarefactõʒ.celũ aũt nõ eſt augmẽta bile igit. einde ꝓbat᷑ ↄcluſio ſm ſe totã triba ſignis pᷣ mũ ẽ qꝛ ões hoĩes tã greci qᷓ; barbari qͥcunq; putãt de⸗ os eſſe.attbuũt dijs celuʒ ꝓ loco intrãſmutabile aut ⁊ ĩ moꝛtale attbuẽdũ ẽ intrã ſmutabili ⁊ immoꝛtali ̊ ſigꝰ ẽ.ꝙ ſᷣm opinionẽ oĩm.celũ ẽ in ĩgñabile i augmẽetabile ⁊ incoꝛruptibile Secũdũ ſignũ eſt.qꝛ ſi ↄſid eremꝰ tra dita nobᷣ ab antiquis aſtrolog de celo ⁊ ptibs eiꝰ.nihil inuenimꝰ intrãſmutatũ & ſignũ eſt q celũ e intrõſmu/ tabile. Terciũ ſignũ qꝛ antiqͥ vocauerũt celũ ethera. q̃ ſi ſempit᷑ne ardẽs qᷓ;uis ꝓpt᷑ aliã cãm ita noĩatũ ſit ab a naxagoꝛa.̊ ſignũ ẽ ꝙ antiqͥ de celo hahuerũt eandem opiõeʒ ſicꝭ ⁊ nos.dicctes ipᷣm eẽ ſempit᷑nũ ⁊ intrãſmuta hile.vñ redeũt infimcies eedẽ opiões. nos em̃ ſeł.neq; bis.ſʒ infinicies opoꝛtet putare eaſdẽ opiniones veniſſe ad nos In hoc quarto capitulo oñdit p hᷣꝰ vnũ qð pꝛiꝰ ſuppoſuit.ſeʒ ꝙ motui circłari nõ ẽ ali quismotꝰ ↄtrariꝰ.⁊ intẽdit ſex ↄcluſiones Pꝛima motui recto ñ ↄtrariat᷑ motꝰ circłarè.ꝓbat᷑ qꝛ ſibi Zria tur motꝰ ſurſuʒ vł deoꝛſuʒ.naʒ locꝰ ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ ſt⸗ cauſa ↄrietatꝭ motꝰ ſurſuʒ ⁊ motꝰ deoꝛſuʒ. Secunda ↄcluſio.motui circulari nõ oriat᷑ aliqs motꝰ.pʒ qꝛ ma is videt᷑ ꝙ ſibi Iriet᷑ motꝰ rectꝰ qᷓ; q cunq; aliꝰ ſed il⸗ e ſibi nõ griat᷑ ̊. Teroia ↄcło.motꝰ facti ſup ſemicir⸗ culos ex eadẽ ꝑte deſcriptos nõ oriãt᷑.pzʒ qꝛ alłs ideʒ in finitꝭ ↄtrariaret᷑ Tenʒ ↄña.qꝛ ex eadẽ ꝑte diametri pñt deſcribi infiniti ſemicirculi.Quarta ↄcło.motus facti ſuꝑ eũdẽ ſemicirculũ trãſpoſitꝭ termis nõ ↄtrariãt᷑ ad inuicẽ.pʒ qꝛ Zrietas ĩ motibi dʒ attẽdi ſᷣm lineã rectaʒ 2 breuiſſima Q.nita ↄcło motꝰ facti ſuꝑ ſeĩcirclłlos eiꝰdẽ totalis circuli nõ ſt?è ad inuicẽ ↄtrarij.poſſet ꝓba ri pᷣmo ꝑ rõeʒ pᷣcedẽtẽ.ſecũdo ꝓbat᷑ qꝛ illi motꝰ poſſunt adiuicẽ ↄtinuari repugnãr motib orijs. exta ↄcluſio vni motui circulari nõ oriat᷑ aliꝰ mot circu⸗ laris .ꝓbat᷑ pᷣmo qꝛ mot orij ſunt termis ↄtrarijs ad termios ↄtrarios.motꝰ aũt circularis incipit ab eodẽ pũcto ⁊ terĩat᷑ in ide pũctũ ;̊ nõ ↄtrariãt᷑. Scðo ꝓbat᷑ qꝛ ſi dus motꝰ circulares eſſet ad inuicẽ ↄtrarij.alter e⸗ oꝝ etiã fruſtra.pʒ ↄnꝗ qꝛ motꝰ foꝛtioꝛ ĩpedit debilioꝛ? aut & illa q̃ mo uẽt᷑ illis duob motib eſſet eqtis virtu⸗ et ſic vnꝰ impediret reliquũ ⁊ ecõtra ⁊ ſic vtq; eſſer fru⸗ ſtra.vł vnꝰ eſſet maioꝛis virtutis qᷓ alius ⁊ ſic impedi ret ipᷣm ⁊ ꝑ ↄñs eſſet fruſtra cũ ipiꝰ nullꝰ eſet motꝰ fru ſtra em eſt calciamẽtũ.cuiꝰ nõ c calciatioña in pʒ.qꝛ deus ⁊ natura nihil faciũt fruſtra circa hũc textuʒ ſt⸗ quatuoꝛ dubia. Semu dubium. Quomodo naturab ſcĩa eſt circa coꝛpa ⁊ magnitudi⸗ nes ſic ðᷣt phs cũ mathẽaticã ſit cca eaſde. Reſpõdet cõm ẽdatoꝛ ꝙ mathema.i de magnitudib⸗ ſᷣm ꝙ ſtꝭ vl⸗ tima materie.i.ſᷣm ꝙ ſtꝭᷣ rerm̃i coꝛꝑum naturaliuʒ.nõ igit᷑ eo dẽ mõ et ſub eadẽ ratõe foꝛmali ↄſiderãt de his ſcia naturalis ⁊ mathematica.ſcie aũt nõ diſtiguũt᷑ pe nes diſtinctõez materialeʒ obiectoꝝ.ſʒ penes diſtĩctõʒ ratõnũ foꝛmaliũ. Secundũ dubiũ vtꝝ a tribꝛ ad om ni ſit foꝛmalis ↄnña.Hðʒ ẽ ſic diceba in ſumulis ꝙ ſie tałr.vel duo.vel nullũ adhuc poſſumꝰ ſibi addere hoc ſignũ õis in ſingulari numero.ſi aut deberet addi ĩ plu rali reqͥrũt᷑ duo aut tria ſuꝓpoſita cũ h̊ ad dito ⁊ non ſtꝭ plura talia.nõ aũt vult aliud dicere p hs in pᷣnti textu qᷓ; ꝙ magꝭ ↄſueuimꝰ dicere ambo de duolo qᷓ; omia ⁊ determĩatiꝰ H dicimꝰ. Terciũ dubiñ quo trina di⸗ mẽſio eſt õis dimſio vult em ꝙ õis dimelſio eſt trina et ſic de alijs. Hico ꝙ i hac ↄna h ſigmõis ſẽꝑ dʒ teneri eodeʒ mõ.ita q aꝑte pᷣdicati teneat᷑ collectie.ita ſumili ter a ꝑte ſbiecti ⁊ tũc nõ pᷣt inferri illð qð infert᷑. Ouartũ dubiũ vtꝝ celũ ſit ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛ ma. Reſpõdʒ h̊ ↄmdatoꝛ ↄm̃to ſexto.ꝙ ĩ h̊ eſt qſtio nõ ꝑua.ſcʒ ꝙ õia coꝛꝑa naturalia mouẽt ſᷣm locũ ꝑ pᷣncipi eęæt tñ dato ꝙ tetminꝰ nõ ha beat niſi vnũ ſuppoſitũ accñ um exñs in eis.natura em̃ vt dicit᷑ in ſua diffinitoe ẽ ᷣn cipio in aliq̊ ꝑx qd mouet᷑ et qᷣeſcit res ⁊ vult ꝙ huiꝰmõi pᷣmo dicat᷑ de foꝛma.ſcdᷣo de materia ̊ naturã eſſe ĩ õi by reb nãlib notũ eſtꝑ ſe O(t ðᷣclarat᷑ ĩ pᷣncipio ſepti⸗ mi ꝙ mouęs in illis coꝛ poꝛibo aliud eſt a moto.tũc igit cũ coꝛpꝰ celeſte mouet᷑ ꝑ ſe neceſſe ẽ ꝙ ſit in eo pᷣncipiuʒ q̊ mouet᷑ ꝑ ſe ⁊ ꝙ illud ſit aliud a toto ſʒ cñ h̊ ↄtĩget ꝙ coꝛpꝰ celeſte ſit ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma q̃ ꝓpterↄti get ꝙ ſit gna bile coꝛruptibile.et qͥbuſdã in terpoſitis ſubdit.et iſte locus eſt foꝛtioꝛ locoꝝ facicciũ errare opi naãtes ꝙ coꝛpꝰ ↄponit᷑ ex materia ⁊ foꝛma.et cõmeto vi ceſimo ðᷣt.ex H̊ apparet bñ ꝙ coꝛpꝰ celeſte uõ eſt ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma.ſicut ſtꝭ qᷓtuoꝛ coꝛꝑa ſimplicia ⁊ ꝓ eſt ſimplex.foꝛme em (q ſtꝭ in materia rie ſtꝭ.et ſi eſſz foꝛma in materia ſine ↄtrario.tũc natura ageret acioſe cũ iſta materia non eſſet aliq̃ poña oĩo.in materia em nõ eſt pona niſi ad ſeꝑatõeʒ eiꝰ a foꝛma.ſi igi᷑ ſubſtan tia materie eſt ĩ potetia ⁊ fuit aliq materia cuiꝰ ponit nũqᷓ; exijt ad actũ in aliq tpe.iſta poſitõ eſt ocioſa ⁊ ſu⸗ ꝑflua.ex iſtꝓ pʒ maiĩfeſte ꝙ de intetõe ↄmẽtatoꝛis ẽ in ce nõ eſſe materiã ſiue eiuſdẽ ratõis cũ materia iſtoꝝ infe ioꝝ ſiue alteriꝰ. Queſtiones Oneritur vtrum Totus mũdus ẽ ꝑfectusↄtinens im̃ quinq; coꝛꝑa ſim plicia ſᷣm ſpẽʒ diſtincta.ſcʒ qtuoꝛ elemẽta ⁊ celũ.Quo ruz cuiuſlibʒ ſit tm̃ vnꝰ motꝰ ſimplex ⁊ naturalis. Ar guit᷑ pꝛimo ↄtra ſuppoſitũ.qꝛ mũdus nõ eſt ĩ ꝑfectus ̊ aũs ptʒ pᷣmo.qꝛ mundꝰ nõ eſt ens HNõ em eſt ſubſtãcia aut accũs. nõ eſt ꝑfetus. Patet ſcdᷣo.qꝛ illð nõ eſt ꝑfec tuʒ qðᷣ młtas inpfectiões in cludit.ſʒ in mũdo ſtꝭ multe imꝑfectiões.vt mõſtra ⁊ alia. (onfirmat᷑ qꝛ illð nõ eſt ꝑfectũ cui aliqd addi pᷣt.ſʒ mũdo pᷣt fieri additio. Na⸗ turalit᷑ em pᷣt ſibi aliqͥd addi Et ↄtinue addit᷑ qñ ge⸗ nerat᷑.hõ.vł aliud ens nouũ.deus etiã pᷣt mũdo ſuꝑad dere vnũ celũ aut duo ſi vellet Scðo ſic.celum nõ ẽ alt᷑iꝰ nature ab elemẽetꝭ.̊ nõ ſtꝭ ponẽda in mũdo quiq; coꝛꝑa ſimplicia diſticta ſᷣm ſpẽʒ. Añs ptʒꝭ pᷣmo.qꝛ ſtel la ẽ dẽſioꝛ ꝑs ſui oꝛbis.& in celo reꝑiũt᷑ raritas ⁊ dẽſitas p ↄñs ibi reꝑiet᷑ calidiras ⁊ frigiditas.cũ qlita tes ſcðᷣe ſequũt᷑ ad pᷣmas.ſed om̃e calidũ ⁊ frigidũ eſt de natu ra elemetoꝝ vl mixtũ ex his ů̊. Tercio ſic.celũ eſt gra ue vr leue. ̊ celnm ẽ de natura elemẽtali. Ans ptʒ pꝛio qꝛ planete (ꝗ ſtꝭ ꝑres celoꝝ) aſcẽdũt ⁊ deſcẽdunt.ſic pʒ in motu quẽ hñt in ecẽtricꝭ ⁊ epiciclis ⁊ aſcẽdere aut de⸗ ſcẽdere nõ ↄuenit niſi grauib ⁊ leuibi ů̊. Ptʒ ſcdᷣo.qꝛ ni ſi vnꝰ oꝛbis eẽt leuioꝛ alio.nõ videret᷑ eẽ rõ qre vnꝰ eſſet ſup aliũ ̊. ¶ Kon firmat᷑.qꝛ ſi per ymaginatiõeʒ ali⸗ qua ꝑs celi eſſet in aere ipᷣa aſeeceret ̊ eſſet leuis. Ans ptz. qꝛ ſi qeſceret.vł h̊ eſſet naturalit᷑ vł violẽt᷑. Si natu ralit᷑ ̊ eſſet de natura aeris. Nõ violẽter qꝛ a nłlo ꝓhibe tur. Quarto ſic. vniꝰ coꝛꝑis ſimplicèꝭ ſtplures mo⸗ tus ſunoliees. P nõ cuiuſlibet coꝛpum ſimpliciũ eſt tm̃ vnꝰ motꝰ ſimplex.⁊ naturalis. Ans ptʒz pᷣmo.qꝛ aqua mouet᷑ naturałr deoꝛſuzʒ.⁊ etiã aq̃ mouet᷑ naturałrſur ſuz ne ſit vacuũ ̊. Patet ſcdᷣo qꝛ ignis mouet᷑ naturalr ſurſu ʒ.ſi ſit extra locũ ſuũ ⁊ in loco ſuo mouet᷑ circulari cer. Tercio.qꝛ plumbũ.aurũ ⁊ multa alia mouẽtur eo⸗ dem motu ſimplici in ſpẽ. Talia aüt mixta mouenr ad motũ elemẽti pꝛednantꝭ inipᷣ is.ſʒ nõ dnatur idẽ elemẽ tum in ipſis omib.̊ diuerſa elemẽta nõ pnt natura⸗ lit᷑ moueri eodeʒ motu in ſpẽ. Arguit᷑ auc Inoppoſitum?teb o cuiꝰ ãplioꝛi declaratiõe ponunt᷑ qtuoꝛ queſtiones Queſtio pꝛima Vtꝝ coꝛpꝰ ſimplex ſub ratiõe mobilitatis ad vbi ſit adeqtum ſubictũ iſtiꝰ libꝛi ꝓcuiꝰ ſolutie. Wttede pꝛimo. ꝙ coꝛpꝰ capit᷑ dupłr. Vno mõ ꝓ ſubſtãtia ↄpo⸗ ſita ex materia ⁊ foꝛma.qð ẽ ſubiectũ dimẽſionũ.ſcʒ lõ⸗ gitudinis.latitudinis.⁊ ꝓfunditatꝭ.Alio mõ ꝓ qᷓntita te hñte tres dimẽſiones. Attẽde ſcdᷣo.ꝙ ſimplex ac cipit᷑ dnpłr. Vno mõ vt ᷣt negatiõeʒ ↄpoſitiõis.et ſic ſolꝰ deꝰ eſt ſimplex. Om̃is em creatura eſt ↄ poſita ex actu et poña.Alioꝰ.vt ðᷣt negatõeʒ mixtiõis.et ſic illð coꝛpꝰ eſt ſimplex.qð nõ eſt mixtũ ex coꝛꝑib abinuicem ſpẽ dꝛñtibo cuiuſmõi ſtꝭ celum ⁊ qtuoꝛ elemẽta. Poſſet etiã diſtigui ſimplex vt opponit᷑ ↄpoſito ex alijs et cum alijs.nõ eſt tñ pᷣſentis ſpeculatiõis. Attẽde tercio ꝓ qñncunq; ratio foꝛmał alicuiꝰ qͥd ditatꝭ eſt nob innoĩia ta.tũc poſſumꝰ eã noĩare ⁊ ccumloqui ꝑ nomẽ paſſiõis pꝛimi de ce. ⁊ mũdo eiꝰ.2⁊ iõ nos ccumloqͥmur ratiõeʒ foꝛmaleʒ ſub q coꝛpꝰ ſimplex eſt h̊ ſubiectũ ꝑ mobilitatẽ ad vbi. Attende qrto.ꝙ aliqͥd eſſe mobile ad vbi põt in telligi qtrupłr Pꝛimo ↄmũiter.vt ſe extẽdit ad õe eſſe mobile ad vbi ſiue ſit ccumſcriptm.ſiue diffinitm̃.ſiue motu natura⸗ li vł violẽto ſiue volũtario Olt ſic om̃is ſubſtãtia et õe ens limitatũ ẽ mobile ad vbi. Scðdᷣo mõ ꝓpꝛie.pꝛo eo ꝙ moue᷑ ad vbi ccumſcriptm̃.ſiue h̊ ſit naturałtr.ſiue vi⸗ olẽte.ſiue volũtarie et ſic aialia ⁊ vłir omia coꝛpoꝛa ſt⸗ mobitia ad vbi Tercio mõ magis ꝓpꝛie ꝓ omi mobili ad vbi ccumſcriptin motu naturali.ſiue ſit ꝑ accñs et gratia ꝑtis ſiue ꝑ ſe pᷣmo.et ſic mixta ĩ aĩata ſtꝭ mobilia ad vbi.qꝛ motu naturali mouent᷑ ad vbi ccũſcriptiuũ qᷓ;uis hoc ſit gratia ꝑtis ſcʒ ad motũ elemẽti pᷣ dnant⸗ Quarto mõ maxime ꝓpꝛic.vt eſt eſſe mobile ad vbi cir cumſcriptiuũ pꝛimo ⁊ ꝑ ſe motu naturali et ſic om̃e coꝛ pꝰ ſimplex ⁊ ſolum tale eſt mobile ad vbi mobilitas ſic accepta eſt ꝓpria paſſio adeqtaↄuertibił cum coꝛꝑe ſimplici. nſumlex. 4 7 q nulluʒz ẽ coꝛpꝰ ſimplex Dic Pzel mno pꝛio mõ accipiẽdo ſim⸗ plex.pʒ qꝛ coꝛpꝰ de gene re ſubſtãcie eſt ↄpoſitũ ex materiæfoꝛma.⁊ etiã ex ꝑti⸗ by integraliba q;ᷓuis aũt ſjᷣm ph̊ᷣm.celum nõ habeat ma teriã. hʒ iñ ꝑtes integrales Silr coꝛpꝰ de genere qnti⸗ tatꝭ nõ eſt ſimplex pʒ.qꝛ hʒ ꝑtes ntegrales Dic ſcðo ꝙ celũ ⁊ qtuoꝛ elemẽta bñ ſi? ſimplicia ſcdᷣo mõ nõ em ſteᷣ ↄpoſita ex coꝛpib abinuicẽ ſpẽ dꝛntibꝛ. Dic ter cio ꝙ coꝛpꝰ mobile ad vbi nõ ẽ ꝓpꝛiũ ſubiectũ huiꝰ ſciẽ eo ꝙ eſt aggregatũ ꝑ accms Oic quarto ꝙ qdditas ſignificata ⁊ ccumloquuta ꝑ iſta noĩa coꝛpꝰ ſimplexẽ ꝓpꝛiũ ⁊ adeq̃ruʒ ſubiectuʒ ſub rõe foꝛmali nob in noĩia ta quã ccumlodàmur ꝑ mobilitatem ad vbi. Qeſtio ſecunda Vlty mundꝰ ſiue totũ vniuerſuz ſit vnũ coꝛpꝰ ꝑ fectũ Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe Attẽde pꝛimo.ꝙ mundꝰ vł totuʒ vniuerſuʒ põt accipi q̃truplicit᷑. Pꝛimo ꝓ aggregato ex deo ⁊ ĩ telligetijs et oĩtbo alijs reb ⁊ ſic mũdꝰ dẽ e e vni⸗ uerſitas entiũ Scðoꝰ accipit᷑ ꝓ aggregato ex oĩbo reb⸗ ex cepto deo. ⁊ ſic dicimꝰ mũduʒ a deo creatũ. Tercio accipit᷑ p oĩb rebo exceptꝭ deo ⁊ in telligẽtijs et ſic acci pit᷑ in tractatu de ſi pera. vbi diuidit᷑in mũdum ſupioꝛẽ et inferioꝛẽ. Quarto mõ ꝓ aggregato ex oibiqͥ ſt infra ↄcauũ oꝛbis lune. ſit accipit᷑ ĩ pꝛimo metheo. vbi ðꝛ ꝙ necẽ ẽ mũdũ iſtũ ↄtinuũ latõib ſuꝑioꝛib Attẽdeꝛꝰ ꝙ pfem̃ ðꝛ dupłr. pꝛimoꝰ ſimpłr ⁊ extra genꝰ. et ſic illð ðꝛ pfectũ cui nihil deficit.⁊ cui nłla põt fieri additio. Se⸗ cundo mõ ðᷣ: aliqͥd ꝑfectũ ſᷣm qͥd ⁊ cũ ad dito.ſiue ĩ ge nere ⁊ dupłr. Hã vno mõ ðꝛ aliqͥd ꝑfectũ ꝑfectiõe eſ⸗ ſenciali.vt ſi ſoꝛtes dicat ꝑfectꝰ hõ Alio mõ ꝑfectiõe ac citẽtali.vt ſi ipᷣe dicat᷑ ꝑfectꝰ logii-··· ſi capit᷑ mũdꝰ pꝛĩo mõ P Dic pꝛumo ipᷣe ꝑfectꝰ ſimpłr.ſi vᷣo accipiat᷑ aliqͥs triũ alioꝝ mõꝝ nõ eſt ſimpłr ꝑfectꝰ. ꝛ deꝰ eſt eo pfectioꝛ Dic ſeðᷣo ꝙ accipiẽdo mũduʒ qͥcunq; triũ vltioꝝ mõꝝ ipe eſt ꝑfectꝰ ꝑfectiõe ſᷣm qͥd ⁊ eſſetiali eſt em ꝑfectꝰ mũdus et nihil deficit ei ð ꝑtiba ꝑtineribs ad ꝑfectiõeʒ eeñaleʒ ei us Dic tercio. ꝙ mũdꝰ eſt pfectꝰ ꝑfectiõe accñtali eſt em pfecta magnitudo cũ h̊ tñ ſtat ꝙ ſibi poſſint multa addi q ſtꝭ de ꝑfectiõe accntali eius Dic qrto.ꝙ deus ſe ſlo i netionin inſe gfeiogz I aui ecnaturalie Pbotalisn lipqotitat Hmlexe Poiortali notoggul linptüͤf Pler pter . fegarisn noru dinp erſimplic fonatt erboſh Uisfien gponi kikſimpte turſimp Ammecto * iclans Noriel tältblt ptitivi⸗ Nlclnss Amncep ſoiduotr o noueni llis non ſcgroͤcqp nzaläbſ umiroer Dic ler Parza⸗ s Dot⸗ Nligeiüde lentlöls P glefei eriſimkol naä ſeytftißes pureihatn Neötnor 1aloodm Pomotun Degn fiparura ſnklueſn ſemiͤſt Mbaäz Moma Un ni gſben niclgön uunnn ſtinnge trinen temcn ul izt indi reſtig bi mohte V. 9½ 8 4 c de unmm oern A⸗ 0W nicop' gieni nnd Nwn eegegnod ubb Anien S .lis ,es Aveic 400 ℳ% 104 N— . eece ℳN 2 E 9, 9 Po gkiit on ℳ , N, zuie N eeids NRe M. ee, ,e6 * AreſtoteliUs ſe ſolo ẽ ita ꝑfectꝰ ſicut oĩa iſta inferioꝛa.eo ꝙ ipᷣe emi⸗ nẽ tioꝛi ⁊ ꝑpfectioꝛi mõ ↄtinẽt iſta inferioꝛa qᷓ; ia ↄtinẽt᷑ in ſe. O(t iõ ipᷣa ſiue addita deo ſiue ab eo lecluſa nłlaʒ ꝑfectiõeʒ ſibi addũt.vł ab eo aufferũt. Ouſtio tercia. Vtꝝ cuiuſlibʒ coꝛꝑis ſiplicꝭ ſit tin vnꝰ motꝰ ſimplex etnaturalis Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe. VWttẽde pꝛĩo.ꝙ mo⸗ tꝰ loca lis nõ dẽ ſimplex ꝓpter pᷣuatiõcʒ ↄpoſitioĩs ex ꝑ tibo qᷓntitatĩs.qꝛ motꝰ ẽ de numero ↄtinuoꝝ:nec etiaʒ ðdꝛ ſimplex ꝑ pᷣuatiõeʒ ↄpõnis ex ꝑtibi.quaꝝ vna ſit ve lotioꝛ ⁊ alia tardioꝛ.qꝛ tũc motꝰ celi nõ eſſet ſimplex.cũ mo tꝰ ꝑtiũ (q̃ ſtꝓ iuxta eqnoxialẽ cculũ) ſit velotioꝛ mo tiba ꝑtiũ q̃ ſtꝭ iuxta polos mũdi MNec etiã dẽ motꝰ ſim⸗ plex ꝓpter h.ꝙ mobile tali motu ſit ſimplicꝭ figure et regłaris.qꝛ ſi terra eẽt irreglłaris figure.nõ miꝰ adhuc motu ſimplici deoꝛſũ moueret᷑ Nec dẽ motꝰ ſiplexꝓp ter ſimplicitatẽ ſubẽ mote ↄpoſite ↄpõne ex materia et foꝛma.qꝛ tũc nłlꝰ motꝰ elemẽti eet ſimplex Nec etiãꝓp ter h̊ ꝙ ſpaciũ (ſupᷣ qð fit) ſit ſumplex Nã tũc motꝰ gra uis qͥ fieret ſᷣm lineã tñſuerſaleʒ ect ſimplex qð ẽ falſuʒ cũ ↄponit᷑ ex recto ⁊ ẽcculari Siłr etiã motꝰ molẽdine eẽt ſimplex.qͥ tñ ẽ ↄpoſitꝰ ex pulſu ⁊ tractu.ſʒ motꝰdici tur ſimplex.eo ꝙ fit ꝑ lineã breuiſſimã ꝑ quã põt fieri a medio vł ad mediũ mũdi ſi ſit recꝰ vłcca mediũ ſi ſit ccularis.vt ſi fra deſcẽdat deoꝛſuʒ ſᷣm dyameꝝ mundi V ptẽ eiꝰ.abſq; h̊ ꝙ ꝑticipet aliqͥd de circuitiõe.vłe⸗ tiã ſi ſol moueat᷑ cca mediũ mũbi ſᷣm lineã ccularẽ vel ꝑtẽ eiꝰ ſine deſcẽſu ad mediũ.vł aſteſu a medio Sim⸗ plicitas ̊ motꝰ attẽdit᷑ in oꝛdine ad mediũ mundi Artẽde pꝛĩo.ꝙ aliqd moueri plurib motib põt in tel ligi dupłr vno mõ.ſił alio mõ ſucceſſiue Simł aũt ali qͥd moueri plurib motibo p̃ᷣt intellig tripłr.vno mõ ſic ꝙ illis moueat᷑ ſimł eq̃ pꝛimo et eq velociter Alio mõ ſic ꝙ nõ eq̃ pꝛio nec eqᷓ velocit᷑ ſʒ vno ex ſe ⁊ alio ad mo⸗ tuzʒ alt᷑iꝰ ſibi ↄiũcti Tercio mõ ſic.ꝙ moneat᷑ vno mo⸗ tu mixto ex duob motibo ſimpliciby ſcʒ r̃eto ⁊ cculari D nnpoſſihie kalic d ſent moueri plurib motib ſi 1C Paim 0 plicib eqᷓ pꝛĩo ⁊ eq; veloci ter. Patʒ qꝛ tũc oꝑteret idẽ ſimł ⁊ ſemłeẽ in diuerſis lo cis. Motꝰ em̃ ſimplices ſtꝭ ad diuerſa loca.et h̊ eſt in telligẽdũ de motu locali Nã ꝑ hoc ipᷣe differt a motu al teratiõis Poſſibile ẽ em aliqͥd ita velocit albifieri ſicut calefieri Vic ſcðo.ꝙ poſſibile ẽ coꝛpus ſimplex mo ueri ſimł pluriba motibs ſiplicibꝛ ſᷣm ſcᷣm modũ Naʒ fra vł aq̃ pᷣt ſimt᷑ deſcẽdere ad cẽtꝝ mũdi.⁊ aliqlit᷑ ccui⸗ re vt ſi ipᷣe deſcẽdat ꝑ tabulã trãſuerſalit᷑ poĩtã h tñ nõ pure ẽ naturale co:ꝑi ſimplici Dic tercio ꝙ coꝛpꝰ ſim plex pᷣt moueri ſimi plun b motib, ſimplicibi. vno ex ſe ⁊ alio ad morũ altiꝰ.patet de ſpera ſolis qᷓ̃ mouet᷑ ſimł ꝓpꝛio motu ccularti.⁊ etiã diurno.qʒꝝ vterq; eſt ſimplex Dic quarto.ꝙ impoſſibile ẽ idẽ coꝛpꝰ ſimplex mo⸗ ueri naturalit᷑ ⁊ eqᷓ pꝛig pluribꝛ motibo ſimplicibi.ſiue ſimbk. ſiue ſucceſſi ue Patʒz.qꝛ vnũ coꝛpꝰ ſimplex ſolũ hʒ in ſe vnã ſimplicẽ foꝛmã ſubãlẽ.illa aũt ſolũ incliat ad vnũ locũ.̊ tłe coꝛpꝰ ſolũ poterit ad illũ locũ moueri eq̃ pꝛimo motu naturali. AQAueſtio quarta. Vrx mixtuʒ moueat᷑ ſm naturã elemẽti pᷣdominãtis ſiẽ habet᷑ ex pho dicẽte Mixtoꝝ em̃ latioeʒ dicebamꝰ eẽ ſᷣm pᷣdominãs in mixtura ſimpliciũ.hᷣ̊ em non videt eſſe veꝝ. eo ꝙ foꝛme ſubãleęs nõ manẽt i mixtis ⁊ p ↄnñs nõ dñant᷑ in eis nature aliͥꝝ elemẽtoꝝ Simiłr in me⸗ talł dñat᷑ aq̃ ſic habet᷑ ſcðo p hiſicoꝝ ⁊ qͥnto met haphi ſice.⁊ ĩ oleo dñat᷑ aer ⁊ tũ metalla mouẽt᷑ ad motũ tre et oleũ ad motuʒ aq̃ᷓ.deſcẽdit em ꝑ aerẽ Similxr in lignis dñat᷑ terra ⁊ tñ ſuꝑnatãt aqᷓ Pꝛo ſolutiẽse Wtrẽdepᷣ mo.ꝙ dominiũ elemẽti ĩ mixto nõ ðᷣʒ attedi ſᷣm foꝛmas ſubãles elemẽtoꝝ.qꝛ nõ manet ibi.ſʒ ſᷣm qlitates ex ele⸗ mẽtis derelictas.iõ ꝓpꝛie loquẽdo ĩ mixco nõ dñat᷑ natu ra alicuiꝰ elemẽti.ſiẽ em̃ patuit ſcðᷣo phiſicoꝝ natura ꝓ pꝛie dẽ de materia ⁊ foꝛma ſubãli.materia aũt nulliꝰ eſt actiuitatꝭ.foꝛma vero nõ manet ĩ mixto ſic poſtea pate bit. Alttẽde ſcdᷣo.ꝙ duplices ſtꝭ q̃litates elemẽtoꝝ.q̃ dã em̃ dicũt᷑ alteratĩe cuiuſmõi ſtꝭ caliditas et frigidi⸗ tas. alie ſtꝭ elemẽtoꝝ motĩe cuiuſmõi ſtꝭ grauitas et leuitas Nõ aũt fit ̃mo h̊ de dominio ĩ mixto ſᷣm q̃li⸗ tates altatiuas.qꝛ ſᷣm dominiũ talis qlitatꝭ nõ mouet᷑ mixtuʒz localit᷑.ferruʒ em̃ ignitũ nõ aſtedit ſurſuʒ ꝓpter caliditatẽ in eo exnñtẽ. Attẽde tercio.ꝙ grauitas ⁊ le nitas ĩ loco naturali eiꝰ cuiꝰ ẽ nee trahit᷑ nec trahit ſur⸗ ſuʒ nec deoꝛſuʒ P atʒ ex h.qꝛ ſi aliqͥd ſit in pfundo ma ris nõ ſentit grauitatẽ aq̃ ſupᷣ ſe exrntẽ. ttẽde quar to.ꝙ tũc q̃litas grauis.vł leuis trahit ſurſuʒ vł deoꝛſũ qñ nõ eit naturalit᷑ loca tũ illð cuiꝰ eſt.vt ſi graue ẽſub leui.vł leueſub graui. Eſt em̃ graue naturalit locatũ ſb leui ⁊ leue ſupᷣ graue „ . ꝙ impoſſibile ẽ ĩ aliquo Dic Pꝛimo mixto ꝑ aliqð tꝑs eqᷣlit᷑ W eſſe de grauitate ⁊ leui⸗ tate Patʒ.qꝛ tale nõ poſſmt naturalit᷑ locari niſi iter duo elemeta. ⁊ tũc aliqͥd de grauitate eẽt in loco naturali le uis ⁊ aliqͥd de leuitate in loco grauis ⁊ ꝑ ↄñs nõ eẽt na turaiit᷑ locatũ. Dic ſcðᷣo.ꝙ mixtuʒ non mouet᷑ ̃m naturã elemẽti pᷣdñantis in ipo intelligẽdo ꝑ naturaʒ qlitatem motiuaʒ Patet.ponẽdo ꝙ ſit vnum mixtum in ſpera aeris ĩ q̊ ſtꝭ duo gradꝰ de grauitate terre.duo de grauitate aqᷓ.duo deleuitate aeris ⁊ tres de leuitate ignis Quo poſito manifeſtũ eſt ꝙ in tali mixto dñat᷑ leuitas Haʒ gradꝰ leuitatꝭ ſimł mixti ſtꝭ quinq;.gra uitatis vero nõ ſtꝭ niſi quatuoꝛ.nõ tñ tale mixtũꝓptex hoc mouet᷑ ſurſum Patet.qꝛ in iſto caſu ſoluʒ tres gra dus leuitatis ignis tra hũt ſur ſum. Nam duo gradus leuitatis aeris nec trahũt ſurſum nec deoꝛſuʒ ſed tres gradus leuitatis ignis nõ poſſunt ſup quatuoꝛ graui⸗ tatis terre aq̃ igit᷑. x iſtis infert᷑ pꝛimo.ꝙ poſſibile ẽ motum naturalẽ mixti eſſe tardioꝛẽ in fine qᷓ; in pꝛinci⸗ pio.ſi em̃ ſit vnũ mixtum in ſpera ignis in quo ſtꝭ tres gradus grauitatis terre ⁊ tres grauitatis aque.duo le⸗ uitates aeris et duo leuitates ignis h̊ em̃ poſito ptʒ ꝙ ĩ delcẽſu talis mixti ꝑ ſperaʒ ignis potẽtia mo tiua eſt vt octo qꝛ tam aqua q; aer ⁊ terra trahunt deoꝛſum ſicut ptz ex dictis ⁊ reſiſtẽtia eſt ſicut vnum ſi po nat᷑ e medi um extrinſicuʒ reſiſtat vt vnũ ſic em̃ illud mixtum mo⸗ uebitur Gad ↄuexum aeris excluſiue a oꝛtiõe octco ad vnum Ot ſi querat᷑ vtꝝ cũ reſiſtẽtia intrinſeca reſi ſtunt etiã duo gradꝰ leuitatis ignis Ddᷣm ꝙ nõ qdiu illud mixtum eſt in ſpera ignis.qñ vero mixiuʒ ꝑuenit ad ſperam geris potẽtia motiua eſt ſolum vt ſex et reſi ſtẽt vt tria Duo em̃ gra dus leuitatis ignis reſiſtũt cũ ſint naturaliter ſituati et duo gradꝰ leuitatis aeris nõ plus trahunt deoꝛſum tale igit mnnm tardiꝰ mo Queſtiones uet in gere q; mouebat᷑ ꝑ ignem cuʒ potẽtia motiua in ſperg ignis efficia᷑ mino: ⁊ potẽtia reſiſtia maioꝛ effici at Et eadẽ rõe adhuc tardiꝰ mouet᷑ in aqua qᷓ; moue batur in aere Scðdo ſequit᷑ ꝙ poſſibile eſt aliqð graue pelociꝰ deſcẽdere in pleno q; in vacuo Poſito em caſu v ſit vnũ mixtũ in qſtꝭ qtuoꝛ gradus grauitatis t᷑re ⁊æ quatuoꝛ grauitates aqᷓ et qtuoꝛ leuitates aeris ⁊ tres leuitates ignis et ſic in ſpera ignis plena.que reſiſtãt ex tinſice vt vnũ ſub quo ſit vacuũ vſq; ad cẽtꝝ mũdi il⸗ lud mixtũ deſcẽdit velociꝰ in ſpera ignis qᷓ; in vacuo ꝓ batur.qꝛ poꝛtio velocitatũ in motib ſeqͥtur ꝓpoꝛtiõem potẽtiaꝝ motiuaꝝ ad ſuã reſiſtetiã ſed ꝓpoꝛtio potẽtie mouẽtis ad ſuã reſiſtetiã eſt maioꝛ qñ illud mixtũ mo uetur ꝑ ignẽ q; qñ ꝑ vacuũ ergo Minoꝛ: pʒ qꝛ illð mix tum deſtedit in ſpera ignis a ꝓpoꝛtiõe decupla ſiue de⸗ cem ad vnũ cũ em q̃tuoꝛ gradꝰ grauitatis tre qtuoꝛ a que ⁊ qtuoꝛ leuitatis ageris inclinãt deoꝛſuʒ ſʒ qñ ipᷣm prtingit ad vacuũ in qͥ deberet eſſe aer qtuoꝛ gradꝰ leui tatis aeris nõ inclinãt deoꝛſuʒ et tres grã dus leuitatis reſiſtunt et trahũt ſurſum et ꝑ ↄñs tale mixtum in va⸗ cuo deſcedit a ꝓpoꝛtiõe octo ad tria. Seqtur tercio ꝗ mixtũ mouetur ſᷣm naturã elemẽti pᷣ dñantis h̊ p̃m qlitatẽ elemẽti hñti dominiũ inclinãdo ſurſuʒ vł de oꝛſuʒ Si em ſit vnũ mixtum hñs de natura ignis du⸗ os gradꝰ⁊ tres de leuitate aeris de grauitate aq̃ qᷣtuoꝛ er quinq; de grauitate tre et ſit in.ſpera ignis.tũc ipᷣm ſm ſuppõnes pᷣpoſitas nõ ſolũ mouet᷑ a grauitate terre ſed etiã a leuitate aeris et ſic nõ mouet᷑ tm ſᷣm qlitatem motiuã vniꝰ elemẽeti ſʒ pluriũ Cũ ãt puenit ad locũ ae ris leuitas aeris nõ omplius trahit et cũ ꝑuenerit ad acdu nõ piꝰ deſceẽdet.qꝛ ſt ibi tot gradꝰ tra hẽtes ſur⸗ ſum qͥt deoꝛſuz Ox iſtis oĩb ſeqtur. ꝙ oleum delcẽ dit in aere ⁊ nõ in aqua Nã qñ eſt in aere qlitas motia aeris que eſt pa nec trahit ſurſum nec deoꝛſuʒ ſed gra uitas aqᷓ ⁊ etiã tre trahũt deoꝛſum cum ãt ꝑuenerit ad aquã gradus grauitatis aqᷓ nõ ampliꝰ trahũt ſʒ ſoluʒ gradꝰ grauitatis tre qͥbe reſiſtit qtitas motiua aeris ꝗᷓ Pꝰ nõ reſiſtebat. Et ex hoc ptʒ ſimilit᷑ qre lignu poſitũ in aere deſcẽdit et poſitũ in aqua non. Ad rönes sPetum Aaana re dom wlicermad ns ſiliv nũ ens ſimplicit᷑ eſt tñ vnum agregatiõe Ad ↄfirma tio neʒ dicitur ꝙ mundo non põt aliqͥd addi qð ſit de Pfectiõe eſſetiali eiꝰ Soꝛtes em vł plato vł alia indiui Dua non ſtꝭ de pfectiõe eſſetiali vniuerſi. Ad ſcd aʒ dicitur negãdo añs et a d ꝓbatiõem doᷣm ꝙ. raritas ⁊ Denſitas ⁊ alia accidẽcia qꝗ reꝑi unt᷑ in celo non repiunt᷑ ibi vniuoce ſʒ equoce ſicut etiam ↄmendatoꝛ ðᷣt in de ſubã oꝛbis Agd tertiũ dom.qꝙ qᷓ;uis aliꝗᷓ ꝑtes celi ali ñ fiãt ꝓpinquiores centro et aliqñ remotioꝛes nõ tñ aſ ccendunt neq; deſcẽdunt. Nec ſequit᷑ vnuʒ celum ð: ſu per aliðᷣ. ꝙ ſit leuiꝰ eo ſʒ qꝛ nobiliꝰ Ad ↄfirmationeʒ poſſet dici. ꝙ Em phm ptem celi eſſe in aere eſt im poſſi vile Ad impo ſſibile qt ſeqͥtur qdᷣlibet iõ ſi in aere qͥeſce ret aſcẽderet ⁊ deiceẽderet. Sed tñ dom. ꝙ ſi celum in gere nõ deſcederet et tñ nõ qeſceret nec naturalit᷑ nec vi olent᷑ ſed pᷣter naturã ſicut em motus circularis non in eſt alicui coꝛꝑi violẽte cui nłlꝰ mocꝰ ſit ↄtrartꝰ ſʒ cui in erit naturaliter vłpꝛeter naturã ineſt ira coꝛpoꝛi natu rali ineſt naturalit᷑ motꝰ circulari nõ ineſt aliq ua vi olente. imo ſi inſit violẽte h eſt pᷣter naturã Oltſiar guas.qꝛ omne co:pꝰ nacurale exiſtẽs extra ſuum locũ — pꝛimi de ce.⁊ mũdo naturalẽ naturalit mouetur ad ipʒ Ddᷣm ẽ. q illa max ima deber in telligi de coꝛꝑib naturaliba mobilibꝛ mo tu recto.quoꝝ aliq ꝑs pᷣter naturã ponit᷑ extra ſuuʒ lo cum. Ad quartũ negat᷑ añs.ad ꝓbatiõem dom ꝙ vnus illo ꝝ motuũ ↄuenit aq̃ ſᷣm naturã ꝓpꝛiã et alius ſim naturã ↄmunẽ ita ꝙ nõ ↄuenit eiꝓpꝛie ſᷣm naturaʒ ſʒ pᷣter naturã qſi ſue nature imꝑtinens nõ eſt Smotꝰ ſi bi naturalis.Alio mõ ðꝛ.ꝙ ideʒ coꝛpꝰ ſimplex moueri plurib motibo ſ̃ᷣm ſpẽm diſtinctis põt intelligi dupłr Vno mõ.ꝙ qlibet illoꝝ ſit ſibiꝓpꝛius et ſic nõ eſt poſ ſibile. Alio mõ ꝙ vnꝰ ſit ꝓpꝛiꝰ et alter nõ ſʒ ↄmũi s ita ꝙ talis motꝰ cuilibet altri ↄueniret in tali ceſu ⁊ ſic be ne eſt poſſibile et ꝑ hoc ptz ad ſcdᷣaʒ Ad tertiuʒ ðꝛ.ꝙ in illis diuerpᷣ ſᷣm ſpeʒ dominãtur diuerſa elementa ſᷣm qlicates elemẽtoꝝ alteratiuas tñ eadeʒ elemẽta domi nãtur in illis ſᷣm qlitates motiuas „ SIElſte eſt ſcös tractatus hu ius libri in qͥ determinat de infinitate et finitate totiꝰ vninerſi ODidit᷑ in qtuoꝛ.capitula In pꝛimo oñdit ꝙ; nullũ coꝛpꝰ circularit motũ ſit actu infinituʒ et ponit duas ↄcluſiones. Pꝛima eſt.ꝙ ad p hm naturaleʒ ꝑti⸗ net detminare. vtꝝ ſit aliqð coꝛpꝰ ifinitũ vel nõ. Patczʒ ꝛ ad phiſicũ ꝑtinet det᷑minare eſtionẽ ex q oꝛiſtur fe re omes och ctiões de natura rexꝝ ſʒ queſtio de infinito chuiuſmõi ̊. Ratio em qre ex huiuſmõi q̃ſtiõe ſequũ tur tot odictiones. et diuerſitates opinionũ c.qꝛ ꝑuus error in pncipio maximꝰ eſt in fine.ꝙ em ĩ pncipio mo Dicuũ eſt.in fine fit multũ ⁊ magnũ.⁊ qͥ mo dicũ trãſgrei ſus fuerit in pncipio a veritate diſcedens fit lõge plus decies.milees.ſʒ infinitũ htʒ rõeʒ pᷣncipij ̊ exↄtrauer ſia de infinito oꝛiũtur tot ↄdictiões ⁊ diuerſitates opi monũ Ad ſciendũ ãt.vtꝝ ſit aliqð coꝛpꝰ infinitũ vł nõ.ponũtur due ſuꝓpõnes Pꝛima.e coꝛpꝰ eſt ſimplex vł ↄpoſitum. Scðda ſi ſimplicia ſint finita multitudie eęæt magnitudine ↄpoſitum ex eis erit finitum Nã quã titas tociꝰ ſurgit ex quantitate ſuaꝝ ꝑtiũ. S cdᷣa ↄclu ſio.ome coꝛpꝰ circularit᷑ motum eſt finitũ et nulluʒ tłe eſt infimtum Pꝛo bat ſex rationib⸗.ꝓ pꝛima ponuntur Due ſupõ nes Pꝛaima.ſi coꝛpus circularit᷑ motuʒz ſit in finituʒ linee ꝓtracte a acentro ad ccũferentiã eiꝰ infini te erũt. Scõa ſi linee ꝓtracte a centro ad circũferẽtiaʒ ſint infinite diſtq tie eaꝝ erunt infinite. Infinitoꝝ em di ſtãtia eſt infinita Qſt g pᷣma ratio.ſi coꝛpꝰ circula⸗ riter motum eſſet actu infinitũ. ſeq̃retur ꝙ non poſſet moueri qð e manifeſte falſum. ↄſequentia patet.quia ſi moueret᷑.tũc ꝑ tranſiret diſtantiam lineaꝝ ꝓtractaꝝ a centro ad circumferentiam ſed hoc eſt impoſſibile qꝛ illa diſtãtia ẽ infini ta noa ſire. Scdᷣa ratio.ſi coꝛpꝰ circulariter motuʒ eſſet infini tum.tunc infinitum ꝑtrãſiretur in tẽpoꝛe finito.ſʒ ↄñs eſt impoſſibile g. ↄña patet.ponẽdo ꝙ a cẽtro coꝛp oꝛis circularis lnfiniti ducat᷑ linea infinita.que vocetur a g f et extra centꝝ ducat᷑.alia linea infinita ex vtraq; ꝑte qᷓ vocetur d bet qͥ eſcat.tunc em̃ ſi tale coꝛpus circulare moueat᷑ circularit᷑ neceſſe eſt lineam a gf qũq; interci⸗ dere lineam d beet eam finalit᷑ ꝑtranſire et hin tempoꝛe finito ⁊ tñ ipᷣa ẽ ifinita & ifinitũ ꝑtrã ſibit in tẽꝑe finito Patet qꝛ.totũ tẽpus in q̊ motum eſt celum eſt finituʒ Eſt em tẽpus viginti qᷓtuoꝛ hoꝛaꝝ Pꝛo tertia ratione ſuppon ꝙ ſi vna magĩtudo iuxta aliã moueat᷑.ille due magnitudines eq; cito ſeinuicẽ abſouẽt.ſiue ambe mo ueãtur ↄtra ſe inuicẽ.ſiue vna qeſcat ⁊ alia ↄtra eã mo ueatur QOK(xq̊ patet. ꝙ ſi linea infinita ꝑtraſeat lineaʒ utem ↄtingit infinita ꝑtran Wennn tnhl ueuraͤi tumcirca kodem e Uullun ernipon cumnlit at aluins Pteitfi pocet c30 geſcante catura cen Ticſicar woteg siterſe dportchit tum anteea guocdlu⸗ ia donnur, Podan⸗ nediotn noi⸗ Numen Needt Ririn khoei Ii derr lsopo⸗ Mmer ſiace Copli⸗l hantegea pus nobt haberegt ebalisg moſbl tgemirfi Ultatemn 9ia. poſtto ſe hotemoe yeſed gr Portio lisin qu wwinu o. tod lglis ad Ulratisn Dephilo Nlſone Docat Kcnpe⸗ Utarunn Nllnnt lin tudin fnn n lhe mhun nen Ng müäca dfn Mg nöcſönb zaicnackz wßüst lchtich nacmenfr dninde, . Leeee . „ „5 ee „ — „ — neeraenen R AnI . sſitligie Ne ee e 1Alerteass g n * in CANE nii nuliud 7 ₰ nnmn higti „ G. nnt 7 orunur Uitrarnzidn Gemnitt iin 440 ſeee Ndamäfräg 1. Pirirzon alapcae urNN tra;ari 1aeweln guanngN Cos Amle ntihefnit Uttistninne olent le d⸗ luennbene utei Urierlng Areſtotelis finitaz ipſa in eo deʒ tempoꝛe ab eadem ptrãſitur. Ar guitur ̊ ſic.celum rꝑe finito ꝑtranſit circulum deſcrip tum circa centꝝ mundi.& in eo deʒ tempoꝛe celum ab eodem ꝑtranſitur.⁊ ꝑ ↄns eſt finitum. Q.uarta rario nullum coꝛpus figuratũ eſt in finituʒ.cum figura ſit qᷓ termino vel terminis clauditur.ſed celum eſt figuratũ cum ſit circulare.g̊ eo quinta ratione deſcibitur cir⸗ culꝰ cuius centꝝ ſit gꝑ qð ducatur linea a b ex vtraq; parte infinita ⁊ extra ipſum centꝝ ducatur alia linea qꝗͥ vocet᷑ c ʒ que etiaʒ ſit ex vtraq; parte infinita: ille due qeſcant.et ſit tercia linea d g infinita verſꝰ b que du⸗ catur a centro ⁊ moueatur ad motum illius coꝛpoꝛis Toõc lic arguitur.ad H̊ ꝙ illo coꝛpꝰ circulare moueat opoꝛtet ꝙ linea d g incipiat interſecare lineaʒ c ʒ et illi⸗ us interſecatiõis nõ erit finis.cum linea ſit infinita.&ᷣ opoꝛtebit tale coꝛpꝰ circulare moueri ꝑ tempꝰ infini⸗ tum anteq; ↄpleat circuluʒ & Sexta ratio. temꝑꝰ (in quo celum mouet᷑) eſt finitum.̊ et ipſnm celuʒ. Tener ↄna.qꝛ magmitudo tꝑis ⁊ mobile ꝓpoꝛtionabilit᷑ diui⸗ duntur. In hoc ſcdo capitulo pꝛobat nulluʒ coꝛpus mohile motu recto.ſiue mobile a medio ſiue ad medium eſſe actu infimitum. duabus ratiõib.Pꝛima ſumetur ex ꝑte locoꝝ et eſt hic locꝰ de oꝛſum eſt finitus et determinatꝰ.eo ꝙ vltra ipſum non ꝓced it illud qd mouetur deo? um. locus ſurſuʒ etiã eſt finitus ⁊ determinatus ¶Menet ↄna.qꝛ locus ſurſuʒ et locus deoꝛſum ſtꝭ ↄtrarij ſi aũt vnum ↄtrarioꝝ fue⸗ rit detrminatum ⁊ reliquũ.extremis aũt exiſtẽtiba fini⸗ tis opoꝛtet media eſſe finita ⁊ deteminata.ꝗ̊ omia loca tam extrema qᷓ; intermedia ſtꝭ finita ⁊ determinata. ſʒ ſi loca coꝛpum ſint determinata ⁊ ipſa coꝛpoꝛa.̊ nullũ coꝛpus lo catum eſt infinitum. Scdᷣa ratio ſumitur ex parte grauitatis ⁊ leuitatis et eſt hec.ſi eſſet aliqð coꝛ⸗ pus mobile motu recto actu infinitum opoꝛtet ipſum babere grauitatem ⁊ leuitatem actu infinitam als eſſ equalis grauitas ⁊ leuitas coꝛpoꝛis infiniti ⁊ finiti.ſed impoſſibile eſt eſſe in aliquo coꝛpoꝛe grauitatem ⁊ leui tatem infinita m.qð patet q; ſi aliqð coꝛpꝰ haberet gra nitatem infinitam moueretur in nullo tempoꝛe. Patet ũña.q ꝓoꝛtio tempoꝛis ⁊ grauitatis ⁊ leuitatis ex op poſito ſe habent ita ꝙ ſi aliqua grauitas moueat in v⸗/ no tempoꝛe duplex grauitas mouebit in medio tempo re. ſed grauitatis finite ad grauitateʒ infinita nulla eſt ꝓpoꝛtio Pꝛopoꝛtio em nulla eſt finiti ad infinitum. ta lis in quo moueretur coꝛpus infinite grauitatis.ad tẽ pꝰ in quo moueret᷑ coꝛpus finite grauitatꝭ nulla e ꝓpoꝛ tio. pꝛopoꝛtio em nulla finiti ad infinitum cuiuſlibet talis ad qdᷣlibet tempꝰ eſt ꝓpoꝛtio. gcoꝛpꝰ infinite gra uitatis nõ moueretur in tempoꝛ. dit philoſophus ꝑ rationes naturales ꝙ nulluʒ coꝛpꝰ qdᷣcunq; ſit illud eſt actu infinitum Et in tendit hanc ↄcluſionem.nullum coꝛpus ſenſibile eſt tctu infinitum Hio cuiꝰ ꝓbatione ponit ſex ↄcluſiones Pꝛima. nłlũ eſt coꝛpꝰ infinitum ansmiomeꝝ ↄpoſitum ex ꝑtib infſi nitarum ſpcꝝ. pbatur ꝗꝛ cum cuilibet coꝛpoꝛi ſimplici debeatur aliquis motꝰ ſimplex ſequerer ꝙ eſſent infi⸗ . „ niti motus ſimplices qð eſt ↄtra dicta. Scða ↄcluſio lum eſt coꝛpꝰ infinitum anomiomeꝝ ↄpoſitũ ex ꝑti be finitaꝝ ſpeꝝ. patet qꝛ ſi partes eſſent finite ſm mul dineʒ opozteret vnaʒ eaꝝ aut plures eſſe infiniras nullum titud ſ̃m magnituqinẽ. qꝛ ex finitis i magnitudie ⁊ multitu dine nõ reſultat niſi finitum.ſʒ nõ eſt poſſibile aliquam * In hoc tercio capło oſten⸗ * partem ↄponẽtem eſſe infinitam ſᷣm magnitudinem à& Mino: ꝓbatur tripłr Pꝛimo.qꝛ illa pars eſſet grauis vel leuis ⁊ ſic haberet grauitatem vel leuitatem infini⸗ tam qð repꝛohatũ eſt. Scðᷣo ꝓbatur.qꝛ loca taliũ par tium eſſent infimta ⁊ motꝰ infiniti ⁊ ſic eſſent incõ poſ⸗ ſibiles. qꝛ impoſſibile eſt ꝑtranſire.qð impoſſibile eſt ꝑ tranſitum eſſe.impoſſibile em eſt fieri qð nõ ↄtingit ſa⸗ ctum eſſe. Tercio ꝓbatur.qꝛ tũc eſſent ſimul plura in⸗ finita qð eſt impo ſtibile. Tercia ↄcluſio.nu lluʒ eſt coꝛ pus anomiomeꝝ infinitũ ↄpoſitum ex ꝑtibus eiuſdeʒ ſpẽi ꝓbatur duab rationibꝛ. Pꝛima.qꝛ aut moueret᷑ motu recto aut circulari.quoꝝ verunq; eſt impoſſibi⸗ le. Scda.qꝛ vel moueretur naturalit᷑ vel violente.et ſi mouetur vio ente aliquo motu moueret᷑ naturalit mo tu ↄtrario.A uarta ↄcluſio.coꝛpꝰ infintum nõ poõt pa ti a coꝛpoꝛe finito ꝓbatur.qꝛ tũc in equali tẽpoꝛe agens finitum ageret in coꝛp? finitum ⁊ in coꝛpꝰ infinitũ qð ẽ im poſſibile. Pꝛobatur ↄna ponendo ꝙ a ſit coꝛpꝰ paꝗ ciens infinitũ b vero agens fiintum g vero tempꝰ in q́ a patitur ab ipſo Et vltra ſit d agens finitũ in duplo minꝰ qᷓ; b et ſit c mobile finitum motũ ab ipſo d in tẽ⸗ poꝛe get f ſit mobile in duplo maiꝰ mouens ad d mi⸗ nus mouens.ita ſe habet f maiꝰ mobile ad c minꝰ mo bile. ſed d mouet c in tempoꝛe g.̊ b mouet fin tempo⸗ re g.hec ↄna patet a ↄmutata ꝓpoꝛtione.b aũt in tem⸗ poꝛe.g mouet totum a erga b agens finitum in eqli tꝑe mouet mobile finitum ⁊ infinituʒ.impoſſibilitas vero huiꝰ ↄntis patet.nam infinitum ad finitum in nulla ꝓ poꝛtione eſt. Q.uinta ↄcluſio impoſſibile eſt coꝛpꝰ fi⸗ nitum pati a coꝛpoꝛe infinito.qꝛ aliter in equali tempo re mobile finitum moueretur a motoꝛe finito ⁊ infinito hec ↄna patet ponendo.ꝙ a ſit coꝛpus infinitũ mouẽs et b ſit coꝛpꝰ finitũ motum in tempoꝛe finito g:et vltra d ſit coꝛpꝰ finintũ mouẽs ʒ in duplo minꝰ qᷓ; d in p di⸗ cto tꝑe g.et ſit c coꝛpꝰ finitum mouẽs in duplo maiꝰ q; d tũc em ſicut ſe habaat b maiꝰ mobile ad z minꝰ mo⸗ bile.ita ſe hrʒ maiꝰ mouẽs ad d minꝰ mouẽs.qꝛ vtrobi q; eſt ꝓpoꝛtio dupla ; ꝑ lacũ a ↄmutata ꝓpoꝛtiõe ſicut ſe habet d ad 3 ita ſehbet c ad b ſed d mouet ʒ in tem poꝛe g.c mouet b in tempoꝛe a.et in eodeʒ tꝑe b moue tur ab a ̊ in eodeʒ vł equali tempoꝛe mobile finitũ mo ueret᷑ a motoꝛe finito vel infimto. Sexta ↄcluſio.infi⸗ nitum nõ põt pati ab infinito ꝓbatur pꝛimo.qꝛ vt pꝛiꝰ dictũ ẽ mouẽs infinitũ moueret mobile finitũ ⁊ ifinitũ in equaii tꝑe. Ad hoc ꝓbandum ponitur ꝙ a ſit agens infinitum b paciens infinitũ ⁊ tꝑs finitũ g d b et vltra c ſit ꝑs ipſius h mora ab a intꝑe d.cũ aũt infinitũ agens magis ↄualeſcat ſupᷣ ꝑtem ipſius b qᷓ; ſupᷣ totũ b. ſequi tur ꝙ mouebit illã in parte tꝑis g d. ſic g illa pars d q̃ ſit finita habebit ꝓpoꝛtionẽ ad totum tempꝰ q̊̃ alia pe in ipſo d patiente infinito et ſit f que ſit maioꝛ in duplo qᷓ; cet ſe habeat ad d partem iam acceptam ſicut ſe ha bet totum ad d. Tunc ſic arguitur c meuetur a toto a in tempoꝛe bet pars dupla in tꝑe g d mouet᷑ g̊ in equali tempoꝛe infinitum mouebit finitũ ⁊ infinitum. Pater igit᷑ ex his.ꝙ nec infinitum põt pati.vel eſſe motum ab infinito in tꝑe finito.ſieut ꝓbatum eſt.nec in tꝑe infini⸗ to.qꝛ tempus infinitum nõ habet finem. Ois aũt actõ deber habere finezʒ. Ex iſtis infertur ↄcluſio pꝛincia lis que eſt. ꝙ nullũ coꝛpꝰ ſenſſibile eſt actu infinitũ Et põt ꝓbari duab rationib.quaꝝ pᷣma ſumit᷑ ex diffini tione coꝛpis et eſt hec.ſi eſſet aliqð coꝛpꝰ infinitũvel ii lud eſſet anomiomeꝝ.i.ↄpoſituʒ ex eribus datemnilc . . Queſtiones ſpẽꝝ vel omiomeꝝ.i. ↄpoſitũ ex ptiby eiuſdez ſpẽi. ſi a nomiomeʒ vel ipm eſʒ ↄpoſitũ ex infinit ꝑtibus vł ſinitaꝝ ſpeciex vł infinitaꝝ ſed nulſũ iſtoꝝ põt dici ſi cut ptꝭ ꝑ pᷣcedeẽtes ↄclones Scða rõ ſuitur ex pte actõ nis ⁊ paſſionis.⁊ eſt hec Nullũ coꝛpꝰ infinitũ hʒ ᷣtu⸗/ tem actiuã vł᷑ paſſiuã cũ nec finitũ poſſit agere in infi nitũ.nec infinitũ in finitũ.nec infinitũ in infinitũ ſicut ptʒ ex pᷣcedẽtibus ↄcluſionib.ſed ome coꝛpꝰ cum ſit ſenſibile hʒ aliquã vᷣtutẽ actiuã vłpaſſiuj.ergo ⁊c. In hoc qrto capto pꝛobat phᷣs P rõnes logicas nullũ coꝛpus eẽ actu infinitũ.⁊ intedit duas ↄctłones. Pꝛima.nulluʒz coꝛpus ẽ infinitũ ꝓbat ſic.qꝛ nullũ coꝛpus circulare ẽ infinitũ.⁊ ſitr nullũ coꝛ pus rem.igit᷑. Pꝛima ꝑs añtis ptʒ.qꝛ coꝛpꝰ circulare mouei circa mediũ.ſed infiniti no eſt mediũ.ergo nul lum coꝛpꝰ circularit᷑ motũ eſt infinitũ Scda ꝑs añtis pꝛobat᷑ duab rõnibo. Pꝛia.qꝛ ſi eſſʒ aliqð coꝛpꝰ recte motũ infinitũ ipᷣʒʒ hiet aliquẽ locũ infinitũ ad que mo ueret᷑ nafalit.⁊ aliũ ad quẽ moueret᷑ pᷣter naturã.⁊ ſic eſſent pła infinita. Scða rõ.qꝛ ſi eſz aliqð tale vel ipᷣʒ moueret᷑ a ſe vł ab alio. Nõ a ſe qaꝛ tũc eſſʒ aĩial.lpoſſi⸗ bile ãt ẽ aliqð aĩal eẽ infinicũ. Nõ ab alio qꝛ tũc eent duo infinita ſcʒ mouẽs ⁊ id qdd mouet᷑. Scðᷣa ↄcluꝰꝑ quã repiobat᷑ opio ODemocriti ẽ.nõ eſt ponẽdũ aliqð coꝛp infinitũ ↄpoſitũ ex infinit/ coꝛꝑib⸗ eiuſdẽ rõnis diſtqtib ab ĩuicẽ ꝑ vacuitates ꝓbat᷑ trib rõiby. Pꝛia qꝛ oĩm illoꝝ co:ꝑm eſſʒ vnꝰ motꝰ qð eſt flm.ↄñna tzʒ qꝛ vbi fert᷑ rota ᷑ra ⁊ vnus glob.⁊ vbi fert᷑ totus ignis vna ſcitilla.Scdᷣa rõ.ſi illa coꝛꝑa eẽnt eiuſdẽ rõnis tũc aut qdðᷣlibz eſſz graue aut qðlibʒ leue.⁊ ſic qdᷣlibʒ mo⸗ ueret᷑ deoꝛ ſuʒ.⁊ ꝑ ↄñs nullum eſſʒ ſurſuʒ.aut qd libʒ mou ereĩ᷑ ſurſuʒ ⁊ ꝑ ↄns nullũ eſſʒ deoꝛſuʒ.Tercia rõ eſt ſi illa mone rent᷑ vno motu ſᷣm naturam mouerent glio pᷣter naturã.⁊ ſic eẽnt pła infinita. In hoc 3 ractatu huiꝰ libꝛi det᷑ mjat phs de vnitate ⁊ pkalirate mũdi.⁊ ondit to vni uerſuʒ eẽ finitũ ſpᷣm młtitudinc᷑.⁊ ↄtinet duo capła In pᷣmo ꝓbat ꝙ tmeſt vnꝰ mũ dꝰ.⁊ intẽdit hãc ↄcłonem tm eſt vnꝰ mũdꝰ. Pꝛo cuiꝰ pbatõne pᷣmittunt᷑ qtuoꝛ ſuppões. Paia.oĩa coꝛꝑa mouẽt ⁊ mouent᷑ pᷣm naturã 2 pꝛet᷑ naturã. Scðda.coꝛpꝰ mouet᷑ natalit᷑ ad locũ in quo nafalit᷑ qͥeſcit.⁊ ecõtra monet᷑ violẽte ad locũ inq̊ violẽte qͥeſcit. Tercia ſuppõ.ſi aliqᷣs motꝰ ſie violẽtus alicui coꝛꝑi Irius ẽ eidẽ natalis.Ar᷑ta ſumõ.ſi eſſent ples mũdi coꝛpa vmiꝰ eẽnt eiuſdẽ ſpei ⁊ tutẽ cũ coꝛpi bus alceriꝰ. Qð ptzʒ pᷣmo.qꝛ niſi ſic mũdꝰ diceret᷑ de illis equoce. & nõ derent dici płes mũdi. equocata em nõ nũerant᷑ in noĩe equoco. Scðo ptʒ.qꝛ motꝰ coꝛpoꝝ huiꝰ mũdi ſtꝭ finiti qꝛ ſte tm̃ tres. ⁊ ita etiã eẽnt motꝰ coꝛpm alteriꝰ mũdi.g hoꝝ coꝛꝑm ⁊ illoꝝ motꝰ eẽnt e⸗ iuſdẽ ſpẽi.⁊ ꝑ ↄns etiã ipᷣa coꝛpa. Pꝛoba ᷑ ergo pᷣdeã ↄcluꝰ tribi rõniba.q; pᷣma ẽ ad ipoſſibile.⁊ alie due ſt/ oñſine.lſi ergo pᷣma. ſi eẽnt płes mũdi tra vniꝰ moueret᷑nafalit᷑ ad mediũ alteriꝰ cuʒ eẽnt ciuſdẽ ſpẽi ſi hoc ẽ ipoſſibile qꝛ tũc tra in ꝓpꝛio loco natalit᷑ aicẽ⸗ derz eo ꝙ moueret᷑ a medio. Scdða rõ.inotꝰ celi ẽ ſem pit᷑nus.q̊ tm̃ vnꝰ. ↄña tʒ qꝛ in ſempitnis nõ ſtꝭ plura E in didua ſub vna ſpẽ. ſed ſi ſit tin vnꝰ motꝰ? celi pᷣmꝰ eſt tm̃ vnũ celũ ⁊ ꝑ ↄñs vnꝰ mũdꝰ. Cercia rõ.tm ſt tria loca coꝛꝑm.iſ.i medio.circgꝗ mediũ.⁊ locus intmediꝰ iſtoꝝ. ʒzoia illa loca ſtꝗ in p mũdo. ⁊oĩa locata Sʒ ↄtra ̊ pot argui pᷣmo ſic.ſi eẽnt płetz mũdi eſſz nimia Diſtãtia fre vniꝰ a medio alteriꝰ. iõ nõ opterʒ eã mo⸗ ueri ad ipm Scðdo ariqꝛ q;uis coꝛpa ſumplicia illiꝰ mũdi ⁊ iſtiꝰ eent eiuſdẽ ſoci tñ dñt nuero.ilõ pñt nata pꝛim dece. 7 ctis młtoꝝ phᷣoꝝ dicẽtiũ motꝰ coꝛpꝑm nõ eſſe ad detig ta loca. ſed nuũc ad vnũ ⁊ nüc ad aliiũ Ad p iſtoꝝ d8ʒ c. ꝙ diſtãtia coꝛꝑm ñ variat naturã q ẽ pn? 2 cꝗ mouẽdi iõ ex qcũq; diſtãtia coꝛpꝰ mouet᷑ ad locũ ſibi natalXẽ. Ad ſcᷣm negat᷑ ↄna.nã oĩa coꝛꝑa eiuſdem ſpẽi mouent᷑ ad eũdem locuũ nũero.vt oẽs ꝑtes tre ad mediũ hꝰ mũdi Ad ʒ negat᷑ aſſũptũ.motꝰ em̃ na turales ſtᷣ ad dermiata loca ꝓbat᷑ trib rõnibo. Pꝛia. qꝛ oĩis motꝰ eſt de ↄrio in ↄriũ ſic ptz inducẽdo ꝑ oẽs motꝰ Vñ etiꝗ mot circularꝭ q̊dãmõ ⁊ Fm ſuas ꝑtes eſt de Irio in oriũ ⁊ quis in ſpo nõ ſit Irietas ᷣm pũ cta circuli.tñ bñ ̃m ea eſt aliq Zrictas.vt ſtę extrema dyametri. Scdᷣa ro. ꝗqnto tra eſt pinqᷣoꝛ loco deoꝛſuzʒ tãto velociꝰ mouet?᷑. Et ſiłr ignis qnto ẽ ꝓpinqͥo: loco ſurſuʒz. ergo ſi motꝰ eo ꝝ ſint infiniti ⁊ nò ſint ad loca determiĩiata poterũt fieri in infinitũ ve locioꝛes qð eſt ĩpoſſibile qꝛ tũc eſſʒ velocitas infinita ⁊ peroñs graut tas ⁊ leuitas infinita. Tercia ro. ignis mouet᷑ ad io⸗ cum ſurſum ⁊ nõ deoꝛſum.⁊ tra ad locũ deoꝛſum na/ turalit ⁊ nõ alit᷑ niſi violẽte. Naʒ ſi moueret᷑ violente deoꝛſum ⁊ quaſi ꝑ expulſionẽ tũc qᷓnto eſſʒ maioꝛ fra tãto tardiꝰ moueret᷑ ⁊ motꝰ eiuseſſʒ tardioꝛ ĩ fine q; — in pᷣncipio. Omia em a vi inferete lõgius fcã tardius ferůũturr· In hoc ſcðo capło ꝓ bat p hus ꝙ nõ pñt eſſe płes mũdi.⁊ arguit ad vtrãq; ꝑtem pᷣmo ꝙ ſic.qꝛ mũdus vel celũ ſᷣcat foꝛmã ſm ſe. ſed omis foꝛma ſm ſe accepta ẽ cõicabilis.ergo. Mi noꝛ: pꝛebat᷑.qꝛ ꝑ hoc differt foꝛma ſᷣm ſe a foꝛma ĩ ma⸗ teria. In ommibus em his que a natura ⁊ his qᷓ ab arte cõſtãtibus ⁊ gñant᷑ alteꝝ eſt ipᷣa ſm ſeipam foꝛma ⁊ mixta cũ mareria puta ſpere alteꝝ ſpẽs ⁊ erea qd qͥdẽ em erat eſſe dicẽtes ſpere aut circuli nõ dicimꝰ in rõne ereũ. Maioꝛ ꝓbat᷑.nã pꝛopt hoc refert dicere celuʒ et hoc celũ. ¶ (ũ em dico celũ dico foꝛmã.⁊ cum dico h celũ dico foꝛmã i matia.Alteꝝ em̃ h̊ celũ ⁊ celũ ſim⸗ plicit᷑ ⁊ hoc qͥdem vt ſpẽs ⁊ foꝛa hoc ãt vt mat᷑ie mix⸗ tum.nã alteꝝ huic ꝙ celo eẽ ⁊ celo ſimpkr Scdðo pᷣt argui ſic.ĩ oĩbus(q hñt foꝛmã in materia)pñt eſſe pła indidua ſub vna ſpẽ. in oĩbus em ſicꝭᷓ videmꝰ quoꝛũ cũq; ſubñe materia ẽ plura ⁊ infinita entia eiuſdẽ ſpẽi ſed celũ hʒ ſoꝛmã in materia.qm em eſt celũ ſᷣſibile ſin gulariũ vtic; erit.Fſibile em̃ ome in matia exiſtit Ad iſta argumra doᷣm ẽ.ꝙ celũ ſiue mũdus ↄſtat ex tota ſua matia.iõ nõ opʒ ꝙ poſſint eẽ płes mũdi.celũ em̃ ẽ qBd eoꝝ qᷓ er matia ſt?.no tñ ↄtĩgit fcõs eẽ ples mũdos ꝓprer oeʒ materiã.ſicꝭ ſi eſſʒ vnꝰ naſus ↄpoſitꝰ ex õni carne ex qua põt ſieri naſus.⁊ ideo eſſʒ ſimꝰ.q̊ nõ poſ ſent eè pła ſimia.ſi em ſimitas ẽ cumitas ĩ naſo ⁊ i car ne ⁊ eſt matia ſimitati caro ſi ex oĩibꝰ carnibo vna fiat caro ⁊ exiſtat in hac ſimũ. nihil vriq; erit alind ſimũ necq; ↄtigit fcũm eẽ Silr ſi eſſ vnꝰ hõ ↄpoſitꝰ ex oibꝰ carnibi ⁊ oſſib ex qbꝰ hõ pᷣt ↄponi ⁊ ille eẽt incoꝛrup⸗ tibił nõ poſſet eẽ plyes hoĩes.nã hoĩs ſtꝭ mat᷑ia carnes ⁊ oſſa ſi ex õni carne ⁊ oĩbus oſſſbo hõ fiat ĩpoſſibilib⸗ exntiby diſſoluta eẽ nõ vtiq; ↄtigit aliũ hoiem eẽ Ad oñde ꝙ celũ ↄſtare ex totaſua matia ⁊ ñ eẽ ples celos ſupponedũ ẽ ꝙ celũ ca: du płr. vnoꝰ ꝓ vltia ſpera.ↄſue uimꝰ em̃ qð extreꝰ er q; ſurſũ maxie vocare celũ ĩ q̊⁊ dinũ oẽ lotatũ ecẽ diciꝰ Scðdo capit p aggregato exoĩ bus ſperis circularit᷑ motis. Tereio mõ ex oĩb coꝛpo rib tam recte qᷓ; circularit᷑ motis totum em ⁊ om̃e ⁊ cõ ſueuimꝰ dicere celũ.et ̊ vltimo mõ accipitur hic Eſt igit᷑ ᷣma ↄcluſio extra celũ nõ aliqð coꝛpꝰ.pbat᷑ qꝛ v bi eſſz ſimplex vel mixtüũ.? ſi ſimplex vxł eẽt recte vł e liter moueri ad loca dꝛã nñero. Tercio pt argui ex di cilerit 14 tnicel llstet biſpii⸗ urtbi ldcop Pus iin nu net pte imnon tum ci c lorpe n puslzn ho in tlluzbe opus ae nius ſiuen ſepein übn uzp los lost lubtl ſuffu ltem gei ettrao⸗ nihin lterno.4 nuereft ſſthis hrötent ſummͤp dieſzyl ad hit duz ſht nullo in mutabi gliud m indigun h loſophe ponlttr ttotinen nereopi Miamor nls lan im Nentibrn sope ſodoel ttes ner F Arn Jon al ſeng banch ſee i⸗ nading bckadde i iin ige mſizſu eneiglͤt Waaehräſen as esffe Mimiin rhninc din naitthi iefpſiulii E Mapfni ncktbedein igingke dtninadhe ihansg ici ns wut Woch watt migiinz gus imeis dee ſcochh unginmig iAirniſnt NEidi nboi bi jn ſng! sſence Nin inin mianli irunduh atin düſng unnte nin K Sbeſt mahitcſ ndn u nitand! istugd ridittihi asiwoti ai lennmunh ſatumnd uinſin linni⸗ ietshes ninſtn, mantil n ngriyath nun i urMe nſeniß Gitnann Areſtotelis culariter motuʒ Nõ põt dici ꝙ ſimplex cireularit᷑ mo tuʒ qᷣa vel moueret᷑ ibi ̃m naturã vel non. Si ᷣm na⸗ turã celũ buiꝰ mundi naturalit᷑ moueretur ad locum illiꝰ coꝛꝑis qꝛ idẽ nũero ẽ locus coꝛꝑm ſimpliciũ eiuſ dẽ ſpct. 2 ita deſcẽderet qdᷣ ẽ ipꝛobatü Si vopterna turã ibi eſſʒ mouerer ibidẽ vbi aprũ natũ ẽ moueri ali ud coꝛpꝰ ſʒ naturã. Nõ pᷣt etiã dici ꝙ extra celũ ſit coꝛ pus ſimplex recte motũ.qꝛ vel ibi eſiʒ ſm naturã vłpᷣ ter naturã nõ ſᷣʒ naturã qꝛ alia ſunt loca hmõi coꝛpũ nec pᷣter naturã qꝛ ibi nõ ẽ natũ eſſe aliud coꝛpus ſiłe ſm naturã Nec põt etiã dici ꝙ extra celũ ſit coꝛpꝰ mix tum cũ mixiũ moueat᷑ ſᷣm naturã elemeti pᷣdominãtꝭ⸗ Olx qᷣb ptʒ ꝙ extra celuʒ nõ eſt locus qꝛ locꝰ nõ ẽ ſine coꝛꝑe nec etiã eſt vacuũ.qꝛ vacuũ eſt locꝰ in q̊ nõ ẽ co2ꝛ pus ſʒ na tũ eſt ecẽ.nec etiã eſt tpᷣs qꝛ tᷣs ẽ nũerꝰ motꝰ q nõ ẽ ſine coꝛꝑe. Manifeſiũ ẽ igit᷑ ꝙ neq; coꝛpꝰ neq; va cuuz neq; tps eſt extra celũ qꝛ neq; eſt neq; ↄtigit fieri coꝛpus. Scðᷣa ↄcluſio.celũ ↄſtat ex tota ſua materia 3 9: coꝛꝑa ſenſibilia ſtꝭ materia celi ſʒ extra celũ nõ ẽ aliud coꝛpus ̊. Tertia ↄcluſio nõ pñt eſie plures celi ſiue mũ di.pʒ qꝛ ĩ illis (q ↄſtãt ex ſua tota materia) nõ reꝑiunt᷑ plura ĩdiuiqua ſub vna ſpẽ ſʒ celũ ſiue mũdꝰ eſt hmoi igit᷑. Ad ſtiẽdũ ãtqͥ ⁊ qlia entia ſint extra ce luʒ ponũtur qͥn q; ꝓpꝛietates eoꝝ. Pꝛima ẽ ꝙ neq; ſtꝭ ĩ loco necq; in tꝑe neq; eniĩ in loco q thi apta nata ſt neq; tꝑs ipᷣe facit ſeneſcere. Scdᷣa ꝓpꝛietas.qꝙ ſint itrãſmu⸗ tabilia.Tertia eſt ꝙ hñt optimam viraʒ ⁊ ſibi maxie ſu fficiẽtẽ Onarta ẽ ꝙ ſis eterna ⁊ bñ dicta ſt eb ãtiqͥs eterna. quaſt exera ſminum pncipio. et fine carẽtia ne q; eni eſt nullius trãſmutatio eoꝝ q̃ ſuꝑ eã q maxime extra oꝛdinatcã latõeʒ ſʒ ĩ materialia ⁊ ĩpaſſibilia opti mã hñtia vitã ⁊ ꝑ ſe ſufficiẽtiſſimã quã pficiũt ex toto eterno. Quĩta ꝓpꝛietas ẽ ab hmõi entib hñt alia eẽ et viuere ſᷣm diuerſos gradus ꝑfectõis vñn ab his picatũ eſt his qͥ dã clariꝰ his qͥdã obſcuriꝰ eſſe ⁊ viuere. Oꝭ hmõi entia ſint intrãſmutabilia et ſignãter pᷣmũ ens ſummũ pꝛobat᷑ dupłr. pᷣmo qꝛ oʒ mouẽs excedere mo bile ſʒ nihil excedit nihil ẽ meliꝰ nihil dgniꝰ pᷣmo en te Den ꝓbar᷑ qꝛ om̃e qð trãſmutat᷑ aut trãſmutat᷑ ad hñdũ aliqð qð eſt ſibi deficiens aut ad acquiren duz ſibi aliqð ↄueniẽs q̊ indiget.ſʒ pᷣmũ ens ⁊ ſũmuʒ nullo indiget neq; hʒ aliqͥd diffiniens Sopoꝛtʒ intrãi⸗ mutabile neceſſariuʒ eſſe om̃e pᷣmuʒ ⁊ ſũmũ.neq; emʒ aliud melius eſt qdᷣ mouebit neq; hʒ opoꝛtʒ nihil neq; indiguus eoꝝ que ipſius bonoꝛum nullius eſt (Lis autes) in hoc quarto tractatu oſtedit phi loſop hus totũ nere opiniones antiquoꝝ de ꝑpetuitate mundi qᷓ; pꝛo pꝛiam opinionẽ ⁊ hoc ꝓpter tres rõnes.pᷣma qꝛ ꝓbatõ nes illaꝝ opinionũ ſunt obiectões ad opinioneʒ pꝛo⸗ pꝛiam Scdðᷣa qꝛ vera opinio ſiet magis credibilis au dientibus ſi iuxta ponatur illis opinionib: Tertia qꝛ viſis opinionib alio? non videbunt᷑ eẽ relicte et re- pꝛobote ſine ratione et pꝛopter odium. opoꝛter enim in qſitoꝛes vᷣitatꝭ nõ inimicos eẽ iudicaturos vᷣo ſuffici enter. Fuerunt ergo tres opiniones de gñatione mun di. pᷣma ponit mundum eſſe genitũ ⁊ incoꝛruptibilem Secunda ponit ipſum eſſe genitum ⁊ coꝛrupribilem. Tertia ponit ipſum eſſe generabileʒ et coꝛruptibilem viciſſim ita ꝙᷣ hec viciſſitudo gñatiõis ⁊ coꝛruptiõis ſemꝑ fuit in pꝛeterito ⁊ ſemꝑ erit in futuro. Ad repo bandum ergo has opiniones ponunt:᷑ ↄcluſiones ſeq̃n tes. Olſt ergo ſecũda cõcluſio huius capituli.irratis niuerſuʒ eẽ infinttũ ſᷣm duratiõeʒ Et ponit tria capła. Pꝛimũ eſt de opiniouib antiquoꝛuʒ et ↄtinet qua tuo:ꝛ ↄditões. Pꝛima ↄuemiẽs ẽ pus po⸗ Folio Pꝛobatur duabus rationibi.pᷣma illa ſunt ronabilia et ſuſci pienda que videntur in ommb vel multis ſi⸗ milibus.ſʒ contrarium accidit ſic dicentibus Nã om nia (ꝗᷓ generantur) videntur coꝛrũpi. Tertia ratio.ſi mundus eſſet factus ex aliquo pꝛincipio vel gñe illð pncipium potuit aliter ſe habere ꝑ alia ſecula vel nõ. ſi non tunc mundus non eſſet factus ex eo.ſi ſit adhue habebit eandem naturam vt ſcʒ poſſit aliter ſe habe⸗ re ⁊ ſic mundus erit coꝛruptibilis. Nec valet dicere ad defendendum actoꝛem illius opinio nis ꝙ hoc di⸗ cit per mo dum erempli non tanq; verũ ſʒ gratia doc⸗ trine ſicut multocies aceidit in deſcriptiomb figura rum qꝛ ad ea (q̃ fiunt in hmõi deſcriptionibo) non ſe⸗ quitur aliqð impoſſibile ſicut ſequitur ad hoc dictuʒ Terria ↄcluſio.dicere mundum multotiens genera⸗ ri et coꝛrũpi ꝑ ↄgregatõem et ſegregatõem elemento⸗/ rum eſt irrationabile.qꝛ gñatio ⁊ coꝛruptio ſtꝭ muta tio nes determinate ad ſubſtantiam ſʒ ꝑ ↄgregatiõem et ſegregatiõem talẽ non fieret mutatio nili in oꝛd ine et ſiu elementoꝛum ergo. Quarta ↄtluſio impoſſibi⸗ le eſt mũduʒ eſſe genitũ ⁊ coꝛruptibileʒ nõ tñ regnabi lez. pʒ qꝛ: pꝰ coꝛruptõeʒ eiꝰ materia ſua eſſʒ in potẽtia ad foꝛmã ſicut erat añ generatõeʒ qꝛ materiaſ,man 6Headeʒ roe ꝗpꝛius potuit generari etiaʒ põt regñari In B ꝛ capto ponit p hs diſtictões quoꝛũdã noĩm valẽtia ad ſeqntia. t dicit ꝙ mo domẽ et di ſtinguẽdũ mõs gnabił⁊ igñabił coꝛruptibil et ĩcoꝛru ptibił.nã młriplex ĩdiſtictũ parit ↄfuſionem O(iã ſi ꝓpõ ſit vera in oĩ ſenſu.multipłr eni dictuʒ. Et ſi nul/ la dẽa ad ſmonẽ.neceſſe ĩ tellectu ↄfuſe hãe dicto diui ſo multipłr taq; indiuiſo vtat᷑. manifeſtũ enĩ ſ̃ᷣm quã natura ipi accidit qð dictũ eſt. Eſt ů̊ pᷣma diſtictõ in genitũ dicit᷑ tribꝛ modis.pᷣmo dicit in genitũ qð nũc ẽ er pus nõ erat nõ tñ icipit ꝑ gnatiõem ſicut qᷣdã dicũt de motu ⁊ tactu Scðo dicit᷑ ĩgenitũ qð põt fieri ⁊ coꝛ⸗ ruũpi ſʒ nõdũ eſt Certio mõ dicit᷑ ĩgenitũ qð nõ Heſſe⸗ ri ⁊ hoc vel ſimpłr eo ꝙ nulloꝰ pᷣt fieri vel non fa neq; c ito neq; bñ. Scða diſt inctio genitũ dẽ tribꝛ mo dis. pᷣmo ðꝛ genitũ gð pᷣus nõ fuit ⁊ poſtea ĩcipit eẽ ſiue p gnatõeʒ ſiue nõ. Scdᷣo mõ qð p̃bt fieri ſine addito ſi⸗ ue facile.Terrõ mõ cuiꝰ eſt gñatio qᷓ ẽ mutatõ de nõ ente ad ens ⁊ hoc ſiue ꝑ gnatõeʒ exiſtat ſiue nõ du exi⸗ ſtat ſʒ tñ poſſet ꝑ gñatoeʒ exiſtere. Tertia diſtictõ coꝛ ruptibile dẽ tribꝛ moð.pᷣmoꝰ ðꝛ coꝛruptibe qð pᷣus ẽ ?2 poſtes ñ ẽ ſiue ꝑ coꝛruproeʒ ſiue nõ Scðoꝰ qð pᷣt ðᷣſine re eẽ ꝑ coꝛruptõeʒ.Tertios qð facile coꝛrũpithuarta diſtictõ ĩcoꝛ ruptibile dẽ triplicit.vnoꝰ dꝛ illð̊ qd põt deſinere eẽ ſʒ nõ ꝑ coꝛruptoeʒ. mõ dẽ incoꝛruptibile qð nũc ẽ ⁊ nulloꝰ pᷣt deſinere eẽ. ʒꝰ mõ dẽ alið qð ñ faci le coꝛrũpit᷑ Incoꝛruptible ãt ꝓpᷣe dictũ ſit diminit᷑ ĩcoꝛ ruptibile ẽ qð nõ pᷣt coꝛrũpi ſic ꝙ qñq; ſic ⁊ poſtesa nõ ſit. ingeĩtũ vero ꝓpꝛie dictũ ſic diffinit.ẽ qðᷣ iĩpoſſibile FE nõ eé ſic ꝙ pus nò ſit ⁊ pꝰea nõ hẽat eẽ. Quita diſtictõ poſſibile ⁊ ipoſſibile dicũ dupłr Vnoꝰ abſolute.⁊ ſie illð ðꝛ poſſibile qð põt eẽ verũ.et impoſſibile qð nłloꝰ põt eẽ verũ.ſicut dyametꝝ eẽ ſimetꝝ Alio mõ ðꝛ poſ ſibile ᷣm poñaʒ actiuã ⁊ paſſiuã.vt aũt videat᷑ a q̊ ſu munt᷑ intelligendũ eſt.q poña aquo ðꝛ poſſibile deno minat᷑ a maximo ĩ qð põt.vᷣrus aũt excellentie eſt vt ſi quis poſſit ire ꝑ centũ ſtadia. vel poꝛtare cẽtũ talenta cuiꝰ poña denoĩatur a centũ ⁊ nõ a duob vel tribi.qꝛ qð nõt in maiꝰpõt ⁊ in minꝰ Sʒ impoñna a qͥ ði impoi ſibile denoĩat᷑ a minimo ĩ qd nõ põt.vt qͥs poſſit ire & centũ ſtadia.nõ aũt ꝑ centum et vnuʒ Guis etiã ix 2 nale eſt dicere munduz eẽ genitum ⁊ incoꝛruptibiles cilit Queſtiones ſe nõ poſſit ire ꝑ centũ ⁊ duo ſtadia.vł ꝑ centum et tria tn eius impona denoiabitur a centũ ⁊ vno Eñn nos de terminãtes eius imponaʒ dicimꝰ ꝙ nõ poſſet ire ꝑ cen tum ⁊ vnũ ſtadia. Et ſi arguat᷑ ꝙ nõ opoꝛtet ꝙ ſi ali⸗ quis videat maiꝰ coꝛpꝰ ꝙ ꝓpterea videat minꝰ.aut ſi aliquis audiat maioꝛe ſonũ ꝙ et minoꝛẽ.g̊ no optet ꝙ ſi poſſit in maiꝰ ꝙ poſñt in minꝰ.Hom eſt.ꝙ aliqd pt in maiꝰ vel minꝰ oupłr. vno mõ ſᷣm rem.alio mo ſpᷣm xx tutem.q;uis aũt in audiendo puum ſonũ ſit minꝰ m rem.ſiue exꝑte rei.tñ eſt ibi maiꝰ ex parte virtutis. (ODetminatis autem his) In hoc tercio capitu lo oſtendit p h ↄuercibilitarem illoꝝ terminoꝝ gene rabile ⁊ coꝛruptibile ex alia ꝑte.et ðᷣt ꝙ impoſſibile eſt a liq ð̊ genitum eſſe in coꝛruptibile.et aliqð ingenitũ eſſe coꝛruptibile. Ad hᷓ aur oſtendedum ponũtur quinq; ſuppolitiões. Pꝛima cũ poñna termine᷑ ad maximuʒ poñna ad rem terminatur ꝑ aliqᷣ tps ita ꝙ ꝑpetuo tꝑe res nõ po etr non eſle. otʒ nam alit᷑ eſſet in tpe infimto et nõ eſſet in ſꝑe infinito et ſic in eodem tꝑe eſſet ⁊ nõ eet cum nõ poſſet eſſie ſimui duo tpꝑa infinita in quoꝛũ vno res habeat eile. ⁊ in alio no eſe. Scda ſuppoſitio poſ ſibile ⁊ impoſſibile verũ ⁊ falſum dicũtur dupixr ſcʒ ex ſuoſitiõe vt ſi diceremꝰ triangulũ habere tres ſi ſit ꝗdratum et ſimpticit᷑ ⁊ abſolute. vt ſi dicamꝰ impoſſi bile eſſe dya netꝝ eſſe ſimetꝛ. Tercia lummoſitio nõ eſt idem aliqd eſſe falſum ſimpłr ⁊ impoſſibile ſimper Nam te ſtare eſt ſimplr falſum ſi tu nõ ſtas et tñ nõ eit imopoſſibttle OQuarrta. impoſſibile no ſedrur niſi ex in poſſibili Quinta q; uis aliqͥd ſim habeat ponaʒz ad oppoſica. vt ad ſedere ⁊ nõ ſedere mhil tn hʒ ponaʒ vt ſimul habeat oꝓppſita mhil em hʒ ponaʒ vt ſimul ſe⸗ deat et nõ ſedeat vſt/ ſn ꝓpoſitis ponmitur hec pꝛima con cluſio.nullũ ſempicernũ eſt genitum vł coꝛrupribile pꝛo batur trib rationtbo. ſi aliq ſempit᷑num eſſet coꝛrup⸗ tibile vel genitũ ide ſimal eſſet ⁊ nõ eſſer.ↄns e impoſſi bile S ⁊ ans ſicut peʒ ꝑ quartã ſuꝓpoſitioem ↄna vero ptʒ qꝛ ſempitnũ eſt ſꝑ ens genirum aut ⁊ coꝛruptibile eſt qnq; nõ en Scòᷣa ratio.nullũ ſemotternũ ↄtingit qnq; nõ eſſe. & nec genitũ aur coꝛru tibile Lener ↄna a ſuperioꝛi zd inferiꝰ negatie. na 3 oↄtinges no eſſe eſt ſu perius ad gemtum v'/ coꝛruoribile cũ ſeqtur ad vrruũ⸗ q; eoꝝ. Pio tercia ratiõe ſupponedum ꝙ ſꝑ ens oppo⸗ nmit᷑ dicvꝛie nõ ſꝑ ens ⁊ ne ſꝑ nõ ens cui ↄdicit non ſꝑ nõ ens.ſuponit᷑ etiã. ꝙ ulaꝝ ↄoriaꝝ negatiua ſte medi⸗ a inter eas. ita ꝙ nõ ſo ens ? nõ ſo no ens.vł qnq; ens et iq; nõ ens mediat inter ſꝑ ens et iater ſemper nõ ens lous ſuppoſitis olſponant᷑ ꝓpoſitiões oxpo ſite in figu ra quatuoꝛ anguloꝝ. ⁊ ſit a ſꝑ ens b ſꝑ nõ ens c nõ ſꝑ es d non ſp nõ ens Cuc ſic arguitur cuicũq; ineſt a et b illi nõ ineſt get d ſed ome ſempiternũ eſt a et b. nulli ineſt get d. Scõòa ↄcluſio. nullü ingenitum vł inco:rup ribile eſt genitũ vi coꝛrupnibile ptzʒ ex dictis.qꝛ nulluʒ ſempiteraũ genitũ. v' coꝛrutibile. ome ingemrũ vel incoꝛruptibile ẽ ſempiternũ g. Ex qbus prz ꝙ ingeni⸗ tum ? inco:ruptibile ↄuertuntur int᷑ſe.qꝛ ↄuerrunt᷑ cũ vno tercio.ſcʒ en ſempitno. Tercia ↄcluſio genituʒ er coꝛruptibile uerrunt᷑ ita ꝙ ome genitũ ẽ coꝛruptibi le ⁊ Se coꝛruptil e geitũ pbat᷑ tib rõſbo eꝛia.qꝛ vł coꝛ rupeibile e genien ⁊ ſic habet᷑ itentũ vł igeitũ ⁊ ſic erit ĩ coꝛtupiibile q; e im poſſithile.ñſ imiur vl genitũ e coꝛrup cLibile. er ſic haber intentu. vi inco:ruptibile ⁊ ſic e inge⸗ mrũ qᷣ ẽ impoſſibile. Scdᷣa ratio. ingenirũ ⁊ incoꝛrup “ tibile ↄuertũt.g genitũ ⁊ incoꝛruptibile. Tercia ralio pꝛimi de ce.⁊ mũdo genitũ ⁊ coꝛrupti hile ſtꝭ vnũ med iũ int᷑ ſ ens.⁊ ſp. ns ens. ſtꝭ em idem.q qnq; ens.et qq; nõ ens ↄſequunt᷑ ̊ ſeinuiceʒ genitũ ⁊ coꝛruptibile t poſtea rlumit ph̊ᷣs tres ratiões ad ꝓbanduũ.ꝙ nullũ gemitũ ẽ incoꝛruptibi le et nullũ ingenirũ coꝛruptibile. Sʒ aliqͥs poſiʒ obice⸗ re ꝙ geni tũ et coꝛruptibile non ↄuertunf imo ꝙ aliqð genitu ſit incoꝛruptibile.qꝛ q icoꝛruptibile habeat po⸗ tentiã ad ſꝑp eẽ. P eſt reipectu tał futu ri. gemtũ aüt bʒ ponaʒ ad nõ ee reſpectu tlis pᷣteriti. idex pᷣt eẽ genitũ et incoꝛruptibile. Ad q̊ dᷣm ẽ negã do aſſũptũ de geni to.qꝛ ad pᷣteritũ nulla ẽ pona.ſʒ ſolũ ad pñs et ad futu rum.neq; em vna vᷣtus eiꝰ.qð e factu ee eſt.ſʒ eiꝰ qð eẽ ad futuꝝ· Q.uarta ↄcluſio.necè eſt ꝙ ome coꝛrupti bile aliqũ coꝛrũpat᷑ impoſſil Siqͥde coꝛruptibile ens nõ coꝛruptũ eẽ qñq; ꝓbatur duabo ranoõibo Pꝛma qꝛ ſi nõ. tũc ideʒ poſſet ſꝑ eẽ ⁊ aliqñ nõ ee.̊ ide ſimł poſſit eẽ ⁊ nõ eẽ Ans ptʒ qͥ ad pꝛim pteʒ.qꝛ ex q̊ͥ ↄtingit ipᷣm nõ coꝛrũpi ponitur ineſſe ipʒʒ nõ coꝛrũpat᷑.iũc ſp erit poõt ſo ec.q̊ ad ſcdᷣaʒ ꝑtem.ptʒ qꝛ cũ ſit coꝛruptibile pᷣe aliqn nõ ee. Scda ratio.necè ẽ ome alterabile ↄpoſitũ ex zrijs aliqũ coꝛrũpi.g õe coꝛruptilł de nccitate coꝛrũ pet᷑. Coꝛruptibilia em ⁊ gñabilia ⁊ alterabilia.cũ alte rant᷑ orijs (ex qb ↄſtãt) nata entias ab eis ipis coꝛrup Pomt auᷣt phs an iſtã ratiõeʒ vnã aliꝗ q ꝓbat. nullu genitũ eẽ incoꝛruptibile ⁊ eſt hec.ſi aliqᷣd ſꝑ fiut in pte⸗ rito et poſt h̊ nõ erit. vłſi alqͥd ſꝑ erit in futuro ⁊ ante nõ fuit. aut &c a caſu. aut a natura. nõ a calu qꝛ q ẽ ca ſu nõ eſt ſꝑ nec frequẽt ſʒ raro c a natura ⁊ no ab alia qᷓ; a materia.materia em ẽ cã qre aliqͥd hʒ eẽ vł no eſſe ſʒ materia ſꝑ manet eadẽ.q̊ ſo illð ha bebit ponaʒ ad eẽ poſt nõ eẽ Circa hũc textũ ſt qtuo: dubia. Pamũ dubium. Vtꝝ oõẽ coꝛruptibile de neceſſitate coꝛrũpet᷑ Dðʒ eſt oc coꝛruptihile coꝛrũpet᷑ de neceſſitate capiẽdo neceſii⸗ tatẽ ꝓ neceſſitate narurali.ſʒ nõ capicdo neceſſitateʒ ꝓ neceſſitate ſimpłr Vñn ſᷣm opĩonẽ phᷣi. hec ꝓpõ ẽ neceſla ria. oe coꝛruptihile coꝛrũpet᷑.licʒ nõ neceſſario ſʒ ↄtigẽ ter ſᷣm veritatẽ tñ ⁊ fide illa ẽ falſa poſſi em qðcũq; coꝛ ruptibite ꝑpetuari ita ꝙ nuq; coꝛrũpere Scdðm du bium. Vtꝝ ome ingenitũ ſit incoꝛruptibile.videt᷑ em ꝙ nõ Hã aia ⁊ celũ ſtꝭ ingenita et in m fide ſtę coꝛrup tibilia Hom e ꝙ ome ſempit᷑nuũ e ingenerabile 2 incoꝛ ruptibile. ð: em ſempit᷑nũ ex eo ꝗ ſꝑ eſt. et ſimiir inge⸗ nerabile ? coꝛruptibile.coꝛruptihile aũt ⁊ ingenitũ qn⸗ qᷓ; ſ ⁊ qnq; nõ ſte.ꝗᷓ ome ſempit᷑nũ ẽ ingenerabile ⁊ in coꝛ ruptibile.vñ licet aĩiã ⁊ celũ nõ iceperint ꝑ generatõ nem naturalẽ.qͥ d qͥd em e incoꝛruptibile ẽ ingenitũ in inceperit tñ bñ ꝑ creatioeʒ q nõ eſt generatio naturalis Terciũ dubiũ vtꝝ õe gnabile gñabit᷑. Ddm eſt ꝙ ſimpłr loquẽdo aliqͥd ẽ gnabile totalitatie tmiatiue lſi ue ſubiectie qdðᷣ nũq; gnabit᷑ſicut ptʒ de materia aſini coꝛrupto aſino põt em̃ deꝰ facere ꝙ illa materia nuncq; gnabit᷑ ſubiectie cũ poſſit eã anihilari.vł poſſet foꝛmã in ea ꝑpetuare ſʒ loquẽdo ſᷣm curſum nature om̃e gña bile ſubiectie gnabit᷑ et nõ omme gnabile termiatie gnabi tur.licet de qł ibet ſpe gnabiliũ ſᷣm ph̊m aliq res gene⸗ rabit᷑. ¶.uartũ dubiũ.vtꝝ ſuꝓpoſita et᷑nitate mũdi galiqͥd ide poſſit habere ponaʒ ad ec ⁊ ponaʒ ad nõ eſſe ptpᷣs infimtũ.Supponedũ ẽ pꝛimo ꝙ tpᷣs põt dici infi nitum Vno modo in altrero extremoꝝ tantum ſcʒ vel a ꝑte an vł a ꝑte poſt Alio modo pꝛo vtroq; extremoꝝ 7 glan lepot lsin rupatt lecl⸗ lotzi 6 etq Gno led dein Eim poh Nre⸗ du pide ade OUo mi ſiuefint loafi ponaa gerced ſindi lnduas dootte noeran ſieetd bile y inſtän demn 3 dicere ſtioie ₰ Vr Actu latur! de Peati de dp rh Al ii⸗ n 8 fmend ernhth N nog icd Cher nnüithr aggni hideg ctadſaun hech . 1 ecitaeteni dsigsani, iru gäurize auun tne 1cug cdie m1wed lhai Koͤck te iizadi . Dict Nice i netſtaq⸗ epiintct cdace 4 Sd tbieoctan nidicr gAetin trinik i e e ett nii ingin o N ni ct ihii caunti mnunmi, ſluni mumig iſs uinnil Shindliii Ngamin’ Areſtotelis Similit᷑ poſſibile apit᷑ vno mõ pᷣuatĩe.vt ſcʒ inpoꝛtat carẽtiam vł diſtãtiam ab actu Alio mõ ꝑmiſciue pro⸗ poſſibili logico.vt ſcʒ inpoꝛtat nõ repugnãtiam actus DHdmi ;̊ ꝙ ᷣm vᷣritatẽ idẽ hʒ potẽtiã ad eſſe ꝑ tẽpus infinitũ ⁊ potetiã ad nõ eſſe vt hoc accipièdo ꝓpꝛie po⸗ tẽtiã Suppoſita tñ et᷑nitate tꝑis idẽ hʒ potetiã ad eẽ Ptꝑs infinitũ aꝑte añ ⁊ hʒ ponaʒ ad nõ eſſe ꝑ tepꝰ infi⸗ nitum aꝑte poſt Hã de qlibet foꝛma generica ꝑ tepꝰ in finitũ aꝑte añ verum fuit dicere.ꝙ ipᷣa potuit eſſe ⁊ de ꝗqlitet aiã creata veruʒ erit dicere ꝙ ꝑ tẽpus ĩfinitũ aꝑ te pꝰ erit qð nõ pᷣt eẽ Dðʒ ẽ vlteriꝰ ꝙ ſᷣm viaʒ phi im plicat dictiõez aliqð generabiliũ ⁊ coꝛruptibiliũ habe re potetiã ad eẽ ꝑ tpᷣs ĩfinitũ ⁊ etiã potẽtiã ad nõ eſſe ꝑ tpᷣs infinitũ Patet ſᷣm phᷣm.qðᷣlibet generabiliũ ⁊ coꝛ ruptibiliũ aliqñ nõ erit ⁊ tũc implicat ↄdictiõʒ ipᷣm nõ — eẽ alłs idẽ numero poſſit repduci.iðo implicabit Idic⸗ tiõeʒ ipᷣm hrẽ porẽtiã ad eile ꝑ tpᷣs infinitum aꝑte poſt Queritur vtrum Q.uelibʒ poña actĩa t᷑mĩetur ad maximũ in qð põt et qlibet poña paſſiua ꝑ minimũ a qͥ nõ pt Ar pᷣmo ꝙ nõ.qꝛ poña dei astĩa nõ ẽ mĩata ad maximũ qͥ An⸗ cedẽs patʒ.qꝛ pona dei nõ hʒ tminũ Confirmat᷑ poña dei nam habet magnitu dinẽ ; nonẽ detmiata ad ma⸗ ximũ nec ad minimũ Simlłxr ar de po ñijsaie etalijs qͥ nõ hñt magnitudieʒ Scðo ſic poñna dei pᷣt in q̃libet ꝑte ꝓpoꝛtioali ꝓducere vnũ lapidẽ pedalẽ.⁊ ꝑtes ꝓpoꝛti onabiles hoꝛe ſtꝭ ĩfinite actu pᷣt ꝓducere ĩ flnitos la⸗ pides ⁊ ex illis facere vnũ coꝛpꝰ ĩfinitũ ⁊ illi coꝛꝑi iteꝝ addere tłe coꝛpꝰ q̊ nõ ẽ fmiata ad maximũ in qð p̃:. (õfirmat᷑.nõ em p̃t aſſignari aliq̃ ꝑs ꝓpoꝛ tionabilis vniꝰ hoꝛe in q̃ deꝰ nõ poſſet ꝓducere vnũ coꝛpꝰ iſinitũ ſiue finitũ ̊ in qlibet ꝑte ꝓoꝛtiõabili poterit ꝓducerę coꝛꝑa finita vł ĩfinita Tercio ſic.ſi det᷑ maximũ inqͥ pona actia pᷣt.nccẽ ẽ ꝙ illa poña excedat ill marimuʒ &̊O excedit exceſſu diſihili ã in diſibifi.nõ in diſibili.qa Zindiſibili nõ fit exceſſꝰ.ſi dĩſibili diuidat᷑ ille exceſſus in duas ptes. ⁊ ad dat᷑ illi maxio media ꝑs coꝛrñs me⸗ dio exceſſui ad huc illa pona poterit illð mouere. et ſic nõ erat maximũ in qð illa pona pote?'at Quarro ſic ſi eẽt dabile maximũ in q̊ pt pona actia.ſeq̃ret᷑ q eẽt da bile vltimũ ĩſtans motꝰ.cũ maxime illð fieret ĩ vltĩo inſtãti motꝰ.ſʒ h̊ ẽ impoſſibile ſicut ſuꝑiꝰ patuit et eo⸗ dem mõ poſſet argui de numero l Afr auctoꝛi⸗ 1 11 Ti 1 tate phᷣi in tex Inopp oſi . m tu vbi videt᷑ dicere ꝙ poña actia ꝑ maximũ t᷑mĩatur Pꝛo ſolutiõe q̃ſtiõis ſoluẽde ſequũt qtuoꝛ qſtiões Oueſtio pꝛima VIty implicet Ʒdictiõeʒ.deũ ꝓducere aliqð ĩfinitũ in actu ſuppolitꝭ his qᷓ dicta ſtꝭ in tertio phiſicoꝝ Reci⸗ tãtur h̊ argumẽta ꝓ vtraq; ꝑte qſtiõis Vñ qdẽ dicũt deꝰ poſſet ꝓpducere młcitudinẽ actu ifinitã et etiam vᷣtutẽ ſiue qlitatẽ ĩtẽſibilẽ ſiue ĩ ificũ ĩfitã. Pꝛobat᷑ pꝛio 9: de facto ẽ micitudo actualit᷑ ifinita ſicut pteʒ de ꝑti be ꝓpoꝛtiõabilib ↄtinui Vnñ auguſtinꝰ ĩ ſcdᷣo de litero arbifio. capło decimo quinto ðt qͥd qͥd em̃ coꝛpꝑis ſeſu attingit᷑. iaʒ nõ vnũ ſʒ młta eẽ ↄuincit᷑.coꝛpꝰ ẽ em̃ et iõ bʒ ĩmutabiles ꝑtes.Scðdᷣa ſic deꝰ nõ pᷣt minꝰ ꝓducere Folio cxi. e R muleitudiẽ ifint ã qᷓ; ſip duxiſſet mũdum ab etno ge⸗ neratiõibo exiſtẽtib ↄtinuis ſʒ ſi B feciſſʒ ã cẽt actu ifi nita młtitudo aiaꝝ ̊ deꝰ pt ꝓd ucere młtitudinẽ actu ifinitã. Tercio ſic.qꝛ nłta ↄdictio im plicat᷑ ex ̊ ꝙ po nit᷑ aliq̃ mititudo actu ee ĩfinita.cũ ifinitas nõ tollit ra tiõeʒ młtitudis.vł aliqͥd nccã rio eã ↄñs.nec etꝭ magni tudo tollit rõʒ ĩfinitatꝭ ̊ Quarto ſic.ſi nõ eẽt poſſibile deũ ꝓducere qlitatẽ ĩfinitã ad alia foꝛaʒ itẽſibilẽ vel remiſſibilẽ ̊ ect.aut qꝛ unpoſſib ẽ aliqͥd actu eẽ ĩfinite pfectu.ã qꝛ impoſſibile ẽ aliq; creaturã eẽ ifinite ꝑfctõꝭ eo ꝙ tũc eq̃ret᷑ deo ĩ ꝑfectiõe.⁊ ꝑↄñs eẽt deus.aut qꝛ im poſſibile ẽ aliqͥd ifimte ꝑfectõꝭ eẽ minꝰ ꝑfectũ aliq̃ eiuſ⸗ qẽ rõnis.aut qꝛ impoſſibile ẽ ꝑtẽ eẽ eq̃lẽ toti ſʒ ꝓpt᷑ nłlũ iſtoꝝ h̊ ↄtigit Nõ ꝓpt᷑ pᷣmũ cũ deꝰ ſit actu ꝑfectõ ĩfini⸗ ta. ⁊ iõ actualitas ⁊ ifinitas nõ repugnãt. Nec ꝓpt ſcðʒ qꝛ poĩto ꝙ aliq̃ qlitas ſit ĩfinita inteſiue nõ ſeqᷣrur ꝙ ſix eq ꝑfecta ſic̃ deꝰ eo ꝙ deꝰ ẽ ĩfinita ꝑfectõ ſimpir qlitas aut iſta eẽt ĩfinita ꝑfectõ ĩ genere.qꝛ nõ ſolũ deus.imo etiã aliq ĩfinita altiꝰ rõnis eẽt pfectioꝛ.ſubã em̃ angeli⸗ ca eẽt ꝑfec tioꝛ tłi qlirate ⁊ ĩrellectio finita magnitudie infinita ſi eẽt Nec ꝓpt᷑ terciũ.nec q̃rtũ.ſic pʒ foꝛmã do ſi miles argumẽtatioes deĩfitꝭ ꝑtiba ↄtinui.aut em altſa ꝑs nõ ẽ ĩpoſſibił. aut neutra. Sʒ ↄtra h arguũt aliqͥ qͥ drupłr Pꝛĩo.qꝛ ſi deꝰ ꝓduceret aliq; młtitudinẽ actu ifinitã ipᷣe ꝓduceret ſeiᷣm. Patʒ ↄna qꝛ extra ĩfinitas entitates nõ ẽ alia ẽtitas. Ad iſtã rõʒ rᷣſpõ dẽt alij ꝙ eo dẽ mõ ſeq̃ret᷑. deũ iã eẽ coꝛruptũ ſuꝓpoĩta et᷑nitate mũ di.iã em̃ eẽnt ĩfinite ẽtitates coꝛrupte extra q̃s nihil eſt Tercio ſic.ſi deꝰ ꝓduceret młcitudinẽ ifinitã ĩdĩduo rũ alicꝰ ſpẽi.vt ifinitas aĩas.aut ĩfinitos lapides.tũc omis ẽtitas eẽt lapis vł al.⁊ ꝑ ↄñs deꝰ eẽt lanis Ad iſ⸗ tã reſpõdẽt negã do ↄnaʒ illo etꝭ dato.ꝙ in qͥlibet ↄti⸗ nuo ſint ĩfinite ꝑtes ꝓpoꝛtionabiles.nõ tñ ꝑtes ꝓpoꝛtio n abiles vniꝰ ↄtinui ſtꝭ ꝑtes ꝓpoꝛtiõabiles alt᷑iꝰ. Terci o ſic arguit᷑.ſi eẽt aliq młtitudo ĩfinita ſeq̃ret᷑ ꝙ vel ꝑs nõ eẽt minoꝛ toto cuiꝰ ẽ ꝑs.vł vnũ ĩfinitũ eẽt maiꝰ ali o qꝝ vtrũq; ẽ impoſſibile.ↄſtat em ꝙ ſi ex tota młtitu dine ifinita auferretur decẽ ꝑtes.adhuc reliq̃ eẽnt ĩfini te Et cõfirmat᷑ qꝛ in tłi młtitudine eent ĩfiniti binarij et ĩfiniti cẽtenarij.binariꝰ ãt ꝑs ẽ cẽtenarij. Ad illud re ſpõdẽt ꝙ ĩfinitis nõ ẽ totũ ꝓpꝛie dictũ qð ſcʒ ĩcludat ali qͥd ⁊ aliud ab illo.ita ſcʒ ꝙ nõ icludat totũ qð icludat icluſũ Sʒ ẽ bñ totũ ↄmũit᷑ dictũ qð ſcʒ ĩcludit omne qð ĩcludit alið.⁊ cũ h̊ aliqͥd alið Similit᷑ etiã in ĩfini to nõ ẽ maiꝰ ꝓpꝛie neq; minꝰ Dꝛ aũt maiꝰ ꝓpꝛie qð in cludit tãtũdeʒ ⁊ ãpliꝰ Cõmũit᷑ aũt ðꝛ maius.qð alið et cũ h̊ plꝰ ĩclu Quarto ſic.oĩ młtitudie(quãdeꝰ pᷣt fa cere) fit maioꝛ.&̊ deꝰ nõ pᷣt facere młtitudinẽ actu ifitã Tenet ↄna.qꝛ mititudine ifinita nõ pᷣt fieri maioꝛ yma ginari nec minoꝛ Añs patet.qꝛ non tot animas creare pt qñ poſſit adhuc plures creare.alg em eſſet poſſibile deũ om̃es aĩas creare qᷓs pᷣt creare.q̊ͥ poſito ineſſe ntlaʒ agliam poſſet creare et ſic potentia ſua eſſet ex hauſta Ad hoc reſpondetur ꝙ quacunq; multitudine creata deꝰ põt adhuc aliã creare nõ põt t plura creare ⁊ ſic ſi crauerit infinitã multitudinẽ nõ poterit creare maia rem ⁊ hoc accipiẽdo magis ꝓpꝛie Olr ſi arguat᷑.qꝛtũe eadeʒ rõe deus poſſet creare virtutẽ infinitã ⁊ ꝑ ↄñs a⸗ liquis caloꝛ poſſet calefacere in inſtãti ⁊ coꝛpꝰ deſcẽde⸗ re deoꝛſum Similit᷑ ↄcedat᷑ ꝙ dens poſſʒ creare virtu tem infinitã in genere ꝗᷓ naturalit᷑ coꝛpꝰ in inſtãti deſcẽ deret de celo ad fram Et ſimilit᷑ virtutẽ qᷓ naturaliter vtus actiua poſſit in inſtati trãſmutare vnũ coꝛpus in Queſtiones aliud coꝛpꝰ. Nec eſt incõueniẽs aliquã vᷣtutẽ creattam quantũ ad aliqͥd eq̃ri vᷣtuti dine.qᷓ;uis eſſet incõueniẽs ꝙ eqret᷑ ſibi vłir Si em hec ꝓpoſitio ↄcluderet.ſequere tur ꝙ deus nõ poſſʒ ꝓducere aliqð coꝛpꝰ lumĩoſum in inſtãti Nam ſi deꝰ ꝓduceret coꝛpꝰ lumiĩioſuʒ in inſtanti ilud coꝛpꝰ ꝓduceret lumen in inſtãati NOueſtio ſecunda Vlt poſſibile ſit eſſe plures mũdos Reſpõdent aliqͥ pꝛimo ꝙ ſimplir eſt impoſſibile Non em̃ eſt po ſſibile ꝑ naturã vt manifeſtũ eſt.nec etiã ꝑ potẽtiã diĩnam.qꝛ nõ ↄueit poñne diuĩe facere ples mũdos ,Aut em̃ qͥlibet illo rum eſſet ꝑfectꝰ ⁊ tũc alij ab vno ſuꝑfluerẽt.ant nõ eſſet ꝑfectus ⁊ tũc nõ ↄſtaret ex tota matria coꝛꝑm ſenſibiliũ qð ẽ ĩpoſſibile Hec tñ rõ nihil valet oĩo ꝑ eam em̃ eo⸗ dem mõ poſſ(iz ꝓbari ꝙ deus nõ poſſet facere duos ãge los eiuſdẽ ſpẽi qð eſt ma nifeſte ↄ articulos piſieſes Et iteꝝ nõ eſt incõuenies aliquẽ mũdum nõ ↄſtare ex tota materia coꝛꝑum ſeſibiliuʒ Dicit᷑ em̃ in qnto articulo pariſiẽſi dicere.ꝙ deꝰ nõ poſſʒ mouere celũ motu recto erroꝛ. x quo ptʒ ꝙ deus poſſʒ ponere hũec mũduʒ ia lio ſitu qᷓ; nũc ſit Querit᷑ ergo vtꝝ hoc fcõ deus poſſʒ ponere alique hoĩem vł aliud coꝛpus ſenlibile in illo lo co in quo nũc eſt mũdus aut nõ.ſi ſic tũc mũdus nõ cõ ſtaret ex tota materia coꝛꝑm ſenſibiliũ Nec põt dici ꝙ nõ.quia maiĩreſtũ ẽ ꝙ deus non hʒ mioꝛem ptãteʒ ſupꝛa hoĩem vel lapidẽ qᷓ; ſupꝛa totũ mũdũ Alit᷑ ãt dom eſt ad qſtionẽ ſupponẽdo pᷣmo ꝙ mũdos eẽ plures põt intelligi dupłr. EIno mõ ꝙ ſint plures cõcẽtrici.ſicut ſi ſupꝛa vltimũ celũ nr̃i mũdi eſſi celũ terreũ.⁊ vltra illud celũ aqueũ.⁊ poſtea celũ aereũ.deiñ celũ igneũ.⁊ poſtea alia coꝛꝑa celeſtia. Ot ↄtra illã płalitate mo doꝝ non ↄcludũt rõnes phi.qꝛ cuiuſſibʒ mũdi terra qͥeſcerʒ na turalit᷑.Alio mõ põt intelligi ꝙ ſint plures mũdi ecen trici.⁊ hoc ↄtingit trivłr Pꝛimoꝰ ꝙ vnꝰ ſit totalit᷑ ex⸗ tra aliũ ſic tñ ꝙ tangat aliũ.Scðdo mõ ꝙ ſint oĩno ſeꝑa⸗ ti ab iuicem.⁊ vtroq; iſtoꝝ modoꝝ pnt eẽ plures mũdi Nec obſtat autoꝛitas p h̊i nõ em eſt tenedus in h̊ neq; veꝝ eſt ꝙ celũ ſit ↄpoſitũ ex õni materia poſſibili reciꝑe foꝛmã celi.Siłr falſuʒ ẽ ꝙ nõ põt fieri aliqð coꝛpꝰ natu rale extra iſtũ mũduʒ qð qͥdam coꝛpꝰ eſſet ibi natura⸗ liter.ſicꝭ in ipo mũdo ſtꝭ coꝛꝑa naturalr tã mixta qᷓ; ſim plicia. Hã ſice in iſto mũdo coꝛꝑa ſimplicia oꝛdinãtur ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ.ita etꝭ ĩ alio mũdo ſi eſ.ibi eet ſurſũ ⁊ deoꝛ ſuʒ.⁊ eent coꝛꝑa ſimplicia eiuſdẽ ſpẽi cum coꝛꝑib⸗ ſimplicibꝛ huiꝰ mũdi.Tertio ↄtigit plures eẽ mũdos quoꝝ vnꝰ nõ eſt extra aliũ.ſʒ vnꝰ eſſʒ in aliq ꝑte alteriꝰ ficꝭ ſi in lũa eſſj aliꝰ mũdꝰ.⁊ ſiłr ĩ alijs planet? eſſʒ aliꝰ mũdꝰ. Iſto ãt mõ ad huc poſſibile ẽ płes eẽ mũdos ſuꝑ nat᷑alr tã eiuſdẽ ſpẽi cũ iſto mũdo qᷓ; alteriꝰ ſpei.ĩ qͥ mũ do pñ̃t eẽ coꝛꝑa diuerſaꝝ ſpẽꝝ ſicꝭ in iſto mũdo.eiuſdeʒ iñ ſpẽi cux coꝛꝑib hꝰ mũdi Si aliꝰ mũdꝰ nõ ſit eiuſdẽ ſpei cũ iſto ſʒ diuerſaꝝtũc cotꝑa er̃t diuerſaꝝ ſpẽꝝ Sʒ dicerz aliqͥs ꝙ phs ĩtedit pᷣciſe oñdere ꝙ ñ pñ̃t eẽ vel fie ri płes müdi natałr.dðʒ ꝙ illa ꝓbaꝰvʒ ad ꝓbãdũ ꝙ ñ pnt eẽ ples mũdi vel fieri qꝛ mũdus qͥ eſt nõ factꝰ natu raliter ſʒ ſuꝑnaturaliter Ot ſur poſſʒ dici ꝙ nõ poſſzzj eſſe vnꝰ mũdus naturalit᷑ ſicut ꝛz nõ pnt eẽ plures mũ⸗ di Cũ illud dicat᷑ naturalit eſſe vel fieri qdðᷣ ab agẽte naturali ꝓducit᷑ ⁊ ↄſeruat᷑ modo naturali. ſic ãt nõ ẽ de iſto mudo Alio mõ ↄtingit plures eſſe mũdos ſue ceſſiue ⁊ B dupłr. vno mõ ꝙ ſint plures mundi ſucceſ pꝛimi de ce. ⁊ mũdo ſiue totales ⁊ B mõ ſuꝑnaturalit᷑ poſſibile ẽ plures eẽ mũdos Alio modo ꝙ ſint plures mũdi ſucceſſiue ꝑti cialit᷑ ita ꝙ mũdus ſucceſſiue habeat alias ꝑtes tã pᷣn cipales qᷓ; minꝰ pncipales ⁊ hoc mõ ↄtiĩgit etiã płes eẽ mũdos ſucceſſiue ſuꝑnaturalit.Alioꝰ q̊ͥ ad ꝑtes minꝰ pꝛicipales que ſunt elemẽta et coꝛꝑa mixta et hoc mõ ſucceſſiue etiã ꝑ potẽtiã naturalẽ pñt eẽ plures mũd per agentia eni naturalia aliqᷓ coꝛpa gñant᷑ ⁊ glia coꝛ⸗ rũpũtur. Hom eſt ̊ ꝙ poſſibile eſt plures eſie mũdos ꝑ potẽtiã ſuꝑnaturalẽ lʒ nõ ꝑ potẽtiã naturaleʒ. pᷣma ꝑs pʒ qꝛ eiuſdẽ vᷣrutis eſt cã qͥ hũc mũdũ ꝓduxit ſicut fuit qn illũ mũdũ ꝓduceret & ſiłeʒ effectũ ꝓducere põt et hᷣ eſt fide tenẽdũ Scða ꝑs pʒ qꝛ nulla eſt potẽtia na turalis q̃ poſſit generare ꝑtes pꝛincipalioꝛes mũdi er go nulla eſt potetia naturalis ꝗqᷓ totuʒ mũdũ ꝓducere põt. Si q̃ras poſito ꝙ eſtent plures mũdi vtꝝ tra vni us naturaliter moueread mediũ alterꝰ ſicut videt᷑ dicere ariſto.vel nõ Dico ꝙ ſi eẽnt płes mũdi ra vni us bñ poſſet moueri ad frã alteriꝰ hoc tñ nõ eſſʒ ex na tura ſui. Vñ ex natura ſui ſꝑ moueret᷑ ad mediũ ſui mũdi dato etiã ꝙ eent eiuſdẽe ſpẽi.⁊ hoc eſſʒ vᷣtute coꝛ poꝝ celeſtiũ a qbus depẽdet terra vtuſq; mudi qntuʒ ad eẽ ⁊ ↄſeruari mouere ⁊ moueri Queſtio tertia Vtꝝ q̃libʒ poña actĩa fmĩet᷑ ꝑmaximũ in qð pᷣt ꝛd cuiꝰ ſolutõe Attẽde pᷣmo.qꝙ duplex ẽ poña qᷓdã ac⸗ tiua ⁊ qdã paſſiua Paſſiuaꝝ ãt qd ã eſt receptia deq̃ nõ eſt ad ꝓpoſitũ Alia ẽ receptiĩa ⁊ reſiſtia ſimul.⁊ dei la eſt h ad ꝓpoſitũ. Poñaꝝ aũt actiaꝝ q̃dã eſt finita ? qdã ifinita.poña ĩfinita cuiuſmõi ẽ poña dei nõ ᷑mĩat᷑ ad maximũ nec ad minimuʒ Ad h̊ tñ ꝙ aliqua potẽ⸗ tia temietur ad maximũ ⁊ ad minimũ reqͥritur ꝙ ali qͥd reſiſtat ei in ̊ poſſit agere ⁊ aliqd nõ Potẽciaꝝ ãt actiuaꝝ finitaꝝ.quedã eſt motiua et qu edã ꝓduc⸗ tiua.pꝛoductia cũ ãt qᷓdã ꝓductia q̃litatis ſiłis.q̃dã vero diſſimilis Siłr q̃dã e ꝓductiua effectꝰ qͥ poſtq; ꝓductus eſt iuuat potẽtiaʒ ad vlteriꝰ ꝓducẽdũ vt igs nis ꝓductus ab igne iuuat ipᷣm ad ꝓducẽdũ ignem. Quedã vero eſt q iuuat potẽtiã ad vlteriꝰ ꝓducẽdũ ſicut ſi pater ↄꝑet᷑ ad filiũ AVttẽde ſcðᷣo.ꝙ potentia actiua põt ↄꝑari ad ſex ſcʒ ad reſiſtẽtiã ad diſtãtiam ad effectũ ad tpᷣs ad velocitatẽ ⁊ ad ſpaciũ ⁊ H i motu locali Attẽde t᷑tio ꝙ potẽtia actiua dz magna q̃ pᷣt agere ĩ aliquã reſiſtẽtiã maioꝛ ãt q̃ põt agere in maio⸗ rẽ.maxĩa ãt ĩ maximã.vñn q̃druplicit᷑ pᷣt itelligi poñaʒ⸗ finitã ſmiari ad maximũ vłmĩmũ.ſ.maxiv in qð.mĩ mũ in qð.maximũ in qð nõ.mimũ in qð nõ.vñ maxĩʒ in qð ſic exponit᷑ in h̊ põt ⁊ i qðᷣlibet minꝰ põt et in nul luʒ maius Exẽpli gr̃a Hẽ maximũ pondus qð ſoꝛtes põt poꝛtare Sic intelligiẽ h põdus ſoꝛtes põt poꝛtare ⁊ nulluʒ maiꝰ lʒ qðᷣlibʒ minꝰ poꝛtare pᷣt.Havumũ ãt in qð nõ ſic exponit᷑ in ̊ nõ põt ⁊ ĩ nullũ maiꝰ pᷣt ⁊ in qðlibet minꝰ pᷣt. Parifoꝛmit᷑ diceret᷑ de minimo.vñ minimũ ĩ qð põt ſic exponit᷑.ĩ hoc põt ⁊ in nullũ minꝰ Sʒ minimũ in qð nõ ſic exponit᷑ in hoc pᷣt ⁊ in qdᷣlibʒ m inꝰ nõ põt Attẽde qrto.ꝙ ad H̊ ꝙ aliq̃ poña actia poſſit agere in aliquã potẽtiã paſſiuã ſufficit et reqͥrit ꝙ actiĩtas ipᷣiꝰpotẽtie actiue excedat aliq̊̃ exceſſu ĩ agẽ do actiuitatẽ ipᷣius potentie paſſiue in reſiſtendo. Patet ſᷣm phyloſophum ⁊ ↄmentatoꝛem in pluribus locꝭ qͥ dicũt ꝙ a ꝓpoꝛtiõe eqlitatꝭ vł minorę ineqᷣlitatꝭ göfiti ſaactit deturp hücros pninck gelio poflale hoͤport⸗ hoͤlame nteiſ⸗ ſtere del ſotelte retüene wons le munorc. lemtbo .umt⸗ tum duobe euann Mhas flactn liuse nl cge nemme ideon 10 o ſtnni Nulhap coett ſgrerur⸗ Delatemmn tiaming baisme minusr mimar Pa pöt. 1 quäpe VAmin diciſic . „ Vpt ſolurot leßnat ſtiuaſin paſus Rhta ſuzro⸗ hofar eöpen tame ſian. fum tol lig ſi bign uig igii Meri NCi udenin ma doeni konsnit⸗ nntnelen cknide urmigzen haniar dumg Aihainn Ulnesüdtr nicicen idineinni n ſorſic Südn wechzun gnidi 1 nüngszete tiiri, wn gicictinn in Aiinit ,iet wi fur Nali nſlsii ſd etc eicänig uod dueidi d Müim ithine imgeq urrimr rtitligneig u Siru; tnnl as t 4rni im iin N uiin jnucc, ipiunn ilna. irhint⸗ g Niis Arrreſtotelis nã5 fit aetio ſʒ a poꝛtiõe cuiuſcũq; ineq̃litatꝭ maio:ꝛis fit actio Hic aut argui?᷑ ↄtra h triplici᷑ Pꝛimo quia detur põdus eqlis potẽcie poꝛtatie ſoꝛtis ⁊ ponat ſup hũeros eius.vlł ergo ſoꝛtes poꝛtabit illð põdus vł de⸗ pꝛimet᷑ ab illo põdere qᷣlibet mõ aꝓpoꝛtõe eq̃litatis fit actio ⁊ ſuſtinebit põdus qᷓ;diu volʒ.⁊ tamẽ nõ poterit poꝛtare qð videt᷑ abſurdũ Dðm ꝙ ſoꝛtes in illo caſu nõ poꝛtabit illud põdus ſed aliqntulũ diu ſi uſtinebit nõ tamẽ qdiu volet,. qꝛ pona ſoꝛtis eſt fatigabił reqͥ/ rit em ſpiritus ⁊ caloꝛes nec ſuſtinere ẽ agere ſed reſi⸗ ſtere deßmenti Et ſi arguas qꝛ poſito ꝙ ſoꝛtes pla⸗ to ⁊ cicero trabũt nauem quã nullus ꝑ ſe poſſ0z trahe⸗ re tũc vel ſoꝛtes trabit totò nauim ⁊ ſit agꝓpoꝛtõne mi⸗ noꝛis ineqlitatis fit actio cum pona tractiua ſoꝛtis ſit mino: qᷓ; pona reſiſtitia nauis. vel trahit ſolũ vnaʒ b tem ⁊ hoc nõ poteſt dici.nõ em poſſ aſſignari illa ꝑs cum nõ videatr᷑ magis trahere vnã q; aliam. Thöm qꝙ ↄꝑã do totalẽ actitatẽ totali reſiſtẽtie veꝝ ẽ argum tum vo pꝛocedit de ꝑriali actinitate. Tercio ſic. Si duo bꝛa chia ſtateri ſint oĩno ſiłia ⁊ equalia ⁊ vnuʒ ſit eleuatũ ⁊ aliud depꝛeſſuʒ tũc eleuatuʒ trabet depſſuz vſq; ad equalitatẽ.ergo ↄ ꝓpoꝛtione eqlitatis poſſz fie ri actio. Ad hoc reſpondet aliqͥ. ꝙ quãto graue remo tius eſt a ſuo loco naturali tãto plus põderat bꝛachiũ ergo ſtatere exñs ſurſum trahit aliud vſq; ad eqlitatẽ qꝛ qᷓ; diu eſt ſurſuʒ plus põderat. Wlio mõ ð: ꝙ gra⸗ ue magis appetit dñdere qᷓ; iᷣm reſiſtat motui ſurſuz ideo nõ fit actio a oꝛtione equalitatꝭ ad queſtionẽ. ꝙ non eſt 10 P 2im dare maximã reſiſtẽtiã „ . in quã poña actiua põt Ptz quia q̃libet potẽtia actiua exceſiu diuiſibili reſi⸗ ſtentiã fcit. ergo dato quocũq; exceſiu ⁊ potẽtia reſiſti ua ipᷣa poterit diuidi ⁊ adhuc fieri actio Dic ſcdᷣo * ꝙ nõ eſt dare reſiſtentiã mimã in quã poña actiua pᷣt ſignetur em illa ⁊ ſemꝑ pona actiua poterit in eiꝰ me dietatem Vic tercio.ꝙ nõ eſt dare maximã reſiſten tiam in quã pona actiua nõ põt. Ptʒ qꝛ ſemꝑ erit da⸗ bilis maioꝛ in quã non poterit.quicqͥd em̃ non põt in minus nõ põt in maius. Dic qrto. ꝙ dabilis eſt mĩma reſiſtẽtia in quã poña actiua finita nõ poteſt. Prz qꝛ omis poña actiua finita in aliquã reſiſtenciã põt. ⁊ in aliquã nõ Vił ergo datur maxia reſiſtẽtia in quã põt vł mĩma in quã põt.vł maxima in quã nõ pᷣt vel mima in quã nõ põt.ſed tria pᷣma mẽbꝛa non pñᷣt dici ſicut patuit ex dictis. Oueſtio quarta Vtx poña paſſiã termĩet᷑ꝑ mĩmũ a q̊ pᷣt pati Pꝛo cꝰ ſolutõne Attẽde pꝛimo.ꝙ ponaꝝ paſſiuaꝝ qdã eſt rep atiua ſolũ ſiue receptiua.⁊ qdam ẽ receptia ⁊ reſi ſtiua ſimul. Poñaꝝ aũt paſſiuaꝝ reſiſtiuaꝝ qdam eſt paſſiua tm ſicꝭ eſt ꝑuũ frigidũ qð patit᷑ a magno cali⸗ do ꝑ taʒ magnã diſtãtiã ꝙ lʒ cali dũ a gat in ipᷣim tñ ip ſuʒ nõ pt reagere ĩ calidũ ꝓpter nimiã diſtã tiã. Alia ẽ pona paſſiua reſiſtia que cũ hoc ẽ actiua ſicꝭ frigiduʒ qð patit᷑ a calido ⁊ iteꝝ reagit ĩ calidũ. Poñaꝝ paſſiã 7 rum q ſt actiue quedã dicit᷑ cognitiua ſicut pona vi ſiua.quedã vero nõ cognitiua. Ponaꝝ nõ cognitiua⸗ rum quedã patiũrur cuʒ abiectone ↄtrarij quedã ve ro ſine abiectõne. Exẽplum pᷣmi vt cuʒ calidũ patit᷑ a frigido. Exẽplum ſecũdi.vt cuʒ mediũ illumiatur. . e Folio cxii. . Attẽde ſecũdo ꝙ potẽtia paſſiua põt ↄpari ad po tẽtiaʒ actiuã a qua patit᷑ vel ad diſtãtiã vel ad effectũ vel ad tꝑs vel ad velocitatẽ vel ad ſpaciũ vel ad angu luʒ ſub quo põt pati Dic pꝛĩo ꝙ potẽtia paſſiua re ſiſtia nõ ᷑minatur ꝑ minimẽ potẽtiã reſiſtiuã a qua pᷣt pati.ſi enimpotẽtia paſſiua debeat pati abactiua oʒ ꝙ actia excedat paſſiuã diuiſibilit᷑ qlibʒ aũt exceſſus di uiſibilis ſufficit ad motũ cũ ꝑ ſolaʒ medietatẽ exceſſus potentie actie potetia paſſiua põt pati ⁊ ꝑ ↄñs nõ erat mediũ a quo talis potentia poterat pati. Sitłr etiã nul la potẽtia paſſina terminat᷑ a maxima potentia actiua a qua põt pati Ot ſiłr nulla potetia paſſiua terminat a minima potẽtia actiua a qua nõ põt pati qð eni non: põt pati a maioꝛi nõ põt pati a.minoꝛi et qð põt pati a mino:i pᷣt pati a maioꝛi. Sʒ potẽtia paſſiua terminat᷑ maxima potetia actiua a qua nõ põt pati. ptʒ ꝛ a tali potẽtia nõ pᷣt pati nec ab aliq maioꝛi ſʒ a qlibʒ minoꝛi illa ergo dꝛ minoꝛ a qua põt pati Iſtud poſſet decla⸗ ri ꝑ exepluʒ.ponatur enĩ ꝙ potẽtia leuatĩa ſoꝛtis ⁊ reſi⸗ ſtentia lapidis ſint equales ita ꝙ ſoꝛtis põt tin in eleuã do qntũ lapis in reſiſtendo tũc vᷣtus leuatina ſoꝛtis eſt ma xima inter potẽtias leuatiuas que nõ poſſunt lena⸗ re eãdẽ reliſtẽtiã ex quo nec ipſa net aliqua mino: pᷣt le⸗ uare ⁊ qlibet maioꝛ.illa ergo potẽtia equalis eſt maxi ma a q̃ iſta reſiſtẽtia nõ põt pati Dic ſcdᷣo ꝙ potẽtia paſſiua nõ cognitia qntũ eſt de ſea quacunq; diſtantia pati põt.pʒ qꝛ a qcũq; diſtãtia agẽs põt agere ĩ ip̃aʒ ip ſa põt pati erga Dic ttio ꝙ potẽtia paſſiua recepti⸗ ua põt rec.iꝑe qᷓncũq; effectuʒ quẽ potẽtia actiua põt in eã pducere.pʒ qꝛ in ea nihil ẽ repugnãs niſi ipſa eſſʒ re ſiſiia ergo cũ hoc tñ requirit᷑ ꝙ h ſit reſpcũ determinati agentis ꝑ detminatũ ſpaciũ ⁊ in detminato tpe Dic qrto ꝙ nõ eſt dare mimũ tpᷣs ꝑ qdðᷣ potentia paſſiua põt durare.ptʒ qꝛ q̃cũq; tꝑe dato res coꝛpales põt durare ꝑ minus.ergo non fminat᷑ minimo tꝑe.Silr non eſt dare maximũ tẽpus vltra qð res coꝛꝑales pᷣt durare qꝛ ſi ſic ſequeret᷑ ꝙ eſſet dabile vltimũ inſtãs eſſe rei.pʒ qꝛ talis res eſſet durabilis vſq; ad vltimũ inſtãs illius tꝑis in cluſiue Siłr nõ eſt dare ma ximũ tꝑs ꝑ qᷣ res coꝛꝑales nõ pᷣt durare qcũq; enĩ tꝑe dato (ꝑ qð res coꝛpales nõ põt durare) eſt dabile maius qð enĩ nõ pᷣt durare ꝑ mi nus nõ põt durare ꝑ maius ſʒ bñ ↄtingit dare minimũ tꝑs vltra res naturalis non põt durare qᷓntũ eſt ex ſua natura qꝛ int tꝑa vtraq; res coꝛruptibilis oñ ñ pᷣt dura re dat᷑ minimũ ꝑ qð res nõ pᷣt durare.et libʒ minoꝛ.il lo dat maius ꝑ qð res pᷣt durare igit᷑ Hec ſunt dicta ꝓbabilit᷑ de maximo ⁊ minimo. * ante awpoſitũ X.d bᷣmã ftiã A G Tr0 n C 6 et qrtã nõt ſolutio ex dictis. Agd ſcdᷣam ddͤm ꝙ ipᷣa ẽ pꝛo opinione q̃ ↄcedit ꝙ deus ptʒ facere infinitũ in actu. ſi qs qt hoc vellet negare haheret etiã negare ꝙ in quali⸗ bet ꝑte poꝛtionabili vniꝰ hoꝛe deus poſſer ꝓducere vs⸗ nũ lapideʒz eo ꝙ tales ptes non ſunt ſepatĩ a ſeinu icem ſignificabiles eo ꝙ nõ ſunt ꝑtes actuales iʒ ſolũ poten tiales ſicut eriã de ptibe ꝓpoꝛtionabilib rei ꝑmanentis. AAt cũ arguit᷑ ꝙ nõ ẽ ſignificabilis ps ꝓpoꝛtionabilis a⸗ licuiꝰ hoꝛe ĩ qᷓ deꝰ nõ poſſit pducere lapidẽ ↄcedẽdũ eſt At dðz vlteriꝰ ꝙ ĩ vna hoꝛa nõ pñt ĩfinite ꝑtes ſignari cũ vna nõ ſit extra aliã ſʒ ſ in alia ↄtinen .M At in hoc finitur pꝛimus liber de cclo ꝛ mundo Queſtiones ſecũdi de ce.et mũdo Wog qui dem igitur. In hoc ſecun do libꝛo de celo ⁊ mundo det mĩat phᷣꝰ de celo ⁊ terravt ſcʒ terra ẽ cctꝝ mũdi Et diuidit᷑ in tres tractatꝰ.in pꝛimo vᷣter minat de celo ſm ſe totũ et ↄti net ſex capitula.qͥꝝ pᷣmũ eſt de duratõe mundi in quo ponit tres concluſiões. OQuaꝝ pꝛi⸗ ims eſt.ꝙ celũ nõ eſt factuʒ neq; ↄtingit ipᷣm coꝛrũpi ſed eſt viuũ ⁊ ſempiternũ.neq; hñs pᷣncipiũ.neq; fineʒ.hec ZPeluſio ſatis ptʒ ex pᷣdictis.pbat᷑ mñ adhuc duab rõi b.. Pꝛima ſumit᷑ ex auctoꝛitate antiqꝝ dicẽtiũ in habẽti b motũ aliqͥd diuinũ ⁊ immoꝛtale cuiꝰ motꝰ nõ habet finẽ.ſed magꝰ erit finis alioꝝ.tale ãt ↄueniẽs ẽ ee celũ qꝛ motꝰ celi eſt circular.motus ãt circularis ẽ ꝑpetuꝰ ⁊ ↄtinet alios ĩꝑfectioꝛes.nõ hʒ etiã finẽ qͥetẽ ⁊ terminũ &̊ celũ eſt aliqͥd diuinũ ⁊ immoꝛoale.Scða rõ ſumit᷑ ex opiõe antiq̃̊ꝝ qui dijs attibuebãt celũ pꝓ loco. celũ aũt et eũ qͥ ẽ ſurſum locũ antiqui qͥdẽ dijs attribuerũt ve lud exñs ſolũ ĩimoꝛtale. Scðdða ↄcluſio. celũ mouet᷑ ſue fatigatiõe pʒ.qꝛfatigatõ eſt diminuatõ potentie a ctiue cognit ĩeꝓpt᷑ diurnã actõeʒ reꝑabiłꝑ qᷣete.ſʒ potẽ tia celi nõ diminuit᷑ cũ celũ ſit ingenerabile ⁊ ĩ coꝛrup⸗ tibile et ꝑ aↄñs inalterabile ̊ Tercia ↄcluſio.celuʒ nõ indiget aliq̊ detinẽte i pᷣm ſurſuzʒ. pʒ qꝛ ſi deti neret᷑ ſur ſum ⁊ inclinaret᷑ ad locũ deoꝛſum tüc motꝰ eiꝰ eſſet ei laboꝛioſꝰ ⁊ tãto la boꝛioſioꝛ quãto durabilioꝛ qð ẽ fal⸗ ſum qꝛ tũc celũ eſſet fatigabile.Ex quib pʒ fłitas opi⸗ nionũ antiq̃ꝝ de cã ꝑmanetie celi ſurſum.pꝛima em̃ eſt fabuloſa q ᷣt celũ eſſe naturalit᷑ graue ⁊ a q̃dã gigante qui dicit᷑.atlas ſuſtẽta ri ne cadt deoꝛſuʒ Scða fuit.em pedoclis dicẽtꝭ ꝙ q;uis celũ ſit graue tñ detinet᷑ ſurſuʒ ꝓter circũgiratiõeʒ ſuã qͥ eſt velo tioꝛ q ſit ĩclinatõ p/ pꝛia ſui ad locũ deoꝛſum. Tercia o pio ðᷣt celũ eſſe aĩa⸗ tum ⁊ ab aĩa ſua detineri ſurſuʒ ↄtra ſuã natu ralẽ ĩcli/ natõeʒ ad locũ deoꝛſuʒ dec ãt ipbat᷑ duab rõibo.pꝛi ma qꝛ nullũ violẽtũ :petuo durat. ⁊ ſic celũ nõ ꝑpetuo ꝑmaneret ſurſum.ſi ſurſũ coacte detineret. Scða rõqꝛ tũc aĩa celi eſſet in ꝑpetuo doloꝛe ⁊ ↄtinua triſticia ⁊ ſic nõ eſſet btã neq; qᷣeſceret neq; poſſʒ vacare ↄtẽplatõi ⁊ ꝑoñs eẽt milerabilioꝛ aĩabo bꝛucoꝝ q ſaltẽ aliqñ qᷣeſcũt (QO. uoniã aũt qdẽe) In p ſcdo capto determiat de differecijs poſitõnũ ĩ celo ⁊ ðt.quõ aũt qͥde (ſicut di cunt pi tagoꝛici.in celo ſtꝭ dextꝝ ⁊ ſiniſiꝝ videdũ eſt de alijs dꝛñtijs poſitcõnũ ſi ibi repꝑiät. Pio quo ſupponẽ duz ẽ. ꝙ ſex ſto dꝛẽ poſitõnũ.ſ.ſurſuʒ deoꝛſuʒ.añ ⁊ retro dextꝝ ⁊ ſinſtꝝ.et iſta pnt dupłr diſtigui.vnoꝰ ex ꝑte di mẽſionũ q: ſurſuʒ ⁊ deoꝛ ſuʒ ſtꝭ extrema lõgitudis.añ ⁊ retro ꝓfu ditatis.dextꝝ ⁊ ſimſtꝝ latitudinis Rlio mo do ex ꝑte motuũ eo ꝙ a ſurſuʒ incipit augmẽtũ a dext᷑s incipit motꝰ lo calis ⁊ ab añ incipit alteratõ ſᷣm ſeſuʒ h ſuppoſito.ponit᷑ hec pᷣma ↄcło.i iaĩatꝭ nõ ſtꝭ ponẽde dꝛẽ põnũ ẽx natura rei diſtincte.pbat᷑ pᷣmo qꝛ in aĩalib ſtꝭ hmõi dꝛẽ ex natura rei diſtincte ꝑ hoc q; mag mo uẽt᷑ ex ſe ex vna ꝑte q; ex alia.ſʒ inaĩata nõ 4 hui? mõi inaĩatoꝝ em in nullo viden:ꝰ pncipiũ motꝰ ſʒ ab omni ꝑte ſimilit mouẽt᷑.ſcðᷣo pbat᷑ qꝛ ſi ĩ iatlarũ a toto ↄpoſi to ↄuertatur ad nos tũc erit ſiniſtꝝ ꝙ pᷣus erat dextxꝝ in alaliba aũt ſemꝑ eodẽ mõ ſe ht hmõi dꝛne ſemper ai in ipis idẽẽ dextꝝ ⁊ idẽ ſiniſtꝝ ⁊ ſic ð alijs in ĩaiate nõ fpiũt ſʒ ſe ⁊ ex naturs rei hmõi dꝛñe.bñ tñ ĩ ipis re piuũt ꝑ ↄꝑatõeʒ ad nos.⁊ h̊ tripłr. vnoꝰ p iuxta põeʒz vt illð dicat᷑ dextꝝ qð ẽ iuxta dextꝝ nr̃jm ⁊ ſie augures vo cãt auẽ dextrã vł ſiniſtrã Sc vo ꝑſiłitudinẽ ad ꝑtes no ſtras.ſic in ſtatua dicit᷑ dextꝝ qð ẽ ſiłe dextro hois Ter tio ꝑ õpõeʒ ad ꝑtes noſtras. vt in ymagline q ẽ in ſpecło dicil dextxꝑ qð ẽ in oppoſlto dextre noſtre. Scda cõ⸗ cluſio.in oõe coꝛꝑe aĩato reꝑiũt᷑ aliq dꝛñe põnũ ex natura rei diſticte ptʒ ex pᷣdictꝭ. in õi em coꝛꝑe aiato reꝑit᷑ pnci piũ alicuiꝰ motꝰ ab vna ðᷣtermiata ꝑte.iĩ platis ꝗᷓ inue⸗ nit᷑ ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ.in aĩalibꝛ aũt maxie reꝑiunt om̃e⸗ dꝛñe. Tertia ↄeluſio ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ añ ⁊ retro ſt⸗ dꝛñe põnũ pᷣoꝛes alijs duab ꝓbat᷑ qdrupłr.pꝛĩo qꝛ iĩ ai malibo ille dꝛñe dꝛnt vᷣtute ⁊ figura ſił ſi alie vero due dꝛñnt virtute ſolũ.ſcdᷣoqꝛ ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ reꝑiũt᷑ in oĩb⸗ aĩatis.ſ.tã in aĩaliba qᷓ; in plãtis. dexeꝝ aũt ⁊ ſiniſtꝝ ſo lũ reꝑiũt in aĩalibo.tertio ꝓbat᷑ qꝛ lõgitudo poꝛ ẽ latitu dine. g ſurſuʒ pᷣus ẽ dextro.quarto qꝛ ſurſuʒ ẽ vn motꝰ dextxꝝ a qᷓ ⁊ ante ad qð.nã in capite viget ſenſꝰ qͥ ẽ pᷣnci piuʒ vñ motꝰ in aĩalibꝛ ⁊ dextra ꝑs pᷣmo mouet᷑ ⁊ aĩal moueĩ᷑ ad ante.ex q̊ ptʒ ꝙ dꝛ ne põnũ etiã diſtiguũt iĩ oꝛ dine ad motũ localẽ.et Ex h̊ ifert.ꝙ pitagoꝛ ici dꝛũt ĩ duoby. pꝛimo ꝛ nõ attbuerũt celd ſnrſtʒ ⁊ deoꝛſuʒ ante ⁊ retro q ſtᷣ dꝛne põnũ pᷣncipalioꝛes.ſcðᷣo qꝛ in õiba po⸗ ſuerũt dextrum ⁊ ſiniſttum. ¶ Luarta ↄcło in celo reperiuntur dextum ⁊ ſiniſtum. dextrum ſilicet in oꝛi⸗ ente ⁊ ſimſtrum ĩ occidente.pʒ qꝛ vbi deteriate inuenit pᷣncipiũ motꝰ locał ab vna ꝑte ibi reꝑit᷑ dextꝝ ꝛ ſimilit ſiniſtꝝ cũ de rõe dextri ſit ꝙ ab eo naturalit᷑ ſit pᷣncipiũ motꝰ ſʒ celũ deterĩate mouet᷑ ab vna ꝑteſcʒ ab oꝛietead occidẽtẽ ꝑ meridiẽ ⁊ nõ eõ q̊ in eo ðʒ aſſignari dextyꝝ in oꝛẽte ⁊ ſiniſt ꝝ in oxpoſito ſcʒ in occidẽéte. Quinta ↄcło.in celo repiũt᷑ oẽs dꝛñe põnũ ex natura rei diſticte pꝓbat᷑ duab rõib.pᷣma qꝰꝛ vt dictũ ẽ in celo reꝑit᷑ dextꝝ etſiniſtꝝ q ſtꝭ dꝛne põnũ alijs pꝰterioꝛes.ſi aũt in celo reꝑiãi poſterioꝛes dꝛñe rõabile ẽ.ꝙ etiã reꝑiãt᷑ poꝛes.ſ. ante ⁊ retro ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ. Scða rõ in minie nobili⸗ bo vtputa ĩ iaĩatis nullo mõ diſtiguũt᷑ pᷣdicte dꝛñe exꝑ te rei in plãtis vero q ſtꝭ nobilioꝛes inaiatis ⁊ miꝰ nobi les aĩalib.aliq de dictis differẽtijs ſcʒ ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ diſtiguũt᷑ ex natura rei.ſʒ non omnes.et in aĩalib ꝑfec⸗ tis omnes ex natura rei diſti guũt. cum celũ int᷑ omia coꝛꝑa ſit ꝑfectiſſimũ.ſequit᷑ ꝙ in ipſo deberent diſtingui omnes pᷣdicte dꝛñe ex natura rei.ome em aĩiatum hns in ſe pꝛicipiũ motꝰ loca lis.habet in ſe omnes dꝛnas po⸗ ſitionis.eſt aũt celum aĩatũ ⁊ hʒ pꝛincipiũ motus Sed 3 pᷣbictam q̃ſtioneʒ põt argui pᷣmo ſic. In habentibus differẽtias poſitionũ ſunt ꝑtes diſſimiles ſed ĩ celo( qð eſt ſperituʒ) non ſunt tales partes &̊ vna non eſt magis ſurſum qᷓ; alia vbi dicte dꝛne diſtinguũt ex natura rei incipit motꝰ ab vna ꝑte.ſed celũ nõ incipit mouere ne q; delinit g. Ad pᷣmũ dẽ ꝙ ĩ celo diſtĩguũi ꝑtes in vir tute. licet nõ ĩ figura. Ad ſcᷣm dẽ ꝙ q;uis motꝰ celi nõ inceperit tñ ĩ celo eſt vna ꝑs determiata ſcʒ dextra a qᷓ in cepiſſet motꝰ eiꝰ ſi incepiſſet.eł ſi aliqñ ſtaret ⁊ poſtea mouereĩ ab ea inciperet. Sexta ↄcluſio vnꝰ poloꝝ ẽ ſurſuʒ ⁊ alt᷑ deoꝛſuʒ.ꝓbat᷑ duabo rõib.pᷣma qꝛ ĩ nohſ ptes magę diſtares capiut᷑ ſurſuʒ ⁊ deoꝛſu ʒ.ſʒ ꝑtes celi mag diſtãtes vidẽt᷑ eẽ duo poli qð ptʒ ex h̊ ꝙſʒ diſtin ctãeʒ poloꝝ ab inuicẽ ſuit᷑ diſt ĩctõ emiſperioꝝ eo ꝙ po li ſt? ꝑtes celi q̃ͥ nõ mutãt ſitũ q̊ ad nos.dico aũt lõgitu dinem ipſius qͥdẽ q̃ ẽ ̃m polos diſtãcia.ſed poloꝛum hic quidem ſurſuʒ hic aũt deoꝛium differenciam in his ſolum videmus emiſperioꝛum per non moueri polos Ges⸗ li an ſuriu⸗ ſazte itts Pim ſored manif jetert ſgio rolnf .ldire notie nnocait htenceo lem düpbe ditdue fumm Piim cuda⸗ cüda ribus Rin luse luse lnme Oun mell⸗ ſnt.ne gfaton bus mo tus o⸗ engote GPusn wopen sce Pitern guis pote ueret fgz terhe mi⸗ Dio⸗ enme priuat eogſia leuſtat turcuil mitaſt ſeintcen tüſiger nſaäg fmnmer Rcor wezg d Ni⸗ rcu quoe e⸗ ni⸗ e beee ifin un ingr umnen lendgeen eden e entikftt Nle, Q,, terz ct⸗ . Corlardaun Küipngfg Rlhiniene dreiminf niznitent S . al npürtah, Gruopnic unſtzini blti aii diſiaii Phingprari nlrdenfzm mnlletün iNerürivn; Cidem intt urallri grlqzebtnt üganden . Qu Gu AMin crwiden Gleürin di imälzons. nmmir nodli 5diaedijett⸗ uns n N zioſuzt deani aintilb mécüitent Nenmdg ei tmnnsi chiial rbebanhe⸗ stigag mna wicktegs nütamane elgt nennd i iisu 16d itutſit upiwoſ, i uh heß diin Ngo Areſtotelis Scðda rõ inter ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ in aĩali ſti ꝑtes q̃ vo⸗ cant᷑ latera aĩalis.Sʒ ꝑtes celi que ſtꝭ int᷑ duos polos vocamꝰ ꝑtes laterales.ergo ſignũ eſt ꝙ vnus poloꝝ ẽ ſurſuzʒ ⁊ alius deoꝛſuz Et ſi qras qͥs poloꝝ eſt ſur ſuʒ ⁊ qs deoꝛſuʒ Hõoðʒ ẽ ꝙ polus (qͥ apꝑet ſupꝛa nos) eſt ꝑs celi deoꝛſuʒ.⁊ qui ẽ nobis ĩmaifeſtus ẽ ſurſum. Pꝛimꝰ dicit᷑ articꝰ.ſcðs dicit᷑ anterticꝰ. Polus qͥdazʒ ſꝑ nobis appens que deoꝛſuʒ ꝑs eſtqui aũt nobis im⸗ manifeſtꝰ eſt ſurſuʒ. x quo ptz ꝙ hitantes in alia ꝑ te terre ſcʒ ſub polo nobis ĩmanifeſto ſtꝭ in emiſperio ſuꝑioꝛi ⁊ ad dexterã ꝑtem celi.ſed nos ſumꝰ in emiſpe rio inferioꝛi ⁊ ad ſiniſtrã ꝑtem celi.quãuis Pitagoꝛi ci dixerũt oppoſitũ. Hoc aũt intelligendũ eſt qntũ ad motũ celi.quia qᷓntuʒ ad motũ planetaꝝ qui incipiũt in occidẽte nos ſumꝰ in emiſperio ſuꝑioꝛi ⁊ ad dexterã ꝑtem celi.alij aũt in emiſperio inferioꝛi ⁊ adi ſiniſtrã ꝑ tem (Quoniã aũt eſt) In hoc tercio capło oſtẽ⸗ dit pvᷣs nccitatẽ pluralitatꝭ ſperaꝝ celeſtiũ. t intẽ⸗ dit duas ↄcluſiones. Pꝛima ẽ difficile ẽ det᷑mĩare nũe rum motuũ ⁊ coꝛpoꝝ celeſtiũ.⁊ hoc pꝛopt᷑ duas rõnes Pꝛima eſt diſtãtia localis coꝛꝑm celeſtiũ ad nos. Se cũda eſt.qꝛ pauca accña eoꝝ cadũt ſub ſenſu nrõ Se cũda ↄcluſio.ncce eſt eẽ plura coꝛꝑa celeſtia ⁊ celũ plu ribus motib moueri.hec ↄcluſio pꝛobat᷑ ꝑ ſex ↄnñas. Pꝛi ma.ſi celuʒ ẽ aliquid diuinũ ⁊ ſempiternũ.g̊ mo⸗ tus eius eſt circularꝭ ⁊ ſempit᷑nus.Scða ↄña ſi mo⸗ tus celi ẽ ſempit᷑nus ⁊ circular'.nccẽ eſt terrã qeſcere in medio mũdi Tercia ↄña.ſi terra ẽ.neceſſe ẽ ignẽ eẽ Quarta O ña.ſi terra ⁊ ignis ſint.nccẽ eſt elemẽta inter media eſſe puta aquã ⁊ aerẽ. Quinta ↄña.ſi elemẽta ſint.nccẽ eſt gñatõnes ⁊ coꝛruptões eſſe. Sexta ↄña.ſi gñatõnes ⁊ coꝛruptões ſint.nccẽ eſt celũ moueri pluri bus motibi.ita ꝙ pꝛet᷑ pꝛimũ motũ ſit aliqͥs aliꝰ mo⸗ tus vl plures.ſʒ ita ẽ ꝙ celũ eſt aliqd diĩnũ ⁊ ſempit᷑nũ ergo ⁊c̃. Pꝛima ↄna ptʒ quia vnũqðq; qð habʒ aliqð opus pꝛopᷣum eſt grã illius operis. Sed motus celi ẽ pꝛopᷣum eiꝰ opus eius.ergo celũ eſt ſignũ ſui motꝰ.⁊ ꝑ vñs celũ eſſz fruſtra ſi nõ moueret᷑.ſi ergo celũ eſt ſem piternũ motꝰ eius eſt ſempit᷑nus.Scða ↄna pꝛobat᷑. quia motꝰ circularꝰ eſt circa mediũ quieſcẽs qð non põt eſſe aliqᷓ ꝑs celi qꝛ nõ quieſcet ibi naturałr.ałs mo ueret᷑ ad mediũ qð flm eſt. Nec violete ſiue pᷣter natu⸗ raʒ.qꝛ nullũ violẽtũ ꝑpetuo durat.nihil em̃ eſt ꝙ pꝛe ter naturã ſempiternũ Tercia ↄña ꝓbat᷑ pᷣmo.quia ſi vnũ ↄdictoꝛioꝝ ẽ in natura.neccẽ eſt ⁊ reliquũ eẽ.etiã ſi Irioꝝ alteꝝ ẽ i natura necẽ ẽ reliquũ ĩ natura eẽ.eadẽ em̃ materia grioꝝ. Scðo pꝛobat᷑.quia hĩitus poꝛ eſt pꝛiuatõne.terra aũt ſe hʒ ad ignẽ ſicut puatio ad hĩtũ eo ꝙ ſiłr ſe hẽt frigiditas ad caliditatẽ.⁊ grauitas ad leuitatẽ.Quarta ↄña pꝛobat᷑.qꝛ qdᷣlibʒ elemẽtũ qria tur cuilibʒ elemẽto.Quita ↄña pꝛobat᷑ pᷣmo ſic.qꝛ ele mẽta ſtꝭ adĩ uicem oria.ſed ria ſeiuicẽ coꝛrũpũt ⁊ ex ſeĩuicem gnant᷑.ergo Scðdo ꝓbat᷑.qꝛ motus elemẽtoꝝ cũ ſint recti nõ ſt ſempit᷑ni.ergo elemẽta nõ ſtꝭ ſempit᷑ na ſed gñabilia ⁊ coꝛr uptibilia Sexta ↄña ꝓbatur qꝛ ſim motũ pꝛimũ necãrio ſe habẽt ſiłr elemẽta adiuicẽ. ergo opʒ eẽ aliũ motũ vnũ vł plures ad cãndũ diuerſi tateʒ gnatõnis ⁊ coꝛruptõnis. (Similiter aũt.) In hoc q̃rto capło det᷑mĩat phs de figura celi.⁊ intẽ⸗ dit q̃tuoꝛ cõcluſiones. Pꝛia inter figuras ſuꝑficiales circularꝭ eſt pᷣma.ꝓbat᷑ duab rõnib. Nꝛia qꝛ ĩ vno quoq; gne vnũ eſt pᷣus qᷓ; multa.pᷣus em̃ natura ĩ vno quoq; vnũ eſt multꝭ ⁊ ſimplex ↄpoſitis.ſed figura rec ℳ„ Folio cxiii tilinea ↄtinet᷑ a multꝭ lineis.⁊ circularꝭ ab vna.̊ figu ra circularꝭ pꝛioꝛ ẽ rectilinea.oĩs aũt figura ſuꝑficiał eſt rectilinea vł circularꝭ.Scðdðᷣa rõ.ꝑfem pꝛius ẽ imꝑ fecto.ſʒ figura circular eſt ꝑfcã.rectilinea ãt nõ cum ei poſſʒ fieri additio.ꝑfem̃ em̃ eſt cuiꝰ nihil ẽ extra ac⸗ cipere eoꝝ q̃ ſtꝭ de ꝑfcõe ipᷣius.g̊. Scða ↄcluꝰ inter figuras coꝛꝑales ſperica ẽ pꝛioꝛ.ptʒ duabi rõnib. Pꝛi ma. qꝛ ſicꝭ ſe hʒ figura circular int᷑ ſuꝑficiales.ita fi⸗ gura ſperica int coꝛꝑales.nã figura ſperica vnica ſu ꝑficie ↄtinet᷑.angular vero pluribi.ergo.Seðo ꝓbat᷑ ex opionibi ãtiquoꝝ. Pꝛia eſt eoꝝ qui reſoluũt coꝛpa in ſuꝑficies.⁊ ex eis ↄponũtur coꝛꝑa.illi ein ſolã figu ram ſpericã nõ diuidũt in płes ſuꝑficies Tercia opio eſt eoꝝ qui ſignãt oꝛdineʒ figuraꝝ ſᷣm ſpem nũeroꝝ. ipᷣi em attribuũt circulo vnũ.triãgulo vero duo.habʒ em angulos eqles duobus rectis.⁊ ſic ſᷣm eos figura circularis eſt pᷣma oĩm.Tercia ↄcluſio.aqua ẽ ſperi⸗ ce figure. Pꝛo cuiꝰ pꝛobatõne ſupponẽduʒ ẽ ꝙ mediũ mũdi ẽ locus infimꝰ ſimpłr. Scðo ſupponit᷑:ꝙ aqua ſiue ſit grauis ſiue leuis fluit ad locũ inferioꝛẽ. Sit er go a mediũ mũdi a quo ducant᷑ duo linee ſcʒ a b ⁊a g et ducat᷑ vna linea a pũcto b ad pũctuʒ g.que diuida tur ꝑ mediũ in pũcto d.a quo ducat᷑ alia linea deoꝛſũ vſq; ad pũctuʒ a qð eſt mediũ mũdi.Tiũc ſic arguit᷑ aut ille tres lineea ba d ⁊ a gſtꝭ equales aut non ſi ſic etgo linea ducta ꝑ extreĩtates illaꝝ erit circularꝭ.⁊ ſic aqua erit ſperice figure.ſi ergo aliq illaꝝ fuerit mioꝛ tũc pũctus termians illã erit ꝓpinqoꝛ medio mũdi.⁊ ſic inferioꝛ.ergo ꝑ pꝛedcãm ſuꝓpõem aqua exũs ĩ alijs pũctis fluit ad aliud pũctuʒ quouſq; ſit eq̃litas illaꝝ lineaꝝ.⁊ ꝑ ↄñs aqua erit ſperice figure.Quarta ↄclu ſio q̃ eſt pᷣncipałr inteta eſt hec.celũ eſt ſperice figure. ꝓbat᷑ thy rõnibo. Pꝛĩa figura circular debet᷑ ᷣᷣmo coꝛ poꝛi.eſt em pᷣma figura ſed celũ eſt pᷣmũ coꝛpꝰ.ergo- Scða rõ.ſi celũ eſſet alteriꝰ figure vtputa figure recti linee.tũc cuzʒ extra celũ nõ ſit vacuũ erit dare locuz ſine oꝛꝑe ⁊ coꝛpꝰ ſine loco. Ptʒ ↄña ꝑ trã ſmutatõeʒ angu⸗ Po⸗ q̃ fieret ad motũ celi.nã aliqñ eẽnt ãguli vbi pus eẽnt latera.⁊ ſic locus ãguloꝝ eſſʒ ſine coꝛꝑe.⁊ anguli ſine loco.⁊ idẽ eſſet ſi celũ eſſʒ figure oualis aut lenti⸗ cular Tercia rõ.motus celi ẽ velociſſimꝰ oĩm alioꝝ motuũ ⁊ oim motuũ mimꝰ.talis aũt motꝰ fit ſᷣm fi gurã ſpericã vt ꝓbatũ eſt.ergo. Quarta rõ.aqua eſt ſperice figure vt pbatũ eſt.̊ ⁊ alia coꝛꝑa ſcʒ aer ignis celũ ſtꝭ ſperica.Tenʒ ↄna. illud ẽ ſpericũ qð eſt ſpe vico dtinuũ (Om aũt eſt dupłr moueri) In hoc qnto capło oñdit ph̊s q̃re celũ plus mouet᷑ ad vnã ꝑ⸗ tem qᷓ; ad aliã Pꝛo quo ſupponit᷑ pꝛimo ꝙ ↄtingit du plici moueri in circulo.vt ſi in circulo a pũcto a tra⸗ hatur linea dyametralit᷑ ⁊ in ſemicirculo ſuꝑioꝛi ſigne tur b. in inferioꝛi vᷣo loco g tũc pᷣt fieri motꝰ ab gad b vel a bad g. Scða ſuppõ ꝙ illi motꝰ nõ ſũt ↄrij OQOue ritur & qre celũ ſꝑ mouetad vnã pꝑteʒ ⁊ nunq; ad aliã Nõ em̃ põt dici ꝙ ſit a caſu qꝛ ſꝑ fit.qᷓ;uis aũt velle de oĩbus inqrere ⁊ aſſignare cãm vid eat᷑ ſignũ mgne ſtul ticie aut pꝛeſũptõnis.tñ nõ oẽs ita inqͥrẽtes ſint incre⸗ pã di. Nã hoc põt fieri pꝛoꝑt᷑ duas cãs. WAliqͥ em̃ fa ciũt ꝓpter vanã głam ad oñſionẽ ſue ſcĩe.⁊ tales ſt in crepãdi.Alij hoc faciũt ꝓpter veritatẽ qui ĩ ſua inqᷣſi tione nõ attingũt ad cãm firmioꝛẽ.ſed illi nõ ſt incre⸗ pãdi qᷓ;uis etiã nõ ſint laudãdi.Si vo ex ſua inqͥſi? tione attĩgãt ad cãʒ firmioꝛẽ vᷣitat aſſertiue plꝰ qᷓ; ce teri hoĩm tales ſtꝭꝗ laudãdi Certioꝛes qdam negãtes 1.⸗ Queſtiones ſecũdi de ce.et mũdo qñ aliquis attigerit tũc grãm hẽe opʒ inueĩentib Ad queſtionẽ ergo dᷣm ẽ.ꝙ natura ſꝑ facit de poſſi bilib: qð melius ẽ. Natura em̃ fcit ↄtingẽtibi qð op timũ eſt.meliꝰ aũt ẽ celũ ſic moueri puta ad añ qᷓ; ad retro.⁊ ad dextꝝ. qᷓ; ad ſiniſtꝝ.ſicꝭ in motib elemeto tum honoꝛabiliꝰ eſt moueri ſurſuʒ qᷓ; deoꝛſuʒ. (De motu aũt ipᷣiꝰ) In hoc ſexto capło phᷣs detmiat de regłaritate motꝰ celi.ponẽs hãc ↄcluſionẽ Motus celi ẽ regłaris ⁊ nõ irregłaris.pꝛo bat᷑ q̃ttuoꝛ rõibo. Pꝛĩa in omimotu irregłari ẽ augmẽtatio ⁊ di minutio qꝛ irregłaritas velocitatꝭ fit pꝛopt᷑ intẽſionẽ ⁊ remiſſionẽ.hoc aũt nõ põt reꝑiri in motu pᷣmi mobi lis.qꝛ augmẽtatio velocitat vel ẽ in pᷣncipio motus ſicꝭ in mobilibs violetis.vel in medio ſicꝭ in mobilib⸗ aĩaliũ.vel in fine ſicꝭ in mobilib naturalibꝛ.ſed motꝰ celi cuʒ ſit circularꝭ nõ hʒ pᷣncipiũ neq; finẽ.ergo. Se cũda rõ.ſi motus pᷣmi mobił eſſʒ regularę vel hoc eſſʒ pꝛopt᷑ mutatõem mouęetis vel mobił vel vrriuſq;.ſed hoc nõ quia pꝛimũ mouẽs eſt trãſmutabile ⁊ pᷣmum mobile ẽ ingnabile ⁊ incoꝛruptibile.̊. Tercia rõ.ſi eſſʒ irregłaris vel irregłaritas eſſʒ in ꝑtibus celi vel in toto celo. Si in ꝑtibus iã fuiſſʒ fcã infinita diſtãtia aſtroꝝ ad iuicem ꝑ tpᷣs infinitũ.ꝑ hoc ſcʒ ꝙ vnũ mo⸗ ueret᷑ velociꝰ ⁊ aliud tardiꝰ.⁊ tamẽ nõ ꝑcipimꝰ ꝙ ali quo mõ ſint elõgata ab ĩuiceʒ. Nec in toto celo qꝛ re miſſio eſt pꝛopt᷑ impoñam.⁊ impoña eſt pꝛet᷑ natura ʒ vt in aĩalib ſenectus ⁊ decremẽtũ.in celo aũt nihil ẽ pꝛet᷑ naturã.Q.uarta rõ.ſi motꝰ celi eſſʒ irregłaris h eſſet aliquo iſtoꝝ triũ mõꝝ.Quoꝝ pᷣmus ẽ ꝙ motus eius pᷣus intẽdat᷑ ⁊ augmẽtat᷑ eius velocitas ꝑ tps in infinitũ.⁊ poſtea remittat᷑ ita ꝙ diminuat᷑ eius velo⸗ citas ꝑ aliud tps infinitũ.vel ecõuerſo. Scdðᷣs modꝰ ꝙ ſe intẽdat᷑ vel ſꝑ remittat᷑ Terciꝰ ꝙ viciſſim intẽda tur ⁊ remittat᷑.ſed quilibʒ iſtoꝝ mõꝝ eſt ipoſſibilis.& De pᷣmo ꝓbat᷑ duptłr.quia nullũ violentũ ꝑpetuo du rat.nihil em̃ videt᷑ exñs ĩ infinito tꝑe pᷣter naturã.ſed impoña a qua cãre᷑ remiſſio eſſʒ violeta ⁊ pᷣter natu⸗ ram.q̊ motus celi nõ põt remitti ꝑ infinitũ tpᷣs Scðᷣo ꝓbat᷑· quia irrõnabile ẽ dicere ꝙ in aliq̊ tꝑe aliqͥd exi⸗ ſtat ᷣm naturã ⁊ pᷣter naturã potes ⁊ impotẽs. De ſe⸗ cũdo pꝛobat᷑ etiãs dupłr Pꝛimo.qꝛ tũc motus celi eſſſʒ infinitus ⁊ indet᷑miarus qð eſt flm.qꝛ oĩs motus ẽ ex detmĩato term io in det᷑mĩatũ terminũ. Scðo ꝓbat. quia dabile ẽ tᷣs mimũ in quo celũ põt moueri.ita ꝙ in mĩoꝛi tꝑe nõ poſſet moueri neq; em citariſare neq; ire in quocũq; tꝑe poſſibile ẽ.ſed ẽ vniuſcuiuſq; actus detmĩatũ mimũ tẽpus ad nõ excedere. nõ põt ſꝑ in⸗ tendi ſᷣm velocitatẽ.nec ꝑ ↄñs remitti. De tercio ptʒ eſt em irrõnabile ⁊ fictioni ſiłe. Nã ſi viciſſim intede⸗ retur ⁊ remitteret᷑ hoc bñ ꝑciperemꝰ.qꝛ oꝑpoſita iux⸗ ta ſe poſita magis eluceſcũt.ſenſibilioꝛa em iuxta ſe in uicem poſita ſt: oꝓpoſita Queritur vtrum pꝛopt᷑ gñatõnes ⁊ coꝛruptões ſit nccãrio ponẽda plu⸗ ralitas elemẽtoꝝ ⁊ pluralitas motuũ eoꝛũdẽ.quoꝝ d libet ſit regularis Arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ.quia in vna ſpera vł in vno celo pñt ↄtineri oẽs vᷣtutes ↄtente in a lijs.ergo nõ eſt ponẽda płalitas celoꝝ pꝛopt᷑ gñatões 2 coꝛruptõnes Coõfirmat᷑.qa ſi ꝑ poſſibile vł impoſ ſibile oẽs ſpere eſſent deſtructe adhuc poſſent fieri gña tio nes ⁊ coꝛruptõnes. Añs ptz quia illo caſu poſito.ſi ſtupa appoẽret᷑ igni ↄhureret᷑ ⁊ coꝛrũpetur ab ipo. coꝛ⸗ ruptio aũt vnius ẽ gũaratio alteri Scæo ſic. nihil qð mouet᷑ cum fatigatõne mouet᷑ regularit᷑.celuʒ aũt mouet᷑ cuʒ fatigatõne.ergo motꝰ eius nõ eſt regłaris. Minoꝛ ptʒ.quia oĩs virtus naturał eſt fatigabilis. ſed vᷣͤtus effectiue mouẽs celum ẽ naturalł.ergo eſt fa⸗ tigabilis.⁊ per ↄñs celuʒ mouet᷑ cuʒ fatigatone Ma ioꝛ ptʒ ꝑ philoſophũ in de ſõpno ⁊ vigilia. Minoꝛ ꝓ batur.qꝛ motus celi eſt natalis.&̊ vᷣtus moues celũ ẽ nat᷑ał Tercio ſic.om̃is motus fcũs cum aliqᷓ violẽ tia ⁊ reſiſtentia ẽ fatigabilis.ſed motꝰ celi eſt hmõi.er go. Minoꝛ ptʒ quia motꝰ celi eſt ſucceſſiuꝰ.oĩs autẽ ſucceſſio in motu ꝓuenit ex quadã reſiſtetia ¶ on⸗ firmafr᷑.quia vbicũq; ſunt reꝑibiles duo motus quoꝝ vnus impedit aliũ ibi eſt reꝑiri reſiſtentiã ꝓpter quã qͥ libet illoꝝ eſt fatiga bił.ſed in celo ſt/ reꝑibiles plures motus quoꝝ vnus impedit aliũ.ergo. Minoꝛ ptz qꝛ pꝛimũ mobile ꝑ modũ cuiuſdã violentie rapit ſecum oẽs ſperas inferioꝛes ⁊ mouet eas motu diurno cuʒ h̊ ipᷣe ſpere iferioꝛes mouẽt᷑ motu ꝓpꝛio.Quarto ſic.ille motus nõ eſt irregularꝭ qui nõ eſt vnifoꝛmis in veloci tate ⁊ tarditate qntum ad om̃e es ⁊ om̃es ꝑtes ſuas ſed motus coꝛꝑm celeſtiũ ſunt hmõi.ergo. Mino: pʒ quia vna ꝑs celi velocius mouet᷑ q; alia.ſicut ptzʒ de ꝑ tibus que ſtꝭ iuxta poluʒ ⁊ que ſtꝭè remote ab eo.Siłr etiam planeta velotiꝰ mouet᷑ in vno tꝑe qᷓ; in alio.Cõ firmat᷑.quia oĩs motus naturalis ẽ velocioꝛ in fine qᷓ; in pᷣncipio.ſed motus celi eſt naturał cum nõ ſit vio⸗ lentus.nulluʒ em violentũ ꝑpetuo durat.ergo motus celi eſt velotioꝛ in fine qᷓ; in pncipio:⁊ ꝑ ↄñs ẽ velotioꝛ vno tẽpoꝛe q; alio. arguit᷑ autoꝛitate In oppoſitũ p hi in textu: P:0 .— . vſolutõe queſtiõis ſoluende ſequũtur qᷓtuo: queſtio nes Queſtio pꝛima Vtꝝ celum moueat᷑ cum fatigatõne Pꝛo cuiꝰ ſolutõ ne Alctẽde pꝛimo.ꝙ fatigatio e diminutio pone ac⸗ tiue cognitĩe pꝛopt᷑ diuturnã actõeʒ reꝑabilis ꝑ qᷣeteʒ Dicit᷑ notant᷑ (voñe actiue)poña em pure paſſiua ſi cut eſt pona receptia materlie nõ eſt fatigabił.Alia eſt poñna paſſiua reſiſtitiua ſiue reactiua. ⁊ talis bñ eſt fa tigabilis Silt dicit᷑ (cognitiue inaĩata em que nihil ↄgnoſcũt non dicunt᷑ fatigari.Et dicit᷑pꝛopt᷑ diut᷑nã actionẽ) quia ſi aliqͥs eſſʒ impotẽs ex ſenectute vł egri tudine vł indiſpõne alicuiꝰ mẽbꝛi nõ pꝛopt᷑ hoc dice⸗ retur fatigari Wttẽde ſcdᷣo.ꝙ fatigatio cãtur ex h ꝙ natura mittit ad ſingula mẽbꝛa laboꝛãtia per mo⸗ duz exalatõnisquoſdã ſpũs ⁊ quoſdã hũoꝛes qͥ piop ter diuturnã actõem coꝛrũpunt᷑.⁊ iũc coꝛpus ðꝛ fatiga tum. Vnñ nõ põt eſſe ſine fatigatõe donec ꝑ reqem fue rint recuꝑati. ⸗ .. ad queſtionẽ.ꝙ celũ nõ Dic pꝛimo eſt fatigabile.quia non hʒ tales ſpũs ſiue hũo⸗ res pꝛopt᷑ quos ſua vᷣtus poſſʒ diminui Dic ſcõo. ꝙ aĩa intellectia nõ eſt fatigabił.qꝛ nõ exit in oꝑatõeʒ ſuã mediãtibꝰ talibꝰ ſpiritibꝛ ⁊ hũoꝛibi.Siłr dðʒ eẽt de intelligẽtia mouente celũ Si qras aũt vtꝝ celuʒ ſit aiatuʒ. Rñderũt cõiter antiqͥ phi ꝙ ſic. Vnñ dice⸗ bant ꝙ celũ põt duplłr capi. Vnoꝰ ꝓ ſpera circularit ot a V ſacit leqf lun fſomma 1ul⸗ ſectal aab! is tſigtun ijntü ſiape⸗ (lön COni Mierl fellitea 4hoft chicii 5 E cd pöni ptun ſuma milit plütal ſoeewe ſuzlae lis dif mngisr triduutiu cllanet lidensn lemee oler lowen poläih damd tißzer discel ſin lladeo; ſtpotue mifekt lurhitu moponit iccloer buspgz 1glapar ietron ledeyr. ſde ieſen One cope emdl o Nhfen taci c M Linighls Lepee ri D nSi Wolisctii nal i Aickdnite ſius gisnni ire (en ownoinsqg düen i Whles)irs Dingge ndenpeſn – hemsinr nnes ſis . Ding nulerhtzdeg haorinin landöſt o⸗ mopnwn oizihai uit utrire rie etis docbſeld —R nunnliut 1utustitft eigen i orptdunt uree t Nedef gbütl hütiihe,nn Pböntsg õ upnienu nigtlini Nleuid hon is luehi Dieſe Ol itnhni nnc uitr ie Bin a Alrreſtotelis mota ab intelligẽtia ſecluſa ip̃a intelligẽtia. Alioꝰ ꝓ aggregato ex ſpera circularit᷑ mota ⁊ ipᷣa intelligetia Din aliqd ðᷣ interdũ aĩatũ aĩia aſſiſtẽte tm que ſcʒ nõ facit ꝑ ſe vnũ cuz eo cui aſſiſtit. Mlioꝰ pꝛo aĩa inherẽ⸗ te q̃ facit ꝑ ſe vnũ cuʒ eo cuiꝰ eſt. ſic ergo accipiedo ce⸗ lum ſcdᷣo mõ ipᷣm eſt aimatũ aĩma aſſiſtente.lʒ nõ in foꝛmãte. Poſſet tñ alit᷑ dici ⁊ melius ſᷣm intetionẽ phi ⁊ ſui ↄmẽtatoꝛis.ꝙ celũ eſt foꝛa ſimplex qᷓntitati ſub⸗ iecta ſe hñs pure paſſiue ad motũ locale effectĩie mo⸗ ta ab vna int elligẽtia ſic ſibi aſſiſtente ꝙ nõ aſſiſtit a⸗ lijs. Sic ergo ãtiqui p hi ſepe ſoliti ſty dicere celuz eſſe diatum. t hoc dẽt intelligi qᷓntũ ad aſſiſtentiã tm ⁊ q̃ntũ ad vnã oꝑatõnẽ quã hʒ aĩa reſpcũ coꝛꝑis.hʒ em̃ gia pꝛopᷣe dcã multas oꝑatões reſpcũ coꝛꝑis.vegetat eñi ipᷣm ⁊ mouet.intelligẽtia ãt mouet ſed nõ vegetat AOA xiſtis ptʒ ꝙ celũ nõ magis dʒ dici aĩatuʒ ᷣm veri⸗ tatẽ etiã q̃lit᷑cũq; qᷓ; ignis vł aer vł lapis.ptʒ qꝛ celuʒ ẽ realit coꝛpus ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛa effectĩie motũ a poñna volitia dei q non plus aſſiſtit vł inheret ſibi qᷓ; cuicũq; alteri J Queſtio ſecunda Vtyu in celo reꝑiant᷑ ſex dꝛñe põnũ exnatura rei adiui ceʒ diſtincte. Pꝛo cuiꝰ ſolutöõe Attẽde pᷣmo.ꝙ dꝛñe põ nũ atrribuũtur coꝛꝑibi ſᷣm diuerſas ꝑtes diuerſaꝝ vᷣtutũ exñtes in illis ſicꝭ in hoĩbus ⁊ aĩalib ꝑfcĩs ſur⸗ ſum ẽ pᷣncipiũ augmẽtatõnis.⁊ deoꝛſuʒ ẽ terminꝰ.⁊ ſi m ilit᷑ in plãtis. Vñ ſ̃m hoc radices (ꝑ quas plãte ca piuüũt alimẽtũ) deberẽt dici ſurſuʒ cũ hoc iñ ſtat ꝙ in re ſpeetu ad loca elemetoꝝ. dicant᷑ deoꝛſuʒ.⁊ ſicꝭ ẽ de ſur⸗ ſuʒʒ ita ẽ de deoꝛſuzʒ. ꝙ in eis ẽ alia ⁊ alia vᷣtus.ita ẽ de alijs dꝛñtijs Nã ita eſt ꝙ illa ꝑs dicit᷑ ante in q̃ vigent magis v̈tutes ſenſitiue.ſici ergo in aĩali dꝛñe põnũ at⸗ tribuũtur ꝑtibꝰ diuerſaꝝ vᷣtutũ.ita ⁊ in celo.ꝑtes em eeli que ſty circa polũ articũ polũ anterticũ oꝛiẽs ⁊ oc⸗ cidens meridiẽ ⁊ angulũ noctꝭ.tñ hñt aliã ⁊ aliã vꝓᷣtu⸗ tem ⁊ ponam.ſtꝭ em ⁊ alij planete que hñt aliã vᷣtuteʒ in oꝛiente q; in occidẽte.⁊ aliã in medio celi qᷓ; in ãgu lo noctis. Et ſiłr aliã hñt vᷣtutẽ ſtelle exñtes circa vnũ ſaꝝ vᷣtutũ ⁊ in fluẽtiaꝝ.QL.uaꝝ pᷣma ꝑs ð: ſurſuʒ ⁊ a lia deoꝛſuʒ.⁊ ſic de alijs.Illa aũt ꝑs ðᷣꝛ ſurſuʒ ſub qua eſt polus nobᷣ occultꝰ.⁊ illa deoꝛſuʒ ſub q̃ eſt polꝰ nob maiĩfeſtus Dextꝝ aũt ſub q̊ ſtęꝓ ꝑtes celi moti qñ oꝛiũ tur hitantibs ſub eqͥnoxiali ⁊ ſic de alijs. Sʒ qa pH̊s nõ ponit tale celũ qᷣeſcens iõ alij diſtiguũt tales dꝛnas in celo ex diuerſ influẽtijs intelligẽtie mouẽtis O¶xqᷣ bus ptʒ ꝙ cuʒ celũ ↄtinue moueat᷑ ⁊ ſit continue alia ⁊ alia pars in oꝛiete.⁊ ſiłiter in occidẽte.Et ita de añ ⁊ retro nõ opʒ ymaginari ꝙ ſit aliq̃ ꝑs celi q̃ ſit det᷑ia⸗ te dextra ⁊ aliq que ſit det᷑miate ſiniſtra Illa em̃ ꝑs q̃ nũc eſt dextra aliqñ erit ſiniſtra ⁊ ecõtra.⁊ q̃ nũc ẽ añ aliqñ erit retro.qᷓ;uis nõ ſit ita de ſurſuʒ ⁊ de deoꝛſuʒ ad q̃ſtionẽ.ꝙ in celo re⸗ Dic pꝛimo deur ie diioci⸗ Com. opʒ maifeſtari atlantẽ hẽe caput in polo ãtarti co.⁊ pedes in polo nobᷣ manifeſto.⁊ facieʒ ſuã vᷣſus ꝑ tem celi nobis meridionalẽ. ⁊ deoꝛſuʒ vᷣſus ꝑtem oppo polũ qᷓ; exñtes circa alii Mttẽde ſcdᷣo.ꝙ ſᷣm quoſ⸗ dam dꝛñne põnũ diſtiguũtur.nõ tñ ex natura celi mo⸗ ti. ſʒ ex nata vniꝰ celi qeſcentꝭ. JYmaginat᷑ em̃ ꝙ vltra oss celos motos ẽ vnũ celũ qᷣeſcens in q̊ ſte ꝑtes diuer laris ⁊ ſimplex nõ eſt velocioꝛ in vno tꝑe qᷓ; in alio.neæ ſitam.dexterã manũ in oꝛiẽte.⁊ ſiniſtrã in occidẽte ae ſi ↄtinue cũ dextra manu voluerert celũ ꝑ añ æſusſi niſtꝝ. A aũt ille dꝛñe põnuʒ reꝑiant᷑ in celo ex natu ra rei diſtincte.pꝛobatũ eſt ĩ tertu Secd ↄtra iſta pᷣt grgui ſextupłr. Pꝛio qꝛ ignis in ſua ſpera ðꝛ eẽ ſimpłe ſurſuʒ.ergo ſupꝛa ipᷣm nõ eſt ſurſuʒ. Dðm qin celo nõ eſt ſurſuʒ ſᷣm reſpcm ad loca elemẽtoꝝ cum hoc tñ ſtat ꝙ ibi ſit ſurſũ ſᷣm ꝓpꝛierates metꝰ loca? cdᷣo pᷣt argui.qꝛ ſᷣm phm in textu ſurſuz eſt pᷣn?ꝗ motꝰ ſᷣm augmẽtuʒ aut ſᷣm ſenſuʒz.ſed nõ reꝑitur in celo augmn tatio ⁊ ſenſatio. Ddm ꝓꝙ autontas phᷣi intelligit᷑ in his in qbus reꝑiũtur illi motus. Sed vbi reꝑit᷑ ſoluʒ motus localis dꝛñe põnis ille deſeruiũt ad illu moruʒ ita ꝙ illa ꝑs dicit᷑ dextra a q̃ inceperit vł incepiſſʒ mo tus.⁊ illa añ ad quã.⁊ illa ſiniſtra ad quã.⁊ pũctoꝛuzʒ termiantiũ lineã circa quã fit ille motꝰ.vnꝰ ðꝛ ſurũ ⁊ aliꝰ deoꝛſuʒ Tertio ſic.ſurſuzʒ ⁊ deoꝛſuʒ ſᷣm pꝑhᷣm in textu debet ſumi ſᷣm termĩos longitudies.ſed maĩ feſtuʒ ẽ ꝙ nõ eſt magis.lõgitudo celi ſumeda inter po los qᷓ; inter oꝛientẽ ⁊ occidentẽ cũ vtrobiq; ſit equalis diſtatia. Ergo doᷣm ꝙꝙ nõ dicit aliquã diſtantiã eſſe longitudinẽ eius pꝛopt᷑ lineam eius eſſe longioꝛẽ.ſʒ ðꝛ ſm ꝓpoꝛtionẽ ad aĩal. Quarto arguit᷑.in nobis ſur ſum ẽ nobilioꝛ ꝑs vt ptʒ de capite.ergo ꝓpoꝛtionalit᷑ in celo.ſed neuter poloꝝ ẽ ꝑs nobilioꝛ celi.imo ꝑs ꝑ quã mouent planere a qbus maxime regũtur hec inferioꝛa eſt pᷣncipalioꝛ ꝑs. Põt rñderi negãdo añs.coꝛ em eſt pöncipalio: ꝑs ⁊ ſic etiã dextra ꝑs in celo. Põt alio mõ rñderi negãdo ↄnam.qꝛ quãtuʒ ad hoc non eſt ſile de celo ⁊ hoĩe.dꝛñe em̃ põnis in hoĩe ſumũtur ſᷣm alios motus qᷓ; in celo Quinto ſic.nõ videt᷑ eſſe aliq dꝛna quãtum ad polos niſi in hoc ꝙ vnus termiet axem cix ca quã voluit᷑ celũ ex vna ꝑte.⁊ alit᷑ ex alia.ſed ꝓpt᷑ H̊ nõ debʒ polus ãtarticus magꝭ poniſſurſuʒ qᷓ; polꝰ ar ticus.ergo. OD ðm ꝙ circa polũ nobis occultuʒ eſt ꝑs nobilioꝛ celi qᷓ; circa polunm nob manifeſtũ. Dicũt em̃ aliqui ibi eẽ ſtellas magnitudĩe ⁊ influetia nobilioꝛes Sexto ſic.terra hita bilis eſt a ꝑte poli artici.⁊ non a ꝑte ãtartici ſed dignũ eſt ꝙ terra hitabilis ſit vᷣſus ꝑ tem celi nobilioꝛẽ. D ðm eſt ergo ꝙ in celo totali ſunt ↄſiderãdi oꝛbes planetaꝝ ⁊ pᷣmũ mobile.AViliter aũt aſſignã da ſtꝭ ſurſuʒ ⁊ deoꝛſuʒ qntũ ad oꝛbes planeta rum ⁊ qᷓntũ ad pꝛimũ mobile. Non opʒ ergo terrã ha bitabilẽ eſſe ᷣſus nobilioꝛẽ ꝑtem pᷣmi mobil.ſed ſuffi cit eã eſſe ſus nobilioꝛẽ ꝑtem de oꝛbib planetaxꝝ. OQOueſtio tercia. V Itꝝ mot ꝰ celi ſit reglaris. Nꝛo ſolutõe iſtius q̃ſtio⸗ nis Attẽde pᷣmo.ꝙ alia de cã motus ðᷣꝛ regłaris 2 vnifoꝛmis. Nã vnifoꝛmitas ⁊ diffoꝛmitas ĩ motu ſu⸗ mũtur ex ꝑte ꝑtiuʒ mobilis.qñ em̃ ꝑtes mobilis eque velociter mouent᷑ motꝰ eſt vnifoꝛmis. ſed qñ diffoꝛmit tũc eſt diffoꝛmis. Regłaritas em̃ motꝰ attẽdit᷑ penes ptes tꝑis.ita ꝙ qñcũq; totũ mobile nõ mouet᷑ velociꝰ in vno tꝑe qᷓ; in alio motꝰ eſt regłaris.⁊ ꝑ oꝓpoſitũ irre gular ẽ Brrede ſcdᷣo.ꝙ motꝰ circłarꝭ alia de cã ðꝛ regularꝭ ⁊ alia motꝰ rcũs. Nã motus natural circu⸗ in fine qᷓ; in ncipio. Motꝰ aũt naturał rcũs (qᷣ fii me dio vnifoꝛmi) velocioꝛ ẽ in fine qᷓ; in pᷣncipio.n pꝛopt᷑ hoc dicit᷑ irregular. D ico notant᷑(qui fit in medio vnifoꝛmi)tũc em reſiſtẽtia manet eadẽ ⁊ pons ⁹ Queſtiones motiua auget᷑. Si aũt mediũ nõ eſſet vnifoꝛme.ſed in fine eſſet maioꝛis reſiſtẽtie qᷓ; in pᷣncipio tũc poſſibile eſſet talẽ motũ eſſe tardioꝛẽ aut ſaltẽ eque veloceʒ in fi ne. Artẽde tercio.ꝙ de cã iſtius velocitatꝭ in fine ẽ diuerſitas int᷑ phᷣos Dicũt em qͥdã ꝙ h̊ fit pꝛopt᷑ vᷣtu tem attractiuã loci qꝛ naturalit᷑ tanto magꝭ attrahit AInto coꝛpus in eo locabile ẽ ſibi ꝓpinqus quead modũ magnes taãto velociꝰ attrahit ferꝝ qnto ẽ ſibi ꝓpiqus Szʒ iſtud ſtare nõ põt qꝛ tũc motus nõ eſſ naturał.ſʒ violetus. Patuit em̃ in ſexto p hicoꝝ qũo motꝰ trac⸗ tus ⁊ pulſus nõ ſte naturales.ſed violeti Alit᷑ ergo rñ dent alij ꝙ cã eſt in hoc qꝛ vnũqðq; quãtuʒ ẽ fini ſuo ꝓinqus tanto foꝛtiꝰ tedit ad illũ finem Terminꝰ aũt motus natural recti ẽ finis ipius mobił.ideo qnto mo pile ẽ pꝛopiquius ſuo loco naturali tãto ceterꝭ paribꝰ velociꝰ ad ipᷣm mouet᷑ad ſiłitudinẽ hoĩs vᷣtuoſi qui Into efficit᷑ melioꝛ tãto cuʒ maioꝛi conatu nitit᷑ venire ad velocitatẽ. Iſta rñſio licet veꝝ dicat tñ dict/ ſuis nõ reddit cãm. qre em eſt ꝙ talis conatꝰ maioꝛ eſt in fine qᷓ; in ncibio Sc do ſic.ſi coꝛpꝰ velociꝰ mouere tur rô ne maior appecitꝰ ⁊ appetitꝰ ſit rõne carẽtie tũc coꝛpꝰ naturale mage diſtans a ſuo loco mag/ appetit ſuũ locũ naturalẽ. ꝗ velociꝰ mouet᷑ in pᷣncipio qᷓ in fi⸗ ne CTCercio ſic. qꝛ ſi aliqͥ duo lapides eqles caderent ad terrã vnꝰ de loco alto.⁊ alius de loco baſſo qn ipᷣi ceẽnt in equali ſpacio a terra deberẽt eqtiter moueri qðᷣ eſt manifeſte flm Quarto ſic.qꝛ ſi a valde alto loco deſcẽdat lapis ꝑ ſpaciũ decẽ pedũ ⁊ ibi iueĩens impe dimẽtuʒ quieſcat.alter vᷣo lapis ↄſiłis dñ dat etiaʒ ꝑ ſpaciũ decẽ pedũ de loco baſſo.vnus itloꝝ motuũ nõ ꝑcipit᷑ eſſe velocioꝛ qᷓ; alter.lʒ in vno illoꝝ mobile ſit ꝓinquũ ſuo loco naturali.cã ergo maioris velocita⸗ tis motꝰ naturalis circa finẽ eſt ĩpetus acqͥſitus i ipo mobili. VUñ graue ſuo motu pᷣter ſuã grauitatẽ natu ralẽ acq̃rit ſibi qndã impetũ ſiue grauitatẽ accntaleʒ que iuuat grauitatẽ naturalẽ ad mouẽedũ graue velo cius. Et ſilłr eſt de leuitate ⁊ ᷣm ꝙ ipᷣm coꝛpꝰ naturale mo uet᷑ diutiꝰ ſᷣm hoc in eo acqͥrit᷑ maioꝛ impetꝰ ⁊ cõ⸗ tinue velociꝰ mouet᷑ niſi ꝑ maioꝛẽ reſiſtẽtiã impediat᷑. Eſt aũt talis impetꝰ quedã q̃litas de ſcdᷣa ſpe que ge nerat᷑ a foza ſubali mobił mediãte motu ⁊ coꝛrũpitur ꝑ abſentiã ↄſeruãtꝭ ſcʒ ipᷣiꝰ motꝰ.quẽadmodũ lumẽ coꝛ rũpit᷑ in medio ꝑ abſentiã coꝛꝑis lumioſi Diceé duz ẽ ergo ad q̃ſtionẽ ꝙ motꝰ celi ẽ regłarꝭ.ptꝭʒ qꝛ celũ nũqᷓ; mouet᷑ velociꝰ i vno tꝑe qᷓ; in alio ic ſcdo.qꝙ; nullus motꝰ rectus ꝓpꝛie loquẽdo ẽ regularis.qᷣlibet em̃ talis eſt velocioꝛ in fine q; in pᷣncipio.vł econtra. Oic tercio.ꝙ qlibet alius motꝰ a motu celi è irre gularꝭ.ptʒ qͥa oĩs talis ẽ velocioꝛ in fine qᷓ; in pᷣnꝰ aut in medio qᷓ; in fine. Ot ſi qras nunquid aliqͥ pla nete velociꝰ mouent᷑ in vno tꝑe qᷓ; ĩ alio.cuʒ citiꝰ ꝑtrã ſient vnũ ſignũ in vno tꝑe q; in alio. O dᷣm ẽ ꝙ nunqᷓ vnꝰ planeta velociꝰ mouej in vno tꝑe q; in alio.ꝑtran ſit tamẽ citius vnũ ſignum pꝛopt᷑ motũ qui eſt in ecen tricis ⁊ epiciclis.de qͥbus in ſeqntib dicet OQueſtio quarta Vtruʒ ↄñe (quas facit p ̊s ad oñdendũ pluralitatẽ ineraxꝝ celeſtiũ)ſint bone.DHðm eſt pᷣmo.ꝙ pᷣma ↄnña . Aons bm o pionem Wreſtoteł.licʒ ſimplicit᷑ non ſit na Si em celuʒz ſit perpetuũ ⁊ circularit᷑ moueaĩt᷑ ne seſſeẽ motũ eius eſſe ꝑpetuũ. Ot ſi ibi intelligat᷑ ncci⸗ ſecũdide ce.⁊ mũdo tas ↄñtie ⁊ nõ ↄñtis ↄñtia eſt ſimpłr bona.Cuʒ aũt dicit᷑ ꝙ vnũqðq; (cuiꝰ eſt aliqd opus)ipCʒʒ eſt grã iſtiꝰ o peris.hoc det intelligi de oꝑe per qð aliqͥd ꝑficitur vł mediãte quo alia ꝑficiũtur ab eo. Scða aũt ↄñtia in qua ðꝛ ſi motꝰ celi eſt circular ⁊ ppetuus nece eſt in medio mũdi aliqð coꝛpus ꝑpetuo qͥeſcere.hoc dẽt etiã intelligi de nccĩtate ↄñe ⁊ capiẽdo ꝑpetuũ pꝛo eo qð nõ deſinet. t coꝛpꝰ quieſcẽs nõ pꝛo coꝛpꝑe deſcẽte ſimpłr cum foꝛte nullũ ſit tale.ſed pꝛo coꝛꝑe qͥeſcente in oꝛdine ad aliud coꝛpꝰ localit᷑ motũ tũc ↄña eſt bona Dic ſcdᷣo.ꝙ t᷑ccia ↄna (que talis ẽ ſi terra eſt ignis) nõ eſt ſimpłr bona.poſſet em̃ añs eſſe veꝝ ↄñte exiſtẽ⸗ te falſo. Valet tñ iſta ↄñtia vᷣtute iſtius medij.ſi vnũ ↄtrarioꝝ fuerit in reꝝ natura.ſiłr ⁊ reliquũ. t hoc debz ſic intelligi.ſi ſint aliq̃ entia actualit᷑ repugnãtia que hñnt eſſe circa ides ſubiectũ cui ſucceſſiue ineẽ pñt tũc ſi vnũ ſit in reꝝ natura.⁊ reliquũ erit Dic ſcio ꝙ quarta ↄna nõ valet ſimpłr.ſed ſolũ virtute iſtius me dij (ſi vnũ ↄtrarioꝝ ⁊c.)põt em ſtare ꝙ ignis ⁊ter⸗ ra ſint.⁊ tamẽ intmedia ſint Dic quarto.q qͥnta 2 ſexta ↄna ſimplicit᷑ nõ valent.põt em añs eſſe veꝝ ↄñ⸗ te exñte falſo. Nã põt ſtare ꝙ ſintgnatõnes ⁊ coꝛruptõ nes in iſtis inferioꝛibi.⁊ tamẽ nõ ſit płalitas ſperaꝝ ce leſtiũ. Siłr etiam põt deus ſuſpẽdere oẽm actionẽ ſuã et tñ erit actio elemetoꝝ ad ſe ĩuicem. dato ꝙ ipᷣa ſint cõſeruatiua ⁊ ad agendũ debite ſibijnuicẽ applicata. iſte tñ ↄñe ſteᷣ bone ſi nõ ſuſpẽdant᷑ virtutes eoꝝ.⁊ ac⸗ tiuitas vniꝰ accedit actiuitatẽ alteriꝰ.⁊ pꝑmaẽat oꝛdo bmitus inſitus rebo. Qrx iſtis ptʒ qũo nccãriũ eſt nccĩ tate naturali ponere płalitatẽ ſperaꝝ celeſtiũ ad ſal⸗ uandũ tot diuerſitates reꝝ genera taꝝ ⁊ coꝛruptaꝝ li cet nõ ſit nccãrium necitate ſimprrr „Ae awnte oppoſitũ. Ad bmam d ron C patz ſolutio.⁊ ſilirer ad cõ b W frmatione. Ad ſcöam ne⸗ gatur mĩioꝛ. AWd pᷣmam ꝓbationẽ negat᷑.ꝙ virtus effectiue mouẽs celum ſit tus naturalis.nõ em̃ dici tur motus celi naturalis ab ea ſed a pᷣncipio paſſiuo ĩ clinatiuo Ad terciã negat᷑ minoꝛ.qꝛ violentia ẽ con tra naturalẽ inclinatõem paſſi. nullus aũt motus ſpe⸗ raꝝ ↄuenit eis ↄtra naturale inclinatõem eoꝝ.q;uis em motꝰ diuturnꝰ ↄueniat ſperis inferioꝛibo pꝛet᷑ na⸗ turam ꝑticularẽ ipoꝝ.tamẽ ↄueiĩt eis ſᷣm natura vleʒ Sibr dðõmẽ ad ↄfirmatõeʒ. Ad alia ptz ſolutio. (De vocat? aũt aſtris ⁊c̃.) In hoc ſcðᷣo tractatu iſtius libꝛi detmiat p hs de aſtris.⁊ diui dit᷑ in ſex ca⸗ pitula Quoꝝ pꝛimũ eſt de ſubña aſtroꝝ in quo ponũ tur tres ↄcłones. Pꝛima.aſtra ſtę de natura ſuoꝝ oꝛ⸗ biũ.qꝛ rõnabile ẽ vnũqðq; eſſe de natura eius in qͥ eſt ⁊ ad cuiꝰ motũ mouet᷑. Vñ ⁊ pꝛopt᷑ hoc ãtiqui ponẽtes oꝛbes celeſtes eẽ de natura ignis.dixerũt etiã aſtra eẽ de natura ignis.ſed aſtra ſtꝭ in ſuis oꝛbibs ⁊ mouent᷑ ad motũ eoꝝ.ergo.Scdðᷣa ↄcluſio.ab iſtis aſtris cãtur caloꝛ ⁊ lumẽ in iſtis inferioꝛib: Motꝰ em̃ localis ca⸗ lefactiuꝰ eſt. calefacit em ⁊ lignũ ⁊ lapides ⁊ ferꝝ.ſed ger ẽ magis diſpoſitꝰ ad caloꝛẽ qᷓ ſint alia.ergo aer ca lefcĩt ad motuʒ aſtroꝝ. Cõfirmat᷑.qꝛ ſagitta plũbea põt cuʒ tãta velocitate emitti ꝙ liq̃fiat.ſed hoc nõ eſt ab aere calefacto ⁊ ignito ꝑ eius fractõeʒ ergo motus localis ẽ calefactiuꝰ aerꝭ.⁊ ſic aſtra ſuo motu cauſant caloꝛẽ. De lumie ãt manifeſtũ eſt. Tercia ↄeluſio.a ſole magis cãtur caloꝛ qᷓ; ab alijs aſtris.ptʒ quia ſole apꝛopiquãte ad nos ſuue ꝑ motũ ꝓpꝛiũ eius ſiue per ſocte? furotget ermiett Mune nuibt riſtrant ruzſecntt ſisßndi thocd wouckope ſtipolibi riſone Unilißan aisarti⸗ taento⸗ ſcnlrecir gürnonen Moctos Manura Na busers Amatarack bonaei äonen ſurchn Gnnan ctiinod nnonare hrenrie⸗ ligelbesq pzdlcereq Mzobbli circcerer lomirönabe Cüfertairen oiſunmor akraſtig gliboedip ſuisotbihhe ſiaſtramor cügiratöni wotuscon Grataman ſobſolvie lidit er Popkinfir denkleimri mouet ſe ſhütesne fkeptzde Dlolrröna notitdef busſten Cnakorgee ſch hi ckgiic doſieu Aairoite nsireſ erbeedi Rnüddden eckei Nhecͤtene Digabon nacktgte) 1ir enſti nech Ai Ni be itmugin chieinige nt Drtmn itcen nsand hin Mniſel dangizin mniciplcn ſunsan t1 ctü Ni zumotul i ömm 1 rer ad AAamne gat ins s no cd neibioluu nwoloruian stütrensh Nman s nmun 1ohund⸗ eCeMI nindniau mrogel Weusnöt ingnidenis irnind it woun Ssbciln balietn Gsten aEwN vamida lani Alieſtotelis mMotũ celi fit apð nos calidiꝰ. inde ẽ q; dies ẽ calidioꝛ noeocte ⁊ eſtas hyeme.ex quib pʒ ꝙ aſtra nõ ſunt de na tura ignis ra lands, In hoc ſrdᷣo capło de termiat ph̊s de motu aſtroꝝ. Et intẽdit hanc ↄcloem Aſtra nõ mouent᷑ motu pio po.ſed ſolũ ad motũ celi in quib ſt pꝛobat᷑ iibus ronibi. Pꝛia quig cũ gſtra trãſterani de loco ad locum necẽ eſt hoc fieri aliqͥ mõ ryuʒzʒ ſeqntiũ.ſcʒ vel vtriſq; qeſcẽtibus.vel vtriſq; mo⸗ tis ſ̃m diuerſos motꝰ.vł vno qᷣeſcente ⁊ altero moto Et hoc duplr.pᷣme ſic ꝙ aſt rum moueat᷑ ⁊ oꝛbis qeſ cat. Scdᷣo ꝙ aſtꝝ quieſcat ⁊ oꝛbis moueat᷑ſic ꝙ non mouet᷑ ꝑ ſe ſed ad motũ oꝛbis. Pꝛimꝰ aũt iſtoꝝ mõꝝ eſt ipoſſibilis.ſuppoſito em ꝙ terra qᷣeſcat nõ pñt fie⸗ ri trãſiationes aſtroꝝ quadmodũ videmꝰ ipᷣ as fie⸗ ri niſi ißa moueant᷑. Scds vᷣo modus etiã eſt irrõna bilis qꝛ tũc ſeqret̃ ꝙ tãta eſʒ velocitas cuiuſtibzʒ aſtri nta ẽ velocitas ſui oꝛbis.ſeci ↄns eſt flm. ↄña ptzʒ qͥa ſimul redire vident᷑ oꝛbis oſtꝝ ad idẽ pũctũ a qͥ inci piüt moueri. Falſitas ↄñtis pꝛobat᷑.quia ſi eſſz eq̃lia velocitas aſt ri ⁊ oꝛbis vel illa velocitas ineẽt aſtro a natura vł a caſu. Hõ ſcom. quia tũc nõ poſiʒ eẽ in oĩ bus aſtris ⁊ oꝛ bibs galis velocitas aſtri ⁊ oꝛbis. Nec a natura qð pꝛobat᷑ pmo.ꝛ ſi trã ſponeret᷑ aſtꝝ de ce⸗ lo maio:i ad minꝰ tunc tardiue moueret᷑ qᷓ; pꝛius.et ſi trãſponeret ecõtra a mĩoꝛi ad maiꝰ tũc velociꝰ moue retur qᷓ; pus.⁊ tñ ſꝑ hẽct eandẽ naturã. Scðo pbarur qꝛ ſᷣm naturã maioꝛꝗ coꝛꝑa velociꝰ mouent᷑.Tercius etiꝗ modꝰ nõ põt ſuſtineri.qð ꝓbat᷑ pᷣmo.qꝛ aſtra ad maioꝛẽ circulu trãſſata velociꝰ mouerent᷑. Scðo qᷣͥa oꝑteret ĩ celo fieri fractõem ⁊ diuiſionẽ.nõ pᷣt ergo di ci ꝙ oꝛ bes qeſcant ⁊ aſtra moueant᷑. Ex qͥbus patʒ ꝙ opz dicere qrtũ ſcʒ ꝙ oꝛbes moueãt᷑ ꝑ ſe ⁊ aſtra ad mo tuʒ oꝛbiũ Relindqᷣtur ergo circulos q dẽ moueri.aſtra aũt qeſcere ⁊ infixa circuł ferri. Solũ em̃ vtiq; ſic nul lum irrõnabile accidit.neq; em̃ in eqli tꝑe maioꝛ cir⸗ cũferet᷑ circulꝰ.⁊ nõ diuellit celũ pꝛopt᷑ hoc accidet.⁊ qꝛ oñſum ↄtinuũ ens torũ Pꝛo ſcdða rõne ſupponit᷑ waſtra ſtꝭ ſperica.qð ꝓbat᷑ pᷣmo autoꝛitate ãtiquoꝝ qui hoc dixerũt. Scdᷣo qꝛ aſtra ſtꝭ eiuſde nature cum ſuis oꝛbib qui rñ ſi ſperice figure Sit ergo arguit ſi aſtra moueant᷑ ꝑ ſe tũc vł ipᷣa mouerẽt᷑ ꝑ ſe motu cir cũgiratõnis vł volutatõnis.qꝛ illi duo motꝰ ſt per ſe motus coꝛꝑis ſperici Hõ pꝛimũ. gð ptʒ pᷣmo ꝛ circũ girata manẽt in eo dẽ loco ⁊ nõ trâ ſferũtur. Scdᷣo.qͥa ſolꝰ ſol videt᷑ circũgirare dũ oꝛitur ⁊ occidit.⁊ hoc ac cidit ꝓnter elõgationẽ nr̃i viſus. Nã viſus lõge diſtãs pꝛopt infirmitatẽ tremit.⁊ illa eſt cã q̃re ſtelle fixe vi⸗ dent ſci ntillare.m hil em differt mouere viſuʒ aut qð mouet᷑ Rec ſcᷣm.qꝛ eo q mouent᷑ motu volutõnis nõ ſo hñt eandẽ ſuꝑficiẽ vᷣſus nos ſicꝭ hñt aſtra.ſicꝭ mai feſte ptʒ de luna.Cercia rõ.ſi aſira mouerent᷑ motu ꝓ pꝛio irrõnabile eſiz naturam nõ dediſſe eis oꝛgana ad motũ ⁊ deſpexiſſe tã pᷣcioſa coꝛꝑa cuz tñ dederit aĩali⸗ bus q̃ ſtꝓ mioꝛis pᷣcij Sed hoc videt᷑ eſſe ſtudioſe fem a natura eo ꝙ nõ ↄtigebat ea moueri motu ꝓꝛio.ma xime em̃ diſtãt in figura ab hñtibo oꝛgana ad motuʒ ¶(Manifeſin aũt ex his) In hoc tcio coplo oſtẽ dit phs ꝙ aſtra ꝑ ſuos motꝰ nõ cãnt ſonos. Dixerũt em qͥdam ãtiquoꝝ coꝛpa celeſtia ꝑ motum ſuũ facere ſonos armonicos. Rõ ãt (ꝑ quã volebãt ꝓbare coꝛpa celeſtia facere ſonos) talis fuit Nã in coꝛꝑib q apud nos ſtꝭ cãtur ſonus ex magnitudie ⁊ młtitu dĩe coꝛpm motoꝝ ⁊ velocitate motꝰ eoꝛũdeʒ.ſed coꝛꝑa celeſtia ex ea (ODeoꝛdine aũt aſtro) derfmiat phs de velocitate ⁊ tarditate ĩ morbo aſtro⸗ — Folio cxvi cedũt hec coꝛꝑa inferioꝛa in magnitudine mułtitudi næ 2 velocitate motꝰ.ergo magę cã bit᷑ ſonus abillis. Rõ aũt ꝑ quã volebãt ꝓbare dcã coꝛpa facere ſonos armonicos fuit talis.ex ꝓpoꝛtõne motuũ in velocitate ⁊ tarditate fit ꝓpoꝛtio ſonoꝝ in acuto ⁊ graui.ſed ĩ coꝛ poꝛiba celeſtib eſt poꝛtio motuũ in velocitate ⁊ tardi tate.ergo ⁊ oꝛtio i acuto ⁊ graui.⁊ per ↄns armonia At cũ eis obijciebat᷑ ꝙ nõ ꝑcipimꝰ tales ſonos Hice bant ꝙ rõ eſt.qꝛ tales ſoni audiũtur a nob ſtatim dũ naſcimur ?⁊ nũqᷓ; ꝑcipimꝰ ſilentiũ tali ſono Sriũ pꝛop:᷑ qð nõ poſſimꝰ de eo dijudicare Et ẽ ſiłe ſice de malea toꝛibs qui nõ ꝑcipiũt ſonũ maleoꝝ ꝓpter aſid uitatem Hec iñ rñſio nõ val ʒ.qꝛ nõ ſoluʒ ẽ incõueniẽs nos nõ au dire tales ſonos ſed etiã nos nihil pati ab eis ii ſint Ns exꝑimur ꝙ magni ſoni inferũt magnã violẽriã erꝭ coꝛ ꝑibus inaĩatis.ſicꝗ ptʒ de tonitruo ſcindente lapi⸗ des. Elũ ſi eent tales ſoni coꝛꝑm celeſtiũ ipiꝓpter ſuã magnitudinẽ inferrẽt nobis violetiã intollerabile. CLotra pᷣqcõs ergo pom᷑ talis ↄcluꝰ. Aſtra nõ faciũt ſonũ. Pꝛo bat᷑ pᷣmo.qꝛ ome ꝗð facit ſonũ mouert᷑ pꝑ ſe di uidẽdo mediũ.aſtra aũt nõ ſic mouent᷑.ergo.? Daioꝛ ptʒ quia illa (q̃ infixa ſtꝰcoꝛꝑi moto ad cuiꝰ motũ ſo luʒz mouent᷑ )nõ faciũt ſonũ.ſic pʒ de ꝑtib nauis ⁊ de „. motu nauis.naues mote in flumie ſolũ ad motũ fluuij mouent. Scdo ꝓbatur rõne pᷣus fcã.qꝛ nccãrio iſti ſo ni ꝑuenirẽt ad iſta inferioꝛa.⁊ ꝑ ſui violẽtiã ðᷣſtruerẽt In hoc qrco capło rum. Et dicit ꝙ de oꝛdine aſtroꝝ ⁊ de ꝓpinqͥtate ⁊ di⸗ ſtãtia eoꝝ ad ĩuicem ꝑtinet det᷑miare ad aſtrologiax. Sʒz de dꝛna velocitatꝭ ⁊ tarditat ſuoꝝ motuũ hʒphi cus dermĩare.⁊ ideo ponit᷑ hec ocluſio.qᷓnto oꝛbes ſt? ꝓinqᷣoꝛes pᷣmo oꝛbi tãto velociꝰ mouent᷑ motu diur⸗ no. Suꝓponit᷑ em̃ extremã celi circulatõeʒ ſimplicẽ eẽ et velociſſimã. Pꝛobat᷑ pᷣmo.qꝛ oꝛbes mouent᷑ motu diuturno ad motũ pᷣmi oꝛbis.ſed q̃nto aliqs oꝛbis ẽ ꝓinqͥoꝛ pᷣmo tãto ipᷣe magis pᷣualet in ipᷣm.j velociꝰ mouet᷑ motu diu rno Ex quo infert coꝛrelarie ꝙ qnto oꝛbes ſtꝭ ꝓpinqᷣoꝛes pᷣmo tãto tardiꝰ mouent᷑ motu ꝓ pꝛio.vt ptzʒ ex dcĩs. Hã quõto aliqͥs oꝛbis velociꝰ mo uet᷑ mo tu diurno tãto rardiꝰ mouet᷑ motu ꝓpꝛio.eo ꝙ; motus diurnꝰ ad iuiceʒ Zriant᷑. (Figurã ãt vniuſ cuiuſq;) In hoc qneo capło def᷑miat phᷣꝛ de figu⸗ ra aſtroꝝ.⁊ intẽdit hã c ↄcłoem. A ſtra ſtꝭ ſperice figu re.pꝛobat᷑ duab rõnibi. Pꝛima.qꝛ natura mhil faci fruſtra nec irrõnabilit᷑. ſed aſtra non mouent᷑ ꝑ ſe.ergo debẽt hꝛe figurã mime aptã ad motũꝑ ſe.⁊talis ẽ ſpe rica q̃ nullum oꝛganü ↄpatit᷑.ergo. Scòða ratio.luna creſcit ⁊ decreſcit ſᷣm arcuales poꝛtõnes.ergo ẽ ſperice figure.⁊ p ↄnᷣs alia aſtra. Cenʒz ↄna.quia ſilłr qͥdẽ oĩa aſtra vnoꝰ ſe debẽt hẽe ad figurã ⁊ cetera accñũtia Et ſiłiter argueret᷑ de ſole qui etiã eclipſat᷑ per circulos ar cuales. Inn hoc ſexto ca pło mo⸗ uct ⁊ ſoluit p ̊s duas qſtiones difficiles. t ðᷣt dua bus aũt dubitatõ nib entilo de qᷣbus merito vtiq; aͤli bet dubitabit dicere tẽptandũ qð videt᷑ dignũ eſſe re putãtes pꝛõptitudinẽ magis ĩputati verecũdie qᷓ; au⸗ dacie. Si quis ꝓpter phicamſtare ⁊ ꝑnas ſufficiẽtias diligit de qbus maximas hẽmus dubitatões. Eſt er go pᷣma dubitatio.qᷓre non młtiplicant᷑ motus oꝛbiuʒ ſᷣm eoꝝ diſtantiã a pᷣmo mobili.ia ſcʒ ꝙ pᷣmũ mobt le ſolũ moueat᷑ vno motu.ſcdᷣ̊m duobi.terciuʒ tribi.⁊ ſic deinceps. Sed oꝛbes ſolis ⁊ lune qui ſtꝭ infimi mo liij. QAueſtiones uentur paucioꝛiba motibus qᷓ; quidã ſuꝑioꝛes eis Ad quã ðꝛ ꝙ ſicut in aĩalibꝛ quedã hñt ſanitatẽ abſq; ſui mutatõne.quedã ꝑ vnicã mutatõem quedã ꝑ plures. q̃dam vᷣo nullo mõ pñit ↄſequi ſanitatẽ ꝑfcãm.ſed ac quirũt paucis motib aliquã bonã diſpõem ad ſani⸗ tatem. Sic pᷣmũ mouẽs abſq; qcũq; mutatõne ſui hʒ bonũ ꝑfectiſſimũ.celum vᷣo pꝛimũ vnico motu attĩgit eſſe ꝑpetuũ. Nlanete ãt medij pluribꝛ motib.ſed pla nete infimi vt ſol ⁊ luna nõ attingũt eẽ ꝑpetuũ.ſʒ pau⸗ cis motib attingũt aliquid oꝛdiatuʒ ad eẽ ꝑpetuũ ſcʒ gñationes ⁊ coꝛruptõnes. Ex hoc ergo ꝙ ad diuerſos fines mouent᷑ oꝛbes celeſtes ↄtingit ꝙ nõ eqliter młti plicant᷑ ſui motus Scꝰda dubitatio ẽ.quare in pꝛi⸗ mo celo eſt tãta młtieudo aſtroꝝ.in ſinguł aũt oꝛbib⸗ planetaꝝ ẽ tm̃ vnũ. Rñdet᷑ aſſignã do tres cãs. Pꝛia eſt q: pꝛ imũ celũ magnã hʒ exeellẽtiã ſuꝑ alios celos eo ꝙ marie eſt cã vite in iſtis inferioꝛiby ⁊ motꝰ eius ẽ pꝛimꝰ oim motuũ. Scdðᷣa rõ qꝛ natura facit adequa⸗ tio nẽ inter ſtellas fixas ⁊ planetas tribuẽs vni motui multa coꝛua ſtellaꝝ.vni aũt coꝛꝑi ſcʒ planete multas latõnes.Tercia cã quia pᷣmũ celũ mouet oes inferio⸗ res.ome aũt mouẽs aliqͥd det excedere ißm (Reliquũ aũt) Iſte eſt tercius tractatꝰ huiꝰ li bꝛi.in quo phᷣs detmĩiat de terra vte ẽ centꝝ mũdi.Et diuidit᷑ in qtuoꝛ capła. In pmo narrat opiones antiq̊ rum de loco motu ⁊ qete terre. YFuerũt aũt de iſtis due opiones. Pꝛima fuit Pythagoꝛe ytalici qͥ dixit ignez eẽ in medio mũdi ⁊ terrã circularit᷑ moueri circa me diuʒ ⁊ ſuo motu facere dic ⁊ noctẽ dicentꝭ vltra eſſe a liã terrã.⁊ vocantꝭ eã antiſtonã.i.ↄtrapoſitã iſti terre et nõ ſolũ vnã ſed eẽ plures. Nõ curauit aũt de apꝑen cia q̃ eſt ᷣm ſenſuʒ.ĩmo aſſenſit qbuſdã falſis rõnibi. Rõ aũt ꝑ quã ꝑſuaſit ignẽ eẽ in medio mũdi erat iſta Rã honoꝛabiliſſimi coꝛꝑis honoꝛ abiliſſimꝰ eſt locus ſed locus mediꝰ eſt honoꝛabiliſſimꝰ.ergo ẽ honoꝛabi⸗ liſſimi coꝛꝑis ſcʒ ignis. Minoꝛẽ pꝓbat q: locus inediꝰ eſt maxie ↄſeruatꝰ quia ẽ circũd atꝰ alijs coꝛꝑib ⁊ iõ dcũs eſt carcer iouis. Iſte tñ nõ intelligẽs ꝙ aliud eſt mediũ magnitudis ⁊ aliud vᷣtutis ſiue nature deficit et tñ hoc maniteſtũ eſt in aiali. Rõ aũt ꝑ quã ꝓbauit plures eẽ terras fuit iſta.qꝛ ſepius videmꝰ eclipſes lu⸗ ne qᷓ; ſolis. QAclipſis aũt ſolis cãtur ꝑ interpoeʒ lune inter ſolẽ ⁊ nos. At t clipſis lune ꝑ interpõem terre in ter ſolẽ ⁊ lunã.ergo rõnabile ẽ ꝙ ſint plures tre ⁊ vna luna.Scðdða opio fuit Płonis in thimeo dicẽtis fram eſſe i medio mũdi.⁊ ipᷣam moueri circularit᷑ circa ſuũ cent· (Siliter aut.) In hoc ſcdᷣo capło narrat p h̊s opĩones ãtiquoꝝ de figura fre.⁊ cãs eoꝝ de loco et motu ipᷣius. De figura em̃ terre fuerũt due apinio nes ãtiquoꝝ.Quaꝝ vna dicit eã eẽ ſpericã. Vlia ꝓo dicit eã eſſe ãẽgularẽ ita vt ſit plana ⁊ lata.⁊ hoc ꝓpter duas rõnes Pꝛima rõ.quia ſol oꝛiẽs ⁊ occides ſeca?a terra ſᷣm lineã rcam ⁊ nõ circularẽ Iſti aũt nõ atrẽd e rũt elongatõeʒ ſolis a terra ⁊ꝛ magnitudinẽ rotũditat⸗ terre. En parua ꝑs magni circuli viſa a longe videt᷑ eſſe rectilinea. Scða rõ fuit talis.terra ſemꝑ quieſcit ergo ẽ late figure ⁊ nõ ſperice.figura em ſperica ẽ mini me apta ad quietẽ. e cã aut quietꝭ terre fuerũt mł te ⁊ diuerſe opĩones antiquoꝝ. Nã oĩbus mirabile vy· ſum eſt qũo tota terra quieſcit.⁊ nõ cadit deoꝛſuʒ cuʒ videamꝰ quãlibet ꝑtem deſcedere ſi nõ detineat᷑.⁊ qnn to maioꝛ eſt ꝑs ⁊ maioꝛis grauitatꝭ canto velociꝰ deſ⸗ sendit. Fuit ergo pᷣma opinio zenofontis diceẽtis ter⸗ ſecũchde ce.⁊ mudo raʒ in ꝑte inferioꝛi eẽ infinitã ⁊ idᷣo totã nõ poſſe cade: re. Scda vero opio fuit talis Milleſij dicentꝭ eã ma nere ſuꝑ aquã per modũ ſuꝑnaratõnis.ſicut lignũ de ſcendens ꝑ aerem ſuꝑnatat aquis. Tercia opimo fuit Democriti 2 Anaxrago:e dicentiũ. ꝙ terra pꝛopt᷑ ſui latitudinẽ nõ diuidit aerem ſub ſe exnñtem ſed ↄpꝛimit et coartat magnam multitudine aerꝭ ſub ſe ne cadat ⁊ ideo nõ ca dit deoꝛſum.O.uarta fuit opinio m⸗ pedoclis dicentis velocitatẽ motus ceh pꝛohihere ter ram moueri ſicut aqua in vaſe velociter moto pꝛohi berur ne cadat deoꝛſum. Quinta opio fuit Anaximã Dri dicentis terram ſimilit᷑ ſe habere ad omes pꝑtes ce⸗ li.⁊ ideo nõ videtur maio: rõ quare moueret᷑ ad vnaʒ partẽ qᷓ; ad aliam.quia ergo non poteſt ſimul moueri ad ptes oꝓpoſitas.ideo ex nccitaſe qui eſcit in medio. Ald repꝛobandũ ergo iſtas opiones po nũ tur quin q; cõcluſiones Pꝛima cõcluſio hᷣma.opinio eſt ridicu loſa ⁊ eoꝛum qui paꝝ intellexerũt de p hia ideo bñ de riſit eam Ompedocles tanq; vanam. Secũda cõclu ſio opinio talis Milleſij de cauſa quiet terre ẽ inſuf⸗ ficiens. pꝛobat᷑ triplicit᷑. Pꝛimo quia ſimilit dubitatk de aqua a quo ſuſtentat᷑ ne ac. Secũdo.qa aqua eſt leuioꝛ: q; terra.ergo magis debʒz eſſe ſupꝛa terraʒ q; ſub terra. Lertio quia ꝑtes terre nõ natant ſup aquã ſed deſcendũt ad fundũ. ergo multo minus tota ferra põt ſuꝑnatare. Cauſa aũt inſufficientie huiꝰ opĩonis talis eſt. Nam oibus nobis hoc fieri conſuetũ non ad rem fieri queſtionẽ. ſed ad ↄtraria ducentẽ pꝛopt᷑ qd opoꝛtet queſituꝝ bene inſtantiuũ eſſe ꝑ pꝛopas inſtan⸗ tias. Lercia rõcluſio opinio Anaximenis ⁊ ſocioꝛuʒ eius ẽ falſa. Pꝛobat᷑ pꝛimo.quia vt poſtea patebit ter ra eſt ſperice figure ⁊ nõ late. Secũ do quia ſᷣm illum modũ cauſa quietꝭ terre nõ eſſʒ eius latitudo ſed mag nitu do. Tercio qa nõ põt terra nõ naturalit᷑ qeſcere in medio cum naturalit᷑ ad im moueat᷑ Quarta con cluſio.opinio Ompedo clis eſt falſa PNobat᷑ qtuoꝛ rõnibus. Pꝛima.quia quã do ſeꝑata fueruũt eſementa per litem nõ potuit cauſa quietꝭ terre eſſe giratio celi. eo ꝙ tũc nõ eſſet. Secũda rõ quia ſᷣm hanc opioneʒ nõ potuerit aſſignari cã quare ꝑtes terre ferantur ad me dium. pꝛohibebit em̃ eadeʒ ratõne giratio celi grama exiſtẽtia ſurſum ne deſcendãt ad medium. Tercia rõ ignis fertur naturalit᷑ ſurſum ⁊ nõ pꝛopt᷑ giratõem ce⸗ li. ergo etiaʒ terra eſt nata ferri ad hũc locum ⁊ ibi qeſ cere nõ pꝛopter giratõem celi.Quarta ratio.oĩa gra uia tendũt ⁊ mouent᷑ deoꝛſum. ⁊ omia leuia ſurſum ⁊ nõ pꝛopter giratõem celi. Quinta cõcluſio vltima o⸗ pinio eſt ficta ⁊ irrõnabilis.¶ Inde dicere terrã quieſ cere pꝛop t᷑ equaleʒz eius diſtantiã ab extremis ſᷣm oẽs partes ſimile ẽ. ac ſi diceret᷑ pellem foꝛtiter ⁊ equaliter exteſaʒ ⁊ tractã vndiq; nõ rũpi.qꝛ nõ mag videt᷑ qtre in vna pte qᷓ; in alia Ot etiã ſi fuerit aliqs valde eſu riens ⁊ ſlitiens equalit᷑ vndiq; diſtans a cibis ⁊ potib⸗ circa ſe poſitis nec comedet nechibet.pꝛobat᷑ quatuoꝛ rõnibus. Neima.quia ſi ita eſſz ſicut dixit üla opinio tũc quodcũq; coꝛpus poſitũ in medio quieſceret pꝛop ter eandẽ cauſaʒ. Scdᷣa rõ.terra qeſcit in medio pꝛop ter naturã ſuam pꝛopꝛiã.ergo nõ pꝛopt ſimilit᷑ ſe bẽre ad extrema. Tercia rõ.quia ignis naturalit᷑ quieſcit in medio ſcʒ ſurſum ergo terra naturalit᷑ quieſcit ĩ me dio deoꝛſum. Tercia ro.quia mirabile eſt ꝙ iſti ſoluz querũt de cauſa quiet ⁊ nõ de cã motus quare ſcʒͥ mo uetur hoc ſurſumillud vᷣo deoꝛſuʒ nullo ipellente 35 deſitn nes/ plato⸗ gertke zmg ltbytl tuzein. nernan nusmi utretcl ſallnzd paltr fſterme Tartia natore urad⸗ medio auiele ſanſa; d. mi frem ned mon diuz inten dio. falite tſcth Norpz Slltaa laffah fn notn goldici ſoa atez) fme⸗ fgen ſdie urad ficg. ſigfe cqu anmct glecl foho⸗ ſcptin⸗ pepol liclen loot loläne⸗ tſetorn lamatk gueck⸗ leeſt ſiiser ſpene ag A ni⸗ ilate Neanein Aegi Euuohinofnt kenapchtſnl bewatt Nrchen e woberee unotoneh für Iunri Gones tcse wuniN Kimulmeni itſarnmedb. SDonäturqan Hrrockni baidobi 1Ctidüc Gan wnericins züniht dabint Seüconenn elxatng zel Ars onte mnehi gins Nteid Neigtch ſeeppfen Gnnsthain tavrN nutin umheteg iCmen tehic niitiane amnottn regingti yraigu õ mncun ilnsiin! iem, eniſ, mi fe vnult 161 ehold Ei ur inkicſin Eütrloſih Nünltic uitmntel tauidin e ru bi⸗ medlio ⁊ ꝑ ↄñs fota Areſtotelis NNos ãt dicamus) In hoe tio capło determinat de ſitu ⁊ quiete t᷑re ſᷣm veritatẽ.et ponit duas ↄcluſio nes. Pꝛima eſt tra non mouet circulariter ſicut dixit plato ⁊ pitagoꝛas.pꝛobat᷑ qtuoꝛ rõni bsꝛ Pꝛia ſi fra mo ueret᷑ circularit᷑ vel hoc eet naturalit᷑ vel violente non pmũ qꝛ ipᷣa ſm naturã mouet᷑ motu recto ſicut ptzʒ de ptiba eius.nõ ſcdᷣm qꝛ nullũ violetũ ꝑpetuo durat mo⸗ tuʒz eĩ nõ ẽ poſſibile ſempit᷑nũ eſſe violentũ exñtẽ ⁊ pꝛe ter naturã.ſʒ ſi tra ſic moueret᷑ ille mo tꝰ eſſz ſempiter⸗ nus mũdi eĩ oꝛdo ſempiternus eſt. Scda rõ ſi ra mo ueret?᷑ circularit᷑ ip̃a moueret᷑ plurib motibi ſʒ ↄñs eſt fallſuʒz ̊ falſitas ↄñtis pʒ qꝛ tũc fierẽt mutatões ĩ mo tib aſtroꝝ fixoꝝ hec ↄña ꝓbat᷑ qꝛ om̃e coꝛpus circula⸗ riter motũ pᷣter pᷣmũ mobile mouet᷑ pluribꝛ motibus- Tertia rõ qᷣcqͥd naturaliter mouet᷑ ad mediũ mundi naturalit᷑ qeſcit in ipo ſʒ qlibet ꝑs tre naturalit᷑ moue tur ad mediũ mäch 3 qlibet ꝑs tre naturalit᷑ qͥeſcit in r quieſcũt totũ ⁊ ꝑs.Quarta rõ qꝛ grauia ſʒ rectã lineã ſurſuʒ ꝓiecta redeũt in locũ a quo fuerũt ꝓiecta ſicut ptz de lagitta ergo tra nõ mouet circa medium ſʒ ad mẽèdiuũ. Sʒ circa ttiã rõeʒ ẽ dubiũ.vtꝝ grauia ⁊ ꝑtes rre moueant᷑ ad tmMediũ vt eſt mediũ mundi vel vt eſt mediũ tre Nã idẽ eſt mediũ mundi e fre Dðmẽ ꝙ mouent᷑ ad mediũ vt eſi medi mundiũ et nõ vt eſt me diuz tre niſi ᷣm accñs vñ ⁊ ignis fert᷑ ad eꝛtremũ mũdi⸗ inferioꝛis. Scðᷣa ↄcluſio fra naturaliter qeſcit in me⸗ dio. ꝓbat᷑ duab rõnibi. Pꝛima ſi terra nõ poſſit natu raliter moueri a medio mũdi ipſa naturalit᷑ in eo qui eſcit ſʒ fra nõ põt naturaliter moueri a medio g. Mi noꝛ pʒ Nã ad qð ꝑs nata eſt ferri ⁊ totũ illud natũ eſt q̃litbet ãt ꝑs t᷑re naruraliter mouet᷑ ad mediũ ergo ⁊ to ta tra ſʒ vniꝰ coꝛꝑis ſimplicis tĩ ẽ vnꝰ motꝰ ſimplex ſᷣm naturaʒ ergo. Scðdða rõ ſumit᷑ ex autoꝛitate ariſto. qui dicũt frã qeſcere in medio mundi ⁊ ſoluũt trãſla⸗ tões aſtroꝝ ex motu celi 2 nõ ex motu fre (JFiguram autez) In hoc vltimo capło ꝓbat phs qͥnq; ronibus frã eẽ ſpericã. Pꝛĩa rõ.oẽs ꝑs tre eqliter recedũt a cir⸗ cũferentia celi et accedũt ad mediuʒ eius ergo. Scðᷣa rõ oĩa coꝛpa grauia ex ꝗᷓcũq; ꝑre celi deſcendũt mouẽ⸗ tur ad frã m equales angulos ſcʒ rectos & tra eſt ſpe⸗ rica. Tenet ↄña qꝛ ſi fra eſſet naturaliter lata in ſua ſupficie nõ ſꝑ fierent motus coꝛpꝑm grauiũ ad trã ̃m equales angulos Tertia rõ eclipſes lune fiũt ſᷣm line am circularẽ ꝓpter hoc ꝙ luna ſubintrat vmbꝛaʒ tre que eſt ſperica ꝗ̊ ſignũ eſt ꝙ terra eſt ſperica. Qua rta rõ hõ vadens a meridie puta ab egyvpto vel cipꝛo ad ſeptẽtrionẽ ſᷣm notabilẽ diſtãtiã videbit aliq̃s ſtellas ꝓe polũ articũ q̃s pꝛius nõ vidit.cã aũt huius eſt ro tũditas tre et ꝑuitas eius in oꝛdine ad celum. Quĩta ratio tã in oꝛiente ad mare indicũ qᷓ; in occidente ad colũnas herculeas gñant᷑ elephãtes qð nõ eẽt ſi terra eſſet ꝑue quãtitatis inter oꝛiens et occidens ⁊ humero ſa mathematici aũt dicunt magnitudinẽ t᷑re cõtineri quadrageſies decẽ milia ſtadioꝛum ⁊ ſic ambitus ter re eſt viginti milium et quadragintaꝝ leucaꝝ. Exi⸗ ſtis argumentationibus non ſolũ pꝛobatur tram eſſe magnitudinen. ſpericã ſʒ etiã nõ magnã in oꝛdine ad alioꝝ aſtroꝛuʒ Oueritur vtrun SOmßñe aſtx aliud a ſole recipiat lumẽ ſuum ad ipio a.qꝛ in eodem loco naturaliter Folio cxvi. Arguitk pꝛĩo ꝙ ñ qꝛ oẽs ſtelle ſiue oĩa aſtra ſtꝭ euiſes ſpẽi ſpecialiſſime ᷣhñt ealdẽ ꝓpꝛietates ⁊ ꝑ ↄnñs nullũ recipit lumẽ ſuum ab alio imo ſi vnũ habet a ſe ⁊ qd⸗ libet Anñs ptʒ pꝛimo autoꝛitate phi in textu dicentis. ꝙ ſiłr ſe habẽt omnia ad vnũ ⁊ antea dixit ꝙ oĩa aſtra ſunt de natura ſuoꝝ oꝛbium ſʒ omes oꝛbes ſunt eiuſ⸗ dem ſpẽi ſpecialiſſime eo ꝙ omes motus ipſoꝛuʒ ſunt eiuſdẽ ſpẽi ſpẽaliſſime Omes en motus circularis vi detur eſſe eiuſdem ſpẽi ſpẽaliſſime cumalio motu cir culari Coꝛꝑm ãt ſpe dꝛntiũ motus ſpẽ dꝛñt ſicut pa⸗ tuit in pꝛecidenti libꝛo Scðo pꝛobat᷑ qꝛ niiſi ſic tũc eſ⸗ ſent plura coꝛꝑa ſimplicia qᷓ; qnq; diſtincta ſᷣm ſpẽm qð tñ pvᷣs ĩ pꝛecedenti libꝛo ꝓbauit eſſe falſuʒ Pꝛoba tur ttio autoꝛitate ↄmẽtatoꝛis ita dicentis Quarto pꝓbatur qꝛ omes ꝑtes ignis ſunt eiuſdẽ ſpẽi ergo ⁊ oẽs ptes celi Tenet ↄna q celum eſt ſimplicius q; ignis. pꝛobat᷑ qnto.qꝛ oĩa animalia et plante qᷓ determinãt ſibi ſimiles figuras ſunt eiuſdem ſpeciei ergo a ſimili cum omnes ſtelle ſint ſimilis figure ipſe erunt eiuſdes ſpeciei Scðo ſic. Omia aſtra ſunt de natura ignls ergo habent lumẽ ſuum a ſe ⁊ ſunt eiuſdem ſpcẽi Añs patzʒ pꝛimo qꝛ aſtra ſunt coloꝛata cuʒ ꝑcipiunt᷑ viſu ſʒ coloꝛ eſt qlitas cauſata a qualitatibus elementoꝝ er⸗ go aſtra ſunt de natura alicuius elementi magis autẽ videtur ꝙ ſint de natura ignis q; cuiuſſibet alterius. Secundo pꝛobatur qꝛ ome qð fita ſibi ſili fit ſʒ coloꝛ . ⁊ lumẽ in iſtis ĩferioꝛiba generãtur ab aſtris ergo aſtra ſunt calida luminoſa ſʒ eſſe calidũ ⁊ luminoſuʒ eſt pꝛo pꝛiũ igni ergo. t cõfirmatur q aſtra ſunt lucida ſʒ ſux eſt de natu ra ignis. als ignis lux non eſſet magis i⸗ gnis qᷓ; ignis carbo ergo aſtra ſunt de natura ignis Tertio ſic. aliqua aſtra hnt lumen ſuum a ſe ergo nõ oĩo hñt lumẽ ſuũ a ſole Añs pʒ pꝛio autoꝛ itate aui cenne qͥ licct ↄcedat lunã habere lumẽ ſuũ a ſole dicit tñ alia aſtra habere lumẽ a ſe Scðo ꝓbat᷑ qꝛ aere exñte ſereno ⁊ lumie exñte in pꝛĩa ꝑte lune tũc coꝛpꝰlune vi⸗ det a ſole licet illa ꝑs (qᷓ̃ẽ vᷣſus ſolẽ) vid eat᷑ lucidioꝛ il la pe lune q̃ eſt auerſa a ſole videt᷑ et nõ rõne coloꝛis cũ coloꝛ ſit q dã q̃litas ſcðᷣa q̃ nõ põt ĩ celo reꝑiri ̊ oʒ ꝙ videat᷑ rõne lũis vł lucis vł q̊ eſt rõne lucꝭ ꝓpꝛie ⁊ ſie habet᷑ intẽtũ vel rõne lucis aliene ⁊ ᷓ nõ põt dici qꝛ ra⸗ dij ſolis nõ ꝑtĩgũt ad illam ꝑtẽ Tertio ꝓbat᷑ qꝛ ſi alia aſtra a ſole ⁊ luna hẽent lumẽ ſuũ a ſole tũc ſ̃ʒʒ acceſſuʒ ⁊ ṽceſſuʒ ab ipᷣis deberẽt fieri coꝛnua ſic ĩ lia ⁊ hẽe ere mentum ⁊ decremẽtum ſicut lu na qð tñ eſt manifeſte falſuʒ Quarto ꝓbat᷑ qꝛ iferioꝛa nõ ĩ fluũt ĩ ſuꝑioꝛa g̊ cũ ſol ſit ĩferioꝛ de multèꝭ aſtrꝭ nõ ĩfluit ĩ illa lumẽ Ot ↄfirmat᷑ qꝛ ſi ſol influeret in oĩa aſtra tũc cuiu ſlibet a⸗ ſtri lumẽ calefaceret ⁊ ſiccaret ſicut lumeʒ ſolis qð eſt falſuʒ Nã ſᷣm aſtrologos illa lũia ſtꝭ diuerſaꝝ vᷣtutuʒ q̃a ꝙ vnum cauſat caloꝛẽ ⁊ alterum frigus vnum hu⸗ miditatem et aliud ſicciratem. QLuarto ſic Luia planetarum ſunt diuerſe awaritionis nam lumen ſa⸗ tuni eſt ſimile albedini tendenti ad plumbeitatem lu men autem martis declinat ad rubedineʒ et eſt ſimile lumini ignis lumẽ vero iouis parum vel nihil haber obſcuritatis ergo non omnia iſta lũia pꝛocedunt a ſo⸗ le Ot confirmantur omnis iſta qꝛ ſi omnia aſtra ha⸗ berent lumen ſuum a ſole ita ꝙ venus et marcurius que ſunt ſub ſole ex ſe eſſent copoꝛa ſine luce tunc per interpoſitionem eoꝛum int᷑ viſum noſtrum et ſolem deberet ſol eclipſari ſicut eclypſatur ꝑ interpoſitionẽ lune qð tñ nũqᷓ; factuz eſt.⁊ ſiłx ꝑ interpoſitioneʒ tre AQAueſtiones ſecũdi de ce. etmũdo inter ſaturnũ iouẽ vel martẽ vl inter ſo leʒ fieret eclip fis eoꝝ ſicut fit ecixypſis lune ꝑ interpoſitioeʒ terre in ter ipᷣam ⁊ ſoleʒ qð etiã nũq; factuʒ eſt In 0 0 tom ktertn .ſol eſt magis calefactiuus ⁊ luminoſus ceteris aſtris hoc aut non videt᷑ eſſe niſi qꝛ eſt talis ex ſe ⁊ alia ſunt talia ꝑticipationeʒ ab ipſo Pꝛo ſolutione qſtionis ſoluen⸗ de ſequũtur q̃tuoꝛ queſtiones. Oueſtio pꝛima VItꝝ oma aſtra recipiant lumẽ ſuũ a ſole Reſponde bat Auicenna ꝙ q;uis luna lumèe ſuũ a ſole recipiat nõ tñ alia aſtra Cõmẽtatoꝛ dixit ꝙ oĩa aſtra recipiũt lumẽ ſuuʒ a ſole ⁊ hoc idẽ videtur dicere p hs in libꝛo de ꝓpꝛietatibus aĩalium.ſʒ de hac q̃ſtione vt mihi vi⸗ detur eſt pbleuma neutꝝ iõ pꝛo ſolutione eiꝰ Attẽe⸗ den dũ pꝛimo ꝙ ad hoc ꝙ aliqð coꝛpus luceat requi⸗ nittur pꝛimo ꝙ habeat i ſe lume.ſcdᷣo ꝙ ſumẽ ĩ fali coꝛ poꝛe ſit bene ↄpactum ⁊ vnitũ. Et ꝓpter hoc aer qͥ ra⸗ rus ẽ nõ lucet q;uis habeat ĩ ſe lumẽ ſiłr nec alie ꝑtes oꝛbium celeſtiuʒ a ſtellis nde quauis tꝑe ſereno cre damus nos aliquid videre in celo aliud ab aſtris tñ illud (qð videmꝰpᷣter aſtra) nõ ẽ celũ nec aliq ꝑs eius ſzʒ eſt aer qͥ ꝓprer eiꝰ magnitudinẽ ⁊ eiꝰ diſtãtiã a nobᷣ viſuʒ nr̃ʒ qdᷣd ãmodo a longe terminat ita vt dicamꝰ ipᷣm aſtris ↄtinuari Attede ſcdᷣo ꝙ multi antiqrũ credebant aſtra eſſe de natura ignis. putabant ei ſꝑ ſi mile a ſiłi fieri.videbant ãt aſtra cauſare calore ĩ iſt⸗ inferioꝛibus.⁊ iõ credebant ea eẽ de natura ignis nõ tñ hoc veꝝ eſt ꝙ ome qð fit a ſibi ſilłi fir niſi in agẽtib⸗ vniuocis Sol qt nõ eſt agens vniuocũ ſʒ equiuocũ qͥ ſi cut in metheoꝛoum dicitur ſuo motu cãt caloꝛẽ ĩ iſt⸗ iferioꝛibꝰ (c cũ argueret aliqͥs ꝙ ſol ſimplr deberet calefacere ⁊ illuminare oꝛbẽ in quo mouet᷑ SDsom ẽ ꝙ; hoc non valet eo ꝙ actus actiuoꝝ debẽt eſſe in patien te ⁊ diſpoſito.oꝛbes ãt celeſtes non ſunt ſuſceptibiles caloꝝ. motus eni localis ſolũ põt cauſare caloꝛẽ ĩ coꝛ⸗ poꝛe(qð ꝑ talẽ motũ põt diſſolui ⁊ ſegregari ꝑ quõ diſ ſolutõcʒ ⁊ ſegregatõ eʒ ra refit.vł ſicut alij dicũt ꝙ mo tus localis qdãmõ diſtrahit ꝑtes mobilis⁊ diſirabẽ Do rarefacit ⁊ lic calefacit ſi ꝑtes ãt coꝛꝑm celeſtiũ nõ ſunt ſic diſtrahibiles nõ ei ſunt ſu ſceptiue peregrina⸗ ruʒz impꝛeſſionũ quare calefieri nõ poſſunt Dic pꝛimo ꝙ oiĩa aſtra hbñnñt aliqͥd luciditatis licet aliqua debilioꝛẽ lucẽ ⁊ aliq intetioꝛẽ habeant patet qꝛ ſi nõ maxime eſſz luna q̃ tñ in eius eclvypſi lume hʒ licʒ dDebile ſicut expimur. illa ergo quaſi totã ſuã lucidita res recipit a ſole ⁊ ꝑ hoc ſaluatur opinio Auicenne Dic ſcdᷣo qꝙ; ola aſtra alia a ſole recipine lumè ſuũ ab ipſo. pꝛobatur pꝛĩo de luna ꝑ eiꝰ cremetũ ⁊ decre mentuʒ qñ eni crelcit ⁊ decreſcit nõ eſt lucida ſcdᷣʒ ꝑtẽ ad quã nõ artingunt radij ſolares. Nã qũ terra inter ponit᷑ inter ſolẽ ⁊ ipᷣam tũc ipᷣa deficit a lumine et hoc nõ eſt niſi ex eo ꝙ nõ põt illuminari a ſole nec radij ſo lares pñit ꝑtingere ad ipᷣaʒ Scòðo pꝛobat᷑ de alijs aſtre Tüũ qꝛ videt᷑ eſſe eadem rõ de ipᷣis ⁊ de lũa.tuʒ qꝛ ſol vigder eſſe poſitus in medio planetaꝝ vt taz planete in ferioꝛes q; ſuꝑioꝛes poſſint ab eo reciꝑe lumẽ. ſicut eĩ in aiali qð eſt minoꝛ mũdus.vt coꝛ qð ẽ pꝛicipiũ vite ponat᷑ in medio aĩalis vt poſſit oĩbꝛ alijs ꝑtibi eiꝰ ĩflu Arguik qa ere vitã Otc tertio ꝙ aſtra nõ ſunt de natura eius videt᷑ enĩ tanc qdᷣ diu ↄbuſſiſſet oẽs gtes celi ſibi vici⸗ nas Dic q̃rto ꝙ ſtꝭ de natura ſuoꝝ oꝛbiũ. ita ꝙ ſint ingenerabilia ⁊ incoꝛruptibia ſicut ſui oꝛbes ⁊ carent qlitatibs pᷣmis.vñ nõ ſeqͥ᷑ ꝙ ſi aſtra differãt a ſuis oꝛ⸗ bib penes raritatẽ ⁊ dẽſitate lũinoſuʒ ⁊ nõ lũinoſuzʒ ꝙ ſint alteriꝰnature ab ipᷣis ſʒ ſolũ ꝙ differãt ĩ accñtibꝛ. Queſtio ſecunda Elte ernt Vtꝝ ad ſaluã dũ ea (q̃ apparẽt in motib planetarũ) ſunt in celo ponendi circuii ecentrici ⁊ epicicli Zid iſiã dſtioneʒ rñſpondebat ↄmẽtatoꝛ ꝙ nõ vnde in multis paſiib huius libꝛi dicit ꝙ imaginatio mathematico ruʒ de circulis ecẽtricis ⁊ epiciclis eſt ĩpoſſibilis Nñ opinio aſtrologoꝝ ſicut ptʒ ꝑ ptolomeũ in almageſti fuit ꝙ in celo eſſent ponendi tales circuli. Pꝛo cuiꝰ de claratõe WVttende pꝛiĩo.ꝙ circulus cõcẽtricꝰ dicit᷑ il le cuiꝰ centꝝ eſt idẽ cũ cenrro mũdi dicitur enĩ a cõ qð eſt ſimul et centꝝ Sʒ circulus ecentricus dẽ qui ↄti⸗ net centꝝ mũdi hʒ tũ cenꝝ ſuũ extra centy mũ di. di citur ei ab e qð eſt extra ⁊ cẽtꝝ t talis ẽ triplex qͥdẽ eſlſt ecentricus ſᷣm ſuꝑficiẽ ↄnexã An ⁊ aliꝰ ſᷣm ſuꝑſiciẽ ↄcauã tm. alius vero ʒ vtrãq; Circulꝰ qt ecentricꝰ Fm vtrq; ſuꝑficiẽ dici? circulus deferens coꝛpus pla nete qm in eo infigit᷑ copus planete ⁊ mouet᷑ ad motũ eius Pars autẽ huius circuli magis diſtans a centro mundli vocatur aux.i. eleuatio ꝑs Alio modo vocat᷑ oppoſitũ augꝭ ꝑtes ãt intermedie dicũtur longituditu dines medie Wnende ſecundo. ꝙ circulus epici⸗ clus c qdã puus circulus non cõtinens centy mundi exñs in circũferentia deferentis vbi habet ſuuz centꝝ QOt dicitur ab epi qð eſt ſupꝛa et ciclus qð eſt circulꝰ qꝛ ſupꝛa ipᷣm in circũferẽtia eius mouetur coꝛpus pla nete vnde in tali circulo quotuoꝛ inueniuntur puncta imaginando duas lineas ꝓcedentes a centro mundi 2ↄcludentes illuʒ circuluʒ vnã verſus oꝛienteʒ 2 aliaʒ verſus occidentẽ nde punctus tãgens lineã vᷣſus oꝛientẽ dicitur ſtatio pꝛima.punctus vero ſicut opo ſitus dicit᷑ ſlatio ſcða· et pla neta exñs in illis duobus pũctis dicit᷑ ſtationarius Arcus vero ſuꝑioꝛ inter il⸗ las duas lineas interceptus dicit᷑ directio. er planeta erxyiũs in eo dicitur directus.ſi arcus inferioꝛ dicit᷑ re⸗ trogradatio ⁊ planeta exãs in eo dẽ recrogradꝰ At tende tf᷑tio ꝙ ꝑ artẽ ⁊ exꝑgientiã in motu planetaꝝ reꝑta ſunt duo accna rõne qͥꝝ a ſtrologi poſucrũt hãc diuer ſitatẽ circuloꝝ in eelo.pꝛimũ ẽ ꝙ idẽ planeta ciciꝰ trã ſit vnũ ſignũ qᷓ; reliquũ q;uis planeta ſꝑ eqliter moue atur Ot oĩia ſigna ſint eqlis magnitudims ſicut ſol pus ptrãſit capꝛicoꝛnũ qᷓ; cacꝝ Scðm accñs eſt ꝙ idẽ plane ta ciciꝰ ꝑtrãſit vnũ ⁊ ideʒ ſignũ in vno tꝑe qᷓ; in alio Dic pꝛimo ꝙ ad ſaluãduʒ pꝛimã diuerſita teʒ motus planetaxꝝ neceſie ẽ ponere circulos ecẽtricos in bo moijeantur omes planete.ptʒ ꝛ aliter non poſſet aſſignari rõ illius diuerſitatis ſiè aũt bene aſſignatur Circulus enim deferens hʒ paucioꝛes ptes ſub vno ſi gno qᷓ; ſub alio.vñ ſi ducant᷑ due linee a centro mũdi . Rnd ſignũ ↄcludentes ipᷣm tunc ſꝑ maioꝛeʒ diſtan tiam ↄtinebunt in ꝑte diſtantioꝛi a centro qᷓ; in ꝑte p⸗ pinqoꝛi hec eni eſt natura lineaꝝ ꝓcedentiũ ab eodeʒ centro ꝙ qᷓnto plꝰ diſtãt a cẽtro tãto plua abinuicem elõgank Dic ſcdᷣo.ꝙ pꝛopt᷑ ſcdᷣaʒ diuerſitatẽ neceſſe ẽ ponere circulos epiciclos ĩ qbo oẽs planete mouẽt᷑ ex Ouain fo diue n g⸗ frelignui. motu def ſolison ecentnien. ſeeſtaſtra ſon delct bos thon herenurt cpicclino müanul gintöen deretrbe Kolitari lbeaſtn Cendu lircalou Mtope ieroon wüß nilihe lunad pendi⸗ loelst deorſu terius ſmple nujorbi Enoo onetra Ngeli⸗ Uentnrcor zuseraro fultaurd üluc va Alcai ſom Ze func columf (ideker kamqs clreage tandeh lcentric lcetrico hzepi cdi obt bentisp ſlininfe ſusoccl dolloer ſisocci lupoßt Anſt ode Nenol aur hlie ſung nz Nenni Gaib M abistlann — heg⸗ ena lee ed niz⸗ „z 6 Ai actith, M Nnfe ahhintn) cicieh 24,⸗ kl Safi 4 4 Mnnins 4 Ne nuthennne ſnaihet. 1)⸗ 9 . un megt ul ſoad an dat Nnigics maseie An nid. eenlri A'nee abirn Nuwckre Wweci Nrni 6. caens Asa lonokorten 1 irbegirdn TZ ne 4 Cnlus c SAant nund MNzcN Geta rcuprsi Cntus urc nromerdi nann ui, . . eſi⸗ ge ſanet ☛ . ,„ 6 Wo. dpeentt ſime: dl e H 3 wogna .1 eri, Pa Dier l A un nd das Haarae uns ,a , ,16 neteN iNtacuch Ged 4 Sne R o emnid „ vEmobee/ vinc, inen Y 6 Pinnn ,, dtle Grbuvitß cepto ſole pʒ qꝛ aliter nõ poſſet dart ratio diuerſitat OQuia in motu planetaꝝ ponendo ãt circulus bñ dat᷑ rõ diuerſitatis Nã in motu epicicli reducit᷑ planeta in ſignũ cõtra motũ deferentis. vnde qñ planeta dʒ ex ire ſignũ tunc motus epicicli reducitur in ſignũ cõtra motũ deferentis Et dictuʒ eſt excepto ſole qꝛ in motu ſolis nõ reꝑitur ſecũda diuerſitas ſʒ bene pꝛima hʒ ꝗ ecentricuʒ ſʒ nõ epiciclũ S ʒ ↄtra iſta põt argui.pꝛĩo ſic ſi aſtra ſic mouerent᷑ in epiciclo ſequeret᷑ ꝙ ipᷣa poſ⸗ ſent deſcribere circuluʒ aliũ a circulo quẽ deſcribit oꝛ bis ⁊ ꝑ ↄñs ſeꝑari ⁊ moueri extra oꝛbeʒ ⁊ ſic aſtra mo⸗ uerentur ꝑ ſe Ad hoc dm eſt ꝙ aſtrũ in deſcriptione epicicli non mouetur extra oꝛbẽ ita ꝙ realit᷑ deſcribat vnũ circuluʒ ſupꝛa coꝛpus deferentis ſʒ ſolũ ſᷣm ima⸗ ginatiõem als enim non eſſet ſaluabile qñ aſtꝝ diui deret vꝛbẽ Döm eſt vltra ꝙ nullum aſtꝝ ꝑ ſe mouet᷑ i.ſolitarie ſecluſo ſuo oꝛbe ꝓpter eand eʒ cãm licet qð⸗ libet aſtꝝ moueatur ꝑ ſe.i.ſᷣm ſuã naturã Et vltra di cendu ꝙ nullũ aſtꝝ pꝛeter lunã mouet᷑ ꝑ ſe.i.ſolitarie circa ſuum centꝝ ꝓpꝛiuʒ . ptʒ Hã diuerſitas motuum aſtroꝝ eſt ꝓpter diuerſas influentias cauſandas ĩi iſta inferioꝛa ſʒ qdᷣl.ibet aſtrũ excepta luna eſt vnifoꝛme ꝑ totũ q̊. Oè ãt luna noueatur circa ſuuʒ centrũ pʒ qꝛ niſi ipᷣa ſic mouentur cõtra motũ ſui epicicli macula luna aliqñ appareret euerſa Scdo arguit᷑ ſi eſſent po/ nendi circuli ecentrici ſeq̃ret᷑ ꝙ nullus motus ? nullꝰ locus eſſent ſimpliciter deoꝛſuʒ. ptʒ ↄña qꝛ id qð eſſet deoꝛſum reſpectum vniꝰ non eſſet deoꝛſuʒ reſpectu al⸗ terius Ad hoc dicenduʒ ꝙ deoꝛſum in vniuerſo ſiue ſimpliciter debet ſumi in oꝛdine ad totũ celũ vel ad v⸗ nuʒ oꝛbẽ integrũ ⁊ non in oꝛdine ad ꝑtiales circulos. Tertio arguit ſic. qꝛ tũc ĩ celo opoꝛteret ponere dẽſa tionẽ ⁊ rarefactionẽ vel vacuũ q́ꝝ qðlibz eſt falſuʒ.pʒ ↄñna qꝛ ſi ponãtur circuli ecẽtrici (ad quoꝝ motũ mo uentnr coꝛꝑa planetaꝝ duʒz aut venit ad locũ in quo pᷣus erat oꝓpoſituʒ augꝰ) reliquetur vacuũ vbi pꝛius fuit aux vel fit rarefactio ſpere ſupioꝛis ad replendum illud vacuuʒ 2 ex alia ꝑte fit ↄdẽſatio ipſius aug vel alicuiꝰoꝛhis ſuꝑioꝛis aut oʒ fieri penetrationẽ dimẽ ſionũ Ad h̊ dðᷣm ẽ negando ↄnaʒ Et ad ꝓbationẽ dẽ ꝙ fundat᷑ ſuꝑ falſa imaginatione ſeʒ ꝙ motus ecẽtri⸗ coꝛum fiat circa centꝝ mũdi ita ꝙ qlibʒ punctꝰ ecetri ci deferentis cõtinue manet in eadeʒ diſtantia ad ter ram qð eſt falſum Ecẽtrici mouẽtur circaꝓpꝛia cctra circa que etiã qlibet puncta ipᷣoꝝ ecentrico ꝝ cõtinue eandẽ pᷣuãt diſtãtiã.⁊ ad talẽ motũ ſaluã dũ deſᷣuiũt ecentrici diſſim ilis ſpiſſitudinis infra ſe includentes ecẽtricos ſpiſſitudinis vnifoꝛmis.Quarto ſic lũa nõ bʒ epicictuʒ g̊. Mñs pʒ ſupponẽdo ꝙ a medio lũe eſt q̃dã obſcuritas quã aliqͥ dicũt eſſe imagimẽ hoĩs ha bentis pondus in doꝛſo.Alij vero dicũt ꝙ ẽ imago ac ſi in inferioꝛi ꝑte lune eẽt leo ſiue dꝛaco hñs caput ver ſus occidens ⁊ caudã erectaʒ vᷣſus oꝛiens ſuꝑ cuius doꝛ ſo erigeret᷑ arboʒ cuiꝰrami a ſtipite curuarent᷑ ver ſus occides i quoꝝ curuatura aꝓparet hõ ſedẽs Iſto ſuppoſito ſic arguit᷑ illa obſcuritas ſꝑ apparet ſjm eun dem ſitum ita ꝙ nũqᷓ; pedes eius ↄuertunt᷑ glũs non hʒ epiciclũ in quo mouerur Ad h̊ dᷣm eſt ꝙ coꝛpꝰ lu ne nõ ſolũ mouet᷑ ad modũ deferẽtis epicicli imo mo⸗ uetur ĩ epiciclo ſᷣm ſe ↄtra motũ epicicli ita ꝓpoꝛtiona biliter ꝙcũ epiciclꝰ facit vnã circulatõeʒ circa cetrũ ſuuʒ ꝓpꝛiũ lũa etiã facit vnã ad oꝓpoſitũ circa ſuũ cen truʒ ⁊ ſic illa imago ſꝑ axparet in eodẽ ſitu ⁊ nũqᷓ; in ſi X oꝛbibus a ſe ⁊ a firmamẽto diſtinctis celuʒ ſub celo ſtellato celum ſaturni ſcᷣm iouis t᷑tiuʒ martis qrtum ſolis qͥntum veneris ſexum marcurij.2 Folio cxvii. m econuerſo Ot ſi arguas ꝙ alij planete nõ mouent motibus ↄtrarijs circa ſuo ꝓpꝛia centra ergo nec luna Tenet ↄſequẽtia qꝛ eadeʒ olĩo videt᷑ eſſe rõ Añs pʒ qꝛ motus talis eſſet fruſtra cum ꝓpter taleʒ motũ diuer ſimode nõ influerent in hec inferioꝛa Naʒ cũ planeta ſit eiuſdem nature ꝑ totũ ↄſiłit᷑ influit ᷣm vnã pꝑtem ſicut ſᷣm aliã Ad hoc dðᷣm ꝙ alij planete a lia nõ ha bent motuʒ circa pꝛopꝛiũ centrũ ↄtra motũ epiciclum ſicut luna.cuiꝰ rõ eſt qꝛ lũa nõ eſt eiuſdem nature ĩ oĩ⸗ bus ſuis ptibi ideo ipa alit ⁊ alit᷑ influit 'm diuerſas ꝑtes Wlij ãt planete ſtꝗ eiuſdẽ nature ĩ oĩb ſuis ꝑtiba Queſtio tertia Vtx ſunt decem oꝛbes celeſtes vel plures vel paucio res.pꝛo cuius folutioneſe ten ſe pᷣmo ꝙ oꝛbis vł ſpe ra celeſtꝭ põt accipi tripliciter. vno mõ dicitur ſpera celeſtꝭ vna ꝑs celi ſperica q;uis nõ ſit ſeparata a toto nec a ſe ſuppoſitalit᷑ exñs ⁊ lic q̃libet ſtella pᷣt dici ſpe ra.Scðo mõ dicitur ꝑs celi ſperica ſeaꝑta a toto ecẽ⸗ trica vel concentrica mundo ⁊ ſic dicimus ꝙ pꝛo mo tu cuiuſlibet planete ſunt ponende tres oꝛbes Tertio modo pꝛo aggregato ex omnibus oꝛbibus qui requi⸗ ru ntur et ſufficiunt ad ſaluandum mo f um vnius pla nete ſiue ꝓ oꝛbe ↄcentrico mũdo tam quo ad cõcauũ q́ᷓ; quo ad cõuexũ et de ſpera vel oꝛbe ſic accepta mo⸗ uetur pñs difficultas Attende ſcdᷣo ꝙ pꝛopt᷑ ſepteʒ planetas neceſſe eſt ponere ſeptẽ oꝛbes celeſtes a ſe et ab oꝛbe ſtellaꝝ fixaꝝ realiter diſtinctos ⁊ ſeꝑatos ptzʒ qꝛ planete variantur in ꝓpinquitate ⁊ diſtantia earuʒ abinuicem ⁊ ad ſtellas fixas.Sʒ aſtra non mouentur motu pꝛopꝛio ab oꝛiente in occidens vt dictum eſt. ſʒ ſolum ad motũ ſui oꝛbis ̊ ſepteʒ planete ſunt in ſeptẽ qt pꝛimuzʒz infimũ luna Atrẽdo t᷑tio ꝙ om̃es ſtelle fixe ſcʒ omes alie a planetis ſunt in eodem oꝛbe ſcʒ in firmamẽto.pʒ gꝗqꝛ: ſo ſunt in eodem pꝛopꝛinquitate ⁊ diſtantia a binui cem ꝗ̊. Tenet ↄna qꝛ ſi eſſent in diuerſis oꝛbibus cũ di uerſi oꝛbes ſʒ q ſunt ſuꝑioꝛes ſꝑ ſint maioꝛes ⁊ nõ poſ⸗ ſint equali velocitate moueri ᷣm ſuos pꝛopꝛios motꝰ tunc ſtelle fixe variarentur in pꝛopinquitate ⁊ diſtãtia ſicut ſtelle erratice Attẽde quarto. q ſᷣm ptolomeũ 2⁊ albumaſoꝛ (quos iſequit᷑ albertꝰ) ponũtur duo oꝛ⸗ bes ſupᷣ firmamemũ Ot ad hoc oſtendẽdũ ponunt quatuoꝛ ſuppoſitiones pꝛima eſt ꝙ firmamẽtum mo⸗ uetur tribus motibus.ſcʒ motu diurno quem perfi⸗ cit in viginti quatuoꝛ hoꝛis.motu acceſſus ⁊ receſſus quem ꝑficit in octuaginta annis vno gradu et motu ab occidente inoꝛiens ſupꝛa polos ſodiaci qui eſt pꝛo⸗ pꝛius ſibi ⁊ mouetur in centum annis vno gradu.cnzʒ —-. ergo in toto zodiaco ſunt tricenti et ſexaginta ſex gra?⸗ dus eo ꝙ in ipſo ſunt duodecim ſigna quoꝝ qdðᷣliber habet ſex granus. ſequitur ꝙ complet ſuum cuſrum hoc motu in triginta ſex milibus annis Secũda ſup⸗ poſitio vnius motus celeſt is totalis eſt vna intellige tia Tertia ſuppoſitio vni intelligentie mouenti axpꝛo⸗ pꝛiatum eſt vnum mobile Quarta ĩ telligentia axpꝛo pꝛiata oꝛbi inferioꝛi non mouet ſuperioꝛem qꝛ detmi⸗ natũ ad minꝰ nõ ſe extendit ad manus Arguit᷑ ergo ſic celũ ſtellatuʒ mouet᷑ tribus motibus g̊ mouet᷑ a tri bus intelligentijs Tenet ↄna ꝑ ſuppoſtioes pᷣcedetes Queſtiones et ꝑ ↄñs ponendi ſunt dno oꝛbes ſuꝑioꝛes moti a dua bus intelligentijs q pꝛimo cõuenit motus diurnus ⁊ ſecũdide ce.⁊ mũdo motu pꝓpᷣo ab ortente occidente in oꝛiẽs ⁊ motibo ecẽtri ci ⁊ epſciuc vli Et ſilr ẽ ð ioue ⁊ marte Sol vᷣo mouet ſecundo motꝰ acceſſus et receſſus Alij vero ꝓbãt hoc tur ſolum tribus motibus ſcʒ motu pꝛopꝛio motu di⸗ ſſpiz ide aliter etiam ponendo quatuo: ſuꝓpoſitiones urno ⁊ motu ecentrici Sʒ venꝰ et marcurius meuent 4 r Phꝛa ꝙ ipm firmametum mouetur tribus motibus quatuoꝛ motibus ſicut planete ſupioꝛes Luma autẽ . c Secundaleſt ꝙ vniꝰ coꝛpoꝛis ſimplicꝭ eſt tin vnus pꝛeter illos quatuoꝛ motus habet qñq; motũ quo in 1 motus ſimplex ſ̃ᷣm naturam Tertia eſt ꝙ motus con piſciculo circũgerat. Rũdet᷑ ̊ ↄſeqnter ad queſtionẽ ale⸗ ueniens alicui pꝛeter natu rã ↄuenit alteri im naturã ꝓoia aſtra ⁊ oꝛbes celeſtes ſunt eiuldem ſpeciei ptz qe 9 n Quartus mot? ꝓpꝛiꝰ alicui coꝛpi inferioꝛi nõ ↄuenit coꝛpibus diuerſaꝝ naturaꝝ opoꝛtet coꝛreſpondere di g⸗ ſuꝑioꝛi p̃er naturã. Arguit᷑ ̊ ſic fimametũ mouet uerlos motus ſimplices ſʒ non ſte niſi tres motꝰ ſim⸗ ſe trib motibo ̊ duo illoꝝ motuu ↄueniũt ſibi pᷣter natu plices ſᷣm ph̊m ſcʒ motus a medio ad mediuʒ ⁊ circa ℳ ra /no eĩ põt dici ꝙ altri eoꝝ ↄuenit ↄ naturã Tũ qꝛ mediuʒ gͤſt tm tres ſpẽs coꝛꝑm ſcʒ grauia leuia ⁊ ce⸗ n Zriũ ſibi cõuenit m naturã tũ etiã qꝛ nulluʒ violẽtũ leſtia ille tñ ſpẽs nõ ſunt ſpecialiſſime.ideo dm eſt ſe nen ꝑpetuo durat. ⁊ vlera duo illoꝝ motuuʒ ↄueniunt fił cũdo ꝙ oẽs oꝛbes celeſtes ſunt diuerſ aꝝ ſpẽꝝ ſpẽaliſſi⸗ 3 . mameto pᷣter naturã oʒ ↄueniãt bʒ uaturã duob maꝝ ꝓbat᷑ qꝛ ſi eẽnt eiuldẽ ſpẽ ſpecialiſſime tunc q̃cun KAbun alijs oꝛbiba ſicut pʒ ꝑ ttiꝗ ſupoſitõem ⁊ nõ inferioꝛibꝰ q; intelligẽtia moueret vnũ poſſʒ mouere qnlibet qð ẽ lea ſicut pʒ p qrtã ̊ᷣoʒ ſuꝑ firmatũ cẽ duos oꝛbes celeſtes faſum Pʒ ↄna qꝛ ſi mobilia ſint eiuſdẽ rõnis ⁊ cõſilis M L — l. e. lees. Muñget Gareſto.ad qoeʒ ꝙ p̃ter celos motos nõ oʒ ee nature tunc quicũq; motoꝛ põt mouere vnũ põt etiax unn 2 aliud celũ qeſcẽs.ptʒ qꝛ ſi eſſet aliqð tale celũ ipʒ de mouere alterũ.vel ſaltẽ qui põt mouere maiꝰ põt etiã ſuuf beret eſſe nobiliꝰ celis mot eo ꝙ eſſet ſuꝑ ipos ⁊ eos cõ minꝰ mouere niſi obſtat ĩdebita applicatio ⁊ hec ñ p̃t mnh tinẽs ⁊ dans eis vᷣtutẽ ſʒ B nõ põt dici qꝛ ſᷣm phᷣm mo⸗ obſtare ĩ pꝛopoſito qꝛ intelligentie ſtꝭ ſeꝑate a magni 0 tus eſt poꝛ ⁊ nobilio: qete. videt᷑ ꝙ coꝛꝑa mota ſint tudine nullum habentes ſitũ det inatum Pꝛobat ſe igne naturalit᷑ nobilioꝛa qeſcentib⁊ ꝓpter ̊ cra ponit᷑ qeſce cundo qꝛ non omes oꝛbes celeſtes hñt ↄſimiles pꝛopꝛi ni⸗ * re qꝛ inter oĩa elementa eſt minꝰ nobilis t ſi argua etates ergo non om̃as ſunt eiuſdem ſpẽ ſpecialiſſime. ccbi tur ꝙ nõ videt᷑ poſſe ſalua re qũo ĩ celo det᷑minare roei Afñs ptz de pꝛimo mobili⁊ de ſperis planetaꝝ q̃ qſt. aut, ant᷑ poſitõnum dꝛñe cum aliqn ꝑs q fuit dextra fit ſi eãgrio mouẽtur motibus pꝛopꝛijs ⁊ etiaʒ ĩ diuerſ tẽpo 10 niſtra ⁊ ecõtra niſi hoc eſſet ꝑ reſpcm̃ ad aliqð celũ q eribus ↄplent curſum ſuum. vnde celum ſtellarũ motu neg eſcẽs ĩ quo ille dẽe poſitionũ reꝑiãt᷑ det᷑minate ex natu ꝓꝛio ꝑficit circulum in trigintaſex milibus annis.ſa⸗ lum ra rei Dm ẽ ꝙ nõ reꝑiant᷑ ̃m phm iſte dẽe ex ꝑte ali turnus in triginta annis iupiter in duodetim mars G cuiꝰ celi qeſcetis ſʒ ex ꝑte intelligẽtie alit᷑ influetꝭ ĩ vnã in duobus.ſol venꝰ ⁊ marcurius in vno.luna vero in läln⸗ q; in aliã ꝑtẽE dietꝭ pʒ ꝙ ſʒ phm ſaltẽ ſtꝭ ponedi o vno mẽſe Pꝛobatur ttio qͥa aliter ſequeretur ꝙ eſſent hnz to celi ſiue oꝛbes ſeꝑati ⁊ diſticti accipendo oꝛbẽ tioꝰ adiuuicem ↄtinui qð tñ falſuʒ eſt ceuʒ diuerſis moti⸗ mius — vtꝝ qt ſm eũ ſint ponẽdi płes vel nõ eſt dubiũ DHicũt bus moueant: ctio qꝛ ad cõtinunatiõem ſufficit ĩmed:i ſcli⸗ . ⸗e⸗d e . „. eni aliqᷣ ꝙ ſie. alij vero ꝙ nõ.q; ip̃ᷣe nominat celũ ſtella atio reꝝ oĩo ſolũ ſicut pʒ ĩ ↄtinuatione duaꝝ aquarũ platal r e rib., . iiũ pmũ Saluat᷑ qt qꝛ ſuo tꝑe nõdũ erat reꝑtũ moueri Dic 3⁰° planete ? ſtelle fixe dꝛñt a ſeinuicẽ ſpẽ ſpeci npoan pluribus motib, ideo non. poſuit celos ſupꝛa ĩm ad aliſſimapz qꝛ qcunq; ſt᷑ eiuſdẽ ſpẽi ſpẽaliſſime dñt ha gbeeel 2 quoꝝ motus moueret᷑ quia int oꝛbes viſibiles iſte eſt bere ↄſimiles ppetates naturales ⁊ ſic nõ eſt de illis lumine pᷣmus.p hs eni naturalis ſolũ ꝑ ſe ↄſiderat ſenſibilia . uedã em ſtelle influũt in hec inferioꝛa claritatẽ que macti ꝛ vt hẽtur xij.methaphyſice Oꝛbes nõ hñtes aſtra ſẽ dam büiditatẽ ⁊ q̃dã ſiccitatẽ q̃dã alcicias et inimi⸗ ſolutio⸗ apt hñtes goꝛbes ſuꝑio:es firmamẽto ſt tãq; vnũ cũ cicias ⁊ ſic de diuerſis accidẽtibus q̃ in hoc mundo in turoß 1 ipᷣo ⁊ vocauit ipʒʒ firmametũ pꝛmũ celũ tãq; dignius ferioꝛi repiunt᷑ Scdᷣo ꝓbat᷑ qꝛ illa nõ ſtꝭ eiuſdem ſpã rumqt alijs pter dignitates ſuaꝝ ꝑtiũ Ot ꝑ ſilie ſaluat᷑ au⸗ ſpẽaliſſme quoꝝ vnũ hʒ ex ſe lumẽeet aliud nõ.ſic aũt q toꝛ de ſpera qui ſoluʒ ponit nouẽ oꝛbes hoc enĩ dicit eſt de ſole et alijs.̊ ſol ab eis differt ſpẽ cũ ergo videa htand ßßm aſtrologos qui nõ fuerũt exti Dic⁊.accipien eſſe eadẽ rõ de oĩb.oẽs a ſcinuicẽ etiã ſi peciſice diſtin⸗ terint do oꝛbes celeſtes ʒo mõ decẽ ſtę oꝛbes celeſtes ⁊ nõ plu ſtingunt᷑ ? Bᷓ eſt ↄſonũ dicto p hi in libꝛo de ꝓpꝛietatis⸗ ſinöen res neq; paucioꝛes ⁊ ita pꝛio oꝛbiꝓpuus ẽ motꝰ diurꝭ bus elementoꝝ ſic dicentis.dico aũt ꝙ ſubſtãtia coꝛ⸗ höton nus ꝗẽ cã vnifoꝛmitatis ⁊ ꝑmanẽtie feꝝ Scðo vero poꝛis ſolis a ſubãtia luneet ali axꝝ ſtellaꝝ ẽ alla qꝛ ſol ·— Pꝛiꝰ ẽ mot? acceſſus ⁊ fceſſus ꝗ applicat ages ad ma de ſe habet lumẽ. in alijs ãt ſtellis lumẽ eſt acquiſitũ 0 al Lerig Mot ꝰ eniʒ firmamẽti ẽ cã dinſitatis rey iſigna a ſole Ot poſſent hec duo vltima dicta ſimul pꝛoba⸗ an. ri Pꝛio ſic.qꝛ ſᷣim phᷣm octauo methaphyſice ĩ abſtra ⁊ motꝰ planetaꝝ ſiue celoꝝ ĩ quibs ſunt ſtelle erratice eſt cauſa diuerſitatis ↄplexionũ Oueſtio qaunarta. Vtx oĩa aſtra ꝛ oẽs oꝛbes celeſtes ſint eiuſdẽ ſpẽſpẽa liſſime Pꝛo cuius ſolntiõe attẽde ꝙ diſtictio ſpecifica aſtroꝝ maxie nobᷣ inoteſcit ex diſtictõe effectiuũ ⁊ mo⸗ tiuũ eoꝛundẽ Motus ãt aſtroꝝ diuerſificant ſʒ acceſ ſuʒ ⁊ receſſuʒ a pᷣmo Vnñ pᷣmꝰ oꝛbis mouet᷑ vnico mo tu ſcʒ diurno,.ſcdᷣs vero duobs motibi.ſ.acceſſus ⁊ re⸗ geſſus ⁊ firmamẽtũ vero tbus.ſ.diurno acceſſꝰ: receſ ſus ⁊ motu ꝓpꝛio ſup polos ſodiaci Saturnꝰ vᷣo mo uet᷑ qtuo? motib.ſ.motu diurno ab oꝛiete in occidẽs ctis a materia eſt tm̃ vnuʒ indiuidum ſub vna ſpẽſʒ ſm eũdem oꝛbes celeſtes et etiã aſtra ſtꝭ a materia ab ſtracti ů̊. Scðo qꝛ ſ̃m eundeʒ natura nõ fecit plura in indiuidua ſub eadem ſpecie niſi ad ſaluandam pꝑpe⸗ tuitatem ſpeciei in diuerſis indiuiduis ſibi inuceʒ ſuc cedentibi.cũ ergo oẽs ſtelle ſint ꝓpetue et etiã om̃es oꝛ bes fruſtra ponerentur plures in eadẽ ſpecie Die qᷓrto ꝙ aſtra ſunt alterius ſpeciei a ſuis oꝛbibus patet ꝛ ſi fimamẽtum cũ ſtellis eſſet eiuſdẽ ſpeciei ſpecialii ſime tunc om̃es ſtelle in eo exñtes eſſent eiuſqꝗẽ ſpeciei ſpecialiſſime et hoc ↄcoꝛdat cum ariſto in libꝛo de p⸗ pꝛietatibus elementoꝛum. pꝛobante hoc idẽ eo ꝙ ſtel le illuſtrantur a ſole et non oꝛbes fi unthein Wfnmt Womannd minsmenent *Umgeut 5dtügho i Cueſthe npatnſne Mhondord W wo ſn, Necizrie inlata, en denet highäli Denrän rinieghi etuns lais eſſtei athii in un Poaͤt iperilſine Biduefi nkalriten lbrsmis, deinnen luns n agd ets n) fiat ind ri iceehi hal nedithr dellis utnile pa niniſ Nerurdeit eiudenſi äng de wied citues gillgſ icunli iruper riaidt n li, men t 1 ra e —Z i ñͦtsd 4 de htrshli bihtiil Chei lbnde ol Alreſtotelis Ad pᷣmã negat᷑ añs. Ad pꝛiaʒ Ad rõ CGeiꝰ pbatioeʒ dicit᷑ ꝙ aſtra cum ſuo oꝛbe nõ ſunt eiuſdeʒ nature 5ſʒſpẽʒ ſpecialiſſimã.ſʒ ſolũ ſʒ ſpẽʒ ſubalt᷑nã diſtictaʒ Piſder grauiũ ⁊ leuiũ vñ q̃ntũ ad talẽ idetitateè ſiłr ſe ont ola aſtra ⁊ vnũ modũ nec ẽ incõueniẽs ꝙ ſint pła coꝛ ꝑa ſimplicis ſ᷑ʒ ſpẽʒ ſpẽaliſſimã qᷓ; qͥnq; Ad ſðdaʒ ꝓbatõeʒ pʒ ſoltio Ad ttiã ↄcedit᷑ ↄiter ꝙ argumentũ ↄmẽtatoꝛis eſt in oꝓpoſituʒ ſʒ tñ ipᷣe in hoc nõ tenetur Ad ſeccũdã dicit᷑.ꝙ q;uis ſᷣm ꝑ hm celũ ſit ſimpli ciꝰ igne ꝑ puatiõem ↄpõnis ex ꝑtib eẽntialibus qᷓ ſtꝭ⸗ materia et foꝛma nõ tñ ꝑ pᷣuatioem ↄpoſitiõis ex ꝑtib⸗ integralibus ignis qt eſt totũ omegenũ nõ aũt celum. Ad aliã ꝓbatoeʒ dicit᷑ ꝙ diuerſe figure naturales bñ arguũt diuerſam naturam fᷣm ſpẽm ſʒ nõ oʒ ꝙ ſiles fi gure arguãt idẽtitatẽ ſs ſpẽʒ ſpẽaliſſimã vbi ĩuemiũt᷑ alie diuerſitates naturales Ad aliã pꝛobatõeʒ negat᷑ añs.ad pᷣmã pꝓbatiõeʒ dicit᷑ ꝙ qᷓ;uis coloꝛ quãtuʒ ad ſuuʒ foꝛmale(qð c lux) reꝑiat᷑ in celo nõ tn quãtũ ad materi ale qð ẽ eſſe ↄmixtũ ex qlitatib in coꝛꝑe tmina⸗ to Ad aliã ꝓbatõeʒ pʒ ſoltio id ↄfirmationè dicit᷑ ꝙ ignis nõ diuidit᷑ in gnẽ lucẽ ignẽ carbonẽ ⁊ ignẽ flã⸗ mã ſᷣm veritatẽ ſʒ ſolũ ſim opinionẽ antiquoꝝ qui di⸗ cebãt lumẽ eſſe coꝛpus de natura ignis qð eſt falſuʒz ſi cut patet in ſecundo de aĩa Ad ttiaʒ rõneʒ negat᷑ anñs 2 ad duas ꝓbationes patet ſolutio ex dictis Ad ttiazʒ negatur ↄna qꝛ alie ſtelle a lũa ſunt tãte ꝑſpieuitatꝭ et lumẽ ſolis incoꝛꝑat᷑ ⁊ inbibitatur eis ſᷣm oẽs pꝑtes Zid qrtam negat᷑ añs Hã coꝛ hoĩs rõne aĩe hʒ influentiaʒ tã in ꝑpꝑribus ſuꝑioꝛib reſpcũ coꝛꝑis nõ obſtq te ꝙ cere⸗ bꝛuʒ habeat nobilioꝛẽ ſitũ qᷓ; coꝛ q;uis ꝗ̊ ſpera ſolis ſit minus nobilis quãtuʒ eſt ex ſitu ⁊ motu eius ⁊ etiam intelligentia ſibiꝓpinqua nõ ſit ita nobilis ſicut axpꝛo pꝛiata ſaturno.tñ ipſe ſol hʒ nobilitatem ex motoꝛe di urno aꝓpꝛopꝛiato toti celo Ad ↄfirmatioem dicitur ꝙ hoc eſt ꝓpter diuerſas naturas illoꝝ aſtroꝝ quibꝰ lumẽ incoꝛpꝑat᷑ ⁊ in bibit᷑ ſᷣm q̃s illud lumen aliã ⁊ ali⸗ am actiõeʒ hʒ in iſtis inferioꝛbus ⁊ ꝑ hoc idem patet ſolutio ad q̃rtã rõneʒ Et ad ↄfirmationeʒ eius nega⸗ tur ↄnña.qꝛ vmbꝛa t᷑re nõ ꝓtendit᷑ vſq; ad oꝛbis aſtro⸗ rum qͥ ſunt ſupꝛa ſoleʒ q;uis aũt illa vmbꝛa ꝓtendut᷑ vſq; ad ſperã marcurij tamẽ nunq; eclipſatur qꝛ nun qᷓ; tãtũ recedit a ſole ꝙ inter ipſum ⁊ ſolem diametrali ter interponatur t᷑ra nec põt ſimul eclvypſari ꝑ interpo⸗ ſitiõem eoꝝ.ſunt enĩ tã te ꝑſpicuitatis ꝙ lumè ſolis ea põt omnino penetrare. QOlt hec de ſcðᷣo libꝛo de celo ⁊ mundo dicta ſuffici ant. Incipit tertius liber de celo mundo Gte ẽter⸗ tius liber de celo et mũdo ĩ quo phᷣs Folio cxviii derminat de coꝛpꝑibus ſimplicibus mobilibꝰ motu re cto ſcilicʒ de grauibus et leuibus ſᷣm opiniones anti⸗ quoꝛũ ⁊ oſtendit ꝙ ſit aliqua coꝛpoꝛa ſumpliecia mo⸗ bilia motu recto que nec ſunt infinita nec vnum ſed plura ẽt infinita que nec generantur ex ſeinuicem per ſegregationem nec per tranffigurationem nec reſolu⸗ tioem ad figuras ſicut antiqui poſuerũt ⁊ ↄmuniter non legitur Q. uartus vero liber eſt in quo determi⸗ nat de illis ᷣm menteʒ pꝛopaʒ vt ſunt mobilia ad vbi oñden do quid coꝛpꝰ graue ⁊ qͥd leue ⁊ quas vᷣtutes pꝛietates habeãt 2 ꝓpter quid hñt eas Diuiditurx in duos tractatus quoꝝ pꝛimus hʒ tm vnũ capituluzʒz in quo defminat de graui ⁊ leui ſᷣm antiq̊s Et ponit qruoꝛ ↄcluſiones. Pꝛima ad phyſicũ ꝑtinet de fᷣmina re de graui ⁊ leui pʒ qꝛ ad phyſicuʒ ꝑtinet determina ꝛe de motu.ſʒ grauia et leuia hñt in ſe ipᷣis pneipium ſui motus ergo.Grauia ãt ⁊ leuia dñr duplicit᷑ ſim⸗ pliciter ſcʒ et ᷣm q d. ¶ Inde leue ſimpłr dẽ qð fert᷑ ſur ſuʒ ⁊ ad extremũ Gꝛaue ſimpir dẽ qð fert᷑ deoꝛſuʒ ⁊ ad mediũ. Leue ãt in reſpectu ſine leuiꝰ eſt qdᷣ de duobꝰ hñtibus leuitatẽ ⁊ magnitudinè eſſer tialem ſᷣm natu raʒ velocius mouet᷑ ſurſum. Et ꝓpoꝛtionaliter graue in reſpectu De graui ãt et leui ſimpłr nihil dixerunt antiqui cuʒ nõ ponerẽt in vniuerſo aliud ſurſuʒ ⁊ ali deoꝛſum ſimpłxr ſʒ de graui ⁊ leui in reſpcũ fuerũt due opiniones antiquoꝝ. Pꝛima opinio fuit platonis di⸗ centis Mliqͥd eſſe grauius qꝛ eſt ↄpoſitum ex nluriba trigonis ⁊ leuius pauctotlbus Hã vt patet in thimeo aliquid eſt grauius alio qꝛ eſt ↄpo ſituʒ ex pluribus ꝑtibus et pꝛopter hoe plũbũ dẽ gra⸗ uius plũ bo qꝛ ⁊ es ere.trigona ãt ſtꝭ pᷣme ꝑtes ex qͥb res ↄponunt᷑ NHã ſᷣm platonẽ coꝛpa ↄponũtur ex ſuꝑfi ciebo ſic eſt ãt ꝙ int᷑ figuras ſuꝑficiales recti lineas tri ã̃gulꝰeſt pᷣma Scðdða ſuppoſitio eſt quoꝛũdã dicctiũ ali ꝰ· quid eẽ leuiꝰ qꝛ plꝰpʒ de vacuo.⁊ grauiꝰ qꝛ plꝰ hʒ de pleno ꝓpt᷑ hoc eni dicũt lanã eẽ leuioꝛẽ ere ⁊ hmõi coꝛ poꝛa qᷓ plꝰ hñt de vacuo Alia ãt q̃ plus hñt de pleno ⁊ de a thomis replẽtib dicũt eſſe grau ioꝛa Scðda ↄclu ſio aliqd nõ dici grauius ⁊ lemnꝰ qꝛ ſit ↄpoſitũ ex plu ribus trigonis vel paucioꝛibꝛpʒ qꝛ tunc maioꝛ ignis eſſet arauioꝛi ꝑuo igne ⁊ tardiꝰ ſuz 2 Si milit᷑ eſſer de aere Tertia ↄcluſio aliqͥd nõ videt᷑ gra⸗ uls xyk leui? qe pl? hẽat vł minꝰ de vacuo qꝛ tũc multũ auꝝ eẽt leui? ꝑuo igne cuʒ plꝰ hẽat de vacuo ⁊ maioꝛ ignis eſſet grauioꝛ ꝑua fra ⁊ ſic de alijs h̊ ãt ẽ fim Nazʒ ſimpłr leue leuius ẽ hntibo grauitatẽ ⁊ deoꝛſuʒ lat qᷓ; uis nõ eõ Nã nõ ſp eſt leue p̃t dici ⁊i hñtibꝰ uitatẽ alteꝝ altero leuiꝰ puta aq ⁊ tra dẽ ãc G dẽ molr. leue Bᷓ̊ ãt ad alterũ Quarta ↄcluſio ali pt᷑ maioꝛẽ ꝓpoꝛtiõeʒ vacui ad plenũ nee grauiꝰ eõ pʒ q cẽ ꝑuꝰ ignis eq cito mouerer̃ ſurſuzʒ ſiẽ –— magnꝰ eo ꝙ in ꝑuo igne c eade ꝓpoꝛtio vacui ad plenũ ſicut ĩ magno igne ſiłr ꝑua tra ect eq̃ guis ſic magna In hoc ſcdᷣo tractatu detf᷑minat p qs de graui ⁊ le ui ſᷣm veritatẽ ⁊ diuidit᷑ ĩ qͥnq; caplła ̊xꝝ pᷣmũ ẽ de cã motꝰ grauiũ ⁊ leuiũ Pꝛo q̊ͥ ſumonit᷑ pꝛio ꝙ nõ oʒ qðᷣ libet qd mouet᷑ moueri a q̃libet ſʒ in vnoʒ motu ẽ de minatũ mobile vel motiuũ VXñ i motibs grauiũñ ⁊ le uiũ mobile ẽ potẽtia graue ⁊ leue ⁊ mouẽs grauefacti uũ vel leuifactiuum ſurſũ enĩ ⁊ deoꝛſuʒ motiuum eſt quod grauifactiuum et leuifactiuuʒ ex quo pʒ ꝙ vnũ qð q; mouet᷑ ad ſuũ locũ naturalẽ ſic ad ſuãẽ ꝑfetiões Nℳ. cew .V. , R.⸗ Z — Queſtiones Nã a grauifactiuo graue hʒ ſuaʒ ꝑfectõem tale ãt eſt in loco gr auis.pbat᷑ etiã alit᷑qꝛ coꝛꝑm ſim pliciũ vnũ⸗ qðᷣq; locatũ eſt in ↄcauo alterius vt terra in ↄcauo aq et aqua in conc auo aeris ⁊ ſic de alijs. Sʒ inrer hmõi coꝛꝑa inferius hʒ ſuaʒ ꝑfectioneʒ a ſuꝑioꝛi Vnde ĩ oꝛ⸗ dine ꝑtiũ vniuerſi ſp ſuꝑioꝛa coꝛꝑa habẽt rõneʒ foꝛme reſpcte inferioꝝ ſꝑ enĩ qð ſuꝑiꝰ eſt ad id qð ſub ipſo ẽ vt ſpẽs ad materiã ſe habet Ex quo ptzʒ ꝙ nõ eſt q̃ren da eauſa quare vnũqð q; mouer᷑ ad ſuuʒ locuʒ natura lem qꝛ nõ e querenda cã ꝓpter quã vnũqðq; lanabile mouetur ad ſanitateʒ ⁊ ſic de alis Secũdo ſuxponen duʒ eſt. ꝙ d ifferentia eſt int᷑ moruʒ localem grauiuz et leuiũ ⁊ alios motus qꝛ grauia ⁊ leuia hñt in ſe pꝛinci⸗ piuʒ ſui motus.ſʒ augmetabile vel alteriabile nõ vide tur hẽe in ſeipſis pᷣncipiuʒ ſui motus.nõ eſt tñ intelli⸗ genduʒ ꝙ grauia ⁊ leuia in potẽtia eſſentialia a ſeipis moueant᷑. Hã vt ſupꝛa patuit mouẽtur a generante vella remouente ꝓhibens pʒ qꝛ cuʒ ex aqua fit aer. fit ex graui leue ⁊ venit ſurſuʒ qñ aũt leue factuʒ eſt ⁊ eſt ſurſuʒ nõ ãphius mouet᷑ deoꝛſuʒ. ergo ipᷣa grauia ⁊ le⸗ uia nõ pñt inchoare ſuũ motũ locale miſi pꝛeſuxpoſito alio motu ⁊ quide in ſe videtur habere pꝛicipiuʒ trãſ mu tationis. ꝛico ãt graue ⁊ leue hec aũt nõ ſt ab ex tra.vt ſana bile ⁊ augmẽtabile mouet tũc qð a pꝛici⸗ pio fecit ⁊ impedimeẽtum remouẽs vnde reſilijt quẽ⸗ admoduʒ dictuʒ eſt in pꝛimis ſᷣmonibo in qͥb detmi⸗ nauimꝰ ꝙ nihil hoꝝ ſeipᷣm mouet cuʒ enim fiat ex aq ger ⁊ ex graui leue venit in ſurſuʒ Silxr ãt eſt de leut et nõ ampliꝰ fit ſʒ ibi eſt.maniteſtũ ira ẽ ꝙ potẽtia ens in actũ ens venit illic Ex ne coꝛrolario pʒ aliq̊ mõ veꝝ eſſe qð ãtiqui dixerũt ſcʒ ſiłje mouerti a ſuo ſiłi nõ ſic in telligendo. ä moueaf a ſiłi m foꝛmam ſʒ ſic ꝙ illud qð mouetur naturalit id ſuã ꝑfe/ ctõeʒ.ps eni fre nõ mouetur ꝑ ſe ad frã qꝛ eſt ſicut ſibi ſiłis ſʒ qꝛ in loco t̃re eſt ſua ꝑfectio. Nã ſi trãſponeret᷑ terra nad cõcauũ oꝛbis lune ꝑs terre nõ moueretur ad ipſaʒ ſʒ id quo nũc moueret᷑ nõ ei, ſic quia trãſponat terrã vbi nũc lũa feret̃ ꝑtiũ vnaqʒ v et nũc· (Dꝛas qt ⁊ accidẽtia) In hoc ſcdᷣo capitulo ponit dꝛas grauiũ et leuiũ Ot dicit q ci ter eſt qðᷣ oĩb ſubſtat. leue ſimpłr ẽ qð oĩbus ſuꝑemiũ Szʒ graue ⁊ leue in reſpectu ſunt q̃ qbuſdã ſuꝑeminẽt ⁊ qbuſdã ſubſtãt.vt aer et aq Neutꝝ eni eoꝝ ẽ ſimpli citer graue aut leue nã ãbo ſunt leuioꝛa qᷓ; fra cũ qui⸗ uſdã ꝑtes eoꝝ ſuꝑeminẽt terre ⁊ ãbo ſunt grauioꝛa igne cũ qlibet ꝑs eoꝝ ſubſtet igni verũtñ ſunt grauia leuia. Aer eĩ qntuſcũq; fuerit ſubſtat igni ⁊ aq qnta cũq; fuerit ſubſtat aeri Mixta vero ex ꝑticipatòe gra uiũ ⁊ leuiũ ſimpłr ſt magꝭ vel minꝰ guia⁊ leuia ſᷣm ꝙ plus ꝑticipãt de elementis grauib vł leuib: S ʒ circa ipᷣa eſt dubitatio q̃liter accidit ꝙ nõ vidẽt᷑ vtiq; eẽ gra uia vel leuia Hã in in aere magnũ lignũ grauiꝰc ꝑuo plũbo in aqua vero leuiꝰ Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponẽ duz eſt ꝙ oĩ eta hnñt granitatẽ p̃ᷣter ignẽ de aq eĩ et tra mamifeſtũ eſt Nã aq vbiq; hʒ grauitatẽ pᷣterqᷓ; ĩ terra De aere vero ꝓbat᷑.nã ipᷣe vbiq; hʒ grauitatem pterq; in aq ⁊ tra veſica eĩ plena aere plłꝰ põderet qᷓ; ſi eſſet vacua Ddm eſt ad dubitatõez ꝙ h̊ accidit ꝓpter dꝛam coꝛꝑm ſimpliciũ vñ ſi aliqͥd habeat plus aeris qᷓ; terre ⁊ aq̃ erit ĩ aq leuiꝰ ⁊ in aere grauiꝰ⁊ ſic ſuꝑfer ret᷑ aq̃ ⁊ nõ aeri (Om ãtr ẽ ſimplex. In h̊ ſtio capło ꝓbat duas ſuppoſitões ⁊ intendit duas cõcluſiones. Pꝛia ẽ Aliqᷣd eſt ſimolicit graue ⁊ aliqd ſimołr leue figure at nõ lunt cauleen enĩ nõ ſunt cauſa motuũ ſurſuʒ ⁊ deoꝛluʒ. ea Pꝛobat᷑ qꝛ graue ſimpłr ẽ qd ſm ſe ſꝑ natũ ẽ ferri deꝛ ſuʒz hmõi ãt ẽ tra 8 eſt ſim płr grauis ⁊ nullã hñs leut tatẽ.leue vere ſimpłr ẽ qð ſꝑ natuʒ ẽ ferri ſurſuʒ hmõi ãt ẽ ignis &ẽ ſimpłr leuis⁊ nullã hñs grauitate Scðᷣa ↄcluſio mediuʒ ẽ fminꝰ ad quẽ mouètur grauia ⁊ aq̊ mouent᷑ leuia Nobat᷑ duabi rõibi.pꝛĩa ẽ qꝛ nihil mo uet in infinitũ cũ nõ ſit no 4 B ubi le eſt motuz eẽ Scðda rõ eſt oĩa grauia cadũt ad angu los rectos.̊ mo Et ad extrema tʒ ↄnñe pꝛop: orietatẽ illo (Om autẽ In h̊ qrto caplo phs detmiat de nũero qlitatũ moti⸗ uaꝝqͥ ꝓbat nũeꝝ q̃ternariũ elemẽtoꝝ ⁊ itẽdit hãc ↄclu ſionẽ.quatuo: ſunt elemẽta ſcʒ duo extrema⁊ duo me dia. pʒ qꝛ om̃e elementũ mouet᷑ a medio vł ad mediũ Si a medio hoc ẽ dupłr.q: vel mouet᷑ a medio ad ex tremũ ſimłr ⁊ ſic eſt ignis vel a medio ad extremũ ĩ re ſpcũ ⁊ ſic eſt aer.ſi ad mediũ ̊ ẽ dnolr vel ad mediuʒ ſimpłrxr ſic eſt tra vel ad mediũ in reſpcũ ⁊ ſic ẽ aq. O⸗ aũt ignis ſit ſimpłr leuis ⁊ moueat᷑ a medio ſimpłr.⁊ fra ſit ſimpłr guis ⁊ moueat᷑ ad mediũ ſimpłr. ꝓba tur qꝛ fra nõ moucet᷑ de ſuo loco remotis elementis ſu⸗ pioꝛbꝛ.nec etiã ignis deſcẽderet ſuhlato aere Wlit᷑ aũt eſt de aere ⁊ aqua qͥ deſcẽdũt ſubſſactis coꝛꝑibe ĩferi/ oꝛĩbo nõ iñ aſcendũt remoto coꝛꝑe ſuꝑioꝛi niſi ꝑ violẽ⸗ tiã (Figura ãt) In hoc qͥnto capło phs oſiedit q; figura nõ ẽ cã ſufficiẽs more ſſi 2 de t dicit di. figure ſz bñ ſte cã litatis eoꝛuʒ. Sʒ circa hoc occurrit dubitatio.vnde eſt ꝙ q̃dã coꝛꝑa ferrea vł plũbea ſuꝑ natãt aq;ᷓ. alia vero co:ꝑa minoꝛis qntitatis deſcẽdẽt ſi ſunt rotunda vel longa. Non enim põt dici ꝙ H̊ fit ꝓpter ſui ꝑuitatẽ qꝛ nos videmus laminaʒ ferri ſuper narura ⁊ alia ferrea ⁊ plũbea manere in aere Ad quã dicit democritus ꝙ vapoꝛes aſcẽdẽtes ab aq pellunt coꝛpa q̃ ſunt ſup:a aquã ne deſcendãt ⁊ coꝛpus latuʒ multos vapoꝛes ↄpᷣhendit tales ãt vapoꝛes in gere di ſpſi ſunt ⁊ nõ vniti ꝓpter aeris ſubtilitatẽ ⁊ iõ nõ pñt ĩ ipo talia coꝛpa detineri ſurſuz Ad dubitationẽ autẽ dðm eſt q; cõ oĩm illoꝝ eſt qꝛ qnto.coꝛpꝰ motũ fu erit maioꝛis virtutis in diuidendo ipᷣm medium in reſtẽ⸗ do diuiſioni tanto coꝛpus gra ue citiꝰdiu idit medi⸗ um ⁊ deſcendit leue vero aſcendit Silr cũ fiũt debilio ris virtutis tunc graue ſupnatabit coꝛpꝰat latũ mul⸗ tuʒz ↄpᷣhendit de coꝛꝑe ſibi ſubiecto ⁊ iõ nõ põt alið fa ciliter diuidere ſʒ coꝛpus rotũdũ nõ tĩ ↄpᷣhendit et iterũ coꝛpus minus latuʒ deſcendit in aere et nõ in a quare nõ ita fac iliter diuidit᷑ ſicut gaeaer. Queritur vtrun Aliqð elementũ ſit ſimpłr graue ⁊ aliqð ſimplr leue et aliqð graue in reſpcũ ⁊ aliqð leue in reſpʒcũ Vrguit᷑ pmo ꝙ nõ qꝛ ſi ſic tũc matime tſᷣra eſſet ſimpłr grauis ignis vero ſimpłxr leuis aer ãt in reſpcũ leuis.⁊ aq ĩ re ſpectu grauis.ſʒ H̊ nõ g̊. Minoꝛ pʒ quo ad ſcdᷣaʒ ⁊ ter tiã ꝑtẽ qꝛ data qᷓlibʒ minoꝛi maioꝛ ignis ẽ leuioꝛ. ̊ fra nõ eſt ſimpłr grauis.⁊ ignis ſimptr leuis.imo tra c ali qd grauius aqᷓ ⁊ igne aliqͥd leuiꝰ Sed qͥ ad ttiã ⁊ qrtã ꝓbat᷑ qꝛ vnũ doliũ aq plus põderat qᷓ; pugillus tre ́̊ aqua eſt grauioꝛ tra ⁊ ꝑ ↄñs ẽ ſimpłr leuis et eodẽ mò argueret᷑ de aere ⁊ igne Scðo ꝓbat de are ⁊ aqua di⸗ ferri ſimolr out ſur⸗ museñ ſtgraut Othoc, gerſimol ſeuitat hocitalin otrariagt ſeppotlin ſito weuo ſzibiteſ lfallaz ligave ſtanttn lsaaneil Nsllf⸗ glcs den tumßtert hürleuita Pmnogui⸗ bader ngoodi Uitnene lonatur witgte. leptisnn ſen T. ſygan Atris Leetnal pletggen Nletache glie Coꝛ ſerektern Mlitadi ſott Nrs dml ahn uncer 1 ags⸗ Nctg phper e Nllsh Etgir liclig⸗ Ullltbi ſtagul In Nsſegän G 8 Vii⸗ Pletere ſoltine bane Egnnn id⸗ uſien ugeſk ſi⸗ riifnde gani: 1 ecn R aſnkhe W . G mi gltarünor ndbic mundrone oNadmedi 1meciosde irſeini 4 TLANA “ l 1 . E- wolkove de Uhdh . eENe AIU 4 „ ubocoeunt 1tpiübal ns Mit rmuighir N, cohus iez asneanedi öwſiti beenteri mi rirlnin mean ni Kn. 19 2 u 4ürplleuei ai Mr npl galt⸗ nte leuic:. 0 nofte 1Atüt0f . s wcinß eruing Alireſtotelis mus em̃ de aere ſine addito qð eſt leuis.ꝛ de aqua q8 eſt grauis. ergo aer ⁊ aqua ſimpłr ſunt graues ⁊ leues (t hoc ꝓfirmat᷑.quia niſi aqua eſſi ſimplir grauis ⁊ aer ſimpłr leuis opoꝛteret ꝙ grauitati aque eſſʒ aliqᷣd leuitatꝭ admixtũ ⁊ leuitati aeris aliqddq grauitatꝭ ſʒ hoc ẽ falſuʒ. Minoꝛ pꝛobatr᷑.qꝛ grauitas ⁊ leuitas ſtᷣ ⁊traria que nec reſpcũ eiuſdẽ nec reſpcũ diuerſoꝝ pñt ſe ↄpati in eodem. Secũdo quia tũc aqua ſimplex po ſito vacuo poſſʒ naturalit᷑ ꝑ ipᷣm ſucceſſiue dñdere cũ eſſz ibi reſiſtẽtia intrinſeca grauitat ad leuitatẽ.ſed h̊ eſt falſuʒ ⁊ contra p hm in qrto p hicoꝛum. Dicit em̃ ꝙ ſi graue ſimplex ponerat᷑ in vacuo ipᷣm dñderet in inſtanti ⁊ nõ ſucceſſiue.CTercio pꝛobat᷑ qͥa foꝛma ſuba lis aqne ẽ ſimplex.ergo guitas (q̃ ẽ q̃liras motiua eiꝰ ñs illã foꝛmã) debʒ eẽ ſimplex Scðdo ſic. qꝛ li eſſet aliqð elemẽtuʒ ſimpłr graue ⁊c.ſequeret᷑ qdᷣlibʒ elem tum pᷣter ignem hꝛe grauitatẽ.⁊ qᷣ libet pᷣter terram hẽre leuitatem.ſed hoc ẽ falſuʒ. . falſiras ↄñtis patʒ pᷣmo.quia ↄria nõ pnt ſimul e in eodẽ. Scðo.qꝛ qð⸗ libet elemẽtuʒ in ſuo loco naturali naturalit᷑ quieſcit ergo qðᷣlibet elemẽtuʒ in ſuo loco naturali nec hʒ gra⸗ u itatẽ nec leuitatẽ.ci ergo oine elemẽtuʒ ſit in ſuo lo⸗ co naturali ſequitur pꝛopoſitũ. Et confirmat᷑ au⸗ toꝛitate Alchimenidis in ſuo libꝛo de põderibus di⸗ centis nullũ elemẽtuʒ in ſuo loco naturali hẽe grauita tem. Tercio ſic. Si aliqð elemetuʒ eſſʒ graue vł ipᷣm eſſʒ graue in quocũq; loco poneret᷑ ⁊ hoc nõ vt ꝓbatũ eſt quia nõ ſoluʒ in ſuo loco naturali.vł ſoluʒ eſſʒ gra ue extra ſuũ locum naturalẽ.⁊ hoc nõ quia pheſica re⸗ pleta aere plus trahit ſurſuʒ in aqua qᷓ; ſi non eſſz re⸗ pleta.ergo aer in ſuo loco naturali ẽ grauis Scdo ptzʒ quia Com.ↄmento triceſimoqrto huiꝰ dicit ꝙ ſi au feret᷑ terra q̃ eſt ſub aqua ipᷣa aqua ſine difficultate et violẽtia dñderet ad replendũ locuʒ terre.⁊ tamẽ ſi au⸗ ferer pars aeris ſuꝑ aquã aqua nõ aſcẽderet niſi cuʒ q̃ dam violẽtia. t ſiłr dicit de aere reſpcũ aque ⁊ tre ex vna ꝑte.⁊ ignis ex alia.⁊ hoc nõ videt᷑ eſſe niſi quia tam aer qᷓ; aqua ſüt grauia in ſuis locis ⁊ nõ leuia.er go Qu arto ſic. ꝑtes tre inferioꝛes ſtę ſolidioꝛes ⁊ magis ↄpacte “ uꝑioꝛes.ergo aliq ꝑs terre nõ eſt ſim plicit᷑ grauis. Vñ iſta ſoliditas facit grauitatẽ ⁊ hoc ptʒ ꝑ expientiã. Si em aliqͥs niteret᷑ leuare aliquã ꝑtẽ terre adhuc extꝭ in ſuo loco naturali ipᷣa ſibi reſiſterʒ plus q; ałs.⁊ hoc non eſſet niſi pꝛopt᷑ grauitatẽ.ergo. Er ↄfirmat᷑.quia vbicũq; ſit ignis ipᷣe eſt actualit᷑ ca lidus.⁊ vbicũqꝙ; ſit aqua ipᷣa eſt actualit᷑ huĩda.ergo a ſiki vbicũq; ſit ignis ipᷣe eſt actualit᷑ leuis.⁊ vbicũq; ſit aqua ipᷣa eſt actualit᷑ granis V arguitur a pho ppoſitũ arn olo⸗ nis ſequũtur quatuoꝛ queſtiones ⸗ „ 4 Queſtro pꝛima Vtꝝ aliquod elemẽtuʒ ſit ſimpłr graue.⁊ aliqð ſim pliciter leue.aliqð aũt graue ⁊ leue in reſpcũ Pꝛo cuiꝰ ſolutõne Attẽde pᷣmo.ꝙ aliqͥd põt dici ſimpłr gra uiꝰ qtuoꝛ mõois Vno mõ ſic ꝙ ipo exiſtẽte graui nihil eſt grauius.⁊ ſic nulla ꝑs terre ẽ ſimplicit᷑ grauis. Se cũdo mõ qꝛ nihil leuitatꝭ hʒ admixtũ ⁊ ſic qdᷣlibʒ gra ue ſimplex ⁊ qlibet ꝑs eius ẽ ſimplicit᷑ grauis.⁊ idᷣo a qua eſt ſimplicit᷑ grauis hoc mõ.Tercio.qꝛ de ꝓnoie lutione queſtio⸗ Folio cxixx demrãnte ipᷣm vᷣificat᷑ graue ſine aliquo addito.⁊ ſic tam tra qᷓ; aqua cꝗ lapides qᷓ; ligna ſtꝭ ſimplicit᷑ gues ſty/ em̃ graues. Quartoꝰ dicit graue qꝛ natũ ẽ delcen⸗ dere ꝑ tria elemeta ſcʒ ꝑ ignem aerẽ ⁊ aquã.ita ꝙ in q̊ cunq; illoꝝ ponat᷑ diuidet ſi non impediat᷑.⁊ hoc mo quelibʒ ꝑs terre pure elemetalis eſt ſimplicit᷑ grauis. ct ſimilit᷑ coꝛpus mixtũ bene ↄpactũ ⁊ ſolidũ ſicẽ fer rum plũbum marmoꝛ ⁊ alia hmõi.de grani aũt ſic ac cepto mouet᷑ difficultas. xiſtis ptʒ ꝙ q;uis ſaliqðᷣ coꝛpus mixtũ ſit aliq ꝑte terre grauiꝰ quauis etiã to⸗ ta terra ſit qualibʒ ſui ꝑre grauioꝛ tamẽ quelibʒ ꝑs ter re pure elemetalis eſt ſimplicit᷑ grauis Sicut aũt dic⸗ tum eſt de graui ſic põt dici de leui. icit᷑em̃ pᷣmoꝰ leue ſimplicit᷑ quia ipᷣo exñte leue nihil ẽ leuiꝰ. Scðdo quia leuitati ſue nihil ẽ grauis admixtũ Tercio qꝛ de eo vᷣi ficat᷑ leue ſine addito. Qr᷑to.quia natũ eſt aſcẽde re h tria elemeta.ſcʒ terrã aquã ⁊ aerem.ita ꝙ in qcun q; illoꝝ ponat᷑ ſi nõ ſit impeditũ aſcẽdet Attẽde ſe⸗ cũdo.ꝙ graue in reſpcũ dicit᷑ duobꝛ mõis. Vno mõ qꝛ? ſue grauitati ẽ aliqͥd leuitatꝭ admixtũ.⁊ ſic nullum eſt dubiũ de graui in reſpcũ.nullũ em̃ coꝛpus ſimplex iſto mõ poteſt eẽ graue.Secũdo mõ dicit᷑ graue in re ſpectu qꝛ in aliquo elemẽto natũ eſt aſcedere.⁊ in aliq̃ᷓ deſcẽdere.⁊ ſic eſt de ipᷣo ad ꝓpoſitũ.⁊ poſſet ꝓpoꝛtio⸗ nabilit᷑ diſtingui de leui in reſpcũ Dic ad queſtio⸗ nem.qꝙ aliqð elemẽtum eſt ſimplicit᷑ graue vtputa ter ra.⁊ aliqð leue ſimpłr vtputa ignis.aliqð aũt graueĩ relpcũ vt aqua.⁊ aliqð leue in reſpectu vt aer Queſtio ſecunda Vty om̃e elemẽtum pᷣter ignem hẽat grauitatẽ.⁊ qd libet pꝛet᷑ fram hẽat leuitatẽ. Dõm eſt.ꝙ grauitas ⁊ leuitas pnñt accipi duplicit᷑. Vno mõ pꝛo qlitatibi ſe⸗ cũdis ↄñtibus qlitates pᷣmas ↄrijs ad iuiceʒ.⁊ ſic nõ eſt poſſibile eas ſimul eẽ in eodẽ. Alio mõ pꝛo qͥbuſ⸗ dam naturalibs potẽtijs ita ꝙ grauitas ſit q dam na⸗ turalis potẽtia ꝑ quã graue natũ eſt ferri ſub quocũ⸗ q; leuioꝛi ſe.⁊ leuitas ſit qdam naturalis poña ꝑ quã leue natũ feſt erri ſupꝛa qdᷣcunq; grauiꝰ ſe.⁊ ſic pñt in eodem reꝑiri. Iſte em̃ due naturales poñe nõ ↄtrariã tur neq; repugnãt.ſed pñt in eode repiri. Nõ eſt ergo imaginã dum ꝓꝙ in grauibi ⁊ leuibꝰ in reſpcũ ſcʒ in aq̃ ⁊ gere ſit grauitas ↄmixta leuitati ſicut aliqui dicũt. lſt em̃ in eis vna ſimplex q̃litas motiua habẽs natu rales poñas ad aſcenſuʒ ⁊ deſcẽſuʒ que facit ea deſcẽ dere quã do ſub eis eſt aliqͥd leuiꝰ.⁊ aſcẽdere qñ ſuꝑ ẽ aliqd grauiꝰ. Qlſt em talis oꝛdo entiũ naturaliũ ꝙ le uioꝛa naturalit᷑ appetunt eſſe ſuꝑ grauioꝛa.⁊ grauioꝛa ſub leuioꝛib.Ex quib ptʒ qualit debẽt intelligi au⸗ toꝛitates phᷣi in textu poſite quib videt᷑ velle idem ſi⸗ mul eẽ graue ⁊ leue reſpcũ diuerſoꝝ ⁊ hẽe gra uitatẽ 2 leuitatẽ. Non em̃ debẽt ſimplicit᷑ intelligi ſed ſicꝭ dic tum ẽ Dicit em in pᷣmo capło.nã ſimplicit᷑ leue leuiꝰ eſt hũtibus grauitatẽ ⁊ deoꝛſum latis.⁊ in eodẽ Nã ꝙ leuius nõ ſꝑ eſt leue ⁊ in hñtibo grauitatẽ alteꝝ altero leuiꝰ vtputa tra aqua Dicit᷑ aut hoc quidẽ ſimplicit᷑ graue ⁊ leue hoc aũt ad alteꝝ.nõ em̃ põt hoc ſimplicit intelligi cuʒ ↄꝑatiuꝰ pꝛeſuponat poſitim. In ſcᷣo ve ro caplo ſecũdi tractatꝰ dicit ſic.Oiĩa aũt grauitatem hñt pꝛet᷑ ignem ⁊ leuitatẽ hꝛe nccãriũ vbiq; pᷣterq; in terra.aer aũt pᷣterq; in aqua ⁊ tra. In ea tñ que ẽ ipius regione oĩa grauitatẽ hñt pᷣter ignẽ2 ere aerſienum J — D . 83 Queſtiones quarti de ce etmũdo autẽ quia aer plus inflatꝰ vtit᷑ vacuo ⁊ in qrto caplło ſurſuʒ aũt in ea q ignis nõ ſociet᷑ aer niſi vi. Aer tñ ⁊ a qua hñt leuitatẽ ⁊ grauitatẽ vtrũq;. Nõ aũt ex his au / toꝛitatiby phi dẽt aliqͥ imaginari phᷣm velle ↄria in a liquo ↄmiſceri ⁊ maxime qꝛ loquit᷑ de coꝛꝑib⸗ ſimpli⸗ cibus quoꝝ manifeſtuz eſt foꝛmas ſubales ⁊ qlitates ſimplices dere dici qcquid de alijs dicat. Scðo ptʒ ex deĩs ꝙ graue ⁊ leue in reſpcũ vbicũq; ponant᷑ pit na turalitaſcẽdere ⁊ dñdere.nã vbicũq; eſſʒ aqua ſi ſub ipᷣa ĩmediate eſſz aer ipᷣa naturalit᷑ deſcẽderet.⁊ vbicũ q; ſuꝑ ipam eſſʒ terra ipa aſcederet.⁊ hoc ſi nõ impe⸗ Diret᷑. Tercio ptz dꝛna inter graue ſimplicit᷑.⁊ graue ĩ reſpcũ. t ſimilit᷑ inter leue ſimplicit᷑ ⁊ in reſpcũ.qꝛ graue ſimplicit᷑ nullibi deſcẽderet. graue autẽ ⁊ leue ĩ reſpcũ vbicq; pñt aſcẽdere ⁊ vbiq; deſcẽdere Sed ↄtra iſta arguit᷑quadrupłr Pꝛimo.qꝛ ſᷣm phᷣm aer nõ põt aſcẽdere ꝑ ſperam ignis niſi violẽte. DHicit em vt iam allegatũ eſt ſurſuʒ aũt in ea q̃ ignis nõ feret᷑ aer ni ſi vi. Scðdo ſic. quia ſi ſic tũc aqua nõ deret eſſe ma gis grauis qᷓ; aer quia ſic vbiq; poteſt naturaliter aer aſcẽdere ⁊ dñdereta ⁊ aqua. Tercio ſic.quia tunc idem mobile ſimplex poſſet naturalit᷑ moueri mo tib⸗ ↄtrarijs.qð eſt manifeſte fm̃ ¶Quarto ſic qꝛ tũc ĩ eo dem poſſent reꝑiri ↄtraria. nõ ſoluʒ tualiter ſed foꝛ⸗ malit᷑. vtputa ipʒ graue ⁊ leue Ad pmã ddᷣm ẽ.ꝙ ſi in ſpera ignis eſʒ aliqð coꝛpus grauiꝰ aere.tũc aer na turalit᷑ aſcẽd eret ſupꝛa ipᷣm ꝓpter naturalẽ oꝛ dinẽ gra uiũ ⁊ leuiũ.nec hoc voluit negare ph̊s Si vᷣ in ſpera ignis nullũ eſſet coꝛpus.ibi nõ aſcẽderet ignis niſi foꝛ te ad ꝓhibendũ vacuũ ⁊ tũc nõ aſcẽderet naturalit᷑ ex pte ſui.ſed ſolũ ex ꝑte nature vlłis.Si vero in illa ſpe⸗ ra eſſʒ ignis ſoluzʒ tũc aſcẽderet ibi violẽte oĩno.⁊ hoc voluit dicerepy hus Ad ſcdᷣam dm. ꝙ vbicũcq; aqᷓ eſt grauioꝛ aere nõ quia poſſit alicubi dñdere vbi non poſſit aer. ſed qꝛ nata eſt dndere in aere ⁊ eſſe ſub ipᷣo ipe aũt nõ eſt natus dñdere in aqua ⁊ eẽ ſubea. Ad terciã doᷣm eſt.q illi motꝰ nõ eſſent ↄrij quãuis pñt eẽ atermĩs orijs ad termios ↄrios.nõ tñ hoc ſufficit ad Zrietatẽ motuũ.ſed cũ hoc requirit᷑ ꝙ tales motꝰ fiãt ꝑ ſimilia media in grauitate ⁊ leuitate .d qrtam et ſic ẽ minus leuis Ad tciaʒ negat᷑ añs.⁊ ad eius ꝓ bationẽ dicit᷑. ꝙ poſtq; aliqͥs violetat vel incipit viole przʒ ſolutio ex his que dcã ſunt Aueſtio tercia. Ve v aliqðᷣ elemẽtu zʒ in ſuo ꝓpꝛio loco ſit graue. Pꝛo cuiꝰ ſolutõne Attedde pᷣmo.ꝙ grauitas capit᷑ du⸗ plicit᷑. Vno pꝛo quadã diſpõne poñali ⁊ hĩtuali añ foꝛmã grauis ſiue actualit᷑ declinat ſiue nõ Alio mõ pꝛo tali diſpõne actuali inclinãte ad motũ deoꝛſum. et ꝓpoꝛtionabilit᷑ poſſet dici de leuirate Attẽde ſcðᷣo ꝙ elemẽtuʒ exñs graue in reſpectu.⁊ etiã leue in reſve etu facilius deſcẽdit qᷓ; aſcedit. Cuiꝰ cauſa ẽ.qꝛ aqua (que ẽ grauis ĩ reſpcũ)magẽ ẽ fluxibilis q;ᷓ terra.⁊ mi nus qᷓ; aer.idᷣo ſi aliqua ꝑs terre ſubſtrabat᷑ aer fluit ag replendũ locũ illum.niſi ſit aliqð inſtrumẽtuʒ ꝓhi⸗ bens aerẽ ne illum locũ ſubint ret.Et ſimilit᷑ eſt de ig ne in oꝛdine ad aerẽ.vñ eſt ꝙ aer ⁊ aqua ſi ine ꝓhibente bene deſcendũut. ⁊ ſine ꝓhibente inſtrumẽtali nõ aſcen Dunt. Alta cã eſt. quia qᷣlibet elemẽtum certis ſuꝑfi xiebꝰ circũſcribit᷑ Illud ergo (qð eſt graue) a ſu ꝑficie bvus circũſcribetib, pꝛo bibet᷑ ne aſcẽdat.licetin deſcẽ⸗ ſu rõ pꝛohibea icendũ eſt ad queſtionẽ.ꝙ gra⸗ ge in ſuo pꝛopo loco hʒ grauitatẽ habitualeʒ.hẽt em volẽs ſumere exꝑientiaʒ de illo qð nõ ꝑcepit dꝛeãmi ibi ſuã pꝛopam foꝛmã ſubalem quã conſeqᷣtur graui⸗ tas ⁊ hoc ptz ꝑ eandẽ qualitatẽ ꝑ quã elemẽtuʒ moue tur ad pꝛopᷣum locũ.ſi fuerit extra naturalit᷑ quieſcit ĩ pꝛopo loco ſi ſit in ibo. Sed elemẽta grauia mouent᷑ ad ſua loca ꝑ grauitatẽ. ergo in illis ꝑ eandẽ quieſcũt et ꝑ ↄñs ipᷣa in pꝛopꝛijs locis hñt grauitate Vic ſe⸗ cũdo.qꝙ nullũ elemetuz in ſuo loco pꝛopo hẽt actuales grauitatẽ. hoc ẽ grauitatẽ actualiter inclinãtem ad lo cum deoꝛſuzʒ. Ptʒ pᷣmo.quia qͥ deſcendũt vſq; ad fun dum maris nõ ꝑcipiũt grauitatẽ aque ſupᷣ ſe exñtem et q;uis ſuꝑ nos ſit multuʒz aeris.non tñ aliquã graui tatẽ ꝑcipimus. Ptʒ ſcᷣo.quia nullũ elemẽtuz exñs in ꝛopo loco inclinat᷑ extra ipᷣm.ergo graue in ꝓpꝛio lo⸗ co nõ inclinat᷑ actualit᷑ extra ißm Sed contra iſta arguit᷑ quadrupłr. Pꝛimo ſic.qꝛ poſito ꝙ aqua ſit in pꝛopo loco ſi dimittat᷑ magna ꝑs in ipᷣa illa aqua na⸗ turalit᷑ aſcẽdit ſupꝛa traʒ. Et ſiłr ſi fiat foꝛamẽ in ter ra aqua naturalit᷑ deſcedit.nõ obſtante ꝙ ſit in ſuo ꝓ⸗ pꝛio loco. At eodẽ mõ põt argui de aere.poſito ꝙ ſu⸗ pꝛa ipᷣm auferat᷑ aliq ꝑs terre.ergo ſequit᷑ ꝙ elemẽta in ſuis locis hñt actuaſẽ grauitatẽ ⁊ leuitat Scðo ſic. velica repleta aere plus ponderat qũñ eſt repleta qᷓ; qũñ non eſt repleta. ⁊ hoc nõ eſſet nili aer in pꝛopo loco eſſʒ grauis. Tertio ſic. terra in ꝓpꝛio loco eſt grauis grauitate actuali.ergo ⁊ aer. Añns ptʒ.nãᷣ ſi aliqᷣs ni⸗ . — teretur leuare aliquã ꝑtem tre in ſuo loco pꝛobo. ipᷣa ꝑ ſuã grauitatẽ adhuc reſiſteret eleusn Quarto ſic. ꝑtes inferioꝛes terre ſt⸗ ſolidioꝛes q; ſuꝑioꝛes.ergo ma gis graues. ↄna tenet.q: ſoliditas ẽ cauſa grauitaté. Ad pmã dm ꝓꝙ elemẽta in pꝛopo loco dimiſſa in ſua naturalitate non habet acrualẽ grauitatẽ. qᷓ cito ergo terra ponit᷑ in aquã ſtatim ipᷣa deſinit eẽ natura liter ſituata. eo ꝙ ipa erñs minꝰ grauis ẽ ſituata ime diate ſupꝛa fram q eſt magis grauis.Silr ſu blata ali qua ꝑte terre ſub aqua illa deſint eẽ natu ralit᷑ locata. cum nõ habeat imediate ſub ſe aliqð grauiꝰ.⁊ iõ tũc põderat. Ad ſcdᷣam negatr᷑ ans. Dicit ein Ulom. „ „ veſicã aere repletã ⁊ nõ repletã ⁊ poſſi dici ꝙ ſi ſit ali dꝛña illa pꝛouenit ex eo ꝙ aer exñs in veſica ẽↄdenſat tare aliquã ꝑtem terre. tũc illa grauitas habitual in⸗ cipit eẽ actualis ⁊ licet nõ moueat actu tñ actu reſiſtit Ald qrtam negat᷑ maioꝛ.nã ꝑtes ſuꝑioꝛes no põde⸗ rant ſupꝛa ipſas.ſed ꝑtes ſuꝑioꝛes ſtꝭ magis poꝛoſe ⁊ magis replete aere qᷓ; ꝑtes iuxta centꝝ exnies q ſte mk⸗ tum ſolide. Queſtio quarta. Vtuꝝ loca naturalia grauiũ ⁊ leuiũ ſimpliciũ ſint cãẽ motus eoꝝ.ita ꝙ ipa naturalit᷑ moueant᷑ ab ip̃is. Dic pᷣmo.qꝙ grauia ⁊ leuia nõ mouen: naturalit a ſuis locis natur alibs in gne cauſe efficiẽtis. Ptʒ. quia vt pᷣus pꝛobatũ eſt grauia ⁊ leuia mouent᷑ effectie a ſe ipis vel a oncipio intrinſeco. Scðo pꝛobat᷑ autoꝛita⸗ te phii in pᷣmo capło ſecũdi tractatꝰ. vbi dicit.hec qui dem in ſeip̃ is vident᷑ hẽe pᷣncipiũ trã ſmutatõis.dico aũt graue aut leue hec aũt nõ ſed ad extra puta ſanabi le ⁊ augmẽtabile mouet tñ qð a pncipio fecit ⁊ impedi mentũ remouẽs vnde reſiliuit queadmodũ dem eſt ĩ pmis ſᷣmonibi.Ex hac auto:itate ptʒ mamifeſte ꝙ q⸗ lisga meuen habelint ockim. ue aat Ptſenp Aguto ſtt urdeo⸗ ura ius clla lei nourals Uc⸗ ſop aul gen ſonna coin ſeco El geauites Dicendi ſunmtec Uituso Pütmmon litatesn e.D Lanent Paltsſ turloia Din glütur⸗ luCen ghoerw ltpreguu lmemuhr iem wellen habz leuita ſopectulce lcteruia nGalinn gaͤr Zdteiar habitgrau Whotum. . dam Bl usofluüt. aguefacilin eatureliqn ctoac repr agnecbiu ler pot deſc rmämorn Cuialleloe nunptzlol liczeſt loennoctdi ut ſi⸗ nngui menznn eltquicti Numoon emcinicli m Det tmug Nüriin ſiöleenn nguigui mennz gin ruein Pno Ndonmnſ nuog guſen Rilanu fuformiic mtegitnſug Meſe uikgamai uitnie S ucickz apdl noboctgus e nüſinnizn oogroet. in Qunpt. ſaginesdon gaitmnign deſnnteinn uis llutnt Orſebcnl arurourloand 8caus1iöi Mt eñ on⸗ Fniagſiſt nenigin õ uiiuti M tu cimni sal⸗ il iintidi nil Neiulliil ueni inn mobatliiſi ſbidiaefut Swhtninit AuyreſtoteliUs uis grauia ⁊ leuia qntum ad inchoatõem motus nõ moueant᷑ niſi a gñante vel remouẽte pꝛohibens.tamẽ habẽt in ſeipᷣis pᷣncipium ſui motus.Ex quo patʒ ꝙ; nõ eſt imaginãdum ꝙ in loco ſit quedã virtus attrac tiua le rati.qua locus mouet ipᷣm.ſicut magnes attra hit ferꝑ. Si em ita eſſz tũc talis motus eſſʒ viõlẽtus. et quã to aliqð coꝛpus eſſʒ grauiꝰ tanto tardiꝰ moue ret ur deoꝛſuz tur a ſuis locis naturalibo in gñe cauſe finalis. Tatzʒ Dic ſcðo.qꝙ grauia ⁊ leuia mouẽ quia ille ẽ finis alicuiꝰ in quo ipᷣm ↄſeruat᷑.ſed locus naturalis ẽ conſuatiuꝰ locati.eigo. Ot ſi queras. Vtꝝ ergo talia loca ſint fines intrĩſeci vł extriſeci coꝛ⸗ poꝝ grauiũ ⁊ leuiũ. Dico ꝙ ſint extrĩſeci.⁊ideo non opʒ ꝙ ſint cauſe foꝛmales.qᷓ;uis em̃ finis intrĩſecus ⁊ foꝛma coincidãt nõ tamẽ opoꝛtet ita eſſe de fine extrin ſeco Et ſi queras vlteriꝰ.an ſi foꝛma grauis ⁊ ipſa grauitas auferet᷑ a materia poſſet moueri deoꝛſum. Oicendũ eſt pꝛobabilit᷑.ꝙ materia nec moueret᷑ ſur⸗ ſum nec deoꝛſuʒ. JFoꝛma tamẽ ſubſtãtialis ⁊ ipᷣa gra Folio cxx. „ð Egenerato nne aüũt ? coꝛruptõe. Iſteẽ liber perigeneos.i.de gñatone JIn qus determĩat phs de coꝛꝑe natura⸗ li.qð eſt mobile ad foꝛmã Et di 2 „ uuigitur in duos lib: os pꝑtiales. In quoꝝ pᷣmo defmiat de gñatö ne ⁊ coꝛruptõne ⁊ alijs mutatõni bus eis ãnexis. In ſcdᷣo vero detmĩat de gñatõnibus et coꝛruptõnibus in cõi. Diuidit᷑ aũt ᷣmus liber in pꝛohemiũ ⁊ tractatũ. Nã in ꝓhemio pᷣmittit ſuũ intẽ⸗ tum ⁊ dicit. Odðm eſt de gñatõne ⁊ coꝛruptõe.⁊ de natura gñatoꝝ ⁊ coꝛruptoꝝ.⁊ vłr de oibus cauſ ⁊ rõi⸗ bus ipᷣoꝝ.⁊ etiã de alteratõne ⁊ augmẽtatõne quid ſit Olt vtꝝ gñatio ⁊ alteratio ſint eiuſdẽ nature vel non uitas ↄſeruate in aliq̊ ſimplicit᷑ vł ſupplente vicẽ liliꝰ pñt moueri deoꝛſum Si queras vlterius.an qua⸗ litates motiue ipᷣius grauis ſint eiuſdẽ ſpẽi ſpẽaliſſi⸗ me. Dicendũ ꝙ duplices ſtꝭ tales qualitates motĩe elementoꝝ.ſcʒ pꝛincipales ⁊ minus pᷣncipales. Pꝛinci pales ſtꝭ foꝛme ſubſtãtiales elementoꝝ ille diſtinguũ⸗ tur ſpẽ ab alijs.ſicut ⁊ ipᷣa elemẽta diſtinguũtur ſpecie Minues pncipales aũt ſiue inſtrumẽtales nõ diſtin⸗ guũtur niſi ſpẽ accidẽtali.⁊ illa diuerſitas ſufficit ad ↄcludendũ diuerſitatẽ motus Siqueras quarto. qũo ergo põt excludi qᷓ̃ternanus nũerus elemẽtoꝛum ex ꝑte qualitatũ motiuaꝝ. D ico ꝙ iſto mõ.nã oſe e lementũ habet qualitatẽ motiuã. vel ergo hʒ grauita tem vel leuitatẽ. Si leuitatem hoc eſt duplicit᷑.qꝛ vel habz leu itatem ſimplr ⁊ ſic eſt ignis.vel leuitatem in reſpectu ſic eſt aer. Si hẽat grauitatẽ hoc etiã eſt du⸗ pliciter, quia vel habʒ grauitatẽ ſimplicit.⁊ ſic eſt ter⸗ ra. Vel in reſpectu ſic eſt aqua. R+ aauꝗß oppoſitum. Ad p̃ᷣmaʒ AI G ron C 8 ⁊ ſcᷣam ⁊ ↄfirmatões ea * rum ptʒ ſolutio ex dictis Ad tciam ðꝛ ꝙ elemẽta in ſuis locis naturalibi nõ habẽt grauitatẽ actualem ſiue actualit᷑ ineclinãteʒ ad motum. Ad pᷣmam ꝓbationẽ ptʒ lolutio ⁊ ad ſecũ⸗ dam. Vnñ latera ignis ab ĩuicem diuiſa facilius ⁊ ci⸗ tius ↄfluũt qᷓ; latera aque aut aeris Ot ſimilit᷑ latera adque facilius ↄfluũt qᷓ; terre.ſi ergo infra aerem ãmo⸗ ueatur aliqua ꝑs aque.ipᷣe naturalit᷑ deſcendʒ valde cito ad replendum locum ne fiat vacuũ.quia latera aque ab iuicem diuiſa non poſſunt ita confluere ſicut aer põt deſcendere ⁊ illum locuzʒ replere.Sed ſi ſupꝛa agerem ãmoueret᷑ aliqua ꝑs ignis nõ cito aſcẽderet aer quia ille locus repleret per ↄfluxum ignis. Ad qr⸗ tam ptʒ ſolutio ex dictis.AXd ↄfirmatõem ðꝛ.ꝙ non vbicũq; eſt ignis acthaliter cõburit.nõ em̃ cõburit in cõcauo oꝛbis lune.cuz ibi nõ ſit ↄbuſtibile applicatũ ſibi t ĩ hoc finitur qᷓrtus liber de celo ⁊ mũdo Incipit pmus liber de gñatõne ⁊ coꝛuptõne. Pars ãt executĩa diuidit᷑ in tres tractatꝰ.Quoꝝ pꝛi mus ẽ de gñatõne ⁊ coꝛruptõne.Et diuidit᷑ in tria ea⸗ pitula In quo cũ pᷣmo detmiat᷑ de dꝛña inter gñatõez ⁊ alteratõem ſᷣm opionem ãtiquoꝝ.Quidã emãtiq̊ꝝ dixerũt gñationẽ eſſe alteratõem ⁊ non differre ab eaa. Alij vero dixerũt gñationẽ eſſe alterius nature ab ea. Olt etiã illi qui poſuerũt tm̃ vnũ pᷣncipiũ nõ potuer̃t ſaluare dꝛãm inter gñatõem ⁊ alteratõem.ſed qͥ poſue runt plura pncipia nccãrio habuerũt ponere eas dif⸗ ferre ab ĩuicem. t ideo Anaxagoꝛas (qͥ poſuit plu ra pᷣncipia materialia ⁊ nõ poſuit dꝛãm inter gñatõeʒ et alteratõem ꝓpꝛiã) voceʒ ignoꝛauit Dꝛũter autẽ antiqͥ poſuerũt plura pᷣncipia materialia.qꝛ O¶mpe docles poſuit qtuoꝛ pncipia materialia.ſcʒ igne aereʒ aquã ⁊ terrã.⁊ duo agentia ſcʒ litem ⁊ amicitiã. Sed Anaxagoꝛas Democritꝰ ⁊ Leucipꝰ poſuerũt infini ta pncipia matialia.ſed diuerſimõe.qꝛ Anaxagoꝛas En Prper or . me . . —] S1. „ * r WM — S —= ,-b— poſuit ĩfinita eẽ pᷣncipia eutero genisn vt neruũ carne Zos pᷣncipia manꝰ ⁊ pedis. Sed Democritꝰ 2 Leu cipus poſu erũt omogenia vt carnẽ ⁊ os eẽ ↄpoſitas ex infinit athomalibo dꝛñtibus figura oꝛdine ⁊ poſitõne Qlmpedocles ãt ⁊ Anaxagoꝛas ↄrio mõ locuti ſtꝭ. Nam Empedocles ignẽ aerẽ aquã ⁊ tram eẽ coꝛpoꝛa ſimplicia poſuit.carnẽ aũt ⁊ os dicit eẽ ↄpoſita ⁊ mix/ ta ex his. Sʒ Anaxagoꝛas dicit hec nõ eſſe magẽ ſim⸗ plicia q; alia.ſed oĩa eẽ ↄpoſita ex infinitꝭ pᷣncinijs di uerſaꝝ rationũ que dicit eẽ panſꝑma.hoc ẽ vłe ſemen alioꝝ (Et his qͥ dem) Hic phs inqͥr qͥd veritatꝭ hñt iſte opĩones.⁊ ponit ſex Zeuſiones. Prinn dicen tis tm̃ eſſe vnũ pᷣncipiũ materiale.nccãrio hñt dice gñationẽ ⁊ coꝛruptõem eẽ alterarõem.Ptʒ qꝛ alteraꝰ eſt qñ ſubẽo manẽte eodẽfit mutaꝰ in qlitatibꝛ.ſed il⸗ li dicũt in gñatõne ⁊ coꝛruptõne ſubẽm puta illud pᷣn cipiũ materiale manere idẽ in ſubña ⁊ ſoluʒ mutari in qlitatib ergo ſᷣm eos gñatio ⁊ coꝛruptio nõ ſtꝭè aliud qᷓ; altera Scða ↄcluꝰ dicẽtes plura eẽ pᷣncipia ma⸗ terialia opʒ dicere gñatõem differre ab alteratõe Ptʒz qꝛ ſᷣm eos ꝑ ↄgregatõem hmõi pᷣncipioꝝ materialiuʒ fit gñatio.⁊ ꝑ ſegregatõem eoꝝ fit coꝛruptio. OQt qꝛ ex dciĩs ſatis ptʒ repꝛobaꝰ opiĩois ãtiquoꝝ dicẽtiũ vłᷣ po nentiũ tm vnũ pᷣncipiũ materiale.ideo vt repꝛobent᷑ opĩones ponetiuʒz plura talia pᷣncipia gñalit ponũtur due ↄcluſiones pᷣcedẽtesEſt ergo tercia in oꝛdine ̊ uis dicentes plura eẽ pncipia matialia hẽrent dicere alteratõem eẽ aliud a gñatõne.tñ ſᷣm deã eoꝝ impoſſi blle ẽ hoc ſaluare. Ptz qꝛ ipi dicũt hmõi pᷣncipia ma⸗ — t dicere 19 a △D§4 5- Queſtiones pꝛimide generatõöe ——⸗ Nnn certalia manere eadẽ in ſubña añ trãmutatõem ⁊ poſt ſolũ de gñatione ⁊ coꝛruptõe elementoꝝ. Scda ↄcluꝰ? oſibil Aſcut videmꝰ in augmẽtatõne ⁊ diminutõne ſuba ma Oes aãtiqui pᷣter Democritũ inſufficient locuti ſie de fout⸗ nste eadẽ fi eri trãlmutatões in qntitatibi.ergo hmõi pꝛedcis mutatõmbi. Pꝛobat᷑ pᷣmo.qꝛ de ipᷣis nõ ꝓfun dibes di trãſmutatio ẽ alteratio. Et pꝛo maio:i oñſione huiꝰ de queſierũt ſed ſolũ dermia uerũt de eis ꝗᷓ etiã vulga tumett onit᷑ quarta ↄcluſio dicẽt plura eẽ pncipia materia res dicerẽt puta ꝙ augmetaꝰ fiat ꝑ additõeʒ ſilis SGe ſumqt liia nõ pñt ſaluare alteratõeʒ. pꝛobat᷑ trib- onbe. Re cũ do pꝛobat᷑ qꝛ nõ ſunt locuti de qnexis pᷣdcis muta⸗ lige ma. qꝛ ſi gnatio ẽ impoſſibilis.alteratio ẽ impoſiihbilis nionilaleʒ de acrone paſſione ⁊ mixtõne ⁊ li de alijs. nn 52 Bilm ſo eſt poſſtbile ex igne fieri aquã neq; ex aqua Tercia ↄcluꝰ ODemocritꝰ videt᷑ fuiſſe ſufficient᷑ locu agnan terrã. neq; ex albo nigꝝ erit.neq; ex molli duꝝ. eadem tus de mutationibo ſᷣm foꝛmã. Pꝛobat᷑.qꝛ de oibus ulſie aũut rõ eſt in alijs. S65 ſim eos gñatio ſiue trã ſmuta hmõi mutatõnib curã habuit. Vnde nõ ſolũ voluit wehee ſubñalis ẽ impoſſibilis.ergo etiã alteraꝰ ſiue trãſmu dicere quo fierẽt Gari ⁊ coꝛruptio.ſed etiã qũo fiunt ziib tatie in qlitatibꝛ. Hmõi em qlitates ſᷣm eos ſte dine alie mutatõnes. Dicebat em ꝑ ↄgregatõem athamo rcope elemẽtoꝝ.puta calidũ frigidũ huĩduʒz ſiccũ albũ ni/ ruʒ fieri gnatõem.ꝑ ſegregatõem vero coꝛruptõem. diulſri grum duꝝ molle. Nam ſᷣm O(mpedocle.ether id efſft trgſmutatõeʒ ſitus ⁊ oꝛdinis illoꝝ fieri alteratõem udel — ignis ẽ albus ⁊ calidus.mber vᷣo id ẽ aqua ẽ niger Mouebat em er hoc ꝙ idẽ aliter Aliter viluz appet ſrttih = K— er frigid ug? Scða rõ.quia in õni motu ſiue ſit augnẽ diuerſoꝝ ⁊ quaſi infinitoꝝ coloꝝ. Ex tranſpõne ergo än tatio ſiue diminutio ſiue loci mutatio der manere ide iſtoꝝ athamoꝝ fiũt diuerlſe qlitates ſi cut ex eildẽ lris D Eſt em motus trãſitus de ↄrio in ↄrium.nõ põt aũt aliter ⁊ aliteroꝛdinatis fit tragedia ⁊ ſur comedia.vn ſlst fieri trãſitus de vno qrio in alud.niſi maneat idẽ ſub/ bim eũ ome qð apꝑet eſt veꝝnãrfa ↄcluſio.de pᷣdic ürtu iectũ ſub vtroq; termĩoꝝ.ſed illi nõ ponũt aliqð vrũ cis murato nib ſm foꝛmã a naturali phᷣo detmiandũ urge ſubẽm ↄcurrere ad trãſmutatõem.ergo nõ pñt ſalua/ eſt.Pꝛ obat᷑.qꝛ de illis fuerũt diuerſe opiones qtiquo 4 gbisi re aliquẽ motuʒ ꝓpꝛie dem̃.nec ꝑ ↄñs alteratõeʒ.Cer ruz vt ptz ex deis.⁊ de eis ſi? dub watões ⁊ difficulta⸗ inel cia rõ eſt pꝛoxima pᷣcedẽti magis tñ ſpẽalis.ſi altera“ tes. Elñ circa gñatõnem ⁊ ↄpõnem reꝝ natura liũ ſtꝭ auul eſt opʒ ſubẽm eſſe vnũ. Oim em hñtiũ trãſmutatõe, due qſtiones pᷣeipue. Quaꝝ pma eſt. vrꝝ coꝛꝑa ↄpo⸗ prin ad ſe ĩuicem materia ẽ vna.⁊ ſi ſubẽm ẽ vnũ.⁊ alterat? nant᷑ ex indiſibilibi.vel vtꝝ nulla ſit magnitudo indili gn eſt vna. Ad repꝛobãdũ aũt opionẽ Empedoclis po bilis. Scða eſt. dato ꝙ ſii aliq magni tudo indiſibił hrn nũtur due ↄcluſiones ſequẽtes. Pꝛima.Empedocles vtꝝ coꝛꝑa ↄponant᷑ ex ſuꝑficieb ſicꝗ dicit Plato ichi duabr ↄtradicit apꝑentibi ſᷣm ſenſuʒ.⁊ etiã ↄtradicit ſibiſvt meo. vel exalijs coꝛꝑibo ſic/ dicũt Democritꝰ⁊ Teu , ſnaa Pꝛimũ ptʒ qꝛ dicit oĩa fieri ex elemẽtis. ⁊ iba elemera cippus dicetes res naturales ↄponi ex athomis non q Seh nõ eſſe trãſmutabilia ad ſe ĩuiceʒ. Manifeſtũ eſt air dem intelligedo ꝙ hmõi coꝛꝑa athomalia ſint ſimpłr 2 ꝙ vnu elemẽtum fit ex alio. Scom ꝓbatur duabi rõi⸗ indiiſibilia extra ꝑtem. Oicit em ea eſſe figurata itg⸗ voonn bus. Pꝛima.quia ipᷣe dicit elemẽta amittere ⁊ recupa? tñn ꝙ ſue ꝑtes nõ poſſent ſepatim exiſtereſ Nuita vclu nicnn re foꝛmas qᷣbus ab iuſceʒ diſtinguũt᷑.⁊ tñ negat ez ab opio Plonis de gnatõne ſiue ↄpõne rey eſt ſerel ĩuicem trãſmutari.ipᷣe em dicit ꝑ amicitiã elemẽta lioꝛ qᷓ; opio Oemocriti.pꝛobat᷑ qtuoꝛ rõniby. Pꝛima Dene ↄgregari in vnũ cahos.⁊ tũc ꝑdere ſuas foꝛmas.ſeqd qꝛ rõnabiliꝰ eſt coꝛꝑa ↄponi ex coꝛꝑibi.ſicꝭ dixit Dez an etiã ꝙ coꝛrũpunt᷑. Olt dicit etiã ex illo cahos elemera mocritꝰ q; ex nõ coꝛpibus ſicut dixit Plato.q poſuit L ſegregari ꝑ litem ⁊ recuꝑare ſuas foꝛmas.ſeqͥtur ergo res naturales ↄponi ex tria gulis Scdã rõ Plato ex dlgi ꝙ gñant᷑. Dꝛicit ergo elemẽta gñari ⁊ coꝛrũpi.⁊ ꝑ. ↄpns ſuis dictis nõ potuit ſaluare gnatõem ⁊ alteratõeʒ qs dinſt ↄtradicit ſibijpi Scðᷣa rõ.quia ipᷣe dicit ignẽ eſie leus intedebat ſaluare. Democritꝰ aũt dicẽs gñatoezʒ fie id calidũ ⁊ mollem. fram aũt grauẽ frigidaʒ ⁊ durã. Sʒ ri pꝑ ↄgregatõem athomoꝝ.⁊ alteratõeʒ otrãſpõnem ſin pymoi paſſiones eciã ſᷣm eũ poſſunt de nouo aduenire ipoꝝ ᷣm quã dicebat trãſmutari ideam ſiue foꝛmã. cn elementꝭ.ſicut ptʒ in eoꝝ ſegregatõne.⁊ de nono ab ipb Tercia ro red dit cãm qre Deinoeritꝰ meliꝰ põt lod ſis auferri ſicę patz in eoꝝ ↄgregatõne.ergo ſᷣm eũ ele de rebꝰ naturaliba q; plato.q; democritꝰ erat exꝑtus ip mẽeta ſtꝭ gñabilia ⁊ coꝛruptibilia.atq; traſmutabilia circa naturalia.eo ꝙ multũ ĩ eis ſtuduerat. plato v⁵ e S ad iuicem. ⁊ ꝑ ↄñs ipᷣe ↄdicit ſibijpᷣi. Sexta ↄcluſio pllus ſtuduerat circa diuina.⁊ vłia pᷣncipia reꝝ. pꝛopt A inſufficient᷑ locutus Garpeckoctes de Pnc ipijs reru qð platonici ex multꝭ fmonib indocti exiſtimãtes in l naturaliũ. Ptʒ qꝛ ſ̃m eius opioem inceptũ eſt viꝝ mł tustes ⁊ ad pauca reſpiciẽtes de facili enũciãt. Ofta ſini 4 ta ſt pᷣncipia vel tm̃ vnũ. Eſt em̃ incertũ vtꝝ illud ca rõ.qꝛ Democritus ꝓceſſit ꝑ rõnes nacurales ⁊ ꝓpas ate hos ſit pᷣncipiũ elementoꝝ.vel vrꝝ elemeta icʒ ignis ? plato vero ꝑ rõnes cões ⁊ logicas.& wonebat em un D terra ⁊ ſtiſtica.i.media hoꝝ ſint pncipia illiꝰ cahbos. plato ꝙ tngulus ẽ pᷣma figura. Et ex hoc arguebat 4 Sicèꝭ em ipᷣm cahos fit ex element ↄueĩentibꝛ ad iuu ꝙ pmus triãgulus ẽ ↄpoſitus ex trib pũctis.⁊ non ex . 4 le cem ⁊ in eius fcõne ſuppoſit tanqᷓ; matia ita non fiſt magnitudib diuilibilibʒ. Ot vltra dicebat ex illo a⸗ Uger hmõi elemẽta.illud cahos ſupponit᷑ tanqᷓ; matia ex q lia ↄponi. t arguebat ſic ſi ille triãgulꝰ eſſz diuiſi⸗ natto . trãſmutatõez ipᷣa fi=t . In hoc= m bilis ĩ magnitudjes iteꝝ diuiſiles.ſeqrer ꝙ an tria a ſcdᷣo capło det᷑mĩat ph̊s de gñatõne ⁊ coꝛruptõne ᷣim gulũ eſſent alie figure.qdð eſt fim. Vemocrit/ aut ha⸗ W opioeʒ antiquoꝝ dicẽs.vłr itaq; de gña tõe ⁊ coꝛrup- buit tres rõnes.O.uaꝝ bma ⁊ pᷣncipalis ẽ hec.ſi coꝛt HM 8 tione ſimpliciũ elemẽto ꝝ dᷣm ⁊ ſiłr de alijs ſpẽbo mo pns ponat eſſe diuiſuʒ qntũcũq; eſt diuiſt ib ile nõ ſeq/ tus. vt de augmẽtatõe ⁊ alteratõe Ad oñdendũ aũt tur impoſſibile.ſequerer tñ impoſſibile ſi nõ eſſet ↄpo ãtiqui nõ bñ locuti ſtę de his ponũtur tres ↄcluſio ſituʒ ex coꝑibus indiuiſibilib.ergo coꝛpꝰ cõponituł ai — 2 nes. Pꝛia ↄcluſio ꝓlura inſufficieter locutꝰ eſt de mu! ex alijs coꝛpibus indiuiſibilib. Maioꝛ ptzʒ.quia fcã S tationibiſᷣm foꝛmã. Pꝛobatr᷑.qꝛ ſolũ locutꝰ eſt de gia diuiſione oĩmoda coꝛꝑis vtputa ligni ⁊ diuiſo ipo fʒ hn tione ⁊ coꝛruptõne pᷣtermittẽs augmẽtatõeʒ ⁊ di minu ¶qʒðlibet ſignũ.vel remanẽt coꝛꝑa indiuiſe ibilia. vł mag „n tioneScdᷣo. quia nõ locut eſt de gnatõne mixtoꝑ.ſʒ nitudies diuiſibiles. vel pucta. vel nihil. vel ſupficies un Sck As Cbeunſbyd. Aaäng waflise Minn Ufainthe ieeod bbläwut danndand rhtöen: , (St 4 MII.N Nhmisnol Halaünpe Künrudia. ckmnunbi ni. Dum dint e e. polun i Dd Aanöͤezi Scnieft e ſense mbuencn . 1. eNdaild Hiaconndi Alreſtotelis vel paſſiones ſine magnitudie.ſed qdᷣlibet iſtoꝝ eſt im poſſibile pꝛet᷑ pꝛimũ.ergo. aũt ſcðᷣm ſit impoſſibile vtputa ꝙ ſcã oĩmoda diuiſione remaneãt magnitu⸗ dines diuiſibiles. Ptʒ quia hoc eſſʒ ↄtra poſitũ.poſi tum eſt em ꝙ fcã ſit oimoda diuiſio.⁊ coꝛpus ſit diui ſum q̃ntũcũq; põt diuidi O’æaũt terciũ ſit impoſſibi le ſcʒ ꝙ pũcta remaneãt.pꝛobat᷑ quatuoꝛ rõnibi.Pꝛi⸗ ma.quia vnicuiq; illoꝝ punctoꝝ ꝑ ſe exñtium oꝑteret aſſignare pꝛopum locũ quod ẽ impoſſibile. Scða rõ. qͥa nᷣ ſic tũc iſta coꝛꝑa non eent pũcta ĩmobilia. Mo to em coꝛꝑe mouet᷑ quelibʒ eiꝰ ꝑs. Nec mobilia cũ in diuilibile nõ mouet᷑. Tercia ro ſequeret᷑ ꝙ iſta pũcta in coꝛꝑe ſe tãgerent qð eſt ĩpoſſibile.Quarta rõ.quia ſi dDiuiſa iteꝝ ↄponant᷑ reſulrabit equale poꝛi qð non pᷣt xddici de pnctis.qꝛ indiuiſibile additũ indiuiſibili non 4 facitipᷣm maiꝰ Si em oĩa ↄponãt᷑ nulla faciũt magni tud inẽ. O aũt punctũ additũ pũcto nõ reddat maiꝰ Ptz quia ꝑtes linee diniſe eẽnt maioꝛes qᷓ; in linea cuʒ in illis ſint duo pũcta loco vnius in linea exñtis. aũt quartũ ſit ĩpoſſibile ſcʒ ꝙ nihil remaneat Pꝛoba tur quia tũc illud coꝛpꝰ eſſet ↄpoſitũ ex nihilo.⁊ ꝑ ↄſe quẽs ipᷣm nihil eſſz niſi m apꝑentiã.Oꝭaũt qͥntũ ſit impoſſibile ſcʒ ꝙ remaneãt ſuꝑficies que imagina nt᷑ quaſi raſe in coꝛꝑe.ptʒ quia in re nulla eſſet exteſio ſᷣm pꝛofunditatẽ. Sicꝭ em̃ puncta ſe habẽt ad lineã ⁊ lon gitudinẽ.ita ſu ꝑficies ad coꝛpus ⁊ pꝛofunditatẽ è duüt nõ remaneãũt paſſiones ſine magnitudĩe.pꝛobatur duab⸗ rõnib. Pꝛima.quia tũc paſſiones eent quaſi ac 5 cidẽtia ſeꝑabilia a luis ſubiectꝭ quod ẽ impoſſibile. Scda rõ.quia ſequeret᷑ ꝙ magnitudo vt coꝛpus eſſet cõpoſita ex nõ magnitudibus qð eſt ita ipoſſibile ſicꝭ qꝙ coꝛpus ſit ↄpoſitũ ex pũctis.paſſiones vᷣo ſine mag nitudine nõ plus hñnr de extẽſione qᷓ; puncta in ↄtactu linee vel ſigna diuiſionis qð idem eſt. Scðᷣa rõ ipᷣius NDemocriti fundabat in iſta ſuppõne. nipil en 38nö Dolt aphere. ip̃ᷣe em ponebat om̃e veꝝ eſſe in apꝑentia V Uiñ ſic arguebat. nõ ↄtingit deuenire ad ꝑtes inſenſi⸗ biles ſicꝭ ptʒ ex ſuppõne.ſed niſi eſſʒ ſtatus ad coꝛꝑa i diuiſibilia tũc fierer diuiſio ad ꝑtes inſenſibiles.ergo ibi eſt ſtatus ⁊ ꝑ ↄnñs res naturales ↄponũtur ex mag nitudinibo indiuiſibilib. Cercia rõ eius fuit.qꝛ vt di cebat alit᷑ nõ poſſent ſaluari gñatio alteratio ⁊ alif mo tus. Zd pᷣmã aũt iſtaꝝ ronũ (que fundaĩ ſuꝑ iſta ſuppõne.coꝛpusẽ diuiſibile ſᷣm qðᷣlibet ſigni) DHDðm 2 ꝙ ſi diuiſibile accipiat᷑ pꝛo poſſe diuidiipᷣa ẽ vera. Bi aũt exponat᷑ pꝛo poſſe eiſe actu diuiſuz tüc ißa eſt 4 falſa. Ome ergo coꝛpꝰ ſenſibile ẽ diuiſibile ᷣm qoᷣlibʒ ſignũ ⁊ eriã indiſibi le hoc em̃ ptãte illud ãt endelchia exiſtit Vd ſcdᷣam rõem facilis ẽ ſolutio.ↄtingit eim dari ꝑtes mimas m ſenſuʒ ſed nõ ſimpłr. ſt ergo deuernire ad ꝑtes ſeo:ꝛſum nõ apꝑentes ſenſui q tñ pñt videri ſi cũ aljs vnianf᷑. AVd tciam ðꝛ.ꝙ alit fiũt — —.—— ñatio 2 alteraꝰ ſic poſtea dicetur. O enera em fit ꝑ oc qð eſt trã ſmutaꝰ huiꝰ totius in hoc totũ. Altera tio vero ꝑ hoc ꝙ ſuſſecto manẽte eo dem fit mutaꝰ in palſiomby. Hon eſt tame intelligendũ ꝙ ogregatio ?2 ſearegas nibil faciãt ad generatoem ? coꝛruptoem. fa cit em ad velocitate ⁊ tarditate eaꝝ Nam aqua di⸗ uiſa in mimas ptes citiꝰ coꝛrũpit᷑.⁊ ex ea citius aer ge Folio cxxi rũpat? Arguit᷑ ꝙ nõ. quia ſic illud fierʒ ex nihilo.ecõᷣ ſequẽs eſt flm ⁊ impoſſibile vt ↄcedũt oẽs natales.er⸗ go.ↄñtia pꝛobat᷑.quia generaoſimplxr eſt ex nõ ente ſim plicit.ſicꝭ generaꝰ pᷣm quid eſt exnõ ente m qᷣd. ſcz ex nõente tali vł tanto vt ex nõ albo. Sed nõ ens ſimptr nihil eſt. qd ptz qꝛ vel ibi capit᷑ ens pꝛo om̃i illo qð eſt ſiue ſit ſubña ſiue accidẽs. ⁊ tũc dicẽdo non ens negat᷑ ens in ſua tota cõitate.⁊ ſic nõ ens ſimpłr nihil eſt. vel ca pit᷑ ens pꝛo pᷣncipali ſcato ſcʒ pꝛo ſubña ⁊ ſic negat ſubñna. ipᷣa aũt negata ⁊ remota remouent᷑ om̃ia alia. quia nullum accidẽs põt eſſe ſine ſubña.ergo ſi aliqðᷣ generet᷑ ſimplicit᷑. generat ex nibilo Ad hanc qſtio⸗ nem dom eſt. ꝙ aliqd poteſt ſimpłr generari. Et ad argumẽtum ðꝛ ꝙ aliqͥd generari ex nõ ente ſimpkr eſt quodãmodo veꝝ ⁊ quodãmodo fim. Nam ſi neget ens vlłr aut eriã ens ſumptũ pꝛo ſubña vłi eſt flm.qa alit᷑ ex nihilo fierʒ aliquid. ſed ſi neger᷑ ens in actu ẽ ve rum. QOéᷣem fit ex nõ ente in actu dicit᷑ fieri ex nõ ente ſimplr. ente tamẽ in poña qꝗð eſt matia pᷣma.nihbilem periſtens intrat ſubñam facti niſi matia que de ſe nõ eſt hoc aliquid Sed ↄtra hanc ſolutõem arguit᷑ quia de eo (qð ſoluʒ eſt in pona) verum ſimpkr dice⸗ re ꝙ nõ eſt. quod em ſo lũ eſt in poña albuʒ nõ eſt albũ ergo ſi genera fierz ex nõ ente ĩ actu.ente tamẽ in pona tũc ſimpłr loquẽdo fict ex eo qd non ẽ ſiue ex nihiloſo lutio huiꝰ patebit in ſolutõne ſecũde queſtionis.qua Q.uerit᷑ que eſt cã ꝑpetuitatis gñatõnis ⁊ coꝛruptio⸗ nis. ⁊ nõ querit᷑ hic de cã efficiẽte ſed de mat᷑iali. De efficiente em alibi dem̃ eſt. ꝑpetuitas autẽ gñatõnis ⁊ coꝛruptõnis qᷓntum ad cãm efficientẽ ↄtingit ex dupli ci motoꝛe.ſcʒ ex mo toꝛe ĩmobili.⁊ ex motoꝛe ſꝑ moto. Arguit᷑ ergo ↄtra ſuppoſitũ.quia qdᷣlibet genitum capit aliquã poꝛtionẽ matie ꝙ nõ fiat ex nihilo ⁊ coꝛrũ pitur in nõ ens qð nihil eſt.Om̃e aũt finitũ ꝑ ablatio⸗ nem finiti tandẽ ↄſu mit᷑ ergo aliqñ erit matia ↄſump ta ex qua res generant᷑.⁊ tũc ampliꝰ nõ erit generaꝰ Nec valʒ ſi reſpondeat᷑ ꝙq mat᷑ia nunc erit ↄſumpta pꝛopr eius infinitatẽ. qa matia nõ eſt actu infinita in maius.nõ em̃ eſt actu infinitũ ptãte aũt eſt Si autem ſit actu finita ⁊ pona infinita ſcʒ ſᷣm diuiſionẽ tandezʒ oſumet᷑ Oẽ aũt tale tandẽ ↄſumit᷑ ꝑ ablatõem ꝑtium eiuſd ẽ qntitatis.licʒ non poſſʒ ↄſumiꝑ ablatõeʒ par⸗ tiũ eiuſdẽ ꝓpoꝛtõis.quaꝝ ſcʒ poſterioꝛes accipiẽde ſtꝭ mioꝛes pꝛꝰ acceptꝭ.ita eſtaũt ꝙ gñabilia nõ ſᷣm eãdẽ Apoꝛtõem capiũt ꝑtes matie.ſed magis ſᷣmeandẽ qͥn⸗ titatẽ. alit᷑poſtrema genita eent maioꝛa poꝛibus.qð vi demus ee fallum. Ad queſtionẽ ergo dom eſt ꝙcã eſt. ꝙ gñatio vnius ẽ coꝛrupꝰ alteriꝰ.qꝛ opoꝛtet qͥdem huiꝰ coꝛruptõeʒ alteriꝰ gñationẽ eẽ int᷑ quas neceſſeẽ eſſe trãſmutatöem Ad argumẽtum ptʒ ſoluꝰ.ſuppo nit em falſuʒ.ſ.illð qð gñatũ eſt anihilari. Res em nõ reſoluit᷑ in nihilũ.ſicꝭ nec generat᷑ ex nihi lo.ſed in ean⸗ dem materiã reſoluit᷑ex qua gñabat᷑.ex illa eade gñat᷑ aliquid aliud ⁊ ſit ꝑpetuo. Tercia q̃ſtio eſt.pꝛopt quid aliqᷓ dicunt᷑ ſimplicit᷑ gñari vel coꝛrũpi vt cuʒ fit planta. 2 tñ alia nõ dicunt᷑ ſimpir gñari ⁊ coꝛrũpi.ſed ſolum ſᷣm qͥd vt quãdo fit ſciens. Ad quã dicit᷑.ꝙ ab ſolure loqᷓndo diuerſitas ẽ ſᷣm diuer ſitatẽ pᷣntoꝝ ſᷣm que ẽ mutaꝰ Nam ſi fiat mutaꝰ ſᷣm pᷣntum ſubñe di⸗ nerat. (Detmiatis aut) In hoc tercio capłoꝭ m citur gñatio velcoꝛrupꝰ ſimpłr. Si vᷣo fiat mutaꝰ ſᷣm p hus mouet ⁊ ſoluit aliquas ꝗᷓſtiones det᷑miando de gnñatione ⁊ coꝛruptõne ſm ꝓpꝛiam opionem. Pꝛima queſtio. viꝝ poſiibile ſit ꝙ aliqd generat ſimplr 2 co⸗ q̃ntitatem vel vbi. dicit fieri generaꝰ ſᷣm qͥd. Quecũ qẽm)igitur nõ ſubñam bcant. nõ dicunt᷑ ſimpłr generari ſed ſm quid generari ⁊ſieri Loquẽdo vero compatie cum generaꝰ ſit inter repugnãtia ⁊ ↄtraria. tus. Ad ſciẽdũ autẽ quũo differi ſupponedum eſt ꝙ aliud eſt ſubẽm.⁊ aliud paſſio que QAueſtiones tam in ſubſtãtijs qᷓ; in accidẽtibꝰ. Dicit᷑ aliquid ge⸗ ner ari ſimplicit᷑ quã do fit nobilius.vt ſi ex terra fiat ignis ibi dicit᷑ eſſe generaꝰ ſimpłr.⁊ etiã ſi ex ignoꝛãte fiat ſciens. Dicit᷑ aũt aliquid gñari ᷣm quid quãdo ſit minus nobile.vt ſi ex igne fiat terra.vel ex ſciete ig/ noꝛans. Rec opz ponere alium moduʒ que multi po- nunt dicentes. ꝙ ſicy animal nõ reputat᷑ viuere vel eſſe miſi poſſet ſentire.ita nihil debʒ reputari eſſe niſi poſſet ſentiri. Vnde illi vocabãt generatõem ſimplicit᷑ illaʒ per quã ex minus ſenſibili fit maius ſenſibile.vt ſi ex nere fiet aqua. t generatõem ſᷣm quid ſᷣm quã ecõ⸗ tra. Iſte em̃ modus pᷣcandi fundat᷑ ſuꝑ falſo.quia nõ eſt verum illud eſſe magis ens qð eſt magis ſenſibile gquãuis hoc dicant vulgares. I ſtis aũt trib queſtio⸗ nibus pñnñtibus detmiatis ſoluede ſtꝭ alie tres iſtis an⸗ nexe 2 minus zor wale Aal ergo qrta pꝛopt᷑ quid ſo- 8 Ara eſt ꝙ illð (qð generat᷑)generat᷑ ex aliquo coꝛrupto Ad quã dicit᷑ ꝙ hoc ẽ quia generaꝰ ẽ ex nõ ente.⁊ coꝛ ru ptio in nõ ens. Illud ramẽ nõ ens non dicit᷑ nõ ens. quia nullo modo ſit ens.ſed quia nõ eſt illud ens qðᷣ generaf.qu ãuis ſit aliud. Materia em̃ nõ põt eſſe ſine 1 Prma ſubnali.illud aũt ens opzʒ coꝛ rupi ſi debeat fie⸗ ri generaꝰ? Olx quo ptʒ ꝙ generatõnes ⁊ coꝛruptõnes ſunt ꝑpetue.generaꝰ em mĩat᷑ ad eẽ a quo incipit coꝛ⸗ Tuptio.⁊ coꝛruptio minat᷑ ad nõ eſſe a quo iteꝝ inci⸗ pit generaꝰ. merito ergo nõ deficit generaꝰ generatio em entis coꝛruptio eſt nõ encis Auinta gueſtlo eſt. it etiam De nõ ente ad ens. vtꝝ illud nõ ens ſit aliquid illoꝛuʒ Srioꝛum. Ad quã dicit᷑. ꝙ nõ ens (ex quo ſubñaliter ẽ generaꝰ)eſt matia que dicit᷑ nõ ens in actu ipᷣa tamen nõ eſt aliquid ↄrioꝛum poſitoꝝ ſcʒ aliqua foꝛmaxꝝ re pugnãtium. ſed eſt ſucceſſiue receptiua eaꝝ Sexxra queſtio. Vtꝝ matia coꝛpoꝝ ſit eadem in genito ⁊ coꝛ ru pro. Ad quã dicendũ eſt. ꝙ ſic alit᷑ non haberet ad ĩuicem trãſmutatõcʒ quãuis maeat eadẽ ſubſtãrialit᷑ eſt ramée alia ⁊ alia ſᷣm eſſe (De generatõne qüt) In hoc quareo caplło der᷑minat philoſophꝰ de alte/ ratione ꝑ differentiꝗ eius ad generatõnem ⁊ alios mo „ it generaꝰ ⁊ alteraꝰ ſubiecto inherzʒ. 2 de eo nata eſt dici.vrrũq; tamẽ hoꝝ eæſt trã ſmu tabile. Alteraꝰ autẽ eſt quãdo manete lubz lecto ſenſibili trãſmutað fit ĩ eius paſſion ib aut a me Dio. vt cum coꝛpus pᷣu eſt ſanum ⁊ poſtea egruʒ.aut idem metalluʒ pꝛius et rotũ dum ⁊ poſtea angulare. Dzʒ guato eſt nalla manete ſenſibili vr ſubco eodc. vel Kua niat eſt muta hinꝰ rotius ĩ hoc totũ nõ mancte aliq̃ ſenſibili vt ſubco eodeʒ. vt ſi ex toto ſemie fiat ſanguis aut ex tota aqua fiat aer vel ecõtra.vñ tunc maxime appet generaꝰ quã do ex inſenſibili ſubẽo fit ſenſibile ſuhẽm. vt ex aere aqua quia tũc marime a ꝓparʒ vul⸗ go eſſe hoc aliquid qð ante nõ erat. t dem eſt notã⸗ ter in defimtõne generatonis (vt ſubiecto) quia nõ vi⸗ detur contra ratõem generatõnis ꝙ maneat eadẽ paſ ſio.ſed eſt contra ratõem eius ꝙ maneat idem ſubiec⸗ tum. Pꝛamũ declarat᷑ per exempluũ.quia ſi ex aere fie⸗ rer aqua poteſt manere eadẽ diffoneitas in aqua que erat in aere. Secũdum vero declarat.quia cum ex homie muſico fit homo nõ muſicus nõ eſt generaꝰ ſim pliciter. eo ꝙ manet ideʒ ſubiectum ſcilʒ homo. Sed ſi muſica vel imuſica non eſſz paſſio.ſʒ homo eſſʒ paſ ſio muſice vel imuſice.cuc cuʒ ex imuſico tierz mulicꝰ ꝛimi de generatõe eſſet generatio ſimplicit᷑. Ex iſtis ergo patʒ differẽ / tia inter generatõem ⁊ alteratõnem. Vnde omes ſpe⸗ cies motus (vt generalit᷑ dicatur) differũt ab iuicem quia ſi manente eo deʒ ſubiecto ᷣm quãtum fiat mu⸗ tatio eſt augmentaꝰ vel diminuꝰ. Si vero m quale eſt alteratio. Et ſi m vbi eſt loci mutaꝰ. Si vero ſub iectum (de quo dicunt᷑ hec accidentia) nõ manet ideʒ ſed mutetut ipſum ad quid eſi hoc tunc eſt generatio et coꝛruptio ſimplicit᷑ dicta quado mihil manet ſed ip ſum totum mutatur in hoc totum hoc aũt coꝛruptio patʒ ergo ex dictis differẽtia generatõnis ab alteratio ne ex parte termi. Eſt em ĩ hoc dꝛã ꝙ genreaꝰ termiat ad foꝛmã ſubſtantialeʒ.⁊ alteratio ad accidentalẽ pu⸗ ta ad qualiratem Ald ſcienduʒ autẽ differentiã ean dem ex parti ſubiecti ſupponcẽduʒ eſt ꝙ pꝛopum ſub⸗ iectum gene ratõnis qð manens ideʒ n natur de vna fo:ma ſubſtũtiali in aliam eſt pyle id eſt materia pma. que nulluʒ actum ſubſtãtialem habʒ de ſua natura.ꝑ quem ipa ſit in actu hoc aliquid.ſed ſubiectũ altera⸗ tiõis (qð dicitur trãſmutari de vna qualitate in aliã vnum ⁊ idem manẽs)eſt ſubſtãtia per ſe exiſtens in ac tu que dicit᷑ hoc aliquid. Poteſt tamẽ ſimplicit᷑ con⸗ cedi ꝙ ſubiectũ alteratõnis eſt yle.eſt ta mẽ ſubiectũ re motum ⁊ ꝑtiale.ſed cõpoſitum ex eo ſcilʒ hoc aliquid eſt ſubiectuzʒ imediatũ cui toti attribuit᷑ qualitas ſᷣm quam eſt alteratio. ¶irca buc textum mouent quatuoꝛ dubia. Tꝛimũ dubium Q. uem oꝛdineʒ habet iſte liber ad alios libꝛos p hie naturalis icenduz ꝙ quia ſcientie ſecant᷑ ⁊ diſti guũtur ad diſtinctionẽ ſuoꝝ ſubiectoꝝ.ſubiectũ autẽ phiſici auditus eſt coꝛpꝰ naturale in cõmuni ſub quo imediate continet᷑ coꝛpus naturale mobile ad vbi. E ſtem motus ad vbi pꝛima paſſio coꝛpis naturalis ſicut in ocrauo libꝛo phiſicoꝝ patuit. ideo cõuenient pꝛius detminat᷑ de ipo. Sʒ ſecũda paſſio ẽ mobilitas ad foꝛmꝗ que in iſttus ſciẽtie libꝛo demõſtratur ineẽ coꝛpoꝛi naturali. ſt aũt quedã foꝛma ſubſtãrialis cui cõuenit motus que eſt generaꝰ vel co:ruptio ⁊ eſt foꝛma accidetalis ſcʒ quãtitas. ad quã eſt angmẽta⸗ tio vel diminutio.⁊ qualitas ad qu eſt alteratio.de quib etiam in hoc libꝛo de᷑mninat᷑. Deno miat᷑ autẽ ſſte liber magis a generatõne ⁊ coꝛru ptõne eo ꝙ ſtꝭ pᷣn cipales partes ſubiecti iſtius ſcictie ad quas augmen⸗ tatio ⁊ alceratio reducũtur Oſt ergo ſubieetũ iſtiꝰ ſcientie coꝛ pus ſub rõne qua eſt trãſmutabile ᷣm foꝛ⸗ mam abſolutã. t ꝑ hoc diſtinguit᷑ a ſubiecto ſcien⸗ tie libꝛi de celo qð eſt mutabile ad foꝛmam reſpectiuã vtputa ad vbi. Et differt a ſubiecto libꝛi metheoꝛoꝝ quia hic detmĩatur de trãſmutabilitate coꝛpoꝝ ſim⸗ plicium ſcʒ elementoꝝ. Alibi aũt de trãſmutabilita⸗ te mixtoꝝ ſcʒ impꝛeſtionũ metheoꝛologicaꝝ.Olt ſi di cas nõne trãſmuta bilitas ẽ paſſio iſtius ſubiecti Di co ꝙ ꝑ illam paſſionẽ circũloqmur rõem foꝛmalẽ illiꝰ ſubiecti nobᷣ ignotã.ſicꝭꝗ cõiter in phicꝭ ſciẽtijs ſolemꝰ faeere Scöm duhiuz. Vlty iſta ↄntia ſit bona tm̃ vnũ eſt pᷣneipiũ matiale.ergo generaꝰ eſt alteraꝰ ſicut arguit Areſto. Vlidet᷑ em ꝙ nõ.quia phs ponit ſoluʒ vnũ pᷣncipiũ matiale ſcilʒ materiã pᷣmã.⁊ tñ ponit ge⸗ nerarõem diſtinguiab alteratoõne. Odðᷣm eſt ꝙ antiqᷣ dixerüt illud pn? mateniale ee ens in actu.cũ ergo on llplun erpoſ tumen ſdiſpe Primo nezqg. loemſ. gctuſz jegfan materie halgi⸗ tureni ſieſtei poſſſit nerkoe ſſt ipol abolur Altereti Cenera opone ſtiot poſſib Ener⸗ Un abipui leinfrt liceteo⸗ nliet lentinea porlexed glere lot 3 Ramn Gadr aetital ald 8 herari⸗ göno qrſtpo entezi denoen generen ncchtis ſogeſin Uelfoene Fbie. ſblſceg lpan⸗ lucho Wönn londolx niten leger Neco Ap⸗ Phahdſfr ncenſigſef Madinen umfum, afmul ummnlite rikgnd Anmmaldin citcomnot. Widalenno naemtin Addme diſaennän Drpum, Mner den Nunang Kdeenüslan, reimiesinn lmplot n lazboctiand ui guuluusen runmeut yn rntroſi 1uberniue ſmenſbat⸗ dee Awd. gönunniis Gwwöccint möum na⸗ Nleontgee 10 Romnc Donniiui aali pbenil uſin ſanui ennßit⸗ inttiin as,l gimtili ſns en int wunn 1 lmtian tspib, ziipntg Prct ggy R Alrireſtotelis cipium materiale debeat manere idez añ generatõeʒ et poſt opoꝛtuit eas dicere ideʒ ens in actu eſſe ingeni⸗ tum et coꝛrupto et quecunq; illi adueniunt non eſſe ni ſi diſpoſitiones accidentales entis vr narratum eſt in pꝛimo phicoꝝ neceſſe ergo fuit vt dicerent mutatio⸗ neʒ quã dicimus gñarõem aut coꝛrnptõeʒ eſſe altera⸗ tõem ſo lũ p h̊s ãt nõ dicit materiale pᷣnciliũ eſſe ens in actu ſʒ ens in pura potẽtia ſubiectiua iõ potuit ſalua re gñatõeʒ diſtigui ab alteratione cũ vnitate pᷣncipij materialis Tertiũ dubiũu vtxꝝ illa ↄſequentia ſit bo na ſi gñstõ eſt ĩpoſſibilis alteratõ eſt ĩpomibilis. vide tur enĩ ꝙ nõ eo ꝙ ſunt ſpẽs mutotõis di ſticte. Dico ꝙ ie ſt eĩ finis eſt poſſibilis media oꝛdinata in finẽ ſunt ilia Alteratio ãt q;uis ſit mutatio diſt ĩcta a ge neratõe tñ ipſa oꝛdinat᷑ ad gñatõem tãqᷓ; ad finẽ Sig Elo 13 a ca ninali generatio nõ ſit poſſibilis alteratio us èrit impoſſibilis Olt ſi arguas qꝛ generatõ ſoꝛtꝭ eſt ĩpoſſibilis cuiꝰ tñ alieratõ nõ ẽ ĩpoſſbilis. Dico ꝙ; abſolute loquẽdo alteratio oꝛdinatur ad gnatõem tñn alteratio ſoꝛtis nõ oꝛdinat᷑ ad generatioeʒ ſoꝛtis.ſʒ ad generatõeʒ alteriꝰ rei q põt fieri ex io Quãuis ů nõ opoꝛteat vt ſi gñatio ſit ipoſſibilis ꝙ alteratio eiuſdeʒ ſit ĩpoſſibilis.abſolute iñ loquẽdo ſi generatio ſit im poſſibilis alteratio ẽ ĩpoſſibilis eo ꝙ oĩs alteratio ad generatõeʒ oꝛdinatur tãqᷓ; ad fin.. QLuartũ dubiũ Etcꝝ ſint dabilia aliqua coꝛꝑa ita ghua ꝙ non poſſint abinuicẽ dſcõtinuari.vel vtꝝ qdᷣlibet tale ſit diuiſibi le in infinituz. Dico ſicut dictũ eſt in pᷣmo phicoꝝ ꝙ licet coꝛpus qntũ eſt ex ſua natura ſit diuiſibile in infi nitũ ẽ tñ dabile aliqð ita ꝑuũ qð ſi diuideret᷑ reſolue⸗ ueret᷑ in cõtinẽs Iſta ergo indiuiſibilitas nõ ineſi coꝛ poꝛi ex cã intrĩſeca ſʒ ex cã pure extriſeca. De iſtꝭ ãt quere latius in pᷣmo phyſicoꝝ. Querit᷑ vtrum In coꝛruptõe ſubſtãtiali neceſſe ſit fieri reſolutiõeʒ vſ⸗ qᷓ; ad materniã pmã.tã expte foꝛmaꝝ ſubſtãtialiũ qᷓ; accñũtaliũ. Arguit᷑ pᷣmo cõtra pᷣſuppoſitũ ipoſſibile ẽ aliqͥd generari ⁊ coꝛrũpi.q̊ nõ opoꝛtet fieri reſolntõem vſq; ad materiã pᷣmã Añs pʒ pmo qꝛ nihil qð ẽ pᷣt ge nerari nec aliqͥd qð ũñ ẽ coꝛrũpi Ome ãt ens ẽ qð ẽ aut qð nõ eſt ̊ mhil põt gñari aut coꝛrũpi.Scðo ꝓbatur qꝛ ſi po ſſibile eſſet aliqͥd generari illud genereĩ ex non ente ſʒ illud eſt ĩpoſſibile ꝗ̊ Maio: pʒ qꝛ gñatõ dʒ eſſe de nõ eſſe ad eſſe ̊ generatio ſimpłr dʒ eſſe de nõ ente ſimpkr ad ens ſimpłr. Tertio ꝓbat᷑ qꝛ ſi aliqͥd poſſit generari vel illuq eſſet ſubſtãtia vel accñs.nõ accñs qꝛ acc ñtis nõ eſt generatio niſi foꝛte ᷣm qͥd. Nõ ſubſtan⸗ tia qꝛ ſi aliq ſubſtãtia poſſi§ 0 ⁵—tLöenerari ipᷣa eſſet materia vel foꝛma vel totũ ↄpoſituz.nõ materia ſicut pʒ pᷣmo p hicoꝝ. nõ foꝛma qð pʒ autoꝛitate ꝑ hi ſeptio metha phiſice Et tunc qꝛ veęl generet᷑ ex aliq̊ͥ ſui qð nõ põt di ci.vel nõ et tunc crearet. Nec totuʒ ↄpoſitũ generat᷑ qꝛ illud nõ generat᷑ cuiꝰ nulla ꝑs generat᷑ neq; aũt foꝛma neq; materia generat᷑.̊ Pꝛobat᷑ qrto qꝛ ſi aliqͥd poſſʒ coꝛrũpi vel hoc eſſet natu ralit᷑ vel violente. Nõ natu raliter qꝛ vnũ qðq; exñs naturalit᷑ diligit ſe ꝑmanere⸗ eſle. nec violente qꝛ ſi omnis coꝛruptõ eſſet violenta cũ nullũ violentuʒ perpeuo duret ſequitur ꝙ aliqñ ceſ⸗ ſaret coꝛruptio quod eſt fallum. Secundo ſic Suppoſita generatione ⁊ coꝛruptione ꝗ ſic nam in ge Folio cxxii hito et coꝛrupto non manet eadem foꝛma ſubſtantia⸗ lis ergo nec accidentalis.et per conſequens non opoꝛ⸗ tet fieri reſolutionẽ vſq; qad materiam pꝛimã. Pꝛima conſequentia patet. qꝛ ſi non manente eadem foꝛma ſubſtantiali maneret eadem foꝛma accidentalis tunc vel illa foꝛma accidentalis eſſet in materia pꝛima tãqᷓ; in ſub ecto pꝛimo vel in toto cõpoſito. Non pꝛimum qꝛ foꝛma ſubſtantialis pꝛecedit omnem foꝛmã in mate ria Nam fᷣm p hm ſeptimo methephyſice ſubſtantia pꝛecedit accidens natura tempoꝛe et diffinitiõe. Nec ſcdᷣm qꝛ accidens migraret de ſubiecto in ſubiectum quod eſt naturaliter impoſſibile. Antecedẽs pꝛimuʒ pꝛobatur pꝛimo qꝛ in coꝛruptione ſubſtãtiali coꝛrũpi tur aliqua foꝛma ſubſtantialis vel ſaltem abijcitur a materia ſʒ nõ pñt eẽ i eodẽ cõpoſito plures foꝛme ſub ſtantiales. Cuʒ enim ipſum ſit vnum ens ſimpliciter habet vnaʒ foꝛmam ſubſtantialem per quam eſt ens ergo non manet in aliqua foꝛma ſubſtantialis poſt coꝛ ruptionem que pꝛius erat in eo. Secundo pꝛobatur qꝛ aut eſt tm vna foꝛma ſubſtãtialis in toto cõpoſito ſubſtantiali et ſic habetur intentum. Aut ſunt plures quarum vna poteſt ante aliam recedere et poſt eam re manere.et hoc non.quod patet qꝛ ſᷣm Comẽtaioꝛẽ in de ſubſtantia oꝛbis vnum ſubiectum habere plures qᷓ; vnam foꝛmam eſt ipoſſibile O(onfirmat᷑ qꝛ ſi ideʒ cõpoſitum haberet plures foꝛmas ſubſtãtialesquaꝝ vnã pꝛecederet alia ſeqret᷑ ꝙ generatio eſſet alteratio iʒ cõſequens eſt falſum ſicut patet per phyloſophum in textu pꝛecedẽti ergo conſequemia patʒ pᷣmo qꝛ ſubiec⸗ tum generatiõis eſſet ens in actu. Sʒ pꝛopter hoc nõ potuerunt antiqui ſaluare generationemd iſtiſtingui ab alteratio ne qꝛ poſuerunt ſubiectum gener atiõis eſ/⸗ ſe ens in actu. Secundo pꝛobatur qꝛ foꝛma adueniẽs enti per generationẽ adueniret enti compoſito ex ma teria et foꝛma et per conſequens eſſet accidens et ideo alteratio.hec conſequentia patet per cõmetatoꝛẽ dicẽ teʒ in pꝛimo phyſicoꝛum.ꝙ ſi materia pꝛima eſſet ens in actu de ſe habens foꝛmam in actu tunc omnis mu tatio circa eam eſſet alteratio et omnis foꝛma ſibi ad unenieus eſtet accidens. Tertio ſic. In genito ⁊ coꝛ rupto non manet eadem foꝛma accidentalis ergo nec ſubſtantialis ⁊ ꝑ cõſquens in coꝛ ruptione non eſt fieri reſolutionem vſq; ad materiam pꝛimam. Pꝛima cõſe quentia patzʒ qꝛ foꝛme accidentales non ſunt minus ſe ꝑabiles a materia q; ſubſtantiales. Et antecedẽs p:ꝛo batur pꝛimo qꝛ non manet aliqua eadem foꝛma ſub⸗ ſtantialis ergo nec accidentalis. Tenet conſequentia tia qꝛ alias foꝛma accidentalis migraget de ſubiecto inſubiectum Secundo patet qꝛ p hus ponit differen tiam inter generationem et alterationem per hoc ꝙ ile id eſt materia nuda eſt ſubiectum generationis non autez alterationis. Materia ergo (que eſt ſubiectum generatiõis) nullam habet foꝛmam accidẽraleʒ que pꝛefuerit in eo quod eſt coꝛruptum. t confirmatur qꝛ aliter foꝛma accidentalis haberet ſubiectum mage in pura potentia qᷓ; foꝛma ſubſtantialis quod ẽ abſux dum ⁊ manifeſte contra conmentatoꝛem ſcdðo de ani⸗ ma.ↄña ptz qꝛ ſi maneret eadeʒ caliditas in igne ge nito qᷓ pꝛius fuerit in aere coꝛrupto tunc caliditas ti habeat materiam pꝛimam ⁊ nudam pꝛo ſubiecto foꝛ⸗ ma ãt ſubſtãtialis hꝛet materiã pᷣmã ifoꝛmatã calidi tate Quarto ſic gñatõ ſubſttiał ſʒ phʒ ĩ texin ẽ mu tatõ hꝰ totiꝰ ĩ h totũ nullo ſenſibli manẽte eodẽ ̊ oʒ ſe OQueſtiones pꝛimi de generatione eri reſolutõez vſq; ad materiã pᷣmã tã ex ptefoꝛmaruʒ ſubſtãtialium qᷓ; accidentaliu?ʒ Tenet ↄſequẽtia qꝛ ſi fiat mutatõ huiꝰ totiꝰ in ̊ totũ.non manet eadem foꝛ ma ſubſtantialis. Nam cum materia manet eadem ſi eſſe foꝛme maneret idem non videt᷑ qũo poſſent ſalua⸗ re ea que dicũt qũo fieret mutatio huiꝰtotius ĩ ̊ totũ cũ etiã qlitates coꝛꝑales ſint ſenſibiles ſi nullo ſenſibi manẽte eo dẽ fieret gnatio nõ manebit eadẽ q̃litas nec ꝑ ↄſeq̃ns alia foꝛma accñtalis Qt ↄfirmat᷑ qꝛ ſi rema neret in genito ⁊ coꝛrupto eadẽ foꝛma ſubſtãtialis vel accñtalis ſeq̃ret᷑ ꝙ aliqð coꝛruptibile poſſet naturalit᷑ ꝑppetuari ſʒ ↄñs eſt falſuʒ ⁊ 3 p h̊ʒ in pᷣmo de celo vbi dicit oẽ coꝛruptibile coꝛrũpet᷑.hec ↄña pʒ qꝛ ſi cũ gũat᷑ ger ex igne manet eadẽ foꝛma et iterũ cũ gñat᷑ ignis ex gere ſe acur manifeſte ꝓpoſitũ autoꝛitate p hi in textu ꝓ ſolutõe qᷓſtionis ſoluede ſtꝭ q̃tuoꝛ Nia vtrxſit poſſibile aliqͥd ſimpłr gñari ꝓ cuiꝰ ſolutõ Attede pᷣmo ꝙ gñaꝰ duplex ſcʒ gnatõ ſimpłr ⁊ gñãtio ſʒ 4d Eſt enĩ gñatio ſimpłr pgreſſio de no eſſe ſubãtiali ad eſſe ſubſtãtiale Gñatio vero ſᷣm qͥd ẽ ꝓgreſſio de non eſſe accñali ad eẽ accñtale h̊ ãt nõ ſo eſt ꝓpt᷑ ſ̊ ꝙ ſub⸗ ſtãtia ẽ pꝛĩcipaliꝰ ⁊ ꝑfectiꝰ ens qᷓ; accñs ſʒ etiã ꝓpt᷑ mo dum loqndi.Nã ſicut hẽtur ſecundo topicoꝝ ſimpir idem ẽ qðᷣ ſine addito et m quid quod cum addito OQũ autẽ fit ſubſtantia vel fit homo vel aer vel labis tüc dicimus ſine addito h̊ fem eſt qꝛ ſcʒ ipᷣm eſt et an nõ erat. ſʒ ſi fiat arens vrglita ſi lapis fiat alb aut ca⸗ lidus nõ dicimus ſine addito h̊ factũ ẽ ſʒ cuʒ addito dicimus h̊ factũ eſt albũ.vnde aliqͥd gñari nõ aliudẽ qᷓ; ißm ꝓgredi de nõ eſſe ad eſſe aliqͥ pſuppoſito Põt ei mutatio de nõ eſſe ad eſſe ĩtelligi iſtis tribꝛ modis aut wꝓꝙipʒʒ lit ⁊ pᷣus nõ erat aut ꝙ ipᷣm nõ ſit⁊ poſteriꝰ erit aut qꝛ pᷣus nõ eſt ⁊ poſteriꝰ ẽ. Pꝛimũ nõ pᷣt dici qꝛ illð qð ſic ẽ.ẽ ĩgenitũ ⁊ nõ gnat᷑.nec etiã ꝛtii.qꝛ tłe ẽ gñandũ et nõ genitũ relinquit᷑ ꝗ̊ tiũñ Artẽdeꝛꝰ ꝙ ſimplxr dẽ multis modis.vnoꝰ eſt idẽ qd vniuocæ vt in pᷣ dicabi lib vbi dẽ genꝰ nõ dꝛ ſimpir.ꝛ idẽ ẽ qð vłr vt in pᷣmo phicoꝝ qñ dicit p hs mihil fieri ex nõ ente ſimplr. t᷑tio mõ idẽe ẽ ꝙ ſine ↄpoſitoe vt ĩ eodẽ pᷣmo vbi dicit phᷣs. ꝙ aliqᷣba attribuit᷑ fieri ſimpłr ⁊ aliqᷣba cũ ↄpoſitione vel cũ ↄplexrõe. qrto ide ẽ qdᷣ ſine addito vt ĩ? topi⸗ coꝝ ⁊ hic etiã vbi dicit phs aliqͥd ſimpłr gnari ⁊ ali⸗ 4qd ſʒ qͥd abſolute loqndo.h̊ mõ idẽ ẽ qð ꝑfectevel pᷣn cipalit᷑ ve hic dicit p hs aliquã eẽ gñatoeʒ ſimpłr ⁊ ali quã ſᷣm qͥd loq̃ndo reſpectie O(x qb pʒ ſolutõ ad dif ficultatẽ pʒ eĩ ꝙ aliqͥd pᷣt ſimpłr gůari Si qras pꝛi mo vtꝝ poſſ euident᷑ oñdi ꝙ ſit aliq̃ gñatio ſubſtãtia lis qᷓ d; gnacio ſimpłr. Dm e ꝙ euidẽtia dẽ duplex vna eſt euidentia ſimpłr ꝑfecta q ẽ.ſ.talis nota ꝙ; ſᷣm eæã hõ nõ poſſit falli ⁊ ſic nò eſt euident᷑ manifeſtũ vtꝝ aliqͥd ſit lapis ⁊ equus vł panis vel aliòd alið poſita cauſa ſuꝑnaturali poſſʒ aliqͥs falli ſup̃ h̊ vt ptʒ de ſa ,/ cramẽte altaris Alia ẽ euiſdęẽtia naturalis ꝗᷓ talis eſt noticia circa naturalia ꝙ ſᷣm eã hõ nõ pᷣt falli mſi con currat miraculũ ⁊ q̃ſi ſuꝑnaturał cã ⁊ ſic eſt nobis eui — ſubſtatiali. iõ recedente vna foꝛma ſubſtãtiali neceſſe eſt aliã ꝓduci Tertio ſupponit᷑ ꝙ inhac poſiõne gña tio vnius eſt coꝛruptio alterius põt eſſe duplex pᷣdica tio.ſ.foꝛmalis ita ꝙ ꝓpõ ſᷣcet ideʒ eſſe ꝓ quo ſuxponit ſubiectuʒ ⁊ ꝓ quo ponit pᷣdicatũ t pᷣdicatio ↄſecu⸗ tiua ita ꝙ põ ſcat illud ꝓ qͥ ſupponit ſubiectũ Hðm eſt ̊ ꝙ pꝛie loq̃ndo et ſi ſit pᷣdicatõ fo:malis nulla ge⸗ neratõ vniꝰ eſt coꝛruptõ alterius.Scðo dom ẽ ꝙ gůia tio ſubſtã tialis vniꝰ eſt vłr coꝛruptõ alteriꝰ et hoc lo⸗ qᷓndo ↄſecutie ⁊ ↄcomitatie.pʒ qꝛ oʒ ꝙ gñatõeʒ ſubſtã tialeʒ ↄcomitat᷑ coꝛruptõ ⁊ oʒ coꝛruptõeʒ ſubſtãtialeʒ gñatoez ſeqͥ ̊. Añs pʒ qꝛ ſi cũ coꝛrũpit᷑ foꝛma ſubſtã tialis quã nũc hʒ materia ñ gñet᷑ alia.tał materia ma neret ſine foꝛma ſubſtantiali et ſi generat᷑ foꝛma ſub⸗ ſtantialis in materia non coꝛrüũpitur per conſequens plures foꝛme ſubſtãtiales eſſent ſił᷑ ĩ eodẽ qð ẽ ĩpoſſibi⸗ le.Ex qͥb facile ẽ ↄcludere ſʒ opinionẽ phi ꝑpetuita teʒ gñatõnuũ ⁊ coꝛruptõnũ ſubſtatialiũ Et ꝙ ñ ẽ dabi lis pᷣma gñtio nec vltia Si qras ttio vtꝝ etiã ĩ ac⸗ cidẽtib gñatõ vniꝰ ſit coꝛrupto alteriꝰ ⁊ ecõtra.Dðʒ ꝙ duplicia ſtꝭ accñtia qdã eĩ ſtꝭ accña ſucceſſiua ſiẽ ſtꝭ motꝰ ⁊ tps qꝝ eẽ ↄſiſtit ĩ ↄtinefieri alið ⁊ alið vtʒ de die 1 agone ?ᷣm p hm qrto p hicoꝝ ſicut ãt eẽ taliũ eſt in ↄtinuo fieri ita ⁊ in ↄtinuo coꝛrũpi ? iõ videt ꝙ in talib ideʒ ſunt eſſe fieri ⁊ coꝛrũpi ⁊ iõ videt᷑ ꝙ ĩ eis gũatõ ſit coꝛruptõ tñ inupᷣis nõ eſt veꝝ ĩ pᷣdicatõe foꝛ⸗ mali ꝙ gñaꝰ vniꝰ ſit coꝛruptõ alteriꝰ.imo gnaꝰ vniꝰẽ coꝛruptio eiuſdẽ cũ ĩ tłib vłr gnatõ vnius ẽ coꝛrup⸗ tio alterius ↄcomitãter.qꝛ nõ eſt dabile pᷣmũ aue vlti mũ in ip̃ᷣis. Alia er accna nature hmanent ꝛ talia ſt q̃ nõ hñt qriũ.ſicut ſ lux viſio act itelligẽdi ⁊ mul⸗ ta alia ⁊ I talib nõ eſt neceſſe ꝙ gñatõ vniꝰ ſit coꝛrup tio alterius nt Zriuz ⁊ talia ſtꝭ dupli cia.qᷓdã enĩ ſunt a quib ſubiectuʒ nõ põt denudari et in talib gñatio vnius ẽ coꝛruptõ alteriꝰ 2 Alia ve, . ro ſunt a q vtroq; pat ſubiectu denudari 2 intali non opoꝛtet ita eſſe. OQueſtioſecunda Vltʒ ĩ generatõe ſubſtãtiali neceſſe ſit fieri reſolutõezs vſq; ad materiã pᷣmã ꝓ cuius ſolutãõe Attẽde pꝛĩo ꝙ reſolutõeʒ fieri ad materiã pmãaã põt intelligi dupli cit᷑ vno mõ ſic ꝙ nulla eadẽ foꝛma ſubſtãtialis nũero maneat ĩ genito ⁊ coꝛrupto Alio mõ ſic ꝙ nulla foꝛma accñtalis remaneat eadẽ nũero in genito ⁊ coꝛrupto. Attedeꝛ ꝙ difficultas pñtꝭ qſtiois pꝛĩcipaliũ ſtat in hoc ſcʒ vtꝝ in eodẽ ↄpoſito ſubſtãtiali ſunt ponẽde plures foꝛme realit᷑ diſtnicte qᷓruʒ vna coꝛrupta poſſit alia manere. vñ iſti (qͥ tenẽt ꝙ nõ ẽ niſi vna ſoꝛ ma ſub ſta tialis in ↄ poſito) neceſſe hũt ↄcedere ꝙ ĩ qlibz ge⸗ neratione ſimpłr fit reſolutõ vſq; ad materiã pꝛimaʒ Illi vero qui ponunt pluralitateʒ foꝛmaꝝ ſubſtãtiali dDens ꝙ nõ eſt lignũ et hoc lapis tłi cuidentia pᷣt no⸗/ bis notiſicari ꝙ aliqᷓ gñatio ſubſtatialis ſiue ſimpłr ęt hec euidentia ſufficit ad ſcias naturales nec in ipis dz alia qri Si qras ⁊ vtꝝ vniuerſalit᷑ gnatio vniꝰ ſiet co:ruptõ alteriꝰ.ꝓ cuiꝰ ſolutõe ſupponit᷑ pᷣmo.qꝙ ge neratio ſubſtãtialis ẽ foꝛ ma ſubſtãtialis genita ? coꝛ ruptio ſubſtãtialis ẽ foꝛma ſubſtãtialis qͥ coꝛrunpit Scðo ſupponit᷑ ꝙ nõ c poſſibile foꝛmã eẽ ſine materig. um ſine hoc ſit ex parte partiuʒ quiditatiuau uʒſiue ex ꝑte ꝑtium etherogeniaꝝ ſicut ſunt ſanguis caro et os non ſunt coacti concedere ꝙ fiat talis reſolutio. ¶ Inde qdam volens fugere pluralitatem ſatis pꝛo⸗ babiliter ponit in mixtis duplicem foꝛmam ſiue ſit animatuʒ ſiue non. vnde iſte ſu pponit quatuoꝛ ⁊ qua tuoꝛ dic Supoõit pꝛio ꝙ ↄpoſitoꝝ ſubſtãtialiũ qðᷣdã eſt ſimplex ſicut ſune qtuoꝛ elementa. aliud ẽ mixtuʒ et tale eſt duplex. NHã qddam ẽ inaiatũ ſicut lapis et qðᷣdã aĩatũ ſicut homo.qdlibet ãt iſtoꝝ hʒ duas foꝛ⸗ mſubſia Guponit⸗ ſſodez i nitktiog ſoieodeſin ſnneleſe ncopofibi ſtra vpla ſatuehrel ſes eaſelloſ polismini⸗ eſtomüm ſano nleud lertelaz⸗ eluottin Ccisohet hranun) Aröſtclali Wotinet htzannd Autfouma lectii⸗ etingzat Oenik leseogf ntintoe mlubſt⸗ liſaz n ſumütury ho untpon teschewe Potens Lmnüidani hojeltatis di Uitualleror bllsinevde⸗ ſtolubſläti litzonop⸗ lgenito 1c. ſoma imat fultvna tr velfultalia ſtnullafuit pinione Tſinſſe lbiquehus eſthoſth Göpͤushat güfuiſſern ſoma fuſſ luncopbat npdaßfi Dütmoltid ſihſäale badene laengzcde⸗ mnnenih Eationger Noſtüſe kinine Keaher donn dnid et ennd Wheni Dn Mnlacn AMigc lmndabeeh ggzſibli ſenhinn, kfomſodei Anamian idem ſah wonaum Kcgihoſch bigenin Soieda ie tinleaſtnſe naötö lei ütli mhitönicſ töndt i⸗ inien ngiw i Müsitnng beeirinen num nurß⸗ m ra ditmi mAus ind ne Diimedg l biinis in ziegmuen nichliin u in wni eN imiumib immni gini, s iblii muuubzile asc4r. Gnten⸗ Uen isir Auarunte inali4 ludinmm, iſauluße Areſtotelis mas ſubſtãtiales realit᷑ ab inuicẽ diſtictas ⁊ nõ plures Supponit ſcdᷣo ꝙ qncũq; due foꝛme ſũt ĩcõpoſſi biles . nee; ſubiecto tũc aduenete vna abijcit᷑ alia Sup⸗ ponit ttio ꝙ oẽs foꝛme ſpecifice diſticte ſtꝭ incõpoſſib les ĩ eodẽ ſubiecto.Supponit qrto ꝙ qñcũq; aliq̃ dui foꝛme ſic ſe hñt ꝙ vm virtualiter cõtinet᷑ aliãam ille ſł imcõpoſſibiles in eodẽ ſubiecto altera enĩ eaꝝ eſſet fru ſtra. vñ illa foꝛma dicit᷑ ᷣtualiter ↄtinere aliã q̃ pᷣt ef fectiue pᷣncipiare oẽs effectus ⁊ ꝓpꝛietates aliã ſequen⸗ tes ea ſecluſa At ex hoc ſequitur pꝛimo ꝙ foꝛma coꝛ⸗ poꝛis mixti ꝓᷣtualiter ↄtinet foꝛmã coꝛpoꝛeitatis.patzʒ qꝛ foꝛmũ mixti neceſſario ↄſequũt᷑ om̃es effectꝰ neceſ⸗ ſario ↄſequẽtes foꝛmã coꝛpoꝛeitatę cuiꝰmõi ẽ eẽ q̃ntũ vel extẽſuʒ.Seqͥtur ſcdðᷣo ꝙ aĩa itellectiua virtualiter includit ſenſitiuã ⁊ vegetatiuã ⁊ ſenſitiua vegetatiuã. cũ oẽs oꝑatoes (q̃s põt exercere aĩa ſenſitĩa et et etiam vegetatiua) põt exercere ⁊ intellectiua Illis ſecluſis et nõ ſecluſis oꝛganis Sequitur ttio ꝙ aĩa ĩtellectiua nõ ↄtinet vᷣtualit᷑ foꝛmã coꝛpoꝛeitatis aut foꝛmã mix⸗ ti ptʒ qꝛ nõ ois effectus neceſſario ↄſeq̃ns foꝛmã mixti aut foꝛmã coꝛpoꝛeitatis neceſſario ↄſequatur aĩaʒ in⸗ tellectiuã.eſſe enĩ ↄpaſitũ ex ↄtrarijs et eſſe q̃ntũ.et eẽ exteſuʒ et eſſe coꝛruptibile nõ neceſſario ↄſequunt᷑ eam Sequit᷑ qrto ꝙ in mixto nõ ſunt ponẽde foꝛme ſenſibi⸗ les eo ꝙ foꝛma mixta vᷣtualit᷑ ↄtinet illas Pꝛimũ dic tuʒ in codẽ nõ ſunt ponende tot foꝛme ſubſtatiales q̊t ſunt pᷣdicamenta q̃ de eo pᷣ dicant᷑ in quid.ptzʒ qꝛ foꝛ⸗ ma ſubſtãtialis a qua ſumit᷑ vltimũ pᷣdicatum.ſ.ſpe⸗ cificuʒ virtualit᷑ ↄtinet oẽs foꝛmas ſuaſtãtiales a qͥb⸗ ſumũtur pᷣdicata eſſentialia ſuꝑioꝛa, Scm dictum nõ ſunt ponende tot foꝛme ſubſtätiales eodẽ qt ſunt ꝑtes etherogenee.rõ qꝛ eadeʒ aĩa põt habere diuerſas otẽtias a quiba ꝑts etherogenee ſpecifice diſtĩguunt Kerrii dieti in eodẽ mixto nõ eſt ponẽda foꝛma coꝛ poꝛeitatis diſtincta a foꝛa mixti.pʒ qꝛ foꝛma mixti virtualiter ↄtinet foꝛmã coꝛpoꝛritatis ̊ nõ ſtꝭ ↄpoſſi⸗ biles in eodẽ Quartũ dictũ neceſſariũ eſt in eodẽ ↄpo ſito ſubſtãtiali ponere pluralitatẽ foꝛmaꝝ ſubſtãtia⸗ liuʒ.pᷣmo ptʒ qꝛ aliqñ eodẽ foꝛma ſubſtãtialis manet ĩ genito ⁊ coꝛrupto vt pꝰ paſſiõeʒ aut xpᷣi rmãſit eadẽ foꝛma ĩ materia aut nõ ſi eadẽ hẽtur ꝓpoſitũ ſeꝑata eĩ fuit vna ⁊ remanſit alia.erãt &̊ due in ipᷣo aut nõ ⁊ tũc vel fuit alia foꝛma ĩ materia q̃ pᷣus nõ erat aut nulla ſi nulla fuit tũc materia fuit ſine foꝛma qð nulti de o⸗ — pinione ia dicũt ĩplicare ↄtradictõeʒ ⁊ tũc etiã xps aſſumſiſſet ſibi ſoluʒ materiã nudã Si vero aliqᷓ fuit ibi que pᷣus nõ erat ſequũtur duo incõuenientia.pᷣmuʒ eſt ꝙ poſt paſſionẽ ſuã nõ reſumpſit ide coꝛpus nũero qð pᷣus habuit Scðm eſt ꝙ coꝛpus gloꝛioſuʒz xpᷣi ali⸗ q̃ fuiſſet ſub foꝛma cadaueris Nec pᷣt dici ꝙ aliqua foꝛma fuiſſet ibi de nouo genita niſi foꝛma cauerꝭ. Se cundo ꝓbatur qꝛ eadẽ foꝛma accñũtalis remanet ĩ coꝛ⸗ rupto qᷓ pᷣfuit in genito ſicut po ſtea patebit ⁊ hoc ↄce dũt multi de opiniõe eꝓpoſita & remaneat aliq̃ foꝛma ſubſtãtialis eade Tʒ ↄña qꝛ det᷑ oppoſitũ tũc opoꝛte bit dicere ꝙ accñs naturalit᷑ migrat de ſubiecto in ſub iectuzʒ qð eſt oĩo ipoſſibile aut ꝙ tłia accñtalia erãt in mareria pᷣma tãcq; in ſubiecto pᷣmo ⁊ ſubiectuʒ alte⸗ rationis erit materia pᷣma et nuda ſicut ⁊ gñatiõis et ↄpoſitõ ſcdðᷣa pᷣcedet pᷣmã ĩ eodẽ.et accñs pᷣcederet ſub ſtãtiã in eodẽ qð eſt cõtra pᷣm ſeptimo methaphyſi⸗ ce.et hoc eſt dẽ ĩtẽtione cõmẽtatoꝛis qͥ ĩ pᷣmo phyſico⸗ ruz ponit duplicẽ matetiã ſcʒ ſimplicẽ ⁊ ↄpoſitã.et ſi⸗ Folio cxxiii militer foꝛmã ſim plicẽ et ↄpoſitã nõ enĩ videt᷑ hoc bũ ſaluabile niſi dicatur ꝙ ĩ eodẽ ↄpoſito ſubſtãtiali ſint plures foꝛme ſubſtãtiales.O(x iſtis ergo pʒ qũo ĩ ſim pliciba ẽ ponẽda foꝛma coꝛpoꝛeitatꝭ diſtincta a foꝛma ſpecifica t ſur in mixtis foꝛma mixtionis diſticta a foꝛma ſpecifica ſicut in hoĩe eſt aĩa intellectina q̃ ẽ foꝛ ma pncipalis hoĩs ⁊ foꝛma mixti q eſt ſoꝛma pꝛincipa lis ꝑtis hoĩs vtputa coꝛꝑis oꝛganici phi potẽetia vitaʒ hñtis Quid ãt ſit dðᷣm vᷣm veritatẽ vtputa ſi ſint tres aĩe ĩ hoĩe ⁊ plures alie foꝛme ſubſtãtiales qᷓ; hic ponũ tur latiꝰ patebit ĩ libꝛo de ala erfiargung pmo ſic Nã dicit phs in textu ꝙ in gñatione nõ manet ide.ſub iectũ.ꝑ ſubiectũ ĩtelligit aliquã ſubſtãtiã actu exñtẽ et ꝓpter h̊ repꝛobat antiq̊s ꝙ nõ potuerũt ſaluare gene ratoeʒ ſubſtãtialẽ eo ꝙ nõ ponebãt pᷣncipiũ materiale eẽ ̊ aliqͥd ⁊ ſubſtãtiã in actu Scðo ſic autoꝛitab cõ mẽtatoꝛis qͥ dicit in iibꝛo de ſubſtãtia oꝛbis ꝙ ſubiec tuzʒ haberet plus qᷓ; vnã foꝛmã ĩpoſſibile eſt. Et idem ſeptimo phyſicoꝝ dicit ꝙ ſi dimẽſiões eẽnt foꝛme ſub ſtãtiales tũc oĩs foꝛma adueniẽs materie illis manen tib eſſʒ accñtalis.Dicit etiã ꝙ ſi materia de ſe habe ret aliquã foꝛmã tunc oĩs mutatio circa ipᷣam eſſet al teratio qꝛ ſubiectuʒ eſſet ens in actu Tertio ſic qꝛ ꝑ H differt foꝛma ſubſtãtialis ⁊ accñũtalis.nam foꝛma ſub ſtãtialis hʒ ſubiectũ ĩ potẽtia ⁊ foꝛma accñalis habz ſubiectuzʒ in actu. Quarto ſic ꝑ rõeʒ quã facit ĩ eodẽ pꝛimo.nã foꝛma ſubſtãtiali manẽte ĩ materia nõ mu⸗ tatur rñſpõtio ad qͥd eſt hoc.oĩs enĩ foꝛma ſubſtantia lis dat eſſe ̊ alqͥd in actu ⁊ iõ ꝑ quãlibʒ foꝛmã ſubſtã tialeʒ res hʒ nomèẽ ⁊ dcõeʒ q̃ rũdet᷑ ad qͥd eſt hoc et ſie nõ eſt tralmutatio ſubſtãtialis ſʒ ſolũ accñtalis qᷓ ad quirit᷑ aliqua pꝛeexñte foꝛma ſubſtantiali in materia Ad oia iſta ſił dðm eſt ꝙ p G̊s ⁊ cõmẽtatoꝛ nõ intelli⸗ gunt ſubiectũ gñatiõis eſſentiale.i.materiã oĩo nudaʒ ſʒ intelligũt materiã carẽtẽ foꝛma ſpecifica ⁊ ↄpleta pᷣt ergo ſubiectũ gñatiõis eſſe ↄpoſitũ ex materia pᷣma et foꝛma generica ĩcõpleta. Si ãt ſubiextũ gñatiois eſſet ens in actu hñs foꝛmã ↄpletã ⁊ ſpecificã gñatio eẽt al teratio ⁊ foꝛme ſubſtãtiales ei aduenietes eſſent accña Si igitur ponerẽtur plures foꝛme ſpecifice ⁊ ↄplete in eodẽ ↄpoſito ſubſtã ciali ille rões nõ poſſent ſolui ipᷣi tñ nihil faciũt contra dicta. Queſtio tertia Vtyꝝ eadẽ foꝛma accñtalis poſſit manere in genito et coꝛrupto Rñdet᷑ ab aliqͥbꝛ pᷣmo ꝙ ñ eo ꝙ oʒ fieri reſo lutõeʒ vſq; ad materiã pᷣmã nõ enĩ ſᷣm eos ſtꝭ ponẽde plures foꝛme ſubſtãtiales in eodẽ ↄpoſito ſubſtãtiali iõ poſt coꝛruptõeʒ nõ remanet aliqᷓ foꝛma ſubſtãtialis eadẽ nũero cũ pᷣoꝛi qꝛ ꝗ̊ accñs nõ pᷣt migrare ð ſubiee to in ſubiectũ neq; ſubiectari in materia pᷣma eo ꝙ cõ poſitio ſcðᷣa nõ põt pᷣcedere pᷣmã iõ nõ pᷣt manere idẽ accñs in genito ⁊ coꝛrupto.Si g̊ videãtur aliq eadeʒ remanere illa tñ nõ ſtꝭ eadẽ nũero ſʒ diuerſa Alij ãt di eũt oppoſitũ.dicũt eĩ ꝙ pᷣt idẽ gccñs ĩ nũero naturalit manere ĩ geĩto ⁊ coꝛrupto Et h̊ꝓbat᷑ ꝑ autoꝛitatẽ p hi in textu Habet᷑ eĩ expᷣſſe ꝙ eadẽ diaphonitas pᷣt mane re ĩ aq̃ ⁊ ĩ gere. ſi ex aere fiat aq Et autoꝛitate eiuſdẽ ĩ huiꝰ dicẽtꝭ ꝙ elemẽta hñtia ſimbolũ faciliꝰ trãmu tant᷑ h̊ͥ eĩ nõ pᷣt eẽ niſi qꝛ q̃litas ſimbola mãet eadẽ Et autoꝛitate eiuſdeʒ ex ſcdᷣo de aĩa dicentis ꝙ actꝰ actĩo ruʒ recipiuntur in patiente ⁊ diſpoſito Oxhoc enim Queſtiones ſequit᷑ ꝙ qlitates diſponentes ad actus ſubſtãtiales vpcedunt illos in materia. Pꝛobat᷑ ſcdᷣo qꝛ ſi aliqͥs hõ vnius hñs cicatricẽ moꝛiatur vel eius cicatrix coꝛrũ⸗ patur vel non ſi nõ habet᷑ intẽtũ. ſſi ſic aut ergo de no⸗ uo generat᷑ alia in cadauere eius aut nõ Si non erge fantaſticũ eſt vide re cicatrices ſimiles ĩ moꝛtuis ⁊ vi uis.ſi ſic aut ergo generabit᷑ a celo vł ab aliqͥ alio agẽ te naturali ⁊ hoc non qꝛ talia agentia naturalia non ſunt ꝓductiua taliuʒ effectuũ niſi foꝛte ꝑ moduʒ iſtru menti.aut ab aliquo agẽte voluntario et hoc nõ qꝛ tũc ſtaret taleʒ cicatricẽ nõ ꝓduci incoꝛruptõe hoĩs Ter tio mõ ꝓbat᷑qꝛ ſi interficiatur bos caliditas figura et caloꝛ reꝑitur in cadaueri eidem ſimilis poꝛi Et non põt dici ꝙ de nouo generetur qꝛ non videt᷑ modus per quem generaret᷑interficiens enim vel ꝑcutiẽs non eſt ex ſe natus cauſare caloꝛeʒ.⁊ ideo ſi genere᷑ nouus ca loꝛ nõ generabitur miſi ꝑ modum ſequele ad foꝛmam ſubſtãtialem de nouo genitã ⁊ nõ hoc eſt irrationabi⸗ le oꝛ foꝛma cadaueris non determinat ſibi naturaliter caliditateʒ imo potius frigiditatẽ.deberet ergo magꝰ ſequi frigiditas t ſiłr poſſet argui cũ ex aere gene⸗ ratur ignis nõ enĩ videt᷑ a quo coꝛrũperet᷑ caliditas ae ris Quarto ꝓbatur qꝛ lac ſepe capit ſapoꝛẽ extraneũ quẽ hʒ a nutrimento. nõ põt ãt dici a quo generet᷑ ta lis ſapoꝛ.oʒ ergo dicere ꝙ talis ſapoꝛ remaneat a nu/ trimento Serũ enĩ lactis determinat ſibi tales ſapo res ⁊ ita extraneos. t ſi queras qũo &̊ ſaluabit᷑ diffi nitio gñatõis in qua dicit᷑ ꝙ debet eſſe mutatio huius totius in hoc totum nullo ſenſibili remanente eodem et cũ talia accña ſunt ſenſibilia ⁊ pᷣ requirunt aliqᷓs foꝛ mas mixti que ſunt multũ ſenſibiles. Dico ꝙ diffintõ debet ſic intelligi.gñatio eſt mutatio huius totius in hoc totuʒ hoc eſt totius ſpecifici in totũ ſpecificũ nul lo ſenſibili vt ſubiecto.i.ſubiecto ſpecifico manẽte eo dem. Nõ oʒ ergo a generationem materiã mutari in materiã nec etiã foꝛmã genericã qꝛ nõ accipitur ibi to tũ ſincathegramatice ſʒ cathegrumatice.nec oʒ ꝙ ſim pliciter nulla accidentia maneant.nõ enĩ dicit p h̊us ſimpliciter nullo ſenſibili manente eodẽ ſʒ dicit nullo ſenſibili vt ſubiecto.nec oʒ om̃es foꝛmas ſubſtãtiales coꝛrũpi vel mutari qꝛ ꝑ totum ſenſibile intelligit ſub⸗ ieetuʒ ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma ſpecifica. Si qras vtrum oĩa accidentia remaneant eadem in genito et coꝛ rupto vel aliqua ⁊ aliqua nõ. DHico ꝙ foꝛmaꝝ ac⸗ cidæẽtaliũ q̃dã ↄſequũtur eſſe ↄpoſiti ex materia ⁊ foꝛ ma coꝛpoꝛeitatꝭ ſicut q;titas alia vero ↄ ſequũtur cõ poſitũ ex materia ⁊ foꝛma mixti.et alia ↄſequũtur eẽ polſiti ſpeciſici ſicut ſaĩtas et riſibilitas.ille ̊(q̃ ↄſe gquũtur mixtuʒz vel ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma coꝛpo reitatis) manet eedem.ſʒ alique ↄſequẽtes eſſe ſpecifi cum nõ manet eedeʒ qꝛ no manent ſicut ſanitas aut e⸗ gritudo. Queſtio quarta Vtx materia nuda ſiue ↄpoſituʒ ex materia ⁊ foꝛma ſit ſubietũ foꝛmaꝝ accidentaliũ. Rñdet᷑ pꝛĩo ab aliqui bus ſupponendo ꝙ triplex eſt ſubiectuʒ alicuiꝰ foꝛme gqðdã eſt ſubiectuʒ pꝛimũ ⁊ inheſionis ⁊ ẽ illud cui in heret talis foꝛma. Aliud eſt ſecũdariũ ⁊ denoĩationis ct eſt illud de quo denoĩatiue ipſa pꝛedicat᷑. Yoꝛmaꝝ aut accidentaliuʒ qdam ſunt ſpirituales que nec ſunt quãte nec extenſe Alie vero ſunt coꝛꝑales ꝗᷓ ſunt quã pꝛimi de generatõe te et extenſe. Iſtis ſuwoſitis dicit pᷣmo ꝙ cuiuſſibʒ ſo mecoꝛꝑalis tã ſubſtãtialis q; accidẽtalis materia eſt pꝛimũ ⁊ adequatũ ſubiectuʒ. ꝓbatur ſic qꝛ ſicut eſt in hoĩe ſta in alijs ſʒ homo nõ eſt imediatũ ſubiectuʒ ali⸗ culus foꝛme accidẽtalis coꝛꝑalis ſʒ ſolũ materia eius igit᷑. inoꝛ ptz qꝛ coloꝛ manet ideʒ poſt coꝛruptiõeʒ hoĩs.accidens aũt nõ migrat de ſubiecto in ſubiectuz igit᷑. Vicitur ſecundo ꝙ matenia pᷣma nõ eſt ſubiectũ denominationis ſʒ totũ cõpoſitum.nõ eni dicit᷑ mate⸗ ria pꝛima alba vel nigra. Secũda vero reſpõſio ſup⸗ ponit pꝛio ꝙ etiã foꝛma accidetalis (ſi ſit coꝛꝑalis) cõ ſequitur eſſe alicuius ↄpoſiti ſubſtãtialis qꝛ accidẽs fluit a pꝛicipijs idiuidui. Supponit ſcdᷣo ꝙ duplices ſunt foꝛme coꝛpales accidentales.quedã eni cõſequũ⸗ tur eẽ ſpecificũ aut indiuiduale ↄpoſiti Alie ↄſequũ tur coꝛpus mixtum aut coꝛpus ſumptuʒ ꝓ altera ꝑte cõꝑoſiti Dicit ergo pᷣmo ꝙ nullius foꝛme coꝛꝑalis ae cidẽtalis ſola materia eſt pᷣmũ et imediatũ ſubiectuʒ qꝛ aliter cõpoſitio ſecunda pᷣcederet pꝛimã ⁊ poſſet eſſe ſine ea. Hicit ſcdᷣo ꝙ alicuiꝰ foꝛme accidẽtalis coꝛpus pꝛo altera ꝑte cõpoſiti eſt imediatum ſubiectũ.ptʒ de quãtitate cicatrice ⁊ alis hmõi icit tertio ꝙ alicu⸗ ius foꝛme accñtalis coꝛꝑalis ſubiectũ pꝛimũ ⁊ ĩmedi atuʒz eſt ↄpoſituʒ ex materia et foꝛma ſpecifica.ptʒ de lanitate ⁊ alijs hmõi.hec autẽ opinio eſt de intẽtione p hi dicentis ſubiectuʒ alteratiõis eſſe cõpoſitũ ex ma⸗ teria et foꝛma. — Ante oppoſitũ ptʒ ſolutio A G rO n E 2 pꝛeterqᷓ; ad cõfirmationeʒ vleime Cuius negat᷑ cõſe⸗ quẽtia Et ad ꝓbationẽ dicit᷑ cõcedẽdo ꝙ calid itas vel aliq̃ foꝛma (q̃ eſt in igne) bene pᷣt ꝑmanere qᷓ;diu materia ſtat ſub foꝛma aeris aut ignis. Sʒ qͥa cã vni uerſi eſt talis ꝙ illa materia nõ ſemꝑ erit ſub aliqᷓ illa ruʒ foꝛmaꝝ ſʒ aliquãdo erit ſub foꝛina cauſe ⁊ aliquã do ſub foꝛma mixti.⁊ aliqñ ſub foꝛma hoĩs.ideo nul la foꝛma in eo exiſtens põt naturaliter perpetuari. De augmẽtatiõe ãt) In hoc ſecũdo tractatu determinat ph̊s de augmẽtatõe et diminutioe et diui ditur in tria capitula in pꝛimo determinat de differen tia augmẽtatõtis ab alijs motib mouẽs ⁊ ſoluens du as q̃ſtiões.q̃ꝝ pᷣma ẽ cũ ſit notũ augmẽtatõeʒ differre ab alijs mutatiõibus penes fᷣminos.generatio enim eſt ad ſubſtãtiã. augmẽtio ad quãtitatẽ.alteratio ad qlitatẽ et loci mutatio ad vbi.vtꝝ augmẽtatio etiam Differat ab alijs mutatiõibi exꝑte modoꝝ mutandi. Ad quaʒ dicenduʒ eſt ꝙ genera mutationũ differũt ab inuiceʒ ⁊ ᷣm minos ⁊ modos trãſmutandi.Se⸗ cundũ pʒ ꝙ augmẽtatio ĩ modo tranſmutãdi differt a gñatiõe ⁊ alteratiõe qꝛ qð generat᷑ vel alterat᷑ nõ oʒ mutare locũ.ſʒ qð aucnerato 3locũ ſꝑ aliq̊ mõ muta re.Etiã augmẽtatio differt a motu locali recto qꝛ qdᷣ ſic mutat᷑ mutat totalẽ locũ.nõ oʒ ãt illð (qð auget) mutare locũ totalit᷑ ita ꝙ nulla eius pars remaneat. Difſfert etiã a motu circulari qꝛ qdð mouet᷑ circularit retinet eundẽ locũ no accipiẽs maioꝛẽ vel minoꝛeʒ.ſic ãt nõ eſt de eo qdð auget᷑ vł diminui Scða q̃ſtio cuz augmẽtio ⁊ diminuto ſint mutatões ſᷣm qntitatẽ ſiue ßʒ magnitudinẽ.vtꝝ ſubiectũ augmẽtatõis ſit aliqͥd icoꝛpoꝛiũ nullã hñs magnitudinèe vłcoꝛpoꝛeuʒ et hñs magnituditndinẽ⁊ ſi ſit ĩcoꝛpoꝛeũ nullã hns magnitu dinem Queritur vtrum ſit ſeparatum a corpoꝛe vel in coꝛpoꝛe exiſtens. Dꝛo cuius ſolutione ponũtur tres * uſon eſt inco⸗ parala desſ Ptimmn eſetalt gleyelt cundi ſ cuu nhbi tionisni magyitu ſe Poob⸗ retoer ſentcſe fater m r tüege ſpſorot diurſc mocor fialti⸗ iusbz minat nurure gligmna diemy Pdlffini ſos Au lamemi. mituzerg tudinez: poren tl cunco ca Gntucin ſitpolib kopioil ſitogan nutio ret ſblis i peo v. materia blleite nientegl oco ttl inl bebse ſoltün Uleni ſe ſae An lilo, ote fſegſarkig ienzi Aunannins tennpi⸗ ahirſobeen nͤckſahini wendaknan nncheſit Ulrenpele)e tals enenci cedales ienicotni ne ti znzpang mecgtie caini lben NNdilshs nin tmgaa Ahain bckintin kalien eti dn Waüämate us Ni i chgaaldis tmemtechll tdi nübalila cauter aigi eis iton ehenan. ice aann mmumded dil nina de Mll itrig i Ov Miimius ln tun Emmeni diil iimtmd Maniii uifnine Mealſein olng sfenmn vgfanlini i norc ciſe ſcnmi. 4 co t poal, l. Piununii 1 e⸗ ↄcluſiones Pꝛima materia ſiue ſubiectũ gñatõis nõ eſt incoꝛpoꝛea nullã hñs magnitudinẽ ⁊ a coꝛpoꝛe ſe parata pꝛo batur qꝛ non potelt intelligi niſi duobꝛ mo dis e ſit a coꝛꝑe ſeꝑata.ſ.vł vt pũctũ vł vt vacuũ.nõ pꝛimũ qꝛ tunc nõ occuparet locum nec eſſet in loco qð eſſet falſuʒ qꝛ ſꝑ illð (qð generatur)eſt in aliq̊ loco vel ꝑ ſe vel ꝑ accñs pũctũ ãt nõ eſt in loco Nec põt dici ſe cundũ ſcʒ ꝙ materia ſit ſeꝑata a coꝛꝑe vt vacuũ qꝛ va cuũ mhil eſt Scðᷣa ↄcluſio materia ſiue ſubiectũ gna⸗ tionis nõ eſt incoꝛꝑea ſiue indiuiſibilis et nullam hñs magnitudinem exñs tñ in aliquo coꝛꝑe vt aqua ĩ va⸗ ſe Pꝛobatur quatuoꝛ rõnibi pꝛima qꝛ tũc ex aqua fie ret aer aqua nõ trãſmutata Scðᷣa qꝛ tunc in aliq̊ poſ ſent eſſe infinite materie.nã materia ſecluſa a coꝛpoꝛei — tate ⁊ magnitudine nulluʒ occupat locũ. Tertia ratõ qꝛ tũc generatio nihil aliud eſſet qᷓ; exitus alicuiꝰ ab ipſo no trãſmutato Q.L. uarta rõ eſt oſtenſiua ⁊ ẽ hec in/ diuiſibile dicit dupkr ſcʒ negatiue ⁊ puatĩe ſʒ neutro modo materia ẽ indiuiſibilis Nõ enĩ põt dici ꝙ mate ria ſit indiuiſibilis negatĩe vt ſit qſi punctus qꝛ punc⸗ tus hbʒ rõeʒ vltimi ⁊ mini. materia vero ẽ qͥd indeter minatũ Hõetiã põt dici ꝙ ſit ĩidiuiſibilis puatiue qꝛ qð generat᷑.vel gentat᷑ a ſibi ſiłi ſᷣm genus velbʒ ſpẽʒ Generat᷑ quide igitur ſimplicit᷑ alteꝝ ex altro ⁊ omo⸗ geneꝰ omoidios ſʒ materia ſeꝑata a coꝛꝑe vel magni tudine non eſt ſilłis vel diſſiłis alicui & cũ ex materia res generet᷑ ipſa non eſt indiuiſibilis. Tertia ↄcluſio. ſubiectuʒ augmetatõis nõ ẽ ĩ coꝛpoꝛeũ ⁊ ſine magnuu dine.pʒ pᷣmo qꝛ augintaꝰ reſpicit coꝛp Fʒ ſe.gũatõ ãt reſpicit coꝛpus ſm ꝙ naturale ſʒ ideʒ eſi copus ⁊ coꝛpꝰ narurale ſiue ſenſibile âtdem eſt ſubiectuʒ gñatõis et augmẽtatõis Su biectũ ãt gnatois n ẽ ſine magnitu die vr ꝓbatũ ẽ nec ſubiectũ augmẽ tatõis Scðdo ptzʒ ꝑ diffinitiones ma gnitudinis augmẽtatõis ⁊ diminu tiõis Augmẽtatio eniĩ eſt exntis magnitudinis addi⸗ tamentũ. diminutio vero eſt exñtis qntitatis minoꝛa⸗ mẽtuʒ ergo oʒ id qð augmẽtat᷑ vł diminuit᷑ hꝛe magni tudinez ⁊ ꝑ ↄns ſul iectũ augmentatiõis nõ eſt incoꝛ⸗ po:eũ ⁊ ſine magni tudine) ( Suſcitãdũ) In hoc ſe cundo capło (qð ẽ de his que ſpecialiꝰ ꝑtinẽt ad ma gnitudines) mouet alias duas queſtiones Pꝛiĩa vtrũ ſit poſſibile aliqͥd ꝓpꝛie angeri t Earguit᷑ ꝙ nõ ſuppoli co pꝛĩo illiꝰ (qð au et᷑ qulibʒ ꝑtẽ augeri Scðo ſuppo ſito ꝙ augmẽtatõ fit alqᷓ extriſeco adueniẽte et dimi⸗ nutio recedente t Tũc ſlic arguit᷑.ſi augmẽtio eẽt poſ ſibilis ipᷣa fieret adueniete aliq̊ extrĩſeco vel ergo coꝛ poꝛeo vel incoꝛ poꝛeo.nõ incoꝛpoꝛeo qꝛ dictũ ẽ ſtati ꝙ materia augmẽetatõts nõ ſeꝑat᷑ a magnitudine ipoſſi⸗ bile ãt ẽ a magnitudie materiã eẽ ſepatam.nec adue⸗ niente aliq̊ coꝛpoꝛeo qꝛ tũc duo coꝛpoꝛa eſſent in eodẽ? loco ⁊ fieret penetratio dimeſionum.niſi ei illð extrin⸗ ſecũ aduenies penetraret torũ coꝛpus qò auget no dli bet ꝑs aucti augeret᷑ NHec vʒ ſolutio ſi aliqͥs neget ſup politũ ⁊ dicat augmẽt atõeʒ bene fieri nullo ext rinſeco adueniẽte ſicut pʒ qñ ex aqua fit ger.ibi enĩ ꝑ rarefac tõeʒ fit aliqͥd maius nõ adueniente aliquo extrinſeco. Ad ꝓbandũ hanc ſolutionẽ nõ valere ponit᷑ hec cõ cluſio.qñ ex aqua fit aer nõ eſt augmẽtio pꝛopꝛie dicra ꝓbat᷑ qꝛ ĩ tali trãſmutatõe nihil auget᷑ ſʒ gñ atur enã aliqͥd eis ↄñe qꝛ nihil ẽ tale qð ſit hoc aliqͥd ⁊ ſubſtã tia in actu. Ilud ãt qdᷣ auget᷑ dʒ eſſe hoc aliqd ⁊ ſubz ſtãtia in actu ⁊ moueri ſub vtroq; termino ꝝ. t cõ⸗ — firmatur qꝛ in augmetati edz manere idez ſubiectuʒ. H an mixcione ⁊ poſt. coꝛpus at aiatũ cui aduenit cibus nendũ eſt ſcdᷣo ꝙ in eo qð auget᷑ duplices ſũt ꝑtes ſeʒ duz ẽe tertio ꝙ ptes carnis ⁊ oſſis pnñᷣt capi dupliciter. ½ ε 5 9 Folio cxxiüi ꝑ ſubiectũ intelligendo ſubſtãtiã in actu ſʒ in trẽu tatõe (ꝗᷓ ex aq fit aer) nõ ſic ẽ ergo Quali ergo debea t ſolui illud arg umerl parchirer equetibꝰ . d qſtio⸗ 3 neʒz vero rũdendũ eſt ꝙ ſic. Scðda qſtio eſt quid e illõ quod auget᷑ vtꝝ ſcʒ ſit cibadueniẽsvł coꝛpus cui ad uenit vel mebꝛũ vel totũ aggregatũ ex his ct videt᷑ ꝙ totũ a ggregatũ qꝛ ipſuʒ efficitur maius ſicut fit de aqua ⁊ vino ſi ↄmiſcentur ad inuicẽ Ad quã qſtiõeʒ rñdet᷑ ꝑ hãc ↄcluſionẽ.coꝛpꝰ aĩatũ( cui aduenit ciba) auget. Pꝛobat᷑ quattuoꝛ rõnib.pꝛĩa illud auget᷑ qd manet ideʒ añ trãſmutatõeʒ ⁊ poſt.vnde ſi vna gutra aq ponat᷑ ĩ vno vaſe vini non dicemus aqu augeri qe ipla coꝛrupitur ſʒ dicemus vinũ augeri qd manet ideʒ manet ideʒ q. S cda ro eſt a ſili de alteratõe qꝛ ſi caro calefiat aut frigefiat dicemus carnẽ alterari qᷓ manet ⁊ nõ paſſionẽ que coꝛrũpit᷑ ergo a ſili coꝛpꝰ aiatum qð manet dicit᷑ augeri ⁊ nõ cibi qͥ coꝛrũpitur. Tertia rõ illud auget᷑ in quo eſt pꝛincipiuʒ motus quãtum ad . motũ augmẽtatois ſʒ in coꝛꝑe aĩato ⁊ nõ in cibo ẽ pꝛi⸗ cipiũ mouens tali motu ſcʒ mouẽs ĩmobile ſcʒ aĩa &ᷓ. Quarta rõ id (qðᷣ aduenit alteri) ñ auget᷑ ſʒ mag il⸗ lud eni alterũ aduenit cũ augmẽtatio fiat aliquo ad uenieute ſz cibus aduenit coꝛpoꝛi? ingredit᷑ ißm ⁊ nõ ecõtra ̊ (Om̃ ͤt) In H ttio caplooñdit phe Ag Er ſe†2. Tor. — fit augmẽtatio eꝛ quo pnt ſolui qſtiões pᷣus mote . hñduʒ ergo ſolutõeʒ eoꝛũ deʒ ſuꝓponendũ eſt pꝛimo 7 ſer ſunt ↄditõis augmentatões ſcʒ tres affirmatiue ee tres negatiue/ pma eſt ꝙ lllius qd aget dubers auge 9 k., 21 L- — 7— E tur Gcdᷣa ꝙ auctũ añ augmẽtatom poſt manet i nüero Tertla ꝙ fit mediante extriſeco Quarta eſt a6 d 6 hoc ꝙ; fiat aliqua augmetatio nõ oʒ ponere vacuũ qðᷣ — auget Quita æ nõ fit mediante aliquo extriſeco incos t⸗ poꝛeo Sexto ꝙ ꝓpter augmẽtatõeʒ nõ opoꝛtet ponere duo coꝛꝑa in eodẽe loco eẽ Ad declarandũ &̊ modum ꝑ quẽ fit augmẽtatio ex ꝑte eius qð augerur Suppo⸗ . r e, 1 „gP„ NE onomiomere ⁊omiomere ꝑtes ãt onomiomere ↄponũ ſe. f ES tur ex ptiba omiomeris ⁊ augeni ad mutatiõeʒ eap iõö ad ondẽdũ qũo aliqd auget᷑ſ ufficit oſtẽdere qũo ꝑtes omiomere augent᷑ Ad hoc ergo declarandũ ſupponẽ . — Vno modo ſᷣm foꝛmaʒ. Alio modo ſᷣm materiã vn⸗/ *- ₰ V 49* 7 R de quelibet ꝑs carnis ſᷣm foꝛmam augetur non auteʒ 4 ð ita eſt de ꝑtibus 'm materiam imo ptiuʒ materialiũ alique adueniunt et alique defluunt Quãcunq; igi , tur ꝑtẽ augeri et adueniente alio ᷣm quidem ſpeciem eſt contingens 'm aũt materi non ẽ ↄtĩgens. et H des —2 claratur duobus exemplis Pꝛimũ ẽ magis remotu „ V A a pꝛopoſito et eſt tale ſi ̃m ſciſſuram aqua ꝑ do lum tranlſiret Aintraret aquã. ſꝑ aqua in doleo maneret aa dem ſᷣm ſpẽm et foꝛmã ſʒ non maneret eadem ſᷣm ma teriam ſic etiam in pꝛopoſito ꝑtes carnis ſᷣm foꝛmam manẽt eedem ⁊ augentur vel diminuuntur.ꝑtes autẽ ſᷣm materiam non manẽt eedem et ita nõ opoꝛtet eas augeri vel minni/ Secundum exemplum eſt pꝛopin? quius et eſt de ꝑtibus onomiomeris que ſemp manẽe ſm eandem ſpẽm figure ⁊ aliquid non aduenit vel de fluit. ſic etiã in pꝑtibus omiomeris ꝑtes ſᷣm foꝛmã acce pte manent eedem nõ autem ᷣm materiã Cauſa aũt pꝛopter quam magis notum eſt hoc de ptibus ono⸗ mimeris qᷓ; omiomeris ẽpt notioꝛẽ foꝛmaʒ ip̃aꝝ vñ ꝓpter h.i ꝓpter ignoꝛantiã foꝛme credimus in moitue . N Queſtiones pꝛimide generatiõe Sbonn eſſe carnẽ verã vel os ⁊ n manũ vel pedeʒ d ſciẽdũ oñs eſt falſaʒ d. ↄña ptʒ qꝛ nõ eſt poſſibile ꝙ quelibet mii, qt quo fiat augmẽtatio exꝑte illius qð auget ſi upponẽ ps aucti augeatur niſi nutrimẽtũ penetret coꝛpus 2lit ſ⸗ duz eſt qrto ꝙ coꝛpus aiatum augetur ⁊ fit maoius ad eſt penetratio dimẽſ⸗ ionũ Si ſit vng ps que penetret pitu e ueniente aliquo extrinſeco coꝛpoꝛeo ſcʒ alimeto ſibi cõ ſequit᷑ ꝙ ipſa non augetur cum nihil recipiat in ſe nu⸗ gol trario ⁊ diſiłi.qð ꝑ digeſtioneʒ alteraturꝛ tande tral trimenti Quarto pꝛohatur q tunc opoꝛteret nutrimę gelol . mutatur in ſubſtãtiã eius vnde illud qð de ipſo alumẽ tuz diuidi in tot ꝑtes q̃t ptes ſunt in eo qðᷣ auger l B ſleli to aduenit carni tranſmutatur in carneʒ ⁊ qdð aduenit eſt ĩpoſſibile cuz in eo (qð auger?)ſint in inite ꝑtes nõ ſo nit oſſi in os ⁊ ſic de alijs ideo manifeſtũ eſt illud qð au/ acctu diuiſe igit Die ſcðᷣo.qꝛ ſeqretur ꝙ id qdð au⸗ etouerie getur quodãmõ augeri a ſibi ſiłi ⁊ uodãmõ a diſſili gevoſta ugmẽtatoem eſſet in duplo maius q; pꝛius. norema Oiſſimiliquidã in pꝛicipio et ſimili in fine. vñ cib⸗ 3 hoc eſt falſuz igit᷑ ↄnña ptz qꝛ cuilibet ꝑti qntũcunq; ali noien (quo caro auget) in pꝛincipio ẽ in potentia caro ⁊ ac ſit pua aliqd adderet᷑ ⁊ ſic opoꝛteret nurrimetuʒ appli diphid tu panis vel vinũ.ex quo ipo cibo coꝛrupꝑto poſtea ge, cariita lõgũ ita latuz ⁊ ita pfundum ſicut eſt coꝛpus reing nerabitur caro.nõ tñ ẽ intelligendũ ꝙ ſit ibi genera / qʒð auget᷑.et ꝑ ↄñs ipᷣm coꝛoꝰ eſſet in duplo maius augnenn tio ſimpliciter dicta ꝑ quã generet᷑ aliquid ꝑ le et ſoli⸗ Fülsast Olic tertio Si angmẽtio elſet poſſibilis mnphun tarie exñs tãq; ens totale qꝛ tunc nõ eſſʒ augmentatio vel ipſa fieret m ꝑtes materiales vel foꝛmales.nõ bm gauäuis . ſz generat aliqd carnie vel oſſis ↄiũctum et vnitũ alj⸗ ns mareriales ſicut patet in textu. nec ſ̃m ꝑs foꝛmales 1getei teri vt inde talis caro ſit maioꝛ qᷓ; caꝛo pexñs. dicrum qð ptʒ pꝛimo q ille ꝑtes defluũt.ptʒ ſcdᷣo 92 nõ ſolum dicingun eſt igitur ſeoꝛſum ⁊ diuiſim qũo fit augmẽetato ex pte foꝛma efficit᷑ maioꝛ ſʒ etiq materia poſitũ alias enĩ fetlidit coꝛꝑis qð auget᷑ ⁊ alimẽti qð auget. Sʒ ad ſciend um opotteret oliqd foꝛme eſſe ſine materia. Dic qrto. giretde qũo fiat ex ꝑte eoꝝ ſimul ſuwponedum eſt qͥnto ꝙ qſi Si auginctatio ect poſſibilis vłiliud (qu auget) ma ſcbian. . . totus modus augmẽetatiõ is haberi pẽt ꝑ duo exepla neret idẽ an augmetatõeʒ ſicut pꝰſi ſic tunc nõ augmẽ litrien os. e n. pꝛlmü elt de cibo digeſto qui miſcet coꝛpi qᷣ augetur taret imo potius gñeret vel coꝛrapetur. nõ põt dici ꝙ eteni DDo⸗ e ic modica aqua miſcetur multo vino ita ꝙ vinũ ma ſic qð ptz pꝛio ſit eni id qð auger a ⁊ ꝑs adueniẽs ſit b onnrc neat ⁊ poſſit illam aquã in vinum ↄuerteret ita coꝛpꝰ tuc un augmetaloez id oð auger eſt a ꝛ poſt ipm no eſt gieri Sr. A aaiatum ouertit cibuʒz ſibi addituʒ in ſui ſi ubſtatiã Se aſʒ a ⁊ b. ergo ipm nõ eſt ide anñ poſt. Pz ſcdᷣo qꝛ nec ra, cũdũ erdeſic ignis ligna ſibi afpoſita cõburit? zuer mayent eede btes mater lales imo defluüt ſicut diat nn tit in igneʒz ⁊ ſee fit maioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ Sic enĩ coꝛbus phs nec foꝛmales qꝛ foꝛma nõ migrat de materia ĩ ma ninin vᷣtute amme ↄuertit in ſe cibuʒz et inde figuraf.E ſt en teriã nec eſt ſine materia ergo no manet ideʒ totũ Ptʒ ſupuni Differentia qꝛ ignis genitꝰ ex ligno nõ ꝑmiſceĩ igni pce tertio qꝛ eodẽ modo poſſet dici ꝙ nũc eſſet iqẽ ſecana icetan denti ſm ꝑres mi nutas ſʒ ſᷣn ptes notabilis qᷓntitatis q fuit ante cẽtrũ annos eo ꝙ; etiã habet ꝑs ſibi inuicez ran⸗ vel ignis pexũs exalatur ⁊ aliud ſequiĩ ⁊ ideo bñ dice ſuccedentes ſicut habuit ante centũ ãnos in ſiłi. figu⸗ m gu bafin exemplo de igne nõ eſſe augmẽtatiõeʒ ſʒ potiꝰ ge ra ⁊ diſpoſitõe qð tñ falſuz eſt qꝛ ꝑtes ſecane flute añ nud neratõeʒ. Ad ↄpandũ ãt augmetatõeʒ ad alias mu⸗ centuʒ annos ceties ſunt coꝛrupte in mare Et hoc con t nn tatões ſupponẽduʒ eſt ſexto ꝙq augmẽtatõ ↄuenit cum firmatur qꝛ ſi eſſet ides ſecana ſeqretur ꝙ coꝛruptibile a gnatiõe qꝛ ſicut nõ generat᷑ aliquid aliud a pri era etig poſſet naturaliter ꝑpetuari qð eſt ↄtra ohᷣm diccẽtẽ ꝙ Gnr am nõ auget᷑ qntũ vłe. (õuenit etiã cum mutritiõe ome coꝛruptibile de ncciĩtate coꝛrũpet. et ſitr idẽ poſſʒ w cx eodẽ cibo fiũt augmẽtatio ⁊ nutritio q;uis ſᷣm aliã bis generari. Nã ſecana qᷓ fuit ante centuʒ annos tũc adi et aliã rõ neʒ. dicit᷑ eni ex eo fieri augmẽtatio ꝓ q̃nto ẽ fnit genitus ⁊ nunc iterũ generaret᷑ cũ qdᷣlibet pẽdaleꝛ n nc in Poria caro qᷓnta ⁊ nutritio pꝛo ns n potentia qlibet ꝑs eius exeat de fontibuts. Eſ pbusi ne EEEEEEEEaaro Dit aut augmẽtio a nutritione qꝛ qᷓ; diu auctaʒ 2 „ zus i Bimt ð e viuit nutritur nõ ãt ſꝑ auget᷑.nutrit᷑ eĩ qͥs quouſq; ſer - 2 0 P P O ſi 5 textu Pꝛo ſo ſtari uatur in natura ſua.augmẽtat᷑ ãt nõ ſemꝑ qᷓ;diu enim JN1 — 1 lutio ne qſtio miel coꝛpus põt in ſe cibuʒ cõuertere tã diu nutrit᷑ er hocẽ nis ſoluendeſequũtur qtuoꝛ queſtiones. n qᷓ; dui eſt in eo vita ſʒ ſolũ nutritur tã diu q; dui pᷣt cõ „ 44 enkftre uertere in ſuam ſubſtãtiam plus de nutrimẽto qᷓ; ſit Ou Ee 10 Penma aſfee⸗ de ſua deꝑditũ.in fine aũt vite virtus coꝛpis debilita —oYNEE„N . — Amo tur ita ꝙ nõ põt amplius tãtuʒ ↄuertere de nutrimẽèVtx augmẽtatio ⁊ diminuto ſint mutarões a ſe ĩuicẽ ſonn to in ſui ſubſtãtiã qᷓntũ eſt deꝑditũ ⁊ ideo tunc non fit ⁊ꝛ ab alijs ſpeb⸗ mutatõi s diſticte ꝓ cuiꝰſ. olutõe At le ergon augmẽetio ſʒ diminutõ Et ẽ ſiłe ſicut de vino cui pᷣt tã tẽde pꝛimo.ꝙ ſicut dicit᷑ in textu ꝙ augmẽtatio ẽ pᷣex ſchuktpi⸗ tuzʒ de aqua ĩfundi ꝙ eſt modice actitatis iſtentis magnitudinis additamẽtũ.diminutõ vero ẽ hed 5+t,ae 1 Perutis magnitudinis minoꝛamẽtũ. Iſte ſunt diffini nne ife E 0 C6 U DOt! um tões gnales augmẽtatiõis ⁊ diminutiõis.q ãt veller S . —— , „ „„, Ppꝛe diffinire diceret ꝙ augmetio eſt Zuerſt. io nutrimẽ tarnll VWugmẽtatio ſit poſſibilis. Et arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ qꝛ l in ſubſtãtiã aliti facta ab aĩa p aetoeʒ caloꝛis naru Nn tunc qlibet ꝑs alicuiꝰ cotiꝰ augeret᷑ vel nulla vł aliidq rat vt viuẽs debitã attĩ at qntikatẽ hec diffinitõ da Unsſocls ⁊ aliqua nõ.nõ nulla qꝛ tunc ipſa non augentur nec ali turp qᷓ̃tuoꝛ cauſas Eauſa eĩ foꝛmalis augmetatõis ẽ elain qua ⁊ aliqua non qꝛ nõ eſt maioꝛ rõ de vna qᷓ; de alia ↄuerſio cuius materia eſt nutrimetũ et ipſam efficit Hõ qubet q pʒ pꝛio qꝛ aliq ꝑs eiꝰ(qðᷣ auget) dimi⸗ aia pꝛicipalit᷑ caloꝛ ãt naturalis iſtrumẽtalit᷑. ⁊ eiꝰẽ Q nuitur ſicut pʒ ſi aliq habeat aliqð menbꝛu palicicuz finis vt viuiẽs attingit debitã qntitatem Ox quo pʒ hnõ auget᷑ Scðo ꝓbat᷑ qꝛ ĩ nutritõe nõ qlibet ꝑs nu diſtinctio au gmetatols que ſepe ſolet dari. Ham aug n tritur ergo nõ quelibet ꝑs aucti auget Cʒ ↄna qꝛ aug mẽtatio vno modo accipitur vt ſe extendit ad quãcũ laſcih meẽtio pᷣſupponit nutritiõeʒ Dꝛobat᷑ frio q; ſi qlibʒ ꝑs q; additiõeʒ alicuius pexũte alijj/ qð eſt eiuſde ratio⸗ dlend augeret᷑ tunc penetratio dimeſionuzʒ eſſet poſſibilis ſʒ nis cuʒ illo et ſic dicmus albedinẽ augeri cũ intedi . Nand egiin mckegihi Pintg, n Den E ſii irsnill ing uinttdi meGhn fempble Hn iig nzmdes ie rnisle Sinboi nnprb worrqſi 65 iest tit Girif mnnift frin MN AAs tu nnisl planm cen i ich⸗ Grae Nadgrich itino nain Areſtotelis Scðo mõ accipit᷑ pꝛo maioꝛatõne qᷓntitatis ſiue ſit cõ tinua ſiue diſcreta.⁊ ſic dicimꝰ nũerum augeri cum ſibi addit᷑ vnitas vel alius nũerus.Tercio mõ acci⸗ pitur pꝛo maioꝛatõne ↄtinui fcã ſine additõne vel cuʒ additõne.⁊ ſic rarefactio eſſʒ augmẽtatio.QO.uartoꝰ uccipit᷑ pio maioꝛatõne facta ꝑ awõem ſiłis ↄuerlſi in ſile.⁊ ſic dicimꝰ ignem augeri ꝑ apõem lignoꝝ. Qui to accipit᷑ pꝛio maio:atõne q fit ꝑ aduẽtum nutrimeti. et ↄuerſionẽ eius in maioꝛes ꝑtes qᷓ; ſint nepaͤſte ac tionem caloꝛis naturał.⁊ ſic ſolum accipit᷑ hic. NHam alij mõi augmẽtatõnis nõ ſtꝭ pꝛopᷣe ſᷣm modũ loquen di phᷣi.Iſto ſuꝓpoſito reſpondet᷑ ab aliqᷣbus ad q̃ſtio nem.ꝙ quãuis augmẽtaꝰ nõ ſit generaꝰ illius quod augmentat᷑ tamẽ augmẽtaꝰ eſt realis generaꝰ qꝛ ẽ ge nera partꝭ ſubñe maioꝛis qᷓ; ſit deꝑdita. Dõm eſt tñ ꝙ quãuis ad augmẽtatõeʒ requirat᷑ motus localis 2 generaꝰ ⁊ coꝛrupꝰ ⁊ etiã vera nutritio ipᷣa tñ realiter diſtinguit᷑ ab oibus illis. Ptʒ ſic.quia iſti motus ſtę realit᷑ diſtincti qui ſtꝭ ad fminos realit᷑ diſtinctos.ſic aũt eſt de gñatione ⁊ augmẽtatõne.nã generaꝰ eſt ad ſubñam.augm̃taꝰ vero ad qntitatẽ.⁊ alterao ad qua litatẽ.⁊ motus localis ad vbi que ſicut ałs pꝛobatuʒ eſt realit᷑ diſtin guunt᷑ a ſe uicem Dðmẽ vlterius ꝙ rarefcĩo nõ eſt augmẽtaꝰ pꝛopᷣe accepta. Naʒ ad h̊ ꝙ fiat augmẽtaꝰ requirit᷑ additio noue qntitatꝭ ⁊ no⸗ ue ſubñe.hoc aũt non requirit᷑ in ipᷣa rarefcõne.ĩmo ſi cut dem̃ eſt in ph̊ᷣico auditu qᷓntitas põt fieri maioꝛ ⁊ miĩoꝛ ſine additõ ne noue q̃ntitatꝭ. Et hoc põt ꝓbari ſupponẽdo ꝙ vna poꝛtio aeris pedalis rarefiat pᷣmo ſi ue pſᷣm quãlibʒ ꝑtem quouſq; fiat bipedalis. Tũc ar⸗ guit᷑ aut noua qntitas ſuꝑuenit aut nõ.ſi nõ habet᷑ in⸗ ventũ.quia ſi nõ coꝛrũpat᷑ quãtitas pᷣexiſtens tũc cuʒ quelibʒpars ipᷣius aeris rarefiat opʒ vł ꝙ nõ adueĩat noua qntitas vel ꝙ due qntitates ſint ſimul in eodem ſi em̃ adueĩat vni ꝑti.noua eadẽ rõne adueĩat olbus Sligit᷑ non coꝛrũpat᷑ pᷣcedens erũt due in eodem.Si aũt coꝛrũpat᷑.aut hoc erit in inſtãti.aut in tꝑe.Nõ in inſtanti qꝛ aut noua qntitas in eodẽ inſtãti induceret᷑ autnõ. Si in eodẽ.vel erit maioꝛ.vtl mioꝛ.vel equał. Simaioꝛ vł mino: ergo coꝛpus cõtinens mouebit᷑ in uvnſtanti ⁊ etiã coꝛpus ↄtentũ.⁊ in illo inſtanti acquirʒ maiaẽ locum vel mioꝛẽ qᷓ; pꝛius Si equalis ergo nõ eritaarefcõ Si in alio inſtãti ergo in tꝑe medio matia erit ſine qᷓntitate.Si aũt acquirat᷑ in tꝑe ꝑtibilit᷑ ⁊ ſuc⸗ ceſſiue.aut hoc erit ſᷣm ꝑtes inteſiuas aut extenſiuas. Nonpᷣmũ.qꝛ qntitas nõ intendit᷑ neq; remittit᷑. Nec ſcᷣm.quia eque pᷣmo rarefit ſᷣm quãlibʒ ꝑtem extenſi ue.ergo nõ pꝛius rarefit in vna ꝑte qᷓ; in alia. O(x quo ſequit᷑ pꝛimo.ꝙ ſi poꝛtio aeris pedalis rarefiat.etiaʒ vſq; ad q̃ntitatẽ centuʒ pedum ſine additõe noue ma terie.tñ remaẽbit ſꝑ pᷣciſe eadẽ q̃ntitas qᷓ;uis nõ eqlis Sequit᷑ ſcdᷣo.ꝙ cũ p rarefcõem nõ acqrat᷑ noua quãti cas ꝙ nulla noua entitas acqrit᷑ niſi locus vł ſitus Se pe tñ ꝓbabilit᷑ ⁊ melius dem̃ eſt ꝙ non ſolũ acqͥrit᷑ no uus locus vł ſitus.ſed etiã noua qntitas ſine additõ ne alicuiꝰ noue ꝑtis mat᷑ialis. Queſtio ſecunda Vtyꝝ augm̃ta fiat ſʒ ꝑtes foꝛales ⁊ nõ ſʒ ptes mat᷑ia des ſicꝭ ðᷣt pꝑh̊s ĩ textu Hðʒ ꝙ ſic. Sed dubiũ eſt qͥd in telligat p h̊s ꝑ ꝑtes matiales ⁊ qͥd ꝑ ꝑtes foꝛales. Vnñ dicũt qͥdã ꝙ phus ꝑtes qntitatias foꝛe vocat ꝑtes ſᷣm Folio cxxpv. foꝛmã.⁊ ꝑtes qᷓntitatias mat᷑ie vocat ꝑtes ſʒ materiöᷣ tã em̃ matia qᷓ; foꝛa eſt qntitatie extẽſa ⁊ hʒ ꝑtes qᷣnti tatiuas ipᷣam integrãtes. Sʒ hoc nõ videt᷑ veꝝ.ph̊s em̃ videt᷑ dicere ꝑtes ſʒ foꝛmã maẽre eaſdẽ añ gñatio nẽ ⁊ poſt.nõ aũt ꝑtes ſpᷣm materiã.Sʒ ſi rñſio erat vᷣa nõ manerẽt plus ꝑtes ſᷣm foꝛinã qᷓ; ꝑtes ſᷣm materiazʒz. eo ꝙ nec foꝛa nec pꝑtes qᷓntita tie foꝛe pñt ꝑ ſe ſubſiſtere nec trãſire de mat᷑ia in materiã. Mlij vᷣo dicũt ꝙ ph̊ᷣs per ꝑtes ſᷣm foꝛmã intelligit ꝑtes foꝛme ſubalis.⁊ pex ꝑtes ſʒ materiã ꝑtes matie.ꝑtes aũt ſᷣm foꝛmã augmẽ tant.⁊ nõ ꝑtes ſᷣm materiã.qꝛ foꝛa pᷣexiſtens in coꝛꝑe añ aduentũ nutmenti ſine gñatõne ſubñali fit ſᷣm ali⸗ quã ꝑtem ſui in matia nutmenti. Sed hec opiĩo ſimi⸗ liter nõ videt᷑ vera.quia ſᷣm eã pars foꝛme infoꝛmans pꝛius materiã deſinetẽ reuerteret᷑ ad materiã reſiduõ. ⁊ ſic foꝛza mouerz ſe localit᷑ ſine mat᷑ia ⁊ trãſiret de ſub iecto in ſubẽm qð eſt ↄtra naturã foꝛe educte de potẽ tia mat᷑ie. Alij vᷣo dicũt ꝙ ph̊s ꝑ ꝑtes ſᷣm foꝛmã intel ligit ꝑtes etherogeneas q̃ certas figuras ſibi det᷑mi⸗ nãt. Partes aũt omogeneas vocat matiales quia non niſi in ꝑtes qᷓntitatĩias ⁊ eiuſdeʒ rõnis diuidunt᷑.talis aũt diuiſio ẽ diuiſio ſᷣm materiã. Sed hec opĩo mani feſte ſt ↄtra phᷣm.qͥ ponit ꝑtes omogeneas pᷣus augeri etherogeneas nõ augeri niſi ad augmẽtum ipᷣaꝝ Ot᷑⸗ ta eſt opinio alexãdri ponẽtis huidum ra dicale in a⸗ nimali remaẽre.huĩdum aũt cibale fluere ⁊ defluere ꝑtes aũt huĩdi radicalis ſtꝭ ꝑtes ſᷣm foꝛmã.quia ĩ ip ſis fozata eſt ⁊ radicata aia.Sed ꝑtes huĩdi cibalis dicunt᷑ matiales vel ſᷣm materiã qꝛ in eis nõ radicat aĩa neq; opʒ aĩal coꝛrũpi ad coꝛruptõeʒ ipᷣaꝝ.Ouin ta opinio ðᷣt ꝙ nõ opʒ ymaginari eẽ alias ꝑtes qs phᷣs vocat ſᷣm materiã ab his qs vocat ſᷣm foꝛmaʒ ſtꝭ em eedẽ.nã eo mõ quo coꝛpus aĩatũ manʒ idem ſibi att⸗ buit᷑ augeri ⁊ nufri.eo modo quo nõ manʒ ideʒ ab eo remouent᷑ illa. Coꝛpus aũt aĩatum nõ manʒ ideʒ ſᷣm matiam.i.ſᷣm ydemptitatẽ mat᷑ialẽ ⁊ totalẽ.ſed manʒ idem ſᷣm foꝛmã.i.ſᷣm vdemptitatẽ ſpecificã vna cum cõtinua ſucceſſione ꝑtium adueniẽtiũ ⁊ defluentiũ ꝓpt᷑ quã ↄtinuatõeʒ ei attbuit᷑ qͥd modus ydeptitatꝭ ma terialis.Sexta opio dicit ꝙ ph̊s ꝑtes ſenſibiles ꝑ ſe ⁊ ſeoꝛſum vocat ꝑtes foꝛales ſiue actuales que hñt ptã tem actuãdi ⁊ mouẽdi ſᷣſum.ꝑtes aũt pꝛopt᷑ ꝑuitateʒ inſenſibiles tales ꝙ ſeoꝛſuzʒ ſũpte non pñt imutare ſen⸗ ſuʒ vocat matiales vel ponña. Etles hec opio videt᷑ eẽ ꝓbabilioꝛ.quelibʒ em ꝑs ſenſata ma nʒ eadẽ ⁊ cuilibʒ tali adueĩt aliqͥd. ⁊ ab ea aliqd defluit.ideo auget᷑.ſʒ nõ q̃libʒ ꝑs inſſibilis maẽt.ĩimo multe accedũt ⁊ mul te refluũt ideo nec cuilibz iſtaꝝ aliqͥd aduenit.eſſʒ em̃ penetraꝰ dimẽſio ꝰ nec qlibʒ eaꝝ auget᷑ Et hec videt᷑ intẽtio ph̊i ponẽtis vnã ↄditõnem augmẽtatõis.⁊ ðᷣt Adhuc aũt ꝙ qdᷣcũq; ſignũ ſſatũ aut mag aut minꝰ gñatũ ẽ.quaſi dicerzʒ ꝙ qlibʒ ꝑs ſenſibił (que auget᷑ vel diminuit᷑) fit maioꝛ vel minoꝛ Queſtio tercia. Vtx illð(qð augmẽtat)maneat vnũ ⁊ idẽ nũero poſt aug mẽtatõeʒ ⁊ añ. D ðʒ ẽ ꝙ lie.ſi em̃ nõ manerʒ idẽ nũero tũc nõ augmẽtaret᷑.ſʒ aut gñaret᷑ aut coꝛrũꝑet᷑. Seq̃ret᷑ etiã ſcdðo ꝙ augmẽtaꝰ nõ eſſʒ motꝰ cũ ſubẽm motꝰ dẽat maẽre idẽ nũero añ trãſmutatõeʒ ⁊ pꝰ Seqᷓ ret᷑ ʒꝰ ꝙ iſte minꝰ ſoꝛs nõ eſſʒ diſcretꝰ eo ꝙ ipᷣe ſine no ua impõne poſſz diuerſa ſcare. Seq̃ret Sto⸗g nullꝰ . 1„ „ 3 — Queſtiones nĩrm eſſz baptizatꝰ.poſt ẽ baptiſmũ ſumꝰ augmẽta ti ¶ Et ſi arguas. qũo hoc ẽ poſſibile ꝙ aliqd augea tur ⁊ tñ qlibʒ ꝑs eius fluat ⁊ defluat ⁊ noue ptes ad/ ueniãt. ¶ INidet᷑ em ea dẽ rõne ꝙ ideʒ eſſʒ ſecana ꝑiſius qui fuit an mille ãnos.⁊ ideʒ aer in ſpera aeris qͥ fuit ab et᷑no ſi mũdus ponat᷑ et᷑nus.qð ſi ↄcedat᷑ non pote⸗ rit ſaluari qũo aliqð coꝛruptibile poſſʒ ꝑpetu ari qð ẽ ↄtra phm. Ad hoc rũdent aliqͥ. ꝙ idẽ nũero põt acci pi tripłr. ⁊ m hoc etiã idem nũero maere põt intelligi triplicit᷑. Elno mõ illud vðꝛ manere idẽ nũero cuiꝰ oẽs ꝑtes manent nec aliquã ꝑtem de nouo acqͥrit.⁊ tale ðꝛ manere idẽe nũero totalit᷑.⁊ ſic dicimꝰ celuʒ eſſe idẽ nu mero qð erat añ mille ãnos. Gcdo mõ dicit᷑ maere idẽ nũero cuiꝰ pᷣncipalioꝛ ꝑs manʒ.⁊ hoc ẽ manere ideʒ nu mero ꝑtialit᷑.⁊ hoc mõ ſoꝛtes q;diu viuit manʒ idem nũero.nam q;diu viuit aĩia manz eadẽ in eo Tercioꝰ dicit᷑ aliquid manere idẽ nũero pꝛopt ↄtinuatoeʒ ptiũ ſibijnuicè ſuccedentiũ in eode oꝛdine diſpõne ⁊ figura ⁊ hoc mõ ſecana eit idem nuero qui erar an millean⸗ nos quãuis qdam ꝑs eius(ꝗ fuit añ mille ã nos)foꝛte ſit coꝛrupta. Auilibʒ iſtoꝝ mõꝝ, ſufficit ad hoc ꝙ ali qͥs fminus dicat᷑ diſcretꝰ. in augmẽtatõne aũt pꝛope deã de qua ẽ hic ᷣmo non manʒ ideʒ nũero añ ⁊ pꝰ pꝛi mo mõ.in augmẽtatõne aũt hoĩs bene manʒ ide nũe⸗ ro ſcdᷣo mõ.⁊ ſᷣm illũ modũ dicimꝰ ſecm̃ petꝝ eſſe in ce⸗ lo cum ibi ſit ſola aĩa eius que fuit eius pᷣncipalioꝛ ꝑs in alijs aũt aiatis manʒ idem añ augmẽtatõem tcioꝰ 2 nõ pmo nec ſcdᷣoꝰ Alit᷑tamẽ rñdet᷑ ⁊ meliꝰ.ꝙ quia Frorn nonẽ ſue ꝑtes.ſed dicit fciam entitatẽ realit᷑ diſtin ctam a ſuis ꝑcibus ſimul ſumpt⸗ ideo q;uis in augin tatione adueniũt noue ptes. tamẽ manʒ idem to añ augmẽecatoõem ⁊ poſt. Cum igit᷑ aeguit᷑.poſito ꝙ ſo ⁊ẽs nũc exñs ſit a.⁊ ꝑs ſibi adueniẽs ſit b. arguit᷑ ſic.ſoꝛs ẽ nũc a ⁊ b ⁊ pus nõ erat a ⁊ b.ergo nõ eſt idẽ ſoẽs nũero qui pᷣus fuit. Negã da ẽ minoꝛ. qꝛ dicit᷑ ꝙ ſoꝛs nũc eſt a ⁊ b. to h em nõ eſt ſue ꝑtes ſcę in pᷣmo phicoꝝ detmia tum ẽ At ſi arguat᷑ vltra ſoꝛs pꝛius erat a ꝑ caſuʒ 3 2 nũc nõ eſt a qꝛ ſibi ẽ aliquid additũ ſcʒ b.eſt ergo ali —— quid agaregatũ exa ⁊ b. ⁊ per ↄ ñs nõ ideʒ quod pᷣus — lcnen⸗ 5 ſoꝛs ⁊ b qð eſt manifeſte negandũ. Vł coceſſis oibus 8 nüuero. qui pᷣue fuit Queſtio quarta. ueniẽs b ideʒ eſt dcũ ſoꝛs eſt a ⁊ b. ac ſi diceret᷑ ſoẽs eſt iſtis poſſit negare ↄñtia. nõ ein ſequit᷑ ſoꝛs eſi pus ho albus.⁊ nuc no eſt hõ albus ſed niger.ergo nõ eſt ideʒ ri 7 7 79s iuxta ſe ĩuicem exñtiũ cuilibʒ ꝑti vniꝰ ĩmediate ↄiun⸗ gi aliquã ꝑtem alteriꝰ.eſſz em̃ penetraꝰ dimſonũ. Attẽdequarto.ꝙ nõ põt fieri augmẽt niſiꝑ ad Anencu alicuiꝰ coꝛꝑis. Ex iſtis infert᷑ pᷣmo.ꝙ nõ pt ſi ri augmenta niſi ꝑ hoc ꝙ aĩa cum heat Reebleae 7 Aros p enos aere vł fumis vl aliquo coꝛpꝑe ſubtili quos i de generatõe poꝛos ſubintrat alimẽtum. ⁊ poſtea ꝑ altationẽ viuen augmencat aut nutrit le aĩam hoĩs augeri cum hõ augmentat᷑. Ptʒz ſe cðo. qꝛ ſi quelibz ꝑs augeret᷑ opʒ cuilibʒ ꝑti coꝛpis adueire ali/ 4quod coꝛpoꝛeũ.⁊ hoc nõ poſſ fieri ſine penetratõe 6 menſionũ ſicꝭ ptʒ ex dcĩs.ſequeret᷑ etiã ex hoc ꝙ qũcũ q; aliqͥd augeret᷑ fierz in duplo mai? q; pꝛius Ter⸗ cio infert᷑.ꝙ nõ põt fieri augmẽtaꝰ niſi ꝑ hoc ꝙ alimen⸗ tum intrat venas aut poꝛos. Si em aliter fierz opterz ꝙ fierz ꝑ diuiſionẽ coꝛpis ⁊ ſic eſſʒ tolleroſa.vel opte⸗ ret ꝙ ellz penetraꝰ dimẽſionũ. Ita autẽ eſt ꝙ coꝛpꝰ qð auget nõ eſt vbiq; poꝛoſuʒ.aliter em̃ ipᷣm eſſz tomx inſo lidu. Ponaĩ ergo ꝙ ꝑs nõ poꝛoſa ſit b. tũc ad mediuʒ eius no ꝑtingit alimẽtũ.ergo tũg eſſʒ penetraꝰ dimẽſio num. ̊ᷓ media ꝑs b nõ auget᷑ ⁊ P 2ns nõ qlibʒ ꝑs auge tur. Poſſzʒ ergo hoc coꝛrelariũ ↄfirmari ꝑ autoꝛitateʒ pbi qua ðᷣt. ꝙ ꝑtes ſm materiã nõ augent᷑.eo ꝙ fluüt ⁊ refluũt OQuarto infert᷑. ꝙ poſſibile ẽ aĩal augeri ⁊ tñ aliqs ꝑtes eius notabiles diminui ꝑ violentiã aut in firmitatẽ vt manũ vel pedẽ. Et ex hoc infert᷑ vltra.ꝙ quia ãboꝝ que augent᷑ nõ q̃libʒ ꝑs notabił auget᷑.me dulla aũt in ipᷣis nõ auget᷑ ad augmẽtationẽ ipaꝝ.im mo potiꝰ diminuik. Dom eſt ergo ad q̃ſtionẽ.qꝙ cũ dicit᷑ eius qdᷣ auget᷑ quãlibʒ ꝑtem augeri. hoc dẽt ſic intelligi ꝙ aĩalis qð auget᷑ quedib⸗ ꝑs qntitĩa notabi lis ſana ⁊ bñn diſpoſita auget᷑. Ex iſtꝭ viuentꝭ fit ꝑ iuxta ponem qitcitata ad Herente rc iͤti tatem pexiſtentẽ.nõ ta me reqᷣrit᷑ iuxta poſitio.ĩmo re⸗ quirit᷑ ↄuerſio nutrimẽti in ſi ubñam ſilem ſubñe nutri ti. QAt ſi dicas. qũo ergo aĩal nõ ſꝑ auget᷑ cũ ſo nutrit᷑ qOödiu viuit.DHðm ẽꝙ nõ opʒ viuens q;diu viuit nu triri cũ caloꝛ natalis poſſit in tm̃ deficere ꝙ non poſſit ſubũalit᷑ ↄuertere alimẽtũ Si tñ loqͥmur de aĩalib⸗ que reqrũt ad vitã ſuã natalem caloꝛẽ ⁊ multũ ſangui nem. ſic ſty hoĩes equi ⁊ boues ſp requirit᷑ caloꝛ nata⸗ lis circa coꝛ. cui ↄiunctũ eſt nurmentũ vt ſanguis vel püoꝛes. ⁊ iſte caloꝛ ſꝑ agit i iſtud nurmentũ vſq; ad fi⸗ nem vite. ſi ſaltem ſit alicuiꝰ notabił qntitatis Ot ſi dicas ꝙ pꝛope inſtãs moꝛt hũoꝛes hꝛent tin domi niũ ſuꝑ caloꝛẽ naturalẽ ꝙ nõ repaterent᷑ a ealoꝛe ſed ex tinguerẽt im. Oico.ꝙ phs etiã voluit dicere ꝙ vi⸗ Vtyꝝ eius (qðᷣ auget᷑) q̃libʒ ꝑs augeat᷑. Pꝛo cuiꝰ ſolu uẽs nõ põt ali en erete . S. JESangear- iꝰ ſolu uẽs nõ põt aliqͥ notabili tłꝑe viuere qin nutriat᷑.ſic eſt tone l 3 tẽpus vniꝰ melis vel vniꝰ? ãnl. Ptz loluꝰ pᷣterq; ad eentialiby vel ſubi S . . F lib? ofirmatõem tcie.Ad quã dᷣm eſt. ꝙ oẽ coꝛruptibile Fi aiarönalt cris, ſecl ſaln de ptibus integralibꝰ Saia rönalis no auget ad augmetatõem hoĩs cuz de nccitate coꝛrüpect. no totalit ſed ſucceſſiue qutũ ad ipᷣa nõ ſit quãta ⁊ exteſa. Sitr etiam ẽ de alijs foꝛmis aĩmatis que nõ ſtꝭ quãte ⁊ extenſe.manifeſtũ em̃ eſt ꝙ nõ augent ſi nõ ſint quãte ⁊ extẽſe Adhuc ppe nõ dent dici augeri qᷓ;uis poſſint maioꝛari.nõ em ↄuertit᷑ ali⸗ quid nutmeti in ſubñam ipᷣius foꝛme Attẽde ſcdo. ꝙ impoſſibile eſt coꝛpus adueniẽs penetrare illud cui adueit.nõ em̃ eſt voſſibił penetraꝰ dimẽſionũ.qͥd aũt ſit penetraꝰ dimẽſionũ alibi paruit Attede tercio. ipoſſibile eſt es vacuũ.⁊ iĩpoſſibileẽ duaꝝ coꝛꝑeitaꝰ ꝑtes ſuas.eſſʒ em abſlurdũ ſᷣm eũ ꝙ totus ignis. vł to⸗ tus aer poſſz coꝛrũpi. Vd aliã ↄnam ðꝛ.ꝙ nõ valz ſe cana em̃ qui nõ eſt genitꝰ añ mille ãnos nec poſtea pl⸗ genitꝰ eſt. quis em quelibz ps pedalis eius ſit genita circa centũ ãnos.nõ tamẽ pꝛopt᷑ hoc ſequit᷑ poſitum Nec ex boc ſequit᷑ ꝙ gibet ꝑs eius ſit citra centũ an⸗ nos. genita eſt em medietas eius q̃ pꝛius fuit nec ẽ de nouo genita . , (Quoniã aũt pꝛimũ de materia ⁊ de vocatꝭ ele⸗ bet (qdð auget᷑) quelibʒ ꝑs auget᷑. Ptʒ pᷣmo.qꝛ nõ opʒ “ — — entis , fmminatpt Pluli in h imningi⸗ Patzquis lione nee ceſan? ada daoelulo Ntzulatat liat nonn Not noim . iſtcel Aioese e ſoren Sck Iilat piſin zms dassß Cdltont Radicunt erüribom denalntcn diitia. baeragen uensimet genspoß upatik es 1pan podicktg dubtmt turgſic ſymnobili hoſttaa lotirmafti aplidopr⸗ oy rnnoi nouisinob lei dicifabe⸗ mnunenodi tnöͤunqp⸗ Wenos ſed (Det⸗ Ilhot ſener diui Nipaniqui 0 gſcrlzaugti⸗ Atpaſſtton fine vel⸗ nhäpan erungunt lruninsi uuliet z Vocritid Aſeſtge lefminnen rumJ RN egircc batiini Mmickgay . miemn ⸗Ire nce W tiint Piltaſtoe uck dͤgnunt õ NR S= ☛ 1 „ . eeA W mmin 4 i Nan mncntn N bljtns mmtiadorſut Ue iwut nungt i umilii e'jen⸗ 13 ummhnbl ſriammt 240itõnes requirũtur. Pꝛia. ꝙ illa(que ſet è 4 ctu patictis. 2 no dicitur patiens pꝛope niſi ſᷣm paſſio Aljrxeſtotelis mentis ⁊c.) In hoc tercio tractatu huiꝰ libꝛi de terminat philoſophꝰ de tactu. ⁊ habet tm vnum capi⸗ pitulũ in quo ponit᷑ hec pᷣma ↄcluſio. In hoc libꝛo de termiandu eſt de actõne ⁊ paſſione mixcione ⁊ tactu. Patʒ quia gnaꝰ ⁊ coꝛruptio nõ pñnt fieri ſine actõne ⁊ paſlione.nec actio ⁊ paſſio ſine motu⸗⁊ licè tactus ẽ ne ceſſariꝰ ad actõem ⁊ paſſionẽ ita ad mixtio nẽ. Secun da ↄcluſio.inter pꝛedcã pꝛius ẽ det᷑miandũ de tactu. otz quia tactus int cetera ẽ cõioꝛ. Lactus aũt ðꝛ mul nũtur qtuo: ↄcluſiones. tiplicit᷑. nam quaſi oẽ nomẽ eſt młtiplex.fere quideʒ ⁊ altoꝝ noĩm vnũqq; dieit multifarie.nõ tñ dicit᷑ pu⸗ re equoce ſed analogice. Eln ad tactũ pꝛope dem̃ tres tiua ⁊ paſua ad iuicem. ⁊ motia ⁊ mobilia cũ hẽant pᷣmas dꝛas põnũ que ſtꝭ ſurlum ⁊ deoꝛſus. Axqͥᷣbus cõditiombo põt elici diffinitio tangentiũ talis.tange⸗ tia dicunt᷑ quoꝝ ĩ diuerß magnitudibꝰ ſimul vltima ſte exntibꝰ motiuis ⁊ mobilibꝛ ad iuicem. Aſt autẽ dena int mouens ⁊ agens aliquo mõ ⁊ aliquoꝰ cõue⸗ nietia. Oõueniũt em in hoc ꝙ licꝭ eſt dare agẽs paſſi bile agens ſpaſſibile ta eſt dare mouẽs mobile ⁊ mo uens imo bile. Sed dint. quia moucs eſt in plus qᷓ; a⸗ gens pꝛope dem̃. Agens em pꝛope dem dicit᷑ in reſpe nes ⁊ paſſibiles qlitates.ideo qð ſolum mouet᷑ localit nõ dicit᷑ pꝛope agere ył pati. Circa deã aũt mouet — dubitao hec. Vtꝝ ome agens tãgens retangat᷑.⁊ vide — . . tur ꝙ ſic.quia apud nos nõ ſt aliqua mobilia que nõ ſtꝭ mobilia ⁊ mot a.ergo etiã non ſtꝭ aliq̃ tãgentia que nõ ſtꝭ tacta Agd dubitatõez doõm ꝙ in his (que cõi cãt in matia ome qð eſt tangẽs eſt etiã tactũ ⁊ hoc ac cipiẽdo pꝛope tangẽs ⁊ tactũ.ſed extẽſo noĩe tactu nõ opʒ vlr in oĩibus ꝙ tãgens ſit tactum. Vũ ſi ſit aliq mouẽs ĩmobile ipᷣm ðꝛ tangẽs.illud aũt qð ab eo mo uet᷑ dicit ab eo tangi ⁊ nõ tãgere ipᷣm. VIñ etiã ſᷣm cõ⸗ munẽ modũ loquẽdi dicimꝰ ſolum tãgere eum qͥ agit ⁊2 nõ eum q patit᷑. Inqrimꝰ em̃ aliquãdo triſtãtem tã gere nos.ſed nõ nos eum De facere aũt ⁊ pati dᷣm eſt deinceps.) In hoc qrto tractatu det᷑miat ph̊s de actõne ⁊ paſl ſione.2 diuidit᷑ in tria capła. In pᷣmo dermiat de age⸗ tiñ zrie vel ↄdictoꝛie ſed ſubcõtrarie ſite mhil pant᷑ a ſiłi.quia nõ eſſʒ maioꝛ tõ quare vnuʒ re ⁊2 pati quãtum ad qlitates agentꝭ? ⁊ patient/ onden Do ſcʒ qualia dẽnt eſſe actiua ⁊paſſiua. De actõne Na 9· (uͦt ⁊ paſſione fuerũt diuerſe opiones antiquoꝝ.non zima fuit. ꝙ& D magis agerzʒ ⁊ alteꝝ pateret᷑ qᷓ ecõtra. t cũ argue⸗ batur qꝛ ignis maioꝛ eſt ſilis igni mioꝛi ⁊ tñ ignis ma⸗ ioꝛ extinguit mioꝛem.) icebãt em ꝙ h eſt ſituudinis imo potius rõne ↄrietatꝭ quia quodãmõ mult eſt Zrium pauco ⁊ magnum puo Secũda fuit HDemocriti dicent ſimile agit ⁊ patit᷑ a ſimili. Ne rone + „ — nde ————— nõ poſſunt agere vl pati ab ĩuicem. Iſte aũt opſones de v̈tute ſermonis nõ ſtꝭ ↄtradictoꝛie vel zrie.ſed foꝛ te ſᷣm intentõem ſuoꝝ autoꝝ ſtꝭ ↄorie. Vnde qͥlibʒ eo⸗ rum dlicẽes veꝝ ſ̃m ꝑtem foꝛte credebat dicere veꝝ ʒ trotum. Si aũt alter eoꝝ dicerʒ vłr dicẽdo ꝙ oino ſile ageret in ſilexũc diceret. Ad det᷑miandũ aũt verita⸗ Cem deſilłitudine ⁊ diſſiłlitudine agentis ad paties po põnem. Scða.ꝙ hũñt vltia ſimul. t fcia.q; ſint ac- co ntrariũ.ergo in Ot hoc põt piobari inductie.quia calidum facit de frigido calidũ.⁊ ecouerſo ⁊ ſic de alijs. Recce ũt opi niones aliqd habet veritatꝭ. ⁊ quãuts ipᷣe vident᷑ cõ⸗ aãõrio Folio cxxvi bi ſiłi.pꝛobat᷑ duab romib. Pima.quia eade rone ꝗͥ hoc patereĩ ab illo ⁊ ecouerlo. idem ageret in le ⁊ pareret᷑ a ſe dem ageret in ſe ? pateret a ſe cuz no eſiz diuerla rato agendi ⁊ patiendi/ cda delult plaxis.nam linea no patit᷑ ab albedine nili foꝛte ᷣm ac⸗ ꝛima.mhil patit᷑ ab oĩno ſi 1 Secida ro. kequeret æ 2 32 endt 2 patiendi ulio. nihil patit᷑ ab oino 7 0* ſibi diſſili.pꝛobat᷑ tiam dnab roniby. Oꝛima eſt exeg ⸗ cidens. Scda ro. quia q patit᷑ a ſuo orio patif᷑. otra 2 0 ria aut ↄueniũt in ſubẽco ⁊ in gñe.ergo nihil patit᷑ ab cia cõcluſio.ages ⁊ patiens ſte ſimilia ĩ gne ⁊ diſſila ſi aliquo niſi cũ eo ↄueniat vel ſit ei in aliquo ſile. Cex⸗ Uerta 9 ue diuer ſa in ſpc. ptʒ quia no agunt ⁊ patiunt᷑ ab ſuicè? eodem gne oĩa ſt. ſum in pncipto nSr ine trãſmutatõnis paſſuʒ erit ſiłe. traria dicere tamẽ vtreq; aliquo mõ bene dicebaãt. nã pati aliquãdo attribuit᷑ ſubco vt cuʒ dicimꝰ aliquid calefieri.ſubẽm aũt nõ eſt Irium agenti. Wliqñ attrt buit᷑ termio ſiue ↄrio.vt cum dicimꝰ frigidũ calefie⸗ ri. Aſpiciẽtes ergo ad id qð ſubẽiue patit᷑ dixerũt ſi⸗ mile pati a ſiłi.ſed aſpicietes ad id qð patit᷑ termĩati ue vel coꝛruptiue dixerũt ſiłe non pati a ſiłi.ſed oriuʒ Ad ſciendũ aũt que agentia repatiũtur ⁊ q non. ponũtur tres ↄcluſiones. Prima. queda agentia repatiũtur. ⁊ quedã nõ.imo quedã ſtꝭ impa ſſibila.ſi⸗ cut pꝛobat᷑ per ſiłe de motoꝛe ⁊ mobili Secũda con cluſio.in agẽtibus ſuboꝛ dinatꝭ pꝛimũ eſt impoſſibile. Pꝛobat᷑ pᷣmo ſic? pꝛecedẽs ꝑ ſiłe de motoꝛibꝛ Secũdo pꝛo batr᷑ inductiue.nam celũ eſt pꝛimũ actiuũ in hec in ferioꝛa. ⁊ eſt ipaſſibile.ſicx in medicãdo medicꝰſe hẽt p modũ pꝛimi actiui.⁊ cibus vel potio ꝑ modũ fecun di. Etem medicũ ſanare dicimꝰ ⁊ vinũ.medicus aũt niſi oria que ſt eaqe genere ⁊ diuerſa ſpe. oria em in . Quarta 2cluꝰ. agere eſt aſſilare C * ſuo paſio.⁊ pati eſt aſſilari ageti. Pꝛobat᷑. quia pal/ „ nõ repatit᷑ſed cihbus Tercia ↄcluſio.agens coicãas —— Q.uecũq; aũt nõ habẽt eandémateriã faciũt impoſſi bilia entia. Hec ↄcluſio poteſt ꝓbari ꝑ exemplũ iam dictum. ſcictig em̃ medicinalis medicaãdo co?pu — in matia cum paſſo repatit᷑.⁊ non cõicans no repatitur ur municat in materia cuʒz in repatitur.led cibus qui cõ in materia er firmo fepatitur. aut em calefit aut infrigidatur Se cũ do poteſt pꝛobari.quia opoꝛtz actionẽ fieri in mare⸗ ria paſſiua.ergo agens nõ cõmunicans in materia nõ repatitur Tercio pꝛobat᷑.quia qð eſt in potẽtiꝗ ad foꝛmam trãſmutatur agente pᷣſente ⁊ fit inactu. Po⸗ tens em̃ eſſe cali dum pᷣſente calefaciente ⁊ aꝓpꝛoxima to neceſſe ẽ calefieri. ſed agens cõmunicans in materia cum patiente eſt in poña ad foꝛmã patientis q̃ eſt ma teria. idem em̃ omes dicimꝰ ſimilit eandeʒ. vt ita di cam eſſe oppoſitoꝝ cuiuſſibet vt ⁊ genus ens. ergo a⸗ gens cõmunicans in materia repatit᷑. Quecũq; igi⸗ tur in mareria nõ habent foꝛmã hec quidẽ impaſſibi lia.ſed actiuoꝝ quecũq; in materia p aſſiua. NHe autẽ aliquis credat agentia nõ cõmunicaãtia in materia cũ paſſo non pꝛope mouere Subdit philoſophꝰ ꝙ quã⸗ uis duabus cauſis attribuamꝰ mouere ſcilʒ efficien ti ⁊ finali.tamẽ pꝛope loquẽdo ſoluʒ eſt vna cauſa ef fectiua ſiue motiua puta efficiens finis em non ẽ cau ſa effectiua vel motiua niſi im methafoꝛ a. At ꝙ fi do eozpus 0O Queſtiones nis nõ ſit pꝛopᷣe cauſa effectiua vel motiua vtputa ſa⸗ nitas medicatõnis. Patz quia pᷣſente cauſa efficiente res fit ⁊ eſt motus.ſed pᷣſente fine ceſſat morꝰ.⁊ res nõ amplius fit. Ha bitibus em pᷣſentibus adhuc nõ ge⸗ neratur aliquid ſed eſt iam. nam habitibus exñtibus in materia ceſſat motus.foꝛme autẽ? fines ſunt habi tus quidẽ.igitur ⁊c. Ex quo patz ꝙ huiuſmõi agen⸗ tibus nõ cõmunicã tibus in materia ↄuenit pꝛope mo uere cum moueant ꝑ modum caule efficientis. ⁊ nõ ſo lum ꝑ modum cauie finalis (Q..uomõ ergo hec cõtineri ⁊c.) In hoc ſecũdo ca pitulo determiat ꝓ hiloſop hꝰ de modo actõnis ⁊ paſſionis:ſᷣm atiquos fuerũt aũt de hoc tres opiones antiquoꝝ. Pꝛima fuit Empedoclis dicentis actõem ⁊ paſſionem ſieri ꝑ po⸗ tos vacuos ꝑ quos dicebat ages pꝛoximũ intrare paſ ſum. t fimilit᷑ oicebat de ſenſatõne cuiuſtibet ſen⸗ ſus.ima ꝗin abat᷑ em̃ coꝝa crãſparẽtia eſſe poꝛola ⁊ vi⸗ ſionem fieriꝑ poꝛos.⁊ etiam g eos fieri mixtionẽ.⁊ illa bene eſe milhbilia que habẽt poꝛos ↄmieſurabiles. Secũda opinio fuit Vemocriti ⁊ Leucippi qͥ bꝛe⸗ uiter ↄpendioſe ⁊ vno ſermone locuti ſtꝭ de oibus mu Kabilibus dicentes actoem 2 paſſionem fieri per atho⸗ mos ſiue ꝑ contactũ ceꝛpoꝝ indiuiſkbiliũ. Tercia fuit opinio quoꝛũdam antiquoꝶ negantiũ multitudi nem motũ ⁊ finitatem. ⁊ per ↄſeques etiaʒ actõnem ⁊ paſſionę. Dicebant em nihil eſſe mobile. quis ſi ali⸗ quid moueret᷑ hoc eſſʒ per vacuũ quod dicebant non eſſe. Dicebant etiã omia entia eſſe vnu ʒ quaſi nõ poſ ſent diſtingui entia miſi per vacuũ. t cum hoc dice⸗ bant ens nõ eſſe finitum quia Fm eos nõ poterat finiri niſi per vacuũ. Oixerũt ergo iſti nibi moueri ⁊ om⸗ nia eſſe vnum. volentes ſequi rõ nem contra iudicum ſenſus.nullus em eſt ita demens vt dicat idem eẽ ig⸗ nem 2 aquãâ. Ende quauis illud voce dixerũt non eſt camẽ veriſile ꝙ mente crediderũt. verũtamẽ quedaʒ bonaa ceteris quibuſdã nihil vident᷑ diſferre pꝛopter ameutiã. in ſermone quidẽe vident᷑ hec contingere.in rebus aut dementie ſileopinari. ita em nullum demen tium egreditur in tin vt ignem vnũ euſtimet ⁊ aquaʒ. ſed ſolum bona ? apꝑentia ſm aſſuetudinẽ hec qbuſ⸗ dDam pꝛop Dementiã nihil vident᷑ differre. Ad cõ⸗ parandũ aute has duas opiniones ponũtur due ↄclu ſiones. Pꝛima. opinio emocriti eſt rõnabilioꝛ opi⸗ nione alioꝝ; amiquoꝝ. ꝛobat᷑.quia democritus fun Dar le in apꝑentibus ſenſui.nõ negans motũ neq; mul citu dinè entium Ipᷣe em ponit infinita coꝛꝑa athoma lia in diuiſibilia pꝛopt᷑ ꝑuitateʒ que dicit eſſe cõmixta ad compõnem rerum mediãtibus aliquibs vacuitati pus. Dicit em gnationè fieri ꝑ hoc ꝙ aggregantur ta lia indiuiſibilia per vacuũ.coꝛruptoem vero per eoꝝ ſegregatione. Actione autẽ ⁊ paſſionem ꝑ diuerſum ↄtactum huluſmõi athomoꝝ. Secũda ↄcluſio.o⸗ pinio Ompedoclis eſt minꝰ ſufficiens põne emo criti. Vũ poſitio democriti ↄuenit cũ opione Empe/ Doclis in hoc ꝙ ponit vterq; vacuũ. Empedocles ãt dicebat ocm alteratõem actõem paſſionẽ augmẽtatio nem ⁊ diminutõem fieri ꝑ poꝛos.ita ꝙ dicebat augĩ tatio nẽ fieri per poꝛos ſubintrante coꝛpꝑe extnſeco per bmoi pozos. Pꝛobatr ↄcluſio.quia apud (mpedo⸗ clem nõ eſt mamfeſtũ ex quo res fiãt tanq; pꝛimo pᷣnci pio. Nam ſicut elemẽta ᷣm eum fiut ex vno cahos.ita Illud cahos ſit exelemetis. Sed ᷣm opionem Demo/ pꝛimide generatõe criti res fiũt ex athomis tanqᷓ ex pᷣmis pncipijs? irres ſolubilibꝰ in ali a. Illos em̃ dicebat no fieri ex alijs.ſ⸗ omia alia ex .ipᷣis.⁊ in hoc cõuenit poſitio Democriti cum pone Plonis ſcripta in thimeo que tamẽ ab illa differt triplicit᷑. Lꝛimo.quia plato ponit pᷣncipia rerõö elſſe ſupficies indiuiſibiles. Democritꝰ aut coꝛꝑa in⸗ diuiſibilia. Secudo. quia plato ponit pᷣncipia rerum eſſe infinita in figuris. Oemocritꝰ aut dicit illa eẽ in⸗ finitarum figuraꝝ. Tercio. quia plato ſaluabat actio nem tactu ſine vacuo. Oemocritꝰ aut ? Leucippus ponũt vacuũ pꝛopt actiones ⁊ paſſiones.quia ergo ter cia opinio eſt ↄtra ſenſum nõ debʒ rone repꝛobari. Ad repꝛobanduũ alias duas po nutur due ↄcluſiones OQuaꝝ p:ꝛima ẽ ↄtera Democritũ.⁊ ſecũda ↄtra O¶m pedocle. Eſt ergo tcia ↄcluſio huiꝰ caplłi. Democxi⸗ tus irrõna bilit᷑ dicit copa in diuiſibilis eẽ actĩa ⁊ paſ ſiua ad iuicem.pꝛobat᷑ tribus rõmbꝛ. Pꝛima.quia accepto aliquo indiuiſibili vel ipᷣme ſuſceptibile vniꝰ ſolius qntitatis.vel ẽ ſuſceptibile qntitatũ oriaꝝ. Hõ pꝛimũ. quia ipᷣm nõ erit alterabile ⁊ per ↄñs non erit acrtiuũ ⁊ paſſiuũ. Nõ aũt pot dici ſcvᷣm ſcʒ heat qli/ tatem vnã ? per altationè lit ſuſceptibile orie qualita tis.quia qn aliqnid alterat᷑ pcrei eſt ſab qlitatibꝰ cõ⸗ trarus.indiuiſibile aũt nõ habzʒ pg. Sc da rõ.quia in diuiſibile 'm emocritũ ⁊ diuiſibile nõ differũt ni⸗ ſi ̃m magnũ ⁊ paruũ.quãuis antẽ poſſit᷑ aſſignari rõ quare magnu eſt magis diuiſibile q; paruũ.nõ tramẽ videt᷑ rõnabile ꝙ magnũ ſit diuiſibile ⁊ paruũ oĩino ĩ piuilſibile Iicʒ magnũ ex pluriba ꝑtibus ↄponat᷑ q; par uũi. ergo. Cercia rõ. ſi coꝛꝑa indiuiſibilia ſiꝭ actiua et palſſiua ad iuicem. aut aũt alteꝝ patit᷑ ab altero. aut vnũ a ſeipo. Si pꝛimũ.tũc opʒ ꝙ ipa ↄueniãt in mate ria ⁊ differãt in foꝛmis.Si em in abobus cõuenirent tũc ↄtingerent ſe ⁊ faceret vnum ſicꝭ faciũt due aque. quaꝝ vna apponit᷑ alteri. Quãdo em̃ aqua aquã tan git ni hil differt poſterioꝛ aqna a pꝛioꝛi. Si auc diff rant ĩ foꝛmis oꝑz ꝙ pncipia ꝑ que differũt ſint poꝛa? illis coꝛpibus dꝛñtibus.⁊ per ↄns illa pᷣncipia differẽ tie erũt magis pᷣncipia actõms ⁊ paſſionis q; coꝛꝑa ĩ/ diuilibilia.Si aũt dicat᷑ ꝙ idem patit᷑ a ſeipo. vel er⸗ go illud ᷣm idem ẽ mouens ⁊ motũ.aut ſᷣm aliud ⁊ a liud. Si ᷣm ide tũc m idem erũt gria in eodẽ.⁊ non ſolũ materia erit vnu nüero. ſed ⁊ pona. Si vero m a liud ⁊ aliud iam erit diuiſibile.Quarta ↄcluſio.non ſte ponẽdi poꝛi ꝑ quos fiat actio ⁊ paſſio.ſic dixit em pedocles. Ptʒ quia nõ eſt ponẽda pluralitas rexꝝ ſine neceſſitate. ſz ira bene pñt fieri actio ⁊ paſſio poꝛis nõ exiſtetibus ſicut exntibus. ergo non ſtꝭ ponedi poꝛi.im mo vłr poꝛos facere ſuꝑftuũ eſt Minoꝛ ptzʒ quia vel illi poꝛi ſtꝭ pleni vel vacui. Si pleni.tũc agens nõ po⸗ terit eos ſubintrare nec ꝑ eos fiet ſenſaꝰ. Si vacui tũc per poꝛos nõ fiet aliud q;ᷓ ꝙ agens tanget paſſuʒ Sed cum tactus coꝛpm põt fieri ſine poꝛis.ergo nõ eſt neceſ ſe ponere poꝛos plenos vel vacuos. Hec põt etiã diei ꝙ poꝛi ponendi ſtò vt expeditius fiant actio ⁊ paſſio nã pꝛo facilitate actõis ⁊ paſſionis ſufficit ponere paſ⸗ ſum eẽ faciliter diuiſibile.ita ꝙ ꝑ diuiſionẽ fiat muta tio mimi agentis in mimũ patiens. In hoc tcio capło phᷣs dekmi⸗ nat de mõ actõnis ⁊ paſſionis ᷣm opionem ꝓpꝛiã. Ol(t pmo ponit qᷣnq; ↄditõnes reqſitas ad actõeʒ ⁊ paſſio nem. Mima ẽ ꝙ paſſuzʒ ſit tale in pona.qle eſt agensiu — — — utu See recigeact nmags ſrum Ous ſegona di ſtan Pokimgtuß il Perta Eturſſi erakeht: eelwe fn ſonerckerte mulib⸗ gtempanin fn wntareh ſunfmqul Poberncier fenepeſio legaclio wopobe Alers. wolinde fusehn Ohtesbui eicheti tumtece ſotüoͤc Teniani lumrot- Fſeeſt roudot deeſemite Ouapome liblle ? e lerfumino daeli Aah koonteilmoof poſbikpelä Mnez alter⸗ guia tüe miſc foͤplosmixt lmieope acü ppterſi Nsopz vide (ergoon ſeobat lanodieim Ganl? mare augnete Uutinenrürn Ponlledcorr Teroeln Uinonene lumſubeo, ſgnime⸗ loendicin üidhennn heſemimn Mlr 1linns Necfönn Aechigten iangtie, Derogit emiddilt Nnlprchanii t ircodie irpuann Nekilgeiin Aolluhntti itTadp renywbun. n due llions aidenn 4l. Denvon NAlneiaiinnn n. Piim a inlpebien 11c isſwrtit natineguulen Kſabcend ti Mninnni itii os ℳ0α ſit Molle NN liin i. Sini ershal Alihe e ufnnd: Sundln riNNN nmmenge vr ſimnlen tnidgn Ponnhgiin i mnin, Ginui vlir Ni . otaſt zutontnin iniha nui i thii d Arlreſtotelis aetu Secũda.ꝙ paſſum ſᷣm quãlibʒ ſui ꝑtem natũ ſit reciꝑe actum agentis. Tercia.ꝙ opʒ paſſum pati ſm magis ⁊ minus inqntũ eſt magis vł minus diſpo ſitum. Quarta.ꝙ quãuis paſſuʒ ſit ↄtinuũ tamẽ dẽt eſſe pona diuilſibile.⁊ ſᷣm ꝗntitatẽ ⁊ ſᷣm dqlitatẽ.nõ em̃ opʒ ꝙ ſit actu diniſuxz. Quita.ꝙ agens debz eſſe ap pꝛoximatũ paſſo ſic ꝙ tangat illud qð imediate ab eo patit᷑. Nec tamẽ opʒ ꝙ agens tangat quicqͥd ab eo pa titur. ſicè ſi ignis calefaciat aerem ⁊ aer coꝛpꝛus Et ſi querat᷑.vtꝝ coꝛpus ſolum ſᷣm aliq̃s ꝑtes ſit paſſibi le. vel vrꝝ ſᷣm omes patiat᷑. OD dðm eſt.ꝙ ſi coꝛpus cõ⸗ poneret᷑ ex coꝛꝑibus in diuiſibilib vel ex ſuꝑficiebus. ſicꝭ multi habẽt tũc nõ opʒ paſſibile ᷣm quã libʒ eius ptem pati.quia nõ ſᷣm quãlibʒ eſſʒ diuiſibile.cuʒ ergo ſᷣm veritatẽ coꝛpus nõ ſit ex indiuiſibilibꝛ ↄpoſituʒ ip ſum ſᷣm quãlibʒ ꝑtem ẽ paſſibile ⁊ diuiſibiie Ad re pꝛobandũ ergo modũ per quẽ antiqᷣ dixerũt fieri actõ⸗ nem ⁊ paſſionẽ ponit᷑ hec ↄcluſio. Incõueniẽs eſt dice re ꝙ actio ⁊ paſſio fiãt coꝛꝑibus exñtibꝰ diuiſis ꝑ po⸗ ros.pꝛobat᷑ tribus rõnibj Pꝛima.quia ſi ſic deſtrueret alteraꝰ. Nã videmꝰ aliqua alterari ⁊ trã ſmutari de molli in duꝝ.vel de huĩdo in coagulatũ.ſic ꝙ totum pꝛius è huidum ⁊ pogea totũ coagulatũ.Et nõ ꝑ hoc ꝙ ꝑtes huidoꝛum miſceant᷑ duris ꝑ hmõi poꝛos. Se cũda tõ.quia deſtrueret᷑ etiã augmẽtaꝰ.nam ſi alimẽ tum recipiat᷑ in poꝛis eius qð augetur iã diuiſis tunc totũ nõ efficiet᷑ maius ſed ſolũ vacuitates replebũtur Tercia rõ.quia etiam deſtrueret᷑ nutritio eo ꝙ alimen tum nõ trãſmuta ret᷑ in ſubnam aliti. (Reliquũ aũt videndũ eſt demixtione.) Iſſte eſt vltimꝰ tractatus huiꝰ libꝛi eſt de mixtione Et diuidit᷑ in tria capła. In quoꝝ pᷣmo ſoluit᷑ qſtio de eſſe mixtõnis. De ea em̃ mouent᷑ qtuo: queſtiones Quax pma eſt.qͥd eſt mixtio. Secũda eſt.qͥd eſt miſ⸗ ci bile.⁊ que ſty illa que miſceret᷑ ad iuicem. Tercia qᷓ liter fit mixtio Quarta.vtꝝ mixtũ ſit an ne hoc ſit mẽ daciũ Ad hanc aũt dixerũt aliqͥ ꝙ nõ dicẽtes mix⸗ tionẽ eẽ impoſſihile.pꝛopt᷑ hanc rõem.Si mixtio eſſʒ poſſibił.vel ãbo miſcibilia manerẽt in mixto.vlł vnũ manerz; altero coꝛrupto.vel ãbo coꝛrũꝑent᷑. Nõ pᷣmũ. quia tũc miſcibilia codẽ mõ ſe haberẽt ſicꝭ pꝛius.ergo nõ plus mixtio eſſi q; pꝛius. Nec ſcᷣm.quia mixtio ſolum ẽ eoꝝ que ſtè?. illa em que nõ ſtꝭ nõ miſcent᷑. Hec terciũ ꝓpter ſilem röůem Pꝛo ſolutõne aũt huiꝰ ratõ nis opʒ videre dꝛãm mixtonis ab alijs mutatõnibus. Olſt ergo pᷣma.mixtio differt a gnatione ⁊ coꝛruptõ⸗ ne. Pꝛobat᷑.quia ad gñationẽ ↄcurrũt matia ⁊ foꝛma. ſed nõ dicimꝰ foꝛmã miſceri matie.dicimꝰ tñ foꝛmaʒ gñari ⁊ materiã coꝛrũpꝑi. Scðᷣa ↄcluꝰ.mixtio differt ab augmetatõue.pbat᷑ quia ad augmẽtatõem reqᷣͥrit nutmentũ ⁊ nut᷑tuʒ.nut᷑imctuʒ vt cibus nõ miſcet᷑ coꝛ⸗ poꝛi.ſed co? rüpit᷑ ⁊ mutat᷑ in ſubñam coꝛꝑis.ergo ⁊c. Tercia ↄc luſio.mittio differt ab altatione.ptʒ qꝛ ad altationẽ reqͥrunt᷑ ſubẽm ⁊ qlitas.ſed qlitas nõ miſcet cum ſubẽo.qð ptzʒ pᷣmo in artificialibi.nõ em̃ dicimꝰ figurã miſceri cere neq; qᷓnritati. Ptz ſcdᷣo in natalib Nõ em dicimꝰ albedinẽ miſceri coꝛꝑi.qꝛ vtrũq; vni⸗ tũ alteri manʒz actu.neq; em totalit᷑ paſſiones ⁊ hitus poſſe mixta eẽ rebus ſaluata em eſſe vident᷑. NHec etiã vna q̃litas miſcet alteri Nã ſi alique qlirates miſcerẽ tur ille eent q magꝭ d:nt quẽadmo? qlitates ſpũales ⁊ ꝗlitates coꝛpales.ſʒ ille nõ miſcent᷑ ad ſe ĩuicẽ A lbe do em̃ nõ miſcet᷑ dilcipline.qꝛ mixtio ẽ ſetabiliũ vnio olio cxxvii. ille aũt qlitates nõ ſt ſeꝑabiles a ſubẽo mixto.ſicꝭ nec alia accña. Ex quo ptʒ erroꝛ quoꝛũdam dicẽtiũ om̃ia ſimul aliqñ eẽ mixta.nõ illa no pnñt miſceni q nõ ſtꝭ ab ĩ uicem ſeꝑabilia. Pꝛo ſolutõne er go qꝗrte q̃ſtionis ⁊ rõnis fcẽ ad ꝑtem negatiuã eius ponit hec qrta ↄcluꝰ Miſcibilia nõ manet in mixto actu ſed ſolum pona ?2 vᷣtute. Pꝛo cuiꝰ ꝓbatõne ſupponit᷑.ꝙ entiuʒ quedãa ſtꝭ⸗ pona ⁊ quedã ſtꝭ actu. ¶ Iñ mixtũ(qð gnat᷑ ex miſcibi libus) in actu. miſcibilia aũt poſi mixtõeʒ ſt adhuc in pona ea ipa que erãt anq; miſcerent᷑ vt ꝑdita ⁊ ſic ꝑ. ditũ eſſʒ. Peima ꝑs ↄcluſionis ꝓbat᷑.quia videmꝰ ea —.— que miſcent᷑ anñ mixtõem q erãt ſeꝑpata ab iuices ꝙ ite rum ꝑ ſeꝑatõeʒ ſeꝑata remanebũt.& miſcibilia nõ re⸗ manẽt actu ĩ mixto inaltata ic ʒ ⁊ indĩſibilia.ſicꝭ coꝛ⸗ pus ⁊ albedo manet qñ ſtę ſimul.Scða ꝓbat᷑.qꝛ neq; vnũ miſcibiliũ neq; plura coꝛiũpunt᷑ in ipa mixtõe.iʒ manʒ virtus eo ꝝ.ergo miſcibilia manẽt in mixto po⸗ tentia. Om aũt qð ⁊ q dem poña ⁊ qͥdem actu entiuʒ ↄtingit mixta eẽ qualit᷑ eſſe ⁊ nõ eſſe actu an qͥdeʒ alio gnato ex ipᷣis poña.vtꝝ adhuc que erãt añqᷓ; miſcerẽ tur ⁊ pᷣterita.hic em ſᷣmo eoꝝ que ſtᷣ pꝛius vident᷑ em̃ que miſcent᷑ pꝛius ex ſeꝑatis qᷓ entia ⁊ poſſibilia ſeꝑa⸗ ri rurſus neq; mouent᷑ in actu vt coꝛpꝰ album neq; coꝛ rũpunt᷑ neq; alterant᷑ nec am bo ſaluat᷑ em tus eoꝝ. (Continuã aũt his queſtion) In hoc ſcðdᷣo ca⸗ pitulo ſoluit phᷣus queſtionẽ de mõ ꝑ quẽ fit mixtio. Fuerũt de hoc tres opĩones ãtiquoꝝ. Pꝛima dicit.ꝙ mixtio fit ꝑ iuxca ppðnem mĩmoꝝ ſᷣm ſᷣſum ſi coꝛpꝰ qð miſcet᷑ diuidat᷑ in tã gua coꝛpa ꝙ miĩoꝛa illis non eẽnt ſenſibilia:⁊ iuxta po ſita taliũ coꝛpoꝝ dicit᷑ mixtio. Scda opĩo dicit ꝙ mixtio fit ꝑ iuxta poOnem mimoꝛũ ſim foꝛmã vel materiã aut ſpẽʒ ita ꝙ coꝛpus diuidat᷑ in tam ꝑua coꝛpa ꝙ mĩoꝛa illis amitterẽt foꝛmã⁊ ma teriã ſuã ⁊ per iuxta põ nem illoꝝ fit mixtio vt ſi pona tur oꝛdiũ cum frumẽto.Tercia opio dicit ꝙ cum coꝛ pus ſit diuiſibile ĩ indiſibilia ſimpłr mixcio fit ꝑ iuxta põnem ſim płr indiſibiliũ Pꝛo rep:obatoe aũt ſecũ⸗ de opiois ponit᷑ hec opio Mi xtio nõ fit ꝑ iuxca põneʒ ſm ſpẽm.pꝛobat᷑ duab rõm bo. Pꝛia.qꝛ ſi ſic ſeqret᷑ q; mixtio nõ eſz aliud qᷓ; ↄpõ ⁊ miſcibilia nõ eſſent aliqͥ mõ trãſmutata.ſed eent ſine pꝛaxi.i.opatione vł rranſ mutatõne. Scðdða rõ.qlibet ꝑs mixti det eſte eiuſdẽ rõ nis cũ toto.Sicꝭ em q̃libet ꝑs aque ẽ aqua. ita hibex ꝑs mixti dẽt eſſe mixta.qð nõ eſſʒ ſi ita fierʒ mixtio.di⸗ cimus em̃ oꝑtere ſi mixtũ eſt aliqdð mixtũ omiomeros eſſe eiuſdẽ ratönis. Pꝛo repꝛobatõne vᷣo pᷣme opĩio⸗ nis ponit᷑ hec ſcdᷣa ↄcluſio. Mixtio nõ fit ꝑ iuxta põ nem mĩoꝝ ſᷣm ſenſuʒ. Ptz qa ſi ſic ſeq̃ret᷑ ꝙ aliqͥd eſſet mixtũ vni.vtputa videnti debili ſiue nõ acute qð non eſſ mixtũ alteri puta vidẽti linceis oculis. Sed ꝓ re pꝛobatõne ſcie opionis ponit᷑ hee tcia ↄcluꝰ. Mixtio nõ fit ꝑ iuxta põnem mioꝝ ſim vłr.ptʒ quia coꝛpꝰ non eſt dĩſibile in ſimpłr mima Ad ſciendũ ergo mo⸗ dum mixtõnis ſm veritatẽ pontur tres ↄditões ad Anια modũ mixtionis reqᷣſite.Quaꝝx pᷣma eſt.ꝙ miſcibilia h.e .⸗ „ dent eſſe actĩa ⁊ paſſua ad ĩuiceʒ.ptʒ qꝛ que hñt ean deʒ materiãſũt ad iuicẽ actiua ⁊ paſſiua.q̃ vero nõ ha bẽt nõ ſtꝭ hmõi.⁊ ꝓpter hoc medieina ⁊ ſanitas nõ ſiꝭ⸗ ad ĩuicẽ miſcibiles.neq; ſanitas miſcet᷑ coꝛpi. Vñ alt qua hĩe eandẽ materiã ⁊ ad ſe iuicẽ eſſe actia ⁊ paſſiã ↄuertunt᷑. Et cõiter ↄuertuni quoꝝ eadẽ mat᷑ia eſt ac tiua ad iuiceʒ ⁊ paſſina ad iuicẽ.hec aũt faciũt ĩpaſſi⸗ bilia entia.quoꝝ nõ eſt eade matia.Scda Aitior * 1. L Queſtiones / bene miſcibilia debẽt eſſe faciliter diu iſibilia vt ſcilz mimum vnius poſſit iuxta poni mimo alterius-Ter cia eſt ꝙ nõ ponatur multũ vnius miſcibiliũ cuʒ pau⸗ co alterius.quia ſi ſic fierʒ nõ eſſet mixtio ſed augmẽ⸗ tatio domĩantis. Paucũ em̃ tranſmutabit᷑ in ſubſtã⸗ tiam alterius.⁊ ideo gutta vini amphaꝝ non milcet᷑. ſoluitur ein ſpẽs ⁊ tranſmutat᷑ in oẽem aqugj. Ox iſtis ſatis habet᷑ qũo ſᷣm veritatem fit mixtio.fit ein non ꝙ miſcibiliũ adeqͥnatis porẽtijs ⁊ ᷣtute non generat᷑ al⸗ terum ex altero.led ex his fit mediũ cõmune In hoc vltimo capitulo philoſophꝰ ſoluit duas abias qſtiones que ſtꝭ de qͥd/ Ditate mixtõnis.⁊ de quidditate miſcibiliũ. Mani⸗ feſtu m eſt aũt ex dcis quomõ ſit reſpõdendũ ad illas Ad ſecũdam em qua querit᷑.quid eſt miſcibile.⁊ que ſtꝭ illa que miſcent᷑ ad iuicem. Vicendũ eſt ꝙ il⸗ la ſte miſcibilia que ſtè actiua ⁊ paſſiua ⁊ Zrietatem habetia ad ſe iuices. Verũtame ad hoc ꝙ aliqua ſint bene miſcibilia ad iuiceʒ rqͥritur ꝙ ſint diuiſibilia.qn do ei paruũ ilius ponit᷑ iuxt a paruũ alterius illa fa cilius trãſeunt in ſe iuicem. Requirit᷑ etiam ꝙ ſint be he miabilia t᷑ nino alieno ſi nõ ſint humida.⁊ hoc ſi non fuerint lubꝛica ⁊ põptuoſa.quãuis em̃ talia poſita cum humidis faciũt maioꝛem quãtitateʒ tamẽ nõ fa⸗ ciunt mixcionẽ. Illa aũt ſtꝭ peſſime miſcibilia quoꝛuʒ vnũ eſt vehemeter paſſiuũ.⁊ alteꝝ valde parũ.quẽad mo dũ es in ſtãno ⁊ ere ſtãnum infuſum eri euaneſcit ⸗ recedit ſolum coloꝛãs es ElInꝗde in illis accidu quẽad mo dũ in verbis balbutientiũ in qͥbus vna lr̃a non ſo nat diſtincte ab alia.ſed littere ⁊ ſyllabe epo ʒotericãt id eſt ſe iuicem anticipãt ⁊ vna pᷣuenit ſonũ alterius. Ad pmam aũt queſtionẽ ptʒ i im ſolutio.mixtio em̃ eſt miſcibiliũ alteratoꝝ vnio. Milſcibile em eſt qoᷣli⸗ bet bũ termiabile ens actm ⁊ paſſiuũ ptʒ ex dcĩs W Querit᷑ vtrum om̃is actio fiat per ↄtactũ diſſiłium. Arguit᷑ pꝛimo ꝙ nõ.quia nõ ome agens agit ꝑ ↄtacrũ.ergo nõ omis actio fit ꝑ ↄtacti dimnſium. Zins ptʒ pᷣmo.qꝛ intelligẽ tie agũt in oꝛbes mouedo ipᷣos ⁊ tñ nõ tangũt illos cũ ipᷣe nõ habeãt magnitudimẽ.ſiłr intelligihile agit in in tellectũ ⁊ tamẽ nõ tanauic ipᷣm.⁊ ſenſibile in ſium vt vi ſibile ĩ viſum qꝛ no tangit ipm.qre dicit᷑ ſcdᷣo de aĩa ꝙ ſenſibile poſitũ ſupᷣ ſenſuʒ nõ fcit ſenſatõem. Sititer aĩa agit in coꝛpꝰ ſibi ſubẽm cuʒ ſit pncipiũ coꝛꝑis ſᷣm agens. vt ð in eo de ſcdᷣo.⁊ grauitas agit in graue mo uedo ipᷣm.ĩmo ipᷣm graue agit in ſeipᷣm. ⁊ magnes at⸗ er ahit ferꝝ. Ot coꝛꝑa ſuꝑioꝛa agũt in iſta inferioꝛa ⁊ tamẽ mamifeſtũ eſt ꝙ in iſtis nõ eſt ↄractus. Scðo ſic.coꝛpa nõ tangũt ſe niſi ᷣm extremas ſuꝑficies.ſi er⸗ go actio nõ poſiʒ fieri niſi ꝑ ↄtactũ rũc coꝛpa nõ pote⸗ rũt agere ĩ ſe iucem niſi ᷣm extremas ſuꝑficies.qꝛ ig⸗ nis calefacit aquã ſ̃m totalẽ eius ꝓfund itatẽ. Et ſili ter pꝛobat᷑.qꝛ aia mouet totũ coꝛpus ⁊ lapis naturalr mouet leipᷣm deoꝛſuʒ ⁊ intellcũs ꝓducit in ſe intellcõeʒ 2 volutas volitõem ⁊ aqua calefca refrigefacit ſeipaʒ 7 in iſtis tñ nullus eſt ↄtactus. Pꝛobat᷑ ſimilit᷑.qꝛ in⸗ diniſibile põt alterari.⁊ tñ ſᷣm phm lexto phicoꝝ non pot rangi. eo ꝙ ipius nullũ eſt vltimũ. Similr poſſet die de anima intellcĩua que tran ſit de erroꝛe in ſcien t.aln. ? etiam de virtute in vicium. Pꝛobatur tus eiꝰ nõ attingit ad il 1 cuiꝰ virtus attingit ad paſſum Scdðo mõ quia vᷣtus pꝛimi de generatõe quarto.quia motis nobis mouentur om̃ia que in no bis ſunt Sũt aucẽè in nobis multa indiſibilia.ſ.ſᷣm longitudinẽ latitu dinẽ ⁊ ꝓpfunditatẽ. Ot ↄſirmat᷑.qꝛ in diſibilia in nobis vtputa pũcta ſtꝭ coloꝛata ⁊ cali⸗ da ⁊ frigida.ergo pñt alterari. Ans ptzʒ autoꝛitate ꝑ⸗ ſpectiuoꝝ dicentiũ pũctuʒ eẽ lucidũ ⁊ coloꝛatũ. Vi cunt em̃ a quolibʒ pũcto coꝛꝑis lucidi diffundi radiũ lumĩoſum.⁊ a q̃libʒ pũcto coꝛꝑis coloꝛati młtiplicari radiũ coloꝛis ad oculũ.qð nò eſſet niſi qdᷣlibet eſſe lu cidum vel coloꝛatũ Si aũt ita ſit pari rõne qdᷣlibʒ erit frigidũ vel caliduũ.igit᷑. Tercio ſic.ſi oĩs actio fierʒ per cõtactũ ſeqret᷑ ꝙ om̃e agens in agẽdo repateret.⁊ ome paſſuʒz in patiedo reagerʒ.ſed ↄns eſt flin ergo.fal ſitas ↄñtis.patʒ pᷣmo qꝛ deus agit nihil patiedo ⁊ ce⸗/ lũ nõ repatit iſtꝭ ab iferioꝛibꝰ quãuis agat ĩ ipᷣa.⁊ ars agit circa oꝑabilia ⁊ nõ repatit᷑ ab eis ⁊ ſiłr artifex.nõ em opʒ ꝙ medicꝰ agens in infirmũ aliqͥd repatiat᷑ ab illo. Scðᷣo ptʒ quia matia patit᷑ cuʒ ſit pᷣncipiũ paſſi uũ.⁊ tamẽ nihil rea git cuʒ ipᷣa nulliꝰ ſit actitatꝭ. Añs ptzʒ quia coloꝛ agit ĩ viſum ⁊ nõ repatit᷑ a viſu.Quar to ptʒ.quia qð generat nõ opʒ regnari.neq; qd augmẽ tat reaugmẽtari.neq; pellens repelli.igiX᷑. tcõfir matur.q ſi ita eſſʒ ſeqret᷑ mo qide reſpcũ eiuſdẽ eſſʒ in actu ⁊ pona nobiliꝰ ⁊ ignobiliꝰ.agẽs em eſt nobiliꝰ paſſo vt ðꝛ tercio de aĩa. Scðo leq̃ret ꝙ poſſet fieri ac tio ab eq̃litate vel a ꝓpoꝛtõne miĩoꝛis ineq̃litatꝭ cuʒ pa tiens ſit mioꝛis pone q; agens.Seqret᷑ tercio.ꝙ qncũ cq; agens agerʒ in paſſuʒ ꝑ aliqð mediũ illud mediuʒ moueret᷑ motibi ↄrijs.ſed hoc ẽ impoſſibile.igit᷑.ↄñtia pez. qe ſi ignis agat in aquã mediãte aere ncce eſt ſi ig nis repatiat᷑ ab aqua ꝙ aer frigefiat ab aqua.⁊ eñ ceale fit ab igne.qꝛ ignis nõ põt calefacere aquã ꝑ aerem ni ſi pꝛius ca lefaciedo aerẽ.⁊ ſilr eſt de frigef cůone Or to ſic. ſiłe põt agere in ſibi ſiłe. ergo nõ omis actio fir ꝑ racri diſſitiuz. Ans ptz pᷣmo.quia ſiłe foꝛtificat ſuũ fie.ſed foꝛtificare ẽ agere ⁊ magis calidũ agit in minꝰ alio.⁊ ignis agit in aerẽ cuʒ tñ ambo ſint calidi.⁊ duo lumia duaꝝ candelaꝝ ſe iuicem incẽdũt Et ↄfirmat᷑ ꝛ vel actio fit rõne ſilitudis vel diſſiłitudis Si ſilictu dinis habet᷑ intentũ non rõne diſſiłitudinis.quia nõ diſſiłia nõ agunt in ſeiuicẽ.vt caliditas nõ agit i lines arguitur a pho In oppoſitů dad, nis ſequũtur quatuoꝛ queſtiones Queſtio pꝛima WUty. om̃e agens agat ꝑ ↄtactũ Pꝛo cꝰ ſolutõne ſup ponũtur q̃ruoꝛ. Pꝛimũ.ꝙ agetiũ qdᷣdã eſt incoꝛpoꝛeũ vt deus ⁊ intelligẽtie.Aliud eſt coꝛpoꝛeũ.vt celũ ⁊ ig⸗ nis. ⁊ vtroꝛũq; aliqͥd põt agere ĩ materiã extnſecã ⁊ as liud in ſe. Scðdᷣm ꝙ hmõi agentiũ quedã agũt actõne reali.vt ianis pꝛoducẽs caliditatẽ.⁊ quedq actõe ſpi⸗ rituali.vt albedo ꝓducens ſpẽm albedis. eren agens põt dici mediatũ paſſo duplieit. Pꝛimo.qꝛ vi lud paſſmnel. ed aliqͥd aliud e eius bñ attingit ad paſſuʒ. ſed tñ eius actio deminat pagens ꝑticulare.qꝛ agens nõ tãgit paſſuʒ ſed bñ vir tus eius. QL.uartũ (qð ſuwonit) ẽ tactus accipit caliduʒz. ⁊ vnꝰ oculus agit in aliũ.quia vnꝰ videt᷑ ab dupkt. bui cul buit h magnitu phusne ſolü atte gagens glisran Sligt agereilg ad tacu; maq/N intellicit ſitü ettra Teno Cömedid reiril tez mott lactci cuz wü isſu naſuzt ſiue ine futie ſel oſnege dage nege hohzn ſt imea ſtiag d huc⸗ gues e glediſi gereluieſ clatpierea ligt 0 z diſticte loz fturti Al Etideoßmn ſenſusnor terig eſt ta elto Anis 1 no E poſne mouereſit plerteti Pmocin⸗ ipſome hensalias ſüebboſie ſiger iſte Muſent ſonic Mew Mnnreg ſlos ſ Ifialen lglenepe tmigrin Gtnintg antlig Wunume; tingeniD Aüfndnti Kunlhlent iicdacſi iſercihat Aeisanaſmn in hum ihfag MAharicee⸗ gatiidtn tſlramtfrn ncd nih ſrörrgäüg i di ta u nuecz gön pcücuſdech tewleftin iurn an ſiigl iir eule eeckii ben tiit rigeenm itr C msal iir lſeuiratſui lingenid aNW wat CAd uunin eent 4000 1en i, punndn n ,buirih dick e i nai 1 i iMin Gtiniiſt Lung Pene di Kiute ñ gll in⸗ odemnm ſiz⸗ 4 — 3 dupkr. Vnoꝰ gñalit᷑ ⁊ methafo:ice⁊ ſic potuit attri⸗ bui cnilibet ageti lioꝰ ꝓpꝛie ꝓut ſolis coꝛpoꝛibo attri buit᷑ ⁊ B dupłr. vnoꝰ capit᷑ vt nõ ſolũ atredit᷑ ex rõnib⸗ magnitudinũ ſʒ etiã ex rõmb vꝓᷣtutum naturaliũ ſic phus naturał ↄſiderat de tactu. accipit etiq iter dũ vt ſolũ attedit᷑ex rõne actõnis ⁊ paſſionis Solet en dici qꝙ agene tãgit paſſuʒ ⁊ paſſuʒ n tãgit agens. Si enim aliqs ꝑcuciat aliũ dicimꝰ ꝙ tetegit ipʒʒ ⁊ nõ dicimꝰ eõ Si igit᷑ accipiat᷑ tactꝰ H̊ mõ tũc ide ẽ tãgere aliqð et agere ĩ ipʒ ⁊ qd reqͥrit᷑ ad agere reqrit᷑ etia ad tãgere ſz ad tactuʒ pᷣmo mõ ſumptuʒ tres ↄditiões reqrunt᷑.pꝛi ma ꝙ vtrũq; tãgentiũ habet magnitudinẽ ⁊ indeẽ ꝙ intelligẽtia nõ tãgit oꝛbẽ neʒ pũctũ lineã.ſcðᷣo ꝙ hẽant ſieũ extra ſeinuicè ⁊ iõ foꝛma nõ tãgit materi nec eↄ. Tertõ ꝙ eoꝝ vltĩa ſint diſpoſita ita ꝙ int ea ñ ſit ali qðmediũ. Sʒ ad tactũ naturalit᷑ acceptũ cũ his tnib reò rit̃ qrtũ ſcʒ ꝙ tãgens ſit actin ĩ illud qð tãgitvł ſal teʒ motm ipᷣiꝰ. Vñ dꝛa eſt int᷑ tactuʒ ⁊ 2ↄtactũ.dẽ eniʒ tactꝰ cũ vnũ tã git aliud q;uis nõ ecouerſo ↄtactꝰ aut cuʒ vnũ tã git aliud ita tñ ꝙ aliud ecõuerſo tãgit ipᷣʒ Iſtis ſupoſitis Hðm eſt pmo ꝙ ome agẽs ĩ aliqð paſſuz tã git ipᷣm aliq̊ mõ ſiue illud agẽs ſit coꝛpoꝛenʒ ſiue incoꝛpoꝛeũ.pʒꝭ ꝗ ad hoc qꝙ; aliqð agat in aliud oʒ vᷣtutẽ eiꝰ ꝑuenire a d ipᷣm Soʒ ꝙ aliqͥ modo rãgat ipᷣʒ ſcʒ vel ꝓpꝛie vel ĩpꝛope ſiue mathematice Nõ in oʒ ꝙ om̃e agens agat ꝑ ↄtractũ qꝛ nõ oʒvᷣtutẽ paſſi ꝑtigere ad agens Dðʒ ſcdᷣo ꝙ ꝓpꝛie loqᷓndo ages icoꝛpoꝛeũ necq; agit ꝑ ↄtactũ alterius neq; ꝑ ↄractũ ſui eo ꝙ tale nõ hʒ magnitudinẽ Siłr nõ oʒ ages (cuiꝰactõ nõ trã ſit ĩ materiã exterioꝛe) agere ꝑ ↄtactũ Dic tertio ꝙ ſi tã agẽs qᷓ; paciẽs ſint coꝛꝑalia ⁊ extra ſeĩu icẽ exñtia ad huc nõ eſt neceſſariũ ꝙ agens tãgat paſiuʒ ⁊ ꝑ ↄſe⸗ quẽs nõ oʒ ꝙ retangat᷑ ab ipa. nõ eĩ oʒ tãgat paſſuʒ a ſe diſtãs pue loqndo de tactu.q;uis eniʒ ſol agat in gerè lu ĩe ſuo nõ tñ tãgat ipᷣm ⁊ q;uis etiã ignis calefa ciat pietẽ a ſe remotũ nõ tũ pꝛie tãgit ipᷣʒʒ niſi ab eo re tãga?ꝭ Uic qrto ꝙ ſi agens ⁊ patiẽs ſint coꝛꝑa pʒ ſi tuʒ diſtĩcta neceſſariũ eſt ꝙ agens tãgat pᷣmũ paſſum qꝛ oʒ vꝓᷣtutẽ agentis multiplicari vſq; ad paſſum ⁊ iõ oʒ aliqͥd eſſe ĩmediatuʒ agenti qð recipiat ĩfluẽtiã eiꝰ et ideo ᷣm ph̊m ſi vacuũ eſſet inter obiectũ ⁊ ſenſum ſenſus nõ pꝑciꝑer obiectũ. Si aũt ralia ↄmiſiſſent ĩ ma teria eſt tactꝰ eoꝝ tactus mutuus Sʒ ſi ↄmiſiſſent nõ oʒ ꝙ ſit ↄtactus niſi accipiat᷑ ↄtactꝰ ſᷣm rõeʒ magnitu dinis ⁊ nõ ſᷣm rõez vᷣtutis naturalis. Queſtioſecunda Vty om̃e agẽs in agendo repatiat᷑ ſuꝓpoſito ꝙ om̃e mouere ſit agere ⁊ moueri pati.⁊ ꝙ morus eſt multi⸗ plex 2 etiã actões ⁊ paſſiones ſicur alibi pʒ. Dom eſt pmo ꝙ in motu locali nõ eſt neceſſariũ mouẽs moueri ab ipſo motu et hoc eſt manifeſtũ nõ enĩ opoꝛtet ꝙ tra⸗ hens aliqð pondus ab eo retrahat᷑.et ſiłr in mouetib⸗ ſpũ aliba ſicut ſty deꝰ ⁊ inrelligentie nõ oʒ ꝙ agẽs repa ciatur iſta eĩ nõ ↄ icant ĩ materia⁊ etiã ſty entia ĩpaſſi bilis ſicut ſupiꝰpatuit. Dic ſcðo ꝙ ĩ actõibo ſoũa liby nõ oʒ agens repati.pʒ qꝛ coloꝛ agẽs ĩviſuʒ nihil re parit᷑ a vilu p hs ſoluʒ loquit᷑ de illis que ↄĩcant in materia ⁊ qͥ agũt ⁊ patiunt᷑ ſᷣm qlicates pᷣmas elemen tales q ſt caloꝛ frigus hũiditas ⁊ ſiccitas vt ſit ſenſus difficultaré. vtꝝ ome cale faciẽs ꝑ caliditatẽ ſibi inhe rente repatiat᷑ ab eo qð calefacit ⁊ ſic de frigiditate et citer. vno ſpecie eſſentiali ſicut homo ⁊ equus ⁊ ſi alijs qlitatib, hmõi Dic tcio ꝙ in agentib ⁊ paſſis fit aliqñ reactõ ⁊ repoſſio ita ſcʒ ꝙ vtrunq; agit in reli quũ ⁊ a reliqͥ patit. Pꝛobat᷑ hec ↄcluſio pᷣmo.qꝛ ſi a⸗ qua ꝓijciat᷑ in igneʒ ipᷣa extiguit igneʒ ⁊ ab igne ↄſu⸗ mit᷑. Scðo qꝛ ſi potiꝰ plenꝰ aqͥ frigida ponat᷑ i cacabo pleno aqua calida frigid itas a pori remittit ⁊ aq̃ fit tepida ſilr caliditas aq cacobi. Tertio ptʒ qꝛ ſi ponat᷑ pomũ frigidũ aut aliqd aliud ĩ manu calida frigefa ciet eni manũ ab ea calefiet. Pʒ qrto qꝛ ſi ponat᷑ ferꝝ ignitũ in aqua frigida calefaciet eni illã aquã ⁊ ab eo frigefiat Põt etiã ꝓbari rõne qꝛ alit᷑ ex oibus elemẽtis nõ fieret terciũ nec fieret mixtio ꝑ actões elemẽtoꝝ ad inuieẽ Dic qrto ꝙ in pᷣdictis agentibi ⁊ paſſis non ſꝑ fu reactõ ⁊ repaſſio Pꝛobat᷑ qꝛ ſi agẽs debeat agere neceſie eſt ipᷣm eſſe foꝛtius ĩ agendo qᷓ; ſit paſſuʒ ĩ reſi⸗ ſtẽdo paſſuʒ ãt pᷣt tm̃ minoꝛari ⁊ debilitari ꝙ ipᷣm nõ tãre potẽcie ĩ reſiſtendo qnte potẽtie eſt agens ĩ agen do ⁊ iõ hoc caſu poſito paſſuʒ nihil agit in agẽs ſʒ ſo⸗ luʒ patit᷑ ab ipſo Scðᷣo ꝓbat᷑ q; agens foꝛtius agit ad maioꝛẽ diſtãtiã.ſit ̊ a foꝛtius ĩ duplo qᷓ; b⁊ ſit int a et b maxia diſtãtia ſᷣm quã a põt agere in b tũc ſequit ꝙ b nõ regat in a qꝛ non põt ad ttam diſtantiam agere imo ſolũ ad mediatõeʒ ipᷣm ga nõ repatit᷑ a b. Tertõ ꝓbatur ſuppoſito q; calidiſſimũ exñs calefaciat con⸗ tinue b ⁊ b vltra calefaciat c tunc eniʒ b non repatit᷑ a cnam ſi c refrigeraret b ipſuʒ ⁊ ſimul calefiret Gex qui bus pʒ ꝙ ſunt tres caſus pꝛohibentes reactionem ⁊ te paſſionẽ. Pꝛimus eſt ſi debilitas paſſi ſit tanta ꝙ ip ſum ſit debilius in agendo qᷓ; agens in ſicut reſiſtẽdo. Secũdus caſus ſi ſit rata diſtã tia inter ages ⁊ patiẽs ꝙ patiẽs nõ ſit ſufficiẽs agere ad tantã diſtãtiaʒ.Ter tiꝰcaſus ẽ.ſi agẽs ab alio foꝛtioꝛi ſub ſua foꝛmadetine= Oueſtio tertia EVtrum idẽ poſſit agere in ſeipᷣm vel ſimile ĩ ſimile p cuius ſolutõe Attede pꝛimo ꝙ duplex eſt actio que dam eſt vniuoca ⁊ quedam equiuoca. Actio vniuoca eſt qua agens pꝛoducit foꝛmam ſibi ſimilem in ſpecie cum ſua foꝛma qua agit.vt cum homo generat homi nem aut calidum generat calidum Sʒ actio equiuo ca eſt qua gens generat foꝛmã ſpeciſice diſtictam a foꝛ ma per quam agit Notandum pᷣmo.ꝙ idem agere in ſeipſum poteſt ĩtelligi dupliciter. VUno modo gr̃aʒ totius ⁊ gratia ꝑtis etiam per ſe pᷣmo ⁊ ꝑ accidens ex conſequenti eodem modo ſicut dictum eſt in quinto p hicoꝝ de mouente. Nam quando omne mouens eſt agens ⁊ oẽ mouere ẽ agere Alttende ſcdᷣo ꝙ agẽs et patiens pñr duplicit᷑ capi.vno modo foꝛmaliter ⁊ pꝛo ſignificatis er ſicnon ſolum ſunt diſſimilia ſpecieſʒ e⸗ tiam genere ⁊ illo mo do non loquitur de ipſis phylo/⸗ ſophus qñ dicit agens ⁊ patiens ſub eodem genere re poni qꝛ ſunt contraria Alio modo poſſunt accipi pꝛo deno minatis ⁊ ſic ea differre ſpecie põt itelligi dupli⸗ c nõ opoꝛtet ꝙ differant ſpecie. Scðo m ) ſyẽ accñtali vt coꝛpus calidum et coꝛpus fr igidum. Tertio modoꝙ ſunt diſſim ilia in gradibus eiuſdem ſpeciei.vt coꝛ⸗ pus habens tres gradus et coꝛpus habens ſex talia e⸗ nim òdãmõ cõtrariant᷑ qꝛ vnũ ſe habet vt magis pfee rũ q; ali’. Attẽde 3 ꝙ nõ ẽ incõueniẽs aliq ee ſiłia ſm aliqᷓs q̃litates ⁊ diſſimilia ſʒ alias.iõ cũ qrit᷑ vtix qlitas ſilis agat in aliã qlitate ſibi diſſimilẽ. vel vtruß Queſtiones ſecũdide generatione ſubiectũ alicui ſiłe agat in ſuũ ſiłe ſᷣm ſuã qlitatẽ fᷣm quã eſt ei ſiłe nõ dʒ intelligi ꝙ ſᷣm qlitatẽ diſſimilẽ fiat actõ.de hoc enĩ nõ eſt dubiũ ſʒ ſnwoſito ꝙ aliq ſint diſ ſimiles ⁊ alie ſiłes qrit᷑ vtꝝ actio fiat ſᷣm qlitates ſiłes et nõ accipit᷑ agere vł mouere ita gñalit᷑ ſicut ſuꝑiꝰ ac ceptũ eſt.ſʒ accipit᷑ ſpecialit᷑ ꝓ actõe p hica de qᷓ pñs ẽ ↄſideratõ Dic pmo ꝙ idepõt agere in ſeipᷣʒ actiõe ꝑfectiua ⁊ directa ⁊ de ꝑ ſe.nã intellectus in ſe ipᷣo pꝛo⸗ ducit actũ intelligendi et volũtas actũ volẽdi Pee ſcðo ꝙ ideʒ põt agere in ſe ipᷣm actione ꝑfectia media⸗ te ꝑ accñũs ⁊ ꝑ moduʒ ſequele Dic ttio ꝙ nihil põt agere ꝑ ſe ⁊ directe in ſe actõne coꝛruptia lzʒ ideʒ poſſet agere in leipᷣm actõe coꝛruptia de ꝑ accñs et gra ꝑtis. Dic qrto ꝙ ſile põt agere in ſibi ſilłe ſᷣm aliã qua litatẽ ſibi diſſimilẽ vel in ſpẽ vel in gradu intẽtõis idẽ tñ nõ põt agere in ſihi ſile rᷣm gradũ ⁊ qlitatẽ ſibi ſiłeʒ et hoc loqndo de actõe ꝓpꝛie dicta ⁊ reali q̃ eſt ᷣm q̃li⸗ licates pᷣmas cõtrarias ⁊ etiã loquẽdo de actõe direc ta et nõ reflerg Queſtio quarta Vltꝝ diuiſibile poſſit eſſe actiuũ et paſſiuũ vel poſſit slterari.pꝛo cuiꝰ ſolutẽe Attẽde pᷣmo ꝙ duplex eſt induuiſibile qdᷣdã eni eſt eſt indiuiſibile hũs poſirõeʒ in ↄtinuo.ſicut ſunt linea ſuꝑficies ⁊ pũctus Aliud ẽ mutabile qð nõ hʒ poſitõeʒ in eõtinuo ſicut aĩa rõna⸗ lis vel intelligẽtia Yndiuiſibile vero pᷣmomõ triplex ẽ qꝛ qð dã eſt indiuiſibile tã ſᷣm lõgitudinẽ qᷓ; ſᷣm lati⸗ tudinẽ qᷓ; ꝓfunditatẽ ſicut punctus.qðdã vero ẽ indi uiſi bile ſn latitudinẽ et ꝓfunditateʒ diuiſibile tñ ſᷣm longitudinẽ ſicut linea Et aliud eſt indiuiſibile ſolũ ſim ꝓfunditatẽ ſicut eſt ſuꝑficies Notãduʒ pᷣmo duplex eſt alteratio qᷓdam eniʒ eſt alteratio ſpũalis qᷓ intellectus alterat᷑ de ignoꝛãtia in ſciaʒ Alia vero coꝛ poꝛatł ſicut ẽ calefactio frigefactõ vł coloꝛatõ Ddm q; actio põt capi tripliter. pᷣmo gnat᷑ p qcunq; mutatiõe Scðdo ſpẽaliter ꝓ mutatõe ſᷣm qlitate Tertio ſpẽaliſſi meꝓ mutatõe actiua vcl paſſiua in ꝗlitatẽ actiuã vel paſſiuaʒ ſicut ſunt q̃lirates detertia ſpẽ q̃litatis dðᷣm eſt Oaccipiendo indiuiſibile ꝓ indiuiſibili ſpũali et nõ hñte poſitõem in ↄtinno indiuiſibile bñ pᷣt alte⸗ rari alteratõe ſpũali accipiendo etiã actõeʒ pᷣmo vel ſcdðᷣo mõ ipᷣʒʒ bene ẽ actm̃, aut paſſtuũ ſed tale nõ ẽ acti uuʒz accipiendo actõem tertõ mõ.nec tale põt alterari alteratõne coꝛpali Pꝛimũ pʒ qꝛ aĩa rõnalis pᷣt immu⸗ tari de ignoꝛantia in ſcĩam ⁊ intelligentie pñt mouere localit᷑ iſta inferioꝛa ⁊ pñt etiam localit᷑ mouere Scðʒ pʒ qꝛ indiuiſibile ſic acceptũ nõ hʒ aliqᷓs q̃litates coꝛ⸗ poꝛales cũ nõ habeat poſitõem in cõtinuo nec ſit conti nuuz aut coꝛpoꝛeuʒ Hõ eni tñ intelligenduʒ ẽ ꝙ ome tale Idiuiſibile poſſit alterari aur pati qꝛ vt alias dem eſt deꝰ eſt oĩo inaltera bilis ⁊ lpaſſibilis.Oèp h̊s non loqtur in textu de hmõi indiuibilib cũ ipꝛobat opini one ʒ democriti. ſʒ loqᷣtur ſolũmõ de ĩdiĩſibilibs q̃ hñt vel pnt hꝛe poſitõem ĩ cõtinuo. “WVd ſciẽdũ q̃t veꝝ pñt alterari aut ageri vellpati ſupponẽdũ eſt ꝙ ſicut dictũ eſt in pcedẽtib aliqͥ negãt oĩo talia indiuiſibilia poſſe eẽ.iõ dicũt ꝙ ſi eent᷑ eent altabilia ⁊ nõ eẽnt alterabilia eo ꝙ ad ipoſſi bile ſeqtur qdðᷣlibet ſʒ qꝛ hæc opio ẽ ↄtra opiniõeʒ phi dðʒẽ ꝙ ſtẽᷣ ponẽda nccã ria talia iĩdiſibi⸗ lia nõ tñ ꝑ ſe ⁊ ſepati exñcia talia tñ nõ ſte alterabilia peq; act ia nec paſſiua.pʒ q; talia ñ ſtę calida aut frigi⸗ da nec hũt alias ꝗlitates ſʒ qᷓs eſt altera:õ ꝓpꝛie dicta de ꝗᷓ loqͥtur ph̊s. nõ ſtꝭ alterabilia. Añs ptʒ qꝛ ſi ta le indiuibile eſſet calidũ ſeqret᷑ ꝙ linea vel coꝛpus quã tũcũq; ꝑuũ eſſet infinite caloꝛis ⁊ infinite actitatis et reſiſtentie ſʒ ↄnñs eſt manifeſte falſuʒ.qꝛ tũc poſſet ĩ in⸗ ſtanti calefacere et a nullo poſſet coꝛrũpi.ↄñna tʒ.qꝛ ſi pũctuzʒ haberet caliditatẽ tũc qᷣlibet pũctũ hꝛet Ois caliditas ẽ alicuiꝰ actitatis ⁊ alicuiꝰ reſiſtentie.⁊ cali ditates plures aggregate magis pñ̃t agere et reſiſtere qᷓ; vna eaꝝ.iõ data vna caliditcate pũctuali due tłes pñt plures a gere iõ ifinite poſſent in infinite agere iʒ ifi niłe tales eſſent in linea cuz in linea ſint infinita pũcta ergo. Si qꝗras pᷣmo vtꝝ mixtio ſit poſſibilis.Dico ꝙ mixtio pᷣt accipi qdruplicit᷑.pmo pꝓ iuxta poſitione miſcibiliũ remanẽtiũ in actib ſuis ita ꝙ qdᷣlibʒ mane at ſuppoſitũ ꝑ ſe exñs ⁊ ꝑfecte retinẽs actũ ſuũ⁊ figurã ſuã ſicut diceremus grana miſceri ad faciẽdũ cumu⸗ luʒ frumẽti.⁊ boues ad facicdũ grege Scðo fit mixtõ ꝑ iuxta poſitõeʒ nõ tñ remanente figura ſic lane miſcẽè ſcent᷑ ĩ pãmis Tertõ mõ ꝑ iuta poſitõem ꝑttũ inſenſi⸗ biliũ ꝓpter ſui ꝑuitatem et ſic medici faciũt mixtiõem terendo plura ſimul ⁊ nõ eſt dubium qͥn qlibt iſtoꝛuʒ modoꝛũ mixtõ ſit poſſibilis Q.sarto capit mixtõ ſᷣʒʒ ꝙ qlibet ꝑs qntitatia mixti eſt mixta ita ꝙ nõ eſt aliqᷓ ꝑs liue ſenſibilis ſiue iſenſibilis vniꝰ miſcibiliũ rema⸗ neu ſine ꝑte alterius miſcibilium. Et de rali dᷣm ẽ e⸗ tiã ꝙ eſ poſſibilis ſicut pʒ in lapidib⸗ ⁊ lignis.qlibʒ eiĩ ꝑs qntitatia lapidis ⁊ ligni ẽ hgnũ. Si qras ſecũdo vtꝝ talis mixtio ſit naturalis vel violenta. dico ꝙ eſt naturalis ꝑ reſpectũ ad naturã vłeʒ ſʒ nõ ẽ natutalis ꝑ reſpectũ ad naturas elemẽetoꝝ nõ eni poſſunt adin⸗ uicẽ miſceri niſi ꝑ aſcẽſuʒ aut deſcẽſuʒ eoꝝ violentuʒ et nõ naturalem. Et ſi qras tertõ ſi q̃libet ꝑs mixti ſit mixta Dico ꝙ ſic loqndo de ꝑtibꝛ philſicis q̃ ſeʒ habẽt ꝓꝛiam vᷣtutẽ actiuã ⁊ paſſiuã nõ ãt loqᷓndo de ꝑtib⸗ ꝗ nõ hnñt ꝓpꝛiã vꝓtutẽ actiuã tↄĩr dicunt᷑ ꝑtes ma themat ice. Si qras qrto q ſt illa q miſcen᷑ adiuiceʒ nõ eni elementa remanẽt in mixto ſicut poſtea patebit᷑ AVico ꝙ nõ obſtãte ꝙ elemeta nõ remaneãt in mixto foꝛmalit᷑ manẽt tñ vᷣtualit ſiue equalenter. Nã aliqñ ad gnariõem mixti ↄcurrũt elemẽta foꝛmalit᷑ſicut in czechla regione aerꝭ. Aliqñ ãt nõ niſi equiualent᷑ ſicut l iſtis ĩ ferioꝛibo. Nã ĩ iſt ĩferioꝛib aliqũ vnũ mixtũ ges⸗ nerat᷑ ex alio mixto x iſtꝭ pʒ pᷣmo ꝙ aliqñ ĩ mixto nõ ↄcur rit niſi vnũ elemẽtũ.nã ꝑ vᷣtutẽ celi materia vniꝰ elemẽti pᷣt ſufficient᷑ diſponi vt foꝛma ſubſtãtialis mix ti introducat᷑ ⁊ tũc illud agẽs ſuꝓplet vicẽ alioꝛ uʒ ele mẽroꝝ. Pʒ ſcdᷣo ꝙ ãd gñatõeʒ mixti ſo ↄcurrũt qᷣtuoꝛ elementa vel aliqd ſuplẽs vicẽ ſiue vmꝰ ſiue aliqruʒ Pʒ tertio ꝙ mixtũ pᷣt milceri mixto ⁊ coꝛrũꝑe ipᷣm Pz. qrto ꝙ ſimplex põt miſceri mixto ⁊ mixtũ augeri ex ſe ipſo ſicut ſi aliq̃ miſcen: coꝛꝑi aĩalis ⁊ hoc dũmõ mix⸗ tuʒ nõ ſit minoꝛis reſiſtetie q; ſi mplex acrĩtatis. Ex H̊ pʒ vlrerius ꝙ miſcibilia ſꝑ dñt hꝛe ꝓpoꝛtõeʒ ĩ actitate 2 reſiſtẽtia als eĩ vnũ coꝛrũperet aliũ ⁊ nõ fieret mixtcio. Ad pmã cũ eiꝰ ꝓbatõt ptzʒ ſoꝰ et ſiłr ad roeʒ cũ eius ↄfirmatõe niſi ad auto:itate mathematicoꝝ Ad quã doʒz ẽ ꝙ ipᷣi capiũt pũctũ ꝓ q̊dã coꝛpe ꝑuo vel minoꝛe ſenſu ꝑcipi poſſit Et ſi dicat᷑ ꝙ ſupficies ẽ viſibiłg̊ co loꝛata. DHom eſt ꝙ nõ eſt viſilis pꝛopꝛie et tanq; id qdᷣ videtur ſʒ tanq; ſlibtectii ̊ ʒ pꝛofunditate videlur. AVd tertiam paret ſolutõ pterq;; ad hoc q videt᷑ de natura ad qð dom ẽ. ꝙ illa ꝗᷓ dicta ſtꝭ itelligunt ſolũ deagen moin bna. hokent⸗ t hoen 1fmeu fhinusn tio feft tentiä n. o ſtiua pa paſtez feſiſtent ilitwe⸗ Olij ona tepantt not E mulnz targe calidu goe Potd polit Pbans Ntrar ſei fur) pbat Det ditat Giſſin dicate unmnn ſoecut milrud buseint de ſope ſerlal mo! talolb nutat im⸗ degſi torup danr nesg Pelbe löon⸗ plur We⸗ meden 5 1* halt niannil an . As Wrr te, ergth pn RW „08 D! 1 cl wi ſunes . 5 INUS . N . nde e 2 Kanhy, . „R 17 . è CDeN nenle nent4 EIITTNK el * moen ee UR 2 2 warre “ eß mod . . cad Neiken „ 2. 27 ctt Riden IUV . . „ 2 du⸗ 1 Mℳunt mo . Heg wa * „ sſnK, . 17 indodec 1 nt Miaie; 4 E n. ad gimi ni SE S . w e⸗ sN „14 uſſt 1R ſeüeſſee, IIAN E Aohhe . , 4 ritqs luenin — de agentib ? paſſis p ſe ⁊ diuiſim ſu bliſtentibe cuſul⸗ modi nõ ſunt mareria 2 foꝛma aâd ↄfimatõeʒ 2ced it᷑ pᷣma ↄſeq̃nt ia.nec eſt in cõuenies ideʒ eſſe in actu ⁊ in potentia ? nobilius ⁊ minus nobile reſpcũ eiuſde duʒ rũ hoc nõ ſit ᷣm ideʒ agẽs aut ſᷣm foꝛmã quã hʒ ĩ actu 2 ſm eã eſt no bilius: n ſuã materiã eſt in potẽtia ad minus nobile et ſm idez patit᷑ Ad ſcdᷣaʒ ↄnaʒ dẽ ꝙ ac tio fit ᷑ᷣm ꝓpoꝛtõezʒ maioꝛis in eqlitat no ↄpꝑando po⸗ tenti acriuaʒ agent? ad potetiã actiuã paſii vł paſſi/ u. ſz ↄpando poretiã actiuã agentis ad potẽtiq reſi⸗ ſtiuã paſii.nõ ̊ oʒ ꝙ ages ſit maior vᷣtute ĩ agẽdo cqᷓ;ᷓ paſſuʒ in agendo aut etiã in patiendo ſʒ ꝙ ſit maiorèꝭ reſiſtentie qꝛ ſivincat᷑ reſiſttia paſſi fiet actõeadẽ aũt qlitas ẽ maior/ vtutis ĩ agedo ? minoꝛ i reſiſtẽdo aliã ↄnaz dꝙ ipᷣa negãda qꝛ tłe mediũ ĩ agedo nõ repstit᷑ eo e adinuat᷑ ⁊ venuet᷑ ĩ ſuo foꝛma ꝑ vnũ exrre moꝝ Et ſi ponat᷑ ꝙ ſit coꝛpꝰ mulrũ calidu iuxta coꝛpꝰ multuz nõ iñ tãgat ipᷣm ſʒ ſit modicꝰ aer intermedius et arguat᷑ tuc coꝛpus frigidu aliq̃ mõ refrigerauit calidũ er eõ qaer medius ſimul ca lefiet? frigefiet eo ꝙ oẽ ages coꝛpeũ pꝛius agit in pꝛopinquũ q; i diſtãs õt dici ꝙ ille ager medius hebit vnã pte ꝓpinqus coꝛ poꝛi frigido ſᷣm quo frige fiet. d qrtuũ negat ans ad ꝓbatoez dz ꝙ vnu ſ imiliũ foꝛtificat ip ʒ pꝛeleruãdo a ↄtrario nõ tñ ſeqͥtur ꝙ in ipᷣm agat imo ſolũ eius reſi⸗ ſteciã ↄfoꝛtat ſit ꝙ oriñ in ipſuʒ minꝰ põt agere Dici 7 tur vitra ↄcedendo ꝙ mage calidũ agat in min? cali duz ſz illa nõ ſunt ſimnlia in gradu caliditatis.alia at ꝓbatõ ꝓcedit de actõe ſpirituali de q nõ ẽ ad ꝓpolitũ. De igne vero ⁊ gere doõm ꝙ q;uis ſint ſimilia ſᷣm cali ditatẽ nõ tñ ſᷣm gradus caliditatis.et ſilit ſtẽ in alüs diſſim ilia ſicut ĩ hũid irate ⁊ ſiccitate.De luinibo aut dicat᷑ ꝙ ipᷣa ſe nõ intẽdũt quis reddãt mediũ magis Illuminatu. Aâd ofirmatoem ât dom ꝙ actio fit non rõne cuiuſcũq; ſilitudis aut diſſimilitudins ſʒ rõne li milirtudinis ĩ gñe ⁊ diſſimilitudinis i ſpẽ aut in generi bus eiuſdẽè ſpeciei. & mixtione Iſte eſt ſcðs liber de generatõe in quo phus detminat de mate ria gna bilium ? coruptibiliuz de träſmutatfõe elemetoꝝ et de cã trãſmutationũ earũdẽ. et di uidit᷑ in tres tractatꝰ. qꝶ pꝛimꝰ eſt de pꝛincipſo materiali pꝛincipio foꝛmali elemen toꝝ et habet tria capła quoꝝ pᷣmũ eſt de pꝛicipio ma teriali gña bilium ⁊ coꝛruptibiliũ Qhictuʒ eſt igit in pᷣmo libꝛo de gnatõne ⁊ coꝛruptõe in cõi ⁊ de alijs mu tarõibo ʒ foꝛmã vt de alteratõe ⁊ eti de annexis illis mutatõiby vt tactu actõe mixtõe ? paſſiõe Olſt aͤ hec bma ↄcluſio. in h ſcdo libꝛo detminã qu eſt in ſpeciali de gnatiõne 2 coꝛſuptõe elemetoꝝ. Pꝛobar᷑ ꝗꝛ gnatõ 2 coꝛruptio oĩb (illis quibo ĩſunt naturalit iſunt me diantibo quatuoꝛ elementis. Juerũt at diuerſe opinio nes anti circa pꝛicipinʒ mareriale gna biliũ ꝛ coꝛru ptibiliũ:qᷣdã eni poſuerũt tmm vnũ pncipiũ materiale ipoꝝ vt aere ignẽ vel mediũ ipoꝝ Alij vero poſuerũt plura m qdã poſueruũt duo vt ianẽ 2 tra qͥd tria vt igne frã ? dereʒ.qda qtuoꝛ vt ignẽ tra gere 79quaz ex lreſtotelis Folio cxxix busogregatis vel ſegregatis ? alterat ad inutcè diß cunt ↄtingere gñatõem ⁊ coꝛruptõem in rebus. ⁊ iſti bene dicũt in hoc ꝗꝙ ponũt aliq eẽ ᷣma pᷣncipᷣia ex qͥb trãſmutatꝭ. aut ̃m ↄgregatõeʒ ? ſegregatõem aut ʒ aliam muratõem fiat gñatõ ⁊ coꝛruptio in rebꝛ. Alij gũt male dicũt ponentes vnũ pᷣncipiu materiale extra p̃dicta elementa ⁊ eſſe ſepabile ab oĩby foꝛmis elemeto ruz Sit ergo ſcða ↄclulio impoſſibile eſt eſſe vnũ pᷣn cipiũ materiale coꝛꝑm leꝑabile ab oĩb foꝛmis eleme toꝝ ſicut aliqͥ antiqͥ dicebꝗ t.pbat᷑ q ipoſſibile c eẽ ali qð coꝛpus ſenlſibile ſine cõtrarietate ſcʒ graue vel leue caliduʒ vel frigidũ ⁊ ſic de alijs.ſʒ cuius c aliq ↄtrarie tas illiꝰ ẽ foꝛma elemẽetalis quã ↄſequit talis ↄtrarie tas ergo nõ eſt ponẽduũ vnũ materiale pncipli ſeꝑa⸗ tuʒ ab oiba foꝛmis elemetoꝝ ⁊ hoc ſiue ſit finitũ ſiue ĩ finitũ Quid õt ſenſerit plato circa hoc dubiũ ẽ ꝓpt di nerſa eius dicta. ipe eni in thimeo non dicit ma nifeſte pandoxois.i.ſubiectum vniuerſalis gñatõnis vł ma teriaʒ leꝑari a foꝛmis elementoꝝ.neq; ipſe ponit ĩ ele mentis aliqð ſubiectũ pꝛius ipſis natura. n ipᷣe relol uit elementa vſq; ad planitie vel ſuꝑficiẽ q;admoduʒ ad olia coꝛpa. Ympoſiibile eſt iñ matre ? materig pla naz eſſe. ̃ᷣm ãt veritatem oʒ ponere aliquã materiam gna biliuʒ ⁊ coꝛruptibiliũ aliõ ab ipſis coꝛruptibilib⸗ nõ tñ ſepabilẽ aↄtrarietate ſʒ ſꝑ cũ ↄtrarietate ex qᷓ ge nerant᷑ ipᷣa elemẽta. q; ãt opoꝛteat in ipſis elemetꝭ po? nere aliquã materiã ꝓbar qꝛ caliditas nõ eſt ſ ubiectũ frigiditatis nec econtra ergo opoꝛtet ponere vnũ com mune ſubiectũ in quo viciſſim ſunt caliditas ⁊ frigi⸗ ditas ⁊ vniuerſaliter foꝛme elemẽtoꝝ ꝑ traſmutatõez Orx pᷣdictis pʒ pᷣmũ pᷣncipiũ generabiliñ coꝛrup⸗ tibiliuz eſt materia qᷓ eſt potẽtia coꝛpus ſenſibile 2 cõ tra rietates ſunt pꝛincipia foꝛmalia ipſoꝝ ſicut calidi tas et frigiditas ⁊ ex talib pᷣncipijs fit vnũ ciũ ſeʒ ig⸗ nis vel aqua vel aliud hmèi. pmũñ itaq; potentia coꝛ⸗ pus ſenſibi pᷣncipiũ.ſedᷣm aũtꝓpter ↄtrarietates dico: v̈bi gra caliditas ⁊ frigiditas.Tertiũ ãt iam ignis ⁊ aqua er alia (Om ãt iam qrimus) In hoc ſcdᷣo ca pitulo detminat p hs de pꝛicipijs foꝛmalib⸗ gnabiliũ et coꝛruptibiliũ.⁊ ĩtendit tres cõcluſione.Pꝛima qua litates tã gibiles ſt? pncipia foꝛmalia elementoꝝ. pꝛo batur qꝛ illa ſte pꝛincipia foꝛmalia elementoꝝ q ſt⸗ oͤn cipia coꝛpis ſenſibilis ſᷣm tactũ.ſʒ qlitates tangibiles funt hmoi.nam hmõi coꝛpa ſenſibilia differunt fm q⸗ litates tãgibiles igitur Vnde nec albedo nec nigredo nec dulcedo nec amaritudo nec alie qiitates (que nõ ſunt tangibiles) ſunt pꝛincipia foꝛmalia hmõi elemẽ toꝛum. Sʒ contra hanc concluſionem põt argui qꝛ V ſus boꝛ ẽ tactu ̊ qlitates viſibiles poꝛ es ſt qlitatibo tangibilibo⁊ ꝑ ↄñs qlitates viſibiles ſunt pncipia ſoꝛ malia elemẽtoꝝ ⁊ alioꝝ coꝛpm ſenſ ibiliñ. Ad hoc doz eſt ꝙ q;uis viſus natura ſit poꝛ tactu ⁊ obiectũ eiꝰ pꝛi us obiecto tactus. tñ tactꝰ eſt pꝛius ſubiecto qꝛ ẽ ſub⸗ iectuzʒ oĩm ſenſuu ? ſue qlitates ſtꝭ⸗ cauſe oĩm qlitatũ q̃ non ſi? in celo Zid ſcienduʒ ãt ꝗᷓ qlirates tangibiles ſint pᷣncipia elemẽtoꝝ ſi uꝓponẽdũ ꝙ ſeptẽ ſunt ↄtrarie tates qlitatũ tãgibiliũ ⁊ ſic ſunt qtuoꝛdecẽ qlitares tãgibiles.ſ.calidũ frigidũ hũidũ ſiccũ graue leue du rũ molle lubꝛicũ aridũ apſeꝝ lene Konn ſubtile Eſt Sſcðᷣa ↄcluſio graue ⁊ leue nõ pnᷣt eſle pncipipia elemę toꝝ. ꝓbat᷑ qꝛ oʒ pᷣncpia elemẽtoꝝ eẽ actia⁊ paſſiua ad inuicẽ cũ elemẽta adinuicẽ miſccant᷑ et ad iuicẽ tranz/ mutent ſʒ graue ⁊ leue nõ ſiꝭ hmõi qꝛ ex ſuis noibus ipo:tqt agere ⁊ pati Tertia ↄcluſio.iſte qᷓtuoꝛ qlitates calidũ huidũ frigidũ ⁊ ſiccũ ſũt pᷣncipia foꝛmalia ele mẽtoꝝ ⁊ pᷣme inter qlitates tãgibiles Pꝛima ꝑs huiꝰ ↄcluſionis ꝓbat᷑.qꝛ ille qlitates ſunt actie ⁊ paſſue ad inuicẽ ſicut pʒ ex eaꝝ diffinitõib calidũ ei ẽ qd aggte gat homogenia t ſi ipſuz ſegreget a le greſſa H ſibi ꝑ accñs ↄuenit ⁊ ex ↄnti ex hoc ſcʒ ꝙ cuʒ ea (q ſtꝭ vnius 2 eiuſde generꝰ)ſecũ cõgregat attrabẽdo ſubtilia ne⸗ ceſſe eſt vt groſſa ⁊ treſtria intacra remaneant frigiduʒ auũt eſt qdð contingit ⁊ congregat. ſiłr 2 ſingenea ⁊ non eiuſdem rõnis.vel ſic frigiduʒ eſt qd ↄgregar bomo⸗ genea 2 etherogenea ſimul. pʒ & ꝙ caliduʒ ⁊ frigiduʒ ſtꝭ qlitates actiue Humidũ aut eſt qð cẽ intminatũ in natura ꝓpꝛia tñ fminabile exñs vł ſic huidũ ẽ qð ẽ bñ tminabile t᷑mino alieno ⁊ in᷑minatũ t᷑mino ꝓpꝛio Sic cuʒ vero ẽ qdᷣ bnminabile mino ꝓpꝛio difficult᷑ tmi no alcerius vel ſic ſccũ e qð ẽ bñ minabile tmino pꝛo pꝛio ⁊ difficulter alieno IH dumidum g ⁊ ſiccuʒ ſtꝭ qli tates paſſiue ⁊ ſic ille qualitates quatuo: ſty actiue et paſſiue Secũda ꝑs cocluſionis ꝙ ipſe ſint pꝛime pꝛo batur. qꝛ ille qualitates ſunt pꝛime in quas oes alie reducunt᷑ ⁊ ie non in alias nec in ſeinuicem ſʒ ille qͥ⸗ tuoꝛ ſunt hmoi q. O& autẽ alie qualitates tangibiles actiue ⁊ paſſiae reducunt᷑ in ipſas.ptʒ inductiõe nam ſubtue eſt hñ repletm illiꝰqð intrat eo ꝙẽ ꝑuaꝝ ꝑtiũ 2 ſic tã git totũ in qdᷣ intrat iq reducit᷑ ad hũidũ ⁊ ꝑ cõ trariũ groſſuʒ reducit᷑ ad ſiccũ Siłr lubꝛicũ reducit᷑ ad hũidũ.lub:icum eni ẽ humidũ paſſuʒ aliqͥd a ſic⸗ co.ariduzʒ vero reducit᷑ ad ſiccũ vñ nihd aliud e ari⸗ Duz q; ꝑfecte ſiccũ Silr etiã molle reducit᷑ ad huiduʒ qꝛ molle ſubicit ĩ ſeipᷣm et non eſt actm qð maxie con⸗ uenit huido.durũ ãt reducit᷑ ad ſiccũ.⁊ ita eſt de aſpe ro ⁊ leui ̊. Sʒ ꝙ ille qtuo: qlitates nõ reducantur in fſeinuicẽ.pʒ qꝛ: calidũ nõ reducit᷑ in frigidum neq; ĩ ſic cum aut ecotra nec frigiduʒz in calidũ ⁊ hũiduʒ aute/⸗ cõuerlo. Pꝛo declaratione ãt iſtoꝝ ponit᷑ hec diſtictõ hũidum ? ſiccuʒ dicunt᷑ multiplit᷑ ſicco eniz o ponit᷑ buũidũ vduʒ ⁊ifuſuʒ et hũido o ppomit᷑ ſiccũ ?⁊ coagula tuʒz. Dicit᷑ ãt vdũ qð hʒ aliegenigenã huiditatẽ ſuꝑ ficietinus.i.in ſuꝑficie exterioꝛi. Infuſt u3 It dꝛ qð bʒ eliegeni genã huidtiateʒ in pꝛofundo Coagulatũ ve ro eſt qð pꝛiuatur hũiditate ſuꝓple ꝛia Ex qb patʒ qd vduʒ ⁊ infuſum reducuut᷑ ad huiduʒ ⁊ eoagulatũ ad ſiccũ tãq; ad mijã. (OQm añnt elementoꝛum) In hoc tcio capło detminat ph̊s de coꝛpoꝛib genera⸗ bilibo ⁊ coꝛruptibilib ſiue de quatuoꝛ element᷑is que oſtituunt᷑ ex pꝛincipio materiali ⁊ pꝛincipijs foꝛmali⸗ bus de quib dictum eſt. et in tẽdit hanc ↄcluſionem tm qruoꝛ ſunt elementa ſiue quatuoꝛ coꝛꝑa gñabilia ⁊ coꝛruptibilia ↄſtitutaex pᷣdictis quatuoꝛ qualitatib pꝛimis tãq;ᷓ ex pꝛinpijs foꝛmalibus ipſoꝝ. Pꝛobat᷑ cõ cluſio trip licit. Ot pᷣmo qꝛ elemẽta cõſtituunt᷑ ꝑ qtu oꝛ qualitates pᷣmas. ſʒ quatuoꝛ ꝗlitates pꝛime nõ pñt ↄbinari nili ſet mo dis qrum due ſt ipoſſibiles ſcʒ ca . ſidia feigidi bumide ⁊ ſicci eo qð cõtraria non poſſũt eẽ in eodem ̊ꝑ alias quatuoꝛ ↄbinationes ſolum cõ ſtun unt᷑ qtuoꝛ elementa Oſt aũt pᷣma conbinatõ cꝗa Lidi ⁊ ſicci ꝑ qnã ↄſtituit᷑ ignis Sc da calidi ⁊ humi⸗ dDiꝑ quã ↄſtituit᷑ aer Tertia frigidi ⁊ humidiꝑ quaʒ conſti tuit᷑ aqua:et quata frigidi ⁊ ſicci ꝑ quã ↄſtituit᷑ ra Scdðo pbat᷑ ↄcluſio ꝑ ea q aparẽt in ſenſu.nã ſen ſu iudicatur ignis calidus ⁊ ſiccus aer calidus et hũi midus aqua humida et frigida terra vero frigida 2 Queſtiones ſecũdi de generatione ſicca ⁊ non ꝑcipiuntur alique alie differentie coꝛpoꝛũ pꝛimoꝝ & ſtę tãtũ quatuo? elementa ſiue coꝛꝑpa pꝛima gnabilia ⁊ coꝛrupꝑtibilia. Certio ꝓbatur ꝑ autoꝛitatẽ antiquoꝝ qui omes in hoc conueniunt ꝙ in pꝛicipijs materialibus ſiue in elementis non exceſierunt nume⸗ rum quaternariuʒ. quidaʒ eni poſuerũt vnã tm. qͥdã vero duo ſicut ꝑmentdes qui poſuit igne ⁊ rerraʒ eſſe pꝛincipia rerũ.qdã vero tria ſicut plato.et q daʒ qua tuoꝛ. Ad videndũ t de ddanenhor elementoꝛuz ad ſua loca ⁊ pꝛincipia foꝛmalia. Loſderãdum eſt ꝙ cum ſint qᷓtuoꝛ elementa ex q bus duobo tribuit᷑ vnus „ locus ſcz S et aeri locus ſurſuʒ.aque autẽ ⁊ trc locꝰ deoꝛſuz. terra hñt illa loca pure ⁊ ſimpliciter.media aũt hũtil la magis mixtim. vnde igni cõtrariatur aqua. aeri ãt terra ⁊ inde ex cõtrarijs paſſionib ↄſtituta ſunt. Vlte rius eſt intelligendũ ꝙ q;uis qlibet quatuoꝛ elemen toꝛum habʒ duas qualitates ex quibo ↄſtituit᷑ tñ vnũ qdðq; ipſoꝝ habet vnã qlitate in ſummo ſicut tra ſicci tati aqua frigiditatẽ aer hũiditate.ignis caliditatem tra qͥdẽ ẽ ſicci magis q; frigidi. aqua aũt magis frigi di q; hũidi aer t magis hiidi calidi.ignis t cali di magis qᷓ; ſicei. . Querit᷑ vtrum Elementa maneant foꝛmaliter in mixto. Arguit᷑ ᷣmo ꝙ ſic.qꝛ vnũqðq; ↄponitur ex his ĩ que reſoluit᷑ſʒ vnũ qdðq; mixtũ reſoluitur in quatuoꝛ elemẽta ̊ vnũqdq; mixtũ ſaltẽ ꝑfectũ ↄponit᷑ ex quatnoꝛ elemetis cũ ergo cõpoſitio ſit ſolum inter entia.elementa non coꝛrũpun tur in genere mixti ⁊ ꝑ ↄſequens in quoliber mixto ꝑ/⸗ fecto remanent quatuoꝛ elementa foꝛmaliter Confir matur qꝛ ſicut ſe habent littete ad ſillubas ita ſe ha⸗ bent elementa ad mixtum.ſʒ littere manent in cõpoſi tione ſillabas foꝛmalit᷑ nec etiam aliquo modo coꝛrũ puntur.ergo elementa manent foꝛmaliter in mixto ne q; coꝛrumpuntur in generatoine ipſius ex ilis Se cundo ſic ſi elemẽta non manerent foꝛmaliter in mixto ſequeretur ꝙ nullum elementuʒ domina retur in mix⸗ to qð enim iam eſt coꝛruptum non dominatur ſʒ hoc eſt contra phyloſopũ in textu ſequẽti et etiam in pꝛimo de celo dicentem mixtuʒ moueri ſᷣm natura elementi pꝛedominantis. Konfirmarur qꝛ non videtur a quo poſſit coꝛrumpi in generatione mixti elemeneum pꝛe⸗ dominans cum coꝛrũpens debeat dominari ſuper coꝛ ruptum. ergo neceſſarium eſt ꝙ ad minus ſit vnum elementum foꝛmaliter remanens in mixto. Tertio ſie ſi foꝛme elementales non manerent foꝛmaliier in mix to ſequeretur pꝛimo ꝙ materia reciperet foꝛmas mix toꝛum eque ĩmediate ſicut foꝛmas elementoꝛuʒiſʒ hoc eſt falſum qꝛ tunc non eſſet aliqua ratio quare elemen ta dicerentur pꝛima coꝛ poꝛa magis qᷓ; alia. Sequere tur ſecundo ꝙ mixtum non eſſet mixtum ſubſtantialit imo eſſct ſimplex ſicut alſquod elementoꝝ. eſſet enim cõpoſitum ex vna materia ſimplici et foꝛma ſimplici Q.uarto ſic per experientias et autoꝛitates . Pꝛima experientia eſt qꝛ videmus de lignis poſitis in ignem exire aquam. cuʒ enim ignis non ſit naturaliter gene ratiuꝰ aque ſʒ potiꝰ coꝛruptiuꝰ opoꝛtet dicere ꝙ i lig no foꝛmalit᷑ ⁊ſ ubſtãtialiter manet aqua. que per ig⸗ nem ab ea erpellit.⁊ eadẽ rõne ſtꝭ in ipᷣa alia elementa. Scðᷣa exꝑiẽtia qꝛ videmꝰ de roſis ⁊ alijs floꝛibi qᷓ ſunt erũ eſt tñ ꝙ elementa extrema ſcʒ ignis et nirtee rnete fionest adſuun eimmt Uicej. nugse lbecd ſtone wental frmate ſncuin menue detba füpunt⸗ mninoe⸗ laetteiu jatop v mlllean walube Meſſeg ertmnl manen frmai lsqn nuſcb ₰ ledent ſuis ſut in prio ninooez lunopeg Vae ez ſcſte füeno Per tevn dehe ſuuze puri leren forme tinel lifem neg sſe deint Thinus gwͤpi Ncng⸗ Amnt keint 66 ſoem lesh ſiͤre uai Wumini gaicn nnn Wmge Ked 1 e. Cüinnch hk tittrelo ggis ütdiel gn. i Mſan. D Atmiiini dolartiin Niscldle aiguid fum nin 6Nüss mabdy arinn nlar Lanf ii ebi⸗ rn cl no i ranek aAraentſ oe DN. MaNN/ uus ſt T eaa nm Le unuünu Niusnign urune niaeri 1 ege 9 ei. hiſ⸗ Areſtotelis mirxte extrahi aquam. Tertia exꝑientia eſt qꝛ videm? 7„ ex metallis T etiam alijs elementis fieri mirabiles mix tiones et iterum metalla extr abi ita ⁊ quodlibet venit ad ſuum locu ⁊ etiam elemẽta ad ſuũ ſicut alcha iſte exꝑiunt᷑ Quarta exꝑientia eſt de lapide ferro adin⸗ uiceʒ pcuſſis ex quibus excutit᷑ ignis.nõ enĩ eſt rõ qre magis ex illis qᷓ; ex alijs deberet extrahi nihil enĩ ẽ ĩ ca⸗ libe qð haberet virtutẽ gñandi ipᷣm.pᷣma autoꝛitates eſt ↄmẽtoꝛis expᷣſſe det minantꝭ in Hmo de celo ꝙ ele⸗ menta foꝛmaliter manẽt in mixto Et hoc idẽe rõib⸗ cõ firmat q poſtea patebũt Scðᷣa autoꝛitas eſt ariſto. qᷣ in quinto methap hiſice capitulo de elemeto dicit Ele mentũ eſt ex quo fit aliqͥd inexñte.ex hoc enĩ e xpꝛeſſe vi det hꝛi ꝙ elemẽta inexiſtũt in ↄpoſito ⁊ etiã ĩ eo nõ coꝛ rũpunt᷑ Cexrcia eſt eiuſdẽ in libꝛo pᷣcedenti dicentꝭ ꝙ ĩ mixtõe elemẽtoꝝ nõ coꝛrũpit᷑ alterũ neq; ĩbo Quar⸗ ta eſt eiuſdẽ ibidẽ dicẽtis. ꝙ mixtio eſt miſcibiliũ alte ratoꝝ vnio ⁊ iõ etiazʒ dicit ꝙ vna gutta vini nõ miſcet᷑ mille amphoꝛis aqᷓ qꝛ ſoluit᷑ ſpẽs.i.coꝛrũpit᷑ eius foꝛ⸗ ma ſubitãtialis Ex hac diffinitione mixtiõis hẽtur ex pꝛeſſe ꝓpoſiiũ ſi enĩ mixtio eſt miſcibiliũ alteratoꝝ non erit miſcibiliũ coꝛruptoꝝ ⁊ ꝑ ↄñs miſcibilia in mixto manent incoꝛrupte ⁊ 'm ſuas ꝓpꝛias entit ates t cõ firmat᷑ mixtio ẽ vnio miſcibiliũ cũ vmo ſit relatio rea lis q reqͥrit extrema realit᷑ diſtĩcta ſeqᷣtur ꝙ entitates miſci biliũ remanẽt realit᷑ ⁊ foꝛm alit᷑ in mixio Arguit᷑ auc Inoppoſitum eln ei cedenti dicẽtꝭ ꝙ paſſiones ⁊ habitꝰ nõ pñt eſſe mixta ſuis ſubiectis qꝛ ãbo ſaluãtur Et autoꝛitate eiuſdem in vltĩo capło ſcdᷣi tractatꝰ huiꝰ libꝛi vbi dicit ꝗ poſt mirxtõez nõ ma net aliqð oriũ ſʒ manet mediũ. Pꝛo ſo lutione qᷓſtiõis ſoluẽde ſtꝭ qtuoꝛ queſtiones. Oueſtio pꝛima Vtnꝝ elemẽta maneãt f malit᷑ ĩ mixto Ad iſtã q̃ſtio nez eſt qdruplex rñſio. Pꝛĩa eſt ↄmẽtatorꝭ dicẽtis æ ſic. ſi eni elementa nõ manerẽt ĩ mixto ſʒ coꝛrũperẽtur tũc nõ mag' elemẽta deberẽt dici pᷣma coꝛꝑa qᷓ; mixta. Nec merent᷑ dici elemẽta qꝛ foꝛme mixtoꝝ ita imedia te vnirenf̃ materie ipoꝝ ſicut foꝛme elemẽtoꝝ. Neq; deberẽt dici elemẽta qꝛ mixtũ nõ eſſet ſubſtãti alit᷑ ↄpo ſituz ex ipſis ſʒ ſlolũ ſm q̃litateʒ ⁊ ᷣtualiter ⁊ per vñs purus aer poſſzʒ dici mixtuʒ. põt enĩ aliqñ eẽ calidꝰ et aliqñ frigidus Ot ſi eſſz reductus ad tꝑamẽtũ ipᷣe di ceret᷑ mirtus m qlitates Moduu ãt ponẽdi eiꝰ ẽ ꝙ foꝛme ſubſtãtiales elemetoꝝ realit᷑ manẽt ĩ mixto nõ tñ in eſſe intẽſo ſʒ in eſſe remiſſo.vñ dicit ꝙ ipſe in tali eẽ remiſſo ⁊ ĩꝑfecto bñ pñt ſuſcipe magis minꝰ. Nec B negauit ariſto.ĩ pᷣdicametè cũ ibi loqrer de ſubſtan tijs pfectꝭ mõ elemẽta iſtoꝰ ſtᷣ foꝛme ĩcõpletre ⁊ q̃ſi me die int᷑ ſubſtãtias ⁊ accña O' ãt poſſint reciꝑe magẽ et minus ipe declasa bat ex qlitatibiꝓpꝛijs elementoꝛuʒ ꝗᷓ nõ pñ̃t remitti niſi remiſſa foꝛma ſubſtãtiali.ſtꝭ eniʒ accña ꝓpꝛia effectꝰ naturales ipaꝝ foꝛmaꝝ Et in hoc ↄueniebat albertꝰ cũ ↄmẽtatoꝛe ᷣ dicit elemẽta mane re in mixto ᷣm eſſe ligatũ nõ ãt ſᷣm eẽ foꝛmale ⁊ liberuzʒ Ccda rñſio fuit auicẽne qͥ dixit elementa non manere foꝛmalit᷑ in mixto ſʒ ſolũ vᷣ̈tualit᷑ conceſſit enĩ ꝙ q̃lita⸗ tes hnñtes ↄtrariũ pñt ſuſcitꝑe magis ⁊ minus non ob ſtãte ꝙ lubiecta eaꝝ nec intẽderẽt᷑ nec remitterẽĩ Sic Folio cxxx ergo dixit ꝙ nõ manerẽt elemẽta in mixto ſm eſſe foꝛ⸗ male ſz ſolũ vᷣtuale Tertia rũſio dicit ꝙ ſicut mediuʒ ĩter qlitates cõtrarias nõ componit᷑ ex ipſis qlitatib contrarijs ſʒ ex quibuſdam realitiba rijs truncatis ipᷣaꝝ qlitatũ extremaꝝ ꝗᷓ realitates amittũt nõ ⁊ rõeʒ illarũ.ita qð ex eis reſultat ẽ aliq qlitas ſpecifice diſti⸗ cta a qlitatibi extremis Ox quo inferunt ꝙ foꝛme ſi ub ſtãtiales elementoꝝ nõ remanent in mixto ⁊ ideo in i⸗ pſo mixto nõ manet elemẽta foꝛmalit᷑ dato ꝙ maneãt tales entitates trũcate.ex quib reſultat entitas mixti ꝗ̃ tũ amttit nomẽ ⁊ rõnem tottus. Quarta rnſio dicit ꝙ foꝛme ſubſta ntiales elementoꝛũ non manẽt in mixto nec etiã tales realitates truncate. Pꝛobat᷑ duab⸗ roni⸗ bus ⁊ quatuoꝛ autoꝛ.itatib:. Pꝛima autoꝛitas ẽ p hi dicentis figurã nõ miſceri cere nec albedinẽ.qꝛ ãbo ſal uant᷑ ſimul potentia Scða eſt eiuſdẽ dicentis ꝙ aliud ab elemẽtis generatur in actu ⁊ ipſa remanent in potẽ tia. remanere ei ſolũ ĩ potetia nõ ẽ ſimꝑlicit᷑ remanere ſicut eſſe ĩ porẽtia ſolũ nõ ẽ ſimpłr eẽ Lertia eſt eiuſdẽ in tractatu ſequẽti dicentis.ꝙ poſt mixtõem nõ manʒz aliqͥd cõtrarioꝝ ſʒ manet mediũ.i.non manet foꝛma ſubſtã tialis alicuius elementi q determinet ſibi aliqᷓ; qittatem ↄtrariam in ſummo.ſʒ manet ſub foꝛina mi xxi q̃ detrrminat ſibi ꝓpꝛietatem mediã qlitatũ pᷣmaꝝ Quarta eſt autoꝛitas auicenne hoc ideʒ tenẽtis Pꝛi⸗ ma rõ.foꝛme ſubſtãtiales elementoꝝ nõ manet in mix to ſub eſſe pfecto qꝛ ↄtraie non pñt ſimul eſſe ſub eſſe ꝑfecto nec ſub eẽ remiſio qꝛ nõ intẽdunt᷑ nec remittun⸗ tur.ſubſtãtia enĩ nõ ſuſcipit magis aut minus S“ r ali ſequeret ꝙ ↄpoſitũ ⁊ mixtuʒ nõ eẽt ꝑ ſe ⁊ ſimp q̃d vnũ ſʒ ↄns eſt falſuʒ ̊. ↄña pʒ qꝛ qdᷣlibet elemẽto⸗ ruʒ eſt aliqd vnũ in actu ꝑ ſuã foꝛmã ſubſtãtialem ex pluribi ãt in actu nõ fit vnũ ꝑ ſe ſicut dicit᷑ ſextio me⸗ thap hiſice Tertia q; gũatio mixti nõ ect gnatio ſim plicit᷑ eo ꝙ in generatioe ſimpłr nõ debet manere aliq 8 ſub iectum in actu. n eſſe mixta.̊ᷓ opoꝛteret foꝛmas elemẽtoꝛum ſi manerẽt in mixto manere ꝑ totum mixtũ ſm eundẽ ſitum. qð aũt nõ põt eſſe niſi etiam materie eoꝝ ⁊ dimẽſiones fi erent in mixto ſᷣm eundem ſituʒ eo ꝙ foꝛma ſubſtãtia⸗ lis elemẽtoꝝ nõ manet ſine ſua materia.que erat quã ta et exrenſa ſʒ ad hoc ſequitur penetratio dimenſio num naturaliter que eſt manifeſte ĩpoſſibilis Argu it ãt qͥdẽ ſic Difficile videt᷑ qũo in marmoꝛe iacente in pꝛofuudo maris magno ⁊ lõgiſſimo tempoꝛe poſſʒ „ eſſe ignis foꝛma et ibidem non extingui.non enim vi⸗ uarta ꝗꝛ qlibet ꝑs mirt debet⸗ 1 detur ille ignis ab aliq̊ eſſe extinguibilis et ſic perpetu aretur et eſſet incoꝛruptibilis.quod nemo ſanus dice ret. Si queras pꝛimo. vtrum foꝛme ſubſtantiales ele⸗ mentoꝛum ſint accidentia ſiue qualitates ipſoꝛuʒ. vi⸗ detur enim phylo ſophus dicere in textu ꝙ qualitates pꝛime ſunt pꝛincipia foꝛmalia ipſoꝛum per quea ſein⸗ uicem differunt. Dico ꝙ elementa po ſſunt conſidera⸗ re duplicitur. Vno mo ſubſtãtiate et ſic qualitates pꝛime ſiue tangibiles non ſunt pꝛincipia foꝛmalia ipſoꝛum. Alio modo poſſunt cõſiderari qn tum ad ſuum eſſe actiuũ et paſſiſuum ⁊ ſic poſſunt dict᷑ quodãmodo pꝛincipia foꝛmalia eoꝛum ĩputa quantũ tum ad agere ⁊ pati Nec tamen ex hoc ſequitur ꝙ il⸗ le qualitates ſint foꝛme ſubſtantiales eoꝛum .Di⸗ cũt tamenhie aliqui ꝙ in elementis poſſunt eſſe. Du plices qualitatea ſcilicet aptitudinales et actuales. Unde actuales poſſunt ſeparari ab ipſis elementis . Queſtiones pꝛimi de generatione et ſty accña realit᷑ diſtincta eis ab. aptitudinales autẽ non pñt ſeꝑari ab eis nec realit᷑ diſtiguunt᷑ ab eis nec ſunt foꝛme ſubſtãtiales ipſoꝝ qᷓ;uis ↄſequãtur eſſen⸗ tiam ſicut ⁊ cetere ꝓpꝛie paſſiones q dꝛñt de ipſis inꝛꝰ mõ dicendi ꝑ ſe Sʒ ꝗ ipſa qdrupłr arguit᷑ qlitates ele mentoꝝ ſtꝭ pᷣncipia motuũ naturaliũ ipoꝝ ̊ ſunt na⸗ ture elemetoꝝ ⁊ ꝑ ↄñsiſunt materie veil foꝛme ſubſtan tiales eoꝝ cũ natura ſolũ dicatur de mareria ⁊ foꝛma elemẽtoꝝ ſʒ illa nõ ſt᷑ materia g̊ſt foꝛme ſubſtãtiales Scõðdo ſic iſte ꝓpões ſte de materia naturali ignis ẽ ca⸗ lidus. aer eſt hũidus ergo pꝛedicata ſunt de eſſentia ſuoꝝ ſubiectoꝝ vel eoꝛuʒ ꝗꝓpꝛia et non accidẽtia autẽ ſint in materia naturali.ptʒ qꝛ caliditas non põt abeſſe igni pꝛeter coꝛruptionem ignis Tertio arguit᷑ auctoꝛitate boetij ſuꝑ pᷣdicametꝭ qre autoꝛitate ibidẽ et pe.hiſpa.poſt eum dicentis ꝙ caliditas in eſt igni ſicut punctũ linee ſʒ pũctuʒz eſi de ſubſtãtia linee ſicut pʒ pꝛimo poſteriꝝ Auano ſic.ome accñs põt adeſſe et abeſſe pꝛet᷑ ſubiecti coꝛrupᷣtõeʒ. ignis aũt nõ põt eſſe frigidus ⁊ nix nigra ſicut pʒ in poſt pꝛedicametis Si eni poſſit eſſe ſine caliditate po ſſet eſſe ſub frigiditate. Ad pᷣmũ dicẽdũ ꝙ q̃litates elementoꝝ nõ ſunt pꝛinci pia pᷣncipalia ſʒ int rumentalia motuũ eoꝝ Ad ſcðᷣʒ et ttium quere ſolutiõem in pᷣdicamentis A=d qͥrtum dðm ꝙ eodem mõ poſſz pꝛobari ꝙ albedo nõ eſſet acci dens niuis ⁊ nigredo ethiopis non eni pñt abeſſe ſuis ubiectis ſʒ hoc ẽ irrationabile qꝛ ſic nulluʒ eſſet accñs in ſeꝑabile. Si queras ſecũdo vtrũ foꝛme elemẽtoꝛum ſubſtãtiales ſint inteſibiles ⁊ remiſſibiles Rñdet Cõ mentatoꝛ ſicut dictuʒ fuit ꝙ ſic ille enĩ foꝛme ſtꝭ ĩꝑfcẽ q̃i hoc ↄueniũt in accidẽtibꝛ ꝙ ſuſcipiũt magis et mi nus er dꝛnt ab eis ĩ hoc ꝙ dat eẽ ſimplr ⁊ ſic dicit phᷣs in pᷣdicamẽtis negaſſe magis ⁊ minus de ſubſtãtijs ꝑ fectis ⁊ nõ de ĩꝑfectis Hec opinio pꝛobat᷑ a cõmetato re in ttio de celo duaba rõnibꝛ. Pꝛima elemẽta nõ ma⸗ nent in mixto ſi elemẽta nõ manent imixto mixta non erunt mixta ſi ãt manẽt et nõ pᷣm eſſe ꝑfect ũqꝛ illo mõ ſe nõ ↄpatiunt᷑ g ſʒ eſſe imꝑfecrũ et incõpletũ ⁊ habet᷑ intẽtũ Scðᷣa rõ qlitates elementoꝝ intẽdunt᷑ ̊ foꝛme ſubſtãtiales eoꝝ Tenet ↄña qꝛ intetio ⁊ remiſſio ĩ et⸗ fectib arguit intentiõeʒ ⁊ remiſſioneʒ in caub Det ei oppoſitũ ⁊ poterit eſſe maxĩia remiſſio in effectu et intẽ ſio in cauſa et pari rõne poterit talis cã remanere ſine tali effectu ſcʒ ignis ſiue aliqͥ gradu caliditat? Rũñſio auicẽne q̃ tʒ qdðᷣ nõ ↄiter tenet᷑ ſʒ de hoc q̃re latiꝰ cir⸗ ca pᷣdicamẽtũ ſubſtãtie neq; rõnes cõmẽtatoꝛis ↄclu⸗ dut dato enĩ ꝙ elementa nõ manent foꝛmalit᷑ in mixto nõ ſeqͥtur ꝓpter hoc ꝙ mixtũ nõ ſit mixtuʒ ex eis Et cũ arguit᷑ qꝛ foꝛma mixti ita imediate addit᷑ materia mi xti ſicẽ foꝛma materie elementi. Iſtud nõ vʒ eo ꝙ ĩ vno nõ manent vᷣcutes ſicut in alio.mixtcũ ei pᷣteritõem et nõ pᷣſentialitateʒ ĩpoꝛtat.fufficit g̊ ꝙ ſeł fuerit foꝛme ſubſtãtiales mixti Sʒ ſcdᷣm argumẽtũ ſi ↄcludat cõ cludit ꝙ ſᷣm phm deꝰeſſet inteſibilis ⁊ remiſſibilis nã magis ⁊ minꝰ ĩ effectu ſi arguãt magis ⁊ minus ĩ ſub ſtãtia bene arguunt deũ eſſe intenſibileʒ ⁊ remiſſibilẽ ſim ſubſtãtiã ſʒ hoc nõ.arguũt enĩ ſolũ magis ⁊ minꝰ in vᷣtute Si qras t᷑tio qũo ;̊ manent elemẽeta ĩ mixto Dico ꝓꝙ nõ manẽt ibi foꝛmalit᷑ ſiue ſʒ eẽ remiſſuʒ ſiue trũcatũ ſʒ manent ibi ĩ potetia et non ſolum in potẽtia ſubiectiua ſʒ etiã in potẽtia ꝓpinqua ⁊ remanẽt quod⸗ dãmõ in actu nõ tñ actuali ⁊ vᷣtuali qꝛ mixtũ nec cã ẽ squoca nec vniuoca elemetoꝝ nec ĩ actu ꝑfectõnali ſo luz qꝛ nõ ſolũ manẽt in mixto ſm ſiłitudinẽ imo etiaʒ ſm aliquẽ aliũ actũ ita ꝙ ille actꝰ dicatur potentia foꝛmalis nõ tñ ſic ꝙ aliq̃ actualitas vł realitas elemẽꝭ ti alia a materia remaneat ĩ mixto ex q̃ realit᷑ et entita tiue ↄponat᷑ mixtuʒ NHã impoſſibile eſi mixtũ reſolui niſi reſoluat᷑ in qtuoꝛ vel tria vel duo elemẽta ex quib⸗ cõponit᷑ Olſt enĩ in materia infoꝛmata foꝛma mixti vna potentia non ſolum ſubiectĩa ſʒ etiam actualis ꝑ quã ipſa eſt ꝓxiĩe reſolubilis vel ſalte reddit mixtum pꝛope reſolubile in qtuoꝛ naturas elemẽtoꝝ x qb ſequit᷑ ꝙ in mixto nõ remanent qlitates elemẽtoꝝ alas accñs migraret de ſubiecto in ſubiectũ bñ tñ remanẽt ſilłes qlitates alique quis non omnes.nec ſm eſſe intẽ ſuʒ nec ſᷣm eſſe remiſlum. Si queras quarto qũo ergo ſaluabitur diffiuitõ mixtõis. ico ꝙ alteratũ eſt ꝑti cipiñ pᷣteriti tꝑis ideo ſtat miſcibilia eſſe alterata cũ tñ iaʒ ſint coꝛrupta non enĩ dʒ intelligi ꝙ in mixto ſie vnio elemẽtoꝝ foꝛmalit᷑ ſʒ ſolũ cauſalit.cauſat enim mixtũ ex vnione elementoꝝ.vnde in cãtõne mixti qtu⸗ oꝛ ↄcurrũt.pᷣmo elemẽtoꝝ appꝛoxiatio.Scðo eoꝝ p⸗ poꝛtio gutta enĩ vini nõ miſcet᷑ m ille amphoꝛis aq cũ non ſint ꝓpoꝛtionata Tertio miſcibiliũ alteratio ⁊ coꝛ ruptõ opoꝛtʒ eni ſic agere ꝙ vnum coꝛrũpat aliud et qlitates eius liget Q.uartuʒ eſt ↄuerlio eoꝛuʒ ĩ ftiaʒ entita teʒ ſcʒ in entitate mixti qua ↄuerſione facta non amplius eſt vnio elementoꝝ ſʒ materia ↄpoſita ex ma terijs elementoꝝ et foꝛma reſultãs ex ꝓpoꝛtione eleme⸗ toꝝ reſolutoꝝ in ipᷣ̃am foꝛmã mixti.que non eſt ↄpoſi ta ex foꝛmis ſubſtãtialibo eoꝛum ſʒ eſt foꝛma ſpecifica diſtincta ↄtra illas ⁊ ita ẽ ſimplex entitatĩe ſicut ipſe x vnione autẽ iſtius foꝛme ⁊ talis materie reſultat vna tertia entitatis ⁊ dicit᷑ mixtuʒ. Ex iſto pʒ ꝙ elemẽ ta ſtꝭ ſimplicia ⁊ elemẽtata ſtꝭ ↄpoſita ꝓpter vᷣtutes ſi miles vᷣtutiba płiũ ſimpliciũ.in mixto ei reꝑit᷑ calidũ frigidum hũiduʒ ſiccuʒ ⁊ poſtea qlitates cãte ex illis gque ſic non reꝑiũcur i elemẽetis ſimplicibꝰ Sint tim q̃tuoꝛ qlitates pᷣme ſcʒ caliditas frigiditas hũiditas et ſiccitas.due ſt actiue ⁊ due paſſiue Po cuiꝰ ſolu⸗ tione Attẽde pᷣmo ꝙ ꝑ q̃litates pꝛimas p hs intelli git q̃litates q̃ ĩ mõ ſue generatõis nõ reducunt᷑ ĩ alias nec ad inuicem ſʒ alie reducuntur ad ipſas ita ꝙ qua litates pꝛime debent generari ⁊ coꝛrupi ꝑ ſuas met ac⸗ tões ⁊ non ꝑ modũ ſequele ꝑ actões poꝛes aliarũ qua licatũ.qlitates autem non pᷣme ſiue ſecuude dicuntur ille que in mõ ſue generatõis reducunt᷑ in alias ita ꝙ generant ⁊ coꝛrupunt᷑ per moduʒ ſequele ꝑ actus pꝛi oꝛes allaꝝ qlitatum Attede ſecundo ꝙ hic non fit ſermo de pꝛioꝛitate qᷓlitatum ſᷣm totum genus qlitatꝭ lumen enim eſt qualitas pᷣoꝛ qtuoꝛ qlitatib pꝛedictis vel ſaltem non eis poſterioꝛ cum ſit in celo.⁊ hic inferi us fit a celo ⁊ non ꝑ actõem alicuius cauſaꝝ ſecunda rum Silr etiaʒ ⁊ figure ⁊ alia accña ſtẽ a celo Silr ae cidentia aĩe ronalis ⁊ vᷣtutes ⁊ ſcĩe nõ debẽt dici qua⸗ litates ſecunde qꝛ nullo modo pꝛoueniũt ex actõ e pꝛe dictaꝝ q̃tuoꝛ.nec etiã ſoni nec alie qlitates coꝛpm na⸗ turaliuʒ a celo in ipſis inducte. ſʒ ſolum fit hic ſermo de poꝛltate q litatum in genere qlitatuʒ tã gibiliuʒ eo ꝙ hic qrit᷑ de q̃litatiba ſ̃m quas elementa pꝛimo diſtĩ guunt᷑ inq;tum ſtꝭ ad inuicẽ generabilia ⁊ coꝛruptibi lia.ille aũt ſtę q̃litates tã gibiles cũ elemeta adinnicem nec agant nec patiantur niſi ꝑ ↄtactum. Atrtede terx tio ꝙ ĩ iſt/ q̃titatibꝛ poſſumꝰ facere tres ↄpatões. Pꝛi⸗ mo poſſimus ↄꝑare caliduʒ ⁊ frigidu Scðo hüiduʒ d ſeeun midum Atte miadip nulluikea fiusu. pariigen dicikpari luustün agere duß rideme Di⸗ geubui⸗ ſtusredn ſcdo gor liwalia cicept intellige 14,'0 octo u ment. tamen Plerai foaaft ſeeroot hecurlus direrüte hontale ouali nutuo ſe letpaciit loſl'gua ccrüpupt höctäpe unchoſ Uicangin ſigalro 1figdir ſecius fiido⸗ felideat Poobaf hutanin Nutueolt hilcorin Corripin cllcoq fuInlta deblllsgte occſot lenessgne Poſciort fubricu Utoiati Ucſignon mnürte mig dhe MZ MM . 1 Areſtotelis impeniz ad ſiccum.tcio calidum ⁊ frigidum ex vna parte ⁊ hu uatio calidi ⁊ imꝑfectiꝰ calido.ꝗ̊ nõ debet poni pᷣma Pentes midum ꝛ⁊ ſiccum ex alia parte. qlitas. Dico qᷓ; veꝝ eſt qꝛ nõ eſt ſimptr pᷣma via pfcõ lus den Attede quarto.ꝙ pati capit᷑ dupłr ſicꝭ ſufficit in nis.nulla tñ eſt poꝛ ea in ſuo gne. Si arguas ſcdðo tgent ꝓoſito. Vno mõ accipit᷑ vt idem ẽ qðᷣ recipe.⁊ ſic ma/ q; huidum ⁊ ſiccũ vident᷑ reduci in caliditatẽ ⁊ frigi Müneelrt teria ðꝛ pꝛimũ paſſiuũ.⁊ intellcũs ðꝛ virtus paſſiua.ſʒ ditatẽ videm em ꝙ ꝑ caloꝛẽ intẽſum deſiccant᷑ res in naquih nulla iſtaꝝ qualitatu dicit᷑ paſſiua hoc mõ reſpcũ alte eſtate.⁊ etiã ꝑ frigidũ inteſum vt in magno gelu Bnc nma mil rius.quia nulla illaꝝ eſt nata aliam reciꝑe. Mlio mõ lido aũt⁊ frigido (que nõ excedũt mag⸗ viget Hulat nils) pati idem ẽ qð coꝛrũpi.⁊ hoc mõ foꝛma(que abijci)· tas.⁊ ideo huiduʒ ⁊ ſiccũ non ſecualitate⸗ bree empun dicit᷑ pati ab agente.lʒ nihil ab eo recipist ⁊ ſic intelle co ꝙ huĩdum ꝛ⁊ ſice ñ non fiũt per ea D 0 1 rigido 30rc ctus ẽ impaſſibit ſilłter matia pᷣma. Nodẽ mõ dici t ququis bñ dier neeßs. Pam cali uder ſcene H ig is agere dupłr. VUno mõ vt idem eſt qð coꝛrũpe. lioꝰ rarefacit ⁊ al enint ni gonn Prcd mein b. e. — vt idem eſt qð diſponere “ , ¶ aſcendit tüc relinqui lerum fre re Se ido. . Keini aagg queſtioné. iinter qᷓ Si arguas ktcio. quia 8 ug en oeſa Aire gtefean — iC pꝛeimo litates tãgibiles druo: expiſſe dicit ꝙ due uncrs gelne aue poſnut. micn 7 ◻ ſt bme. l. caliditas fri/ hoc ipᷣe pꝛabat p de in roͤnes 1 kali nrn. i . – gitas huĩditas ⁊ ſiccitas ⁊ non plures.qi oẽs alie in ꝙ pls diri buiditas alit . ſi celtan vaige gue 389 unmi iſtas reducũtur. ⁊ iſte nõ in alias nec in iuicim Dic ne actitatis. bu 5 3. ehaſſiue nõ q; eedẽno ſcdᷣo. ꝙ om̃is qlitas nõ inducta ex ſpẽali influẽtia ce? cunt ergo due iſtaꝝ actiue ⁊ due paſſiue nõ ꝙ eedẽ nõ en li vel alicuius intelligetie alia ab iſtis qruoꝛ dicit ſe int actiue ⁊ paſſiue ſed hoc ð: in reſycũ Si arguas nnn cũda.ptʒ ex ſufficiẽti inductõne.nihil em eſt agẽs niſt aueno igen e digs di ern del lemetar ee iaʒ Nn intelligẽtia que mouet coꝛꝑa celeſtia vł coꝛꝑa inferio/ quia p nnesl te lnd e uel a 0 luuti expons Ein ra.(oꝛꝑa aũt celeſtia ſicꝭ in libꝛo de celo dem̃ eſt ſt⸗ Dico ꝙ ta be⸗ . e alibi parnit unmmmn octo.quoꝝ vnũ ſcʒ ſqꝗ mouet iſta inferioꝛa ad calidi/ iſtius ſyncathegreumat tm que alibip = kriutt tatem. ſaturnꝰ vero ⁊ luna ad frigiditatẽ. alia autad &DPꝛo ãplioꝛi tñ dectatõe qſtionis Notandũ ꝙ tãtũ wrtifnz tpamentũ. Nã venus mouʒ ad facilem mixtionẽ. Yu qtuo: ſint elemeta Ar pe videt᷑ em ꝙ ſint p'a NHazë Ninin piter aũt ⁊ mars ad caliditatẽ tpatam. Mercurꝰ ve ſm p hm qͥnto metap hice. Olemẽetumẽ ex quo pᷣmo Neinam ro ad frigidicatẽ tꝑatam.ꝛ illa videmꝰ expꝛeſſe ĩ illis aliqd ↄpomt in exñte.nõ aũt ſtꝭ tin qtuoꝛ.hmõi ſt em noneten inferioꝛibo nam ᷣm curſuʒ ⁊ recurſuʒ lune eſt curſus ? tm duoſcʒ mat᷑ia ⁊ foꝛma. t ↄmẽtatoꝛ ibidẽ expꝛeſ vrckzu recurſus maris ⁊ alioꝝ que tpant᷑. Inde eſt ꝙ p hi bñ ſe detmĩat ꝙ ſola matia ſit elemẽtum gñabiliuʒ ⁊ coꝛ⸗ mſerſer dixerũt actionẽ nature eſſe actõem intelligẽtie agentis ruptibiliũ. Dðm eſt.ꝙ im ſtꝭ quatuoꝛ coꝛpa ſimpli⸗ ilnge non fallentis. Dic tercio. caliditas frigiditas cia qᷓ vocant᷑ a vulgo elemeta qui z6 ꝑcipiũt ogen ne rulr ſtẽ qualitates actiue ⁊ paſſiue.coꝛrũpunt em ſe ĩuicim eox ex qbus gnabilia ⁊ coꝛruptibi earunt. „. Sñ yund mutuo ſicut brz p erbiemtiã. eti ↄcraria ſtt nata age ac õem elemeripꝛope dien qrudꝛ reqrunk. Palmo. rimunpſ re ⁊ pati in ſe iuicem Oic qrto.ꝙ huĩditas ⁊ ſicci ex ipᷣo aliquid ↄpona:᷑.ideo cauſe extnſeceno debẽ 5ͤ Or aldi tas ſt- qualitates actiue ⁊ pochue patʒ eode inodo da ci elemta cãta Scðdo. ꝙ hoe ſie ey on he⸗ o . inalls coꝛrũpunt ſe mutuo ſicut caliditas ⁊ frigiditas. Er remouet᷑ materia trãſiens ESeet Ulud » Hen Sinm põt etiã pꝛobari pmo ſic.quia niſi ſic tũc terra ⁊ aua erx eo pᷣmo ita ſcʒ ꝙ elemeneũ a at 1,0 Auc döidis nunq; poſſent naturalit᷑ trãſmutari ad iuicem.⁊ exſe i pꝛioꝛi.ſed dẽt eie m lex. &t hec “ v n err ſpe b ſola uicem gñari. Patzʒ ↄſequẽtia.quia ꝑ actõem calidi et mtionealigata. ſe igit ieinus ce e . tu yß c pbsintli frigidi nõ põt terra trãſmutari in aquã.caliditas em̃ ram celeſte eſſe meturn mũdi. i⸗ meſe bi, Canii nis 2 frigiditas nõ poſſunt ꝑ ſe coꝛ rüpere ſiccitatẽ terre.-⸗nã rum d 7 l⸗ araa ll bar quoptʒ ꝙ matia 2 1singau ſiccitas nata eſt manere naturalit᷑ tam in calido qᷓ; in ce.ꝙ je ſze n boln 8 Radirt 100 e dlemnera gñabi⸗ usnazrf frigido.ſicut ptz in igne ⁊ terra.opʒ ergo ꝙ ſiccitas ter foꝛma ſubnalis ſolũ debẽ pꝛope eie merg ne i dẽat fieri ꝛrũpat᷑ ab huĩditate. Scðo liũ ⁊ coꝛruptibiliũ.⁊ adhuc pꝛopᷣus loquẽdo ſola ma licne HH i ſi⸗ ſequerer nũqᷓ; terra oſſit trani teria debet dici elemẽtum.qꝛ requirit ꝙ elemẽtũ pꝛo⸗ a Ratmktin nana vel nelen. D b. uta ka cum ſit pꝛijſſime dem pꝛius exiſtat illo ex quo fitt Ptʒ vlra.ꝙ un naturalit᷑ ſicca nõ poteſt trãſinutari in aquã vł aere,y ignis aer aqua ⁊ terra 5 ſte pꝛope ſe neto Gabilin⸗ niſi coꝛrũpa? eius ſiccitas natalis.que tamẽ nõ poteſt ⁊ coꝛruptibiliũ. Nec phᷣs dicit ea elemeta ſed a vulgo s ich Lorraken cide. r nelibz iſta ma coꝛꝑa in actu exñtia. nec reſoli lalia Poꝛa calido qᷓ; cum frigido. x qbus patzʒ ꝙ quelibʒ iſta Scj lã vocan Eiole⸗ trum à tariͦ eſt linolractiua ? paliiua ti caliditas ? poia actu ernnia rides e vocar n rig 4 themm frigiditas ſunt magne actiuifatis ⁊ parue reſiſten ſint vere ſimplicia. ſed ſolũ quiar eru erutla. ? en gfonn tie ideo valde ſe coꝛrũpunt. huĩditas aũt ⁊ ſiccitas ſtę tu exñtibi. Nec reſoluũtur in pꝛioꝛa actu exntia.⁊ ex noli H debilis actiuitatis ſ magne reſiſtetie. ideo vna non ci bmõti coꝛpibus ↄponũtur alia ſcʒ mixta. Et ſi queras rnuau tocoꝛrſpit aliã quã uis eã multũ excedat ſicꝭ patʒ de qũo ergo iſta BaN , ia eu tinſußſang kren⸗ öe g t longo tpe ꝑmanere in aquis ſi in ißa, tas ſicut ptz in pntia. Vico ꝙnõ eſt du hiu qn elemẽ aummſi droiſcan. Enfer vleertus. calidũ ⁊ frigidũ nõ agüt ta ſint ad nricf Jried ornii aracruite thrlem inbuĩidum ? ſiccum nec ab eis patiũtur. ⁊ hoc ꝑ ſe pa Vty aũt hoc ſit in ſubñav n nrart 1 iaz ſenl n blliuz e quia tã huĩdum qᷓ; ſiccum inuenit᷑ naturalit᷑ taʒ ii ꝙ nõ eſt dubiũ qn ſint oria in qlitatito ⸗ Kulcem Zria Pbl;. tet quia tã huidum q; liccum inuenit . lit᷑ ↄueĩientes ſtꝭ ad iuicem ↄria tinodiſi calido qᷓ; cum frigido. ⁊ quãuis caliditas deſiccet per ꝙ qlitates eis natura . 2 ſiccũ graue ⁊ leue ra⸗ Comolbi accñs nõ tñ ꝑ ſe. ðſiccat em ſolũ qꝛ facit euapoꝛare hu ſicut calidũ ⁊ L u hut⸗ darren tu ad grauitats dinnuen midũ ⁊ ſic manet ſiccũ ſine humido.Et ſi arguas pi rumꝰ deſum Eñ ere ar eg Sleitere uge macgr frigidũ videt᷑ eſſe poſteriꝰ calido.eſt em̃pꝛi/ leuitatẽ.⁊ aque qntũ ad huĩditatẽ ſtccinnre alickktate Hbüidu; OAneſtiones ſecũdide generatõe 2 frigiditatẽ. ¶ Iñ Areſto.in libꝛo de celo dixit ignem eſſe rium t᷑re eo ꝙ ibi attẽdebat ↄrietates qntum ad motꝰ locales.⁊ attẽdebat ad qlitates que ſte pᷣncipia motuũ localiũ. Sʒ in hoc paſſu dicit ignẽ ↄrium aq̃ᷓ 2 agerem t᷑re qꝛ attẽdebat ad qlitates pᷣmas gnabiliuʒ ſm ꝙ gñabilia ſtꝭ. Iſto tñ non obſtãte dom eſt. ꝙ elem ta nõ ſtꝭ oĩno ria eo ꝙ in ſua ſubña habẽt materiã q̃ nulli vriatur Dic ſcdo.ꝙ elemẽta ſtꝭ qoria ſᷣm foꝛ⸗ mas ſub ñales ſi accipiat᷑ Zrietates cõiter Si vero ac cipiat᷑ pio pꝛijſſime tũc nõ ſtꝭᷣ hoc mõ ↄtrarie.talis em̃ Srietas (ſicęlibi patuit) nõ reꝑit᷑ i ſubña Notandũ ſcv. ꝙ qd libʒ elemẽtoꝝ detmiet ſibi a⸗ liquã qualitatũ pᷣmaꝝ in ſummo. Pꝛo cuiꝰ ſo lutõne Attẽdde pᷣmo.qꝙ vnũ elementũ detmiare ſibi vnaʒ qualitatẽ in ſũmo põt intelligi dupłr / no mõ gl qlitas ſit ſimpłr ſũma inter oes qlitates eiuſdeſpẽi il li coꝛpi ↄueientes ⁊ ſic nõ eſt nccẽ qdᷣlibʒ elemetum de termiare ſibi vnã qualitatẽ in ſũmo.nihil em ꝓhibet caliditatẽ alicuiꝰ mixti eſſe intẽſioꝛem caliditate ig⸗ nis. Wlio mõ in oꝛdie ad aliam qlitatem ſibi inherẽ⸗ tem.⁊ ſic vnũq ðq; eleneẽtum detmĩat ſibi vnã qlitatẽ in ſũmo.ð em̃ ignis ſũme calidus qꝛ eſt magis calidꝰ qᷓ; ſiccus.⁊ tra ſũme ſicca qꝛ magis ſicca qᷓ; frigida.⁊ te de alijs. Actẽde ſcᷣo.ꝙ cuilibʒ elemetoꝝ ↄueni re pᷣmo aliquã q̃litatũ pꝛimaꝝ ooteſt intelligij tripłr. Vnoꝰ pᷣoꝛitate ſimpłr ⁊ poſterioꝛiſtica.⁊ ſic nulla qᷣli⸗ tas ↄuenit alicui elemetoꝝ pᷣmo cũ q̃libʒ pᷣdicet᷑ de eo tingẽter ⁊ ſit ab eo realit᷑ ſegabilis vt ſepe pbatũ eſt Scõðõo mõ pᷣmitate totalitatis.⁊ ſic cuilibʒ elemẽtoꝝ nõ ſolum ineſt vna qlitas pᷣmo ĩmo due.ignis em ſᷣm ſe toi 2 ſᷣm quãlibʒ ſui ꝑtem ẽ calidus ⁊ ſiccus.Ter⸗ cio mõ pᷣmigate inheſionis.ita ꝙ pᷣmo illi inhereat. hoc dupłr Ano mõ ꝑ pᷣmo poſſumꝰ elementa ↄꝑare ad ĩuicez.ita ꝙ IIdicamꝰ aquã eſſe pᷣmo frigidã intel⸗ ligamus ꝙ ſpᷣa eſt ꝑ pus frigida qᷓ; terra ⁊ alia eleme⸗ ta. Alio mõ poſſumꝰ ↄpare etemeta ad qlutatẽ vt intel ligamꝰ ꝙ aqua ꝑ pꝛius ẽ frigida q; huida. Si ergo ſic intelligat᷑ queſtio.dðm eſt pᷣmo ad q̃ ſtioneʒ ꝙ ſic. nam vnã foꝛmã ſimplicẽ nõ debẽt natalit᷑ ↄſequi płes ꝗqlitates eque pᷣmo. Rõnabile em eſt ꝙ ignis ſꝑ pꝛius ſit calidus qᷓ; ſiccus q̃ſi imediate hẽat a ſua foꝛa cali⸗ ditatẽ ⁊ ſiccitatẽ ↄñter.eo ꝙ excellens caliditas nõ cõ patit᷑ ſecũ huĩditatcẽ.⁊ ꝙ aer ꝑ pꝛius ſit huĩ dus qᷓ; ca lidus ita ꝙ a ſe heat huiditatẽ ⁊ ab igne locante ipᷣm ↄtra hat caliditatẽ.⁊ ꝙ aqua ꝑ pꝛius ſit frigida qᷓ; hu mida ita ꝙ frigiditatẽ heat a ſe ⁊ huĩditate ab gere. Terra ẍo ꝑ pꝛius ſicca qᷓ; frigida ſiccitatẽ hñs a ſe. frigiditatẽ vo cõtrahẽs aliq̊ mõ ab aqᷓ.⁊ etiã eo ꝙ eſt rvemota a celo.nec eſt natalit᷑ ↄiũcta alicui elemẽto ca lido. No ergo ð ſcdᷣario ſiccus.qꝛ ſiccitatẽ ſuã hẽat a txerxrra ꝗᷓ eſt pus ſicca ſed pꝛopt᷑ cãm iã dcãm. Si ergo intelligat᷑ titulus q̃ſtio nis in pᷣmo ſenſu Ddðm ẽ ſcdðo v vnicuiq; elemetoꝝ dẽt pmo ↄuenire aliqᷓ qualitas Ptʒz qꝛ qdᷣlibet elemẽtoꝝ debʒ here ꝓpꝛiã oꝑatõem ſi⸗ Ht ↄueĩentẽ ſicꝭ ⁊ cetera coꝛpa. Olemẽta aũt nõ oꝑant᷑ ⁊ agunt niſi mediãtib aliqͥbus qlitatibi.ergo opʒ ꝙ qdᷣlibʒ eoꝝ hèéat qlitatẽ ſibi pᷣmo ↄueĩentẽ ꝑ quã ſuaʒ opatõem exerceat ic trercio.ꝙ vni elemẽto nõ cõo⸗ neniũt due q̃litates eque pᷣmo Ptʒ qꝛ cuʒz elemẽta ſint Hma coꝛpa ⁊ fo e eoꝝ pᷣme o vʒ ꝙ foꝛme ipoꝝ ſint ſim/ plices no ſolu ſubnalit᷑ ſed etiã vᷣtuałr.ſed ab vno ſim olici ſubnalit᷑ ? tualit᷑ nõ pꝛoueĩt pᷣmo ⁊ imediate ni I vnicxa ſimplex oꝑatio.ergo etiã tali nõ ↄuenit pmo. 4 ☛nà niſi vna qlitas actiua. Dic qrto.ꝙ ignis eſt pᷣmos calidus. Ptʒ quia ignis ẽ nobiliſſimũ elemetuʒ maxt: me foꝛale ⁊ maxie actm. ergo q̃litas (q̃ ſibi ↄuenit pꝛi⸗ mo) debʒ eẽ no biliſſima ⁊ maxie actiuna.caliditas ãt eſt hmõi inter qlitates pᷣmas.aer aũt eſt pᷣmo huidus aqua pᷣmo frigida.⁊ t᷑ra pᷣmo ſicca. Wer em̃ de pᷣmis qlitatib ſolũ hʒ duas.ſ.caliditate ⁊ huiditatẽ.⁊ vnã iſtaꝝ hʒ pᷣmo ⁊ nõ caliditatẽ.ergo huĩditatẽ.⁊ ſilłr di⸗ cendũ eſt de alis Sed ↄtra iſta arguit᷑ quadrupłł Pꝛimo ſic.illud ( qð nõ ẽ maxime remo tũ a foꝛte ca⸗ loꝛis dẽt eſſe frigidiſſimum terra aũt eſt hmõi.maxi me em̃ diſtat a ſole.ergo. Secũdo ſic.effcũs arguit cãm.ergo cũ denſitas ⁊ raritas ſint effcũs frigoꝛis.con trarie vero ſunt effcũs caloꝛis.⁊ tra inter elementa eſt deſiſſima ⁊ grauiſſima ipᷣa etiã eſt frigidiſſima.Oct H poſſʒ ↄfirmari ex loco natali tre qui nec ẽ ↄiũctꝰ aque nec aeri a qbus poſſ9iuWeciꝑe caliditatẽ.ergo. Tercio ſic.autoꝛitate ⁊ rõne Alhᷣti dicentꝭ ꝙ ignis ẽ nat᷑alit᷑ ſie cus qꝛ eius caliditas excellens totam huĩditatẽs adus rit?2 ↄſumit. Siłr terra ẽ natalit᷑ ſicut qꝛ eius excellẽs frigiditas totã huĩditate expmit. Aqua aũt ⁊ aer hu mida ſt nat᷑alit᷑.qa illa (q̃ ſtę nec excellent᷑ calida nec excellent᷑ frigida) huĩditatẽ patuint᷑. Et ideo in textu ſequẽti dicit Areſto. ꝙ in mixtis ẽ aqua eo ꝙ egẽt huĩ ditate. Quarto ſic.qꝛ huiditas minꝰ eſt ſeꝑabilis ab aqua qᷓ; frigiditas.ergo aqua mag ẽ huĩda qᷓ; fri⸗ gida. Cõfirmat᷑.qꝛ ſenſus mag iudicat aquã eſſe hu midã qᷓ; aerẽ ⁊ etiã aqua mag? huẽctat qᷓ; aer. aer nõ eſt hmo huiĩidus Ad pᷣmũ dᷣm. qꝙ q;uis tra minus hẽat de caliditate celeſti q ẽ ſibi naturałr diſcõueĩens tñ nõ opʒ pꝛopt᷑ hoc ꝙ heat maioꝛẽ frigiditatẽ elemẽ⸗ talem ſibi int᷑nſecã. Ad ſcᷣm ðᷣ ꝙ nec grauitas nec deſitas ſtꝭ pꝛopᷣus effcũs frigiditatꝭ.ſed magẽ totiꝰ cõ plexionis qᷓlitatũ pꝛimaꝝ. Aque aũt magꝭ ↄueĩt q; terre pꝛopus effcũs frigiditat?.ipa em̃ maxume frigefa cit.nã hõ motus in naui ꝑ aquã ma ioꝛẽ frigiditatẽ ſu ſtinet qᷓ; iße ſedẽs ſupꝛa fram ſuſtiner ʒ.Et imponẽa manũ aque plus friget q; imponẽs terre.ſiłr imponẽs manũ terre huẽctateꝑ aquã qᷓ; imponẽs tie aride Etꝭ ſi illa fra ſit in loco ꝓfundo ad quã radij ſolares nõ ꝗ tingãtur Et ad ↄfirmatõem ðꝛ.ꝙ t᷑ra minus hʒ de caloꝛe alieno.ſed ꝑ hoc nõ pꝛobat᷑ ꝙ plus hʒ de frigit ditate pꝛopa Ad argumẽtuz Alberti negat᷑ añs.ter ra em hʒ a ſe frigiditatẽ ⁊ etiã ab alio Ad ↄñaʒ phᷣt dom ꝙ nõ tenet.eo ꝙ frigiditas pᷣmo ↄueniat aque.ſʒ qꝛ ſola huiditas aque ſufficit ad ↄtinuãduʒ ꝑtes coʒ poꝛis ſicci. Ad qrtã ðꝛ.ꝙ nõ opʒ illã q̃litatẽ ꝑ pᷣus inet aque vł alicui elemẽtoꝝ q difficilius ab eo aufert ꝛ ſic cuilibʒ elemẽto ꝑ pꝛiꝰ ineſſʒ qlitas paſſina q; ac⸗ tiua. eo ꝙ qlitates paſſiue difficilime remouent᷑ a ſub iectis in q bus ſt-. Ad ↄfirmatõem dom. ꝙ ſenſus bñ põt decipi in iudicãdo de intẽſione caliditatꝭ ⁊ fri giditatꝭ vel alteriꝰ ꝗqlitatis q̃ eſt ſuũ pꝛopum obẽm. Et dðm vltra.ꝙ aq plus huẽectat pꝛopt᷑ denſitatẽ ſue mat᷑ie & Ad pᷣmã ðᷣꝛ. ꝙ aliqͥꝗ reſolui ĩ alið pᷣt itel⸗ ligi dupłr. Vno mõ reſolutõne ſeꝑatĩa tm̃ q̃ ſcʒ em̃ ſe⸗ parat ꝑtes vnitiue ↄponẽtes ton ⁊ ſic cõcedit᷑ maio: ⁊ negat᷑ mĩoꝛ. Alio mõ reſolutõne ꝓductĩa.ſicꝭ genituʒ reſoluit᷑ in coꝛruptũ.⁊ coꝛruptũ in genitũ mediãte pꝛo ductõne alicuiꝰ noue foꝛe.⁊ ſic negat᷑ maioꝛ⁊ ↄcedit᷑ miĩioꝛ Ad ↄfirmatõem doòm ꝙ nõ eſt oĩno ſiłe.quia lIr̃e ſtꝭ partes integles ſyllabaꝝ.⁊ ideo manẽt in ſyllab elemẽta aũt non ſtꝭ ꝑtes integrales mixtoꝝ.ſed ſoluʒ guhe iusn nizp teetpnl onezdi ſhnel Cpalltea mas ce luſmoc lipitlo tialisn teriar⸗ tatib tore lrelem⸗ hituz et ſttn⸗ lemetea hinse WArol minis Mius lluus fickt tales neutt ctlaq Hoe toneelen b icuum tonehe wenis! Nna em licerr ſi gdlid tile tranſt ßoie baog Nagt turte hütis lurg: kahnti⸗ ltates tcorri eman lhce Gnire Daturff Oen Circulg muget wce Afi e Ncn nnnan Aenitpig ldtsit Nohlcs em deöis iia ti Mirſrdi⸗ kzuannck mamnec n. füsgn figgns on enanc na zin ge . Trio imkiütſi ictnidf alsanl, nuir Accann ncgtähi zumi oͤtn dnns dacönein ievideni Eguitſger ng va mmeige ioditnil inhoni fkrinpons nennihei⸗ ſounsnig Afi waltzisl glzinchr muneh NU . 4 ee 40 4 ͤuz orctzn nrln audtnt liulii iuhieſel iſime Adit maiot! lctgni, mediütn iot l oe pneipia actĩa qͥbꝛ mediãtib introducit᷑ foꝛma mixti Iſuis materijs d ſcðʒ dðʒ ꝙ ũ dꝛi eẽ aliqð elemẽ tuʒ pᷣdñans rõe ſue ſubſtãtie ſʒ rõe vᷣtutꝭ in eoi derelic te et pulriũ q̃litatũ ſilłiũ ibi derelictaꝝ..Ad ↄfirmati onez dicit ꝙ in gnatõne mixti ſemĩa ⁊ vᷣtutes celeſtes ſtꝭ pᷣncipalioꝛa agentia qᷓ; elemẽta vñ ipᷣa generãt pᷣn cipaliter foꝛmã mixti ⁊ generãdo ipᷣaʒ co:rũpumt foꝛ⸗ mas elemẽtoꝝ illa enĩ elementa ſimpłr dñant᷑ ſuꝑihu iuſmodi foꝛmas.Ad teiuz ↄcedit᷑ ꝙ eq̃ immediate re cipit loqndo de ĩmediatõneꝑ pᷣuatõem medij ſubſtã tialis nõ tñ ꝑ pᷣuatõem medij accñlis qꝛ ad hoc ꝙ ma teria recipiat foꝛmã elemẽti nõ oʒ ꝙ ſit diſpoſita q̃li⸗ tatiba ⁊ vit ib alteriꝰ foꝛme vel derelictis ex alio coꝛ⸗ ꝑoꝛe UAd aliã ↄnñam dicit᷑ ꝙ mixtũ nõ dẽ ſubſtãtialit᷑ ex elementis eo ꝙ ſubſtãtialiter ↄponat᷑ ex illis ſʒ qꝛ ge nituʒ eſt ex illis ſubſtãtialiter coꝛrnptis ideo mixtuʒ ſt. eque ſimplex ſimplicitate ſubſtã tiali ſicut dictuʒz eſt tñ ↄpoſitius virtualiter qꝛ ↄtinet vᷣtutes plurimũ elemẽtoꝝ. Ad exꝑiẽtias dẽ q de lignis ⁊ roſis ꝙ lʒ aqᷓ pꝛius erat in eoꝛum poꝛis non tñ eſt de ſubſtãtia ligni vel roſe ſicut ſanguis exñs in venis nõ de ſubſtãtia ho minis. De ferro ãt et lapide dicit᷑ ꝙ generant ignẽ q̃ pꝛius non erat. Nã notus localis eſt naturaliter gña tiuus caloꝛis in ꝑcuſſione autẽ ⁊ fractõne lapidis du⸗ ri eſt motus localis foꝛtis ⁊ valde velox. Ad autoꝛi⸗ tates pʒ ſolutõ p̃ᷣterq; ad terciam. Ad quã dðᷣm ẽ ꝙ neutruʒ elementoꝝ coꝛrũpitur in alterum ipſoꝝ nec etiã ãbo ſʒ oĩa coꝛrũpuntur in mediũ qð ſcʒ eſt medi⸗ nz3 ꝑticipatõem vᷣtutis eoꝝ. „ Moniam autem Iſte eſt ſcdᷣs tractatꝰ huiꝰ ſeðᷣi libꝛi qͥ eſt de trãſmuta⸗ tõne elemẽtoꝝ adinuicẽ.⁊ diuidit᷑ ĩ qtuoꝛ capla ĩ qrũ * oñditur qũo elementa trãſmutatur in ſeinuicem ictum eſt enĩ pꝛius ꝙ elementa trã ſmutant᷑ adinui cem ⁊ hoc etiam apparet ad ſenſum videmus enĩ i ele mentis fieri a alterationem ſᷣm ꝑtes tangibiles q̃ ten⸗ dunt ad coꝛruptõem ipſoꝝ. Dðm eſt igitur nũc per quẽ modũ trãſmutãtur.et vtꝝ ipſa om̃a poſſent adin uicem trãſmutari Pꝛo determitõne ſcði ſit pᷣma ↄclu ſio Om̃a elemẽta nata ſtꝭ adinuiceʒ tr ãſmutari ita ꝙ qðᷣlibet elementum põt generari ex quolibet. Pꝛobat᷑ qꝛ illa (que habent cõtrarietatẽ) nate ſunt adinuiceʒ tranſmutari.generatõ enĩ eſt in cõtraria ⁊ ex cõtrarijs ſʒ oĩa elemẽta hũt cõtrarietateʒ adinuicẽ aliq.ſ.ĩ dua bus qualitatibus vt ignis et aqua aliqua vero ĩ vna vt aqua et aer Pꝛo determinatõne autem pᷣmi ponun tur tres ↄcluſiones ſequẽtes ẽ ;̊. pᷣma ↄcluſio elemẽta hñtia ſimbolũ facilius trãſmutat᷑ adinuicem. pꝛoba tur qꝛ facilius eſt vnũ qᷓ; multa trãſmutare.ſʒ elmen ta hñtia ſimbolũ trãſmutantur adinuiceʒ vna ſola qᷓ litates coꝛrũpit᷑ i trãaſmutũtõe aũt alioꝝ trãſmutan et coꝛrũpuntur plures qlitates vt quãdo ex igne fit aer manet caloꝛ et coꝛrũpit᷑ ſiccitas.et qñ ex aere fit aqᷓ caloꝛ coꝛrũpitur ⁊ manet hũiditas et eodẽ modo eſt qñ ex aqua generatur terra vel ex fra ignis.ſi eĩ coꝛrũ⸗ patur frigidis ignis ignis erit ex terra O(x quo patet ꝙ elementa ſeſe ↄſequetia hũt gnatoeʒ ⁊ coꝛruptiõem circularem ex ſeinuicem Et ꝙ inter ea ſit facilis trãſ⸗ mutatio. Oñ autẽ ex igne fit aqua vel ex aere tra plu xres qlicates coꝛrũpunt᷑.vñ ſi ex aq fiet ignis coꝛrunpũ tur frigiditas ⁊ hũiditas.et ſi exaqua fiat aer coꝛrũ⸗ Folio cxxxii. pũtnt frigiditas et ſiccitas. Tertia ↄeluſio.extribus element(q̃ nõ hñt ſimbolũ) ↄtiĩgit gnari alia ab his. et erit ſꝑ trãſmutõ facilis.qꝛ coꝛrupta vna qlitate in vtroq; duoꝝ elementoꝝ q̃ nõ hñt ſimbolũ reliquũtur due ↄbinatões poſſibiles ad ↄſtituẽd uʒ elemẽtũ aliðᷣ ab eis vtzʒ inductĩe ꝑ hunc enĩ moduʒ exigne ⁊ aqua generatur aer.ſi enĩ coꝛrũpatur ſiccuʒ ignis ⁊ frigiduʒ aque relinquũtur caliduʒ ⁊ humiduʒ que ſunt q̃lita⸗ tes aeris. Silr etiam ex igne ⁊ aqua generat᷑ fra. Iteʒ ex aere et terra gñatur aqua.⁊ ſiłr ex aere et terra gñat᷑ ignis coꝛrupto hũido aeris et frigido terre? hoc ẽ ma nifeſtum ad ſenſum in generatõe flãme q eſt maxime ignis inter ea que eſt nature ignee apud nos. flãma eĩ eſt fumus ardens ſiue accenſus.fnmus aũt generatur ex terra ⁊ aere Nã in lignis eſt qdam hũiditas aerea expirans ⁊ trahens ꝑtes terreſtres ꝓpter qð denigrat ea qᷓ tangit Quarta cõcluſio.in elementis habetibus ſimbolũ ſiue in elementis q̃ ſe ↄſequunt᷑ nõ ẽ poſſibile ꝙ coꝛrupta vna qlitate in vtroq; ex ipſis generet᷑ vnũ tertium elementuzʒ. Pꝛobat᷑ ↄcluſio qꝛ ſi in vtroq; ta liuʒ elemẽtoꝝ coꝛrũpat᷑ vna qualitas vel ſoluʒ rema⸗ nebit vna qlitas que non ſufficit ad cõſtitutõem alicꝰ elementi.vel remanebunt qlitates cõtrarie q̃ non pñt ↄcurrere ad huiſmõi ↄſtitutõem.vbi gr̃a accipiantur ignis ⁊ aer hũiduʒ non remanet niſi calido.ſi aũt ĩ v⸗ troq; coꝛrũpatur calidũ remanet ſiccũ ⁊ hũidũ q̃ con trariantur Oxquibus pʒ ꝙ in elemẽtis hñtibiſimbo buʒ fit trãſmutatõ facilis duoꝝ elementoꝝ in vnum tertiũ coꝛruptis pluribus qualitatib. Manifeſtum ergo que ex vno in vnũ tranſeunt vno coꝛrupto gene⸗ generantur.qᷓ aũt ex duob in vnum plurib coꝛruptis (Sʒ tñ adhuc) In hoc tercio capitulo p h̊s p⸗ bat elementa eſſe generabilia ⁊ coꝛruptibilia et mouet hanc qᷓſtionem. VItꝝ vnũ dictoꝝ elementoꝝ ſit mate ria alterius alioꝛuz trium vel duo alioꝛum duoꝝ vel qũo fit.Pꝛo cuius ſolutione ſit.pᷣma cõcluſio. Nullũ dictoꝝ elemẽtoꝝ eſt matera alicuius vt aer nõ ẽ ma teria alioꝝ triuʒ. Pꝛobat᷑ ſex rationibo. Pꝛima qꝛ ſub iectuʒ trãſmutatõis manet idem ſub vtroq; termino. cum aũt ipᷣm eſt hoc aliqͥd ſicut aer nõ mutet᷑ rñſio ad quid eſt hoc.ſꝑ enĩ veruʒ eſt dicere hoc eſt aer. Scða rõ aer determiãt ſibi aliquã ↄtrariarũ q̃litatuʒ ideo non põt naturaliter manere ſub cõtrarijs ⁊ tamen ma teria maneret eadem ſucceſſiue ſub ↄtrarijs qualitati bus cuʒ mutatio (in q materia manet) ſit de cõtrario in cõtrarium. Tertia rõ quia cuʒ fieret ex aere ignis ignis aut aqua non eſſet generatõ ſimpłr ſed ſolũ alte ratio eo ꝙ maneret idẽ hoc aliqͥd ĩ actu ſcʒ aer Quar ta ratio qꝛ idẽ ſimul eſſet aer ⁊ aqua qð eſt ĩpoſſibile. Cõſeq̃ntia pʒ ꝛ cũ fieret aqua adhuc maneret aer ſi eſſet materia.eiꝰQuarta rõ elementa hñt adinuicem qlirates Zrias qs ſibi determinãt.̊ vnũ nõ põt natu raliter intrare ſubſtãtiaʒ alterius nec ꝑ ↄñs eſſe mate,s ria eius. Sexta rõ omnia elementa traſmutãtur ad ſe niuicem talib aũt eſt materia ↄls alia ab ipſis nec vnũ eſt materia alterius g̊. Scdᷣa ↄcluſio oʒ materiã eſſe 2ĩeʒ qtuoꝛ elementis Pꝛobat᷑ qꝛ ipᷣa hñt adinui⸗ cem trãſmutatõem ergo opoꝛtet ea ↄĩcare in materia dictuz eſt aũt ꝙ vnũ eoꝝ non eſt materia alteriꝰ vel alioꝝ.ergo oʒ materiam aliam ab ipſis eſſe eis ↄĩem Tertia cõcluſio materia qtuoꝛ elementoꝝ non eſt coꝛ pus mediun. qð ſit hoc aliqͥd in actu. Pꝛobar᷑ qꝛ ta⸗ le determinat ſibi aliquã qlitatuʒ ↄtrariaꝝ qð ẽ ↄtra Aueſtiones fõem matie.Quarta ↄcluꝰ.matia eſt pᷣuatio.i.carẽs actu ſubali qui ſit de ſua ſubña.qꝛ alit᷑ detmĩaret ſibi Zrietatẽ.nõ eſt ergo vnũ hoꝝ ſp? elem ẽtoꝝ ex quo oĩa nec eſt aliqͥd aliud pꝛet᷑ hec vel vt mediuʒ.ſed pᷣuatio Zrioꝝ alteriꝰ. u pꝛopt illud eẽ ſolũ ↄtingit Quita ↄclu.illa matia nõ põt ꝑ ſe ſubſiſtere. Pꝛobat᷑.qꝛ õne qð ꝑ ſe ſubſiſtit eſt hoc aliqͥd in actu.matia em̃ inſenſi bilis eſt ⁊ inſepꝑabilis. Sexta ↄcluſio.dcã elemẽta ſtꝭ⸗ gñabiliũ ⁊ coꝛruptibiliũ coꝛpa pᷣma actu exñtia. Pꝛo bafkt. quia vel ipᷣa ſtꝭ hmõi pᷣma coꝛꝑa vel nulla ipoꝝ vel aliqua ⁊ aliqua nõ. Nõ eſt dom ꝙ nulla.cũ nullũ appeat illis pᷣus int᷑ gñabilia ⁊ coꝛruptibilia. Nec põt dici ꝙ aliqua ſint ⁊ aliqua nõ.qꝛ eade eſt rõ de oĩbus cum nullũ ſit matia alterius.relinquit᷑ ergo ꝙ omia- Ad remouendũ aũt cauillatõem q aliquis poſſiʒ di⸗ cere Elemẽta pꝛoxia ⁊ ſibijnuicẽ ĩmediata traãſmuta⸗ ri ad iuicem vt aerẽ in ignem ⁊ aquã. Nõ aũt media⸗ ca ſicꝭ ſtꝭ extrema vt ignẽ nõ in aquã Ponit᷑ hec ſepti⸗ ma ↄcluſio.elemẽta extrema ſtad iuicem trã ſmutabi lia. Pꝛobat᷑.quia qcũq; hñt IZrietatẽè ipᷣa ſtꝭ trãſmuta bilia ad iuicem eo ꝙ ſtꝭ ad iuicem actia ⁊ paſſiua.ſed elemẽta extrema hñt ad iuicem qrietatẽ.ergo. Mi⸗ noꝛ pꝛobat᷑ ponẽdo grã exepli ꝙ aqua ⁊ ignis ſint elem̃ ca extrema.⁊ aer elementũ mediũ.⁊ ponẽdo pᷣm aduer ſariũ ꝙ aer trãſmutet᷑ ad vtrũq; iſtoꝝ extremoꝝ.ex h ſequit᷑.ꝙ hʒ ab vtroq; eoꝝ Srietatẽ cuʒ trã ſmutaꝰ ſit inter ria.Quib ſuppoſitꝭ pꝛobat᷑ ꝙ ignis ⁊ aqua ha bẽt ad iuicem ↄrietatẽ.nã aer habes ad vtrũq; eoꝛuʒ Seeac⸗ nõ habʒ ad vtrũq; eandẽ ſed aliaʒ ⁊ aliã. qͥa i heret ad vtrũq; eandẽ opʒ elemeta eſſeeiuſdẽ rõnis. imo idem elemẽtum cuiꝰ oppoſitũ ſuꝓponit᷑. Sit ergo grã exempli qrietas igns ad aereʒ albuʒ ⁊ nigꝝ ita ꝙ ignis ſit niger ⁊ aer albus.⁊ qriecas aeris ad aquaʒ it huĩdum ⁊ ſiccũ.ita ꝙ aer ſit ſiccus ⁊ aqua huida. ner ergo erit albus ⁊ ſiccus.ignis vᷣo niger ⁊ aqua hu mida. Ponamꝰ ergo aerẽ trãſmutari in aquã tũc opzʒ vel ꝙ maneat albedo vel ꝙ coꝛrũpat᷑ ſi remaneat ſeqͥ/ tur ꝙ aqua erit alba ⁊ oriabit᷑ igni exũti nigro⁊ ſic hẽ tur intentũ. Si aũt coꝛrũpat᷑ tũc gñat᷑ nigredo.⁊ ſic a qua erit huĩda ⁊ nigra.ponamꝰ ergo ita eẽ ⁊ pꝛ-namꝰ* Vltra aerem trãſmutari in ignẽ.vel ergo tũc remane⸗ bit ſiccitas vel coꝛrumpet?᷑.ſi remaneat ſequit᷑ ꝙ ignis erit ſiccus ⁊ Iriat᷑ aque exñti huĩde ⁊ ſic habet᷑ inten⸗ tum. Si vᷣo coꝛrũpat᷑ tũc gnabit᷑ huĩditas ⁊ ſic ignis erit niger ⁊ huĩdus.ſed hoc eſt ĩ poſſibile qꝛ hec eſt cõ⸗ plexio aque.iĩpoſſibile aũt eſt diuerſa elemẽta eſſe liłis ↄplexionis.ergo opʒ ipᷣm eſſe rium aque.Ad pꝛobã⸗ dum aũt vnũ qð ſuppoſitũ eſt in bac pꝛobatõne ponit᷑ hec octaua ↄcluſio.in elementꝭ nõ pꝛocedit᷑ in infinitũ in rectũ.vel iſta elemeta non ſtꝭ infinita. Pꝛobat᷑.qa ſi elementa eſſent infinita ſeq̃ret᷑ ꝙ eſſent infinite Zrieta tes ⁊ infinite qᷓlitates in vnoq̃ʒ elementoꝝ.ſed ↄñs eſt ipoſſibile ergo ⁊ añs.ↄña pꝛobat᷑.quia ſi ponat᷑ aliqð elementũ quintũ ſupꝛa ignẽ.ignis hebit aliquã qrie⸗ tatem ad illud quẽ nõ hẽbit ad elemẽta inferioꝛa. Nã glit iſtud qͥntum coꝛpus eſſʒ vnuʒ cũ aliquo inferioꝝ ⁊ ſilit᷑ etiam qdᷣlibʒ alioꝝ elementoꝝ hẽbit aliquã aliã Zrietatẽ ad ipᷣm. t ſi ponat᷑ ſextũ coꝛpus opʒ pone⸗ re no uã qlitatem in quolibʒ elemento.⁊ ita ſi infinita ponanf elemeta infinite erũt qlitates in quolibʒ elem̃ to. QAaũt hoc ſit ĩpoſſibile pꝛobat qꝛ ad ipᷣm ſequũt Ituoꝛ ipoſſibilia. Pꝛimũ.ꝙ nõ ↄtingeret aliqd eleme tuʒ3 definiri nec gñari nec coꝛrũpi.opzʒ em̃ ſꝑ infinita ꝑ ſecũdide generatõe trãſire Scoõm quedã elementa erũt intrãſmutabilia. eo ꝙ diſtabũt ꝑ infinita med ia. Terciũ.ꝙ vnũ elemẽ tum nõ poterit fieri ex alio pꝛoxime.eo ꝙ oꝑteret trãſi re infinitas qlirates qð eſt ipoſſibile. Quartũ.ꝙ õnia elementa eſſent vnũ elementũ.om̃es em̃ q̃litates coꝛpo rum ſuꝑioꝝ eſſent in inferioꝛib ⁊ ecõuerſo.ſed quoꝝ q̃litates pᷣmo ſtꝭ eadem ipᷣa ſty ea dezʒ.ergo eſſʒ tin vnũ elementũ In hoc tcio capło repꝛobat erroꝛes Ompedoclis circa pꝛedcã. t di⸗ cit.ãmirabit᷑ em̃ aliqͥs dcã Empedoclis ſiue erroꝛes ſte em impoſſibilia. Nã ipᷣe pᷣmo dicebat elemẽta non eſſe ad ĩiuicem trãſmutabilia Scðo dicebat ea eẽ coꝛ poꝛalia ſ̃m equalitatẽ.⁊ iſte fuit ᷣmꝰ erroꝛ. Secũdus fuit.ꝙ ꝑ pᷣncipia ſua nõ poterat ſaluare motũ ⁊ muta⸗ tiones natales. Pꝛo re pꝛobatõne ergo pmi erroꝛis poĩ tur hec pᷣma ↄcluſio. Impoſſibile e elemta eſſe intrãſ mutabilia ⁊ tñ eſſe eqlia ſicut ðt O¶mpedocles. Pꝛo batur qꝛ cum empedocles nõ ponat illa eqlitateʒ eſſe ſm extenſionẽ.ipᷣe em̃ dicebat vnũ pugillũ aque eẽ eq̃ lem decem pugillis aeris oꝑtebit eũ inteiligere illam equalitatẽ altero iſtoꝝ triũ modoꝝ.Quoꝝ pᷣmus eſt ꝙ qntum eſt de matia in vno pugillo aquetm eſt ĩ de cem aeris.⁊ ecõuerſo. Secũdus modꝰ intelligi eſt in poſſe agere aquales vel ſiłes effcũs.nec ꝙ equalit᷑ pñt infrigidare vnus pugillus aque ⁊ decẽ pugilli aeris Tercius eſt.in poſſe agere nõ ſiłes effcũs ſed ꝓpoꝛtio⸗ nabiles vt quãtuʒ aqua põt frigefacere tin aer põt ca lefacere.Si dicat᷑ pꝛimũ ſequit᷑ ꝙ elemẽta ſtꝭ ad ĩuicẽ trãſmutabilia qꝛ nõ poteſt ſcire ꝙ tm̃ eſt de matia in vno pugillo aque q̃ntum eſt in deceʒ aeris niſi videat᷑ ꝙ fiũt ex eodeʒ.vel alteꝝ ex altero. Nec põt dici ſcðᷣm aut tcium.qꝛ ſic nõ eſſet eq̃litas el nento ꝝ.ſed potius ſikitudo aut ſiłis ꝓpoꝛtio ponaꝝ ad ſuos effcũs. Ot adhuc ſi hoc diceret᷑ ſequereĩ ea eſſe ad iuiceʒ trãfmu tabilia.qꝛ nõ eſt ponendũ ꝙ vnũ elementũ poſſit alte⸗ rum calefacere aut frigefacere. nec poſſit ab eo calefie ri aut frigefieri. Ad repꝛobã dum ergo ſcdᷣm erroꝛem ponatf ſcdᷣa ↄcluſio.Empedocles ꝑ ſua pᷣncipia nõ po terat ſaluare augmẽtatõem. Pꝛobat᷑.qꝛ ſi elemẽta nõ ſty ad ĩuicem trãſmutabilia tũc nõ poteſt eẽ augmen⸗ tatio niſi ꝑ iuxta põnem ſiłis ad ſiłe.vt ſi augeret᷑ ig⸗ nis a ꝓpo nedo alium ignem. vel aer aꝓponẽdo aliũ ge rem ſic ãt nõ põt fieri augitatio viuentiũ. ipa em̃ fit ꝑp appõnem diſſilis ⁊ ↄuerſionẽ eius in ſubñam aucti. que ↄuerſio nõ põt fieri miſi ↄceſſatrãſmutatõne ele⸗ mentoꝝ. ergo.Tercia ↄcluſio.caſus ⁊ foꝛtuna nõ ſunt cãe gñationũ ⁊ coꝛruptionũ nataliũ. Nobat᷑.qꝛ que ſtea caſu ⁊ foꝛtuna nõ ſunt ſiłr neq; ſꝑ neq; frequent gñatõ nes ãt natales ſꝑ velfreqnt᷑ ſunt ſiłr. Nã ex ſeĩ⸗ ne hoĩs ſꝑ vel freqnt fit hõ.⁊ exſemie frumẽti frumen⸗ tum. n oliua. ergo. Q. uarta ↄcluꝰ.cum lite ⁊ ami citie nõ ſufficiũt caſus ⁊ foꝛtuna ad ſaluãdum gñatio nes natales.qꝛ amicitie nõ eſt niſi ↄgregare.⁊ inimicis⸗ tie diſgregare. Opz ergo dicere vltra cãm pꝛopt᷑ quã fiat ĩ vno loco talis vł ralis ↄgrègao.⁊ ad hoc nõ ſufft cit caſus ⁊ foꝛtuna.qꝛ illa ſꝑ vel freqnt᷑ ſic fiſt. Quin⸗ ta ↄcluſio.gñationũ ⁊ coꝛruptõnũ nat᷑aliũ cã eſt talis vel talis natura ſcʒ ꝓpꝛia foꝛma cuiꝰ eſt de᷑mĩare ma⸗ teriã ad diſpõnes ſibi ↄueientes. Pꝛobat᷑.qꝛ non põt aſſigri alia cã ſicꝭ ptʒ ex ↄcluſionib⸗ pᷣcedetibꝛ. O(x iſtis ptʒ ꝙ Empedocles nõ potuit ſaluare ꝑ ſua pᷣnei pia gñ atõnes natales Vñ ⁊ ipᷣe ad eas ſaluãdas ſup poſuit falſuz.ſ.ꝙ ſoliꝰ litę eſt diſgtegare.⁊ amicitie cõ⸗ gree⸗ ſineni dotles celi cuniteſuel ſo volui nunultprio doclesnoo tbos Prin micitia nee bẽ digegs ſutiumnqde lesrtignis lefnenn niqz lo e⸗ mogegn penigoten ſedtrlesmnot cch dentu ries Te Crülec pnor ſecſemot mhebocke Uen opt götnroͤe ſalueren aaltiie Uur gein ſtald ſacones tuorclene Uiſicopel s ephede ſiütaren ſuicmtrüſt furerläce bennikpen Ftdanisa tiont apin lanöhabe ghliaſee lumiuna tolſczlan pocterl ſabolick Scch na ne⸗a Kaguntn AraOnart S5SZH ulnigſt pfluurge tſlclem Dnzorg L ſunc 4 snͤiman lnan igdien Mrund Mlrdgen i finnnbit, AMiim ſeNennit unigö ategco no ſed uos Gchmmi ekelgaap⸗ dei d ſinennts ceninaron ehertntig ☛ motütmu, miimtog mtadſeinif petechshn mc glinrtiti miceülm nsc enckide Vincligakin 1 ualtdi inuglins isled pong mm din nchhagiuid denttun nonii a ditdailn 1. . us cis 0 leeznnifne inoſtae doci cmeden chiani, lAnind riugnig Nihtin mühif imunint namiͤin Pobrtch ir fiali mmiifune mnlutmn tnnniu 1 gugtql venif ſ Oun ai minng w in lilpſih mand ta nõ habeãt materiã cõem nec ſint ad iuicem tre tabilia ſequit᷑ ꝙ in gñatõne mixti no coꝛrũpunt᷑.ſed ſo to. Scdo ptz. qꝛ tũc nõ qlibet ꝑs qᷣ mixtt enſet mixta. nec qibet ꝑs carnis eſſz caro.ſed hic ignis ⁊ il⸗ la aqua.⁊ ita nõ ex qlibet ꝑte carnis poſſʒ gñ ari ignis ger aqua ⁊ tra.ſed ex vna ꝑte carnis fierʒ ignis.⁊ exa lia aqua. Sumonendũ eſt ergo ꝙ elemta cõicar ! ng teria ⁊ ꝙ ſtetrã ſmutabilia ad iuicem. Q. uo ſuppoſi⸗ to qritur qũo mixtũ gnet᷑ ex element?.⁊ eſt rõ dub ica⸗/ di q: ſi elemẽra maneãt in mixto videt᷑ ꝙ nõ ſit niſi q⸗ manæt ſed coꝛrũpunt᷑ nõ vider᷑ aliqd remaẽre de elem/ tis niſi materia.⁊ ſic mixtũ nõ videt᷑ eſſe ↄpoſitũ ex e⸗ gregare. B em̃ flm̃ eſt. qꝛ elem̃ta aliqñ ſegregant pꝛop⸗ ter amicitiã.⁊ nõ ſolũ ꝓpter lites. Dicit em Empe⸗ docles celũ eſſe ↄpoſitũ ex qtuo: elemetis amicitia cõ currẽte ſiue lite nuq; adueiente ⁊ ideo c ppetuũ.ſʒ hoc nõ valʒz. quia ſi celũ eſſʒ ↄpoſitũ ex elemtis ipᷣa eẽnt na turalit᷑ pꝛioꝛa deo.i.coꝛꝑe celeſti. Sexta ↄcluꝰ.einpe⸗ docles nõ potuit ſaluare motũ localẽ.pꝛobat᷑ qtuoꝛ rõ nibus. Pꝛima.qꝛ ipᷣe nõ dicebat quali motu mouer a⸗ micitia nec qᷓli lis nec hoc poterat detmiare. Si em li tis ẽ diſgregare nõ opzʒ pꝛopt᷑ hoc ꝙ ſit magis motiua ſurſum q; deoꝛſum. & lis ⁊ amicitia nõ ſtꝭ cꝗe ſufficiẽ tes qre ignis mouet᷑ ſurſum ⁊ fra deo : ſum. Scdᷣa rõ qꝛ ſic im empedoclẽ amicitia magis mouerzʒ pᷣter na turã qᷓ; lis ſed ↄñs eſt incõueniẽs.⁊ ↄna ptʒ qꝛ amici tia ↄgregat elemta diuerſa ſm eũ qð non põt fieri niſi mouẽdo fram ſurſum ⁊ ignẽ deoꝛſum ad locũ mediũ ſed tales motꝰ ſtꝭ violẽti.lis ãt diſgregat ĩ mũdo vnũ goq; elemtum ad ſuũ ꝓpꝛu locũ. fales mot ſtꝭ na⸗ turales Tercia rõ. lis nõ eſt detmiata niſi ad diſgre⸗ gandũ ſed ita põt fieri diſgregaꝰ ꝑ motꝰ violẽtos ſi⸗ cut ꝑ motꝰ naturales.qꝗᷓ empedocles nõ poterat ſalua re qre motꝰ ſit natalis aut violẽtus. Q. uarta rõ. qa empedocles dicebat aliq̊tge durari amicitiã ⁊ alio li tem. q̊ᷓ oprebat dicere aliã cãm poꝛem huiꝰ altatõnis qð tn nõ fecit. Septia ↄcluo.empedocles non poterat ſaluare alteratões 2 ſpealit illas m qs aia alterat ſi⸗ cut al fationẽ ſᷣm ſciam meoꝛiã vel obliuionẽ. Pꝛoba tur. q: aimaʒ dicebat eẽ elemtũ aut ex elemẽtè?.ſʒ ſi aia ſit aliqð qᷣtuoꝛ elemẽtoꝝ vt ignis tũc ip̃ᷣius nõ erũt ni ſi actõnes aut paſſiones ignis.ſed ſi ſit mixta ex qua⸗ tuo: element tũc nõ erũt ipius naſſiones ⁊ altatõnes niſi coꝛꝑales.& ipᷣe nõ poterat ſaluare alt᷑atõnes ſpũa les In hoc q̃rto capło detmi⸗ nat p hs de gñatõne mixti ex elemẽtis. Supponendũ eſt aũt circa hoc ꝙ elemẽta cõicant in materia ⸗ ſte ad iuicem trãſmurabilia. hec em duo ↄuertunt᷑ ſcʒ heẽre materiã cõem ⁊ eſſe trã ſmutabilia ad ĩuicem. Pꝛoba tur hec ſuppõ.qꝛ negãtes ip̃am nõ pñt ſaluare gnatio nem niſi ponẽdo mixta fieri ex element ſic ex laterib fit paries. aut ex lapidiby fit domꝰ ſcʒ ꝑ ſolã ↄgrega⸗ tionẽ ⁊ ꝑ iuxta põ nem mixtoꝝ.Oð patʒ. quia ſi elemẽ q cõem nec ſint ad ĩuicem traſmu lum iuxta ponunt᷑ ip̃is ſaluat ⁊ ita ſe hebunt in mix⸗ to ſic lapides in domo. Oaut hoc ſit flin pꝛohar pꝛi mo. qꝛ ex lapidiba fieri domũ nõ eſt aliꝗꝗ ſimpłr fieri. ſed ſolũ eſt lapides ſic ↄgregati.⁊ ita etiã eſſe de mi rz3 ntitatia mixti eſſet 2* lement?. Pꝛo ſolutõne iſtius ſumonit᷑ pꝛimo.q- qlita⸗ tes elementoꝝ ſte remiſcibiles Ex elemẽtis em̃ nõ fit mirtum qlitatiba eoꝝ remanẽtibo ĩ ſuis excellẽtijs. im mo reducunt᷑ ad aliquã poꝛtõem mediã.⁊ tũc coꝛrũ Arrreſtotelis olio cxxxiii. punt᷑ elemeta. Ex nullo tñ eoꝝ gñat᷑ alteꝝ neq; mafia manet ſine foꝛma ſubnali.ſed fit ĩ materia vna foꝛma ſubñalis cui ↄuenit talis ꝓpoꝛtio qtitari Ad aſſig nandũ autẽ cãm ⁊ modũ diuerſitate mixtoꝶ ſuxponi tur ꝙ calidũ ⁊ frigidũ remiſſa pnt 'm muitas ioꝛtõ nes ſe here ad iuicem ſicꝭ ꝙ calidum eſt duplũ aut eri plum ad frigidũ aut ecõuerſo.⁊ ſic de alijs ppoꝛtõmbʒ que ſtꝭ imateriales. Ot eodẽ mõ det dici dehnido ⁊ ſicco ⁊ etꝭ de ſcò is qlitatibꝰ.ſm igii hmõi diuerſas ꝓ poꝛtõnes reſultat ſiue gñat᷑ aliud ⁊ aliud mixtũ.⁊ idᷣo pñt fieri valde multa 2 diuerſa mixta. Lirca hoe tamẽ intelligendũ eſt.ꝙ nõ opʒ ꝓpoꝛtion? qlitatũ reqᷣ ſitam ad vnã ſpẽm mixti eẽ p‚ctualem.ĩmo illa ꝓpoꝛ tio hʒ latitudinc. Ponit᷑ ergo hec ↄcluꝰ ad gnationeʒ cuiuſtibʒ mixti precti ↄcurrũt q̃tuoꝛ elemta.omia em̃ mixta coꝛpꝑm q̃cũq; circa mediũ locum ſtꝭ ex oibus cõ poſita ſtᷣ ſimplicib. Pꝛobat᷑ rõne ⁊ ſigns.rõne pᷣmo de kra quia mixtũ mouet᷑ naturalit᷑ ad locũ elementi pꝛedñantꝭ.ſed oĩa mixta ꝑfcã mouent᷑ naturalr ad lo cum tre ⁊ in ea naruralit᷑ reſidet. Scðdᷣo pꝛobat᷑ de aqᷓ quia opʒ mixta pfcã eſſe fmiata firma ⁊ ↄſolidata.ſ terra nõ bñ firmat᷑ 2 ↄſolidat᷑ ſine huĩditate.nec ſi u cit huĩditas aeris.qꝛ pꝛopt᷑ ſubtilitatẽ eius ⁊ frãgibi⸗ litatẽ nõ ↄtinerʒ firmit᷑ ꝑtes mixti ſimul.ergo mixtis pfcis ineſt aqua. Tercio pꝛobat᷑ de aere ⁊ igne.qꝛ gña tio mixti ꝑfecti dẽt eſſe ex ↄrijs elemetis ad ĩuicem agẽ tibus ? reducetibus ſe ad medietatẽ. oria aũt aque ⁊ terre ſi? ignis ⁊ ger.tra qdem aeri.igni vo aqua qria eſt. nec ↄtigit ſubñam ſubne ↄtrariã eẽ.ergo mixtꝭg⸗ fcis init aere ⁊ ignis. Signo ꝓbat ſic.qꝛ ex eiſde ſu mus ⁊? nut᷑mur. oia quidẽ em nutriũtur eiſdeʒ exqᷣbꝰ ſte. nos aũt nõ nutmur ex vno limplici elemento nec ex . duobo ſoluz. ſed ex oibus ſimul mixtis. ola em̃ ex mix tis nutnũtur. ergo nos ſumꝰ ex oibus elimẽtis. Mi⸗ noꝛ ptzʒ de plãtis de qbus magis videt᷑ ꝙ nutriũtur ex vno ſimplici elemẽto puta ex aqua.nazʒ ille nutriũtur ex oibus qruoꝛ elemẽtis. Elñ ruſtici irrigãtes oꝛtos ſuos apponũt fimũ.ergo ſignũ eſt ꝙ plãte ad earũ nu⸗ tritõem reqrũt aquã fram ⁊ aerem.ſed ꝙ reqrant ig⸗ nem ptʒ. qꝛ ad nuftionẽ nõ ſolum reqrit᷑ pᷣncipiũ qð eſt matia. ſed ertq ncipium qð eſt foꝛma.oĩm auũt elemẽ toꝛum igmis ẽ fqmalioꝛ.ergo plante nõ ſolum nutriũ tur ex aqua terra ⁊ gere ⁊ etiã ex igne.⁊ idvo etiã aliqui antiquoꝝ dicebãt ſolum ignẽ nutrire. aũt ignis ſit foimalioꝛ ceterꝭ elemetis ptzʒ. quia ip̃a foꝛma ẽ ter⸗ minus. ignis cm eſt locatus in fmino cũ feratur ad lo cum ſurium ad que termãgnt᷑ res natales.̊ ſignũ eſt ꝙ ignis eſt ceterꝭ elemẽtis foꝛmalio In hec kcio tractatu huiꝰ* libꝛi detmĩat ph̊s de cauſ trãſmutarõnis gñabiliũ ⁊ coꝛruptibiliũi. t diuidit᷑ in tria capła. dꝛimũ eſt de cã trãſmutatõnis ſᷣm opionem antiquoꝝ.⁊ pᷣeipue de cã efficiẽte. Eſt ergo pñns intẽtio dicere in vłi que ⁊ qͥe ſt/ pncipia gñatonis ⁊ coꝛruptõnis. Nam in ſequẽti⸗ bus libꝛis detminabit᷑ in ꝑticulari de pᷣncipijs gñabi⸗ liuz ⁊ coꝛruptibiliũ.habita aũt cognitõne vliũ faciliꝰ cognoſcũtur ꝑtitularia. Oe cã igit᷑ efficiente gnatõ num ⁊ coꝛruptõnũ fuerũt due opiones antiquo. Pꝛima fuit płonis ponẽtis ſolum duo pᷣncipia rerug —, — — „ . ſcʒ materiã ⁊ fomã.ipᷣeem in fine inducit ſocratẽ qua ſi increpantẽ alios no ponẽtes foꝛmas ſpẽs ſiue ydeas gt dicentem ꝙc entiuz aliqua ſi ſperies ſiue aeelis Queſtiones ſecũdidegeneratione vero ſt ꝑticipatia hmòi ſpẽrum. Vnñ ille dicit in ha bendo hmõi ſpem ſiue foꝛmã rem eẽ.in recipiẽdo aũ=t rem gñnari.⁊ in de ꝑdendo coꝛ rüpi Wlia fuit opio a⸗ lioꝝ antiquoꝝ ponentiũ ſolum vnũ pᷣncipiũ materia“ le ſcʒ materiam.⁊ dicentiũ eam eſſe ſufficiẽs pᷣncipiuzʒ gnatõnis ⁊ coꝛuptõnis Vnñ pꝛet᷑ materiã nõ poſuerũt aliã cãm efficientẽ. Dicebant em̃ ꝙ calidũ ſine ignis natum ẽ ↄgregare.⁊ frigidũ liue aqua natũ diſgrega?z reꝑ ↄgregatones aũt ⁊ ſegregatõnes fieri gñatones Ad repꝛobandũ aũt iſtas opiones ſit pᷣma ↄcluſio. Add reyꝝ gnationes nõ ſufficiũt ydee cũ materia.pbat᷑ duab, rõnib. Pꝛima. qꝛ ſi ſic tũc oꝑteret rem ſꝑ gñari qð ptz qꝛ materia ſꝑ eſt.⁊ etiam hmõi ydee ſꝑ ſt(.⁊ cũ ſint incoꝛꝑee ſemꝑ ſtꝭ pꝛoxime ma tie.Agens aũt ap⸗ pꝛoximatũ paſſo qntum põt appꝛoximari deẽt agere.ꝗᷓ ydee ſꝑ gñabũt. Scðda ro pꝛeter ydeas ſiue foꝛas ſemꝑ videmꝰ requiri alia agẽtia.vt ad ſanãduʒ medicus. 2 ad docendũ doctoꝛ.ſanitatẽ ein medicus facit.⁊ do ctrinã doctoꝛ.⁊ nõ ſufficiũt ſanitas vel ſcia ydealis.er go. Scda ↄcluſio.q;uis ponẽtes materiã eſſe cãm effi cientẽ naturaliꝰ loqrent᷑ q; ponẽtes foꝛmã ſiue ydeaʒ tñ irrõnabilit᷑ loquũtur. Pꝛima ꝑs ptʒ. quia quouis matia bma nõ agat tamẽ eleinta q dicunt᷑ matia vel materie mixtoꝝ agũt ⁊ patiũtur in gñatõne rerũ. Se⸗ cũda ꝑs pꝛobat᷑ qtuoꝛ rõnibus. Pꝛima.qꝛ materie eſt pati.alteriꝰ aũt eſt agere.materie em pati ⁊ moueri. mouere aũt ⁊ agere alteriꝰ poñe.ergo ad gnatiõem re⸗ rum nõ ſufficit mat᷑ia. Scdᷣa rõ quia pᷣter materiã tã in gnabilibs artificialiũ tam mixtoꝝ naturaliũ axpa⸗ rent alia agẽtia.nõ em̃ lignũ facit ſe eſſe domũ ſed ar tifex. Nec aqua ⁊ aer faciũt ſe eſſe aial ſed gnans Ter cia rõ.qꝛ iſti dimittũt pᷣncipalioꝛẽ cãm ſcʒ foꝛmã cuiꝰ eſt agere. auferũt em qð quid ẽ eſſe foꝛmã. Ein ſi elemẽ ta agunt hoc eſt rõne ſuaꝝ foꝛmaꝝ. 2 nõ rõne mate⸗ rie. Quarta rõ.illi dimittũt agentia pncipalia ſcʒ coꝛ pPoꝛa celeſtia ⁊ intelligẽtias attribuẽtes elemẽtis potẽ cias actias tam pncipaliba agẽtibus ci tame elemen⸗ ta ⁊ alia agẽtia nat᷑alia nõ ſint niſi inſtumta reſpectu ſuꝑioꝝ. Enñ ſicut ſerra nõ ageret niſi diri geret᷑ ab ar tifice.ita hec agetia ſiue ageétia mota ⁊ paſibilia nõla⸗ gerent niſi dirigerent a mouẽtib ĩmobilib ⁊ agetibo ipaſſibilibj. Siłe em aliqͥd faciũt. vt ſi q ſerre ⁊ vni⸗ cuiq; inſtrumentoꝝ attribuit cãm ecoꝝ que gnantur Mouet em ignis ſed quõ mouet nõ vident qm̃ dere⸗ cterius q; oꝛgana Tercia ↄcluꝰ. tria ſes pneipia gna⸗ biliũ ⁊ coꝛruptibiliũ.ſcʒ macdia foꝛma ⁊ efficiẽs. Pꝛo⸗ batur duabus ration:. Pꝛima/qꝛ eq̃lia numero et eadẽ genere debet eſe pꝛincipia in coꝛpoꝛib ſuꝑioꝛib et inferioꝛibus e em ⁊ numero eqlia ⁊ genere eadem pꝛincipia ã i& in ſempiternis ⁊ in pꝛimis h̊ emeſt vt materia hoc aũt vt foꝛma. Ooʒ aũc ⁊ adhuc tciuʒ exi ſtere Incoꝛpibus aute ſuꝑioꝛibx ſte tria pncipia ſiue cauſe motꝰ.ſ.materia foꝛma ⁊ efficiẽs.ergo etiã in coꝛ poꝛibus inferioꝛiba ſi? pꝛedcã rria bncipia. Secũda rõ in omi reque pᷣt eſie ⁊ nõ eſſe ncceeſt inueire tres cãs pꝛedcãs.ſed oĩa gnabilia ⁊ eo:ruptibilia pnt eſſe ⁊ nõ eſſe.ergo hñt cauſas de;s. M aioꝛ ptz pᷣmo de matia qꝛ mat᷑eria eſt cã eius 8 eſt poſſe eẽ ⁊ nõ eſſe. mat᷑ia qͥ/ dem gnabiliby að poſſibile eſſe ⁊ nõ eẽ cã ẽ De foꝛa ꝓ batur pᷣmo.qꝛ illud/cuiꝰ graria ſit gñaꝰ cet iueniri in gñabilib que pnt eſſe ⁊ no eſſe.hmoi aũt eſt foꝛa.foꝛa em coincidit cũ fine cũ ad eam t᷑miet᷑ gnatõ.ergo.Se cũdo piobat. quia illud a quo ſuĩtur ro ſubitatie cuiꝰ aduentũ ⁊ receſſum mutat᷑ nomẽ ⁊ definitio fub⸗ ſtãtie eſt bncipiũ ſubñale rei que põt eſie? nõ eſſe.foꝛa aut eſt hmoi.ergo. O aũt pᷣrer naturã ⁊ ſoꝛmã cã efſ⸗/ ficiens ſit nccã ria in gñationibo ⁊ coꝛruptõmbypꝛoba tum eſt ꝑ ↄcluſiones pᷣoies. Minoꝛ vero pᷣncipał ra⸗ tionis declarat᷑.nam qð necẽ eſt eſſe vt etna ⁊ illa non gnant᷑ neq; coꝛrupunt᷑.alia aũit poſſibile eſt eẽ ⁊ nõ eſſe talia ſte gnabilia ⁊ coꝛruptihilia In hoc ſcdo caplło phs deter miat de ca efficiẽte gñatõnis ⁊ coꝛruptõis ſʒ veritates ODem eigit᷑ pꝛiꝰ de cauß ĩ vłi nüc aũt doᷣm ẽ de cã ꝑpe tuitatꝭ gnationũ ⁊ coꝛru ptionũ ꝑticularib Sit ergo pᷣma ↄcluꝰ.motus celi eſt cã ↄtinue ⁊ ꝑpetue gñatois in iſtis inferioꝛ ibi.pꝛobat᷑ duab ronibus.Pꝛima.qꝛ il lud (qð ↄtinue ⁊ ꝑpetue adducit ⁊ abducit gnans) cꝗ ꝑpetuitatis g ationũ ⁊ coꝛruptionũ.ſed motꝰ celiẽ hmõi.ergo. Scdᷣa rõ.quia cũ mũdus ſit oꝛdiatus o⸗- poꝛtet ppetua ſiue celeſtia eẽ cãs gñabiliũ.⁊ nõ econ⸗ uerſo. Abſurdũ autẽ eſt dicere ꝙ ecõuerſo.nã gñabi⸗ lia reſpcũ celeſtiũ ſt⸗ quaſi nõ entia ⁊ nulliꝰ efficatie vł nobilitatꝭ.qð fertur quidẽ ẽ qð gnat᷑ aut nõ eſt.ergo. Secũda ↄcluꝰ.p:imꝰ moti& non eſt cã gnatõnis ⁊ coꝛruptõnis. Pꝛobat᷑.qꝛ idem manẽs idem ſꝑ natum eſt facere idem.⁊ nõ ↄtraria.idem em ſe eodẽ mõ hñs ſemꝑ imamifeſtũ eſt facere oria.orioꝛuz em̃ ↄria cau ſa.ſed gnatio ⁊ coꝛruptio ſtꝭ qrie.ergo pᷣmus motus (qui ſemꝑ manet idẽ ⁊ qui e Paifonms ns eſt cã ge⸗ nerationũ ⁊ coꝛ ruptionũ.ideoq; non pᷣma latio cã ge⸗ neratõnis ẽ ⁊ coꝛruptõnis.ſed que circa obliquũ circu lum. Tercia ↄcluꝰ.motus ſolis ſub obliquo circulo eſt ſufficiens cã gñatõnis ⁊ coꝛriptõnis.pꝛobot᷑ duob⸗ rõnibus. Pꝛimo.quia ille motus celeſtis eſt ſufficies cauſa ꝑpetue ſiue ↄtinue gñationis ⁊ coꝛruptõnis in quo eſt ↄtinuitas ⁊ ↄtrarietas.ſed ĩ motu ſolis ſub ob liquo circulo ẽ cotinuitas ſiue ꝑpetuitas ⁊ ↄtrarietas acceſſus ⁊ receſſus.ergo ⁊c. Secũda rõ.quia videmꝰ ꝙ adueniete ſole cũcta viuificant᷑ 2 generaut᷑.eo autes recedente deſiccant᷑ ⁊ coꝛrũpunt᷑.adueniete quidẽ ſo⸗ le generaꝰ eſt. recedente vero dim inutio. ergo ſignũ eſt ꝙ ſol eſt cauſa gñatõnis ⁊ coꝛruptonis per ſuũmotum ſub obliquo circulo x quib ſequitur pꝛimo.ꝙ tem pus generatõnis eſt equate tẽpoꝛi coꝛruptõnis. Se cũdo ſequitur.ꝙ ome viuens habet determiaram pe⸗ riodum ſiue menſurã ſue duratõnis a celo. Tenpꝰ em̃ ome ⁊ omis vita menſurat᷑ periodo.oĩm em̃ eſt o:⸗ do. Vlerũ eſt tamẽ ꝙ nõ eadem pcriodo omes res mẽ ſurantur.ſed aliquã do maioꝛis ⁊ aliquãdo minoꝛis. ſũt ꝑiodi vñ aliq̃ res hnt ãnuz p periodo.aliquepl⸗ et glique minus Ad pꝛobã dum ergo vnum ſuppo tiones ſtꝭ perpetue.ſemꝑ em cõtinua erit generatio et coꝛruptio ⁊ nunq; deficiet.pꝛobat᷑ duabus ronibus. PNꝛima ſumitur ex ꝑte caulſe finalis.quia in oĩbus vi demus naturam appetere et deſiderare qð melius eſt melius autẽ eſt eſſe q;ᷓ non eſle.ergo natura axpetit ſꝑ eſſe.ſed in multis natura nõ poteſt ſemꝑ eſſe pᷣm indiui duũuũ.ergo in illis ſemꝑ erit ſaltem pᷣm ſpẽm et ꝑ conti nuam ſucceſſionẽ generationũ et coꝛruptionũ.in om̃i⸗ bus em inqm ꝰ quod melius ẽ deſiderare naturã ſem per. melius autem eſſe q; non eſſe.hoc autẽ in om̃ibus impoſſibiie exiſtere pꝛopter longe diſtare a pꝛincipie nono geratione⸗ isteſther eusſittttis Pperusin ppetuitale ſednous⸗ peru⸗⸗ nscelik⸗. alihztßse needelirer cotusteli uAN N eoge 1 iit Pyboctert bes ſtecont detſelucs Aneſtu Jingtuog (chitate n lanode Uenlant.9 lieto⸗ ſecktore ce ſtons Ge ieſa H . 772α 4140 nllaroe ereſurie ſonmpot ſüdenan ietocsg fücdckode tunmiby filtac tunpen inat Deuuein hen⸗ trogie fintadl getteuer lertgin Glenper cniſofan aſicher „Mugrl ſeni 8 W enun tbre bſͤfeter, rineſidi Erniceſni tiemici, önde miheint, aimtilanen Nlckcizröͤcſe cdhodens Wsßzſenn onideiie und Ornee ecnegindis ds Rimgei Narrgias) Wlaämotdechi uandinnsd ai tmͦan nmhriind kͤröetag. nitciginint: Na zen zueul opmsno ms hi cteigg äm ubci macdlcnücn chüoroatn⸗ sral h sdſtfti ainei tmurns iggun tninguiti mnepigic nnn n mdns. — ten Ang heiniihei wcheſts ſſt ð aogtigten; 30 mumlup⸗ timtenn ntn ubrs önblß nahuͤll nakniiui⸗ n ipli gheinicli ing lan Mhinni onn Ie nN n ioſihi 3 740 2 00 Een neſequirur. dom? eſt Sfundamerũ c. paries ẽ lutum eſt vł cimetũ eſt vl f. mutatoes (ſᷣm qs poſterius natũ ẽ ↄſequi pꝛiꝰ ſunt — ò — 4 * petuari gñatione Areſtotelis Folio cxxxiiii. aliquo mõ compleuit eſſe deus continuã faciens ge⸗ neratione. Scðda ratio ſumit᷑ ex parte cauſe efficien tis ⁊ eſt hec.ſi motus ccli ſit ↄtinuꝰ ⁊ ꝑpetuꝰ ⁊ motoꝛ eius ſit etiã ꝑpetuꝰ opoꝛtzʒ gnatiõeʒ ⁊ coꝛruptioeʒ eſſe ppetuã in iſtis inferioꝛibi. illi em ſt cãe eſſicictes ad ppetuitatẽ gñatio nũ ⁊ coꝛruptionũ in iſtis inferioꝛib⸗ ſed motus celi eſt ↄtinuꝰ ⁊ ꝑpetuꝰ ⁊ etiã motoꝛ eiꝰ eſt ppetu? g. Winoꝛ pʒ. ꝗꝛ ſi tpᷣs ſit ↄtinuũ ⁊ ꝑpetuũ mo tus celi ẽ ↄtinnꝰ ⁊ ꝑpetuꝰ.qꝛ tpᷣs nõ põt ec ſine motu celi.ſʒ tpᷣs eſt ↄtinuũ ⁊ ꝑ peruum cũ nõ poſſit incipere nec delinere eſſe vt ꝓbatũ eſt in octaue phyſicoꝝ ergo motus celi ẽ ↄtinuꝰ ⁊ ꝑpetuus (QOm ãt in ↄtinuo) In hoc tertõ caplło phᷣs oñditqũo gñatões ⁊ coꝛrupti oes ſtꝭ continue et ꝑpetue.ꝓ cuius intellectu mouen⸗ de ⁊ ſoluẽde qͥnq; queſtiones. Quaꝝ pᷣma eſt.vtrum de neceſſitate oia generabilia generabunt aut omimia ↄtingit nõ gnari aut aliq de neceſſitate generabunt᷑ et ficies accedere ad nos et iterum reccdẽere e rum ſequitur perpetuo reuerti hoꝛas dies et qnos cõ motus celi et motoꝛ eius perpeti ns. eſt in perpetuum aſtra mouerl et conuerti leul X quo ite — ſimiles Æ=x quibus neceſia rio ſequitur ifintties et pex petuo reunerti conſilłes gñatiocs et coꝛ ruptioes in iſtis inferioꝛibaus. Quatra queſtio. quare aliqua couer⸗ tuntur in ſeinuicem ? ghqua non. verbi gratia ex aere fit aqua et iterũ ex illa aqua fit a er Gimiliter ex aqua fit nu bes et iteram ex nube fit aqua. Sʒ ſi aliquis te genuerit tunc non poteſt te uerum generare. Ad quõẽ dicendum eit ꝙ m idemtitatem numeralem non fit reuerſio ſʒ bene ᷣʒʒ idemtitate ſpecificaʒ vnde ſicut pa ter tuus non reuertitur ex te ſʒ ſibi ſilis in ſpecie ita a⸗ qua nõ renertitur ſʒ ſibi ſimilis. Quita queſtio.vtꝝ omnia generabilia eodem mõ feuertuntur. Ad quaez dicendum nit ꝙ non imo aliqua reuerturtur eade nui- aliqua otigit no generarl. Ad quã dom e aliq de ne ceſſitate gnabunt᷑ ita ꝙ larabanre ꝙ nõ generetur et aliqᷓ nõ de neceſſitare generabunt ĩpoſſibile eſt ꝙ nõ e⸗ ueniant. pʒ q; ſicut de foꝛe vel non foꝛe.ita eſt de gene⸗ rari et non generari in futuro ſʒ multa gñabilia neceſ ſe eſt foꝛe vt ↄuerſiolis ad tropicos et qdam etiam ↄtingit non foꝛe. quis em ſit veꝝ qð veſtis incidet᷑ tñ agdhuc eſt poſſibile ꝙ no incidet᷑ ſj ↄbureret᷑. ãö. Se — elſe vl fuiſſe Poꝛis eſt bona ↄña ſicut be cũda queſtio vtꝝ ĩ eſſentialit᷑ ſub oꝛdinatis neceſſar ſit ↄña ad eẽ pᷣoꝛis vl foꝛe Poſtertozis s in ills ab eẽ iſ oſterioꝛis 9 qua — „ neceſſarie ⁊ nõ imꝑg pibiles tũc de neceſſicate ex pꝛioꝛi 6 ſequit poſteriꝰ ⁊ pꝛioꝛi poſito ineſſe veruʒ eſt dicere qð poſteri erit ſi vero nõ ſint neceſſarie ſʒ impedibiles tu. nõ de neceſſitate ex poꝛi ſequit᷑ poſtenꝰ ſicut nõ ſequit ſundametũ eſt domꝰ eſt vel erit. Tertia qõ eſt. vtrũ gnatoes ꝑppetuant᷑ m rectũ vel im obliquũ ad quam rñdet᷑ ꝑ duas ↄcluſiões. Pꝛima eſt gñatiõnes nõ ꝑpe tuant kzrectſ: phaf pmo ſic generabilia Fonärur eeĩ t oꝛdi dare aliq pᷣm atoes no ꝑppetuani Fʒ tec mero ⁊ alia non ſʒ lolum eadem ſpecie. Ham quoꝛuz ſubſtantia coꝛrumpitur illa non reuertũutur vt gaer vel tum ponendo gnabilia eſſe infinita ſalte in eſſentialit oꝛdinatis de quibus hic loqmur ſoluʒ S cdo ꝓbatur ideʒ ſi gnabilia ponãtur finita q: ſi gnatoes eſſent ꝑ/ petue in rectũ gnabilibus exũtibus finitis ſequeretur — ꝙ ſp eſſent aliqua q non ſemper eſſent qð implicat con tradictõezʒ.ↄna ꝓbat᷑ qꝛ ſꝑ eſſent gũatões. Itẽ opoꝛtʒ finita aliqñ eſſe ꝑtranſita & nõ ſꝑ eſſent gñatões niſi fi eret reuerſio Qt ex hoc vltra ſequit᷑ ꝙ nõ neceſſario eſ ſent gñatões gñabilibꝰ exntiba finitis Cõſequẽtia pʒ qꝛ ſemper eſſe et neceſſario eſſe ↄuertunt᷑ ex neceſſitate eni ſꝑ ſimul.qð enĩ eſt neceſſe nõ poſſibile nõ eſſe q̊ cir⸗ ca ſi eſt ex neceſſitate ſempiternũ eſt.et ſi ſempiternum ex neceſſitate eſt. Secunda concluſio neceſſe eſt per⸗ um in accidetaliter oꝛdinatis tue eſſe generationes in per ſe oꝛdinatis ſʒ non perpe⸗ tuantur ſm rectum ergo m circuluz. huius cauſa eſt m circulos et in per ſe oꝛdinat- ex quibus in quibus ſic ſe hntib ex pꝛioꝛi poſterius ꝓbar qꝛ neceſie ẽ ꝑpetue gnationes eſie vt pꝛius oſten t reduci inꝑ ſe oꝛd inats. ergo neceſſe eſt perpe⸗ —— aqua.ſʒ ſi ſubſtantia non coꝛrumpatur illa reuertunt ceadem numero. QAueritur vtrum Purum elementum po ſſit immediate in aliud tranſ/ mutari Wrguitur pꝛimo ꝙ non.nullum em elementũ eſt puruʒ ergo. Añs ptz pꝛimo autoꝛitate phyloſophi in textupꝛecedenti vbi dicit.qm autem de vocatis ele mentis. videtur innuere ꝙ iſta elementa ſint ſolũ vul⸗ garitet ſic vocata.Scðdᷣo autoꝛitate eiuſdem poſtea di . centis. HNon eſt autem ignis et aer vnum qdᷣq; eoꝛum ſimpiex ſed mixtũ Certio nec aliquid eſt ſimpliciter den um nec aliquid ſimplicit᷑ rarũ nec ſimplex graue nec ſimpilciter leue ergo nõ eſt aliquod elementũ pu⸗ rum. Patet pſequẽtia qꝛ terra debet eſſe ſimplicit᷑ gra uis etſimpilcit᷑ denſa.⁊ purus ignis ſim pliciter leuis. et ſimplicitef rarus. Et antecedens patet qꝛ non ẽ ali⸗ quid ita denſum quĩ poſſit fieri denſius nec ita raruz qñ poſſit fier raruus Gecũ do ſic.qꝛ iſta terra nõ eſt pura nec ille ignis et ſic de alijs.ergo non eſt dare pu⸗ rum elementum. Antecedens patet pꝛimo de aqua ſi enim eſſer aqua pura vel eſſet aqua maris vel aqua fontalis vel aqua fluuialis vel ſtannalis ſʒ nulla iſta⸗ rum eſt huinſmodi qlibet enim earũ ſapida ẽè nulluz autem purum elemẽtum eſt ſapiduʒ eo ꝙ ſapoꝛ cau⸗ ſatur ex actione quauao: qlitatũ pᷣmarum adinuicez aurem aqua maris no ſt pura de qua tñ magꝭ vi det᷑ patet qꝛ ſicut patuit in ſede metheoꝛoꝝ ipᷣa cõti⸗ net ĩ ſe multas terreſtreitates ⁊ en calſa De aere ſimi milit᷑.ptʒ.qꝛ ſi eſſet aliqs purꝰ maxime iũle eſſet in me⸗ dia regione aeris.ſʒ hoc nõ.qꝛ ille ẽ frigidus.aer aũt ⁊ẽ ſua naturali diſpõe eſt calidꝰ. vł ect ille qui ẽ infima vłſupꝛema.nõ in ſupꝛema.qꝛ ille eſt nimis ealidꝰ. eſt em calidꝰ ſicut ignis.nec in infima ꝛ ille ẽ ↄnuxtꝰ vẽ⸗ tis vapoꝛib ⁊ exalationibo ;̊. De terra ꝓbatur.qꝛ oĩs terra ẽ coloꝛata.̊ nulla ẽ pura Tenet ↄnña.qꝛ coloꝛ re ſultat ex actiõe qlitatũ pmarũ Añs pʒ.qꝛ oĩs terra eſt ẽ viſibilis.̊ cũ ſit lucida ipᷣa ẽ colorata eo ꝙ oẽ viſi⸗ bile e lucidum vel coloratum. Quarto pꝛobatur de igne. Nam ignis in ſua ſpera non eſt purus ergo. An⸗ tecedens patet quia ibi ↄtinuo mouctur circulariter ergo nõ eſt purus. Tenet ↄna qꝛ ex hoc ꝙ mouet᷑ non videtl eſſe in loco naturali ⁊ ideo videt᷑ q ibi non ſit in ſua naturali diſpoſitõe.videt᷑ ꝙ non moueret ſʒ qᷣeſce ret elementa enĩ cum ſtꝭ in ſuis locis naturalibus nõ amplius mouentur ſʒ quieſcũt Tertõ ſic.qꝛ quatu oꝛ elementa ſꝑ ſtꝭ in ſuis potentijs eque pꝛopoꝛtiona⸗ tis nec põt eſie exceſſus vnius ad alteruʒ vel poteſt eſ ſe exceſſus.ſi ᷣmo modo tunc vnum non poterit in ſe aliqͥd trãſmutare de altero qꝛ mutaretur ꝓpoꝛtio niſi dicatur ꝙ alibi eodeʒ tꝑe oĩo tantũdeʒ de alio trãſmu⸗ taret᷑ in ißm qð videtur abſurduʒ. Si vero vnuʒz põt in virtute excedere alterũ ſequit᷑ ꝙ ↄtinue foꝛtiꝰ agit in reliquũ qᷓ; ecõuerſo ⁊ ito tã dẽ deſtruat altrerũ qð eſt impoſſibile. Qt ↄfirmat᷑ qꝛ ab equalitate vel minoꝛi ꝓpoꝛtõne non fit actio ergo ſi duo elemẽta ſint equalis virtutis illa non poterit in ſeinuiceʒz agere ſi etiã vnũ ſit minoꝛis vᷣlutꝭ ꝙ; alið ipʒʒ nõ poterit agere in aliud et p ↄñs nec ecõtra cũ ome agens in agendo repatiat᷑ ſeqᷣtur ergo cum ex vno elemento puro non poſſit fieri aliud niſi ꝑ actõem alterius ꝙ non poterit fieri vnũ ex alio. Quarto ſic. ſi vnum elementuz poſſit unme⸗ diate gnari ab alio tunc elementa hñtia ſimbolum ci tius mutarent᷑ in non habentia qᷓ; ecouerſo ſʒ hoc eſt falſuʒ ergo ⁊ fallitas cõſequẽtis pʒ pᷣmo qꝛ vbi eſt ma ioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ actio ibi debet eſſe velocioꝛ traſmutatõ.ſl- in non hñtibus ſimboluʒ eſt maioꝛ actio eo ꝙ nõ ha⸗ bentia ſimbolũ ad ĩuicẽ hñt maioꝛẽ ↄtrarietatẽ ⁊ vbi eſt maioꝛ ↄtrarietas ibi eſt foꝛtioꝛ actõ. Secundo pts qꝛ ignis naturaliter eſt conſeruatiuus aeris eo ꝙ natu raliter eũ locat et eſt naturaliter deſtructiuꝰ aque er⸗ olgns mags tranſmutat qᷓ; quam aerem cum quo habet ſimbolum Et hoc confirmatur ꝑ experientiam Nam puus ignis longo tempoꝛe durat in aere que tñ cito deſtrueret᷑ ĩ aqua ergo . ANIOLDLD loſophus in In 0 PP 0 ſitum textu. pꝛo ſo lutione queſtionis ⁊ amplioꝛi declaratiõe textus ſoluẽ deſequũtur quatuoꝛ queſtiones. . 7 7 AQueſtio pꝛima Vtrum vnũqðq; elementum ſit actiuum vel paſſiuũ peſpectu alterius ⁊ trãlmutabile in aliud Pꝛo cuius ſolutione Artende pᷣmo qꝙ elementa non ſt/ actiua aut paſſiua ad inuiceʒ niſi mediantibus ſuis qualita xibus pmis. oꝛ do autem actiaitatis in qualitatibus peiimis talis eſt. ꝙ caii dieas eſt foꝛtiſſime actiuitatis deide frigiditas.poſ hoc huiditas ⁊ minime ſiccitas De caliditate pvatur p:ꝛimo qꝛ aquam quãtũcunq; frigidam qlibet poteſt ſuſtinere ꝑ notabile tps nõ aut aquam bulietem vel ignem polſer aliqͥs ſuſtinere ſine magna leſione. autem frigiditas ſit ma ioꝛis actĩ tatis qᷓ; humiditas et ſiccitas. patet per experientiaʒ er etiam per phᷣm ĩ ſecũdo metheoꝛoꝝ vbi frigiditas manet inter qualitates actias. hũiditas autem 2 ſicci taa ab eodem hic dicunt᷑ paſſiue. auteʒ hũiditas ſit maioꝛis entitat qᷓ; ſiccitas pʒ qꝛ aer ſtari res ĩ eo ex iſtentes humectat.videmus enim res fieri hũidas tꝑe pluuiali etiã ſi ſint infra tectu ſic aũt nõ eſt de ſiceita te. Attende ſecundo. ꝙ oꝛdo qualitatum in reſiſtè do eſt conuerſus vnde ſiccitas eſt foꝛtioꝛ ceteris in reſi ſtendo poſtea hũiditas deinde frigitas et vltimo cali itas Qęg autez ſiccitas ſit foꝛtiſſima in reſiſtendo pʒ aut ex pte vtriuſq; ſimul. — Dic pꝛimob⸗kau ire Aueſtiones ſecũdide generatõe qꝛ ſi qͥs ſupꝛa pannũ mũduʒ ⁊ ſiccũ fundat aquã ipſa non intrabit et ideo naturaliter deberet deſcedere eo ꝙ eſt grauis et appetit ſiccuʒ cõtrarium ſibi aſſimila⸗ ri niſi foꝛtis reſiſtentia ſiccitatis impediret eius delſcẽ ſuʒ. autem hũiditas ſit foꝛtioꝛis reſiſtentie q; fri⸗ giditas manifeſtuʒz eſt in calefactoe aque.ipſa enĩ val de cito calefit et nũqᷓ; deſiccatur quãcunq; ſibi axpli⸗ cantur ſicca. Sʒ qð frigiditas magis reſiſtat qᷓ; cali⸗ ditas peʒ qꝛ maius frigidũ multo difficiliꝰ calefit qᷓ; talidũ frigefieret et hoc non eſt niſi pꝛopter reſiſtentiã frigiditatis. Similiter patet de ferro qð citius infri⸗ gidatur ab aqua qᷓ; calefiat ab igne. Attende tertio ꝙ hic non fit ſermo de actione que eſt ᷣm motũ localẽ ſz de ipſa ſpectat dererminare in de celo.ſʒ que fit ̃m alteratõem. vnde inter actiõem ⁊ motum localem ſũe due differentie. Pꝛima eſt ſi virtutes motie localiter duoꝛum coꝛpoꝛum cõtra ſeinuicem fuerit equalis vir tutis nõ erit motus neq; actõ.qꝛ nõ poſſunt ambe vir tutes manere niſi fieret coꝛꝑm penetratio ſʒ in altera⸗ tione ſi fuerint due ᷣtutes eq les ĩ agẽdo fiet actõ⁊ mo tus licut poſtea dicel Scðda differentia eſt qꝛ cõtrarie potẽtie motiue ſm locũ foꝛtioꝛes vident᷑ in reſiſtendo qᷓ; in mouendo.moueant᷑ eni dushoies cõtra ſeinuicẽ ꝑ vᷣtutes motiuas equales vterq; alteri reſiſtet cũ ſibi inuicẽ obuiãt ⁊ neuter poterit alterũ mouere ſʒ hoc nõ opoꝛtet de potètijs ↄtrarijs alteratis.nã caliditas et frigiditas ſtꝭ maioꝛis vᷣrutis in agendo qᷓ; in reſiſten⸗ do Attede quarto.ꝙ duplicia ſunt elementa. q̃dã enim hnt ſimboluʒz.i.in accñbus ↄueniẽtiã.alia vero nõ habent ſimbolũ.vnde illa que hñt ſimboluʒ facili us tranſmutant᷑ ad ſeinuiceʒ qᷓ; que nõ hñt.põt autes illa facilitas vel difficultas attengi ex ꝑte duoꝝ. vno modo ex ꝑte qlitatũ pꝛimaꝝ.alio modo ex ꝑteſcdᷣaꝝ. M pᷣmarũ qꝛ pᷣme qlitates agũt ad iuicẽ ⁊ etiã ſibi⸗ iniceʒ reſiſtũt ideo Silr põt attẽdi facilitas aut difi ficultas ex ꝑte actitatis eaꝝ tm. aut ex ꝑte reſiſtetie tin ꝙ actio ⁊ paſſio elemẽ⸗ ioꝛ in agendo qᷓ; patiẽtis in patiẽdo.necex ꝑte huius qꝙ agens ẽ maioꝛis vᷣtutis in agende q;ᷓ paties ĩ patiẽ do ſz pciſe eo ꝙ vnũ eſt maiorꝭ vᷣtutꝭ in agendo qᷓ; reli quũ in reſiſtẽdo vel ecõtra illud i agends qᷓ; pmuʒ in reſiſtedo.nec hoc ẽ in cõuemẽs imo neceſſariũ.pᷣmũ pʒ qꝛ ↄir ᷣtus paſſiua plus põtpati qᷓ; actina agere.imo ↄiter qnto paſſuʒ ẽ maioꝛs paſſiuitatis tãto debiliꝰ ages põt agere in im. Scᷣm pʒ q: accipiant᷑ duo de elemæetis illa agũt ?⁊ patiunt᷑ adinuicẽè vel ergo ipᷣa ſũt eæqlis vtutis ĩ agedo vel vnũ ẽ maiorꝭ vᷣtutis q; alið 2 q̃cũq; dicat᷑ ſeqtur ꝓpoſituʒ.CTertiũ p ʒ.qꝛ aꝓpoꝛtõe matio:is ineqllitatis fit actõ. Dic ſcdᷣo ꝙ nec elemen tuʒ nec aliq̃ ꝑs eiꝰ ſi ſit pura põt trãſmutari in alið ele mentũ.ſi ſit pura tũc eni hʒ qlitaies in naturaliſſima eiꝰ diſpoſitõe Nõ aũt pᷣt in aliud elemẽtũ trãſmutari niſi qualitates ille remitterent᷑. DBDic tercio. nec totũ elemẽtũ nec qlibʒ ꝑs eiꝰ pᷣt vniuoca trã ſmutatiõe trãſ mutari in aliud.pʒ.qꝛ ſi vnũ totũ elemetũ trãſmutare ur in aliud.tũc in fine trãſmutati õis eſſʒ defectꝰ in ꝰ no toto elemento qd natura non poteſt pati Sietiaʒ media pars vnius elementi aut quatuoꝛ eſſent tranſ⸗ mutata in aliud elementuʒ iam non eſſet debita ꝓpoꝛ⸗ cio elementoꝛum. quia deoꝛdinatio in vniuerſo et reſi dualluse aturitam Watriſu austlüſnn guacuny poteſtin e⸗ hoccereoß ancvelbbet bipedelis inrdiuaſo⸗ latezqre no Don 9 hoc glnoga aiodbune genfataer geraafint ſoishoruti togtnlerta heurergo⸗ pongturin ttrotdel rumponlo eamubee fabitagus dhocin⸗ Disimm etagus mürunkae gtencun ſimboluzt mimnplus. nitio. Giat rniſtenri feelenema eſ pnnqlte⸗ Verolundue wültad oiemmon Mougeda eſunde eogfzclll womod⸗ MAlom Giminon a tuchd⸗ olatren Gligslin lncemg nſgar de nauadie höſtbona calidltagſe Ceſtorez ſineſuty obsengn razter uig ſc eiud⸗ uerer eir dem’ denhte tde ri and NAmi nneihfii umil di Karz tali ocgkeftch rtelſtcnei crins irfn mmdeneni⸗ notüberli aneſtffn boalen ſt die hellit iten unr Moeß otzin en iamötne tq:cömt in lede cläniei nüſercäid geſbeen iaidins Nöüiin leratn qdl i un in olhiul nhng C, titaiſl sandf mäinen end int aln ne us isiN ahinl Mminig, numgrind in Mi imn inphhtſi fusßil athvnis miotic nulſina rünean duũ illius elementi poſſz coꝛrũpi faciliter qdᷣ eſt cõtra naturã tamẽ quelibet pars pedalis vnius elemẽti põt vna trãſmutatõne ↄtinua in aliud elemẽtũ vel in ꝑtẽ eius trãſmutari ⁊ hoc imediate ad hũc ſenſuʒ ꝙ data quacunq; parte pedali vnius elementi vtputa terre poteſt in eo immediate generari aer. aut ignis abſq; hoc ꝙ ex eo pꝛius generetur aqua.Si queras hꝛimo an quelibet pars pedalis poſſit tranſmutari et qlibet bipedalis ⁊ ſic ↄñr aut etiã cum om̃es ꝑtes qntũcũq; ſint diuerſoꝝ elementoꝝ habeant adinuicẽ contrarie⸗ — — tateʒ qᷓre nõ põt ita bene qlibet tranſmutari ſicut aliqᷓ Doðm ꝙ hoc ẽ ne fiat deoꝛdinatio in vniuerſo Die quato ꝙ qðᷣlibꝛ elementoꝝ põt ĩmedeate in aliud mu tari ad hunc ſenſuʒ ꝙ ex terra põt fieri aqua ſine hoc „ ꝙ ea fiat aer aut ignis. Siłr ex ea põt fieri ignis ſine ꝙ ex ea fiat aer vel aqua ⁊ ſic de alijs. Ham ſi ſintilla ignis ponat᷑ ĩ terra non ↄuertetur in aerem nec i aquã eo ꝙ in terra non eſt aliquid hũefaciens et illa coꝛrũ⸗ petur ergo ↄuertitur in terrã. Silr ſi modicum terre ponatur in ignem pari rõne non ↄuertet᷑ niſi in ignem et nõ tñ de illis minꝰ videtur.vnde ſi aer agat in ter ram non ſolum humefaciat terrã ſʒ etiam calefaciat eam er hec non eſt dipõ ↄueniens aque.non ergo gene rabit aquã ex terra et ſił humefaciet eã et hec vero ẽ diſpõ cõueniens igni ergo nec genera bit ignem. ⁊ per ↄñs immediate generabitur aer Silr ꝓbaret de igne et aqua. Si queras pꝛimo que ergo elementa citiꝰ traſ mutant᷑ ad ſeinuicẽ. Dico ꝙ ſi facilitas et difficultas attend unt᷑ ex ꝑte reſiſtentiarũ elementa non habentia ſimboluʒ tard ius tranſmutantur ceteris paribj. vbi enim plus eſt de re ſiſtentia ibi difficilioꝛ eſt tranſmu⸗ tatio. Si autem atigditur tarditas qntũ ad actiĩtates et reſiſtentias pᷣmaꝝ q̃litatũ eque facile eſt rranſmuta re elementa ſimbola qᷓ; non ſimbola.quia in ſimbo lis eſt vna ꝗlitas agens et vna reſiſtens. in non ſimbolis vero ſunt duo agentes ? duo reſiſtentes ſicut aũt vnuʒ ad vnũ itu due ad duas. quãuis eĩ difficiliꝰ ſit vnuz bo iem mouere duos lapides qᷓ; vnũ non ? tñ difficiliꝰ mouere duos a duobus qᷓ; vnuz vnl S. Cuz aüt dicit phõᷓs ſimbola elementa facilius trãſmutari ad inuicez eo ꝙ facilius eſt tranſmutari vnũ qᷓ; multa.poſiʒ dici vnomodo ꝙ ipſe intelligit quãtum eſt ex ꝑte reſiſterie vel alio mõ.qꝛ aliqũ aliquid dicit᷑ fieri facilius non qꝛ ĩ minoꝛi tꝑe aut citius fit ſʒ qꝛ paucioꝛa requirunt᷑ ad factõem eiꝰ et ſic intellexit phᷣs cũ dixit faciliꝰ ſim bola tranſmutari ad ſeinuicẽ. Si queras ſcðᷣo vrrum ꝗlitas ſim bola maneat eade nũero in elementro genito q in coꝛrupto fuit.videtur enim ex hoc ſequi ꝙ accñs migrat de ſubiecto in ſubiectuʒ et q diffintio gñatõis in qua dẽ ꝙ ẽ traſmutõ huius totius in hoc totũ etiã nõ ſit bona Pʒ ſolutõ ex pᷣmo huiꝰ Si qras tertõ vtrũ caliditas ſolis ignis et aeris ſint eiuſdẽ ſpẽi ſpecialiſſi me ita ꝙ ſoluʒ differant penes magis ⁊ minꝰ.Ad hãc queſtioneʒ multi reſpondent ꝙ ſty eiuideʒ ſpẽi ſpẽaliſ⸗ ſime ſicut videt᷑ dicere Comẽtatoꝛĩ libꝛo de ſubſtãtia oꝛbis eo ꝙ multe ꝓpꝛietates ↄſequunt᷑ vnã illaꝝ calidi tatuʒ ⁊ non aliaʒ. Sol enĩ multa viuificat ſuo ca loꝛe HD 3 coloꝛe ignis coꝛrũpunt᷑ ⁊ ecõuerſo.Alij tñ rñdent ꝙ 1 nt eiuſdeʒ ſpẽi ſpẽaliſſme. t ꝓbant pmo qꝛ alias ſequeret᷑ ꝙ non eſſent q̃tuoꝛ qualitates pᷣme imo octo. Scõðo ſequeretur ꝙ nõ eſſʒ aliqua q̃litas ſimbola plu rib elemẽtis cum caliditas in igne ⁊ aere nõ eẽnt eiuſ dem rõnis nec hũiditas in aqua ⁊ aereigit᷑. Seq̃retur Folio cxxxv . tertio ꝙ non eſſʒ facilioꝛ tranſitus in habeutibus ſim bolum qᷓ; in alijs cum non maneat qualitas ſimbola ſʒ coꝛrũperetur. Sequeretur quarto ꝙ calefactõ aerꝭ vel aque non eſſet actio vniuoca ſʒ equiuoca eo ꝙ ca⸗ loꝛ pꝛoiectus ĩ illis eſſet alterius ſpeciei a caloꝛe ignis D ðm eſt bꝛeuiter ꝙ caloꝛ et frigiditas coꝛpoꝛũ cele/ ſtium ſpecie diñt a caliditate ⁊ frigiditate illoꝝ infe⸗ rioꝛum tñ coloꝛ ⁊ frigiditas elementoꝛuʒ non differuůt ſpecie ſʒ ſolum pᷣm eſſe intenſum ⁊ remiſſum.non enim eſſet als aliqua qualitas ſimbola in mixtis. et ſimili ter caliditas ignis coꝛrũpit tam frigiditatem aque qᷓ; terre ergo ſpecie differunt. O(ontrariantur enĩ adin⸗ uicem. Ii autem ſpecie differrent idem eſſet pluribus coutrarium que tamẽ ſe haberent ſicut extremũ ⁊ me⸗ dium quod eſt impoſſibile. S Duodlibet elementoꝛuz ſit purum et ſimplex Ad hanc queſtionem eſt duplex reſponſio. vna dicit ꝙ nõ eſt ponenda ſpera ignis ſupꝛa ſperam aeris ſicut com muniter homines imiginantur cũ enĩ etiam ignis hic inferius exiſtens ſit mixtus ⁊ impurus nõ poteſt dari purus ignis. Oꝭ autem non ſit ponenda talis ſpera ignis. pꝛobant pꝛimo autoꝛitate macrobij qui dicit ſu per ſompniũ ſcipiõis tullij ꝙ in concauo oꝛbis eſt aer purioꝛ videtur enim eſſe de eius intẽtione ꝙ totuʒ q8 eſt a conuexo aque vſq; ad concauum oꝛbis lune ſit aer quãuis circa oꝛbẽ lune ſit purioꝛ. Secundo pꝛo⸗ bat᷑.qꝛ ſi talis ſpera ignis eſſet ipſa ad nihil deſeruiret niſi ꝙ replerur vacuum ſʒ iſtud bene poteſt repleri per aerem. ergo non eſt neceſſarium ponere talem ſpe⸗ ram ignis. Si aũt ipſa deſeruiret ad aliquid hoc non erit niſi ad cõburendum et per cõſequẽs ipſa cõbure⸗ ret omnia alia elementa pꝛopter ſui magnitudinem ⁊ actitatem. Tertio ſic.nos videmus hic inferius ignẽ eſſe rubeum ergo ſi eſſet talis ſpera ignis illa appare⸗ ret nobis qð eſt falſum. Quarto ſic qꝛ videmꝰ que⸗ dam ammalia habitare in aqua et quedam in aere. Si autem eſſet talis ſpera ignis in ea deberẽt etiã que dam animalia habitare et tamẽ ibi nulluʒ animal ha bitat niſi dicatur de ſalamãdra ſʒ iſtud animal ex ſui natura extinguit ignem neq; habitat niſi in locis ca⸗ uernoſis in quibus nunqᷓ; reꝑitur purus ignis ſi enim elſſzʒ in igne immediate coꝛrũperetur pꝛopter actitateʒ ignis.ſʒ iſta opinio eſt contra p hyloſophuʒ ſicut ſuf ficienter pꝛius oſtenſum eſt per rationem ab eo factaʒ Igeo dicendum eſt ꝙ talis ſpera ignis non ſolum po mitur a deo ad replendum locum ſʒ etiam ad perfici⸗/ dum totum vniuerlum. Non totum vniuerſum eſt ꝑ ponendo aerem a cõnexo adque ad concauũ oꝛbis lune.et talis ſpera non appa⸗ ret nobis rubea pꝛopter ſuam raritatem eſt enim ibi — fectius ponendo in ignem qᷓ multe purioꝛ qᷓ; ignis inferius exiſtens et etiam mul⸗ te rarioꝛ qᷓ; aer nec opoꝛtet ꝙ coꝛrũpat omnia alia ſic e nim deus diſpoſuit vt ea que ſunt maioꝛis actiuitatis ſint minoꝛis reſiſtentie ⁊ ideo qꝛ aer eſt maioꝛis reſiſtẽ tie qᷓ; ignis non poteſt ignis coꝛrũpere totum aerem er „ ſi continuo coꝛrũpatur quam partem aeris continue etiam aer alicubi coꝛrumpit aliquam partem ignis. Meec opoꝛtet ĩ quolibet elemento habitare qdã aĩalia Guis enim circa ↄnexuz terre hahitent aĩalia tñ cir⸗ ca cẽtrum eius nullum habitat et ideo non eſt neceſſa rium in elemento ignis aliqua animalia habitare. da cũt tamẽ multi ĩ igne hĩtare qdᷣdã aĩal qð dicit ſala⸗ mãdra ⁊ ipᷣm eẽ talis ↄplextõis vt ab igne nõ ↄburat᷑ * „ — 4 . 2 2 4 — W L . 2 4 QCL S — 4. 3 ⸗ h. 7 „ 6 1ο ο dH R 9 S” Queſtiones ſecũdide generatione ſicut et piſces non coꝛrumpuntur ab aqua q;uis all animalia ab ea fa ciliter coꝛrũpuntur.Alio opinio eſt qꝙ q;uis ſit ponenda talis ſpera ignis tñ nec ignis nec aliqð aliud elemetuʒ ẽ ſimplex ⁊ puꝝ ꝓbat᷑ autoꝛita te ↄſtãtini ĩ libꝛo de elementis dicentis ꝙ ea que apa rent ad ſenſuʒ ſimplicia elementa in rei veritate ſte cõ⸗ poſita ⁊ mixta ſʒ ꝓpt᷑ ſiłitudinẽ mouent᷑ talit᷑ ſicut mo uerent᷑ elemẽta pura aliqᷓ ſurſuʒ aliq̃ deoꝛſuʒ et iõ vo⸗ cantur noĩbus elemẽtoꝝ.nihil eni eſſet ita ſiłe igni ige gnis vero ſic eſſet ſicut qdᷣ vocamꝰ ignẽ nõ tñ ꝓpꝛie de beret dici ignis.ſʒ magis igneũ et ſic de alii Secũdo pꝛobat᷑ qꝛ ſi aliqð ele mẽtũ eſſet ſimplex ⁊ puꝝ ipᷣʒ eſſet Ipaſſibile ⁊ imiſcibile qð eſt falſuʒ qꝛ ignis ẽ coꝛrup cibilis cũ habeat materiã:⁊ miſcibilis qꝛ mixtio eſt fi nis ad quẽ elemẽta a natura oꝛdinant᷑. ↄña pʒ.qꝛ ſi eſ ſet ignis purus ille eſſz in ſoco ſuo naturali in q̊ nõ ha beret aliqð ↄriũ ſibi admixtũ.⁊ tñ nec locus aut celuʒ efſʒ ſibi ↄriũ iõ nõ coꝛrũperet᷑ ab ipᷣo nec deſcẽderet ad locũ ſue coꝛruptiõis ſiue mixtiõis qꝛ nõ haberet aliq d extrahẽslipʒʒ deoꝛſuʒ aut violẽtãs eo q eſſʒ purꝰ QOuã uis aũt hec opinio ſit pbabilis qꝛ tñ ↄĩter qtuoꝛ elemæę ta dicũtur eſſe coꝛꝑa ſimplicia et phs ʒꝰ et qᷓrto de celo dicit ꝙ eſt aliq d ſimplicit᷑ ̊ue ⁊ aliqͥd ſimplicit᷑ leue iõ videt᷑ eẽ ꝙ poſſint eẽ ſimpłr calidũ ⁊ ſimptłr frigiduʒ ⁊ elemẽta ſimplicia ⁊ pura. Yo alit᷑ rndẽdũ ẽ ad q̃ſtiõeʒ ſupponedo ꝙ elemẽtuʒ põt dici puꝝ dupłr.ſ.ſubſtan⸗ tialiter ⁊ qlltatiue Q. ualitatie ãt qꝛ hʒ ſuas qꝗlitates nz pnias ſeeũd as in ſua naturaliſſima diſpoſitõne Cuʒz aũt q erit᷑ vtꝝ elemetũ aerę ſit purũ põt intelligi de maximo aere qͥ eſt.quẽ vocamus totũ elemẽtũ aer⸗ põt etiã ĩtelligi de quocũq; elemero ꝑtiali ſcʒ vtrũ ſit aliqͥs aer qͥ ſit puꝝ elemẽtũ q;uis nõ ſit tota ſpera aerꝭ et eo dẽ mõ põt intelligi cũ q̃rit᷑ de alijs DHðm pᷣmo ꝙ ponẽda eſt ſpera ignis ſuꝑ ſperã aeris. Pobat᷑ pꝛi⸗ mo rõne ph̊ᷣi pᷣus facta qꝛ ſtꝭ qtuoꝛ ↄbinatões q̃litatũ 5p̃maꝝ q̃rũ q̃libet eſt ꝓpꝛia cuilibet elemẽeto ⁊ cuilibet elemeto debet᷑ locus ꝓpꝛius. Scðdᷣo ꝓbat᷑ qꝛ videmus ſlãmã tedere naturaltt᷑ ſurſuʒ et hoc ẽ ſignũ ꝙ ſurſuʒ eſt locus naturalis ignis Tertõ ꝓbat᷑ qꝛ exalatões ſu⸗ perius eleuate inflãmant᷑ ſicut comete ⁊ hoc videt᷑ eſſe ſignũ ꝙ eſt elemẽtuʒ ignis ſuꝑius qð calefaciat ⁊ incẽ⸗ dat Vic ſcðᷣo ꝙ qdᷣlibet eliemẽtuʒ ſiue totale ſiue ꝑ tiale eſt purũ et ſimp lex ſubſtãtigliter ⁊ entitatiue cuʒ habeant vnũ ſimplicẽ foꝛmã ſubſttialez ſicut iã dictũ eſt de mixtis pura et aliqua ꝑs ignis pura vt purũ opponit᷑ mixto ex diuerſis element ⁊ ̊ tã ſubſtãtialiter q; q;titatie pʒ qꝛ ignis et terra ſunt in locis extremis mixtões ãt ſolũ hũñt fieri ĩ intermedio Dic qrto ꝙ nulluʒ totale ele mentũ eẽ puꝝ qualitatiue ⁊ vt puꝝ opponit᷑ mixto foꝛ te ãt ẽ aliqua aq pura ⁊ aliqͥs aer purus ⁊ nõ ẽ dubiũ Qualitates pᷣme ſint pᷣncipia actiua in generatõne mixti ex elementis. Pꝛo cuiꝰ ſolutöe Attẽde pꝛimo ꝙ duplices ſtꝭ cauſi agentes qdã enĩ ſt eſſentialit᷑ ſub oꝛdinate ⁊ ſtꝭ ille q̃ ſic ſe hñt ꝙ poſterioꝛes depẽdẽt in eſſe ⁊ agere a pᷣoꝛibs ⁊ ita ꝙ ipſe nec pñt eẽ nec agere niſi boꝛi exñte ⁊ agente. Alie vero ſtę accñtaliter ſuboꝛdi/⸗ nate qᷓ ſic ſe hñt ꝙ poſteoꝛ nõ depedẽt in eſſe et agere a poꝛi cuiſmõi ſtꝭ pꝛ ⁊ filius.O(t haꝝ qdã ſtꝭ inſtrumen tales 2 qdã pncipales. Pꝛicipales dñr qᷓ dirigũt alias in agẽdo ⁊ ↄſeruãt ealdẽ cuiuſmõi eſt facere reſpectu maſij.vn pᷣma cã ꝗ ẽ deus ẽ cã ages ſimpłr pᷣncipalis qꝛ ipᷣe dirigit oẽs alias ⁊ a nulla dirigit. Alia vero age ic tertio ꝙ dabilis eſt aliqᷓ ꝑs terre tia q;ᷓuis reſpcũ aliqruʒ poſſint dici pᷣncipia tñ reſpců pmi agẽtis oĩa ſtꝭ inſtrumẽtalie. Inſtrumẽtales vero cauſe dñr q ab alijs pᷣncipalioꝛibi ↄſeruãtur ⁊ dirigũ tur in agendo ⁊ ſic omes cauſe alic a pᷣma reſpcũ eius ſte inſtrumẽtales. At iterũ cꝗxꝝ agentiũ q̃dã ſtꝭ medi te et qdã imediate.mediate ſt q̃ agũt ĩ paſſuʒ mediã te alio. mmediate vero agũt in paſſuʒ ſine aliqᷓ medio coagente ein generatõne elemẽtoꝝ nõ ſufficiunt elementa ad agendum nec etiam cuʒ elemen tis ſufficiunt coꝛpoꝛa celeſtia ⁊ eoꝛuʒ influentia.pᷣmũ pʒ qꝛ genituʒ non põt eſſe nobilius ⁊ ſuꝑioꝛis oꝛdinis qᷓ; ſauʒ pꝛicipale agẽs vel ſua pꝛĩcipia agentia ſʒ mul ta ſunt mixta nobilioꝛa elemetis ſuꝑio:is oꝛdinis.q̊ elementa huiuſmodi mixtoꝝ et ꝑ cõſequens ipᷣa non ſufficiuũt ad agendum in talt generatione. Secundũ patet qꝛ coꝛpoꝛa celeſtia non ſunt awꝛoximata iſtꝭ in⸗ ferioꝛbus ideo non agunt in ea niſi per virtutes quas influũt et ille non ſunt niſi accidentia que ſunt minus nobilia ſubſtãtijs et ideo non ſufficiunt ad eas pꝛodu cendum. Mag generatönez mix toꝛum ⁊ maxime animatoꝛũ requiritur agens ſeꝑatuʒ Ptz qꝛ non ſufficiunt elementa nec etiam coꝛpoꝛa ce⸗ leſtia. NHon enim ad generatio ſem ſoꝛtis ſufficit pa⸗ ter ſuus cũ ſole.qm cum ipſe generatur ſubſtãtialiter poteſt pater ſuus eſſe moꝛtuus.nec ſufficit ſemen qꝛ eſt inanimatum inferiorꝭ oꝛdinis. Ox quo patet q;uis coꝛpoꝛa celeſtia et elementa et pater ⁊ ſemen quodam modo agant ad generationẽ mixti.et ideo dicit phy⸗ loſophus ꝙ homo generat hominem et ſol. tñ pᷣter iſta requ iritur agens immutabile qð eſt incoꝛpoꝛeuʒ et ſe⸗ paratum a magnitudine. ⁊ iſte fuit modus pꝛincipa lioꝛ per quẽ p h̊i cognouenerũt eaquaſdã ſubſtãtias immateriales et ĩcoꝛpoꝛeas. Vnde pꝛopter hoc ponit datoꝛeʒ foꝛmaꝝ immaterialeʒ.et plato poſuit ideas ꝑ quas foꝛte nihil aliud intelligebat niſi repꝛeſentatões rerum in mẽte diuina. t actoꝛ de cauſis dicit.ꝙ pꝛi ma cauſa ſcʒ deus pꝛius influit in iſta cauſata qᷓ; cau ſe ſecunde etiam vłes qᷓ; coꝛꝑa celeſtia. et Comenta⸗ toꝛ duodecimo metaphiſice dicit coꝛpoꝛa celeſtia oꝛdi nare hunc mũdum inferioꝛezʒ tñ per cauſam ſuperioꝛẽ At p hus ponens pꝛimam cauſaʒ agenteʒ dicit. ꝙ in eẽntialit᷑oꝛdinatis cauſa pᷣma eſt cauſa oĩm alioꝛum et ea non agente nulla aliarum agere poteſt Oe ſi ignis calefaciat aquaz et aqua maneat caloꝛ nõ eſt pꝛincipale agens ſʒ ſoluʒ inſtrumentale ⁊ eodẽ mo do dicendum eſt de alijs qualitatiba pꝛimis.patet qꝛ aliter caloꝛ pꝛo duceret pꝛincipaliter ſubſtantiam que tamẽ eſt nobilioꝛis oꝛdinis ⁊ eſſentie.Conſequẽtia tñ pꝛobatur.qꝛ idem eſtagens et diſponens materiã ad receptiõeʒ foꝛme et pꝛoducens foꝛmã ſicut patet octa uo methaphiſice m caloꝛis pncipale.patet qꝛ ſi terra aut ferruz eſſet cale⸗ factiuum ita bene pꝛoduceret caloꝛeʒ ſicut ignis. O¶t ſimiliter ſi caliditas eſſʒ ſine ſubiecto nõ fieret calefac tio et etiam generaretur caliditæs. O dicimꝰ pncipale generans ſiue mixtoꝛuz ſiue ele / mentoꝛum ſiue caliditatis ſiue frigid itatis eſt etiaʒ omnium alioꝛum Solus enim deus eſt cauſa vltima ta ſimpliciter pꝛincipalis q;uis alie poſſent dici Pnci⸗ pales reſpectĩe int᷑ coꝛpoꝛeas ei celũ dẽ ages pneipale? ĩter coꝛꝑalia foꝛme ſubſtãtiales dicũt᷑ eẽ pᷣncipales ⁊ iĩterqlitates actĩe.bñ ̊ dicit plhes ꝙ antiqͥ attribuẽtes agere ipſuzʒ elementis ſiłe faciunt aliquid vt ſi quis Oignis non eſt actmm ſereet n erant mn nisagere incuise da non eſenciale liuzin iu nurOmm gis ſtg noerge Dicop tezines ſſisirfen aundapn 6 ₰ Ducd ouzlue gccen Raldie ltani⸗ födetn Crrupt lelgee ilbert llzoüt uughe cei m nogoſq mnei potea ſaoapoñ durareghe Uzbomog Ninent Pitaſigne z Mine Adehi 1ene ſoneeli midici Cnisql zdiuer Pmanen psdiat eneratd leteria tpeodjir orrüpiſ Ulodtale poſeope lanman Kohtiere dtimnere luthere tellniſn ſereſins hsyler⸗ ladde dpe iic lss Wo niigi Chi es iedt ig mec ind Wmetoro ielanen mrani is nctnis nußzml onelnis W a aandi nn iſi nes gns furning mint Wl agend Zinhr rös goden Auiöenit lus ganche i it twpont ilicg tnies detg rchtn Cowan Ackncdl mihani diclt gi cin dvud Cerabin⸗ ewä nisd rimn egtiun nand Neput ad rcdka//RH igs⸗ 4 a alen zſurcl⸗ is ſeii iapuna mue a Maele ust nl uis Areſtotelis · Folio cxxvii ſerre et vnicuiq; inſtrumẽtoꝝ attribuit cãm eoꝝ q̃ ge nerant᷑ mouet enĩ ignis ſʒ quomõ mouer nõ videtur. e ſuſpendente deo actõem ſuã nec ig⸗ nis ageret nec lapis ſurſum exñs moueret᷑ deoꝛſum qꝛ in cais eſſencialiter oꝛdinatę ſi pꝛima non agat ſecun⸗ da non agit ſʒ oia agentia inferioꝛa habent oꝛdinem eſſencialeʒ ad ipᷣm deũ actio ergo dei eſt ↄſeruatio en tiuz in ſuo eſſe qꝛ ſubſtracta ea oĩa in nihilũ redigerẽę tur Omnia namq; deus dirigit mobilib cauſis ſecũ dis ſit ꝙ ipᷣo nõ agẽte nulla aliaruʒ ageret t ſi q̃ras a quo ergo ꝓuenit diuerſitas in cauſis iſtꝭ inferioꝛib⸗ ico ꝙ pᷣncipalit puenit a deo ponente. oʒ diuerſita teʒ in eis ⁊ directĩe ab iſtis inferioꝛibo vñ nõ agentib⸗ iſtis inferioꝛib nõ ꝓduceret deus effectus cauſaꝝ le⸗ cundaꝝ niſi ſuꝑnaliter ⁊ foꝛte miraculoſe. 6 . Querit᷑ vtrum V Itxꝝ qðᷣlibet coꝛruptiblie habeat determinatã perl oduʒ ſue duratõis. Pꝛo cuiꝰ ſolutöe Attede pᷣmo ꝙ cã coꝛruptõis gñaliter ẽ ↄtrarietas iĩmixta materie pʒ qꝛ oĩs coꝛruptio eſt ꝑ alteratõem alceratõ ãt i rone qlitatũ cõtrariaꝝ aq inuiceʒ· et ideo ſi aliq ſubſtãtia nõ detminat ſibi aliqs qlicates ñ hñtes ↄriũ illa ñ erit coꝛruptibilis Attende ſedo ꝙ nulla alteratõ ſubſtã tie (q̃ ẽ ad coꝛruptõeʒ) eſt ab aliquo intriſeco pᷣmo ſʒʒ ꝗlibet talis ẽ ab extriſeco vel intriſeco nõ pᷣmo elemẽ tuʒ aũt mixtũʒ homogeniũ nõ alterat᷑ ab extrinſeco a⸗ qua alteratõne diſponente ad ſui coꝛruptõeʒ.Ethero geneũ vero etiã alterat᷑ tali alteratõe ab intrinſeco nõ pᷣmo Ox quo patet ꝙ elementũ põt ſolũ coꝛrũpi vno modo ſcʒ ab extrĩſeco et ſiłr mixtũ omogeniũ.ethero⸗ geneũ põt coꝛrũpi deob modis ſcʒ ab extrĩſeco ⁊ itri ſeco et ꝑ ↄñs ſimplex et maximũ omogeniũ põt diutiꝰ durare qᷓ; etherogeneũ ⁊ adhuc ſimplex diutiꝰ qᷓ; mix tuʒ ho mogeneũ qꝛ mixtũ nõ põt poni i aliq̊ loco ĩ q̃ nõ otineat᷑ q̃daãmõ a ſuo ↄtrario Attende tertio ꝙ; ſex pñt aſſignari cauſe ꝑmanẽtie ſiue duratõis coꝛpoꝛali⸗ uz. Pꝛima eſt omogeneitas ſiue ſilitudo ꝑtiũ. Scðᷣa eſt debilitatõ ↄtinuitatts in orietate.Tertia ẽ durici es ꝑ quã aliquid ẽ difficiliꝰ ad diuidẽdũ facta eĩ diui ſione aliqͥd faciliꝰ coꝛrũpit Quarta ẽ debita mixtõ hu midi cũ calido ⁊ ſicco terreſtri Quiĩta latitudo ꝓpoꝛti onis q̃litatũ pᷣmaꝝ Sexta tatio calidi cũ hũido.ſᷣm g̊ diuerſitatẽ iſtaꝝ cãꝝ aliqͥ magis ꝑmanẽt ⁊ aliqᷓ mi nꝰ Qx q̊ pʒ ꝙ eqlitas qlitatũ pᷣmaꝝ nõ ẽ ſufficiẽs cã ꝑmanẽtie qꝛ qᷓuis in hoĩe ſint mag q; in lapide tñ la pis diutiꝰ durat ¶Attẽde q̃rto ꝙ cuʒ dicit phus tpᷣs generatõis nõ ẽ ĩtelligẽdũ de mutatõib inſtãtaneis. nec etiã de a lteratõibo pᷣciſe põt enĩ aliqͥd alterari lõgo tꝑe ad itroductõeʒ foꝛme ſubſtãtialis et nõ in inſtãti coꝛrũpi.ſʒ debet ſic ĩtelligi ꝙ qᷓnto tꝑe hõ vł equꝰ vel aliqð tale roboꝛat᷑ ĩ ᷣtute ſi optime regat᷑.tãto tꝑe idẽe poſtea optime rectũ debilitat᷑ in vᷣtute et hoc ĩ regione tꝑata marxime ſibi ↄueniẽti Ael ſic tãto tꝑe ĩ oꝛdie ad totã ſpẽʒ indiuiduum̃ optime ↄplexionatũ in illa ſpẽ et oprĩe rectũ natũ eſt vᷣtute augeri tãto tꝑe.ipᷣʒʒ poſtea optime rectũ natum eſt in ſua vᷣtute diminui. Nã ſi⸗ cut herbe ſolis aduẽtu in ſua ſpẽ vigoꝛant᷑ ita ſolis re⸗ ceſſu ĩ ſua eadẽ ſpẽ debilitãtur tꝑa ãt ſolis acceſſus et receſſus ſtè equalia. Mnõ ẽ dare maximũ tpᷣs vltra qð idẽ hõ poſſit naturalit᷑ viuere.pʒ qꝛ tũc eſ ſet dare vltimũ inſtans hHoĩs. Mnon eſt dare minimũ tp̃s vltta qð hõ nõ poſſʒ naturalit᷑ vuere Nnõ eſt dare maximũ tpᷣs vltra qð homo nõ põt na⸗ turalit viuere.ꝓbat᷑ qꝛ ſi nõ põt ꝑ minus nec ꝑ maius MNO eſt dare minimum tps vltra quod nõ pr homo naturalit᷑ viuere.pʒ qꝛ ẽ dare aliqðᷣ tpᷣs vltra qð nõ pᷣe viuere naturalit᷑ ⁊ qlibet minoꝛi.iſto dat᷑ minus vltra qð pᷣt viuere naturalit᷑ ̊.illð ãt tpᷣs minimũvltra (qð hõ pᷣt viuere naturalit) ẽ tm̃ ꝙ vltra im nũqᷓ; vixit.in diuiduuʒ ſpei hũane nec poſſe natu ralit᷑ viuere Et ſi⸗ cut dicit᷑ de homine ita pot dici de alijs ſpebus q;uis tale tpᷣs ꝓ aliqbus ſpeb ſit longius ꝓ alijs vero bꝛeub Si queras pᷣmo vtꝝ ne illð tpᷣs minimũ (vltra qð nõ põt viuere aliqͥs hõ) ſit maximũ tpᷣs ꝑ qð põt viuere aliqs homo Dico ꝙ bene eſt maximũ ꝑ qð põt viuere aliqs homo non eſt tũ maximum vltra qð põt viuere ſʒ nunqᷓ; vltra quod non põt ita ꝙ inſtans rerminans excluſiue illud tempus eſſet pᷣmuʒ inſtans nõ vite nao turalis humane. Si qras ſcdo de duratiõe accidẽ tiũ. Dhico eo deʒ mõ ſicut de duratiõe ſubſtãtiaꝝ illa enĩ nõ hñt duratõeʒ niſi ratione ſubſtantiaꝝ ea cõſer⸗ uãtiũ Si qras tertio an eſſʒ ſꝑ talis ꝑiodus ſeclu⸗ ſis motibus celeſtibus vel vtꝝ pᷣciſe pꝛouenit ex parte motꝰ coꝛꝑm celeſtiuʒ Videt᷑ enĩ ꝙ ſic eo ꝙ adhuc ac tiua ⁊ paſſiua ↄtraria eſſent ſibi inuicẽ aꝓpꝛoximata ⁊ celo qͥeſcente adhuc aſtra lucerent ⁊ ſuo lumine agerẽt in iſta inferioꝛa.Dico ſᷣm veritateʒ ꝙ ſi coꝛꝑa celeſtia quieſcerent nec mouerentur localiter ad huc ipſa age rent in hunc mundum inferioꝛẽ ſuo lumine.iõ adhuc eſſent alteratões ad quas poſſent ſequi gñatões ⁊ coꝛ⸗ ruptões imo ſemper eſſent generatões ⁊ coꝛruptões in ipſis elementis q;uis nõ opoꝛteret eſie ꝑ vniuerſuʒ oꝛ⸗ bez in omni tꝑe generatõis et coꝛruptõis mixtoꝝ ĩ aĩia toꝝ et mixime alaliuʒ. Ratio ſecũdi eſt in vno emiſpe rio non poſſent viuere pꝛopter defectm caloꝛis nec ĩ ſo le pꝛopter nimiam aduſtioneʒ. Ratio pꝛimi eſt qꝛ ſi a ſemper coꝛrumperet aquam ſub eo exñtem pꝛopter ni miaʒ ⁊ continuaʒ caliditateʒ et conuerteret eaʒ in ae⸗ reʒ vel in ignem ⁊ alibi pꝛopter defectuʒ ſolis habun⸗ daret ſupexceſſiua frigiditas per quã aer aut ignis cõ uerteretur in aquam vel terram. Kt dico vlterius ꝙ dato ꝙ ſol nullo modo ageret in iſta inferioꝛa. adhuc in iſtis inferioꝛibus poſſit fieri actio et paſſo deo ſup⸗ plente vicem celoꝛuʒ. DHato eniʒ ꝙꝙ nõ eſſent motꝰ coꝛ poꝛuʒ celeſtium. adhuc homo poſſet viuere et per cõ⸗ ſequẽs in eo adhuc eſſet motus naturalis coꝛdis ⁊ ca loꝛis naturalis et ꝑ ↄũs ad huc ageret iu hũidum ra⸗ dicale Et hoc expꝛeſſe habetur ꝑ articulũ ꝑiſienſeʒ ſu perius allegatuʒ Et ſi arguas qꝛ nõ põt ſaluare inten ti p hi dicentis ꝙ ſi celũ nõ ageret ĩ hec ĩferioꝛa nulla fieret actio.nã ĩ eſſencialit᷑ ſuboꝛdinatę ſi pᷣmꝰ nõ agit nec poſterius nec deꝰ pᷣt agere niſi mediãte celo.Hico ꝙ phs ĩ hoc errauitSi arguas ſcdᷣo qꝛ ʒ eũ ſi nõ eẽnt plures motus celeſtes nõ eſſent gñatões ⁊ corruptiões motus enĩ diurnꝰ ſolꝰ nõ põt efſecã ipᷣaꝝ. Dico ꝙ ẽ verũ natura liter.nã ꝑ motũ diurnũ nõ poſſent ꝓue⸗ nire tãte ⁊ tales diuerſitates gñatoꝝ q̃nte axparẽt no bis ꝓuenire.ꝑ illuʒ enĩ ſoluʒ eſt dꝛa inter dieʒ ⁊ noctẽ et non inter diuerſas hoꝛas aut diuerſas dies vel mẽ⸗ ſes vel annos quetũ diuerſitas neceſſario requirit᷑ad ſaluandũ diuerſitatem generationũ et coꝛruptionum nobis apꝑentium. Si arguas tertio qꝛ agente pꝛinci⸗ pali ceſſante ceſſat ⁊ iſtrumetaleſʒ coꝛpa celeſtia ſtęa⸗ gẽtia pncipalia hec at inferioꝛa inſtrumẽtalia Dics — v hoc eſt verũ ſimpłr.nã deus de facto Fagẽs bncipa⸗ le ⁊ coꝛꝑa celeſtia ſtꝭ inſtrumẽtalia reſpectu det ceſſan tib ergo coꝛpibs celeſtibus adhuc poſſet agere in iſta ĩferioꝛa.Si arguas qrto qꝛ ablata iſta diucſitate a⸗ ſtroꝝ ſo deꝰ ꝓduceret ideʒ Hã idẽ inqntuʒ ideʒ ſꝑ na tuʒ ẽ facere idẽ. Dico ꝙ hoc hʒ veritatẽ in agentibus naturaliba ⁊ finitis nõ ãt in agentibus libere ⁊ infini to qð ſmvnã ⁊ immutatã volũtatẽ põt multa noua diuerſa ꝓducere Si qras q̃rto. vtꝝ aliqͥd ides nüiero poſt ſui coꝛruptõem poſſit reuerti ſiue pduci.Dhico ꝓ ſic nec hot eſt aliqua rõne ꝓbandũ ſʒ firma fide tenen duʒ. Dico vlterius cũ p ho naturalit᷑ loqndo ꝙ coꝛ⸗ ruptuʒ nõ.põt ↄuerti ideʒ nũero niſi ᷣm qͥd. nã idẽ ſol nũero ſingulis dieb reuertitur ſupꝛa nr̃m emiſperiũ. ante oppoſitũ Ad pᷣmã ne⸗ Ad rõnes gat᷑ ans ſi intellegat᷑ de ele⸗ ment? pꝑtialibs q;uis enĩ nõ ſit aliq elementũ totale purũ ſ̃m ſe cotũ tñ ſt alcque ptes eoꝝ pure q̃ ſt? naturaliſſime diſpoſite. Md pᷣmã pꝓbatõeʒ añtis dicitur ꝙ bñ ꝓbat nulluʒ totale elemẽ tuʒzʒ eſſe purũ.tale eĩi ↄſueuimꝰelemẽtũ dicere q;uis pꝛo pꝛie nõ ſit elemẽtũ. Et eodẽ modo dicit᷑ ad ſcdðᷣaʒ. Ad terciaʒ dicitur ꝙ eſt dabile elemetuz ſimpkr denſuʒz q̃ ſczʒ nõ poſſit dari denſius naturaliter q;uis ſimpłr poſ ſit dari denſius quolibet dato. Siłr dom eſt de graui et leui ⁊ iõ põt eſſe aliqð elmentũ ita naturalit᷑ diſpoſi tuʒ ſᷣm ſuas qlitates pᷣmas qð nõ poſſz naturaliꝰ diſ. poni. Ud ſcðaʒ cũ duabi ꝓbatõibo pʒ ſolutõ nõ eĩ põt naturaliter dari aer purus aut aqua pura ad ſen ſuʒ datum ſcʒ qlitatiue. Poſſet tñ dici ꝙ in pꝓfundita te marꝭ poſſʒ ryri aq̃ qnec eẽt ſapida nec coloꝛata nec aliqͥd terreſtreitates in ſe hñs ſʒ oĩo immixta ⁊ pura ⁊ ſibr poſſet dici de terra in pꝛofunditate terre. De igne vero doᷣm eſt ꝙ ipſe in ſua ſpera mouetur circulari⸗ ter iũlle tñ motus nec eſt ſibi naturalis nec violentus ſegd pᷣter naturam et ideo non op oꝛtet ꝙ ipſe ſit ibi ex⸗ tra locum naturalẽ. Et ſi arguat᷑ qꝛ ſequeret᷑ ꝙ ille ig nis eſſet coꝛruptibilis.nego ↄnaʒ poſſet enĩ ipſe ꝓpter aliqu ↄſtellatõem turbari ⁊ moueri ad locũ ſibi con trariũ ⁊ ꝑ ↄſequens ibi coꝛtũpi Ad tertiam dicit non eſt neceſſe elementa eſſe punctualiter in eadem pꝛo poꝛtõe adinuicẽ ſʒ ſufficit ꝙ non ſit magna diſpꝛopoꝛ tio eoꝝ.nec opoꝛtet ſi vnũ quidem excedat religuũ ꝙ ipſuʒ deſtruat. Celuʒ enĩ ⁊ intelligentie( ꝑ quas regu lant᷑ actõnes iſtoꝝ inferioꝝ) cõſuant armoniã int᷑ ea ita ꝙ ſupplent actiões deficiẽtiũ et repꝛimunt actõnes excellẽtium quẽadmodum aiĩa facit in regulatiõe coꝛ poꝛis viuentium. Ad quartã cuʒ ſua ↄſirmatiõe ptʒ ſolutio ex dictis. AOt in hoc finitur ſcdᷣs de generatõe.de cuius fine ſit laus deo genitriciq; eius dilectiſſime nunc et ĩ ſecu la ſeculoꝛum. Amen phrhpti diruriſte obemiu mtnel ſeginne. fationtor terminan (Nd Por Mllori feerpen himerr st0 lierge pottet ſoquen gine (änd portecea mollnõ dequiby fulnde leusi, Utas tegt (andaz, wobisgan iniſccti lusſh. Peinsſe wtyit⸗ wmpi urpce uaßße lrobere lateter folen. duilerſim turalise rguibn ſceratde lumsinn hlaten Iuuna)in hur ſta Mlinl Queſtiões Areſtotelis Folio cxxvii Woniã au tem de aĩa ꝛc. Poſtqᷓ; are⸗ ſtoteles detmĩauit ð his que dicẽda erant de rebus natu⸗ ralibus in cõmuni. Hic con ſequẽter determiat de eis in pticulari. 2 ideo libꝛi ſequen tes intitulant᷑ parua natura lia. Derminat aũt pᷣmo de ſenſu ⁊ ſenſato eo ꝙ iſtud eſt pꝛincipiũ pᷣſuppoſitũ abomibus aĩalibus. (t diui⸗ ditur iſte liber in ptem pꝛohemialẽ executiuã. Pars pꝛohemialis incipit ſic. Poſtq; dekmiatum eſt de ani ma ⁊ qualioʒ virtute ipius anime pꝛout ſe tenet ex ꝑ⸗ te aĩme. Conſequẽter deminãdum eſt de hmõi ope⸗ rationibus ꝓut ſe tenent ex parte coꝛpis. Et pᷣmo de/⸗ terminandũ eſt de pᷣmis hoc eſt de vnt uerſaliby nõ del cendendo ad detmĩatas ſpecies aĩalium 2 plantaruz Sonit ergo philoſophus talem cõcluſionem. ꝙ de paſſionibus ⁊ oꝑationibus ani maliũ opoꝛtet ↄſidera re ex parte coꝛꝑis vltrs ↄſideratõem earum ex parte a nime traditam in libꝛo de aima. Patz ſic.quia paſſio nes ⁊ oꝑationes aĩalium ſtꝭ cõmunes anime ⁊ coꝛpo⸗ ri.ergo vltra conſideratõem ipᷣarum ex parte anmeo poꝛtet cõſiderare de illis ex parte coꝛꝑis.Tenet con⸗ ſequẽtia ꝑ additõem maioꝛis de his que ſte cõmunia aĩme ⁊ coꝛpi.nõ ſolum oꝑtet conſiderare ex ꝑte anime quẽadmodũ factum eſt in libꝛo de aima. ſed etiam ex parte coꝛpis. Sũt em̃ multe paſſiones ↄueniẽtes ani⸗ mali nõ ſolum ex parte aĩme.ſed etiam ex parte coꝛꝑis de quib conſideraꝶdũ eſt in iſta ſciẽtia ſicut eſt meo⸗ ria ira deſiderium gaudiũ triſticia ſompnꝰ vigilia ſe⸗ nectus ⁊ iuuẽtus inſpiratio reſpiratio moꝛs ⁊ vita ſa nitas ⁊ egritudo. Oimes em̃ hmõi paſſiones habent gquandaʒ habitudinẽ ad ſenſum.cum ſenſu em fiũt in nobis gaudium ⁊ triſticia.ꝑ ſenſum em memoꝛia ⁊ re miniſcetia. Et ſompnus ⁊ vigilia iuuetus vero ⁊ ſene ctus ſtᷣ quedam habitu dines ſenſuũ.naʒ melius aut peius ſe ha bẽt ſenſus in iuuẽtute ⁊ ſenectute.moꝛs ve ro ⁊ vita ſanitas ⁊ egritudo aut generãt ſenſus aut coꝛ rumpũt. ſed ſenſus ⁊ ſentire ſt? operatões que exercen tur ꝑ coꝛpus ſicut ꝑ oꝛganum coꝛpoꝛeũ.ergo hec om⸗ nia ſi cõmunia anime ⁊ coꝛꝑi. Sed poſſet aliquis arguere.quia ad medicum ſpectat detmina re de ſani tate ⁊ egritudine.ergo nõ ſpectat ad philoſophũ natu ralem. Reſpondet ꝙ phiſicus naturalis 1 medicus diuerſimode conſiderãt de ſanitate ⁊ egritudine. Na⸗ turalis em̃ philoſophꝰ ↄſiderat eas qntũ ad pᷣncipia ex quiby nate ſtꝭ naturalit᷑ euenire. Medicus em̃ con⸗ ſiderat de ſanitate ⁊ egritudine qualit᷑ per artem poſ⸗ ſumus iuuare naturam in cõſeruando ⁊ efficiendo ſa nitatem Hi quidẽfiniũt ad ea.hi vero ex his(que de natura) incipiũt de medicina. t ex his cõmunit᷑ tra hitur iſta autoꝛiras. vbi delinit phicꝰ.ibi incipit me⸗ dicus. (De ſenſu ⁊ ſentire ⁊c.) MNi0c philoſophꝰ ponit qtuoꝛ ſuppõnes. Pꝛima eſt neceſſe eſt ome aimal habere ſenſum.quia hereſenſum eſt pꝛopa differẽtia ipᷣius aĩalis per quã diſtinguimꝰ ipᷣm a nõ aĩimali Secũda ſuppoſ itio.ſenſus tactus 2 guſtus ſiꝭ neceſſarij omi animali.⁊ huius cauſa pa tuit in libꝛo de aimꝗ Guſtus em eſt necã rius ad dil poſſunt cernendum cibum ↄuenſentẽ a diſcouenienti. ? con⸗ nenientem ꝓſequi.⁊ diſcõuenientes fugere/ex quo om⸗ ne aĩmal indiget cibo Tercia ſuppo.viſus auditus ⁊ olfcũs inſtꝭ multis aimalibus nõ habẽtibus intellec tum pꝛopt᷑ ſalutem vite.multa em talia nõ habet alt⸗ mentum ↄiũctum.ſed querũt ipᷣma longe.⁊ ideo indi gent ſenſibus a longo ꝑcipientibus alimetum.cuiuſ⸗ maogdi ſtꝭ oicti ſenſus qui ꝑcipiũt ſua obiecta ꝑ media extranea Quarta ſuppõ pꝛedicti ſſus ſunt neceſſa rij hoc eſt vtiles aĩalibus habetibus pꝛendentiã.quia illi mõſtrant plures differẽtias ſſibiliuʒ ſᷣm quas ſen ſus poteſt diſcernere int᷑ ſpecialia ⁊ agibilia (Maoꝛrum aũt ⁊c.) Finalit᷑ com pat phi⸗ loſophus viſum ad auditum dicẽs.ꝙ viſus ſᷣm ſe no bilioꝛ eſt auditu.⁊ ad neceſſitatẽ vite ⁊ ad ſeruienduʒ intellectui. Patz ſic. quia plures rerum dꝛãs nobis oſtendit.eo ꝙ omia coꝛꝑa ꝑticipant caloꝛe. Muditus vero de ſe eſt ꝑceptiuus ſonoꝝ que nõ multum faciũt ad ſalutem aĩalis.nec etiam ad ſalutem rerum natu⸗ ralium S imilit etiam viſus certiꝰ iudicat de ſᷣſibili bus qᷓ; auditus. vt de magnitudine figura ⁊ nuero. per accidens tamẽ auditus magis valet ad ſciam qᷓ; auditus. Om es em differẽtie rerum pᷣſentant᷑ nobis per auditum. ⁊ ideo auditus vocat᷑ ſenſus diſcipline Ox quo infert ꝙ ceci a nat iuitate habẽtes tamẽ audt tum inueniunt᷑ pꝛudẽetioꝛes qᷓ; ſurdi a natiui tate habẽ tes viſum. Ot cauſa huiꝰ eſt.quia ſurdi a natiuitate nihil poſſunt diſcere ꝑ doctnam.ceci vero poſſunt ad⸗ diſcere. Inde eſt ꝙ omes ſurdi a natiuitate ſtꝭ muti. quia pꝛopt᷑ defem auditus nullum vdeoma addiſcere ¶ In quibus autẽ ſe habʒ ⁊c̃.) I ſta pars pᷣncipalis huiꝰ libꝛi diuidit᷑ in duos tra ctatus. In pᷣmo det᷑minat de oꝛganis ſenſuũ ⁊ ſenſibꝛ. ⁊ continʒ quatuoꝛ capła. In quoꝝ pᷣmo detminat de oꝛganis ſenſuũ.⁊ diuidit᷑ in duas partes. In pᷣma de⸗ terminat de ipᷣis im opĩionem antiquoꝝ. Et pmo de oꝛgano viſus dicens.ꝙ antiqui oꝛgana ſenſuũ coequa batur ipᷣis elementis.Et quia ſtẽ quinq; ſenſus ⁊ tm̃ quatuoꝛ: elementa erat difficultas apud eos cui elemẽ to deberz ateribui ſſus viſus.Et pᷣmo recitat opinio nem plonis dicentis oꝛganum viſus eſſe de natura ig⸗ nis a dominio pꝛopt᷑ tale ſignum.quia oculo conſtrie to vel pcuſſo apparz quidem ſplendoꝛ ꝑ modum ſcin tillatõnis. ⁊ etiam clauſa palpebꝛa aꝓparz talis lux 4 7 non videt᷑ pꝛouenire niſ⸗ i ab igne intnſeco ipi oculo.iõ plo nici ignoꝛantes cãm huiꝰ dixerũt ignem domĩart in compone oculi Sed contra hoc arguit philoſo⸗ phus. quia ex quo in oꝛgano viſus viget ignis lucens ⁊ ex quo viſus põt videre illum ignem.ita deberemꝰ videre oculo quieſcẽte ſicꝭ oculo conſtricto.ſed conſe⸗ quens exꝑimur falſum Vd hanc reſpondebãt pla tonici. ꝙ iſte ignis pꝛopt᷑ tenebꝛas extigueret᷑. Hoc nõ valʒ. naz ignis nõ extiguit᷑ niſi a orio ſcilʒ ab humido vl frigido que tamẽ non ſtꝭ ↄtraria tenebꝛe. Quod patz ſic. nam in carbone vel flama ignis debilis mag⸗ vpparet qᷓ; in lumie. ſignum eſt ergo ꝙ nõ extinguit a grio.Alia opinio fuit Empedoclis.⁊ eſt eadem ĩ ſen tentia cum opinione płonis.? ideo Areſtoteles non recitat eam ⁊ hoc pꝛopt᷑ obſcuritatẽ.verba em m⸗ pedocles erant ſcripta in metro ⁊ mag obſcura qᷓ; ver ba plłonis. Vnde dicebat Empedocles ꝙ ſicꝭ per lu cernã (que defertur pꝛopt᷑ videre) ne ventus extiguar lumen exit lumẽ alucerna pꝛopt quod vi dan⸗ denoc . Queſtiones ce.ita a lumie ꝑ lucernam exeũt quedã lumina q̃ nos videmus. Sed opinio Democriti fuit ꝙ oculus eſt de natura aque a dominio.⁊ quãtum ad hoc bene di⸗ cebat.ſed in alio deficiebat.credebat em ꝙ ille fulgoꝛ (qui in ꝑcuſſione oculi axparʒ)eſſet ipᷣa viſio.Ideo ꝓ bat philoſophꝰ duabus rõnibus.ꝙ talis fulgoꝛ non eſt ipa viſio. Pꝛima rõ.quia ille fulgoꝛ nõ eſt intra o⸗ culum.ſed magis extra.cauſat᷑ em ex reflexio ne lumis a ſuperficie oculi. Viſio aut ſit intra ſcʒ in pꝛofundo oculi vbi eſt virtus oculi.ergo ille fulgoꝛ nõ eſt viſio. Secũda rõ.ſi talis fulgo: eſſet viſio.ſequeret᷑ ꝙ vbicũ q; fieret talis fulgoꝛ ibi fierʒ viſio.ↄſequẽs eſt flm.qͥa in ſpeculis fit talis fulgoꝛ vbi nõ eſt viſio. Aꝓpꝛobat tamẽ Democritũ in hoc ꝙ dicebat viſum eſſe de natu ra aque Nam oꝛganum viſus debʒ eſſe ꝑſpicuũ ⁊ dya phanuʒz vt recipiat lumen ⁊ ſpẽs coloꝝ ergo debʒ eſſe de natura aque vł de natura aer is Et quia de poſſibi libus facit natura qð melius ẽ.⁊ melius ẽ tale oꝛganũ eſſe de natura aque q; aeris.eo ꝙ aqua pꝛopt᷑ maioꝛeʒ eius ſpiſſitudinẽ eſt melius ↄſeruabilis.ergo oꝛganuʒ viſus debet eſſe de natura aque. Et iſtud ↄfirmat tri bus ſignis. Pꝛ imũ ſignum eſt.quia quãdo oꝛganũ vi ſus coꝛrũpitur vel ſi alicui ꝑfoꝛetur oculus inde appa rebit exire aqua. Secũdum ſignũ eſt.quia in embꝛio⸗ nibus oculis excedũt alias ꝑtes in frigiditate ⁊ calidi tate.iſte aũt pꝛopetates ↄueniũt aque.Terciũ ſignuʒ quia in habẽtibus ſanguinem natura ſituauit quod⸗ dam album pingue circa pupillam oculi qð quidem bene reſiſtit ↄgelatõmi.⁊ hoc fecit natura ne tale humi⸗ duz (qð eſt in pupilla) pꝛopt᷑ eius frigiditatẽ congelet᷑ Sed in nõ habentib ſanguinem natura fecit pellem duram circa üllum hũo:em vt ꝑ illam pellem a conge latione pᷣſeruetur (Irrõ na bile vero ⁊c̃.) Nic philoſophꝰ recit at opioneʒ antiquoꝝ de mo do videndi.fuit em̃ quedã opinio dicens.ꝙ viſio fit exta mittendo ꝑ hoc ſcilʒ ꝙ ab oculo ad res viſas exi⸗ bat quoddã lumẽ per qð res ille videbant᷑. Nec autẽ opinio diuiſa eſt in duas.quaꝝ vna dixit ꝙ lumẽ ex⸗ iens ab oculo pꝛotẽdebat᷑ vſq; ad res viſibiles.ſʒ hoc eſt valde irrõnabile.quia ĩpoſſibile eſt ꝙ ira paruũ lu men ⁊ debile vſq; ad aſtra pꝛotẽderet᷑. Secũda opĩo eſt minus irrõnabilis.dicebat em̃ tale lumẽ exire abo culo vſq; ad aliquã certam diſtantiã. ſcʒ quouſq; co⸗ pularetr᷑ rei ꝓcedenti a re viſibili.⁊ in tali copulatõne luminũ fiebat viſio vt dicebat. Sed hec opimio eſt falſa.quia nõ apparet modus ꝑ quẽ lumẽ ↄiungat᷑ lu mini.nec apꝑet vbi fierz talio ↄiũctio. Copulatio et⸗ nõ eſt pꝛopᷣe niſi coꝛꝑm ſed lume nõ eſt coꝛpus ſicè pa⸗ tet ex ſcdᷣo de aima. Ot ſi illa lumia eẽnt coꝛꝑpa nõ poſ ſent ad iuicem coꝑulari ſine penetratõne dimẽſionũ. (OQuod quidẽ igit᷑ ꝛc.) In hac ſecũda parte p hs detminat de oꝛganis ſſuũ ſᷣm opĩionem pꝛopam. ⁊2 pᷣmo de oꝛgano viſus ⁊ modo videndi. Olt dicit pꝛi mo ꝙ nõ poſſumus videre ſine lumie. Vñ ſiue lumẽ ſit aut aer aut alia quidẽ res inter rẽ viſain ⁊ oculũ.tñ motus ꝑ medium facit videre. Vñ talis motꝰ eſt mł tiplicaꝰ ſpei rei viſibilis vſq; ad oꝛganũ viſus.que qͥ dem multiplicaꝰ ſpẽrum nõ eſt motus localis ſed eſt alteratio qua ſpẽs repñtatiua obiecti viſibilis ab illo o biecto gñatur in mediũ.⁊ ↄnñter inoꝛganũ.⁊ ibi non eſt motus pꝛope dcũs.ſed mutaꝰ. Oꝛganũ aũt viſus eſt de natura aque a dominio ſicꝭ patuit ꝑ rõem pᷣus feãõm. Et qꝛ ex hoc aliquis poſſʒ credere ꝙ viſio fieret . lam eſſe aquã a dominio. Rñdet phus ꝙ in ext᷑nieca ſuꝑficie nõ eſt aĩa ſine poña viſiua.ĩmo ẽ interiꝰ ⁊ in ꝓ fundo.ideo opʒ oculũ int᷑ nſecus eſſe ꝑſpicuũ ⁊ de na⸗ tura aque a dominio. aſit pona viſiua videat in⸗ tra oculũ pꝛobat tali ſigno.quia qᷣbuſdã vulneratꝭ in bello iuxta ꝑtes capitꝭ qð alij dicũt timpoꝛa erat abſci ſus neruꝰ pꝛoueiens a pꝛofun do oculi ⁊ illis fiebãt te nebꝛe.hoc eſt nõ poterãt videre ab illo oculo qꝛ intra e rat oꝛganum leſum.ſed hoc nõ eſſet niſi virtus viſiua eſſet intra oculum. ergo. Secũdo defmĩat de naturis alioꝝ oꝛganũ. Elñ cum viſus ſit aque ⁊ auditꝰ geris necẽ ẽ ſi volumꝰ q̃tnoꝛ elem̃ta adaptare ad oꝛgana ꝙ ſᷣſus olfcũs ſit de natura ignis.Loquit᷑ aũt ſub condi tione.eo e talis apta tio ſimpłr nõ eſt ↄcedẽda.ſed ſo lum ſᷣm quid. Pꝛobat ergo ph̊s ꝙ oꝛganuʒ olfcũs ſit de natura ignis ſaltem in poña.qꝛ paſiuʒ det eſſe talei poña quale eſt actm in actu. ſed odoꝛ (qui ẽ obẽm ol fcũs) eſt ab igne.nam odoꝛ ẽ fumalis euapoꝛ ao.ergo Non eſt aũt odoꝛ ſimpłr de natura ignis.qꝛ ignis nul lius ſenſus eſt oꝛga nũ ab oibus cõis.ſicut patuit ſcdᷣo de aĩa.nõ eſt ergo olfcũs oꝛganũ ignis actu.ſed ſolum in poña. Ex quo infert pᷣmo.qvꝛganũ olfcũs rõnabi liter ſituatũ eſt iuxta cerebꝝ quia ẽ frigidũ ⁊ huidum. Cerebꝝ aũt eſt frigidius membꝝ ⁊ huĩdius qð ſit in aiali. Scðo infert ꝙ oꝛganũ viſus pꝛopt᷑ eandẽ rõem etiã ſituatũ eſt iuxta cerebꝝ; Tercio detfmĩiat de oꝛ gano tactus ⁊ guſtus Ot dicit ꝙ oꝛganũ tactus ẽ de natura terre a dominio. Nam ſi terra dẽat alicui oꝛga no adaptari.tũc in oꝛgeno tactus magꝭ domiabit᷑ ter⸗ De Benſato ex vltĩo hoc ẽ in ſuꝑficie oculi.⁊ pꝛopt᷑ hoc ſufficerʒ il⸗ ra qᷓ; in oꝛgano viſus auditus vl olfcũs. xquo in/ fert ꝙ oꝛganũ guſtus ⁊ tactus ſitna tũ eſt iuxca coꝛ qð eſt membꝝ calidiſſimũ.terra em cu m ſit frigida ſicca ⁊ groſſa inepta eſt ad ſentiendũ niſi aliũ de caiefcã ſit ⁊ repleta ſpiritibꝛ. Qt nõ eſt intelligendũ ꝙ oꝛga nũ tac tus ſolum ſit in coꝛde.lmo eſt exteſum ꝑ totum coꝛpꝰ ad modu rethis. Sed p hs intendit dicere. ꝙ tactus habʒ a coꝛde radiceʒ caloꝛis ⁊ ſpirituũ requiſitioꝝ ad ſentienquũ. Coꝛ em eſt membyꝝ o ppoſitũ cerebꝛo ⁊ cali diſſimũ membꝝ aialis. )e ſenſibus aut) In hoc tercio capło defminat phs de obiectis ſen⸗ ſuũ. Er pᷣmo de coloꝛibo dicens. ꝙ in libꝛo de aĩa vłr dem eſt de qualitatibi ſenſuũ.quũo ſcʒ agũt in ipᷣm ſen ſum.⁊ que ſit eaꝝ actio. Reſtat aũt nũc detmiare qͥd ſit vnũquodq; ⁊ vñ cauſat᷑. Qt quia ſᷣſibile ðꝛ dupii⸗ citer ſeʒ in actu ⁊ in pona.⁊ ipoꝝ ſenſibiliũ eſt duplex actus.ſ.pꝛimꝰ quo vnũqðq; eſt actu id qð eſt. Oſt a⸗ lius eſt ſcdᷣus quo ſenſibile actu mouet ſenſuʒ.⁊ de hoc actu dem eſt in libꝛo de aĩa.IJdeo hic reſtat dicere de actu pᷣmo ſcʒ quid ſit coloꝛ odoꝛ ⁊ lapoꝛ. D cm̃ eſt ãt pꝛius.ꝙ lumẽ eſt coloꝛ dyaphoni ſᷣm actũ.dyapha⸗ num aũt eſt coꝛpus trãſparens ꝑ qð ſcʒ põt multipli⸗ cari lumẽ ⁊ ſpẽs coloꝛis. Qct vocat᷑ intminatum ex eo ꝙ non termiat viſum. t ꝑ oꝓpoſitũ coꝛpus dicit᷑ bex mĩatum ꝑ medium cuiꝰ non põt fieri viſio.ſicut ẽ lig num vel ferrum ifferũt aũt lux ⁊ lumẽ.quia lux reddit coꝛpus termiatum.⁊ lumẽ relinquit ipᷣm int⸗ miatum. Secũ do differũt.quia lux eſt infixa coꝛꝑi lu cido ſic ꝙ mouet᷑ ad motum eius ⁊ nõ depender quã tum ad eſſe ab ext᷑nſeco.ſed lumẽ nõ eſt ſicinfixum coꝛ poꝛi illumĩato.quia nõ mouetur ad motuʒ eius ⁊ de pendet quãtum ad eſſe ab aliquo ex᷑nſeco. Tercio differũt.quia lux generat lume vndiqq; circa coꝛpus lcgum nennt lumeſia ſiculn⸗ bus ſc⸗ que goalau ſoninpr ris velin coloꝛis lohoccſt culinco⸗ delcoloe fatumac ſentiaſe Pthage ſuoappan ſcolotlith ſoeün⸗ tae ſpubes inmbt N ſilitde ridis leetal wende an pecoile N iebus copytbu poribus ye nide Uatioolb ſtforma: mönesc Norgi lumbed (emtiunn ſachonn ndeſ lthoe que ſ wente Tye treme mise Vrned Mius medjc ſienen ſedinerl lesmedt lrtremiſc Qihter Nadal⸗ uimng Alm hatzaer nemnA ſo ſftmn Tinertrieeg imenh:in lir denng A Ment AMhengin Wncntadt llsſdit ahognne Mnsnling mudengunis nei ſadaeang uitſidenet Aic eſ⸗ Pzeftisſt tenef zapunan larhentſh⸗ ünawid dentiaig niptn is 0 i jküntzc mngcnlca katiit munce As gwined icdi Neobeensſc Aen Nii nint fblecdl Pliſtdi est üz: u diund Daiti tinfpi nnannce⸗ olarilig niggilut uirlöni incrhilt niauner zteipzlſe . Uuo acs lucidum in coꝛꝑe dyaphano ſibi ↄiuncto.non autẽ lu⸗ men niſi ꝑ reflexionem. x quo patzʒ ꝙ lux ſe habz ad lumẽ ſicut coloꝛ ad ſpẽm. Eſt aũt coloꝛ extremitas ꝑ⸗ ſpicui.nam natura ꝑſpicui nõ eſt a n aturalib coꝛpoꝛi bus ſeꝑata.⁊ tamẽ eſſe ꝑſpicuũ nõ eſt pꝛopum aeris vł aque.quia hoc cõuenit multis alijs.aliqbus vero ma gis aliquibs vero minus.⁊ ideo coloꝛ in extremitate ⁊ non in pꝛofundo videtur. ſt aũt extremitas coꝛpo⸗ ris vel in coꝛꝑis extremitate. Qlſt ergo iſta definitio coloꝛis Coloꝛ eſt extremitas ꝑſpicui in coꝛꝑe termia to hoc eſt quedã qualitas inherens extremitati ꝑſpi⸗ cui in coꝛꝑe termiato. Non aũt inqrit hic philoſophꝰ de colo:e quid ſit.ſed ſolum inquirit illud qð eſt colo 7 ratum actu.coꝛꝑa em̃ interius nõ ſty coloꝛata niſi ĩ po tentia.ſed ſolum exterius.Et hoc ↄfirmatur ꝑ dictũ pythagoꝛicoꝝ qui coloꝛẽ ideo vocabãt epyphaniaʒ.i. ſuꝑaꝓparitõem quia ſcʒ in ſuꝑficie aparet Maũt coloꝛ ſit in coꝛꝑe termĩato patz.quia ſi aliqð coꝛpus ꝑ ſpicuũ non termiatum videret᷑ hoc maxime eſſet aer aqua.ſed aer nõ eſt coloꝛatus nec etiam aqua. Vnde nubes ⁊ iris vident᷑ coloꝛata ⁊ non ſtꝭ vere coloꝛata.nã in nubibus ⁊ iride nõ eſt verus coloꝛ.patʒz per tale ſig ſi ſit defcũs ex partesontinẽtis vel medij. Sʒ coloꝛes ifhei verus coloꝛ apparet idẽ de lõge ⁊ de pꝛope ni e iridis non axparent idem de longe ⁊ de pꝛope. Vnde licet aliquã do dyaphanũ appareat coloꝛatum.non ta men de lõge apparet ſicut coloꝛatum depꝛope.ſed ſola coꝛpa termiata ſimiliter apparent de longe ⁊ de pꝛo⸗ pe coloꝛata. . MM In hac ſecũda parte determĩat philoſo phꝰ de ſpe ciebus coloꝛis. Et pᷣmo de extremis dicens.ꝙ ſicꝭ in coꝛꝑibus intermiatis ſe habent lumẽ ⁊ tenebꝛe.ita ĩ coꝛ poꝛibus termiatis ſe babent album nigrum. Etꝑ hoc videtur inuerôm Cõmentatoꝛẽ. ꝙ nigrum ẽ pꝛi uatio albi.non tamẽ eſt pᷣuatio pꝛopᷣe ſumpta.quãuis ſit foꝛma minus ꝑfecta qᷓ; albedo. Sed circa gene⸗ ratõnes coloꝝ medioꝝ ponunt᷑ tres opĩiones. Pꝛima dicit ꝙ ipᷣi generant᷑ per iuxtapõnem coꝛom athoma⸗ lium habẽtes coloꝛes extremos Alia eſt opinio di⸗ centium coloꝛes medios generari ex hoc ꝙ vnus coloꝛ ſupponit᷑ alteri ⁊ videtur per alterum. Tercta opi⸗ nio eſt philoſophi dicentis ꝙ coloꝛes medij generant᷑ ex hoc ꝙ cauſe coloꝝ extremoꝝ miſcentur ad iuicem que ſtꝭ qualitates pme cum lumie ⁊opaco. Nam lu⸗ men in opaco facit nigrum. in dyaphano facit album Vnge iſti coloꝛes non dicunt᷑ medij per ꝑticipatõem extremoꝝ.ſic ꝙ coloꝛ mediꝰ habeat aliquos gradus vnius coloꝛis extremi.⁊ aliquos alterius. Neq; dicun tur medij coloꝛes ꝑ abnegatõem coloꝝ extremoꝝ.ſicꝭ⸗ virtus moꝛalis medioat inter duo vic ia. Sed dicũtur 4 medij coloꝛes quia ad gñationem eoꝝ concurrũt cau ſe generatõnis extremoꝝ coloꝝ. Vnde ſᷣm ꝙ ille cau ſe diuerſimode miſcentur ad ĩuicem fiũt diuerſi colo res medij. Sũt autem ſeptem ſpẽs coloꝛum. Duo extremi ſcʒ album ⁊ nigrum inter quos mediat rubeũ Et inter rubeum ⁊ album ſtꝭ duo.icʒ blaueꝰ qui acce dit ad album. ⁊ croceus qui accedit ad rubeum. Sʒ inter rubeum ⁊ nigrum ſte duo coloꝛes medij. Anus qui magis accedit ad rubeũ ſceʒ purpureus.⁊? alius qui magis accedit ad nigrum ſcʒ viridis.Et ſic ergo patz generaꝰ coloꝛum medex 2 extremoꝝ ſ̃ᷣm opio⸗ nem reſto Lirca hũ rtum ſti quatuoꝛ dubia 2 tate ſtꝭ ſapietioꝛes ſurdis in ſcictijs ſpeculatis. Ateſtotells . Folio crxoiit 2 quatuo: pꝛobleumata. ꝛimũ dub ium Cnum ſenn us auditus plus conferat ad ſciam q; ſenſus viſus. Vicendum eſt. ꝙ auditus plus confes rat ad adquirendũ ſciam per doctrinam qᷓ; viſus. Pa tet.quia ꝑ auditum cognoſcimꝰ quid nomĩs termio⸗ rum ex quoꝝ noticia deuenimꝰ in noticiam pᷣncipio rum ⁊ concluſionũ.⁊ hoc tamẽ eſt per accidens.Mcci dit em̃ vocibus ꝙ imponant᷑.ad ſignificanduʒ ipſas aũt nõ cognoſcimus niſi ꝑ auditum. Vliſus tñ̃ plus confetret ad noticiam acquiſitã per experientiã ſiue ꝑ inuẽtionem qᷓ; auditus. Nam ꝑ viſum multo plures experiẽtias habemꝰ ⁊ de pluribus qᷓ; ꝑ audituʒ. Qui libet tamẽ illoꝛuʒ ſenſuũ plus confert ad ſcĩam de ſuo pꝛopᷣo ſenſibili ſiue acquirat᷑ per ſcientiã ſiue ꝑ doctri nam qᷓ; alius.Et hoc patʒ per reſtotelẽ in pᷣmo po⸗ ſterioꝛum qui dicit ꝙ neceſſe eſt ſi deficiat nobis aliqs ſenſus.ꝙ deficiat etiam ſciẽtia ſenſibilis illius ſenſus ⁊ hoc patʒ per experientiã Et circa hoc ſtꝭ quatuoꝛ quodlibeta. Mimũ.vtrum ceci a natiuitate ſint ſa⸗ pientioꝛes mutis ⁊ ſurdis. Dicendũ.ꝙ ceci a natiui di tamẽ a natiuitate ſtꝭ ſapientioꝛes cecis in ſcientijs eelee Sech uin abͤliberuz. Quareſurdia na tiuſtate ſtꝭ muti. Dicendũ.ꝙ ſi capiatur mutus pꝛo illo qui pᷣuatus eſt ydoneitate cõmuni alicui toti com mutari ſurdus amatiuitate eſt mutus.eo ꝙ tale y'deo ma acquiritur audiẽdo alios loquendo tale ydeoma quod nõ poteſt fieri in ſurdo a natiuitate.ſed capien⸗ do mutuz pꝛo illo qui pꝛiuatur omi ydeomate.nõ eſt neceſſariũ ſurdum a natiuitate eſſe mutum Terciũ quodlibetũ.vnde pꝛouenit diuerſitas ydeomatum. Reſpondet᷑. ꝙ hoc eſt a natura ⁊ arte hũana ſᷣm men⸗ tem Areſtotelis. Sed ſᷣm veritatem pꝛouenit ex mira culo facto in diuiſione linguaꝝ dum ↄſtrueret᷑ turris babilonie. Quartũ quodlibetũ.ſi aliquis pure nu triretur in nemoꝛib.⁊ nullum vdeoma audiret loqui OQuerit᷑ tandẽ cuius ydeomatis eſſet. Dicũt aliqui ꝙ loqueret᷑ ydeoma hebꝛavcũ.eo ꝙ illud ẽ nobis ma⸗ gis ↄnaturale.Sed videtur dicẽdũ.qꝙ nõ loqueret᷑ a liquod ydeoma cõmune recte.ſed videndo res ad ex/ tra apud ſe cõciper et naturalem ſimilitudinẽ talium rerum. ⁊ ab illa naturali ſiłitudine imponerʒ cuilibet rei nomẽ ᷣm beneplacitũ ſue volũtatis.iðo illud pdeo ma eſſet ſibi pꝛopᷣuzʒ Si vero duo ſimul nutrirent᷑ dici tur ꝙ poſſunt habere diuerſa ydeomata. ⁊ tamẽ pꝛopt cõmunicatõem mutuã eoꝝ poſſent habere vnũ ydeo⸗ ma eis cõmune. M Secũduʒ dubium. Quomõ componit᷑ oꝛganum viſus. Dicendũ.ꝙ ab extremitatibo cerebꝛi duo con currũt nerui interſecãtes ſe in ꝑte anterioꝛi cerebꝛi.ita ꝙ ille qui incipit a parte dextra termiatur ad ꝑtem ſi⸗ niſtram oculi. 2 ecõtra.⁊ a pũcto interſectõnis vſq; ad foꝛamẽ nerui ſt? concaui.⁊ pꝛope foꝛamẽ earum conca uitas ampliat᷑ad modũ clepſedre.⁊ in illa ampla ⁊ ro tunda ↄcauitate pꝛope foꝛamẽ capitis eſt quedã ſpera rotunda compoſita ex quatuoꝛ tunicis ᷣm ꝑſpectios. vel ſeptem tunicis im medicos. MNima tunica pꝛoce⸗ dens ab interioꝛi ad exterius vocarur conaalidatiua. Gecũda carnea.tercia vuea. qrta aranea tela medi⸗ ci addũt alias tres Q. uoꝝ pꝛimus humoꝛ albugi⸗ neus ſiue criſtallinus.ſecũdus vitreus.⁊ tercius gia⸗ cialis in quo eſt pᷣncipaliter viſus. Videmus em ad experientiã ꝙ illo humoꝛe deſtructo deſtruitur viſus NPon eſt ergo oꝛganum vtſus aqua pura licet in eo do minetur aqua. Sed circa hoc ſtꝭ quatuoꝛ quodli⸗ beta. Pꝛimũ quodlibetũ. Quare iſti nerui oculoꝝ ſt· concaui. Dicendum ꝙ hoc eſt ideo.quia viſus indi get lumĩe ⁊ ſpiritibus.vt ergo poſſit libere infra defer ri lumĩa ⁊ ſpũs a coꝛde diffundi nerui facti ſtꝭ ↄcaui. Secũdum quodlibetũ.Quare magni oculi citiꝰ infirmant᷑ q; parui.⁊ infirmi oculi meliꝰ vident a lõ⸗ ge qᷓ; a piopinquo. Dicendũ eſt.ꝙ in oculis magnis ouidum eſt multum diſꝑſum ⁊ diuaricatũ.ideo faci⸗ lius recipit diſpõnes accidentales qᷓ; oculi parui in 4 bus iſtud humidum eſt bene vnitum. Et vbi humi⸗ dum ſic eſt vnitum cõmunit᷑ ſuꝑficies oculoꝝ ſtꝭ den ſioꝛes ⁊ difficilius recipiũt ſpũs.inde ẽ ꝙ opʒ illos vi dere a pꝛope. Cum aũt humidũ nõ eſt ita pꝛofunduʒ in oculo.nec pellis ita denſa talia aĩalia bene vident a longe. In oculis aũt magnis ⁊ debilibus cõmunit᷑ humiduʒ eſt turbidũ ⁊ diuaricatũ.inde eſt ꝙ cõmuni ger talia aĩalia non bene diſcernunt a pꝛopinquo.ĩmo leditur viſus eoꝛum ſi viſibile apponatur eis a pꝛopi quo Terciũ pꝛobleuma.Quare exñntibus de die in fontibus pꝛofundis aparẽt ſtelle. Dicendũ ꝙ hoc eſt ideo.quia lumẽ ſolis nõ cadit ſupꝛa viſum eoꝝ diſ gregans rad ios cauſatos a ſtellis.⁊ hoc ↄtingit in ae re extra puteum Quartum qdᷣlibetum. Quare ali⸗ qua aĩalia vident de nocte.⁊ nõ de die ſicut bufo Di cendum.qꝙ hoc eſt pꝛopt᷑ debilitatem viſus eoꝛum MNam ſicut dem̃ eſt ſuꝑius.om̃ia que habẽt lumẽ de⸗ bile magis apparent de nocte eᷓᷓ de die Tercium dubium Vngde cauſat᷑ fulgoꝛ awarens in oculo ex ꝑcuſſione. Dicit᷑.ꝙ hoc eſt pꝛopt᷑ conſtric tionem oculi. cum em vna pars oculi incuruat᷑ relucʒ contra aliũ.ideo album oculi viſum contra nigrum multiplicat ſuam ſpẽm vſq; ad nigrum. t quia il⸗ lud nigrum eſt politum ⁊ lene ideo vix refrangit lumẽ mulciplicatũ ad ipᷣm vſq; ad viſum.ſic ergo viſus ꝑ⸗ cipit ſpẽm tuminis. Sed contra hoc arguit᷑. quia coloꝛ nõ poteſt multiplicare ſpẽm ſuam ſine lumiĩe.hic autẽ non eſt lumẽ intermediũ. Dicendũ.ꝙ palpebꝛa eſt ita tenuis ꝙ lumẽ extrinſecuʒ poteſt penetrare pal/ pebꝛam ⁊ eam illumĩare. Et etiaʒ quilibʒ coloꝛ quã⸗ tũcũq; ponatur in tenebꝛis ꝑticipat aliquid lucis ſi⸗ cut ptz de niue poſita in camera clauſa.que vᷣtute lu⸗ cis ſibi intrinſece põt multciplicare ſpem vſq; ad ni⸗ grum oculi. Dicendũ eſt vlterius.ꝙ in tenebꝛis lumẽ debile alioꝝ coloꝛum a coloꝛe nigro multiplicat ſpem ſenſibilem illoꝝ coloꝛum ꝑ totum mediũ vſq; ad ocu lum catxti vel alicuiꝰ alterius.⁊ quia oculus catti ẽ val de politus.ideo ſimili vᷣtute reflectit ſpẽm illaʒ ad vi ſum noſta ideo oculi cattoꝝ ⁊ alioꝝ a parẽt nobis lu cere. Dicendũ eſt vlterius. ꝙ ille fulgoꝛ ſemꝑ eſt extra oculum Patet pꝛimo.quia ille fulgoꝛ videtur.ergo nõ eſt ſupꝛa oꝛganum viſus.ſenſibile em poſitum ſu⸗ ꝛa ſenſum nõ facit ſenſatõem. At hoc ↄfirmatur.qꝛ ille fulgoꝛ nõ eſt aliud qᷓ; ſpecies ſenſibilis refracta a ꝑ te oculi polita repntans oculo ſuuʒ obiectum.ſed iſta ſpecies nõ eſt infra oculum.ĩmo refrangitur ab extre⸗ mitate oculi.Sed capiendo oculum pꝛo quacũq; ꝑte ipᷣius oꝛgani.vel pꝛo quocũq; circũferente poſſet con⸗ cedi ꝙ illa a pparitio eſt in oculo. Ot circa hoc ſunt quatuoꝛ quodlibeta. Pꝛimũ quodlibetũ.Quare ocu li cattoꝝ faciũt ſplendoꝛem. Dicenduʒ ſicut iam di ctũ eſt.quia oculi taliuʒ aĩalium lenia ſtꝭ ⁊ partes eo⸗ rum nõ obumbꝛãt ſeiuicem.ſicut eſt in coꝛꝑibus aſpe ris Ad hoc tamẽ ꝙ fulgeant requirit᷑ ꝙ ſpẽs lucis vel lumĩs nõ pꝛocedat vlterius.inde eſt ꝙ vitꝝ (cul non ſupponit᷑ plũbum) non facit reflectõem ymaginis Secũdum quodlibetũ. Q.uare eſt ꝙ ſi ſpeculũ di xecte ponatur contra ſolem in aere videtur ſolus ſol.⁊ ſi ponatur in aqua videbitur planeta luxta ſolem cum 1po ſole. Dicenduʒ eſt ꝙ iõ.qꝛ radij ſolis incidentes ſupꝛa ſpeculum extra aquã pꝛopter magnaʒz luminis apparentiam impediũt lumen ipᷣius planete.Sed cũ ſpeculum eſt in aqua aliqualiter impediũtur radij ſo lares pꝛopt᷑ reflectõnem eoꝛum ab aqua.ideo nõ impe diũt apparitõnem planete exiſtentis iuxta ſolem Toercium quo dlibetũ. Quare eſt ſi quis inſpexerit ſolem ⁊ poſtea litteras nigras ipᷣe apparẽt virides aut alteriꝰ coloꝛis. Cauſa eſt.qu ia ex inſpectõne ſolis ad huc manent ſpecies lumis ſolis in oculis.cum quibus ꝑmiſcentur ſpecies viſibiles colo?es.ex quoꝝ permix⸗ tione apparet coloꝛ viridis vel alius. Quartũ qoðli betum. Quare eſt ꝙ homo(qui diu fuit in tenebꝛis ⁊ ſubito venit ad lumẽ) efficitur quaſi cecus. Ratio ẽ hec.quia qᷓ;diu fuit in tenebꝛis humoꝛ criſtallinꝰ fuit infrigidatus.⁊ cuʒ venit ad lumẽ qð eſt calefactm̃) frigiditas illius humoꝛis ꝑ antipariſtaſim foꝛtificat int m ꝙ congelat humoꝛem.ex cuiꝰ congelatõne ſequi tur cecitas.⁊ aliquãdo ꝑ talem congelatõnem ille hu⸗ moꝛ cõuertit᷑ in mo dum lapidis.o NQDuartum dubium. Quũo debet intelligi definitio coloꝛ is.in qua dicitur ꝙ eſt extremitas ꝑſpicui ꝛc. Dicendum eſt. ꝙ debet intelligi ꝑ pꝛedicatõnem cau ſalem.i ta ꝙſit ſenſus. Coloꝛ eſt qualicas realiter inbe rens coꝛpoꝛi termĩato cauſata ex ꝑmixtione qualita⸗ tum pꝛimay, ⁊? manifeſtata viſui ꝑ dyaphanũ illumi⸗ natum. Circa hoc ſtꝭ quatuoꝛ qdᷣlibeta. Pꝛimuz. quare in collo columbe aliter ⁊ aliter verſo axparʒ a⸗ lius ⁊ alius coloꝛ. Reſpondet Albertus cum Auicẽ na. ꝙ hoc eſt pꝛopter variatõem foꝛmalis in coloꝛe qdð eſt lumen. Sed dicendum eſt.ꝙ licet axpareat no⸗ bis alius ⁊ alius coloꝛ.non tamè eſt de facto alius ⁊ a lius.ſed vnus ⁊ idem.cauſat tamè aliam ⁊ aliam ſpe⸗ ciem pꝛopter diuerſam appꝛopinquatõem ad oculuzʒ Secũdum quodlibetũ. Quare eſt ꝙ aues in vna ꝑ te ale habent albedinem.⁊ in alia nigredinem. Diceè⸗ dum eſt. ꝙ hoc pꝛouenit ex diuerſitate nutrimẽti miſ ſi ad ſingulas partes in ſiccitate humiditate ⁊ calidi ta te. Reſoluitur em ab eo fumus ſuꝑfluus ex quo pen ne generant᷑ in ip̃ᷣi5 auibus.⁊ pꝛopter illam d iuerſam mixtõnem illaꝝ qualitatuʒz illi diuerſi coloꝛes ibi cau ſantur Terciũ quodlibetum. Vnde pꝛouenit colo rum diuerſitas in hoĩbus. Dicendũ.ꝙ hoc eſt ex di⸗ uerſitate complexionũ que dependet ex diuerſa com⸗ mixtione quatuoꝛ qualitatũ pꝛimaꝝ Quartuʒ qdᷣ libetum. Quare album viſum ꝑ nigrum apparet ru/ heum Dicendũ.ꝙ hoc eſt ideo.quia ſpecies nigr ⁊ ſpẽs lucidi per eandẽ lineam ꝑueniũt ad oculuʒ ⁊ mu tuo ſe impediũt.ica ꝙ vilus nõ poteſt iudicare ſine ꝑs 1 thetel lolore. 1 deſpo⸗ Atpno si mo dett tioem: lnsekn ſtumal lebila9 untau batpbe quopi⸗ lder ſchore Aium ſlouen binte ael guis fürde s 14lle hand Spinioj poen,/ geli ſophus feer in teumc Paſee Kugu wige guctes Agan Mnen se (brin pupe lem 64 florlde egl dleso lertenel imnſtria doegere ſohus ſhrlitn Meßi tnacts. Vegnne (si lbis . ige Nſeeang deſunt Ana Ktind Nansee, Crsae is leis die u wageis onsſd Sinecene e ihart Mllsl 4 ul ened i int inene ltaide mecouiti WüAung . Lum; or san i znobeg nu p en Roal M) en 004 utinääin uetulch SNM0*. buucten ubal ont 0⸗ ete di, tacan umos Patu, atsnig! hlng inn riun S ei ere ip̃m lucidum vel nigruz. ſed iudicat de medio fiut diuerſe plante. Ranc opionem repꝛobat philoſo pbus. quia ex eo deʒ cibo fiũt diuerſi ſapoꝛes p aliam ſophus quanti (MODeo:doꝛe vero ⁊ ſapoꝛe ⁊c.) In hoc ſecudo capitulo huiꝰ tractatus determiat de ſapoꝛibus.⁊ pꝛimo ſᷣm opionem antiquoꝝ. t di cit pᷣmo ſic.ꝙ iam reſtat videre de odoꝛibus ⁊ ſapoꝛi bus qui ſtꝭ paſſiones valde pꝛopique. licet nõ ſint ea dem. t quia ſapoꝛes ſtꝭ nobis manifeſtioꝛes.iõ pꝛi⸗ mo detminat de lapoꝛibus. Guſtum em habemꝰ cer tioꝛem ⁊ melioꝛeʒ q; ollaceum. Ouſtus em quidẽ tac tus eſt.modo nos habemꝰ tactum certiſſimuz. Olfa ctum aũt incertiſſimũ pꝛopter magnitudinẽ noſtri ce⸗ rebꝛi. ⁊ pꝛopt᷑ pꝛopiquitatẽ olfactus ad cerebꝛũ. Fue⸗ runt aut tres opiones de ſapoꝛibus.Pꝛima dixit ꝙ a q ia eſt ↄtentiua oim ſapoꝝ. ſed tamẽ 'm pꝑtes atho⸗ males ? inſenſibiles pꝛopter ꝑuitatè.⁊ iſti credebant ꝙ omia fiebant ſapida ab aqua. Hanc opionem repꝛo?⸗ bat philoſophꝰ dicens.ꝙ continet apartũ mendaciũ quoniã eoſdeʒ fructus per actionẽ ſolis ⁊ matruratõez vel decoctione eoꝝ ab igne videmus recipere diuerlos ſapo:es. ? ita idem humoꝛ mutatur de vno ſapoꝛe in alium ſapo: em. nomp:opt᷑ aquã quia nulla aqua ibi ſuꝑuenit. Secũda opinio fuit.ꝙ aqua eſt ſicut ſemen oim ſapoꝝ. ita ꝙ alia aqua eſt ſemẽ alterius ſapoꝛis ⁊? alia alterius. Sic ergo di cit hec opinio ꝙ ex diuerſis aquis fiunt diuerſi ſapoꝛes.licut ex diuerſis ſemibus — ⁊ aliam decoctionem.aliuʒ em̃ ſapoꝛem habet cibus quando eſt in oꝛe ⁊ quãdo eſt in ſomacho. Tercia opinio fuit. ꝙ; aqua de ſe nulluʒ habet detminatuʒz ſa⸗ poꝛem.ſed eſt naterecipermne oes ſa poꝛes a calido a⸗ ente ſcilicʒ ab igne. anc opionem concedit philo⸗ lopl! ntũ ad hoc ꝙ dicit ſapoꝛes fieri diuerſi⸗ ficart ſm diuerſas paſſiones humidi aquei.Sed ne/⸗ gat eam quantũ ad hoc ꝙ dicit ſapoꝛes fieri ꝑ ſolam paſſio neʒ aque ſimplicis ab igne Ideo contra hoc ſic arguit. Aqua eſt oim liquoꝝ ſubtiliſſima iniin ꝙ abigne per calefactionẽ non ingroſſatur. ſed ceteri li⸗ quo:es ingrolſantur. modo omia ſapida requirũt ali⸗ quam groſſictem. ergo ad ſapoꝛ em non ſufficit paſſio qaaue abigne. Et ſi arguatur. quia oleum elſt ſubti lius aque -nam oleum ſuꝑnatat aque ranq; leuius ⁊? ſubtilius. item oleum eſt magis extẽſibile. SZi em ſu⸗ pi:a pannũ extend atur modicuz olei fiet magna macu la ⁊ magna extenſio.ſic aũt non fit maana exteſio aque Ald pꝛimüũ reſpondet. q oleum fit per actioneʒ ige⸗ nis. ideo ab igne virtualiter retinet quandã leuitate,ʒ 2 caliditatem. Et iteꝝ humiditas olei non eſt humi ððõ ditas qquea ſʒ aerea. redacta tamẽ ad groſſiciẽ pꝛop⸗ ter terreſtreitatẽ ſibi ↄmixram. Vnde ⁊ ligna licz ſint terreſtria tamẽ ſuꝑnatent aque pꝛopt᷑ ſuos poꝛos coꝛ⸗ poꝛe aereo plenos Sed de exrenſione reſpõdet philo⸗ — ſophus ꝙ oleum nᷓ magis exrtenditur q́; aqua ratõne — ſubtilitatis.ſed potius rõ tenaces. WK UDMUMUD— Aparet autem ꝛ.) In hac aũt ſecũda parte detarmiat philoſodhꝰ de generatõne ſapoꝝ. At dicit pꝛimo/ꝙ ſieut in fruch tibus inueniutur diuerſi ſapoꝛes.ita ⁊ in diuerſis par tibus terre. O(t oł hoc dicũt multi antiqui.ꝙ aqua perigenee ris illud qð eſt dulce ⁊ relinquit ſallum.ita etianncg loꝛ aialium pꝛopter nutritõnem attrahit ſibi dulce ? ne fiſcoſitat Oleum em̃ eſt valde fiſcoſuzʒ.ideo habet partes multum ad iuicem isittee perfectã di geſtionem traberetur ad membꝛa niſi re 7 5 non habet ſapoꝛem ex ſe.ſed accipit ipm a terra ꝑ quã tranlit.ita ꝙ qualẽcunc; ſapoꝛ em habet terta.talem eriam habet aqua que per eam tranſit.2 hoc ſatis pa tet de aquis ſalſis. Sal em eſt quedaʒ ſpecies terre de qua decolatur aqua accipiens amaritudinẽ ab ea.ſie ergo a terra fit humoꝛ ſapidus. Mo dus aut per quẽ terra facit ſapoꝛes eſt iſta cum ſapo: eſt in bumido tꝗ quã in ſubiecto pꝛopo tũc opoꝛtet illud humiduʒ eſſe Palſin ſum. Pallio autez prope ſumpfd non elt nili a con trari o.Contrariu vero humidi eſt ſiccuʒ ⁊ nõ caliduʒ Tdes ãd generatoneʒ ſapo:is opoꝛtet humiduʒ patt a o licet ſint duo elemẽta ſicca naruraliter ſcilicʒ igmis ? terra-tamẽe ignis nõ eſt pꝛimo ſiccus ſed calidus Terra autez eſt pmo lſicca ſicut patuit in iib:o — — E gis pꝛope natu eſt pati a terta c;ab igne. palſſionem fiũt ſapoꝛes.fit em ſapoꝛ ex eo ꝙꝓ humiduʒ patitur aliquãdo a ſicco terreſtri ſibi ↄmixto cui etiã coꝗ lrcalidum. tautian Randgt- eſi de eleme de tis Tiuis qualitatibꝰideo dicit de eis Zignie gqua * terra nõ agunt in ſe innicem 'm ꝙ illuc eſt ig nis. 2 il lud eſt ſedlin ſuas qualifates. Et fm ꝙ illud ẽ calidum ⁊ aliud frigidum. vel m ꝙ illud eſt ſiccum 2 aliud bumiduz. Wnckeſit nis eſlet frigidus ipᷣe fri gefaceret Oäxquo infert. & icut illi (qui lauant colo res vel lapoꝛes ĩ humido) faciũt illud pumidũ habe re ſimiles coloꝛes vel ſapoꝛes.ita aqua colata per ter⸗ ram id eſt cõmixta terre accipit ab ea diu erſos ſapo res. (t hec eſt ⁊c.) Inh ac tercia parte infert philoſophꝰ diffinitio nem ſapoꝛis que eſt iſta. Sapoꝛ eſt paſſio facta a ſicco terreſtri in humido mediãte calido alteratiuo guſtus de potentia ad actum Elleimã parté pꝛobat ſic. quia hec eſt na tura ſenſuum ⁊ ſenſibilium ꝙ ipm ſenſibile reducit ſenſum de potentia ad actum alterando ipᷣm. MNam ſenſus ſentit intus ſulſcipiendo ⁊ nõ extra mittẽ do. Pꝛimã partem dekinitõms declarat dicens. ꝗ pas ſio que dicitur ſapoꝛ vel pꝛiuatio ſapoꝛis id eſt ſapoꝛ dulcis amarus nõ habet ſiccuʒ ſine humido. nec hu midum ſine ſicco. Caula eſt. quia ſapoꝛes ↄueniũt coꝛ poribus inquãtũ per ea nutriutur viuentia.viuentia auit non nutriũtur ex ſimplici ſicco nec ex ſimplici hu mido.ſed ex his mixto. VInde omia viuenti a nutriũ tur dulci vel ſimplici vel ↄmixto alteri. dulce autẽ exi git ſimul humidũ ⁊ ſiccum. Et quia philoſophꝰ di cit ꝙ om̃ia viuentia nutriutur dulci.ideo hoc decla metheoꝛoꝝ. ꝙ caloꝛ ſolis attrahit leuat ab aqua ma linquit ſalſum.ita etiam ca rat per quandã ſimilitudint. ictũ eſt em̃ in libꝛo ſubtile. BGroſſum autẽ ? ſalſuz reliquit. ſic ergo aialia duleci nutrinũtur Et ſi aliquis quereret. quare ergo ĩ cibarijs noſtris aponimus ſapoꝛes ſalſos ⁊ acetoſos cum ſolo dulci nutriamur. Reſpondet ohilo ſoph⸗ *%½ illi ſapoꝛes nõ apponũtur ibi tanc; nutritiut. ſed ad y ꝛoſunt quia purum dulce ẽnimis nurritiuũ. Ita an etiã dul pꝛimeret᷑ per ſapoꝛes ſalſos acetoſos. Item etia d 8 eſt nimis ſuynatatm.i deo expedit ei miſ. ceri aliq̊o ſapoꝛes denſioꝛes vt ad pꝛofundũ ſto machi faciat de . tiuu. Et quia illi ſapoꝛes pꝛoſunt cendere dulce nutritiuũ.Et quia illi af Oe nature. ideo natura inſtituit & mixtio ur ſabe ſit delectabilis lingue 2 magis q;ᷓ purum dulce. In hac quarta par te determiat philoſophꝰ de multitudine ſapoꝝ.⁊ oñ dit pꝛimo vñ generent᷑ medij coloꝛes dicẽs.ꝙ ſicꝭ me⸗ dij coloꝛes ex albi ⁊ nigri cõmixtione generant᷑.ita me Dij ſapoꝛes generantur ex cõmixtione dulcis ⁊ amari ſim hunc modũ naʒ quarũdã qualitarũ pꝛopoꝛtõnes ſt? cõmenſurabiles.⁊ 'm naturaʒ bene ꝓpo:tionatas oꝛgano guſtus ⁊ ille faciũt ſapoꝛes guſtui delcbiles. Alij vero ſapoꝛes fiũt ſᷣm qlitates ꝓpoꝛtõnatas diſcõ ueniẽtes oꝛgano guſtus.⁊ tales ſtꝭ guſtui triſtabiles. Bbecies aũt ſapoꝝ ſunt ſeptem.ſeʒ pinguis qui eſt pꝛopiquius ſapoꝛi dulci.⁊ ſallus amaro.Sʒ medij ſe poꝛes ſtꝭ ponticus ſtipcicus ⁊ acetoſus ſiue acutus.fe re em̃ tot ſpẽs ſapoꝛis ſtꝭ quot coloꝛis. QAt poſſunt pa rifoꝛmiter comꝑari ad extremos ſapoꝛes.ſicut medij ad extremos coloꝛes. Sicut em̃ nigrum eſt puatio al bi. ita amarum eſt puatio dulcis Finaliter philoſo Phus reuertit᷑ ad repꝛobandũ dicta ODemocriti.cum dicit (democritus vero) Erat aũt pꝛimũ dem̃ eius ꝙ omia ſenſibilia ſte tangibilia. Dicebat em omia ſenti⸗ ri per imediatam ↄiũctionem eo ꝝ ad ſenſum.ſed hoc eſt falſum ſicut patuit in ſecũdo de aia.vbi dicebat ꝙq ſenſibile poſitum ſupꝛa ſenſum ⁊c. Secuũdum dem̃ antiquoꝝ erat.ꝙ ſenſibilia pꝛopᷣa reducũcur ad com/ muniga quantũ a d hoc qð eſt ſentire.quod tamẽ nõ eſt verum. imo econtra ſenſibilia ↄmunia reducũtur ad pꝛopa. Non em videtur magnitudo figura vel motꝰ niſi pꝛout ſtꝭ cõiuncta colo:i aut luci.⁊ ſic iſti antiqui reducebant ſapoꝛes ad figuras ſcʒ ad acutuʒ ꝛ obtu ſum que ſty ſoecies figure.led ẽ equocatio quado iſtis nomibus acutuʒ ⁊ obtuſum vrimur p:o ſapoꝛibus ⁊ ſiguris Arguit aũt contra eos philoſoph pꝛimo ſie Si ſapoꝛes deberent reduci ad figuras.ſequeret᷑ ꝙ vi ſus deberet diſcernere ſapoꝛes. qa viſus diſcernit mag mtud ines ⁊ figuras. hoc aũt eſt falſum. quia obiectũ Vnius ſenſus exterioꝛis nõ percipit᷑ ab alio ſenſu.quo⸗ niam ille ſte potentie diſꝑate.⁊ ideo habent obiecta diſ parata Secũdo ſic. coloꝛes ⁊ ſapoꝛes ſoni ⁊ odoꝛes hbeabent ad ĩuicem ↄtrarietates.non aũt figure. Tercio ſic. infinite ſte figure ſᷣm ſpeciem.nõ autem infiniti ſtꝭ coloꝛes vel ſapoꝛes.igitur ⁊c. Sic ergo pa⸗ tet defectus antiquoꝝ circa detmiationem ſapoꝛis Citca huc textum ſunt quatuoꝛ dubia Quomoõ debet intelligi definitio ſapoꝛis. in qua di⸗ citur Sapoꝛ eſt paſſo humidi facta a ſicco alteratiua guſtus de pona ad actum. Dicendũ eſt.ꝙ ſapoꝛ eſt paſſio id eſt qualitas quedaʒ inferens paſſionem que ſubiectiua in humido ⁊ cauſat᷑ a ſicco terreſtri paſ⸗ ſo a calido que alterat guſtum de potẽtia ad actum. Paſſio ponitur loco generis humidũ autem eſt ſubie tum eius. Siccũ vero terreſtre cauſa efficiens pꝛopin⸗ qua. Calidum aũt cauſa efficiens remota. Dicit᷑ au tem (alteraciua) ⁊ nõ moriua. ad denotandũ ꝙ auſta tio non fit ꝑ motum localem ſiue deflu Nonẽ paruoꝝ coꝛꝑm exeũtiuʒ a ſenſibili vſq; ad ſenſuz. Et circa hoc ſt/ quatuoꝛquodiibera. Mimũ.quare fructꝰ an te maturatõem ſt cõiter ſtiptici vel aceræſi vel inſipi⸗ di. lmẽ per lapſum tepoꝛis efficiutur dulces Di cendũ.qꝙ hoceſt ides.quia humtditas fructus nõ ſatꝭ eſt digeſta ad huc a caliditate.⁊ ideo remanẽt ſapoꝛes geniti a frigid itate.ſed ꝑ lapſum teẽpoꝛis calo: digerit illam hum ditate Secũdum qdᷣlibetuʒ Quare tẽ poꝛibus frigidis ⁊ in regionibus frigidis pꝛeſtãt vi⸗ na amarioꝛa. ꝙ; in regionibꝰ que ſiꝭ verſus ſolẽ Dicẽ dum eſt ꝑ eandem cãm CTerciũ quodlibetũ.quare fructꝰ iuuenũ plantaꝝ ſtꝭ ſapoꝛis magis diſcõueniẽ⸗ tis qᷓ; fructus arboꝛuʒ antiquaꝝ. Dicendũ ꝙ hoc eſt ideo.quia in arboꝛibꝛ iuuenib ſunt multe humidita⸗ tes indigeſte pꝛopt᷑ earum teneritatẽ.ideo fructus con ſimilem huiditatem capiũt.⁊ tales humiditates indi geſte cauſant ſapoꝛem diſcõueniente. Sed in plantis antiquis talis humiditas eſt mag digeſta pꝛopt᷑ pꝛo ceſſum tẽpoꝛis tam a caloꝛe ↄtinentis qᷓ; a caloꝛe pꝛo⸗ pꝛio plante.ideo in eoꝝ fructib, ſapoꝛ eſt magis coue⸗ niens ? dulcis. Quartum quodlibetũ.quare frue tus plantaꝝ ſiccarum in locis declinãtibus ad ſicci⸗ tatem ⁊ caliditatem ſtꝭ melioꝛis ſapoꝛis illis qui crei⸗ cunt in locis qquoſis ⁊ frigidis. Dicendum. ꝙ hoc eſt pꝛopt:᷑ loci huĩ ditatem.ſicut em̃ locus eſt muitum humidus. ita ⁊ fructus. non em poteſt humiglitas be⸗ ne digeri a caloꝛe naturali fructi ⁊ a caloꝛe loci.ſed ĩ locis ſiccis talis humiditas bñ digeritu Secuũduʒ dubium. Itrum dulcedo ? amaritus⸗ s ſint ſapoꝛ es extremi. Dicenduz eſt. ꝙ attendendo ſapoꝛes ex parte qualitatũ pꝛimaꝝ ſic dulce tenet gra dum mediuʒ inter amaꝝ ⁊ ſlalſum ex vna parte.⁊ põ ticum ſiue ſtipticum ex alia parte. Sed quãtum ad digeſtionem nutrimẽti boni vel mali dulcedo ⁊ ama⸗ ritudo ſtꝭ ſapoꝛes extremi cum nutrimẽtum maxime cõueniens debeat eſſe dulce. ⁊ nurrgnẽtum maxime re pugnans amaꝝ. t circa hoc ſtꝭ quatuoꝛ quodlibes⸗ ta Pꝛimũ.quare ſudoꝛ eſt ſallus. Dicitur ꝙ hoc ẽ ideo.quia dulce quod eſt in nutrimẽto eſt aereũ ⁊ coꝝn uertitur in coꝛpus.illud aũt quod relinquit᷑ non con⸗ uerſum ceſt quodãmodo indigeſtum ⁊ terreſtre com/ mixtum aquoſitati. illud cauſat ſapoꝛem ſalſum. 2 ideo ſu doꝛ eſt ſalſus. Et ſimiliter dicendum eſt de vꝛi na ⁊ ſupfluitate coꝛpis acuta Secũdum quodlibe tu m. Quare ſoꝛdes exiſtẽtes in auribus ſt amare. Oicendum ꝙ hmõi ſoꝛtes ſe habent ſicut ſudoꝛ putri dus. putridum aũt eſt ſalſum.⁊ poſtea ꝑ conſũptionez huiditatis aque efficitur amaꝑ. Tercium qolibe tum. Quare conſueti comedere venenũ non monitur Fertur em de quadaʒ puella ab alexandꝛo magno ve neno nutrita que ſuis amplexiby homies interfetit. ODicendum eſt. ꝙ pꝛopter magnam conſuetudinẽ coꝛ pus ⁊ oꝛganũ in talibus cõuertũtur in natu ram vene ni. inde eſt ꝙ ea (que nobis ſtꝭ nutrimẽta) ſt eis vene noſa. Quartum qolibetuʒ. Quare fetida comeſta non fetent. Dicenduʒ ꝙ quia oꝛganũ olfactus 2 gu ſtus vapoꝛibus ⁊ illis huiĩditatibus repletur in tim ꝙ nõ poreſt directe ꝑcipere fetoꝛem. Terciũ dubium. Vtrum pᷣciſum ſubiectũ ſapoꝛis ſit humiditas. Dicendũ ꝙ ſic.quia nullũ ſiccum in quãtuʒ h mõi ꝑcipitur abauditu Et ſiłr om̃e hñs ſa „ poꝛẽ in actuẽ mixtũ ex huido ⁊ ſapoꝛe terreſtri.Et cir ca hoc ſte quatuoꝛ qdᷣlibeta Pꝛimũ. quare aĩalia ſie ca melius ⁊ citius impigucſcũt qᷓ; aialia nõ ſicca.Di cendũ eſt qꝛ in talibi aialibꝰ ſiccis poña vegetatia nã eſt ita oceupata circa multa. iõ ſ mellꝰ digeree. 2 m ne i iaiit ſengun udmn Glenens idleslc ſodell ſcteanunn iachuis litamen glt Aumneliagtl ir ubtlioꝛ umeſtqun nebsciuspe periotesne ginac dil hſubſtunti⸗ Noleni ci PBrumine ſaſdennar Ddemta dur, memarns scumnp Kalimen nscd elceden wenoper Momen nnio. Al beytalim ogenum. ſtus crtt Diſtingulen nimnaubus don naturec Uncuehabent Asaſagen ſunducrein Mnonhade (haentienei. (deemin unsz in ddia Nerstionisd rſuref Rſuigewne Ngtone eqlſht oCnckhſſe Contenrurte ceneratu mchndige nieko (chmmlun „AUnſtenn Malnt dumnli erareſe ſleſpcte ankaon ſ eriͤt tüſhech ladeget Ant Müyg igan Wteni lobech midtn Wuduscn Amsncl nns Anhte iclhem gsdͦeg cunſ das i wimen gnalech NAumeg nnts rgodlbe urglei kamri t utnonde anchecen wonſalont lumckdef aniſencg Ginn Nucncinih Grutin 14 Gtt a NRNN Nilens aumis joͤebieſt n. Ga itliſe⸗ ͦca mauß mut Areſtotelis zus melloꝛe facere dlgeſtton? Seom are plaätenon hñt guſiũ ⁊ tactũ ſicꝭ aialia cuʒ tñ habeãt nutrimẽtuʒ Dicendum eſt ꝙ qꝛ plante non mouentur ad pꝛoſe⸗ quendum nucrimentum cõueniens et fugiendum diſ Ccouemens ſʒ habent nutrimentuʒ ſibi iũctũ qð ſumũt rIa non dedit plãtis morum localem cum tamen poſ⸗ ſint coꝛrumpi per excellens tangibile Ddðm ꝙ hoc eſt quia q;uis plante coꝛrumpantur ab excellenti tangibi li tamen citius reſiſtunt tali tangibili et potius q; a⸗ nimalia qꝛ latitudo cõplerionis animalium eſt mino: tuum eſt quare eſt ꝙ animalia ligata et nutnta in tene⸗ bꝛis citius pigueſcunt.Dico ꝙ cauſa eſt qꝛ cuʒ ſenſus exterioꝛes non ſunt impediti natura ſe conuertit ad in terioꝛa et diligent ius digerit et conuertit nutrimentũ in ſubſtantiam aliti et inde eſt etiaz q homines ſomp nalenti citius pigueſcunt. Quartum dubium eſt R Vltrum in omnibus animalibus ſenſus guſtus ſit e7 ſuſdem nature Dõoͤm eſt ꝙ quedaʒ ſunt animalia hba hbentia nutrimentum coniunctum ſicut embꝛio in ven tre matris et illud alimentum eſt narturaliter conueni ens cum per potentiam̃ guſtatiuam matris ſeꝑatum etſt alimentum diſconueniens et reſeruatum conneni⸗ ens ad nutritioneʒ ipſius matris et ipſius em bꝛionis et ideo embꝛio non indiger tali virtuti diſcernente ali mmDento per quod nutritur in ventre marris habet tamẽ tale oꝛganum quo vtitur poſtq; exiuit venrrem ma⸗ rris. Wlia ſunt animalia affixa terre que etiam ha⸗ bent alimentum coniunctum ſʒ non vierur habent oꝛganum guſtus di inctum ab oꝛgano tactus et gu/ ſtus eoꝛum eſt extenaus per totum coꝛpus ec foꝛte non diſtinguitur a tactu. Similiter poſſet dici de plu ribꝰ gAnimalibus imperfectis ꝙ non haberent guſtuʒ eiuſ dem nature cum guſtu noſtro.ſʒ ſola ammalia perfec ta que habent ſubtilioꝛem et melioꝛem conpilexionem alijs a ſagicitate nature ceperũt vltra ſenſuʒ tactꝰ ſen ſum diſcretiuuʒ ſapoꝛum. Im perfecta vero anima⸗ lia non habent niſi ſenſuʒ diſcretiñ conueniento a dil conuenienti. M.ð „ In hoc qua rto capitu. lo determinat de odoꝛibus Et diuiditur in quatuoꝛ partes. In pꝛima determinat de odoꝛibus oſtenden do qũo et vnde generantur.et pꝛimo ponit modum ge nerationis dicens ꝙ ſicut pꝛius dicebatur ſapoꝛ et o⸗ doꝛ ſunt paſſiones ſibi inuicem pꝛopinque vtrũq; eniʒ in ſui generatione requirit mixtionem humidi et ſicci et digeſtio nem illoꝛuʒ ſuper caloꝛeʒ. Sʒ differunt in he' c qꝛ lapoꝛ eſt paſſio humidi paſſi a ſicco terreſtri et odoꝛ eſt paſſio ſicci paſſi a humido et quaſi ſemꝑ con cxomitantur ſenſum ſapoꝛ: et odoꝛ. Ax iſto patet ꝙ o⸗ daoꝛ generatur per hoc ꝙ ſiccuʒ terreſtre patitur ab hu micdso et digeriur cum ipſo.et poſt iſtam generatõem ſapoꝛis et odoꝛis ſequitur multiplicatio per hoc ꝙ eu⸗ chimum lauarur in aere vel in aqua et per hunc mo⸗ mos enim in greco eſt humoꝛ in latino. Aſt autẽ mo per agerée ſicut et coloꝛes. differenter tamen qꝛ coloꝛes ſiue ſpecies coloꝛis multiplicantur per aquam et ae⸗ dum fit aqua odoꝛifera et etiam aer. Uocatur autez vel congelatio hebetat vel E ſapoꝛ fit in comirto exſ quantum ſiccum euchimũ eſt lauabile in aere vel in aqua. Oautem talis multiplicatio fiat in aqua oſtẽ dit qꝛ piſces non reſpirantes aerem odoꝛant in aqua in qua tamen non eſt aer.qꝛ aer ſemper natus eſt ſuper natare aque. Qx quo infertur diffinitio odoꝛis que eſt iſta.Odoꝛ eſt naturai euchimi ſieci cum humido OQęautem odoꝛ ſit natura euchimi et cetera declarat dupliciter Pꝛimo inducendo in ommibus odoꝛibus Nam quatuoꝛ elementa non ſunt odoꝛabilia niſi ali⸗ quid eis cõmiſceatur et hoc ideo qꝛ in eis non inueni tur euchimus.i.cõmixtõ ſiue digeſtio ſicci cum humi do imo in non eeuz eſt ſimplex ſiccitas vel ſim plex humiditas. M are tamen habet odoꝛeʒ pꝛoptex terreſtreiratem et ſalledinem ei admixtum. ſimiliter ſal eſt magis odoꝛabile qᷓ; vitrũ quia magis habet de euchimo. in vitro autem eſt magis de humido con⸗ ſumpto. Similiter ſunt quedam adoꝛabilia que ap parent valde ſicca que tamen non ſunt perfecte ſicea ſicut ſunt multa genera odoꝛabilius ꝙ autem ipſa nõ ſint perfecte ſicca patet.qꝛ ab ipſis effluit olium.ideo in ipſis erat humidum ſicco terreſtri admixtum. St militer lapides vt in pluribus non ſunt odoꝛabiles et etiam aliqua ligna q? achimi ſunt.id eſt ſine humoꝛe Similiter metalla ſunt ino doꝛabilia ſicut aurum eo ꝙ eſt achimuzʒ. Es vero et ferrũ ſunt odoꝛa bilia quia igni apponuntur. Argentum vero et ſtannum ſi? ma gis odoꝛabilia auro et minus ferro et gere qꝛ humidũ in eis eſt magis aquaticum. Pꝛedictam autem diffi nitionem declarat philolophus repꝛobando opinio⸗ nes antiquoꝛum aliter dicentium Quidam enim op: na nt᷑ ꝙ opoꝛteret odoꝛẽ eſſe fumũ ſeu exalatõem pꝛop ter quod dicebat eraclitus.ſi omnia eſſent fumus na res omnia diſcernerent. Mlij vero dicebant odoꝛem eſſe euapoꝛationem ponentes differentiam inter exala tionem et euapoꝛationem eo ꝙ euapoꝛatio eſt ab a⸗ qua. exala tio vero a terra vel a coꝛpoꝛib terreis Has opiniones repꝛobat philo ſophus. Et pꝛimo pꝛobat ꝙ odoꝛ non eſt euapoꝛatio.Quoniã euapoꝛatio pꝛopꝛie eſt aqua que de ſe non eſt odoꝛifera ideo vapo: non ha bet odoꝛem niſi aliquid ſibi commiſcestur. Secun⸗ do p:obat ꝙ o doꝛ non eſt exalatio. qꝛ exalatio ſtatim ab aqua co:rumpitur vel exalatõ aſcendit ſupꝛa aquã et ideo in ea ſunt odoꝛes ⁊ multiplicãtur aliter piſces nõ odoꝛarẽt. Itẽ ponere ꝙ odoꝛ ⁊ multiplicatõ odorę non ſit fumalis euapoꝛatio eſt ponere ꝙ ſenſatõ ſoluʒ fit ꝑ defluxum coꝛꝑaleʒ a coꝛpoꝛe lenſibili hoc aũt pᷣus reputatuʒ eſt incõueniẽs igit᷑. Oxiſtaꝝ opinionũ re pꝛobatõne infert phᷣus ꝓpolitum ſuuʒ ſcʒ q odoꝛ eſt in euchimo et fit in gere vel in aqua.Tertio pꝛobat phs/ lam ſuppoſitõeʒ ſuã ꝑ affinitateʒ ſapoꝛuʒ ad odoꝛes tãtaʒ enim hũt affinitatem ꝙ nũqᷓ; vel raro ſine ſeinuiceʒ in ueniunt᷑ Cõmuniter eni qͥ ſunt boni ſopo:is ſunt etiazZ5we boni odoꝛis et que ſunt mali ſapoꝛis ſunt etiam mali odo:is.ideo ſpẽs odoꝛis noĩia ntur pꝛopoꝛtionalit᷑ ſx m ſapoꝛis q; odoꝛis a⸗ ciebus ſapo ꝛis Hicunt᷑ enim tam ſape liqui acetoſi aliq dulces aliqͥ acuti aliq pontiei Odo res etiã pꝛopoꝛtionant᷑ ſaponbus amaꝛis. i qa ſicut uſtu grauat ſapor amqrus ſicolfactuz grauat odot etidus. Hahent eti ã aliã affinitatem aꝛ ſicut frigus exterminat odoꝛes ita ſapo res ſz coloꝛes cõmouet et generat. Ex quibus ſequi erlcsbumdo. Queſtiones DIohbac ſecunda parte determinat philoſophus de ſpecieb odoꝛis. di cens ꝙ odoꝛum due ſunt ſpecies. pꝛime et gñales vna eſt odoꝛũ hñtiũ delectabile vel triſtabile 'm ſopoꝛes hoc eſt aliqui odoꝛes ſunt delectabiles vel triſtabiles pꝛopter ſapoꝛes qui eos concomittantur et non pter ſe ſicut odoꝛes carniuʒ. vnde ſit tales odoꝛes non ſint pꝛopter ſe delectabiles ſʒ ſolum qꝛ ſunt repñtatiui eon benſenrs nutrimenti.ſic declarat phᷣs qꝛ tales odo⸗ res ſunt delectabiles eſurientibus non autem ſatura tis imo ſunt eis abhominabiles: lia eſt ſpecies odo rum que ex ſe habet delectabile vel triſtabile et nõ ra⸗ tione ſapoꝛis. rales enim odoꝛes ſtꝭ ex ſe delecrabiles ſicut ſunt odoꝛes floꝛum vel multoꝝ aromatum odo rem enim roſe vel viole non volumus ratione ſapoꝛis nec tales appetimus pꝛopter eſcam qꝛ non ſunt declec⸗ cabilis ſapoꝛis. Poſtea remouet phus vnũ dubiũ cuʒ dicit (qꝛ auteʒ) dicens videmus enĩ multos coquos in ſuis cibarijs admiſcere aromata quod non eſſet ni ſi talia facerent ad eſcam et ſapoꝛem igitur. d hoc reſpondet phęloſophus ꝙ illi odoꝛes non aꝓponũtur in illis cibarijs qꝛ ↄferunt ad eſcam vel ſapoꝛem. vn⸗ de dicit tettus. ꝙ empedocles vituꝑans trabitiũ diꝰ cit qũ lentem decoquis nõ infundas mirion ſʒ qꝛ illi coci nituntur delectare non ſolum vnũ ſenſum ſʒ plu⸗ res iõ illi doꝛes ſunt m ſe delectabiles ſenſui olfactꝰ Pꝛedictos autem odoꝛes cõparat phᷣus adinuicẽ.di⸗ cens ꝙ odo:es ſm ſe delecrabiles vel triſtabiles ſunt pꝛopꝛij ho minibus. Alij autem qui ſequuntur ſapo⸗ res ſunt cõuenientes hom inib ⁊ bꝛutis qꝛ per iſtos o⸗ doꝛes diſcermint᷑ ſapoꝛes et nõ per alios. vnde odo?ꝛ es floꝛum et aromatum qui ſunt hominibus delectabi⸗ les non ſunt vtiles b: utis nec etiam ſunt eis delecta biles. Oc(e ideo non videmus bꝛuta ſentire floꝛes. et huiuſmo di aromata ſʒ tales ſunt pꝛopꝛij Pominibus ſu ter paſſibiles habent palpebꝛas ad cooꝑiendum ocu⸗ los ne ledantur ab extrinſeco et non poſſunt videre ni ¶ (uius cauſaʒ aſſignat philoſophus q: huiuſmodi odoꝛes conſerunt ad ſanitatem capitis hominis non ãt conferunt hoc alijs animalibus.qꝛ ergo conferunt hominibus et non bꝛutis natura oꝛdinauit ꝙ eẽnt ho minibus delectabiles et non bꝛutis. Oautem confe⸗ runt hominibus et non bꝛutis cauſa eſt qꝛ homo ĩireſ⸗ pectu ſui coꝛꝑis habet valdemagnum cerebꝛum qd eſt humidum et frigidum illi autem odoꝛes habent gquãdam vim calefactiuam ⁊ deſiccatiuam. ideo frigi ditatem ? humiditatem cerebꝛi obtꝑant et pꝛeſeruãt nos a quibuſdam infirmibus capitis pꝛouenientib eyr frigid itate et hũiditate ſicut ſunt infirmitates reu/ matici. Alia vero animalia non indigent tali mitiga⸗ toõne eo ꝙ non habent magnum cerebꝛuʒ in oꝛdine ad ſua coꝛpoꝛa ſicut homo nec habent in venis capitꝭ ita ſubtilem ſanguinem ⁊ ita facile infrigiditalẽ ſicut ho n hac tercia parte declarat p Hus mo dum olfaciendi dicens. ꝙ homines et animalia mul⸗ tum ſanguinem habentia.i.animalia reſpirantia odo rant per reſpirationeʒ. vnde vt dicit p hus natura oꝛ dinauit reſpirationeʒ ad duo pᷣmo ⁊ pꝛincipaliter ad thoꝛac refrigeriuʒ ad pectoꝛis refrigerium vel coꝛdis Secundo oꝛdinauit reſpirationem ad olfaciendum. nam attra hendo odoꝛeʒ per nares aſcendit odoꝛ vel ſpecies odoꝛis ad cerebꝛuʒ non enim ſolum homines delectant in odoꝛibus facientibo ad cibum ſʒ etiam in de ſenſato alijs vt dictum eſt. bꝛuta vero per reſpiratõem ſentiũt odoꝛes facientes ad nutrimẽtuʒ. Et videtur areſtote les innuere ꝙ bꝛuta nõ percipiunt alios odo:es qꝛ nõ ſunt eis vtiles ideo natura in cis fruſtra oꝛdinaſſet ſen ſitiuũ illoꝛum odoꝛum. Verũu eſt tamen ꝙ multi di⸗ cunt ꝙ bꝛuta bene ſentiũt tales odoꝛes.ſʒ non vniuer ſaliter ſentire qꝛ nec pꝛoſequũtur eos nec fuglunt eos qꝛ non ſunt eis delectabiles aut triſtabiies. auteʒ ſentiunt per tales odoꝛes declaret ꝑ tale ſignum qꝛ ca nes venatici tranſeuntes per herbas ſpinoſas floꝛetes cõmuniter amittũt veſtigia animalis quod pꝛoſequũ tur.ſʒ hoc videtur eſſe pꝛopter exceſſus illoꝛum floꝛũ odoꝛis igit᷑ ſiue bꝛuta ſentiant illos floꝛes ſiue non di cuntur tñ pꝛopꝛij hominibus in inferendo delectatio⸗ nem vel triſtitiã. Secundo declarat p h̊s modum ſen ciendi odoꝛes in aialibus non reſpirantibus dicens. ꝙ multa animalia non reſpirantia ſentiunt odoꝛẽ naʒ pilſces non reſpirãt ſimiliter apes mulce et foꝛmice nõ reſpirant et tamẽ talia animalia ſentiunt odoꝛẽ quod patet ex hoc quia a longe pꝛoſequuntur nutrimentum non viſum quod alimentum nõ poſſitpercipi niſi pex odoꝛem ergo talia animalia ſentiunt odoꝛem. Deinde cum ( dicit ꝓpter qð vtiq;) Hic phᷣus mouet talem dubitõem. vtruz talia animalia habeant olfactum vel non. Et vide⸗/ tur ꝙ non qꝛ idem ſenſus debet eſſe eodem modo per⸗ ceptiuus ſui obiecti in quibuſcũq; inueniatur ille ſen ſus.ſʒ olfactus in nobis percipit ſuum obiectum reſ⸗ pirando ergo non repitur in non reſpirantibus. Iſtã dubitatõem ſoluit phus dicens. ꝙ eodem mõ quãtũ ad pꝛincipale actiuuʒ ⁊ pꝛincipale paſſiuum fit odoꝛa tio.in omnibus odoꝛibus ſcʒ peł hoc ꝙ odoꝛ immu⸗ tat oꝛganũ o lfactus ſʒ bene poteſt eẽ diuerſitas in qui buſdam extrinſice cõcurrentibus. ct eſt ſimile de vi ſu. animalia enim habentia oculos molles et facili⸗ ſi aperiendo palpebꝛas ſʒ non habentia palpebꝛas vi⸗ dent ſine illa aꝑtione. Similiter animalia reſpirãtia ha bent cooꝑculum ſuper oꝛganum olfactus ideo non poſſunt odoꝛare niſi cooꝑculum apꝑiatur et non aꝑi⸗ tur niſi per reſpirationem ideo non poſſunt odoꝛareni per reſpirationem. Alia vero animalia non ha bent tale cooꝑculum ſuper oꝛganum olfactus.ideo non in digent reſpiratione. Conſequenter mouet pus aliã dubitatioem. vtrum bꝛuta ſentiunt odoꝛes m ſe dele ctabiles vel pᷣm ſe fetidos Et videtur ꝙ nõ qꝛ non fi giunt odoꝛes fetidos. ergo illos non ſentiunt. Oppoſi tum tñ videtur qꝛ a fumis patiuntur grauedineʒz ca⸗ pitis ſicut homines. Nam ſicut homines patiuntur s fumis carhonum et ſulfuris ita etiaʒ alia animalia et hoc nõ eſſet niſi ſentirent illos fumos igitur Soluẽ do hanc dubitationem videtur philoſophus elleg e bꝛuta ſentiunt illos odoꝛes ſʒ non curant niſi de con rentibus ad guſtum vel ad eſcam̃ et ideo ſi fugiant il los fumos hoc non eſt ratione odoꝛuz. ſʒ ratione qua litatum tangibilium inillis fumis exiſtentium coꝛru ptiuarũ illoꝛum animalium. Cuius ſignũ eſt qꝛ huiui modi animalia non ita cito fugiunt illos odoꝛes ſicut homines et hoc iõ qꝛ ab illis qliratibus tangilibili bus non ita cito leduntur ſicut homines ab odoꝛibus (Deinde cũ dicit vłdetur aũt ſenſus) peod ſcnus dice um laſun naucbat⸗ gerbabety guum eſtim Gncodetl Nichanon Atetial tus cia Punedun . Augoncon lusſentaum eſt geru oownet 1Gundn tpalentuz Plcaturga menumde⸗ önanon Gomoln boſerdubt Nreswwn llod Gotosan Uenienna. Plind. dbis. P Cuidat⸗ Hituz hüͤ gumcklub ſautterran Codnod Meniens Wimnendur⸗ wüpume Goitarge dchis lisode ſemotun ſtquere Hungad le 0⁵ cum leſi feſtſuc Deriterdee Unlneg hab Getur 9 ho tumindige Recallggt mnutitr ce cumeſten kinifig Pfumelen lgenapon lans Mne hian dee. ig) tin ing . Etnie nnheN nrwrieie Reunn ndes i nwigii uumit unNen Nhcheß alnnttiͤ ls dn NN. nn uo ſbizll Efrin joͤ n i uin 15 uum Areſtotelis Mtie p hus comparat ſenſus olfactus ad alios ſeꝝ ſenſus dicens.ꝙ ſenſus olfactus eſt tanq; med ius alio rum ſenſuum.qð oñdit autoꝛitate pitagoꝛicoꝝ qͥ oĩa reducebãt ad nũeros ĩpares. At qꝛ omnis nũerus in par habet vnitatẽ mediam ⁊ numerus ſenſuuʒ exteri oꝛum eſt impar.ideo dicebant ipſum eſſe mediuʒ Se cundo declarat nam aliquid dicitut eſſe medium per ꝑticipationem extremoꝛum.ſʒ olfactus ꝑticipat cum guſtu ⁊ etiam tactu qꝛ eſt ſenſus nutrimẽti ſicut guſtꝰ tactus etiam ꝑticipat cum viſu et auditu ꝑ hoc ꝙ ſe tit ꝑ medium extraneum. DZ Lic ph̊us remo uet opiniones quoꝛũdaʒ pitagoꝛicoꝛum dicentium animalia nutriri ſenſibili⸗ bus ſenſuum. contra quã ponit phus tres rõnes. Pꝛi ma eſt. qꝛ nutrimentum debet eſſe coꝛpus mixtum ſʒ odoꝛ non eſt eoꝛpus mixtum imo eſt q̃litas coꝛꝑis mix ti. Secunda ratio nutrimentum deber eſſe groſſuʒ et coꝛpulentuzʒ. odoꝛ autem non eſt huiſmodi cũ multi⸗ plicatur ꝑ aerem ⁊ aquam igitur. Tertia ratio nutri mentum debet deſcendere ad ſtomachum. odoꝛ autẽ inq ntum oꝛdoꝛ non deſcend it ad ſtomachum ſʒ ad oꝛ ganum olfactus iuxta cerebꝛum igitur. Et qꝛ aliquis poſſet dubitare q̃re natura curauit de odoꝛiba cũ tam odoꝛes non pꝛoſunt ad nutrimentum.ideo dicit p hs ꝙ illi odoꝛes (qͥ cõſequũtur ſapoꝛes) pꝛoſunt aĩiabus qꝛ ꝑ eos animalia ↄgnoſcunt a longo a limenta ſibi cõ uenientia. Alij autem odoꝛes pꝛoſunt ad ſanitateʒ ca⸗ pitis vt dictum eſt. OCirca hunc textum ſunt quatuoꝛ dubia. 6 Pꝛimum dubium. Quid eſt ᷣmũ ſubittum o doꝛis Dom eſt ꝙ eſt ſiccũ mixtuʒ hũido digeſtum a calido. Nam nec purũ hũi dum eſt ſubiectuʒ ſicut aer vel aqua nec purum ſiccũ ſicut terra vel ignis.nec mulcum cerreſtre vel igneum qꝛ odoꝛ oꝛdinatur ad hoc vt diſcernatur nutrimẽtuʒ ↄueniens a diſcõuenienti nullum autem iſtoꝝ eſt nu⸗ trimentum cõueniens ergo. Nec etiaʒ humidum per mixtum ſicco poteſt eſſe ſubiectum odoꝛis.ergo relin⸗ quitur ꝙ ſiceum mixtum cum humido eſt ſlubiectum odoꝛis. Acx quo patet ꝙ non eſt idem ſubiectum ſapo ris ⁊ odoꝛis ſaltem pꝛopinquũ.licet ſit bene ſubiectuʒ remotum. Circa hoc ſunt quatuoꝛ qᷣlibeta. Pꝛimũ eſt quare terra exiſtens verſus oꝛientem aliq̃ter decli⸗ nans ad m eridiem eſt melioꝛis odoꝛis qᷓ;ᷓ alia ꝑs ter/ re Dðm eſt ꝙ hoc eſt ideo qꝛ illa ꝑs terre habʒ humi dum et ſiccum melius pꝛopoꝛtionata ex quo talis ter ra eſt ſuffictenter calida et humiditas iſtius terre cõ petẽter digeritur.ſic ergo fit ibi tꝑata cõmixtio ſicci cũ humido Secundum qð libetum eſt. quare aliqui ho mines habent ſudoꝛes magis fetidos qᷓ; alij. Reſpõ⸗ detur ꝙ hoc ideo eſt qꝛ materia talis odoꝛis eſt mul⸗ tum indigeſta ideo odoꝛ eſt multum fetidus. Eadeʒ de cauſa aliqua animalia magis fetent alijs.ſicut cõ⸗ muniter accidit de hoĩba taz piguis qᷓ; carnoſis. Ter cium eſt quare fetida califacta magis fetent qᷓ; ſi fue⸗ rint ĩ frigi.data. Rũdet᷑ hoc eſt.qꝛ odoꝛ multiplicatur ꝑ fumalem euapoꝛa tõem ſᷣm aliquã ꝑtem medij.ſʒ ta lis euapoꝛatio fit ꝑ caliditatem ⁊ non frigiditatẽ igit Qluartũ ẽ q̃re loca circa aſſellas ⁊ alia loca tecta (in qbifit magna ↄfricatõ) magis fetent. Dom Yhoc eſt Folio cxli. qꝛ talis locus a natura eſt deputatus ad expellẽd um *. .„ ꝑ eũ immũdicias nec in eo fit variatio aeris iõ aer ſic ↄtinue remanens eſt cauſa fetoꝛis ⁊ etiam indigeſti fu mi exeũtes ꝑ pilos qͥ creſcũt in hũidis locis Secun dum dubiũ qũo delvt intelligi diffinitio odoꝛis qua diciĩ odoꝛ eſt paſſio ſicci facta ab hũido paſio a cali⸗ do alteratiua olfactus de potentia ad actum. D ðm eſt ꝙ hoc qð dicitur paſſio eſt genus ad odoꝛeʒ ⁊ ſapo rem.ſiccuʒ aũt eſt ſubiectuʒ eius.hũidum vero cauſa ꝓpinqua.et calidum cauſa efficiens remota. Nõ poſ⸗ ſet enim hũidum agere in ſiccũ niſi paſſum eſſet a cali⸗ do. Et ꝑ hoc ꝙ dicitur alteratiuna ⁊ non motiua deno tatur ꝙ nõ oʒ odoꝛem fieri ꝑ deflu xionẽ coꝛpoꝛũ atho⸗ maliũ ad oꝛganuʒ ſicut auicenna videt ſenſiſſe ꝙ ali⸗ qua ꝑte medij fiat reſolutio coꝛpoꝛis odoꝛiferi ꝑ fuma lem euapoꝛatõem.videmus enim ad exꝑienciã odoꝛi fera vtputa poma vł pira diminui emittendo odoꝛezʒ dʒ non eſſet niſi odoꝛ multiplicaret᷑ ꝑ aliquã ꝑtem me dij cũ quadam fumali euapoꝛatõne. Videmus etiaʒ multa nõ emittere odoꝛem niſi vt calefacta vt ptʒ de thure. Circa hoc ſunt quatuoꝛ qdᷣlibeta. Pꝛimuʒ eſt quare res odoꝛifere exñtes in motu ſtꝭ magis odoꝛabi les qᷓ; ſi non mouerentur.Hðm ꝙ hoc eſt ideo qꝛ tali/ bus coꝛpoꝛibus motis ꝑ magnũ ſpaciũ aeris cauſa⸗ tur fumalis euapoꝛatio a talibus coꝛꝑibus qᷓ diſpergi tur vndiqͥq;.iõ tales res ſtꝭ magis odoꝛabiles qñ mo⸗ uentur qᷓ; quãdo non. Secundum quare tꝑe hiema⸗ li ⁊ frigido deterius odoꝛamus qᷓ; tẽpoꝛe calido Di⸗ cendum ꝙ hoc eſt ideo qꝛ tempoꝛe frigido medium redditur immobilius qᷓ; tempoꝛe calido Et etiaʒ con ſtringitur et ingroſſatur et ſic multitudo odoꝛis non eodem modo peruenit ad oꝛganuʒ olfactus nec ita be ne in tempoꝛe frigido ſicut calido et inde eſt ꝙ frigus hebetat odoꝛes et quieſcit. Tertium quodlibetũ eſt quare anhelitus ieiunantinz magis fetet qᷓ; poſt ſump tionem cibi. Dicendum ꝙ hoc eſt qꝛ venter ieiunanti⸗ um eſt multum calidus halens paucuʒ de cibo et tũc per caliditatem fit diſſolutio humiditatũ flegmatica rum ⁊ colericarum quibus fumanctibus fit fetoꝛ.in an helitu autem venter ipſoꝛum ſic magis calidus axpa⸗ ret.qꝛ tunc magis ſitiunt.modo ſitis cauſatur a cali⸗ do ſiccante humiditatem et mitigatur caloꝛ ventris et ſuffocatur fumoſitas ſic aſcendens. Quartum eſt quare vꝛina (que multũ ſtetit)plus fetet et oppoſitus eſt de ſtercoꝛe quanto diutius retinetur tanto minus fetet. Dicendum ꝙ hoc eſt ideo.quia quanto ſtercus diutius retinetur in coꝛpoꝛe tanto magis deſiccatur ꝑ fumalem euapoꝛationem.ſʒ quanto vꝛina diutius re tinetur cum ſit humida tanto plus putreſcit et ꝑ con⸗ ſequens magis fetet.vꝛina minus autem ſtercus Secundum dubium. Eltrum oꝛganum olfactus ſit de materia ignis. Dicenduʒ ꝙ oꝛganum olfactus eſt qᷓdaʒ ſubtilis cartilogo ſituata in ſũmitate naſi cir ca cerebꝛum in petfectis animalibus tectuʒ quo dam velamine.quod niſi apperiatur non poteſt fieri ſenſa⸗ tio. Opoꝛtet ergo ꝑ reſpiratõeʒ aeris diſcooꝑire oꝛga num vt recipiatur ſpecies odoꝛis in ibſum oꝛganum In piſcibus autem er alijs animalibus non reſpiran tihus non eſt tale velamen et ideo etiam odoꝛant ſine reſpiratione et inſpiratione. O(irca hoc ſunt quatuoꝛ qðᷣlibeta. Peimuʒ eſt qᷓre oꝛganũ olfactꝰ eſt iuxta cere bꝛuz ſituatũ. Dico ꝙ Hᷣ eſt io q; odoꝛ naturaliter eſt in Z Queſtiones eali do et ſicco ita ꝙ habet quandaʒ vim calefactiuã quã tꝑat frigiditate et huiditatem cerebꝛi. Scðm eſt quare habentes bo nũ olfactũ cõiter ſunt fatui. Di cendum qꝙ rauſa eſt.qꝛ oꝛganũ olfactus delvt eſſe pꝛ-o po:tionatum obiecto. Obiectum autem eius eſt coꝛ⸗ pus odoꝛiferuʒ caliduʒ et ſiceum Ad hoc autem ꝙ ſit bonus odoꝛatus requiritur etiam ꝙ oꝛganuʒ olfactꝰ ſit caliduʒ et ſiccum quodãmodo cerebꝛuʒ aũt ſitua tur iuxta tale oꝛganum qð ẽ frigidũ ⁊ humiduʒ. Si ergo odoꝛatus eſt bonus qlitates eius ſuꝑant qualita tes cerebꝛi et faciunt ipſum indiſpoſitum. cerebꝛo ãt indiſpoſito indiſponunt᷑ virtutes exterioꝛes ſine qua rum bo na diſpoſitione non eſt pꝛudentia.inde ẽ ꝙ be ne odoꝛantes cõiter non ſunt pꝛudentes. Tertium eſt quare hoĩes incuruati ſicut ſũt ſtrumoſi vł gilboſi cõ muniter habent maluʒ inhelitum. Dm ꝙ hboc eſt qꝛ in talibus locus circa pulmoneʒ non eſt rectus ꝑ quz æxit aer et tunc in illa incuruatõe manet ꝑ longũ tem pus et putreſcit et ex illo cauſant᷑ fetoꝛes. Quartũ eſt ꝗre hoĩes multũ ſimi hñt anhelitũ malũ Dðm eſt ꝙ hoc eſt pꝛopꝛium eã dem cãm. Reuma enizʒ (quod eſt purgatio cerebꝛi) nõ poreſt exire pꝛopter defectuʒ me⸗ atus et ideo putrefit ex qua putrefactõne cauſatur fe toꝛ et ita generatur. Dom eſt ꝙ in omnibus aĩiabus fetoꝛ cauſatur ex putrefactione interdum pulmonis et interdum aliaꝝ pertium vel humoꝛuʒ Tertiuz dubium. vtruʒ homo ha beat peioꝛem odoꝛatuʒ alijs gialibus. Dicenduʒzʒ eſt ꝙ licet olfactus hominis quã tuʒ eſt de ſe et etiam quantum ad perfectionem pluri⸗ unm obiectoꝛum ſit melioꝛ. oꝛganum tñ hominis tar⸗ dius et difficilius immutatur ab obiecto odoꝛis qui⸗ buſcunq; oꝛganis altoꝛum ſenſuum et hoc eſt pꝛopter Vſetate, 7 hũiditatem in oꝛgano olfactus humani Midemus enim ꝙ cetera animalia a locis multũ di⸗ ſtantibus percipiunt odoꝛes hoc autem non poſſunt homines. Pꝛimũ qdᷣlibetum eſt. quare fleumatici habent peioꝛem odoꝛem. Ddm ꝙ in ipſis mẽbꝛa ſunt frigida multum et humida frigiditas enim et humi⸗ ditas cõſequitur ↄplexionem fleumaticam et contra⸗ rietur caliditati et ſiccitati quo ſequũtur conplextio nem oꝛgani olfactus. Secundum eſt. quare canes et vultu res melius odoꝛant alijs animalibus. DHdm Gꝙ hoc eſt pꝛopter caliditatem ⁊ ſiccitatem cõplexio⸗ onis.eſt enim canis animal colericum a domineo. Et ſimiliter vultur et inde eſt etiam ꝙ homines colerici ⁊ ſicci bene odoꝛant. Tercium eſt.quare floꝛes mag ſtꝭ odoꝛiferi cadẽte pluuia Dm eſt ꝙ non ſemper cadẽ te pluuia floꝛes ſunt magis odoꝛiferi ſʒ cum illud hu midum paſſum eſt a calido ſolis ſicut tempoꝛe eſti⸗ uo. Iſta ei eſt natura odoꝛis ſicut pꝛius patuit Quar tum eſt.quare homo inter cetera animalia habet ma lſus cerebꝛum ſᷣm pꝛopoꝛtionem ſui coꝛpoꝛis. Dicen⸗ duʒz ꝙ cauſa eſt qꝛ in cerebꝛo vigent virtutes ſenſitiue ſiue animalis ſʒ inrer cetera animalia homo habet vir tutes ſenſitiuas interioꝛes melioꝛes et magis diſtinc⸗ tas cum tales in homine deſeruiant intellectui non autem ſic eſt in aliss animabus. Alia cauſa poſſet alſ⸗ ſignari qꝛ cerebꝛum tempoꝛat caliditatem coꝛdis per ælus frigiditatem mõ inter cetera animalia homo ha bet coꝛ ealidius.ergo neceſſarium fuit ipbſum habere cerebꝛum maius vt caliditas coꝛdis poſſit magis tem perari. ((Obijcit autem aliqui,, ——— In hoc ſecundo tractatu determinat philoſophus a⸗ liquas queſtiones que videbuntur in pꝛoceſſu t di uidit᷑ in tria capitula.in pꝛimo ponit talem dubitatio nem Ex quo coꝛpus omne eſt in infinitum diuiſibile. vtrũ ſimiliter qualitates ſenſibiles ſint diuiſibiles in infinitum vel non. Et arguit pꝛimo ad partem nega tiuam ſic Senſibile dicitur ex eo ꝙ poteſt mouere ſen ſum. ergo ſi ſenſibile in infinitum diuidatur opoꝛtes ꝙ ſenſus in infinitum diuidatur et per cõſequens ſen⸗ ſus eſſet infinite perfectionis quod eſt falſum. Pꝛo⸗ batur conſequentia qꝛ quanto agens eſt debilius tan to patiens eſt foꝛtius.ergo ſi ſenſibilia diuidantur in infinitum ſenſus augebitur in infinitum. Secundo ſic ſequeretur ꝙ omnis magnitudo eſſet ſenſibilis et nulla inſenſibilis pꝛopter eius ꝑuitatem. Patet conſe quentia q; nõ ſentitur qualitas ſenſibilis ſine eius ma gnitudine. ideo quantũcũq; perua qualitas ſentitur parua magnitudo ſentitur. Yn oꝓpoſitũ et ad par⸗ tem affirmatiuam arguit ſic phus qꝛ niſi ſic ſequere⸗ tur ꝙ hic inferius eſſet dabile aliquod coꝛpus quod nec eſſet calidum nec frigidũ nec graue nec leue ſʒ hoc eſt falſum Ot patet cõſequentia qꝛ coꝛpus eſt diuiſi bile in infinitumideo tandem diuiditur in qualita⸗ tes que qualitates non eſſent cum eo amplius diuiſi⸗ biles. IJdeo tandem aliqua pars coꝛpoꝛis erit ꝗᷓ nec erit caſida neq; frigida. Secundo ſequeretur ꝙ ſenſi⸗ bile eſſet cõpoſitum ex non ſenſibilibus. Tertio ſeque retur ꝙ eſſent aliqua coꝛpoꝛa que non eẽnt a nobis cog noſcibilia. Iſta conſequentia pꝛobatur ſicut pꝛobata eſt cõſequentia pꝛimi argumenti ante oppoſitum Iſtã queſtionẽ ſoluit philoſophus pꝛimo ponendo ꝙ duo bus modis poteſt ĩtelligi ꝙ qualitates ſenſibiles ſint in infinitum diuiſibilis vno modę diffinitione gener⸗ in ſuas ſpecies et ſic non ſunt diullibiles in infinitum vel diuilione totius ĩ ꝑtes integrales.et ſic tripliciter poſſemus imaginari ꝙ ſint diuiſibiles in infinitum. Pꝛimo ꝙ totum ſenſibile diuidatur ꝑ ſignatõem ꝑti um extra ſeinuicem exiſtentium factam ꝑ intelleetum alteram a reali ſeꝑatiõe ꝑtiũ earũdem et ſic coꝛpus di uidi non eſt aliud qᷓ; intellectum cognoſcere diſtincte diuerſas ꝑtes integrales Scdᷣo modo ꝙ totuʒ diuida tur ꝑ reale ʒ ſeꝑatõem ꝑtium ad inuitem ipſis ꝑtibus remanentibus. Tertio modo ꝑ realem ſepatõem ꝑtiũ a ſeinuicem vna ꝑte remanente et alia nõ.et hoc mõ quelibet ꝑs quantũcunq; ꝑua põt diuidi ⁊ quis ſue medietates nõ poſſint manere realiter ſeoꝛſum ꝑ nota bile tempus tñ vna illaꝝ iuncta cũ alijs pttbo põt re / manere ⁊ alia ſeꝑata ab illis coꝛrũperetur ſicut ſi mini ma caro iũgat᷑ cũ alia carne tũc ſi diuidat᷑i duas ꝑtes quaꝝ vna ſeꝑaretur ab alia medietate ⁊ ab alijs ꝑtib⸗ eiuſdẽ totius illa coꝛrũpunt᷑ et alia q̃ remanet cũ atiis ꝑtib nõ coꝛrũpunt᷑. His ſu ppoſitꝭ dicit᷑ pᷣmo ꝙ qlita tes ſenſibiles ſtꝭ diuibiles in ꝑtes eiuſdeʒ ꝓpoꝛtois jm pᷣmũ modũ et ſᷣm terciũ.hoc ptʒ qꝛ oĩs qlitas ſenſibi⸗ lis eſt ↄtinue extenſa ad extẽliõeʒ ſui ſubiecti.ſʒ illud qð eſt ↄtinue extenſuʒ eſt diuiſibile in infinitũ pᷣmo vł tercio mõ. Dicit᷑ ſecundo ꝙ loq̃ndo de ſecũdo modo diuiſionis totius integralis i ꝑtes integrales q̃litates ſenſibiles nõ ſunt ifinitũ diuibiles.pʒ qꝛ fieret diuiſio ĩ tales ꝑtes q̃ nõ poſſent ꝑ ſe ſeoꝛſuʒ exiſtere ⁊ ſemanere 2 B loqndo naturalit.et ita ex dictꝭ hẽtur ꝙ de ĩtẽtiõe pꝓhi eſt ꝙ qlitates non ſty ſic diuiſibiles in infinitum redm nockheb⸗ lerrchi. 6ſom pn piale odiceb Aparatm Cedekem ſoſacita Gsaper lenl med videnere odinn Kdecte madi Pmoti Pleit e foron ſonen hoſet rreg lotgn, et mor onisome hüapre ntdee Wuahre nzwan W ſnn hpore ſane holti⸗ Hipore⸗ ſblen ſſus, eles illstie leteepni Nynns lenianon om 1 odn N Mni deille lund lenſeer Mnan Gaſte⸗ Phse, ede Ahitnt Nuible lbitsin enn wgeſa Noponde guoſen, n o litsn nrn Seand⸗ nibllse Aiett einsn sſanin Kaden leen Scki nauin s dui Satäne ngiai, Lmote 1nobiseg up runzti Nco d nibag tifnm Nhlan uinm. mngel Neladhum ches M odc gis Ehs alon gl twen tilis iu ſumerwer ainhörn cutſimmn duas es bals nitin⸗ N afuu niſnn icbnecn gtns t dilid 1lenante de it nimum . Alreſtotelios ꝙ qlibʒ pars ſit ſenſibilis diſtinete et deoꝛſuz ab alijs qᷓ; viſuʒ Et arguit pᷣmo ꝙ ſic qꝛ ſonus pᷣus imutat ae rem qᷓ; auditur et odoꝛ.pᷣus ĩmutat mediũ qᷓ; olfactũ ergo viſibile.ſiłr pᷣus imutat mediuʒ qᷓ; viſum. Scðo arguit aut oꝛitate empedoclis dicentis lumẽ pᷣus ve⸗ nire ad mediuʒ qᷓ; ad terrã. Tertio arguit ſic.oĩs mo tus eſt ab aliquo in aliquid ꝑ mediuʒz.et pᷣus in vna ꝑ qᷓ; ſenſum Sʒ ad iſtã q̃ſtiõem rñdebãt antiqͥ ꝙ totus te medij qᷓ; in alia. ergo viſibile pus mouet medium ſonꝰ ſimul auditur ⁊ totus odoꝛ ſił ita ꝙ nõ pᷣus vna ꝑs qᷓ; alia. Dicit phᷣs ꝙ iſtud nõ querit queſtio/Alij vero dicebãt ꝙ illud (qð ĩ remotioꝛi ſpacio) ſentitur apparet minꝰ vel remiſſius.ita ꝙ nõ aꝓparet ita diſtĩ cte de remote ſicut de ꝓpe ꝓpter variatoeʒ medij ſʒ illð nõ facit ad ꝓpoſitũ. Non eni q̃rimus.an viſibile ma⸗ gis appareat a remotis qᷓ; a ꝓinquo.ſʒ vtrũ pᷣus mo⸗ ueat᷑ mediũ ꝑ qð vi Arpinqulores et poſtea ꝑ quod vident rem otires i bãc q̃ſtiõeʒ rñdet p hs ponen do dzam inter multiplicatõem lũis ⁊ alioꝝ ſenſibiliũ et dicit ꝙ ſonus multiplicat᷑ ꝑ. quẽdã motuʒ localẽ ae ris ⁊ iõ pᷣus tꝑe imm klat mediũ qᷓ; ſenſuʒ et vnã ꝑteʒ medij qᷓ; aliã.et ſiłr odoꝛ Sʒ lumẽ nõ multiplicatur ꝑ motũ localẽ.ſʒ miłtiplicat᷑ ꝑ ſolã pñtiã lucidi multi plicãt lumẽ ꝑ diafanũ nterponit ãt phs taleʒ qſtio neʒz vtꝝ ſit vnus et ideʒ ſonus quẽ oſtendit ꝓpinquꝰ et remotus. Ridet ꝙ eſt vnꝰ et ideʒ ſonus in numero ſʒ non eſt vna et eadeʒ ſpẽs in nũer o ſʒ alia ⁊ alia. Siłr po ſſet dici de coloꝛibꝛ ⁊ odoꝛibs. x iſtis ptʒ ꝙ nõ oʒ Irere quare ſoni ⁊ odoꝛes ſtꝭ coꝛꝑa nõ eĩ ſunt coꝛꝑa ſʒ coꝛꝑm paſſiones Ecða differẽtia eſt inter alteratõeʒ ext motũ locale. qꝛ nihil ꝓhibet qᷓntũ eſt ex ꝑte alterati onis om̃es ꝑtes ſimul alterari et hoc ſi alteratõ ſit eq̃ bñ aꝓpꝛoximata vni ſicut alteri ſicut accidit in frigi⸗ datõe aque ſʒ ꝓpter ipoſſibilitatẽ penetratõis coꝛꝑm repugnat ꝙ ꝑ motuʒ localẽ totũ ſił ꝑtrãſeat aliq̃d ſig⸗ nuʒz vel ꝑueniat ad aliqð/Ex quo videt᷑ inferre ꝙ ali qua alteratõ fit in inſtãti ⁊ nõ ſolũ alteratio ſpũalis. ſʒ etiaʒ realis q̃ fit ſm q̃licates pᷣmas. vt aliq tota aq̃ põt ſimul ↄgelari vel coagulari. Iſtud eſt terciũ capłm huiꝰ ſecũdi tractatꝰĩ quo phs ꝑtractat talẽ qſtiõem Vtꝝ aliqͥs poſſet ſił plura ſentire. Arguit ph̊s pᷣmo ꝙ nõ pᷣmittendo duas ſup poſitões. Pꝛima ſuꝓpoſitõ eſt.motꝰ maioꝛes ĩpediũt minoꝛes. Scda ſenſibile ſimplex meliꝰ ſentitur qᷓ; ſen ſibile mixtuz cuʒ alio.Iſtis ſuꝓpoſitis arguit ſic. Si ſenſus poſſet ſił plura ſentire tũc ĩmutatões eoꝝ eẽnt eq̃les vł ineqᷓles.ſi ineqᷓles tũc maioꝛ ĩpediret minoꝛẽ ſi eq̃les tũc ĩpedirent ſeinuicẽ Scðo arguit ſic.vniꝰ po tẽtie ẽ vnũ vſus et vnus finis.ergo et vniꝰ potẽtie nõ ẽ niſi vnus actus et vna operatio et ꝑ ↄſequens vna po tentia non poteſt ſimul plura ſentire.Tertio ſic.cõtra rioꝛum ↄtrarij ſunt motus ergo immutões duoꝛũ con trarioꝛũ non poſſunt ſemul eſſe in eodem ſenſu. Quar⸗ to poteſt eciaʒ ſic argui.qꝛ intellectus non poteſt ſimul plura ĩtelligere. ſenſus nõ pᷣt płra ſentire Peo ſoluti one illius queſtionis po nuntur due ↄcluſiones qua⸗ rum pꝛima eſt Plura non poſſunt ſimul ſentiri ita in tenſe et perfecte ſicut qdðᷣlibet eoꝛum per ſe hoc.pʒ per pꝛimam ratio nem philoſophi immediate poſitaʒ ad queſtionem.Secunda concluſio.contingit ſimul plu BGeiafamfen In hoc ſecũdo caplo mouet p hus iſtaʒ q̃ſtioneʒ. vtꝝ ſenſibile pus moueat mediũ ra ſentiri ab eodem ſenſu. patet qꝛ eodem ſenſu ſimnl ponimus differentiam inter album et nigrum. vet ali⸗ quando inter ſenſibilia diuerſeꝛum ſenſuum igitur. At per hoc poſſunt ſolui rationes facte in o ꝓppoſitum dicendo pꝛimo ad pꝛimam ꝗ ſolutis patet per ptimã ↄcluſionem Vel poteſt dici ꝙ ille immutationes qñ ꝑringunt ad ſenſum ſunt ſpirituales ideo non impedi unt ſeinuicem mutuo. WId ſecundum dicitur negan⸗ do ꝙ vnius potentie ſit ſolum vnus vlus mii intelli⸗ gatur in genere.AWrd aliam dicitur ꝙ licet contrarioꝝ motus reales ſunt contrarij non tamen motus ſpiri⸗ tuales. Ad aliam negatur. ꝙ intellectus intelligat ſi mul plura ſaltem per modum plurium vt als patu⸗ it. Conſequenter dicit philoſophus ꝙ ſenſus conmua nis (q̃ ſimul plura ſentimus) eſt vnus. ⁊ ſenſus exte⸗ rioꝛes ſe habent ad ipſum vt ad vnum pꝛincipum a quo habent oꝛiginem quod declarat philoſophus qꝛ diuerſe linee in circulo terminate ad circunferentiam habent vnum et idem pꝛincipium quod eſt centrum ergo ita poteſt eſſe in diuerſis ſenſibilibus onfirma tur philoſophus infert iſtam ↄcluſionem incidental? nullum indiuiſibile eſt ſenſibile. Hꝛo cuius pꝛobatio ne ſupponit philoſophus ꝙ contingit dare diſlantiaʒ in qua non ſentiremus quaãtitatem pedaleʒ et etiam contingit dare taleʒ diſtantiam qua ſentiremus. tunc potencia q indiuiſibile inter illa duo ſpacia ſi indiui? bile eſſet ſenſibile puta viſibile ſequeret ꝙ ſimul vide retur et non videret᷑ ↄnñs eſt impoſſibile igitur. Con⸗ ſequentia patet qꝛ illð ind iuiſibile eſſet in vtroq; ſpa cio ergo pꝛo quãto eſſet in ſpacio in quo poſſet fieri vi·· ſio illud viuiſibile videretur et pꝛo quã to eſſet in ſpa cio in quo non poſſet fieri viſio illud viſibile non vi⸗ deretur ergo ſimul videretur et nõ videretur quod eſt impoſſibile. Circa hunc textum ſunt quatuoꝛ dubia. ꝛimum dubium. Eltx lumen muluplicetur ꝑ medium ſine motu loca li. Rndetur pꝛimo ꝙ de facto nunqᷓ; lumen poteſt eſſe ĩ medio de no uo niſi pfuit aliqua mutatio localis coꝛ reſpõdentis lũiſi.niſi eniʒ coꝛpus luminoſuʒ ſit pꝛius diafono aliquo modo qᷓ; eſſet illũitum ipſum nunqᷓ; il iuminaretur. Dicitur vlterius ꝙ illa illuminatio fit ſucceſſiue dato etiam ꝙ coꝛpus luminoſum aſpꝛoxi⸗ maretur alicui medio in inſtanti.ptʒ qꝛ nullum agẽs natur ale poteſt agere in inſtamti ſʒ omne coꝛpus lumi noſum eſt agens finitum et limitatum ergo Et cuʒ di cit phus ꝙ ſi coꝛpus luminoſum appꝛorximaret in iſtã tilumen multiplicetur per tale medium in inſtanti. Dicendum ꝙ phus in hoc repꝛobat antiquos qui di cebant lumen eſſe coꝛpus ideo vult Elumenmouerur H in inſtanti.i.in tpe inꝑceptibili/C irca hoc ſunt quatu ſhete ſnin eſt. quare ſi vir ga ignea mouetur circulariter aꝓparet vnus circulus igneus. auſa ẽ qꝛ pꝛopter velocitatem non percipitur ibi diſcontinue et ideo iudicamus ibi eſſe circulum igneum continu⸗ um. Secundum eſt. quare ſtans in naui mota iudi⸗ cat arboꝛes ſtantes moueri et non exiſtentem ſecum in naui iudicat quieſcere. Dicendum ꝙ pꝛopter motuʒ oculoꝛum ſpecies viſibiles recepte in oculis variant ſitum in oculis ideo homo iudicat arboꝛem moue⸗ ri. Species autem recepte a locio exiſtentem in naui Queſtiones hũñt eundem ſitũ iõ iudicat ipᷣm quieſcere.Tertiũ q̃re poſtea quieſcat iudicat oma moueri circularit. Dðʒ ꝓꝙhoc eſt qꝛ ſpẽs viſibiliũ recepte in oculis adhuc mo uent et ↄtinue aliter ⁊ aliter ſe hnt Secũduʒ dubiũ Vltn ideʒ ſonus nũero recipiat᷑ in auribus multoꝛuʒ DDõm eſt ꝙ ſonus eſt vna qualitas ſenſibilis realiter 2⁊ ſubiectie exñs ĩ aere multiplicabilis realit᷑ ꝑ motuʒ localem ad certam piſtãtiam qͥ vlterius mulciplicar ſuam ſpẽm ſenſibileʒ vſq; ad aures multoꝝ Et ẽ vox eadẽ et vna q̃ audit᷑la plurib ſʒ aliã tñ et aliã ꝑtẽ ẽ ĩ in alia ⁊ alia ꝑte aeris ⁊ ᷣm aliã ⁊ aliã ſpẽm ſenſibilem recipit᷑ in alio ⁊ alio oꝛgano audientis Circa qð ſunt quatuo: qdᷣlibeta. Pꝛimũ ẽ.quare reumatici male au diunt. Dòʒ ꝙ hoc ẽꝓpter hũoꝛes eleuatos ad cerebꝛũ obſtruentes meatus lenſatõis ⁊ oꝛganũ ipſius tactus Secũdũ quare ſonus magis auditur denocte qᷓ; de die. Döðʒ ꝙ maioꝛ trãquillitas ꝓpf abſentia ſolis qᷓ de die mõ tꝑe trã quillo ſonus melius ꝑcipit᷑ lia cã eſt qꝛ in die aĩalia ſunt mag intenta circa exterioꝛa qᷓ; de nocte. ideo minus ꝑcipiũt ſonus. Tertiũ eſt quare ientes anhelituz magis audiunt q; non cõtinẽtes m ꝙ cã eſt qꝛ cũ mittimꝰ anhelitũ emittit᷑ qͥdã aer cauſans ſonũ ꝑ turbanteʒ oꝛganũ auditus. Q. uartũ eſt quare oꝛganũ auditus ↄponit᷑ ex oſſe ⁊ cartilagine et nõ ex carne Ddm ꝙ hoc eſt qꝛ caro eſt nimis flexi⸗ pilis ⁊ ſtatiʒ obſtrueret foꝛamẽ capitis ſi eſſet ex carne Si ãt eſſet ex ſola cartilogie tũc nimis cito lederet᷑ ab aliquo extrinſeco vtputa frigido Terciuz dubiuz Veyꝝ ↄtigat nos plura ſimul ſentire. DHðm ꝙ poſſi⸗ bile eſi eũdem ſenſum ↄmuneʒ ſimul ↄgnoſcere plura obiecta genere dꝛa ⁊ eundem ſeuſum ꝓpꝛiũ ſimul cog⸗ noſcere plura obiecta ſpẽ dꝛa ⁊ plura obiecta eiuſdem ſpẽi. Pꝛimũ pʒ. nam ſenſus ↄĩs põt cognoſcere albedi nez et dulcedineʒ tñ ponet dꝛam inter ea. Scðm ptʒ qꝛ viſus cognoſcit ſpẽs albedinis ⁊ nigredinis ſi equa liter pntentur viſui et etiaʒ cognoſcit duas albedines ſolo nũero dꝛñtes. Vðm vlterius ꝙ qñ ſenſus ↄnoſ/ cit plura obiecta ſub rõne ↄuniẽtie aut ſub rõne dꝛne aut ſub aliqua alia rõne cõi tũc ↄnoſcit tłia ſenſibilia vno actu ⁊ vna ſpẽ ſenſibili.pʒ qꝛ in illo cqꝗu nõ eſt niſi yna rõ foꝛmalis motiua.ergo etiã nõ eſt niſi vnꝰ actꝰ et due ſpẽs ſʒ qñcũq; igeʒ ſenſus cognoſcit plura ob⸗ iecta ſub diſtinctis ronib foꝛmalib obiectĩs.rũc cog⸗ noſcit ea ꝑ plures actus ⁊ plures ſpes ſenſibilis ptʒ qꝛ q̃libet actio foꝛmalis obiectĩa eſt ſufficiẽs ad pꝛoducẽz duz ſuã pꝛiaz ſpẽm ſenſibilẽ ⁊ vnũ ꝓpꝛiũ actũ ſui cog⸗ nitm̃ Hec ẽ incõueniẽs ſpẽs ſenſibiles ↄrioꝝ obiecto⸗ rum ſimul eſſe in eadem potẽtia eo ꝙ non ſte contrarie cũ non hẽant niſi eſſe intẽtõnali neq; foꝛte eſt incõueni ens plura accña ſolo nũero dãa ſimul eſſe in eo deʒ ſub lecto.dũmõ illa nõ habent ibidẽ eſſe reale ſʒ ſolũ inten tionale Q. uartũ dubiũ. Vtx. ↄtingat aliqð totuʒ alterabile ſubito ⁊ ſimul alterari Reſpõdent aliqui ꝙ ſic dua bo ↄditõiba obſeruatis. Pꝛima eſt ꝙ foꝛma ad quirenda ꝑ talem alteratõem nõ hẽat foꝛmã oꝓpoſitã libi ↄtrariazʒ. Scða eſt ꝙ mediũ ſit vltiate diſpoſituz ad ſuſceptõeʒ foꝛme alteratõeʒ talem terminãtꝭ. ꝓpter / ebꝛijs apparet oia moueri.Dðm ꝙ hoc eſt ꝓpter mag naʒ ꝑ turbatoem capitis et oculoꝝ.nam fumi eleuati ad caput tur bant hũidum oculoꝝ ideo eſt ꝙ ſpes re⸗ cepte in oculis ↄtinue aliter et aliter ſituant᷑. Q. uar⸗ to. quare ſi homo feſtinanter moueatur circulariter et deſenſato hoe dicũt lumem alterare medium in inſtanti. Sʒ qꝛ videmus ſciam nõ hñteʒ in aĩa foꝛmã ↄtrariã adqͥri in aĩia vltimate diſpoſita ad ſuſceptõeʒ eius ſucceſſi⸗ ue ex multis actib ⁊ non ſubito.iõ d ᷣm ꝙ nulla al⸗ teratio terminata ad foꝛmã ꝑtibilit᷑ adqᷣſibilem eſt in inſtnati ałs eniʒ motus fieret in inſtanti Ad ariſtote leʒ aũt dicemus ꝙ cogtingit totã aquã ſimul alterari ſuppoſito ꝙ frigus ſit equaliter appꝛoximatũ cuilibet ꝑti a que. nõ tñ ↄtingit totã aquã ſimul alterari abſo lute. Nõ enĩ põt qͥlibet terminꝰ alteratõis vel frigefac tõis ſᷣm quãlibet ꝑtẽ gradualeʒz introduci in aquam. Qlirca finem iſtius libꝛi ponũtur quatuoꝛ qdᷣlibeta. Pꝛimũ qðlibetuʒ eſt de oꝛgano tactus quare ſcʒ ipᷣʒ eſt exrenſum ꝑ totũ coꝛpus ⁊ ꝑ oꝛgana alioꝝ ſenſuum Dðum cã ẽ qꝛ aĩalł in qlibet ꝑte eius indiget tactu eo ꝙ inter obiecta ſenſuũ obietũ tactus eſt magis coꝛ⸗ ruptm̃ ⁊ ſpẽaliter caloꝛ ⁊ frigus. I deo neceſſe eſt quã/ libet ꝑtẽ aĩalis ſalteʒ exterioꝛeʒ habere tactuʒ vt poſſit nociua fugere Et ex quo plante ſty durioꝛis et groſſio ris ↄplexiõis qᷓ; aĩal iõ nõ indigent illo ſenſu. Scõm eſt auare homo minus incurrit erroꝛez ſi tãgatur ab alio qᷓ; ſi tãgat ſeipᷣm. Ddm eſt ꝙ cã, eſt qꝛ hõ melius pcipit extraneũ q; ſeiſm Terti eſt quare homo ma is turbatut qñ tangit᷑ ſub aſſellis q; ſub alijs ꝑtibus ðʒ ꝙ hoc eſt ꝓpter ſubtilitatẽ cutis ĩ illa ꝑre et etiaʒ Apter hoc ꝙ homo nõ eſt ↄſuetus ibi tangi et inde ve⸗ mit titilatõ. Q. nartum eſt.quare coꝛꝑa in hieme tacta magis ſentiũtur calida qᷓ; in eſtate. O dðm ꝙ hoc eſt ideo qꝛ in hieme caloꝛ naturalis reꝑcutit ad interioꝛa et nõ exalatur et ſic ꝑ antipariſtaſim foꝛtificatur.ſʒ in eſtate exalat᷑ ꝓpter aptõem poꝛoꝛũ et ſic in eſtatedebi/ litatur caloꝛ. Inde eſt ꝙ coꝛꝑa vigẽtia in hieme ſt; ca lidioꝛa qᷓ; in eſtate. — — entis⸗ cuidpart fiam ? ten mnaelren fatiul dun Illaute Mociter (ur gnidcſt mog Hyiia lunnas fotiua Geci ſus n laun ltn 1ttii⸗ onar! gulus! guluit pütota? deghah ditalemt iſtloes re tentio aa PteritlE lie decen ionis intento⸗ Cogpol hllert lalige oria ferit lortum. memme⸗ S cuiꝰe peis i Shoat ooͤpoſe lermiate menno lanrtita ſwefen bit tria⸗ Ghluis: tate) Currityp S ſucet luetſt Ala⸗ Caneer Ulen iuilbe mnde afigi nidn. ölber. neſg i ſaiun Gnen gscn kgni Gnhen zagalb nu. Sce lign⸗ bömes rhonen Als ehus 1eaci Za nden bicmenar ngbech Aürmo ia in ckarededi honeth4 Ememo?d N ria aũt ⁊ mẽoꝛari ⁊c7. Iſſte liber de meoꝛia ⁊ remiſcentia continet duo capla.Quoꝛũ pꝛimũ eſt de mẽoꝛia.⁊ diui⸗ ditur in quatuoꝛ partes In pꝛima ꝑte ponit intentioneʒ ſuam.⁊ dicit ꝙ poſt hoc di⸗ cendũ eſt de mẽoꝛia ⁊ remi⸗ niſcentia. ⁊ quid ſit vtrũq;. ⁊ pꝛopt᷑ quam canſaʒ ſit. cuiꝰ partis aĩme ſit. ſt añt differetia inter memo⸗ riam ⁊ reminiſcentiã. quia bñ mẽoꝛatiui cõmunit ſt mae lremiſcitiui.⁊ econtra. Nam tardi ſtꝭ bene mẽo ratiui.duri em̃ eſt bene ↄſeruare quod ĩ eo impᷣnutur Illi autẽ ſunt bene remiſcitini qui ſtꝭ. bene ingenioſi ⁊ velociter addiſcentes (Pꝛimũ quidẽ) In hae ſcðᷣa parte oñdit phᷣus quid eſt mẽoꝛia ⁊ cuiꝰ obiecti ſit mẽoꝛia. t dicit pꝛi mo ꝙ mẽoꝛia nõ ẽ futuroꝝ imo eoꝝ eſt ſpes ⁊ opinio. Opinio ſcʒ quãtum ad vᷣtutem cognitiuã. ſpes qͥn⸗ tum ad appetitum. Sa milit᷑ de futuris eſt ſcietia ſpe⸗ raciua ſiue diuinatiua quã greci aſtrologiã appellãt. Secũdo dicit ꝙ mẽoꝛia nõ eſt pnñtiuʒ ĩmo eoꝝ eſt ſen⸗ ſus. nullus em dicit meoꝛari illud qð pᷣſentialit᷑ vioʒ vel audit.ſed dicit ſe hoc audire vł videre.Cercio di cit ꝙ mẽoꝛia eſt pᷣteritoꝝ.⁊ hoc pꝛobat ex p̃cedẽtibus. 2 etiã ex cõmuni modo loquẽdi. Nullus em dicit me moꝛari Areſtotelis qui videt Areſtotelẽ.neq; ꝙ triã⸗ gulus habʒ tres.ſed bene memoꝛat᷑ eoꝝ que vidit vel audiuit. VUnde ad mẽoꝛiam ſex ↄcurrũt.ſcʒ tria re⸗ pñtata ⁊ tria repᷣſeſtatiua. P. mũ repnñtatum eſt res de qua habet᷑ memoꝛia. Secũdum eſt actus ↄgnoſcẽ di talem rem. Terciũ eſt tẽpus pᷣteritum. Quartum eſt ſpẽs rei cognite ⁊ id eſt repñtatiuũ. Q.uintũ eſt in tentio actus ↄgnoſcendi.Sextum eſt intẽtio tẽpoꝛis pteriti.Ex iſtis infert Areſtotelcs definitöem memo rie dicens. ꝙ mẽoꝛia eſt habitus vel paſſio ſenſus vel opĩonis cum factũ fuerit tẽpus. Der habitũ inrelligit intentõem ⁊ ſpẽs reſeruatas. Per paſſionẽ vero actũ cognoſcendi ꝓuenientẽ a ſpẽbus reſeruatis.⁊ capitur ibi ſenſus pꝛo actu ſentiendi.opinio vero pꝛo actu in⸗ telligendi. Nam in hoc nomie opinio ↄpꝛehendit᷑me moꝛia ſenſitiua ⁊ intellectiua. Dicit aũt (cum factũ fuerit tẽpus) ad innuẽdum ꝙ mẽoꝛia ſolum eſt pᷣteri toꝛum..Et ex hoc infert ꝙ ſola aĩalia ꝑticipãtia tẽpꝰ memoꝛant᷑ ⁊ eadem vᷣtute ꝑticipant tẽpus ⁊ mẽoꝛant᷑ (Quãdoq; aũt) In hac tercia ꝑte oſtendit p h̊s cuiꝰ poñe anime eſſet memoꝛia.⁊ reiterat aliqua dcã pꝛius in de aĩa. Pꝛimũ.quid ſit fantaſia. Secũduʒ ꝙ; nõ ↄtingit intelligere ſine fantaſmate. Nec obſtat B qð poſſet argui ꝙ fantaſma eſt repnñtatiuũ rei cum de termiata quãtitate ⁊ nõ cum alijs accidẽtibus.⁊ ta⸗ men nõ intelligimus res vtputa hoĩem vel equũ ſine quantitate vel alijs accidetibus.⁊ ideo intelligimus ſine fantalmate. Negat philoſophꝰ cõſequẽtiam.qᷣa ſicut geometer aliquid demoſtrã do de figuris deſcri bit triangulũ alicuiꝰ det᷑ᷣminate quãtitatis.⁊tamen in ſuis demoõſtrabiliby nõ vtitur aliqua detminata qn titate. Ita etiam duʒ volumus aliquid intelligere oc⸗ currit nobis fantaſmg ſiue ymago alicuiꝰ rei ſingula⸗ Folio cxliii. ris ⁊2 detminate quãtitatis. ⁊ tamẽ intelligimꝰ rem ab ſolute ⁊ nõ ſub aliqua detminata quãtitate. Iſtis ſup poſitis ponit talem ↄcluſionẽ. Memoꝛia ẽ paſſio pꝛi⸗ mi ſenſitiui.i.ſenſus cõmunis.ꝑ accidẽs aũt intellcũs ꝓbat qꝛꝑ eãdẽ poñaʒ mẽoꝛamur ꝑ quã cogſcimꝰ mg nitudine motuʒ ⁊tẽpus.ſed magnitudo ⁊ motus cog noſcũtur ſenſu cõmuni. ergo tẽpus. memoꝛia ẽ paſſio pᷣmi ſenſitiui. Sed ꝙ nõ ſit ꝑ ſe paſſio intellcũs patet.quia videmus multa aimalia baberemẽoꝛiam que tamẽ non habent intellem Kx quo infert ꝙ non cuilibʒ aĩali ineſt mẽoꝛia.eo ꝙ nõ cuilibet ineſt ꝑceo tio ſenſus vł tẽpoꝛis. Memoꝛ ia autẽ nõ eſt ſine ſenſu vł pceptione tẽpoꝛis Ocx dictis patʒ ꝙ memoꝛia eſt paſſio illius cuiꝰ fantaſia eſt paſſio ⁊ ꝙ illa(quoꝝ eſt fantaſia) ſtꝭ ꝑ ſe mẽoꝛabilia.⁊ quoꝝ nõ ẽ fantaſia ſcʒ intelligibilia non ſtꝭ mcoꝛabilia niſi ꝑ accidens (Dubitabit autẽ aliquis.) In hac quarx ta ꝑte dat philoſophꝰ cãm memoꝛãdi. lt pᷣmo poĩt talem dubitatõem cuʒ ira ſit ꝙ quãdo mẽoꝛamur ſit pᷣſens in aĩa quedã paſſio ꝑ quã mẽoꝛamur quare nõ mẽoꝛamur illius paſſionis.ſed magis rei abſent ⁊ rei pᷣterite. Et antequã ſoluat iſtẽ dubitatõem pꝛobat in mẽoꝛia ſit qdaʒ ymago quã vocat philoſophꝰ palſ/⸗ ſionẽ de qua dẽmus ymaginari ſicut de pictura.ꝙ ſicꝭ de pictura eſt pnñtatio rei abſentis.ita in mẽoꝛia ẽ yma⸗ go rei pꝛius cognite derelicta poſt cognitõem illiꝰ rei. ſicut ymago lſigilli derelinquit᷑ in cera. Et ꝙ in mẽo⸗ ria ſit talis ymago declarat philoſophꝰ ꝑ tale ſignuʒ quia videmꝰ ꝙ homies qui ſtꝭ in multo motu vel ni⸗ mis duri vł nimis molles male mẽoꝛãtur.quia in pꝛi mis nõ impmitur ymago.vel ſi impᷣmatur hoc eſt ma la ⁊ toꝛtuola. NHec ſecũdi poſſunt ymaginẽ reciꝑe Olt in tercijs ſcʒ nimiũ mollib nõ poteſt imago bñ ſerua ri. Ideo dicit O(õmẽetatoꝛ ꝙ pueri ⁊ ſenes ſunt male mẽoꝛatiui.pueri pꝛopt᷑ motuʒ augmeti.ſenes vᷣo pꝛop ter motum decremẽeti. Hoc ſuppoſito arguit philoſo phus. ꝙ de tali paſſione nõ mẽoꝛamur. qᷣ ſi ſic nõ poſ⸗ ſemus mẽoꝛari de re abſente qð eſt ↄtra exꝑientiã. Pa tet ↄſequẽtia.quia talis paſſio ſemꝑ eſſet pᷣſens memo rie ergo ſemꝑ mẽoꝛaremur. Conſequẽter phᷣus ar guit tribus rõnibus ꝙ obiectũ abſens nõ mẽoꝛaretur Pꝛima rõ eſt.quia ſi ſic nõ ſenteremꝰ illud oð nõ eſſet pᷣſens ſenſui.ↄſequẽs eſt flm̃.quia ſenſus nõ ſentit ni⸗ ſi obẽm pᷣſens. Secũda rõ eſt.qꝛ ſicut ſe habʒ pictura ad illud cuiꝰ eſt pictura.ita vmago in memoꝛia ad id cuiꝰ eſt vymago.ſed intuens picturã ſentit pieturaʒ et nõ illud cuiꝰ eſt pictura.ergo nos mẽoꝛamur ymagi nem. ?2 nõ illud cuiꝰ eſt ymago Tercia rõ eſt.ſicut ſe babzʒ ſenſus exterioꝛ ad obẽm ſuũ.ita ⁊ interioꝛ.ſed ſen ſus exterioꝛ nõ poteſt ſentire obẽm abſens.ergo nec me moꝛia que eſt ſenſus interios: WAd hanc dubitatõeʒ reſpõdet philoſophꝰ. ꝙ talis vmago põt duplicit᷑ cõ ſiderari Vno modo vt eſt vnũ ens in ſe.⁊ hoc mõ cog noſcitur ſice alia entia. Alio modo vt eſt repñtatiua rei abſentis.⁊ hoc mõ non ſpeculamur circa eam.ſed circa rem quã repñtat. Quod declarat philoſophꝰ ꝑ exẽplum de ymagine facta in pariete quã aliquãdo in tuens ſolam ymagine ↄſideatt nihil ↄſiderãdo de eo cuiꝰ eſt ymago.⁊ ſic ſolam vymaginem cognoſcit lio modo intuẽs ymaginem nõ conſiderat circa eam.ſed ſolum circa hoc cuiꝰ eſt ymago.⁊ tũc vmaginãdo cog noſcit rem cuiꝰ eſt ymago. Olt eodẽ mode Aernus i. Queſtiones † ymaginari de mẽoꝛia. Finaliter philoſophꝰ oſtẽdit per quẽ modũ ſaluat᷑ memoꝛia.dicẽs ꝙ frequẽtes me Ditatõ nes circa aliud ſaluãt memoꝛiaʒ illius que me Ditatõ nes ni hil aliud ſtꝭ qᷓ; multoties ſpeculari circa vmaginem alicuiꝰ rei ↄſiderãdo ipᷣam eſſe ymagineʒ talis rei. Circa hũc textum ſunt quatuoꝛ dubia. quatuo: pꝛobleumata. Pꝛimũ dubium Etrum mẽoꝛia ſit ſo lum pᷣteritoꝝ. Peo reſpõſione ſuꝓponẽduʒ eſt pᷣmo.ꝙ ad actum mẽoꝛandi requiri⸗ tur ꝙ aliqs actus ſit pᷣteritus.⁊ ralis actus cum eius obiecto eſt obẽm mẽoꝛie Secũdo ſupponit᷑ ꝙ in me moꝛia debẽt eſſe tria repñtatiua.Pꝛimũ eſt ſpẽs ſenſi bilis ⁊ repnñtat rem cuiꝰ eſt meoꝛia.Secũdum eſt intẽ tio que repñtat actum cognoſcẽdi pᷣteritum. Terciũ eſt repñ catiuũ tẽpoꝛis in quo illã rem cognoſcimus. Sũt tria repntata ſcʒ res cognita.tẽpus in quo ↄgnoſ cebatur res.⁊ actus cognoſcedi rei. Tercio ſu pponit ꝙ mẽoꝛia accipit᷑ indum pꝛo potẽtia mẽoꝛatiua.⁊ in terdum pꝛo actn poñe mẽoꝛatiue.⁊ hoc dupłr. Vno modo pꝛo actu pᷣmo ⁊ ſic eſt ſpẽs vł intentio reſuata ĩ poñna meoꝛatiua.Alio modo capit᷑ pꝛo actu ſecũdo.⁊ ſic eſt vnus actus cognoſcitiuꝰ quo mẽoꝛamur rem re pñtam ꝑ tale ſpim Quarto ſuxponẽdum ẽ ꝙ memo ria eſt aliquoꝝ tripłr. EUno modo tanqᷓ; repñ̃tatiuoꝝ 2⁊: ſic eſt ſoẽi ſenſihilis obiecti ⁊ tepoꝛis ⁊ ipᷣius intẽtio nis.⁊ ſic certum ẽ ꝙ memoꝛia eſt pñtium cuʒ iſta tria ſint ſoẽaliter in meoꝛia.Alio mõ eſt aliquoꝝ tanqᷓ; re pntatoꝛuʒzʒ quia ille actus qu? memoꝛamur.⁊ ſimiłr illud tẽpus ſte pᷣterita. Aliquãdo tamẽ eſt res pᷣſens vt cum mmcoꝛamur als vidiſſe album qð nunc vide⸗ mus aliquãdo futura. vt cuʒ ineoꝛamur nos cogno⸗ uiſſe antixpᷣm.aliqndo eciã pᷣterita vt cuʒ mẽoꝛamur nos cognouiſſe hoĩem qui nũc eſt moꝛtuus. Iſtis ſup poſitis dicẽdum eſt ꝙ mẽoꝛia eſt de pᷣrerito vt de obie cto pꝛopinquo ⁊ directo.obẽm aũt pꝛopinquũ ⁊ dire⸗ ctu m ẽ ipᷣe actus cognoſcẽdi pᷣteritus ⁊ ipm tẽpus.nõ eſt tamẽ nccã riũ ꝙ ſit de re pᷣterita tanqᷓ; de obiecto re moto ⁊ indircõ. ” Secũduʒ dubiũ. Vtruzʒ mẽoꝛia ſit paſſio pmi ſen ſitiui. Dicendũ ꝙ ſi mẽoꝛia capiat᷑ pꝛo actu cognoſ citiuo mẽoꝛatiuo.ſic mẽoꝛia eſt paſſio pᷣmi ſenſitiui.ſ. ipᷣius ſenſus cõmunis.ita ꝙ eſt vna qualitas realit᷑ ſi bi inherens. Si aũt capiat᷑ meoꝛia pꝛo habitu mẽoꝛa tiuo.ſic eſt paſſio ſecũdi ſenſitiui ſcʒ fantaſie Terciũ dubiuz. Que eſt poña mẽoꝛatiua. NReſpon Dent illi (ꝗq negant qͥnq; ſenſus ĩterioꝛes) ꝙ ſi capiat mẽoꝛia pꝛo pona receptia actus mẽoꝛatiui⁊ ſic ẽ rea⸗ liter ſenſus cõmunis. Si v̈o capiat᷑ pꝛo poña receptia ſpẽi ſenſibilis ⁊ intentõnis reᷣuate in abſentia rei ſenſi bilis ſic eſt realiter ipᷣa fantaſia Sed dicendũ eſt ſi cut dem fuit luꝑius.ꝙ pona mẽoꝛatiua eſt vna poña ſitu diſtincta ab ipᷣa fantaſia cuiꝰ oꝛganũ eſt eſt quali tatiue diſtinctuʒ ab oꝛgano fantaliee. AQuartum dubiũ Vtruʒ ponenda ſit mẽoꝛia intel lectiua diſtincta a mẽoꝛia ſenſitiua. Vident plu rimi dicere ꝙ nõ.⁊ hoc patʒ per Auicennã in ſexto natura lium.quia vł illa diſtinctio eſſet ex ꝑte anime vł ex par te coꝛpoꝛis.non ex ꝑte aĩme cumipᷣa ſit vna ⁊ ſimplexĩ eodem NHec ex ꝑte coꝛꝑis.quia talis poña nõ eſſſ·z affixa de Memoꝛia coꝛpi. Dicendũ eſt tamẽ ꝙ ponenda eſt inꝑte intellee tiua mẽoꝛia reſuatiua ſpẽrum intelligibiliũ.que ta⸗ men nõ eſt realiter diſtincta ab ipᷣa aĩma.ſed ſolũ foꝛ⸗ malit᷑ ⁊ ex nõ natura rei. Patet quia qͥ deʒ expit᷑ apud ſeipᷣ m ꝙ ipᷣe reſeruat ſpes intelligibiles in abſentia in⸗ telligibiliũ eode modo ſicut reſuat ſpẽs ſenſibiles ĩ ab ſentia ſenſibiliũ.Et eadẽ rõne ponẽda eſt talis diſtine tio inter mẽoꝛiam ⁊ ipᷣam aĩam qua. rõne ponebat᷑ di ſtinctio inter intellem ⁊ ip̃am aiam Nꝛimũ quo dlibetũ.quare eſt ꝙ duʒ homo ad hi⸗ bet magnã diligetiam ad mẽoꝛandũ de aliquo.nõ po teſt bñ mẽoꝛari.⁊ quãdo nõ facit tantã diligentiã be⸗ ne mẽoꝛatur. Ddðm ꝙ cã eſt.quia tũc fit magna ꝑtur batio in oꝛgano reuatiuo ſpẽrum ⁊ tũc ↄcurrũt plu⸗ res ſpẽs illius de quo vult mẽoꝛari. Secũdum.qᷓ re ad mẽoꝛandũ tm pꝛoficiũt ſigna ⁊ figure coꝛꝑales. ODicẽdum ꝙ quia ꝑtalia ſigna actuat᷑ meoꝛia quan⸗ do adueit ſpẽs alicuiꝰ alteriꝰ ↄgnoſcibilis a ſpẽ illiꝰ rei de qua intendit mẽoꝛari.Ad hoc aũt multũ ꝓdeſt notus oꝛdo extraneaꝝ ⁊ diuerſaꝝ figuraꝝ.eo ꝙ ſpẽs illaꝝ foꝛtius impᷣmũt᷑ in mente noſtra Terciũ.qua re volentes mẽoꝛari mouẽt capita vł pꝛoijciũt caput. ODicendũ ꝙ cauſa eſt.quia int oꝛgana eſtimatĩe et mẽoꝛatiue ponit᷑ aliquod coꝛpus qð clau dit cellulã mẽoꝛie.⁊ tale coꝛpus ꝑ motum capitis remonet᷑. Quartũ.quare melius mẽoꝛamur in tenebꝛis qᷓ; in luce. Cau ſa eſt.quia in luce occurrũt młta fantaſma ta actum mẽoꝛie impedietia.in tenebꝛis aũt non De reminiſci aũt.)· In hoc ſcdo caplło ph̊s dekmiĩat de remĩſcentia.Et diuidit᷑ in qnq; ꝑtes. In pꝛima oſtẽdit quid ſit remiſcentia.⁊ ponit lex ↄcluſio nes. Pꝛima eſt noua acceptio ſenſus vł ſciẽtie non eſt mẽoꝛie reſumptio.capii aũt hic meoꝛia pꝛol actu mẽo randi.⁊ noua cognitio pꝛo nona noticia alicuiꝰ rei me moꝛabilis. Hanc ↄcluſionẽ pꝛobat ſic.quia noua ac⸗ ceptio nõ pᷣſupponit cognitõem de re mẽoꝛabili.ſed re⸗ ſumptio mẽoꝛie pᷣſupponit illam.igit᷑. Secũda ↄclu⸗ ſio.noua acceptio ſenſus vł ſciẽtie nõ eſt mẽoꝛia. Ptʒ quia actus mẽoꝛandinccãrio eſt facti eſſe.ſed noua ac ceptio ſenſus vł ſcictie nõ eſt hmõi.Ox quo ptʒ ꝙ no ua acceptio ſenſus vł ſciẽtie nõ eſt remiſcentia.quia re miniſcẽtia magis videt᷑ diſtare a noua acceptõne ſen ſus vł ſciẽtie q; mẽoꝛia vel ſciẽtia.Tercia ↄcluſio.im mediate accepiſſe ſenſuzʒ vł ſci etiam nõ eſt memoꝛari. Patʒ quia imediate accepiſſe ſenſum vł ſciam eſt ha buiſſe ſenſum vł ſciam ſine intruptõne actus cognoſ cendi.Sed mæęoꝛia nõ eſt ſine tali intruptõne.ſimilit᷑ nec remĩſcẽtia.igit᷑. Quarta reſumptio mẽoꝛie nõ eſt remĩſci. Patet quia reſumptio mẽoꝛie põt eſſe ſine int ruptõne habitus:nõ aũt remĩſcentia.igit. Quinta cõ cluſio.remiſcentia eſt reſumptio ſenſus vł mẽoꝛie.id eſt actus ſentiẽdi vł ↄſiliandi. Ptzʒ quia quãdocũq; de aliquo reminiſcimur nos iudicamus ꝙ illud ałs cognouimꝰ hoc aũt nõ poſſumꝰ niſi reſumẽdo actuʒ ſentiẽdi vł ſimile.ergo remĩſcentia eſt reſumptio ſen⸗ ſus vł ſcientie. Sexta ↄcluſio.ad remiſcendũ plus re quiritur qᷓ; reſumptio ſenſus vel ſcie. Patzʒ quia poſſi bile eſt ꝙ poſtqᷓ; aliquis amiſit habituzʒ ꝙ readdiſcat hitum quẽ habuit ⁊ tñ ꝙ nihil ↄſideret In quo caſu manifeſte apꝑet ꝙ reſumit ſenſum vł ſcĩiam.⁊ tamẽ nõ reminiſcitur quia non couſiderat vtrum illud als ſen lſerit. igitur ⁊c. 2 horar ſaibil gimit iezl doer ſolinea ſolie ad ſcol⸗ Nturde ſuelci miriſcen Mlsren ſunbꝛ llusſe dequcre lpin ſergöͤcd denes hocfi Ddc4 uo. dobin limnan litor dumun laſne fupt. ſno oh Eth. fuo Arem lichon⸗ (lsetn biumu⸗ ſeuntic⸗ nonn föteginn Nrödolt hoecker anuo⸗ Naanſta Aindn Memns. lſwack Abkri ſßſeel oce Polenale denurüp⸗ ſeed. Fltiſät⸗ hun Puna ri llieg Agie⸗ mmitci boeeck uoc nnine Cltn knl aget Mmal dereln lisdiihr dorchd rwehe gocn Z menn mül⸗ Alohni chle, Nc Ai 11 fſe 2*1 R * 7 vNis Anolaa dilkene⸗ ücande inia. Ndworse us hn or inii ſeirit Wio⸗ ni . gitdiß mntolen guia Nac umey uu ſenſibiliũ. Et pᷣmo afſignat pncipia remiſcentie dicẽs remiſcentie fit ꝑ hoc ꝙ mot? aliqᷣ nati ſte lequi ſeĩ uiceʒ. ⁊ ipᷣa ſequela aliquãdo fit de nccitate.? aliquã do ex ↄſuetudine. xnccitate ſicut moto ſenſu exte⸗ rioꝛi nccẽ eſt moueri ſenſuʒ ↄmunẽ Ex ↄſuetudine ve ro vt ſi quis quãdo videbat ſolis oꝛtum cõſueuit ire ad ſco las.quãdo aũt audit loqui de ſolis oꝛtu recoꝛ datur de ſcolis. Wliqui aũt citius ⁊ p paucioꝛes actꝰ aſſueſcũt ad aliquos motus q; alij. Mogus aüt re⸗ miniſcendi eſt iſte. ꝙ ſi tu es aliquid oblitus ⁊ de illo velis reminiſci debes cogitare de illis que ad illud ob litum haber aliquã habitudinẽ.⁊ tũc ex ↄſideratõne illius ſequit᷑ conſideraꝰ ſiue axpꝛehenſio obliti. Vn⸗ de querẽtes reminiſci de aliquo hoc modo pꝛocedũt. ꝙ ſi pꝛius nõ poterant de aliquo oblito reminiſci pꝛop ter qdð ceſſauerũt ab actu reminiſcẽdi.tamẽ a caſu vi⸗ dentes aliquod ſile ip̃ius obliti ſiatim remiſcunĩ eiꝰ ⁊ hoc fit ꝑ multas ⁊ diuerſas habitu diĩes.viputa quã Docq; a ſimili quãdoq; a ↄtrario. quãdoq; a pꝛopin⸗/ quo. Mouet autẽ philoſophꝰ circa pꝛedeã quedã dubia. Pꝛimũ eſt. quare eſt ꝙ aliquã do bene reminiſ cimur eoꝝ que pꝛocul ſtꝭ. ⁊ tamẽ nõ poſmum· rem niſ⸗ ci eoꝝ que ſtꝭ pꝛope. Reſpõdet ꝙ aliquãdo aꝓpꝛehen dimus aliqua que habet pꝛopinquã habitudinẽ ad ea memoꝛãda que pꝛocul ſtꝭ.i.que a longo tẽpoꝛe fue⸗ runt. Sed quãdoq; aliqua que pꝛope ſtᷣ inconſueta ſt nobis ⁊ ad ea remẽo:anda non habemus aliquid qð habeat ſufficientẽ habitudinẽ vt ea remẽoꝛemur. Ex boc infert᷑ pꝛimo.ꝙ quãdo ex cõſuetudine habe⸗ mus pncipium ⁊ pʒopinquã habitudinẽ ad illud qoðᷣ eſt remiſcendũ tũc lllud citiſſime remiſcimur.⁊ ſi nõ tũc non poſſumꝰ cito reminiſci. Sequit᷑ vlterius ꝙ fa cilis eſt remiſcẽtia in habẽtibus oꝛgana Aliud du bium. qũo differũt readd iſcere ⁊ remiſci. Oꝛicit ꝙ dif ferunt ſic. quia remiſci requirit ꝙ aliquid remaneat ĩ memoꝛ:ia ꝑ quod poſſumꝰ remẽoꝛari.ſed readdiſcere nõ requirit aliquid Aliud dubium. quare aliquã do nõ poſſumus reminiſci. Reſpondʒ philoſophꝰ ꝙ hoc eſt ex eo ꝙ opoꝛtz reminiſci ab aliquo pncipio me moꝛatiuo ad qð natus ẽ ſequi actꝰ reminiſcẽdi. Mo do conſtat ꝙ aliquãdo nõ habemus in cõſt ideratõne aliquid tale pncipium. ſed multa alia extranea conſi deramus. Exemplũ phi. vt qui conſiderat de lacte ci to mouet᷑ ad conſiderandũ de albo. ⁊ conſiderans de albo ſtatim mouet᷑ ad conſiderandũ de aere. videtur em̃ ipe eſſe albus.⁊ conſiderãdo de aere mouetur ad conſiderandũ de humido. quia aer eſt humidus. t poſtea ↄſiderans de humido mouet᷑ ad conſiderãdũ de autůpno qui eſt humidus.⁊ hoc erat vlrimũ remi⸗ niſcendũ. Wliud dubium. quale ſit pᷣncipium re⸗ miniſcetie.⁊ qũo ſit pꝛoſequẽdum. Reſpodet p hus ꝗ pncipium reminiſcẽdi eſt aliquod vlłe applicabile ad plura. ⁊ ideo in remiſcendo nonopʒ diſcurrere ꝑ om̃ia illa eo ꝙ ipᷣm eſt indifferes. Aliud dubium. quare aliquãdo habẽtes pᷣncipium ydoneũ non poſſum“ re⸗ miniſci illius qð ſei uimus. Reſpodet philoſoph? * hoc eſt ex eo ꝙ illud ncipium eſt cõmune pluriby.⁊ quia ab illo pᷣncipio cõſueuimus ꝓcedere ad vnuʒ eo rum magis ꝙᷓ ad alteꝝ.⁊ ſic quaſi nat᷑ aliter magis pꝛo gedimus ad vnũ q;ᷓ ꝗd aliud. Oſt em ↄluetudo alte/ Areſtotelis (Contingũt autẽ.) In hac ſecũda parte deelarat philoſo phꝰ moduʒ reminiſcedi ex parte reꝝ Folio cxliiii ra natura. ⁊ ideo nos poſſumus facile reminiſci illius qʒðò eſt minus nobis conſuetũ.ſed pꝛo pt᷑ conſuetudinẽ ſolam remiſcimur alterius. Wliud dubium. qua⸗ re aliquãdo defectuoſa remiſcimur. Reſpõdet phᷣus ꝙ ſimileeſt de natura ⁊ remiſcentia. Quãdocq; em in natura fiũt monſtra pꝛopt᷑ extranea ↄcurrẽtia in actõ ne nature.ideo ſiłr poteſt eſſe defcũs in reminiſcetia (Matime autem.) In bac tercia parte de terminat philoſophꝰ modum remiſcendi ex partete⸗ poꝛis.Et dicit.:ꝙ ad remiſcendũ opoꝛtet maxime cog noſcere tepus pᷣteritum. Contingit aũt cognoſcere il⸗ lud tẽpus pᷣteritum vno modo ſᷣm certam menſuram vt ſi recolo heri vidiſſe ſoꝛtẽ.Alio modo ſine certa mẽ/⸗ ſura ⁊ indetminate.vt recolo me vidiſſe ſoꝛtem ſed ne ſcio quãdo. ODeinde oſtendit phs qno cognoſci⸗ mus magis ⁊ minus ſiue in magnitudine ſiue in tem⸗ pore. Et dicit ꝙ hoc fit ꝑ ſpẽs maioꝛis ſcʒ vel mioꝛis magnitudis.⁊ ſimilit᷑ de tẽpoꝛe qa em magnitudo(q̃ cõſtituit maioꝛẽ angulum in pupilla oculi noſtri)ap paret maioꝛ vł mino: Opʒ ergo ad remiſcendũ tẽpus pteritum cognoſcere.licʒ em milleſies videris ſoꝛtem li tamẽ aꝓpꝛehẽderis eum ſine appꝛehẽſione talis pꝛe⸗ teriti nu nqᷓ; dices te mẽoꝛa ri illius. Differt autem.) In hac quarta ꝑte poit philoſophꝰ tres differẽtias inter mẽéoꝛiam ⁊ reminiſcẽ tiam. Mꝛima dcã eſt in pᷣmo caplo.nam qͥdaʒ hoĩnes ſepe bene memoꝛant᷑.no tamẽ remiſcunt᷑. Secũda dif ferentia eſt ex ꝑte obliuionis.nam ad meoꝛiam /5ᷓ re⸗ quirit᷑ ꝙ ſit obliuio.ſed ad remiſcentiã requirit᷑ ꝙ ſit obliuio imꝑfecta.ita ſcʒ ꝙ ſpẽs ⁊ intẽtio nõ ita integre ⁊ plene reſeruate ſint in mẽoꝛia vr homo ꝑ eas pꝛomp te iudicare poſſit de pᷣteritis.ſed ad iudicandum de illis adhuc indiget diſcurrere ꝑ alia memoꝛata. Ver bi grã. ſi alicui querat᷑ nõne recoꝛdaris quid heri co⸗ mediſti. pꝛompte dicet quid ↄmedit ⁊ foꝛte dicit nõ re coꝛdoꝛ ſed foꝛte recoꝛdaboꝛ ſi cogitem ⁊ tũc ꝑ illam co gitationem diſcurredo ex alijs mẽoꝛaris erit ibi remi⸗ nilſcentia Tercia differẽtia eſt. quia multis alijs aĩali bus bꝛutis ineſt mẽo:ia. Sed reminiſcẽtia ſi pꝛopᷣe ſu matur lolis hoĩbus cõuenit.qꝛ ad remĩſcentiã indige 5 mus diſcurſu ſyllogiſtico qui ſolum aĩalibus rõnabi/ libus cõöuenit (; aũut coꝛpa) In hac qn⸗ ta parte oſtendit philoſophꝰ ꝙ remiſcentia eſt paſſio coꝛpea.id eſt ad remiſcendũ opoꝛtet vti oꝛgano coꝛpo reo. At hoc ↄfirmat ꝑ tria ſigna. Pꝛimũ.quia mul ti nõ potẽtes remiici turbant᷑ ⁊ nõ poſſunt ceſſare a co⸗ gitatõnibus.⁊ hoc maxime 2uenit melancolicꝭ?. ⁊ hoc pꝛopt᷑ maximas impᷣſſiones ſpẽrum in oꝛgano memo⸗ rie.quod quidẽ oꝛganum eſt ſiccuʒ ⁊ bene retentiuũn. Caula aũt quare nõ ſit in noſtra ptãte ceſſare a cogi⸗ tatõne eſt ſimił ſicut de pꝛoijciẽdo lapidem vł de mo⸗ uente rotam. in cuiꝰ ptate nõ eſt facere rotam quieſce re. Ira ſimilr remiſcendo cum mouemꝰ ſpõs ⁊ humo res exiſtẽtes in oꝛgano mẽoꝛie.ideo nõ eſt in noſtra po teſtate iſtos ſpũs ita ↄmotos cito facere quieſcere. ta⸗ lis aũt ↄmotio humoꝝ ⁊ ſpiritnũ maxime habz fieri in hoibus qui multã habẽt huĩditatem circa pᷣmum ſenſitm̃. talis em huĩ ditas eſt labilis. ideo nõ poſſunt ſtatim eam quietare. Confirmat aũt iſtud ſignum ꝑ duo ſilia Pꝛimũ eſt de iratis ⁊ timetibus.quia licʒ ve lint abſtinere a motu ire vł timorꝭ nõ tamẽ ſtatim poſ ſunt ceſſare vł ſedare motuʒ.iĩmo longo rehare patiunt 9 poſſunt qetari. Secũdum ſiłe eſt.quia aliq multum bene attẽdentes ad aliquã materiam ⁊ volentes ſe ab ea abſtinere cuʒ difficultate qetant pꝛioꝛes cogitatio⸗ nes.led pꝛet᷑ intentõem ſuam aliquã do incipiũt de ta li materia loqui.Secũdum ſignũ pᷣncipale eſt. nã ha⸗ bentes groſſum caput excedens in pꝛopoꝛtõne ad a⸗ lia mebꝛa ſtꝭ mali meoꝛatiui ⁊ mali remiſciti qꝛ mul tã habent huiditatem in capite pꝛopt᷑ cuiꝰ fluxum nõ poſſunt impᷣſſionem retinere qð eſt contra mẽoꝛiam 2 pꝛopt᷑ ꝑturbatõem illo ꝝ fluxuũ nõ poſſunt recte pꝛo⸗ cedere ad illud quod querũt.⁊ hoc eſt ↄtra remiſcen⸗ tiam. Terciũ ſignum.quia pueri ⁊ ſenes pꝛopt᷑ mul⸗ tum motuʒz in oꝛgano ſtꝭ male mẽoꝛatiui ⁊ male remi niſcitiui. VUnde in pueris eſt multꝰ motus pꝛopt᷑ aug mentuʒz. 2 in ſenibus pꝛopt᷑ decrementũ. Vnde pꝛop ter talem motũ pueri ſteᷣ inſtabiles diuerſaꝝ ratonuʒ ⁊2 diuerſoꝝ aꝓpetituũ vſq; ad longã etatem. Circa hüc textum ſtꝭ quatuoꝛ dubia Pꝛimü dubium Quid eſt remiſcentig. Dicendũ ꝙ eſt reſumptio me moꝛie.non quidẽe totaliter ſed ꝑtialiter obliti.per pꝛo⸗ ceſſuʒ ex meoꝛatis ad iuemẽdum illud ꝑtialiter obli⸗ tum.ita ꝙ remiſcentia nõ eſt aliud q; actus meoꝛandi cãtus ex actu mẽoꝛandi alterius rei ⁊ ſpecie ꝑ quã ha re nõ poſſumꝰ de re pñtata ꝑ illam ſoem. Secũduʒ dubium. Vtruʒ ad remiſcentiã requi⸗ ratur obliuio. Dicendũ ꝗ duplex eſt obliuio.ſcʒ tota lis ⁊ illa vocatur coꝛruptio vel remotio ſpei vel intetio nis pꝛius exiſtentꝭ in mẽoꝛia.Alia eſt obliuio ptialis ⁊ eſt remiſſio ſpẽi vel turbatio intentõnis.ica ꝙ illa ſpe cies nõ eſt ſufficiens ad hoc vt pꝛõpte poſſumꝰ habe⸗ re mẽoꝛiam de re pᷣſentata ꝑ illam ſpem. ſed cuʒ hoc in digemus mẽoꝛia alterius rei. Elnde obliuio totalis non reqritur ad remiſcentiã. quia tũc remiſci eſſet de nouo addiſcere.ſed reqͥritur ſolũ obliuio ꝑtialis. nam remiſcen do de aliquo neſcimꝰ iudicare pꝛompte ꝙ ita ſit. ſed indigem? pꝛoceſiu ex alias mẽoꝛatꝭ Tereiũ dubiu. Quõ differũt mẽoꝛiꝗ 2 remĩſcentiꝗ Dicendũ ꝙ ad meoꝛiam requirit᷑ ſpes mediãte qua gliquis poteſt facilit᷑ ⁊ pꝛompte exire in actuz memoꝛã di Ad remiſcentiã vero reqritur ſpẽs mediante qua nõ poſſumus pꝛõpte ⁊ faciliter exire in actuʒ remiicen di. Ram ad actuʒ remiſcendi duo reqͥrunt actus pꝛe centes vltra ſpẽm de qua eſt remiſcentia. Pꝛimus eſk aliquoꝝꝶ memoꝛia.? ille ſe habʒ vt pᷣncipium actus re miſcendi. Secũdo redritur pꝛoceſſus rocinatiuꝰ ab il lo actu remeo:andi cuʒ ſpecie remiſſa ad actuz remit cendi. Quartũ dubium. Qua re queres ⁊ labo rans ad remiſcenduz nõ poteſt remiſci.? poſtea non J rens remiſcitur. Cauſa eſt. quia aliquã do querẽs re miniſci habʒ multos motus ⁊ multas aime appꝛeben ſiones que nõ ſunt pᷣncipia remiſcendi illud qð queri tur. cuʒ ab illis appᷣhenſioniby nõ põt recedere ex putat pꝑ illas remiſci.⁊ qn aliqñ nũc erit tũc ꝑ ſile veit in reminiſcenti illſiias. lile veit Aueſtiones De pꝛopt motuʒ ſanguĩs vel ſpirituũ.qui ſpũs ſtatim nõ etur remiſcentia quẽ actuʒ in nobis ꝑ ſolaʒ ſpem cã ⁊ vigilia ꝛc. Iſte eſt liber in quo Areſioteles intendit determiare de ſompno 2 vi⸗ gilia cuius ſint paſſiones.? pꝛopt᷑ quã cam inſtꝭ aĩalibi. Et vtrum cuicũq; inſit vnũ ęgouz; 2 alteꝝ. Ot intedit es ”MòM tiam detminare de ſompnio ſcʒ pꝛopt quã cãm doꝛmietes aliquãdo ſompniãt.Et pꝛopt᷑ quid doꝛmietes aliquãdo nõ remiſcunt᷑ ſuoꝛus ſompnioꝝ. Et vtruzʒ etiam ꝑ ſomp nia ↄtingat futura pgdlicere.? ſi ſic vty naturalit vel caſualit᷑ hoc fiat Hi uliditur aũt in tria capitula. In quoꝝ pꝛimo oſtẽdit cuiꝰ paſſiones ſint ſompnꝰ ⁊ vigilia.⁊ diuidit᷑ in tres partes. In pma ꝓbat qͥnq; ↄcluſiones. Pꝛima ẽ.ſomp nus ⁊ vigilia habẽt fieri circa idem.pꝛo bat᷑. quia ſunt Ppuatine opolita.igit᷑ Secũda ↄcluſio. ſompnꝰ ⁊ vi⸗ gilia ſt paſſiones ſenſus.patʒ ſic.qꝛ illius ſompnus ⁊ vigilia ſiè paſſiones ꝑ quod cognoſcutur.ſed ꝑ ſenſus cognoſcunt᷑igitur. Tercia ↄc Aſio.ſumpnꝰ ⁊ vigilia ſtæ paſſiones coꝛpis ⁊ aime.pꝛobat᷑.quia illius ſomp⸗ nus ⁊ vigilia ſi paſſiones cui ſentire eſt paſſio.ſʒ ſen tire nõ eſt paſſio ale tm nec coꝛꝑis tm.ſed aĩe ⁊ coꝛpis ſimul.ergo. Q. u arta ↄcluſio.ſompnꝰ 2 vigilia nõ in⸗ ſte plantis. quia eis nõ ineſt ſenſus.ergo.Gecũdo ꝓ⸗ bat philoſophꝰ B.qꝛ plantis ſolũ ineſt vegetari auge ri ⁊ diminui. Quiĩta ↄcluſio.ome aĩal ſanum quãdo⸗ q; doꝛmit ⁊ quãdoq; vigilat.⁊ nulluʒ eſt ꝙ ſemꝑ doꝛ mit vel ꝙ ſemꝑ vigilet. Pꝛimã pꝗrtẽ pꝛobat inductie inducendo in aĩlalibus aquaticꝭ⁊ terreſtribꝛ. Secũ⸗ dam partẽ pꝛobat ſic.⁊ pᷣmo ꝙ nulluz eſt aial q ſem⸗/ per vigilet. quia cuicũq; ineſt aliqua obatio ei ineſt qes qua qeſcit ab illa opatõne.ſed cuilibet aĩali ineſt opera“ laba?iola ſcʒ ſentire.ergo. Sed qes illius ope⸗ ratõnis eſt ſompnꝰ.ergo nulli aiali ſemꝑ ineſt vigilia. Secũdo oſtendit ꝙ nullum eſt aial quod ſemꝑ doꝛ⸗ nuat.quia ſi ſic aial fruſtra haberz ſenluz In hac ſecũda parte iſtiꝰ capli oſtendit philoſophꝰ cuiꝰ part aime ſompnus 2 vigilia l int paſſiones ponendo tres luwpones. Prla eſt. ꝙ aialium qued babẽt omea ſenſus ſicut aĩalia perfcã. Alia habent plures licut talpa.Alia ſoluʒ ba bent guſtum ? tactum ſicut aialia terreſtria. Secũda ſuppoſitio.ſompnꝰ eſt ligamentũ oĩm ſenſuũ exterio?-⸗ rum. Tercia ſu põ eſt: pꝛeter ſenſus ꝑticulares opoꝛtzʒ ponere ſenſum comuneʒ. Pꝛobat philoſophꝰ duplici ter. quia ałs non ꝑciperemus nos audire vel vi gere. Secũdo patet.quia nos nõ poſſemus ponere differen tiam inter ſenſibilia. Hoc ſu ppoſito pꝛobat philoſo⸗ phus tribus roõnibus ꝙ ſompnꝰ ſit paſſio ſenſus com munis. Pꝛima eſt illius tutis ſnmpnus eſt paſſio qᷓ eſt cõmunis ⁊ maxime pncipalis in omibus alalibus ſed ſenſus cõmunis eſt hmõi.ergo. Secũda ratio eſt. quia vel ſompnꝰ eſt paſſio ſenſus comunis vel alicuiꝰ ſenſus pꝑticularis.vel oĩim. Non ſecũdum.quia ſomp nus eſt ligamentũ oĩm ſenſuũ. Hec tercium.quia vni ca paſſio debʒeſſe circa vnum ſubiectũ.ergo relinq/ tur pꝛimũ.Cercia ratio illius ſenſus ſompnꝰ eſt pal⸗ ſio quo ĩmobalitato ĩmobilitant omes alij.⁊ nõ econ . e0.4 ſcnispol nuoeiges ſerinfienm Pholop ſomprus goereſte berealign ſaaltbene gus ergo! maunp ſl grglae ſimtei hmmol crg⸗ iocnosl ſoccdis. Pneiplam Oſtenduc lanslun Kciperm iſe See ſongunne laair ſegtorn duntae nſton⸗ ſllton haral Mawdem Mtbumid Clizslugfn Calontlom Puencamu Fmed mi Plnmag Mnie. T. tinrto Gpkenio no etpbää numnces. Q stoccultea lons Jec iGerun leumde Punngeuan dcapu. aes. quie Wedige tftouptd nunſann Mturas ſ tlbe ndt wwrg loni zilb. Neni ticte omnie nütkt lun, Ffun fndi hicie nms ihonn uuſie ums: cico, miauge nanäde ſngde aid linsche RWü 1Gdidn Hücnene ntsopo; by daptti Awoc- 0 tmh ulbus oek. Auiaus guiawn Grle te, iöͦn Enaturalis ab exterioꝛibad interioꝛa cãta a vapoꝛib' uſtendentib a ſtomacho ad cerebe qui bide infri⸗/ Areſtotelis uerſo. ſed ſenſus cõmunis eſt hmõi.ergo. t quia a⸗ liquis poſſʒ credere ꝙ omis ĩmobilitas ſenſus eẽt ſõp nus. ideo dicit p hus ꝙ ſenſus alion imobilitant᷑ pꝛop ter infirmitates aut paſſiones. Conſequẽter oſtendit philoſophꝰ pꝛopt᷑ quã cãm aialia doꝛmiũt. dicens ꝙ ſo mpnus ineſt aialibus pꝛopt᷑ ſalutem eoꝝ.quia ome qð exercet aliquam oꝑatõem laboꝛioſam neceſſe eſt ha bere aliquã quietẽ pꝛopt eius ſalutem. ſed omia aĩma lia ſi? hmõi.ergo.Sed quies oꝑatõnis ſenſus ẽ ſomp nus ergo neceſle eſt omia aĩalia habereſ ompnũ pꝛop ter eoꝝ ſalutem. Conſequẽter ſubdit philoſophus ꝙ vigilia eſt finis ſom pni.quia vigilia eſt finis illius qð ineſt aĩalibus pꝛopt ſalutem eoꝝ. ſed ſompnus eſt hmõi.ergo. His pᷣmiſſis oñdit philoſophꝰ cuiꝰ p/⸗ tis coꝛꝑis ſompnus ſit paſſio.dicens ꝙ ſompnꝰ? eſt paſ/ ſio coꝛdis. Patz ſic. quia illius ſompnꝰ eſt paſlio qð ẽ pncipium motus ⁊ ſenſus.ſed coꝛ eſt hmõi. igit In hac tercia parte phᷣus oſtendit cãm efficientẽ ſompni? vtgilie pᷣmittendo a⸗ liquas ſuꝓpõnes. Dꝛima eſt.vnũquodq; aĩal neceſſe ẽ acciꝑe nutrimẽtum ſp ſi gĩal din debeat ↄſeruari in⸗ eſſe. Secũdum ꝙ vltimũ nutrimẽtum in habẽtibus ſanguinẽ eſt ſanguis.⁊ in nõ habẽtibus ſanguinẽ eſt a liquid ꝓpoꝛtionabile Enau ini. Tercia eſt. ꝙ vene extẽ ſe ꝑ totum coꝛpus ſt/ locus ſanguis que quidẽ pꝛoce⸗ dunt a coꝛde. Quartũ eſt. ꝙ alimẽtum pᷣmo recipitur in ſtomacho ⁊ caloꝛ naturalis facit ipᷣm euapoꝛari ſic ꝙ fumi euapoꝛati aſcendũt ad caput. Hoc ſuppoſito oſtendit philoſophꝰ que ſit cã effectiua ſommpi dieeẽs ꝙ nõ omis impoña entiendi eſt ſompnꝰ. ſed ſolum il la que cãtur ex vapoꝛatõne nutri met: alcendentis ad terebꝝ. Alt hoc declarat philoſophꝰ p qued ſigna Pꝛimũ eſt.quia oĩa cibaria ca eombn teta alrera, bunt caput quia al eis multi fumi aſceẽdũt ad caput. Scõm eſt.quia ex mnltis vapoꝛiboꝓuenit ſom nus quia homiĩes laboꝛã tes calefiũ t interius.? illa calefa ctio facit aſcẽdere fumum ad caput. Terciũ ſignum ẽ quia videmus ꝙ infirmitates cãte ex ſuꝑfluitate cali da ⁊ humida (ſicut febꝛes ⁊ litargie) cauſant ſomp nũ quia a ſuꝑfluitatibi multi fumi aſcendũt ad caput qͥ cauſant ſompnũ. Quartũ ſignum eſt. quia ho mies in puericia multũ doꝛmiũt.quia in eis ꝗᷓ eſt maio: ꝑs nu trimenti mittit᷑ ad partes ſuꝑioꝛes. S deo dicit phus in littera ꝙ pueri efficiũtur epylentici pꝛopt᷑ nimium doꝛmire. Vnge epylencia eſt infirmitas qua mẽbꝛa reddũtur tota frigida ⁊ rigida Ideo dicit philoſophꝰ? ꝙ pueris non debet da ri vinũ nec nutricib eoꝝ.quia vt dicit phũs nullo mõ debẽt pueri potare vinum vel nutrices. Auintũ ſignũ⸗homĩes habetes venas ſtric⸗ tas ⁊ occultas ſtꝭ amatoꝛes ſompni ⁊ ſtꝭ longe doꝛmita tionis. Ded habẽtes venas amplas ſiy bꝛeuis ſomp⸗ ni. Sextum ſignũ eſt. quia hom ĩes melancolici non multum doꝛmiũt.quia pꝛopt frigiditatẽ ſtomachi fit parua euapoꝛ aꝰ nutrimẽti.ideo pauci fumi aſcendũt ad caput. Ideo dicit philoſophꝰ ꝙ melãcolici ſteᷣ vo races.quia pꝛopter frigiditatẽ ſtomachi multa awpe tunt. 2 duri ingenij quia pꝛopf᷑ frigid itatez ſtomachi male digerũt ⁊ habent humoꝛes impuros pĩopt᷑ quos ſefficiunt duri. Ex pꝛedeĩs infert philoſop nem ſompni dicens. ſompn“ eſt reci aocaloꝛis Folio cxlv b definitio . gidati deſcendũt inferius. ⁊ ĩmobilitãt ſenſus pꝛopt᷑ ſalutem aialium. Ox dictis infert philoſophꝰ tria coꝛrelaria. Pꝛimũ ẽ ꝙ in doꝛmiẽtibꝰ fiũt multi motꝰ ſcʒ alteratõnis digeſtionis.motus aſcenſus vapoꝛis infrigidatõnis ⁊ deſcenſus eoꝛũdem. Secũdum eſt ꝙ pꝛopt᷑ grauitatẽ fumoꝝ claudunt᷑ palpebꝛe oculoꝛum Terciũ eſt. ꝙ in doꝛmietibus partes exterioꝛes⁊ ſuꝑio res infrigidant᷑.⁊ ꝑtes inferioꝛes ⁊ intrĩſece calefiũt. Et qꝛ ↄtra hoc aliquis poſſz dicere ꝙ inferẽtia ſomp nũ ſtꝭ calida vt vinũ.ergo ſompnꝰ nõ fit pꝛopt᷑ infrigi datõem. Ad hoc reſpõdet philoſophꝰ.ꝙ ſompnꝰ fit ab infrigidatione.quia illi fumi cibarioꝝ aſcendunt ad cerebyꝝ quod eſt frigiduʒ ⁊ humidũ vbi ingroſſan tur ⁊ infrigidant᷑ 7 poſtea deſcendůt Hoc declarat philoſophꝰ ſic.quia videmus ꝙ vapoꝛes eleuati a ca loꝛe ſolis infrigidant᷑ a frigiditate medie regionis ae ris vbi ↄuertũtur in aquã ⁊ poſtea deſcendũt Ideo di cit philoſophus ꝙ quãdo illi vapoꝛes ingroſſati non po ſſunt digeri ouertunt in reuma Conlſequent᷑ oſtẽ dit philoſophꝰ cãm exꝑgefcõnis dicens.ꝙ cauſa exꝑ⸗ 7 gefcõnis eſt ↄſun do iſti vapoꝛes ſte cõſumpti ⁊ digeſti caloꝛ naturalis poteſt aſcẽdere ad tales ꝑtes exterioꝛes ⁊ cauſ are exꝑ⸗ gefactõem. ⁊ hoc intelligedo de exꝑgefactõne naturali Hoc declarat philoſop hꝰ pᷣmittendo tres ſuppõnes Pꝛima eſt. ꝙ ſanguis qui eſt in capite eſt puriſſimꝰ 2 tenuiſſimus cum ſit valde leuis. ⁊ ille qui eſt in ptib⸗ inferioꝛibus eſt turpioꝛ ⁊ impurioꝛ quia eſt grauioꝛ. Secũda eſt. cuiuſtibʒ ſanguinis pncipiuz eſt coꝛ. Cer cia ſuppõ eſt. ꝙ a coꝛde pꝛocedũt due vene pᷣncipales ꝑ quaꝝ vnam mittitur ſanguis.⁊ ꝑ aliam ſpũs vita lis. Hoc ſuppoſito dicit poiloſophꝰ ꝙ poſt nutrimen tum fit ſanguis maxime impurꝰ z indigeſtus.iõ poſt nutmentuʒ fit ſompnꝰ. Sed quã do nutmentũ eſt di⸗ geſtum 2 ſangui Circa hũc textum ſt/ quatuoꝛ dubia 4 7 Tꝛimũ dub inm Vtrum ſompnꝰ ſit pꝛiuatio vigi lie. Videtur ꝙ non. quia dicit Areſto.ꝙ eſt ↄuentus caloꝛis ⁊ recipꝛocatõ ad coꝛ. hoc totum aũt eſt poſitiuũ. In oxꝓpoſituz ar guiturꝑ Areſto. dicentẽ ꝙ ſompnꝰ ⁊ vigilia o pponũ⸗ tur pᷣuatiue.ſompn em vigilie quedã puatio cẽ. O(t iteruʒ dicit ꝙ ſomꝑnꝰ eſt impoña ſentiendi pꝛopt᷑ ex⸗ ceſſum vigilandi. Impoña autem puatio eſt potẽtie. dicit etiam ꝙ ſompnus eſt tanq; requies.mo do reqes eſt pꝛiuatio motus Dicenduʒ eſt ad queſtionem. ſuppoſito ꝙ ſompnus pure naturalis fit ꝑ caloꝛem ꝓ uenientem radicaliter a coꝛde.licet foꝛte exiſtentez in epate ſtomacho ⁊ alijs mem bꝛis p quemn cꝭ loꝛeʒ deco quitur ⁊ digeritur nufmentum. Et in hmõi digeſtio⸗ ne reſoluitur ab eo multus vapoꝛ ⁊ multi fumi.q pꝛop ter caliditatem ? ſubtilitatẽ aſcendunt ad cavut ⁊ in⸗ frigidantur ⁊ ingroſſant᷑. ideo reuertunt᷑ verſus coꝛ 2 reuertendo ꝑducũt ſecum caloꝛeʒ ⁊ ſpiritus verſus coꝛ. ⁊ ſic ad coꝛ ⁊ alia membꝛa digeſtiua fit magnꝰ cõ uentus caloꝛis ⁊ ſpirituũ.⁊ ita foꝛtificatur digeſtio ⁊ generatio ſpirituũ. quia tũc ꝑ meatus conſtrictos nõ poſſunt a coꝛde ad membꝛa exterioꝛa mitti ſpũͦs ſenſi tiui. ideo nõ. poſſunt illa oꝛgana exercere An eis deß ꝗMẽEJẽ A iͤ imptio ⁊ digeſtio illoꝝ vapoꝝ.qꝛ quã s eſt purificatus tũc aĩal exꝑgiſcitur. Queſtiones . De SBompnio. putatum ſcilicʒ opus ſentiendt. Tuc ergo dicendum eſt.ꝙ ſi capiatur ſompnus pꝛo ſenſibus exterioꝛib nõ potentibus ſentire.vel pꝛo impotetia ſentiendi ſenſuũ exterioꝝ tũc pꝛiuatiue oꝓponunt᷑ ſ ompnus ⁊ vigilia. Si aute capiatur pꝛo caloꝛe ⁊ ſpiritib reuerſis ⁊ vni⸗ tis circa coꝛ.tũc ſompnus eſt quid poſitiuũ ſicut vigi⸗ lia.⁊ ideo nõ omonunt᷑ puatiue.ſed quodãmodo ma gis ↄtrarie ſicut motus ↄtrarij. Ax quo patʒ ꝙ ſomp nus eſt guentus caloꝛis ⁊ ſpirituũ ad coꝛ. VFigilia ve ro extenſio caloꝛis ⁊ ſpirituũ ad oꝛgana exterioꝛa.⁊ ßm hocpꝛocedunt ratõnes hinc inde „ Secũduʒ dubium ¶Itrumoſmibus aialibus ⁊ſo lis inſint ſompnus ⁊ vigilia T)lcenduʒ pmo. ꝙ ne ceſſe eſt ome aimal aliquãdo vigilare neceſſitate cõdi cionata ſi ſcilicʒ tẽpoꝛe debito ⁊ opoꝛtunato ſue ſpeciei oſt bec aũt de ſõp viuat ⁊ oꝑationes opoꝛtunas exerceat. Datʒ.quia nõ Dicitur aĩmal niſi ex eo ꝙ habet potentiã ſenſitiuam. ⁊ innullo aimali viuente ſine impedimẽeto ⁊ infirmita teꝑ tempus ſibi debitum ẽ pot tia ſenſitiua ſine ope/ re ſcilʒ ſentire. YFruſtra em eſſet oꝛdinata ꝑ naturam tamẽ in eo quod eſt ſentire conſiſtit vigilia. ergo. Dicendum ſecũdo.ꝙ om̃e animal neceſſe eſt doꝛ / mire intelligendo ſicut pꝛius. Patʒ. quia ſᷣm philoſo phuz in opere ſenſus reꝑitur fatigatio.ideo natura de buit oꝛ dinare requiem a ſenſatõne.⁊ illa ſi ſit natura⸗ lis eſt ompnus Oicendum tercio. ꝙ in plantis nõ reꝑitur ſompnus.quia ſompnus ſicut iam dem eſt.ẽ pꝛopter fatigationẽ ⁊ ad reſtaurandũ vires deꝑditas ex oꝑationibus.plante autẽ non habent diuerſitatẽ o⸗ perationũ.inde eſt ꝙ natura oꝛdinauit ſompnũ in aĩ malibus a d hoc vt quieſceret ab hmõi oꝑationibus. ſicut eſt ſenſatio ⁊ motus localis. Non autẽ ab opatio nibus plãtaꝝ que ſtꝭꝗ vegetare ⁊ nutrire.ĩmo illas ma gis exercent doꝛmiendo q; vigilando Dicendum quarto.qꝙ omibus ⁊ ſolis aimalibus ineſt ſom pnus. Patʒ.quia nullum ali ud viuens habet talem diuer ſitatem oꝑationũ pꝛopt᷑ quã cauſet᷑ fatigatio Tercium dubium. Quare eſt ꝙ aĩalia magis fa tigencur in opere potẽtie motiue m locum qᷓ; in ope re potẽtie nutritiue ODicendum. ꝙ ꝑ opus potentie nutritiue caloꝛ naturalis vegetatur ⁊ ſpiritꝰ vitales naturales ⁊ ſenſitiui generant᷑.⁊ ꝑ conſequẽs vita con foꝛtatur.ideo ex illo opere animail nõ debiliratur. imo potius ſaluatur ⁊ foꝛtificatur.ſed hec nõ eſt fatigatõ In opere autẽ ſenſuũ exterioꝝ in motu locali aima ad ofoꝛtanduʒ oꝛ gana 1 membꝛa exterioꝛa (vt meliꝰ poſſint in ſuam oꝑationeʒ) mittit ad exterioꝛa caloꝛes 2 ſoiritus ⁊ ſic interi ns debilitatur.⁊ hec eſt fatigatio que requirit quietem membꝛoꝝ exterioꝛuʒ.⁊ ca loꝛes ⁊ ſpiritus refocillentur ⁊ recupetur in mebꝛis interio⸗ bus. OQuartum dubium Verum pmum ſenſiti uum ſit in coꝛde vel in cerebꝛo. Reſpondent medici. ꝙ in cerebꝛo.quia leſa ꝑ te anterioꝛi cerebꝛi ledit yma ginat io que eſt ſenſus interioꝛ Similiter ſompnꝰ eſt in cerebꝛo. ergo öᷣmum ſenſitiuũ. Tenet ↄſequentia. quia ſompnus eſt paſſio pᷣmi ſenſitiui.⁊ hoc oſtendit manifeſte venarum colligatio que omes ad cerebꝛum termiantur. Areſtoteles aũt ? Cõmeẽtatoꝛ dicũt ipᷣm elſſe in coꝛde tanqᷓ; in membꝛo oncipali. Nater. nam in foꝛmatõe embꝛionis pᷣmuʒ (qð foꝛmarur ⁊ ſen titx)eſt coꝛ.⁊ etiam pᷣmum quod dolet 2 leditur. Si em in ali qua pante interioꝛ i ſit peſtema tũe pᷣmuʒ quod dolet eſt coꝛ.⁊ hoc oſtendit oĩm alioꝛum membeoꝝ ad ip̃m coꝛ ꝑ venas ⁊ meatus colligantiãẽ Auicenna concoꝛ dans iſtas opiniones ⁊ poſt eum Albertus dicunt. ꝙ pmum ſenſitiuũ eſt oꝛiginaliter 2 pᷣncipatiue in coꝛde oꝛganice autem ⁊ ſubiectiue in cerebꝛo. Sicut em̃ ve/ ne pꝛocedũt a coꝛde ad cerebꝝ.ita etiam a coꝛde ade par a quo epate co: fundit ſanguinẽ ⁊ mittit ad omia membꝛa motus ⁊ ſpiritus vna cuʒ ſanguine in qbus conſiſtit vita. ꝛimuʒ ergo oꝛganum (ad quod multi plicantur ſpecies ⁊ in quo copilant)eſt ipᷣm coꝛ.com plementum aũt ſenſationũ ⁊ aliarum opꝑationũ eſt in diuerſis ꝑtibus.ſicut gna re ſanguinẽ in epate. digere⸗ re in ſtomacho ⁊ ſic de alijs. nio ⁊cc. Iſtud eſt ſecundum capirulũ huiꝰ libꝛi in quo Areſtoteles detminat de ſompnio. t diuidi tur in tres ꝑtes. In quaꝝ pᷣma oſtendit philoſophus cuiꝰ partis anime ſompniũ ſit paſſio ponendo tres cõ cluſiones. Pꝛima.ſompniũ nõ eſt paſſio ſenſus exterio ris vt intellectus. Pꝛimã partẽ pꝛobat philoſophus quia ſenſus exterioꝛ in ſompno nullam habet oꝑatõ⸗ nem.Conſequẽtia pꝛobatur.qlhia ſompniũ eſt oga⸗ rio facta in ſompno. Secũdam ꝑtem pꝛobat ſic.quia ſi ſic ſoli ho mies ſompniarent quod eſt falſum.ſicut patet de aĩalibus bꝛutis que in ſompnio mouent ſe ꝛ clamãt. Scdᷣaʒ ꝑtẽ ꝓbat philo ſophꝰ qꝛ ſequeret᷑ ꝙ ſo lum in ſompno ꝑciperemus quidditates rerum ⁊ nõ earum accidentia.Cõſequẽs eſt falſum. quia ĩ ſomp nio non ſolum ꝑcipimus ꝙ ſoꝛtes eſt homo.ſed ꝙ eſt albus vel pulcher. Patet ↄſequentia.quia illa ſunt ꝓ pꝛia obiecta intellectus. Et ex hagratone philoſophi aliqui volunt ꝓbare ꝙ intellectus nõ intelligit ſingu⸗ lare nec aliquod accidens.quia aliter ratio phi non valeret. Sed hoc non eſt verum.quia philoſ. ophꝰ nõ vult aliud ↄcludere miſi ꝙ ex quo intellectꝰ nõ mone⸗ tur niſi ab obiecto exterioꝛi.potius deberet intellige⸗ re obiectum quod eſt magis ſibi pꝛopbum. Secun da ↄcluſio eſt. Non quelibet apparitio in ſompno eſt ſompniũ. Pobat iſtud philoſophꝰ duabus ratõmb⸗ Pꝛima eſt.quia ſi ita eſiet ſequeret᷑ ꝙ apparitio facta P intellectum in ſompno eſſet ſompniũ quod eſt flm. quia tũc ſompniũ eſſet paſſio intellectus. Patet tamẽ ↄſequetia.quia ĩ ſompnio mẽoꝛamur de his de qͥᷣbus nõ poſſimus memoꝛari in vigilia. ergo ꝛc. Po ſeß⸗ cũda ratõne pᷣmittit philoſophꝰ quatno: ſuꝓpõnes. Pꝛima.ꝙ eadem potentia ſompniamꝰ qua egrotis vigilantibus apparent multa fantaſmata ſicut frene⸗ ticis ⁊ febꝛicitãtibus. Secũda ſuppoſitio eſt.ꝙ ſanis vigilantibus ꝑ ſenſum apparet aliquid cuius oppoſi tum ꝑ intellectum iudicamus.Tercia ſuppõ eſt. ꝙ in ſomonio alicui potẽtieapparet qð videat audiat ⁊ ſic de alijs ſenſationib. Quarta ſuppõ eſt ſ̃m aliquos ꝙ in ſompno viſus aliquid videt.⁊ auditꝰ aliquid au⸗ dit quãuis viſus nõ videat obiecaum exterius nec au ditus ſonum. Quibus ſuppoſ itis arguit ſic philoſo⸗ phus. Si ſompniũ eſſet paſſio intellectus ſequeret᷑ ꝙ iudiciuʒ (quo virtus ſupioꝛ coꝛrrigit inferioꝛem)eſſet ſompniuʒ.conſequẽs eſt falſ um. Et patet ↄſequentia quia talis. apparitio ſepe contingit in ſompnis. Tert ſegeil ſoo Daie 0 ſchſus mllitu iylum guiget Piima ſartlen busint ttiäint duabye Ktinm ſenchbil dunmß Egolin tüdar marnn Gin Alera poob⸗ tum nos. idu fit cob amaa pebirt ſcnũe albuc ligu⸗ lenthcl lteos/ taniaſu 8reurn litur gle mnusgr 6aze ldeam sſ lontes ſeope ſperu rit⸗ paſſo peſto bilim poſtio ſonla⸗ busan keettan lauſam Plapin ſetſume lepoteti ſtenge ghasſu ünen o En⸗ 4neo n ncorde rin Ndead, don in chus amult nc ückin edenn ſ noͤſb Nidud l une senei ophes bacgri iickene Klegnt lum ſat norcte umiet mmmti gauienp 74 ie, KK od tineid enäig, 1 Jun nind iin ed m. nn Nci⸗ re potẽtiam ſenſitiuait Alreſtotelis Tertia cõcluſio.ſompniũ eſt paſſio ſenſus ↄis.patet ſic qꝛ illius ſompniuz eſi paſſio cuius ſompnus? pal ſio.ſʒ ſompnus eſt paſſio ſenſus cõis igitur et ſompnꝰ Maioꝛ patet qꝛ ſompniuʒ ſemper accidit in ſompno Alt vt dicit phᷣs ꝑ hunc modum ſompniuz eſt paſſio ſenſus cõis.qꝛ in fantaſia remanent ſpẽs que ſunt ſi⸗ militudines natu rales rerum ſenſitiuaꝝ.et iſte ſenſus in ſumpno pñtantur ſenſui cõi et fit ſompnin In ſecunda parte phs inquit quid eſt ſompniũ.pᷣmittendo aliquas ſuꝓpoſitiones. Pꝛima eſt ꝙ vniucuiſq; ſenſus ſenſibilia i nobis cau⸗ ſant ſenſatõem. Secũda eſt ꝙ paſſio facta a ſenſibili⸗ bus in ſenſu non ſolum manet in ontia ſenſibilium ſʒ etiã in abſentia eoꝛũ. hanc ſu ppoſitõem pꝛobat phus duabus rõnibus et quibuſdã ſignis. pᷣma ratõ ſicut eſt in motu locali ita eſt in motu alterationis ſenſus a ſenſibili. Sʒ in motu locali non ſolum motus durat dum pᷣmum mouens mouet ſʒ eriam in eius abſentia ergo ſimiliter erit in alteratione ſenſus a ſenſibili. Se⸗ cũda ratio eſt ſicut eſt in motu alteratõis qlitatũ pꝛi⸗ marum ia eſt in motu alteratio nis ſenſus a ſenſibili. Sʒ in motu alterationis q̃litatũ pᷣmarũ ceſſante Feno alterante adhuc non ceſſat alteratio igitur. Per ſigna pꝛobat ſic idem.qꝛ ſi diu nos aſpiciamus aliqð obiec⸗ tum valde ſpolendidum 2 ↄuertamus ad locũ obſcuꝝ nos. adhuc aꝓparebit nobis ꝙ videamus illud ſplen didum. Secundum ſignum eſt.qꝛ ſi alids diu aſpexe rit coꝛpus ſolis ⁊ poſtea ↄuertat ſe ad aſpiciẽdum ali am coloꝛem puta nigrũ vel album. ille alius coloꝛ ap pebit ſibi pᷣmo puniceus poſtea purpureus. Tertiuzʒ ſignũ eſt.qꝛ ſi aliquis fuerit motus et poſtea quieſcat adhuc ſibi axparebic ꝙ moueat᷑. Quartum eſt qꝛ ſi aliquis odoꝛat odoꝛem valde intenſum poſtea nõ po terit ꝑcipere odoꝛenꝰ debilioꝛem vel ſi percipiat.ꝑcipi at eos ↄmixtos cuʒ illo odoꝛe foꝛti Còmuniter ponit tertia ſu poſitio ꝙ potẽtie ſenſitiue cico ꝑcipiunt ſi peci es reurm ſenſibilium. ¶Q Luarta eſt nõ ſolũ ſenſus pa titur a ſenſibili ſʒ etiã ſenſibile patitur a ſenſu qꝛ vide mus ꝙ mulieres mẽſtruoſe inſpiciẽtes ſpeculum mũ⸗ duʒ purum inficiunt ipſum cauſando maculam ſeu lineam.et hoc dicit p hus pꝛouenit qꝛ in eis eſt mul⸗ tus ſa nauis indigeſtus a quo pꝛoced unt fumi qui pe⸗ tentes exitum a coꝛpoꝛe veniunt ad oculos qui ſunt ꝑ tes poꝛoſe et exeunt ꝑ oculos inficiendo gerẽ et poſtea ſpeculum.et illa macula non apparet in aere pꝛopter raritatem ipſius aeris. Q.uita ſuppoſitio ꝙ homines paſſionati faciliter decipiũtur circa obiecta illarum paſſionum. quia ſi ho mo ſit timidus a modico terri⸗ bili multũ timebit ſicut accidit ĩ iracũdis.Sexta ſi up poſitio ꝙ aliquando homines decipiuntur et tamen non latet eos. Sicut apparet de febꝛicitantibus qui⸗ bus apparent aliquando animalia terribilia in parie teet tamen bene ſciunt ꝙ non ſtꝭ talia animalia. Cuiꝰ cauſam dat phyloſophus qꝛ tales percipiunt ea du⸗ plici virtute.quaruʒ vna eſt ſuperioꝛ ad aliam ſcz per ſenſum et intellectum. et intellectus natus eſt coꝛrige⸗ In hac terica parte oſtendit phᷣs quid eſt ſompniũ pᷣmitrendo adhuc ali⸗ quas ſuppoſitiones. Pꝛima eſt ꝙ ſpecies reruz ſenſibi liũ non ſoluʒ in vigilia ſte in homine ſʒ etiam in ſomp no.Et quia aliquis poſſet dicere ſi ſpecies mouẽt ſen .Folio cxlvi. ſus in vlgilia ſequitur ꝙ vigilia ſompnianus qð eſft ſalſuʒ Ad hoc rñget phᷣus ꝙ hmoi ſpecies non eque velociter mouent ſenſus exterioꝛes ſicut ſpecies ſenſi,/ biliuʒ ſenſuum interioꝛuzʒ. id eo a motibus ſpecierum ſenſibilium ipediuntur. ſʒ in ſompno ille ſpecies poſ⸗ ſunt mouere ſenſus interioꝛes qꝛ amplius non mouen tur a ſenſibilibus ſenſuum exterioꝛuʒ. Secunda ſup poſitio eſt. ꝙ hmõi ſpecies aliquando pntanrur vir⸗ tuti cognitiue integre et aliquando diſtoꝛte. Quod decla rat phus qꝛ videmus in aqua fit motns vᷣti⸗ ginis et ille vertigines aliquado reuertuntur ad earũ pꝛincipium recte et aliquãdo diſtoꝛte.ita eſt in imagi nandum de ſpebus potentie ſenſitiue. Ex quo infert pꝓhus duo coꝛrelaria. Pꝛimum eſt ꝙ pueri non ſomp niant qꝛ in pueris eſt nimiꝰ motus impediens ne hu⸗ iuſmõi ſpecies potentie cognoſcitie pñtent᷑. Secũduʒ eſt ꝙ in habentibus ↄpletam nutritionem fiunt ſump nia recta et vera qꝛ tunc non fiunt motus mutrimenti in capite impedientes ne ſpecies pnñtentur potẽtie cog noſcitiue.IJdeo dicit ph̊s ꝙ ſicut eſt in vigiliaʒ vnus ſenſus decipiat᷑ et alius (qͥ ẽ ſuperioꝛ) coꝛrigit euʒ ita ẽ in ſumpnio. Añs declarat p hs ſic qꝛ in cancellatione digitoꝝ tactui vnũ aꝓparet duo ſʒ viſus iudicat ibi eẽ vnũ ſo luʒ. Tertia eſt ꝙ ſicut in vigilia hoĩbus paſſio natis ad modicam ſimilitudmeʒ apꝑnt obiecta ſuaꝝ paſſionũ.ita etiã accidit in ſompnijs. Quarta in ſo m pnio aliqñ decipimur et ſcimꝰnos decipi. aliquando vero decipimur ⁊ latʒ nos ſicut etiã accidit in vigilia Ox dictis ↄcludit p h̊s diffinitõem ſompnij dicẽs.q; ſompniũ ẽ qdᷣdã fantaſma apꝑns in ſompno.i.ſump⸗ niuʒ eſt q̃daʒ aꝓparitio facta in ſenſu interioꝛi a ſpebꝰ reſeruatis in aĩali ſimpłr doꝛmiente. At ſubdit phᷣs ꝙ non quelibet apparitio facta ab illis ſpẽbus eſt ſom pniuʒ. Deinde ph̊s mouet tres dubitatiões. Pꝛima eſt de his qui in ſompno vident lucẽ lucerne⁊ audiũt ſonum vtꝝ ſcʒ tales doꝛmiendo vigilant. Rñdit phᷣs ꝙ tales doꝛmiũt ſᷣm quid ſʒ vigilant ſimpliciter. Se⸗ cunda dubitatõ eſt vtꝝ omnis apꝑitio facta in ſimpli citer doꝛmiente ſit ſom pnium. Rñdet ph̊s ꝙ nõ imo altquã do intellectui fiunt apparitionis que non ſune ſompnia. Tertia dubitatio quare aliqui nunq; ſom⸗ pniant et aoliqui ſompniant in iuuentute et non in ſeꝭ⸗ nectute et aliqui econuerſo. Rñdet ph̊s ꝙ cauſa pᷣmi eſt multitudo motuum qͥs tales habent in capite im pediens ne ſpecies pñtentur virtute cognitiue.et pꝛop ter eandem cauſam aliqui non ſompniant in ſenectute nec ſi in iuentute (De diuinatõe) Iſtud eſt vlti⸗ mum capłm huius libꝛi in quo p hus determinat de diuinatione Et diuiditur in tres pꝑtes in pᷣma phs in quirit. An in ſompnijs cõtingit pᷣuidere futura pᷣmit tendo duas ſuppões. Pꝛima eſt.ꝙ nõ ẽ ↄueniẽs omit⸗ tere qͥn detinetur de diuinatione que accidit in ſomp nijs. Scdᷣa ẽ ꝙ nõ facile ẽ de tali diuinatõe determina re.pᷣmã ſuppoſitõeʒ ꝓbat ſic qꝛ nõ ↄueniẽs ẽ ↄtepnere illud qð oẽs vł plures aſſerũt ſʒ oẽs vł plures aſſerũt diuinatõeʒ de futuris ẽ igitur Maioꝛ patet qꝛ illud quod conmuniter diciter non oĩode veritate caret. Tertiã ſuppoſitionẽ pꝛobat ph̊us qꝛ de illo nõ ẽ facile determinare qð nullaʒ cãm rõnabilẽ habere videtur ſʒ ſic eſt de diuinatione futuroꝛum ergo non facile eſt determinare de ea. ͤ(t ſubdit phus ꝙ ſompnia ſunt cauſe futuroꝝ vel ſigna vel accñtia vel hec omnia vel 2 7 Queſtiones .Hdediuinatione quedam. O? autem ſompnia ſint ſigna futaroꝛuʒ et cauſe oñdit ph sautoꝛitate medicoꝝ dicẽtiũ.q hoĩes libent᷑ ſompniant de his q̃ ſunt de ſua ↄplexione ſicut colerici de calidis et ſiccꝭ. Sã guinei vero de calidis et hũidis ⁊ ſic de alijs ↄplexiõiby. Et ſi q̃rat᷑ q̃re nõ ita bene pꝛeuidemus futura in vigilia ſicut in ſompnis. Rñdet ph̊s ꝙ ĩ vigilia motꝰ maioꝛes extrinſicus ĩpe diũt minoꝛes motꝰ ĩterioꝛes. Modo ad h̊ ꝙ alqs pᷣui deat futura oʒ ꝙ ſit multuʒ ſedatus ab oꝑationibus extrinſicis.qꝛ coꝛꝑa celeſtia ſtꝭ cã haꝝ diriuatõnum mõ ipſa coꝛꝑa celeſtia nõ pñt influere tłes influentias modicas modiceę ꝑceptibilitatis niſi in mente quieta ta et tunc qñ eſt qetata tunc a ꝑuis obiectis mouetur foꝛtiter ſicut in ſumpno ex puis ſonis apparet ꝙ audi amus tonitrna.ſiłr ex modica hũiditate cadente ſupᷣ liguã aparet ꝙ guſtamus mel Sʒz in vigllia ſ agprer maioꝛes motꝰ exterioꝛes impediunt᷑ minoꝛes. ꝭãt ſompnla ſint cauſe futuroꝝ oñdit ohylophꝰ qꝛ vide⸗ mus ꝙ hoĩes in ſompnijs aliqͥd pᷣuident et poſtea fa⸗ ciũt qdð nõ feciſſent ſi ſompnia alſſent ergo illa illa ſom pnia ſt: cauſe maloꝛũ futuroꝝ.Et ꝙ ſomynia ſint ac cidentia futuroꝛum oſtendit ſic.qꝛ ſi ſit aliqd bellũ fu turoꝝ et ſompniemus de illo illud ſumpniũ eſt accñs illius belli q; ſiue illuq ſompmuʒ fuiſſet ſiue nõ nihil ominꝰ fuiſſet bellum ꝗ deo dicit philoſophus ꝙ mul ta ſompnioꝛum non eueniunt qꝛ vt in pluribus ſomp⸗ ℳ.⁰. nia ſi accidentia futuroꝛuz Irn hac lecunda ꝑte phyloſophus inquit a quo ꝓueniũt ſompnia Pꝛimo onñdẽs ꝙ ſomp nia nõ immediate pꝛoueniunt a deo.et pꝛobat duab⸗ rationibus. Pꝛima eſt.qꝛ ſi ſic bꝛuta nõ ſompniarent qdð eſt contra exꝑientiã.ptʒ tñ ↄna qꝛ illa q immedia⸗ te mirtuntur a deo mittunt᷑ ad illa q ſuas apparitòes immediate dirigunt ad euʒ cuius non ſunt animalia bꝛuta.ergo. Secunda ratio qꝛ ſi ſic ſequeretur ꝙ pꝛu dens ſompniarent magis qᷓ; ſtulti. Patet ↄña qꝛ cum dẽtes ſit ſume pꝛudens debet eẽ magis ſolicitꝰ de pꝛu denth qᷓ; de ſtultis. Et qꝛ aliquis poſſet querere.q̃re inquiritur cauſa ſompnioꝛũ cũ nõ videt᷑ habere cam ex ͥ huiuſmõi ſompnia ſunt rara ⁊ in mineꝛi tꝑe d poc rñdet phyloſophus ꝙ q;uis ſompnia fiũt rara 2 in minoꝛi tpe tñ habent cauſas determinatas ſicur vi⸗ demus ꝙ aliqua (qᷓ raro eueniũt) habere caulas deter minats. Hoc ſuppoſito oñdit phyloſophus a q̊ ſomp nia puemũt dices ꝙ ſompnia ſũt in duplici dꝛa. Que dam ſunt quoꝛũ pᷣncipium eſt in nobis ſicut fleumati ciſompniãt de aquis. Alia ſunt ꝗqᷓ accidũt pꝛeter na⸗ turalẽ ↄplexioeʒ ſicut ſi homo ſompniatet de bello fu turo. Be pmis phyloſophus non intendit qꝛ axparet ꝙ immediate pꝛoueniũt a ↄplexione naturali. Sʒ de alijs dicebat empedoeles ꝙ ab illis rebus de quibus ſompniamus egrediebãtur aliq̃ coꝛꝑa athonalia pꝛo⸗ uenientia vſq; ad ſompniantem mouentia animã ad cõgnoſcendũñ illud a quo ꝓueniunt Oct qꝛ hec opinio ẽ falſa et etiã Ariſtotiles multotiẽs cã repꝛobat vt pu tauit pꝛimo de generatione ideo hic non repꝛobat eaʒ. Ideo dicit phᷣus ꝙ hmõi ſompnia pꝛoueniunt a celo et nonꝑ defluxum aliquoꝝ coꝛꝑm.vt diffuſe pʒ in lr̃a. In hac tettia ꝑte oſtendit phus qũo ꝑ ſompnia cõtingit pꝛeuidere futura. dicẽs pmo.ꝙ quibuſlibet hominibus indifferenter tam ſa⸗ — pientibus q;ᷓ ſtultis ↄtingit pꝛeuidere futura qꝛ ipᷣi in differẽter a celo moueri poſſunt. ſʒ tamen aliquibs ac, cidit ſepius pꝛeuidere futura.qꝛ quidã ſtꝭ homines qui eptaſi ſunt expoſiti et in iſtis accidit pᷣnidere futu ra eo ꝙ eoꝛuʒ mens eſt denudata a curis et motibus⸗ extraneis ſʒ melancolicis hoc accidit ꝓpter eoꝛum cõ⸗ plexionẽ. Konſequenter p hus oſtendit qui ſunt ve interp̃ᷣtes ſompnioꝛum dicens. ꝙ ille eſt artificioſiſi/ mus iudex ſepmoꝝ.i.bonus interpꝛes qui ſit aſpice⸗ re ſimilitudines que viſa fuerint in ſompnijs ⁊ eas cõ pare ad ea que ſignificant et repñrant et ad conſtella⸗ tiones celeſtes. Lirca hunc textum ſunt q̃tuoꝛ dubia. Pꝛimum dubium. Quüo debet intelligi diffinitio ſompnij queẽ ꝙ ſompnũ ẽ fantaſma qdᷣdã in ſompno. viſuʒ Oðz ꝙ ſic debet intelligi. Soõpniũ eſt awaritõ fantaſtica facta doꝛmiendo circa pᷣmũ ſenſitiuiʒ. Et dicit᷑ notãter circa (mũ ſenſitiuũ) ad denotandum ꝙ; circa intellectũ non eſt ſompniuʒ ⁊ ꝙ ſompnium eſt paſſio pᷣmi ſenſitiui et cauſantur effectie ab eo. Dicit᷑ aũt (axparitio fantaſtica) nam aꝑitões lenſuum exte rioꝛum nõ dicuntur ſompnia. nec etiam apparitõens que fiunt in vigilia.Eſt aũt triplex axparicio in ſum⸗ pnijs. vna eſt debilis in pncipio doꝛmitatõis ſicut cũ aliquis incipit doꝛmitare adhuc deb iliter ꝑcipit can delam ardentem et hoiem loquætem ſiue ſit ꝑ ſenlum interioꝛes ſiue exterioꝛeʒ et talis apparitio non eſt ſom pniũ cũ non ſit axparitio fantaſtica. Alia eſt aparitõ p intellettuʒ qua contingit interduʒ ſi illogiſare doꝛmi endo et ex iſta eſt ſumpniuʒz. Tertia eſt apparitio que fit ꝑ ſpẽs reſeruatas in fantaſia pñtãte ſenlui ↄñr et ta lis eſt duplex.q̃dã fit vigilando.ſicut illa que ẽ pꝛop ter freneſim ꝓpter timoꝛem vel pꝛopter aliquẽ ſimileʒ paſſionem. Alia fit doꝛmien do et illa eſt ſompnium. Secundum dubium. Quare ſpecies reſeruata in fantaſia magis faciunt apparitionem in ſompno qᷓ; in vigilia Reſpõdet phyloſoph us ꝙ ſpecies in fantaſia reieruate ſunt debiles et motus a ſenſibus exterioꝛib in pũtia ſenſibiliũ ſunt foꝛtio:es.modo foꝛtioꝛes mo⸗ tus et foꝛtioꝛes apparirõnes obfuſcant minoꝛes ſiue in delectationibus ſiue in triſticijs. et in foꝛtibus medi tationibus et hoc declarat ariſtoteles ſufficienter et i⸗ deo cum in ſompno non ſit ſenſus occupatus per foꝛ⸗ tes motus ſenſuum exterioꝛem poteſt percipere appa⸗ retiões ab illis debilibus ſpeciebus reſeruatis in fan/ taſia et non ita poteſt in vigilia pꝛopter motus factos a ſenſibus exterioꝛibus. Cuius ſignum eſt ꝙ omnes timẽt. ſi ponantur in tenebꝛis pꝛopter potentiam fan tanſmatum ſi ponantur in luce non timent eo ꝙtune ſenſus exrerioꝛes ſunt occupati. Tertium dubium Quare ergo in ſompno aliqua fantalmata apparene et aliqua non et aliquando a pparent et aliquãdo non Dðm ꝙ boc eſt ideo qꝛ aliquãdo via a ſenſu ↄmuni ad fantaſiã eſt obſtructa vapoꝛibi groſſis et aliquan do illis vapoꝛibus digeſtis ſoluta eſt via et cum ob⸗ ſtructa eſt non fit ſompnium. Olt inde eſt ꝙ in pꝛinci pio ſompni et in fine ſompniamus ſʒ non in medio qꝛ ſicut in pꝛincipio nõdum eſt via bene obſtructa. et in fine ↄſumpti ſteᷣ vapoꝛes obſtrilentes. O(tiã alia cau ſa eſt qꝛ ante digeſtionem vapoꝛis eſt muliuʒ turbatio in caloꝛe ſpiritiba pꝛopt᷑ motũ illoꝝ vapoꝛis.iõ ſenſus fantaſmatũ ita turbati ſunt ꝙ nihil determinate poſ ſunt repᷣſentareet ſic aſſumulant᷑ ſpẽb reꝝ in aqᷓ foꝛti ter mota.q nõ faciunt certã aꝑitoem ſʒ poſt ſedatiõeʒ --- tutbe realt ſocle dltar ſatiot guli ſrtit Goſeg fereaa hocto ſerſo lenien adepe inſen duen Ctend tocs ſenue dube tone an Uan nine far den ohe ſi 49 pl lycli⸗ ſnnt fetĩe Pvpter Conn allod inE hulgnee hirnen diere Elreriorg fninſa wtsn fisnne Kaparre geniztt enenep, alogti⸗ Areſtotelis Folio cxlpui. dos turbatões pñ̃t facere et fieri ſompnia (auſa qt qua⸗ ⏑ 2 realiq ſenſus magis reputant q; alie eit ſoꝛtꝭ ĩpꝛeſſio E eo gute e ſpeciet in fantaſia ⁊ in illa fir vel pꝛopter frequetẽ me/ l pid ditatoez vel pꝛopter maguaʒ attentoem. aut ex admi Hoſtas veterminatuzeſt de nic ratione vel ex delectatõne 2 triſticia annexta aut alia ſompnio et viglia detmingt uih palſſione anime. vel etiain interdu pꝛopter oplexionez delongitu clie et hꝛenitate vi. li foꝛtificantem ſpẽm ſibi ↄuenientem. Cͤt ſiarguatr᷑ er⸗ te on des cauſas ea; O(r di le. go ſequeret᷑ ꝙ ſenſus foꝛtioꝛes ſo deberent nobis qꝛpa mnnditur iſte liber in duo capi i⸗ rere cuius tñ oxpolituʒ ſepe cotingit. Oum cij pho ꝙæ ninula. in quoꝛum pꝛimo deter o. hoc non opoꝛtet. nã multitudines ſpeꝝ fiüt in ſangumn dints ? be ennieg eie minat de his ꝗᷓ non ſte cauſa d ne ꝛ ſpiritib motis et licet paiꝰ foꝛtioꝛ alpareat tn ad logitudinis ⁊ bꝛeultatis vire Et diuidit in duas par ueniens a pparebit foꝛtioꝛ cu ipſe in ſanguine appoꝛta? tes.iĩ pma pomit alids ſu poſitões ꝓ ſolutoe qltiois ſi⸗⸗ et deßp det pᷣmũ. Poſſet etiam aſſignari alia cã qꝛ aia cuiuiſd qdã ſuppoes Pꝛia ſu polito é aliq ſte qͥ ßʒ un ſm ſenſum et intellectum appetit noua videre iõ ad; totũ gen hñt dꝛam in loõgitud ine et bꝛeuitate vite ab mik aduenienee noua axparitoe licet ſit dehilioꝛ tñ foꝛtiter alijs alteriꝰ ge 2 aliqᷓ eiuſde ge hñt etiã diaʒ ad ſeiuicẽ det attendit ad illã. foꝛtis autẽ attetio aufert omes axpa ſicut genus homini eſt longieꝛis vite ᷓ genus equo⸗ mnm ritões alioꝝ ſicut expit. Sic ergo ꝓpter admiratisem ruʒ er ſimiliter genus plantarum as eſt quercus eſt lo * ſenſus tendit ad vnu dimttrendo alind Cuartum glozis vite alijs plantis. Secunda ſuſpoſitio coꝛpoꝛũ nin dubiũ. vtx ſit poſſibile diuinare ꝑ ſomnia. No ſolu aliq ſunt facilit᷑ coꝛruptibilia aliq difficult. vñ ignis uah tione ſupponenduʒ eſt ꝙ oꝛigo ſompmoꝝ a ſpeby reſer Luager et terra co: upumur peopter conergrieratez gen uatis ĩ fantaſia ẽ foꝛtificatõ ãt ⁊ eoꝝ ꝓuocatio. eſt ali Similiter ↄpoſita coꝛtupuntur pꝛopter contrarieta⸗ ein quando a oplextõne ahqn a paſſione coꝛꝑis. aliqn a tem oponentium qꝛ ſi cõponentia ſunt coꝛruptibilia⸗ cen paſſione anime. aliqñ ab influctia celeſti vel alteriꝰ cõ Proprter contrarietatem ronabile eſt etiam ꝙ cõpoſita, ri ninentis Hoc ſuppoſito. doᷣm eſt mo ꝙ ſi ſompnium ſunt coꝛpoꝛalia. Sʒ fo:me acchtales ſimplices aliqñ ndn fiat pciſe ex ſocby in fantaſia nõ valet ad pᷣnoſticãdu, corupuntur à contrario. aliquando pꝛopter corup⸗ nig de futuris. Scðo dom ſi ſompnia ꝓuocent᷑ a ↄplexi; tionem altertus. et aliquando non coꝛũpuntur pꝛop izitn one vel paſſiõe co:pis exptꝰ medicꝰ poſſet ꝑ talis ſũp/ ter alicjd illoꝝ ſʒ ſo u deſteluͦt er ſicut lcia. Iſtis ſup⸗ inn nia mmdicare de ↄplextoe. de ſanitate. et de egritudine poſicis moueæ tale dublum. vrruz ſit aliquis locus in inig cr ↄiecturat᷑ pnoſticare de moꝛte ⁊ vita. Hom tertõ quo(lſi poneretur aliquod cozruptibile) poſiet ppetu rminn. ſi iompma ꝓuocent᷑ a paſſioniby gaĩe tunc ſompnians ari ſicut ſiignis poneretur in concauo oꝛbis lune vbi ſmn pᷣr pꝛenoſticare ꝙ ĩclinatꝰ eſt ad futuros octus ad ůs nullum haberet contratiuz. Et arguit phus ey ſie. ar — inclinat talis paſſio Qom qᷓrto ꝙ ſi ad ꝓductioem omnmec( qd coꝛrumpitur) à ſuo contrario coꝛrupitur lünnaſi ſumonioꝝ ↄcurrat ĩfluetia celeſtꝗ pꝛudẽs poſſet ↄiectu ſi ergo tale coꝛpus non haberet contrarium non coꝛrũ nnd⸗ re ⁊ pnoſticare ðᷣ futuro ꝑ talia ſigna Et ſi qrat᷑ qũo q peretur. Et ſi dicatur ꝙ ſcientis corump uur et rain gn pꝛopter tali ſigna ſommpnians lodtur äpulat inter, non haber ontrarium Bicenaluz Glaltcm haber g sſun duin viſo c len us ite ligati DOdm ſufftcit foꝛtis ſan trarium inſuis acriontbus. In otpoſttumn arguttur dus ne raſia ad moudu; potetias executinas ? ex ↄtiihßm l tune 81 omne coꝛruptibile re eſ taee conam — aiat Et huis ſignũ ? ſompniates ⁊ loantes iile am pitur. 1πa ueſtionem rüdet phus c tale coꝛ mn bulantes in ſompnijs b memoꝛ ant᷑ ſompnioꝝ ſʒ nõ pus eſſet cuz difficultate coꝛruptibile. et hoc declarat ne hnt memoꝛiã de actoibo factis in ſompnijs nec etlam pꝛimo ſic piobando.ꝙ omne ud habet mteriam ha nnn diſticte poſſũt loqui eo actus illi ſte circa ſenſibilia bet conſrarium qꝛ mareria eſt in potentia ad vtrũc; mfin exterioꝛa ⁊ pꝛopt ligarõem ſenſuũ exterioꝝ nõ pt prr contrarioꝛum. ergo ſi aliquid exiſteret in materia aoᷣ tgms fantaſia põt ita foꝛtiter ⁊ diſtincte mouere ſenſus exte ſetfruſtra. doc ſuppoſito pꝛobat phua ꝙ nullus eſt munn rioes. vt fiat diſticte locutõ. Et ſi qras quo q̊i ſomꝰ locus in quo ſi poneretur coꝛruptibile cfficik incoꝛru⸗ oSt nijs ↄtingit hoĩes ſubtiliter ãbulare ꝑ vitas ⁊ rrabes tibile qꝛ ome coꝛruptibile bʒ materiam et oẽs hñs ma ndcin et aparire hoſtia qᷓ nõ poſſent in vigilijs. Soᷣm ꝙ Hſe/ eriam hʒ cõtrarii : cõtratia ſunt actiua ⁊ paſſiua ad e pe ↄtingit ex aſſuefactõe ⁊ etiã pꝛoprer ligatõez ſenſui inuiceʒ et ab inuicem coxum punt᷑ er go nullũ ẽ coꝛru ichm exrerioꝝ ſepe atingit ſecurius ambulare eo ꝙ paucio/ prtibile q fit incoꝛ ruptibile. Arſi qrat demõpquaʒ Gin ra cogitãtur q; ſi ſenſus elient vigiles. ignis coꝛrupit ĩↄcauo oꝛbis lue. Kudet phs q mag tim l nuʒ Zriat᷑ aliqliter ꝑuo ſicut magna flamma coꝛ ripit zuntt minoreʒ ſʒ h ẽ ꝑ accns.qꝛ magna flama in modico te euniti ↄſumit materiã qᷓ pua flãma foueba᷑.A lit etiã ðꝛ oc aliqñ coꝛrũpit᷑ a ↄtinente ⁊ licet celi non ſit foꝛmalit᷑ tuan . frigidũ ⁊ eodẽ mõ ẽ imaginãdã in viuentiby ꝙ coꝛru⸗ aa puu ab extriſicis qꝛ caloꝛ naturat agit in huidũ radi nchtin cale ⁊ tůc q aliqs hũoꝛ coꝛrũpit᷑ tũc viuẽs coꝛrũpi⸗/ aſnin tur Acx his infert pᷣs duo coꝛrelaria.bᷣmũ ẽ ꝙ oĩa in 6 . hiꝛis ĩferio:bus ſꝑ ſtꝭ ĩ motu qꝛ oia ſtꝭ gria vel ex cõtra ninn 8 rijs ↄpoſita io ĩ eis ſ ſtꝭ mutões.Scðm eſt ꝙ lʒ trãat nnaq mutata de vno loco in aliũ locũ poſt ſunt maiorę du ſed ratõis tñ nunq; pñt ꝑpetuari. Iſtꝭ ſuppoſitꝭ declarat ⸗ phs ꝙ magnitudo no eſt cã lõge vite qꝛ ſi ſic maioꝛes 2 *U1 Queſtiones eſſent longioꝛis vite minoꝛibus qð eſt falſum o: equi ſunt multum maioꝛ es.hominibus et tñ non ſunt lon⸗ gioꝛis vite qᷓ; hoĩes. Siłr paruitas non cauſa lange vi te vel bꝛeuitas qꝛ tũc minoꝛa eẽnt longioꝛis vite maio riba qð ẽ falſũ Et etiã videmus aialia ꝑua ſolũ dura re ꝑ annũ ⁊ aialia magna ꝑ plures Silr ſãguis nõ ẽ cã longe vite qꝛ aĩalia non hntia ſanguineʒ ſicut apes ſtꝭ⸗ longioꝛis vite habentibs ſanguinem. Silr hitatõ ſuꝑ verrã non eſt cã lõge velbꝛeuitatis vite qꝛ animalia a⸗ quatica ſt longioꝛis vite qᷓ; habitãtia ſuꝑ terrã Inn ſecunda pte ondit pᷣs ſit cauſa longe vite pᷣmittendo aliquas ſu ꝓpoſitiões Pꝛma eſt. ꝙ ome aĩal eſt calidum vel hũiduʒ ⁊ ꝙ vi ca ↄſiſtit in calido ⁊ hũido.Secũda eſt ꝙ ſenectus eſt hiüida vel frigida. ertia eſt ꝙ ca lidum frigidum 2 ſiccũ ſtꝭ materia inoibus aialibus. Iſtis ſumnoſitis Hmittit aliqua requiſita ad cauſandũ longitudinem vite. Pꝛimũ eſt ꝙ non opoꝛtet ꝙ hũidũ ſit facile deſie cabile.ideo dicit pſᷣs ꝙ pĩguia ſt minus putrefacti bilia qᷓ; macra qꝛ in piguibus difficilit᷑ exſiccat᷑⁊ exa latur huidũ ꝓpter viſcoſitateʒ q; in aliss. Secunduʒ eſt ꝙ ſi aliqͥd debeat eſſe lõge vite opoꝛtet eius hũiðʒ eſſe multum ⁊ ma gnum qꝛ ſi eſſetpaucum de facili ex ſiccaret᷑.ideo dicit phus ꝙ in plurib maioꝛa anima⸗ lia ſunt longioꝛis vite minoꝛibe. et maioꝛes plante mi⸗ noꝛibꝛ. Tertium eſt ꝙ hũidum nõ debet ſolum eẽ quã tum ſʒ etiam qnale ita ꝙ ſit detenninata ꝓpoꝛtio hũi⸗ Oi cum calido ſic ꝙ vnũ non ſufficiat excicare alteruʒ ideʒ dicit phs ꝙ hoiĩes ſũt longioꝛis vite aĩalibo maio ribus eo ꝙ in hoĩbus calidum eſt melius pꝛopoꝛtio natum hũido q; in alijs aĩalibus Q. uartuʒ eſt ꝙ vi⸗ uens nõ habeat nimiã hũiditatem vel ſuꝑfluã qꝛ hũi Ditas ſuꝑflua eſt extinctiua caloꝛis. Siłr hũidum nõ debet eſſe facile coꝛruptibile nec facile ex icabile. Ox his patet cauſa longitudinis vite q̃ ẽ ꝙ hũiditas na⸗ turalis ſit multa non defacili excicabilis debite pꝛo⸗ pꝓoꝛtionata cũ calido non admixta hũid itati ſuꝑflue. Elt ꝑ oxꝓpoſitum eſt de cã bꝛeuitatis vite.Et ſubdit pꝓhs ꝙ coitus eſt cauſa bꝛeuitatis vite ⁊ ꝑ oppoſitum „ — „ — — — „ abſtinẽtia ẽ cã lõgitudinis vite qꝛ in coitu euacuatur hũiditas ꝓpꝛia ꝓpter qð ↄcludit ph̊s ꝙ mulus ẽ longi oꝛis vite qᷓ; azinus.ſiłr paſſeres maſculi ſtꝭ bꝛeuitatꝭ vite qᷓ; femelle Et ſiłr femelle in qlibet ſpẽ ſtꝭ longiorꝭ⸗ vite eo ꝙ nõ cm̃ coeũt ſicut maſculi qꝛ femelle ſtꝭ frigi dioꝛes. Silr laboꝛ magnus inoꝛdinatus eſt cauſa bꝛe⸗ uitatis vite ⁊ quies a tali laboꝛe eſt cã longiſſime vi⸗ te. O(auſa ẽ qꝛ in magno ⁊ inoꝛdinato laboꝛe aĩal de ſiccat᷑.ideo tã dem ↄſumit᷑ eius hũiditas. Ex pᷣdictis Anfert p hs qͥnq; coꝛrelaria. Pꝛimũ eſt in pluri b;maſ⸗ culi ſtꝭ longioꝛis vite qᷓ; femelle ſuppoſito ꝙnon exce⸗ dant in coitu. Cauſa eſt qꝛ maſculi ſtꝭ calidioꝛes fe⸗ mellis.modo caliditas eſt cauſa longe vite. Secũdũ eſt ꝙ viuentia in calidis regionibus temꝑate ſtꝭ lõgi oꝛis vite qᷓ; in frigidis qꝛ caliditas iuuat᷑ ab exterioꝛi caloꝛe Tertiũ ꝙ naturaliter frigidi ſint piſces ⁊ rane Zin calidis regionib ſtꝓmaioꝛis qᷓntit atꝭ qᷓ; i frigidis Cauſa eſt qꝛ illa aialia ſte ex natu ra frigida ꝗ in loc⸗ frigis ↄſtringunt᷑ ſʒ incalidis regionb dilatant᷑ ⁊ effi ciunt᷑ maioꝛa Q. uartuʒz eſt ꝙ hmõi aĩalia naturalit frigida oĩo nõ fiunt frigidis regiõibi vel ſi fiunt mi noꝛa.et bꝛeuioꝛisi vite qᷓ; ſt calidis regionibꝰ Quĩtũ coꝛrelariuzʒ eſt ꝙ tã plãte q; alia alalia nõ ſuſcipientia eutrimentũ coꝛrũpunt᷑.qꝛ in viuẽtib caloꝛ naturalis £ de lõgi. bꝛeuita. vite ↄtinue agit in hũidũ.ideo qñ caloꝛ naturalis ĩ hũidi⸗ tatem extraneam non agit.agit in pꝛopꝛiam humidi⸗ tateʒ coꝛrũpendo ⁊ deſtruendo eam ideo viuens tunc coꝛrumpitunrrr. Iſtud eſt ſcdᷣm capłm huiꝰ libꝛi in quo ↄꝑat ph̊s viuẽtia ad inuicẽ penes longitudinẽ ⁊ bꝛeuitateʒ vite.et diuidit᷑ in tres ꝑtes.hmo ↄpꝑat aquatica grati dientib, ⁊ dicit ꝙ ipſa ſunt bꝛeuioꝛis vite eo ꝙ minus hñt de caloꝛe naturali et plus de humido aqueo ⁊ iõ facilit᷑ coꝛrũpit᷑ caloꝛ eoꝝ.ĩ gradietib ãt calidũ ⁊ hũi⸗ duz ſunt magis pꝛopoꝛtio nata non tñ aquatica ſunt bꝛeuioꝛis vite pꝛopter paucitateʒ hũorꝭ.ſʒ ideo ꝛ ilið hũiduʒ qð hnt eſt aqueuʒ ⁊ frigidũ et ꝑ ↄñs defacile ↄgelabile Secundo ↄꝑat animalia habentia ſangui nem ad non habentia ſanguinem. et dicit ꝙ habetia ſanguinẽ ſunt bꝛeuioꝛis vite qᷓ; nõ hñtia niſi in non ha bpentibus ſanguinem reconpenſentur in magnitudi⸗ ne Et ratio eſt qꝛ vita ↄſiſtit in calido et hũſdo.ſang uis aũt naturaliter eſt calidus et hũidus. Sʒ aliam cauſani aſſignat p hᷣus qꝛ animalia non habentia ſan⸗ guimem non hñt tm̃ de pinguedine et dulcedine quã⸗ tuʒ hñt habentia ſanguinẽ mex iſtis fouet᷑ vita ideo Dicit p ̊s ꝙ apes ſunt longioꝛis vite multis gialibus matoꝛibus eo ꝙ apes nutriuntur dulcedine.Tertõ cõ parat ph̊s animalia ad plãtas et dicit pꝛimo ꝙ plãte ſtꝭ longioꝛis vite qᷓ; aialia.cauſa c qꝛ hñt hũiditatesꝭ magis fiſcoſam q; aialia. Alia cauſa eſt m phᷣm. qꝛ plãte quaſi ↄtinue iuueneſcũt.⁊ in hoc ↄueniũt alalia anuloſa cuʒ plãtis qꝛ ꝑtes eoꝝ deciſeviuũ t. differüt tñ in hoc qꝛ ꝑtes plãtarum deciſe diu pñt viuere non at Otes animalium ãnuloſoꝛum qꝛ ptes aĩalis annuloſi Deciſe nõ hñt oꝛgana ꝑ que poſſist ſuſcipere nutrimen Ca ſz ꝑces plataꝝ deciſaꝝ hũñt illð ꝑ qð pñt ſumere nu Trimẽtũ qꝛ ſi pouũtur ĩ tra germinabit᷑ radex Sccun da ↄpatio plante ⁊ animalia in hoc ↄueniũt ꝙ maſcu li in vtriſq; ſunt longioꝛis vite femellis. O(t qꝛ aliqᷣs pPoſſet dubitare qũo in plantis diſtinguit᷑ maſculꝰ a fe femella iõ dicit ꝙ ſicut in maſculis aĩalib ſuꝑioꝛa ſut groſſioꝛa in ſuꝑioꝛibi et in femellis eſt ecõuerſo.ita etiã eſt in plãtis Cauſa aũt qre viri hũt ꝑtes ſupioꝛes groſ oꝛes eſt.qꝛ maſculi hñt foꝛtẽ caloꝛeʒ ideo pñt multuʒ de alimento elenare vt plus mittatur de alimento ad Ptes ſuꝑioꝛes ꝑtes qᷓ; i ferioꝛes.ſʒ ſemelle nõ hũt caloꝛẽ ita foꝛtce ideo non poſſunt illud facere (xcuſat auteʒ ſe p̊s de vlterioꝛi determinatõne de iſtꝭ qꝛ hoc ꝑtinet ad lcbꝛũ de vegetalibs ⁊ plãtis.determinare aũt de di⸗ Aerſitate aĩalium ꝑtinet ad libꝛũ de aĩialibus. Ideo p nũc ea (que dicta ſunt) ſufficiant Circa textũ ſũt qua tuoꝛ dubia. Pꝛimũ dubium In quo conſiſtit vita Hom ꝙ conſiſtit naturaliter in calido et humido Q conſiſtit in calido patet qꝛ videmus animalia et et plantas debilis caloꝛis coꝛrũpi in hieme vel ſalteʒ fieri mino:is potentie ad exercendum oꝑatõnes vita⸗ les. Oe autem coſiſtat in humido ptʒ.qꝛ tꝑe nimis ſic co multe plante pereunt et deficiente nutrimento peri unt omnia viuẽtia quod requiritur ad reſtauranduʒ humidum conſumptum per caiotem naturalem vel extraneuʒ Ox iſtis ergo patet ꝙ in viuentib caliduʒ et humidum diu durabilia ſimul et potentia reſiſte⸗ re coꝛruptiuis ſtꝭ cauſa longe vite. Et per oppoſitũ ea q̃ non poſſunt diu reſiſtere coꝛruptiuis ſunt cauſa bꝛe uis vite. Sʒ ex hoc oꝛitur dubitatio. Quod caliduʒ et quod bumiduʒ ſit illud quod eſt cauſa longe vite ſonone lenci ſbünuie ndüne⸗ ſtzc n Nibus⸗ ntee Guzali nnſie felena mnagts ſertiog ſnbi benepe ſurtbe⸗ n06 ſcunn heuz m ſttſtzn ſglpinin Pabille itaden afngi ſcotre ſann ite tiſea purig inquo eth gütll. ptze ert hit ſciset poſttiß⸗ ſis Gen Polduse bornz Wigen Nedi pparet ſoͤſpe dioes tialiü⸗ feron fuenin deguch huberet ſtanrali ſlong lg imßdi⸗ Mlmar; ren Galld⸗ ſosen blie te ſicdi⸗ mdi⸗ ſeune W unng agu Onnnas ntdrio Girdii malmt wgei nirr uemi eben nmh Gd ul in inne Ni meſ tücktd fnſtng würin 1 iti mmwi ls emul Gew ſtiunaen da San 1s ain plagitin Noſoiti ſgirs tt S öbial ſrulau daatc lung n Areſtotelis Folio cxlpiii. non em̃ om̃e caliduz vel hũidũ eſt cauſa lõge vite.Di cendũ pᷣmo ꝙ oʒ vtrũq; eſſe multũ ⁊ bene ꝓpoꝛtionatũ ſibi inuiceʒ ita ꝙ nec calidum poſſit cito ↄſumere hu⸗ midũ nec hũidũ poſſit extiguere ſiue ſuffocare calidũ ptʒ qꝛ modicũ nõ põt bene reſiſtere coꝛruptis.iõ ceterꝭ ꝑtibus. Maioꝛa ſtꝭ longioꝛis vite minoꝛib. Dhðm ſe cundo ꝙ hũidũ debet eſſe pĩgue ⁊ firmũ.qꝛ ſi eſſet hũi⸗ duʒ aliqñn ipCʒʒ eſſet citius inuaſibile qᷓ; ſi ſit pigue.⁊ eti am ſi eſiet molle et non firmũ ipᷣm eſſet fluxibile ⁊ ma⸗ le ſeruabile et ꝓpter hoc mulieres (qᷓ hñt piguedineʒ magis molleʒ et aqueam) ſtꝭↄir bꝛeuis vite. Oðᷣm tertio ꝙ nõ oʒ caliduʒ eſſe ſuꝑfluũ qꝛ ſicut dictũ eſt oʒ ipᷣm bñ eſſe ꝓportionatuʒ huimido.ſuꝑfluũ aũt nõ eſt bene pꝛopoꝛtionatũ ⁊ ideo laboꝛantes ceteris paribus ſunt bꝛeuioꝛis vite qꝛ laboꝛ acuit caloꝛeʒ. Dom qrto ſᷣm O(õmẽtatoꝛẽ duodecimo methaphiſice ꝙ oʒ ca⸗ lidum nõ eſſe extraneũ nec accũtale ſʒ naturale ⁊ intra neuʒ.vñ caloꝛ igneus ⁊ extriſecus nõ digerit nec viui ficat ſʒ magis exurit et cõſumit.ſʒ caloꝛ naturalis q̃ ẽ in ſpiritib ⁊ in ſanguĩe gñnatus eſt a coꝛde vel ꝓpoꝛtio nabili et a vtutib naturalib viuificat.ille tñ aliqñ ita debilis ꝙ indiget adiutoꝛio coloꝛis exterioꝛis ne a frigido ↄtinẽte coꝛr pat᷑ ⁊ aliquãdo ẽ ita intẽſus ꝙ ĩdiget refrigerio ⁊ caloꝛ exterioꝛ faceret febꝛicitare Sʒ iam iteꝝ eſt dubiũ.vtꝝ illud calidũ vel hũidũ debe⸗ at eſſe aereum vel igneü vel aqueũ. Vdðm ꝙ nõ dʒz eẽ puri. geneũ vł pure aereũ ſʒ ↄplexionabile. ſiłr huidũ in quo ↄſiſtit vita nec eſt pure aereũ nec pure aqueum ſʒ eſt hũiduʒ ↄplexionabile ꝓpoꝛtiõate admixtũ. aũt illud caliduz nõ debet eſſe pure aereũ vel igneum ptʒ qꝛ illud caliduz ſicut dicit ariſtoteles debet eẽ pĩg ue ⁊ hũiduzʒ ⁊ nõ adiʒſtitĩ nec ſuꝑfluũ tale nõ pᷣt eſſe ignis ⁊ dʒ eẽ foꝛte vt obciĩeat victoꝛiã ſuꝑ nutrimẽtũ et poſſit ipᷣm de coq̃re. tales autẽ ſtꝭ ↄditões ignis nõ ae ris At vltimo dom eſt ꝙ illud calidum qð eſt cã vi te neq; hʒ oꝛtuʒz ab igne nec ab aere ſʒ ab anima et coꝛ⸗ poꝛibus celeſtibus As aĩa em̃ hʒ ꝙ eſt figurat iñ mẽ⸗ bꝛoꝛuʒz ⁊ nutrimeti digeſtiuũ ſine aduſtiõe.nõ hʒ etiã ab igne nec ab aere ꝙ ſᷣm diuerſitateʒ mẽbꝛoꝝ poſſit dare diuerſas ↄplexiones nutrimẽto ⁊ hoc manifeſte apparet qꝛ in eiſdẽ locis ſtꝭ diuerſe ꝓpꝛietates in diuer ſis ſpẽbus viuẽtiũ.et ſunt aliq̃ frigidioꝛes et aliq̃ cali dioꝛes qd nõ eſſet niſi ꝓpter diuerſitatẽ foꝛmaꝝ ſubſtã tialiũ ⁊ coꝛꝑm celeſtiuʒ q̃ diuerſas diſpões hñt in iſtꝭ inferioꝛibus quas nõ hñt ꝑ q̃litates elemẽtales ⁊ ꝑ in fluentias ſibi ꝓpꝛias et ideo de hoc eſt exꝑientia. nam multe medicine valent ad ſciendũ alqᷓs infirmitates de quib: medici nullã pnñt reddere rõnem.ſʒ dicũt eas habere talem v̈tuteʒ a tota ſpẽ et hoc eſt a foꝛma ſub ſtantiali.vel ↄſtellatõe celeſti hñte ſpẽalem ꝓpꝛietateʒ ſupꝛa illaʒ ſpẽʒ.tñ bene debet ↄcedi ꝙ q̃litates elemẽ⸗/ toꝛuzʒ diſponũt adiuuãt vel ipediũt illas oꝑatiões q̃s anima ⁊ vᷣtutes pᷣncipales ab anima venientes debẽt exercere Scðm dubiũ.vtxꝝ aĩalia habitantia in lo⸗ cis calidis ſint longiosis vite qᷓ; habitãtia in locis fri gidis.ſupponenduʒ eſt ꝙ locoꝝ (in quibo viuẽtia ha⸗ bitãt) ꝙ qᷓdam ſunt exceſſiue frigida. Alia aũt tẽꝑa⸗ ta. Dupłr aũt ↄtingit moꝛs. Vno mõ ꝑ ↄſũptioem hũidi. Scðo ꝑ extinctionem caloꝛis a ſuo contrario. Dðm eſt pᷣmo ꝙ hĩtantes in locis tꝑatis ſt longiorꝭ vite qᷓ; habitantes in locis exceſſiue calidis vel exceſſi ue frigidis. Patet qꝛ in locis tꝑatis melius conſaruã tur pᷣncipia vite ſt calidũ ⁊ huidũ. Dðʒ ſcdᷣo ꝙ habi 6 tantes in regionibus exceſſiue calidis ſtꝭ longioꝛis vi⸗ te habitaneib in regionibus exceſſiue frigidis qꝛ ĩ ta libus eſt minoꝛ hũiditas ⁊ iõ nimis põt calidũ ab hu mido extingui. Dðdðm tertõ ꝙ in regionibus exceſſiue frigidis aĩalia ſunt longioꝛis vite ⁊ ꝑ owpoſitũ moꝛtis q̃ dicit᷑ ↄſũptio pʒ qꝛ in talibs nõ eſt ſufficiẽs caloꝛ ad ↄſumenduʒ hũiduʒ intrinſeciᷓ. Scðm dubiũ vtꝝ plãte debeant e longioꝛis vite aliqͥb aĩalibo.videt᷑ em ꝙ nõꝓpter paucitateʒ caloꝛis ⁊ multitudinẽ hũidita⸗ tis aquoſe. Ddᷣm eſt ꝙ diuerſa ſunt gña plãtaꝝ.nam quedã ſunt arboꝛes ⁊ qᷓdam herbe.herbaꝝ q̃dã iunt bꝛenis vite ⁊ alie longe.Arboꝛes aũt ſunt valde longe vite et ꝓpt᷑ h̊ ↄuenit eis ſꝑ reiuueneſcetia q̃ nõ ↄuenit aĩalib.huius cã põt eſſe qꝛ plante hũt multa ꝓpoꝛtio⸗ nabilia coꝛꝑa.ideo duʒ ponũtur in terra pñt iterũ nu triri ⁊ augeri.ſʒ aĩalia ꝑfcã nõ hñt niſi vnũ ꝓpoꝛtõna bile coꝛdi.ideo nõ pñt reiuueneſcere.plãte ãt non hñt multuʒ de hũido aqᷣo ſʒ in eis eſt hũiduzʒ pĩgue et vſ⸗ coſuʒ hñt etiã caloꝛeʒ ſufficiẽtẽ ⁊ potẽtem reſiſtere ne extinguatur ab hũido Tertiũ dubiũ. quecõplexio eſt cauſa longioꝛis vite. Pꝛo cuiꝰ ſolutõne ſuꝓponitur pmo.ꝙ ſicut ſunt quatuoꝛ elementa.ita quatuoꝛ ſunt cõplexiones. Pꝛima eſt colerata q eſt calida et ſicca et ↄꝑatur igni Scòða vero ſaguinea q̃ eſt calida ⁊hũida et cõꝑatur aeri. Tertia vero flegmatica qᷓ eſt frigida et hũida ⁊ ↄꝑatur aqua Quarta eſt melãcolica ꝗᷓ eſt frigida ⁊ ſicca ⁊ ↄꝑatur terre pꝛeter iſtas ãt ponũt ali qui qͥntam.quã vocãt tꝑatã Se ſuwonenduʒ ꝙ q̃ᷓ dam aialia hñt foꝛteʒ caloꝛem.alia vero debileʒ et in⸗ diget caloꝛeʒ extrĩſecam.qᷓdãm auteʒ ſtꝭ rare ↄplex⸗ tionis et debilis. Alia vero foꝛtis et bene ↄpacte Yſtꝭ ſuppoſitꝭ dðʒ pᷣmo ꝙ ↄplexio tꝑata (ſi eſſet aliq talis) eſſet cã longiſſime vite Patet qꝛ in tali ↄplextõe pꝛin⸗ cipia vite optime eſſent diſpoſita. DHðm ſcdo ꝙ inter ↄplextões tꝑatas ↄplexio ſaguinea eſt cauſa longior⸗ vite. deĩde colerica.tertõ flegmatica.melãcolica ãt ẽ cauſa bꝛeuiſſime vite. Pꝛimũ ptʒ qꝛ in ſanguineis a⸗ bundant pᷣncipia vite ſcʒ caliduʒ et hũiduʒ. In colert cis auteʒ eſt pᷣncipium pᷣncipale ſcʒ caliditas. in flec⸗ maticis vero reꝑitur alterũ pᷣncipiũ ſcʒ hũidũ.in me⸗ lancolicꝭ aũt nulla pᷣncipia vite ſʒ foꝛtis q̃ ſunt frigiðʒ et ſiccũ abundãt.Dðm tertio ꝙ aĩalia hña debilẽ ca loꝛeʒ ſte longioꝛis vite in locis calidis qᷓ; frigidis. Ptʒ qꝛ ĩ locis calidis foꝛtificat᷑ eoꝝ caloꝛ ꝑ caliduʒ extriſe cuʒ. In locis vero frigidis coꝛrũpit᷑ ꝑ frigiditatẽ extri ſecã Sʒ illi(q̃ ſunt ſoꝛtis caloꝛis) ſtꝭ lõgioꝛis vite ĩ lo cis frigidis qꝛ frigidũ extriſecũ claudit poꝛos eoꝛum ita ꝙ remanet calidum intrinſecũ vnitũ et foꝛtificat ũ cuʒ ergo illud ſit ſufficiens ſequit᷑ qðᷣ eſt cauſa lõge vi te.hðm q̃rto ꝙ hñtia ↄplexionẽ rarã et debileʒ ſunt lõgioꝛis vite in locis calidis qᷓ; frigidis.ptʒ qꝛ coꝛꝑa taliuʒ ſtꝭ poꝛoſa iõ frigus cito penetrat ea.et coꝛrũpit calidũ intrĩſecũ. xoppoſito vero aĩalia q̃ foꝛt? vple xtõis ⁊ bñ ↄplectiõata ſtꝭ lõgiorꝭ vite ĩ locꝭ frigidis qᷓ; calidis.pʒ qꝛ talia ſufficiũt rſiſtere frigiditati ne eoꝛũ coꝛꝑal penetret.⁊ tunc ꝑ antipari ſtatim ſoꝛtificat᷑ ca⸗ loꝛ excriſecus. x quo ſeqͥtur ꝙ tales in regionibꝰ fri gidis ſtꝭ multũ foꝛtes.multũ audaces.multũ aioſi et valde lõge vite quã nobis ↄcedere dignet᷑ filiꝰ inteme rate virginis marie. Amen. R S — — 3 Sðð . . — . = S . „ 4 9 * . D . 3 R . * . „ „ — 5 . . W 7 * Queſtiones Onoꝝ honoꝛabiliũ noticiam opinantes) Iſte eſt liber de aima Areſto. qͥ pᷣma ſui diuiſione diuidit᷑ in ꝓpemiũ ⁊ tractatuʒ. ⁊ in ꝓhemio tria facit. Reddit em auditoꝛes beniuolos cũ oſtendit ſeie bonitatẽ ⁊ honoꝛabilitatẽ ⁊ etiã vtili⸗ tateʒ. Scðo reddit eos dociles.cũ ꝓponit ea que ſtꝭ cõ ſideranda in hac ſcia.⁊ ꝑ hoc remouet ignoꝛantiã pu re negatõis.Tercõ reddit eos attentos ꝑ hoc ꝙ oñdit huius ſcĩe difficultatẽ. Dicit ̊ ſic.nos Areſto.licʒ ſi mus opinãtes⁊ aſſerentes oẽm noticiã eſſe de numero bonoꝝ honoꝛabiliũ.credimus tñ vnã magis hono:a bilẽ altera.⁊ hoc duplici de cã.aut em̃ eſt honoꝛabili⸗ oꝛ.eo ꝙ certioꝛ.aut ex eo ꝙ ipᷣa eſt de rebus melioꝛiba⁊ mirabilioꝛib.ſic aũt eſt ꝙ nobilioꝛ ⁊ mirabilioꝛ res ẽ pꝛimi de Anima. Di qͥdditatẽ ſeu diffinitõem aĩe.⁊ eſt tał.vtrũ in om̃iba aĩa.ideo rõnałr ponemus ſciam de ea inter pncipalio res ſcĩas. Videt᷑ em̃ cognitõ ipᷣius aĩie multũ ꝓficere ad cognitõem cuiuſlibet alterius veritatis.⁊ maxime ad cognitõem rerũ naturaliũ.nã aĩa eſt pncipiũ ⁊ eſſe foꝛmale aĩalium Diuidit᷑ g iſtud ꝓbemiũ in tres par tes pᷣncipales.inquaꝝ pᷣma intendit duas ↄcluſiões Nꝛima ↄcluſio.ſcia de alĩa eſt pᷣponẽda alijs ſcientijs „ naturalib, ꝓpter nobilitate eius ⁊ certitudinem. pbat ſic.qꝛ vna ſcia reddit᷑ nobilioꝛ altera.aut ꝓpter nobili tate m oſideratoꝝ. aut ꝓpter certitudinẽ demonſtrati onũ.ſed ſcia de aima inter ſcias naturales de nobiliſſi mis reb ↄſiderat.⁊ certiſſimũ moduʒ ↄſiderandi ha⸗ bet. Pꝛocedit em ex his que ſtᷣ nobis nota experimen calr. ſcĩa de aia quãtũ ad eertitudinẽ ⁊ nobilitatem eſt alijs ſciẽtijs naturalib pponẽda.Scdᷣa ↄcluſio.ſci entia de aĩa eſt multũ vtilis.pʒ qꝛ multũ valʒ ad cogꝗ/ noſcendũ veritatẽ aliaꝝ ſciarum.eo ꝙ ipᷣa eſt de intel lectu ⁊ oꝑatõibus eius ⁊ deſenſu ⁊ ſenſibilibꝛ.mõ ipᷣe intellectus ſiue ipᷣa aĩa eſt pᷣncipiũ aimalis ⁊ ſcĩe.ꝭ̊ ⁊c „ 4 6 7 (Inquirimus aũt) In hac ſecũda pte ꝓponit deter minãda dicẽs.ꝙ pᷣmo inquirendũ eſt de ſuba aĩe qᷣd ſpᷣa eſt diffinitiue.deinde de oꝑatõibus eius.oꝑatio⸗ num aũt quedã ſt ꝓpꝛie ipᷣi aĩe.alie vero ſtꝭ cões coꝛ⸗ poꝛi ⁊ aĩe.ꝑ ꝓpꝛias phs intelligit illas paſſiones ⁊ oꝑa tões ad q̃s exercẽdas nõ indiget oꝛgana coꝛꝑis.⁊ ꝑ cõ⸗ ſequẽs intelligit oꝑatõnes ad quas exercẽdas indiget oꝛgano coꝛꝑeo.q̃ ↄueniũt tã hoĩb qᷓ; bꝛutis.Intendit ph̊s hãc ↄcluſionẽ.ſcĩa de aĩa eſt valde difficił Pꝛo hat ppᷣs mouendo dubitatões ⁊ difficultates in hac ſcia aſiderandas. pᷣma difficultas eſt de mõ inquiren ſit vna methadus ad inueniendũ qð quid eſt.ſicut eſt vna methadus ad ſciẽdũ paſſiones de ſuis ſubiectꝭ.qᷓ vocat᷑ demonſtratõ.vł vtrũ in alia ⁊ alia ſcia ſit alia et alia methadus ad inqrendũ qð qͥd eſt. Si vᷣo in om̃i bus ſit vna methadus.difficile eſt illã dare. ſi vero ſit alia ⁊ alia in diuerſis ſpebus.tũc adhuc difficilius eſt in vnaqq; ſpeꝝ aĩe inuenire vnũ methadũ ⁊ ꝓpꝛiã artẽ diffiniedi.Alie dubitatões ſtꝭ de partib in diffinitõe aĩe ponendis.Vñ qᷓ;uis manitfeſtũ ſit ex libꝛo poſteri⸗ oꝝ.⁊ ſeptimo metaphiſice.que pᷣ dicata ſint poneda in diffinitõe.dubiũ tamẽ eſt q ſint illa que ponunt᷑ in di finitõe aĩe.nã opʒ ſcire pᷣmo in quo genere ſit aĩa.vtrũ ſcʒ ſit ſuba vel accñs. O(t dem̃ vtrũ ſit actus ⁊ poten⸗ tia.illa em nõ parũ dꝛñt.ymmo multũ.Dem̃ ↄſiderã dũ eſt. vtrũ aĩa ſit diuiſibił vel indiuiſibił᷑.⁊ vtꝝ om̃is aĩa ſit ſiłis ſpẽi vel nõ.⁊ dato ꝙ nõ.vtꝝ ſint eiuſdẽ ge⸗ neris.Quidã em antiquoꝝ crediderũt oẽs aĩas eſſe eius ſpei.ſed illi ſolũ loquebãt᷑ de aia humana creden tes illã determinatõem eẽ ſufficientẽ. Dem̃ dubium eſt de vnitate diffinitõis aĩe.vtꝝ ſit dãda diffinitõ cõ munis om̃i aie.vel vtrũ cuilibʒ aĩe ſit danda ꝓpꝛia ditſ finitõ.ſicut etiã cuilibʒ ſpẽi aĩaus dat᷑ alia ⁊ alia ratio ſiue diffinitõ. Alia em̃ eſt diffinitõ equi.⁊ alia hoĩs.⁊ alia aſini.O aũt nõ ſit dãda diffinitõ cõis aĩali.alia a diffinitõne ſuoꝝ inferioꝝ ꝓbat.qꝛ aĩal aũt vłaut ni hil eſt aut poſterius eſt. diffinitõ aũt ſp debʒ dari ꝑ po r F ra.videt᷑ ergo ꝙ nõ debʒz eſſe ipᷣius vlis Scða ↄcluſio e aſſignat cãm dubitationũ ⁊ oꝛdinẽ dicendoꝝ.naʒ du bium eſt. vtꝝ pᷣmo ſit determinã dũ de aĩa.⁊ poſtea de potẽtijs eiꝰ vł ecõtra.⁊ vtrũ pᷣus de potẽtijs qᷓ; de ope ratõibi.⁊ vtꝝ pᷣus de opatõibus F de obiectis. O(ſt g; ↄcluſio.ꝙ pᷣus eſt determinãdũ de ſubſtã tia aĩme qᷓ; de ſuis potẽtijs ⁊ oꝑatõibus.ꝓbat᷑ qꝛ potentie ⁊ oꝑati ones ſtꝭ accñtia aĩe de ipᷣa aia ꝑ demonſtratõem ſcibi lia.ſed in demõſtratõe potiſſima qð qͥd eſt ſiue diffini tõ rei pᷣcedit eius potetias ⁊ operatões. Et ſi argu atur.nã potẽtia ⁊ oꝑatões ſtꝭ nobis notioꝛes qᷓ; ſubſtã tia ſiue qð qͥd eſt.⁊valet ad cognoſcendũ qð qd eſt. ie .R 692 tur. Accñtia aũt magnã ꝑtem ↄferũt ad cognoſcendũ ⸗ꝰ eſt.mõ de nobis notioꝛibo pᷣus eſt determinãdũ g̊ pᷣus determinã dũ eſt de potẽtijs⁊ oꝑatõib aĩe qᷓ; de ipa aia. Dicit p h̊s ꝙ ſi ꝑ diffinitãem ſubiectoꝝ non poſſimꝰ cognoſcere accñtia de ſuis ſubiectis.tunc ille diffinitões ſtꝭ dyalectice ⁊ vane ad demonſtrandũ pai ſiones de ſuis ſubiectis neq; de ilłeſt pᷣus determinã dũ qᷓ; de paſſionibo. O(ſt aũt alia dubitatõ de paſſio⸗ nib aĩe.vtrũ ſcʒ ſint cões coꝛꝑi ⁊ aĩe.vł vtxꝝ alique ſint ꝓpꝛie ipᷣi aie. Ad quã rũdetur ꝙ plurime ſię paſſiones et operatões cões coꝛꝑi ⁊ aĩe.que ſcʒ non fiũt ſine coꝛ poꝛis motu⁊ mutatõe.videmꝰ em̃ ꝙ coꝛpa rubeſcunt et ꝙ ſᷣſus ab excellenti ſᷣſibili coꝛrũpit᷑.ſʒ tñ ĩter ceteras oꝑatões intelligere videt᷑ eẽ magis ꝓpꝛiũ aĩe.ad qð tñ ↄcurrit fantaſia vel ſſus qͥ nõ eſt ſine coꝛꝑe vł oꝛgano coꝛꝑeo.⁊ ideo apparet ꝙ in nobiꝑ nulla ſit oꝑatõ qñ in digeamꝰ in illa coꝛꝑe.Si aũt aĩa nullã habeat oꝑatõ⸗ nem ſine coꝛpe videt᷑ ꝙ ipᷣa nõ ſit ſeꝑabilis a coꝛꝑe.ſed ſe erit inheres. Si ãt habeat oꝑatõnem ſine coꝛꝑe vel poſſit habere ipᷣa eſt ſeꝑabilis. Oct ſi dieat᷑ ꝙ ſi aĩima nõ eſt ſeꝑabilis.tũc nullas habʒ paſſiones ei ſᷣm ſe cõ ueniẽtes.⁊ ꝑ ↄñs nõ eſt det᷑minã dũ de ipᷣa ſᷣm ſe.Reſ⸗ pondet᷑ ꝙ hoc nõ opʒ.licʒ em rectũ ⁊ curuũ nõ ſint ſine lh⸗ Ccuru Cotpe.n, ſonb polsſ paſion gliqco lglespe G gſos fesſicle deknine harede ſütom offune ſctan bod hlicn etfinal Dackin iusy ac ds hen m s⸗ hbus fiit nli neae mun ſhem⸗ ſones ĩy Kantigt Fr aſhi Guaph Wiales niditi qulin ct⸗ Pem . mne tisiun dueo ltdem athon cebat llemer geilla⸗ nouen nügimn memot ltaso fekn homort ſpini⸗ güteſt thage Slig⸗ udl e 9 . 41 7 c du Nlende 5Rede 8003 uineq; lercati imnſebi e dift Eſng zöhſbti atg, Cmiinii nie mm z tmr ll tmtiinl DcEINA delſe quint aſions fütſinec 4 nbelan rauins d n oga mogu in tegatd loheſ eceſ⸗ gloina nin li 6N Fiuriun S BBBBB—— coꝛꝑibo naturalib.tñ multa ↄueniũt recto ſᷣm ꝙ reĩ et curuo ſᷣm ꝙ curuũ. Ita ſiłr licʒ aĩa nõ ſit ſeꝑabilis a coꝛpe.multa tñ ↄueniũt aĩe ſm ꝙ aĩa.vñ in multꝭ paſ ſionib aie manifeſtũ eſt ꝙ nõ ſtꝭ ſine coꝛꝑe ⁊ motu coꝛ poꝛis.ſieut pʒ de gaudio odio ⁊c̃ijs.videmꝰ em̃ in his pa ſſionibi coꝛꝑa ſepe mutari ⁊ in caloꝛe ⁊ in geſtu Vñ aliq coꝛꝑa ex ↄplexione hñt ꝙ faciłr timẽt.ex his pʒ ꝙ tales paſſiones nõ ſolũ ↄueniũt aie.ſed etiam coꝛꝑi. ¶Si ut ſic ſe habẽt) In hac tercia ꝑte oſtẽdit p hus qũo ad phiſicũ ꝑtinet det᷑minare de aĩa.⁊ ðt pᷣmo ꝙ ſi res ſic ſe habeãt ſicut dictũ eſt.⁊ tũc ad phiſicũ ꝑtinet det minare de aĩa.ꝓbatur qꝛ ad phiſicũ ꝑtinet det᷑mi⸗ nare de foꝛmis naturalibo qrum oꝑatões ⁊ paſſiones fiũt ꝑ motus coꝛꝑm.ſʒ ſic eſt de aĩa.igit᷑. G(t qꝛ nõdũ oñſum eſt ꝙ oĩs aia halxat tales coꝛꝑeas paſſiones.iõ ſeqͥt᷑ phiſicus dʒ detminare de omi aĩa.Scðo poĩt ph̊s dꝛnas int᷑ diffinitões naturales ⁊ dyalecticas.nã phiſicus ſiue naturabł diffinit ꝑ cẽm materialè agẽtem et finaleʒ.ſed dyalecticꝰ diffinit ꝑ genus ⁊ dꝛñam.q eſt diffinitõ foꝛmał. Dicit em dyalecticꝰ ꝙ ira eſt appeti tus vindicte.naturał vero.ꝙ eſt feruoꝛ ſanguimis cir⸗ ca coꝛ/CTexcõ enũerat tres mõs diffiniedi.pmus mo⸗ dus eſt ꝑ foꝛmã vł ꝑ ſenẽ.Exeplũ ſicut domꝰ eſt cooꝑi mentũ ꝓhibẽs nos a caumatib ⁊ imbꝛibs.Alia datur ꝑ materiã.ſicut domus eſt qͥd ↄpoſitũ ex laterib⁊ lig nis ⁊ lapidib. Alia vero dat᷑ ꝑ vtrũq;.ſicut domꝰ eſt d ↄpoſitũ ex laterib ⁊ lignis ꝓhibẽs nos a caumati⸗ bus ⁊ imbꝛibi. Vñ ph̊s naturał dʒ diffinire tã ꝑ mate riã qᷓ; ꝑ finẽ ⁊ ꝑ qᷓ; formã.vt hʒ oꝛdinẽ ad motuʒ natu rale.Alie aũt ſcie diffiniũt ꝑ materiã ⁊ foꝛmã in oꝛdi⸗ B. moxꝝ in quib ↄſiſtit vita. Scðᷣa fuit opinio anaxage⸗ re dicẽtis aĩam eſſe intellectũ mouentẽ.vñ ille ponit ĩ tellectũ in bꝛutis.qꝛ videntur pꝛudentiã ꝑticipare. Quicũq; ãt ad cognoſcere) In hac ſeda ꝑte reci⸗ tat opiniones pho ꝝ. q inueſtigabãt aĩam ex ꝑte ſſus ne ad oꝑatões volũtarias.ſicut ſtꝭ ſcie pꝛactice. Alie vero ſtꝭ q abſtrahũt a motu ⁊ matia ſſibili.ſicut ma⸗ thematica. x higↄcludit ph̊s ꝙ cũ ſicut multe paſ ſiones aĩe coꝛpi ↄueniẽtes ⁊ multe ſtꝭ dubitatõnes de aĩa.iõ videndũ eſt in iſto libꝛo de iſtis dubitatõnibus et antiquoꝝ opinionibs.⁊ ſi in eis aliqͥd bñ dictũ inue niat᷑ illud accipiat᷑.⁊ nõ bñ dicta dimittan᷑ (Pꝛin⸗ + P=- Turcipiũ ãt queſtionis) Iſta eſt ꝑs e ecutiua huiꝰ libꝛi in gqua p hs pſequit᷑ intentuʒ ſuũ.⁊ diuidit᷑ in tres libꝛos ptiales. In pᷣmo libꝛo narrat opiniões antiquoꝝ.⁊ di uidit᷑ in qtuoꝛ ꝑtes.in pᷣma ꝑte recitat opiniones illoꝝ qui inueſtigabãt naturã aie ex ꝑte ſᷣſus?⁊motus. Di cit ̊ bᷣmo (intendẽtes ãt de aĩa hñt q̃rere ð opinionib⸗ pᷣmoꝝ) vt ſi aliqua ſint bñ dicta ab eis accipiãt᷑.⁊ que male dicta videant᷑ repꝛobant᷑ ⁊ dimittant᷑.vt oppoſi⸗ tis iuxta ſe poſitis magis eluceſcat veritas. Fuerũt ꝗ̊ due opiniões inqreẽtes naturã aĩe ex ꝑte motꝰ.pᷣma fu⸗ it democriti.quẽ ſequit᷑ leucippus.⁊ ponit aimam eſſe athomos nature ignee ⁊ figuraꝝ rotundaꝝ. vñ illi di cebãt eã eſſe nature ignee.eo ꝙ ignis eſt ſubtiliſſimum elementũ ⁊ coꝛꝑm.⁊ dicebãt eũ habere figurã rotundã qꝛ illa eſt magis motiua ad oẽm dꝛñaʒ poſitõis q̊ͥ mõ mouent᷑ aĩata. Iſtud ãt ꝓbabãt rõe ⁊ ſigno. Rõne ſic. nã aĩme debẽt mouere coꝛꝑa.ſʒ hmõi athomi ſtꝭ maxi me motiui.cũ ſint maxie mobiles.mouent᷑ em̃ ſi ſit trã qlitas oĩmoda.ſicut ptzʒ in radijs ſolarib intrãtib⸗ ꝑ feneſtras. Signũ ãt habebãt.qꝛ qᷓ; diu aĩalia reſpirãt nõ moꝛiũt᷑.h̊ aũt nõ videt᷑ eẽ ꝓpter aliã cãm.niſi aĩal re ſpirãdo retrahit athomos ⁊ ↄpmit ne exeãt. Signuʒ aũt eſt ꝙ eſt tales athomi.⁊ iſtius opinionis ſatis fuit pithagoꝛas.licʒ quidã pithagoꝛicivelint dicere ꝙ aĩa nõ ſit ꝓpꝛie athomi.ſʒ mag vᷣtus motiua hmõi atho et cognitõis. Huerũt ãt(vt bꝛeuiter dicat) ſeptẽ opi⸗ niones illoꝝ. Pꝛima fuit empedoclis ponetis lex pmi⸗ pia reꝝ natu raliũ.qᷓtuoꝛ materialia.q nos vocamꝰ ele menta.·/⁊ duo foꝛmalia.ſ.ocoꝛdiã ⁊ diſcoꝛdiã.q̃ etiam apud eũ elementa vocant᷑.Dixit g empedocles aiam eſſe ex hmõi elemẽtis ꝓpter tale rõem.aqꝛ ſiłe ſiłi cognoi cit᷑.aia aũt cognoſcit ola.oꝑtet & ꝙ ſit de natura omni um. Si em̃ deleat cognoſcere ignẽ opʒ ꝙ ſit de natura ignis.⁊ ſi ↄcoꝛdiã oʒ ꝙ ſit de natura ↄcoꝛdie.⁊c Sup ponũt em iſti aĩiam eẽ ex elementꝭ.Scða fuit opio pla⸗ tonis dicẽtis aĩam eſſe nũerum mouentẽ ſeipᷣm. Dice bat em plato intellectũ eſſe vnũ.ſciam vᷣo duo.opinio nem tria.⁊ ſſum qᷓtuoꝛ.cũ ergo res diſcemant᷑ ꝑ intelle ctũ ſciam opinionè ⁊ ſſum opz aĩam eẽ ex numerꝰ Ter cia fuit opinio thalis mileſij.ponẽtis aĩam nõ eſſe ali⸗ ud qᷓ; virtutẽ motiuã coꝛꝑm.⁊ qꝛ videbat magnetem mouere ferrũ dicebat ipᷣm habere aĩiam. Quarta fuit opinio dyogenis dicẽtis eam eẽ de natura aeris Quĩ ta fuit opinio eracliti dicẽtis ipᷣam eẽ de natura vapo ris.quẽ ipᷣe poſuit eſſe pncipiũ reꝝ. Septima fuit opi⸗ nio almeonis dicẽtis aiam eſſe immoꝛtalẽ ⁊ de natura celi.⁊ ipᷣam ſo mouere coꝛꝑa celeſtia.Septia fuit opio quoꝛũdã groſſoꝝ.qͥ dicebãt aĩam eſſe de natura aque maxime mobilis.⁊ iſtius opinionis fuit ypus.Octa⸗ ua opinio dicebat aĩam eſſe ſanguinẽ. Sic g̊ omia ele menta pᷣter terrã iudicẽ acceperunt.hãc aũt nulli dixe rũt eſſe aĩam.niſi aliqͥs dixerit ipᷣam eẽ ↄpoſitã ex om niby elementis (Coõſiderandũ ãt pᷣmuʒ) In hac ter cia ꝑte repꝛobat opiniões.⁊ hᷣmo illas q inneſtigabãt aĩiam ꝑ motum.inter qᷓs irrõnalioꝛ eſt opinio platonis nam ſᷣm eã owꝛteret accña ꝑ ſe moueri.multuʒ at his (q dicta ſt) irrõnabiliꝰ eſt dicere aiam eſſe nüeꝝ ſeip⸗ ſum mouentẽ.inſtꝭ em his impoſſibilia.vnũ qͥdẽ ex ſe ipᷣo moueri accñtia. Pꝛeter opiniões aũt iã poſitas ſtꝭ⸗ alie due ꝓpinqᷓ illi opinioni platonis.quaꝝ vna ðᷣt ani mã eẽ armoniã⁊ tꝑamentũ qrioꝝ.que erit multũ pꝛo/⸗ babilis. Alia v̈o ðt eam eẽ ex elementę.⁊ eẽ in elemen⸗ tis.⁊ illi dicũt mundũ eſſe aiatum.⁊ ꝙ aĩa eiꝰ eſt deus et illa eſt motiua oĩm. ab iſta em omia hñt ſſum ⁊ mo⸗ tũ.in toto aũt quidã aĩam miſceri dicũt.vñ foꝛtaſſis ⁊ tales opinatꝰ eſt omia eſſe plena dijs. Vñ om̃es inue⸗ ſtigãtes naturã aĩe ex ꝑte motus ↄueniũt in hoc.q ni⸗ hil mouet niſi moueat᷑.⁊ ꝓpter hoc dicũt etiã aĩam per ſe moueri.⁊ ꝙꝑ ſe moueat᷑ hoc magę videt᷑ ex ipᷣis ope ratõibus aĩe.Diximꝰem̃ aiãm triſtari gaudere time re ↄfidere. Ad repꝛobã dũ aũt illud ponit hãc ↄcluſi⸗ onẽ dato ꝙ oꝑatões que attribuũt᷑ aĩe eent motus. tñ ꝓpter hoc aia nõ ꝑ ſe mouet᷑nõ em ſtꝭ motus ale.ſqʒ toti us ↄiuncti. ꝓbatur duabi rõnibo. Nima rõ.qꝛ hmõi oꝑatões nõ ↄueniũt aie niſi im aliqs ꝑtes coꝛpis deter minatas. ſicut em̃ videre ↄuenit aĩe ꝑ oculũ.ita iraſci ꝑ coꝛ. cũ em̃ aĩa iudicat aliqd eſſe dignũ ira coꝛ alalis monet. ⁊ feruet circa ipᷣm ſanguis.⁊ tũc iraſcit᷑ aimal Et hoc ↄfirmat᷑.qꝛ dicere aĩam iraſci ſiłe eſt ac ſi ali⸗ q̃ dicat eã texere ⁊ edificare.in nullo em eſt dꝛna.niſi qꝛ iraſci ⁊ hmõi paſſiones inſtꝭ aĩe ꝑ mebꝛa ĩterioꝛa ⁊ nobis minꝰ maifeſta. Texere aũt reckiffrarer . mibr Queſtiones exterioꝛa ⁊ magꝭ manifeſta.cũ g aĩa nõ dicat᷑ ꝑ ſe mo ueri his oꝑatõibo q̃ ſtꝭ texere ⁊ edificare.nec dʒ ſiłr di⸗ ci in alijs moueriꝑ ſe.vñ⁊ meliꝰẽ foꝛtaſſe aiãm nõ mi ſereri.aut diſcere.aut intelligere.ſʒ hoiĩem aia.Scða rã eſt.qꝛ ille oꝑatões (que debilitant᷑ nõ ꝓpter debilita tem aie.ſʒ oꝛgani) nõ ſt anime tm̃.ſʒ ↄiuncti.pᷣdicte ãt oꝑatões.ſicut iraſci ⁊ ſentire ſtꝭhmõi.nã aĩia nonꝑ ſe debilitat᷑.ſi em̃ accipiat ſenioꝛ oculuʒ iuuenis vide bit vtiq; ſicut iuuenis.q̃re ſeniũ nõ eſt in ſuſtinẽdo ali quid aiãm.ſʒ in eo in quo.ſicut in ebꝛietatib ⁊ infir⸗ mitatibi.nõ em̃ debilitat᷑ ſentire ex ꝑte aĩme.ſed hmõi oꝑatões debilitant᷑ ex ꝑte oꝛgani. Intelligere ãt ⁊ cõ ſiderare marceſcunt.aliq̊ quidẽ interiꝰ coꝛrupto.ſ.oꝛ gano fantaſie.rõem qt impoſſibile eſt.&̊ oꝑatões q̃ at⸗ tribuũt᷑ aie nõ ſtꝭ ſolius anime.ſʒ totiꝰ ↄpoſiti ex coꝛpꝑe et aĩa. Intelligere itaq; ⁊ amare aut odire nõ ſtꝭ ſoluʒ illius paſſiones.ſʒ huiꝰ habxtis illaʒ ſᷣm ꝙ illa hz. qre nec poſt coꝛruptõem reminiſcit᷑ neq; amat.nõ em̃ illiꝰ erat.ſed cõis.qð deſtructũ eſt.intellectꝰãt foꝛtaſſis di uinum aliqͥd impaſſibile eſt. O(x q̊ ſeqͥt ꝙ coꝛrupto ↄpoſito aĩa nõ reminiſcit᷑ neq; amat nec intelligit.ptʒ qꝛ hmõi paſſiones nõ ſt tm̃ aie.ſed ↄpoſiti qð deſtruc tũ eſt (Trib, ãt traditis) In hac qrta ꝑte repꝛobat opinionẽ eoꝝ qui inueſtiga bãt aiãm ꝑ viã cognitõis et om̃es illi iſtiꝰ opiniõis ↄueniebãt in hoc.ꝙ cognoſ⸗ cibile eſt in cognoſcẽte ſᷣm eẽ reale O(õtra quos ponit᷑ talis ↄcluſio.ↄgnoſcibile nõ eſt in cognoſcẽ te ſᷣm eẽ re ale.pʒ nã nullꝰ exiſtimat ꝙ in aĩa ſit lapis aut hõ Vñ nõ opʒ aiãm eſſe ↄpoſitã ex oĩbus ſi debeat oĩa cogno ſcere.pʒ qꝛ ſufficiẽs eſt altera ꝑs cõtrarietatis.illa.ſ.q̃ ſe hʒ ꝑ modũ habitꝰ ⁊ ꝑfecti ad cognoſcẽdũ ſeipᷣam ⁊ alterã ꝑtem.q̃ eſt ꝑ. modũ pᷣuatõis ⁊ imꝑfecti.recto em̃ et ipᷣm obliquũ cognoſcimꝰ. iudex em̃ ⁊ vtroꝛũq; rec cũ eſt. obliquũ ãt neq; ſuijpᷣius neq; recti.nõ &̊ fuit ne ceſſe aiã m ↄponi ex om̃ib elemẽtis.ſʒ de tali ↄrietate elemẽtoꝝ ſufficiebat vnũ ad ↄpõem aie vt etiã cogno ſceret. Einałkr ph̊s cũ ðt (QOm cognoſcere) mouet q̃/ ſtionẽ q̃ eſt.vtꝝ aĩa habeat diuerſas ꝑtes eſſentiales qͥ bus ↄueniunt.ita ꝙ vna ꝑs aie ſit in vno mẽbꝛo.⁊ alia ꝑs in alio mẽbꝛo.ſic poſuit plato. Rñdet᷑ ꝙ nõ.vide⸗ mus em̃ in plãtis ⁊ in qbuſdã aĩalib ꝙ in qlibet ꝑte ſtꝭ⸗ om̃es oꝑatões aĩe.vident᷑ ãt ⁊ plante pᷣciſe viuere ⁊ aĩ⸗ maliũ quedã inciſoꝝ tanqᷓ; eandẽ hñtia aiãm ſpẽ.⁊ ſi nõ nũero vnaqueq; qͥdẽ ꝑtiũ ſſum hʒ⁊ mouet᷑ ᷣm locũ in quoddã tp̃s. Nec vʒ ſi aliqͥs dicat hmõi ꝑtes nõ eẽ aiãtas.qꝛ nõ ꝑmanẽt diu.⁊ hoc ſolũ eſt ꝓpter defectus inſtrumentoꝝ. ſi ãt nõ ꝑmanẽt nullũ incõueniẽs eſt. l⸗ ſtrumenta em̃ nõ hñt qbus ſaluãt naturã.ſed nihil mi nus in vtraq; ꝑtiũ omia vident᷑ ineẽ ꝗᷓ ſt? anime⁊ ſiłis ſpẽi ſty ad inuicẽ.⁊ toti ad inuicẽ qͥdẽ ſicut q̃ nõ ſeꝑpate ſtꝭ.ſed tota ala tanq; indiuiſi bili exñte.Et in hoc fi⸗ nit᷑ textus bmi de aĩia.qͥ cõiter nõ ſolet legi.⁊ vt bꝛeuiꝰ memos:ie ↄmẽdent᷑ opiniões ſuꝑius nar rate de aĩa po nunt᷑ hec metra. Sic ſt ponẽtes aiãm pᷣmi ſapientes. Ignẽ democritus.athomos leu.pithagoꝛaſq;.⁊c Cir ca hũc textũ ſtꝭ quatuoꝛ dubia. —-—Bubii eſt. Ire ſcla libꝛi de aima Pꝛimu e hiſtoꝛia Dico bᷣmo ꝙ hoc fwfr rrii eeeee S 4 NDIe EA, eſt iõ.qꝛ ſicẽ in hiſtoꝛia tradunt᷑ q̃ dã gñalia ⁊ pᷣncipalia geſta.nõ deſcẽdendo ĩmediate ad ꝑticularia.ita etiã in liꝰ de ala detminãt᷑ qdã gña⸗ lia.i poſtea ſpecificant᷑ in liꝰ de aĩalibi.Sibr in hiſto pꝛimi de enima rijs tradũt᷑ ea q̃ ſſibꝛ exꝑimur.ita etiã in ſinns de aĩg ð terminat᷑ de oꝑatõib ſſuũ interioꝝ ⁊ exterioꝝ Se⸗ cundũ dubiũ.qre ſciĩa libꝛi de aia vocat᷑ difficił Dico ꝙ h̊ eſt duab de caub. Pꝛima eſt. eo ꝙ aĩa nõ pt ſeipᷣm mouere ad eiꝰ cognitõem.cũ nõ cadat ſub aliq̊ ſſuSe cũda eſt ꝓpter imꝑfectõem intellectꝰ.qͥ nõ pᷣt immedia te exire in noticiã rei mere intelligbilis.⁊ H ꝓpter ſuboꝛ dinatõem potẽtiaꝝ Terciũ dubiũ.vtꝝ oĩs aĩa cui libet aĩe ſit eadeʒ ſpẽ. Dico ꝙ ſpẽs capit᷑ dupłr. vnoꝰ ꝓpꝛie ꝓ eo qð ↄpo ↄpõe metaphica ex gñe ⁊ dꝛna. et illo mõ aĩa nõ eſt ſpẽs. Alioꝰ capit᷑ ſpẽs Fair peo qð hʒ modũ ſpẽi.⁊ ſic aĩa bñ eſt ſpẽs.⁊ pᷣt he genus cõe ad aiãm ſᷣſitiuã vegetatiuã ⁊ intellectiu”ã Quartũ dubiũ.vtꝝ rõ aiãlis ſᷣm vnũqðq; aĩmal ſit alia ⁊ alia Hhõðm ꝙ ſic.licʒ p hs inroducat illã autoꝛitatẽ dubi⸗ tatiue.vñ ðᷣt(querendũ eſt an ſit vna diffinitõ aĩe. vel de q̃libʒ aia debeat dari alia ⁊ alia ſicut rõ aĩalis )ca pit em rõem ꝓ diffinitõe ⁊ nõ eſt dubiuʒ qͥn vnũqðq; aĩal habeat ꝓpꝛiã diffinitõeʒ.dato ꝙ ſit ea diffiniffini tio aimalis 'm ꝙ ammal. Queritur vtrum ſcia de aĩa ſit de nũero bonoꝝ honoꝛabiliũ Vrguit pᷣ mo ↄ ſuppoſitũ.ſ.ꝙ de aĩa ſit ſcia.cꝰ nõ eſt diffinitõ eꝰ nõ eſt ſcia.aĩe ãt nõ eſt diffinitõ.ꝭ̊. Maioꝛ ẽ p hiꝛꝰ po⸗ ſterioꝝ. Minoꝛ ꝓi. qꝛ ſoliꝰ ſpẽi eſt diffiniꝰ ꝑ phᷣm ſep⸗ timo metap hice.aĩa ãt nõ eſt ſpẽs.cũ ſit ꝑs aiãlis Cõ firmat᷑.q; dato ꝙ aĩa eẽt ſpẽs.ipᷣa tñ non cadit ſub ſᷣſu G̊ſalte in nobᷣ de eis nõ eſt ſcia.pʒ ↄña.ꝛ ſic᷑ habet᷑ in fine pᷣmi poſterioꝝ.oĩs nrã ſcĩa oꝛit᷑ ex ſſu memoꝛia et exꝑientia Scðo ſic.aĩa nõ eſt foꝛma natural. ð ip ſa nõ eſt ſcla naturał. Añs pʒ.qꝛ Rĩa eſt foꝛma ſuꝑgre diẽs naturã.ña tenet.qꝛ ſcia(q̃ ẽ de obiecto nõ natu⸗ rali) nõ eſt naturał. Cõfirmat᷑.qꝛ ſiẽ ſe hʒ ſubiectum ad ſubiectũ.ita habitꝰ ad habitũ.nã habitꝰ diſtĩguũ tur ⁊ ſpecificãt᷑ ex obiectis.ſed ſubiectũ hꝰ ſcie nõ ↄti⸗ net᷑ ſub ſubiecto naturał phie.ꝭ¶· Tercõ ſic. coꝛpus aiãtũ ẽ ſubiectũ pᷣmũ ſcĩe de aĩa. nõ eſt aiã.tenzʒ ↄna qꝛ vniꝰ ſciẽtie ẽ tm̃ vnũ ſubiectũ pi. Añs pʒ.qꝛ ꝑtes et paſſiones coꝛpis aiãti inqͥrũt᷑in H̊ lio.⁊ oẽs alie ↄditi ones ſibi ↄueniũt (õfirmat᷑.qꝛ iſte liber de aiã eſt ſex ta liber pbie naturał. ſubiectũ eꝰ ↄtinet᷑ ſub ſubiecto phᷣie naturał.⁊ ↄhit ipᷣm ꝑ aliquã dꝛñam accñtalẽ.ſed hmõi eſt coꝛpꝰ aiãtũ.⁊ nõ anim S Ouarto ſie.oñ dendo ꝙ nõ ſit de nũero honoꝛabiliũ.ꝛ illð nõ ẽ ð nũe ro honoꝛabiliũ qð additũ alteri nõ reddit ipᷣm hono⸗ ra biliꝰ.ſʒ ſciã libꝛi de anima addita malł non reddit eos honoꝛabiles.yvmmo peioꝛes.ſiẽ pʒ ex Arꝭ.qͥ ðᷣtqr⸗ to ethicoꝝ.qꝙ multi ſciẽtes ſtꝭ mali.nõ g& honoꝛabiles. et pᷣmo politice ðꝛ.ꝙ ſeuiſſimaẽ iuſticia ferens arma. hoiẽs ;̊ᷣ ſciẽtes ⁊ mali inhonoꝛa bilioꝛes ſtꝭ ſciẽtibꝛ Cõ firmat᷑.qꝛ honeſtũ diſtiguit᷑ ᷣ delcãbłe ⁊ vtileꝛꝰ ethico rũ.ſʒ oẽs ſciẽtie ſtꝭ vtiles vł delectabiles.g̊ nõ hõꝛabi les In oppoſitũ arguit᷑ in textu. Pꝛo ſolutõe q̃ſtiõis ſoluẽde ſunt quatuoꝛ queſtionts. DPuiima. vtꝝ ſubiẽm iſtiꝰ ſciẽ Que ſtio⸗ it anima vł coꝛpꝰ aiãtũ Rñ det᷑ pᷣmo qꝙ anima ſit ſubiec⸗ tũ. Pꝛo cꝰ oñſione ſupponit᷑ pᷣᷣ ꝙ duplx eſt noticia de aiã.q̃d ã eſt in ſe.⁊ qᷓdã eſt in nob. Noticia de aiã inſe eſt cal.qlẽ aiã nata eſt facere in intellectu ſibipoꝛtõna 6t ſtomu etiol fartt fenat pequ Lettn mouen ugia ereog adno⸗ ſupon uun ſnin cne gkacn terie wtt medi ule A bka ſide eſta ns log tur ſc̃ ls⸗ 4o bio ſcin ſahze locho Nr lbeffe tentiat g inalid node am. ſtatu ia Etel iee Pno blle em do prllia lücor ſcued leſerte epe⸗ ſorde vinos eela faca kabillie migen i Aut ſtdefinis niphitg gsaiͤlis diriubſi c babal in wemore nng5 wle voͦmn beectum kigui ienoi ie us nmz,i 803 s sdie,0i derüctia liubſobieet⸗ 1itiſel Duanoſieg n Ntijnhon, lnnlit 3n4ri onblleh s AN. h⸗ nlnchio Piiios mituſ giäti Pi t ubirß twwt ußs deuii n⸗ bim rur to.ſʒ noticia aĩe in nobᷣ eſt tał qualẽ nos poſſumꝰ hꝛe ꝓ ſtatu iſto de narura ipᷣius aĩe:illa ãt eſt impfecta.⁊ ha ber ſolũ ꝑ exꝑtentiã ⁊ effectꝰ. Supponit᷑ ſcðo ꝙ aia dif fert tripłr a foꝛmis pure naturalibo.pᷣmo qꝛ foꝛma pu re naturałin ſua matia nõ reqrit diſpõeʒ ⁊ oꝛganiſatõ nẽ quã reqͥrit aĩia S cdðo qꝛ foꝛma pure naturał nõ mo uet materiã ſuã quã infoꝛmat in ſuo ꝓpꝛio loco.aĩa ãt mouet coꝛpꝰ qð infoꝛmat ⁊ in ſuo loco ⁊ extra ſuũ locũ augẽdo ⁊ nutriẽdo gradiedo ⁊ dilatãdo.Tercõ dꝛñt ex eo ꝙ foꝛme pure naturales ſtę tm̃ vniꝰ oꝑatõnis vel admodũ paucaꝝ.aĩa ãt eſt multaꝝ oꝑatõnũ.Tercõ ſupponit᷑ ꝙ foꝛma ðꝛ naturał tripłr.pᷣmo ex h ꝙ ipa eſt naturał ꝑtectio nature.ita ꝙ cũ mat᷑ia ↄſtituit vnuʒ opoſitũ naturale.⁊ ſic q̃libet aĩa eſt foꝛma natural etꝭ⸗ oqᷓndo de aĩ rõnali. S cðᷣo ðꝛ foꝛma naturał.qꝛ attin git᷑ actiuitate agetis naturał qð educit eã de ponña ma cerie.⁊ ſic aĩa ſlitiua ⁊ vegetatĩia ſtꝭ foꝛme naturales. nõ ãt intellectiua CTercõ ðꝛ foꝛma naturał.qꝛ ipᷣiꝰ eſt ĩ mediate vniri matie pᷣme ⁊ ĩmediate in eã reſolui.⁊ ſic nulla aĩa ẽ foꝛma naturał.Quarto ſuꝓponit᷑ ꝙ aĩa ro⸗ nal pᷣt dupłr ↄſiderari.vnoꝰ vt foꝛma dqdã hm eẽ ſeꝑa⸗ bitł a materia.eo ꝙ na pᷣt cad ere ſub coꝛruptõe.⁊ ſic cõ ſideratõ eiꝰ ꝑtinet metaphico.Alioꝰ pᷣt cõſiderari vt eſt actꝰ coꝛpis oꝛganici p hici cũ qͥ ↄſtituit hoĩem qᷣ eſt ens naturale.⁊ ſic ẽ naturał ꝑfectõ matie.⁊ eiꝰ ↄſidera tõ ꝑtinet phiſico. x iſt & infert᷑ ꝙ de aĩa eſt ſcia na⸗ turał tãq;ᷓ de ſubiecto pᷣmo.vñ nõ oʒ ad h̊ ꝙ de alicj ſit ſcĩa ꝙ ipᷣm halvat diffinitõeʒ ↄſtitutam ex gñe ⁊ dꝛña als em̃ de ente nõ eſt ſcĩa. ſʒ lufficit ꝙ eiꝰ ſit vnꝰ ↄceptꝰ qͥdditatiuꝰ ꝑ ſe.⁊ młti ↄceptꝰ attributales nccãrio ſi⸗ bi ↄueniẽtes. Infert᷑ ſcðo ꝙ de aĩa in ſe eſt Ya ⁊ ꝑfecta ſcĩa.licʒ nõ ſit nobᷣ ſtatu iſto vᷣa ſcia de ipᷣa.ptʒ qꝛ ip π ſa bʒ oĩa reqᷣſita ad h ꝙ aliqͥs itellectꝰ ꝓpoꝛtõnatꝰ ſuo cognoſcibili poſſit de ea hẽe ſciam. intellectꝰ ãt nr̃ nõ ẽ ꝓpoꝛtõnatꝰ ↄgnoſcibilitati aĩe.⁊ iõ nõ pᷣt eãẽ ⸗ ſſcere ni ſi ꝑ effectus ⁊ als exꝑientiã. Si em̃ ↄ gſcerʒ pᷣſentiã eiꝰ eẽntialłr poſſʒ co ſcere ⁊ abſentiã eiꝰ.qð eſt fim̃. Infert 3 ꝙ ſcia quã habemꝰ de aĩa eſt impfecta.⁊ habet anob in aliq̊ ↄceptu cõi abſtrahibili a ſſibilibꝛ. Pz qꝛ habe m de aĩa diffinitoem. ð habemꝰ de ipᷣa aliquã notici⸗ am. licʒ ipᷣa nõ ſit ſub ꝓpꝛia rõe eiꝰ.vñ non poſſumꝰ ꝓ ſtatu iſto hꝛe aliquẽ ↄceptũ ꝓpꝛiũ nec a deqtuʒ de aia ipᷣa.ſʒ ſolũ habemꝰ ↄceptũ de rõe gñali.q ↄuenit ſibi et alijs ſᷣſib. Infert᷑ qrto.ꝙ ſcia de aĩa eſt naturał.naʒ ipᷣa aĩa eſt naturał ꝑfectõ matie.ꝭD habitꝰ genitꝰ de ea Sc&a.vtꝝ ſcia de (ẽ naturat Queſtio⸗ ſit dignioꝛ ⁊ in pᷣmo loco wᷣ 2 WRnda. Pꝛo c? ſolutoe. Attẽde pmo ꝙ triplex eſt bonũ.ſ.bonũ honeſtũ vtile ⁊ delecta bile.⁊ debẽt capi mẽbꝛa iſtiꝰ diuiſiõis cũ pᷣciſione. alłs em̃ nõ eẽnt o ppoſita.nã qdã honeſta ſt⸗ delectabilia ⁊ —— — — „ vtilia.nõ tñ oẽ vtile eſt delectabile.ſic ſectõ mẽbꝛi ne to tũ coꝛ pꝰ pereat.aliqð etiã eſt vtile qð nõ eſt honeſtuz ſicut delectatõ qᷓ eſt in adulterio. Vñ bonũ vtile ẽ qðᷣ refert ad aliqd bonũ ↄſequẽdu. i potio amara axpe tit pter ſanitatẽ. Gonũ delectabile eſt qð ſua pñtia af fert delectatõʒ in amãte ip̃m. Bonũ honeſtũ ẽ qdᷣ ſua vi nos trahit in ſua dignitate nos allicit Attẽde ? ꝙ ſcia pᷣt dici bona ⁊ honoꝛabił duptr. vnoꝰ denoĩatie facta ab obiecto. ⁊ tũc illa ꝛ honoꝛabilioꝛ q ẽ de hono⸗ rabilioꝛi obiecto. ⁊ illoꝰ ðt Cõ.ↄmẽto pᷣmo ꝙ aſtrono mia eſt nobilioꝛ geaneta. Alioꝰ ſcia dꝛ nobilioꝛ in ſe.⁊ aiãtum ſit pfectiꝰ poſitiue ala.tñ maxi tã ab aiã nõ eſt hmoi.OKx q̃pʒ erroꝛ qrundã di. H dupkłr.vnoꝰ qꝛ eſt firmioꝛis ⁊ certioꝛʒis demrãtonia⸗ ſicut illa qᷓ ꝓcedit ꝑ demrãtõeʒ ꝓpter qͥd eſt dignioꝛ ea q̃ ꝓcedit demrãtõe qꝛ.⁊ illoꝰ mathematice q̃ ſtę in ꝰ gradu certitudinis excedũt alias ſcias.⁊ ſic geometa excedit in dignitate aſtronomiã.ſic ðᷣt ↄmẽtatoꝛ Alioꝰ ðꝛ nobilioꝛ.eo ꝙ ipᷣa eſt ꝑfectõ ⁊ honũ intellectꝰ natura lit᷑ deſiderata ab itellectu.⁊ iſtoꝰ oĩs ſcia eſt nobilis. Attẽde ʒꝰ.ꝙ ſciaꝝ q̃dã ſtꝭ pꝛactice ⁊ qdã ſpeculati ue.ſpeculatiue ſtꝭ in qͥb ſolũ qrit᷑ ſcire.pꝛactice vᷣo in qba finalr querit᷑ opꝰ. Nõ ãt qlibʒ ſpeculatiua eſt nobi lioꝛ pꝛactica.qa aliq pᷣctica eſt de nobilioꝛi obiecto qᷓ ſpeculatiua.ſic moꝛał ſcĩa (ꝗᷓ eſt de hoĩe)ſᷣm aiam no bilioꝛ eſt q; ſcia q eſt de mineralibs vł de coloꝛiby. q tñ ſte ſoeculatiue. Aliq̃ tñ ſpeculatiua eſt oĩ pᷣctica nobi⸗ lioꝛ.ſicut metaphica.quq phs deã ſciax iõ appellat Attẽde qrto.ꝙ aliquã ſciam eẽ certioꝛẽ alia pᷣt itel ligi duptr.vnoꝰ ſimpłr.alioꝰ ſᷣm ꝓpoꝛtõeʒ.vñ oĩs ſcla bm ꝓpoꝛtõem eſt eq̃ certa.opʒ em̃ oẽm ſciaʒ ꝓcedere ex imobiłr veris.ſʒ ſimpłr loqndo vna ſcĩa eſt certioꝛ alia et iſta certitudo pueit ex .ipᷣo obiecto ⁊ pᷣncipijs eius D DPuꝛmo ois ſcia eſt in ſe bona.pʒ qꝛ qlibʒ C ſcĩa eſt naturał ꝑfectõ intellectꝰ.⁊ ſ᷑m phᷣm 1 ſexto ethicoꝝ detminat intellcm ad ſꝑ di⸗ cere veꝝ.⁊ G eſt qð ðꝛ:ꝰ elẽchoꝝ.qꝙ etiã ſcie maloꝝ bo ne ſtꝭ Ot ſi dicas foꝛte.qꝛ ſᷣm Ari.xij.metap hice.me lius eſt qdã vilia ſcire qᷓ neſcire. Vico ꝙ h ven eſt. ſʒ H nõ eſt ꝓpter h̊ ꝙ ſcie ſint viles.ſʒ ꝓpter abuſũ ſciaꝝ qͥ ꝓuenit ex malo appetitu.⁊ ̊ nõ eſt niſi deꝑ accidens. ODic ſcdᷣo ꝙ oẽs ſcĩe ſtꝭ de nũero bonoꝝ honoꝛabi⸗ liũ.pʒ autoꝛitate phi in textu.⁊ rõe.nã qlibʒ ſcia eſt ꝑ⸗ fectõ intellectꝰ. ̊ Dic ʒ. ꝙ quãtũ eſt ex ꝑte obiecti nõ oĩs ſcia eſt ð nũero honoꝛabiliũ.pʒ de ſcia cãpſoꝛia que eſt.cꝰ finis eſt mitiplicitas pecuniaꝝ.q̃ eſt bonuʒ vtile nõ honoꝛabile. ODic q̃rto ꝙ ſcia de aĩa int cete ras ꝑtes naturał phie eſt dignioꝛ ⁊ honoꝛabilioꝛ.pʒ qꝛ eſt ðᷣ dignioꝛi ⁊ nobilioꝛi obiecto.qð eſt aiĩa ꝗᷓ eſt capax felicitatis. cuiuſmõti nõ eſt aliq alia ꝑs phᷣie naturał Si arguas de p̈o motoꝛe de q̊ detminat᷑ in. viij. phili coꝝ.qͥ eſt dignioꝛ aia. Oico ꝙ ibidẽ nõ detminaĩ niſi £ q; eſt pᷣmi motoꝛis.inq; tũ ſcʒ refert ad motũ. Mouẽ — — tia em nõ mota nõ ſtꝭ phice ↄſideratõis.ſic pʒ ex ſcdðᷣo phiſicoꝝ.Sic & rõ foꝛmał ↄſiderãdi pᷣmũ motoꝛẽ ibi dẽ nõ eſt nobilioꝛ. ODicit em Cõ.ↄmẽtovltĩo pᷣꝰ phiſi coꝝ ꝙ in libꝛo phiſicoꝝ nõ det᷑minat᷑ depᷣᷣ motoꝛeqn tũ ad qͥd eſt ſiue bPᷣdicata eẽntiałr ſibi ↄuenientia. Ałx rũñdet᷑. ↄſideratio de pᷣᷣ motoꝛe ſpectat ad metaphi⸗ ſicã ⁊ nõ ſpectat ad phiſicã niſi incidentałr. t ſi ar⸗ guat᷑.nã ſcĩa de coꝛꝑe aĩato includit coꝛpꝰ ⁊ aiãm.⁊ ẽ — naturat ⁊ pfectioꝛ ſcia de aĩa.includit em̃ vlcra aiãm cõꝛpꝰ. Hico ꝙ aĩa pt ↄpari ad coꝛpꝰ.ſic ꝑfectõ ad pꝑfe ctibile. ⁊ illoꝰ eſt nobilioꝛ coꝛpe aiĩato. vel põt reſpicere —— coꝛpꝰ aiãtũ.tã ;ᷓ refneſſen tialẽ eiꝰ.illoꝰ coꝛpꝰ aiãtuʒ eſt pfectiꝰ. ⁊ ꝓpter h̊ multi pbabiłr ſuſtinẽt hãc ſciãm tũ in pᷣncipio queſtiõis Pluree pfectio: eſt pmiſciue. pmittit em maioꝛc pfectoõnem q; coꝛpꝰ aiãtũ.pᷣt em ſtare cũ ꝑfectiſſimo coꝛꝑe aiãto.⁊ ẽ incoꝛruptibił ⁊ imediate capax felicitatis 2 facta ad — w ſi metaphiſica eſſz de ente ſcientia de ais nohai 8 nõ eſſe de aĩa. ſed de coꝛpe aſãto.ſicut patuitp argumẽ 2 r. Aueſtiones „ . oꝛ ea.⁊ ſi aĩa eſſʒ ſubiectũ in libꝛo de aĩa.ſcĩa illa nõ eẽt honoꝛabilioꝛ alijs ſcietijs naturalibi.ens em ꝑmiſſiue et etiã aĩa ſtꝭ nobilioꝛa coꝛꝑe aiãto.q;uis coꝛpꝰ aiãtuʒ qᷓ;tũcũq; imꝑfectũ ſit poſitiue nobilius = Tercia. vtꝝ noticia aceñti r EC neſtiOen ferat ad noticiã ſuba 2 Wrũ Videt᷑ em h ee ↄ phʒ. vij metaphice dicentẽ ſubam eſſe poꝛẽ aceñte noticia diffi nitõe ⁊ tꝑe.⁊ ſcdᷣo metap hice vbi ðᷣt ſubaʒ eſſe poꝛem accñte ſᷣm eſſe.̊ ⁊ ᷣm cognitõem.ſic ei res ſe hʒ ad eẽ ita ad cognoſci. ODðm ꝙ accũs ↄferre ad noticiã ſub ſtãtie pᷣt intelligi dupłr.vnoꝰ ꝙ ↄceptus accñtales re⸗ rũ ducũt nos in ↄceptꝰ ſubales ſiue ſubaꝝ.⁊ ſic nõ eſt ad ꝓpoſitũ. Alioꝰ ſic ꝙ noticia fonnaꝝ accñtaliũ ↄfe⸗ rat ad noticiã ſubaꝝ ꝑ ſe exñtiũ Vn q̃tuoꝛ mõis ſolẽt poni.qͥb ex noticia accñũtiũ deuenimꝰ in noticiã ſuba rũ. Pꝛimꝰ eſt elicitiuꝰ.cũ ſcʒ elicimꝰ vnã noticiam ex alia.⁊ ſic ouis ex motu ⁊ figura lupi elicit ↄgnitõnem q̃ appᷣhendit lupũ eſſe inimicũ.ſic etiã ex cognitõe acci detis intellectus pᷣt elicere ↄgnitõem ſube.Aliꝰ modꝰ eſt qſſus ſił ꝑcipit ſubam ⁊ accñs indiſtincte.⁊ tñ ĩtel lectus tãqᷓ; ᷣtus ſuꝑioꝛ diſtinguit vnũ ab alio facien⸗ do diuerſas noticias illoꝝ duoꝛũ. Terciꝰ modꝰ eſt ꝑ ſiłitudinẽ.qꝛ accñtia ſtꝭ effectꝰ ſubaꝝ.⁊ effectꝰ gerũt ſi militudinẽ ſue cãe.⁊ cũ h̊ repñtãt ſuã cãʒ.&̊ ex noticia accñtis pᷣt cãri noticia ſube Quartꝰ modꝰ eſt.qꝛ ſicut in naturalibo nũqᷓ; foꝛma introducit᷑ in matiã.niſi ma teria ſit diſpoſita.ita ſiłr nũq; venimꝰ in noticiã ſuba ⸗/ rũ.niſi ꝑ ↄgnitõem accñtiũ.OAcx iſtis ̊ pʒ qũo noticia accñti ↄfert ad noticiã ſube.hoc em ꝑcipimꝰ ꝑ figu⸗ rã ſapoꝛẽ ⁊ tactũ ⁊ alia acentia.vñ ſicut ðꝛ tercõ phiſi⸗ coꝝ natura cognoſcit᷑ ꝑ motũ.⁊ ſcdðᷣo huiꝰ.aĩa cognoſ⸗ cit᷑ ꝑ potẽtias ⁊ oꝑatões eius.⁊.viij.phiſico ꝝ.⁊.xij.me taphiſice.ꝑ motũ pᷣmũ deuenit phs in noticiã pᷣmi mo toꝛis. Et ſi qras.vtꝝ ecõuerſo ex noticia ſubſtãtie ðᷣ ueniamꝰ in noticiã accñtiũ.Dicũt aliqͥ ꝙ ſic.nã effec cus e ſt ꝑticipata ſiłitudo ſue cãe.̊ ſicut effectꝰ repñ⸗ tat cãm.ita cã pᷣt re pñtare effectũ.ſubſtãtia aut eſt cã accñtis.̊ vtrũq; repntat alterũ ⁊ ↄfert ad cognitõem eius.Alij vo dicũt ꝙ nõ.⁊ illi ſupponũt qᷓtuoꝛ. pᷣmuʒ qꝙ intellectꝰ ad intelligendũ indiget vt moueat᷑ a fan⸗ taſia.fantaſia a ſſu.⁊ ſᷣſus ab obiecto exterioꝛi.Scoðo ſuꝓponit ꝙ ſᷣſus ⁊ fantaſia nõ ſtꝭ niſi accñtiũ.⁊ iõ O(õ. ſcðo huiꝰ ðᷣt ꝙ ſſus nõ appᷣhendit qdditates rerrum. Tercõ ſupponit ꝙ vᷣtus ymaginatiua elicit a ſpeb et intentõib ſ̃ſatis ſpẽs.⁊ intentões nõ ſᷣſatas.ſic iã dic⸗ tcũ eſt de oui.q elicit ex motu ⁊ figura ſpẽm inimicicie ⁊ fugit.Sibłr intellectꝰ cũ ſit ᷣtus ſuꝑioꝛ pᷣt ex intentõni b accñtiũ ymaginatis elicere ſpem ſubñe ⁊ intentõeʒ nõ ymaginatã. Quarto ſupponit ꝙ ſicẽ matia pᷣma nõ pt reciꝑe foꝛmas ſubſtãtiales.niſi ſit diſpoſita ꝑ accñ⸗ fia.ita nec intellectꝰ pᷣt reciꝑe noticiã ſubñaꝝ q eſt pᷣn⸗ cipalioꝛ.niſi pᷣmo recipiat noticiã accñtiũ.Sʒ iſte mo dus dicẽdi nõ videt᷑ eſſe verꝰ.⁊ maxime ſcðᷣa ſuppõ.nã LCoõ.ſcdᷣo huiꝰ ðᷣt ꝙ vᷣtus eſtimatiua ſiue cogitatia ap eim eſſ canis eiuidẽ figure ⁊ coloꝛis.⁊a longe mouere pbendit intẽtões decẽ pᷣdicamentoꝝ.Dicit etiã phᷣus ꝙ ſubſtãtia eſt ſᷣſibilis ꝑ accñs.verũ tñ ẽ ꝙ ꝓ ſtatu iſto nõ poſſumꝰ habere ꝓpꝛiũ ⁊ q dditatm ↄceptũ alicuius ſubſtãtie.ſʒ ſ habemꝰ ↄceptus circũlocutos ꝑ accna. cũ em̃ ꝑcipimꝰ hoĩem ſentire ⁊ intelligere.dicimꝰ ipᷣm pſibile rõnalẽ neq; exꝑientia deoue vʒ ad ꝓpoſitũ. Si * SS *paimi de Anima tur ſicut lupꝰ ouis eq̃ bñ eliceret ſpẽm ĩimicie.Signũ eſt ̊ ꝙ nõ diſtincte cognoſcit lupũ.Sibłr eſt in ſacramẽ to euchariſtie.vbi ex ſpeb accñtium elicimꝰ ſpes pat ſionis.q̃ tamen nõ eſt ibidem. „ Q.uarta. vt 7 cognolcibile ha 6 E ueſtio aliqð eſſe reale in cognoſcẽ te. Videt᷑ em ꝙ ſic.qꝛ aĩa eſt q̊ dãmõ oĩa. eſt em ſᷣſibilia ꝑ ſᷣſum ⁊ intelligibilia ꝑ itei lectũ Onõ.qꝛ lapis nõ eſt in aĩa.ſʒ ſpẽs lapidis Pꝛo ſolutõe qſtionis Wttẽde pᷣmo.qꝙ oẽs antiqͥ ↄuenerũt in ̊ ꝙ res cognoſcũt᷑ ꝑ ſua pncipia.Ad h̊ ̊ ꝙ aia cog noſcat opz eã ↄponi ex pᷣncipijs oim reꝝ.crediderunt rerũ cognitõem ſᷣm ſuũ eſſe reale eſſe in cognoſcete.ſʒ de fecerũt.nõ em̃ oʒ potentiã ⁊ obiectũ aſſiłari in mõ eẽn⸗ di. hñt em̃ ſe vt motiuũ ⁊ mobile.⁊ ita ſe hñt diſſiłr.qꝛ vt actꝰ ⁊ potẽtia.ſtꝭ tñ ꝓpoꝛtõnata.ſʒ iſta poꝛtõ reqͥrit differẽtiam ꝓpoꝛtõnatoꝛuʒ.vñ nõ opʒ ꝙ potetia habeat ſiłem modũ eſſendi cũ mo eſſendi obiecti. t ſi ax guat᷑ ꝙ licʒ ages factin poſſit eſſe diſſiłe.qð ẽ ibi paſſũ. tñ operãs oꝑatõe cognitiua opʒ aſſiłari paſſo ſiue ob⸗ lecto circa qd oꝑat᷑.Oẽs em antiqͥ ↄcoꝛdauerunt in hᷣ ꝙ; cognitõ fit ꝑ aſſiłatõem.nec Arꝭ.ↄdicit eis in hoc. in ilł reqrit᷑ nedũ ꝓpoꝛtio ſʒ etiã eitudo. D ðm eſt ꝙ aliud eſt loqͥ de mo eſſendi potetie in ſe ⁊ inq;tũ eſt ſub actu ſcdᷣo vł diſpõe ꝓxima ad actũ ſcdᷣm Cũ ̊ ð ꝙ po tẽtia cognoſcens aſſiłat᷑ cognito.verũ eſt in mõ cognoſ cẽdi.actꝰ vero cognoſcẽdi eſt quedaʒ ſilitudo obiecti ſed hᷓ nõ eſt vłr ver’ Attende ꝛ ꝙ res hʒ duplex eſſe quedã ẽ ſimplex. qð eſt eſſe ꝓpꝛie nature qð hʒ extra aĩ⸗ mã.Aliud hʒ eſſe diminutũ ⁊ m qͥd qð eſt eſſe intẽtio nale ⁊ repñtatm̃ obiecti reał exñtis extra aiam Actẽ de tercõ.ꝙ nõ qlibet res cognoſcit᷑ ꝑ ſuã ſiłitudinẽ ſiue ſpẽm a nobis ꝓ ſtatu iſto. Nã ſic idictũ eſt ſubſtãtia nõ ĩmutat intellectũ noſtrũ ad actũ circa ſe.cuiuſcũq; poſſumꝰ cognoſcere pñtiã.illius abſentia pᷣt cognoſci ab intellectu qñ nõ ĩmutat᷑.ſicut habet᷑ in ſcdðᷣo huius vbi ð: ꝙ viſus eſt tenebꝛe ꝑceptiuꝰ qn lux nõ eſt pᷣſens Si gintellectꝰ naturalłr imutaret᷑ a ſuba poſſʒ cogno ſcere abſentiã eiꝰ.nõ em habemꝰ ↄcepiũ niſi abſtracti nũ.q eſt ↄceptus entis ſub quo ↄtinet᷑ ſubſtãtia imꝑ⸗ fecte Dic g̊ pᷣmo ꝙ aia incõuenient᷑ diffinit᷑ ab an⸗ tiquis ꝑ motũ.ſi em̃ ipa moueret᷑.vł hoc eſt ꝑ ſe vel per accñs Hõ ꝑ ſe.qꝛ vł hoc eet motu gñatõis coꝛruptõis ⁊c̃. Nõ ꝑ accñs.ꝛ tũc moueret᷑ ad motũ eius in qͥ eſt.⁊ pↄñs nõ diffimret᷑ h motũ.Si aũt dicat᷑ ꝙ moueatur motu locali.vel h̊ eſſʒ naturalr vel violẽte vel ſurſũ vł deoꝛſum.⁊ ſie videt᷑ ꝙ aĩa poſſit exire coꝛpus ⁊ intrare aliud coꝛpꝰ ⁊c. Dic ſcðdo ꝙ obiectũ cognitũ nõ ẽ ne ceſſario in intellectu fo.małr ⁊ inheſiue.ſʒ ſolũ obiec⸗ tiue.pʒ qꝛ multa ſtꝭ obiecta matialia ⁊ quãta.q̃ tñ poi ſent eſſe in aia Dic ʒo ꝙ obiectũ cognitũ nõ pᷣt e in ſez ꝑ ꝓpꝛam exñtiã pñs intellectui ſine quacũq; ſpecie pʒ qꝛ ſi obiectũ nõ ſit pñs in ꝓpꝛia exñtia nõ videt᷑ qũo alr poſſit eſſe pñs.niſi ꝑ ſuã ſiłitudinẽ.⁊ ̊ manifeſtũ ẽ ex tercõ hutꝰ. Dic qrto. ꝙ intellectꝰ intelligẽdo res materiales ⁊ ſᷣſibiles appᷣhenſiõe ſimplici ĩtelligit illas ſpecieʒ.q̃ eſt quedã naturał diſpõ obiecti diſponens intellectũ de ꝓp inq̊ͥ ad actũ intelligendi.pʒ ex autoꝛita- te ſcdᷣi huiꝰ iã allegata.vbi ðꝛ ꝙ res nõ ſtꝭ in aĩa.ſʒ re⸗ rũ ſilitudines.⁊ ꝓpter hoc in tercõ huiꝰ ponit᷑ intelleæ tus agens. vt ꝓducat ſpeciem ĩtellectu poſſibili Ad rões patʒ ſolutõ ex dictis. Einit pᷣmus de aia. 4 6 5w 6 D mat tust iſn ch i eme leh goſc ick nid Po cherüͤt incog Genn vehde höein, llne ncnt dat Nl in. ſuech unnd nbe; zacg tüͤck io⸗ zami 1 R Giniſre abſüna nutcig grl huius ölos Rcgo Dſrai na g iin ew nis nget: — Aürin Stimdte türbine 2 Alreſtotelis We qauideʒ igltur a poꝛibus ⁊c. In hoe ſcvo libꝛo derminat phᷣs dea nima ⁊ potẽtijs eius ſcʒ aia ve getratiĩa ⁊ ſenſitiua.vel intellcũ poſſibili ⁊ agente ſᷣm pꝛopꝛiã opĩonem. Et diuidit᷑ iſte lib in qtuo: tractatꝰ Pꝛimꝰ con⸗ tinet᷑ ðdno capła.In quoꝝ pmo ĩueſtigat de definitio ne anime. In ſcdᷣo vero tractatu detminat de poten⸗ tijs eius. Diuidit᷑ aũt pꝛimũ capłm in duas ꝑtes.q̃ rum pᷣma ↄtinet ſex diuiſiones Pꝛima diuiſio ẽ. ꝙ en tiũ quod dã eſt ſubña.qðdã q̃ntitas ⁊ ſic de alijs pᷣn⸗ tis.⁊ hec tãgit᷑ ibi( dicamꝰ igi᷑)· Scða diuiſio eſt ꝙ ſubña diuidit᷑ in materiã queẽ poña.⁊ foꝛmã que eſt actus.⁊ ↄpoſituʒ qð eſt hoc aliqd Tercia diuiſio eſt actus in actũ pꝛimũ cuiuſmõi eſt ſcia.⁊ actũ ſecũduʒ cuiuſmõi ẽ ↄſiderare ſᷣm ſciam. Quarta diui ſio ẽ.ꝙ ſubñaꝝ quedã ſt coꝛpoꝛee.⁊ quedã incoꝑee. Quita eſt ꝙ coꝛꝑm quedã ſtꝭ naturalia.⁊ quedã artificialia Sexta diuiſio ẽ.ꝙ cꝑm naturaliuʒ quedã hñt vitã ſcʒ illa que ꝑ ſe nutriũtur ⁊ augent᷑.alia vero nõ.O¶x dictis infert᷑ pꝛimo ꝙ oẽ coꝛpus naturale hñs vitã eſt ſubña ↄpoſita.om̃e em̃ coꝛpus phᷣicũ ꝑticipãs vitam ſubña erit.ſuba ãt ſic ſicut ↄpoſita. Infert᷑ ſcdᷣo.ꝙ aĩ ma ẽ actus coꝛꝑis phici ⁊ naturał.Si em̃ aiata ſlunt coꝛꝑa naturalia.ncce ẽ aiam eſſe vel coꝛpus ipᷣm vłac tum et foꝛmã ipᷣius coꝛꝑis. Abſurdũ em eſſ6i-dicere ꝙ aĩma eſſet matia cuʒ materia pᷣcedat vitã et gñatõeʒ viuentis. WVnima ãt nõ eſt ipᷣm coꝛpꝰ p hicum.qꝛ coꝛ pus nõ eſt in ſubẽò ſed magis ẽ ſubẽm et aima ipᷣa eſt in ſubco. Q(quoce tñ dicit᷑ foꝛma eſſe in ſubẽo.et accñ tia in ſubco.ſubẽm em̃ accñtium ẽ coꝛpus ↄpoſituʒ ex materia et foꝛa.et eſt aliqͥd exñs in actu et nõ indiget ĩ ſuo eſſe accñti.ſubẽm ãt foꝛme nõ dicit᷑ eſſe in actu ſᷣm ꝙ eſt ſubẽm niſi ꝑ foꝛmã.et indiget foꝛma vtſit in actu eſt ergo actus coꝛꝑis phici et naturał.Infert᷑ tercio ꝙ aĩma ẽ actus pᷣmus.nã ipe eſt actus vt ſcia.ſcĩa autẽ eſt actus pᷣmus. Maioꝛ ptʒ.quia vel ẽ actus vt ſcĩia vel vt ↄſiderare.ſed nõ eſtactus vt ↄſiderare qꝛ aĩa ẽ in aĩali ſiue vigilet ſiue doꝛmiat.ergo.Añs ptʒ.quia ſcia in eodẽ pꝛecedit ↄſiderare ſᷣm ſciam JYnfertur qr to.ꝙ aĩa ẽ coꝛꝑis oꝛganici actus ſubalis et ſuba Pꝛi⸗ muʒ pʒ.nã aĩia nõ eſt actus niſi in hñtibus vitã.om̃e ãt tale ẽ oꝛga mſatũ.i.hñs ꝑtes diuerſaꝝ rõ nũ debuiẽ tes ad diuerſa officia et diuerſas oꝑationes.vt plãte pꝛoducũt folia ad cooꝑiendum fructũ.et radices ad ſuſcipiendũ alimetũ.radices em̃ oꝛi ſiłes ſtꝭ. Ex iſto ptʒ ꝙ nõ opoꝛtet qrere.q̃re ex aĩma et coꝛꝑe fit vnum Nã aima et coꝛpꝰ ſe hñt vt pona et actus.et nõ opoꝛ tet q̃rere qreex poña et actu fit vnum. Hõ opoꝛtet aũt qꝗᷓrere ſi vnũ eſt aĩa ⁊ coꝛpus.ſicut neq; cerã ⁊ figurã neq; vniuſcuiuſq; materiã ⁊ id cuiꝰ eſt materia.Se⸗ cũda ꝑs pꝛobat᷑ trib rõnibo. Pꝛima rõ.illud eſt ſuba ⁊ actus ſubalis ꝑ quod ſuba eſt id qð eſt.ſed fuba aa mata ẽ id qð eſt ꝑ aĩiam.ergo. Scdða rõ.quia ſi dola,/ bꝛa eſſʒ ſubña tũc diſpõ ſᷣm quã dicit᷑ dolabꝛa eſſʒ ac tus ſubalis.cum ergo coꝛpus aĩatum ſit ſuba opʒ ꝙ; diſpõ hᷣm ꝙ dicit᷑ hoc vel illud cuiuſmõi eſt aĩa ſiue actus ſubalis. Teycia rõ ſumit᷑ ab alio ſiłi.⁊ in bac eſt oꝛtogoniũ eqlaterale qdrãgulo eqle.altera ꝑte lo Folio ü. rõne ſupponit᷑ ꝙ actus dicat᷑ oculus ꝑ viſum.viſu emẽ coꝛrupto nõ dicat᷑ ampliꝰ oculus magis q; oculus la pideus vł ligneus depictus. Foꝛmet᷑ ergo ſic roõ ſic⸗ pᷣcedẽs.qꝛ ſi oculus eſſj ſubna.viſus eſſʒ actꝰ eiꝰ ſub ſtãtialis.ergo nõ eſt ãt aima actus cuiuſſibʒ coꝛhis oꝛganici.ſed ſolum hñtis vitã.accipiedo vitã ꝓ oꝑa tione vitali. Nam ſicut ſe hẽt viſus ad pupilla.ita ſe hẽt aĩma ad coꝛpus ſicut em oculus ẽ viſus ⁊ pupil la.ita coꝛpus ⁊ ala aial eſt.ſed pupilla ðꝛ in pona vi⸗ dens.nõ tamẽ excludẽdo viſionẽ que ẽ oꝑatio aime.ne q; excludedo viſionẽ que ẽ foꝛma coꝛꝑm.ergo cuius gia eſt actus ð: ſolum in pona viuens ꝑ excluſioneʒ vite que ẽ oꝑatio. x oĩbus iſtis ↄcluditur definitoõ aĩe que ẽ hec. Anima ẽ actus pᷣmus ſubalis coꝛpis oꝛganici phici poña vitam hnñtis (Q. uoniq aute ex incert) Iſtud eſcᷣm capłm in q̊ phs iueſtigat ſcdᷣam definitoeʒ aĩe. t diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pꝛi ma ꝑte pᷣmittit intentũ ſuũ dicẽs.q ꝑ ea (que ſtꝭ ſim pliciter ⁊ ſ᷑m naturã minꝰ certa nobis tñ magis certa cuiuſmõi ſtꝭ effcũs) notificant᷑ no bis ea que ßᷣm natu ram ſt certioꝛa ⁊ notioꝛa.cuiuſmõi ſt cauſe. Pomt ergo pᷣmo talem ↄcłoem.duplex põt dari definitõ de aĩia.¶ Ina eſt definitõ data ꝑ cauſas.alia vo per effe ctus. Vñ definitio ꝑ cãs nonẽ nobis ita certa ſicꝭ de finitio data ꝑ effcũs per quã definitio data ꝑ cãs no bis manifeſt at. Scða cõcluſio.vna definitio põt de? ⸗ mõſtrari ꝑ aliã.ſicut ptʒ in paſſionibꝛ analecticę.vbi 9 dem̃ eſt ꝙ vna definitio eſt pncipiũ demrãtõ nis.⁊ a⸗ lia ↄcluſio.⁊ alia tota d emrãtio põme differens.ſicꝭ definitio tetragoniſmi nõ explicans cãm eſt iſta ſcʒ ꝗͥ ☛RRA R gioꝛi.ſed explicãs cãm eſt medie rei iuentio.Ex iſtis infertur ꝙ iſta definitio (aĩa eſt quo viuimus)id eſt quo aliquid oꝑationẽ vitalẽ exercet cuiuſmõi ẽ mu⸗ tatio ſenſatio intellectio ẽ notioꝛ nobis. oc pꝛobat p hs.quia ꝙ aĩata ab tᷣaĩatis dꝛñt in viuendo hoc eſt ex eo ꝙ exercent oꝑatõnes vitales.⁊ cum aĩma ſit pᷣn⸗ cipium ꝑ qð aĩatum differt ab inaĩato ſequit᷑ ꝙ ipᷣa ẽ pꝛincipiũ a quo hmõi oꝑatõnes pꝛocedũt.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns eſt pꝛincipiũ quo aliqd viuit.Cum ergo aĩata diſtin guãtur ab inaĩatis per qᷓtuoꝛ gradus viuẽdi Are ſto teles decłat illos. Pꝛimus ẽ per intellc m.ſcðs perſen ſum.t᷑cius ꝑ motum localẽ.qrtus ꝑ motus augmeti⁊ decremeti/ Vel ſic.qᷓtuoꝛ ſt⸗ gradus viuẽdi ſcʒ vege⸗ tatiuũ ſenſitiuũ.motin ᷣm locum ⁊ intellectm.In qͥ buſdam em̃ viuẽtium inuenit᷑ im augmentũ ⁊ decre mentũ ſicut in plãtis. In alijs ãt cum his inuenit᷑ ſen ſus ſine motu locali ſicut in aĩalibus imꝑfectis ſicut ſt oſtreo in qbus ſolum ẽ motus dilatatonis ⁊ ↄſtric tionis In alijs ãt vltra hoc reꝑitur motus localis ſi cut in alalibus perfcis. vt in equo ⁊ in aʒino ⁊c. In q̃ buſdã vero cum his inuenit᷑ intellcũs ſicut in homi⸗ nibꝛ. Appetitm̃ ãt qð eſt nũqᷓ; pꝛet᷑ hec qtuoꝛ nõ facit aliquã diuerſitatẽ in gradib viuentiũ q;uis enũeret᷑ inter poñas aĩe.nã vbicũq; ẽ ſenſus ibi ẽ axpetitus (Separi qͥdẽ dicamꝰ aũt pᷣn) In hac ſcdᷣa pte ⸗ deckat p h̊s ſcdᷣam definitõeʒ aĩe.⁊ ponit qᷓtuoꝛ ↄcoo Fuum nes. Pꝛima ↄcluſio. Aiĩa eſt pᷣni viuẽdi in plãtis.p⸗ bat᷑ qꝛ in platis iuenit᷑ vnꝰ gradꝰ viuẽdi.puta motꝰ alimti ĩ augmtũ ⁊ decremtũ.⁊ ille gradꝰ viuẽdi nõ ẽ a nata ſʒ ab aĩa.ꝗ̊ Mioꝛ ꝓ'qꝛ motꝰ alim̃ti fit ad õri as dꝛãs põnũ.no.n.ſolũ auget᷑ vel dcreſct plãte ſurſũ Da— ſcr „,. EEen . r l OQO 5 R 7 7 68 “ Queſtiones Srs ſed etiã deoꝛſum m alias differẽtias pbõnis Se auinda cõcluſio. vegetatiuũ eſt pꝛius ſenſitiuo ⁊ aliſs gradibus viuẽdi.pꝛobat᷑.qꝛ pꝛius eſt qð põt eſſe ſine alijs ⁊ aliud nõ ſine ip̃o.ſed ſic ẽ de vegetatiuo.ergo Seꝑari aũt hoc quidẽ ab alijs poſſibile eſt. alia aũt ſepari ab hoc ipoſſibile eſt imoꝛtalib. Tercia ↄcluꝰ „ aima eſt ncipiuʒz viuèdi in aialibus, pꝛobat quia in oibus aialibus inueitur vnus gradꝰ viuedi ſcʒ ſᷣſus Nam ⁊ aialia que mutãt locum.⁊ illa que nõ mutãt locum hñt pſᷣſum. Illa aũt que nõ mutãt locum vltra ſſum nõ hñt alium gradũ viuendi.manifeſtũ eſt aũt bpſus nõ eſt a natu ra ſed ab aia.ergo. Luarta ↄclu ſio.tactus eſt poꝛ alijs ſſibus. Pꝛobat᷑ ſicut pꝛobatuʒ eſt de vegetatio.nã alijſſus no ſtᷣ ſine tactu.tactus ät bñ eſt ſine alijs ſibus ſicꝭ patz in aĩalibus imꝑ fcĩs qᷓ à non mutãt locum. Ox iſtis infert᷑ pꝛopa definitio aĩe que talis eſt. Anima ẽ pꝛicipiũ quo viuimꝰ ſentimus mouemur ſᷣm locum ⁊ intelligimꝰ pꝛimũ. In tiñ em̃ dem̃ ſit ꝙ aĩma eſt hoꝝ que dcã ſunt pᷣncipium. Ot his detminata ẽ vere vegetatio ſᷣſitiuo intellciuo mo tiuo. (Ultrum aũt) In hac fcia parte mou et 2= e. ppᷓs dubitatõnes ? ſolu it. HDꝛima dubitatio eſt. vtʒ quelibʒ pꝛedcãrum poñaꝝ ſcʒ vegetatm̃ ſſitiuũ ⁊c.ſit vna totalis aĩa.aut ſint ꝑtes vnius aĩme totalis. Scðdðo queſtio dato ꝙ pꝛedcẽ poñe in eodẽ ponant᷑ eẽ ꝑtes aĩme.vtꝝ ille ꝑtes ſint ſeꝑate abiuiceʒ ſola rõne vl etiam loco ⁊ ſitu. Pꝛo rñſione ad ſcdðᷣam queſtionẽ ponit᷑ hec ↄcluſio. Nõ om̃es pone aĩme ſtꝭ ſeꝑate abĩ uicem loco ⁊ ſitu.qᷓ;uis om̃es ſint ſeꝑate abiuicẽ rõne Pꝛima ꝑs pꝛobat᷑ duplicit᷑. Pꝛimo.quia plãte deciſe in terra poſite reſumũt ſibi radices ⁊ ramos.ergo in ramo nõ ſolum ẽ pona gñatiua emittẽdi folia ⁊ frem̃ imo etiam ibi eſt poña nutritia ſumẽdi alimentũ ſicꝭ⸗ in radice.⁊ per ↄñs gñatiuũ ⁊ nutritm̃ ſola rõne diſti guũtur. Scðdᷣo pꝛobatr᷑ in aĩalibꝰ qnuloſis que alio no mine anthonia dicunt᷑.qꝛ diuiſis illis aĩalibꝛ vtraq; ꝑs viderur dolere ⁊ triſtari ſi pungat᷑.quare vtraq; ꝑ tium hẽt ſſum ⁊ motum.⁊ꝑ ↄñs nõ opoꝛtzʒ ꝙ ſenſitin 2⁊ motm̃ diſtinguãtur fm locũ.ſᷣſum em̃ hẽt vtraq; h tium ⁊ motum m locũ.Si aũt ſſum ⁊ fantaſiã ⁊ appe titum vbi em̃ ſſus eſt ⁊ leti cia ⁊ triſticia.⸗ vbi ãt hec ſunt ex nccĩtate deſideriũ eſt. De intellcĩuo aũt alia eſt rõ. magis em̃ videt᷑ eſſe ſepꝑatuzʒ a ſſitiuo ⁊ alijs po tentijs aĩme.ſicꝭ perpetuũ a coꝛruptibili De intellcũ auũt ⁊ ꝑſpectiua poña nihil adhuc manifeſtũ eſt.ſʒ vi detur alter genus aime eſſe. ⁊ hoc ſoluʒ ↄtingere ſepa ri ſicut ꝑpetuũ a coꝛruptibili. Iſtud aũt ſoluʒ genus nie põt abſtrahi ſicę ſempit᷑nũ a coꝛruptibili abſtra⸗ hitur.ita ꝙ qñq; copłat᷑ cuʒ coꝛꝑe.⁊ qñq; nõ copłatur cũ illo. Etem̃ duaꝝ ꝑtiũ ↄriaꝝ in hac intẽtione q̃ren da ẽ magis ex opione oĩm. Scdᷣa ꝑs ↄcluſionis ꝓbat᷑ quia poñe diſtiguunt᷑ ꝑ accñs.ſed poñaꝝ aime ſt, di uerſi actus cuiuſmõi ſtꝭ ſenſitm ⁊ opĩatiuũ ſiue ſtire 52 opĩari.ergo. Ad pᷣmã dubitatõem patʒ ſoluꝰ ex dcis.ſicut em aĩalia dꝛñt abiuicẽ ꝑ hoc qᷣbuſdã aia lib inſtꝭ oẽs ſſus.qͥbuſdã vero aliqͥ ſolũ.⁊ aliqbus ſo luminẽ vnus ſᷣſus.O.uedã em̃ aĩaliũ vnũ hñt ſᷣſum matie nccãriũ ſcʒ tactũ.ita aĩata diſtĩiguũtur abĩuicẽ que ſolũ.⁊ qbuſdã vna tim̃. Quibuſcũcq; igit᷑ ineſt vna poñaꝝ aĩe ſolũ opʒ ꝙ itlud ĩ eo ſit aĩa. q bus vᷣo inſt⸗ vres qlibet eaꝝ eſt ꝑs aie. Iſtis dubitatonibo ſolutis ꝑ boc ꝙ qᷣbuſdã inſtꝭ oẽs poñe pꝛedcẽ.qbuſdã vᷣo ali iteꝝ reuertit᷑ ad definitõezs aĩe.ponẽdo talẽ ↄcłonem⸗ Mo g-leʒ Anima eſt pnaplüuo nem ſentimꝰ mouemur 2 intelligim pꝛimũ. Pꝛobat᷑.qꝛ aliud ẽ quo ſcimꝰ tan ̃ᷓ ſubem. ⁊ quo ſcimꝰ tanq; foꝛa Hã ipᷣa aia ſci mꝰ tã ̃; ſubco.ſcia ãt ſcimꝰ tãqᷓ; foꝛa.⁊ ipa ſcia eſt pni' pꝛi mũ ſciendi.qꝛ nõ ſcimꝰ per ipᷣaʒ niſi pꝛo qnto in ipa ẽ ſein. Biü⸗ etiã duplex ẽ pꝛicipiũ quo ſai 12 pus ? ſanitas ꝗᷓ eſt in coꝛpe ſicut ſcia in aia Videt᷑ em inpatiete ⁊ diſpoſito actiuoꝝ eẽ actus.ergo etiaʒ du⸗/ plex eſt oni quo viuimꝰ ſentimꝰ intelligimꝰ vnũ eſt coꝛpus ⁊ nõ eſt pᷣnᷣ pꝛimũ.ↄcurrit em ad viuere tan⸗ qᷓ; ſubẽm.aliud ẽ aiĩma ꝗᷓ eſt pᷣncipiũ pꝛimũ.x hac definitõne pᷣt demrãri pcedens definitio.nã om̃e pᷣn⸗ cipiũ pꝛimũ quo viuimꝰ ſentimꝰ mouemur bm locuz ⁊ intelligimꝰ eſt actus coꝛꝑis oꝛganici p hici poña vi⸗ tam hñtis.ſed aĩa eſt hmoõi.ergo.Cõfirmat᷑.qꝛ cum aĩa ſit ſubña vel erit materia vł foꝛma vł totũ ↄpoſi⸗ tuz. ex his nõ põt poni ꝙ ſit mat᷑ia vł ↄpoſitũ.vtputa coꝛpus aĩatum. eſt ergo foꝛa ⁊ actus ipᷣius coꝛꝑis oꝛ⸗ anici. Tripkr em dicit᷑ ſubña quaꝝ hoc qͥdẽ ſpẽs.il⸗ ud v materia. illud at ex vtriſq;. Ex pᷣma aũt defi nitõne aĩe iam demrãta ſequit᷑ & aĩa nec ẽ coꝛpus nee eſt ſine coꝛꝑe.bñ em opinãtur qbus videt᷑ neq; ſine coꝛ 669 te poꝛe eſſe.neq; coꝛpus aliqð anima (Poñnan ãt ani⸗ me) In hoc ſcdo tractatu huiꝰ libꝛi dekmĩat phᷣs de potẽtijs aĩe in gñali.⁊ pᷣmo de poña vegetatia. cõ £ tinet duo capła. In quoꝝ pᷣmo detmĩiat de potẽtijs in p gñali.⁊ ponit duas ↄcłones. Pꝛima ↄcluſio.ponarũ aet 2 a aiĩe quedaz ſtꝭ in hoibus ⁊ qdã in qbuſdã alijs ſcʒ ve π1 getatm ſ̃ᷣſitĩ appetitm motm̃ bm locũ ⁊ itellectm̃. vñ in aialibꝰ repitur ſenſitm̃ ⁊ vegetatm. Seſitiuũ autẽ nõ eſt line atppetit ĩo ſiue ↄcupilcihaili qͥ vocat᷑ deſides ⸗ rium.ſiue iraſcibili qui vocat᷑ ira. Oc(t iſta ↄcluꝰpio veᷣ⸗ bat᷑ duab rõniby. Pꝛima.qꝛ ſenſus ↄſiſtit in appᷣben⸗ ſione rei.ſed ad axpꝛehẽſionẽ ſequit᷑ dilectio vel triſti cia.ergo ſᷣſus nõ eſt ſine appetitu. Om̃ia em̃ ⁊ ſola aĩ malia bñt ſſum ⁊ appetitũ. Scda rõ.qꝛ quecũq; hñt e⸗ ſenſum hñt tactum. tactus em̃ eſt ſſus alimẽti. Nã alimẽtuz eſt ſiccũ vł huĩ dum calidũ vel frigidũ.aĩalł ãt indiget tali alimẽto.ergo aliqñ hẽt appetitũ a tali a limẽto ſcʒ eſurire vł ſitiri.eſuries ãt eſt appetitꝰ cali⸗ di ⁊ ſicci.ſitis vᷣo frigidi ⁊ huĩdi.ergo ome hñs ſſum bẽt axpetitũ. De iſtis ãt magis tractab it᷑ in ʒꝰ libꝛo vbi oñdet᷑ pꝛopt᷑ quid vegetatĩa põt eẽ ſine alijs.⁊ nõ ecõtra Scdᷣa ↄcluſio.qbuſcũq; inẽ poña motiua ſin. locũ illis inẽ poña ſenſitĩia ⁊ vegetatia.⁊ nõ ecõuerſo et qbuſdã puta hoĩbus ineſt intellciua.in qbus alie poñe etiã reꝑiunt᷑. t ſi intellcũs inueĩat᷑ in aliqͥb⸗ ſine alijs potẽtijs illa ſtę nobilioꝛa hoĩibus.cuiuſmõi ſte deus ⁊ intelligẽtie. Ox hoc infert ꝙ ex quo defini tio cõis aĩme ſiłis eſt cõi definitõi figure quo ad hoe ſcʒ ꝙ ſicꝭ non ẽ figura pᷣter iſtã vel illaã.ſic nõ eſt aima pꝛet᷑ hãc vel illã. Ot etiã quo ad hoc ꝙ ſicut defini⸗ tio figure eſt cõis omi figure ⁊ nulli ꝓpꝛia. ita definitõ aie cuilibet ↄuenit ⁊ nulli ẽ pꝛopasNiã ridiculũ eſſz in geometria ſolũ dare definitõem cõem figure.⁊ nõ de⸗ finire ſpẽs figuraꝝ.ſilr eſt de aia Eſt tñ dꝛã inter fi⸗ gurã ⁊ aiam.qꝛ ſicut q̃drãgulus ↄtinet triãgulũ eo ꝙ põt in duos triãgulos diuidi.ſic ſenſitm ⁊ vegetatĩ cum ſine ipo eſſe nõ poſſit. Infertur etiam ſecũdo. ꝙ vniuſcuiuſq; aĩme m ſpeciẽ debz dari ſpẽalis deſt nitio.ꝛ ſilr definitõnes potentiaꝝ dãde ſunt in ſpẽali guo ſanamur ſez : Oae en — . n. ged 2 n ji i ne 3 4 Kepſen de⸗ ück tan, thee ee eiz AN lurn Mi en Asc islh⸗ id Nbnet 4 .„„ 2 40 4 ſznein v W A Nena 4 fa⸗ Pne e nii ſadi . düil innt al, izfn 51o iufn.2 ure⸗ Nsdit uic iunii kiina i, finis chi⸗ ode⸗ efi iog Man la hul Alreſtotelis 2 ſicut dicit᷑ de ſenſitio ⁊ vegetatio.ita dðᷣm? de mo⸗ tiuo ſᷣm locuz ⁊ Fſ itiuo.⁊ ſiłiter intellcĩuo reſpcũ oim alioꝝ. Nã in multis reꝑitur ſſitiuũ in qbus nõ reꝑit verus motus localis.lʒ illa moueãtur dilatãdo ſe ⁊ ↄſt ringẽdo. Qt in multis reꝑiunt᷑ om̃ia pꝛedcã qͥ b nõ reꝑitur intellcũs.nã intellcũs eſt quid vltimũ ⁊ mi nimũ pꝛo tãto in paucioꝛiba reꝑitur. In multis em̃ in uenitur fantaſia ſine intellcũ.in alijs vero alij ſᷣſus ſi⸗ ne fantaſia.ita nõ hẽt aliquã potentiã ſuꝑioꝛem de q̊ poſt ea dicet᷑. Ox iſtis ptʒ oꝛdo det᷑minãdi deiſtꝭ po tentijs. Hã pꝛimo opʒ de v naqq; ſcire quid eſt.⁊ po⸗ ſtea de hĩitibus ⁊ oꝑationibꝛ eius Rã potẽtie debẽt diſtingui ꝑ oꝑationes.⁊ oꝑationes ꝑ obiecta.⁊ iõ pꝛiꝰ detminãdum ẽ de obiectis.deinde de oꝑationibꝰ.et fi naliter de potẽtiss. (Q.uare pᷣmo de alimẽto.) In hoc ſcðo capło det᷑minat de poña vegetatiua ponẽdo q̃tuoꝛ ↄcluſiones. In pᷣma ↄcluſione pᷣmit⸗ tit intentũ ſuũ dicens.ꝙ inter ceteras aĩie poñas pᷣus detminãdum eſt de pona vegetatia.et ad huc pᷣus de obiecto poñe vegetatiue ſcʒ de alimẽto et gñatione. Pꝛima ꝑs pꝛobat᷑.qꝛ potẽtia vegetatiua poꝛ eſt alijs. pꝛioꝛ eſt em nutritio ſſatione.motu ſᷣm locũ et rõcina tione. Vegetati ua em̃ aĩa pᷣ alijs ineſt pᷣma. Scðo ꝓ batur.qꝛ potẽtia vegetatiua cõioꝛ eſt alijs.Scða ꝑs pꝛobat᷑.nã pꝛius determinãduʒ eſt de obiectet acti⸗ bus poñarum qᷓ; de ipᷣis potẽtijs.ſed gñare eſt actus poñe vegetatiue etiã pꝛĩcipalis et alimetum eſt eius obẽm.ergo.Sed vt ꝓbatur qð ſuꝓpo eſt.ponit᷑ ſe⸗ cũ da ↄcluſio.ꝙ gñare eſt opus poñe vegetatĩe natu/ raliſſimũ. Pꝛobat᷑.qꝛ illud eſt opus pone vegetatiue qdð ineſt omibus aĩatis ſiue viuẽtibus.ſed gñare ſibi ſimile eſt hmõi.naturaliſſimũ em̃ opus ĩ viuẽtibꝰ eſt q̃cũq; ꝑfcã et nõ o bata ſpõtaneã hñtia gñationẽ fa⸗ ce re alteꝝ q̃le ipᷣm qtinus ipᷣa ſemꝑ ⁊ diuĩo et ĩmoꝛta lieſſe ꝑticipent pm ꝙ poſſunt.om̃ia em̃illud apꝓpetũt ⁊ illius cã agunt q̃cunq; agunt. Ex iſto patʒ ꝙ oĩa ⁊ ſignãtur viuẽt ia aꝓpetũt ſe ꝑmanere in eſſe ⁊ ꝑpetua⸗ re eo mõ quo pñt.coꝛruptibilia nõ poſſunt ꝑpetuari ⁊ ſemꝑ manere ſᷣm ſpẽm quo mõ ꝑmanent ꝑ gnationẽ id eſt ꝙ gñare eſt opus ab oĩbus viuẽtibus maxime deſideratũ.Oia em̃ appetũt aſſiłari eſſe diuio quã⸗ tum natura eoꝝ ꝑmittit.ipᷣm aũt eſſe diuinũ eſt ꝑpe/ tuũ ⁊ finis grã cuius oĩa alia ſtèꝭ ⁊ oꝑant᷑nõ aũt finis quo. Illud em̃ eſt foꝛma natuiat?᷑ vel oꝑatio ſicut in⸗ 7 telligere eſt finis homĩs.Tercia ↄtluſio.aĩma eſt cã ſiue pᷣn ci pium coꝛꝑis viuẽtis ſᷣm triplex genus cau⸗ ſe ſcʒ efficientꝭ foꝛmalis ⁊ finał.Eſt aũt aima coꝛpo ris viuẽtis cã ⁊ pncipium ſᷣm dcõs tres mõs.Etem̃ vnde motus ipᷣa eſt ⁊ qbus cã eſt.⁊ ſicꝭ ſubña aĩatoꝝ coꝛpꝑm aĩma cã.Oèaũt aĩma ſit pᷣncipium coꝛꝑis vi uentis in gñe cauſe foꝛmał pꝛobat᷑ dupłr. Pꝛimo. qa illud eſt foꝛma rei ꝑ quod ↄpoſitũ ꝑ ſe ſubſiſtens ẽ ac tu illud qð eſt.ſed aĩma eſt hmõi cum em̃ ipᷣius eſſe oĩbus ſubña eſt. viuere aũt viuẽtibus ẽ eẽ. Scðo idẽ pꝛobat᷑.quia cum aĩatũ ſit ſubaliter ↄpoſitũ ex coꝛꝑe 2 aima tanq; ex małeria ⁊ foꝛma.opʒ ꝙ aĩma ſit foꝛa coꝛꝑis vel ecõuerſo.⁊ nõ eſt dðʒ ecõuerſo.ergo.Sʒ ꝙ aĩma ſit cauſa cauſaꝝ in genere cauſe finalis pꝛo⸗ batur duplicit᷑. Dꝛimo.quia ſicut eſt in oꝑationib⸗ artis. ita eſt in opationibus nature.ſed foꝛma artifi⸗ cij eſt finis quẽ artifex intendit hoc pꝛoducto in ma teria artificij ceſſat actio artificis. ergo ſic eſt de foꝛa Folio v. in naturalibo. Secũdo idem pꝛobat᷑.quia inſtrumeta ſunt grã pꝛincipalis agentis.ſed coꝛpꝰ ⁊ oia oꝛgana coꝛꝑea in ipᷣis aĩmatis ſunt oꝛdinata ad opatoõnes a nime exercẽdas.ergo hec omia ſunt grã aĩme tanq;ᷓ grã finis. O(t ꝙ aima ſit pᷣncipium coiꝑis in genere cauſe efficieẽtis ſiue mouentis pꝛo bat᷑ inducẽdo ꝑ ſin gulas ſpẽs motus.aima em̃ mouet coꝛpus quãtũ ad motum localem.vt ſatis manifeſtũ eſt.⁊ etiam qᷓntuʒ ad motum augmẽtatõnis quia nihil augetur ꝑ acqͥ ſitionẽ noue rei niſi nutriatur. Item etiã quãtum ad motum alteratõnis.quia aĩma eſt cã ſenſatõnis ⁊ in tellectõnis que ſtꝭ quedã alteratões. Et vt circa pꝛe⸗ dictã concluſionẽ remoueat᷑ quidã erroꝛ ponit᷑ quar⸗ ta cõcluſio.Opinio Empedoclis eſt falſa que ponit nutritõem ⁊ augmẽtatõem eſſe a natura.⁊ nõ ab ani⸗ ma. Vnde opinio eius fuit ꝙ nutritio ⁊ augmẽtatio fiũt pꝛincipałr per virtutes elemẽtoꝝ. Terra em̃ ſᷣm eum trahit deoꝛſum.⁊ ſic augent᷑ radices in plãtis.⁊ ignis trahit ſurſum ⁊ ſic augent᷑ rami. Pꝛobat᷑conclu ſio tribus rõnibus. Pꝛima.qꝛ O(mpedocles male ſu mit in plãtis ſurſum ⁊ deoꝛſum. dicens ra dices eẽ de⸗ oꝛſum ⁊ ramos ſurſum. Radices em̃ ſtꝭ in plãtis ſicꝭ os in aĩalibi.ſicut em̃ capit aĩalium ſic radices plan⸗ tarum ſtꝭ. Secũ da rõ.quia ſi ſolum ſᷣm vᷣtutes elem̃ toꝝ res mouent᷑ ad alimentũ tũc ſtatim euolaret leue a graui tendens in ſuã regionem.⁊ diſſolueret᷑ coꝛpꝰ aimatuʒz quod eſt falſuʒ.ergo in aĩmato eſt aliud im⸗ pedimentuʒz detinens leue a graui regulãs ⁊ oꝛdinãs ea ⁊ hoc pᷣncipium eſt aĩma.Tercia rõ pꝛo quo ſup⸗ ponitur ꝙ fuit alia opinio pꝛopiqua opinioni O(m⸗ pedoclis que p onit ꝙ cauſa pꝛincipalis nutritõnis ⁊ augmetatõnis in viuẽtibus eſt ignis vel virtus eius ⁊ hoc quia elementoꝝ ſolus ignis maxime videt᷑ nu⸗ triri ⁊ augmẽtari appoſito ſcilʒ cõbuſtibili O(õtra hãc autem opionem pᷣncipaliter pꝛocedit hec tercia rõ oſtendens ꝙ quãuis caloꝛ(qui ẽ virtus ignis) ſit nccã rius in nutritõne ⁊ augmẽtatione.tñ non eſt pꝛi⸗ cipalis cã. Nꝛobat᷑ ergo cõcluſio tercia rõne,quia ca loꝛ ignis nõ ẽ ex ſe figuratiuꝰ nec det᷑inãs aliq̃ ad cer⸗ tam magnitudinẽ.ĩmo ſi infinita ↄbuſtibilia axpone rentur igni creſceret in infinitũ.ignis em̃ augmetatuzʒ in infinitũ eſt quouſq; fuerit ↄbuſtibile.Omia autẽ viuentia ſt naturalit det᷑minata ⁊ in ſe ⁊ in ſuis mem bꝛis ad certã ma gnitudinẽ quã nunqᷓ; ꝑtrãſeãt ⁊ ßm cuius exigentiã augeãtur. Natura ãt cõſtãtium oĩim terminꝰ eſt ⁊ rõ ⁊ magnitudis ⁊ augmẽti.ergo cũ hec detmĩatio nõ poſſit eẽ pꝛicipałr ab igni neq; a ſimili a vᷣtute alteriꝰ elemẽti opʒ ꝙ ſit ab alio pᷣncipio ⁊ illud eſt aĩa.⁊ per ↄñs elemẽta aut vᷣtutes elemẽtoꝝ non ſt⸗ pᷣncipia pᷣncipalia oꝑationũ vitaliũ. Queritur vtrum Anima q̃ eſt ſubña ↄueĩeñt᷑ definiatur duab defi nitionib in textu poſitis Arguit᷑ pꝛimo cõtra ſup poſituz ſcʒ ꝙ nõ ſit ſubña quia illud qð aduenit enti in actu eſt accñs ſᷣm Poꝛphiriũ ⁊ Areſto.in pᷣmo tho picoꝝ.ſed aĩma aduenit coꝛꝑi oꝛganico phico quod eſt ens in actu per foꝛmam coꝛꝑeitatis. Comfirma⸗ tur.quia aĩe cõueniũt pꝛopꝛietates accidẽtis ſcʒ defi niri ꝑ additamentũ. Definitur em̃ ꝑ aliquid addi tuzʒ vtputa ꝑ coꝛpus.ergo ipᷣa eſt accñs.ↄna tʒ a ꝓpᷣa Queſtiones paſſiõe ad ſuũ ſubẽm ↄſtructĩie Scðᷣo ſic.ↄtra pᷣmã definitõez;. Hã illa definitio nõ eſt ↄueient᷑ aſſignata. que nõ ↄuenit om̃i ↄtẽto ſub definito.ſed iſta ẽ hmõi ergo. Nõ em ↄuenit aie intellcĩue.eo ꝙ ᷣm o hm infe⸗ rius.intellcũs nullius coꝛꝑis ẽè actus. ¶(õfirmat᷑.qͥa ſi eſſʒ actus coꝛꝑis nõ poſſit eſſe ſine coꝛꝑe.qð eſt ↄtra p hm inferius.vbi ðt.ↄtingit intellem̃ ſeꝑari a coꝛꝑe. ſicę perpetuũ a coꝛruptibili.Silr etiazʒ aĩa nõ eſt edu cta de pona matie.⁊ etiaʒ aĩa eſt actus coꝛꝑis ſicꝭ ſcĩa Hvm phᷣm que nõ eſt actus pᷣus ſed actus ſcðös Terꝰ ſic. eſt em pᷣncipiũ ſuſceptm vite.ergo iſta definitõ cõ uenit alteri a definito. Añs patz.quia ſine coꝛꝑe non viuimꝰ.iðᷣo pᷣncipiũ vite ponit᷑ in coꝛde.Cõfirmatur nã illud eſt pᷣncipiũ quo poſito ponit᷑ vita.⁊ quo abla ta aufert᷑.ſed ſic ẽ de coꝛde.ergo ⁊c. ¶ L§uarto ſic ar guit cõtra ſcdᷣm ſuppoꝰ. Nã aĩa nõ põt definiri dua dus definitõnibo.̊̊ ⁊c̃. Añs patz.qꝛ vnius rei eſt tm vnũ eſſe qͥdditatm.ergo erit tm vna definitõ.eo ꝙ de finitio eſt oꝛõ indicãs ⁊c. (õfirmat᷑.quia ſolius ſpẽi eſt definitõ.ſed aĩma nõ eſt ſpẽs ſed ꝑs ſpẽi.ergo.ma⸗ ioꝛ eſt phi ſeptio metaphice. Joppoſit ſoluende ſequũtur qᷓ tuoꝛ queſtiones. Oueſtio pꝛima. Vtn aia ſit ſubña hſe definibił Pꝛo cuiꝰ ſolutione . eſt phꝰ in textu. Pꝛo ſolutõne queſtionis Attẽde pᷣmo.ꝙ ens diuidit᷑ pᷣmo in decẽ gña.ſub ſuba ↄtinet᷑ aima q;uis nõ pꝛimo ⁊ ſe.ſed reductie Oiuidit᷑ aũt ſuba in mat᷑iam foꝛmã ⁊ totuʒ ↄpoſitũ que diuiſio nõ eſt ſube vt eſt genus gnaliſſimũ qa ipᷣa illo mõ diuidit᷑ in ſubam coꝛpoꝛeã ⁊ incoꝛpoꝛeã.iſʒ eſt diuiſio ſube natalis que ſi hẽat eſſe ↄpletum. q̃ dicit ſcdᷣo phicoꝝ hñs naturã.vocat᷑ ↄpoſitũ Si auũt com pleat eſſe vocat᷑ foꝛma.nã ꝑ foꝛmã eſt hoc aliqͥd. Si aũt ſit in poña ſubiectĩa receptia talis actus ſic dicit matia que ſᷣm ſe nõ eſt hoc aliquid.eo ꝙ in ſua qͥddi⸗ tate nullam foꝛmã includit. Iſta aũt eſt defi nitõ vni uoci nõ obſtãte ꝙ ſuba pꝛedicet᷑ im magis ⁊ minꝰ de illis.ſicut etiam pʒ in pᷣdicamẽtis.vbi ðꝛ ꝙ pᷣma ſub ſtãtia eſt magis ſuba q; ſecũda.⁊ tamẽ adhuc ðꝛ vni uoce de pᷣma ⁊ ſcda Sl aũt querat᷑.vtꝝ illa ſit diui ſio gñis in ſuas ſpẽs. Rñdet (om.ſcðo phicoꝝ. ꝙ iſta diuiſio eſt multiplicꝭ in ſua ſᷣcata.de qᷣbus ðꝛ ſᷣm pꝛius ⁊ poſteriꝰ.⁊ tũc opʒ mẽbꝛa iſtius diuiſionis ac cipi cum pᷣciſione.ſed hoc nõ eſt de intẽtione phᷣi.qui ponit in definitõne aime ſubam.⁊ eam diuidit in ma⸗ teriam foꝛmã ⁊ totum ↄpoſitũ.Si aũt ſuba eſſʒ eqͥ/ uocum vane poneret᷑ genus definiti in hac definitõe Nec ꝑ hanc definitõem poſſent venari dꝛñe definiti. eo ꝙ eqͥuoei nõ eſt dꝛña neq; ſpẽs. Poſſʒ tamẽ dici ꝙ Co m.nõ vult ſubham (q hic diuidit᷑) eſſe młtiplicẽ imłtiplicitate pcatoꝝ ſed pꝛopt᷑ diuerſos m õs ꝑticipa tõnis quo mõ etiã genus logicũ dicit᷑ młtiplex Di cendũ vlteriꝰ.ꝙ nõ eſt incõueniẽs vniꝰ diuiſi eẽ duas diuiſiones.quaꝝ vna eſt ꝑ dꝛñas mat᷑iales ⁊ 9 dꝛnas foꝛmales.ſicꝭ etiã patuit in pᷣnto q;titatis Wttẽde ſcdᷣo.ꝙ duplex ẽ actus ſiue ꝑfectio.Q.uidã eſt actus Hmus ſiue pfcõ pᷣma.ſicꝗ acucics ĩ enſe. Wlia ẽ ꝑfcõ lca licꝭ d iuidere coꝛpa Actus ãt(vt ſufficit ad po ſecũdi de Anima ſituʒ) põt dici pᷣmus tripłr. Vnoꝰ vt actus eſt dꝛã en tis.⁊ ſic deus põt dici actus pᷣmus eo ꝙ ipᷣe eſt pᷣma entitas exñs in reꝝ natura.cuiꝰ exñtia a nullo depen⸗ det. ⁊ iſto mõ nõ eſt hic ad ꝓpoſitum de actu pᷣmo.qͥa matia in ſuo oꝛdine ẽ actus pᷣmus hoc mõ.Scðo mõ dicit᷑ actus pᷣmus quia ẽ foꝛma ſubalis vnibił matie ⁊ ſie foꝛma elemẽti eſt actus pᷣmus matie. V? pmita te ꝑfcõnis.⁊ ſic aima ẽ actus pᷣmus coꝛꝑis.Tercio ðꝛ actus pᷣmus pᷣmitate pᷣneipij foꝛmał ad actũ ſcᷣm ab eo pꝛocedẽtẽ.⁊ ſic q̃libet foꝛma ſubalis dieit᷑ actus pᷣ⸗ 2 oꝑatio ab eo ꝓcedens dicit᷑ actus ſcdᷣus.⁊ nõ ſolum foꝛma ſubalis dicit᷑ actus pᷣmus.ſed etiã foꝛma acci⸗ detalis que eſt pᷣncipium alicuiꝰ oꝑatõnis.ſic ſciẽtia eſt actus pᷣmus.⁊ ↄſiderare ẽ actus ſcðᷣus. Lłas de⸗ finitõnes ponit Arꝭ.ad iueiendũ qð quid ẽ ex ꝑte aĩ⸗ me.et ꝑte aũt coꝛꝑis ſumit᷑ alia. Nam ſubaꝝ quedaʒ ſtꝭ coꝛpoꝛa.quedã nõ coꝛpa.Coꝛꝑm quedã ſtęphi⸗ ca ſiue naturalia.⁊ quedã artificialia. Naturaliũ q/ dam hñt vitam. quedã nõ. Illa aũt halẽt vitam qᷓ augent᷑ ⁊ diminuũtur Ex quo ptʒ ꝙ coꝛpꝰ celeſte ſᷣm intẽtionẽ p hi nõ eſt foꝛmałr viuũ neq; aĩal.ſicut nũc Olt hoc duplicit᷑.vel dicit᷑ pꝛimus pᷣmitate gñatõis videt᷑ dicere libꝛo ſexto nataliuxq: ſᷣm eum eſt ſubna ſimplex nõ ↄpoſita.nam in eo nõ eſt matia XAtten⸗ de tercio.ꝙ coꝛpus oꝛganicũ capit᷑ dupłr. Vno moõ gñaliter pꝛo omi re q̃ hẽt diuerſas ꝑtes diuerſimode ↄplexionatas ⁊ deputatas ad diuerſa officia ꝑ oꝑatõ nes exercẽdas ⁊ ſic capit᷑ in definitõne Alio mõ capit᷑ pꝛopᷣe.⁊ ſic coꝛpus ðꝛ oꝛganicũ qð hẽt diuerſa oꝛgana diuerſimõe ↄplexionata ad diuerſa officia deputa⸗ ta.⁊ ſic totũ ↄpoſitũ (qð eſt adeq̃ta ꝑfectio aĩe) dicit᷑ eſſe coꝛpus aĩatum.⁊ illo mõ nõ opꝑʒ caꝑe in definitõ/ ne. Nã in aĩalibus ãnuloſis quelłꝑʒ ꝑs deciſa põt eẽ aĩata.⁊ tñ coꝛpus eius nõ eſt adeq̃ta ⁊ pᷣma ꝑfectio aĩ me Attende q̃rto.ꝙ vita capit᷑ triplicit. Eno mõ pꝛo actu pᷣmo quo aliqͥd dicitur viuẽs ↄnũerãdo du rationẽ.⁊ ſic capit phs in libꝛo de moꝛte ⁊ vita. Alio mõ capitur pꝛo oꝑatõne vitali quo ↄgnoſcimꝰ dꝛãm inter viuens ⁊ nõ viuens Tercio mõ capitur pꝛo ac⸗ tu vite.ſicut ſtꝭ ſenſatio nutritio ⁊c. Similłr etiam ai⸗ ma interdũ capit᷑ pꝛo qlibet foꝛma ſpũ ali ſiueſit ꝑ ſe exñs ſiue nõ.⁊ illo mõ deus ⁊ intelligẽtie pñt dici aĩa. Alio mõ capit᷑ pꝛo foꝛma q̃ eſt pᷣncipiũ oꝑationũ vi⸗ taliũ nata facere vnũ per ſe.⁊ hoc aliq d cum matia.⁊ illo mõ dicit᷑ tam de aĩa ↄiũcta qᷓ; nõ piũcta coꝛꝑi. Tercio capit᷑ pꝛo om̃i foꝛma diuiſibili vł indiuiſibi⸗ li qᷓ actualit᷑ inheret matie ⁊ ↄſtituit vnũ hoc aliqͥd ꝑ ſe cum mat᷑ia que ẽ pꝛicipiũ oꝑationũ vitalii Di⸗ cenduʒz eſt ad queſtionẽ.ꝙ definitõnes aĩme ſtꝭ cõue⸗ niẽter aſſignate ptʒ.quia ꝑ eas declatur apꝛia rõ cuiuj libet aĩe.⁊ explicãt naturã aĩe ſub rõne aĩe.⁊ faciũt eã differre ab õni alio.ergo. Dic ſcdo.ꝙ ſcdᷣa defiꝰ ſe hẽt reſpcũ pᷣme.ſicut pᷣncipiuʒ demrãtõis ita ꝙ pᷣma demrat᷑ ꝑ ſcdᷣam ſic arguẽdo.Om̃e qð eſt pᷣn quo vi uimus ſentimus ⁊c.eſt actus ᷣmus coꝛꝑis oꝛganici phici.ſed aĩa eſt hmõi.ergo. Diẽcit ãt hic ſcũs Tho mas.qꝙ demrãtio iſta ẽ a poſterioꝛi que datur ꝑ pᷣoꝛa q̊ ad nos oꝑa em̃ vite ſtꝭ poſterioꝛa magis qᷓ; ſit ſuba ipᷣius aime. O(gidius ãt dicit. ꝙ eſt a pᷣoꝛi eo ꝙ dat᷑ per hoc qð eſt eſſe bncipiuʒ foꝛmale vite.mõ lene ſeqᷣ⸗ tur aĩa eſt pᷣ ni qͥ foꝛmałr coꝛpꝰ viuit.& eſt actꝰ ſubał coꝛꝑis hñtis vitam in actu pᷣmo gxũs.tſ in pona ad oheti hee finitio pemte be edt Hs regit teque ascir ſotele cofmi feetie feemd mirer Vün ꝛmale ſantie vatun liud tur. llact gener gccid ronen nus e magte ſlludg gulari pꝛimol triſtent lpiusg tumine diuiſiue deſeo⸗ lidensſc pemglict rerle tigens. tipropr poſitlg ,ea, Murg foa Nlpen aner Alin Cunan Kun Mleri⸗ lecoth⸗ nlton Kulin Aochri möcht agen 1depun nie)ect defiriid oͤte⸗ Nirlioni Mronno en kidoda n. Alo Wdrim o imi ſueſtto'⸗ diciin r. nduib elich 08 upain 1ſneiitai ANeie Myin on mia 6Tho toben ſeeluba 7 Arreſtotelis ba kiones vitales Dicta tñ ſancti Thome vidẽtut hẽꝛe veritatẽ ex textu phᷣi.quia p h̊s volẽs venari de⸗ finitionẽ pꝛimã pꝛemiſit ſpꝰ id quod ẽ certius ⁊ ̃m rõ nem totius ſit nobis certũ ex incertis ſᷣm naturã certõ ribus tamẽ quo ad nos.ideo tẽptandũ eſt ſic iteꝝ ag⸗ gredi de aia ſcʒ ex certioꝛib ⁊ notioꝛiba quo ad nos. Oicũt tamẽ Albtus ⁊ Egidius ꝙp hus vult dice Te ꝙ iſta ſecũda definitio ĩueſtigãda eſt ex oꝑibus vi ce que ſt no bis notioꝛa nõ ꝙ ipᷣa detur ꝑ illa Si qᷓ ras circa hoc.vtꝝ aĩma debeat dici ſuxpo?ꝰ qð Are ſtoteles vocat hoc aliqͥd cum ipᷣa ſit ſin głaris. Di⸗ co ſᷣm intentionẽ doctoꝛis ſubtił ſuxponẽdo ꝙ ſinglła re exñs ſubſiſtẽs ⁊ ſuppoſitũ nõ ſunt oĩno idẽ.ſingla⸗ re em̃ diſtinguit᷑ a ſua exñtia ita ꝙ pᷣſcindit ab ea.⁊ ſi milłr exñtia a ſubſiſtetia ⁊ omia iſta a rõne ſu ppoſiti. ¶ Nñ multa ſtꝭ ſingłaria que nõ exiſtũt ſicut antixpᷣus 2 mulca exiſtũt que nõ ſubſiſtũt ſicut accñtia.⁊ illa nõ ſunt ſuppoſita. Noc ſuꝓpoſitoe infert᷑ ꝙ ſubſiſtere in natura creata nõ ↄſtituit rõem ſuꝓpoſiti.nec aliqᷣd a liud poſitm̃ diſtinctũ ab ipᷣa nata ſic accepta. Pꝛoba tur.quia om̃e reale poſitm qð aduenit nature ſimpli ti actualit᷑ exñti in vlciate ⁊ ↄpleta ſimplicitate alicꝰ generis ⁊ ſpẽi eſt illaccñs ⁊ ꝑtinet ad aliquod genꝰ accideẽtis.ſed illud poſitĩ per qð ſubſtãtia creata hʒ rõnem ſuppoſiti pꝛopᷣe nõ eſt accidẽs nec ꝑtinet ad ge⸗ nus accidẽtis.quia ſubña nõ ſubſiſtit ꝑ accidẽs.ſed magis ecõuerſo.quia aceñs ſubſiſtit ꝑ ſubnam. ergo illud poſitm̃ nõ eſt aliqͥd diſtinctũ ab hac natura ſin⸗ gulari actuałr exiſtenti. Maioꝛ pꝛobat᷑.qͥa pᷣm phᷣm pꝛimo thopicoꝝ.accidẽs eſt illud qð aduenit rei pꝛe⸗ exiſtenti in effcũ quãtum ad eẽ vel ᷣminatũ ⁊ ↄpletuʒ ipᷣius generis ſpẽꝭ⁊ indĩdui.cum em̃ qðlibʒ pᷣdicam tum includat eſſentialr genera ſpes ⁊ indidua ⁊ diãs Ddiuiſiuas ⁊ ↄſtitutiuas.t nihil alioꝝ pꝛet᷑ iſta ſeqͥ tur ꝙ quicqͥd aduenit rei realit᷑ exiſtẽti in effcũ quãtũ ad eſſe ↄpletum generꝭ ſpẽi ⁊ indĩdui hoc totũ erit ac cidens ſibi quia id quod pᷣſupponit totã cooꝛdinatõ⸗ nem alicuiꝰ generis nccãrio eſt accidẽs illiꝰ.ſed quic qͥd reale ſuꝑuenit huic ſubñe ſingła ri exñti effcũ ẽ ac cidens.⁊ ꝑ ↄñs non põt hẽre rõem ↄſtitutiui ſuppoſi⸗ ti pꝛopꝛij. Infert ſecũdo ꝙ ſuppoiꝰ conſtituit᷑ in eẽ ſup poſiti ꝑ duplicẽ negatõem Pꝛo cuiꝰ decłatione ſu ppo nitur ꝙ aliqͥd põt eſſe in alio tripłr quãtũ ad pns ſuf N flcit. Vno moõ ſicj accides in ſubco. vel ſicꝭ natura i. ſuppolito. vł ſicut ps in toto. ⁊ iſti tres moõi eſſendi in glio ſt; alterius ⁊ alteriꝰ rõnis.ſuppo aut creatũ ad Dit ſupꝛa naturã negatõem oĩm iſtoꝝ modoꝝ eſſendi quia natura ſuꝓpoſita ĩ ſuꝓpoſito pꝛopᷣo nõ depeẽdet ad aliquid neec inititur altero ſiciaccides ſubco nec ſi cut natura ſuppoſiti.nec ſicꝭ pars toto.quelibʒ tamẽ iſtaꝝ triũ negationũ ſubdiuidit᷑ in tres ꝑtiales.⁊ ſic ĩ vniuerſo erũt nouẽ.quia aliqͥd põt iĩniti alteri vt ſub⸗ iecto ⁊ hoc actuałr vel poñalit᷑ vel aptitudinałr. Si milit᷑ pars põt initi toti vel actuałr vel ponalit᷑ vł ap titudinalrr. Ddðm eſt vlceriꝰ ꝙ ſuwo creatuz ſup̃ natura pꝛopᷣam excludit duplicẽ iĩnitentiã nature ad ſuppoi ſcʒ actualẽ ⁊ aptitu dĩalẽ.ſed nõ poñaleʒ.De actuali certũ eſt qꝛ niſi ſic ſequeret᷑ ꝙ nata ſingłarꝭ eẽt in duob ſuppoſitꝭ.⁊ eadẽ rõne in decẽ. De aptitudĩa li pꝛobat᷑.qꝛ nulla nata ſuppoſitał in pꝛopo ſuppoĩto violent᷑ ſuſtentat᷑ in illo. Si ãt ĩniteret᷑ aptitu diatit alteri ſuppoſito.vialẽte ſuppoſitaret᷑ in ꝓpꝛio.illlud ãt vi. ðᷣ tollit natalem inclinatõeʒ alicuiꝰ violentat iſßm. Oe negatõne poñnali planũ eſt.ſi em̃ ſuxpo Vexclude ret taleʒ initẽtiã ipᷣm nũqᷓ; poſſʒ aſſumi ad aliud ſup poſitũ nec creatuʒ nec increatũ qð flm eſt.nã filius ði aſſũpſit naturã humanã indiuiduã ⁊ ſinglłareʒ nõ tñ in ſuppoſito tñipᷣa ſuppoſitabat᷑ ſuppoſito increato ſi cut dicit Hamaſcenꝰ. Infert᷑ vlterius ꝙ ſuppo ẽ crea tum addit ſupᷣ naturã triplicẽ negatõem accidẽtꝭ ad ſubẽm.⁊ ꝑtis ad totum.ſcʒ actualẽ ponalem ⁊ aptitu dinalez. ODe negtionib: accñtium ad ſubẽm de ſe no tum eſt. Sed de negationibo ꝑtis ad totũ ptʒz pᷣmo de actuali·nã ꝑs exiſtens in toto nõ ſuppoſitat᷑ ſuppoſuo pꝛopo.⁊ ideo nõ dicit᷑ hoc aliqͥd.ſed hoc alicuiꝰ.Si⸗ milit᷑ etiã ptʒ de aptitudiĩali qꝛ ſuppoi qðᷣcũq; ſub rõ ne ſuppoſiti nõ dependʒ actualit᷑ nec aptitudialit᷑ ab aliquo ſuppoſito.ꝑs ãt ſeꝑata a toto ſi hẽet rõneʒ ſup poſiti naturalit᷑ exiſteret ĩ illo.qꝛ quelibʒ natura natu raliter exiſtit ĩ pꝛopo ſuo ſuppoſito.⁊ per ↄñs ꝑs non hꝛet naturalẽ inclinatõem ad ſuũ totuʒ qð eſt flm.qð em̃ naturalit᷑ exiſtit in aliquo naturalit᷑ trahit᷑ad mo dum ſubſiſtendi eius. De poñali negatõne pꝛobat᷑ qꝛ ꝑs nunqᷓ; nata eſt ꝑ ſe facere vnũ cum toto.ſed bñ cum alia ꝑte.ex qᷓrum vnione reſulcat totuʒ. Ox hoc ptʒ ꝙ aĩma intellciua ſeꝑata ꝑ ſe exiſtens extra coꝛpꝰ nõ hẽt rõnem ſuppoſiti.ſemꝑ em aptitudinałr innitit coꝛpoꝛi.⁊ põt ſibi inniti. Ptʒ vlterius.ꝙ quãuis aia ſit per ſe exiſtẽs.non tñ pꝛopᷣe ſubſiſtit Subſiſtere em̃ eſt incõicabiliter exiſtere.aĩma ãt eſt nata cõicari ma terie ꝑ modum foꝛme. Infert᷑ vlterius.qꝙ aima ſeꝑata nõ eſt ꝑſona.omis em̃ ꝑſona eſt ſuꝓpoſitũ ſubſiſtens in natura intellcũali.⁊ ideo ſolum reꝑitur in tribꝛ na⸗ turis ſcʒ diuina ãgelica ⁊ huãna.t ideo definitõ Boetij de ꝑſona coꝛrigenda ẽ per definitõeʒ Richar di. BGBoetius em̃ dicit ꝙ ꝑſona eſt rõnalis nature in⸗ diuidua ſubña. Richardus vero dicit ꝙ eſt rõnalis nature indiuidua ſubſiſtẽtia.?⁊ hoc nõ ↄuenit aime. Si queras ſecũdo.cum ita ſit ꝙ om̃is negatio re⸗ ducitur ad aliquã affirmatõem qrto metap hice.ſe⸗ cũdo ꝑiarme.videt᷑ ꝙ ſi ſuppoſituʒ vltra naturã ſin⸗ gularem dicat duplicẽ negatõem ſequit᷑ ꝙ hẽt affir⸗ matõem.⁊ per ↄñs aliquid poſiem̃. Dico ↄcedẽdo ꝙ negatio reducit᷑ ad affirmatõem iſta ãt affirmatio nõ eſt niſi natura apta nata ꝑ ſe ſubſiſtere Si que⸗ ras tercio.nõ videt᷑ ꝙ ſi ſuppoſitũ vltra naturã ſoluz addat negatõez videt᷑ ꝙ ola ſuppoſita de gne ſubñe e⸗ runt negatia Dico ꝙ ſuppoĩra eẽ negatia põt intelligi tripłr. Vno mõ ſic.ꝙ ipᷣm ſit ſola negatio ⁊ ſic nõ ẽ ne gatm̃. Scðdo ſic ꝙ de rõne foꝛmali ipᷣius ſit nõ ſolũ po litiuũ qð eſt hec natura ſingłarꝭ.ſed etiã negatio du⸗ plicꝭ innitẽtie pᷣus dcẽ.⁊ ſic iteꝝ nõ eſt negatm̃.Terꝰ mõ ſic. ꝙ ad illð poſitĩ (qð ĩcludit eẽntialłr)ſequit᷑ ꝑ q̃ndã ↄſecutõeʒ ipᷣa negatio.⁊ ſic nõ hẽo ꝓ incõueĩen⸗ ti qdᷣlibet ſupom eſſe negatiñ̃¶ Si qras q̃rto.cũ ſup poſitũ in gñe ſubñe ſit ꝑ ſe vnũ ſᷣm phm ſeptio meta. ex negatĩo ãt ⁊ poſitio nõ pᷣt fleri ꝑ ſevnũ.videt᷑ ꝙ ſup poſitũ de gñe ſube nõ ſit ꝑ ſe vnũ.vel ꝙ ſuppoiv nõ di⸗ cat illã negatõeʒ. Mino: ꝓbat᷑.qꝛ plus dꝛñt affirma tio ⁊ negatio qᷓ; dꝛñt ſi uba ⁊ accñs.ſed ex ſubña ⁊ accñ te nõ põt fi eri ꝑ ſe vnũ.vt hẽtur ſexto metaphice.vbi ðꝛ ꝙ hõ albus ẽ ens ꝑ accñs. D gatio ⁊ poſitio nõ põt fieri ꝑ ſe vnũ ſic ſcʒ ꝙ goᷣlibʒil loꝝ eẽntialr ↄcurrat pᷣt tñ ex eis fieri vnũ ꝑ ↄſecutõeʒ . Queſtiones ſecũdi de Anima ita ꝙ ad poſitm̃ necãrio ſequit᷑ negatio. Vł põt dici tur in nobis iſte tres aĩme ſint reałr vna aima Tet 1oden ꝙ ſuppoſituʒ põt capi fundamẽtalit᷑. ſic eſt ꝑ ſe vnũ cia rõ.ſi foꝛma intellciua ſit alia a foꝛa vegetatia ⁊ ſen mtiogt vel foꝛmałr nõ eſt ꝑ ſe vnuʒ nec maxie ens imꝑtat em̃ ſitiua. ergo ſeꝑata aĩma intellciua ille coꝛrũpunt᷑.ſed ſantis negatõem. 2 ideo ðꝛ mime ens foꝛmałr. Si aũt capiat᷑ foꝛma ſemel coꝛrupta eadem nũero nõ põt redire.neqʒ efonal pꝛo eo qð imptat foꝛmałr ⁊ fundametalit᷑ ſimul.⁊ ſic hoc põt fieri ꝑ poñam diuinã.quia im phᷣm quĩto Do⸗ ↄcedo ꝙ nõ eſt ꝑ ſe vnum MGMUU plcon: Foema ſercogupta npu redire eadẽ nũero pbidicn [. niſi tepus ⁊ motus rediret eadem nũero.qð deus fa⸗ falſim . . ◻ U eſtio ſecunda „ Lere nõ põt.nõ em̃ põt p&rã facere nõ faift e E zus err Me i⸗ EH E ta rõ.ſi aĩma ſenſitia realr diſtigueret᷑ ab aima intel⸗ ſtiuütt 1WVUty pꝛopt diuerſitatẽ oꝑationũ quã videmꝰ in hoi lectiua ſequeret᷑ ꝙ in matia poſſʒ manere vna ſine alia ſunti Vus necãrio ſit ponẽda aĩma ſenſitiua reałt diſtincta vxtputa ſſitiua ſine vegetatia. ⁊ per ↄñs poſſ eſſe aĩ⸗ ieic ab aima intellei ua. Ad hanc queſtionẽ eſt duplex rñ mal qð nec eſſʒ rõnale nec irrõnale.⁊ etiam poſſʒ ma⸗ gialnr ſio pꝛobabił dimiſſa rñſione Plonis qui poſuit qna nere ronalis ſine fſitiua. ⁊ ſic poſſ eſſe hõ nõ almal. Viro aĩmas. ¶ Inã in cerebꝛo puta intellciuã.aliã in coꝛde eſiʒ em̃ ↄpoſitum ex coꝛpe ⁊ aima rõnali ⁊ ſic eſſʒ hõ⸗ ſtreno altã in epate. aliã in felle. ꝛ aliã in vaſis ſemialb. non aüt heret alam bſitiuam 2 llcnõ eſſz coꝛpus ſenſi⸗ unlin Pꝛima rſio eſt Allerti Chome ⁊ Oͤ(gidij ꝙ in bo tiuũ.⁊ per ↄñs neq; aimal. Olt ſi foꝛte dicas ꝙ hoe * mie foꝛma vegetatia ſenſitia ⁊ intellciua ſtꝭ vna foꝛa nõ poſſz eſſe pꝛopt᷑ neceſſariũ oꝛdinẽ illaꝝ aiarum. H̊ baaſel ſimplex. Pꝛobat᷑ quatuoꝛ autoꝛitatibo.⁊ qtuoꝛ rõnibꝛ nõ videt᷑ verum ex eo ꝙ vna reabr põt exiſtere ſine a⸗ r Pꝛima autoꝛitas eſt Muicẽene ſexto natalinz ꝑtexv. lia. ergo ſaltem ꝑ ponam diuinam poſſʒ vniri matie ſal vbi dicit ꝙ intellcĩua ⁊ ſenſitia in homie ſtꝭ vna foꝛa aĩma ronalis ſine hoc ꝙ vniret aima bſitiua. Modꝰ Knd 2 eadem ſubña. Oct hoc piobat ſic. qꝛ quãdo in eode, ponendi iſtoꝝ eſt. in induccõne foꝛme intellciue pꝛe duc ſuppoſito ſt; opatnes impedietes ſe.neceſſeẽ ille ſie cedeẽtes coꝛrpunt᷑ ⁊ introducit ſoꝛma intellciua que dia ab eodem pᷣncipio.ſed in homie eſt pncipiũ ſentiedi æ pꝛopt ſue ꝑfcõnem ↄtinet in ſe vetetatiuã ⁊ ſenſitiuax di intelligẽdi 2 allquãdo vna impedit aliã vt expientia ꝛallas foꝛmas ſcʒ oꝛmã coꝛruptibilitatꝭ 2 foꝛmas e⸗ h⸗ voczerge nece eſt ꝙ ille ſint ab eodẽ pncipio.⁊ ita fo? lemẽtoꝝ.Q.uicqd em poteſt foꝛma ſenſitia in aimali lione — ma ſenſitĩa ⁊ intellciua ſtꝭ ſubalit᷑ vna foꝛma.S ecũ hoc põt foꝛma intellciua in homie. Et ideo dicunt ꝙ Mor y da autoꝛitas eſt Auguſtini iĩ lixꝛo ecctiaſticis doma omes ille foꝛme ſte vna ſimplexfoꝛma in homĩe Op⸗ ſͤſ tibus qui ðᷣt neq; duas alas eſſe dicimus in hoĩe. ſicx poſitam ãt opionem dicũt eſſe ſuſpectã de hereſi. cuʒ ſa Iacob ⁊ qu idã alij ſyroꝝ ſcripſerũt vnã aiamquaa tñ ſit vnus articulus cõdẽpnatꝰ qui dicit ꝙ dicere & ſtin nimat᷑ coꝛpus q̃ eſt imixta cum ſanguie. aliã ſpüaleʒ vegetatia ſenſitia ⁊ intellciua ſint vna aima in hoĩe. Ju que rõem miſtrat. Sed dicimꝰ vnam ⁊ eandẽ aiam ĩ erroꝛ. Alia rñſio eſt. ꝙ in eodẽ homie aĩma vegetatt diſt homie que coꝛpꝰ ſua ſocietate viuificat ⁊ ſeruat iᷣm ? uaſitiua ⁊ intellcĩua ſtꝭ tres aime realłr diſtincte Et au ſua rõne diſponit hñnteʒ in ſe libertatẽ arbitrij. Ex iſta iſta pꝛobat᷑ quatuoꝛ rõnibus. Pꝛiſna rõ. impoſſibile men. autoꝛitate habet᷑ expꝛeſſe ꝙ nõ ſt⸗ ponẽde plures aime eſt eandẽ foꝛmã eſſe eductã de poña matie.⁊ nõ eſſe e En dLCTercia autoꝛitas eſt eiuſdẽ ſup geneſim dicentꝭ.ꝙ ai ductã de poña matie.ſed aĩa ſenſitia ⁊ vegetatia ſt⸗ ſunmi ma rõnalis nõ ſolum carni pꝛebʒ aialem vitã.veruz educte de pona matie.intellciua vero nõ.ergo nõ ſtꝭ din etiã m ipᷣam carnem aliqd ↄcupiſcit. ⁊ ſi ipa aialem vna aima p eintiam ⁊ ſubnam Minoꝛ iſtius roõnis ꝓ uulti vitam pꝛebzʒ ſequit᷑ ꝙ pꝛeter ipam fruſtra ponit᷑ aima batur autoꝛitate Areſto.decimoſexto libꝛo de aĩaliba ſaurdl ſHſ itiua. Et iteꝝ dicit Auguſtinꝰ ꝙ excepta foꝛa me/ capło quinto.vbi dicit ꝙ vegetatia ⁊ ſᷣſitiua ſtꝭ in ſu cencot bꝛoꝛum qᷓ diuerſis gñibus aĩantiũñ tributa ? bomo no mate? educũtur de pona matie.intellciua vero ſola ẽ hoſſerer differt a pecoꝛe niſi ſpũ rõnali. Si aũt poneret᷑ alia ai/ ab extra. Roõ añt eius ibidẽ eſt iſta quia oꝑatio pꝛo⸗v tetaſin ma in homie pꝛet᷑ intellciuazx videret᷑ ꝙ ipᷣa deret eẽ al poꝛt ionat᷑ pᷣncipio oꝑatiuo.ſed oꝑatio poñe vegetatke M⸗ liualul terius ſpẽi. vel ſaltem aliqͥd ↄſtituere in eſſe ſpecifico. neeſte oꝑatio matialis.2 ſilłr· opatio pone ſenſitiue. er· nis nol Quarta autoꝛitas ẽ Damaſceni libꝛo ſcedᷣo dicentꝭ go opz ꝙ pncipiũ iſtaꝝ ſit foꝛma matialis. Vlij aute ſpeific ʒY aima rõnalis oꝛganico vtitur coꝛpe vt eſt vite agug dicüt ꝙ ipe po ſtea dicat ꝙ ĩ eodẽ foꝛma infoꝛmãs coꝛ itotran ⸗ mẽtationis ſᷣſus ⁊ gñationis pᷣncipiũ Hꝛima rõ.non pus coꝛrupit᷑ adueniete foꝛma intelleĩus qð flm eſt tumq; eſt ponẽda płalitas ſine nccĩtate.ſed noõ efi nece pone/ Secũdo ſic. qñcunch alique foꝛme ſic ſe hñt ꝙyna pt ediüt re ſſitiua vegetatĩa pꝛet intellcĩuaz. ergo. Minoꝛ pʒ realit᷑ coꝛrũpi alia nõ coꝛrupta.illa non ſte ea em ſᷣm inquo gquia quicqͥd pñt vegetatiua ⁊ ſitiua in aiali poc pt ſubñam. ſed ſic eſt ꝙ ſſitiuũ ⁊ vegetatm̃ realit᷑ coꝛrũ/⸗ MMitte intellciua.ſic em trigonũ eſt in tetragono.ita vegeta? punt᷑.intellectin vero no ſed ſepat᷑ a coꝛꝑe.ergo. Mi⸗ gliäe tiuũ in ſſitiuo.⁊ ſenſitm in intellcĩuo.ſed trigonũ con noꝛ pꝛobat᷑ autoꝛitate O(om. vbi ſupꝛa ↄmẽto ſexgge malcen tiinet in tetragono. ergo etiã vegetatm ⁊ ſenſitm̃ in in⸗ ſimonono. vbi loquit᷑ de ſenſitio in homie ⁊ vegetati wedi 2 „ tellciuo. Secũda rõ bn ODamaſcenũ qõ bum di/ uo. Et ðt ꝙ vegetatĩa ⁊ ſᷣſitiua in homie non ſeꝑant᷑ a ſenſats uinum ſemel aſſũpſit nũq; dimiſit. ſed aſſũplit ſenſi? coꝛꝑe ſed coꝛrũpunt᷑.ſed ſola intellciua ſeꝑant᷑. Hoc hemds tiua ⁊ intellciua.ergo nũq; depoſuit iſtas Si ergo foꝛ ptz. quia in agetibus nat᷑alibus quaãto agens eſt ꝑfec Pmoct ma vegetatia ⁊ ſſitiua eſſent reałr diſtincta ab intelie tius tanto pfcoꝛem foꝛmã introducit.ſed hõ eſt agẽs Rtind etiua oꝑtuiſſet ꝙ in moꝛte xpᷣi fuiſſent coꝛrupteꝛ rekla natale perfem̃ ↄueniẽs cum elemẽtis mixtis vegetati nt ete in matiam. aĩa intellcĩua ſeꝑata manẽt e.⁊ ſic ille nis ⁊ ſſitiuis.ergo põt ꝓducere foꝛmã coꝛpoꝛeã ꝑfcõ ne foꝛme fuerũt depoſite ⁊ dimiſſe a diuitate.ergo opoꝛ⸗ rem.a ſiłr ſenſitm̃ ⁊ vegeratm qᷓ; aliqð aliud agens i⸗ tuit ꝙ vegetatia ⁊ ſenſitĩa in ꝓbo ſint eadẽ cum intel telligibillus. ſic ꝑ ſuam actõnem natalem educit de Mois lectiua. Cũ in moꝛte xpᷣi mãlerint ſicꝭ intellciua.⁊ ci poñna materie foꝛmã coꝛpoꝛeã vegetatiuã ⁊ ſſitiuam. nanun xpᷣs homo ſᷣm hũanitatẽ ſit eiuſdẽſpei nobiſcũ ſequt Zeducta foꝛma ſᷣſitiua tanq; diſpõne nccaria tũc in an = damd Te i neg in afi eel, ale ſei n imgl. ho⸗ ens ghe m. ſoen⸗ e Den i ing Mins nas ntint dang die Gl a; dicarg aekt prſhi ce mißh ProK is denia abn wokai gn N , ſtuud . Aii mis ℳα fick, gmpt enfn crni D oi nuttul lont t. Hoe Eſtoe⸗ agis egaaet i lie⸗ acens; euctd fitun. un nõ ſunt vna foꝛma. nis nõ ſeqͥ ſpẽs eẽntialis h Alreſtotelis eodem vero eius imponit aĩmaʒ intelleĩuam. Tercia ratio quecũq; ſunt diuiſa ſᷣm tpᷣs ſunt diuiſa ſm ſub⸗ ſtantiam. ſ. e in generatõe homĩs vegetatm ſenſitiuũ et ronale ſtẽ diuila bm cõs. ſtꝭ diuiſa m elſe ⁊ ſlubaz Minoꝛ b at᷑ autoꝛitate p decimoſexto de aĩ alibus vbi dicit ꝙ in gñatõne hoĩs in embꝛione nõ eſt vi uũ et gĩal ſimul ſed pᷣus viuũ ⁊ poſtea aĩal.nec aĩal ⁊ hõ ſimt ſed pᷣus aial ⁊ poſtea homo.j hec tria ſcʒ vegetatm̃ ſe/⸗ ſitiuũ ⁊ rõnale diuiſa ſunt tꝑe qetiã diuiſa ſtꝭ ſᷣm ſub/⸗ ſtantiã. Quarto ſic.qᷣcũq; bñt diuerſaꝗs oꝑatoes eenti,/ „ alit᷑ diſtictas illa ſunt diſtincta ſ̃m ſubam.ſed ſic eſt ꝙ ala intellciua ⁊ aĩa ſenſitiua habẽt diuerſas oꝑatões.g Minoꝛ ꝓbat᷑ autoꝛitate phᷣi tercio huiꝰ.qͥ dicit ꝙ ſen ſitire nõ eſt eadẽ oꝑatio cũ intelligere eo ꝙ ſentire in⸗ uenit᷑ in omnib aĩalib intelligere o nõ. Sikr arguo de foꝛmis.nã foꝛma intellciua nõ inuenit᷑ in oĩ bus aĩa⸗ bus. ſed foꝛma ſenſitiua in omibus inuenit᷑ nõ ſte v⸗ na foꝛma. Maioꝛ ꝓbaĩ᷑ autoꝛitate p hi ſcðo de celo di centis. ꝙ oĩa coꝛꝑa celeſtia ſtꝭ eiuſdẽ nature qꝛ bñteũ⸗ dem motũ ſm naturã ſcʒ circularem. t ↄmẽtatoꝛ eꝰ Dicit hec eſt demõſtratio ex qua ſequit᷑ ꝙ ex ydeptitate et diuerſitate opꝑatõnig ſeqt᷑ ydeptitas ⁊ diuerſitas pᷣn⸗ cipij oꝑatõis ſed ſenſuiue ⁊ intelligere ſtꝭ diuerſe oꝑa⸗ tiones ſᷣm genus. impoſſibile eſt ꝙ ſint ab eodẽ pᷣnci⸗ pio reałr.⁊ ſic relinguit ꝙ foꝛma ſenſitiua ⁊ intellciua Tene qð volueris ⁊ ſolue rõnes Ad pᷣmã autoꝛitatẽ alceriꝰ opionis dom eſt Augu ſtinus loquit ibidẽ ↄtra Platoĩcos ⁊ alios Jacobitas Jacob em ⁊ qͥdã ſyroꝝ poſuerũt aĩas ſᷣm locũ⁊ ſituz diſtinctas. Silr ↄcedo aliaʒ autoꝛitatẽ neq; valʒ ↄna aĩa rõnalis ſua ſocietate pᷣbzʒ vitaʒ aĩalem ⁊ ↄcupilſcit med iante aĩa ſenſitoua.̊ fruſtra ponit᷑ aĩma ſenſitiua. Vbpoſſet dici ꝙ ꝑ ſocietateʒ intelligit naturalẽ diſpo ſitionem ſcʒ aĩ am ſenſitiuã. poſiʒ dici ↄcedendo dictũ Auguſtini ⁊ dicẽdo ꝙ ꝑ pecꝰ inteiligit aliqð cõ⸗ poſitũ ex coꝛꝑe ⁊ aia ſenſitiua ſuboꝛ dinatuʒ aĩe rõnali ſicut diſpõ pᷣma ðꝛ ſub oꝛdinari foꝛme ſubali introdu cendo ad hoc vt ſit in mat᷑ia ⁊ mediãtibꝰ illis diſpõib⸗ poſſet exercere ſuas opꝑatões. Regat᷑ vlteriꝰ ꝙ illa ꝑs eẽt aſinꝰ equꝰ vł aliqð aliud pᷣ dicatũ.qꝛ ab aĩla ſenſi tiua ſuboꝛdinata alteri ꝑti hncipalioꝛi ꝑ modũ diſpõ⸗ gñis aĩal ſed ſolũ a foꝛma ſpecifica Ad autoꝛitatẽ Muicene poſſet dici ꝙ ipe fu it ↄtrarie opĩonis cũ Areſto.⁊ ideo melius eſt negare eum qꝙᷓ Areſto. Md rõem eius doᷣm ꝙ oꝑatões q im⸗ pediũt ſe in eodẽ ſi? vniꝰ bncipij vł ſaltẽ vnins opoſiti in quo ſunt diuerſa pᷣncipia.⁊ ſic eſt in poĩto. vn pter vynitatem ſuppoſiti ⁊ ↄpoſiti in quib ſunt vna impedit aliã ⁊ nõ ꝓpter vnitatem pᷣneipij.Ad autoꝛitate Oa⸗ malceni ↄcedo etiã debʒ eñ ſic intelligi ꝙ aiĩa rõnalis mediãte aĩa ſenſitiua vtit᷑ coꝛꝑe ⁊ mediãte ipᷣa exercet ſenſatõ em augmẽtatoem ⁊ generatõem. Ad pᷣmã rõ⸗ nem döm. ꝙ foꝛma inferioꝛ ↄtinet vᷣtutẽ foꝛme ſuꝑioꝛ ꝑ modũ ſui ſicut q̃cquid ꝑfectõis eſt in aĩa intellectiua eſt in foꝛma ãgelica ꝑ modũ ſue foꝛme.nõ tamẽ eo mõ poteſt foꝛma ſuꝑioꝛ facere quõ facit inferioꝛ. Vñ aliqð eſt bneipium opandi foꝛme inferioꝛ? qð nõ eſt foꝛme ſu pioꝛis. ſicut deꝰ ↄtinet oẽs ꝑfcõès foꝛmaxꝝ ꝑ modũ ſui nõ taniẽ põt oꝑari ſicut q̃libet foꝛma inferioꝛ hoc eniʒz poneret imꝑfectõem in deo⸗ Ad ſcdᷣam ðꝛ ꝙ vᷣbuz di/ uinum aſſumpſit poncipalioꝛes ptes nature huãne ſcz agiam 2 coꝛpus ⁊ illas nũqᷓ; dimilit licet depoluerit foꝛ⸗ ma vegetatiua cũ alia.⸗ mam vegetatiuam ⁊ ſenſitiuã.⁊ hoc arguit verã meꝛ/ tem xpᷣi. Ad terciam dicitur ꝙ deus poteſt facere foꝛ⸗ mã coꝛruptã eandẽ numero redire vn phus arguit de foꝛma ſᷣm actiĩcatez agetis naturał q; ꝑ vᷣrutem illius nõ põt redire eade nũero. Nã ad talem actiuitatẽ reqᷣ runt᷑ motus ⁊Ip̃s nõ qt ad actiuitatem diuinam. ⸗d quartã dicit᷑ ꝙ ↄcludit idẽ de foꝛma coꝛꝑe ꝙ eſſ eadẽ cũ intellciua qð tamẽ videt᷑ incõneniẽs nã illa foꝛma eſt extẽſa ſed aĩa intellectiua eſt foꝛma ſpũalis.Jõ doʒ ꝙ ſeꝑata aĩa a coꝛꝑe nõ manet aia vegetatiua cũ eadeʒ ſit cã admotionis vniꝰ⁊ alteriꝰ. Ablata & intellcĩiua q̃ ̃m Auicennã ẽ cauſa ↄplexionis ⁊ ꝑfectòis aliaruzʒ auferunt᷑ etiã alie ⁊ cedũt in potentiã mat᷑ie. Iñ ſenſi tiua eſt tanq; diſpõ nccãria ad introductõem aie rõna lis ſine qua aĩa intellciua nõ pᷣt manere in coꝛꝑe vt foꝛa vñ pᷣmo ꝑ naturã coꝛrũpit᷑ ſenſitiua ⁊ tũc in eoodẽ inſtãti ſeꝑat᷑ intellectia. vñ intellectiua nõ ſeꝑat᷑ niſi qꝛ ſenſitĩa pꝛius coꝛrũpit᷑ qᷓ fuit diſpõ nccãria predſita in coꝛꝑe vt ei poſſit vniri aĩa intellettiua. Qx hoc pʒ ꝙ ꝑ potẽtiaʒ diuinã nõ poſſet vniri aĩma intellectiua coꝛꝑi vt foꝛma nili ipᷣm eet infoꝛmatum aia ſenſitiua ⁊ vegetatĩa. Et dato ꝙ ſibi lic vniret᷑.tale tamẽ ↄpoſitũ nec eẽt hõ nec aĩal eo ꝙ nõ eet ↄpoſitũ ex coꝛꝑe qð eſt adeqtũ ſuſcepti aime cũ tale coꝛpus nec eẽt vegetatiuũ nec ſenſitiuum OQNueſtio cercia Vty aia ſit tota in toto ⁊ tota in qualibet ꝑte/ Ad hõẽc ⸗⸗ ð 2 queſtionẽ eſt dupix rnſio.pᷣma dicit ablolute ꝙ nulla aĩma eſt tota in qualibʒ ꝑte coꝛpis dato ꝙ ipᷣa ſit tota aia no eſt tota in ꝗ ma y cũ alia.Tenʒ ↄna.qꝛ aia ſenſitiua nobi⸗ lioꝛ eſt vegetatia.cũ ̊ eẽ totũ in qlibʒ ꝑte ſit ꝑfectõis.ſi cuiꝰ oppoĩtũ exponit᷑ in anguilla ⁊ alijs analoſis. Se⸗ cũ da ro ſi aĩa eẽt totũ in toto ⁊ tota in qlibʒ ꝑte coꝛꝑis ſeqret᷑ ꝙ qlibʒꝑs aĩalis eẽt aĩal qð eſt fm g. Cõſequẽ⸗ tia pʒ ex eo ꝙ qlibʒ ꝑs aĩalis eẽt ↄpoſita ex coꝛpe ⁊ aia Flitas ↄñntis ptʒ autoꝛitate ⁊ rõe. Autoꝛitate Arꝭ.di⸗ centis ꝙ ſi oculꝰ eſſz aĩal viſus eſſʒ aĩa eiꝰ. ibi ãt ſupo nit ꝙ oculus nõ ſit aĩal. Roõne ſic.nã aia reqrit coꝛpus oꝛganicũ ⁊ coꝛ vł aliqd loco coꝛdis ⁊ alias ꝑtes 5 nelbe les iʒ nõ qlibet ꝑs aĩalis eſt hmõi ꝭ/ ercia ro ẽ Albt aĩa nõ hʒ toralitatẽ niſi ſuaꝝ ꝑtiũ ꝗ ꝑtes ſunt ponñe aie Si gaiĩa ẽ tota in toto ⁊ tota in qlibʒ ꝑte ſeqt ꝙ aima ßm oẽs ptes ſiue potẽtias eſt in qlibʒ ꝑte coꝛꝑis qð eſt maifeſte fłm. ᷣm em poñam viſiuã ẽ in ocło ⁊ nõ in di⸗ gito. Si eĩ eẽt in digito fruſtra eẽt ibi eo ꝙ nõ poſſʒ ex⸗ ercere actõeʒ in digito.nã fruſtra eſt calciamtũ cuiꝰ nõ eſt calciatio iicut patuit pᷣmo celi. 6 poſitõem ſequunt᷑ ↄdcõꝛia ̊nõ ẽ vᷣa.Añs pʒ.qꝛ ſeqr ꝙ vnũ ⁊ idẽ ſił ⁊ ſeł mouebit᷑ motib ↄrijs.qꝛ ſm vnã ꝑtẽ p̃t mouori ſurſum ⁊ m aliã deoꝛſuʒ. Oct ſitr im vnaʒ ptẽ poterit moueri ⁊ m aliã qeſcere.⁊ et. idẽ diſtabit a ſeipᷣo locałr ⁊ idẽ poterit ſił eẽ ⁊ nõ eẽ. Si em tota aima ſit in oculo tũc ipo extracto extraheret᷑ aĩa.⁊ tñ ipa ea⸗ dẽ nuũero manet in coꝛꝑe/ Modꝰ ponendi eſt iſte qꝛ ſic oꝛ⸗ oꝛganicũ eſt vnũ habẽs pꝑtes oꝛganicas q hñt attributõ nem ad pᷣncipalioꝛẽ ꝑtẽ ſcʒ ad coꝛ.ita coꝛpꝰ nõ hʒ tota⸗ litatem niſi ſuoꝝ oꝛganoꝝ ⁊ ꝑtiũ.ita ꝙ ala eſt eẽntialit vna 2 bʒ płes ponas ei aliquo mõ vnitas.ideo ipᷣa bſᷣm *l hoc ↄueiret aie vegetatĩe ↄueiret ⁊ ſen ſitiue a toto h 4 – = —8W 2 ”M 22 2* 2 5 in toto coꝛꝑe. Iſta opinio Pbatr᷑ qtuoꝛ ronib. pma ratẽ ari, 1. aĩa lium analoſoꝛũ nõ eſt tota in qlibʒ ꝑte gᷣ nec ai OAOAOnueſtiones ſecũdi de Anima. flſubſtantiam eſt tota in coꝛde ⁊ ꝑ coꝛ influit motũ vitãẽ eſttota in qualibʒ parte.ſed quãtũ ad eſſe radicale oĩz⸗ ſiuenot et ſenſum alijs ꝑtib Sed iſta opto eſt pᷣmo ↄtra Mu⸗/ ſuaꝝ potẽtiaꝝ poteſt dici eẽ tota in coꝛde qꝛ ab ipᷣa de⸗ ſiſolum guſtinũ qnto de trinitate capło ſexo.qͥ exõſſe dicit ꝙ ai riuant᷑ pone ⁊ vᷣtutes Scðᷣa ꝓpoſitio.aĩa ſᷣm tocalita . ma eſt tota in toto ⁊ tota in qualibʒ ꝑte. Arguit᷑ g̊ pꝛio tem eentie eſt tota in toto ⁊ tota in qlibʒ ꝑte coꝛpoꝛꝭ pʒ Ztra eã ſic.qꝛ Vintelligit de omi aia vł aliq ⁊ aliq nõ quia vt eſt in qlibʒ parte coꝛꝑis includit oĩa que ei cõ⸗ MHõ poreſt dici ꝙ de omi aĩa hoc em eſt ↄtra exꝑietiã ꝗᷓ ueiunt ſᷣm ſuai eſſentiam ⁊ per ↄſequens eſt tota in to ſbaput libet em ꝑs plãte neciſa viuit ſed nõ viuit ſine aia. in toſſed hec opinio minus eſt ra tionalis qᷓ; pma. Pʒ qa ſubñe. n. libet ꝑte eſt aĩa vł in plãta eẽnt plures ale qð eſt incõ⸗ dluiſio quã pꝛemittit nõ eſt ad ꝓpoſitũ quãtum ad ſe entisopiea ueniens vł in eadẽ plãta eſt vna tm q eſt tota in qliber cundam ꝓpoſitionẽ aima em nõ eſt totũ eẽntiale cũ nõ dicebakin parte qoᷣ el Ppoſteife cdᷣo ſic qꝛ ſi aia ponat tm in coꝛS ſit ↄpoſita ex matia ⁊ foꝛma nec ex genere ⁊ differenria gtis iot De alie ꝑtes nõ erũt foꝛalr aĩate cũ eis nõ vniat᷑ aia. v Quero ergo qᷣ intelligat per totalitatem eſſentie cũ bäleius foꝛma foꝛmalr infoꝛmãs ercio ſic qꝛ incõu eniẽs(qdᷣ totũ nõ dicat᷑ niſi rõne ſuaꝝ ꝑtium. Item falſum vide e Aat putat vitare) nõ vitat.poit em hoc vt euitet extẽſione tur ꝙ dicit nullã aĩmã ſᷣm omnes poñas ſuas eſſe in q̃ toͤem dico agieꝑ totũ coꝛpus. ſed illud nõ vitat᷑ ſi tin ponat᷑ in coꝛ libet ꝑte coꝛꝑis. Potẽtia em intellectiua m phᷣm terco noticor de qꝛ coꝛ eſt coꝛpus quãtũ ⁊ exteſum. Vtł ꝗ̊ aia eſt to huius.nulla ꝑtem coꝛpoꝛis nec aliqð oꝛganum ſibi de urt eſen ta in toto coꝛde ⁊ tota in qlibet ꝑte vł ſi ſic eadẽ rõe po terminat ⁊ ideo plus eſt in capite qᷓ; in pede· Dimiſõ duegei terit ſ uſtineri ꝙ i pa eſt tota in toto coꝛꝑe ⁊ tota in que ergo iſtis opinionib; ponende ſunt alique diſtinctõnes kinque libet pte. ſi vero nõ tũc ipa eſt tota in toto ⁊ ſm ptem in Mima ꝙtriplex eſt aĩma ſcz vegetatiua ſenſitia intel⸗ ſiſten pte. ipa eſt extẽſibilis qð ſm illos eſt incõueiens. Et lectiua.Scða foꝛmarum quedã ſunt coꝛꝑales ⁊ exten⸗ frücakain etiã ↄtra Areſto in textu.qͥᷣ dicit ſicut em in plãtis qᷓ ſibiles.ita ꝙ in maioꝛi ſunt maioꝛes ⁊ in minoꝛi mino⸗ ſicthhlil Dam ſeꝑata viuũt viuetia ⁊ d iuiſa abinuicẽ tãq; ex ſicut patʒ de caloꝛe albedine ⁊ multis alijs. Alie ſtę foꝛ lifnli IEemealſgnehtn actu qͥdã vna in vnaquaq; plãta pe me ſpirituales que nec ſunt coꝛtales nec exteſibiles ſed EEnlusde tentia ãt płes. Sic ⁊ videmꝰ circa alias dꝛñas aie acci ſunt impartibiles nec extenſe Tercia diſtinctio totũ lUaa· 14 e dere vt in athomis deciſis etem ſſum vtraq; ptinʒ by pit᷑ duptr. ſcʒ cathegreũatice ⁊ lincathegreũatice. Ca uan 4 NQNuarta ratio erroneũ eſt dicere ꝙ aia determiat ſibi thegreũatice accipit᷑ dupłr. vno mõ poſitiue lioꝰ ne Mmo certam ptem coꝛꝑis ꝑ quã ⁊ in qua oꝑaret᷑ ̊. Añs ptʒ gatiue.Sincathegreũatice valʒ tm̃ ſieut q̃libʒ ꝑs.ſed ,E AQꝛ tũͦe ſequeret᷑ ꝙ nõ poſſit ſeꝑari a coꝛne eo ꝙ eẽt foꝛa totũ cathegreũatice poſitie vʒ tm ſicut ens ↄpoſitũ ex —r 1 coꝛpalis qð eſt ↄtra phm in textu.qᷣ dicit ꝙ intellectus omib, partibi ſuis. ¶ Iñ ſi alicui enti habẽti partes defi α T ſeu aĩa intellectiua eſt alteꝝ genꝰ ale.⁊ hoc ſolũ ↄtigit ciat aliq pars.iã ſimpłr nõ ðꝛ totũ ſed totũ diminutu, Adis ſeꝑari ſicut ꝑpetuũ a coꝛruptibili lieiden tnan iſt ßm phm qnto metaphiſice.⁊ illo mõ nõ attribuit᷑ foꝛ⸗ enzmu⸗ uss opionis ꝙ duplr aia pᷣt vniri coꝛꝑi.vno mõ vt mo⸗ mis ſpũalibi.Sed totũ cathegreũaice negatiue dictũ igſfenn toꝛ. Alio mõ vt foꝛma.ↄſiderãdo ipᷣam vt motoꝛ ſic nõ dicit ens perfectũ indiuiſibile cuiaihil deeſt eoꝝx que Gpotemie eſt tota in qlibet ꝑte ⁊ ſic intellexit ille cuiꝰ eſt opio.ſʒ requirunt᷑ ad perfectã qͥdditatẽ eius vr ſit ſſus totum ſhiohin⸗ Zſiderando ipam vt foꝛma ſic bñ eſt tota in qlibet pꝑte id eſt nõ deficiens in aliq̃ de reqᷣſitis ad im looin Cotra inter motoꝛẽ ⁊ motũ nõ dz eẽ mediũ ſeptĩo p hi 7„ ꝙ ala vegetatĩa ẽ tota in ſügnet ſicoꝛũ ſed aĩa mouʒ quãlibʒ ꝑtem coꝛpoꝛis. aima vt Dic P 21 m O toto ſʒ non tota in q̃libet ſchit⸗ motoꝛ ẽ in qlibʒ parte coꝛpoꝛis. Poña em motiua a parte.patʒ qꝛ eſt foꝛma erx . ingerd⸗ mouet manꝰ? pedes nõ pᷣt eẽ ſeparata ab eentia aime tenſibtlis ⁊ coꝛpoꝛał cui hoc nõ ↄuenit ic ſcdo ꝙ emä cuiꝰ ẽ poña. Sic etꝭ ñ videt᷑ veꝝ ꝙ ipᷣa vt foꝛa ẽ tota ĩ aima ſenſitiua animalium imperfectarum nõ eſt tota add qlibz parte.nulla em foꝛa(que diuidiĩ ad diuiſionez in qualibet parte patʒ ſicut pqus Dic tercio ꝙ aĩma ſhins materie quã infoꝛmat) ẽ tota in q̃libʒ parte. hoc em̃ ẽ ſenſitiua aĩaliũ perfectoꝝ no eſt rota in qlibʒ parte ꝑz Dn Apꝛiũ foꝛmis ſupernaturaliba nõ aũt quelibʒ foꝛma ẽ ta ſitr.illi tamẽ qui dicũt aĩam ſenſitiuã no diſtingui ab tis lis. la reſpo io ponit duas ſu pones ? duas poes atia intellectiua ⁊ dicũt aĩaʒ intellectiuã eẽ in qualibʒ mut⸗ Mima ſuppõ triptłx eſt totũ qdᷣdã eſt totũ q́;titatm ſeu parte totã. deberent hoc etia dicere de aĩma ſenſitiua ⁊ düſ integrale vt linea vł ſuperficies. Aliud eſt totũ eẽntia potentijs eius. t ſic etiam poſſe operari in qual ibet pach le qð diuidit᷑ in partes eẽntiales ipᷣm diffiniẽtes ſiut parte quantum eſt ex parte ſui q;uis pꝛopter defectum ſcön. materia vł foꝛma genꝰ vł dꝛña. Terciuz eſt totũ pote? oꝛgani non poſſit. ODic quarto.ꝙ ſola anima ins ſtone ſtatm qð diuidit᷑ in diuerſas potẽtias vł vᷣtutes. ppᷣmꝰ tellectiua eſt tota in toto ⁊ tota in qualibet parte totali piüc uũt modus totalitatis nõ reperit᷑in foꝛmis niſi per ac? tate eſſentie ⁊ totalitate ſuarum potentiarum. Oxpo⸗ J hecene cigdeæs ⁊ adhuc ſolũ in illis qᷓ extendunt᷑ ad extẽſionem nendo totum cathegreũatice negatiue patet.quia oĩs verſar ſubiecti. Scdᷣa ſuppõ duplices ſunt potẽtie. quedã ſtę foꝛma ſoiritualis eſt ſimpliciter indiuiſibilis ⁊ per ſe ⁊ . eſñd ab aia effectie ⁊ ſunt in ea ſubiectiue vt intellcũs ⁊ voꝗ? per accidens. ſola anima intellectiua eſt huiuſmodi ceſeinp luntas. Alia ſunt ab aia effectiue ⁊ ſubiectiue in toto ſed indiuiſibile per ſe ⁊ per accidens vbi eſt. totum eſt boigo poſito ⁊ in diuerſis parcib oꝛganicꝭ totiꝰ coꝛpoꝰ. Nã ergo anima intellectiua vbicunq; eſt tota eſt. Sed ip⸗ filegn aia reqjrit diuerſitatẽ q́;titatis ⁊ figure ⁊ ↄplexionis in ſa eſt in qualibet parte coꝛpoꝛis.engo ſᷣm ſubſtantiam bertöſe⸗ diuerſis partibi ſm diuerſitatẽ ſuaꝝ potẽtiaꝝ/ Pꝛima eſt tota in qualibet parte. Oe totalitate ſincathe⸗ ſhenen Apõ aia vt eſt totũ poteſtatiuũ eſt tota in toto ⁊ nõ tora greũatica ptʒz. quia ab ea non fluunt potentie nõ oꝛga/ liegieſ in qualibet parte eius. Pꝛima pars patet naʒ aima et nice que nullius coꝛpoꝛis ſunt actus ⁊ per conſequens QOu oins potentie eius vniunt᷑ coꝛpoꝛi ᷣm eſſe. Scðᷣa pars nullam partem coꝛpoꝛis ſibi determinant.ſed ſunt rea bllenie patʒ qꝛ aĩma illo mõ dicit᷑ tota quia compꝛehẽdit oẽs liter ipſa ſubſtantia anime vel perfectiones eſſentiali⸗ ſomino ſuas potentias ſed ſm potentiam viſiuam eſt in oculo ter exiſtẽtes in ipſa eſſentia anime.ergo ſicut anima eſt femmi et Fm auditiuam in aure.⁊ ſic de alijs.ergo illo mõ nõ tota in qualibet parte ſm ſuam eſlentiam. ita etiam ble 1. ialeß in ſitiue nõ fluũt ab aĩa intellectiua.nec ſtꝭ potẽtie eiꝰ.ni⸗ eſt agens teẽntiam.̊ pona ꝑ quã agt no eſt ſua eſſen — ſi ſolum pꝛeſuppoſitiie. tſe⸗ Mem ſicut eſſentia ſe hʒ ad ſuũ eſſe.ita ſe habzʒ weẽ g — d „ pme opinionis. Zadmt tla ad gakrei nullius creature ſuũ eſſe eſt ſuũ operari eid rotOeGinz nego aam. Ad ſer Snec eſſentia gie eſt ſua pona. Ytem qo recipit magis Renn Eds ſilr. na ps aĩalis nõ ẽ et minus nõ eſt ide ei qð nõ recipit magis ⁊ minꝰ.ſʒ ſᷣ mP ſuba put ſubña cadit in diffinitõne aĩalis.ſʒ eſt ꝑs ta trentie recipiut magis ⁊ minus.qꝛ vnus hõ eſt ingemo nmid ſubñne.vñ totũ opoſitũ ex coꝛꝑe ⁊ aĩa (qdð ſe bʒ ꝑ modũ ſioꝛ altero.ſed eſſentia aie nõ ſuſcipit magis ⁊ minus tulecin entis ↄplete) eſt aĩal nõ ãt qn ſe hʒ ꝑ modũ ꝑtis.⁊ iðõo ꝗ̊. Item Areſto.in pᷣdicamentꝭ..⁊ ſilr ſimpliciꝰ ponũt dihnem dicebat᷑ in textu ꝙ eſt actus pᷣmus totiꝰ coꝛꝑis. ſic ps naturalem poñam in ſcð a ſpẽ q̃litatis. IJem ¶ õ.ſuꝑ chenecä ꝑtis.⁊ iõ tota aĩa vnit᷑ toti coꝛꝑi tãq; pᷣmo ⁊ ꝑ ſe ꝑfecti pmo de aĩa ðᷣt.aĩa diuidit᷑ in ſuas potentias.ſic pomũ Aunne bili eius nõ ſit vnit᷑ parti.ſed ex ↄnti ⁊ minus pncipa⸗ in ſapoꝛem ⁊ coloꝛem.ſed hec eſt diuiſio in accha.Se⸗ ptſeini lit Ad terciã pʒ ſoluꝰ Ad qrtã nego añs. Ad ꝓba cũda opinio eſt. ꝙ potentie aĩe ſtꝭ ee dezʒ re abſoluta ip bmmms tõem dico.ꝙ aĩa nõ mouet᷑ ꝑ ſe.ſed ſolum ꝑ accñs ad ſi eſſentie rei.diſtincta tamen ab ipᷣa re relatiua.ita ꝙ unſide motũ coꝛpis.⁊ nihil ꝓhibʒ ꝙ aliqͥd ꝑ accñs ſi?ꝰ mouea poñna anime noõ eſt niſi eentia aĩe cũ reſpectu coaſſump D tur ⁊ qᷣeſcat.aut moueat᷑ ↄtrarijs motibs inq;tũ eſt in to.qð ꝓbat᷑.quia aĩa ſm ſe non ð: pona.ſed in oꝛdine Kiins diuerb ꝑtiba coꝛꝑis Nec ſequit᷑ ꝙ diſcet a ſeipa ſi eſt o ad actũ ⁊ ad obiectũ ðꝛ potentia.q; bſm ph̊ᷣm nono me Nitiiti, ta in qualibet ꝑte.qꝛ nõ eſt extẽſa.Simił᷑r nõ ſequit᷑ ꝓ taphiſice.potentie diſtinguuũt᷑ ꝑ actus.⁊ iõ potentie Msstem idẽ ſit ⁊ nõ ſit.vñ extracto oculo vł trũcata mann non aie ſte diſtincte ßm ꝙ aĩa habz diuerſos reſpectꝰ ad di nirin trũcat᷑ aĩa.eo ꝙ ipa non vnit᷑ alicui ꝑti tãq; pᷣmo ⁊ ꝑ ſe uer ſa obiecta ⁊ diuerſos actus.⁊ detminat᷑ alr ad po⸗ Ar a— pfectibili. licʒ deſinat eſſe ſᷣm eẽ qð habuit in illa ꝑte.? tentias oꝛganicas⁊ nõ oꝛganicas.qꝛ ad poñas oꝛgani niidiad etiã ſm aliqͥs potetia reałr diſtinguit᷑ ab eſſentia. iðo cas det᷑minat᷑ p reſpectus.ad alias vᷣo non oꝛganicas fnenig pᷣt viſus deſtrui maneæe eſſentia NHec etiã ha bet ꝓ incõ detminat exſeſi ſint actiue.eo ꝙ habẽt detminatũ age⸗ gün 4 ueniẽti ꝙ in aĩalibus exteſis aĩa poſſz deſtrui ſm vnã re. hmõi potentie actiue ſtꝭ intellcũs agens ⁊ volun⸗ ir in ꝑtem. ⁊ nõ deſtrui ſᷣm aliam. aua.as. Potentie vopaſſiue nõ oꝛganicec(qꝛ ſt/ recepriue) R Quarta.vtꝝ potẽtie aĩe ab derminant᷑ no ꝑ agere.ſicut intellcũs ⁊ volũtas. ſed ꝑ Areſtotelis eſt in q̃lilxt ꝑte ̃m om̃es ſuas potẽtias.potẽtie em̃ ſen Folio viii agens p eèntia ſꝑ agit.ſed aĩa nõ ſꝑ agit.g̊ anima nen ſpecies receptas.⁊ huiꝰ potentia eſt intellcũs poſſibit äim Chre zeE . E ueſtio ipᷣa aĩa ⁊ a ſeinuicẽ ſint eſſen⸗ ie zuiꝰ potentig eſt —ESE tlalr ? reałr diſtinete Rñdet nã aia eſt in potentia vt fiat intellcũs in actu ꝑ ſpecies bin 22cus Thomas ꝙſic. ita ꝙ potẽtie ſint accna abſoluta receptas.·ita ꝙ nõ eſt intellcüs in actu nili ꝑ ſpecies Et — aĩe vt ꝓpꝛie paſſiones q reponũt in ſecũda ſoẽ qualita? pluadet᷑ theologice ex rõne vmaginis.q: ſicut in diui⸗ vrruedti tis.ſt: em naturales potetie.⁊ etiã diſtinguunt᷑ int ſe. is eſt vna eſſentia ⁊ diſtinctio pſonałꝑ res relatiuas. — qʒ potentie diſtinguũt pactus,.⁊ actus ꝑ obiecta. Pꝛo ſic in ymagine eſt vna eſſentia aĩe. ⁊ tres potentie.ſ.me fimnn iſta opinione argiłt qdruplrr Pꝛimo ſic. potentia 2 moꝛia intelligentia ⁊ volũtas ꝑ relatões. Oͤthectria . actus diuidũt ens ⁊ qdᷣlibʒ genus entis.? ptinẽt ad ſm uguſtinũ nono de trin itate capło qnto. nece eſt idẽ genus entis. ſed actꝰ ſcᷣs (qͥ eſt operatõ) nõ eſt in elſſe vnius eiuſdemq; eſſentie. O(t h̊ expᷣſſe ðt Auicen M gñe ſubne.ꝗᷓ potẽtia (ꝗqᷓ oꝛdinat᷑ ad illũ actũ) nõ pᷣt ee na ꝑte pᷣma tractatu bmo. ſʒ iſta rſio nõ eſt ad ꝓpoſi⸗ wan in genere ſubñe. ſed in gñe accñtis. Pꝛetea aia ſm ſua, tũ. Nõ em querimus in ppoſito de potentia foꝛmalit᷑ Nafomg efſentiã eſt foꝛma ⁊ actus.ſʒ inq;tũ eſt actꝰ nõ eſt oꝛdi· pꝓut dicit oꝛdinem ad actum.ſed querimꝰ de ea vt eſt Dieſche nata ad vlterioꝛẽ actũ.ſi q̊ aia eſſʒ immediatũ pᷣncipii pncipium operatõis.qᷓ potens dicit᷑ poſſe. qð eſt fun⸗ müͤ ckta ip̃ius opatõis ſpꝑ oparet᷑ ſẽ bñs aĩam ſꝑ eſt actu viuu, damentũ oꝛdĩis ad acti.illo mõ em̃ nõ poteſt poni ag wrogum Minoꝛ pʒ.qꝛ nibil eſt in potentia ad actũ inquãtũ eſt gregatũ ex reſpectu ⁊ eſſentia aĩe.nã vnius opatõnis ꝑ tzpurg actus. g aĩa inquãtũ eſt foꝛma ⁊ actꝰ no eſt pona oꝛdij ſe debʒ eſſe vnum pᷣncipiũ ꝑ ſe. quale nõ eſt eſſentia cñᷣ jnihnglieb nata'ad actũ ſcdᷣm OQ aũt aĩa ſit in poña ad actũ ſecũ reſpectu.nec verum eſt qð t ꝙ poñe oꝛganice dekmi⸗ ein uulh dũ nõ ↄpetit aĩe ſᷣm eſſentiã ſuã.ſʒ ſᷣm potentiã ſuã ſu nant᷑ poꝛgana.⁊ potentie nõ oꝛgace ꝑ agere.pʒ ꝛ oꝛ a uis padditã eſſentie. ⁊ ꝑ illã ſubſtãtia aie oꝛdinat᷑ ad actũ na diſtingunt᷑ ꝑ potentias.neq; natura diſtinguit foꝛ⸗ nquube ſcdm. Scðo arguit epheus natał qdᷣlibeto pᷣmo.q mam. led potius ecõtrario. Viciti em Cõ.bmo de aĩ dekaum ſtione nona ſic.vnũ ⁊ ide ſimplex creatũ nõ põt eẽ pnei ma ꝙ membꝛa leonis differũt a membꝛis cerui./qꝛ aĩa — piũ cãle diuerſaꝝ ogationũ ſiue diuerſoꝝ actuuz. qa differt ab aia,)e potentis gut n oꝛganiets by er ſ R nec eadẽ matia pᷣt eſſe xpꝛiũ paſſiuũ ſiue receptiuũ di/ ꝙ operatõ eſt poſterioꝛ potentia cuiꝰ eſt. Eſt &boꝛ di⸗ *. uerſaꝝ foꝛman niſi ꝑ diſpõem ꝓpꝛiam detminãtẽ. Alr ſtinctoõ in wrentijs q; in oꝑatõiby.neq; pſuaſio theolo mnuß em̃ qͤlibz poſſz fieri ex quolibz. ſi em non poſſz alid gica eſt ad ꝓpo ſitum. qꝛ ea ſte in crearura incoõnablli lotntt eſſe in poña receptiua.ᷓ multominꝰpoterit aliqd eẽ in ter excedũt᷑ a diuinis. ſicut ðt oyoniſius in diuimg no uüimil poña oꝑatiua.ſed intellcũs ⁊ volũtas ſte potẽtię opaꝭ minibi. Tercia rñſio dicit ꝙ potentie ale no ſte accña Cunnck tiue. non ſty eedẽ ſimplr eſſentie aie Tercõ ſic. II aie.ſed ſtẽ ꝑtes eius. O(t ↄfirmat᷑ qdruplici autoꝛita⸗ . e, bertꝰ ſcða ꝑte ſumme.q̃cũq; ſtᷣ eade vni t᷑ñcio ſingulari te. Pꝛima eſt Auguſtini qrto de trinitate dicent. ꝙ a ianm ſtz eadem int᷑ſe.ſi go intellcũs ⁊ ſſus ſt idem ipi een teellectus ⁊ volũtas ſiᷣ vnius eiuſdemq; nature. Scdᷣa ſreme tie aĩc.ſequit᷑ ꝙ int᷑ ſe ſi? idem.⁊ ſic intellectꝰ erit ſus. eſtAreſto.in terco de ala qt (de ꝑte aũt aĩe qua cog⸗ . rrü nn Q. uarto ſit. ab egidio qdðᷣlibeto tcio.aceñs varia? noſcit ſapit. Tercia eſt Muicenne pte pᷣma dicentis ſen bile nõ eſt in ſubiecto niſi mediãte accñte ĩuariabili.qꝛ lipas eſſe ꝑtes poteſtatiuas. Quarta Boetij in libꝛo 10 nt ſp minoꝛ vnitas ⁊ maioꝛ diuerſitas reducũt᷑ ad maio diuiſio nũ.qͥ dicit ꝙ diuiſio aie in ſuas potentlas ẽ dr 1 ſi rem vnitatẽ ⁊ minoꝛẽ diuerſitatẽ.ſʒ actus eſt accñs va uilio totius inmartes virtuales. Sec iſtud eſt contra sden riabile. ᷓ̊ potẽtia mediãte q ineſt erit inuariabilis NRte Auguſtinũ. nam vna pars nõ eſt eiuſdẽ nature cũ alia 1 cendũ eſt pᷣmo.ꝙ potẽtie no ſty res ab eſſentia aĩe realr dDiſtincte.led ſt?o entia realr. dec ↄclu Queſtiones parte. portentie ãt ſtè eiuſdenature cũ aĩa.ſiłr pars nõ naturałr ſequit᷑ totũ.ſed pcedit ip̃ m.intellectꝰ ãt ⁊ vo lũtas ſequunt᷑ aiam. ¶ imiſſis &ᷣhis opinionib⸗ di le nõ eſſe pᷣncipium plunũ actuũ diſtinctoꝝ vt delectatõnis er triſticie.ſicut ðᷣt auicenna.̊ nõ eſt nccẽ ponere tales potentias reałr diſtinctas. Dom ſcdᷣo. ꝙ nõ eſt ne ceſſe aĩiam agere ꝑ aliqua accña ſupaddita eentie.nec ptes ſubſtãtiales.pʒ ex dictis ſuRtius. Dõðm ter⸗ cio.ꝙ aie potenti imediate agere ꝑ eentiam nõ eſt opꝰ potẽtijs eidem realr ↄdiſtinctis.pʒ ex dicto pᷣmo. Nõ em̃ eſt nccẽ aime ſuꝑaddere tales poñas.qͥ ergo ſuad dit eas inno bilitat aiam. Nõ emn eſt eſſe ꝑfectõis in ea ſi ipᷣa nõ poſſit immediate eſſe pᷣncipiũ operationũ ſua rum. Si em̃ agere mediãte aliq poña ſuꝑad dita eſſet Efectõis attribueret᷑ deo.qð tñ nõ fit.&̊ pꝑfectius eſt im mediate operari.⁊ hoc eſt poſſibile.debʒ ergo aĩe con cedi.Scðo ſic. nobilitatis eſt ꝙ oꝛdinatũ ad finẽ im medliate attingat ſuũ finem.ſicut ptʒ ꝑ phm ſcðo celi vbi ðt ꝙ illð(qð vna operatõe attingit finẽ ſuũ)nobili us eſt q; illud qð attingit pluriba oꝑatõnibi. ſi aiĩma operet᷑ immediateꝑ ſuã eentiã immediatius attingit ſuũ fint.qᷓ; ſi oꝑaret᷑ ꝑ aliud mediũ ſupꝑaddituʒ.q̊ po nens alĩlam immediate agere ꝑ ſuã eentiam nobilitat ipᷣam.ſed ponendũ eſt hoc in aĩa qð nobilitat ipaʒ ni ſi ↄtradictoꝛia ĩpoſſibilitas occurrat.q nõ videt᷑ poſſe haberi neq; ꝑ mediũ extrinſecũ neq; intrinſecũ. Tercõ lic.illud nõ eſt ꝑ ſe ꝓpꝛia operatõ alicuiꝰ qð nõ recipit in ſe.ſed in alio in quo poſſʒ recipi ſi nõ eſſGi in eo. Sed ſi intellectus eſſʒ accñs ſuꝑadditũ eſſentie aĩe poſſʒ in eo recipi viſio dei.lieʒ ſeꝑaret᷑ ab eẽntia aĩe.⁊ ſic illud ccſis eſſʒ ꝑ ſe leatũ.⁊ aia non niſi ꝑ accñs.ſicut lignuʒ d albũ ꝑ accidens.qꝛ ſuꝑficies in qua recipit᷑ albedo eſt alba. vñ ſi intellectus eſſʒ accñs nõ magis beatitu do eſſz ꝑfectio aĩe qᷓ; albedo eſt ꝑfectio ligni.Q.uarto ſic.actus magis imꝑfectioꝛ ala pᷣt eſſe pncipiũ opera⸗ tõis immediatũ.ergo nõ repugnat aĩe.que eſt actus ꝓ fectioꝛ.Añs pʒ in accidentibo.qꝛ ſi nullum aceñs ſeu actus accñtalis eſſʒ pᷣncipium immediatũ operãdi op reret ꝓcedere in inſinitũ Pʒ etiã in ſubſtãtijs ĩꝑfectõꝛi bus.qꝛ nccẽ eſt ſubſtantia immediate generari a ſub⸗ ſtantia ſiue generatõe eqͥuoca ſiue vniuoca.pʒ qꝛ nccã rio foꝛma generantꝭ eſt ꝑfectioꝛ foꝛma geniti vł eque fecta.ſed impo ſſibile eſt foꝛmã accñtalem quãtũcũq; fectaʒ eſſe ꝑfectioꝛẽ foꝛma ſubſtãtiali.ergo foꝛma ſub ſtantialis erat immediatũ pᷣncipiũ generandi. St dicas.foꝛma accũtalis nõ eſt pᷣncipiũ pᷣncipale.ſed in⸗ ſtrumentale.hoc nihil eſt ad ꝓpoſitũ.qͥa ex hoc ſequit ꝙ aliqͥs effectus ſit datꝰſuꝑioꝛi agenti.ſ.ſubſtantie ab agente inſtrumentali.qdð eſt inconueniẽs. Jtem vnum agens pᷣncipale inſtrumentale nõ pᷣt habere inſtrumen eũ quod attingẽs paſſum immediate attingit tercium terminũ ꝓductũ.ſed in generatõe ſubſtãtiali inſtrumẽ tum non poteſt attingere paſſum.pʒ qꝛ qᷣcqͥd pᷣſuppo⸗ nit᷑ ab actu pᷣmo inquãtũ eſt actus pᷣmꝰ pᷣſupponit᷑ ab actu ſecũdo.ſed foꝛma accñtalis nccãrio pᷣſu pponit in materia foꝛmã ſubſtantialẽ. ergo ⁊ actio foꝛme accñta lis nccãrio pᷣſ., upponit foꝛmã ſubſtantialẽ.ᷣtũe nõ vti ur ea generatõe ĩmediate foꝛma ſubſtantiali q attigit — oich a c clu ſio ponit᷑ ↄtra pᷣmã opinionẽ.eo ꝙ nõ eſt ponẽda plu⸗ ralitas ſine nccĩtate.poſſibile eſt aũt vnũ ⁊ idem realit᷑ ſecũdi de Anima. paſſum ⁊ terminũ immediatũ.qᷓ;nis em̃ poſſet teneti ꝙ nulla eſt diſtinctõ nec rei nec rois potentiaꝝ ab eẽn tia aĩe aut int᷑ ſe ꝓpter diuerſos actus eliciedos.ſic nõ eſt nccitas ponẽdi diuerſas realitates in ſole diſtinc⸗ tas ꝑ oꝑatõem intellectus ad hoc ꝙ ſit pductiuꝰ plan te ⁊ vermis.qꝛ a pᷣncipio reali oĩno eodẽ ⁊ ind iſtincto poſſint ꝓduci diuerſi effectus in ſpẽ tñ ad ſaluanduʒ multas ↄditões. Dum quarto ꝙ potentie diſtin⸗ guunt᷑ ab aia ⁊ inter ſe foꝛmalłr pʒ qꝛ ᷣm auicennã ſex/ to naturaliũ potentie aĩe manãt ab eẽntia eius.Et ſiłr ph̊s ðᷣt tercõ de aia ⁊ in hoc ſcdᷣo.ꝙ ſti ꝑtes aĩe ⁊ multe alie autoꝛitates inueniunt᷑.q nõ pnt ita ↄuenient᷑ ſalua ri.ſi nulla penitus po nat᷑ diſtinctõ foꝛmalis ⁊ ex natu⸗ ra rei. Item aĩa intellectina ĩtelligit hõ.⁊ vult ꝑ volũ tatem ⁊ nõ ꝑ intellectũ.g volũtas nõ eſt intellectus qd eſt verũ foꝛmatłr.licʒ reałr idẽptice volũtas eſt illð qð eſt intellectus.iõ poteſt dici ꝙ ↄtinẽtia aliquoꝝ virtua lis ſiue foꝛmalis in aliquo vno nõ eſt eoꝝ q ſtę omnino idem.nec eoꝝ. q̃ ſtꝭ oĩno diſtincta moi ãt ↄtenta ſt⸗ in duplici dꝛna..quedã em̃ ſte que ſte de eẽntia ↄtinen tis.vt quecũq; ſt ſuꝑioꝛa ad ↄtinẽtes. Verbi grã.ab eadẽ re in albedine accipit᷑ rõ coloꝛis ⁊ dꝛñtia albedis diuiſiua ſuꝑioꝝ.licet nõ ab eadealitate ſeu foꝛmali tate eiuſdẽ rei. Alia ſtꝭ in eadẽ revirtuałr.ſicut paſſio virtuałr ↄtinet᷑ in natura ſui ſubiecti.vxł᷑ illud qð ha⸗ bet rõem paſſionis.nõ tñ eſt res alia ab illo ↄtinente vt ſe habẽt paſſiones metaphiſicales reſpectu entis q̃ ſt⸗ vnũ verũ bonũ.⁊ niſi hec haberẽt rõem paſſionũ reſpe ctu entꝭ nõ poſſ bñ ſaluari.ꝙ metaphiſica eſſʒ ſcia.vñ p hs quarto metaphiſice vocat ea paſſiões entis.⁊ tñ ſte idem reałr enti.nihilominꝰ tñ ſe hñt vt paſſiões ret ectu entis.qꝛ nõ ſtꝭ idem ſibi qͥdditatiue ⁊ eẽntialiter icʒ ſint idem idẽeptice.⁊ oꝛdinẽ hact inter ſe ⁊ ad ſub iectũ qð eſt ens.ſicut haberẽt ſi eent reałr diſtincta.qꝛ qualit᷑cunq; haberẽt oꝛdinẽ ſi eſſent reałr diſticta illũ eundẽ oꝛdinẽ habẽxt ſi ſint diſtincta ſm rõem foꝛmaleʒ et mõ ſi vnũ eſt reałr diſtictũ a vero⁊ pᷣus eo.ita mõ en titate in quo ſtꝭ vnitiue idẽ adhuc habẽt talem oꝛdinẽ. Ita ꝓpoꝛtõnałr pᷣt poni de potetijs reſpectu eſſentie aie que ſtꝭ idem ei realit᷑.nõ tñ foꝛmałr ⁊ qdditatiue.⁊ qlẽ oꝛdinem haberẽt ſi eſſent realr diſtincte ab eſſentia aĩ⸗ me talem oꝛdinem habent nũc.licʒ nõ ſint realiter di⸗ ſtincte ab ea.ſed vnitiue ⁊ idẽptice ſtꝭ idem reałr.vt di ctum eſt.⁊ ſic pñt ſaluare omes autoꝛitates autoꝛuʒ ꝛ philoſophoꝝ.vt illa Cõ.ſcʒ euſtachij ſuꝑ ethicoꝝ q̃r to dicentis ip̃as potentias ab aĩa ehuliri.tercõ veruʒ eſt ſicut paſſio ebulit ſiue emanat a ſubiecto.qꝛ nec ſũt ptes eius.nec de de eſſentia eius.ſʒ q̃ſi ↄſequẽtes ſub⸗ ſtantiã eius.nõ tñ ſtᷣ alterius generis.ꝛ ſt realr ⁊ idẽ ptice idem cũ ſubſtãtia aĩe. t h expᷣſſe ðt Auguſti⸗ nus in libꝛo de ſpũ ⁊ aĩma.qꝙ aĩa eſt ſue vires ⁊ ſue po⸗ tentie.ſic etiam pᷣt intelligi opinio ſecũda impꝛobata q̃ dicit ꝙ potentie aie nonſtꝭ accidẽtia.ſed ſtꝭ partes anime.que eſt opinio Bonauenture ꝙ nõ intelligit᷑ ꝙ ſint ꝑtes eſſentiales integrales.ſed virtuales. q̃ virtua liter includunt᷑ in ea ꝑ modum illum ꝑ quẽ paſſio di cit᷑ includi virtuałr in ſubiecto.vñ poſſunt dici ꝑtes.qꝛ vna non dicit totã pfectõem aĩe.ſed quaſi ꝑtialem ꝑfe⸗ ctionẽ.Et ſilr illud p hi de parte aĩe que cognoſcit.⁊c potentie em̃ iſte partes dicunt᷑.qꝛ ſtꝭ ꝑfectiones partia les WAd pᷣmã rõem beati Thome diſtinguo maio⸗ xem.nam ſicapiatur actus botentia ꝓut ſte differena⸗ auten os ül actu ſentig dü luad taſe pote ite mect ndi l dith. un⸗ fealrd tidcnt ceytlu ol licipat oraſe lode uddie eſſeeck binol eeA⸗ cee ſen ſintea tieſ. fane ctun lecti litiu non. Prin lam ſeci. qnti quia bera one. tau tuf Aihs ufemt nen udc indai ead ſ⸗ finaz Kiaallä ſomalez tamön mardii nuei⸗ ona 6, l nuieAN hazi ͤw; tsſob⸗ aii Zugſt⸗ tlaec nmobea cte nnua ſio di gtes nge, oſeilt huſi m ſe — P6—— Alreſtotelis tie entis. ſicut capiũt nono metan hiſice ſicↄcedo. Si autem capiat᷑ porentia ꝓut diuidit᷑ in bncipiũ actiuũ et paſſiuũ. ſicur capit᷑ quinto metaphice. ic ego nego. Ad ſcðᷣam diſtinguo minoꝛẽ.ſi em̃ in ipᷣa capit᷑ actꝰ ꝓ actu pᷣmo.⁊ ſic neganda eſt.illud em qð ſᷣm ſuaʒ eſ⸗ ſentiam eſt in actu pmo poteſt eẽ in pona ad actũ ſecũ dũ. Si aũt capiat᷑ ꝓ actu ſcdᷣo ↄcedo ꝙ nõ eſt in poten tia ad eunde actum Ad argumentũ oꝛphei negat᷑ ma ioꝛ.ſicut em idem ſimplex creatũ pᷣt eſſe pncipiũ recep⸗ tiuũ diuerſaꝝ potentiaꝝ.ſᷣm eum etiaʒ idem ſimplex potelſt eſſe pncipiũ diuerl⸗ a onat enii imediatũ.vnðᷣ aĩa recipit ſuas potẽtias ⁊ foꝛma diuerſas diſpões im mediate.̊ etiã aĩa poteſt recipe diuerſas oꝑatões im mediate. Et iſta eſt intentõ Auicenne ſexto metaphi⸗ ce capło ſcdᷣo vbi ðt ꝙ aliq vᷣtutes ſte agentes nõ ꝑ ad ditũ. Wd argumentũ Alberti negat᷑ pſuꝓpoſitũ.nã aĩa vegetatiua ⁊ ſenſitiua nõ ſtꝭ eedem vni tercõ.ſed ſtꝭ realr diſtincte.ſicut ſuꝑius patuit. Ad argumentuʒ EOgidij negat᷑ maioꝛ. vñ ſi aĩa poſſit eẽ receptiua ac⸗ cidentiũ inieꝑabiliũ q ſt ꝑfectioꝛa a foꝛtioꝛi poterit eẽ ceptiua accñtium ſeꝑabiliũ⁊ variabiliũ. Ad alið di „ co ꝙ ſi capiat᷑ agens ꝑ eẽntiam vt opponi vera ſaltem ſ̃m phᷣm. Si aũt capiat᷑ agens h eſſentiã ꝓ eo qð agit ſine aliqᷣ addito.ſic maioꝛ eſt falla. Ad ali ud dico ꝙ eſt ſile in aliquo.⁊ diſſimile in alio. ſicut em̃ eſſe eſt actus eſſentie.ita operari potẽtie.nõ eſt tamen oĩno ſimile.nã eſſe eſt modus intrinſecus realr idẽ ipᷣi eẽ Ny. nõ ant opari. Ad illud O(õ. in pᷣmo de anima ↄcec ꝙ eſt aliquatł ſimilitudo.Si queras pꝛim ſo ergo potentie aĩe diſtinguunt᷑ p actus⁊ obiecta. ſi Anrende n realkr ipi aie. ico ꝙ illa diſtinctõ non eſt ð EE — Pobiecta niſi a poſterioꝛi.neq; quelibzʒ poñe diſtinguũ tur ꝑ obiecta. ſicut dtʒ de poña intellectiua ⁊ vo litiua que reſpiciũt idem obiectũ ſub eadem ratõe foꝛmali — — iteꝝ quedã ſty in genere eodem. vt cognitiua ſuperioꝛ et inferioꝛ. alia vero in alio genere.vt cognitiua ⁊ q pe tiua.vñ potẽtie diſtincte pᷣmo mõ hñt obiecta diſtinc⸗ ta.⁊ de his loquit᷑ Areſto.in hoc libꝛo cũ vᷣt potentias als em voluntas poſſz ferri in mncognul En dupli⸗ ces ſtᷣ potẽtie. quedã ſte diſpate.⁊ q dam oꝛdinate Et diſtingui ꝑ actus.⁊ actus ꝑ obiecta. Sʒ poñe diſtinc te ſecundo mõ hñt obiecta ſuboꝛdinata.ita ꝙ in qcqͥd p̃t vna poteſt alia.⁊ ſub eadem rõne. Tercie aũt potẽ tie ſic ſe habẽt ꝙ ſi appetitĩa adequet᷑ cognitiue in ope rando circa quecũq; obiecta ↄgnitiue.tũc idẽ eſt obie ctum vtriuſq; ſub eadẽ rõe foꝛmali ſe tenẽte ex ꝑte ob⸗ iecti quo mõ ſe hñt intellectꝰ ⁊ volũtas.Si aũt appe/ titiua habeat actum cirea aliqua cognoſcibilia ⁊ aliqᷓ non. tunc o biectum illud appeti pꝛimum obiectum cognitiue.ſicut accipitur de intelle ctu ⁊ appetitu ſenſitiuo.qͥ non poteſt habere actum cir ca materialia. cum ſit potentia oꝛganica Si queras ſecũdo. vtrum opera potentie vegetatiue(qᷓ ſtꝭ tria fi ant immediate ab anima. Reſpondet Albertus ꝙ nõ quia nulla ſubſtantia eſt immediate actiua. ſed ſoluʒ per qualitates tahgibiles.ſicut pʒ in libꝛo de gen erati one.ſed hoc eſt contra phᷣm in multis paſſibus.nã ſub ſtantia ſe habʒ reſpectu accidentium in triplici genere cauſe. ſcʒ materialis efficientis 2 finał. Silr in iſto tex tu foꝛma ſubſtantialis eſt pncipium pncipale pducti⸗ uum. caloꝛ autem ſolum inſtrumentale Si queras . k agenti ꝑ p⸗ ticipatõem.ſic ſolus deus eſt agens ꝑ eſſentiã.⁊ maioꝛ tiue erit inferius ad Folio ixr tereio.vtrum ſola animata nutriantur Oico ꝙ ſie. ſi cut patz in libꝛo de generatõe.requirunt᷑ em̃ quatnoꝛ ad nutritõem que nõ reperiunt᷑ in aliquo inaimato Si queras quarto.que ſunt poñe naturales deſer/ ułentes potentie nutriue. Dico ꝙ ſtꝗ quatuoꝛ.ſ⸗nutrij⸗ menti attractiua. attracti retentiua. retenti digeſtiua et digeſti expulſiua.⁊ ſine iſtis potentijs no boleſiſt⸗ tes potentie nutritiue.quaꝝ pᷣma incipit in oꝛe.⁊ pꝑfici alimẽeto ductum ꝑ venas epatis capit caloꝛeʒ ſangui — ms. ⁊ ducit᷑ ad extremitates venaru.in quibus fit ter cia digeſtio. ⁊ mutat᷑ in coloꝛem albũ.⁊ ab eo ſeparat qꝗᷓ dam aquoſitas.que in vꝛinantibo recipit᷑ in veſica vel emittit᷑ ꝑ ſudoꝛes.Quarta fit in mẽbꝛis ꝓpter aſſimila — tionem nutrimenti.vbi virtus membꝛimutat alimen neʒz ſecũde dico ꝙ intellectus nullius coꝛꝑis eſt actus tanqᷓ; oꝛgani.quo mediante exerceat ſuam operatõem eſt tamen bene actus ꝑ modum foꝛme. ille actus non eſt eductus de pona matie.neq; nccãrio innitẽs coꝛꝑi iõ poteſt eſſeꝑ ſe.ꝛ ſe operari ſine coꝛpe Ad terciaʒ pʒ ſoluts Ad quartã negat᷑ añs Ad ꝓbatõem eius dicendũ. ꝙ coꝛꝑe ⁊ coꝛde viuimus.non tñ pᷣmo.ſʒ ala pmo viuimꝰ tanq; foꝛma. que eſt pᷣmũ pᷣncipiũ opera tionũ vitaliũ Ad ↄfirmatõem dom ꝙ licz ala non ſit p ſe ſpẽs directe reponibilis in genere ſubſtãtie. ẽ ta⸗ men ſpẽs reſpectu ſuoꝝ inſerioꝛũ.q̃ ſunt aĩa vegetatia ſenſitiua intellectiua. Vel dicat᷑ ſicut ðt ſcũs Tho⸗ mas. ꝙhec diffinitõ eſt data p additamentũ.ſoli⸗ aut ſpẽi eſt diffinitõ ↄpoſita ex genere ⁊ dña , Quoniam autẽ ea? dem potentia aĩe) Iſte eſt tercius tractatus.in quo phᷣs ꝓſequit᷑ de po tẽtijs aĩe in ſpẽali.⁊ ↄtinet nouẽ ca⸗ pitula, pmũ capłm(qð quaſi ↄdependʒ ad pᷣcedentẽ tractatũ) ↄtinet duas ptes In pᷣma pꝑte ponit opinionẽ antiquoꝝ de nutrimento. qð eſt obiectũ poñe vegetatt ue t ſupp nent ne ad alitum. Pꝛima ↄditio eſt.ꝙ alimẽtũ debzʒ elſe q̊ dammõ ↄtrariũ alito. Scða ↄditio eſt.ꝙ alimentũ ? alitum ſint aliquo mõ ↄtraria.ita ꝙ vnum p̃t ex alio generari. Tercia ↄditio.ꝙ elimentuʒ dz eſſe tale ꝙ ex et alitum nõ ſic ſe habeãt ꝙ vtrũq; poſſit ex alio nutri ipᷣo alitũ ſit natum augeri.Quarta ↄditio ꝙ alimẽtũ et augeri ſic videmus ignem nutri exaqua.i.ex aliq hu mido. ⁊ nõ ecõuerſo.⁊ hoc capiẽ do nutritõem genera lit. Orãt aũt aliqui (ſic empedocles) qui in hoc du⸗ bitabãt. vtrum ſcʒ alimentũ ſit Zvrium alito vel ſimile videt᷑ em̃ ꝙ ſt ſimile.qꝛ ex eodem alituʒ nutrit᷑ ⁊ au gek ſed ſiłe ꝑ additõem ſimił auget᷑.vt aqua ꝑ additõem aque. ⁊ non ignis auget. ergo ſimile aſimili nutrit᷑ In oppoſitum em arguebat.nam alimẽtum debzʒ eſſe Zri um. quia añqᷓ fiat nut᷑tio opʒ alimentum augeri 1 al terari. ⁊ talis altatio eſt de Zrio in ↄrium.ergo etiam alimentum patit᷑ ab alito.ſed nihil patit᷑ niſi a ſuo con trario.ergo alimentũ eſtvrium alito. Ad hãc qſtio , vem reſpondet phs ꝙ alimentum inpꝛinetgt eſt con / — „ „ eri nutritõ.ponunt᷑ etiam quatuoꝛ digeſtiones ſubſerunuiui· tur in ſtomacho. Scða vero eſt in epate.vbi ſubtilein ante oppoſitũ. Ad pᷣmã d ſecũ Ad rato CGardaletcen Sunuri⸗ V onit pᷣmo qtuoꝛ ↄditões alimenti in oꝛdi o . — — — —ꝰ 1 Queſtiones trariũ alito.⁊ in fine eſt ſimile.pʒ qꝛ alitum trãſmutat alimentũ digerẽdo ⁊ decoquẽdo.donec ipᷣm in ſui na⸗ turam ↄuertat.mõ talis trãſmutatõ eſt de orio in ori um.⁊ in pncipio eſt diſſimile ſiue Zriũ.⁊ tamẽ pꝰ trauſ mutatõʒ fit tale quale eſt auctũ.ſequit᷑ ̊ ꝙ in fine eſt ſi mile (Quoniam autem nihil alit) In hac ſecũda ꝑte det᷑minat de operatõnibo poñe vegetatiue.⁊ pꝛimo de nutritõe. vnde nutritõ fit ꝑ hoc ꝙ nutritum exiſtes actu ammatum conuertit in eius ſubſtantiam nutri⸗ mętum.quod erat in patentia animatum Eſt autem differentia int᷑ nutritõem ⁊ augmentatõem. nam ali⸗ mentum ſᷣm ꝙ eſt hoc aliquid ⁊ ſubſtãtia nutrit.⁊ ᷣm wꝙeſt quantum augmẽtat. O(ſt ergo vnum ⁊ idem ob iectum augmentatõis ⁊ nutritõnis.licʒ ſit alia rõ ſᷣm quam dicit᷑ obiectum augmentatõnis ⁊ nutritõis Ge nerato autem fit ex eodem alimento ſiue ſimili ex quo fit nutritõ.vnde generatõ eſt ꝑ eandem wꝛtõem alimẽ ti ꝑ quam eſt nutritõ ⁊ augmẽtatõ. Ocx ſuꝑfluo em ali menti ſm ꝗqntitatem fit generatõ.⁊ ex non ſuꝑfluo fit nutritõ. Ox iſtis pʒ quo modo debeat diffiniri nutri tio. O(ſt em generato nutrimenti ſᷣm ꝙ ipſum eſt potẽ tia coꝛpus animatum in ipſum coꝛpus animatum per potentiam vegetatiuã anime pꝛopt ſalutem ipᷣius coꝛ poꝛis viuẽtis. Potentia em vegetatiua poteſt conuer⸗ tere alimentum in potentia animatum in ipᷣm coꝛpus Aaiatuʒ actu pꝛopter ſalutem ipius animati. Vnð tria ſunt que concurrunt ad nutritionem. ſcilicʒ alens. qð eſt anima vegetatiua.⁊ illud quod alitur.ſcʒ coꝛpus animatum.⁊ quo alitur.⁊ hoc eſt alimentum. Debz ergo potentia vegetatiua diffiniri per generatöem. eo ꝙ generare eſt finis potentie vegetatiue Juſtum eſt au tem vnumquo dq; appellari a ſuo fine.nõ eſt tamen fi nis vltimatus.ſed eſt finis quo.⁊ ſimilit᷑ eſt de nutrire Finalr oſtendit philoſophus ꝙ duplex eſt illud quo coꝛpus alitur actiue.vnũ eſt tanqᷓ; pncipium mouens et nõ motum.⁊ hoc eſt anima vegetatiua.Alið eſt mo uens ſecundario motum⁊ regulatum ab anima.cuiuſ mogi eſt caloꝛ naturalis. (De ſenſibus autem) In hoc ſecundo capitulo (quod eſt pꝛincipale in iſto tractatu) detminat philoſophus de potentia ſenſitiua Et diuidit᷑ in duas partes.in pᷣma oſtẽdit ꝙ ſenſus ẽ potentia paſſiua.⁊ dicit pꝛimo ſic.ꝙ det᷑minãdo de po tentijs ſenſitiuis pꝛtimo det᷑minandum eſt in generali de omni ſenſu.ex quo a communioꝛibus ad minus cõ munia pꝛocedendum eſt. Et ponit pᷣmo talem cõclu⸗ ſionem.ſᷣſus eſt virtus paſſiua. Pꝛobat duabus rõni⸗ bus. Pꝛima ratio eſt. qͥa illa virtus eſt paſſiua que ex ercendo ſuam operatonem patit᷑.ſed ſenſus eſt huiuſ⸗ modi ⁊c̃. Minoꝛ patʒ.quia ſenſatio (que eſt paſſio illlus ſenſus) non fit a ſenſu.niſi ipᷣe ſenſus patiat᷑. vn de oꝛganum ſenſus patit᷑ in recipiendo ſpeciem.⁊ po⸗ tentia ſenſitiua in recipiendo ſenſatõnem.viſum eſt au tem in ſermonibus vniuerſalibꝰ.vtrum paſſio fiat a ſi mili vel a diſſimili.Secũda rõ pꝛo eſt qua mouʒ talẽ dubitationem.quare ſᷣſus non ſentit ſine obiecto exte⸗ rioꝛi.cum habeat obiectum ſibi coniunctum.nam oꝛ⸗ ganum tactus non eſt denudatum a quatuo: pꝛimis qualitatibus.vła qualitatibus complexionalib.2 il le qualitates ſtꝭ ſenſibiles ſenſu tactus.ſed ſᷣſibili ap⸗ pꝛoxtmato ſenſui videt᷑ fieri ſenſatõ Reſpondet᷑ hoc eſt quia ſenſus non eſt ſufficient᷑ in actu ad foꝛmaʒ ſen ſatam. niſi actuet ꝑ ſpeciem ſenſibilem ab obiecto exte . .ſecũdi de Alnima rioꝛi a quo cauſat᷑ ſpecies in oꝛgano ſenſitiuo. Ex iſto patʒ ꝙ ſenſus eſt potentia paſſiua.vnde ſicut combu⸗ ſtibile habens in ſe quedam caloꝛem non comburit ſe ex quo ille caloꝛ non eſt ſufficientis caliditatis ad com burendum. ſimilit eſt de potentia ſenſitiu. (Quo niam autem hec eſt) In hac ſecũda parte philoſophꝰ oſtendir quo modo ſenſus reducitur ad actum. pꝛe⸗ mittit pꝛimo diſtinctõem de ſenſu ⁊ ſenſato. Vnde ali quid dicit᷑ ſentire duplicit᷑.ſcilicʒ in actu ⁊ in potentia vnde doꝛmientem quandoq; dicimus eſſe videntem eo ꝙ non eſt cecus.⁊ dicimus eum habvre ſenſum in ac tu qui habʒ animam ſenſitiuam.licʒ non ſentiat actu Et dicimus aliquid habere ſenſum in potentia.vt ſe⸗ men cum non ha beat adhuc animam ſenſitiuam. Eſt ergo pᷣmo in potentia ad animam ſenſitiuam. Scdo habz animam ſenſitiuam que eſt actus pꝛimus.⁊ eſt in potentia ad actum ſcᷣm. Tercio vero habet᷑ actualis ſenſatio.que eſt actus ſecundus. (t pꝛo declaratõne iſtoꝛum ponit duas concluſiones. Peima concluſio ha bens ſenſum in potentia reducit᷑ in actum. vel a gene⸗ rante vel a ſenſibili.patʒ quia habes ſenſum in poten⸗ tia ad actum pꝛimum reducitur ad actum ab ipo qdᷣ generat vł pꝛoducit anim am. ſed habens ſᷣſum in po⸗ tentia ad actum ſecundum redſcitur ad actum ab il lo quod pꝛoducit ſenſatõem.illud autem eſt obiectuʒ mediante ſpecie ſenſibili cauſatum. ⁊ ideo opoꝛtʒ ſen? ſum quodammodo alterari ab obiecto. naʒ ab eo cau ſatur ſpecies in oꝛgano.⁊ mediante illa ſpecie cauſat᷑ ſenſatio in ipᷣa potentia ſenſitiua. At hoc declarit ꝑ ſimile de ſcientia ⁊ ſcire.vnde duplex eſt actus. ſcilicet pꝛimus ⁊ ſecundus. Pꝛimus eſt foꝛma vel habitus a quo pꝛocedit aliqua operatõ.Secũdus eſt operatio pꝛocedens ab huiuſmodi foꝛma. Eſt etiam dupłx po tentia.vna eſt ad actum pꝛimum.ſicut puer pꝛimo na⸗ tus eſt in potentia ad ſcientiam qᷓ dicitur actus pᷣmus in oꝛdine ad conſiderare.Alia eſt potentia ad acruʒ ſe cũdum.ſicut habẽs ſciam nõ actu conſiderãs eſt in po tentia ad actũ conſiderãdi. Potẽtia vero ad actũ pᷣ⸗ mum eſt ipᷣa materia ſiue ſubiectum in oꝛdine ad ha bitum. ſed potentia ad actũ ſcm eſt ipᷣa foꝛma vł ip⸗ ſe habitus.⁊ pᷣma potẽtia reducit᷑ ad actũꝑ doctoꝛem. ſecũda vero reducit᷑ ad actum ꝑ remotõem pꝛohiben⸗ tis vel pñtiam obiecti. Ot quia pᷣus dixit ſſum eẽ po tentiam paſſiuã. declarat quomõ eſt potẽtia paſſiua. ponendo talẽ diſtinctõem.duplex eſt paſſio.quedã eſt coꝛruptiua.ſicut eſt paſſio cũ adiectõe ↄtrarij.vt cale⸗ factõ frigefactio. Alia eſt paſſio.que ſolum eſt recep⸗ tio perfectionis ſine additõne contrarie diſpoſitionis et iſta ſolet vocari paſſio perfectiua Vnde paſſio qua patitur ſciens non eſt coꝛruptiua.ſed eſt perfectiua. ſicut domificatoꝛ vel carpẽtarius quando exit in ac⸗ tum domificandi pꝛius exit in actum volendi edifica re.⁊ tamen illa paſſio non eſt paſſio coꝛruptiua. Vn⸗ de ſicut ſenſus eſt actus pꝛimus. ſic ⁊ ſcientia Olt eſt ſentire actus ſcòᷣs.ſicut ↄſiderare. Vñn ſicut non hñs ſciam reducit᷑ ad actum a doctoꝛe.ſic nõ hñs ſᷣſum re Dducitur ad actũ a generãäte (Duͤfert aut) Fina liter ponit dꝛñam inter ſentire ⁊ intelligere. Pꝛimo.qꝛ ſentire ẽ m ediãte obiecto exterioꝛi.intelligere vᷣo nõ Secũda dꝛña.quia ſentire ẽ ſingłaris. intell igere ve⸗ ra vłis. Tercia dꝛña. habẽs intellcm̃ poteſt intellige re dũ voluerit.ſed habẽs ſſum nõ põt ſentire duʒ vo ſeeti⸗ cöclul nopo⸗ hota tam. ſidc non lenc blle ſtre⸗ derſe 6de⸗ donl Mlßn paren tenie ſic Ut lumen turge dicitn no dl Aiol e lt ten 1 S titſe dcon Nopde NN ndecl Okenig denim minge dn Nl nE Oedo rchin nnlis re nioh en, tote oc nn mol ddin e 1s clel bwbins: nchend dunl NunoN Wönms laanzſe ckin 90 ai inead Nc. gvbben iu. ncick Ntale n ſtionis ſſocr girius. Cin e lcdiſa 87 ck vrbis fumte ſn imo ſon eſe⸗ ntalig NN Areſtotelis luerit.ſe d indiget obco extertoꝛi ſiue ſpẽ ab illo obie cto cauſata.Et hoc decłat.nam ſicꝭ non eſt in ptãte noſtra ſentire ſine pñtia obiecti exterioꝛis.ita nõ eſt in ptãte noſtra ſᷣtire rem ſingłarẽ ſine pñtia illius rei ſin gularis. Dicẽduʒ ꝙ in hoc tercio capło detminat ph̊s de oblectis ſenſuũ. Et ponit pᷣmo talẽ diuiſionẽ. Seſibiliuʒ quedã dicũtur ꝑ ſe.quedã par accidẽs. Et ſᷣſibilia ꝑ ſe quedã ſtę pꝛopꝛia.⁊ quedã ↄmunia. Selibile pꝛopꝛiũ eſt.qð aliquo ſenſu pcipit᷑.⁊ non a⸗ lio alcerius ſpei.vt caloꝛ viſu.⁊ nõ alio ſenſu qᷓ; viſu AExquo infert SE 4 I nõ decipitur.nã viſus axpꝛehedendo coloꝛẽ ſimplici nõ decipitur. licʒ iudicãdo hoc ſic eſſe coloꝛatũ drei⸗ piatur bene. Seſibile cõmune eſt.qð omibo vel pluri bus ſenſibꝰ exterioꝛib ꝑcipi põt.vt motus quies nũe rus magnitudo ⁊ figura. Seſibilia ſe ſte illa qᷓ iam Dicta ſtꝭ.ſcilʒ ſſibilia pꝛopᷣa ⁊ Fſibilia munia. Se ſenſibilia ꝑ accidẽs ſtꝭ ſicut caroli filius ꝑ accides ſen titur ſi ſit filius. Diſfferũt aũt ſſibilia ꝑ accidẽs a ſen ſibilibus ꝑ ſe.qꝛ a ſſibilibꝛ ꝑ accñs nihil patit᷑ ſenſus. ſed a bſibilib: ꝑſe bene patit᷑ ſſus.ita ꝙ ſᷣm diuerſita tem ſenſibiliũ ꝑ ſe diuerſificat᷑ ſenſatio in ſenſu.vtpu ta ſᷣm diuerſitates caoꝝ ſonoꝝ figuraꝝ ⁊ magnitudi nem diuerſilicant᷑ ſenſatõnes ⁊ etiã ſpecies in oꝛganis Oiꝛnt autẽ ſſibilia pꝛopa a cõibus.quia ſ ſibilia pꝛo pꝛia magis ſtèò ſſibilia ꝑ ſe qᷓ cõia.quia ſᷣm eoꝝ ſpeci ficã et guicã diſtinctões ſumit᷑ diſtinctio ſenſuũ.et va riãtur diſpõnes oꝛganoꝝ ſenſuũ excerio ꝝ.nõ aũt ſic ẽ de bſibilibꝰ cõbus (Cuiꝰ quidẽ ergo) In hoc ꝗrto capło detminat ph̊s de viſu et viſibili.Et pᷣmo delminat de coloꝛe ponedo aliq̃s ↄcluſiones Pꝛima coloꝛ eſt viſibilis.ptʒ qꝛ viſus eſt ꝑceptiuꝰ coloꝛis er go ⁊c.Secũ da ↄ.Nuſio.coloꝛ nõ eſt ꝑ ſe pᷣmo viſibilis ptʒ.qꝛ lumẽ et lux ſtę viſibilia.et tñ nõ ſtꝭ coloꝛis ſub iectũ.̊ adeqᷓtũ obẽm viſibilitatꝭ nõ eſt coloꝛ.Tercia coõclulio.coloꝛ nõ eſt viſibilis ſine lumĩe.ptʒ qꝛ coloꝛ nõ põt videriniſi ꝑ medium cãndo ſpẽm ꝑ ipᷣm.non põt aũt cauſare ſpẽm niſi in medio niſi ipᷣm ſit illuĩa tum.ergo nõ poteſt videre ſine lumie.Q.uarta ↄclu ſio.coloꝛ eſt viſibilis ꝑ ſe.nõ tamẽ recte.hoc ẽ in pᷣmo mõ dicedi ꝑ ſe.viſibile em̃ pᷣdicat᷑ in ſcdðo modo di⸗ cendi ꝑ ſe. Quinta ↄclulio.dyaphanũ eſt ꝑ ſe viſi bile.ſed nõ pꝛimo mõ. Pꝛima ꝑs patzʒ.qꝛ dyaphanũ eſt receptiuũ lumĩs ⁊ ſpẽrum coloꝛis.ergo ⁊ viſibile per ſe. Secũda pars patet.quia plura alia videntur qᷓ; dyaphana.ergo dyaphanũ non eſt per ſe ᷣmo mo⸗ do viſibile Serxta ↄcluſio.lumẽ eſt actus dyapha ni ſᷣm ꝙ dyaphanũ. Oſt autẽ dyaphanũ aliqð trãſ⸗ parens patʒ. quia duplex eſt dyaphanũ.ſcilicʒ in po tentia quãdo caret lumie.⁊ in actu cum habz lumẽ ſicut ergo ſe habʒ coloꝛ circa coꝛpus termiatum.ita lumen circa dyaphonũ.ſed coꝛpus termiatum dici⸗ tur actu terminatum per coloꝛem. ergo dyaphanum dicitur actu trãſparens ꝑ lumẽ ita ꝙ coꝛpus dyapha nũ nõ videt᷑ niſi in ipᷣo eſſet lumẽ quod cauſat᷑ ab igne ſtellis vel alijs coꝛsoꝛibꝰ lucidis. Ex iſto patz ꝙ in alio ſubiecto eſt lumẽ lux ⁊ coloꝛ. Oſt em lux in coꝛ⸗p poꝛe lucido. Lumẽ autẽ in dyaphano tanq; ſpecies lucis. Koloꝛ autẽ eſt in coꝛpꝑe termiato quod eſt ex⸗ tremitas perſoicui. (Eſt autẽ ⁊c.) Lic obi⸗ lolophus remolet falſam opimionẽ de lumine Dixe runt em̃ antiqui ꝙ lumè erat quoddã coꝛpus defluẽs a coꝛpoꝛe lucido qð ꝑ minutas ꝑtes qñ defluit ⁊ mo ꝓetur localiter ad viſuʒ ⁊ tũc repntat viſui coꝛpus lu⸗ cidum Contra tamée hanc opinionẽ ponit philoſo phus talem cõcluſionẽ.ꝙ lumẽ non eſt coꝛpus.nec de fluens a coꝛꝑe lucido ꝑ morum localem vſq; ad vi⸗ ſum. Pꝛobat ſic philoſophꝰ.quia tũc ſequeretur ꝙ eſſent plura coꝛpa ſimul ᷣm penetratõem.hoc autezʒ videtur impoſſibile.ergo lumẽ non eſt coꝛpus. Con ſequẽtia patet.quia coꝛpus dyaphanũ puta aer reci⸗ piens lumẽ nõ cedit cum aer illuĩatur ſine eius motu locali.ergo ſi lumẽè eſſʒ coꝛpus tũc duo coꝛꝑa pñ̃tiali ter eẽent in eodem loco. Ditcebant em illi de illa opi⸗ nione. ꝙ illud lumẽ ita velociter affluebat a coꝛpe lu cido ad viſum ita ꝙ non ꝑcipiebat᷑ pꝛopt eius ꝑuita tem lontra hoc eſt philoſophꝰ. abſurduʒ em eſt dicere. ꝙ fiet motus in tẽpoꝛe inſenſibili ꝑ valdemg num ſpaciũ.ſicut eſt ſpacium de oꝛiente in occidens ergo lumẽ non multi plicat᷑ ſic ꝑtalem motuʒ. t ſubdit philoſophꝰ.ꝙ ſubiectum receptiuũ alicuius foꝛme anteqᷓ; recipiat eam caret ea ⁊ potẽtia dyapha num receptiuũ caret lumie.ideo potẽtia dyap hani dicit ur tenebꝛa. Lic philoſo⸗ phus detminat de quibuſdã viſibilibus alijs a calo re. Dicens ꝙ ſunt aliqua viſib ilia que non viden⸗ tur in lumie ſiue in medio illumĩato.ſed vidẽtur inte nebꝛis.hmõi aũt ſtꝭ quedã denocte lucentia ſicut ſt⸗ quedã parua ani:malia.ſicut ſtꝭ ſquame vel oſſa piſ cium ⁊ putredines lignoꝝ.⁊ multa alia quibo non eſt nomẽ impoſitũ. Vnde talia non videtur in tenebꝛis quatum ad pꝛopᷣos coloꝛes illoꝝ.ſed in die ſiue cum lumiĩe vid etur eoꝝ coioꝛ.cum co loꝛ nõ poſſit videri niſi ꝑ medium illumĩatum a coꝛpe lucido Sed ꝗᷓ reret tũc aliquis.quare tũc illa de die nõ vidẽtur luci da. Vleit᷑ ꝙ malus lumẽe offu cat minus lum?. ſa lu — S „ 7 „2 men ſo ſis c mnaiũs q; Iime cauſatũ ab illis igit ⁊c. ante J ie phᷣus aſſignat cãm quare co loꝛ nõ videt᷑ ſine lumie.quia coloꝛ non videt᷑ niſi mo uendo mediũ dyaphanũ cãndo ſpẽs eius.ſed non po teſt cãre ſpẽs eius ꝑ illud medium nili ſit illumiatuʒ cum ipᷣm dyaphanũ non eſt in actu tranſparẽs ſine lu mine.ergo coloꝛ nõ vid etur ſine lumĩe. Hꝛobat idẽ per ſignũ.nam ſi aliquod coꝛpus coloꝛatũ ponat im mediate ſupꝛa oculuzʒ. ocu lus nõ videbit ipᷣm.⁊ hoc eſt pꝛopt᷑ defectuʒ luminis cum ſoẽs illoꝛũ non poteſt ſine lumie multiplicari vſq; ad ocuuul· Lic remouet philoſophꝰ erroꝛem Democriti dicens. ꝙ mediũ impediebat cum dicebat ſi nullum eſſʒ coꝛpus mediũ ſcʒ ſi eſſet vacuũ infra celuʒ videre mus foꝛmicã in celo ſi eſſet ibi. Contra hoc dicit phᷣus ꝙ eſt incõueniens quia oculus nõ poteſt vide re niſi patiat᷑ recipiẽdo ſpes viſibilis rei.modo viſibi le nõ poteſt termiare ſpẽm in oꝛgano.niſi pꝛius ſpẽs eſſet in medio.quod tamẽfieri no poſſet ſi eſſʒ vacuũ cum ibi non eſſmm aliquod receptiuũ illius ſpeciei. Mic philoſoph? detminat de coꝛpibus lucidis dicẽs.ꝙ ſi ignis ⁊ om̃e lucidum videtur in tenebꝛis hoc eſſʒ ꝑ mediũ quod eſt teneb:o ſum ſi nõ eſſz ip̃m lucidũ.lucida em debite poſſunt illumiare medium cãndo lumẽ in medio ſic ꝙ nõ in . digent lumie cauſato in medio ab aliquo alio nMie phs dicit ꝗ licut mediũ re quirit᷑ ad videndũ ita etiã ad odoꝛãdum audiendũ⁊ vniuerſałr ad ſentiendũ.quia ſᷣſibile poſitum ſupᷣ ſen ſum nõ facit ſſationem. (t hoc ptz per ſignũ.qᷣa caꝰ⸗ loꝛ qui ẽ in medijs etterioꝛib nõ percipit᷑.⁊ hoc non ꝑ uenit ex alio niſi quia ponit᷑ ſupꝛa ſlum. Ocx ex hoc ptz ꝙ ille qui ↄmedit alium ita ꝙ realis odoꝛ ſiue fu mus ꝑtingat ad oꝛganũ olfactus nõ plus ſentit o do⸗ rem. Lic ſubdit phᷣs ꝙ medium per qdð młtiplicat᷑ ſonꝰ eſt aer.⁊ etiã multiplicat᷑ aliqᷓ ter pꝑ aquã. Mediuʒaũt per quod multiplicat᷑ odoꝛ eſt tam aer qᷓ; aqua.⁊ ſicꝭ aer aqua ⁊ celum pꝛopt᷑ dya phoneitatẽ ſto receptiua ſpẽruʒ coloꝛis ⁊ lucis.ita aer 2 aqua per ſiłes qualitates recipiũt ſpẽs odoꝛis.licet ille non ſint nomiate O(t ſubdit p hus ꝙ aialia reſpt rãtia nõ odoꝛãt in aqua.qꝛ non odoꝛãt niſi reſpirãdo 2 nõ poſſunt reſpirare in aqua.ergo nõ odoꝛãt in aq̃. AIAIIIlſtud eſt qntum capłm in quo Areſto. dekminat de audibili ⁊ auditu. t pꝛimo de termĩat de ſono ⁊ imutationẽ medij ⁊ oꝛgani qᷓntum ad eius dꝛnas.Scðo defminat de voce. Dicit ergo pꝛimo ſic. ꝙ poſt detminatõein de viſibili derminan/ dum eſt de audibili ſcʒ de ſono. poſtea de odoꝛare.cõ ſequent᷑ de guſtabili ⁊ tãgibili Oe ſono aũt ⁊ ſonãa/ te ponit phᷣs ralem diſtinctõem. ꝙ ſonus ⁊ ſonãs di⸗ cunt᷑ aliquãdo eo ꝙ ſtꝭ in poña pꝛopinqᷓ ab bene ſonã — dum licz actu nõ ſonant. Alio mõ dnr quia ſonãt ac tu lʒ male.? talia dicimꝰ abſona q; inepte ſonãt ⁊ ma le.⁊ iſto mõ iſti mini ſcʒ ſonans ⁊ ſonare dicũt potẽ⸗ tiam ad bene ſonãdum.⁊ nõ ſonãs dicit ponam ad male ſonãdum. Wlio mõ capit᷑ ſonãs ſiue ſonus pꝛo gactu ſo nãdi.ſiue hoc ſit bñ ſiuemale Nicp hs enũerat pᷣncipia requiſita ad Sarlanes ſoni. Unde ad gñationẽ ſoni requirit᷑ ꝑcutiens ꝑcu ſum ⁊ medium.⁊ hoc foꝛmałr diſtincta ſi debeat fie/ ri bñ ſonꝰ.vł ꝙ ſint eqͥ ualẽt᷑ definita cũ nõ ſit nccãriũ qð ad gñatõnem ſoni aliud ↄcurrat qᷓ; aer velocit᷑ mo tus ⁊ aliquid violente frã gens iᷣm aerem (Sic au tem dicimus.) Hic oſtendit phs qualia debẽt eẽ percutiẽs ⁊ ꝑcuſſum.ad hoc ꝙ perfcẽ fiat ſonus. Di cens ꝙ illa debẽt eſſe dura lenia ⁊ ꝛcaua. Dura.qᷣa mollia cedũt ⁊ recuruãt ſe cõtra ictum.⁊ ſic tarde fit diuiſio aeris ſiue medij.Lenia quia aſpera nõ tãgũt ſe ᷣm magnas ꝑtes ſed quaſi pũctualit. Concaua.qꝛ plana vel gibboſa nõ bene retinent aerẽ motuʒ ſed cõ caua bene retinẽt aerem ⁊ cuʒ multa reuerberatõne⸗ HMHMiic oſtendit p hus qũo generã⸗ cur ſoni per reflexionẽ qui dicit᷑ echon fit ⁊ iſto modo Nã per hoc ꝙ uer motus in quo generatus ẽ ſonus ĩ uenit obſtaculum pꝛopique.ideo reflectit᷑. vñ mitte⸗ batur ſic ſonus in illo aere exiſtens etiã reuertit᷑ ⁊ ille ſonus qui ſic reuertit᷑ dicit᷑ ſonus echõö. Ot ſubdit philoſophꝰ ꝙ talis ſonus fit quãdo aer ſequeẽs infert aliquã reſiſt entiã ad aerem pꝛecedetem.pꝛopter quã ger pꝛecedes aliquo modo reflectit. Non tamẽ ſemꝑ fit echõ notabilis pꝛopt᷑ debilitatem repulſionis Et eſt ſimile de multiplicatõne lumis ⁊ ſoni.ſemꝑ em lu⸗ men multiplicatũ ĩ aliquo reflectit.licʒ aliquãdo per fectius ⁊ notabilius reflectat᷑ puta ab aqua ⁊ ab alijs coꝛpoꝛibus lenibus opacis.Aliquã do em nõ reflecti tur notaliter ſicꝭ ab aere.⁊ ſic etiam ſonus per aerem Queſtiones . ſecũdi de Anima multiplicatꝰ aliquãdo per aerem reflectit᷑.⁊ tũc per⸗ fectius axparet ſonus echõ.ſicut in nemoꝛibus vłau⸗ lis bene concauis. Wliquãdo etiam valde debiliter reflectit᷑ ira ꝙ non bene percipit᷑. t ſubdit phᷣus ꝗ⸗ dictum antiquoꝝ dicentiũ vacuũ eſſe pꝛobpum mediũ per qð audimus.licʒ non fit ſimplicitñ verum apud ip ſos tamẽ aer verum ſenſum habuit quia aer eſt pꝛo⸗ pꝛiuʒ medium vt ſoni fiant.⁊ multi reputãt vacuũ il lud in quo nibil eſt niſi aer.⁊ ſic ſᷣm eos verum ſᷣſum habutt. Hic oſtendit philoſo⸗ phus quomõ cauſat᷑ ſonus dicens.ꝙ ſonus ſic cãtur. Nam ꝑ hoc ꝙ aer medius non poteſt faciliter cedere percutiẽti detẽtus a percuſſo reſiſtẽte aut obuiãte.o⸗ poꝛtet aerem velociter 2 violent᷑ frangi.ita ꝙ motus ꝑcutientis pᷣueniat diuiſionem naturalẽ aeris.⁊ ſic cã tur ibi ſonus. Hicoſtendit phus quomõ ſonus ĩmutat medium ⁊ oꝛganum Oicens ꝙ ſonatm̃ ſiue percutiens mouet aerem vnũ ⁊ conti⸗ nuũ vſq; ad audituʒz.ita ꝙ ꝑcutiens mouet partẽ ae ris.⁊ illa aliam.⁊ ſic deinceps vſq; ad auditum.⁊ in oꝛgano auditus eſt quedã diſpoſitio qua ipᷣm oꝛga⸗ num eſt bene diſpoſitum ad ſuſcipiẽdum ſpẽm ſoni D , Nicgſtendit philoſophꝰ qualis debz eſſe aer. Dicens ꝙ aer ꝑ ſe ⁊ ſolitarie ac/ ceptus eſt inutilis.ex quo ſi ꝑcutiatur faciliter cedit. ⁊Z ideo debzʒ eẽ violente motus ⁊ violente fractus.ſed oꝛganum auditus debʒ eſſe quieſcẽs vt melius poſſi diſtinguere ſonos. Iſtud declarat ꝑ duo ſigna. Ni⸗ mum ſignũ.qꝛ in aqna audimus quãdo aqua no in⸗ greditur vſq; ad pꝛopꝛiũ oꝛganum auditus.ſed qᷓn⸗ do aqua ꝑuenit ad illud oꝛganuʒ ipᷣm ꝑturbat ⁊ mo. uet ⁊ tũc non bene audimus.ergo ſignũ eſt ꝙ oꝛganũ auditus dẽt eſſe in quiete.Secũd ſignuz eſt qꝛ quã do oꝛganum auditus mouet᷑ motu exterioꝛi pꝛopter motum ſpirituũ ex infirmitate.vel pꝛopt aliam cãm tũc non bene audimus.ergo ad bene audieduʒ requi ritur ꝙ oꝛganũ non ſit motuʒz alio motu ab illo cuiꝰ ſpẽs cauſaʒ in eo Hic phus ◻ . mouet vnã queſtionẽ circa gñati *⁶ diffcrent᷑ tamẽ.ꝑcutiens em̃ ſonat actiu e mouẽdo ⁊ expellendo aerem. pcuſſum aũt ſonat detinẽdo aerez. Hã aer detentus int᷑ percutiẽs ⁊ ꝑcuſſum velociter frangit᷑. Et quia iſta fractio diuerſimode fit ⁊ ̃m di uerſitatẽ eius diuerſificant᷑ ſoni.ideo AVreſto. detmi nat de differẽtijs ſonoꝛũ. Vnde ſicꝭꝗ coloꝛes non ꝑci⸗ piunt᷑ ſine lumie actuali.itanec differẽtie ſonãtium ſi ne ſono actuali. Sũt autẽ differentie ſonoꝝ acutum graue.? ſumũtur ille differetieꝑ ſimilitudinẽad q/ litates tangibiles. ¶ Inde ſicut tãgibile acutum mo uet ⁊ pungit velociter tactum. Ita ſonus cito mouet audituʒz.⁊ ſicut tangibile graue non velociter mouet tactũ ita ſonus grauis nõ velociter mouet audſtũü. (Vox aũt) In hac ſecũda ꝑte detmiĩat p hs de voce pᷣmittẽdo cãm efficientẽ ⁊ matialem eius. Vn⸗ de cã efficiens pᷣncipalis eſt aĩma.vatzʒ.quia inaiata nõ vociferãt. vnde lzʒ inſtrumta muſicalia ab aliqbꝰ dicãtur vociferare.non tñ pꝛope faciũt voceʒ.ſed ſoę⸗ num ſimilem voci. Arſſiłatur autẽ talis ſonus voci in tribus.ſcilʒ in duratõne.in melodia ſiue conſonan tia ⁊ in locutione id eſt diſtinctone.Siłr multa ſt aia onẽ ſoni. ¶ Itrũ per? cutiens ſonat aut ꝑcuſſum. lt dicit ꝙ vtrũq; ſonat er, ſtu Aer 1 ndäͤ ndin ſ dii hffum hlole, tüͤnr. kaler iite, 1lrei kobus Deas ooned mig man meg Pinſon biloco une ra s/ uspocie e⸗ wi ldi Ntwo. ngri giſen man rznt il⸗ 6 d Urin nelic icbatz. ſhaie vtmnd hacnt W juumſt utum niad umN. on Uuli iſt bdic glchſe —Kã oioran uhhu lia que nõ vociferãt. ſicut piſces cõtinue exiſtentes in aqua.eo ꝙ non recipiũt aerem inſpirando.licet tamẽ interduʒ faciũt ſonum cũ bꝛancis.illi tamẽ ſoni non dicütur voces „OKx iſto ptʒ ꝙ cã mat᷑ialis voeẽ aer inſpiratꝰ ⁊ poſtea expiratꝰ. Vox em eſt ſonus aĩalis ſm illã ꝑtem ſᷣm quã ſuſcipit aerem ⁊ emittit inſi pirã do ⁊ exſpirãdo. Vtitur ãt nature aere inſpirato ad duos fines.ſcʒ pꝛopt᷑ neceſſitatẽ vite ad refrigeratõex caloꝛis naturał ipius coꝛdis. Scðᷣo ad vociferandũ ſicę natura vtitur lingua pᷣncipalit ad guſtãdum.⁊ ſe cũ dario ad loquẽdum. Oꝛganũ aũt foꝛmatm̃ vocis eſt vocalis arterea pꝓcedens ab oꝛe vſq; ad pulmon- per modũ fiſtole.Et pulmo ẽ cauſa pᷣncipalis q̃re vo calis arterea ẽ foꝛmatiua vocis.qꝛ pulmo ad refrige⸗ rationẽ caloꝛis ⁊ ſui coꝛdis attrahit aerẽ.⁊ quãdo il⸗ le aer ẽ calefcũs expellit eum ꝑ vocalem artereã. Ex quo ptʒ definitio vocẽi.eſt em vox reꝑcuſſio aerreſpi rati ad vocalem artereã vſq; ad aerẽ qui ẽ in illis ꝑti bus. Sed cã finalis vocis ẽ ſignificare alteri ↄceptuʒ mentis. Non em om̃is ſonus aĩalis ðꝛ vox.ſed opʒ ꝙ aĩma cuʒ ymaginatõne ſᷣcãdi vtatur certis medijs ꝗͥ bus moueat aerem iuſpiratũ per vocalẽ artereãẽ ; ti em reſpirãtes nõ vociferãt ſed detinẽtes aerẽ ⁊ clau dendo vocalẽ artereã frãgunt aerẽ ita ꝙ non vocife rant (De odoꝛe ãt) In hoc ſexto capło detmi ⸗/ nat phs de obiecto olfeũs ſcʒ de odoꝛe.Et diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pᷣma detminat de odoꝛe.⁊ dicit ꝙ diffi⸗ cile ẽ bene deminare de odoꝛe.qꝛ ſſum olfcũs minus certum hemus qᷓ; alios.multa em aia lia melius odo rant qᷓ; nos.Oaũt ſſum olfcũs hẽamus minus cer⸗ tum pꝛobat.qꝛ nos nõ odoꝛamꝰ niſi delcãndo vel tri⸗ ſtando.ſed del cã go vel triſticia impediũt rem iudi⸗ cium.igitur. Secũdo ptʒ oꝛganũ olfcũs eſt pꝛope ce⸗ rebꝛum a quo nimis infrigidat᷑.⁊ ideo nõ faciliter ꝑ cipimus odoꝛes.hẽmus em magnum cerebꝝ ⁊ frigi dum. Et hoc ptʒ per ſimile.nam ſic aliqua aĩmalia hñtia duros oculos ⁊ minus diſpoſitos ad videndũ nõ ꝑcipiunt ꝑuas differẽtias coloꝝ.ſed ſolum perci⸗ piunt coloꝛes termĩatos et extenſos Alia ãt aĩmalia habẽtia oculos bene diſpoſitos poſſunt ꝑcipere ꝑuas differetias coloꝝ. ¶õuenit ãt olfcũs cum guſtu.naʒ ſicut ſpẽs ſapoꝛum ſtꝭ no bis certe ſpẽs aũt odoꝛis ſe⸗ quũtur ſpecies ſapoꝛis.ideo aliq̃liter ſumus certi de odoꝛibus. OQò autẽ ſpecies ſapoꝛis ſint nobis certe patet.qꝛ guſtus eſt quidẽ tactus.tactum em inter ce rera aimalia hemus certiſſimũ. Quod ſic decłat.qa tactus conſiſtit in quadã ꝓpoꝛtio neqᷓlitatum pᷣmarũ et illa eſt melioꝛ et nobilioꝛ in homie qᷓ; in quocũq; a⸗ lio aĩmali.(x hoc infert ꝙ inter aĩalia homo ẽ pꝛu⸗ dentiſſimũ aĩalium cum hẽat tactum certiſſimũ.nõ tamẽ ex eo ꝙ hõ per tactum plus addiſcat qᷓ; ꝑ alios ſſus.hic eſt boĩtas taccus ẽ ſignũ melioꝛis ↄplexio nis.⁊ p hũc ſſuʒ diſtiguimꝰ ingeloſos ab alijs.⁊ no ſʒ alios ſᷣſus.ergo (illi q habent carnes molles mollicie aerea ⁊ ſanguinea. ſty ingenioſoꝛes. Molles em̃ car ne aptos mente dicimꝰ.⁊ hoc nõ mollicie muliebꝛi q̃ eſt aquatica ſiue flegmatica.duros ãt ineptos Spe⸗ cies aũt odoꝛi s ſumende ſt pꝛopoꝛtõnabilit᷑ ad ſi pẽs humoꝛis.i.ſapoꝛis. Nã ſicut quidẽ ſapoꝛes ſtꝭ delcã biles ⁊ quidẽ amari.⁊ quideʒ auſteri.⁊ quidẽ acuti. ſicſt quide odoꝛes dulces.⁊ quidẽ amari.⁊quidẽ au ſteri ⁊ quidẽ acuti.At ſimilr odoꝛes medij qui ſunt de obiecto guſtus. magis manifeſti.nam noĩant᷑ noĩbs medioꝝ ſapoꝝ Cauſa ãtↄueĩentie odoꝛis ⁊ ſaporę eſt ſiłis modꝰ ge⸗ peratõnis vtriuſq;.⁊ hoc patebit ex libꝛo de ſᷣſu ⁊ ſen ſato. Põt aũt olfcũs ꝑcipere nõ odoꝛabiliꝗ.qꝛ viſus pcipit tenebꝛã.⁊ auditus ſilentiũ.lʒ hoc ſit ꝑ accñs. ergo olfcũs põt ꝑcipere nõ odoꝛabilẽ per accñs. Di citur ãt aliquid nõ odoꝛabile triplicit᷑. Vno mõ qᷣa nullum habz odoꝛem.vel quta ꝑuũ vel quia pꝛauũ (QOſt aut) In hac ſecũda ꝑte detminat de me⸗ dio olfcũs dicens.ꝙ mediũ( ꝑ quod ſentit)eſt aer velł aqua cuʒ mediãte aere ↄtingit odoꝛare ⁊ mediã te a⸗ qua. De aqua ptʒ. qꝛ piſces exñtes in aqua alonge ꝓ ſequũtur alimentũ ⁊ nõ ꝑ viſum. ergo per olfem. De gere ptzʒ de aialibus inſpirãtibus ⁊ reſpirãtib Mo uet ãt hic duas dubitatõnes. Pꝛima. vtꝝ aĩalia nõ hñtia ſangu inẽ ſentiãt odoꝛem ꝑ olfactum vel aliuʒ ſenſum. Et᷑ videtur ꝙ nõ per olfem.qꝛ non reſpirãt. ꝑceptio aũt odo:is eſt in reſpiratõne in hñtibus olfa ctum.igitur. Sed ꝙ ꝑ alium ſᷣſum ptʒ.qꝛ ſi ꝑcipiant ⁊ nõ per olfcm opʒ ꝙ ꝑ alium ſſum. Soluitur ãt du⸗ bitatio.nã aĩmalia reſpirãtia percipiũt odoꝛes ꝑolfa ctum ptʒ. qꝛ aliquãdo talia coꝛrũpunt᷑ vel ledunt ma lis odoꝛib us.ſignũ eſt ergo ꝙ percipiũt.Sed nõ ſi/ mili mõ percipiũt aĩmalia no reſpirãtia. ſicut ptʒ e⸗ tiam in viſu. NHã quedã aĩmalia hñt palpebꝛas ad cooꝑienduzʒ oculos.alia vᷣo non hñt. Illa que habẽt nõ vident niſi mouendo palpebꝛã. Alia ãt poſſunt videre ſine mutatõne palpebꝛe. Similit᷑ aimalia ha⸗ bentia pelliculã ſupꝛa olfcm non pñt odoꝛare ſine ap peritõne illius pellicule.que quidẽ aꝑitio fit ꝑ reſpi⸗ rationẽ cum talia aĩmalia odoꝛãt reſpirädo. Alia ſt⸗ animalia que non hñt pelliculã ſupᷣ oꝛganum olfa ctus.⁊ talia o doꝛãt ſine reſpirate (Eſt autẽ.) Hic detminat phs de oꝛgano olfcũs dicens.ꝙ li⸗ cut oꝛganũ guſtus eſt in pona ad ſapoꝛes.⁊ viſus eſt in pona ad recipienduʒ ſpecies coloꝛis.ita oꝛganum olicũs eſt in pona ad odoꝛes.hoc eſt ad recipiendum ſpecies odoꝛis (Ouſtabili autem) In boc ſepti mo capitulo detminat ph̊s de guſtu ⁊ guſtabili. Et pꝛimo determiat de medio.⁊ pꝛemittit taleʒ conelu⸗ ſionem“ Ouſtabile eſt quãdoq; tãgibile.pꝛobat᷑ dua bus rõnibꝰ. Pꝛĩa.qꝛ illud (quod ſentit᷑ ſine medio extraneo) eſt tãgibile.ſed ſic eſt de guſtabili.ergo ⁊c. Secũda rõ eſt.qꝛ illud quod percipit᷑ cum humido eſt quo dãmodo tãgibile.eſt em humiditas qlitas tãgibilis.ſed guſtabile ẽ hmõi.ergo ⁊c. Nihil em gu ſtatur niſi ſapoꝛ qui eſt de natura humidi. Oxiſto ĩ fertur.ꝙ guſtus eſt quidã tactus.guſtus em ⁊ tactꝰ ↄueniunt in medio ſentiẽdi.nã vterq; ſentit cum me⸗ dio extrinſeco. Guſtus etiã non ſentit quãdo tactus ſentiat. Et hoc decłat exemplarit.ſi em aliquis eſſet in aq̃ ⁊ eſſet quidã ſapoꝛ ↄmixtus ipᷣi aque 2 ponere⸗ mus illud mixtuʒ ſupᷣ linguã perciperemꝰ ipᷣm quod tñ non eſt ſic de alijs ſenſibus. Nã coloꝛe poſito ſupᷣ oculum nõ fit ſenſatio.ergo guſtus fit ſine medio ex⸗ trinſeco. O(tiaʒ per guſtum nõ ꝑcipimus ſapoꝛemn ſine humiditate.nam poſito ſupꝛa linguã nõ ſentims ſine humefcõne.⁊ ideo natura dedit in lingua ſaliuã qua mediante poſſet ꝑcipere ſapoꝛẽ (Olſt autẽ ⁊ vi ſus.) In hac ſecũda parte philoſophꝰ determinat t dicit ꝙ ſicut viſus eſt per⸗ ceptiuus viſibilis ⁊ inuiſibilis.⁊ etiam auditus au⸗ Queſtiones dibilis ⁊ inaudibilis.ita guſtus eſt ꝑceptibilis guſta bilis ⁊ nõ guſtabilis. Vicit᷑ em (nõ guſtabile) qꝛ ca ret ſapoꝛe vel qꝛ hẽt ſapoꝛẽ remiſſuzʒ.vel qꝛ hẽt ſapoꝛs malum lłqʒ intẽſlum ⁊ hec oĩa guſtu ꝑcipbimus. Sub⸗ Ddit tamẽ ꝙ guſtu magis pꝛope ꝑcipimus potabile ⁊ nõ potabile qᷓ; ↄmeſtibile ⁊ nõ ↄmeſtibile.qꝛ potabile eſt nature huĩde.ↄmeſtibile aũt eſt rõne ſicci.⁊ ſapoꝛ eſt paſſo humidi.⁊ potabile etiã habʒ magis ſapoꝛẽ inteſum ⁊ bonũ. Sequit᷑ ergo ꝙ guſtus magis ꝓpꝛie pcipit potabile ⁊ nõ Porabile qᷓ; ↄmeſtibile ⁊ nõ ↄme⸗ ſti bile. (OQ.uoniã autẽ) Finaliter derminat de oꝛgano guſtus.⁊ pᷣmo in oꝛdine ad guſtabile ſᷣm ꝙ eſt huidum Dicẽs ꝙ oꝛganũ guſtus nõ debʒ eſſe actua lithumidũ.quia recipiens debʒ eſſe denudatũ a na⸗ tura recepti.Oꝛganũ autẽ guſtus ẽ receptiuũ ipᷣoꝛuʒ guſtabiliũ.ergo eſt denudatũ ab humido vt poſſit ꝑ cipere humidũ. Non tamẽ debʒ oꝛganũ guſtus eẽ ſic⸗ cum a dominio.quia tũc nõ poſſʒ bene humectari ab humido.⁊ per ↄñns nõ fieret ſenſatio niſi ipᷣm oꝛganũ aliquałt humectaret᷑. Et hoc declarat ꝑ ſignũ.vide mus em ꝙ cum ligua eſt multũ ſicca nõ ꝑcipit ſapoꝛẽ 2 etiam cum ẽ multũ humida ⁊ altata ꝑ ſapoꝛes foꝛ⸗ tes nõ bñ iudicat de ſapoꝛibꝛ.Oꝛganũ aũt guſtus nõ debz eſſe multũ humidũ nec multũ ſiccum. x quo ptʒ ꝙ infirmi hñtes multam huiditatem ⁊ amara ſu pꝛa linguã iudicãt omia amara.Secũdo detminat de oꝛgano guſtus in oꝛdine ad guſtabile ſᷣm ꝙ eſt ſa⸗ pidum. Ot enũerat duas ſpẽs ſapoꝛis que ſtꝭ extre⸗ me ſcʒ dulce ⁊ amaꝝ. Et media haꝝ ſcʒ ꝓpinquioꝛ dulci eſt pigue.⁊ ꝓpinquioꝛ amaro ẽ ſalſum.⁊ medie ſpẽs int᷑ iſta ſt auſteꝝ acre.i.acetoſum acutũ ſtipticũ 2 põticũ.O(t ſubdit phᷣs ꝙ oꝛga nũ guſtus debʒz eẽ in poña ad recipienduʒ ſpẽ s ſapoꝛis qs nati ſtꝭ cãre in in ipᷣm oꝛganũ (De guſtabili autẽ) In hoc oc tauo capło derminat de guſtabili ⁊ tactu.⁊ pꝛimo de medio.ſecũdo de oꝛgano. Ponit ergo pᷣmo talẽ ſuppõ nem Sſce doʒ ẽ de tangibili ⁊ tactu ſicꝭ de alijs ſᷣſibꝰ ⁊ de eoꝝ obiectis. Vnde ſicꝭ viſus ꝑceptiuꝰ eſt ↄrioꝛũ 2 int᷑medioꝝ.ſic ſimiłr tactus. Loc ſuppoſito mouʒ duas queſtiones. Pꝛima.vtꝝ ſenſus tactus ſit vnus vxł plures. Secũdo.vtꝝ oꝛganũ tactus ſit caro in hñti bus carnẽ. vel aliqͥd aliud ꝓpoꝛtionabile carni in non hñtibus carnem. vel aliud a carne vtputa neruus exi ſtens in carne Wd pᷣmã queſtionẽ rñdet ꝙ ſtyplu⸗ res ſenſus tactus pʒ.quia vnus ſᷣſus debʒ eſſe vnius Zrietatis ꝑ ſe.ſed tactus ẽ plunũ ↄrietatum ⁊ pluriũ ꝓpoꝛtionũ.quaꝝ vna eſt int᷑ calidum ⁊ frigidũ.Alia int᷑ humidũ ⁊ ſiccum. t vtraq; iſtaꝝ qrietatuz eſt pᷣma.ergo ſequit᷑ ꝙ ſtꝭ plures ſᷣſus tactus.quoꝝ vnꝰ eſt ꝑceptiuꝰ calidi ⁊ frigidi.⁊ alius huĩdi ⁊ ſicci.Oi cebant ãt aliqui ꝙ pꝛopf illam diuerſitatẽ qrietatuʒ nõ requirit᷑ diuerſitas ſᷣſus tactus. Nam ſicꝭ alij ſſus ꝑeipiunt plures qrietates ſicꝭ viſus ⁊ tamẽ nõ ſtꝭ po⸗ nendi plures viſus.ergo nõ ſtꝭ ponendi plures tactꝰ Oſtendit ph̊s ꝙ hoc nõ eſt ſimile. Nã oĩm caloꝝ eſt vnũ ſubẽm.i.vnũ genus pꝛopinquũ ſcʒ caloꝛ.⁊ oim ſonoꝝ ſonus. Iſta aũt quatuoꝛ ſeʒ caliduʒ frigidum humidũ ⁊ ſiccum nõ hñt vnũ genus pꝛopinquũ. lʒ a viſu vel ab aliquo ſſu ꝑcipiant᷑ per accñs iſte orie⸗ tates.ſicꝭ etiam mgnitudo ⁊ ꝑuitas.nõ tamẽ ꝑ ſe ⁊ tã quã ſᷣſibilia pꝛopa Ad motiuũ ſecũde queſtionis reſpondʒ ꝓꝙ non ſequit᷑ quãdo aliqð tangibile ponit᷑ ſecũch de Anima. ſupꝛa carnẽ ſentit᷑ ergo caro eſt oꝛganũ ſicꝭ quidã dice bant. Nã ſi aliquis extẽdat ꝑelliculã remiſſaʒ ſupꝛa carnẽ ⁊ ponat᷑ tangibile calidum deſuꝑ ſtatim ꝑcipie tur. ⁊ tamẽ iſta pellicula nõ eſt oꝛganũ tactus. Siłr coloꝛ applicatus oculo diſtanti videt᷑ per aerem.non tamẽ ſequit᷑ pꝛopt᷑ hoc ꝙ ille aer ſit oꝛganũ viſus.Et quia aliqui voluerũt pꝛobare ꝙ ſſus tactus eſſʒ vnꝰ eo ꝙ eſt vnũ medium ꝑ quod ſᷣſus tactus ꝑcipit cali⸗ dum frigidũ humidũ ⁊ ſiccum. Areſto.ondit ꝙ ↄſe⸗ quẽtia nõ valʒ.nam viſus auditus olfcũs percipiũt ſua obca per idem mediũ.⁊ tamẽ manifeſtũ eſt ꝙ illi ſſus ſtę pliures. Mediũ autẽ int᷑nſecũ ꝑ quod fit ſen ſatio ẽ caro ⁊ nõ oꝛganum. Si em ſſi bile ponat᷑ ſup carnem ſentit᷑ ⁊ ißa caro ẽ pars aĩalis.ſequit᷑ ergo ꝙ ẽ medium int᷑nſecum tactus. Ptʒ ↄſeq̃ntia.quia bᷣſibi le poſitũ ſupꝛa ſᷣſum nõ facit bſationẽ. t qꝛ aliquis poſſ= credere ꝙ ſſus tactus eſſʒ vnus.pꝛopt᷑ hoc ꝙ oꝛ ganũ eius eſſʒ vnum. Dicit phs ꝙ nõ ſequit.nã vnũ ⁊Zidem ẽ oꝛganũ guſtus ⁊ tactus.⁊ tamẽ non ſtꝭ vnus bᷣſus (D ubitabit) Lic ph̊s mouet aliã que⸗ ſtionẽ pꝛo qua pᷣmittit talem ↄcłonem. O(oꝛꝑa dura 2 ſicca ſibũuicem aꝓpꝛoximata nõ ſe tangũt in aere ĩ mediate. Ptz quia talia nõ ſe t ngũt in aqua.cuʒ int illa coꝛpa inueniat᷑ aqua media quã tumcũq; ſint ap pꝛoximata. ergo nec tangũt ſe in aere. Tenʒ ↄſeqntia quia aer ẽ multum ſubtilioꝛ aqua.ſi ergo aqua pᷣt me diare int᷑ iſta coꝛꝑa.etiam ⁊ aer Queſtio ẽ iſta. vtꝝ omia ſᷣſibilia mõ ſimili ſentiant᷑ ſcʒ per mediũ extra⸗ neum. vel mõ diſſiłi ita ꝙ guſtus ⁊ tactus ſentiũt tan gendo ipᷣm ſſibile.⁊ alij ſſus nõ tãgendo. Reſpondʒ ꝙ om̃es ſᷣſus ſentiũt ꝑ mediuʒz extraneũ.ſed ſᷣſus gu⸗ ſtus ⁊ tactus ſentiũt per mediũ non multũ extraneũ Alij vᷣo ſᷣſus ſcilʒ viſus auditus olfcũs habẽt media multũ extranea. VUnde meduũ extraneũ pure ſe habzʒ accidentałr ad ſenſationẽ que fit ꝑ guſtum ⁊ tactum. Si em̃ non eſſ(iz tale medium nõ minus fieret ſenſatio vt ſi aliquis ꝑcutiat hominẽ ſupꝛa clipeum ſibi adiũ ctum nõ minus lederet ſi ꝑcuteret eum ſine clipeo.ſʒ maglis.ideo clipeus nõ requirit᷑ per ſe ad ꝑcuſſioneʒ. Similit᷑ medium extraneũ nõ requirit᷑ ad ſenſatõem guſtus 2 tactus. Ex quo patʒ ꝙ guſtus ⁊ tactus pñt exercere ſuas opationes ſine medio extraneo.ſic autẽ nõ eſt de alijs. Requirũt tamẽ ſemꝑ medium inera⸗ neum.eo ꝙ ſenſibile ĩmediate poſitũ ſupꝛa ſenſuʒ nõ facit ſſationem.⁊ tamẽ ſi ponat᷑ ſupꝛa carnem facit ſenſatõem. ergo caro ẽ mediuʒ tangendi ſiue guſtãdi ſicut aer ẽ medium audiedi ⁊ videndi (Tangibi⸗ le aute) Finaliter detminat de obiecto tactus di⸗ cens.qꝙ pꝛopꝛiũ obẽm ipᷣius tactus ſtꝭ pꝛime qlitates ſenſibiles que ſtꝭ differetie coꝛꝑis generabił ⁊ coꝛrup⸗ tibilis.non quidẽ eſſentiales ſʒ accñtales. Oꝛganuʒ aũt tactus debʒ eſſe in poña ad recipiendũ ſpecies q̃li tatum ſᷣſibilium.⁊ debʒz eſſe in ppoꝛtõne media illaꝝ qualitatũ.Ex quo ptzʒ ꝙ calidum ⁊ frigidũ ſᷣm earũ excellẽtias nõ ſentimꝰ quia ſᷣſus tactus ↄſiſtit in me dia pꝛopoꝛtõne ⁊ coꝛrũpit᷑ ab excelletijs illaꝝ qlitatũ ideo illas excellẽtias nõ ꝑcipit ſaltem nõ ita bene ſicꝭ glias ꝗqlitates nõ excellẽtes. Sicꝭergo viſus ẽ viſibił ⁊nõ viſibił.ita tactus ẽ tangibił ⁊ no tangibił. Dici tur aũt nõ tangibile vel qꝛ nõ põt tangi vel qꝛ debilit tãgit᷑ſicꝭ hñs qlitatẽ valde remiſſaʒ vel qꝛ eſt coꝛrup tiuũ tactus ſicꝭ ignis ðꝛ intõgibił qꝛ aggrauat ⁊ ledit tuen tern poſt c VI gute e m hnie Ar don .S W tall⸗ 191 tpiit ili fſen tlö oge Ufſbt ligis K Vws ͤge gudun nami Lazir glre Nin iene a img i hoR i et ebe tactun. ſenſari⸗ ſdiadii diheh, nltien lsit ie mmimn Tngi cnsdi eſeis ꝛlam/ D tune Nituil nelch üibl 1i CN iae terminat de immutatõne ſenſuũ ⁊ de numero ipoꝛum ⁊ poſtea de ſenſibus.Et dicit pᷣmo ꝙ om̃is ſenſus eſt ſuſ ceptiuꝰ ſpẽrũ ſine materia ita ꝙ ex oꝛgano ⁊ ſᷣſibili fit vnũ mediãte ſpẽ.Alit᷑ tamẽ ex ſpẽ ⁊ oꝛgano fit vnũ ⁊ ex ſenſu ⁊ oꝛgano.nã ex ſenſu ⁊ oꝛgano fit vnũ ſimpłr. non aũt ex ſpẽ ⁊ oꝛgano. (t h ꝓbat ſic.qꝛ ſicut cera accipit figurã annuli ita ſᷣſus recipit ſpẽm rei ſᷣſibilis.Sed ce ra recipit figurã annuli ſine matia ̊ ſᷣſus recipit ſpẽm rei ſſibilis ſine mat᷑ia rei ſſibilis.¶ aũt ex ſiu ⁊ oꝛꝛa no fiat vnũ ſubſtãtialiter ſiue pᷣm ſubiectũ ptʒ ex hoc ꝙ vnũ ſe habz ſ icut act⸗ relt⸗ pcũ ſenſatõnis.aliud vᷣo ſicu⸗ t potẽtia. Potẽtia aũt eſt pᷣncipiũ ſᷣſatõis in cali parte ̊. et iſta cõiter vocant᷑ ꝓpꝛietates ſſuũ ext᷑ioꝛũ. x iſto inferunt᷑ due coꝛrelaria. pᷣmũ eſt ꝙ manifeſtuz eſt qre ßſus coꝛrumpit᷑ per excellentiã ſᷣſibiliũ. Nã ab excelleti Fſibili oꝛganũ perdit certã diſpõnẽ ⁊ ꝓpoꝛcõem q̃litatũ quã exigit.iõ oꝛganũ deſtruit᷑ vł peioꝛat᷑. Scðm coꝛre lariũ ꝙ plãte nõ ſentiũt licʒ habeãt aĩam ⁊ licʒ patiant᷑ ab ipᷣis pᷣſibilibrõ eſt qꝛ ad ſſatõem reqͥrit᷑ oꝛganũ dii poſitũ ad hoc ꝙ aĩa poſſit exercere ſenſatõem ⁊ debito mõ recipere ſpẽs ſᷣſibiũ ſiue mat᷑ia mõ ſic nõ eſt ĩ plã⸗ tis.Et dato ꝙ reciperẽt ſpẽm nõ ꝓpt᷑ hoc diceret᷑ ſenti re qꝛ aer recipit ſpẽm ſoni ⁊ tñ nõ ſentit.Exq̊ pʒ ꝙ ſen⸗ cire nõ ẽ ſpẽm recipere ſʒ per ſpẽm iudicare ( Dubi tabit aũt) Hic mouʒ 5s vnã dubitatõez qꝗᷓ tał ẽ. vtꝝ nõ hñs ſenſuzʒ poſſz pati a ſenſibili vł om̃e qð patit᷑ ab eis habeat ſenſuʒ. Arguit᷑ pᷣmo ꝙ oẽ qð patit᷑ab odoꝛa re hʒ olfactũ qꝛ agẽs ⁊ patiẽs dicunt᷑ coꝛrelatĩe ad ſe in uicẽ.ſed oẽ agens in olfactu ẽ odoꝛ ̊ oẽ patiẽs ab odo⸗ re eſt olfactꝰ. Scðo arguit ad idẽe nã ſonus nõ agit ni ſi in auditũ.g̊ omoqð patit᷑a ſono hʒ auditũ.⁊ per cõ ſequẽs ome qð patit᷑ a ſenſibili hʒ ſenſum. Añs pʒ qꝛ ſi ſonꝰ ageret in auditũ maxĩe eẽt ſonꝰ qͥ ðꝛ tonitruũ qui ab aliqbus ðꝛ frangere arboꝛes qð tñ nõ fit ab illo ſo⸗ no ſed ab exalatõe violenter mota.̊ ſonꝰ nõ agit niſi ĩ ſenſum qͥ ðꝛ auditus In oppoſitũ arguit.qꝛ aliquẽ ſenſum nõ habẽtia patiunt᷑ a ſenſib. no habet ſenſum q poteſt pati a ſᷣſibʒ. Vñs pʒ qꝛ caliditas ⁊ frigiditas ſiꝭ ſenſibilia ſenſu tactus ⁊ tamẽ ab iił patiunt᷑ in aĩa⸗ ta ſicut cum aliqͥs lapis calefit vł frigefit. Hãc dubi tatõem ſoluit.dicens ꝙ nõ oẽ(qð patit᷑ a ſenſi bili hʒ ſᷣſum.qꝛ mediũ extraneũ patit᷑ a ſenſibili ſcʒ aer.recipi endo ſpẽm cotoꝛis ⁊ tamẽ nõ habʒ ſenſum. Et vlteriꝰ Dicit nõ ſolũ odoꝛare eſt pati ab odoꝛe.ſed etiã recipere ſpẽm odoꝛis. Nec ſolũ videre eſt pati a coloꝛe ſed eti,ö reciꝑe ſpẽm coloꝛis (Qaũt nõ ſit allꝰ) In hac ſe cunda parte oſtẽdit numeꝝ ſenſuum exterioꝛum. O(t ponit pᷣmo talem ↄcluſionem tm̃ qͥnq; ſunt ſenſus eꝛ⸗ terioꝛes.ſcʒ viſus auditꝰ olfactꝰ guſtꝰ ⁊ tactꝰ.pʒ quia aĩmalia ꝑfecta habẽt qͥncq; ſenſus ⁊ nullus ſenſus eius deficit.ergo ſtꝭ tm quiq; ſenſus ext᷑ioꝛes.Scða ↄclu⸗ ſio qͥnq; ſenſus ext᷑ioꝛes dicunt᷑ nõ quia ſtę extra ſed qꝛ mouent a ſᷣſibus ext᷑ioꝛib NHꝛobat᷑ tripłr.pᷣmo ex par te oꝛganoꝝ ſic.qꝛ ſien aĩaliba perfectis nullũ oꝛganũ de ficit. etiã eis nullus ſenſus de ficit.oꝛganuʒz oꝛdinat᷑ in ſenſum tanq; finem. Sed aĩalibus pfectis nullũ oꝛga nũ deficit ⁊ nõ hñt miſi qnq;.̊ 'aũt nõ habeant niſi nq; ꝓbat.qꝛ oẽ oꝛganũ ẽ de natura elem̃ti a dominio Vl ergo eſt de natura aeris ⁊ ſic eſt oꝛga nũ auditꝰ vel de natura aque ſic ẽ oꝛganũ viſus.vł de natura terre gt ſic eſt oꝛganũ gun* tactꝰ in quib aliquo mõ dñat᷑ Areſtotelis Folio xrii tactum (Opoꝛtet aũt) In boc nono capitule de⸗ terra nõ tamẽ ſic quãdo ſint redacta ad mediuzʒ. Oꝛ/ ganũ aũt olfactus in aialibus aquaticis eſt denatura Aque in aĩalib aũt terreſtrib eſt de narura aeris. Ig⸗ nis aũt nullius eſt oꝛga nu aut oĩbus cõis eſt. Nã in ̊⸗ libet oꝛgano debʒ eſſie aliqd quatuoꝛ elemẽtoꝝ a domi nio cũ igne. Si ergo aĩalia ꝑfecta ⁊ nõ oꝛbata habeãt illa qnq; oꝛgana ſeqt᷑ ꝙ eis nłlũ oꝛga otic Er ſi aliqͥs o bijciat de talpa ꝙ eſt aĩal ꝑfectu ⁊ tame no habz ocu los. Reſpõdet᷑ ꝙ ſub pelle talpe latet oculi. vi det᷑ enĩ talpa ſub pelle habẽs oculos. xꝑte aũt medioꝛuʒ/ p batur ſic.qꝛ ſi in aimalibus ꝑfectis nullum mediũ de⸗ ficit ꝑ quod poſſunt ſentire.eis nullus ſenſus deficit ſʒ aĩmalibus ꝑfectis nullum mediũ deficit. nã om̃e me⸗ dium ſentiendi eſt extraneũ vt aqua vł aer. vł intrane um vt caro ſed iſta nõ deficiũt aĩmalibus ꝑfectis ergo CTercio ꝓbat ex ꝑte ſenſibilium.quia ſi om̃ia ſenſibilia poſſent ſentiri ꝑ quinq; ſenſus interioꝛes nullus ſenſus deficit aiĩmalibus ꝑfectis ſed omia ſenſibilia poſſunt ꝑ cipi ꝑ quinq; ſenſus. Qð ꝓbat phus.qꝛ omia ſenſibi⸗ lia vł ſt ꝓpꝛia vł ↄmunia modo tã ꝓpꝛia quã ↄmunia pcipiunt᷑ ab iſtis quinq;. ODe ꝓpꝛijs patet quia ſenſꝰ vi⸗ ſus ꝑcipit omes coloꝛes.auditus omnes ſonos.odoꝛa tus omnes odoꝛes.guſtus omnes ſapoꝛes:.⁊ tactus om nes ꝗlitates tan gibiles.⁊ iſta ſto ſᷣſibilia ꝓpꝛia igi De ſſibus cõibus patʒ.nã ſenſibilia cõia ſunt motus qui⸗ es magnitudo figura ⁊ numerus q quidã co gnoſcunt᷑ ꝑ ſe ab iſtis quinq; ſenſibus. Qè aũt nõ ſint ꝓpꝛia alicꝰ ſenſus exterioꝛis patʒ.quia quo d eſt ſenſibile ꝓpꝛiũ ali cuius ſenſus exterioꝛis nõ ꝑcipit᷑ ab alio ſenſu exterio ri niſi ꝑ accidens.ſe d ſenſibilia cõia ſunt ſenſibi lia ꝑ ſe reſpectu plurium ſenſuum exterioꝛum.ergo nullum ſᷣſi bile cõe eſt ſenſibile ꝛium alicuius ſᷣſus exterioꝛig (Figura ẽ magnitudo) Einaliter aũt querit p hus quare habemꝰ plures ſᷣſus excerioꝛes. Reſpõdet ꝙ cau ſa huiꝰ eſt vt minus nos lateãt dꝛne ſenſibiliũ cõium ⁊ ꝓpꝛioꝛum.Si em̃ ſolum haberemꝰ viſum nos nõ ꝑcipe remus dꝛnñam imer coloꝛem ⁊ magnitudiem.ſed quia magnitudo abaliquo ſenſu ꝑcipit᷑ puta a tactu a quo non ꝑcipit᷑ coloꝛ.ideo ↄſtat ꝙ aliud eſt magnitudo et aliud co loꝛ Kirca hũc textũ ſtꝭ q̃tuoꝛ dubia Pꝛimüu dubium. vtrum ſenſus ſit potẽtia pure paſſiua ſicut videt᷑ dice re p h̊s Vdm eſt ꝙ nõ.patʒ ex autoꝛitatib Areſto.pᷣ mo dieit reſto.in tercio capitulo ſcdᷣi tractatꝰ. ꝙ aĩ ma eſt pncipium ſᷣſatõis motꝰ local ⁊ alioꝝ motuũ.⁊ loquit᷑ ibi de pᷣncipio effecto.ſi aũt eẽt poña pure paſſi ua nõ eẽt effectia. Scða autoꝛitas ẽ in nono metaphiſi ce.vbi ðꝛ ꝙ videre ẽ oꝑatio immanẽs niſi aũt eet vi ſus poña.actia operatio eiꝰ nõ immaneret.Cercia autoꝛi tas eſt ↄmẽtatoꝛ? qͥ dicit ꝙ ſᷣſus ſtꝭ pone patietes ſʒ ꝙ ſuſcipiũt ſpẽs ſᷣſibiles ſunt ãt agẽtes ſʒ ꝙ iudicãt de obiectis poñe. Quarta autoꝛitas qꝛ phs ⁊ ↄmętatoꝛ ponũt intellcm̃ agẽtẽ diſtĩcrũ ab intellcũ poſſibili hoc idẽ hũñt ponere de p̃ſu.nõ em̃ eſt maioꝛ rõ de vno q; de alio. Et ſi arguat᷑ qꝛ nulla vi det eſſe neceſitas poneqd eũ. Dico ꝙ veꝝ eſt ꝙ nulla eſt necĩtas ponẽdi eũn di⸗ ſtinctũ reatr a ſenſu paſſiuo neceſſe ẽ tñ ꝙ ponat᷑ diſtinc tus foꝛmałr. Ptzʒ quia im poſſibilee pᷣdicari dcõꝛia fe glia de aliq̊ eodẽ niſi in eo ſit diſtictio aliqᷓ real ex na⸗ tura rei vel fo ꝛalis.ſed ſic eſt ꝙ de ſᷣſu agete ⁊ patiete Queſtiones verificant᷑ pᷣdicata ↄtradcõꝛia ſcʒ ꝓducere ſenſatõem et reciꝑe eã ̊. t ex hoc ptz erroꝛ illoꝝ qui dicũt oẽm potẽtiã ſᷣſitiuã pure ſe habere paſſiue ad ipʒ actũ ſent endi qꝛ aut actus ſentiẽdi adeqte pducit᷑ ab obẽo.aut a ſpẽ ſenſihili aut a potẽtia aut ab aliquib illoꝝ ſił.nõ pᷣjmũ nec ſcdᷣm qꝛ tũc ſeꝑata ſpẽ ſenſibili a ſenſu ꝑ poſſi ſit eiꝰ cã totał ̊ vł ꝓducit᷑ effectie ab ipᷣa potẽtia ſola vł a potẽtia cũ obiecto ⁊ cuʒ ſpẽ ⁊ ꝑ ↄñs nõ ſe hʒ pure paſſiue. Sequit᷑ vlt᷑ius ꝙ iſti male dicũt qͥ dicũt ſᷣſum eẽ ꝓᷣtutem pa ſſiuã reſpcũ obiecti ⁊ ſpei ſᷣſibilis ⁊ actiaʒ reſpcũ ſſatõnis.qꝛ implicat ↄtra dcõem idẽ om̃ino in⸗ diſtincte ſecluſa operatõe intellectus eẽ pᷣncipiũ actm̃ et paſſiuũ alicuiꝰ entis ⁊ tñ ſm illos ſᷣſus eſſet potẽetia paſſiua receptiua ipᷣius ſenſationis ⁊ effectiue ꝓducti⸗ uaaa eiuſdem. Scoͤm dubiü ẽ. vtꝝ qnq; Pſibilia cõia 2 . cſ . HS*n gi. E- 8 ſint bᷣſibilia ꝑ ſe v pꝑ accũs. Reſpo det ſctũs Chomas E E. ſ= Di acS ſunt ſᷣſi ilia ꝑ accñs. vñ dicit ꝙ ſentire ↄſiſtit in quo dã pati ⁊ alterari.ita ꝙ eſt differetia inter paſſionem ⁊ alteratõem ſᷣſus. vnde ꝙ facit differetiã in paſſione et aulteratione eſt ſᷣſibile ꝑ ſe.qð aũt nõ facit eſt ſᷣſibile ꝑ ac er⸗ S cidens. Oꝛna aũt circa paſſionẽ vł alteratõnem ſᷣſus 3. . l* E Prfieri duplr. vno mõ ex ꝑte agentis ita ſcʒ ꝙ cauſat pꝛiã ſpẽm in ſᷣſu.⁊ hoc mõ ſſibilia cõia nõ ſaciũt diffe rentiã in immutatõne ſᷣſus ſiue in paſſione ⁊ alteratõe Alio mõ alidd ð facere differentiã nõ quãtũ ad ſpẽʒ lum diuerſificat᷑ modꝰ immutãdi ⁊ nõ diuerſificatur ipᷣa pona ſᷣſitiua. At ſic iſta qͥnq; ſᷣſibilia cõia pᷣus e⸗ numerata faciũt dꝛñnam circaimmutatõem Fᷣſus.Alit᷑ em mouet coloꝛ viſum in magnitudine reã ⁊ magni⸗ tudie triãgulari.⁊ iſto mõ poſſent dici ſᷣſibilia ꝑ ſe.dil ferũt tiñ a ſſibilibꝛꝓpꝛijs qꝛ ſᷣſibilia ꝓpꝛia cauſant in ſu⸗ is ſſibus ꝓpꝛias ſpẽs.ſᷣſibilia vero cõia nõ cãnt ꝓpꝛias ſpẽs.⁊ differũt a ſibꝑ accides qꝛ iſta faciunt dꝛñnam circa modũ immutã di ſᷣſuʒ nõ aũt ſᷣſibilia ꝑ accidẽs Alij vero reſpondent ꝙ iſta qͥnq; ſtꝭ ſſibilia ꝑ ſe ⁊ fa⸗ ciunt ꝓpꝛias ſpẽs in ſᷣſibus.pʒ ſᷣm pᷣcedẽtem opinionẽ naã coloꝛ aliter mouet viſum in maioꝛi magnitudine ⁊ aliter in mi noꝛi..uero ergo vtꝝ aliqͥd impmat᷑ a co loꝛe exiſtẽte in maioꝛi magnitudie qð nõ impmit᷑ a co loꝛe exiſtente in minoꝛi.vł nihil.ſi nihil tũc nõ videt᷑ rõ qᷓre vnus coloꝛ magis debeat mouere qᷓ; alius.ſi autẽ aliquid ⁊ non aliud qᷓ; ſpẽs.̊ ſᷣſibilia cõia cãnt ꝓpꝛias * C SeO1 atur. aſparet em ad ſſum ꝙ ſic Nã cultellus ſcindens . & &‿W ta cendů ꝙ dupkx eſt immutatio ipius ſſibilis. vna ẽ ma/ 7 Sν terialis quãdo ſcʒ ſſus immutat᷑ a ſſibili ſʒ eẽ reale vł P E = ſᷣm eundem modũ quo eſt in re extra.vt cũ ſᷣſus tactꝰ L calefit ⁊ alius ſᷣſus aliqlit᷑ alterat᷑.Alia eſt immutatio intentionalis ſᷣm quã ſᷣſus immutat᷑ intentõnałr vł ſpi rituałr a ſᷣſibili. Vñ tactꝰ immutat᷑ realr ⁊ intẽtionałr viſus aũt ſpũa łr immutat᷑. Vũ oꝛganũ tactꝰ eſt coꝛpꝰ mixtũ ſicut mediũ qð eſt caro.q̊ eſt paſſuũ naturale.ſi — — oteſt aũt ſentire niſi etiã immutet᷑ intẽtionałr.ideo in hac vita nõ eſt immutatio intentionalis in tactu qͥn ſit etiã realis. JOmmutatõ intentionał ſufficit ad ſᷣſatõeʒ ſed nõ reał. ODðmeſt ̊ ad ronem ꝙ tãgibile poſitũ ſu pꝛa oꝛganũ tactꝰ nõ facit ſſatione eo ꝙ realłr ponit᷑ ſup bile vł impoſſibile adſhauc poſſet ꝓducere ſſatõem cuzʒ agentis ſed quãtũ ad modũ actõnis.ita ꝙ ſᷣm talia ſo . . ſpẽs in pᷣſu vtraq; iſtarũ opinionũ eſt ꝓbabilis Ter⸗ VEND*PESA— 6 cium du bium. vtrum ſſibile poĩtum ſupꝛa ſᷣſum ſenti cut caro.paſſiones aũt tã gibiles ſtꝭ naturalłr actiue nõ oꝛ ganũ taetus ſed etiã eo ꝙ immutatur intẽtionaliter ita ꝙ ↄpleta ratio ſᷣſatõnis eſt immutatio intentõnatł Quartũ dubiũ.ſpẽs ſᷣſibiliũ ↄtrarioꝛuʒ ſto ↄtrarie videt᷑ em̃ ꝙ ſic.cꝰ ein cãe ſtꝭ orie ⁊ effectꝰ ſte ↄrij.ſed al bedo ⁊ nigredo ſtꝭ ↄtraria ꝗ̊ etiã ſpẽs illoꝛũ ſtꝭ ↄtrarie Dðm eſt bꝛeuiter ꝙ nulle ſpẽs ſᷣſibiliũ ſtꝭ ↄtrarie int᷑n ſece ⁊ foꝛmałr licʒ bñ extrinſece ⁊ ab obiecto eo ſcʒ ꝙ re pñtãt ↄtraria. Pꝛima ꝑs pʒ qꝛ ille ſpẽs ꝑmittũt ſe in eo dem ſubiecto. Ad rõnem dom ꝙ nõ oim cãrum oria rum effectus ſtꝭ gↄrij.licʒ bñ aliqrum. t etiã obiectũ nõ eſt cã totalis ipᷣius ſpẽi ſed cũ hoc ſenſus agens. ſi⸗ cut patuit ſuperius JM Querit᷑ vtrum ſint tm̃ qͥnq; ſſus exterioꝛes habentes qͥnq; ꝓpꝛia obie⸗ cta circa q̃ nõ decipiunt᷑. Arguit᷑ pᷣmo ꝙ non ſtꝭ qͥncq; ſᷣſus. Nã ſᷣſus tactus eſt cõis alijs ſſib nec eſt vnꝰ inſe ergo. pᷣma ꝑs pʒ qꝛ ⁊ guſtꝰ? olfactꝰ ſtꝭ qͥdem tactꝰ Se cũda ꝑs pʒ. qꝛ alius eſt tactꝰ de caliditate alius de fri⸗ giditate ſiłr de humi ditate ⁊ ſiccitate ſicut etiã ptʒ ex textu ̊. (õfirmat᷑ qꝛ obiectũ tctꝰ extẽdit ſe ad obiec ta alioꝝ ᷣſuũ ̊ ſur ⁊ ipᷣe ſᷣſus nõ diſtinguit᷑ ab alijs ſᷣſi⸗ bus. Scðdo ſic.plura ſtꝭ obiecta biuũ exterioꝝ qᷓ; qͥn q; ;̊. Añs ꝑʒ pᷣmo qꝛ nullꝰ coloꝛ vnus ⁊ idẽ eſt obiectũ viſus adeqtuzʒ nec aliqs ſonus ⁊ ſic de alijs.̊pluraſſt qᷓ; qͥnq; Niſi dicas ꝙ coloꝛ dzʒ capi ꝓ coloꝛe ĩ cõi ⁊ ſon ꝓ ſono in cõi ⁊ſic de alijs O(ontra.qꝛ coloꝛ incõi nõ vi detur nec ſonus in cõi audit᷑ actꝰ em̃ ⁊ oꝑatõ es ſtꝭ cir⸗ ca ſingłaria.Si dicas ꝙ licʒ coloꝛ in cõi nõ audiat᷑ ẽ tñ aptus natꝰ audiri (õtra.cuiꝰ ẽ potẽtia ill iꝰẽ actꝰ ex de bſu ⁊ ſato.Si co loꝛ nõ au diat᷑ nec erit aptꝰ na tus audiri Tercio ſic.intellectꝰeſt vᷣtus nobilioꝛ ⁊ p fectioꝛ qᷓ; pſus viſus ⁊ ſus viſus cetis ſᷣſib ſed iſti max ime decipiunt᷑ g̊. Añs pʒ pᷣmo qꝛ intellcũs ꝓpõnibus falſis aſſentit. qꝛ ſpẽs viſibilis pᷣt repntari viſui coꝛrupta re viſibili ſaltẽ per potẽtiã dei.⁊ tũc viſus iu dicãs illud viſibile eẽ decipit᷑. Pʒ tercio qꝛ viſus iudi⸗ cat ſolẽ eſſe ꝑue qᷓ;titatis cum tamẽ ſit maioꝛ tota terra Sitr iudicat eũ eẽ rubeũ ⁊ yrideʒ eẽ aliquid coloꝛatũ que tamẽ oĩa ſunt falſa. Patʒ q̃rto qꝛ viſus iudicat a⸗ liqua moueri que tñ nõ mouent ſicut patʒ de exiſtenti in naui qui iudicat arboꝛes moueri Quarto ſic. de alijs ſenſib: pᷣmo de auditu.nã vnꝰ iudicat ſonũ eſſe de lectabilẽ quẽ alter iudicat triſtabilẽ ⁊ exiſtẽs ꝓpe ſonũ iudicat eũ intẽſioꝛẽ ⁊ exteſioꝛẽ qᷓ; exñs remote.Silr in⸗ firmi aliquãdo iudicãt ꝙ audiãt tonitrua que tamen nõ au diunt.⁊ etiꝗ exiſtens ex vna pte aque de mane au dit ſonũ ex alia ꝑte poſtqᷓ; iã eſt coꝛruptꝰ ſilr ptʒ de ſo no echon. De guſtu ꝓbat᷑ nã infirmi iudicãt aliqua ſtiptica que ſunt dulcia ⁊ aʒinus iudicat tribłos boni ſapoꝛis qͥ tamẽ ſt amari. De tactu patzʒ. nã intrãs bal neũ in oncipio iudicat eẽ inteſum caliditate ⁊ poſtq; fu it iudicat eũ eſſe remiſſum dato ꝙ ſit eque calidũ. Si⸗ militer tactꝰ aliqñ iudicat vnã reni duas res ſicut cuʒ aliqͥs tãgit digitis cãcellatis. De ſenſu olfactus patz nã aliq hoĩes iudicãt aliqs odoꝛes eẽ bonos ſicut coꝛi ari pelliparij.⁊ etiiẽ mundatoꝛes locoꝛum turpiũ.que tamẽ hoĩes inconſueti eſſe fetidũ dicũt Et ſimiliter ca⸗ nes iudicant cadauera fetida boni odoꝛis que tamen homo iudicat mali odoꝛis.ergo aliquis eoꝝ decipi 2 ſecũdi de dnima V 1 AreſtotelMis . Folio xrii ir . ſi tũ rcnlen Bnraiſtar⸗ pht ma. plderergo ꝙ lumẽ nec requirit ꝓpter coloꝛes neeP ANane h e. 5 n O PpP 0 in textu. Pꝛo ſolurone des termectnteife ſcʒ ꝙ lumẽ ↄſtituat coloꝛes vel ꝙ faciat . e — ſtionis ſo luende ſtꝭ qua⸗ dyaphanũ ꝓpꝛiũ ſuſceptiuũ ſpẽrum. LColoꝛ em natu’⸗ di ſti ratr agit m vltimũ lui poſſe. ſi ar lßerrle anme nioꝛ queiſtiones coloꝛ ſit wꝛi ragit ſjm vltimũ ſui poſſe.ſi ergo habeat ꝙ ipᷣeexrſe ⸗ ”s. G DPꝛima.vtꝝ coloꝛ ſit mium cã talium ſpẽꝝ.⁊ dyaphanũ ſit receptiuũ eaꝝ no re R Vet Oe adequatũ obiectũ viſus.p quirit᷑ ad caulandũ ſpeẽs coloꝛis in dyaphano ꝙ medi eer — ̃ cuiꝰ ſolutõe. Attẽde bͤmo um ſit illuminatũ.nec etiã ad viſionẽ requirit᷑ aluð q; ””ẽ ꝙ dyaphanũ eſt coꝛpus qð deſenõ hz lums :lu oculus bñ diſpoſitus.et coloꝛ cũ lnie ⁊ dyaphano illu n Ni ſit viſibile.ſed eſt ſuſceptiuũ luis extranei.ꝑ qð ſit ali⸗ minato. Vñ ðᷣt Auguſtinꝰ ſcdᷣo de trinitate capitulo ici quo mõ viſibile.ſicut aer aqᷓ ignis in pꝛia ſpera.2 ſint ſcdðo.a viſibili ⁊ vidente cauſat᷑ viſio Sicut g̊ exꝑte vi o aliq̃ alia coꝛꝑa ſolida.vt vitrũ criſtallũ ⁊ alid alij lapt ſus requirit᷑ pupilla bñ diſpoſita.ita ex ꝑte obiecti reqͥᷣ ves. licʒ ãt ignis in materia aliena ſit lucidꝰ.tñ in ma ritur colo: cũ lumie. Attende tercõ ꝙ lumẽ eſt actꝰ teria ꝓpꝛia eſt coꝛpus dyaphanũ. Aliter em ꝑ regioneʒ dyaphani ⁊ ſimul cũ dyaphano inquãtũ dyaphannzʒ ignis ſtelle nõ viderent᷑ in celo.q;uis etꝭ aliqua accma vñn dDyaphanũ eſt potentia lux ⁊ tenebꝛe.Tenebꝛa aũt ↄueniũt elemẽtis rõe ſuaꝝ naturarũ. vt calidũ frigidũ eſt pᷣuatio lucis in dyaphano.ſicut em matia pᷣma eſt uck graue ? leue. tñ dyaphaneitas nõ ↄuenit eis im natuj potetia foꝛma 2 puatõ.ita dyaphanũ lux ⁊tenebꝛa.lu Wu i4 ras ſuas ꝓpꝛias.ied ↄſequit᷑ quãdã naturã cõem ipis mẽ aut ↄparat᷑ ad dya phanũ ſicut coloꝛ ad coloꝛatũ. W et celo.Coꝛꝑa em̃ celeſtia dyaphana ſtꝭ.qꝛ niſi ſic non vtrũq; em eſt foꝛma ⁊ actus ſuſceptiui.⁊ iõ ðt phus ꝙ NPSde poſſemus videre ſtellas fixas.qꝗ ſtꝭ in octaua ſprra. luqmen eſt qſi coloꝛ dyaphani ſᷣm ꝙ dyaphanũ factum e Alttende ſecũdo.ꝙ in pᷣſatione ſtꝭ tria.ſ.mouẽs im̃ eſt in actu ab aliquo coꝛꝑe luminoſo.ſiue ſit ignis ſiue lusdeffj qð eſt obiectũ.⁊ mouẽs motũ qð eſt mediũ.⁊ motũ tim aliud coꝛpus celeſte. nã ſicut dyaphanuʒz eſt cõecelo ⁊ tian qs eſt organũ.cui impᷣmit᷑ ſpes ab obiecto.vñ ſicut di elemẽtis.ita ome luceẽs ad illuminatũ ↄuenit igni ⁊ ce ſtadeda ctũ eſt ſenſibile poſitũ ſupꝛa ſenſum nõ facit bſatönem lo Attende qrto.ꝙ coꝛpoꝝ quedã ſtꝭ actu lucida da 9/ et iõ in viſione ſꝑ requtit᷑ mediũ.qdð eſt lumẽ. Vtruʒ vt ſol ⁊ ſtelle.quedã vero opaca.vt terra⁊ coꝛpa mixta 6 aũt hoc requirat ꝓpꝛiũ mediũ vel ꝓpter coloꝛes dubiuz denſa. Qualitas em gpꝛia alterãtis pᷣmi.ſ.celi.qð eſt oai HWZ eſt. Dicit em̃ Auicẽna expᷣſſe in libꝛo ſexto naturaliũ coꝛpᷣus mavime pfectu.⁊ in actu eſt lux.ideo inter illa Sganre e ꝑte pᷣma.ꝙ lumẽ nõ requiri? ꝓpter mediũ.ſʒ ꝓpter cola coꝛꝑa que ſtꝭ⸗ actualioꝛa ſt? coꝛpa q ſunt lucida actu.qᷓ icäteaedb res.qꝛ nos videmꝰ ꝙ ille qͥ eſt in loco obſcuro videt rẽ vero ſtꝭ ꝓpinqᷣoꝛa eis ſtę receptina luminis.ſʒ maxime nühs : poſitã in luce. ? nõ ecõtra. Exñs em in lumine nõ vidz materialia. nec hñt lumẽ. nec ſtẽ receptiua luis. ſed ſts dsc res poſitas in tenebꝛis cũ coloꝛ nõ wſſit diffũdere ſos opacaꝓpter ſui materialitatẽ.ſicut patʒ de terra Ex h dete ſuas ſine luie. (õ.aũt innitẽs dicto phi dicit oppoſi⸗ ergo pʒ qͥd ſit coloꝛ lumẽ ⁊ dyaphanũ.Q.uomõ aũt ſe Airx tũ.dicit em̃ ꝙ coloꝛ eſt ꝑ ſe viſibilis.⁊ lumẽ nõ requiri habeat dyaphanũ ad lumẽ ⁊ ad coloꝛes videndũ eſt. ”l ꝓpter coloꝛes.ſed ter mediũ.nã coloꝛ eſt motiuꝰ daa nã dyaphanũ eſt receptiuũ coloꝛis ⁊ luminis.ſuſcep⸗ whietd phani ſm ꝙ eſt in actu. act? aũt dyaphani eſt lumen. 2 ciuũ aũt debz eſſe a natura. quã recepit denudatũ. ſic Glktngtt . ſignũ huiꝰ eſt. qꝛ ſi coloꝛ ponat immediate ſupꝛa ocu⸗ receptiuũ ſoni eſt ſine ſono.iõ patʒ ꝙ dyaphanũ ſm ſe Pinbas lũ nõ yidebit. hatet ein de ſua natura ꝙ pt ꝑ ſe mouere nõ haber lumẽ vel coloꝛẽ.ſed eſt ſuſceptiuiũi vtriuſc.ſtę R dyaphanũ erĩis in actu. Ofme aut tale eſt viſibile bſe ait quedã coꝛpa que intenebeſs lucet. lcut eſt noctllu eNſisu eo ꝙ pᷣt mouere oꝛganũ viſus.coloꝛ bm naturã ſui ẽ ca quereus aliq piſces.o culi lupoꝝ 1 cattoæ. 2 iſta inn disi ꝑſe viſibilis. ⁊ P ↄñs ex ꝑte ſui nõ requirit lumẽ.ſed lumine ſt⸗ viſibilia inquãtũ coloꝛata.in tenebꝛis autz ”8 dyaphanũ nõ fit in actu niſi ꝑ lumẽ.iõ coloꝛ nõ põt vi⸗ inquantũ lucẽtia ⁊ no inquãtũ co oꝛata. Ro aut huiꝰ ickni deri ſine lumine. Sic ů vult dicere ↄmẽtatoꝛ ꝙ lumen eſt. ꝛ p⸗ 2 aliqd lucis. luciditas RMR nõ requirit᷑ ꝓpter co loꝛes.ſed ꝓpter mediũ.⁊ hꝰ opinio em̃ ignis ⁊ dyaphaneitas aque nõ eſt in eis totalr ↄpꝛe * nis eſt ſcũs Thõas. Albertꝰ aũt volẽs ↄcoꝛdare iſtas henſa ꝑ opacũ terre.⸗ ſic ſt quodãmõ lucida lux autẽ N opiniones ðᷣt ꝙ tã ꝓpter mediũ qᷓ; ꝓpter coloꝛẽ reqͥritur eoꝝ ſolum ꝑcipit᷑ in tenebꝛis ꝓpter debilitatẽ.⁊ ido nec lN lumẽ. Eſt aũt duplex eſſe coloꝛis.i.materiale ⁊ foꝛma/ in tenebꝛis fub ſuo coloꝛe pñt videri nec in die ſua luce fn .Gd k le. matiale puenit erzpoꝛtoe qtuor qualitatũ diuerſi polſunt actuaremediũ pter debilitatem n lux eox Ahnn Lnrs mode variatiũ ſuꝑficies coꝛꝑis mixti. ?2 tale eſſe etiam eſt foꝛtioꝛ q;ᷓ coloꝛ.iõ in tenebꝛꝭ actut mediũ luce.ſed S c9 ppz colozes 2 tenebꝛas. Eſſe ãt foꝛmale coꝛꝑis eſt im non coloꝛe . ”s euan pt mouere dyaphanũ.⁊ illud hʒ ex pꝛeſentia luiĩs.⁊ ex Pꝛimo.ꝙ coloꝛ nõ videt᷑ ſine luĩe.pʒ quia manel tota ypoſtaſis coloꝛis.⁊ ſᷣm hoc eſſe coloꝛ ðꝛ actu viſi⸗ Dic nõ eſt motiuꝰ dyapha ni.niſi ſᷣm ꝙ eſt in ac rm bilis.⁊ ſolũ in lumine ⁊ nõ in tenebꝛis.⁊ ſic ad vidẽdũ tn. hoc aũt eſt ꝑ lumẽ.̊. ODic ſcũdo.ꝙ iu requirit᷑ lumẽ ꝓpter coloꝛes.ita ꝙ lumẽ ↄfert coloꝛi. vt viſio nõ fit ſine medio.pʒ a ſigno.qꝛ ponat᷑ coloꝛatum Kin ſit actu viſibil ⁊ motiuꝰ dyaphani. Scũs Chomas ſupꝛa oculũ ⁊ nõ videbit᷑ eo ᷓ nõ diffundit ſpẽs in dy ai “ ſilr diſtinguit duplex lumẽ.l. intrinſeiũ ⁊ extrinſecũ. lu aphano Dic tercõ. ꝙ ignis ⁊ cetera lucida pñt vide ißi men extrinſecũ no requirit pter coloꝛes.ſ ꝓpter medi ritã in tenebꝛis qᷓ; in lumine. ad viſionem em requiri i60 C unnluin aut intrinlecũ requiri? pter coloꝛes.vñ yma tur oculꝰ ⁊ coꝛpues illuminãs mediũ.ſic aũt eſt de igne culcu H ginat᷑ ꝙ ex diuerſa ↄmixtione luis ⁊ opaci ↄſtituãt᷑ di etrt alijs lucidis auatuoꝛſig gencra viſtlli ddain sn L uerſe ſpẽs coloꝛis.⁊ iſta diſtinctõ nõ videt᷑ eẽ bona. eo habent lumen in poteutia tm.ſicit ðvap Aadiedaz t i ꝙ tũc lumẽ eſſʒ in tene bꝛis.⁊ coꝛꝑa eẽnt intrinſecus co/ vpero habent lumen permixtum cñ opaco. licut lucen hi loꝛata. qdð eſt ↄtra phᷣm in deſſu ſenſato. qui ðᷣt ꝙ co⸗ tia in tenebꝛis. Alia vero habẽt lucem foꝛtem qua pñt luras loꝛ eſt extremitas ꝑſpicui in coꝛꝑe terminato. Silr eti ſediffundere fam in tenebꝛis q;; in lumine.vt coꝛwꝛa eum am lumẽ eſt ſpẽs ſpecialiſſima.coloꝛ aũt ſpẽs ſubalter lucida. Aliavero habent lucem debilem. que tamẽ ali . .ſecũdi de Anima. qno modo poſſunt ſe diffundere. ſieut viſibilia llumt Queſtiones nata. Omia giſta ſtꝭ aliquo modo viſibilia inquãtũ ꝑticipant aliqd de lumine.qð eſt qualitas pᷣmi alterã tis.⁊ nõ habʒ aliquid ↄtrariũ.⁊ iõ ſuſceptiuñ eius eſt in vltima diſpõe ad recipiendũ lumen. Dic qr to.ꝙ coloꝛ non eſt ꝓpꝛium obiectuzʒ viſus.multa em̃ ſtẽ viſibilia que nõ ſtꝭ coloꝛata.ſicut dictũ eſt. Dicũt ta men aliqui ꝙ lumen cum coloꝛe eſt adequatũ obiectũ viſus.lumen em ſᷣm eos eſt foꝛmale.caloꝛ autem mate riale. Sed dom eſt ꝙ obiectum pꝛimum vilſus eſt ali quid illuminatum quod eſt ↄmune lumini ⁊ coloꝛi.⁊ poſſzͤ vocari viſibile ſiue coloꝛ extenſo nomine coloꝛis. SBl queras pᷣmo. vtrum lumen habeat eſſe intentio nale vel reale in medio. Dicũt aliqui ꝙ habʒ eſſe rea le:eſt em paſſibilis qualitas realiter illuminans medi um. ⁊ agens in viſum ⁊ ↄburens ſaltem virtuałr.⁊ eti am calefaciens.⁊ multos alios effectus caufat in iſtis interioꝛibus.ſicut patʒ per exꝑientientiam.⁊ ita dicit ſcũs CThomas. Alij vero dicũt oppoſitum. quia ſi ſic ſequeret᷑ ꝙ mihil poſſit videri mediante lumine. viſibꝛ le em poſitũ ſupꝛa ſſum non facit ſᷣſatõm.nec ſeqᷣt coꝛ pus lucidum cauſat coloꝛem.⁊ eſt virtuałr calidum ergo poteſt facere coloꝛem. nam lux ⁊ coloꝛ.ſtꝭ effectus eiuſdem cauſe ſuboꝛdinate. Et iſtiꝰ opinionis ẽ Aui cenna.nõ tamen habʒ lux eſſe intentionale.quo d eſt fi ctum ſiue fabꝛicatum per opus intellectꝰ.ſed habʒ eẽ intentionale.quod non eſt eductum de potentia mate rie neq; permanens in tali materia.nec accipiens diſt iĩ ctionem nec numeratõnem a medio.ſed a ſubiecto in quo habʒz eſſe nermanẽs ⁊ reale.⁊ a quo oꝛiginat.vtpu ta a coꝛꝑe lucido.vnde lumen in aere non eſt niſi inten⸗ tio ſiue accidens intentionale lucis exiſtentis in coꝛpo re luminoſo. Si queras vlterius. vrrũ illumiatio medij fiat in tꝑe vel in inſtanti. Reſpondet alacer ſe⸗ cũdo perſpectiue capitulo qͥnto ꝙ in tꝑe.⁊ hoc patz in apertõe feneſtre que fit in tempoꝛe.⁊ inilla apertõe fit illuminatõ. ̊. ſimiliter radius ſolaris ꝑtingens ad di uerſam dyaphaneitatem frangit᷑.que refractio nõ eſt niſi ꝓpter reſiſtentiam. ſic ꝙ nõ poteſt vltius ꝓcedere. vbi autem eſt pꝛoceſſus a reſiſtentia ibi eſt motꝰ.ergo illuminatõ medij eſt motꝰ.⁊ ita eſt in tẽpoꝛe.Sed illð eſt contra Areſto.qui dicit contra democritũ ꝙ illumi natõ fit in inſtanti. Si em fieret in tempoꝛe nõ lateret nos in tanta diſtantia quanta eſt ab oꝛiente in occide⸗ tem. Et cõtra cõ.in quarto phiſicoꝝqui dicit.ꝙ illu⸗ minata domus a candela fit ſubito.⁊ non in tempoꝛe AOlt eſt cotra Auguſtinũ ſexto de triuitate capitulo ſe cũdo.qͥ dicit ꝙ ſplendoꝛ ignis eſt coeuꝰ igni.⁊ ſi ignis fuiſſet ab eterno.qui tamen eſſʒ genitus atq; diffuſus ab igne. ſi autem diffuſio illa eſſʒ in tempoꝛe ille ſplen⸗ doꝛ nõ eſſet coeuꝰ igni.⁊ ſimiłr ↄtra phᷣm in de ſenſu ⁊ ſenſato verſus finem. qͥ ponit differentiam inter ſonuʒ et illuminatõem.⁊ dicit ꝙ ſonus fit cum quodam tre mo:e ⁊ motu locali.⁊ per conſequens in tempoꝛe.ſed non ſic eſt de illuminatõne. Poſſʒ ergo dici contra iſtũ autoꝛem perſpectiue ꝙ illuminatõ fit in inſta nti. cum ſubiectum eius ſit ſumme diſpoſitum ad recipienduʒ ipᷣm. vel ſaltem in tempoꝛe imꝑceptibili tenedo ꝙ nui la alteratõ poſſit fieri naturalr in inſtanti. Vtrũ ſonus (qui eſt ꝓpꝛium obiectum auditus) fiar in aere tanqᷓ; in medio. Pꝛo cuiꝰ ſolutõée. Attende pmo.ꝙ coꝛpoꝝ quedam ſtę bene ſonãtia in actu Alia vero ſtꝭ bene ſonantia in pntentia.alia aũt que nec be⸗ ne ſonant in actu nec in potentia.vt lana ⁊ cetera coꝛpa que cedũt ꝑcutienti.vnde ex ꝑcuſſione eoꝛum nõ fran⸗ hitur aer ita vehemẽter vt poſſit foꝛmari ſonus.xq̊ patzʒ ꝙ ſonus quãdoq; habʒ eẽ in actuꝛ quandocq; in potentia.nõ quidẽ in actu ꝑmanenti.ſed in actu ſuccet ſiuo ⁊ in fieri.quia nõ habʒ eſſe fixũ ⁊ pꝑmanens in ſuo ſubiecto.ſicut alia ſenſibilia.inde eſt ꝙ qᷓ; diu eſt gene⸗ ratio ſoni.eſt etiã immutatio auditus ab iß5o. Ac tende ſecũdo.ꝙ ad generatõem ſoni tria requirũt᷑.ſcʒ ꝑcutiens ꝑcuſſum⁊ mediũ ꝑ quod fit ꝑcuſſio/quia ſo nus cauſat᷑ ex violenta ꝑcuſſione aeris que non fit ſine motu locali.⁊ ꝑ cõſequẽs ſine medio. Metende ter⸗ cio.ꝙ ad hoc ꝙ coꝛꝑa bene ſonãt qtuoꝛ requirũt᷑. Pai⸗/ mũ ꝙ ſint dura.ſcðᷣm ꝙ ſint lenia.i.plana.terciũ ꝙ ſint catnaelari ꝙ velociter moueant᷑.qꝛ ſi motu tardo e percutiant nõ faciũt magnũ ſonũ.qꝛ aer ante pꝑcuſſi onem diſſolutt᷑.⁊ ſic nõ frangit᷑ vehement. ⁊ ideo nõ fit ſonus Alttende quarto. ꝙ ad vocem plura requirũ tur qᷓ; ad ſonum. requirit᷑ em vlcra iſta qtuoꝛ reſpiratõ ſiue reuerberatõ ad vocalem a Reream. ſt aũt voca lis arterea qᷓdam vena dura. que incipit in gutture? terminat᷑ in pulmone.quia em aĩalia pꝛogreſſiua ma⸗ gis habẽt de caloꝛe in pulmone q; in alijs ꝑtibus. eo qꝙ pulmo ↄiũgit᷑ coꝛdi.in quo eſt pꝛincipiũ caloꝛis na⸗ turalis.ideo locꝰ qͥ eſt circa coꝛ indigeret reſpiratõne ageris ad refrigeriũ eius.ſic ergo ꝑcutiens eſt pulmo. ꝑcuſſum aũt eſt vena illa dura.mediũ aũt ꝑ quod fir ꝑ cuſſio eſt aer inſpiratus.Ex quo pʒ ꝙ lieʒz aliq anima lia faciant fonũ cuʒ bꝛãcis quib agtrahũt ⁊ expellunt aquam.nõ tamen faciũt vocẽ ꝓpꝛie dictam.nec etiã in⸗ ſtrumenta muſicalia.licent habeãt ſilitudinẽ cum vo ce ꝓpꝛie dicta.ſicut dictũ eſt in expoſitõe textus Di cendũ eſt pꝛimo. ꝙ pꝛopꝛiũ obiectũ auditus eſt ſonus pʒ quia illud eſt pꝛopꝛiũ obiectũ alicuiꝰ wlentie in q9ð pmo per ſe fert illa potẽtia.ſed ſonꝰ eſt hmõi.igit᷑. Vn de ſonus nõ eſt motꝰ localis.quia tũc eſſʒ ſenſibile cõ⸗ mune. Ot ſi aliqui autoꝛes dicũt ſcnũ eſſe motum. h̊ debz intelli pꝛedicatõe cqauſali⁊ non foꝛmali.ſonus em̃ fit cum motu locali Dicendũ ſecũdo.ꝙ pꝛopꝛium mediũ ſoni eſt aer.impꝛopum aũt eſt aqua.patʒ quia ſonꝰ diffundit᷑ per aerem circularit᷑.eo ꝙ ipᷣe faciłr ra⸗ refit ⁊ ↄdenſat᷑.nõ aũt ſic eſt de aqua Dicendũ ter cio.ꝙ diffinitõ vocis eſt ↄuenieter aſſignata.ptʒ ꝑ om nes ↄditões bone diffinitõis.que ſibi cõöueniit Di cendũ quarto ꝙ vox nõ eſt repcuſſio aeris reſpirati foꝛ malrxr.ſed ſolũ cauſałr. canſat᷑ em̃ vox ex illa reꝑcuſſiõe aeris Si queras pᷣmo.qũo cauſat᷑ ſonꝰ echo. Dico ꝙ coꝛpus ſonãs ſe habʒ ad ſonũ.ſicut centrũ ſi/ ic ꝙ cir⸗/ ca ipᷣm diffundit᷑ ſonus circularit᷑ queadmodũ lapis cadẽs in aquã cauſat inundatões circula res.qᷓ ſi non reperiũt obſtaculũ finałr deficiant.ſi aũt reperiãt.tũc redeũt ad locu za q̊ pꝛoceſſerũt Jta ſimiłr ſonus circu lariter diffundit᷑.⁊ ſi nõ reperiar obſtaculũ tandeʒ de ficiet.ſi aũt reperiet.tũc a coꝛꝑe obiecto aer in quo eſt ſonus iterũ percutit᷑ verſus locum coꝛpoꝛis ſonantis et iſte idem aer in numero(qui reꝑcuti? jadhuc habʒ impꝛeſſionem ſoni generati.⁊ tũc cauſat᷑ ſonus qui di/ cit᷑ echo.tamen rariꝰ audimus vocẽ ſibem voci pꝛius ſom teo. pus ſtto ſus gerl fla. adß imn glal gert t og ů C ni ſcero üer utme fuamm ubus.0 Norisn piruoͤe pulno. wodi ganima Hellunt ii Areſtotelis foꝛmate.ſed quã do fit in locis ↄcauis vt in vaſe in pu teo.in valle iuxta muros altos ⁊ in ſiluis bñ ꝑcipit᷑ ſo nus echo Si queras ſecũdo.de cuiꝰ elemeti natura ſit oꝛganũ auditꝰ. Dico ꝙ eſt de naturs aeris ſic vi⸗ ſus de natura aque. Oſt em in oꝛgano auditꝰ qqͥdam ger incluſus.qͥ recipit ſonũ exiſtentem in aere exterio⸗ ri.⁊ quãdo aer exterioꝛ motꝰꝑ foꝛamen auris ꝑtingit ad pelliculam ↄtinentem illũ aerem intrinſecum.tũc immutat᷑ illud oꝛganũ ⁊ audit᷑ ſonus. Ex quo patʒ ꝙ aĩal non audit in qualibʒ ꝑte coꝛꝑis. Patʒ vlterius ꝙ ger naturalis in aĩali nõ habet in ſe ſonũ.ſed ſpʒ immu⸗ tat᷑ ab extrinſeco. Patz vlterius ꝙ duo ſte nccaria ad oꝛganũ auditꝰ.pᷣmũ eſt ꝙ in illa pellicula.que dicitur mir inga ſit aer incluſus ſᷣm ꝙ iſte aer ſit ĩmobilis.nec impediat᷑ foꝛamẽ ꝑ qð debʒ tranſire germotus. Si queras tercõ vtrũ cauſa ſoni ſit verberãs vł illud qð verlxrat᷑. Dico ꝙ eſt vtrũq;.ſed pᷣus cauſat᷑ a ꝑcutiẽ re.eo ꝙ ↄpellit ⁊ impᷣmit aerem.⁊ qꝛ ꝑcuſſum eſt durũ et lene.ideo reſiſtit ꝑcutienti.⁊ facit aerem reſilire.ſic ergo depẽdet ab vtro; Si qras quarto.vtrum ſit vnꝰ ⁊ idem ſonꝰ qͥa pluribs audit᷑. Reſpondent aliq ꝓſic.nã ſicut ꝑ vnam ⁊ eande ſpẽm totalẽ oꝛbicula rit᷑ ab ipᷣo coloꝛe diffuſa in m mediũ.diuerſis tamẽ ſpẽ bus pticulariba in dinerſis medijs exiſtentibs cauſat viſio.ſic etiã eſt vnus ſonꝰ in numero cauſans oꝛbicu⸗ lariter in ipᷣm mediũ ſuã ſpẽm q percipit᷑ a plurib ho minibo ꝑ vnã totalem ſpem in medio exiſtentẽ.diuerſ tamẽ ſpẽbus ꝑcialibus in diuerſis partibo medij exñ⸗ tibus.⁊ diuerſis ſpecieb totalib in ipᷣis oꝛganis exiſtẽ tibus ꝑcipit᷑.Et ſicut ad viſio nẽ coloꝛis pꝛope dicti re quirit᷑ ꝙ mediũ ſit illuminatũ.ita ad auditõem requi rit᷑ ꝙ mediũ Poren Kr diffundat᷑ ſpẽs vſq; ad oꝛga⸗ nũ auditus.Sic ergo dicit ꝙ ſonꝰ non eſt ſubiectiue in medio vel in aere quod refrangit᷑ quando ſonꝰ cau ſat᷑.ſed eſt in illo a quo effectiue pꝛoducit᷑ ita ꝙ eſt ali quãdo in ꝑcutiente.⁊ aliquãdo in ꝑcuſſo.⁊ aliquõdo in medio. ⁊ ↄſs reſpõſio dicit. ꝙ ſonꝰ eſt in ipo medio gð violente diuidit᷑ frangit ab ipo pcutiente ⁊ ꝑcuſ⸗ ſo Per ꝑcuſſum autem intelligit᷑ illud quod retinʒz me Dium ne defluat. . Tercia. vtrũ odoꝛ ſit ꝓpꝛiũ Qu eſti obiectum olfactꝰ. ſicut ſa⸗ b E poꝛ guſtus. Pꝛo cuiꝰ? ſolu⸗/ tõe Attende pᷣmo ꝙ hominibo difficile eſt determi⸗ nare de odoꝛe.eo ꝙ homies inter omia aĩalia peioꝛez halent olfactũ.cuiꝰ caula eſt frigiditas cerebꝛi. ſt em cerebꝝ frigidum ⁊ bumidũ.oꝛganũ autẽ olfactus calidũ ⁊ ſiccum. ⁊ illa ſtꝭ ſimul locata.⁊ ideo vnũ im⸗ pedit actõem alterius. nam organũ olfactus ↄtrahit frigiditatem a cerebꝛo ⁊ humiditatẽ. que ſtᷣ diſpoſitõ nes contrarie ad ſuſcipiendũ ſpẽs odoꝛis Attende ſecũdo.ꝙ qꝛ nos diſt inguimus ignotioꝛa nobis.⁊ cog noſcimus ꝑ certioꝛa.ideo ſpẽs odoꝛis ſumũtur ꝑ ſpẽs ſapoꝛis ꝑ quandam analogiam ⁊ attributõem.naʒ ſa⸗ poꝛ eſt obiectũ guſtus. Ouſtũ aũt habemꝰ certiſſimũ eo ꝙ guſtꝰ eſt qdam tactus.tactu aũt indicamus ho⸗ mines ingenioſos.ſumus ergo certi de ſapoꝛe.⁊ odoꝛẽ quedam ſequela ſapoꝛis.nominant᷑ ergo ſpẽs odoꝛis eiſdem nominiba qbus ſpecies ſapoꝛis.ſcʒ dulce ama rum pingue auſterũ acurũ ponticũ ſtipticum ⁊ ſalſuʒ ¶Contingit tamẽ quandoq; ꝙ illa queſtꝭ ſuauis odo ris ſt? amari ſapoꝛis ⁊ econtrario.cuiꝰ caulſa eſt. quia Folio xiii ſapo: ↄſiſtit in humido aqueo paſſo a ſiceo mediante calido.Odoꝛ vero ↄſiſtit in ſicco aereo aliqliter paſſo ahbumido. modo quãdo contingit vtrãq; ſubſtanti/ am̃.ſ.aerem ſubtilẽ ⁊ aquã groſſam miſceri ᷣm ꝓpoꝛtõ nem.tũc eſt dulcedo odoꝛis ⁊ ſapoꝛis ſim?.Si autem in vno fiat ꝓpoꝛtio ⁊ non in alio.tũc contrario mõ ſe ha bet Wttende tercõ.ꝙ oꝛganũ guſtus eſt qͥdazʒ neruꝰ exiſtens infra carnẽ lingue.ſicut oꝛganũ tactus eſt qui dam neruꝰ extenſus ꝑ totũ coꝛpus. Iſtud aũt oꝛganuz quo nõ poteſt guſtare miſi mediũ eiꝰ qð eſt caro lſit hu mefactũ.ſicut oꝛganũ viſus nõ poteſt videre niſi medi⸗ um eius ſit illuminatũ. Et inde eſt ꝙ Areſto. appellat ſapoꝛem humoꝛẽ.nõ ꝙ ſit humoꝛ foꝛmalr.q;ꝛ humoꝛ ẽ qualitas tangibilis.ſed fundamẽtaliter.q; fundar in eo. Hec ſiłr guſtus eſt foꝛmalłr qdam tactus.ſed ſolũ materialiter vel ꝓter modũ immurandi.qꝛ immutat᷑ p mediũ intrinſecũ.ſicut tactꝰ ꝑ mediũ intrinſecũ ẽ ca ro lingue.⁊ hoc eſt ideo.quia guſtꝰ debʒ ec talis in po tentia.quale eſt obiectũ eius in actu.ſed ills eſt humi⸗ dum. Et inde eſt ꝙ coci(quoꝝ lingue foꝛtiter ſte hu⸗ mefacte a pinguedine ciboꝝ ) non poſſunt bene guſta⸗ re.nã intus exiſtens ꝓhibet extraneũ.nec etiam apote⸗ carij eadem de cã.- vel poꝛtatoꝛes ſpecierũ odoꝛabiliuʒ poſſunt bene odoꝛare.ſed de illis magis dicit᷑ in de ſen⸗ ſu ⁊ ſenſato Attende quarto.qꝙ odoꝛ eſt ꝓpꝛiũ obiec⸗ tum olfactus.patzʒ qꝛ olfactꝰ ꝑſe pᷣmo ꝑcipit odoꝛem et nõ odoꝛabile ꝑ accidens.ſicut auditꝰ ꝑcipit ſonum ꝑ ſe bmo.⁊ non audibile per accidens Attende qͥn⸗ to ꝙ; ſapoꝛ eſt ꝓpꝛ ium obiectũ guſtus.ptʒ quia guſtus ꝑ le habʒ actum circa ſapoꝛem ⁊ circa qdᷣlibʒ in quo re peri?᷑ ratõ ſapoꝛis pᷣt habere actum. ergo eſt obiectum eius.tenet ↄntia ꝑ ↄditiones obiecti alicuiꝰ potentie. Si qras pꝛimo.quare per bonitatem tactꝰ mag iu dicatur bonitas ingenij qᷓ; ꝑ bonitatẽ viſus.cũ tame vi ſus ſit ſenſus ſpiritualioꝛ ⁊ plures reꝝ differentias no- bis miniſtret. Vðm ꝙ hoc eſt pꝛopter duas cauſas. Pꝛima eſt.quia tactꝰ eſt funda mentũ omniũ alioꝛum ſenſuũ.qa oꝛganũ eius diffundit᷑ ad modum rethis ꝑ totũ co:pus.⁊ reperit᷑ in oꝛgano cuiuſlibet alterius ſen ſus.ideo ꝑ bonitatẽ tactus arguimꝰ bonitatem partis intellectiue.qð nõ fit ꝑ viſum aut aliũ ſenſum. Secũ⸗ da rõ eſt. qꝛ bonitas tactus ↄſequit᷑ bonitateʒ comple⸗ xionis.nam oꝛganũ tactus non poteſt eſſe omnino de nudatũ a qbuſſibet tangibilibs.qꝛ eſt compoſitũ ex ele mentis.⁊ ideo oꝑtet ꝙ ſit reductũ ad quandã medieta tem in aliq tangibilia in qua medietate conſiſtit boni tas complexionis.ſʒ ad bonitatẽ ↄplexionis coꝛpoꝛis ſequit᷑ bonitas operatõnis aĩe.ergo per bonitatẽ tactꝰ arguimꝰ bonitatẽ anime ⁊ intellectꝰ.quia intellectꝰ ꝓ ſtatu iſto in ſuis operatõibus pᷣexigit bonam diſpõeʒ coꝛpoꝛis ⁊ ſenlus Si qras ſecũdo.vtrum odoꝛ mul tiplicet᷑ p mediũ intentionałr tm̃ vel realiter tmin. Reſ⸗ pondet᷑ ꝙ odoꝛ ad certam diſtantiq diffundit᷑ realiter ꝑ medium.qꝛ cũ fumali euapoꝛatõe.ſed vltra illã eua poꝛatõem multiplicat᷑ intentõnalłr tin. Pꝛimũ patz qꝛ odoꝛes impediũt᷑ ꝑ ventos.qð non eſſʒ ſi multiplicarẽ tur intentõnałr tm. vnde qꝛ coloꝛes ſolũ multiplicant᷑ intentõnałr ꝑ mediũ.ideo ꝑ ventos non impediũt᷑. Se cũdum pꝛobat᷑.qꝛ ſenſibile poſitũ ſupꝛa ſenſum nõ fa⸗ cit ſenſatõem. ergo cum odoꝛ immutet olfactũ ad ipᷣm defert᷑.non reałr ſed intentõnałr. oc etiã ꝓbat᷑ quo dam ſigno.qꝛ dicit homerus ꝙ tẽpoꝛe cedtgn ovanos * — vultures venerũt a quingentis miliarib ad deuoꝛan dũ cadauera occiſoꝝ.ſed odoꝛ nõ potuiſſʒ reałr mul⸗ tiplicari ꝑ tantũ ſpaciũ.ſi illa coꝛꝑa fuiſſent in fim re ſoluta.&̊ talł młtiplicatõ fuit ſᷣm eſſe intentõnale.Ex q̊ patzʒ ꝙ olfactus immutat᷑ ab odoꝛe per mediũ in q̊ pᷣt recipi intentõnałr.vn pꝛiũ mediũ odoꝛis eſt tam aer qᷓ; aqua.de aere ꝑ ſe pʒ.de aqua ꝓbatur.qꝛ etiam aĩa lia aquatica ꝓſequũtur nutrimentũ.qð ꝑcipiũt a lon⸗ ge per odoꝛem Si queras tercõ.vtꝝ hominis ⁊ ce⸗ reroꝝ aĩalium ſit idẽ olfactus. Reſpondet᷑ ꝙ non. ſed differũt ſpecie.ſicut ſuꝑius dictũ eſt de viſu homiĩs et equi. Si vero dicat᷑ ꝙ Areſto.ꝓbat oppoſituʒ dua bus rõibus. Pꝛima eſt.nã potentie diſtinguũt᷑ ꝑ actus et obiecta.ſed olfactus oĩm aialium eſt idem obiectũ ſcʒ odoꝛ.ergo eſt iqẽ olfactus. Dico ꝙ hoc argumen⸗ tũ ↄcludit ꝙ eſt idem in genere.ita ꝙ ꝓpter diuerſũ mo dum olfaciendi.qꝛ ſcʒ aliqua aĩalia odoꝛant cũ reſpi ratoe.quedã ſine reſpiratõe.nõ opʒ ̊ ponere aliũ ⁊ ali⸗ um ſᷣſum.qꝛ illa eſt d iuerſitas accidentał.ſicut licʒ q dam aĩialia habeãt velamẽ ſupꝛa oculos q non vident niſi illo velamine vel oꝑculo ablato.quedam aũt non habẽt tale velamẽ.ſicut habẽtia oculos duros.⁊ tamẽ ꝓprer hoc nõ habet dicere viſum eſſe aliũ.qꝛ ibi ſolũ eſt diuerſitas accñũtalis.que nõ variat ſpem.licʒ aliũde poſſet eẽ diuerſitas ſpecifica.vñ Areſt. intẽdebat duo ꝓbare.Pꝛimũ erat ꝙ ꝓpter diuerſum modũ immutã⸗ di.ſ.reſpirãdo vel nõ reſpirãdo nõ opʒ ponere diuerſi catem ſenſuũ ſᷣm ſpẽm vel ᷣm genus.Scðm erat.qꝙ nõ reſpirantia etiã ꝑcipiũt odoꝛes.⁊ ſic habẽt iſtũ ſᷣium.qͥ dicit᷑ olfactus. Et hoc ꝓbat ſic.qꝛ in non reſpirantib⸗ ab eiſdem.ſ.ab odoꝛib foꝛtibꝛ coꝛrumpitur olfactus et in nobis Quarta. vt- ſenſus tactus ſit Queſtio vł plu res. Reſpondẽt ali — “ qui ꝙ eſt ſimpliciter vnus.non em̃ eſt ponẽda pluralitas ſine nccĩtate.nulla aũt vide tur eẽ nccĩtas multiplicãdi hmõi ſᷣſum.nec voluit di/ cere phus ꝙ eſſent plures ſenſus. Cũ em̃ dixit ipm eſſe plures loquebat᷑ dubitatiue.vnð dicit.videt᷑ em ſſus tactus nõ eſſe vnus.qꝛ nõ eſt vnius ↄtrarietatis Poſ ſet ergo ſic ꝓbari.ille ſſus eſt vnus cuius obiectuʒ eſt vnum.⁊ oꝛganũ eſt vnum. Oꝛganũ aũt ſᷣſus tactus ẽ vnũ ⁊ etiã obiectũ eius (qð eſt tangibile)eſt vnũ ⁊ ad equatũ illi potentie.quẽadmodũ viſibile eſt vnũ reſ⸗ pectu potentie viſiue. Nec valʒ argumentũ quo argu itur ſic.ſſus tactus nõ eſt vnius ↄtrarietatis. non eſt vnus.nã licet ſſus tactus nõ ſit vnius ↄtrarietatis ſpe cialis.ſed pluriũ.eſt tamẽ vnius ↄtrarietatis generat vtputa ome tã gibile eſt actiuũ aut paſſiuũ.⁊ poſtea ac tiuũ eſt calidũ vel frigidũ.paſſiuũ aũt durũ ⁊ molle. At ſi foꝛte dicas.ꝙ calidũ frigidũ duruʒ molle nõ Htinent᷑ ſub eadem ſpẽ. nõ poteſt eẽ idem obiectũ ſen ſus tactus.nõ valʒ ↄſequẽtia.ſatis eſt em̃ ꝙ ↄtineant ub eadem ſpẽ ſubalterna.que eſt qualitas tangibilis idet᷑ em̃ etiã viſus eſſe pluriũ ↄtrarietatuzʒ. vt albi nigri lucidi ⁊ tenebꝛoſi.q̃ ſiłr nõ ops ſub eadẽ ſpẽ ↄtine ri. t iſta opinio licʒ ſit ꝓbabilis.non tñ eſt de mente phi. Jõ aliter rñdet᷑ ꝙ ſſus tactus ſtꝭ duo ſᷣſus foꝛma⸗ liter.nõ tamẽ diuilſi a ſeinuicẽ.ptʒ qꝛ impoſſibile ẽ vnũ ſᷣſum tm̃ elicere duos actus ꝑfectiſſimos.nã.vnꝰ actꝰ pfectiſſimus adequat totã virtutẽ illius potẽtie cuiꝰ Aactꝰ. Si aũt ↄpateret᷑ ſecũ aliũ actum iꝗ nõ eẽt ꝑfec Queſtiones · ſecũdi de Anima tiſſimus et adequatus Oy aũt tactus ſit poſſit habere duos actus ꝑfectiſſimos.pʒ qꝛ ſimul ſentit aquã fnigi dam ⁊ humidã eſie.hoc ãt nõ poteſt eẽ eodẽ tactu.pʒ qꝛ impoſſibile eſt actũ ſentiendi eſſe reſpectu alicuius obiecti.quo amoto ille actus ſentiedi manet.ſʒ remo⸗ ta frigiditate ab aqua per poſſibile vł impoſſibile ad⸗ huc tactus ſentiet humiditatẽ eius.g actus vnius nõ eſt actus alterius.Siłr etiã ab aqua inquaãtũ frigida recipit᷑ vna ſpẽs in oꝛgano.⁊ ab ea inquãtũ humida re cipitur alia.⁊ ille ſpẽs ſtꝭ pᷣncipiũ actus.vł foꝛmale vł inclinatiuũ.ſed a diuerſis pᷣncipijs nõ egredit᷑ vnus ac tus.̊ neq; valet euaſio alioꝝ qua dicũt ſᷣſum tactꝰ eẽ vnius generis ſubalterm.requirit᷑ em̃ ꝙ ſit vnius ge⸗ neris phiſici.ad cuius vnitatẽ nõ ſufficit vnitas hmõi generę ſubalterni.nã tangibile nõ eſt vnũ vnitate phiſi ca.licʒ ſit vnũ vnitate logica.Oè aũt alij dicunt Are ſtotelẽ loqͥ dubitatiue parifoꝛmit᷑ poſſem dicere de qͥ libet alia autoꝛitate.nã Areſto.repꝛobat apꝑentes eua ſiones.que poſſent dari ↄtra hoc ꝙ ſᷣſus tactus eſt plu res Ad argumetum ergo dom eſt ꝙ oꝛganũ eſt vnũ et obiectum eſt vnũ nõ ſimplr.ſed ſᷣm qͥd.⁊ etiam ſſug tactus nõ eſt plures ſimpłr.ſed ſolum ſᷣm quid.⁊ ex H̊ patet vlterius ꝙ nõ opʒ ponelt ſex ſᷣſus exterioꝛesp⸗ ter pluralitatẽ ſſus tactus.non em eſt plures niſi ᷣm quid Si queras pᷣmo de oꝛgano ſ̃ſus tactus. Vi⸗ co ꝙ nõ eſt caro.ſed quidã neruꝰ infra carnem.vel ſal tem alique vene ꝑue ꝓcedentes ab illo neruo ꝑ totum coꝛpus.⁊ iſte vene copulant᷑ ad cerebꝝ in quo eſt ſen⸗ ſus cõis.⁊ a quo ſᷣm medicos deriuant᷑ omes ſenſus ⁊ ad coꝛ a quo ſᷣm phᷣm inniciant᷑ omes ſenſus.vnde q dam eſt caro neruoſa.que non tm eſt mediũ. ſed etiaʒ oꝛganũ.illi ãt nerui coextendunt᷑ coti coꝛꝑi animal.ita ſcʒ ꝙ circa quãlibet ꝑtem aĩalis 6 aliqͥ ramuſculi ner uoꝝ qui extendunt᷑ ꝑ totum coꝛpus.⁊ hoc videmꝰ cla re in folijs arboꝛum.in quib ſtꝭ ꝑue vene ⁊ ꝑui ramuſ⸗ culi ꝑ quos tranſeũt ſpũs vitales.caro auteʒ pura eſt tm̃ mediũ ſentiedi. NHccĩtas autẽ ponendi ſenſum tac tus extenſum ꝑ totum coꝛpꝰ eſt.qꝛ qlitates tangibiles poſſunt tãgere quãlibʒ ꝑtem coꝛꝑis.Si ãt eſſʒ aliqua ꝑs coꝛꝑis in qua nõ eſſet ſᷣſus tactꝰ illa faciłr poſſʒ coꝛ⸗ rũpi ab hmõi qualitatibb Si queras ſecũdo.vtruʒ ad ſᷣſum tactus requirat᷑ mediũ extrinſecũ. Reſpõdet ↄmẽtatoꝛ.ꝙ viuẽs non põt pati a medio extrinſeco.vt puta ab aere vel ab aqua.patʒz qꝛ paſſio naturalis non eſt niſi a cõtrario.locus aũt non eſt ↄtrarius locato.ſʒ confoꝛmis.Ideo dicit ꝙ ſi fiat paſſio. vel ſi ſentiant᷑ ta lia media hoc eſt ꝓpter ↄmixtionẽ alicuius vapoꝛisvł alicuius coꝛꝑis exñtis cum iſtis.ſed illud eſt cõtra ſen ſum.nã ꝑcipimus expꝛeſſe ꝙ medium extrinſecũ alte⸗ rat nos. t cum ðᷣt ꝙ hoc eſt ꝓpter ↄmixtionem.ex ſequeret᷑ ꝙ non poſſet fieri generatio ſine mixtione.nec coꝛpoꝛa ſimplicia poſſent ſe alterare.ſed ſola mixta qð eſt falſum. Dðm eſt g̊ ad queſtionẽ ꝙ ſenſus actꝰ nõ poteſt fieri ſine coꝛpoꝛe extrinſeco.ſicut ptzʒ de doloꝛe apoſtematis.qui valde vehemẽter ſentit᷑.⁊ nõ niſi per tactum.nõ eſt aũt ibi aliqð coꝛpus mediũ inter tãgẽs et tactum.ſed eſt ſola qualitas inherens pꝛopo ſubiec⸗ to.Sibłr etiã poteſt fieri ſſus tactus ꝑ qualitateʒ inhe rentem aeri vel aque.⁊ adherentem coꝛꝑi humectato ſi ne hoc ꝙ ponat᷑ aliquod mediũ inter humectans ⁊ illð quod humeetatur. Neq; ratio ↄmẽtatoꝛis cogit. naʒ elementa poſſunt conſiderari vno modo ſm qualita⸗ fes ſt⸗ gue dia coꝛ⸗ lon len 9 e imngi mr.ß cius neno⸗ lead us o ac ane Nleſt usgc ade sg hnoi Philt e Ri wen san iiſtmiä ffus daab ics Nii 60 1walſel oun ſt ſen ſenius ndei dan; ncea nuc rad min cbles Acea Gren mz; choet nla. K lson —R nant ia worsrt nnaſen alre, mA one 105 dolo ſiper ligis biec⸗ zunbe gaoſi tild . ic; tes actiuas ⁊ paſſiuas.⁊ ſic ſtꝭ contraria. licʒ foꝛte vt ſty ꝑtes vniuerſi ſe ↄſeruãtes ſint aliquo mõ ſitia Si queras tercõ.vtꝝ coꝛꝑa dura poſſint ſe tangere imme/ diate. Reſpondęet aliqui ꝙ ſic.ſicut pʒ ſi ponerent᷑ duo coꝛꝑa ꝑfecte plana ſupꝛa ſeinuicẽ.ſed hoc nõ eſt de intẽ rõne phᷣi.qͥ dicit ꝙ coꝛꝑa dura exñtia in aere vel in aqᷓ ſemꝑ habẽt aliquod mediũ.vñ ſi nõ eſſʒ aliquod medi um int᷑ iſta coꝛꝑa.tũc vndiquaq; equałr leuatis iſtis coꝛꝑibus poſſ inter ea eſſe vacuũ.qcquid aũt ſit ð po centia diuina nõ dubito qͥn deus ſua potẽtia poſſi fa cere ꝙ duo coꝛpoꝛa dura in aere exiſtentia ſe tangerent immediate. — ante oppoſitũ. Ad pᷣmã Ad rato CSoʒ; ſolutõ cũ eius confir⸗ matõe Mnd ſcöam di⸗/ ſtinguo añs.nã ſi loquamur de obiectis motiuis non eſt dubiũ qͥn ſint plura.ſi aũt loquamur de obiecto ad equato.illud eſt tm̃ vnũ ſcʒ coloꝛ in cõmuni vel viſibi le.⁊ ſic de alijs.Et cũ dicit᷑ ꝙ ſenſus non poteſt ꝑcipere illud obiectũ.cũ ipᷣe ſit circa ſingularia ↄcedo.ſed non ſolũ eſt circa ſingularia.ſed etiam circa vłe in poña re⸗ mota.licz nõ ſit vłis vjtate ↄpleta. Ad terciã 2 ad quartã patebit ſoluto ex ſequentib⸗ Opoꝛtet autem de omni ſenſu.) IYſte eſt quartꝰ ⁊ vltimꝰ tractatꝰ huiꝰ ſecũdi.in quo detminat phs de ſſibus interioꝛibꝛ.⁊ cõ tinet duo capitula.in pᷣmo detminat de ſenſu cõmu⸗ ni. t diuidit᷑ in duas ꝑtes.in pᷣma ꝑte oſtẽdit ex du obus ꝙ ſſus ↄmunis eſt ponẽdus.Grã pꝛimi pᷣmittit talem ſuppõem.ſ.qsnos ſentimus ꝑ experientiã ꝙ nos videmus ⁊ audimꝰ. Dubiũ eſt aũt.vtrũ ꝑcipiamus ꝑ viſum ⁊ ꝑ auditũ qð nos videmus ⁊ audimus.Oct arguit duab ratõibus ꝙ ſic. Pima eſt.qꝛ cõmuniter Dicimus viſu nos videre.⁊ auditu nos audire.ſignuzʒ eſt ergo ꝙ viſu ꝑcipimus nos videre ⁊ auditu audire Scꝰda rõ.quia ſi alio ſenſu ꝑciperemus nos videre.ſe ueret᷑ ꝙ eſſz ꝓceſſus in infinitũ.ſed ille nõ eſt ponẽdꝰ G̊. In oppoſitũ arguit.qꝛ nihil videt᷑ niſi coloꝛ.⁊ hoc a vilu qui eſt ſᷣſus exterioꝛ.viſio aũt nõ eſt coloꝛ neq; co/ loꝛatũ. non videt᷑ a viſu.⁊ ꝑ conſequens nõ videmꝰ nos videre viſu.?Wd iſtã dubitatõnem reſpõdet ꝙ ſi oẽm ſᷣſum ꝑceptiuũ luminis vocemꝰ viſum opʒ pone⸗ re vnũ viſum qui nõ ſentit niſi obiecto pñte.vel ſaltem nõ multũ abſente.⁊ ille eſt exterioꝛ.⁊ aliũ qui iudicat ð obiecto abſẽte.⁊ iſte eſt ſſus cõmunis.qui mediãte ſpẽ Diffuſa ab oꝛgano viſus ꝑcipit viſibile.⁊ iõ vocat᷑ vi⸗ ſus interioꝛ.⁊ ꝓ quãto ꝑcipit ſonũ mediante ſpẽ diffu⸗ ſa ab oꝛgano auditus poteſt dici auditꝰ interioꝛ.⁊cijs At ad pᷣmã rõem dm eſt ꝙ viſu interioꝛi videmus nos videre viſu exterioꝛi.hoc eſt ſenſu cõi ꝑcipimꝰ nos videre viſu exterioꝛi Et ad rõem poſt oꝓpoſitũ dicemꝰ ꝙ licet nihil videat᷑ a viſu exterioꝛi niſi coloꝛ vł coloꝛa tũ.tñ bñ aliqͥd videt᷑ viſu interioꝛi.qð nec eſt coloꝛ nec coloꝛatũ. Ot ſi diceret aliqs ꝙ idẽ eſt actus auditꝰ et audibilis.eo ꝙ auditus patit᷑ ab audibili ſpẽm re⸗ cipiendo. mõ idem eſt actꝰ actiui ⁊ paſſiui.ſi etgo eſt yVynus actus audibilis/2 auditꝰ.ſequit᷑ ꝙ audibile au⸗ Diat ſicut auditus. Reſpondet phs ꝙ; motus eſt in ip ſo mobili.⁊ nõ in mouẽte niſi ꝑ accidens.iõ actꝰ (qui ı AreſtoteliWs · Folio xp eſt audibilis ⁊ auditꝰ) recipit᷑ in auditu ⁊ nõ in audi bili. auditus ergo audit ⁊ nõ audibile. Ot ſi queras iterũ.vtrũ ſᷣſibile ⁊ Fſus ſimul generant᷑ ⁊ coꝛrumpunt Reſpondet p h̊s ꝙ ſenſibile ⁊ ſẽſus ſᷣm actũ ſimł fiunt et coꝛrũpunt᷑.ſed dicta ſᷣm potentiã nõ ſimul fiũt ⁊ coꝛꝛ rũpunt᷑. Non em̃ ſimul fit coloꝛ qͥ põt videri ⁊ viſus qͥ poteſt videre coloꝛẽ.⁊ ideo repᷣhendit antiquos qͥ cre⸗ diderũt ꝙ ſimul fieret coloꝛ ⁊ viſus.⁊ vltra credebam ꝙ coloꝛ nõ poſſit eſſe niſi videret᷑.qꝛ non diſtinguebãt inter coloꝛẽ in actu ⁊ in potentia. Mouet aũt phᷣs ali am dubitatõem.que eſt quare aliq ſenſibilia coꝛrum⸗ pũt ⁊ inferũt triſticiã.alia vero delectatõeʒ. Reſpõdet ꝙ cuiuſſibet ſᷣſus exter ioꝛis oꝛganũ ↄſiſtit in quadam ꝓpoꝛtõe.⁊ qꝛ aliqua ſſibilia multũ excedũt iſta ꝓpoꝛtio nem.ideo coꝛrũpunt ipᷣm ſᷣſum ſine oꝛgano ſᷣſus.⁊ illo rũ ſenſibiliũ ſpẽs in oꝛgano cuũ triſticia recipiũt.alia ãt ſtꝭ ſenſibilia nõ multũ excedentia ꝓpoꝛtõem.⁊ illa non coꝛrũ pũt pᷣſus.ſed inferũt ſenſui delectatões n quiſq; quid em) In hac ſcða ꝑte ponit talem ↄcluſio⸗ nẽ. ꝙ pᷣter ſſus ꝑticulares ponedus eſt ſſus cõis.⁊ poĩt duas rões. Mima rõ eſt. nos ponimꝰ dꝛñam imer ob⸗ iecta diuerſoꝝ ſſuũ,̊ cognoſcimus vtrũq;.⁊ B nõ per ſᷣſus ꝑticulares.qꝛ ſicut ſuꝑiꝰ patuit ſſus ꝑticulares exterioꝛes ſtꝭ vmus ſſibilis.̊ꝑ aliquẽ ſſum cõem.⁊ ꝑ ↄñs ponẽdus eſt ſᷣſus cõis pᷣter ſſus ꝑticulares.ↄgn ſcimus em̃ dꝛũam inter albũ ⁊ dulce.ſed ↄña ꝓbat᷑.qꝛ nullus ſᷣſus põt wnere dꝛñam inter aliq diuerſa niſi pᷣ us cognoſcat illa.nullus ãt ſſus exterioꝛ cognoſcit ip⸗ ſa.ſicut patʒ inducẽdo in oĩbus.Sʒ poſſz foꝛte aliqᷣs Dicere. ꝙ hoc eẽt h intellectũ.⁊ nõ ꝑ aliquẽ ſſum cõem Jõ ponit ſcdᷣam rõem que eſt.qꝛ aĩmalia bꝛuta ponũt dꝛñam inter ſenſib ilia diuerſoꝝ ſᷣſuuzʒ exterioꝝ.⁊ illa nõ hñt intellectũ.ſicut manifeſtũ eſt.⁊ nullꝰſᷣius ꝑticu laris pᷣt hoc facere.ů̊ ponẽdus eſt ſſus cõois Et ſi foꝛ te dicat᷑ ꝙ hoc pᷣt fieri plurib ſᷣſibꝰ.Cõtra.nullaplu⸗ ra poſſunt ponere dꝛñam inter aliqua.nlſi qð libet ulo⸗ rũ cognoſcat illa duo.vel in eodẽ tꝑevel in diuerſis.ſʒ hoc nõ põt fieri. Et ſi dicat᷑ ꝙ ſſus cõis bñ recipit ſpẽs ob iectoꝝ diuerſoꝝ ſenſuũ exterioꝝ.ᷣ ponit diñn⸗ tiam int illa.concedẽdũ eſt ̊ ſiłr hoc poterit ſſus par⸗ ticularis.nõ valʒ ↄña. Finałr aũt mouet p hs talẽ du bitatõem.ex quo albũ ⁊ nigrũ ſtꝭ ↄtraria.⁊ ſᷣſus cõis ẽ vnꝰ ⁊ idem.videt᷑ ꝙ nõ poſſit ſimul ⁊ ſemel reciꝑe al⸗ bũꝛ ni grũ.cũ impoſſibile ſit idẽ moueri motibus ↄtra rijs. Reſpõdet phᷣs ꝙ ſſus cõis quodammõ eſt vnꝰ⁊ idem. ⁊ quodãmo alter ⁊ alter. Eſt ei vnus ⁊ idẽ rea liter.habet tñ aliã ⁊ alã ſpẽm ſᷣm quas pt fieri alia et alia ſenſatio.õtra.nã licʒ vnũ ⁊ idẽ nũero ſit in po⸗ tentia ad recipiendũ ↄtraria.nõ tamẽ recipit ſimul ʒ ria ſᷣm idem ſui. Reſpõdet p hs aliter ⁊ t.ꝙ ſic idezʒ pũctum in circulo pᷣt eſſe pᷣncipiũ multaruʒ lineaꝝ ab eo ꝑtractarũ ad circũferentiã.ita ꝙ ipᷣm ſit vnũ idez centrũ ſimpłr.aliud tñ ⁊ aliud ſᷣm rõem.alia em̃ rõne eſt centrũ vnius.⁊ alia ratione centrũ alterius Yta ſiłr ſ̃ſus cõmunis reſpectu oꝛgani ſiue oꝛganoꝝ ſſuum ex terioꝝ ⁊ ſenſibiliũ eoꝛũdem eſt vnꝰ ⁊ idem ſimpłr.ali⸗ us tñ ⁊ alius ſᷣm rõem.nã a diuerſis oꝛganis ſᷣſuũ ex terioꝝ ꝓtend unt᷑ nerui vſq; ad oꝛganũ ſſus cõmunis ꝑ quos qͥdem neruos recipiũtur alie ⁊ alie ſpẽs ſenſuũ exterioꝝ.⁊ ipᷣe eſt terminus illaꝝ ſpecieꝝ ⁊ illoꝝ ſenſu um. 2 m hoc ðꝛ alius ⁊ alius m rõem.dato ꝙ ſenſus ſit vnus ⁊ idem in ſe Et ex hoc ptzʒ ſolutõ Abiraugls 3 Queſtiones . licʒ em̃ albedo ⁊ nigredo ↄtrarient᷑.ſoẽs tñ eoꝝ nõ cõ⸗ trariant᷑.nec etiã oꝛgana ꝑ que recipiũt᷑ ſps (Quo niam auũt duabus dꝛntijs) In hoc ſecũdo capitulo ðᷣ terminat phs de fantaſia.⁊ pᷣmo ponit dꝛnam int ſeſſti re ⁊ intelligere.⁊ pᷣmittit opinionẽ antiquoꝝ qui dice bant idem eſſe ſentire ⁊ intelligere.⁊ hoc ꝓpter duo Pꝛi mo.ꝓpter ↄuenientiã quã hũt ſentire ⁊ intelligere ex q̊ vtrũ ꝙ; eſt cognoſcere Scðo qꝛ ſᷣm diuerſitatẽ ipoꝝ vi debãt volũtates hoĩm mutari.⁊ ſic credebãt ꝙ intelle ctus ⁊ voluntas eẽnt virtutes coꝛꝑales ſubiecte coꝛꝑi bus celeſtibꝛ ad quoꝝ mutatõnem credebãt mutari volũtates.⁊ hoc ideo.qꝛ credebãt ꝙ ſile ↄgnoſcitur a ſimili.intellectus aũt cognoſcit res coꝛpeas.videt 8ꝙ debz eſſe coꝛpoꝛeus Et huiꝰ opinionis fuerũt empedo cles ⁊ homerus.nã dixit empedocles ꝙ tã in bꝛutꝭ q; in hoĩbus volũtas aget᷑ ad pñ̃s.i.incitat᷑ ad agenduzʒ hm diſtinctõem talis pñtis.cũ hoĩes ⁊ bꝛuta in diuer⸗ ſis tpibus diuerſimode agãt. Et iõ dixit homerus ta lem eſſe intellectũ in hoĩbus terrenis.qlem paterviro rũ deoꝛũq; ducit in die. Sʒ iſtã o pinionẽ oſtẽdit Are ſto.eſſe inſufficientẽ.nã ipa aſſignat cãm cognitõis eẽ ſiłe.nõ autẽ aſſignat cãm deceptõnis.⁊ tamè in in ma⸗ ioꝛi tꝑe ineſt aialibus deceptõ qᷓ; cognitõ veritatis Di cebãt tamẽ quidã antiquoꝝ nullã eſſe deceptõnem ex eo ꝙ omia (q apparebãt) dicebãt eſſe vera.⁊ ſic nõoꝑ tebat loqui de deceptõe. Sed iſtud ipꝛobat᷑ qrto me taphiſice. Alij ãt dicebant ꝙ cognitio ⁊ ſcĩa fiũt ratõe ſititudinis.erroꝛ aũt ⁊ deceptõ rõe diſſimilitudinis ¶U(õtra hoc arguit.nã eadem eſt ſcia contrarioꝝ ⁊ ni⸗ hil eſt ſiłe ambobus ↄtrarijs. Ad remouendũ gᷓ erro rẽ illo ꝝponit᷑ talis ↄcluſio.neq; ſatꝑe neq; intelligere ẽ idem qð ſentire. Mo batur duab rõibus. Peꝛima rõ qꝛ omibus aĩalibus ↄuenit ſentire.paucis aũt ſape et intelligere.g ſapere ? intelligere nõ ſtꝭ idem qð ſentire Scða ratõ ſenſus( vt in pluribus)eſt verus circa ſu⸗ um ꝓpꝛium ſenſibile.ſed intelligere ing aliqñ vere et aliqñ nõ vere. intelligere ⁊ ſapere nõ ſtę ꝓpꝛie ſenti⸗ re. (HEantaſia autem) In hac ſecũda ꝑte determi⸗ nat de fantaſia. (t ponit duas alias ↄcluſiones Pꝛi⸗ ma ↄcluſio.fantaſia nõ eſt opinio. ꝓbatur duabo rõi/ bus. Pꝛima. qꝛ fantaſiamur dũ volumus.ſed nõ opi⸗ namur dũ volumus.g fantaſia nõ eſt opinio. Minoꝛ ꝓbatur.qꝛ in opinione indigemus rõne pꝛobabili.ſ. epe aũt nõ eſt in ptãte nrã inuenire talem rõem. Secunda rõ. fantaſiando nõ credimus aliquid eẽ in re. ſed opi⸗ nã do credimus aliquid eſſe in re. ſi quis opinet᷑ pꝛa ctice ſtatim mouet᷑ ad ꝓſequendũ vłfugiendũ illud ſʒ hoc nõ fit fantaſiãdo.nã fantaſiãdo halemus nos ac ſi videremus picturã in pariete.Scðda ↄcluſio.fanta ſia nõ eſt ſſus.anteq; pbet iſtã ↄcluſionẽ pᷣmittit pᷣmo numerũ habituũ intellectualiũ.⁊ dicit ꝙ diffinitõ ſiue genera habituũ intellectualiũ ſtꝭ ſcia pꝛudentia opĩo ęæt hoꝝ contraria. de quibs determinatũ ẽ in ſexto ethi coꝝ. De intelligere aũt ⁊ ſentire dictũ eſt quo mõ dif ferunt.et qꝛ aliqui antiquoꝝ crediderũt fantaſiã eſſe quendam habitũ intellectualẽ. quo foꝛmamꝰ in nobᷣ apparetias reꝝ que vident᷑ eſſe vera vel falſa.⁊ iõ fan taſia videtur eſſe habitꝰ quidam quo diſcernimꝰ ve⸗ rum a fallſo.illi aũt ſunt vel ſcĩaꝗ vel opinio. putabant ergo ꝙ fantaſia eſſʒ aliquid illoꝝ.⁊ hanc opinioneʒ in ſequentibus repꝛo bat. Dꝛobatur ergo concluſio q̃tu⸗ z tatõibus. Pꝛima qꝛ fantaſia nõ eſt ſenſus in poten ſecũdi de Lnima tia nec ſenſus in actu.ergo nõ eſt ſenſus ꝙ nõ ſit ſenſus in potentia. patzʒ quia ſenſu exiſtente in potentia nihil nobis apparet. Q' aũt nõ ſit ſenſus in actu ptʒ. quia fantaſiamur in ſomnis.⁊ tũc nõ eſt ſᷣſus in actu.⁊ h̊ lo⸗ quendo de ſenſu exterioꝛ. Secũda rõ.ſi fantaſia eſſet ſenſus in potentia.tũc ſemꝑ nobis adeſſet.nõ aũt ſemꝑ fantaſiamur. vel ſi eſz ſenſus in actu poſſʒ ↄuenire cu ilitet animali.qdᷣlibet em̃ aĩal poteſt habere ſſuʒ in ac tu.ſed hoc eſt fallum.cũ ipᷣa nõ ↄueniat api nec foꝛmi⸗ ce. t ſi quis dicat.nã Areſto.pᷣus dixit ꝙ omi aĩali ineſt do loꝛ vel triſticia. ſed iſta non fiũt ſine fantaſia.& ODõðm ꝓꝙ non om̃i aĩali ineſt fantaſia ꝑfecta in abſen⸗ tia ſenſibiliuʒ. licet inſit oĩb fantaſia cõiter dicta.que iudicat de conuenienti vel diſconuenienti obiecto.ad quod iudicium ſequit᷑ doloꝛ vel triſticia. Tercia ratõ fßſus circa ꝓpꝛium obiectum ſlſibile vt in pluribus eſt verus.fantaſia aũt nõ plus eſt vera qᷓ; falla. Quarta ratõ.quando aliquid ꝑ ſenſum cognoſcimus. tũc aſſẽ timus ꝙ ita eſt.ſed cum fantaſiamur nõ dicimꝰ ꝙita eſt.ſed dicimus ꝙ nobis ita videtur.ergo fantaſia nõ eſt ſenſus. Tercia ↄcluſio.fantaſia nõ eſt ſcĩa nec intel lectus.ꝓbat quia intellectus ⁊ ſcĩa ſꝑ ſtꝭ veroꝝ fanta⸗ ſia vero eſt falſi.ergo fantaſia w eſt intellectus nec ſci⸗ entia. Quarta ↄcluſio.fantaſia nõ eſt opinio. ꝓbatur duabus rõibus.pᷣma qꝛ opinioni ſꝑ adheret fides.nõ aũt fantaſie.igit᷑. Scða qꝛ fantaſia multis bꝛutis inẽ opinio vero ſolis hominibus.̊ Quinta concluſio.fã taſia nõ eſt aliquid ↄpoſitum ex ſenſu opinione. ptz qꝛ ſepe habemus ſenſum falſum de aliquo de q̊ͥ habe mus opinionem verã.vt ſol ſ̃m ſᷣſum videt᷑ bipedalis et ſᷣm opinionẽ tamẽ credimus ipᷣm eſſe maioꝛem tota terra.fantaſia autem nõ eſt hmoi. Einatxr ergo oſten dit phs quomodo fantaſia fit ⁊ qiꝝ eſt. nam a ſenſu extetioꝛi diffundit᷑ ſpẽs ad ſenſum interioꝛẽ.⁊ ſic fanta ſia (que eſt pꝛeſeruata in oꝛgano ſenſus interioꝛis)cau ſat᷑ a ſenſu exterioꝛi.⁊ ẽ quã doq; vera ⁊ qñq; falſa. nã fantaſia depẽdet a ſenſu pᷣus facto in actu.ſed ſᷣſus ex terioꝛ reſpectu ſu ꝓpꝛij ſſibilis verus eſt ⁊ rariſſime fal⸗ ſus. ꝓpter hoc contingit fantaſiam aliquãdo eẽ falſaʒ Et ex quo vt in pluribieſt de abſentibi.ideo vt in plu ribus eſt falſa qᷓ; vera.data em̃ eſt fantaſia animalibꝰ vt in abſentia rerum poſſint agere ⁊ pati. At ex iſtis patet deſcriptio fantaſie.eſt enim motus a ſenſu fac⸗ tus pᷣm actum.nam hoc nomen fantaſia deriuatur ab illo nomine fax grece quod idem eſt ꝙ lumẽ latine.vn de multa animalia viuunt ſola fantaſia ⁊ non intellec tu.et multa ſunt que habet intellectum. pꝛopter tamẽ aliquas paſſiones vel infirmitates ducunt vitam per fantaſiam.ſicut patet de freneticis ⁊ doꝛmientibus ha bentibus ſomnia Queritur vtrum pꝛeter ſenſus exterioꝛes neceſſarium ſit ponere vnum ſenſum communem ⁊ non plures. Arguitur pꝛimo ꝙ non.quia ſi poneretur maxime hoc eſſet pꝛopt᷑ cog⸗ nitionem ꝓpꝛioꝛum ſenſibilium.ſed hoc non.qꝛ ſᷣſus particularis poteſt cognoſcere ſuum ꝓpꝛiuʒ actũ.q̊ ad cognoſcendũ illũ non requirii ſenſus ↄmunis Añs pʒ qꝛ actus ꝓpꝛius eſt mediũ int᷑ ſſum ⁊ obiectum.⁊ eſt ꝓ pinquioꝛ ſenſui qᷓ; obiectũ.ſi g̊ ſſus põt ↄgnoſcere ob⸗ iectum (qð eſt remotius) poterit etiẽ cognoſcere actũ 4 — d — —. — — — ⸗D5 —. 77 — — — — — – =⏑ — Areſtotelis Ot confirmat᷑ qꝛ ſi nõ poſſit ↄgnoſcere actũ hoc eſt er eo qꝛ nõ eſt ꝑ ſe ſſibilis ſed ex hoc ſequitpoſitũ.Si eĩ nõ eſt ꝑ ſe ſᷣſibilis g nec ſᷣſu ꝓpꝛio nec cõi ꝑcipi põt.nõ oʒ ergo ponere ſſum cõem ad ↄgnoſcendũ actꝰ ſᷣſuũ ꝑticu lariũ Scðo ſic ꝓbando ꝙ nõ reqͥ rat᷑ ſſus cõis ad ↄg noſcendũ diſtĩctõeʒ ꝓpꝛioꝝ ſſibiliũ.nã poña ↄgnoſces dꝛam aliquoꝝ ↄꝑat ea.dꝛna em eſt qdam differẽtium collatio ſed ſſus cõis nõ eſt collatiuꝰ nõ dʒ poni ꝓpꝛi am cãʒ. Cõ firmat᷑ qꝛ relatio nõ eſt ꝑ ſe ſᷣſibili drña aũt eſt q̃dam relatio g& nõ ↄgnoſcit᷑ a ſſu cõi ⁊ ꝑ ↄñs non eſt ponendꝰ ad ↄgnoſcendũ dꝛñam ſᷣſibiliũ ꝑticulariũ Tercio ſic.vnius potẽtie debʒ eẽ vnũ oꝛganuʒ ̊ nõ eſt vnꝰ. Minoꝛ pʒ ꝑ ↄmẽtatoꝛẽ dicentem.ꝙ ſᷣſus cõis eſt plures ſᷣm inſtrumentũ. Cõfirmat᷑ qꝛ vi oꝛganũ eiꝰ(ſi eẽt vnũ) poneret᷑ ĩ coꝛde vił in cerebꝛo.ſʒnłlũ iſtoꝝ ẽ doʒ nõ in cerebꝛo.qꝛ Areſto.in libꝛo de ſſu ⁊ ſᷣſato poĩt coꝛ vł aliqͥd ꝓpoꝛcionale coꝛdi eẽ oꝛganũ ſᷣſus cõis. ãt nõ ·ſit ĩ coꝛde pʒ.ꝛ leſo cerebꝛo ledit᷑ iudiciũ ſſꝰ cõis qð nõ eẽt niſi oꝛganũ eiꝰ ecẽt in cerebꝛa. Quarto ſic.vnꝰ ſᷣſus debʒ eẽ vniꝰↄtrarietatis ſed ſi poneret᷑ ſſus cõis il le eẽt ꝑceptiuꝰ plurimũ ↄrietatũ nã ꝑciꝑet calidũ ⁊ dł ce.⁊ ſic de alijs.& nõ eſt ponẽdꝰ.Cõfirmat᷑ qꝛ ſiponere tur idẽ moueret᷑ ſił ⁊ ſemel motib ↄtrarijs.ſed h̊ eſt flʒ patʒ ↄna.qͥꝛ aliter mouet᷑ ſſus cõis qniudicat de dłci et quãdo iudicat de amaro eſt phũs in tex In oppoſitum ed ſoluende ſunt qᷓtuoꝛ queſtiones. Queſtio pꝛima. vtrũ pᷣter ſſus ꝑtidnlares ſit ponendꝰ ſᷣſus cots Pꝛo cuius ſolutõe. Attẽde pᷣmo.ꝙ dupłx eſt ſᷣſus interioꝛ qᷣ dam eſt pᷣncipalis ⁊ ẽ ille qui iudicat de ſſibili pᷣiugpo⸗ nẽs ſſatoem bᷣſus extioꝛis. Sʒ minꝰ pᷣncipal ðꝛ qͥ no im mutat᷑ niſi oꝛganũ ſſus ext᷑ioꝛis fuerit ĩmutatũ. Silir ſenſus pᷣncipal ext᷑ioꝛ ðꝛ qui in ſua ↄgnitõe nõ pᷣſupoĩt aliã ↄgnicõem.ita ꝙ immediate ↄgnoſcit ſuũ obiectuzʒ per ſuã ſpẽm in ſuo oꝛgano receptã ⁊ nõ pᷣſupponit ali⸗ quã aliã ſpeʒ receptã ĩ alio oꝛgano. Sʒ ſſꝰ ext᷑ioꝛ miꝰ pncipalis dicit᷑ ille q mediate ab ob iecto recipit ſpem hoc eſt nõ ab aliquo oꝛgano. Vñ iſta diſtictio tin vult dicere ꝙ bſus interdũ capit᷑ ꝓ potẽtia ſᷣſitĩa ⁊ interdũ poꝛgano.⁊ hoc ſuppoſito reſpõdent aliqͥ.vt ſi capiat ſᷣſus pᷣmo mõ tũc tin eſt vnꝰ ſſus ⁊ ſterioꝛ ⁊ ett(oꝛ pʒ.q potẽtia bſitiua eſt reałr ipa aĩa nõ ãt ſtꝭᷣ ponẽde plures aie in eodẽ. Si tamẽ capiat᷑ ꝓ oꝛgano tüc ſunt tot bſus intioꝛes ⁊ extioꝛes.q̊t ſunt oꝛgana ⁊ om̃s illi ſunt realit inter ſe diſtincti. Sed de iſta rũſione patuit ſuꝑius ꝙ ẽ falſa ⁊ ↄtra p hᷣm. Nã potetie ſunt diſtincte inter ſe ⁊ ab aiĩa ex natura rei.⁊ etiq ſicut ſu ꝑius patuit ſunt pone⸗/ de plures ale. Wttende ſcdᷣo.ꝙ ſicut patuit in textu ꝑ hoc ꝙ ↄgnoſcimꝰꝛ iudicamꝰ de actiba ſ ſuum exteri oꝛum. Et ꝑ hoc pnimꝰ dꝛñam inter obiecta diuerſo duplici via poſſumꝰ inueſtigare nccitatẽ ſſus cõis ſcʒ rum ſpᷣſuũ ext᷑ioꝛũ.ꝙ aũt ꝓpt᷑ pᷣ Vlit necãriũ ponere ſic h ſuadet᷑. Nã cũ porentia ſit ꝓpꝛium pneipium opaſonu aĩme opʒ oms oꝑatões aĩme ad aliquqᷓ potentiã redu ci. Sed ↄgnoſcere dꝛñam duleis ⁊ albi in lacte eſt oꝑa tio aĩe que nõ redueit᷑ ad intellectum.q tũc bꝛutũ non poſſet ponere diflerẽtiam inter ea ⁊ ↄns nec pᷣcligere Folio xvi. vnũ ſenſibile alteri.ergo hoc pʒ ad potẽtiã ſenſitiuã nõ ad fſum cõem ꝑtinʒz ñ ad ꝑticularẽ.nõ em pᷣt iſte po cere deñam inter aliqua niſi oꝛdie nature vcrũq; pᷣeog⸗ noſcat abſolute qð tn ſᷣſus ꝑticłarꝭ no facere pot h̊ꝑ tinet ad ſᷣſum cõem.ſic q̊ ptʒ ꝙ eſt vonedus⸗ Olrß cõ⸗ firmat᷑ tõne nã poſito effectu ponit᷑ eiꝰ cauſa.ſed ↄiũc⸗ tio ↄueĩentis cũ ↄueniẽti eſt cauſa delcãtõis bᷣin ,Aui⸗ cennꝗ octauo metaphice.delectatio eſt in actu ſentien di tã in bꝛutis qᷓ; in nobᷣ.ergo ⁊ ꝑcepno actꝰ ↄuemẽtis et hoc nõ eſt ꝑ intellectũ ſicut pus patuit ᷣ ᷣluʒ. ẽ᷑ñn modꝰↄgnoſcẽdi ſᷣſus cõis eſt iſte.pᷣmo em imutat᷑ ſᷣſꝰ ꝓpꝛius q̃ immutatio terminat᷑ ad ſᷣſum cõem ſicut plu res linee ducte a circũferetia ad ide centꝝ termiantur Senſus aũt cois ſic imutatꝰ a diuerſis pᷣſatõib⸗ ⁊ im/ mutatõibus ᷣſuũ ꝑticulariũ iudicat ⁊ ↄgnoſcit actuʒ cuiu ſiibet ſſus ꝑticularis ⁊ poĩt dꝛñam eoꝛũ. Vñ oẽs ſoẽs obis ctoꝝ ꝓpꝛioꝛũ pueniũt ad ſſum cõem.⁊ iõ ibi fit ꝑfectũ iudiciũ. Auicena aũt ꝑſuadet nccĩtatẽ plꝰ9 cõis ſic.natura nõ deficit in nccqrijs ſed ad vitã aiał pfrecti nccãrio reqͥ rit᷑ ↄſeruatio ſpẽꝝ ſᷣſibiliũ etiã in ab⸗ ſentia eoꝛũ qꝛ aliter nõ poſiʒ moueri ꝓgreſſiue ad ſſibi⸗ le diſtãs ⁊ abſens ꝛmediãtib ſpebus ſic ſeruat/ fit ap pᷣ henſio ſᷣſibilis abſentis ꝑ aliquã poñam ſᷣſitiuã illa aũt nõ eſt bſus ꝑticularis q? ille ſolũ ſentit pñte ſᷣſibile geſt ſſus cõis.Alia via Muicẽene ſumit᷑ ex eo ꝙ vide mus ad ſᷣſum ꝙſt attẽdamꝰ ad pluuie guttas mutus ſibi ſuccedẽtes aꝓparebit nobis vna linea qſi ↄtinua de omib ilł. Sibłr ſi aliq̃ viriga moueat᷑ circulariter in cu ius ſummitate ſit aliqͥs coloꝛ intẽſus apparebit nob cir culus ꝗdã in ſummit ate virige tũc arguit ſic impoſſi bile eſt k᷑ſum ꝑticularẽ ꝑcipere ſuũ obiectũ vbi nõ ẽ.ſed ſummitas virige mote nõ ſemper ẽ in eodem loco vbi apparet circulꝰ.qꝛ circulꝰ apparet q̃ſti immobił illa ᷣo ſemper mouet᷑. At ſilłr eſt de guttis iſta linea nõ perci⸗ pit᷑ a ſſu paticła ri ga ſenſu coi. Ox hoc ergo patzʒ ne⸗ ceſſitas ſenſus ↄmunis rMU HZ Queſtio ſecũda. eſt de oꝛgano ſenſus cõts.vbi ſit ſituatũ oꝛganũ ſᷣſus ⸗ munis.de hac q̃ſtione eſt ↄtrauerſio int p hos ⁊ medi⸗ cos. Dicũt em̃ medici ꝙ ẽ ſituatũ in cerebꝛo.ratõ autẽ eoꝝ eſt qꝛ ſᷣſus cõis accipit ſuã immutatõeʒ a ſſib par ticularib.⁊ iõ eius oꝛganũ dʒ eẽ ſituatũ iuxta oꝛganũ ſſuũ particutariũ.⁊ hec ſunt in capite g̊ Et huiꝰſignũ eſt ꝙ leſo capite ſtatĩ deticit ſᷣſꝰcõis. Phs gt dicit in li bꝛo de ſompno ⁊ vigilia.ꝙ oꝛganũ ſᷣſus cõis eſt in coꝛ de ꝓ concoꝛdãtia illox. Attende pmo ꝙ ſſus cõis nõ dꝛ iõ qꝛ ipᷣe pᷣdicet᷑ de alijs ſſib. Vnñ nec ipᷣenec o24½ ganũ eius ulo mõ eſt cõe.nã oꝛganũ ſᷣſus cõis eſt vnuʒ vnitate nature exiſtes qſi mediũ inter naturas alioꝝ oꝛ ganom. Hã ſe hʒ ad alia oꝛgana ſicur centꝝ ad lineas cedẽtes ab eo ad circũferentiã vł ad ipᷣm termiatas qſi radix oĩʒ oꝛganoꝝ particulariũ. ⁊ potẽtia ſenſus 2 munis exiſtens in eo eſt quaſi ſicut rex ſedens in ſua ſe de ⁊ iudicans de actibus ſenſuum particularium ad ipſam terminatoꝛum. Artende ſecundo.ꝙ ab alio oꝛgano ſenſus communis eſt oꝛiginaliter ⁊ ncipiatiue et ab alio completiue. Nam habet pᷣncipium in coꝛde er complementum in pᷣma concauitate cerebꝛi. VUnde ymaginandũ eſt ꝙ a coꝛde ad cerebꝛum ꝓcedũt qdam vene vł nerui.in qbus oꝛigiałr ↄtinẽt᷑ oia “D aeFana . Queſtiones alioꝝ ſenſuũ ſed in cerebꝛo ſenſibiliter apparẽt ⁊ a cere bꝛo ꝓcedũt ad oꝛgana exterioꝛa. Et huius ſignũ eſt ꝙ hoies ex vehemẽti ſtudio magis ꝑcipiũt doloꝛe capitẽꝭ in quo vires ſſitie int᷑ioꝛes multũ laboꝛãt ⁊ nõ ita dol rem coꝛdis licʒ pᷣncipiũ iſtiꝰ laboꝛis ſit a coꝛde At tende tercio.qꝙ de obiecto bᷣſus cõis eſt ↄtrouerſia naʒ dicũt aliqͥ ꝙ eſt ſᷣſibile cõe qꝛ ſſibile ꝑticulare ſꝑ eſt ali cuius ſſus ꝑticularis.ꝗ̊ ſſibile cõe eſt ſᷣſus cõis.Sed ↄcludit᷑ ꝙ nullꝰ pᷣſus decipit᷑ circa ꝓpꝛiũ obiectũ ſʒ ſen ſus cõis decipit᷑ circa ſᷣſibile cõe ſicut circa figuram vł motũ.iõ alij dicũt ꝙ nõ ẽ ſᷣſibile cõe.quoꝝ ratio eſt qͥa qð eſt ꝓpꝛium ſſibile alicuiꝰſᷣſus hoc ꝑ accñs pcipitur ab alio ſᷣſu ſi & ſſibilia cõia eẽnt ꝓpᷣa bſibilia ſſus cõis ꝑ accns ꝑciperent᷑ ab alijs ſſibus qð eſt ↄtra p h̊ᷣm qui nuerat ea int᷑ ſſibilia ꝑ ſe.vñ nõ ðꝛ ſſi bile coe qꝛ ꝑcipiat᷑ a bſu cõi Eſt ů̊ dðʒ eꝙ ßſibile in cõe eſt obẽm ppᷣũ pᷣſus cõis. Oicit᷑ ãe ſᷣſibile in cõi coitate pᷣdicatõis ad oĩa alia ſᷣſibilia ſicut etiã dem fuit ſuꝑiꝰ de obco tactꝰ ꝙ poſſet dici tãgibile in cõi qꝛ eſt cõe ad oẽs qlitates ran gibiles.cui tñ nõ eſt nomẽ impoſitũ. Vnñ licʒ ſſus cõis et ꝓpꝛiꝰ ſunt diuerſe pone.ſtꝭ tñ ſuboꝛdiate ⁊ obiecta 5ſ̃ſuũ ꝓpꝛioꝛum ↄtinent᷑ ſub obco ſᷣſus cõis ⁊ illð dtine tur ſub obco ĩtellcũs. & x iſto pʒ qͥ ſit do; ad qſtonẽ AQAueſtio tercia. vtꝝ pᷣter qᷣnq; bſꝰ extioꝛes ſint honẽdi alij qᷣnq;ſꝰ ĩtio res qꝗᷣ ſt ſſus cõis ymaginatia.fantaſia.eſtiatiua 2 me⸗ moꝛatiua. De hac qſtione ẽ ↄtrauerſia int᷑ Auicẽnaz et aliqs poſterioꝛes p hos. Vñ Auicena in ſexto libꝰ nataliũ ponit pᷣter fſuʒ cõem alios ĩterioꝛes pſꝰ diſtinc tos ⁊ ſitu ⁊ oꝑatõe. Vnñ ipᷣe diuidit cerebꝝ in duas ꝑ⸗ ₰ res pᷣncipales ſcʒ in ant᷑ioꝛẽ ⁊ poſterioꝛẽ.ptem ant᷑ioꝛeʒ diuidit in duas ꝑtes.ſcʒ dextrã in q ponit᷑ ſſus cõis.⁊ ſiniſtrã in qͥ ponit fantaſia. In ꝑte vᷣo poſterioꝛi poni tur ꝓᷣtus memoꝛatia ? int᷑ iſtas duas ꝑtes ponit᷑ vna ĩ medio ad modũ vermis rubei q vocat᷑ cogitatĩa in ho minib ⁊ eſtimatiua in bꝛutis. Vlia vvo cellula eſt ppe iſtã que vocat᷑ ymagiaciua ⁊ iſtis duab vᷣtutib alie ð ſeruiunt. Iſta aũt diſtictio oꝛganoꝝ ptzʒ ꝑ exꝑientiã in enthomijs. nõ em credo naturã fruſira ita oꝛdinaſſe ⁊ diſtixiſſe oꝛgana. Ox ꝑte aũt opatõnũ h̊ videt᷑ maife⸗ ſtum.nã retinere ⁊ reciꝑe in coꝛpibus ad diuerſa pnci pia reducunt. videmꝰ em̃ ꝙ humida bñ recipiũt ⁊ ma le retinẽt ⁊ ecõuerſo eſt de ſiccis.(ũ vᷣtus ſſſitiua ſit actus coꝛꝑis opʒ ꝙ ſit alia poña que recipiat ſpẽs ſſibi les ab illa que reſeruat in abſentia ſᷣſibiliũ ⁊ ad h̊ oꝛdia tur ſᷣſus cõis qͥ eſt intioꝛ.⁊ etiã ſſus exterioꝛes.licet non immediate. ? in hoc differunt ab alijs ſenſ ib. Ymagia tiua vero eſt reſeruatiua ſpẽꝝ ſᷣſibilium a ſſu cõi recep tarum. ⁊ ille ſpes ſic reſeruate dicunt᷑ ymagines. Di⸗ ſtinguunt aũt oꝛgana illaꝝ poñaꝝ eo ꝙ potentia bene receptiua debʒ habere oꝛganũ calidũ ⁊ humidũ. reſer uatiua autem calidum et ſiccum er iſtud eſt offi⸗ cium potentiarũ in ᷣma ꝑte capitis. Si aũt animal ꝑ⸗ fectũ ſolũ moueret᷑ ppter delectabile nõ eſſet nccãrium poni in a ĩmali ꝑfecto niſi appꝛehiſioneʒ foꝛmaꝝ quas recipit ſſus in quibus delectat᷑ aut triſtatſed neceſſe eſt aĩmali.vt ꝓſequat᷑ aliqua.vł fugiat nõ ſolũ ↄueientia ad ſentiendũ ſed etiã ꝓpter alias vtilitates ⁊ ↄmodita tes ſicut ouis videns lupum fugit nõ ꝓpter indecentiã coloꝛis aut figure ſolũ.ſed qꝛ appꝛehẽdit ipʒ eẽ inimicũ ſecũdi de nima nature ſue.Similiter auis colligit paleam nõ quia de lectet ſſum ſuum ſed quia vtilis eſt.ad viuificandum neceſſe eſt ergo animali ꝑfecto ꝙ ꝑcipiat huiuſmõi intẽ tiones que nõ ꝑcipiunt᷑ ꝑ alique ſᷣſum exterioꝛem nec ꝑ ſenſum cõmunem. deo ponẽda eſt eſtimatiua eliciens ex ſpeciebus ſenſatois ſpes nõ ſenſatas. lidemꝰ aũt ꝑ exꝑientiam ꝙ ammalia ꝑfecta ↄponunt ymaginem y⸗ magini ⁊ intentio nem cum intentione que compoſitio non fit per potentias pꝛecedentes. O(ſtimatia em̃ nec componit nec diuidit ſed ſolum elicit ideo ꝓpter iſtaʒ oꝑationem ponit᷑ fantaſia que eſt foꝛmãs ⁊ cõponens ymagines cum ymagimb ⁊ intentõnes cum intentõib⸗ At nulla iſtarũ potentiarũ eſt reſeruariua ex ſui ↄplex ione eoꝝ que dcã ſunt.⁊ ideo pᷣter iſtas ponit᷑ memoꝛia que eſt theʒaurum omniũ hmõi intentonum ⁊ eiꝰ opꝰ ſolum eſt retinere.Quorum autem ad iſtas potentias et foꝛmas ſpᷣſibiles nõ eſt diffcrentia inter bꝛuta pfecta ⁊ homines niſi ꝙ homo ꝑcipit eas ꝑ quã dam collatõnẽ bꝛutum aũt inſtinctu quodam naturali. Iſta eſt reſpõ ſio Auicenne in ſexto libꝛo naturalium ꝑte quarta et dñi Alberti ·. Chomas autẽ ⁊ plurimi ſophiſtarum nõ ponũt diſtinctionem inter fantaſilam ⁊ ymaginatiuaʒ dicunt em ꝙ; com ponere ⁊ diuidore foꝛmas yvmagina⸗ tas nõ reꝑitur in bꝛutis ſufficit ei ſᷣm eas virtꝰ yma⸗ ginatiua ⁊ huic videtur concoꝛdare commentatoꝛ qui indifferenter attribuit vni ⁊ alteri actum yvma ginatie Sophiſte tamen vltra hoc dicunt ꝙ licet virtus acti⸗ na interioꝛ ⁊ cognoſcitiua ſenſiuiua non ſit alia a ſen⸗ ſu communi eſt tamen ponenda vna potẽtia ſenſitiua paſſiua interioꝛ ſcʒ ipᷣa fantaſia que eſt oꝛganum depu tatum ad retinendum intentõnes ſiue ſpẽs ſenſibiliuʒ ſiue ⁊ ſenſationum. Pꝛimam ꝑtem ꝓbat qꝛ oĩa ↄgnoſci bilia ſufficiẽter pñt ↄgnoſci ꝑ ĩtellecai ſſum cõem ⁊ ſen ſus exterioꝛes ergo nõ opʒ ponere aliquã aliã vᷣtutem ↄgnoſcitiuã ĩterioꝛem diſtictam a ſſu cõi.Scdo ſic. ſi eẽt ponẽda aliqua alia vᷣtus ĩterioꝛ ↄgnoſcitia.vłhoc eẽt ad ponẽdũ ↄueientiã ⁊ dꝛñam int ſᷣſibilia ſſuũ exte rioꝛũ ſed hoc nõ.cũ hoc poſſit facere ſſus cõis.vł ad iu dicandũ de bſibilib in eoꝝ abſentia. ⁊ hoc eſſe nõ pᷣt qꝛ per ſe differt ᷣſus cõis a ſſu particulari exterioꝛi.vład ↄponẽdum vł diuidendum ⁊ ad eliciendũ ſpẽs inſen⸗ ſatas ⁊ hoc etiam poteſt ſenſus cõmunis. Vład reme moꝛandum ſed hoc nõ.quia vt dicit phus in libꝛo de memoꝛia ⁊ reminiſcentia ꝙ mediante illo rememo:a⸗ mus mediante quo cognoſcimus tempꝰ⁊ medianteil lo ↄgnoſcimus tempus mediante quo ↄgnoſcimꝰ mo tum.ſed motum ↄgnoſcimus per ſlum ↄmunem ergo rememoꝛamur per ſenſum ↄmunem Secũda pars pa tet quia ałs nõ poſſemus ſaluare modum ſompnian⸗ di ⁊ reminiſcendi.qꝛ ſompnium ⁊ reminiſcẽtia nõ poſ⸗ ſunt fieri niſi per ſpecies reſeruatas ſed ꝙ illa virtꝰ di⸗ ſtinguat᷑ a ſſu cõi pʒ.qꝛ ſi ſpẽs ſᷣſibiliũ reſeruarent᷑ in ſẽ ſu cõi.tũc ſᷣſus cõis per illas ſpẽs ſemper eẽt in actu iu dicã di cũ ſpẽs ſtꝭ reſeruate in oꝛgano ⁊ ille ſᷣſꝰ cõis ſuffi ciãt ad foꝛmãdum iudiciũ qꝛ poſitis cauſis ſufficien⸗ tibus po nit᷑ earum effectus.igitur eſ ponenda virtus diſtincta. O(t dicit iſta opinio ꝙ ipſa anima dicitur ſenſus communis pꝛo quanto ponit differentiam inter ſenſibilia ⁊ pꝛopꝛia diuerſoꝛum ſenſuum ⁊ coggnoſcit ſenſibilia in eoꝛum abſentia ſine differentia preteriti vel futuri. ac ſi illa eſſent pꝛeſentia. (t vocatur co⸗ gitatiua in hominibus. et eſtimatiua in animalibus SA ☛ ☚ –, ON — – — — HS lu Areſtotelis bꝛutis ꝓ quãto exintentõib, rerũ ſenſatoꝝ elicit intentõ nes rerũ nõ ſſataꝝ ⁊ ↄponit res ad inuicè ⁊ ꝓ quãto ↄg noſcit ſᷣſibilia in eoꝝ abſentia cũ dꝛña pᷣteriti. Etiã pᷣt dici cogitatĩa cõiter tñ vocat᷑ memoꝛatia. Sʒ vᷣtus il la reſeruatĩa q̃ ðꝛ oꝛganũ ꝓ qnto reſeruat ſpẽs ſᷣſibilioꝛi ſeu intẽtões ſiue dꝛa pᷣteriti pntis vłfuturi ð fantaſia Ot ſubſeruit ipi aĩe inqᷓtũ eſt ſᷣſus cõis ⁊ ꝓ qnto illa eadẽ vᷣtꝰ reſeruatia reſeruat ſpẽs ſᷣſibiliũ cũ deña tꝑis pteriti.⁊ ſpẽs reꝝ nõ ſſataꝝ elicitas ex ſſatis vocat᷑ me moꝛia ⁊ deſeruit vᷣtuti ſᷣſitie interioꝛi ↄgnitiue ꝓ q;to ðꝛ cogitatĩa ſiue memoꝛatia. At licʒ iſta opio euidẽti rõe im ꝓbari nõ poſſit niſi ſic pᷣus ex płalitate oꝛganoꝝ. et oꝑatõnũ im ꝓbata eſt ipa cũ ẽ q̃ſi ↄtra det᷑niatoõem ⁊ „ — autoꝛitatẽ oſm antiqͥꝝ phᷣoꝝ ſicut Alexãdri Muicen ne ⁊ al ioꝝ phoꝝ.iõ pma ꝓ nuc ẽ tenẽda neq; rõ eiꝰ cõ⸗ cludit. Hã pᷣus oñſa ẽ nccitas ponedi ſᷣſum cõe diſtic tũ ab alijs ⁊ ſilr fantaſt iã diſtictã ab alijs. Nõ em vide tur ꝙ natura ſine aliqᷓ rõe oꝛdinaſſet in capite tal diſti crõem oꝛganoꝝ ⁊ cellulaꝝ ⁊ in qlitate ⁊ in ſitu niſi eet ꝓter diuerſas oꝑationes exercendas. Queſtio quarta. vtꝝ vnꝰ⁊ idẽ ſſus ꝑticularis poſſit eẽ reſpcũ ↄrioꝝ ſicꝭ dicit phs in textu. ODðm ẽ bꝛeuit᷑ ꝙ ſic.nã ſᷣſibiłr expᷣ mit᷑ ꝙ vnã manũ ſentimꝰ calidũ ⁊ ꝑ aliã frigiduzʒ.& Si dicat᷑ ꝙ Wr/ pt᷑ h̊ negat ſſuim tactꝰ eẽ vnũ h̊ nihbil eſt nõ em̃ negat ipᷣm eẽ vnũ reſpcũ vniꝰ rietatis.⁊ tũc ſic arguit᷑ oĩs poña pones dꝛãm int᷑ aliq ↄgnoſcit vtrũ q; viſus aũt poĩt dꝛãʒ int᷑ albũ ⁊ nigꝝ ̊ ↄgnoſcit vtrũ q;.nec oʒ iᷣm ꝓpt᷑ h moueri motib ↄrijs.qꝛ ſpẽs ↄrio rum nõ ſtꝭ orie ſicꝭt pᷣus patuit nec in ſᷣſu nec in medio Nã in eodẽ pũcto medij ſtꝭ ſpẽs albedĩs ⁊ nigredinis ⁊ ſi dicas ꝙ illi motꝰ ſe impediũt.dico ꝙ nõ eo ꝙ nõ ſt⸗ reales ſed ſolũ intentiones añ oppoſitũ. Ad pᷣmã negat Ad rõnes:aa ebatzen done ꝙ obiectũ ſentiat᷑ ſed reqrit ppoꝛcio int᷑ ponam ⁊ obie⸗ ctũ.ita ꝙ nec ſit nimis ꝓpinquũ nec nimis remotũ Ad ↄfirmatõem negat᷑ añs.⁊ ad ꝓbatõem ðꝛ ꝙ ̊ hʒ vᷣita tẽ de bſu ꝓpᷣo.nã ſᷣſus cõis pᷣt ↄgnoſcere ſſibilia q̊ nõ ſt; ꝗlitates pᷣme nec ſcðᷣe.Et ſiłr poſſʒ dici de bſᷣſibꝛ cõibꝛ ꝙ nec ſunt qlitates pᷣme nec ſcde Ad ſcðʒ ðꝛ ↄcedo ꝙ ſᷣſus cõis nõ ẽ ꝓpᷣe poña collatĩa ſicut memoꝛatĩa vł co itatĩa memoꝛatia em̃ ↄgnoſcit ſuũ ſubẽm.vt diſtans ſea ſenſus cõis ſic ↄfert vnũ ſenſibile alteri ꝙ ſimbł ſentit ipᷣa ſᷣſibilia ⁊ ſentit ea differre ſine medio Ad ↄfirma⸗ tõem ↄcedendũ ẽ ꝙ ꝑ ſe ⁊ pciſe relatio nõ ↄgnoſcit᷑ a ſẽ ſu ↄgnoſcit᷑ t grã fundamẽtoꝝ AVd terciũ ðᷣ 2ↄceꝛ⸗ dendo añs. Ad autoꝛitatẽ ↄmęetatoꝛis dico ꝙ intelli⸗ it oꝛgana ſſuũ ꝑticulariũ eẽ pła oꝛgana ſſuum ꝑticu ariũ eẽ plura oꝛgana ſᷣſus cõis eo ꝙ ſtꝭ ſibi ↄtinuata et qᷓſi eiꝰ iſtrumenta. Ad ↄfirmatõem pʒ ex dictis. Ad qrtum.ↄced añs de ſſibilibi ꝑtib nõ aũt de ſfſu cõi. O(t ad ↄfirmatõem patʒ ſolutio Oc hic finit᷑ ſecundus liber de aima. Folio xvii ale. Iſte terciꝰ liber de aĩa pᷣma ſui ð iſione.Et diuidit᷑in tres crac tatꝰ. in pᷣmo det᷑miat de poña intel lciĩua ⁊ hʒ qͥnq; capła.in quoꝝ pꝛio mouʒz aliqs dubitatões qs nõ ſol⸗ uit. Ot ĩ elpit lic( de ꝑte aũt aie) qᷓ ↄgnoſcit aĩa ⁊ ſapit ſupple ↄſiderãdũ ẽ ſine ipᷣa ſit ſe⸗ pabił ſiue nõ ſeꝑabil ſ̃ᷣm magnitudine ſʒ ſᷣm rõem.et⸗ ↄſiderãdũ eſt quã draʒ hʒ ⁊ qũo ĩtelligit. Pꝛima qſtio vtꝝ pona intellciua ſit ſcripta ab alijs ᷑̃m magnitudt ne. vł ſolũ ſᷣmn rõem. Scõdða qſtio vtꝝ pone dꝛñt ah ĩut cẽ ⁊ quo drñt.Tercia qſtio ꝑ quẽ modũ fit ĩtellectõ et qd ſit. Pꝛo ſoluede iſtiꝰ vltie qſtiois poĩt aliqs ↄditõ nes ipiꝰ intellcũs poſſibił.Et pᷣmo poit talẽ ↄcluſionẽ intellcũs eſt pona paſſiua ꝓbat.qꝛ ſicut ſe hʒ bᷣſus ad ſẽ ſibilia. ita intellectꝰ ad intelligibilia ſed ſſus reſpcũ ſſi C1 biliũ ẽ poñna vaſtlua.82 intellcũs reſpcũ itelligibilium el iõ ſic ſentire eſt qdᷣd ire eſt q da pati ita ⁊ ĩtelligere. Mlia ↄcło intellcũs ẽ ipaſſibił capiẽdo pati ꝓpᷣe ꝓ paſſione coꝛrn ptiua.pꝓbat.ꝛ ſic ſſus ſe hʒ ad ſᷣſibilia.ita intellcũs ad intelligibilia.ſʒ ſſus noõ ẽ ꝓpe paſſinꝰ.nõ ẽ tñ aie ſiłe de ſſu ⁊ itellcij.qꝛ intellcũs nr nõ ẽ coꝛrupeibił ab obiecto ſuo cũ nõ ſit tꝰ oꝛgaĩca bſus ãt bñ ẽ coꝛruptibił ab ob iecto ſuo cũ ſit ᷣtꝰ oꝛgaica.CTercia ↄcło.intelicũs eſt immixt? h eſt nec ẽ coꝛpꝰ nec vxᷣtꝰ coꝛea. ʒ dupłr. pꝛi mo qꝛ intellcũs pᷣt ↄgnoſcere oĩa.q̊ ẽ imixtꝰ.CTʒ ↄna qꝛ intellcũs ↄſcit recipiedo ſʒ oẽ recipiẽs dʒ eẽ denuda⸗ tũ ab eo qð recipit ̊. Int em̃ apparẽs phibʒ extraneũẽ et obſtruet. Scðdo ꝓbat᷑ qꝛ intellcũs ĩtelligit oĩa ̊ nec ẽ coꝛpꝰ nec vᷣtꝰ coꝛpea. oĩs em̃ vᷣtꝰ coꝛpea ⁊ extẽſa ſi reci⸗ pit diſpõeʒ recipit eã extẽle ⁊ dĩſibilit᷑. Quarta ↄcło intellectꝰ in ĩtelligere nõ ẽ in actu ſᷣm aliquã foꝛma ma terialẽ. pʒ. qꝛ itellcũs nõ ẽ vᷣtus oꝛgaĩca matiał g̊. O(x hoc infert ꝙ rõnabile ẽ ipᷣm ĩtellem ee imixtũ nec hꝛe oꝛ ga nũ coꝛpꝑale ſʒ eẽ locũ ſpẽꝝ ſic ãtiqͥ dicũt.ã ſic locↄ ſeruat ⁊ ↄtinet locatũ ita itellcũs reſeruat ſpẽs inelle OUDUU i biles. Et poſtea ſub dit ꝙ ſſus nõ ẽ ex toto ĩpoſſibił intellcũs eo ꝙ ſᷣſusẽ vᷣtus oꝛgaĩca q pᷣt coꝛrũpi ab excel leti ſſibili ⁊ ipediri.nec poſt ↄgnitoeʒ excelletis ſᷣſibilis diſticte ꝑcipiat debilia ſᷣſibilia. Sʒ intellcũs nõ ẽ xᷣtꝰ oꝛgaĩca nec vtẽs oꝛgano ad ꝓductõem actus inrtelligi iõ nõ pᷣt coꝛrũpi ab excellẽtia ſui obiecti ſʒ mag ↄfoꝛta tur ⁊ reddit᷑ magis aptꝰ ad intelligendũ.licʒ poſſit ali qũ impediri a ſua opatõe ex leſione alicꝰ oꝛgani coꝛpa Et h̊ qꝛ intellcũs aliqñ in ↄgnitõe ĩtellciua ĩidigʒ ↄ g9 nitõne ſᷣſitia q̃ nõ pᷣt fieri ſine o ꝛgano cũ gᷓᷣoꝛganuʒ fue rit leſum nõ fit ſᷣſatio ꝑ illud.⁊ ꝑ ↄñs nec intellectio ad quã ꝓducẽdã reqrit᷑ tał ſſatio (Cũ aũt ſic fiat) In hac ſcdᷣa ꝑte oñt quũo intellcũs reducit᷑ ad actũ. O¶t po- nit ꝗqtuoꝛ ppᷣetates intellectꝰ in actu.pᷣma intetlcũs re⸗ cipiedo ſpẽm ab obiecto fit in actu. Scðda ſicut ſciẽs pᷣt P iderare dũ voluerit ſine extioꝛi docẽte ſic intellectus hññs illã ſpẽm pᷣt ↄfeſtim oꝑari ſine extioꝛi agẽte. Ter⸗ cia eſt intellcũs hñs ſpẽʒ ẽ in pona ad actũ ſcðʒ.Quar ta poſtq; intellcũs ẽ actuatꝰ pᷣt intelligere ſeipᷣm ⁊ deuʒ et ſubas ꝑ diſcurſum. Lor aãt nõ pᷣt facere vᷣtꝰ cogita tia licʒ multã habeat ꝓpinqͥtate cũ intellcũ ex G̊ ꝙ vi⸗ det᷑ ↄponere ⁊ diuidere ⁊ diſcurrere nã aũt illo mõ ↄg noſcit. Nã res ↄgnoſcunt᷑ vłit ⁊ ſinglłarit ꝑ allã 2 . liã diuiduũ aũt cũ talibꝰ accñtibi vłtalibꝛ. Oirca h uet duas dubitatões. Quax pᷣma eſt. vtꝝ ĩtellcũs poſ 4 Queſtiones potentiã ⁊ etiã alio ⁊ alio mõ ꝑ eãdẽ potẽtiã.⁊ h̊ decla rat nã aliud eſt magnitudo ⁊ magnitudis eẽ ⁊ aqua et adue eẽ ſed nõ eſt aliud caro ⁊ carnis eẽ. ᷓ̊ eſt dem alid — — eſt intelligere rem q̃ eſt magnitudo qᷓ;tũ ad ſuã eẽntiaʒ 2 qdditatẽ qð ꝑtinet metap hice.⁊ alið eſt eã itelligere ſᷣm eẽ ꝙ hʒ in mat᷑ia ſᷣſibili. Qt ꝓ declaratõe illaꝝ po nit tres ↄcluſiones ſequẽtes.pᷣma ſᷣſus ↄgnoſcit res ip ſas mediãte noticia q eſt extranea ipis.ↄgnoſcimꝰ em ſubam eè calidã vł frigidã ꝑ ſᷣſum. Scða ↄclo intelle ctus dircẽ intelligit res ſm ↄceptꝰ ꝑtinetes ad phiam naturalẽ ſed circũflexe ĩtelligit res vłes abſtractas ab accñntibus ſenſibilibꝛ. Nã pᷣmo o bijciũt᷑ icellcũi res ſſi⸗ biles qᷓ depurate ⁊ abſtracte a ↄditõib indiduãtib a metap hico ↄſiderant᷑. Cercia ↄcło intellcũs dircẽ itel ligit res ꝑtinẽtes ad mathematicã ⁊ circũflexe ꝑtinẽtes ad metap hicã. Vłpoſſz aliter ſic exponi dem pcedẽs intellectꝰ ĩtelligit ꝗddita tẽ dircẽ. circũflexe aũt indiui duũ. Cognoſcit em qͥdditatẽ ſine accñtib ext᷑nſecis.in pH mo⸗ ſit ĩtelligere ⁊ arguit ꝙ nõ qꝛ intelligere eſt qdᷣdaʒ pati ſed intellcũs eſt ipaſſibił ̊. Mioꝛ ꝓbat᷑ qꝛ opʒ agens ⁊ paties cõicari in matia ⁊ intellcũs cũ nullo cõicat ĩ ma teria. Rñdʒ phs.ꝙ pati accipit᷑ dupłr.vnoꝰ ꝓ paſſione roꝛruptia.? ſic ĩtellcuͦs ẽ iĩpaſſibił. Alioꝰ vt denotat re⸗ ceptõem alicꝰ ꝑfectõis.⁊ ſic intellcũs ð: paſſibit. E ſas intelligere. Et ſubdit ꝙ in ſepatꝭ a matia idem eſt ſcia ⁊ ſcibile.Er ſi arguat᷑ ex qͥ itellcũs itelligit ſeipʒ Ire nõ ſꝑ ĩtelligit ſeibßm. Rñdʒ ꝙ ſi itellcũs humanꝰ ſe ilßpm intelligerz , ſuã eẽ Dite ſicut ĩtellcũs diuinꝰ tũc ſp ſe itelligerer. &Q ꝛ q̊ autẽ lectõis. agente. 9 añqᷓ; ĩtelligat ñ hʒ ipᷣas ſpes ſʒ ẽ ſic tabła — aſa 1q nihil intcellcũs ĩ intellcũs recipit ſpẽs ĩtelligibiles ⁊ actũ akiu 2 eſt ſcriptũ.Ot ex h̊ allegat᷑ illa autoꝛitas pncipio ſue creatõis ẽ ſic ta bula raſa ĩ q nihil actu ſẽp tũ eſt. Scdᷣa dubita tio.vtꝝ intellcũs poſſit ſeipᷣm ĩtel iigere. arguit ãt ꝙ nõ.qꝛ oẽ (qð ĩtelligit᷑) ĩtelligit᷑ ꝑ ſpeʒ intelligibile abſtractã a fancaſmatib.ſed ĩtellcũs cum ſit incoꝛpeus nullũ bʒ fantaſma. Rũdet phs ꝙ itellec⸗ tus ẽ intelligibił ſic alia.⁊ ̊ dʒ ſi ic itelligi ꝙ irelligit ſe⸗ ipm ꝑ intellectõem diſtictꝗ ab ipᷣo ⁊ nõ ꝑ ſuã ſubaʒ. et dicit ꝙ H eſt cõe in ſubſtãtijs ſepatis a matia ꝙ pñ̃t ſe⸗ — ntiã ⁊ carẽtia intellcõis ſubad⸗ — — —— nõ ſic ẽ.iõ nõ ſp ſe ĩtelligit ( Q. m ſicut) Iſtð ẽ ſcoõᷣm caplm in à dermiat de ĩitellcũ agẽte. t dĩdit᷑ in duas ptes.pᷣmo poĩt talẽ ↄclonẽ necẽ eſt ponere in hoĩe intel lectũ agentẽ vt aĩia ĩtelligat. ꝓbat tali roe.qꝛ in oĩ gñe gñabiliũ ⁊ coꝛruptihiliũ necẽ eſt ponere actm ⁊ paſſiuũ ſed in nobᷣ gñant᷑ intellcões rey.ꝗ oʒ ponere actm ⁊ paſ ſiuum hmoi intellectõnũ: paſſiuũ aũt vocat intellectꝰ po ſſibił.⁊ actm̃ ĩtellcũs agẽs. Nec ſufficit ad ſaluãdũ cale actum ponere fantaſmata ⁊ intelligibilia.qꝛ ome agẽs pᷣncipale ẽ nobiliꝰ⁊ pᷣſtantiꝰ paſſo. Sʒ fantaſma⸗ ta ⁊ ĩtelligihilia exterioꝛa (q̃ ſtę matialia) nõ ſt nobili oꝛa qᷓ; intellcũs poſſibił. nõ ſunt pncipia actia intel⸗ à̊ p̃ter ipᷣa opʒz po nere aliud actiuũ ſcʒ intellcʒ 6 dicit p hs ꝙ ſicut intellectꝰ poſſibił hʒ na⸗ — turã qua pᷣt omia fieri.id eſt reꝝ intellectões recipꝑe.ita intellectꝰ ages hʒ naturã qua põt oĩa facere.id eſt om⸗/ Miüũ reꝝ intellectões ꝓducere( In hac ſcða pte po nit ↄditões intellcũs agẽtis ⁊ etiã intellcũs in actu. Pꝛima ↄditio intellcũs agẽtis eſt ꝙ ie eſt ſeꝑabilis. Scða ꝙ ipᷣe eſt impaſſibilis.Tercia tercii de Anima. ꝙ eſt immixtus ⁊ in iſtis ↄuenit cũ intellectu poſſibili ¶ Luarta eſt ꝙ eſt in actu ſᷣm ſuã ſubam.⁊ in h differt ab intellcũ poſſibili ꝗ eſt in pona ſᷣm ſuã ſubam. Iſtas ↄditões ꝓbat qꝛ ome agẽs eſt nobilius patiente ſꝑ em honoꝛabiliꝰeſt agẽs patiete ⁊ pᷣncipiũ matia ſʒvnꝰ itel lectus ſe hʒ vt agens ⁊ poſſibił vt patics.̊ eſt nobilioꝛ intellcũ poſſibili. Hʒ em intellcũs agens tres potẽti⸗ as quas hʒ intellcũs poſſibilis ⁊ cũ hoc vnã vltra. Sʒ pma ↄditio intellcũs in actu eſt ꝙ in intellectu in actu idẽ eſt ſcĩa ⁊ res ſcita.Et hoc intelligit ↄmẽetatoꝛ de in tellcũ pᷣmi agentis qui intelligit ꝑ ſuã ſubam ⁊ ſine in te lłectione addita Llicʒ h̊ ↄmunit᷑ intelligat᷑ de intel⸗ lectu humano ita ꝙ in intellcũ humano ſcientia in ac⸗ tu.⁊ res ſcita id eſt ſpes intelligibilis rei ſcite ſunt in eo dem numero. Scdða ↄditio eſt ꝙ in vno ⁊ eodẽ ſcia in potentia ẽ pᷣoꝛ ſcia in actu.Tercia eſt ꝙ intellcũs in ac tu lemꝑ intelligit ⁊ hoc qᷓ; diu eſt in actu Ex iſtis poſſu mus habere tres ↄditiones ꝑtis intellcĩue.pᷣma ꝙ ꝑs ĩ tellectiua eſt ſeꝑabiłqꝛ exercet ſuã oꝑatõem ſine oꝛga⸗ no coꝛꝑali.Scða ꝙ ipa ſola eſt qͥ vere eſt. Tercia ꝙ ſo⸗ la ꝑs intellciua eſt incoꝛruptibił ⁊ ꝑpetua.Et qꝛ poſſʒ aliqᷣs qrere poſtq; illa ꝑs eſt mmceuntibi 7 ppetua.ꝗ; re ̊ nõ reminiſcit᷑ poſt moꝛtẽ. Rñdet ꝙ intellcũs paſſi uus coꝛrumpit᷑ ſine quo nõ ↄtingit intelligere. Per in⸗ tellectũ aũt paſſiuũ videt᷑ intelligere vᷣtutẽ cogitatiuaʒ In h̊ tercio capło deter⸗ mĩat de oꝑatõnib intellcũs. t pᷣmo oñt ꝙ due ſunt oꝑatoes itellcũs.pᷣma ẽ ĩdiſibiliũĩtelligẽtia. Scða ẽ2 poſitio vł diuiſio.vñ in ſimpliciũ axppꝛehẽſione nulla ẽ falſitas.ſed in alia oꝑatõne qñq; eſt vᷣitas.⁊ quãdoq; falſitas. Iſtas aũt oꝑatões declarat.nã ſicut in rebus ad extra eſt dare ſimplicia ⁊ ↄpoſitꝗ ex ſimplicibꝰ.ita etiã in intellcũ.Sed vt videt᷑ in rebꝛ ad extra eſt dare ſimplicia 2 2poſita ſicut patʒ ex opinione Empedocl⸗ dicẽtis ꝙ natura facit multa capita ſeoꝛſum ſine collo et multos pedes ſine tibijs.⁊ ſic de alijs mẽbꝛis.2 po⸗ ſtea ↄponit illa ſimul ⁊ ſtãte ↄcoꝛdia ꝑmanẽt. ſic etiã ẽ in intellcũ ꝗ aliqũ ↄpoĩt ↄceptꝰ ſimplices ↄuelenteret aliqñ diſcõueĩenter ⁊ nõ ſolũ ſᷣm tpᷣs pũs ſed aliqñ ſᷣm pᷣteritũ ⁊ futuꝝ (Yndiuiſibile aũt) In hac ſcda pte declarat q̊̃t mois ðꝛ ĩdiſibile.vnoꝰðꝛ illð idiſibile qð ñ ẽ actu diuiſuʒ ſʒ pᷣt diuidi ⁊ illð intelligit᷑ vno ſimplici ↄceptu ⁊ indiſo ſic vna tota multitudo ſił intelligit᷑ qᷓ; tum ad om̃s ſuas ꝑtes.Scðo mõ ðꝛ indiuiſibile illud að eſt vnũ ſᷣm ſpẽm licet ſit diuiſnm ſm q;titatem ⁊ il⸗ lud intelligit᷑ vno ſimplici ↄceptu ⁊ ſpecifico.Tereioꝰ ðꝛ indiuiſibile qð eſt om̃ino indiuiſibile ſᷣm q;titatem ſicut pũctus ⁊ tale ↄgnoſcit᷑ pᷣuatiue.( Ineſt aũt) In hoc quarto capło declarat p ̊s naturã intellectꝰ p ↄpꝑa tionẽ ad ſſuʒ. Ponẽdo duodecima ſiłitudies.pᷣma eſt ſiẽ ſſibile agit in ſenſum reducẽdo ipᷣm de potẽetia ad actum ita intelligibile in intellectũ. Scðdᷣa ꝙ alteratõ ſeẽ ſus ſiue paſſio nõ eſt coꝛruptiua ſed ſimplx receptio ꝑ fectõnis.ſilr ⁊ ĩtelligere.Terc ia eſt ſentire qð ẽ( pᷣmꝰ) actus. ſentiẽdi ⁊ ſimpłx ſic ᷣma opatio ĩtellcũs nihilo minus tamẽ ſenſus ⁊ ĩtellcũs poſſunt ↄplexa iudicare OQuarta eſt ꝙ tã in ſſu qᷓ in intellectu ad affirmatõem vl negatòem oʒ ꝙ ſit aliqð delectabile vł triſtabile bo nũ vł malũ. Quita eſt ꝙ taʒ in ſᷣſu qᷓ in intellcũ ad ap pᷣhenſionem obiecti ꝑ modũ ↄueĩentis vł diſcõueniẽtꝭ 2ſequit᷑ appetitus delectatio vłtſticis amoꝛ vł odium Sexta eſt ꝙ potetia appetitiua ꝓſeciꝑia ⁊ po tẽtia fu⸗ *j e lo Alreſtotelis gitiua ſunt vnũ ⁊ idem inter ſe ⁊ cũ potẽtia ſenſitiua ⁊ ſi militer intellcũs ⁊ volũtas. Vñ ex iſto textu videt᷑ vel le phs ꝙ intellcũs ⁊ volũtas nõ diſtinguunt᷑ niſi rõe.⁊ ꝙ potẽtie aĩe nõ diſtinguunt᷑ realiter ab aima. Septi/ ma eſt ſſẽ ſenſibilia ſe habẽt ad ſᷣſum ſcʒ ꝙ pᷣſus nõ ſen⸗ rit ſine ſᷣſibili loquẽdo de ſenſu ext᷑ioꝛi ſine ſua ſpẽ bſibi li ſiẽ pʒ in infioꝛibi ſᷣſib.ita ĩtellcũs ſe hʒ ad fätaſmaꝰ ita ꝙ nõ ĩtelligit ſine fantalmate. Vñ fantaſma eſt ſili tudo rei repñtans rem ſingularit᷑ ſub ↄditõibus mate rie qᷓ ſunt hic ⁊ nũc exiſtẽtes ĩ fantaſia.⁊ ſpẽs ĩtelligibił eſt ſiłitudo exiſtes in intellectu ⁊ repᷣſentãs rem vł vłit Vl ſingulariter vt abſtrabit a ↄditõibus materie. Oc⸗ taua eſt ſicut pᷣterſᷣſus ext᷑ioꝛes opʒ ponere vnũ ſᷣſum ſupioꝛem ad ponendũ dꝛñam diuerſoꝝ fᷣluum.ita ne⸗ ceſſe eſt ponere intellectũ vłem qui poteſt itelligere om nia inrelligibilia cũ oĩa intelligibilia ↄparamꝰ ſᷣm ↄue nientias ⁊ dꝛñas.⁊ ſicut ille ſenſus ẽ vnꝰ ⁊ idẽ diuerſi aut ſᷣm rõem.ita intellcũs vnꝰ exñs ðꝛ diuerſus ſᷣm ro⸗ nes diuerſas intelli gibiliũ. Vñ aliqñ ðꝛ ſpeculatiuꝰ ⸗ pꝛacticꝰ. neq; eſt intelligendũ ꝙ ĩteltcũs pꝛacticꝰ⁊ ſpe⸗ culatiuꝰ ſint diſtincti reałr ſed eſt vnꝰ⁊ idẽ reałr diuer ſus ſᷣm rõem. Nona ſicut ſenſus iudicat ſᷣſibile eẽ ꝓſe/ quendũ vł fugiendiſſta etiã ĩitellcũs intelligibile eẽ e⸗ ligendũ vł fugiendũ. Decima ꝙ tã in bſu qᷓ; in ĩtellcũ aliquãdo eſt pꝛacticũ ⁊ aliqñ ſpeculatm̃. Vndecima eſt q pᷣt eẽ ↄꝑatio diſſiłis.qꝛ ĩtellcũs iteiligit abſtracte a materia.ſenſus aũt ⁊ maxie ſſus extioꝛ nõ pᷣt ↄgnol⸗ cere mõ mathematico vłmetaphico. ODuodecia eſt qᷓ eſt ſᷣm dꝛñam ꝙ nũqᷓ; ſſus eſt res bᷣ ſata ab eo ſʒ intellec tus p̃t eſſe res intellecta ab eo. Einałr phᷣs mouʒ talẽ queſt/onẽ. vtꝝ intellcũs nõ ſeꝑatꝰ a magnitudie poſſit inteligere ſupᷣas ſꝑatas ſcʒ deũ ⁊ intelligẽetias. Oicit ph̊s ꝙ de illo poſteriꝰ videbit᷑ puta in duodecĩo meta⸗ phiſice( Nũc aũt) Iſtud eſt qͥntũ ⁊ vltimuʒ capim huiꝰ tractatꝰ in quo ph̊s poit tale ↄcłonẽ.Aia eſt quo dDãmõ oĩa qꝛ oẽ qð eſt eſt ſᷣſibile vł intelligibile ſed ala bʒ in ſe ſſum ꝑ quẽ eſt ſᷣſibilia.⁊ ĩtellectũ ꝑ quẽ ẽ intelli gibilia. qꝛ ſcia eſt quodamõ ſcibilia ⁊ bſus ſſ ibilia Oo bat ſic. qꝛ dꝛẽ (qͥbus ſᷣſus ⁊ ſcia diuiduni) ſtꝭ eadẽe cũ diſſereriſ qbus ſcibile ⁊ ſlibile d iuidunt᷑. Secant᷑ em ſciĩe vt dicit textus.quẽadmodũ ⁊ res de ꝗbus ſtę. OD decla rat.qꝛ ſicè ſcia ⁊ ſus diuidunt᷑ ꝑ actũ 1 potentiã ita ſcibile ⁊ ſibile. Si em ſᷣſus fuerit in potetia ſſatum erit in poña ⁊ ſi fuerit in actu ſᷣſatũ erit in actu.⁊ ſilit᷑ de ſcĩa ⁊ ſcibili. ſcia ⁊ ſcibile ſtꝭ idem ⁊ ſ ilr ſᷣſus ⁊ bſi⸗ bile. O(t qꝛ intelligibile quo ad eſſe qdᷣ habzʒ exera ani mã nõ eſt idẽ cũ intellcũ.iõ relinqᷣt᷑ ſit idẽ cũ eo quo ad eſſe quod habʒz in aima. t iõo ſubdit text? nõ em lapis eſt in aĩa ſed ſpẽs lapis. Ocx quo infert ꝙ ĩitellcũs eſt ſicut manꝰ.qꝛ ſicut manus eſt oꝛganũ oꝛganoꝝ per hoc ꝙ ea vtimur ad ꝓtegendum alia oꝛgana.ita intel⸗ lectus eſt ſpẽs ſpẽrũ.⁊ ſᷣſus eſt ſpẽs ſſibiliũ Aſt em in tellcũs ſpes ſpẽꝝ id ẽ foꝛma receptia ſpeꝝ oĩm rerũ. c lbes wer wer In bac ſcda pte oñdiiphs dependẽtiã quã pʒ intelleũs ad fantaſmata ⁊ ad pᷣſuʒ Et dicit ꝙ aꝛ nulla eſt res vlis pᷣter res hricula res. ido opʒ oĩa ĩtelligibilia eẽ in ſpẽbus intelligibilib qre ĩtel⸗ iectus nihil addiſcet neq; ĩtelliget ſine fanraſmatibus Si em̃ ſpeculoꝛ nccẽ eſt ſił fantaſma aliquod ſpecula⸗ ri. fäãtaſmata aũt ſunt ſieut ſᷣſibilia Sʒ dent ab eis. qa fſibilia ſunt in matia.fantaſmata aũt ſunt ſine materia Deiñ ponit d am inter fantaſiã ⁊ intellem.q; aerus 5 , 5 fantaſie nõ eſt verus neq; falſus.ſed actꝰ itelleũs (q eſt ↄpoſitio vł diuiſio ſemꝑ eſt verꝰ vł fallug Actꝰ aut intellcũs(qᷣ eſt ſimpliciũ ĩtelligetia) licʒ no ſit fantalma nõ eſt tame ſine fantalmate. “ Querit᷑ vtrum intellectus poſſibit ſit vtus paffiug ab intellcũ agente diſt ĩcte. Nrguit᷑ pᷣmo ꝙ ſic.qꝛ ſᷣm Arꝭ.in textu ſicut ſe hpyxz bſus ad ſ̃ſibilia.ita ĩtellcũs ad iĩtelligibilia.ſʒ ſſus eſt vᷣtꝰ paſſiua ̊ ⁊ itellcũs.(õfirmat᷑ nã ſi ĩtellcũs e¶ ſet poña actiua ⁊ cũ hoc etiã eẽt poña paſſiua ſeq̃ret᷑ ꝙ eadẽ poña ſił ⁊ ſel eẽt paſſiua ⁊ actia ⁊ ꝑ ↄñs illa poſſet intelligere ſine obiecto. Mctm em ⁊ paſſiuũ ſufficiũt ad actũ ſine aliquo ext᷑nſeco Scðo ſic.ſi itelicũs poſſibi lis ⁊ ages eẽnt idẽ ſeqret᷑ ꝙ oẽs oꝑatões eoꝝ eẽnt eiuſde ſpẽi ↄns eſt fłm.q̊.flitas ↄñtis pʒ.qꝛ alia eſt viſio albi et alia nigri.ana pʒ. qꝛ manete eodẽ actio ⁊ paſſiuo ma net idẽ effectꝰ.ſi &idẽ ſit pona actiua ⁊ paſſiua idẽ erit pncipiũ actm ⁊ paſſiuũ intellcõis.(õfirmat᷑ qꝛ ↄgni⸗ tio fit ꝑ aſſiłatõeʒ pone ↄgnitie ad o bẽʒ ſʒ illa aſſiłatõ fit tm ꝑ ipᷣſſionẽ ſiłitudis obiecti in pona q ĩpᷣſſio cãta eſt ab obẽco ⁊ recepta in pona.ꝗ tales pone ſtꝭ receptiue Tercio ſic.ĩpoſſibile ẽ idẽ ee nobiliꝰ⁊ ignobiliꝰ itel⸗ lectus agẽs ẽ nobilioꝛ ⁊ pᷣſtatioꝛ ĩtellcũ poſſibili.̊ di⸗ ſtiguit᷑ reałr ab eo.Cõfirmat᷑ qꝛ ĩtellcũs agẽs eſt icoꝛ⸗ ruptibilis iĩtellcũs aũt poſſibił eſt coꝛruptibił. real diſtiguunk. Añs pʒ ꝑ Areſto. dicente h̊ qͥdẽ ipaſſibił eſt.paſſiuꝰvo ĩtellcũs coꝛruptibił ⁊ ſine h nihil ĩtelligit Quarto ſic itelligere ẽ pati &ᷣ qᷣcũq; ĩtelleũs ĩtelligit patit᷑.?⁊ ꝑ ↄñs eſt vᷣtus paſſiua.Cofirmat᷑ nõ ẽ ponẽda pluralitas ſine nec eſſitate ſed nulla eſt nccitas ponere intellcm agentẽ aliũ ab intellcũ paſſiuo q̊. tũ. Arguit᷑ ꝓ pᷣma ꝑte.nã J 3 0P0 00 ſ ſicut ſuꝑiꝰ ꝓbatũ ẽ ſſus eſt ͤ xᷣtus actia g ⁊ intellectus OQuãtũ ad ſcdᷣaʒ ꝑtẽ ꝓbat᷑ autoꝛitate Arꝭ.qͥ poĩt dꝛam int᷑ inteltcm agentẽ ⁊ poſſibilẽ. Po ſolutoe qſtio nis ſol uende ſunt qruoꝛ queitiones. vtꝝ intellectꝰ ſit potentia pure paſſiua Rñſio cõis ꝙ; ſic intellcũs nãq; ſe hʒ in gne foꝛmaꝝ intelligibiliũ ſicꝰ matia pᷣma in gñe entiũ naturaliũ.ita ꝙ ſicut matia nõ eſt in actu niſi ꝑ foꝛmã.ita intellcũs nõ eſt in actu niſi ꝑ ſpẽs receptas. Vn dicũt ꝙ intellcũs eſt in pona pᷣmo mõ reſpcũ ſpei recepte ab obiecto. Iſta aũt ſpẽs info:⸗ mãs poñaʒ intellciuã eſt pᷣncipiũ elicitm̃ oꝑatõis ſiue rõ eliciẽdi actũ intelligedi. Potẽtia aũt nõ eſt pᷣncipiũ actm elicitiuũ ipiꝰↄgnitõnis. At h̊ declarat pmo ſic. qñ de poñna eẽntiali aliqͥd r̃ducit᷑ ad actũ.illð qt qð ſic reducit᷑ recipit aliquẽ actũ pᷣmum que eſt ratio elicien di actũ ſcᷣm.ſed intellectus añ impᷣſſionem ſpẽi eſt in potẽtia eẽntiali ad actũ ſcm qui eſt intelligere ⁊ redu citur ad actũ pᷣmũ ꝑ ſpẽm ſibi impᷣſſam. & illa ſpẽs eſt ratio eliciendi actum ſecũdũ. Scdo ſic.indetermina⸗ tum ad plura nõ determinatur ad vnum miſi ꝑ aliqd ſibi impꝛeſſiun detrrminans ipm ad vnum.ſed poten tia intellcĩua eſt ſic indetermiata ad ee q;tum ad actꝰ diuerſos gſpẽs in ea impᷣſſaʒ detmiant eã ad agenduʒ ſed determinatũ ab alia eſt potẽtia paſſiua. Sed ↄtra hoc arguit᷑ pmo ſic. actio debet magattribui pᷣncipio foꝛmali q;materiali ſᷣm cõmẽtatoꝛẽ octauo meraphice nõ em attribuit᷑ matiali niſi ꝓpter foꝛmale qꝛ ergo ſpẽsꝰ eſt pᷣncipiũ foꝛmale ↄgnoſcẽdi ⁊ eliciendi.Actũ ⁊ poña eſt pᷣncipiũ matiale m illã poſitõem g actꝰ ſentiẽdi et intelligendi magis deberẽt attribui ſpci qᷓ; potẽtie qð ẽ falſum.qꝛ ſpẽs nõ intelligit nec eſt nata intelligere ſicꝭ· potentia. Scðdo ſic ſpẽs ꝑ potentiã diuinã poſſunt ee ſi ne ſubiecto vtputa ſine potẽtia.poĩt᷑ ergo ꝙ ſint ſine ea et tũc ſequit᷑ ꝙ poterũt ſentire ſine ſᷣſu ⁊ intelligere ſine intellcũ qð em poteſt ꝑ ſe eſſe põt eriã ꝑ ſe agere.ſʒ ↄñs eſt falſum g ⁊ ans.Cercio ſic ab eodẽ a quo actus elici tur etiã intendit᷑.ſicut patʒ ſcdᷣo ethicoꝝ.gñatur ̊ ha⸗; bitus ꝑ actꝰ ⁊ augeĩ ꝑ ſolã aũt potẽtiã actꝰ intelligẽdi intendit᷑.qð patʒ.qꝛ lpẽ ⁊ obiecto ſtãtibus in ea de diſ⸗ põne in vno actu ↄgnoſcendi ſicut in alio ꝑ ſolã cona⸗ tum porẽtie erit vnus actus inteſioꝛ alio. Quarto ſic recipiens ſemꝑ debʒ pᷣſupponi a recepto. Sed intellec⸗ tus qui eſt foꝛma ſimotx eſt receptiuus ipᷣiꝰ ſpẽi ů̊ pᷣſup ponit᷑ in actu añ ꝓductõem ſpei.⁊ ꝑ ↄñs nõ reducit᷑ ꝑ eum in actum NPe alia rñſione ponũt᷑ qtuoꝛ dicta Pꝛimũ dictum ponit᷑ intellcĩua nõ eſt totał cã ipᷣius actꝰ intelligẽdi.p⸗ bat᷑ pᷣmo.qꝛ poſito ſufficieti actio ⁊ paſſiuo ⁊ ipis debi te appximatis pᷣt ſequi effectꝰ.⁊ hoc ſi ſint agẽda natu⸗ ralia ex nono metaphiice.etiã quocũq; alio circũſcrip⸗ to qꝛ effectus nõ videt᷑ depẽdere a quocũq; alio.ñSi S intellectus eẽt totale pncipiũ intelligendi cũ ſit ſuffici⸗ ens paſſiuũ.⁊ iſta ſto ſufficiẽter appximata ⁊ nõ impe⸗ dita ̊obiecto nõ pñte nec in ſe nec in ſpẽ poterit actus intelligẽdi ſufficieter cãri cuiꝰ oppoĩtũ experimur.Se cũdo ſic.qñcũq; eſt aliqd mediũ ſufficiẽs ad ꝓbandũ aliquꝗ vᷣitatem vbicũq; inuenit᷑ illud mediũ pᷣt vᷣitas ꝓbari.ſed mediũ ſufficiẽs ad ꝓbandũ ꝙ aliqͥd ſit cã ẽ ꝙᷓ ipᷣo pñje ſit effectus ⁊ eo nõ pnte nõ ſit.ꝗ ſic erit in p⸗ poſito ꝙ pñte obiecto ſit actꝰ intelligẽdi 2 ſpᷣe nõ pñte ñ ſic ſequit᷑. nccãrio ꝙ obiectũ ſe heat in aliq̊ gñe cãe ⁊ nõ niſi in gne cãe efficietis.ꝗ̊. Minoꝛ ꝓbat᷑ qꝛ ſi illa neget nõ relinqͥt᷑ alia via ad ꝓbandũ ꝙ aliqd ſit cã. Nõ eniʒ poſſeʒ ꝓbare ꝙ ignis ẽ cã caloꝛis cũ nõ videã cãlitatezʒ eius niſi qꝛ eo poſito ponit᷑ caloꝛ ⁊ eo nõ poſito nõ poni tur. Sʒ diceres ꝙ licʒ obẽm nõ ſit cã effectiua tñ nccã rio reqrit᷑ eo ꝙ ẽ cã ſine q̃ no. (õtra eadẽ facilitate di⸗ cerẽ ꝙ ignis nõ eſt cã càloꝛ? niſi ſine q̃ nõ ⁊ ſic tolleretur oĩs viã inueſtigãdi cãm natural? Scom dem̃ actꝰ . „ — intelligedi nõ catur totałr ab obco patʒ.qꝛ nulla cã to⸗ talis equoca ẽ imꝑfectioꝛ ſuo cãto pʒ qꝛ illa negata nõ poſſem ꝓbare aliquã ꝑfectõem vł nobilitatẽ ꝓpt᷑ cãlita tẽ effectiuã. Sʒ obẽm qũq; ẽ ĩpfectiꝰ qᷓ; actꝰ intelligen di ꝓbat᷑.qꝛ ↄtigit nos aliqũñ intelligere accñs bᷣſibile pu ta albedinẽ actꝰ qt intelligẽdi ẽ accñs ſpũ ale ſʒ nulluʒ accñs ſſibile ẽ ita ꝑfcã ſic ſpũale.&̊ᷓ aliq actꝰ ĩtelligen di excedit obẽm in ne bilitate Terciũ dem̃ intellcũs et obẽm ↄcurrũt ad cãndũ actũ intelligedi ſic due cae ptiales. Iſtud ſequit᷑ ex pᷣcĩs ſi em vtrũq; eoꝝ ↄcurrit neutꝝ ſuffieit ſequit᷑ ꝙ vrrũq; ↄcurrit ꝑtialit᷑ Quar tum dem̃.int illas duas cãs pncipabłr ẽ intelleũs pʒ.qꝛ vbi cã vłioꝛ ⁊ minꝰ vłis ↄcurrũt ad aliquẽ effecinʒ cã vłioꝛ ẽ pᷣncipalioꝛ ꝑ pᷣmã ꝓpõeʒ libꝛi de eaub.qꝛ cã pᷣina Ue telleũ agete QNDuarto reci ria plus influit in effeetu qᷓ; cã ꝑticularis ⁊ intellectꝰef cã vłis obẽm vero ꝑticulario. Olſt em intellectus illi⸗ mitatus ad oẽs actꝰ oĩm ſpeꝝ nõo aũt obiectũ qꝛ obẽm determiatur in ſpe.⁊ ꝑ ↄns cã nobilioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ ẽ ĩtel⸗ lectus. Sed ↄtra hoc arguit᷑ qd rupłr.pᷣmo qͥcqͥd ꝑfec⸗ tionis attribuit᷑ inferioꝛib ⁊ imꝑfectis nõ dʒ negare a ſuꝑioꝛibi ⁊ ꝑfectis.ſed totał actiuitas ſuoꝝ actuũ q̃ eſt ꝑfectõis altribuit᷑ inferioꝛib.ſcʒ foꝛmis elementoꝝ.̊ dz attribui intellcũi. Scðo ſic.vbicũq; ↄcurrunt due cãe vna vłis alia ꝑticularis.ꝑticularę recipit vim cãti uam ab vlłi. ſed obeẽm nullã vim cãtiuã recipit a ponña ergo. Tercio ſic. cã vlłis eſt nobil ioꝛ ꝑticulari:ſed iol eſt cã vlis hoĩs ⁊ hõ ꝑticu laris.ꝗᷓ ſol eſt nobilioꝛ hoĩe qðᷣ eſt fm. Ome em viuũ nobiliꝰ eſt nõ viuo.Quarto ſic vbicũq; reꝑitur obẽm ⁊ poñna ibi reꝑit᷑ totał cã intellec tionis ſed in aĩa reꝑit᷑ obiectũ potẽtie intellectiue ⁊ipſa potẽtia. & aĩa eſt cã total ipᷣiꝰ intellcõis.Ad pmũ dðʒ ꝙ inferioꝛa nõ ſunt cãe totales ſuoꝝ effectuũ.in om̃i eĩ cãtione inferioꝛũ ↄcurrũt cãe ſuꝑioꝛes ⁊ maxiĩe deꝰ qui eſt cã vłiſſima. Vł dom ſicut dicit doctoꝛ ſubtitł q o⸗ peratões inferioꝝ agẽtiũ ſto infime actões. iõ ſufficiũt ad ꝓductõem taliũ actuũ ex ſe. Oꝑatões aũt intellcũs ſunt nobiliſſime.iõ obẽm ſine intłllcũ nõ ſufficit ad eos Dñq; aũt intellcũs ẽ cã totał actꝰ intelligẽdi ſicut qñ itelligit ſeipᷣm qꝛ tũc ide ẽ inrellcũs ꝛ obẽm. d ſcðm dðᷣʒ ꝙnõ ſꝑ cãe eentialr ↄcurretes ⁊ oꝛdiate ad aliquẽ effectũ ſic ſe hñt ꝙ vna mouz in vᷣtute altiꝰ ſicut ptʒ de pꝛe ⁊ m̃e ↄcurrẽtib ad gnatõem ꝓlis qᷣlibʒ em̃ ↄcur/ rit actõe ſibi pꝛia ⁊ tñ neutra illaꝝ cãꝝ ſufficit.Ad t⸗ cia dico ꝙ ſi hõ ꝑ aĩaʒ rõnal gñaret argumẽtũ eẽt xʒ mõ pᷣncipiũ gñandi nõ c aĩa rõnał.Ad qrtũ dᷣm qð li cet ala ↄtineat in ſe potẽtiam ⁊ obẽm intelligibile ipſa tamẽ nõ eſt ſibi ſufficiẽter pñs in rõ᷑ itelligibił. Ol¶t B eſt qð dicit Areſto.qꝙ aĩa ĩtelligit ſe ſicut alia Si q̃ ras pᷣmo qũo q̊ᷓ Areſto.appellet intellcm̃ vᷣtutẽ paſſiuã et nõ actiuã. Dico ꝙ A reſto.cõiter locutꝰ eſt de po⸗ tentia intellciua ⁊ ſenſitiua ᷣm ꝙ hõ foꝛmatr oꝑat᷑ ꝑip⸗ ſas hoc aũt nõ ↄueit eis niſi inq;tũ in ſe accipiũt ſ̃ſatõ nem vl intellectõem. Nõ aũt vt ꝓducũt non em̃ aliqͥd dicit᷑ foꝛmalxr tale qꝛ illð ꝓducit vł efficit ſicut ſol non dicit᷑ calidꝰ qꝛ caloꝛẽ efficiat ſed aliqͥd ðᷣꝛ foꝛmałr tale qꝛ in ſe recipit talẽ foꝛmã vł hʒ inde eſt ꝙ eis ph̊s ma⸗ gis attribuit pati qᷓ; agere Si qᷓras ſcdᷣo.vtꝝ ̊ ſitaea dẽ pona qᷓ ſit ꝓductia intellectõis ⁊ receptiua eiꝰ.Dico ꝓꝙ ſunt eadẽ realr diſticte tñ ex natura rei ⁊ foꝛmatr.nõ em̃ videt᷑ ſalua bile qũo diuerſa pᷣdicata realia ↄdictio poſſent attribui eidẽ ex natura rei oĩno indiſtincro. Si Iras tercio. vtꝝ ̊ illaꝝ potẽtiaꝝ que ſic ſt?ę vna re ſint diuerſi actꝰ. Dico ꝙ ſic. vñ intellcũs agẽs qdru⸗ plr ſe hz in gne cãe efficientis.pᷣmo cũ fantaſmatibi cõ/ curnt effectiue ad ꝓducendũ ſpẽʒ intelligibilẽ. Scðo ciũ ſpẽ intelligibile effectĩe pꝓducit actũ intelligẽdi. Ter cio cũ ſpẽ intilligibili effectiue ↄcurrit ad ꝓducenduz diſpõem ad habitũ. Quarto cũ ſpẽ intelligibili effecti paͤnci habicũ. Silr intellectus poſſibil qdrupłr ſe n gne cãꝗe mat᷑ialis.pᷣmo ſubiectiſie recipit ſpim in telligibilẽ effectie ꝓpductã ab intellcũ agẽte ⁊ fantaſma te,. Scdðo ir actũ intelligeẽdi effectie ꝓductũ ab in intaſmate. Tercio recipit diſpões actua as ab intellcũ agente cum ſpẽ intelligibili pit habitũ cãtũ ab ipᷣo intellcũ agete. ſic ẽ qtuoꝛ ſunt actus intellcũs poſſibił digincti ab actibꝰ les effeet ie c⸗ — — * Areſtotelis intellectus agentis. Si queras quarto qũo ergo in⸗ tellectus agens erit nobilioꝛ intellectu poſſibili ſi ſit v⸗ na ⁊ eadem res. Dicendum ꝙ intellectus agens ⁊ poſ ſibilis poſſunt ↄparari ad inuicẽ dupłr. vno mõ in ra⸗ tionib foꝛmalibus agentis ⁊ patiẽtis.⁊ ſic ĩtellectus a gens eſt nobilioꝛ ⁊ perfectioꝛ intellcũ poſſibili.qꝛ rõ foꝛ⸗ malis intellcũs agẽtis eſt honoꝛ abilioꝛ ⁊ perfectioꝛ rõe foꝛmali intellcũs poſſbił. Alio mõ pñt ↄparari ſᷣm ſu os actus ⁊ ̃m ſuos fines ⁊ ſic poſſet pbabilit᷑ ſuſtineri wintellectus poſſibił eſt nobilioꝛ intellectu ageẽti. NHã intellcũi poſſibili ↄuenit vnꝰ actus perfectioꝛ qcunq; actu ipᷣlus intellcũs agentis ſcʒ viſio beatifica ⁊ ↄgni tio ſummi boni.per quẽ ipſa eſt beatificabilis ſᷣm ꝙ vi taliter ⁊ cagnitiue attigit obiectũ perfectiſſimũ hoc ãt ,nõ poteſt facere intellectus agens Oueſtio ſecunda. vty intellcũs ſit foꝛma ſubſtãtialis coꝛpoꝛis hominis Ad iſtam queſtionẽ reſpõdebat Alexã der peripateti cus ꝙ intellcũs humanꝰ eſt foꝛma ſubſtãtialis ipiꝰ ho⸗ minis reałr inherẽs coꝛpoꝛi licut aĩa ſᷣſitiua inherʒz ma terie bꝛuti ⁊ vegetatis matet᷑ie plãte. t dixit vltius weſt virtus coꝛpoꝛea eo ꝙ eſt educta de potẽtia matie et ꝙ intellectus nõ eſt perpetuus nec a parteante nec a parte poſt.ſed accipit eſſe per generationem ⁊ deſinit eẽ per coꝛruptionem ſicutalie foꝛme alioꝛum viuentium. IWVnde ſm eũñ intellectus eſt foꝛma quedam ↄplexiona lis que ſᷣm melioꝛem vł peioꝛem ↄplexionem hominis habet ſubtilio:es vl groſſioꝛes operatõnes.⁊ qꝛ eſt foꝛ⸗ ma educta de potentia materie ideo eſt extenſus ſicut et ip̃a materia Et hoc ꝓbat pᷣmo autoꝛitate p hi pᷣmo huiꝰ dicẽtis intelectꝰ poſſibilis coꝛruptibilis eſt in⸗ tellectus vero agens nõ. Scdo ꝓbat᷑ autoꝛitate p hi in ſcðo libꝛi de lõgitudine ⁊ bꝛeuitate vite.vbi dicit ꝙ ſci entia coꝛrumpit᷑ ad coꝛruptõnem ſubiecti ſui ⁊ ad coꝛ⸗ ruptõem ↄſeruantis ⁊ ꝙ anima coꝛrũpit᷑ ad coꝛrupto⸗ nem aialis Tercio confirmat᷑ autoꝛitate Wreſto.ca⸗ pitulo de ad aliqd circa ꝓpꝛietatem ipᷣius ad aliqͥd dicentis ꝙ ſciẽtia coꝛrumpitur ad coꝛruptionem ani⸗ malis.quod nõ eſſet verum niſi ad coꝛruptionem ani malis coꝛrumꝑet᷑anima.Quarto ↄfirmat ꝑ autoꝛita . tem p hi pᷣmo buius dicentis intellectũ nõ habere oꝑa tionem ſecluſo coꝛꝑe.⁊ vt videt᷑ pᷣma facie qͥlibet pꝑhus ſequens pciſe lumẽ naturale deberet ita dicere. Nã nõ videt᷑ aliqua eſſe ratio naturalis cogens nos cõcedere immoꝛtalitatem anime.nec aliqua autoꝛitas Areſto⸗ relis. vbicũq; em loquit᷑ de immoꝛtalitate intellectꝰ.vł loquit᷑ de intellectu diuino vł loquit᷑ dubitatiue.Sed iſta opinio eſt ↄtra fidẽ ⁊ ↄtra phᷣm qui in libꝛo de aia libus dicit intellectũ venire de foꝛis.⁊ ſic ipᷣe nõ educit de potetia materie. Alia reſpõſio eſt cõmentatoꝛ (qui dDicit intellectũ eẽ ꝑpetuũ ⁊ a ꝑte ante ⁊ a ꝑte poſt nec e ductũ de potẽtia materie nec extenſum nec inherenteʒ coꝛpi humano.ſed ſolum aſſiſtentem ⁊ ei axpꝛopꝛiatũ quantum ad eiusoꝑationem que eſt intellectio ſicutĩ telligentia mouens oꝛbem)eſt appꝛopꝛiata oꝛbi quan tum ad eius oꝑationem que eſt mouere localiter. Ox quo infertur ꝙ ſm iſtam opinionem intellectus non? foꝛma ſubſrantialis coꝛꝑis humani.ſed iſtud magis ẽ contra fidem ⁊ omnem philoſophiam. Tenemus em̃ enimam rationalem creando infundi ⁊ infundendo Folio xix creari. Si ergo infundat᷑ coꝛpꝑi ipſa realiter inheret ſi⸗ bi Vlterius cum dicit cõmentato: intellectũ eſſe vnum A merd in omnibus hominibus in hoc diſcoꝛdat ab Alexandro ⁊ a philoſopo· — Yintellectus poſſibił nõ C Pꝛeim eſt vniuerſaliter ſeparabi — lis a coꝛꝑe ſ̃m eſſe ptʒ. qa tũc ꝑ ipᷣm homo nõ foꝛmaliter intelligeret eo ꝙ; nõ eſſʒ foꝛmaliter ꝑ ibᷣm in actu. ODic ſcdᷣo ꝙ mod us ↄti⸗ nuat ionis intellectus poſſibilis nobiſcũ ꝑ fantaſmata eſt impoſſibilis. Ot hoc declarat ſcũs Chomas di⸗ cens ꝙ Auerrois fuit deceptus ꝑ fallaciam accidetis cum ſic arguebat ſpẽs intelligibilis eſt vnita fantaſma tibus ⁊ eſt vnita cũ intellcũ poſibili:ergo intellectus poſſibilis vnit᷑ cũ fantalmatibꝰ que ſunt in nobis. vñ ſpes intelligibilis ſᷣim ꝙ eſt vnita intellectui abſtrahit᷑ a fantaſmatibus ⁊ ↄditõibus materie ⁊ 'm qꝙ eſt vnita fantaſmatibus eſt coniuncta marerie. Tic tercio qᷓ;uis pᷣdicto modo intellectus poſſibilis vmret᷑nobis tamen per talem modum non eſſemus intelligentes ſʒ intellecti.patet.quia ꝑ hoc ꝙ ſpecies alicuius rei eſt in aliqua potentia cognitiua res illa nõ ſit cognoſcens ſʒ cognita ſicut ꝑ hoc ꝙ ſimilitu do coloris eſt in potẽtia viſiua.coloꝛ non fit videns ſed viſus.ergo ꝑ hoc ꝙ ſpe cies intelligibilis (que ẽ ſimilitudo fantaſmat)recipi tur in intellectu non ſequitur ꝙ nos efficiamur intelli⸗ gentes ſed ꝙ nes vl fantaſmata que ſunt in nobis intel lecta ab illa potentia intellectiun. Dit quarto.ꝙ pᷣ dicta poſitio eſt directe contra poſitionem Areſtotel⸗ patet quia phus hic inquirit de parte anime qua cog noſcit ⁊ ſapit.que eſt intellectus poſſibilis.ſed ꝑs eſt in coꝛꝑe cuius eſt p ars. Eſt em̃ ↄtra p hᷣm. nam om̃is foꝛ ma inherens materie multiplicatur ad multiplicatio nem materie.ſed anima intellectiua eſt foꝛma ꝑ ſe vnita materie ergo.nõ em eſt homo rmm animal ſed etiam ra tionalis. Tercio pᷣdicta poſitio eſt contra eꝛꝑientiam ſi em̃ eſt vnus ⁊ idem intellectus in omnibi ho miniba ſequit᷑ ꝙ vno accipiẽte ſciam oẽs acciperent.qñ em̃ ali qua foꝛma eſt eade in diuerſis ⁊ eiuſdẽ rõnis qᷣcquid recipit᷑ in vno ſᷣm illam foꝛmam recipit᷑ eti am in alio. Ldec valet reſponſio Auerrois.qui negat ↄſequentiã eo ꝙ intellectus materialis (quẽ vocat tutem ymagi natiuã) eſt diuerſus in diuerſis.⁊ ideo fantalmata ſunt diuerſa ⁊ per ↄſequens etiam intellectos diuerſe hoc nõ valet qꝛ ſcientia habitualis recipit᷑ in aĩma iĩitel lectiua cuius eſt ꝑfectio ⁊ non in virtute ymaginatiua Quarto pᷣdicta opinio eſt ↄtraria fidei catholice.tene mus em̃ fide ꝙ qdã aime gaudet eternalr in celo.que⸗ dam aũt eternalłr cruciabunt᷑ in inferno ideo q̊t ſunt co ꝛpa humana cot necæè eſt ponere aĩias intellcĩuas ſeu rõnales. Et ſi queras vtrũ ex dictis phi habet᷑ alaʒ rõ nalẽ aĩaʒ eẽ incoꝛruptibilẽ. D ð m eſt ꝙ ſic. ðᷣt em phs h ð ſhᷣintellcũ loques de aĩa ſiue ꝑte eiꝰ ẽ ſepata.⁊ di cas ꝙ hoc eſt veꝝ qᷓ;tũ ad oꝑatõem. ¶ õtra ex hoc ſeq tur ꝓpoſitũ ſi em ſeꝑaret᷑quãtũ ad oꝑationẽ ſeꝑat᷑ etiã qᷓ;tum ad eẽ.Itẽ pᷣmo de aĩa⁊ in iſto libꝛo poĩt dꝛinam inter ſſum ⁊ intellectũ eo ꝙ excellẽs ſᷣſihile coꝛrumpit ſenſuʒ. nõ aũt excelles intelligibile intellectum. poſtq; em intelligit valde magnũ ĩteiligibile ipᷣe diſponit᷑ad intelligendũ ꝑua intelligibilia.ſi ̊ itellcũs nõ debilita tur in oꝑando ſeqt᷑ ꝙ neq; erit moꝛtał in eẽndo Irẽ xij. metap hice capło pꝛio.t ꝙ ſolꝰ itelleũs.i:aĩa ĩtellciua QAueſtiones manet poſt ↄpoſitũ ⁊ nõ alie foꝛme.Itẽ duodecimo ð aĩialib relinqᷣt ſolũ intellem de foꝛis venire. Itẽ matia eſt cã qte aliqͥd pᷣt nõ eẽ ſᷣm eũ in tibꝛo de gnatõe ⁊ ſepti mo meta phᷣice.qð e imat᷑iale nõ hʒ cãʒ qre poſſit nõ ee. Icẽ deſideriũ naturale nũqᷓ; poſſit e fruſtra.natalit᷑ ãt delideramꝰ ſꝑ eẽ ⁊ nohᷣ ꝑpetuã facere meõꝛiã qð nõ eẽt ſi aĩa ect ĩmoꝛtalis. Ite tercio ehicoꝝ dicit Arꝭ.ꝙ foꝛtis debʒ ſe exponere moꝛti ꝓ re publica.niſi aũt aia eẽt ĩmoꝛtał nullꝰꝓpt᷑ quãcũq; vᷣtutẽ poſſʒ appetere moꝛ tein.nõ em poſſʒ nõ apperere ſuum nõ eẽ. Hõ eẽ em nõ nõ pᷣt appeti ſic pʒ ꝑ Auguſtinũ in tcio de libero arbitro ½⅞ ’ètercia. vy ad actũ intellige di re Queſtiodt ſpẽs ĩtelligibił. Rndʒ qͥdã L ꝙ nõ.pꝓbac.qꝛ ꝑfectibile recipi⸗ ens ꝑ ſe ſuã pꝛimam ꝑfectõem pᷣmo pticit᷑ illa.intellec⸗ tus aũt recipit itellectõem tã q; pᷣmã ꝑfectõem eiꝰ q̊ im mediate recipit᷑ in eo. Et ſi dicat᷑ ꝙ pᷣ reqͥrit᷑ ſpẽs ĩtelli⸗ gibił diſponẽs intellcm ad iteliigendũ.arguit ſic̃ fan⸗ taſma ꝑ ſe cãt ſpẽm in itellcũ pᷣm ponetes ſpẽʒ.ita vide tur ꝙ ſibi nõ repugnarʒ cã re actũ ĩtelligendi.⁊ ſic &̊ ſp ſ̃m illũ fugiẽda eſt płalitas vbi nõ cogit euides neceſſi tas ꝗ nõ a pparet in ĩteltectõe. Sʒ ↄtra h̊ arguit᷑ na ma teria recipit foꝛmã ſubale tãd; Mrla blectoe⸗ ſug. 2 tñ Poꝛ e altatio ꝑ qua itroducit᷑ foꝛa ſubat Silr bᷣlus vi⸗ ſus pᷣmo in pona ad viſionẽ.⁊ tñ recipit pᷣmo ſpeciem Motiuũ ergo iſtiꝰ rñſionis nõ vʒ.⁊ iõ oñdit᷑ nccĩtas ponẽdi nã ad actũ ĩtelligedi reqrit᷑ obẽm pñs in rõͤne obiect i itelligibił.obẽm aũt matiale non pᷣt lic ec pns itellcũi opoꝛtz & ꝙ ꝑ aliud efficiat᷑ pñs ⁊ illud vocatur ſoẽs ĩtelligibił. O(t ↄfirmat᷑ qꝛ qñn aliq̃ ſt eiuſdẽ rõms fo:mał illð(qð ↄueit vni)pᷣt ↄueire alteri.ſʒ ĩtellcũs ſe patus ⁊ ↄiũctꝰ ſtꝭ hmõi imo ſt idẽ nũero.conſtat ãt ꝙ ĩtellcũs ſeꝑatꝰ recipit ſpes ̊ ĩtellcũs ↄiũctꝰ. Mioꝛ pʒ qꝛ ala ſeꝑata videt᷑ hze naticiã ð his q̃ noõᷣ ſtꝭ ↄgnita mðo ſʒ nõ ꝑ fantaſma ſpẽs Alia rñſio.ðꝛ: ꝗpt᷑ iſta argumta ꝙ dato ꝙ ſit poneda ſpẽs in ĩtellcũ ñ tñ dz pe ni diſticta ab actu ĩtelligedi vł hitu pʒ.qꝛ oĩa (q dicũt de ĩtellcũ ⁊ actibo itelligedi) pñt ſaluari ñ ponẽdo tłes ſpes niſi vł actꝰ ĩtelligedi vł habitꝰ imꝑfectas qðlibʒ em̃ ipᷣoꝝ eſt reputatin rei. Cõtra hitus ſꝑ cãtur ex płi — *£ bus actib vł vno multũ inteſo.ſpes aũt no cãtur ab ac tiby ſed pſupponit᷑ ab ipᷣis.nõ ẽ ergo idè ſpẽs ⁊ hĩtꝰ. Et ꝓfirmat᷑ qꝛ ex vna intuitiua noticia derelinqͥt ſpẽs nõ aũt habitus ſic de ſe notũ eſt. Alia fuit reſpõſio Auicẽ ne dicẽtis ꝙ in intellcũ nõ ↄſeruant᷑ ſpẽs nec remanent poſt actuale itelligere Cõtra qn aliqͥd reducit᷑ de potẽ tia eintiali ad ponam accñtalem oʒ ꝙ;̊ᷣ ſit ꝑ aliqᷣd foꝛ⸗ małr impᷣſſum qð habʒ rõem actꝰ pmi qͥᷣ tñ eſt in potẽ tia ad actũ ſcum. Sʒ ceſſante actu ĩtelligedi intellcũs eſt in potẽtia eentiali ad intelligendũ non aũt ſimolłr in potẽtia eẽntiali.̊ poſt itelligere hʒ ſpẽm ſibi impᷣſſam Et h̊ ↄfirmatr᷑ꝑ phm in texcu q dicit ꝙ intellcũs poſſi⸗ bił cũ ſic fiat ſingula ſicut ſciẽs reducit᷑ in actuʒ pᷣmo reducit᷑ ꝑ aliud ad actũ pᷣmũ ⁊ exũs in actu pᷣmo pᷣt ſe reducere ad actũ ſcdðᷣm. Tieit᷑ em fieri ſingula cũ reci pit ſoẽs ſinguloꝝ. Modꝰ vymaginãdi uicenne fuit ꝙ nõ ſt ponẽde ſpẽs niſi qñ ĩtellectꝰ actu ↄſiderat ᷑ᷣm hũc modũ.qꝛ qn ſe ↄuertit ad intelligẽtiã ſeꝑatã.tunc tm̃ intelligit.qꝛ tũc recipit ſpẽm ab ea. OQ(t rõ eius eſt nã qñ pona de ſe eſt ↄgnitia nõ reqrit᷑ in ea ſpẽs niſi pᷣ⸗ ſente obẽo.ſed qꝛ oꝛganũ nõ ẽ de ſe ↄgnitm. iõ etiã in eo eſt ſpẽs abſente ſᷣſibili ſed itellcũs noſter de ſe eſt pona terciüi de Anima. ↄgnitiua.ideo nõ ind iget ſpẽ niſi pñte obiecto Si ãe arguat᷑ ↄtra.qꝛ ſᷣm phm in aĩia eſt habitus quo opera⸗ mur qn volumus ⁊ etiã aliqua facilitas ad intelligẽ⸗ dum que nõ eſt niſi habitus. Reſpõdʒ ꝙ ex frequenti ↄuerſione intellectꝰ noſtri ad intelligẽtiã cauſat᷑ in aia noſtra qᷓdam facilitas ad intelligendũ q̃ poteſt vocari ab ipis.nõ oꝑtʒ aũt talẽ manere abſente obiecto.Con⸗ tra hoc arguit beatꝰ Thomas.ſi intellcũs recipit ſpe⸗ ciem ab illa itelligẽtia ſeꝑata tũc fruſtra vnit᷑ coꝛꝑi.qð patzʒ.qꝛ coꝛpus eit ꝓpter aiam nõ aũt/ꝓpter eſſe aime qꝛ poteſt eẽ ſine ea ̊ ꝓpter oꝑationẽ que eſt intelligere. Sʒ ſi poſſet aĩa intelligere ꝑ ↄuerſionẽ ad intellectũ ſeꝑatũ nõ indigent ↄgnitone ſſitiua que fit ꝑ oꝛgana coꝛꝑalia ad intelligendũ ⁊ ſic fruſtra vniret᷑ coꝛꝑi. Scðo ſic ar⸗ guit. receptũ eſt in recipiente ꝑ modũ recipientł.ĩtellec tus aũt eſt potentia receptiua multũ nobilioꝛ ſſitiua ⁊ ad nobilitatẽ recipiẽtis ꝑtinʒ recepta ↄſeruare.ſed ſᷣſi tiua reſeruat ſpes ſᷣſibilium in eoꝝ abſentia.̊ a foꝛtio ri inte llcũs. Mima ratio nõ ↄcludit ↄtra eum qꝛ ex ſequeret᷑ ꝙ reſuſcitata aĩma poſt moꝛteʒ fruſtra vniret᷑ coꝛꝑi nõ em tũc intelligit ꝑ coꝛpus. Vnde diceret Aui cenna.ꝙ ꝓpter h̊ vnit᷑ coꝛꝑi vt ꝑ ſſus coꝛpeos ↄgnoſcat pricularia ⁊ ꝑ ↄuerſionem ad Melligentiã ſeꝑatam ↄg noſcat vłia. Nec ſcdᷣa rõ videt᷑ valere qꝛ eade rõne ſeq; retur ꝙ ſi intellcũs eẽt firmioꝛ qᷓ; ſſus ĩtelligere eẽt fir⸗ mius q; ſentire. Silr intellertus eſt firmioꝛ ligno.̊ fir mius retinet ſpem qᷓ; lignũ fgurã. Vnde Muicẽna po ſuit duplicẽ ↄnerſioneʒ intellectus.vnam ad res ſᷣſibi les a.qͥbus recipit ſpẽs intelligibiles que ſtꝭ ſingulares reſpcũ intellcũs quẽ infoꝛmat ⁊ vłes reſpcũ ſingulariũ que intellectui repñtat.Aliam ↄuerſionẽ ponit reſnocũ intelligetie ſeꝑate a qua etiã ſpes recipit ſed ille nõ ma nent niſi ad pntiam influetis vł inłellcũs agẽtis quod idẽ eſt ſm ipm.poſuit ergo aliquas manere ⁊ aliquas nõ. Sed ↄtra eum arguit᷑ vł ille ſpẽs influxe ab intelli gentia ⁊ cãte a fantaſmatibi ſtꝭ eiuſdem ſpẽi aut nõ.ſi eiuſdem.alta earum ſuꝑfluit ad intelligendũ Si autẽ alfius ſpẽi tũc ſpẽs influxe ab intelligentia nõ valebunt ad intelligibilia nec ecõuerſo. t ſi dicat Auicẽna ꝙ dato ꝙ ſint diuerſaꝝ ſpẽrum tamẽ ſpẽs incluſa nõ ſu⸗ perfl uit.qꝛ illa facit ad hoc ꝙ clari?⁊ inteſius intelliga mus ſaltem ex hoc habet᷑ ꝙ Auicẽena nõ negat ſpecies ſimpkr. Sed ↄtra iſtas rõnes „ . HYin intellectione abſtrac Dic Pꝛim QOriua requiritſpẽs intelli⸗ W◻ eO gibilis pᷣoꝛ naturalr actu intelligendi patʒ.qꝛ reqͥrit᷑ obiectum pñs a quo ſpecifi⸗ catur actus.⁊ h̊ no poteſt eſſe pᷣ ſentia reali.ꝗ eſt pñs in aliquo repñ̃tatiuo quod vocamus ſom Dic ſcðᷣo ſpẽs intelligibilis poteſt manere in intellectu ceſſante actu intelligendi patʒ. quia pᷣncipiuʒ foꝛmale põt ma⸗ nere in actiuo ſine actõne ſicut actꝰ pᷣmus ſiue actu ſe⸗ cũdo.Spẽs aũt eſt pᷣncipium foꝛmale in intelligendi in intelligenti ergo. Et ↄfirmat᷑ quia qð eſt ꝑfectõnis in iferioꝛi nõ debʒ denegari a ſuꝑioꝛi.pfectionis eſt aũt in ymaginatiua potentia habere obfectum pñs in ſua ſoẽ obiecto reali extrinſeco abſente.in hoc enim excedit potẽtias ext᷑ioꝛes.᷑. Ot ſi querat quomodo ſpẽs( cũ ſit ſingularis) poſſit repntare qͥdditat ẽ vłem ⁊ moue re ad ↄceptum eius. Dꝛico ꝙ in ſpẽ eſt duo ↄſi derare ſcʒ naturam ⁊ hecceitatem qua vna ſpẽs diſtinguitur ab alia. Ratio g agendi eſt qdditaa peẽi.hecceitas ãt i⸗ l ne⸗ AreſtotelMis · eſt id ſine quo intelligit᷑ indiuiduũ.¶ Iñ ſi ſingulari tas eſſʒ rõ agendi tũc eũdem caloꝛẽ nüero cauſaret ig nis in aqua ⁊ in ligno quãdo agit inaquã ⁊ in lignuʒ mouet ergo rõne qdditatis ⁊ nõ rõne ſingłaritat eo modo quo ſupꝛa dem fuit de ſenſu quẽ ſingłare mouzʒ nõ tũ ꝑ modũ ſingłaritats ſed ꝑ rõem qͥdditatꝭ. Queſtio quarta Vtꝝ actus intelligẽdi ſt? entitates abſolute in pᷣnto Alitatis reponibiles Pꝛo cuiꝰ ſolutõe Attede pꝛi mo. ꝙ ad accũ tria ↄcurrũt.ſcʒ poña intellciua.obẽm ⁊ ſus. Kã aũt pᷣncipał ipᷣius intellcõnis ẽ intellcũs vel aliqͥd exñs ĩ intellcũ.limitata vᷣo cã ẽ obẽm At tẽde ſcᷣo.ꝙ ſᷣm Auiceẽnam du plex ẽ intellcũs.ſcʒ ac⸗ tiuns qͥ vocat᷑ pꝛacticꝰ.⁊ ↄtẽplatiuꝰ qui vocat᷑ ſpecu latiuꝰ.⁊ hoc (ſicut alibi dem̃)eſt nõ det intelligi ꝑ de noĩationẽ int᷑nſecã ſed ext᷑nſecã. VWVttende tercio.ꝙ in intellcõne duo ↄcurrũt.ſcʒ intellcõ actiua ꝓducta a potẽtia intellciua ſiue pꝛoductio actiua intellcõnis gue eſt relatio poñe pꝛoducẽtis ad foꝛmã ſiue intel⸗ lcõem pꝛodcãm. WHlia ẽ pꝛoductio paſſiua intellcõis 2 eſt relatio foꝛe pꝛiosucte ad foꝛmã ꝓducentẽ.⁊ coꝛre latiue opponit᷑foꝛ me actiue.Et qꝛ ibi ẽ foꝛma abſolu ta ſubiectie recepta in intellcũ poſſibili.ideo ẽ vna re atio recipiẽtis ad ipᷣam foꝛmã receptã.que vocat᷑ re ceptiua actia.⁊ relatio oſpoſita iſta vocat᷑ recepꝰ paſ ſiua. Nulla ãt iſtaꝝ relationũ det vocari intellcõ ſiue actus intelligẽdi.ſed bñ intduʒ vocat᷑ ꝓductio intel lcõnis vel ꝓductio obiecti in eẽ ↄgnito vł receptõ in⸗ tellcõnis. ¶In ꝓducere obẽm in eẽ ↄgnito ẽ ꝓducere ↄgnitõem q̃ obem foꝛmałr dicit ↄgnitũ „ 2 vveois actus intellige⸗ Dic PzI 8 „ di ẽ entitas abſoluta. b prz qꝛ impoſſibile a⸗ liqð ens reſpem̃ eẽ ſũmã ꝑfcõem alicuiꝰ abſoluti Oẽ em̃ reſpectm̃ pᷣſupponit aliqð abſolutũ qð eſt eo ꝑfec / tius.ſed aliqs actus intelligedi eſt ſũma pfcio intelle lectus ſcʒ intelligere eẽntiã diuinã.ergo ẽ entitas ab ſoluta Et ſi aliqs. ergo oĩs.tenʒ ↄna qᷣa oẽs ſtꝭ eiuidẽ ſpẽi ſpealiſſime.ſtꝭ em oẽs in pᷣma ſpẽ qualitat⸗. Oð ptz quia oĩs actio ĩmanẽs ſpũalis inextẽſa eſt in pᷣma ſpẽ qualitatꝭ. ſed oĩs intellcõ eſt hmõi.ergo. Si qras que actõnes vocant᷑ imanẽtes. Dico ꝙ ſte ille in gqui bus nihil eſt oꝑatum in paſſu pꝛet᷑ oꝑaiõem.hoc ẽ di ctu qncũq; pꝛet᷑ oꝑatõem nõ eſt aliqs effcũs actiue pꝛo ductus quẽ reſpiciat ipᷣa actio ꝑ modũ effcũs talis ẽ actio imanens.vᷣbi grã.qꝛ qñ ĩtellcũs elligit incipit aliq ð obẽm pꝛet᷑ oꝑatõeʒ ſuã queẽ intellcõ nõ ẽ aliqͥs effectus effectie pdcũs quẽ reſpiciat ipᷣa intellcõ ꝑ mo dũ termĩ. Sʒ ille actões dicunt᷑ trãſeũtes in qᷣbus eſt aliqᷣd oꝑatuʒ pꝛet᷑ oꝑatões.hoc eſt dcũ qñcũq; pꝛeter opꝑatõnẽ ipᷣiꝰ agẽtis eſt aliq̃ foꝛma effectie pꝛoducta ꝑ illã oꝑationẽ realit᷑ diſtincta ab illa opatõne.tałoꝑa tio eſt trãſiens. Verbi grã quãdo aliqͥs edificat pꝛet oꝑationẽ (que ẽ adificatio)remaẽt aliqs effcũs nouit pꝛodciũis ꝑ ipᷣam edificatõeʒ ſcʒ domꝰ ediſicata.Iſta diſtictio hẽtur pᷣmo ethicoꝝ.⁊ nono metaphice. vbi dici? quoꝝ inqᷣt alteꝝ eſt ꝗð ſit pꝛet᷑ viſuʒ.i.pꝛet᷑ oꝑa⸗ tionẽ.hoꝝ actus in facto ẽ vt edificaꝰ eſt in edifica⸗ to. ⁊ totałr motus in eo qd mouet᷑.quoꝝ vero nõ eſt a liquod aliud opus pꝛet᷑ oꝑatõem ĩ ipis ↄſiſtit actio. vt videre ⁊ inte gere Dic ſcðo.ꝙ intellcõ in crea turis ſꝑ diſtiguit᷑ reałx ⁊ eentiałr a ſuo intellcũ.patʒ qꝛ ats de nõ itelligẽti nõ poſſz fieri intelligẽs ſine ae ſitõne noue ſubñe. Ox quo infero ꝙ flm eſt qð aliqᷣ dicſit.ſ.ĩtellcõeʒ q̊ͥ aliqs intelligit ſe ⁊ ipᷣm intellem eẽ idem reałr.ptʒ qꝛ ałs nũqᷓ; poſſet intelligere ſe qð ẽ cõ tra Mreſto.dicentẽ ꝙ ipᷣe intelligit ſe poſt alia. Ot 5 2firmat᷑.qꝛ ſeq̃ret᷑ ꝙ intellcõ intelligeret᷑ a ſeipa.⁊ in⸗ tellcõ eſſʒ in intellcõne qð eſt fim Ad rön egReins dtmare A ſcdᷣaʒ dom.ꝙ qꝛ oꝑpatõnes nõ accipiũt ſpẽs a poña.illa em̃ eſt vna reſpcũ multa rum oꝑationũ ſed ab obiectꝭ.ideo bñ põt ab eadẽ po tẽtia ꝓcedere diuerſitas oꝑationũ Ad ↄfirmatoey dicit. ꝙ aſſiłlatio reqͥrit᷑ ad ↄgnitõnem.ſed nõ ſufficit niſi aſſit iudiciũ ð obco cuiꝰ hẽt᷑ ſiłitudo ipᷣſſa. ⁊ iſt tudiciũ eſt pᷣncipalr a pona. Ad tciam cũ eius ↄfir⸗ matõne ptʒ ſolutio ex his que dcã ſt:⁊ ſiłr ad qrtã Et quoniã autẽ aĩia ym duas ⁊c.) Iſte eſt ſcdᷣus tractatꝰ in quo detmi nat phs de poña motiua.Et pᷣmo ponit dubitatõez vtꝝ poña motiĩa ſit poña aĩe ab alijs diſtincta.⁊ vtx differat ſubco ⁊ rõne. t dato ꝙ diſtinguat qt ergo erũt poñe aime. Dicit pᷣmo ꝙ ipᷣe vocant᷑ quaſi infi⸗ nite.eo ꝙ ſt quaſi infinita o bẽa intelligibilia ⁊ appeti bilia ita ꝙ nõ poſſunt diſtingui penes tres ſcʒ rõcina tiuã iraſcibilẽ ⁊ appetitiuã.i. cupiſcibilẽ. Nec penes duas tm̃ ſcʒ rõnabilẽ ⁊ irrõnabilẽ. patʒ qꝛ młte appa⸗ rent poñe que nõ pñt reduci ad aliq mebꝛa pᷣdcãrum diuiſionũ ſcʒ vegetatĩa ⁊ ſenſitia in bꝛutis que nõ pt dici irrõnabił qꝛ nõ eſt nata aduerſari rõni.ſiłr fanta ſia ⁊ volũtas. Si em volũtas ↄtineret᷑ ſub aliq mem⸗ bꝛo hoc eſſʒ ſub ↄcupiſcibili.ſed hoe nõ.qꝛ volũtas ẽ in ꝑte rõnabili.ↄcupiſcibił aũt in ꝑte ſᷣſitiua (De quo nũc ſermo) In han ſecũda ꝑte det᷑minat ppᷣs de pncipio motiuo qð ſᷣm ãtiquos non põt aſſi gnari poña motiua ſᷣm augmẽtum.qꝛ illa ↄuenit plãtis. At pᷣmittit intẽtum ſuũ dicens.q ↄſiderãdũ eſt de bnꝰ motiuo aiał ſᷣm motũ ꝓgreſſiuũ. Olt ponit aliqᷓs 2ↄcłones ꝑ oꝛdinẽ. Pꝛima ↄclũo.gĩa vegetatia nõ eſt ſufficiẽs pᷣn motꝰ aĩał ᷣm locũ Nꝛobat᷑ duab roni bus. Pꝛĩa.quia oĩs motꝰ ſᷣm rõem fit pꝛopt aliqd ⁊ ẽ cuʒ fantaſia.i.cũ appᷣ hẽſionealicuiꝰ ↄueient' vł diſ⸗ cõueĩentꝭ.ſed młris ineſt pona vegetatia qͥbus nõ inẽ fataſia.ergo.Scða rõ qꝛ ſi ſic ſeqret᷑ ꝙ plãte eẽnt mo tiue localr cũ hẽant ponam vegetatiuã.ſed Oñs ẽ fal⸗ ſum. qꝛ nõ hñt oꝛgana deputata ad motũ localẽ.ergo Scða ↄcło.poña ſſitia nõ eſt ſufficiẽs bniᷣ motus locał.pbat᷑.qꝛ ſi ſic ſeq̃ret᷑ ꝙ oĩaaialia hẽent potẽtiam motiuã ſᷣm locũ.cũ oĩa heant ponaʒ ſᷣſitiuã.ſʒ hoc eſt flm,qꝛ q̃dã aĩalia inuentũtur affixa tre qᷓ nũqᷓ; mouẽt᷑ de loco ad locũ.vt chõche ⁊ oſtree. t ſi dicat. ꝙ ta⸗ lia aialia bñ hñt poñam motiuã localr.ſed nõ hñt oꝛ⸗ gana.ideo nõ mouẽt᷑ locałr. Cõtra h̊ arguit Areſto. qꝛ nat᷑a nihil fcit fruſtra neq; deficit in nccãrijs niſi foꝛte ĩ aialibꝛoꝛbatꝭ ⁊ imꝑfcis. opʒ necãrio ꝙ nõ ha⸗ beãt ponaʒ motiuã.vł ꝙ nõ heant oꝛgana.qꝛ ſi hꝛent ponaʒ motiuã ⁊ ñ oꝛgana tũc nata feciſſʒ aliq fruſtra vł defeciſſz ĩ nccãrijs.Et ſi dicat᷑ ꝙ pᷣdcã aĩalia ſtꝭ oꝛ bata ⁊ ĩꝑfcã.ↄtra h̊ arguit Arꝭ.qꝛ hũt vᷣtutẽ gñatiuã 2 augm̃ tatiuã,8 nõ ſtꝭ imꝑfcã.Tereia ↄcło.intellcũs nõ eſt ſufficiẽs pᷣncipiũ motꝰ locał.ꝓbat᷑.qꝛ vel eſſet intellcũs ſpecłatiuꝰ vel pꝛacticꝰ.qꝛ nũqᷓ; aial mouet᷑ Aueſtiones localit᷑ niſi ꝑ iudiciũ de aliquo fugiẽdo vł pꝛoſequẽ/⸗ do. ſed intellcũs ſp ecłati uꝰ nihi l iudicat de fugibili vel ꝓſequibili.ergo. (t ſi dicat᷑ ꝙ intellcũs ſpcu⸗ latiuus mulltotiens intelligit aliquid triſtabile vel delcã bile.ergo pᷣt eſſe pᷣii motus locał. Rñdʒ negã⸗ do ↄnam qꝛꝑ illam appᷣhenſionẽ non iubʒ intellcũs triſtari vł delectari.⁊ lʒ coꝛ ꝑ hoc aliquã do moueat᷑ ad timoꝛẽ vel ad aliquẽ aliã paſſionẽ.hoc tñ nõ facit intellcũs ſed aliqua alia poña vtputa ymaginatĩa ⁊ appetitus ↄns eam. Nec põt dici ꝙ intellcũs pꝛacti cus ſit ſufficiẽs pᷣncibiũ motus locał. Tuʒ pᷣmo qꝛlʒz aliquãdo iudicet aliqͥd eſſe ꝓpſequẽduzʒ vel fugiẽduʒ nõ tamẽ hõ ſemꝑ ꝑ illud iudiciũ mouet᷑.ſed aliqndo mouet᷑ ſᷣm ↄcupiſcentiã vt incõtinẽs Tum ſcðo.qꝛ medici hñtes artẽ nõ ſanãt ſe ꝑ ulã artẽ medicinalem niſi foꝛte ꝑ accñs.q̊ alicuiꝰ alteriꝰ vꝓtutis ẽ pꝛopᷣuʒ a⸗ gere. Quarta ↄcluſio.appetitus nõ eſt ſufficiẽs pᷣnci pium motꝰ localis. NHꝛobat᷑.qꝛ abſtinẽtes ⁊ ↄtinẽtes nõ mouent ad ea qꝗᷓ appetũt niſi ſᷣm iudiciũ rõnis.er⸗ go appetitꝰ nõ eſt ſufficies pᷣncipiũ motꝰ localis. Qui ra ↄcluſio.appetitꝰ ⁊ intellcũs pꝛacticꝰ accipiẽdo in⸗ tetlcm̃ vt cõis ad fanta ſiã eſt ſufficiẽs pᷣncipiũ mo/ tus locał.O(t notãt᷑ dicit (intellcũs pracrle⸗ daut ſcz rõcinat᷑ pꝛopt᷑ aliqͥd ad dꝛã m ſcʒ intellcũs ſpecłatiui qui vt ðᷣt textus dꝛũñt fine.qꝛ finis ſpecłatiui ẽ ſcire tm piactici vero oꝑari. Hãc ↄckłoem ſic pꝛobat Areſto. qꝛ cum oĩs motus aialis ſit ad ꝓſequẽdum vł fugien dum opz illud pᷣmo ap phẽdere ꝑ moduʒ boni vł ma li.⁊ deinde incłiare ad ꝓſequẽdum vł fugiendũ.mõ illud ↄgnoſcere eſt ꝑ intellem vł fantaſiã.⁊ inelinare coꝛpꝰ vel mebꝛa eſt ꝑ appetitũ.iſte due pone mouent aial ſᷣm locũ.Sexra ↄcluſio.duo pᷣncipia motus loca lis ſcʒ fantaſia ⁊ appetitꝰ reducunt᷑ in vnũ ſcʒ in ipᷣm aꝓpetibile.Q.ð pꝛo bat᷑ ſic.qꝛ cum appetitꝰ ⁊ intellec tus ſeu fãtaſia moueãt ad aliqð vnũ opʒ ꝙ moueãt ſm aliquã rõem vnã cõem.ergo opʒ ꝙ intellcũs mo⸗ ueat ſub ſpẽ appetitꝰ.qꝛ nullũ inuenit᷑ mouẽs ſine ap petitu. t inde ẽ ꝙ volũtas ſᷣm cõem modũ ĩtellcũs eſt quidẽ appetitꝰ cum aliquãdo modũ ſine rõne.vt patʒ in illis que mouent᷑ ꝑ ↄcupiſcẽtiam.ſed appeti⸗ tus mouet᷑ ab aꝓpetibili.ergo pꝛedcã duo pᷣncipia re⸗ ducunt᷑ in vnum (Intellcũs quidẽ) In hac tcia ꝑ/ te ponit dꝛãm int᷑ intellem ⁊ fantaſiam. t dicit ꝙ intellcũs eſt ſemꝑ rectus ⁊ verus.quia niſi pꝛoueĩat falſitas iudicij pꝛopt ignoꝛantiã aliquaꝝ circũſtan⸗ tiaꝝ miniſterij ſſus vł pꝛopt᷑ maliciã appetitus ſenſi tiui ſemꝑ eſt verus.fantaſia aũt ſepe ẽ falſa. Naʒ ap⸗ petibile mouẽs nos quãdoq; eſt ſimplieit᷑ bonuʒ.qñ qꝙ; autẽ eſt bonuʒ aꝓparens tm̃.nõ autẽ ome bonum vel awarẽs mouet aꝓpetitum ad ꝓſequẽdum vł fu⸗ gienduʒ. ſed opz ꝙ tale ſit ꝑ nos agibile.Si em iudi cemus theʒauꝝ pncipis eſſe bonũ.nõ tamẽ pꝛopt᷑ hoc mouemur ad ꝓſequendũ ip̃am. Ex quo patʒ ꝙ mo⸗ uens nos eſt ↄtingẽes ⁊ nõ neceſſariũ.quia ome ꝑ nos agibi le eſt ↄtinges. Scðo oñdit phᷣus ꝙ nunq; mo⸗ uemur quã do aꝓpetitꝰ ſenſuał ſiue rõnalis moueat Iſti autẽ appetitꝰ aliquãdo ſto orij cum inclinẽt ad actus grios pꝛopter oria iudicia ſ̃ſus ⁊ intellcũs de ſtãtijs appentibi ⁊ pñtibi ſᷣm qs obẽm apꝑet delcã bi le ⁊ bonũ. ⁊ intellcũs deliberat de circũſtantijs futu⸗ ris pꝛopt᷑ quas iubʒ retrahere ad hoc ꝙ ſenſus iudi pꝛoſequedũ vł fugiẽdum. ⁊ talis rõ mouet. tercii de Anima. eat eſſe bonũ (Om̃ ino quidè igit᷑.) In boc ſe⸗ cũdo capło oſtendit p h̊s diuerſa pncipia mouentia in diuerſis aĩlalibus.⁊ pᷣmo oñdit quid eſt cõe oĩbus gialib. Dicens ꝙ cuiuſſibʒ aialis pncipiũ motm eſt appetitus qͥᷣ nõ eſt ſine fantaſia.i.ſine vꝓᷣtute cognitĩa ſt autẽ duplex fantaſia.quedã rõnał ⁊ perfcã Alia ſenſuał ⁊ imꝑfcã. Dubiũ eſt autẽe in aialibꝛ imꝑfcis que nõ hñt niſi ſſum tactus.vtruz in eis ſint pᷣncipia pꝛedcã ſcʒ apꝓpetitꝰ ⁊ fantaſia. Rñdet ꝙ ſic.qꝛ in ip⸗ ſis apparz delectio ex ↄñti.⁊ ideo apperiũt ſe ⁊ dila⸗ tant ⁊ in eis eſt triſticia de diſcõuenieti. Sed tamẽ ſi⸗ cut mouent᷑ indetmĩate ita in eis ẽ fantaſia indet᷑mi nata. Vñ per fantaſiã det᷑miat am intelligit᷑ fãtaſia ſim quã apphendit diſtinctũ locum ⁊ diſticta media pet q melius põt ꝑuenire ad ũllũ locum.ſed fantaſia indiſtincta nõ ſic appᷣhendit.ſed ſolum appᷣhedit ad pñtiam ſſibilis ↄueĩentiã vł diſcõueĩentiã.Eſt ergo fãtaſia imꝑfcã pᷣncipium motus ĩ aĩalib impfcĩs.lzx ergo fantaſia ſᷣſualis inſit oĩbus aĩalib:.deliberatia tamẽè ſolum ineſt hñtibus rõem.⁊ ideo quia bꝛuta ñ deliberãt credimꝰ ea nõ hẽre opionẽ.nam opio pꝛe⸗ ſu wonit röem. (Senſibile guidẽ igit.) In hac ſcdᷣa parte oñdit phᷣs quõ rõ ⁊ volũtas ſe hñt ad ſſuʒ ⁊ ad appetitum ſſitiuũ.t dicit ꝙ cum volũtas ſit vᷣtus ſuꝑioꝛ ⁊ pᷣncipalioꝛ.iõ rõnabile ẽ ⁊ natale ꝙ mo ueat vᷣtutes inferioꝛes.⁊ qð dirigat ſſum ⁊ appetituʒ ſenſitm̃. Sed tñ aliquã do ſᷣſus ⁊ appetitus bᷣſitiuus inferũt rõem ⁊ voluntatẽ.⁊ tũc motꝰ quo rõ ⁊ volun⸗ tas mouent eſt eis ĩ naturał.Ideo dicit phᷣs ꝙ in con⸗ tinẽte triplex ẽ motus. Vnus volũtatis ad bñ volen dum ⁊? agendũ ſᷣm rõem ⁊ iudiciũ rõnis.AWlius ẽ ap petitus ſſitiui ad male agenduʒ ppppt᷑ erroꝛẽ iudicij ſenſus. Tercius ẽ ꝑuerſio rõnis qñ ſcʒ volũtas ꝓſeqͥ tur illud qð eſt erronee iudicarũ. Et ideo ſpecłatiua que nõ ↄſiderat de agibilibs vt agibilia ſtꝭ. ⁊ que vo⸗ cat᷑ ſciẽtifica nõ mouʒz ipᷣm aĩal.ſed illa que ↄſiderat agibilia vt agibilia ſtꝭ.⁊ illa eſt rõ pꝛactica. Iſta ta⸗ men ẽ duplex quedã eſt vłis nõ dñdens in ſinglarem. ſed ſiſtit in vłi ⁊ illa nõ mouet. Alia ẽ rõ pꝛactica dñ dens ad ſingłare agibile vt agibile ẽ dictãdo ipᷣm eſſe (Vlegetabile quidem) Iſte eſt vltimꝰ tractatꝰ huiꝰ libꝛi ↄtinens tm̃ vnuʒ capłm quod diuidit᷑ in duas. Pꝛimo ponit talem ↄcłoem.om̃e viuẽs gñabi le ⁊ coꝛruptibile hʒ poñam vegetatiuã a ſuo pᷣno ge neratõnis ſue vſq; ad coꝛruptõeʒ ſuã. Ptʒ qꝛ tale in pᷣncipio ſue gñatõnis inuenit᷑ augmẽtari nutri vł ge⸗ nerari.ſed iſta ſt oꝑa poñe vegetatie.igit᷑. Scda cõ cluſio.nõ eſt ncce om̃e viuẽs hꝛẽe ſſum tactꝰ. Pꝛobat᷑ qꝛ ſſus tactus ẽ ſuſceptiuꝰ ſpẽꝝ ſine mat᷑ia.ſed młta ſt viuẽtia q̃ nõ recipiũt ſpẽs ſᷣſibiliũ ſine mat᷑ia.ſʒ ma teriałr recipiũt.̊ nõ hñt ſᷣſum tactꝰ Tercia ↄcluſio. ncce eſt oẽ aĩal hꝛe ſſum.ptʒ qꝛ omi aĩali datꝰ eſt mo tus local ad acqͥrẽdũ alimẽtũ.ſʒ ſine ſſu nõ pᷣ̃t qrere alim̃tũ. Et ſi aliqͥs obijciat de aialib affixis t᷑re q̃ nõ q̃rũt alimetũ ꝑ motũ. Nũdʒ ꝙ ſalt? illa hñt motũ di latatõnis ⁊ ↄſtrictõis. t ꝑ hoc ↄcludit ꝙ dẽnt hꝛe peopter oris ſſus ⁊ intellcũs de fpſuʒ.qꝛ ille motꝰ dilatatõis eſſʒ fruſtra.motꝰ em̃ dila bonis ⁊ mal.iudiciũ em̃ ſᷣſus ſtat pᷣncipałr in circũ⸗ tatõis datus ẽ ete ad ãplectẽdũ ↄneiens.⁊ motꝰ con ſtrictõis ad fugie. ĩ diſcõueniẽs.̊ aũt nõ facerẽt niſi hꝛent ſſuʒ ↄuelent vł diſcõueĩent?.Et ſi aliqͥ iterũ obijciat ꝙ ał ꝓgreſiiuũ nõ ĩdigs ſſun: ipᷣm ꝑitellcõe . — —— — — ——— — — „— — . ele mig ſdus ſick nitis An Ris ahir inip, di miſh deint inſa nec niſ diad kog fis; wui uni ſone ube dfſuz insſt 1 in nus folon/ 10 wolen gii udic g nin / lan ata nen. adi nch e Gin Ng Aleis g 9206 obet mi n ſo. ſoe 1 1di bie dil on nil 6 ) põt moueri ſine biu. AMd hoc rudet ꝙ nullũ̃ aĩal fine ſenſu poſſʒ ↄuelent᷑ hze motum locale talẽ qualẽ vide mus iſta aialia hrůe ſcʒ poſt quietẽ ⁊ ad oꝓpoſi itos ſi⸗ tus. Olt ↄfirmat᷑.quia melius ẽ ꝙ hẽant ſſum qᷓ; ꝙ nõ hẽant.ergo debẽt hꝛe.fruſtra em aĩmalia hũñtia in rel lem habe rẽt coꝛpus niſi haberẽt ſſum.cum intel⸗ lectus nõ indigeat oꝛgano coꝛpꝑeo niſi ea rõne qua in⸗ diget miſterio lus Quarta ↄcluſio.om̃i aĩali ne⸗ ceſſiario ineſt pᷣſus tactus.ptʒ quia ſine ſᷣſu tactus ał nõ poſſʒ viuere nec ſaluari cum nõ poſſʒ pꝛoſeqͥ cõue⸗ niens ⁊ fugere diſcõuenies. Et ſubdit ꝙ nõ omi aiali ſt neceſſarij alij pſus qntum ad eẽ ſcʒ viſus auditus ⁊ olfcũs.quia nõ ſtꝭ neceſſario reqſiti ad diſcernẽdũ alimẽtum. ſſed ſtꝭ nccarij ad bñ viuendũ multꝭ? aĩali bus longe qrentib alimẽtum. Buſtus em̃ inqntũ eſt diſcretiuꝰ alimẽti ⁊ eſt qͥ deʒ tactus om̃i aĩali nccarig E ineſt. Quinta ↄcluſio.ĩpoſſibile ẽ coꝛpus aĩſalis e coꝛpus ſimplex ſicꝭ elemẽtum. Po bat p hs qꝛ impoſ ſibile eſt aĩal eſſe ſine ſᷣſu tactus.⁊ ĩpoſſibile ẽ coꝛpus ſimplex hẽe ſᷣſum tactus.ergo ĩpoſſibile ẽ coꝛpus aĩa lis eẽ ſimplex. xquo infert ꝙ capillis ⁊ oſſibus nõ ſentimꝰ quia ſtꝭ de nga terre a dominio ⁊ hñt nimiã groſſitiem (Mamfeſtũ ig.) NLic finalłr ↄpat phus ſᷣſus adiuicem in oꝛdine ad aĩalia.⁊ ponit tres cõcluſiones. Pꝛima ẽ.om̃e aĩal moꝛit᷑ ſi ſᷣſu tactꝰpꝛi⸗ uetur.ſed tamẽ nõ eſt nccãriũ aĩal moꝛi ſi alijs ſſibus exterioꝛibo pꝛiuare ᷑ Scða eſt.oẽs ſᷣſus coꝛrũpunt᷑ ꝑ excellentiã ſuoꝝ ſſibiliũ.ſicꝭ viſus a foꝛti lucido.⁊ au ditus a foꝛti audibili.⁊ hoc penes diſſiłitudinẽ qꝛ ex cellentie tã gibiliũ nõ ſolum coꝛrũpũt ſᷣſum tactus.ſʒ etiam ipᷣm aĩal.ſed excelletie alioꝝ ſᷣſibiliũ lʒ coꝛrũ⸗ pant ſſum nõ tñ co:rũpunt aĩial niſi de ꝑ accñs.Ter⸗ cia cõcluſio aĩalia hñt ſſum tactꝰ pꝛopt eſſe.cuzʒ ſine il lo eẽ nõ poſſint ⁊ hũt alios ſᷣſus pꝛopt᷑ bñ eſſe. ueritur vtrum „ 7 9* „ * —— — — qdditas rei mat᷑ialis vł ens ſub rõne entꝭ ſit adeq̃tũ obẽm intelleus nri Arguit᷑ pᷣᷣ ꝙ qͥdditas rei ma⸗ terialis ſit obẽm.nã pona palſſiua tm ſe extẽdit ad il⸗ la recipiẽda ad que poña actĩa ſe extẽdit faciẽda.ſʒ ĩtellcũs agẽs tm ea(qͥ ſtꝭ in fataſmatibo)pᷣt facere ac tu ĩtelligibilia.&̊ intellcũs poſſibił tin eſt in pona ad illa ĩtelligẽda.ſed ille ſtꝭ qlitates reꝝ matialiũaigit᷑. Ot ↄfirmat᷑.qꝛ niſi ſic poſſuꝰ intelligere ſubas ſeꝑa⸗ tas ⁊ deũ qð eſt ↄtra p h̊m ſcdᷣo metaphice.vbi ðt ꝙ intellcũs nr̃ ſe hʒ ad illa ſicꝭ oculus nicticoꝛacꝭ ad lu mẽ ſolis. Simiłr ſi poſſemꝰ pꝛo ſta tu iſto ↄgnoſcere deũ ⁊ ſubas ſeꝑatas tũc eſſemꝰ brĩ pꝛo ſtatu iſto qðᷣ eſt flm Scðdo arguit᷑.ꝙ ens nõ ſit obẽm.qꝛ qncũq; aliq̃ poña hʒ aliqð obẽm cõe ipᷣa pᷣt naturalr ferri ĩ qd libʒ ↄtẽtũ ſub illo obco.ſed ſic ẽ ꝙ poña ĩtellciua non pᷣt naturaltr ferri in oẽ de quo pᷣtur ens.ꝭ. Maioꝛ pʒ qꝛ detur oxpoi pᷣti ⁊ non erit obẽm adeqtũ intellcũs. Mioꝛ pʒ qꝛ ĩtellcũs nr̃ nõ pᷣt naturalłr ↄgᷣſcere ſubas ſeꝑatas neq; deũ lubꝓpꝛia rõne.de qͥbus tñ pᷣtur ens ¶Uc(õfirmat᷑.nã intellcũs nr fert᷑ in entia rõnis ⁊i ↄdi ctoꝛiũ pᷣmi pᷣncipij qð nõ ↄtinet᷑ ſub ente Ter ſic. qñcũq; due poñe ſtꝭ foꝛalłr ⁊ ſ pecifice diſtĩcte tales ha bent nccãrio rõnes foꝛales ſpecifice diſtictas.ſed pona intellciua ⁊ volitia ſte ſp ecifice diſticte.̊ nccario hñt roõnes obeales ſascifica diſtictas.ſed ro fozab obcal poñe volitie ẽ bonitas cui nõ oppoꝛ entitas ſʒ vᷣitas. ergo vᷣitas eſt rõ foꝛał intellcũs.⁊ ꝑ ↄns ens ſub rõne o veri ẽ obẽm intellcũs.Maioꝛ pʒ qꝛ poñne foꝛałr ⁊ ſpe⸗ cifice diſtiguũtur ꝑ obca. Mioꝛ ptz qꝛ volũtas non fert in aliqͥd niſi ſub rõne boni. Cofirmat᷑.qꝛqñ due poñe ſic ſe hñt ꝙ vna fert᷑ in pła qᷓ; alla obem vniꝰ ex cedit obẽm alteriꝰ.ſed intellcũs ſepatꝰ põt in pła fer⸗ ri q; intellcũs ↄiũctꝰ.q̊ obẽm adeqtũ intellcũs ſeꝑati ( qð eſt ens) excedit obẽm adeqtum intellcũsↄiũcti. Quarto ſic.pᷣmuʒ in vnoqᷓʒ gne eſt cã oĩm illoꝝ q̃ ſtꝭ in illo.ſed int᷑ oĩa ↄaſcibilia pᷣmũ ens eſt pᷣmũ cog no ſcibile.ergo eſt cauſa quare alia ſunt cognoſcibilia ergo eſt obẽm pmum Confirmat᷑.ſicꝭ vnũquodq; ſe hʒ ad eẽ.ita ad ↄgnitõeʒ.ſed nihil ẽ ens ꝑ ꝑticipatõ neʒ niſi ab ente pmo.g mhil ↄaſcit᷑ niſi ꝑ roᷣem pᷣmi en xtis pꝛius cogniti. H . arguit᷑ autoꝛitate In oppoſitũen qui ot ꝙ eenꝰ ⁊ res pᷣmo imp mũtur ĩ aĩanr̃a.⁊ ꝑ ↄñs ens ẽ pᷣmũ obem iĩtelleũs nri Piꝛo ſolutõe qſtionis ſoluede.ſequũt᷑ qtuoꝛ qſtiones Oueſtio pꝛima. Vltꝝ qdditas rei matiał ſit pᷣmũ obẽm ĩtellcũs nr̃i. NRñdz btũs Thõas ꝙ ſic.⁊ hoc ꝓbat pᷣmo.nã illð eſt obẽm ꝓpꝛiũ alicꝰ pone ĩ qð dircẽ ⁊ ꝑ le fert᷑ illa poña. ſʒ ſic ẽ de qͥd ditate rei mat᷑iał reſpcũ intellcũs nr̃i.licx em intellcũs int᷑dũ ↄgnoſcat ſuꝓpo matiale.h̊ tñ nõ eſt dircẽ ſed reflexe. Et ſi ↄgſcat ſubas ſeꝑatas.hᷣ̊ nõ ẽ niſi mediãte noticia ſube matiał. Scðo ſic.actio cu⸗ iuſcũq; agẽtis ẽ ̃ᷣm ↄditõeʒ foꝛe q̃ ẽ pᷣn illiꝰ actõnis ſʒ ſpẽs ĩtelligibił a ꝑticłarib abſtracta ẽ foꝛa nr̃i ĩtelł lcũs ⁊ pᷣni opatõnis eiꝰ.q̃ quidẽ ſpẽs eſt ꝑ ſe ſiłitudo rei matial.̊ intellcũs dircẽ ⁊ ꝑ ſe intelligit hmõi qͥd⸗ ditatẽ. Terꝰ ſic.obẽm alicuiꝰ poñe dẽt eẽ ꝓpoꝛtõnaꝰ⸗ illi poñe.ſed intellcũs nr̃ ſᷣm eẽ eſt ↄiũctꝰ.⁊ ſᷣm rõnem ſepatꝰ.⁊ hoc ↄueĩt qͥdditati rei matialł.qꝛ illa eſt iũc ta ſᷣm et.⁊ ſeꝑata ſᷣm růͤnem Q.uarto ſic.poñe ſᷣm ſpem diſtiguũtur ꝑ actus.⁊ actus ꝑ obca.ſed itellcũs im eſt ꝓpꝛie diſtictꝰ a ſſu ⁊ etiã ab intelleũ ſube ſeꝑate. ̊ ſuũ obẽm diſtiguit᷑ ab obco ſᷣſus ⁊ obẽo ſcie ſeꝑate ſube. cũ ;̊ᷓ obẽm fſus ſit ↄiũctũ matie ꝑticłari ſᷣm ee⁊ ſm roeʒ. obẽm ãt ſube ſeꝑate ẽ ſeꝑatũ ſᷣm eẽ ⁊ ̃m rõeʒ ergo obẽm intellcũs nr̃i det ec ↄiũtũ ſᷣm eẽ.⁊ ſeꝑatum ſᷣm rõez Coõtra h̊ arguit᷑ qdruptr. Pꝛiĩo ſic.eiuſdẽ pone nõ ſtꝭ duo obẽa pma. ſed intellcũs ſeꝑatus (cuiꝰ obẽm ẽ ens ⁊ ↄ iũctꝰ)ſt eað poña.q̊ hñt idẽ obẽm.ſʒ illud nõ eſt qdditas rei matiał. Scðdo ſic.qꝛ ſi qddi⸗ tas rei matialł eet hmõi obẽm tũc ĩtelleũs nr̃ nõ poſſʒ ↄgſcere ꝙ nõ eſſʒ qdditas rei mat᷑iał qð eſt fliñn Terꝰ ſic.nulla pona manẽs eadẽ hẽt actum circa aliqͥd qdᷣ nõ eſt eius obẽm. vel ſub eius obco ↄtentũ.ſed intelle ctus btũs ⁊ intellcũs viatoꝛis ẽ eadẽ poña.⁊ tamẽ in⸗ tellectus btũs intelligit diuinã eſſentiã. ergo deꝰ ſal tem ↄtinet᷑ ſub obiecto intellcũs viatoꝛis.no aũt ſub qdditate mareriali. Et ſi rñdeat ꝙ intelleetꝰ btũs ele uabit᷑ lumie głe ⁊ ideo pᷣt videre diumã eẽntiã Hoc nõ valet qꝛ obẽm pᷣmũ alicuiꝰ hitus exñtis in aliqua potẽtia nõ excedit ipßam poñam.qꝛ ſi excederet ipᷣam tũc habitus cognitiuus excedens eam nõ poſſet eam infoꝛmare.ſed qdditas dei ⁊ ſubſtantiaꝝ ſeꝑatarum 4er, aA tellcũs poſſit eam intelligere ⁊ hẽre actum circa i pm licet nõ ↄpꝛehẽliuũ.qꝛ ille actus ẽ inſinitꝰ ⁊ nulli crea ture cõicabilis.Q.uarto ſic.aĩa noſtra naturałr deſi . Queſtiones eſt obiectũ lumiĩs gloꝛie info mãtis intellcm perfcẽ.er go deus non excedit ponñam intellciuam nram qñ in SS 2 derat 2gnolcere ſubñas ſepatas. -illuq naturale de 2gnoſcibiles. g0 haruratr H nec ens limitatuʒ 2 Dic pꝛimo. uimtari oben ſtri pʒ. quia nec ſoluzʒ ens limitatũ nec ſoluz ens illimi tatũ intelligit᷑ ab intellcũ nro Dic ⁊v.ens vt eſt cõe ad ens reale.⁊ ens rõnis nõ eſt adequatũ obẽm intelle ctus noſtri.ptʒ qꝛ vt ſic ẽ euocũ Dic ʒ.ꝙ qdditas rei materiał eſt obẽm motiuũ intellcũs noſtri pꝛoſta/ tu iſto. ⁊ illud ꝓbauit rões ſancti Thõe. Dic qrto ens ↄmune ad ens finitũ? infinitũ eſt obẽm adequa⸗ tum intellcũs noſtri ptʒ.quia ome intelligibile ẽ ens. vel qͥdditatiue. vel denoĩatiue.Et dico (denoĩatie) quia ꝓpꝛiecates ⁊ paſſiones eius nõ ſtꝭ qͥdditatĩe ens ſed denoiatiue. OAt ſi queras.vtrũ ergo intellcũs ſeꝑatus a coꝛꝑe poſſit intelligere qdditates reꝝ mate rialiũ. Rñdet Auicẽna ſexto naturaliũ ꝙ ſic.ĩmo aĩa clarius videbit veritarẽ qñ eſt leꝑata qᷓ; qñ eſt ↄiũcta ¶ (oꝛpus em̃ qð coꝛrũpit᷑ aggrauat aiam.ſapie nono Et hoc idem patz ꝑ Goetiũ in libꝛo de ↄſolatõne di centẽ.ꝙ receptũ eſt in recipiẽteꝑ modũ recipiẽtis.re⸗ cipiẽs aũt ſpẽs intelligibiles ẽ aia.Eſt em locus ſpẽꝝ 2 illa ẽ incoꝛruptibił.ergo ⁊ ſcie ⁊ ſpẽs intelligibiles erũt incoꝛruptibiles.pᷣt ergo aia mediãtibi iſtis ſpẽbꝰ hbꝛie noticiã qͥd ditatũ matialiũ cũ ẽ ſeꝑata a coꝛꝑe Queſtio ſecũda. Vtu volũtas creata ſit totalis cã ⁊ i mediata ſue vo litõnis Ad bhanc queſtionẽ rñdent aliqͥ. ꝙ volũtas põt eſſe totalis cã ſue volitionis.ita ꝙ pᷣter ipᷣm nihil aliud cauſet ĩ illo gñe. Ptʒ pᷣmo.qꝛ alit᷑ non eſſʒ libe⸗ ra.nõ em ſe ſola hꝛet in ſua ptãte velle vł nolle. Patz ſcdᷣo.quia qð detminat᷑ ab alio nõ hʒ illud in ſua pjã. te pfce. Si ergo volũtas hũana derminet᷑ ꝑ aliqd ad volendum ipa non diceret᷑ perfcẽ volens vel nolens. nec etiã ↄtingent poſſet elicere ſuã volitõnem. Patet tercie. qꝛ niſi ſic ipa nõ poſſit peccare. Patz qrto.quia nili vo lũtas eſſz totalis cã ſue volitõnis ipᷣa nullam actõem poſſet hẽre.patʒ quia ſi deus ẽ caulſa iſtiꝰ vo⸗ litionis ſicꝭ alij dicũt ipᷣe erit totalis cã huiꝰ.⁊ qꝛ vo⸗ lẽdo cãbit eam.ergo ſi volũtas eſſet cã eius ipᷣa ↄcan ſaret cãe totali.cauſe ãt totali nihil põt ↄcauſare Et hoc ↄfirmat᷑.pᷣmo autoꝛitate eccłaſtici tccio.vbi dicit ꝙ deus ab initio creauit hoĩem ⁊ reliqᷣt in manu ↄſilij eius ⁊ adiecit mãdata ⁊ pᷣcepta eius.Si voluer ſer uare mãdata Fuabũt te.appoſui em añ te aquã ⁊ ig⸗ nem. A(t ad qð voluerꝭ poꝛrige manũ. Poſuit añ te ponũ 2 malũ.⁊qð voluerꝭ dabit᷑ tibi. Et iteꝝ autoꝛi tate Au guſtini de ᷑nitate dei capło xꝰ Deus res qͥs ↄdidit ſic admiſtrat vt eas agere ꝓpꝛios motꝰ ſinat. Facit tñ deus oẽs actõnes ⁊ oẽs motꝰ.⁊ ipe facit res a qͥbus in quibꝰ⁊ ex qᷣbuis fiũt.⁊ nulla res hʒ ptãtem volẽdi aut faciedi niſi ipᷣo dãte.iſta tñ datio volũta⸗ ris vt t iſta opio nõ eſt niſi ex hoc ꝙ ipᷣa caet volun⸗ terciũ de Anima tatẽ que poſtea cãt vo litionẽ. Sed ẽ alia opĩo inop⸗ poſitũ que ðᷣt ꝙ volũtas nõ eſt niſi receptia volitõis nõÿ em eſt ipa pona act iua cũ nõ ſit pᷣncipiũ trãſmutã di alteꝝ inqntũ alteꝝ.qð tñ eſt de natura pone actie. ſicut pʒ nono metaphice. Itẽ qð eſt indetmiatuʒ ad vtrũq; oppoſitoꝝ nõ agit niſi cõcurrat agens dermi⸗ nans ipm. ſic autem eſt de volũtate. Sed contra iſtaʒ opionem arguitur autoꝛitate Auguſtim de li⸗ bero ar bitrio dicetis.niſi ea q̃ ſunt volutaria eẽnt in ptãte volũtatis poſita laudãda nõ eent nec vitupan⸗ da nec moderã da. t autoꝛitate Anchelmi in libꝛo de ↄceptu vᷣginali dicẽtis. volũtas eſt inſtrin ſeißm mouẽs.Terꝰ autoꝛitate Auguſtini ſcdᷣo retractatio num. Nihil eſt cã in ptãte volũtatis ſicut ipᷣa volun tas. Quarto autoꝛitate phᷣi nono metap hice. dicen⸗ lis poña rõnalis eſt ad oppoſita. Oum igit᷑ ̃m pᷣdic tam opionem opʒ tale indetmiĩatũ detmiari ab alio⸗ ſubdit Areſto. hoc ſoluẽdo.dico aũt appetitũ vel ꝓ / hereſim. ergo volũtas eſt cã effectiua ſue volitõnis.⸗ Ad queſtionẽ ꝙ dato ꝙ volũtas ſit cã totalis voli⸗ tionis in ſuo gñe.cuz ea tñ cõcurrit cã pꝛima q in ſug genere cuiuſſibz effcũs eſt cã togglis. Ot cuz dꝛ ex H ergo ſequeret᷑ ꝙ deus ↄcurreret ad volitõemmalã.⁊= er ↄñs peccaret. Vdm ꝙ in volitõne mala ſtꝭ duo ↄſiderãda.ſcʒ ſubña actus.⁊ ad iſtã ↄcurrit deus ? carẽtia rcĩtudinis debite ineẽ que vocat᷑ malum ſiue Ddiffoꝛmitas ⁊ ad illã nõ ↄcurrit.nec eius eſt aliqua cã effectiua.ſicut patʒ ꝑ uguſtinũ in libꝛo de t᷑nitate dei dicentẽ. Nemo qret cãm effectiuã male volũtatis nõ em̃ eſt efficiens ſed deficiẽs.nõ effectiua ſed defec⸗ tiua.Et ꝑ hoc poſſʒ rñũderi ad argumẽta.nã illa que pꝛobãt volũtatẽ eſſe cãm effectiuã que volitõnis oce dunt᷑. A d illa aũt q pꝛobant ꝙ nõ eſt cã effcĩiua Ad pꝛimã dom ꝙ iſta definitio pone actie nõ debz intel⸗ ligi ſimpłr de qlit atib poña actĩa.ſed ſolũ de poña fciua.⁊ veꝝ eſt ꝙ hmoi non eſt volũtas. Ad aliud dom ꝗꝙ duplex eſt foꝛa in pona ↄdcõnis qᷓdam ẽ im⸗ ꝑfcã illa nõ põt detmiare ſeipaʒ. ſed detmiat᷑ ab a⸗ lio ſicꝭ eſt ſcia que ẽ eadẽ ↄtioꝝ. Vlia eſt ꝑfcã cuiul mõi ẽ volũtas q pᷣt ſeip̃aʒ detmiare dato ꝓ ſit ĩ poña ad duo oꝓpoita.ſicꝭ patuit ex autoꝛitate ſuꝑ allegta. AQAueſtio tercia. ¶ Itꝝ appetitꝰ ſit hᷣnᷣ motꝰ pceſſiui in aĩalib ꝑfcĩs Pꝛo cuiꝰ ſolutõe Notãdũ eſt pᷣmo.ꝙ duplex ẽ axpeti tus ꝓut ſufficit ad ꝓpoſitũ.ſ.intellcĩuꝰ ⁊ ſſitiuꝰ.nã ap petitꝰ intellciuꝰ fert᷑ in bonũ appᷣheluzʒ łꝑ intellcm̃.⁊ 8 volũtas Sʒ appetitꝰ pſitiuꝰ ferĩ in bonũ appᷣhẽſuʒ pſᷣſum.ſicꝭ ergo nõ ẽ niſi duplex appᷣhẽſio ĩ aĩ alib.ſe intellciua ⁊ ſſitiua.ita nõ eſt niſi duplex axpetitus. Notã dũ ſcᷣo.ꝙ tria reqrunt᷑ ad motũ.ſ.hni mo⸗ tiuũ.oꝛganũ pᷣncipij motiui.⁊ id qð mouet᷑ Pꝛĩcipiũ motm̃ ẽ duplex.qdᷣdã eſt mobile qð ẽ appetibile intel⸗ lem̃ vel ymagĩatũ.Aliud ẽ mo bile motũ.ſicꝭ appeti⸗ tus motꝰ ab appetibili etiã mouet dłeidẽ qðᷣdã al eſt id qð mouet᷑.ſʒ oꝛganũ pᷣncipij motiuiẽ detmĩata ꝑs aĩal.in q qde finis ↄiũgit᷑ pᷣnꝰ.qꝛ motꝰ aĩaliũ ẽ ↄpoſi tus ex pulſu ⁊ tractu.q̊ ad pulſum ẽ pnꝰ motꝰ.⁊ q̊ad tractũ eſt finis ſeu tminꝰ motꝰ.⁊ iſiud oꝛganũ ẽ coꝛ vł aliqᷣd ꝓpotõnabile coꝛdi Notãdũ ʒꝰ ꝙ duplexẽ fã taſia.qd eſt detmiata.⁊ qdã indetmiĩata Deſmiata — —. — — -- —,, „ — —— .-— ,— — — 2—⏑ — — — u— — — — — — — — — – =— — — — ſ —ð — — – –S= ſi 4 — N Areſtotelis dekmĩiate appᷣhedit hoc vłillud ĩ hoc tpꝑe vxł in illlo. iſta ſolũ reꝑit᷑ in aialiba ꝑfcis qᷓ hñt oẽs pᷣlus.Sʒ in⸗ dermiata nihil appᷣ hedit niſi ĩ pna ſᷣſibił.nec ymagi nat᷑ aliqd diſtãs.⁊ iſta repit᷑ in aĩalibꝛiĩmobiliby in qꝗᷣ bus ſolũ eſt motꝰ dilatatonis ⁊ ↄſtrictönis Notã⸗ dum qrto.ꝙ aima vegetatiua nõ eſt pncipium mo⸗ tus pꝛoceſſiui. Patet quia motꝰ pꝛoceſſiuꝰ fit pꝛopt aliquod ymaginatũ vel deſideratũ niſi ipᷣe fiat ꝑ vio lentiã. Aima ãt veget atiua nec ymaginat᷑ nec deſide rat.g̊. MNotã dũ qnto.ꝙ ſ̃ſus nõ eſt pᷣni motꝰ ꝓceſ ſiui ptʒ.qꝛ ſſus ineſt oĩb aĩalibi.nõ aũt motus ꝓceſſi uus ſicꝭ pʒ de aĩalib imꝑfcis que nõ mouent᷑ niſi mo tu dilatõnis vel ↄſtrictonis. Ot ſi dicas ꝙ iſta aĩa lia bñ mouerent᷑ ſi herent oꝛganũ ↄtra.qꝛ natura nõ deficit in nccãrijs.ſi ergo talia aĩalia herent pni mo⸗ tiuũ nara diſſz eis oꝛgaꝰ NHota Y ſexto. itellcũs ſpecłatiuꝰ nõ eſt pncip iũ motus ꝓceſſiui.ptʒ qꝛ ille nõ⸗ Olctat de fugibili vel ꝓſeqbili.ſed om̃is motus ꝓceſ ſiuus eſt pꝛopt᷑ fugã vł pꝛoſecutõeʒ.etgo. In hoc em Differt intellcũs ſpecłatiuꝰ a pꝛactico.qꝛ intellcũs ſpe culatiuꝰ dictat aliqͥd circa vᷣitatẽ ĩ ſe. pᷣcticꝰ vᷣo circa Ins zi ſeno 9 ce önri oꝑatõnẽ. Notã“ꝰ ſepꝰ.ꝙ motꝰ ꝓceſſiui duo ſtꝭ pᷣnci pia ſcʒ intellcũs pꝛactæ ⁊ appetitꝰ ↄpᷣhedẽdo fataſiã ſub intellcũ ptʒ. Nã ome bncipiũ mo tus ꝓceſſiui pᷣn cipiat motü moſtrãdo aꝓpetibile vł faciẽdo impetuzʒ vel inclinãdo in ipᷣm. Si ſcᷣm ſic ẽ a peritꝰ: Si pꝛi⸗ mũ hoc ẽ duplicit. vł diſcernit motũ ꝑ rcãm rõem eli ciedo meliꝰ ⁊ fugiẽdo peius.⁊ ſic ẽ intellcũs pᷣcticus Vl ꝑ ſolam eſtiationẽ natalẽ ⁊ ſic ẽ eſtimaꝰ vł fanta⸗ ſia q̃ ſub intellcũ ↄpꝛehẽedit᷑ ex eo ꝙ hʒ aliqͥd ſiłe intel lectui.mouet em̃ in abſentia ſᷣſibiliuʒ ſicꝭ intellcũs.⁊ hoc ſo lũ intelligit᷑ de intellcũ pꝛactico qͥ reſpicit veꝝ agibile ꝓ obiecto.læet ãt plura ſint mouẽtia ſᷣm ſub ſectũ.eſt tñ vnũ ſᷣm foꝛmã ⁊ ſpẽm. Apperitꝰ em̃ nõ mo uet niſi pꝛo qᷓ;to hʒ foꝛmã appetibilẽ que ſe hʒ tanqᷓ; finis.⁊ idẽ appetibileẽ intellcũs pꝛactici. Dic(em̃ ſe hʒ pᷣncii in ſpecłatis.ita finis ĩ agibilib. Intellcũs em pꝛacticꝰ pᷣmo intelligit vltimũ finẽ a quo incipit rõcinari ⁊ tmiar eius diſcurſuʒ in bnꝰ oꝑm. vñ vlti⸗ mũ in oꝑe eſt pᷣni in rõcinatõne Queſtio quarta Vtrum neceſſe ſit om̃e viuens hahere pncipium. Agd hanc vero queſtidnẽ dicẽduʒ eſt pᷣmo.ꝙ om⸗ ne viuẽs gñabile ⁊ coꝛruptibile nccãrio habʒ vᷣtuteʒ nutritiuã a pᷣncipio vſq; ad finẽ.ptʒ quia om̃e viuẽs gñabile qᷓdiu viuit vłeſt ĩ augmẽto vł ſtatu vł decre mẽto.ſed iſta nõ pñt fieri ſine nutrimẽto qꝛ tꝑe augm̃ ti opʒ ꝙ plus de alimẽto ↄuertat᷑ in ſubam aliti qᷓ ſit nccãriũ ad ↄſeruatõnẽ viuẽtis ⁊ qᷓ; fuerit deꝑditũ de huĩdo radicali.⁊ tꝑe ſtatus ↄuertit᷑ eqlit᷑ſed in de cremẽto minꝰ. Iſta aũt nõ pñt fieri ſine vᷣtute nutriti ua.⁊ iſta ꝑtinet ad aĩam vegetatiuã. Dðm ſcðo.qꝙ; nõ nccãriũ eſt om̃e viuẽs hꝛe ſſum.ptʒ quia nõ ẽnccã riũ ome viuẽs hꝛe ſſum tactus.ſed ſine ſᷣſu tactus nõ eſt aliqͥs alius ſᷣſus. Maioꝛ pʒ qꝛ ſᷣſus tactus eſt ſuſ ceptiuꝰ ſpẽꝝ ſine mat᷑ia.ſed plãte pꝛopt᷑ terreſtreitatẽ eaꝝ nõ ſuſcipiũt ſpẽs ſine mat᷑iaergo non hñt ſſum tactus. Eñ ſᷣſus tactus ẽ media ꝓpoꝛtio q̃litatũ tãgi biliũ qua caret plãte. Dðm tcio. ꝙ nccẽ eſt om̃e ał hre ſſuʒ pʒ quia det᷑ oppo ſcʒ nõ heat ſſuʒ tũc nõ erit aial. Comfirnat᷑.qꝛ natura dedit aĩali coꝛpꝰ p⸗ 4 Folio xxii. ceſſiuũ ꝑ qð põt moueri ad alimẽtũ ſine quo nõ pᷣteõ ſeruari.ſed nõ poſſʒ ↄſeruari ꝑ alimẽtũ niſi hẽet pᷣium mediãte quo diſcernerʒ coꝛruptia.ſi ergo nõ hẽet ſen⸗ qum nat᷑a nõ ↄſeqret᷑ ſuũ finẽ.Sunt aliq aĩalia qͥ hñt alimẽtũ ſibi ↄiũctũ.⁊ illis nõ eſt nccãrius motꝰ.da⸗ to ꝙ nccario hñt ſſum tactus. Cõſiſtit em nata aĩa⸗ lis in quadã ꝓpoꝛtõne qlitatũ pᷣmaꝝ.⁊ i lla ꝓpoꝛtio pᷣt coꝛrũpi ab excellẽtijs qlitatũ.⁊ pꝛopt illã ꝓpoꝛtoeʒ qli⸗ tatũ negat etiã ph̊s ſſuʒ tactus a eoꝛꝑibo ſimplicibi. ⁊ ab alijs in qbus dñat᷑ terra ſicꝭ vngues ⁊ oſſa. Di⸗ cẽdum q̃rto.ꝙ viſus olfcũs auditꝰ ⁊ guſtus vt ẽ diſ⸗ cretiuꝰ ſapoꝛis nõ ſtꝭ nccãriꝰ aiali.ſed ſtę de bñ eẽ in oĩbus illis q mouent᷑ motu ꝓgreſſiuo.ptʒ quia lʒ ex⸗ cellẽtie ſuoꝝ ſᷣſibiliũ coꝛrũpũt oꝛganũ ſuoꝝ ſſuũ.nõ tñ coꝛrũpunt aĩał.ergo nõ ſt nccãrij cuilibʒ aĩmali. Der accides tñ excelletie illoꝝ ſᷣſibiliuʒ pñnt co:rũge Cal. ſicꝭ ſi cũ ſono fiat magna ↄmotio aeris.ſicę acci dit ĩ tonitruo.Siłr etiã multa viſibilia venenoſa coꝛ rũpunt aĩal.nõ ſtꝭ ergo necãria aĩali niſi pꝛopt᷑ bñ eẽ nã ſine ipᷣis nõ pnt alalia recige alimẽtũ a longe.ſʒ vi ſu auditu ⁊ olfcũ ꝑcipiũt alimetũ.indigẽt autẽ guſtu vt ꝑcipiãt delcãbile vł criſte in cibo Ad pmã dicẽ dum ↄcedẽdo maioꝛẽ loqndo de poñna actiua qntuzʒ ad pmã opꝑationẽ.⁊ etiã de paſſiua.Sʒ pona infoꝛa⸗ ta ſpẽ intelligibili põt plura qᷓ; pꝛius potuit.⁊ idᷣo bñ ↄcedit᷑ ꝙ qͥd ditas rei matialis ẽ obẽm pᷣmũ mociuũ nõ ta mẽ fmĩatiuũ ⁊ adaquatũ Ald ↄfirmatõeʒ cõ cedo ↄñs.⁊ ad autoꝛitate rũdet O(om. ꝙ ibidẽ Are⸗ ſtoteles ĩinuit difficultatẽ.ſed nõ impoſſibilitatẽ. t cum infert᷑ ꝙ intellcũs pꝛo ſtatu iſto poſſz eſſe btüis.ne go ↄnam.qꝛ btĩtudo ↄſiſtit ĩ clara ⁊ ꝑma nete intuitõe eentie diuine.qualẽ nõ poſſumus here pꝛo ſtatu iſto. nec eaʒ habuit Paulus niſi in raptu Ad ſcdᷣazʒ cõce do maioꝛẽ.ſed nego ↄnam.nõ em opʒ ꝙ ſi aliq ponña cognoſcat aliqð obẽm ⁊ quelibʒ ↄtẽta ſub ipᷣo obẽo ꝙ ipᷣa pꝛopt᷑ hoc ↄgnoſcat ea ſubꝓpꝛijs ſuis rõnibus vel ꝗbuſcũq; rõnibus alijs.ſed ſatis eſt ꝙ cognoſcat lpᷣa ſub rõne foꝛmale ſui obiecti.⁊ ita etiã ↄgnoſcimꝰ deũ ſub ↄceꝑptu entis ⁊ ſub qbuſdã alijs ↄceptibꝛag gregatis. Ad cõſirmatõeʒ doᷣm. ꝙ intellcũs noſter nõ cognoſcit entia rõnis dircẽ.ſed quaſi quodã actu collatõis vnius rei ad aliã rem Ad tciaʒ negat ma ioꝛ ⁊ minoꝛ.nam intellcũs ⁊ volũtas nõ ſunt poñe diſ pa rate neq; ſpecifice diſtincte.ĩmo ſicut ſuꝑius pa⸗ tuit vna eſt ſuboꝛ dinata alteri.⁊ tales poñ as non opʒ ha bere obiecta diſtincta.imo in qcũq; obem poteſt vna ⁊ ſub quacũq; rõne põt etiaʒ ⁊ alia.alłs volũtas ferret᷑ inincognitũ. Ad ↄfirmationẽ patʒz ſolutio.vñ in quodcũq; obẽm poteſt intellcũs ſeꝑatus.põt etiazʒ intellcũs piunctus ſed nõ inqntum hmõi. Ad qr⸗ tam ↄcedo maioꝛẽ.⁊ negat᷑ minoꝛ Ham lʒ deus ſit pꝛi mũ cognibile pᷣmitate perfcõnis.non eſt tamè pᷣmum pꝛimitatemotõnis vel adequatõnis. Ad confir⸗ mationẽ negat᷑ cõſequẽetia.dato em̃ ꝙ ni hil ſit cogni⸗ bile effectiue niſi ꝑ růnem pᷣmi.tamẽ res nõ ſt cogni⸗ biles foꝛmalr per rõem pmi.ſed ꝑ rõnem entis qͥddi tatiue ⁊ eſſentialit᷑ in qlibet re incluſa. Ot in hoc finitur tercius de aĩma.de cuiꝰ fine lau detur cel eſtis ierarchia ſine fine. Amen. „ 6 »„ 4 . . . 2 4 * 5 2* 4* 9 „W „ e 6* . . . * . * . . . . S r, O, N. enep n Pſien en Se . Pne ¾¾ . 79 N. S 2 0 “ 2 — „ P — * Pr ñ 1½ e E EE . .R . — Z — 2. 1 . . . Prn re: rre. . . 6 ii orpy aeR G 1 2„ — ſas = SE Cr 4 — Ner- „α rrr . ar èð SCS —OaSE .— — .K. 5§ OSèsðG —— — „ CA⸗ — — raz:. . . r èGl Ap eoech, e ä V »A. eenb ee. , at r Salis, e a = .. — — Queſtionum optimarum curſus cum textualibus expoſitionibusſuper phiſicoꝛum ⁊ ceteros naturalis philoſophie libꝛos Areſtotelis ſicut maximi pariſius regentes tradide rnut. multoꝛum ꝑitiſſimoꝛum in ph̊ia opiniones recitantes finaliter ſe reſoluentes ad mentem ſubtiliſſimi doctoꝝ anglici Johannis Schoti oꝛdinis minoꝛum. 15 20 25 10 15 BR Balancde Q Focus O N — . 9 Copyright 4/7/1999 VxVMaster GmbH Www.ykymaster. com VierfarbSelector Standard“ -Euroskala Offset